stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
زبان‌های ترکی
زبان‌های ترکی در خطر انقراض و نابودی > ایران > ترکی قشقایی

زبان ترکی قشقایی یکی از لهجه‌های شاخه جنوب غربی زبان ترکی است که قشقایی‌ها بدان تکلم می‌کنند. در واژگان قشقایی تأثیر زبان فارسی مشخص است، در متون جمع‌آوری شده توسط دوئرفر و همکارانش از فیروزآباد دخیل‌های فراوان عربی دیده می‌شود. واژگان حکومتی و نظامی مانند پاسبان، پیکان و شاه بیشتر از فارسی وارد این زبان شده‌اند. قاموس دینی بیشتر ریشه عربی دارد اما از فارسی وارد این زبان شده‌اند و ویژگی‌های فارسی‌شان را حفظ کرده‌اند. واژگان پزشکی نیز تحت تأثیر فارسی است مانند بیمار، درد و دارو. بنا به یک پژوهش، در فیروزآباد قشقایی‌ها در همه سنین از زبان مادری در حوزه‌های دوستانه و خانوادگی استفاده می‌نمایند، اما در شیراز افراد زیر بیست سال خانواده‌های ترک‌زبان تمایل چندانی به استفاده از زبان مادری ندارند. در شیراز در حوزه‌های مختلف زبان غالب فارسی است و در موقعیت‌های غیررسمی در بعضی از مواقع زبان مادری استفاده می‌شود در صورتی که در فیروزآباد در شرایط مشابه ترکی ترجیح داده می‌شود. ترکی در شیراز به شدت تحت تأثیر فارسی است. زبان قشقایی در میان جوانان به تدریج در حال از دست دادن کاربری‌اش است.
زبان‌های ترکی در خطر انقراض و نابودی > ایران > زبان خلجی

نشانه‌هایی تاریخی نشان می‌دهد که خلج‌ها احتمال دارد در اصل مردمی آریایی‌نژاد و گروهی از سکاها بوده‌اند که در آسیای میانه ترک‌زبان شده‌اند. مردم خلج از نظر فرهنگی ایرانی محسوب می‌شوند. امروزه زبان خلجی در معرض انقراض قرار دارد و جای خود را بین نسل جدید خلجی‌ها به فارسی داده‌است. نسل جدید تنها در حد درک مطلب با این زبان آشنائی دارند و دیگر در میان خود از این زبان استفاده نمی‌کنند. بر اساس آمار سایت اتنولوگ تعداد گویش وران زبان خلجی در ایران ۴۲٫۱۰۰ نفر می‌باشد.
زبان‌های ترکی در خطر انقراض و نابودی > ایران > زبان ترکی افشاری

دو ایل بزرگ افشار و بچاقچی در استان کرمان ساکن هستند و به زبان ترکی افشاری تکلم میکنند، این دو ایل در دوران صفویه، افشاریه و قاجاریه از آناتولی، آذربایجان، خراسان و فارس به کرمان مهاجرت کرده‌اند، متاسفانه زبان ترکی افشاری در معرض خطر شدید قرار دارد و والدین به فرزاندانشان این زبان را آموزش نمی‌دهند و اکثر افرادی که متولد دهه ۸۰ به بعد هستند نمی‌توانتد به زبان مادری تکلم کنند.
زبان‌های ترکی در خطر انقراض و نابودی > مولداوی

از ۲۵ زبان ترکی در خطر نابودی ۱ زبان در مولداوی می‌باشد:
| شماره | نام | وضعیت | گویشوران |
| --- | --- | --- | --- |
| ۱ | زبان گاگائوزی | بحرانی | ۱۵۰٬۰۰۰ |
زبان‌های ترکی در خطر انقراض و نابودی > اسرائیل

از ۲۵ زبان ترکی در خطر نابودی ۱ زبان در اسرائیل می‌باشد:
| شماره | نام | وضعیت | گویشوران |
| --- | --- | --- | --- |
| ۱ | زبان کریمچاقی | بحرانی | 200 |
زبان‌های ترکی در خطر انقراض و نابودی > عراق

اگرچه برخی از آن‌ها قادر به حفظ هویت زبانی خود شده‌اند، اما ترکمن‌های امروزی عراق به سرعت جذب جمعیت عموم، اکثریت و دیگر قبایل سازماندهی شده‌اند. بسیاری از فرزندان امروزی اولین دوره مهاجران ترکمن در داخل مردم محلی عرب جذب شده‌اند. در سال ۱۹۵۷ در آخرین سرشماری قابل اعتماد به رسمیت شناخته شدند، ولی بعد از آن با سیاست‌های عرب‌سازی مواجه شدند. حزب بعث مواجه شدند. زبان رسمی نوشتاری ترکمن‌ها، ترکی استانبولی است، و الفبای جدید آن، الفبای لاتین می‌باشد. به‌طور عموم ترکمن‌های عراق «ترکمان»، «ترکمنان»، «ترکمانان» یا «ترکمن» نامیده می‌شوند و نباید آنان را با کسانی که به زبان ترکمنی در ترکمنستان تکلم می‌کنند، یکسان دانست.
زبان‌های ترکی منقرض‌شده

| شماره | نام | زمان انقراض |
| --- | --- | --- |
| - | نیاترکی | زبان بازسازی‌شده |
| ۱ | ترکی باستان | قرن ۸ |
| ۲ | ترکی آناتولیایی باستان | قرن ۱۱ |
| ۳ | پچنگی | قرن ۱۲ |
| ۴ | ترکی اورخونی | قرن ۱۳ |
| ۵ | خزر | قرن ۱۳ |
| ۶ | اویغوری باستان | قرن ۱۴ |
| ۷ | خوارزمی | قرن ۱۴ |
| ۸ | بولغاری | قرن ۱۴ |
| ۹ | ترکی میانه | قرن ۱۵ |
| ۱۰ | قبچاق | قرن ۱۷ |
| ۱۱ | کومی | ۱۷۷۰ |
| ۱۲ | تاتاری باستان | قرن ۱۹ |
| ۱۳ | قبچاق فرغانه | دهه ۱۹۲۰ |
| ۱۴ | جغتایی | ۱۹۲۱ |
| ۱۵ | ترکی عثمانی | ۱۹۲۸ |
| ۱۶ | فویو قرقیز | قرن ۲۰ |
| ۱۷ | دوخان | قرن ۲۱ |
| ۱۸ | سلجوقی | ۲۰۱۳ |
گویش‌های مشهور زبان‌های ترکی

| شماره | گئیش | زبان مادر |
| --- | --- | --- |
| ۱ | گویش روملی | زبان ترکی استانبولی |
| ۲ | گویش قبرسی | زبان ترکی استانبولی |
| ۳ | گویش افشاری | زبان ترکی آذربایجانی |
| ۴ | گویش سنقری | زبان ترکی آذربایجانی |
| ۵ | گویش لوپ | زبان اویغوری |
| ۶ | گویش تاتارهای بارابا | زبان تاتارهای سیبری |
متکلمان خانواده زبان‌های ترکی
آدلاید (آکیتن)

ملکه فرانک باختری
| آدلاید آکیتن | آدلاید آکیتن |
| --- | --- |
ملکه فرانک باختری: ملکه فرانک باختری
سلطنت: ۹۸۷ – ۹۹۶
زاده: حدود ۹۴۵/۹۵۲
درگذشته: ۱ ژانویهٔ ۱۰۰۴ (۵۹ سال) یا ۱ ژانویهٔ ۱۰۰۴ (۵۲ سال)
همسران: هوگو کاپه
فرزند(ان): روبر دوم پادشاه فرانسه گیزلا، کنتس پواتیه هدویگ، کنتس مانس
دودمان: خاندان رامنولف‌ها
پدر: ویلیام سوم. دوک آکیتن
مادر: آدله نورماندی
آدلاید (انگلیسی: Adelaide of Aquitaine; ۱ ژانویهٔ ۱۰۰۴ (۵۹ سال) یا ۱ ژانویهٔ ۱۰۰۴ (۵۲ سال)، ملکه فرانک باختری و همسر هوگو کاپه مؤسس دودمان کاپتی بود.
وی دختر ویلیام سوم، دوک آکیتن و آدله نورماندی دختر رولو، دوک نورماندی بود که در سال ۹۴۵/۹۵۲ به دنیا آمد و در سال ۹۶۹ با هوگو کاپه ازدواج کرد و با به تخت رسیدن هوگو به تخت پادشاهی فرانسه به عنوان ملکه فرانسه انتخاب شد.
سوفیا آلکسیونا

نایب‌السلطنه روسیه تزاری
سوفیا آلکسیونا (به روسی: Со́фья Алексе́евна) (۲۷ سپتامبر ۱۶۵۷ – ۱۴ ژوئیه ۱۷۰۴) دختر تزار الکسی یکم، خواهر فیودور سوم و نایب‌السلطنه روسیه تزاری از سال ۱۶۸۲ تا ۱۶۸۹ میلادی بود. سوفیا نخستین زنی بود که در تاریخ روسیه رسماً حکومت می‌کرد.
سوفیا سومین دختر زنده مانده تزار الکسی از همسر اولش، ماریا میلوسلاوسکایا بود. او پس از مرگ برادرش تزار فیودور سوم در ۷ مه ۱۶۸۲، به‌طور غیرمنتظره‌ای وارد عرصۀ حکومت روسیه شد. وی از اصلی‌ترین گردانندگان شورش ۱۶۸۲ مسکو بود که در آن به کمک سپاه استرلتسی از به سلطنت رسیدن پتر جوان جلوگیری کرد. سوفیا خاندان ناریشکین‌ها را از رسیدن به قدرت باز داشت و مقامات را متقاعد کرد تا پتر و برادرش ایوان پنجم با هم بر تخت بنشینند و خود او نیز، به عنوان نایب‌السلطنه قرار بگیرد. تا سال ۱۶۸۹ که پتر او را از قدرت به زیر کشید، سوفیا به مدت ۷ سال فرمانروای حقیقی روسیه تزاری بود.
تولد و اوایل زندگی

سوفیا سومین دختر زنده مانده تزار الکسی یکم از همسر اولش، ماریا میلوسلاوسکایا بود که در ۲۷ سپتامبر ۱۶۵۷ در مسکو به دنیا آمد. او تنها دختر تزار بود که زیر نظر سیمئون پولوتسکی معلم دیگر برادران او تحصیل کرده بود. سوفیا پس از مرگ برادرش تزار فیودور سوم در ۷ مه ۱۶۸۲، به‌طور غیرمنتظره‌ای وارد عرصۀ حکومت روسیه شد و سعی در جلوگیری از به تخت نشستن برادر ناتنی کوچکترش پتر به نفع برادر تنی خو  ایوان کرد.
سوفیا حتی پیش از به قدرت رسیدن، در عرصۀ سیاست روسیه تأثیرگذار بود. سوفیا احتمالاً در تعیین تزار قبلی در سال ۱۶۷۶، به نفع برادرش فئودور عمل کرد؛ زیرا شایعات مختلفی در مورد درخواست او از پدرش الکسی یکم در حال مرگ، مبنی بر اینکه پیتر را وارث خود معرفی نکند وجود دارد. پس از به سلطنت رسیدن فئودور، توانایی‌های او برای حکومت به دلیل سلامت ضعیف او مورد تردید قرار گرفت؛ اما با گذشت زمان توانایی‌های ذهنی او ازجمله با آموزش‌های سیمئون پولوتسکی به خوبی رشد کرد. در طول سلطنت کوتاه فیودور سوم (۱۶۷۶–۱۶۸۲)، بسیاری از مورخان معتقداند که او در واقع تحت حمایت خواهرش سوفیا حکومت می‌کرد.
با زوال سلامت تزار جوان، افراد بیشتری برای کمک و مشاوره با او برخاستند و سوفیا متوجه شد که نفوذ او به‌طور پیوسته در حال کاهش است. هنگامی که فئودور درگذشت، سوفیا بلافاصله به صحنه سیاسی بازگشت. او در مراسم تشییع جنازه برادرش شرکت و در حین انجام این کار غوغایی به پا کرد. در آن دوره، اقوام زن تزار از دربار و سایر عرصه‌های سیاسی دور نگه داشته می‌شدند و مراسم تشییع جنازه به‌طور سنتی بدون حضور زنان برگزار می‌شد. اما سوفیا بر حضور خود در مراسم تشییع جنازه پافشاری کرد و هم‌زمان زنجیره‌ای از وقایع را موجب شد که منجر به رسیدن او به نایب‌السلطنگی شدند.
رسیدن به قدرت

همچنین ببینید: شورش ۱۶۸۲ مسکو
تزار الکسی دو خاندان سلطنتی از دو همسرش به جا گذاشته بود که هر دو آنها، حداقل یک وارث مذکر داشتند. رقابت این دو خاندان باعث شد سوفیا نقشه‌ای برای تضمین قدرت خود و خانواده‌اش طراحی کند. او با تبلیغ برادر تنی‌اش ایوان به عنوان وارث قانونی تاج و تخت، تلاش کرد پدرسالار و بویار‌ها (اشراف روس) را متقاعد کند که باید تصمیم اخیر خود برای تاج‌گذاری پیتر را لغو کنند. او با اصرار بر اینکه اعلامیه پادشاهی پتر قوانین سلطنتی را با نادیده گرفتن برادرش زیر پا گذاشته است، پادشاهی مشترک ایوان و خودش را پیشنهاد کرد. پس از رد سریع و متفق‌القول این پیشنهاد، سوفیا برای کمک و حمایت به سراغ نیروهای نظامی رفت. سلب ناعادلانه حقوق ایوان که پسر بزرگ‌تر الکسی بود و شایعه مرگش، مانند جرقه‌ای برای سربازان ناراضی سپاه استرلتسی عمل کرد. آنها به کاخ سلطنتی یورش بردند و بسیاری را از جمله آرتامون ماتویف و دو برادر ناتالیا را به قتل رساندند.
پس از شورش سپاه استرلتسی در ۲۵ ژوئن ۱۶۸۲، مجلسی مرکب از بزرگان تشکیل شد و به اتفاق آراء ایوان بیمار را به عنوان تزار اول و پیتر ۹ ساله را به عنوان تزار دوم انتخاب و پاتریاک یواکیم، پاتریارک مسکو آنها را تاج‌گذاری کرد. از آنجا که هر دو هنوز کودک بودند و سوفیا در زمان مرگ فئودور تنها عضو بالغ خاندان سلطنتی تلقی می‌شد، سوفیا نیز به عنوان نایب‌السلطنه برگزیده شد. او با استفاده از دانش سیاسی و حکومتی که از زمان فئودور آموخته بود، اشراف و کشیش اعظم را در مورد توانایی خود برای حکومت بر روسیه متقاعد کرد. همانطور که سوفیا قبل از مرگ تزار فئودور ترتیب داده بود، واسیلی گلیتسین به عنوان رئیس واقعی دولت منصوب شد و اکثر سیاست‌ها را در زمان سلطنت خود اجرا کرد.
هنگامی که باورمندان کهن نیز در پاییز ۱۶۸۲ به شورشیان پیوستند و خواستار لغو اصلاحات راسکول شدند، سوفیا کنترلش بر متحد سابق خود یعنی ایوان خووانسکی را از دست داد. خووانسکی پس از کمک به سوفیا در ماه مه، از نفوذ خود بر سربازان استفاده کرد تا دربار او را مجبور به فرار از کرملین مسکو کند. شورشیان استرلتسی که شورش را برانگیخته بودند، امیدوار بودند که سوفیا را خلع کنند و رئیس‌شان خووانسکی را به عنوان نایب‌السلطنه جدید بگمارند تا تمایل روزافزون آنها برای رسیدن به امتیازات را برآورده سازند. سوفیا با فراخوانی شبه نظامیان، به کمک فئودور شاکلوویتی که پس از خووانسکی فرمانده ارتش شده بود، تمام شورشیان را سرکوب کرد. او برای ساکت کردن احزاب ناراضی، خووانسکی و دیگر چهره‌های مرتبط با شورش را اعدام کرد.
سقوط

در شرایطی که سوفیا همواره نقش یک نایب‌السلطنه معمولی را حفظ می‌کرد، تزار‌ها هر سال در جایگاه خود رشد می‌کردند. پیتر در سن ۱۶ سالگی از گلیتسین خواست که در مورد همه موارد به او گزارش دهد و خاندان ناریشکین برای رسیدن دوباره به قدرت که مدت‌ها انتظارش را می‌کشید آماده شد. در سال ۱۶۸۸، پتر شروع به قدرت گرفتن کرد و سوفیا از کنترل امور ناتوان ماند. در عین حال، سوفیا تزار جوان را نادیده گرفت و به او اجازه داد تا گاردهای پرئوبراژنسکی و سمنوفسکی خود را آموزش دهد. اگرچه برخی از مورخان ادعا می‌کنند که سوفیا تلاش‌های آگاهانه‌ای برای خنثی کردن پتر و حذف او از دنیای سیاسی انجام داده‌است، با این حال، صحت این ادعا همچنان نامشخص است.
سوفیا و یارانش دربارهٔ تاج‌گذاری او به عنوان تزارینا صحبت کرده بودند و در اوت ۱۶۸۷ سعی کردند سپاه استرلتسی را متقاعد کنند تا رسماً چنین امری را بپذیرند. تا سال بعد، سوفیا و حامیانش خود را در حال افول دیدند؛ زیرا جنگ در کریمه شورش و ناآرامی را برای مسکو به همراه داشت. در این شرایط، پتر ازدواج کرده بود و خود را برای حکومت آماده می‌کرد و ایوان پنجم صاحب فرزند دختری شد که هرگونه ادعای احتمالی برای تاج و تخت را از آن شاخه حذف کرد.
تنش بین این دو جناح ادامه یافت تا اینکه پتر ۱۷ ساله شد. در آن زمان بستگان ناریشکین خواستار کناره‌گیری سوفیا شدند. در پاسخ، شاکلوویتی به سوفیا توصیه کرد که خود را تزارینا اعلام کند و سعی کرد سپاه استرلتسی را به قیام جدیدی وادار کند. اما بیشتر واحدهای استرلتسی، مرکز مسکو را به سمت حومه پرئوبراژنسکویه و بعداً به سمت لاورای ترویتسه-سرگیوا، جایی که پتر جوان در آن زندگی می‌کرد، ترک کردند. سوفیا که احساس کرد قدرت دارد از دستانش می‌لغزد، نمایندگانش را نزد پتر فرستاد و از او خواست که در کرملین به او بپیوندد. پتر صراحتاً پیشنهاد‌های او را رد کرد و خواستار اعدام شاکلوویتی و تبعید گلیتسین شد.
پس از اینکه سوفیا موافقت کرد، بازداشت و به اجبار به صومعه نوودویچی تبعید شد. سوفیا ممکن است آخرین تلاش‌های خود را برای حفظ قدرت انجام داده باشد، اگرچه درستی این موضوع نامشخص است. سرنوشت نهایی او ده سال بعد مشخص شد؛ زمانی که سپاه استرلتسی هنگام غیبت پتر در روسیه و سفرش در اروپا، تلاش کرد تا دوباره سوفیا را به قدرت بازگرداند. این قیام با مشتی آهنین سرکوب شد و به زودی اجساد شورشیان را جلوی پنجره‌های صومعه سوفیا آویزان کردند. پس از این ماجرا او را در سخت‌ترین حالت انزوا نگه داشتند و حتی راهبه‌های دیگر به جز روز عید پاک اجازه دیدن او را نداشتند. سرانجام، سوفیا شش سال بعد در ۱۴ ژوئیه ۱۷۰۴ همان صومعه نوودویچی درگذشت.
زندگی شخصی

در اوایل قرن هجدهم میلادی شایعاتی پیچیده بود که واسیلی گلیتسین معشوق سوفیا بوده است. اگرچه رابطۀ سوفیا با گلیتسین لزوماً یک وابستگی عاشقانه نبود. گلیتسین خودش همسر و یک خانواده بزرگ داشت. برخی دلایل این گمان‌ها را در لحن مکاتبات سوفیا با او در سال ۱۶۸۹ می‌دانند. در هر حال، روشن است که دست کم زمانی که آنها در دوران حکومت فئودور با هم ملاقات کردند، یک رابطۀ عاشقانه بین آن دو شروع نشد. فئودور به گلیتسین اعتماد زیادی داشت و هیچ مدرکی وجود ندارد که سوفیا و گلیتسین برخلاف آداب و رسوم عمل کرده باشند تا فئودور آنها را تا پس از مرگش از هم دور نگه می‌داشت. تا زمان یک نامۀ عاشقانه ثبت شده در سال ۱۶۸۹، حتی در دورۀ به قدرت رسیدن گلیتسین، هیچ شبهه‌ای از روابط آنها وجود ندارد.
ارزیابی

در طول هفت سال سلطنت، سوفیا سیاست‌های بازداشت دهقانان فراری را کاهش داد که باعث نارضایتی بویارها شد. او همچنین برای سازماندهی ارتش تلاش کرد. سوفیا که به‌طور قابل توجهی شیفته معماری باروک شده بود، مسئولیت ایجاد آکادمی یونانی لاتین اسلاوی را برعهده گرفت که اولین مؤسسه آموزش عالی روسی بود. برجسته‌ترین رخدادهای دوره حکومت او که عمدتاً توسط گلیتسین طراحی شده بودند، پیمان صلح ابدی (۱۶۸۶) با مشترک‌المنافع لهستان–لیتوانی، پیمان نرچینسک (۱۶۸۹) با دودمان چینگ و لشکرکشی‌های ناموفق به کریمه علیه امپراتوری عثمانی بود. اگرچه دولت سوفیا توسط واسیلی گلیتسین رهبری می‌شد، خود او شخصاً بر معاهده‌های دیپلماتیک نظارت داشت. علیرغم سایر دستاوردهای او، تأثیر و میراث سوفیا بر پتر کبیر به عنوان مهم‌ترین بخش تاریخ سلطنت او به شمار می‌رود؛ زیرا شورش سال ۱۶۸۲ موجب تنفر پتر از سپاه استرلتسی (که بعد‌ها آن را منحل کرد) و بی‌اعتمادی گسترده‌اش نسبت به اشراف شد که بعدها خط مشی حکومت او را شکل دادند.
در فرهنگ عامه

شخصیت سوفیا آلکسیونا به صورت تخیلی در رمان آهو و دیگ از رمان‌نویس هنگ کنگی، جین یونگ به تصویر کشیده شد. در آنجا قهرمان جوان داستان «شیائوبائو» به روسیه رفت و به سوفیا کمک کرد تا کودتایی را علیه برادر ناتنی‌اش پیتر یکم رهبری کند. این کار او منجر به صلح بین امپراتوری چینگ و روسیه تزاری در معاهده‌ای به نام «نرچینسک» شد.
ونسا ردگریو شخصیت سوفیا آلکسیونا را در مینی‌سریال پیتر کبیر در سال ۱۹۸۶ به تصویر کشید. بازی او نامزد جایزه امی برای بهترین بازیگر نقش مکمل زن در یک مینی‌سریال شد.
نگاره‌ای از تاج‌گذاری مشترک ایوان پنجم و پتر یکم. سوفیا نیز در کنار آنها حضور دارد.
سکه طلا روسیه تزاری با تصویر سوفیا آلکسیونا
نگارۀ «دوشس بزرگ سوفیا در صومعه نوودویچی» اثر ایلیا رپین در ۱۸۷۹م؛ این نگاره سوفیا را پس از سقوط از قدرت، در اتاقی در صومعه نوودویچی به تصویر می‌کشد. در بیرون از پنجره، پتر کبیر جسد استرلتسی‌ها را آویزان کرد تا عبرت کسانی باشند که به دنبال بازگرداندن او به قدرت بودند.
نیکلاس هاولید

| نیکلاس هاولید | نیکلاس هاولید | نیکلاس هاولید | نیکلاس هاولید |
| --- | --- | --- | --- |
 Hävelid playing for the Atlanta Thrashers in 2005-06.:  Hävelid playing for the Atlanta Thrashers in 2005-06.
زادهٔ:  ۱۲ آوریل ۱۹۷۳ ‏(۵۱ سال) استکهلم
قد:  ۶ فوت ۰ اینچ (۱۸۳ سانتیمتر)
وزن:  ۲۰۰ پوند (۹۱ کیلوگرم؛ ۱۴ سنگ ۴ پوند)
پست:  Defence
ضربه:  Left
بازی برای:  آناهایم داکس Atlanta Thrashers New Jersey Devils Linköpings HC
تیم ملی:   سوئد
منتخب ان‌اچ‌ال:  83rd overall، ۱۹۹۹ آناهایم داکس
سوابق بازی:  ۱۹۹۱–۲۰۱۳
نیکلاس هاولید (انگلیسی: Niclas Hävelid؛ زادهٔ ۱۲ آوریل ۱۹۷۳) بازیکن هاکی روی یخ اهل سوئد بود.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به آناهایم داکس اشاره کرد.
آرنگارد، داکوتای شمالی

مکان
| Arnegard, North Dakota | Arnegard, North Dakota |
| --- | --- |
شهر: شهر
مختصات: ۴۷°۴۸′۲۹″ شمالی ۱۰۳°۲۶′۱۹″ غربی﻿ / ﻿۴۷٫۸۰۸۰۶°شمالی ۱۰۳٫۴۳۸۶۱°غربی﻿ / 47.80806; -103.43861: مختصات: ۴۷°۴۸′۲۹″ شمالی ۱۰۳°۲۶′۱۹″ غربی﻿ / ﻿۴۷٫۸۰۸۰۶°شمالی ۱۰۳٫۴۳۸۶۱°غربی﻿ / 47.80806; -103.43861
State: داکوتای شمالی
شهرستان: McKenzie
مساحت: مساحت
 • کل: ۰٫۲۵ مایل مربع (۰٫۶۵ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۰٫۲۵ مایل مربع (۰٫۶۵ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰ مایل مربع (۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۲۲۵۴ فوت (۶۸۷ متر)
جمعیت (2010): جمعیت (2010)
 • کل: ۱۱۵
 • برآورد (2011): ۱۲۶
 • تراکم: ۴۶۰٫۰/مایل مربع (۱۷۷٫۶/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (Central (CST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۵ (CDT)
زیپ‌کد: 58835
کد منطقه: 701
FIPS code: 38-03220
GNIS feature ID: 1027736
آرنگارد(به انگلیسی: Arnegard) شهری در ایالت داکوتای شمالی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۱۱۵ نفر بوده‌است.
آناستازیا زولوتیچ

آناستازیا زولوتیچ (انگلیسی: Anastasija Zolotic؛ زادهٔ ۲۳ نوامبر ۲۰۰۲) تکواندوکار صرب‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا است.
وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۳ مدال طلا، ۱ مدال نقره، ۲ مدال برنز شده‌است.
اسمهان بدیر الصیداوی

| اسمهان بدیر الصیداوی | اسمهان بدیر الصیداوی |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۹۴۴ بیروت، لبنان
ملیت: لبنانی
محل تحصیل: دانشگاه سنت جوزف دانشگاه سوربن
پیشه(ها): نویسنده، شاعر، نقاش، دانشگاهی
اَسمَهان بُدیر الصِّیداوی (۱۹۴۴) نویسنده، شاعر، نقاش و دانشگاهی لبنانی است. در بیروت به دنیا آمد و در دانشگاه سنت جوزف و سپس سوربن پاریس تحصیل کرد. او مدرک نقاشی و هنرهای زیبا را در سال ۱۹۷۴، مدرک ادبیات عرب را در سال ۱۹۸۰، مدرک علوم اجتماعی را در سال ۱۹۸۱ و دکترای علوم اجتماعی را در سال ۱۹۸۵ اخذ کرد. او به عنوان مدرس دانشگاهی در لبنان، روزنامه‌نگار، صاحب مؤسسه انتشارات المُتَنَبّی در پاریس و بیروت و مدیر مدیر دانشکدهٔ عربی بیروت در پاریس کار کرد.  چندین مجموعه شعر و مطالعات ادبی چاپ کرده است.
زندگی و پیشه

اَسمَهان بُدیر الصیداوی او در سال ۱۹۴۴ در بیروت به دنیا آمد. دربارهٔ دوران کودکی خود گفته است: «دوست دارم به دوران کودکی‌ام فکر کنم، جایی که توسط پدر و مادری که عاشق هنر و زیبایی بودند، بزرگ شدم، جایی که با نگاه پر از عشق و تحسین پدر و مادرم بزرگ شدم و موسیقی جزء لاینفک شخصیت پدرم بود، خدا رحمتش کند و اسم اسمهان را برایم انتخاب کرد که آوازهایش را روی عودش زمزمه می‌کرد. در حالی که در سایهٔ مادری که عاشق ظرافت بود بزرگ شدم، او برای من لباس‌های زیبایی می‌دوخت، بنابراین از کودکی یادگرفتم که به ظرافت عشق بورزم و هنر را در همه شکل‌ها و رنگ‌هایش دوست داشته باشم و این چیزی است که مرا تحت تأثیر ملودی‌های درخشان قرار می‌دهد.
من عاشق هنر و موسیقی و کلام شیرین بودم و این فضاها شاید اولین جرقه‌هایی باشد که گام‌هایم را به سمت اعتماد به نفس و به سوی جستجوی هنر و زیبایی در تمام جلوه‌هایش می‌کشاند. در واقع در هر لحظه از زندگیم، گوشهایم مسحور جادوی موسیقی و چشمانم در لحظه‌های طبیعت مسحور می‌شد و از این رو یادگرفتم که چشمانم را به روی جهان باز کنم و هر لحظه به شکوه و عظمت آن پی بردم، اما زندگی به سرعت تغییر کرد و سایه‌ها و دردهای خود را با اتفاقات سخت و تعیین‌کننده در تعیین هماهنگی و تلخی من با زندگی با تمام جنبه‌هایش برایم آشکار کرد.» دوران جوانی‌اش همراه با جنگ داخلی لبنان (۱۹۷۵–۱۹۹۰) شد. در این باره گفته است: «من از آغاز جنگ و تلخی آن زندگی کردم، هرچند این جنگ کثیف و علل آن را درک نکردم. چرا ذبح بر اساس هویت؟ چرا این تعصب مذهبی و فرقه ای؟ چرا همدیگر را می‌کشیم؟ چرا این همه نفرت کور؟ این مرد وحشی و جاهل لبنانی از کجا آمده است؟ سؤالات زیادی باعث شد که در هرج و مرج فکری درونی زندگی کنم، شاید به خاطر سن کمم در آن زمان نمی‌توانستم این حقیقت تلخ و این واقعیت دردناک را درک کنم و با خودم فکر می‌کردم که آیا این یک جنگ طبقاتی است؟ یا جنگ مذهبی و فرقه ای است؟ یا همه اینها با هم ترکیب شده است؟» اولین تحصیلات خود را در لبنان به پایان رساند. پس از اصابت پرتابه‌ها به خانه‌اش، به ویژه اتاق کودکان، با شوهر و چهار فرزندش لبنان را به سوی فرانسه ترک کرد؛ پس از فارغ‌التحصیلی از دانشگاه سنت جوزف، بیروت.در پاریس، توانست یک مدرسهٔ متوسطه برای تدریس زبان عربی تأسیس کند که شامل حدود ۶۰۰ دانش آموز از ملیت‌های مختلف عرب و فرانسوی بود و بیشتر دانش آموزان لبنانی بودند. مدرک کارشناسی ارشد هنر را از دانشگاه سوربن گرفت. وی تحصیلات دانشگاهی خود را در رشتهٔ نقاشی و هنرهای زیبا در سال ۱۹۷۴، ادبیات عرب در سال ۱۹۸۰، علوم اجتماعی در سال ۱۹۸۱ و دکترای علوم اجتماعی را در سال ۱۹۸۵ به پایان رساند.
او پس از بازگشت به لبنان به عنوان مدرس دانشگاه در دانشکدهٔ رسمی معلمان مشغول به کار شد. او به عنوان نویسنده و روزنامه‌نگار در برخی از روزنامه‌های لبنانی کار کرد. برخی از جنبش‌های زنان را در بیروت و اروپا تأسیس کرد، رهبری آن را بر عهده گرفت و رئیس اتحادیهٔ زنان عرب در فرانسه و معاون زنان مهاجر در اروپا (مستقر در سوئد) شد. او همچنین در چندین فعالیت اجتماعی و سمینارهای فرهنگی و علمی شرکت کرد. او صاحب مؤسسه انتشارات المُتَنَبّی در پاریس و بیروت و مدیر دانشکدهٔ عربی بیروت در پاریس است. در سال ۱۹۹۵ به عضویت اتحادیه نویسندگان لبنان درآمد. او را شاعری می‌دانند که دربارهٔ عشق، عواطف و میهن‌پرستی می‌نویسد. علاقه‌مند به سرودن شعری است که به ورزن پایبند باشد و از نظر معنا آسان؛ میهن‌پرستی و غزل را در هم می‌آمیزد.
آثار

از جمله مجموعه‌های شعری او:
المحارة: ۱۹۸۴.
ما زال عالقاً: ۱۹۸۶.
تقاسيم على الجرح: ۱۹۸۹.
دیگر آثار:
الدلالة الفكرية لحركة الإخوان المسلمين في مصر من سنة 1928 إلى 1970:
في البدء كانت الأنثى؛ غريزة الحياة و تجربة الإتصال عند سعاد الصباح: ۱۹۹۴.
ترجمه‌های وی:
غريزة الحياة وتجربة الاتصال: ترجمه.
سعاد الصباح في فتافيت إمرأة؛ الإزدواجية الوجدانية و تعددية الأبعاد الشاعرية: عزة ملک، ۱۹۹۲.
ایران‌شناسی

کشف رمز زبان فارسی باستان، زمینه‌ای برای کشف رمز زبان‌های باستان دیگر (اکدی، سومری، ایلامی) شد.
مطالعهٔ فرهنگ و تاریخ ایران‌زمین را ایران‌شناسی گویند. این رشته مشمول شاخه‌های تاریخ‌شناسی (چه ایران باستان، چه ایران قرون وسطی و چه ایران مدرن)، ادیان ها در سرزمین ایران (زرتشتی‌گری، زروان‌گری، مانوی‌گری، بودیسم، یهودیت، مسیحیت، اسلام، بابی‌گری، بهائیت)، زبان‌های ایرانی (شامل زبان نیاهندوایرانی، زبان‌های هندوایرانی، زبان‌های ایرانی باستان، زبان‌های ایرانی میانه، زبان‌های ایرانی نو)، مطالعه ادبیات ایرانی (ادبیات فارسی، کردی، تاجیکی، افغانی، بلوچی، فارسیهود) و مطالعه دانشمندان ایرانی در طول تاریخ می‌پردازد.
ایران‌شناسی در کشورهای مختلف جهان > ارمنستان

کوشش‌های دانشمندان ارمنی در رشته‌های مربوط به زبان‌ها و ادبیات شرقی به صورت علمی، از قرن نوزدهم آغاز گردید. دانشمندان این فن، در انیستیتوی خاورشناسی مسکو به فعالیت پرداخته و کتاب‌های زیادی در باب ایران، عثمانی و ملت‌های عرب و هند و اندونزی و دیگر ممالک تألیف نمودند.
از پژوهشگران قدیمی این رشته در ارمنستان باید از استپان نازاریان و کروبه پاتکانیان نام برد. بعد از انقلاب شوروی، دسته تازه‌ای از دانشمندان ارمنی به این افراد پیوستند که از همه مشهورتر، ا. ماناندیان، ا. آچاریان و هوسپ اربلی قابل ذکر کردند.
فرهنگستان علوم ارمنستان، مهم‌ترین مرجع علمی ارمنستان است و در سال ۱۹۴۳ میلادی در ایروان تأسیس گردید. این مرکز دارای پنج شعبه و بیست و هفت انستیتو و انجمن علمی است.
مطالعات ایرانی در ارتباط با فرهنگ و ادبیات در شعبه علوم اجتماعی آکادمی صورت می‌گیرد. مراکز علمی این شعبه که با تاریخ و فرهنگ ایران سر و کار دارند، شامل دایرهٔ خاورشناسی، انیستیتوی تاریخ، انستیتوی باستان‌شناسی و مردم‌شناسی، انستیتوی ادبیات، انستیتوی هنر و دایره فلسفه و حقوق می‌باشند.
ایران‌شناسی در کشورهای مختلف جهان > بریتانیا

علاقهٔ انگلیسی‌ها به زبان و ادبیات فارسی و تاریخ ایران به چند دلیل و عامل وابسته است. مهم‌ترین این دلیل‌ها، روابط انگلیس با هند بوده‌است. در هنگامی که بین ایران و انگلیس ارتباط برقرار شد، زبان رسمی دربار هندوستان فارسی بود و مأموران انگلیسی که به هند می‌رفتند، نیازی به فراگیری زبان فارسی احساس می‌کردند و برای رفع نیاز و آگاهی از زبان فارسی، ناچار به مراجعه به کتاب‌های فارسی بودند و همین امر آن‌ها را به مطالعه آثار فارسی ترغیب نمود. دیپلماتها در انگلستان مشمول قانون سختی کار بودند و سن بازنشستگی ۵۰ سال داشتند. بازنشستگی زودهنگام فرصت خوبی برای آنها فراهم می‌کرد تا به کارهایی همچون استادی دانشگاه، کارهای پژوهشی یا تجارت بپردازند.
مطالعهٔ کتاب فارسی موجب شد کششی نسبت به ایران و ملت ایران در آن‌ها ایجاد شود. حکومت هند نیز به چاپ کتاب‌های فارسی اقدام نمود و همین بر رونق کار افزود. بسایری از آثار مهم فارسی مانند شاهنامه، کلیات سعدی و برهان قاطع، در هندوستان به چاپ رسید و تا مدت‌ها هندوستان یکی از مراکز عمدهٔ چاپ این‌گونه کتاب‌ها بوده‌است.
ایران‌شناسی در کشورهای مختلف جهان > دانمارک

هر چند که دانمارک کشور نسبتاً کوچک و دور از ایران است؛ با این حال به دلیل تمدن و فرهنگ خود و علاقه‌مندی اندیشه‌وران آن که برخوردار از تمدن اسکاندیناوی اند، از دیرباز به ایران و فرهنگ و تاریخ آن علاقه نشان داده‌اند و در کپنهاگ، مراکزی به ایرانشناسی پرداخته‌اند. هم در دانشگاه این شهر و هم در موسسه‌ای با عنوان ایرانشناسی، افرادی مشتاق شناخت تاریخ و فرهنگ و ادب ایرانی بوده‌اند که از مشهورترین آن‌ها باید از آرتور کریستن سن، کای بار و راسموس راسک نام برد.
در دانمارک علاوه بر تاریخ و ادبیات کهن فارسی، به فولکلور و ادبیات عامیانه ایرانی نیز توجه کرده‌اند و حتی برخی پژوهشگران به زبان‌های محلی مثل کردی پرداخته‌اند. برخی ایران‌شناسان دانمارکی مانند کریستن سن بارها به ایران سفر کرده‌اند و عضو فرهنگستان ایران نیز بوده‌اند.