بیلان آب
بیلان آب در ایران

بر اساس آمار و اطلاعات وزارت نیرو و سازمان هواشناسی کشور، که هر دو امکاناتی را برای برآورد تبخیر و بارندگی در کشور دارند، بارندگی متوسط بلندمدت در کشور معادل ۲۳۲٫۴ میلیمتر است. بر اساس مطالعات وزارت نیرو به عنوان متولی اصلی تأمین آب و مدیریت ذخایر آبی کشور، بارندگی در ایران به‌طور متوسط در دوره‌های اخیر کاهش داشته است. همان‌طور که در جدول نمایش داده شده است، با در نظر گرفتن دورهٔ آماری از سال‌های ۳۰–۳۱ تا ۹۱–۹۲، می‌توان شاهد این پدیده بود که تا ۱۴ سال پایانی این دوره (یعنی تا سال آبی ۷۶–۷۷)، متوسط بارندگی معادل ۲۴۰٫۲ میلیمتر (دورهٔ ایستا) و در سال‌های بعدی متوسط بارندگی به‌طور کلی افت قابل توجهی را تجربه نموده است، به نحوی که در ۶ سال پایانی دورهٔ آماری، متوسط بارندگی سالانه ۱۹۵ میلیمتر شده است.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| دوره ۶ ساله | دوره ۱۰ ساله | دوره ۱۴ ساله | دوره ایستا | درازمدت | پارامتر بارش | وسعت | حوضه آبریز |
| ۴۲۰ | ۴۳۳ | ۴۲۸٫۴ | ۴۳۴٫۵ | ۴۳۲٫۷ | متوسط | ۱۷۵۰۶۰ | دریای خزر |
| ۱۴٫۵ | ۱٫۴ | ۶٫۱ | - | ۱٫۸۲ | کاهش نسبت به دوره ایستا | ۱۷۵۰۶۰ | دریای خزر |
| ۳٫۳ | ۰٫۳ | ۱٫۴ | - | ۰٫۴ | درصد کاهش | ۱۷۵۰۶۰ | دریای خزر |
| ۳۱۴٫۹ | ۳۳۷٫۸ | ۳۲۶٫۸ | ۳۷۴ | ۳۵۹٫۹ | متوسط | ۵۱۷۶۱ | دریاچه ارومیه |
| ۵۹ | ۳۶٫۲ | ۴۷٫۱ | - | ۱۴٫۰۴ | کاهش نسبت به دوره ایستا | ۵۱۷۶۱ | دریاچه ارومیه |
| ۱۵٫۸ | ۹٫۷ | ۱۲٫۶ | - | ۳٫۸ | درصد کاهش | ۵۱۷۶۱ | دریاچه ارومیه |
| ۲۵۲٫۹ | ۲۹۷٫۳ | ۲۹۰٫۶ | ۳۵۱٫۵ | ۳۳۳٫۴ | متوسط | ۴۲۴۰۲۹ | خلیج فارس |
| ۹۸٫۶ | ۵۴٫۲ | ۶۰٫۹ | - | ۱۸٫۱۴ | کاهش نسبت به دوره ایستا | ۴۲۴۰۲۹ | خلیج فارس |
| ۲۸ | ۱۵٫۴ | ۱۷٫۳ | - | ۵٫۲ | درصد کاهش | ۴۲۴۰۲۹ | خلیج فارس |
| ۱۳۱٫۳ | ۱۴۳٫۶ | ۱۳۸٫۱ | ۱۵۷٫۲ | ۱۵۱٫۵ | متوسط | ۸۲۴۶۱۱ | فلات مرکزی |
| ۲۶ | ۱۳٫۷ | ۱۹٫۱ | - | ۵٫۷ | کاهش نسبت به دوره ایستا | ۸۲۴۶۱۱ | فلات مرکزی |
| ۱۶٫۵ | ۸٫۷ | ۱۲٫۲ | - | ۳٫۶ | درصد کاهش | ۸۲۴۶۱۱ | فلات مرکزی |
| ۲۱۳٫۳ | ۲۲۰٫۷ | ۲۱۶٫۳ | ۲۵۳٫۸ | ۲۴۲٫۷ | متوسط | ۴۴۲۹۵ | قره قوم |
| ۴۰٫۵ | ۳۳٫۱ | ۳۷٫۶ | - | ۱۱٫۱۹ | کاهش نسبت به دوره ایستا | ۴۴۲۹۵ | قره قوم |
| ۱۶ | ۱۳ | ۱۴٫۸ | - | ۴٫۴ | درصد کاهش | ۴۴۲۹۵ | قره قوم |
| ۹۶٫۸ | ۱۰۰٫۸ | ۹۰٫۶ | ۱۳۰٫۴ | ۱۱۸٫۶ | متوسط | ۱۰۳۱۸۳ | مرزی شرق |
| ۳۳٫۶ | ۲۹٫۷ | ۳۹٫۹ | - | ۱۱٫۸۷ | کاهش نسبت به دوره ایستا | ۱۰۳۱۸۳ | مرزی شرق |
| ۲۵٫۸ | ۲۲٫۸ | ۳۰٫۶ | - | ۹٫۱ | درصد کاهش | ۱۰۳۱۸۳ | مرزی شرق |
| ۲۰۰٫۳ | ۲۲۰٫۷ | ۲۱۴٫۶ | ۲۴۵٫۷ | ۲۳۲٫۴ | متوسط | ۱۶۲۲۹۳۹ | کشور |
| ۴۵٫۴ | ۲۵ | ۳۱٫۱ | - | ۱۳٫۳ | کاهش نسبت به دوره ایستا | ۱۶۲۲۹۳۹ | کشور |
| ۱۸٫۵ | ۱۰٫۲ | ۱۲٫۷ | - | ۵٫۴ | درصد کاهش | ۱۶۲۲۹۳۹ | کشور |
با کسر تبخیر از میزان بارندگی می‌توان به‌طور کلی، میزان منابع تجدیدپذیر کشور را تخمین زد. بر اساس مطالعات وزارت نیرو، میزان پتانسیل تجدیدپذیر آب کشور در دوره‌های ایستا و ۱۴ سالهٔ اخیر (دورهٔ اول و دوم) از ۱۲۴٫۸ میلیارد مترمکعب به ۸۸٫۸ میلیارد مترمکعب کاهش پیدا کرده است.
| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| پتانسیل تجدید پذیر | پتانسیل تجدید پذیر | حوضه آبریز | حوضه آبریز |
| دوره دوم | دوره اول | حوضه آبریز | حوضه آبریز |
| ۴۸۰۲٫۳ | ۵۰۶۶٫۰ | رودخانه ارس | دریای مازندران |
| ۳۸۲۴٫۰ | ۳۹۱۲٫۰ | رودخانه‌های تالش ـ مرداب انزلی | دریای مازندران |
| ۶۶۴۷٫۶ | ۷۸۳۲٫۶ | سفیدرود بزرگ | دریای مازندران |
| ۳۷۵۳٫۰ | ۴۱۲۶٫۰ | رودخانه‌های بین سفیدرود و هراز | دریای مازندران |
| ۳۵۵۲٫۰ | ۴۲۱۳٫۰ | رودخانه‌های بین هرازوقره سو | دریای مازندران |
| ۱۲۶۵٫۹ | ۱۵۰۷٫۰ | رودخانه‌های قره سووگرگان | دریای مازندران |
| ۶۵۳٫۸ | ۱۱۲۱٫۷ | رودخانه اترک | دریای مازندران |
| ۵۱۵۱٫۳ | ۸۷۳۰٫۳ | رودخانه‌های مرزی غرب | خلیج فارس و دریای عمان |
| ۶۰۵۰٫۴ | ۷۸۷۵٫۲ | رودخانه کرخه | خلیج فارس و دریای عمان |
| ۱۴۱۴۷٫۰ | ۲۴۰۴۳٫۸ | کارون بزرگ | خلیج فارس و دریای عمان |
| ۶۸۳۴٫۰ | ۸۵۶۲٫۰ | رودخانه‌های جراحی و زهره | خلیج فارس و دریای عمان |
| ۱۸۳۹٫۰ | ۲۴۲۷٫۰ | رودخانه حله و مسیل‌های کوچک دو ط‌رف آن | خلیج فارس و دریای عمان |
| ۲۴۳۷٫۰ | ۳۸۰۲٫۰ | رودخانه مند و حوزه‌های بسته هرم، کاریان و خنج | خلیج فارس و دریای عمان |
| ۶۲۸٫۳ | ۱۷۵۸٫۷ | رودخانه‌های کل، مهران، مسیل‌های جنوبی و جزایر | خلیج فارس و دریای عمان |
| ۷۶۸٫۰ | ۲۲۹۸٫۷ | رودخانه‌های بین بندرعباس و سدیج | خلیج فارس و دریای عمان |
| ۶۷۰٫۰ | ۷۸۳٫۰ | رودخانه‌های بلوچستان جنوبی بین سدیج ومرز پاکستان | خلیج فارس و دریای عمان |
| ۷۰۲۴٫۷ | ۸۸۷۵٫۹ | دریاچه ارومیه | دریاچه ارومیه |
| ۵۲۱۷٫۰ | ۷۰۸۴٫۰ | دریاچه نمک | فلات مرکزی |
| ۱۹۱۳٫۱ | ۲۱۷۱٫۲ | گاوخونی | فلات مرکزی |
| ۳۶۸۰٫۰ | ۴۲۵۹٫۰ | دریاچه‌های ط‌شک ـ بختگان ـ مهارلو | فلات مرکزی |
| ۷۷۲٫۰ | ۱۳۰۰٫۰ | کویرابرقو ـ سیرجان | فلات مرکزی |
| ۱۲۲۳٫۰ | ۲۱۲۰٫۰ | هامون جازموریان | فلات مرکزی |
| ۶۴۲٫۰ | ۱۶۵۳٫۰ | کویرلوت | فلات مرکزی |
| ۱۸۳۱٫۲ | ۳۱۲۹٫۷ | کویرمرکزی | فلات مرکزی |
| ۲۶۰٫۰ | ۴۷۷٫۰ | کویرهای سیاه کوه ـ ریگ زرین ـ دق سرخ | فلات مرکزی |
| ۷۲۷٫۰ | ۱۰۴۶٫۰ | کویرهای درانجیر ـ ساغند | فلات مرکزی |
| ۱۶۵٫۹ | ۷۱۴٫۳ | دق پترگان ـ نمکزارخواف | مرزی شرق |
| ۹۱۴٫۰ | ۱۰۹۱٫۴ | هامون هیرمند | مرزی شرق |
| ۳۵۸٫۰ | ۳۹۷٫۴ | هامون مشکیل | مرزی شرق |
| ۱۰۲۳٫۰ | ۲۴۰۰٫۰ | قره قوم | قره قوم |
| ۸۸۷۷۴٫۴ | ۱۲۴۷۷۸٫۰ | کل کشور | کل کشور |