stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
زبان هندوستانی
پراکندگی جغرافیایی

گرچه هندوستانی زبان میانجی شمال هند و پاکستان در جنوب آسیا است، هندوستانی توسط بسیاری از جوامع دور از وطن اهل جنوب آسیا و فرزندان آن‌ها در سراسر جهان، از جمله امریکای شمالی (برای نمونه هندوستانی از نظر سرعت رشد در کانادا اول است)، اروپا و خاورمیانه گفتگو می‌شود.
جمعیت بزرگی در افغانستان، به ویژه در کابل، به دلیل محبوبیت و نفوذ فیلم‌ها و ترانه‌های بالیوود در منطقه و همچنین به دلیل سکونت جمعیت بزرگی از مهاجران افغانستانی در پاکستان در دهه‌های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰، هندی-اردو را می‌فهمند و صحبت می‌کنند.
هندی فیجی از گروه زبانی هندوستانی گرفته شده‌است و توسط فیجیایی‌های با اصالت هندی صحبت شود.
هندوستانی همچنین یکی از زبان‌هایی بود که در زمان حکومت بریتانیا در برمه بسیار صحبت می‌شد. بسیاری از شهروندان پیر میانمار، به ویژه انگلیسی-هندی‌ها و انگلیسی-برمه‌ای‌ها، هنوز آن را می‌دانند، اگرچه از زمان شروع حکومت نظامی تاکنون هندوستانی هیچ وضعیت رسمی در این کشور نداشته‌است.
هندوستانی همچنین در کشورهای شورای همکاری خلیج فارس، که کارگران مهاجر بسیاری از کشورهای مختلف جنوب آسیا در آن جا زندگی و کار می‌کنند، صحبت می‌شود.
واژگان

مقالهٔ اصلی: واژگان هندوستانی
واژگان اصلی هندی-اردو دارای یک پایه هندی است که از پراکریت گرفته شده‌است، که آن نیز به نوبه خود از سانسکریت گرفته شده‌است. هندی-اردو همچنین دارای مقدار قابل توجهی وام‌واژه از فارسی و عربی (از راه فارسی) است. هندوستانی شامل حدود ۵٬۵۰۰ واژه با اصالت فارسی و عربی است.
سامانه نوشتاری

هندوستانی در طول تاریخ با الفباهای کیتهی، دیواناگری و اردو نوشته شده‌است. کیتهی و دیواناگری دو خط براهمایی بومی هند هستند، در حالی که الفبای اردو از خط فارسی-عربی مشتق شده و به شیوه نستعلیق نوشته می‌شود.
امروز، نوشتن هندوستانی با الفبای اردو همچنان در پاکستان ادامه دارد. در هند، گونه هندی رسماً به خط دیواناگری و اردو با الفبای اردو نوشته می‌شود، تا حدی که این دو گونه معیار با خطشان تعریف می‌شوند. با این حال، در انتشارات مشهور هند، اردو به خط دیواناگری نیز نوشته می‌شود.
| अ | आ | इ | ई | उ | ऊ | ए | ऐ | ओ | औ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ə | a: | ɪ | i: | ʊ | u: | e: | ɛ: | o: | ɔ: |
| क | क़ | ख | ख़ | ग | ग़ | घ | ङ |  |  |
| k | q | kʰ | x | ɡ | ɣ | ɡʱ | ŋ |  |  |
| च | छ | ज | ज़ | झ | झ़ | ञ |  |  |  |
| t͡ʃ | t͡ʃʰ | d͡ʒ | z | d͡ʒʱ | ʒ | ɲ |  |  |  |
| ट | ठ | ड | ड़ | ढ | ढ़ | ण |  |  |  |
| ʈ | ʈʰ | ɖ | ɽ | ɖʱ | ɽʱ | ɳ |  |  |  |
| त | थ | द | ध | न |  |  |  |  |  |
| t̪ | t̪ʰ | d̪ | d̪ʱ | n |  |  |  |  |  |
| प | फ | फ़ | ब | भ | म |  |  |  |  |
| p | pʰ | f | b | bʱ | m |  |  |  |  |
| य | र | ल | व | श | ष | स | ह |  |  |
| j | ɾ | l | ʋ | ʃ | ʂ | s | ɦ |  |  |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ا | ب | پ | ت | ٹ | ث | ج | چ |
| ح | خ | د | ڈ | ذ | ر | ز | ژ |
| س | ش | ص | ض | ط | ظ | ع | غ |
| ف | ق | ک | گ | ل | م | ن | ں |
| و | ه | ه | ء | ی | ی |  |  |
متن نمونه

نمونه‌ای از یک گفتگوی محاوره‌ای هندوستانی:
دیواناگری: यह कितने का है?
اردو: یه کتنی کا هی؟‎
لاتین‌نویسی: Yah kitnē kā hai?
فارسی: قیمت این چند است؟
اد لینچ

| مشخصات فردی | مشخصات فردی |
| --- | --- |
زاده: ۲۹ آوریل ۱۹۲۹ ‏(۹۵ سال) کانتون، اوهایو، ایالات متحده آمریکا
اطلاعات تیم: اطلاعات تیم
اد لینچ (انگلیسی: Ed Lynch؛ زادهٔ ۲۹ آوریل ۱۹۲۹) دوچرخه‌سوار اهل ایالات متحده آمریکا است. وی در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۴۸ شرکت کرده است.
عصر جمعه

| عصر جمعه | عصر جمعه |
| --- | --- |
کارگردان: مونا زندی حقیقی
تهیه‌کننده: جهانگیر کوثری
نویسنده: فرید مصطفوی
بازیگران: رؤیا نونهالی هانیه توسلی مهرداد صدیقیان رامین راستاد
فیلم‌بردار: حسین جعفریان
تدوین‌گر: سپیده عبدالوهاب
شرکت تولید: سازمان سینمایی ۷۹
تاریخ‌های انتشار: ۲۸ آذر ۱۳۸۹
مدت زمان: ۸۰ دقیقه
کشور: ایران
زبان: فارسی
فروش گیشه: ۴۶٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان (تهران)
عصر جمعه فیلمی به کارگردانی مونا زندی حقیقی و نویسندگی فرید مصطفوی محصول سال ۱۳۸۴ است. این فیلم سیمرغ بلورین بهترین فیلم اول را در بیست و چهارمین دوره جشنواره فیلم فجر دریافت کرد.
داستان

خیانت و تعصب سرنوشت تلخی را برای سوگند ۱۵ ساله رقم می‌زند، که حاصل آن در به دری، بی‌پناهی و تنهایی است. سال‌ها می‌گذرد، بنفشه خواهر سوگند تصمیم می‌گیرد خواهر گمشده خود را بیابد و پرده از رازی بردارد که سالها پنهان مانده است.
بازیگران

رؤیا نونهالی
هانیه توسلی
مهرداد صدیقیان
رامین راستاد
محمد رضا منصوریان
ادوارد ام. بورگس

| ادوارد ام>  بورگس | ادوارد ام>  بورگس |
| --- | --- |
زادهٔ: ۸ ژوئن ۱۹۳۴ برمینگم، آلاباما
درگذشت: ۲۴ ژوئن ۲۰۱۸ (۸۴ سال) جکسون‌ویل، فلوریدا
ملیت: ایالات متحده آمریکا
محل تحصیل: دانشگاه آبرن مؤسسه فناوری ماساچوست
شناخته‌شده برای: واکنشگر بورگس
پیشینه علمی: پیشینه علمی
شاخه(ها): شیمی آلی
محل کار: دانشگاه ییل مؤسسه فناوری جورجیا
پایان‌نامه: Photochemical isomerization of eucarvone and cyclooctatrienone: studies toward the synthesis of samandarin (۱۹۶۲)
استاد راهنما: جرج بوچی
دانشجویان دکتری: آنتونی ژوزف آردوئنگو
 :  
ادوارد ام. بورگس (انگلیسی: Edward M. Burgess؛ ۸ ژوئن ۱۹۳۴ – ۲۴ ژوئن ۲۰۱۸) شیمیدان آلی اهل ایالات متحده آمریکا بود که بیشتر بخاطر واکنشگر بورگس شناخته می‌شود.
ارل ولز

| ارل ولز | ارل ولز |
| --- | --- |
زادهٔ: ۲۷ اکتبر ۱۹۳۳ آوکلند
درگذشت: ۱ اکتبر ۲۰۲۱  (۸۷ سال)
ملیت: نیوزیلند
ارل ولز (انگلیسی: Earle Wells؛ (زادهٔ ۲۷ اکتبر ۱۹۳۳ – درگذشتهٔ ۱ اکتبر ۲۰۲۱) قایقران قایق بادبانی اهل نیوزیلند بود.
ارسن مارتین

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
نام کامل:  Ersen Martin
زادروز:  ۲۳ مهٔ ۱۹۷۹ ‏(۴۵ سال)
زادگاه:  مارک‌ردویتس
قد:  1.96 m
پست:  مهاجم
باشگاه‌های جوانان: باشگاه‌های جوانان
۰۰۰۰–۱۹۹۶:  Baiersdorfer SV
۱۹۹۶–۱۹۹۸:  باشگاه فوتبال نورنبرگ
باشگاه‌های حرفه‌ای*: باشگاه‌های حرفه‌ای*
| سال‌ها |  باشگاه‌ها |  بازی† |  (گل)† |
| ۱۹۹۸–۱۹۹۹ |  باشگاه فوتبال نورنبرگ |  ۱ |  (۰) |
| ۱۹۹۹–۲۰۰۰ |  باشگاه فوتبال بشیکتاش |  ۱۸ |  (۲) |
| ۲۰۰۰–۲۰۰۱ |  Siirtspor |  ۲۱ |  (۸) |
| ۲۰۰۱–۲۰۰۲ |  باشگاه ورزشی گوزتپه |  ۲۸ |  (۷) |
| ۲۰۰۲–۲۰۰۵ |  باشگاه فوتبال دنیزلی اسپور |  ۸۷ |  (۳۰) |
| ۲۰۰۵–۲۰۰۶ |  باشگاه فوتبال آنکارا اسپور |  ۲۹ |  (۶) |
| ۲۰۰۶–۲۰۰۷ |  باشگاه فوتبال ترابزون‌اسپور |  ۲۸ |  (۱۲) |
| ۲۰۰۷–۲۰۰۹ |  باشگاه فوتبال رکریتیوو اوئلوا |  ۲۵ |  (۳) |
| ۲۰۰۹ |  باشگاه فوتبال سیواس‌اسپور |  ۱۱ |  (۰) |
| ۲۰۱۰ |  باشگاه فوتبال مانیسااسپور |  ۵ |  (۰) |
| ۲۰۱۰–۲۰۱۱ |  باشگاه فوتبال قاسم‌پاشا اسپور |  ۲۹ |  (۸) |
| ۲۰۱۲ |  باشگاه ورزشی گنچلربیرلیغی |  ۴ |  (۰) |
| ۲۰۱۲–۲۰۱۳ |  Eyüpspor |  ۱۶ |  (۳) |
| مجموع |   |  ۳۰۲ |  (۷۹) |
تیم ملی: تیم ملی
| ۲۰۰۰–۲۰۰۱ |  تیم ملی فوتبال زیر ۲۱ سال ترکیه |  ۳ |  (۰) |
| ۲۰۰۳–۲۰۰۶ |  Turkey A2 |  ۵ |  (۳) |
| ۲۰۰۴–۲۰۰۶ |  تیم ملی فوتبال ترکیه |  ۳ |  (۰) |
 تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است. :  تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است. 
ارسن مارتین (انگلیسی: Ersen Martin؛ زادهٔ ۲۳ مهٔ ۱۹۷۹) بازیکن فوتبال اهل ترکیه است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال قاسم‌پاشا اسپور، باشگاه ورزشی گنچلربیرلیغی، باشگاه فوتبال آنکارا اسپور، باشگاه فوتبال رکریتیوو اوئلوا، باشگاه فوتبال مانیسااسپور، باشگاه فوتبال دنیزلی اسپور، باشگاه فوتبال ترابزون‌اسپور، باشگاه فوتبال سیواس‌اسپور، باشگاه فوتبال نورنبرگ، باشگاه فوتبال بشیکتاش، و باشگاه ورزشی گوزتپه اشاره کرد.
وی همچنین در تیم‌های ملی فوتبال زیر ۲۱ سال ترکیه، Turkey A2 national football team، و ترکیه بازی کرده‌است.
مرینوس

گوسفند مرینوس پشم کامل
گوسفند مرینوس و بز قرمز. مادرید، اسپانیا
نژاد مرینوس (یا مارینو) (به انگلیسی: Merino) گروهی از نژادهای گوسفند است که با پشم بسیار نرم و ظریف با نام پشم مرینوس شناخته می‌شوند که در تولید لباس‌های پشمیِ شناخته‌شده و گرانبهایی به کار می‌روند. این نژاد در اواخر قرون وسطی در اسپانیا تأسیس شد و برای چندین قرن به عنوان یک انحصار سختگیرانه اسپانیایی نگهداری می‌شد؛ صادرات این نژاد ممنوع بود و کسانی که تلاش می‌کردند آن را صادر کنند، با مجازات اعدام روبرو می‌شدند. در طول قرن هجدهم، گله‌هایی به دربارهای تعدادی از کشورهای اروپایی از جمله فرانسه (که در آنجا به نژاد رامبویه تبدیل شدند)، مجارستان، هلند، پروس، زاکسن و سوئد فرستاده شد.
مرینوس بعدها به بسیاری از نقاط جهان از جمله آفریقای جنوبی، استرالیا و نیوزیلند گسترش یافت. نژادها، گونه‌ها و ارقام متعددی از نوع اصلی توسعه یافته‌اند که شامل نژادهایی مانند مرینوس آمریکایی و مرینوس دلااین در قاره‌های آمریکا، مرینوس استرالیایی، مرینوس بوروولا و مرینوس پپین در اقیانوسیه، و جنتیل دی پولیا، مرینوس لندشاف و رامبویه در اروپا است.
نژاد استرالیایی پول مرینوس گونه‌ای بدون شاخ است. قوچ‌های دیگر نژادهای مرینوس دارای شاخ‌های بلند و مارپیچی هستند که به سر نزدیک می‌شوند، در حالی که ماده‌ها معمولاً بدون شاخ هستند.
تاریخچه > مرینوس ایالات متحده

گوسفندان مرینوس در سال ۱۸۱۲ به ورمانت معرفی شدند. این امر در نهایت منجر به یک چرخه رونق و رکود برای پشم مرینوس شد که قیمت آن در سال ۱۸۳۵ به ۵۷ سنت در هر پوند رسید. تا سال ۱۸۳۷، تعداد ۱,۰۰۰,۰۰۰ گوسفند در این ایالت وجود داشت. قیمت پشم مرینوس در اواخر دهه ۱۸۴۰ به ۲۵ سنت در هر پوند کاهش یافت. ایالت ورمانت نتوانست در برابر رقابت کارآمدتر از سایر ایالت‌ها مقاومت کند و پرورش گوسفند در ورمانت فروپاشید. بسیاری از کشاورزان گوسفند از ورمانت همراه با گله‌هایشان به سایر نقاط ایالات متحده مهاجرت کردند.
تاریخچه > مرینوس استرالیایی > تاریخ اولیه

حدود ۷۰ گوسفند بومی که فقط برای گوشت مناسب بودند، سفر به استرالیا را همراه با نخستین ناوگان که در اواخر ژانویه ۱۷۸۸ وارد شد، پشت سر گذاشتند. چند ماه بعد، تعداد گله‌ها به تنها ۲۸ میش و یک بره کاهش یافت.
در سال ۱۷۹۷، فرماندار کینگ، کلنل پترسون، کاپیتان واترهاوس و کنت در کیپ‌تاون از بیوه کلنل گوردون، فرمانده پادگان هلندی، گوسفند خریداری کردند. زمانی که واترهاوس در سیدنی پیاده شد، گوسفندان خود را به کاپیتان جان مک‌آرتور، ساموئل مارسدن و کاپیتان ویلیام کاکس فروخت. اگرچه منشأ اولیه نژاد مرینوس استرالیایی شامل ذخایر مختلفی از کیپ کالونی، انگلستان، زاکسن، فرانسه و آمریکا بود و نژادهای مختلف مرینوس در استرالیا پرورش یافته‌اند، اما جمعیت‌های مرینوس استرالیایی از نظر ژنتیکی مشابه و متمایز از تمام جمعیت‌های دیگر مرینوس هستند که نشان‌دهنده تاریخ مشترک پس از ورود آنها به استرالیا است.
تاریخچه > مرینوس استرالیایی > جان و الیزابت ماکارتور

تا سال ۱۸۱۰، استرالیا ۳۳,۸۱۸ گوسفند داشت. جان مک‌آرتور (که پس از دوئلی با کلنل پترسون از استرالیا به انگلستان فرستاده شده بود) در سال ۱۸۰۴ هفت قوچ و یک میش از نخستین فروش پراکنده گله‌های پادشاه جورج سوم خریداری کرد. سال بعد، مک‌آرتور و گوسفندان به استرالیا بازگشتند و مک‌آرتور به همسرش الیزابت پیوست، که در غیاب او گله‌شان را توسعه داده بود. مک‌آرتور به عنوان پدر صنعت مرینوس استرالیا شناخته می‌شود؛ هرچند در بلندمدت، گوسفندان او تأثیر کمی بر توسعه مرینوس استرالیایی داشتند.
مک‌آرتور پیشگام معرفی مرینوس زاکسن بود و در سال ۱۸۱۲ از گله انتخاباتی وارد کرد. اولین رونق پشم مرینوس استرالیا در سال ۱۸۱۳ اتفاق افتاد، زمانی که رشته‌کوه‌های بزرگ دیوایدینگ عبور شدند. در طول دهه ۱۸۲۰، علاقه به گوسفندان مرینوس افزایش یافت. مک‌آرتور در اکتبر ۱۸۲۰، ۳۹ قوچ را نمایش داد و فروخت و مبلغ ۵۱۰/۱۶/۵ پوند درآمد داشت. در سال ۱۸۲۳، در اولین نمایش گوسفند برگزار شده در استرالیا، مدال طلای واردات بیشترین مرینوس‌های زاکسن به ویلیام رایلی («رابی») اهدا شد. ویلیام رایلی همچنین بزهای کشمیر را به استرالیا وارد کرد.
تاریخچه > مرینوس استرالیایی > الیزا و جان فورلونگ

دو نفر از فرزندان الیزا فرلانگ (که گاهی نام او فورلانگ یا فورلونگ نیز نوشته شده) به دلیل بیماری سل فوت کرده بودند و او مصمم بود که دو پسر باقی‌مانده‌اش را با زندگی در آب و هوای گرم و پیدا کردن مشاغل بیرونی محافظت کند. شوهرش جان، یک تاجر اسکاتلندی، متوجه شده بود که پشم‌های منتخب از ایالت زاکسن به قیمت‌های بسیار بالاتری نسبت به پشم‌های نیو ساوت ولز فروخته می‌شوند. خانواده تصمیم گرفتند که برای کسب‌وکار جدیدشان به گوسفندداری در استرالیا بپردازند. در سال ۱۸۲۶، الیزا بیش از ۱۵۰۰ مایل (۲۴۰۰ کیلومتر) را پیاده از روستاهای زاکسن و پروس گذر کرد و گوسفندان مرینوس زاکسن باکیفیت را انتخاب کرد. پسرانش، اندرو و ویلیام، در زمینه پرورش گوسفند و دسته‌بندی پشم مطالعه کردند. او ۱۰۰ گوسفند منتخب را تا هامبورگ برد و سپس با کشتی به هال فرستاد. از آنجا، الیزا و دو پسرش گوسفندان را تا اسکاتلند پیاده بردند تا برای حمل به استرالیا آماده شوند. در اسکاتلند، شرکت جدید استرالیا که در بریتانیا تأسیس شده بود، اولین محموله را خرید و بنابراین الیزا این سفر را دو بار دیگر تکرار کرد. هر بار، او گله‌ای برای پسرانش گرد آورد. پسران به نیو ساوت ولز فرستاده شدند، اما آنها را قانع کردند که با گوسفندان در تاسمانی توقف کنند، جایی که الیزا و همسرش نیز به آنها پیوستند.
تاریخچه > مرینوس استرالیایی > رکورد قیمت بالا

رکورد جهانی قیمت یک قوچ ۴۵۰.۰۰۰ دلار استرالیا است که در فروش قوچ مرینوس در سال ۱۹۸۸ در آدلاید، استرالیای جنوبی فروخته شد.  در سال ۲۰۰۸، یک میش مرینوس استرالیایی به قیمت ۱۴.۰۰۰ دلار استرالیا در نمایشگاه گوسفند و حراجی که در Dubbo، نیو ساوت ولز برگزار شد، فروخته شد.
تاریخچه > تحولات در آسایش دام

در استرالیا، روش مولسینگ برای گوسفندان مرینوس یک روش رایج برای کاهش خطر بیماری "مگس‌زدگی" است. این عمل توسط فعالان حقوق و رفاه حیوانات مورد انتقاد قرار گرفته است. سازمان پیتا در سال ۲۰۰۴ کمپینی علیه این عمل راه‌اندازی کرد. کمپین پیتا مصرف‌کنندگان آمریکایی را با استفاده از بیلبوردهای گرافیکی در نیویورک هدف قرار داد. پیتا همچنین تولیدکنندگان آمریکایی را با تبلیغات تلویزیونی تهدید کرد که نشان می‌داد شرکت‌های آنها از مولسینگ حمایت می‌کنند. خرده‌فروشان مد مانند Abercrombie & Fitch Co.، Gap Inc.، Nordstrom و George (بریتانیا) فروش محصولات پشم مرینوس استرالیا را متوقف کردند.
ویژگی‌ها

مرینوس گوسفندی بسیار مناسب برای تغذیه و بسیار سازگار است. این نژاد عمدتاً برای پشم مرینوس آن پرورش داده می‌شود و اندازه لاشه آن معمولاً کوچکتر از گوسفندانی است که برای گوشت پرورش داده می‌شوند.
مرینوس به گونه‌ای اهلی و پرورش داده شده است که بدون پشم‌چینی منظم توسط صاحبان خود نمی‌تواند به خوبی زنده بماند. آنها باید حداقل یک بار در سال پشم‌چینی شوند زیرا پشم آنها به رشد خود ادامه می‌دهد. در صورت بی‌توجهی، فراوانی بیش از حد پشم می‌تواند باعث استرس گرمایی، مشکلات حرکتی و حتی نابینایی شود.
ویژگی‌ها > ویژگی‌های پشم

پشم مرینوس نازک و نرم است. طول رشته‌ها معمولاً ۶۵ تا ۱۰۰ میلی‌متر (۲.۶ تا ۳.۹ اینچ) است. یک مرینوس زاکسن ۳ تا ۶ کیلوگرم (۶.۶ تا ۱۳.۲ پوند) پشم چرب در سال تولید می‌کند، در حالی که یک قوچ مرینوس پپین با کیفیت خوب تا ۱۸ کیلوگرم (۴۰ پوند) پشم تولید می‌کند. قطر پشم مرینوس معمولاً کمتر از ۲۴ میکرون (μm) است. انواع اساسی مرینوس شامل: پشم قوی (۲۳ - ۲۴.۵ میکرون)، پشم متوسط (۲۱ - ۲۲.۹ میکرون)، پشم نازک (۱۸.۶ - ۲۰.۹ میکرون)، سوپر نازک (۱۵ - ۱۸.۵ میکرون) و فوق‌العاده نازک (۱۱.۵ - ۱۵ میکرون) است.
مراجع

↑  Reilly, B F (1993). The Medieval Spains. Cambridge University Press. pp. 162–3. ISBN 0521397413.
↑  Walker, M J (1983). "Laying a Mega-Myth: Dolmens and Drovers in Prehistoric Spain". World Archaeology. 15 (1): 37–50, at page 38. doi:10.1080/00438243.1983.9979883.
↑  Butzer K W (1988). "Cattle and Sheep from Old to New Spain: Historical Antecedents". Annals of the Association of American Geographers. 78 (1): 39. doi:10.1111/j.1467-8306.1988.tb00190.x.
↑  Ryder M L (1983). "A survey of European primitive breeds of sheep". Annales de Génétique et de Sélection Animale. 13 (4): 381–418, at pages 404, 414–5. doi:10.1186/1297-9686-13-4-381. PMC 2718014. PMID 22896215.
↑  Paterson, Mark (1990). National Merino Review. West Perth, Australia: Farmgate Press. pp. 12–17in 18600. ISSN 1033-5811.
↑  "Agriculture". Iconographic Encyclopedia of Science. Vol. 4. D. Appleton and Company. 1860. p. 731.
↑  Ross, C.V. (1989). Sheep production and Management. Englewood Cliffs, New Jersey: Prentice Hall. pp. 26–27. ISBN 0-13-808510-2.
↑  https://vermonthistory.org/william-jarvis-and-the-merino-sheep-craze Vermont Historical Society - William Jarvis's Merino Sheep]]
↑  The Edinburgh Gazetteer, volume 1, Archibald Constable and Co.: Edinburgh, 1822, p.570
↑  Mary S. Ramsay, 'Forlong, Eliza (1784 - 1859)', Australian Dictionary of Biography, Supplementary Volume, Melbourne University Press, 2005, pp 130-131.
↑  Stock and Land بایگانی‌شده  در ۲۷ فوریه ۲۰۱۲ توسط Wayback Machine Retrieved on 8 September 2008
پیوندهای بیرونی

یکی از اولین تصاویر مرینوس. با نام چوبان خوب ("El Buen Pastor")  اثر بارتولومه استبان موریلو ، حوالی سال ۱۶۵۰
قوچ قهرمان مرینو، 1905 نمایش گوسفند سیدنی
قوچ مرینوس گل میخ که روی شاخ او علامت گذاری شده است
قضاوت میش مرینوس
گوسفند وارداتی از نوع ورمونت، استرالیا
الیاف پشم مرینو استرالیا (بالا) در مقایسه با موی انسان (پایین)، تصویربرداری شده با استفاده از میکروسکوپ الکترونی روبشی
ساختار یک الیاف پشم مرینو
شبدر (سرده)

| شبدر | شبدر |
| --- | --- |
Trifolium repens (White Clover): Trifolium repens (White Clover)
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: گیاه
(طبقه‌بندی‌نشده):: گیاهان گلدار
(طبقه‌بندی‌نشده):: دولپه‌ای‌های نو
(طبقه‌بندی‌نشده):: رزیدها
راسته:: باقلاسانان
تیره:: باقلائیان
زیرخانواده:: باقالی‌ها
تبار:: Trifolieae
سرده:: Trifolium L.
Subgenera and Sections: Subgenera and Sections
 subg. Chronosemium  subg. Trifolium sect. Glycyrrhizum sect. Involucrarium sect. شبدر sect. Paramesus sect. Trichocephalum sect. Trifoliastrum sect. Trifolium sect. Vesicastrum:  subg. Chronosemium  subg. Trifolium sect. Glycyrrhizum sect. Involucrarium sect. شبدر sect. Paramesus sect. Trichocephalum sect. Trifoliastrum sect. Trifolium sect. Vesicastrum
مترادف: مترادف
 Amoria C. Presl  Bobrovia A. P. Khokhr.  Chrysaspis Desv.  Lupinaster Fabr.  Ursia Vassilcz.  Xerosphaera Soják:  Amoria C. Presl  Bobrovia A. P. Khokhr.  Chrysaspis Desv.  Lupinaster Fabr.  Ursia Vassilcz.  Xerosphaera Soják
شَبدَر (نام علمی: Trifolium) جزء مهم‌ترین گیاهان علوفه‌ای خانواده لگومینز (Leguminous) در مناطق معتدل و مرطوب است که از نظر علوفه‌ای و مرتعی دارای ارزش بسیار زیادی است و در تغذیه دام‌ها نقش بسزایی دارند. شبدرها گیاهی سه برگچه‌ای اند و به همین خاطر اسم علمی آنها از دو کلمه لاتین "Tria" به معنی سه و "Folia" به معنی سه بر گچه‌ای گرفته شده‌است. تعداد گونه‌های شبدر در دنیا حدود ۳۰۰ گونه ذکر شده که از این تعداد ۲۵ گونه از نظر کشاورزی مهم است که از این تعداد فقط ۹ گونه آنها از جمله شبدر زیر زمینی به صورت تجارتی کشت می‌شوند. بیشترین پراکنش شبدرها در منطقه مدیترانه است، به طوری که در منطقه اورآسیا ۱۶۰–۱۵۰ گونه، آمریکا ۶۵–۶۰ گونه و در آفریقا ۳۰–۲۵ گونه گزارش شده‌است. بر اساس تحقیقات بانک ژن گیاهی و ذخایر توارثی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر تعداد گونه‌های تاکنون شناخته شده شبدر در ایران حدود ۵۴ گونه‌است که از این تعداد دو گونه شبدر ایرانی (Trifolium resupinatum) و شبدر برسیم (Trifolium alexandrium) به صورت وسیع کشت می‌شوند.
خصوصیات کلی شبدرها

تمام شبدرها در آب و هوای خنک بهترین عملکرد را دارند. در بین شبدرها شبدر سفید از همه مقاوم تر است. میزان قند در شبدرها بیش از یونجه‌است و سطح برگ بیشتری نسبت به یونجه دارند اما مقاومت شبدرها به شوری کمتر از یونجه‌است و نیاز آبی شبدرها نیز کمتر از یونجه‌است.
البته باید توجه داشت که شبدرها به لحاظ کمیت تولید در سطح پایین‌تری از یونجه قرار دارند و میزان مواد غذایی قابل هضم یونجه از شبدرها بیشتر است.
گیاهان علوفه‌ای تیره بقولات از نظر عمق ریشه به شکل زیر هستند:
ریشه شبدر‍ سفید<ریشه شبدر‍ قرمز <ریشه شبدر برسیم <ریشه یونجه <ریشه اسپرس.
به صورت کلی تفاوت شبدرها با یونجه این است که:
برگ یونجه بیضی شکل ولی برگ شبدر گلابی شکل است.
رنگ برگ‌ها در شبدر سبز و شفاف و در یونجه سبز تیره‌است.
خصوصیات بذر شبدرها

شبدرها به دلیل پوسته سخت دارای خواب می‌باشند که خواب و سختی پوسته در شبدرها به ترتیب زیر است:
شبدر قرمز <شبدر السایک <شبدر لادینو <شبدر سفید.
تحقیقات انجام گرفته نشان می‌دهد مهم‌ترین عامل ایجاد بذرهای با پوسته سخت در شبدرها خشکی و کمی رطوبت نسبی هوا در زمان رسیدگی است.
خواب بذر بسیاری از شبدرها را به وسیله سرما دادن می‌توان شکست. بذر هیچ‌یک از شبدرها در زمان جوانه زنی به نور نیاز ندارند. به عبارت بهتر بذر هیچ‌یک از شبدرها فیتوبلاست نیستند.
به لحاظ اندازه بذر نیز شبدرها به شکل زیر هستند:
شبدر سفید<شبدر ایرانی <شبدر السایک <شبدر قرمز <شبدر شیرین<شبدر لاکی <شبدر مصری (برسیم).
به صورت کلی در مورد گیاهان علوفه‌ای تیره لگومینوز از نظر اندازه بذر می‌توان گفت:
شبدر سفید<شبدر ایرانی <شبدر السایک <شبدر قرمز <شبدر شیرین<شبدر لاکی <شبدر مصری (برسیم)<یونجه<اسپرس <ماشک گل خوشه‌ای <ماشک معمولی.
همان‌طور که ملاحظه می‌شود بزرگ‌ترین بذرها در بین گیاهان علوفه‌ای تیره بقولات مربوط به اسپرس و ماشک‌ها می‌باشد.
باید توجه داشت هرچه اندازه بذر بزرگتر باشد معمولاً زودتر جوانه می‌زنند و گیاهچه بزرگتری تولید می‌کنند. البته پوسته سخت بذر را نیز باید در نظر گرفت (مسلم است بذرهای دارای پوسته سخت دیرتر جوانه می‌زنند) موضوع ذکر شده در بالا به شرطی صحیح است که پوسته سخت بذرها صفر در نظر گرفته شود. در واقع هم میزان بذرهای سخت در بعضی از شبدرها مانند شبدر برسیم و شبدر لاکی بسیار پایین است.
بذر بعضی از شبدرها مانند شبدر پنجه کلاغی(Lotus cornicaltus) بسیار به کندی جوانه می‌زند و گیاهچه بسیار ضعیفی تولید می‌کند، به طوری که ایجاد یک مزرعه کامل از این شبدر ممکن است تا دو سال به طول انجامد.
خصوصیات تغذیه‌ای شبدرها

شبدر محصول علوفه‌ای مهمی است. به همین دلیل است که به‌طور گسترده‌ای در کشت علوفه‌ای و مراتع استفاده می‌شود.
شبدرها به عنوان علوفه سبز، علوفه خوراکی، و چمن پوششی استفاده می‌شوند. ۱۰۰ کیلوگرم از شاخ و برگ شبدر علوفه شامل ۸/۱۹ واحد و ۷/۲ کیلوگرم پروتئین قابل هضم است. شبدر اسیدهای آمینه ضروری بیشتری تر (سیستئین، تریپتوفان و لوسین) نسبت به دانه ذرت، و دانه جو و گندم هستند.
در شبدرها فسفر به ندرت از ۴۴/۱ گرم در هر کیلو ماده خشک پایین‌تر است و از این نظر نسبت به یونجه برتر هستند و دام‌هایی که از شبدر تغذیه می‌کنند، کمتر دچار کمبود فسفر می‌شوند.
گونه شبدرهای حقیقی با Genus Trifolium همگی علفی و دارای برگ‌های سه تایی هستند. گل‌ها کوچک بسیاری دارند که روی یک دمگل کوتاه پرگل واقع شده‌است. گلبرگ پهن خارجی تنها اندکی بزرگتر از سایر گلبرگ هاست. شبدرهای حقیقی می‌توانند یکساله، دوساله یا چند ساله باشند.
مواد ضد تغذیه‌ای در شبدرها::شبدرها دارای مواد ی هستند که از ارزش غذایی آنها می‌کاهد مثلاً شبدر قرمز دارای ماده‌ای به نام فورموننتین است که نوعی شبه استروژن گیاهی است و می‌تواند سبب سقط جنین در گوسفندان شود همین‌طور شبدر سفید دارای هیدرو سیانیدرید (HCN) که برای دام‌ها می‌تواند بسیار مضر باشد و مصرف زیاد آن فعالیت غده تیروئید را افزایش می‌دهد، شبدر پنجه کلاغی نیز دارای مقداری هیدروسیانیدرید است اما مقدار آن به حدی نیست که برای دام‌ها ا سمیت بسیار بالا ایجاد کند. شبدر شیرین دارای یک ماده ضد تغذیه به نام کومارین است برای دام‌ها مضر است و سبب انعقاد خون در دام‌ها می‌شود و بسیار خطرناک است. همین‌طور مصرف زیاد شبدر ایرانی می‌تواند سبب افزایش برخی از اختلالات مربوط به دام مانند: enterotoxaemia (کلیه کاغذی)، photosensitisation ادرار سنگ (سنگ شبدر) در گوسفندان شود.
نفخ در اثر مصرف شبدرها: مصرف علوفه تازه شبدرها مانند بسیاری از بقولات دیگر به دلیل پروتئین زیادی که دارند در دام‌ها تولید نفخ می‌کند در اثر مصرف شبدر سفید، شبدر قرمز، شبدر شیرین و شبدر ایرانی در دام‌ها نفخ ایجاد می‌شود اما مصرف شبدر پنجه کلاغی و شبدر برسیم (مصری) در دام‌ها هیچ گونه نفخی ایجاد نمی‌کند، دلیل این موضوع وجود تانن‌ها قابل اتصال به پروتئین‌ها در این دو شبدر است که با رسوب پروتئین در شکمبه کمک می‌کند و مانع ایجاد نفخ می‌شود. در بین شبدرها خطرناک‌ترین آنها به لحاظ نفخ زایی شبدر سفید لادینو می‌باشد.
خواص داروئی

مواد (به اصطلاح ضد تغذیه) موجود در شبدر می‌توانند برای انسان خواص دارویی داشته باشند و مفید باشند مثلاً کومارین موجود در شبدر شیرین و گیاه Ferula badrakema می‌تواند سبب توقف رشد سلول‌های سرطانی مثانه شود. همین‌طور فورمونتین موجود در شبدر قرمز از ارزش دارویی خاصی برخوردار است، آزمایش انجام گرفته در سال ۲۰۱۰ نشان داده‌است که فورموننتین می‌تواند از رشد سلول‌های سرطان سینه در زنان جلوگیری کند، اما مصرف آن سبب مشکلات جنسی در مردان می‌شود.
آین آر اسمیت

| آین آر اسمیت | آین آر اسمیت |
| --- | --- |
زادهٔ: ۰ ژوئیهٔ ۱۹۳۹
آین آر اسمیت (انگلیسی: Iain R. Smith؛ زادهٔ ۰ ژوئیهٔ ۱۹۳۹) تاریخ‌نگار اهل افریقای جنوبی است.
افتخارات

وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون برنامه فولبرایت شده‌است.
تنیس، مصر

| تنیس، مصر | تنیس، مصر |
| --- | --- |
تنیس، مصرموقعیت در مصر: تنیس، مصرموقعیت در مصر
مختصات: ۳۱°۱۲′ شمالی ۳۲°۱۴′ شرقی﻿ / ﻿۳۱٫۲۰۰°شمالی ۳۲٫۲۳۳°شرقی﻿ / 31.200; 32.233: مختصات: ۳۱°۱۲′ شمالی ۳۲°۱۴′ شرقی﻿ / ﻿۳۱٫۲۰۰°شمالی ۳۲٫۲۳۳°شرقی﻿ / 31.200; 32.233
کشور:  مصر
استان: استان پورت‌سعید
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۲ (ساعت رسمی مصر)
تنیس (به عربی: تنیس) جزیره‌ای است که در استان پورسعید در جنوب غربی شهر پورسعید در دریاچه المنزله در مصر قرار دارد.
تاریخچه

تنیس در قدیم یک شهر مصری پیشرفته‌ای در نقطه فعلی شهر پورسعید در دوره‌های اسلامی بود، این شهر دارای یک بندر مهمی برای صادر کردن محصولات کشاورزی مصری بود، این شهر به خاطر صنعت بافندگی‌اش شهرت بسیار داشته‌است، با توجه به خبره بودن ساکنان تنیس در صنعت بافندگی سالانه تعهد داشتند که پرده کعبه را درست کنند. تنیس در طول سالیان بارها مورد تعرض و حمله جنگهای صلیبی قرار گرفت، تا اینکه سلطان کامل محمد بن عادل از سلسله ایوبی در سال ۶۲۴ هجری قمری برابر با ۱۲۲۷ میلادی دستور تخریب این شهر و انتقال ساکنان آن که بالغ بر ۵۰ هزار نفر می‌شد را برای اینکه سربازان و نیروهای صلیبی نتوانند از طریق آن به پایتخت دست پیدا کنند را داد.
هواتاب

نمایی از پدیده هواتاب بر روی تلسکوپ وی‌ال‌تی
هواتاب با استفاده از دوربین زوم با دیافراگم بالا از ایستگاه فضایی بین‌المللی، در حالی که بر فراز آفریقای جنوبی می‌چرخد عکس‌برداری شد. ارتفاع این نوار از یون‌های اکسیژن و سدیم تقریباً ۱۱۰–۱۴۰ کیلومتر (۶۸–۸۷ مایل) است (نزدیک خط کارمان)، بین مزوسفر و ترموسفر.
هواتاب (به انگلیسی: Airglow) (که به آن شب‌تاب نیز گفته می‌شود) به پدیده انتشار ضعیف نور توسط جو سیاره گفته می‌شود. در مورد جو زمین، این پدیده نوری باعث می‌شود که آسمان شب هرگز به‌طور کامل تاریک نباشد، حتی پس از آنکه تأثیرات نور ستارگان و تابش نور خورشید از دورترین ناحیه برداشته شود.