stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
خوی
جشنواره‌های تابستانی در خوی

جشنواره‌های تابستانی در خوی هم‌زمان با مسافرت‌های تابستانی گردشگران به شهرستان خوی و برداشت محصولاتی همچون آفتابگردان، گل محمدی، آلبالو و فرش انجام می‌شود که گردشگران ضمن بازدید از اماکن تاریخی و اقامت در خوی و دیدن زیبایی‌های طبیعی و طبیعت بکر می‌توانند در جشنواره‌های تابستانی خوی هم شرکت کنند که مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به جشنواره آفتابگردان که نماد خوی هست اشاره کرد که به‌مدت یک هفته در پارک بزرگ ملت خوی با کنسرت‌هایی مانند گروه رستاک و… رقص‌های محلی هر شب برگزار می‌شود اشاره کرد.
محصولات

سال‌ها پیش به دلیل نوع خاک مزارع خوی پنبه در آن کاشته و بهره‌برداری می‌شد؛ و این مزارع سبب به وجود آمدن نساجی در خوی شد؛ ولی کم‌کم مزارع پنبه جای خود را به آفتابگردان (گونه باخان) داد.
تخمه آفتابگردان از محصولات اصلی این شهرستان است که در کشور معروف است. همچنین عسل مرغوب این شهرستان از دیگر محصولات غذایی می‌باشد. فرش‌های نفیس دستباف از دیگر تولیدات این شهر می‌باشد. یکی از نقش‌های ماندگار فرش ایرانی «نقش ماهی» است که در این باره براساس معاهده لیسبون و طی فرایند کارشناسی و مطابق با قوانین بین‌المللی، فرش ماهی خوی در سازمان جهانی مالکیت فکری وایپو مستقر در ژنو، ثبت جهانی شد.
صنایع دستی منطقه فرش بافی، گلیم بافی، جاجیم بافی، جل بافی، مفرش بافی، زیلوبافی، حصیربافی، سبدبافی، ریسندگی الیاف، سفالگری و دست بافته‌های پشمی است.
معادن

معادن خوی عبارتند از: نمک، زغال‌سنگ، مس و طلا که فقط از معدن نمک آن فعلاً استفاده می‌شود و به صورت تجارتی به عنوان نمک خوی در تمام شهرستان‌های مجاور به فروش می‌رسد.
پایانه مرز رازی خوی

شهرستان خوی با وجود داشتن گذرگاه مرزی رازی و قرار گرفتن در مسیر جاده ابریشم تنها راه مرزی نزدیک به کشور ترکیه
است. خوی تنها شهریست که مسافت آن با شهر وان در کشور ترکیه از طریق بازارچه رازی ۱۲۰ کیلومتراست.
در سال ۲۰۰۶ هیتی از طرف کشور ترکیه برای بررسی وضعیت بین راهی دو کشور جلسه‌ای با حضور معاون وزیر و سایر افراد متولی صادرات و واردات استان آذربایجان غربی و افراد منتخب از این شهرستان برگزار نمودند.
در تاریخ ۲۶/۰۱/۱۳۹۰ مرز رازی با حضور وزرای خارجی ایران و ترکیه و مقامات محلی به‌طور رسمی گشایش یافت
حمل و نقل شهرستان خوی > پایانه مسافربری خوی

پایانه مسافربری سردار شهید حاج محمد حنیفه درستی در دو طبقه به عنوان بزرگ‌ترین پایانه مسافربری شمال غرب و غرب کشور ۱۳۸۷ به بهره‌برداری رسید.
ظرفیت روزانه این ترمینال مسافربری را برای جابجایی مسافر را ۴هزار و۵۰۰ نفراست.
حمل و نقل شهرستان خوی > فرودگاه خوی

فرودگاه خوی (یاتا: KHY، ایکائو: OITK) به عنوان دومین فرودگاه استان آذربایجان غربی در مهر سال۱۳۸۳ به بهره‌برداری رسیده، هم‌اکنون فرودگاه خوی با توجه به هم‌مرز بودن با کشور ترکیه شهر وان و داشتن گذرگاه مرزی رازی به عنوان مهم‌ترین دروازه توسعه شمال استان در جابجایی هوایی مسافر، توریست، بازرگانان، استادان دانشگاهی و دانشجویان، مهندسان و صنعتگران و… به عنوان یکی از زیباترین فرودگاه‌های کشور ایفای نقش می‌نماید.
برنامه‌های هوایی فرودگاه خوی روزهای شنبه و یکشنبه از تهران به خوی ساعت ۰۶:۱۰ و از خوی به تهران ۰۸:۱۰ صبح و چهارشنبه‌ها عصر ساعت ۱۶:۱۰ از تهران به خوی و ۱۸:۱۰ از خوی به تهران می‌باشد.
برنامه‌های آینده خوی شامل راه‌اندازی پرواز خوی مشهد - خوی نجف و کربلا و برعکس و همچنین پروازهای تور گردشگری می‌شود.
حمل و نقل شهرستان خوی > ایستگاه راه‌آهن رازی خوی

از نواحی چهارده‌گانهٔ راه‌آهن ایران است. در مسیر تهران ایستگاه رازی خوی پل قطور که بزرگ‌ترین پل راه‌آهن خاورمیانه است در مسیر راه‌آهن ایران و ترکیه در نزدیکی خوی ساخته شده‌است.
شرکت راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران در راستای توسعه حمل و نقل ریلی، قطار تهران-آنکارا را با همکاری راه‌آهن ترکیه در سال ۱۳۸۰ راه‌اندازی کرد. این قطار دوشنبه شب از تبریز عازم و صبح روز سه شنبه وارد شهر وان در ترکیه می‌شود. این قطار روز ۴ شنبه ساعت ۲۲:۱۵ تهران را به مقصد آنکارا ترک کرده و پس از عبور از ایستگاه زنجان، تبریز، سلماس وارد ایستگاه مرزی رازی خوی ساعت ۱۴:۴۵ می‌شود در ایستگاه رازی تشریفات گمرکی و کنترل گذرنامه‌ها انجام می‌شود سپس قطار در ادامه مسیر پس از طی ۳ کیلومتر در ساعت ۱۷:۴۰، در ایستگاه مرزی کاپیکوی در ترکیه برای بررسی گذرنامه‌ها و گمرک توسط مأموران این کشور متوقف می‌شود. قطار پس از طی ۱۰۷ کیلومتر وارد ایستگاه وان می‌شود و در اسکله وان مسافران سوار کشتی دو طبقه (فری بوت) شده و پس از ۵ ساعت مسافرت با کشتی بر روی دریاچه وان به ایستگاه تات وان رسیده و پس از طی ۱۳۳۰ کیلومتر سفر خود را با قطار ترکیه تا آنکارا ادامه می‌دهند و در ساعت ۱۰ شنبه به آنکارا می‌رسند.
شهرداری خوی

ساختمان شهرداری خوی یا بلدیه سابق مربوط به دوره پهلوی اول است و در خوی، مرکز شهر واقع شده است. بنای شهرداری خوی در سال ۱۳۱۲ هجری شمسی به دست استاد علی‌اکبر توانا (معمار مشهور خویی) در محل ساختمان قدیم شهرداری واقع در خیابان شهید صمدزاده (فعلی) ساخته شد. درفضای شهرداری قدیم صدها درخت اصله تبریزی تنومند وجود داشت. در گذشته به شهردار قدیم رئیس بلدیه شهر می‌گفتند و در زمان تأسیس ۵ الی ۶ نفر کارگر روز مزد داشت. کوچه‌های شهر اکثراً خاکی بودند. در سال ۱۳۱۲ خیابان‌های اصلی شهر احداث شد (خیابان طالقانی و خیابان شریعتی) و در سال ۱۳۱۶ تنها در چند محل از شهر آسفالت وجود داشت از ۱۳۳۰ سرآغاز آسفالت خیابان‌های شهر بوده‌است. وظایف شهرداری در بدو تشکیل بیشتر نظافت و رفت و روب شهر بوده‌است و در سال ۱۳۳۰، ۳۵ نفر کارمند و ۲۰ نفر کارگر داشته‌است.
شهرداری خوی در گذشته زیر نظر انجمن شهر فعالیت می‌کرد و بیشترین منابع تأمین درآمدی شهرداری، از محل دریافت عوارض بوده و به مسایل و امور آب، برق، نان، گوشت، بهداشت شهر با نظافت، رفت و روب (خدمات شهری) نیز نظارت داشته‌است. در سال ۱۳۰۷ شهر خوی دارای پنج دروازه ورودی بوده و در هر کدام از این دروازه‌ها عوارض ورود و خروج به شهر و کالاهای وارداتی، اجناس فروشی در میدان‌ها گندم، نمک، دواب عوارض دریافت می‌گردید. بعدها وظایف شهرداری توسعه یافته و اخذ عوارض از پروانه‌های ساختمانی و مغازه‌ها و سایر مجوزها از مردم نیز به منابع درآمدی شهرداری اضافه شد.
کاشتن درختان چنار از سال ۱۳۳۸ در شهر خوی آغاز شد و بیشتر آرامستان‌ها مسیر گشایی شده و ورود حیوانات به شهر ممنوع شد. هم‌اکنون شهرداری خوی با داشتن درجه ۱۰ به عنوان یکی از شهرداری‌های فعال شمال غرب کشور به‌شمار رفته و دارای ۴ ناحیه و ۵ سازمان آتش‌نشانی، اتوبوسرانی، تاکسیرانی، سازمان پایانه‌ها و سازمان آرامستان‌ها می‌باشد.
حمل و نقل شهری خوی

سازمان اتوبوس و مینی‌بوس رانی خوی
در سال ۱۳۷۰ به منظور جابجائی شهروندان خوی با تعداد ۹ دستگاه اتوبوس و ۱۱ دستگاه مینی‌بوس با اساسنامه مستقل طی مجوز صادره از سوی وزارت محترم کشور تأسیس و شروع بکار نموده و اکنون سازمان اتوبوسرانی خوی و حومه با ۸۸ دستگاه اتوبوس و ۱۱۷ دستگاه مینی‌بوس در ۳۵ خطوط در سطح شهر و حومه به شهروندان محترم خدمات‌دهی می‌نماید.
سازمان تاکسیرانی خوی

اتحادیه تاکسی و تاکسی بار در شهر خوی از سال ۱۳۵۱ فعالیت خود را آغاز کرد که در سال در سال ۱۳۷۷ با تشکیل امور تاکسیرانی در شهرداری خوی به مجموعه‌های تحت نظر شهرداری خوی پیوست. امور تاکسیرانی شهرداری خوی تا سال ۸۲توسط شهرداری اداره می‌شد که با تأسیس سازمان به عنوان یکی از سازمان‌های شهرداری کار خود را از لحاظ اداری و مالی به صورت مستقل آغاز نمود.
سازمان مدیریت و نظارت بر تاکسیرانی خوی در سال ۸۲ در اجرای قانون الحاق یک تبصره به ماده واحده قانون راجع به تمرکز امور تاکسیرانی به عنوان یکی از سازمان‌های زیر مجموعه شهرداری خوی تأسیس گردید.
این سازمان بر اساس ماده ۸۴ قانون شهرداری‌ها وبند ۱۵ماده ۷۱ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوبه ۰۱/۳/۷۵ تأسیس گردیده‌است و دارای موضوع و اهداف و وظایف تصدی و مدیریت بر کلیه امور مربوط به تاکسیرانی و حمل و نقل عمومی مسافر درون‌شهری شهر خوی می‌باشد.
تاکسی شهری خوی
گردشگری > جاهای دیدنی

بازار خوی
دروازه سنگی
آرامگاه شمس تبریزی
کاروانسرای خان
مناره شمس تبریزی
ساختمان شهرداری خوی
جهنم دره خوی
قلعه بزرگ چورس
آرامگاه آل یعقوب
خانه کبیری
مقبره صخره‌ای چیر
دبیرستان حکیمه
مسجد مطلب خان
مسجد داش آغلیان
مسجد سیدالشهداء
مسجد ملا حسن
کلیسای ملهذان
کلیسای خوی (سورپ سوکیس)
پل خاتون
تپه علمدار بدل‌آباد
ساختمان شهرداری خوی
دروازه سنگی
کاروانسرای خان
مناره شمس تبریزی
آرامگاه آل یعقوب
گنبد کلیسای ملهذان
مقبره صخره‌ای چیر
بازار خوی
مسجد سیدالشهداء
کلیسای خوی (سورپ سوکیس)
مسجد مطلب خان
پل خاتون
گردشگری > هتل‌های خوی

خوی با داشتن ۳ هتل شامل: هتل ۳ ستاره ثمین، هتل ۲ ستاره زمرد، و هتل ۱ ستاره جهانگردی، و مسافرخانه‌های درجه یک آماده پذیرایی از مهمانان گرامی است.
کباب خوی

اصلی‌ترین غذای شهر خوی از دیرباز کباب خوی است که برای چشیدن طعم اصل کباب خوی باید خود را به بازار قدیمی خوی رسانده و در چلوکبابی حاج حسین و حاج علی خود را مهمان کرد تا طعم واقعی کباب اصل خوی را تجربه کرد.
بازار قدیمی خوی

بازار قدیمی خوی
بازار خوی در ضلع شرقی شهر خوی قرار دارد و بازمانده بازار گسترده‌است. تاریخ احداث بازار فعلی دوره صفویه به بعد است دارای ۴ کاروانسرای بزرگ میرزا هاشم، کاروانسرای خان و غیره می‌باشد. بیشتر قسمت‌های آن به دستور عباس میرزای قاجار و توسط امیر احمدخان دنبلی، در اوایل دوره قاجاریه ساخته شده‌است.
بازار خوی مانند بازارهای اصفهان، کرمان و… تزئینات گچبری و کاشیکاری آجری، کتیبه و… ندارد اما در بعضی از قسمت‌ها، مخصوصاً در چهارسوهای آن تزئینات کَشه چینی آجر وجود دارد.
بازار قدیم خوی
دروازه سنگی بازار خوی
مجتمع تجاری رفاهی تفریحی شمس خوی
مجتمع تجاری شمس خوی
مراکز آموزشی شهرستان خوی

خوییان از پیشگامان نهضت مشروطیت در آذربایجان و ایران بوده‌اند و این نیز برخاسته از پیشینه و ساختار فرهنگی شهر بوده‌است. تاریخ ایجاد اولین مدرسه به شکل امروزین در خوی به سال ۱۸۸۰ میلادی و به‌وسیله مسیونرهای آمریکایی می‌رسد؛ که مدرسه خسروی یکی از آثار تاریخی خوی که بازمانده از دوران قدیم است که می‌توان به آن اشاره کرد.
از مراکز آموزشی خوی می‌توان به:
دانشگاه آزاد اسلامی با حدود ۵۴۰۰ دانشجو، دانشگاه پیام نور با حدود ۴۵۰۰ دانشجو، دانشکده علوم پزشکی خوی با حدود ۷۰۰ دانشجو، دانشکده فنی و مهندسی، دانشکده علوم قرآنی، حوزه علمیه نمازی، مرکز تربیت معلم و دانشگاه‌های غیردولتی علامه خویی، زرینه و شمس از مراکز علمی - آموزشی شهر به‌شمار می‌آیند و دانشگاه دولتی خوی نیز در دست ساخت می‌باشد که امید می‌رود با ساخت و تکمیل آن تحولی شگرف در سطح منطقه به وجود آید. همچنین دبیرستان علامه حلی خوی از ممتازترین مدارس در استان می‌باشد و همه ساله بسیاری از دانش آموزان این مرکز در المپیادهای علمی و کنکور سراسری می‌درخشند که در سطح استان مشهود است.
صنعت در شهرستان خوی

از عمده کارخانه‌های معروف در شهرستان خوی می‌توان به کارخانه‌های: نیروگاه سیکل ترکیبی خوی - سیمان آذرآبادگان خوی - کارخانه در حال احداث ذوب آهن خوی - کارخانجات بزرگ نساجی خوی - آبمیوه و کنسانتره‌سازی گلشن خوی - کارخانه تصفیه نمک آذر سپید خوی - کارخانه‌های مبلمان (بارش- ایپک یولی - هدف -ترک - استانبول و…) اشاره کرد.
همچنین شهرک صنعتی خوی در سال ۱۳۷۹ به تصویب رسیده و با مساحت بالغ بر ۲۲۲ هکتار در جنوب شهرستان خوی در جاده خوی سلماس واقع شده‌است.
اضافه می‌کنم شهرک‌های صنعتی کانی فلزی و غیر فلزی شهرک مبل در خوی کلنگ زنی و در حال احداث می‌باشد.
مشاهیر خوی

بهروز وثوقی - بازیگر
هادی حجازی‌فر - بازیگر
چنگیز وثوقی - بازیگر
ژاله آموزگار - پژوهشگر فرهنگ و زبان‌های باستانی
آتش تقی‌پور - بازیگر
مینا جعفرزاده - بازیگر
ثریا حکمت - بازیگر
عباس زریاب خویی - تاریخ‌دان
محمدامین ریاحی - ادیب، تاریخ‌نگار و سیاستمدار
احمد ساعی - نویسنده، پژوهشگر و مترجم
علی‌اصغر سعیدی - مترجم
شاهرخ اکبری دیلمقانی - مجسمه‌ساز
مرتضی شمس - پزشک و بنیانگذار دانشکده پرستاری و بهداشت خوی
محمدعلی علاءالسلطنه - سیاستمدار و پدر حسین علاء
کریم ورهرام - فرمانده نظامی ارتش شاهنشاهی ایران
محمدرحیم صراف - باستان‌شناس
منطقه ویژه اقتصادی خوی

منطقه ویژه اقتصادی شهرستان خوی در جنوب شهرستان خوی در جاده خوی به سلماس و ارومیه به مساحت یکهزار و چهل هکتار در زمین‌های روبروی شهرک صنعتی جاده فرودگاه این شهر تعیین شده با امکانات :فرودگاه خوی - نیروگاه سیکل ترکیبی خوی - شهرک صنعتی خوی و…، هم‌اکنون در حال انجام کارهای مقدماتی خود در هیئت دولت می‌باشد.
منطقه آزاد شهرستان خوی

پیشنهاد ایجاد منطقه آزاد خوی اساساً توسط شخص استاندار آذربایجان غربی مطرح شده‌ است.
گفته می‌شود در این طرح پیشنهادی قرار است خوی به منطقه آزاد ارس متصل شود و شهرستان خوی نیز با فاصله‌ ای در حدود ۲۵ الی ۳۰ کیلومتری از این منطقه آزاد بهره‌ مند گردد و این موضوع بسیار جدی است و هم‌ اکنون مراحل اصلی و پایانی خود را طی میکند.
جاده منطقه آزاد خوی
منطقه آزاد خوی
نگارخانه خوی

آرامگاه شمس تبریزی
پارک ملت خوی
تکیه (حضرت) ابوالفضل
کلیسای قدیمی روستای مهلذان خوی
بازار تاریخی خوی
جاده قطور
عکس هوایی شهر خوی
پایانه مرزی رازی
کوه اَورین خوی
کوه اَورین خوی
امامزاده (سید) بهلول خوی
دروازه سنگی خوی
ساختمان قدیم شهرداری
مسجد بزرگ امام-خمینی
خانه کبیری
سکه دوره زندیه ضرب شده در خوی
شهرهای خواهرخوانده و هم پیوند

قونیه، ترکیه از چهاردهم مهر ۱۳۹۰
نیشابور، استان خراسان رضوی، ایران از چهاردهم مهر ۱۳۹۰
شیراز، استان فارس، ایران از پانزدهم اردیبهشت ۱۳۹۲
شهرهای یغگنادزور، وایک و جرموک، ارمنستان از بیست و پنجم خرداد ۱۳۹۴
خوی در استان آذربایجان در دورهٔ خلفای عباسی
شیخ نوائی خوی
قسمتی از نقشه ایران در دوره افشاریه.
نام خوی در شمال دریاچه ارومیه (در نقشه: دریاچه شاهی)، به انگلیسی: koy نوشته شده‌است.
طبیعت بهاری خوی (روستای نوایی)
ورودی کلیسای سورپ سرکیس
کلیسای قدیمی روستای مهلذان شهر خوی
طبیعت اطراف خوی
جاده منتهی به مرز رازی خوی
فرودگاه خوی
ارگ قدیم حکومتی و شهرداری خوی
اتوبوس شهری خوی
پارک ملت خوی
آرامگاه شمس تبریزی خوی
آرامگاه شمس تبریزی
کباب خوی
معروف‌ترین خیابان خوی خیابان امام (محله خیاوانی)
پارک مریم خوی
بلوار ۲۲ بهمن
بلوار
طبیعت بهاری
هیلر آر.او.ای

| Hiller ROE | Hiller ROE |
| --- | --- |
کاربری: بالگرد سبک
کشور سازنده: ایالات متحده
تولیدکننده: هواگردسازی هیلر و سندرز رو
نخستین پرواز: ۱۹۵۶
معرفی‌شده در: ۱۹۵۷
بازنشستگی: ۱۹۶۱
کاربر اصلی: سپاه تفنگداران دریایی آمریکا
تعداد ساخته‌شده: ۱۲
هیلر آر.او. ای (به انگلیسی: Hiller ROE Rotorcycle) یک بالگرد ساخت شرکت هواگردسازی هیلر بود که برای اهداف نظامی ساخته شد. این بالگرد ۱۳۲ کیلوگرم وزن دارد که تنها ۱۲ فروند از آن ساخته و در دهه ۱۹۵۰ میلادی در اختیار سپاه تفنگداران دریایی آمریکا قرار گرفت. بالگرد در سال ۱۹۶۱ بازنشسته شد.
مشخصات

داده‌ها از NASM: Hiller YROE-1 Rotorcycle, Jane's All the World's Aircraft 1958-59
ویژگی‌های کلی
خدمه: ۱
طول: ۱۲ فوت ۶ اینچ (۳٫۸۱ متر)
ارتفاع: ۷ فوت ۶ اینچ (۲٫۲۹ متر)
وزن خالی:  ۳۰۹ پوند (۱۴۰ کیلوگرم)
وزن ناخالص:  ۵۶۲ پوند (۲۵۵ کیلوگرم)
ظرفیت سوخت:  ۹٫۱ گالون آمریکایی (۸ گالون بریتانیایی؛ ۳۴ لیتر)[نیازمند منبع]
پیشرانه هواگرد: ۱ عدد موتور پیستونی چهارسیلندر دوزمانه هواخنک Nelson H-63،‏ ۴۰ اسب بخار (۳۰ کیلووات)
قطر روتور اصلی:  ۱۸ فوت ۶ اینچ (۵٫۶۴ متر)
مساحت روتور اصلی: ۲۶۸٫۸ فوت مربع (۲۴٫۹۷ متر مربع) 2-bladed main rotor
Blade section:  NACA 0015
عملکرد
حداکثر سرعت:  ۷۰ مایل بر ساعت (۱۱۳ کیلومتر بر ساعت؛ ۶۱ گره)
سرعت کروز:  ۵۲ مایل بر ساعت (۸۴ کیلومتر بر ساعت؛ ۴۵ گره)
بُرد:  ۱۶۶ مایل (۱۴۴ مایل دریایی؛ ۲۶۷ کیلومتر) with ۱۷۰ پوند (۷۷ کیلوگرم) pilot and ۸۶ پوند (۳۹ کیلوگرم) of fuel
حداكثر ارتفاع:  ۱۳٬۲۰۰ فوت (۴٬۰۰۰ متر) * Hover ceiling IGE: ۹٬۲۰۰ فوت (۲٬۸۰۴ متر)
نرخ صعود:  ۱٬۱۶۰ فوت بر دقیقه (۵٫۹ متر بر ثانیه)
مزه (ترانه سابرینا کارپنتر)

«مزه» (انگلیسی: Taste) ترانه‌ای از خواننده آمریکایی، سابرینا کارپنتر از ششمین آلبوم استودیویی او به نام مختصر و مفید (۲۰۲۴) است. این ترانه در ۲۳ اوت ۲۰۲۴ توسط آیلند رکوردز به عنوان سومین تک‌آهنگ این آلبوم منتشر شد. متن ترانه توسط کارپنتر، جولیا مایکلز و ایمی آلن نوشته شده است و تهیه کنندگی آن بر عهدهٔ جان رایان و ایان کرکپاتریک بوده است. از نظر موسیقایی، «مزه» ترکیبی از پاپ، گلم پاپ، پاپ راک، راک، ایندی راک، اسلاکر راک و سافت راک است.
ویکی‌دانشگاه

| 0 | 1 |
| --- | --- |
گونه وبگاه: آموزشی
در دسترس به زبان: چند زبانه
ستاد: میامی، ایالت فلوریدا، ایالات متحده آمریکا
وبگاه: www.wikiversity.org
نیاز به ثبت نام: اختیاری
راه‌اندازی: ۱۵ اوت ۲۰۰۶
ویکی‌دانشگاه (به انگلیسی: Wikiversity) یکی از پروژه‌های بنیاد ویکی‌مدیا است.
ویکی‌دانشگاه اجتماعی است برای آفریدن و بهره بردن از مواد آموزشی آزاد و فعالیت‌ها و برای ایجاد محیطی تشکیل شده تا همگان بتوانند به آموزش و آموزاندن، پژوهش و خدمت رسانی بپردازند. این پروژه هم‌اکنون در زبان‌های انگلیسی، فرانسه، آلمانی و اسپانیایی آغاز شده‌است.
آرمان‌های اصلی ویکی‌دانشگاه:
ساخت و میزبانی محتوای آزاد، مواد آموزشی چندرسانه‌ای، منابع و برنامه‌های آموزشی برای تمام گروه‌های سنی و همهٔ زبان‌ها.
توسعه پروژه‌های آموزشی مشارکتی و انجمن‌های مربوطه.
دانش آموزان (شامل دانشجویان) و آموزگاران به پیوستن به اجتماع ویکی‌دانشگاه به عنوان ویرایشگران این دانشنامه که در آن هر کسی می‌تواند هر صفحه‌ای را ویرایش کند دعوت می‌شوند. وبگاه این اجتماع دارای فهرستی است از اطلاعات مربوط به جنبه‌های گوناگون ویکی‌دانشگاه.
چسبندگی

چسبندگی قطره‌های شبنم به تار عنکبوت
چسبندگی (به انگلیسی: Adhesion) تمایل دو یا چند مادّهٔ ناهم‌نوع برای قرارگیری در کنار یکدیگر است. این فرایند را نباید با پیوستگی (به انگلیسی: Cohesion) که تمایل کنارهم قرارگیری مادهٔ هم‌جنس است، اشتباه گرفت. تفاوت دگرچسبی و هم‌چسبی در هم‌جنس یا غیر هم‌جنس بودن ذرات یا صفحات است. دگرچسبی و هم‌چسبی ویژگی‌های ذاتی مواد و ناشی از شکل و ساختار مولکول‌ها و توزیع الکترون‌های آن ماده هستند. نیروهای بین مولکولی شامل نیروی واندروالسی و پیوند هیدروژنی، عمده‌ترین عامل رخ دادن دگرچسبی و هم‌چسبی هستند. علاوه بر نیروهای بین مولکولی، اثرات مکانیکی هم در به وجود آمدن آن‌ها نقش دارند.
سازوکار چسبندگی > چسبندگی مکانیکی

چسبندگی مکانیکی سازوکاری شبیه سازوکار کشش سطحی دارد. سطح‌های دو ماده درهم‌رفتگی فیزیکی دارند.
سازوکار چسبندگی > چسبندگی شیمیایی

چسبندگی شیمیایی هنگامی رخ می‌دهد که پیوند شیمیایی بین دو سطح برقرار شود. تواناترین پیوندها پیوند یونی و پیوند کووالانسی هستند.[نیازمند منبع] اگر در یک سو هیدروژن و در سوی دیگر نیتروژن، اکسیژن یا فلوئور وجود داشته باشد، پیوند کم‌زور هیدروژنی ایجاد خواهد شد.
سازوکار چسبندگی > چسبندگی فیزیکی

در چسبندگی فیزیکی (Dispersive adhesion یا Physisorption) جذب فیزیکی دو ماده به وسیلهٔ نیروهای واندروالسی است. سازوکار این‌گونه چسبندگی بر پایهٔ وجود قطبش در اتم‌ها و مولکول‌ها است که در آن‌ها قطب‌های مثبت و منفی به وجود می‌آورد و این قطب‌ها با ربایش یکدیگر، پیوند واندوالسی می‌سازند.
در بحت سطح‌شناسی، چسبندگی فیزیکی، زاویه تماس و در نتیجه آن تَرشَوَندِگی را تعیین می‌کند. هنگامی‌که دو فاز (مانند جامد و مایع) با هم در تماس باشند، هرچه چسبندگی بین آن دو بیشتر باشد، زاویهٔ تماس کمتر و تَرشَوَندِگی بیشتر خواهد بود. برعکس، هرچه همدوسی بیشتر باشد، ماده متمایل به تماس بیشتر با خود خواهد بود و از این‌رو چسبندگی و تَرشَوَندِگی کمتر و زاویهٔ تماس بیشتر می‌شود.
سازوکار چسبندگی > چسبندگی الکترواستاتیک

گاهی بین دو یا چند ماده با تبادل الکترون، نیروی الکترواستاتیک برقرار می‌شود و باعث تمایل مواد به قرارگیری کنار یکدیگر می‌شود.
سازوکار چسبندگی > چسبندگی نفوذی

نفوذ اتم‌ها و نفوذ مولکول‌های مواد در یکدیگر می‌تواند آن‌ها را در کنار هم قرار دهد. این فرایند را می‌توان در بسیاری از مواد مانند فلزها و سرامیک‌ها با فرایند تف‌جوشی یا پلیمرها دید.
نیروی هم‌چسب و دگرچسب

نیروی همچسب (به انگلیسی: Cohesive Force) به برآیند نیروهای جاذبه از قبیل نیروهای واندروالسی و پیوند هیدروژنی که در سطح مولکولی بین ذرات هم‌جنس یک ماده اثر می‌کنند گفته می‌شود. این نیرو که عامل پدیدهٔ پیوستگی است؛ مانع از هم‌گسیختگی توده‌های مایعات می‌شود. به عنوان مثال، تشکیل قطرات آب ناشی از وجود نیروی هم‌چسب بین ذرات آن است.
به‌طور مشابه، نیروی دگرچسب (به انگلیسی: Adhesive Force) به برآیند نیروهای جاذبه، مانند نیروهای مکانیکی و نیروهای الکترواستاتیکی که در سطح مولکولی بین ذرات دو ماده غیر هم‌جنس اثر می‌کنند، گفته می‌شود. این نیرو به عنوان عامل پدیده چسبندگی شناخته می‌شود.
نیروی هم‌چسب و دگرچسب > کشش سطحی

مقاله اصلی: کشش سطحی
به تمایل مایعات برای کمینه کردن سطح خارجی خود، کشش سطحی (به انگلیسی: Surface Tension) گفته می‌شود. این پدیده ناشی از اعمال نیروی هم‌چسب بین ذرات مایع است. نیروی هم‌چسب بین مولکول‌های آب، باعث می‌شود سطح آن مانند یک پوستهٔ در حال کشش رفتار کند. تشکیل حباب، کروی شدن قطرات مایع، شناور شدن حشرات روی آب و … نمونه‌هایی از این اثر هستند. عوامل متعددی از جمله جنس مایع و مواد محلول در آن، دما، فشار و … در این پدیده تأثیرگذار هستند.
نیروی هم‌چسب و دگرچسب > تَرشَوَندِگی

پدیدهٔ تَرشَوَندِگی (به انگلیسی: Wetting)، در اثر برهم‌کنش بین ذرات یک مایع و یک سطح جامد رخ می‌دهد.
اگر نیروی دگرچسب بین ذرات مایع و ذرات سطح جامد به اندازهٔ کافی بزرگ باشد؛ قطرات مایع، شکل کروی به خود نمی‌گیرند؛ بلکه به صورت توده‌هایی با اندازه‌های مختلف و ضخامت ناچیز، روی سطح جامد پخش می‌شوند. در این حالت گفته می‌شود مایع جامد را تر می‌کند. به این پدیده که در اثر غلبهٔ نیروی دگرچسب بین ذرات مایع و سطح جامد، بر نیروی هم‌چسب بین ذرات مایع و کشش سطحی مایع به وجود می‌آید؛ تَرشَوَندِگی یا «تَر شدن» گفته می‌شود.
نیروی هم‌چسب و دگرچسب > آب‌گریزی

پدیدهٔ آب‌گریزی (به انگلیسی: Hydrophobicity)، عکس پدیدهٔ تَرشَوَندِگی است. همانند تَرشَوَندِگی، آب‌گریزی در اثر برهم‌کنش بین ذرات یک مایع و یک سطح جامد رخ می‌دهد.
اگر نیروی دگرچسب بین ذرات مایع و ذرات سطح جامد به اندازهٔ کافی بزرگ نباشد، اثر پیوستگی به چسبندگی غلبه می‌کند. در این حالت، مایع تمایل دارد تماس با سطح جامد را به حداقل برساند؛ بنابراین قطرات، شکل کروی به خود می‌گیرند. عامل دیگر کروی شدن قطرات، پدیدهٔ کشش سطحی است.
نیروی هم‌چسب و دگرچسب > اثر مویینگی

مقالهٔ اصلی: مویینگی
اثر مویینگی (به انگلیسی: Capillary Action)، به جاری شدن مایع در مجاری با قطر بسیار اندک، مانند لولهٔ آزمایش، دسته‌های آوندی در گیاهان، مجاری بین الیاف کاغذ و …، در اثر نیروهای دگرچسب و هم‌چسب بین مایع و سطح داخلی مجرا گفته می‌شود. عوامل متعددی در رخ دادن این اثر دخیل هستند. از جملهٔ آن‌ها می‌توان به جنس مایع و لوله، قطر لوله، جاذبه، دمای مایع و لوله، فشار هوای محیط و … اشاره کرد.
این اثر ممکن است به دو صورت رخ دهد. در نوع اول، که به آن مویینگی جذبی (به انگلیسی: Capillary Attraction) گفته می‌شود؛ سطح مایع در لولهٔ موئین، از سطح آزاد آن، بالاتر قرار می‌گیرد. اما در نوع دوم که مویینگی دفعی (به انگلیسی: Capillary Repulsion) نام دارد؛ عکس این حالت رخ می‌دهد؛ یعنی سطح مایع در لولهٔ موئین، از سطح آزاد آن، پایین‌تر قرار می‌گیرد.
توجیه اثر مویینگی با استفاده از مفهوم نیروی دگرچسب، هم‌چسب و کشش سطحی امکان‌پذیر است. اگر نیروی دگرچسب بین مایع و سطح داخلی لولهٔ موئین، از نیروی هم‌چسب بین ذرات مایع بیشتر باشد، مایع تمایل دارد سطح تماس خود با لوله را بیشتر کند؛ به همین دلیل سطح مایع در لولهٔ موئین، از سطح آزاد آن بالاتر قرار می‌گیرد و مویینگی جذبی رخ می‌دهد. همچنین به دلیل اینکه ذرات مایع تمایل دارند سطح تماس خود با لوله را بیشتر کنند، ذرات مایع که به دیواره‌های لوله نزدیک هستند، بیشتر به سمت بالا حرکت می‌کنند؛ بنابراین مایع در لوله به شکل مقعر می‌ایستد. اما اگر نیروی هم‌چسب بین ذرات مایع از نیروی دگرچسب بین مایع و سطح داخلی لولهٔ موئین بیشتر باشد، مایع تمایل دارد سطح تماس خود با لوله را کمتر کند؛ به همین دلیل سطح مایع در لولهٔ موئین، از سطح آزاد آن پایین‌تر قرار می‌گیرد و مویینگی دفعی رخ می‌دهد. در این حالت ذرات مایع تمایل دارند تا حد امکان از دیواره‌های لوله فاصله بگیرند. به این ترتیب مایع داخل لوله به شکل محدب می‌ایستد.
نیروی هم‌چسب و دگرچسب > انحلال

انحلال (به انگلیسی: Dissolution) به فرایند تشکیل مخلوط همگن از دو ماده گفته می‌شود. نیروهای جاذبه و دافعه بین مولکولی، عامل تعیین‌کننده‌ای در انحلال‌پذیری مواد هستند. برای حل شدن ماده ای در مادهٔ دیگر، ذرات مواد حل شونده ابتدا باید از یکدیگر جدا شوند. اگر نیروی دگرچسب بین ذرات حلال و حل شونده از برآیند نیروی هم‌چسب بین ذرات حلال و نیروی هم چسب بین ذرات حل شونده بیشتر باشد، انحلال صورت می‌گیرد. به این ترتیب پیوند بین ذرات حل شوند از بین می‌رود و این ذرات از یکدیگر جدا شده و به‌طور یکنواخت در حلال پخش می‌شوند. عکس این حالت زمانی رخ می‌دهد که برآیند نیروی هم‌چسب بین ذرات ماده اول و نیروی هم‌چسب بین ذرات ماده دوم از نیروی دگرچسب بین ذرات ماده اول و ذرات ماده دوم بیشتر باشد. به این ترتیب ذرات مواد از یکدیگر جدا نمی‌شوند و دو فاز مختلف را تشکیل می‌دهند.
نیروی هم‌چسب و دگرچسب > چسبندگی سلولی

سلول‌ها به کمک پیوندهای غیرکووالانسی بین درشت‌مولکول‌های روی سطح سلول و درشت‌مولکول‌های روی سطح سلول‌های دیگر، به یکدیگر می‌چسبند. چسبندگی سلولی (به انگلیسی: Cell Adhesion) برای رشد و نگهداری جانداران چندسلولی ضروری است. چسبندگی سلولی عامل ارتباط بین سلولی و شکل‌گیری ساختارهای سلولی سه‌بعدی و اندام‌ها است.
پیوستگی (هم‌چسبی) به آب شکل قطره می‌دهد. کشش سطحی آن‌ها را به شکل کُره درمی‌آورد و چسبندگی (دگرچسبی) آن‌ها را روی برگ نگاه می‌دارد.
با اینکه چگالی فولاد از آب بیشتر است؛ گیره کاغذ فولادی در اثر پدیده کشش سطحی روی آب شناور مانده‌است.
تر شدن شیشه با آب
نیروی دگرچسب بین ذرات شیشه و آب به اندازه‌ای است که مانع از تشکیل قطرات کروی شکل می‌شود.
قطرهٔ آب روی سطح ابرآب‌گریز
مقایسهٔ اثر مویینگی در آب و جیوه
سطح آب از سطح آزاد آن بالاتر (مویینگی جذبی) و سطح جیوه از سطح آزاد آن پایین‌تر (مویینگی دفعی) قرار گرفته‌است.
یولیا سالی

یولیا سالی (انگلیسی: Iulia Bulie؛ زادهٔ ۳ july ۱۹۶۷&#۱۶۰;(۱۹۶۷-۰۷-۰۳) (۵۷ سال)) ورزشکار روئینگ اهل رومانی است.
وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۳ مدال طلا، ۳ مدال نقره، ۲ مدال برنز شده‌است.
استینسون ریلاینت

| استینسون ریلاینت | استینسون ریلاینت |
| --- | --- |
کاربری: Liaison and training monoplane
تولیدکننده: Stinson Aircraft Company
نخستین پرواز: ۱۹۳۳
کاربر اصلی: تفنگداران هوایی ارتش ایالات متحده آمریکا
تعداد ساخته‌شده: ۱۳۲۷
استینسون ریلاینت (به انگلیسی: Stinson_Reliant) یک هواگرد ملخ‌پیشین تک‌موتوره از نوع Liaison and training monoplane ساخت شرکت Stinson Aircraft Company است. هواگرد استینسون ریلاینت نخستین پروازش را در ۱۹۳۳ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱۳۲۷ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.