stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
داعش
اقدامات علیه داعش > ائتلاف جهانی برای مقابله با داعش

وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا گفت: چهل کشور برای تشکیل ائتلاف علیه داعش اعلام موافقت کردند. هدف از این ائتلاف هماهنگی و همکاری در مورد تهدیداتی است که داعش به وجود می‌آورد. این کشورها نقش‌های متفاوتی خواهند داشت، البته تمامی آن‌ها به‌طور مستقیم از عراق حمایت نظامی نمی‌کنند. ائتلاف به دنبال قطع درآمد و جلوگیری از حمایت خارجی و ایدئولوژیکی داعش است. ایران در بین این ۴۰ کشور نیست.
ده کشور عرب، عربستان سعودی، بحرین، مصر، عراق، اردن، کویت، لبنان، امان، قطر و امارات متحده عربی در این نشست حضور داشتند. این کشورها برای همکاری با آمریکا علیه گروه دولت اسلامی (داعش) اعلام آمادگی کرده‌اند. این کشورها متعهد شده‌اند که مانع از جریان تأمین مالی و پیوستن پیکارجویان به دولت اسلامی‌شوند. آمریکا ممکن است علاوه بر حملات هوایی علیه پیکارجویان در عراق، به اقدام علیه آنان در خاک سوریه نیز بپردازد. روسیه هشدار داده است که چنین اقدامی بدون مجوز سازمان ملل به منزله تجاوز به قلمرو سوریه و نقض فاحش حقوق بین‌الملل است.
اقدامات علیه داعش > ائتلاف جهانی برای مقابله با داعش > ایران

قاسم سلیمانی در ۲۱ نوامبر ۲۰۱۷ طی نامه‌ای به سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، «پایان سیطره» داعش را اعلام کرد. همچنین، حسن روحانی رئیس‌جمهور ایران، حیدر عبادی نخست‌وزیر سابق عراق و ولادمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه شکست داعش در عراق و سوریه را اعلام کردند. با این حال همچنان مناطق کوچکی در نواحی مرکزی مرز مشترک عراق و سوریه در کنترل این گروه بوده است. دونالد ترامپ رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا نیز در ۶ فوریه اعلام کرد شکست کامل داعش بسیار نزدیک است.
نیروهای دموکراتیک سوریه پس از هفته‌ها نبرد با داعش در باغوز سرانجام در ۲۳ مارس ۲۰۱۹ اعلام کرد که آخرین منطقه تحت کنترل داعش تصرف شده و به این ترتیب خلافت داعش نیز پایان یافت.
اقدامات علیه داعش > ائتلاف جهانی برای مقابله با داعش > اقدام جمهوری اسلامی ایران علیه داعش

مقالهٔ اصلی: ایران و داعش
سلیمانی در رسانه‌های بین‌المللی، به عنوان «فرماندهٔ سایه» توصیف می‌شد. این رسانه‌ها از او به عنوان شخصیتی اثرگذار در شکل‌گیری جبهه نبرد علیه داعش و شکست آن یاد می‌کنند تاحدی که مرگ او را اشتباه ترامپ و خبر خوبی برای جهادی‌ها می‌دانند.
اقدامات علیه داعش > اقدامات عراق > برکناری برخی از فرماندهان ارتش عراق

نوری مالکی نخست‌وزیر سابق عراق سپهبد مهدی الغراوی و معاونش سرلشکر عبدالرحمن حنظل و رئیس ستاد او سرهنگ حسن عبدالرزاق را برکنار کرد. وی همچنین سرتیپ ستاد «هدایه عبدالکریم»، فرمانده تیپ پیاده‌نظام سوم را برکنار کرد و به دادگاه نظامی ارجاع داد.
اقدامات علیه داعش > اقدامات عراق > واکنش استاندار نینوا

اثیل نجیفی استاندار نینوا در پی این یورش گفت فرماندهان و نیروهای ارتش عراق که در استان نینوا مستقر بودند سلاح‌های خود را به نیروهای منطقه کردستان عراق تسلیم کرده و به این منطقه فراری شده‌اند و بقیه سلاح‌های آن‌ها نیز به کنترل نیروهای داعش درآمده است.
اقدامات علیه داعش > اقدامات عراق > پیام صوتی

ابو محمد عدنانی در یک پیام صوتی گفت: «به پیشروی‌های خود ادامه دهید جنگ هنوز تمام نشده اما در بغداد و کربلا خاتمه خواهد یافت. در آمادگی کامل باشید و به سمت بغداد پیش روی کنید.»
اقدامات علیه داعش > اقدامات عراق > اعلان جهاد سید علی سیستانی

سید علی سیستانی، مرجع تقلید شیعه، از شیعیان خواست تا «سلاح بردارند و با پیکارجویان افراطی مبارزه کنند». سخنگوی ایشان اعلام کرد: «شهروندانی که قادر به حمل سلاح هستند، وظیفه دارند که در دفاع از کشور و مردم خود و اماکن مقدس، به نیروهای امنیتی کشور بپیوندند».
اقدامات علیه داعش > اقدامات کردستان عراق > نیروهای پیش‌مرگ

سرلشکر شیرکو رئوف گفت که نیروهای پیش‌مرگ در پایگاه نظامی تل الورد و دیگر مراکز نظامی منطقه الرشاد در ۲۵ کیلومتری جنوب‌غربی استان کرکوک مستقر شده‌اند تا خلأ امنیتی ناشی از عقب‌نشینی نیروهای تیپ ۱۲ ارتش عراق از این منطقه را برطرف سازند.
در پی تسلط داعش بر شهر تکریت، درگیری‌های دیگری در مناطق دهوک و سامرا میان داعش و نیروهای گارد منطقه کردستان عراق (پیشمرگ) رخ داد. همچنین درگیری‌هایی در سامرا بین نیروهای عراقی و نظامیان داعش، در ورودی شمالی شهر واقع در ۱۱۰ کیلومتری شمال بغداد روی داد.
حدود ۵۰۰ دختر کرد از نیروهای پیشمرگه کردستان عراق در سلیمانیه خود را آماده نبرد با داعش کردند. برخلاف دیگر اقوام عراق، در میان کردها از دیرباز زنان نیز در کنار مردان در جنگ‌ها شرکت داشته‌اند. این افراد که بین ۱۸ تا ۴۵ سال سن دارند طوری آموزش دیده‌اند که تحت شرایط سخت جنگی، قادر به نبرد باشند.
اقدامات علیه داعش > اقدامات کردستان عراق > انضمام کرکوک به کردستان

مسعود بارزانی گفت از سازمان ملل متحد خواسته است تا در برنامه‌ریزی برای برگزاری رفراندومی در کرکوک برای انضمام این استان به کردستان، بر اساس ماده ۱۴۰ قانون اساسی عراق کمک کند. وی پس از دیدار با نیکولای ملادنف، نماینده ویژه سازمان ملل در عراق گفت: «ما از سازمان ملل می‌خواهیم تا در تحولات کرکوک و دیگر مناطق مورد مناقشه عراق، جایی که قرار است رفراندومی شفاف برگزار کنیم، مشارکت داشته باشد.» بارزانی در ۱۲ تیر ۱۳۹۳ در پارلمان با اشاره به این اختلاف، گفت: «ما ۱۰ سال صبر کردیم که در چارچوب قانون اساسی عراق و طبق ماده ۱۴۰ اختلاف نظر دربارهٔ کرکوک را حل کنیم ولی همه تلاش‌ها بی‌نتیجه بود.»
پس از آنکه ارتش عراق به دنبال حملات گسترده شبه نظامیان داعش از شهر کرکوک خارج شد، نیروهای پیشمرگه حکومت اقلیم کردستان عراق کنترل این شهر نفت‌خیز را به دست گرفتند. بارزانی تأکید کرد: «پیشمرگه‌های کرد از مناطقی که اکنون تحت کنترل آنهاست خارج نخواهند شد.» پیشتر بارزانی با ادعای این مسئله که کرکوک جزو منطقه کردستان عراق است گفته بود که اقلیم کردستان عراق مجبور نیست بهای سیاست‌های اشتباه بغداد را بپردازد.[نیازمند منبع]
اقدامات علیه داعش > اقدامات کردستان عراق > کندن خندق (کَندَگ)

مسئولان اقلیم کردستان عراق اعلام کردند که این اقلیم با حفر خندقی طولانی از مرزهای سوریه تا مرز ایران، خود را از مناطق متشنج جدا می‌کند و هم‌اکنون عملیات حفر این خندق در مرزهای اربیل، موصل و اطراف کرکوک و دهوک آغاز شده است. وزارت پیش‌مرگ اقلیم کردستان عراق اعلام کرد که این اقلیم حفاری خندق را در مرزهای خود با مناطقی که ارتش عراق از آن‌ها عقب‌نشینی کرده است آغاز کرده و این خندق از شهر مرزی ربیعه، سوریه در مرز عراق با سوریه در استان نینوا آغاز و در مرزهای عراق و ایران در شهر جلولا، در استان دیالی پایان می‌یابد.
اقدامات علیه داعش > همکاری ایران و آمریکا

ایران و آمریکا هر دو در حال کمک نظامی به دولت عراق در نبرد با نیروهای گروه دولت اسلامی هستند، اما دو کشور رسماً همکاری مستقیم با یکدیگر در این زمینه را رد کرده‌اند. سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی گفت که ایران بارها درخواست مقام‌های آمریکایی برای مذاکره دربارهٔ داعش را رد کرده است. دولت آمریکا گفتگوهای حاشیه‌ای با دیپلمات‌های ایرانی دربارهٔ داعش را رد نکرده، اما تصریح کرد که در نبرد با داعش با ایران همکاری نظامی ندارد و نخواهد داشت. با این حال جان کری، وزیر امور خارجه آمریکا روز ۱۹ سپتامبر (۲۸ شهریور) تأکید کرد که ایران همچنان می‌تواند در اقدامات جهانی برای مقابله با گروه دولت اسلامی مشارکت کند.
خبرگزاری رویترز از مقام‌های ارشد ایران نقل کرد که این کشور آماده است در نبرد با گروه داعش با آمریکا و متحدانش همکاری کند، اما در مقابل انتظار دارد که آن‌ها انعطاف بیشتری دربارهٔ برنامه غنی‌سازی اورانیوم ایران از خود نشان دهند. یک مقام ایرانی به خبرگزاری رویترز گفت: «ایران کشوری بسیار بانفوذ در منطقه است و می‌تواند در مقابله با تروریست‌های داعش کمک کند… اما این یک خیابان دوطرفه است. از این دست می‌دهید، از آن دست می‌گیرید… داعش تهدیدی برای امنیت جهانی است نه برنامه هسته‌ای ما که صلح‌آمیز است.» این مقام‌های ایرانی به رویترز گفتند که جدا کردن مذاکرات هسته‌ای ایران و درگیری‌های منطقه‌ای برای قدرت‌های غربی کار سختی خواهد بود، حتی بحث دربارهٔ این موضوع در حاشیه مذاکرات اتمی هم مشکل خواهد بود چرا که به گفته آن‌ها آمریکا و متحدانش مصمم هستند که مذاکرات هسته‌ای را مشخصا به مسائل هسته‌ای اختصاص دهند.
حمایت‌ها

مقالهٔ اصلی: همکاری با داعش
حمایت‌ها > ادعای حمایت ترکیه

دیده‌بان حقوق بشر سوریه، دولت ترکیه را به حمایت از داعش در سوریه متهم کرد. رامی عبدالرحمان، مدیر مرکز دیده‌بان حقوق بشر سوریه در گفتگویی مطبوعاتی گفت: ترکیه به صورت مستقیم و غیر مستقیم ورود شبه‌نظامیان غیر سوری را از طریق فرودگاه‌ها یا بندرهای خود فراهم و پیوستن آنان به داعش را تسهیل می‌کند. احمد داووداغلو نخست‌وزیر وقت ترکیه در زمان شکل‌گیری داعش، این گروه را «چند جوان سنی خشمگین» نامید.
عبدالرحمان با اشاره به اینکه حمایت‌های آنکارا از گروه‌های تروریستی موضوع تازه‌ای نیست و از سال ۲۰۱۱ و پیش از تشکیل داعش در سوریه، ترکیه اجازه ورود صدها شبه نظامی لیبیایی را از خاک این کشور به سوی سوریه صادر می‌کرده گفت: روشن است که مسئولان ترکیه از ورود هزاران شبه نظامی باخبر هستند و ما امروز از صدها شبه نظامی حرف نمی‌زنیم بلکه صحبت از هزاران شبه نظامی و به صورت دقیق تر بیش از ۲۰ هزار تن است که از طریق خاک ترکیه وارد سوریه شده و به داعش پیوسته‌اند و آخرین مورد هم مربوط به شهر کوبانی است که یکی از این شبه نظامیان وابسته به داعش با یک خودروی بمب‌گذاری شده از مرزهای ترکیه وارد کوبانی شد و خود را در گذرگاه مرزی منفجر کرد.
مدیر مرکز دیده‌بان حقوق بشر سوریه ادامه داد: اگر حمایت‌های مستقیم و غیر مستقیم ترکیه نبود اعضای داعش نمی‌توانستند بیش از ۳۵۰ روستای اطراف شهر کوبانی را تصرف کنند. علاوه بر این‌ها ترکیه شبه‌نظامیان خارجی را هم به مناطق مختلف سوریه گسیل داده تا آن‌ها با گروه‌های کرد و گروه‌های دیگر درگیر شوند.
دولت ترکیه در نوامبر سال ۲۰۱۵ دونفر از مهم‌ترین روزنامه‌نگاران کشور را به جرم حمایت از سازمان‌های تروریستی دستگیر و پس از بازجویی چندین ساعته روانه زندان کرد. این دو نفر «جان دوندار» سردبیر روزنامه جمهوریت و «اِردِم گول» خبرنگار همان روزنامه در آنکارا بودند که در روزنامه جمهوریت مستند جامعی در رابطه با حمل مخفیانه (قاچاق رسمی) اسلحه برای داعش در سوریه منتشر و مدارک تصویری واضحی نیز ضمیمه کرده بودند. این دو نفر پس از سه ماه زندان با رأی دادگاه قانون اساسی ترکیه موقتاً آزاد شدند تا نوبت دادگاه ایشان برسد. دادستانی کل کشور، دادستانی منطقه را به اتهام لو دادن اسناد طبقه‌بندی شده تهدید به به برکناری کرد و خطاب به گردانندگان سایت‌های خبری گفت: اگر کسی این اخبار محرمانه را منتشر کند سایت مرتبط فوراً تعطیل خواهد شد. دولت ترکیه همچنین اکثر کارمندان پست مرزبانی مرتبط و ژاندارمری در مرز سوریه، که سعی کرده بودند از خروج غیرمجاز اسلحه و مهمات جلوگیری کنند را دستگیر و برخی را زندانی کرد.
برخی مقامات ایرانی نیز به کمک ترکیه به داعش اشاره کرده و آن را محکوم کرده‌اند. هاشمی رفسنجانی رئیس سابق مجمع تشخیص مصلحت ایران، در گفتگو با نخست‌وزیر مجارستان در سال ۲۰۱۵ گفت: «حمایت‌های پنهان ترکیه از داعش، اوضاع سوریه را پیچیده‌تر کرده و بهترین و مطمئن‌ترین راه برگشت به نظرات مردم سوریه است».
حمایت‌ها > حمایت بعثی‌ها

سران سابق حزب بعث عراق و سازمان شبه‌نظامی بوکو حرام هم از فعالیت‌های داعش حمایت کرده‌اند.
واکنش رهبران کشورها به داعش

مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به  در ویکی‌گفتاورد موجود است.
بسیاری از کشورها علیه داعش موضع گرفته و گروهی از کشورهای خاورمیانه برای ائتلاف اوباما ثبت نام نموده‌اند.
اوباما رئیس‌جمهور آمریکا به‌دنبال قتل خبرنگار آمریکایی توسط داعش، طی سخنانی گفت: داعش یک غده سرطانی است و هیچ دین و مذهبی را نمایندگی نمی‌کند. هیچ دین و مذهبی این‌گونه جنایات را ترغیب نکرده است.
اوباما در سخنان دیگری گفت: داعش حاوی یک تهدید فوری برای مردم عراق و مردم سراسر منطقه است و به همین دلیل اقدامات ارتش ما در عراق باید بخشی از یک استراتژی وسیع‌تر و جامع‌تر باشد تا از این طریق، از مردم خود حفاظت کرده و از شرکای خود که دارند با داعش می‌جنگند، حمایت کنیم
زیباری وزیر خارجه عراق نیز داعش را غده سرطانی خواند که اعمال وحشیانه و شیطانی انجام می‌دهند.
نخست‌وزیر انگلیس و فرانسه نیر اعمال این گروه را وحشیانه قلمداد کردند و خواستار مقابله با آن شدند.
وزیر خارجه فرانسه از کشورهای مختلف از جمله ایران خواست در جنگ با داعش در عراق متحد شوند.
سید علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی ایران داعش را ساخته انگلیس دانسته است. «این سیاست استعمار و مخصوصاً انگلیس خبیث است، این‌ها داعش و القاعده را برای مقابله با جمهوری اسلامی و بیداری اسلامی درست کردند البته امروز دامن خودشان را گرفته است. تلاش امروز آمریکا و هم‌پیمانانش برای مقابله با داعش که واقعیت هم ندارد، بیش از آنکه تلاش برای از بین بردن نطفهٔ آن باشد برای جهت دادن و تقویت اختلاف‌افکنی‌ها بین مسلمانان است.»
واکنش رهبران کشورها به داعش > ناکارآمدی در اداره دولتی شهرهای تحت اشغال

داعش تلاش می‌کرد در شهر بزرگ موصل با ۲ میلیون نفر جمعیت، مثل یک «دولت» رفتار کند، اما بی‌اطلاعی نیروهای این گروه تروریستی از ادارهٔ شهر بسیار جدی بود. ترافیک شدید، کمبود موادغذایی و سوخت، امور روزمرهٔ شهری و دستگاه‌های دولتی بلاتکلیف وضعیت مناطقی بود که به دست نیروهای داعش افتاد. داعش در شهر موصل عراق به سرعت مصرف و فروش هرگونه الکل را ممنوع کرد و روی تمام نقاشی‌ها و تبلیغات در سطح شهر که در آن زنی دیده می‌شد رنگ پاشید، اما مجازات‌های بسیار سخت رقه را در موصل اجرایی نکردند. نیروهای خلافت اسلامی به ۳ نفر از سنی مذهب‌های شهر موصل پیشنهاد دادند که فرمانداری نینوا را بر عهده گیرند و هر ۳ نفر این پیشنهاد را رد کردند. مردم موصل می‌گفتند مهم‌ترین مشکل کمبود جدی سوخت است که زندگی در موصل را سخت‌تر از پیش کرده است. داعش در موصل خانه‌های مسیحیان و شیعیانی را که از ترس این گروه فرار کردند یا به دست گروه اعدام شدند، در اختیار ساکنان سنی مذهب قرار داد. یک بحران دیگر در شهرهای تحت کنترل نیروهای داعش، بحران پرداخت دستمزدها بود. در شهر رقه سوریه داعش حقوق کارمندان را پرداخت می‌کند و توانست تا حدی لوله‌های آب شهری و برق‌کشی را تعمیر کند. در روزهای ماه رمضان نیز میان مردم غذا و آب تقسیم کرد. با این‌حال در موصل، داعش در پرداخت دستمزد کارمندان دولتی مشکل داشت. هرچند وعده داد که به زودی حقوق آن‌ها پرداخت خواهد شد.
واکنش رهبران کشورها به داعش > آموزش خلبانِ هواپیمای جنگنده

در ۲۵ مهر، دیده‌بان حقوق بشر در سوریه گفت که خلبان‌های ارتش صدام حسین که به گروه حکومت اسلامی (داعش سابق) ملحق شدند در حال آموزش دادن به اعضای این گروه برای استفاده از سه فروند جنگنده به غنیمت گرفته شده از ارتش بشار اسد هستند. دیده‌بان حقوق بشر در سوریه، که مقر آن در لندن است خبر داد، این نخستین بار است که ستیزه‌جویان اسلامگرا جنگنده‌ها را به پرواز درآورده‌اند. خلبان‌ها جنگنده‌ها را بر فراز پایگاه هوایی «الجراح» در شرق شهر حلب به پرواز درآورده‌اند. اعضای این گروه بارها با استفاده از هواپیماهای میگ-۲۱ و میگ-۲۳ که از ارتش سوریه به غنیمت گرفته‌اند پرواز کرده و سپس به فرودگاه بازگشته‌اند. نیروهای داعش سه جنگنده سوری را در حلب و رقه به تصرف خود درآورده بودند. مشخص نیست که آیا جنگنده‌ها مجهز به تسلیحات بوده‌اند یا اینکه خلبان‌ها قادر به هدایت جنگنده‌ها در مسافت‌های طولانی‌تری هستند. هواداران گروه حکومت اسلامی پیشتر در حساب‌های توییتری خود تصاویری از جنگنده‌های به غنیمت گرفته شده را به نمایش گذاشته بودند، اما به نظر می‌رسید که این هواپیماها غیرقابل استفاده باشند.
واکنش رهبران کشورها به داعش > قطع کردن شبکه تلفن همراه در موصل

داعش شش آذر تمام شبکه‌های تلفن همراه در شهر اشغال‌شده موصل را قطع کرد، اقدامی که گفته می‌شود به منظور مقابله با ارسال اطلاعات به نیروهای ائتلاف علیه داعش انجام شد. پس از آن شهر صحنه هرج و مرج بوده و امور روزمره و روند اداری و تجاری در شهر مختل شد.
واکنش رهبران کشورها به داعش > محکومیت و سر بریدن قاضی‌القضات دادگاه شرع داعش

صدور احکام سخت‌گیرانه و افراطی علیه مخالفان و اسیران جنگی به دست ابو جعفر حطاب، قاضی‌القضات گروه دولت اسلامی، حتی برای ابوبکر بغدادی رهبر این گروه هم پذیرفتنی نبوده است. قاضی ارشد دولت اسلامی نخست به گروه انصار الشریعه در تونس تعلق داشت. سپس به عنوان قاضی عالی دادگاه شرعِ گروهِ دولت اسلامی فعالیت کرده بر مبنای ضوابط شریعت اسلام به صدور حکم مشغول شد.
او با صدور حکم تکفیر، افراد بسیاری را به مرگ محکوم کرد.[نیازمند منبع]
این رهبر هیئت شرع گروه دولت اسلامی به صورت رسمی، ایمن الظواهری رهبر القاعده را هم تکفیر کرد، زیرا به گفته قاضی حطاب، وی اهل تشیع را به میزان کافی دشمن تلقی نمی‌کند.
قاضی حطاب در نهایت توسط خود داعش، دستگیر، محکوم و سر بریده شد.
لو رفتن اطلاعات محرمانه داعش

به نوشته روزنامه گاردین، دولت عراق حدود ۱۶۰ یو اس بی استیک در اختیار سازمان‌های اطلاعاتی غربی قرار داده است که حاوی اطلاعات بسیار مهمی دربارهٔ این گروه است که ازجمله می‌توان به اسامی جنگجوهای خارجی و رهبران، رمزهای محرمانه، اطلاعاتی در مورد شبکه مالی این گروه و غیره اشاره کرد. گفته می‌شود که دولت عراق این اطلاعات را پیش از حمله داعش به موصل به‌دست آورده است. دو روز قبل از حمله این گروه تروریستی به موصل، دولت عراق موفق به دستگیری یکی از عوامل ارتباطیِ این گروه به نام ابوهاجر می‌شود که در بازجویی از این شخص، او نام رهبر خود را عبدالرحمان البیلاوی ذکر کرده و محل سکونت او را فاش می‌کند. چند ساعت بعد از اعتراف، البیلاوی در خانه خود کشته شد، اما مأموران امنیتیِ عراق موفق شدند اطلاعات بسیار مهمی را در خانه او کشف و ضبط کنند. گفته می‌شود حجم اطلاعات به‌قدری بوده که یک افسر امنیتی بریتانیا عنوان کرده است «ما و آمریکایی‌ها از گستردگی این اطلاعات شگفت‌زده شدیم». عامل ارتباطیِ داعش، ابوهاجر، در حین دستگیری عنوان کرده‌بود که «به‌زودی شهر موصل تبدیل به جهنم خواهد شد»، و دو روز بعد، شهر موصل به‌دست نیروهای داعش افتاد. پس از تصرف موصل، دارایی‌های داعش از ۸۷۵ میلیون دلار به حدود چند میلیارد دلار رسید.
مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی

| مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی | مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی |
| --- | --- |
بنیانگذار: علی خامنه‌ای
دبیرکل: حمید شهریاری
شعار: وَاعْتَصِمُواْ بِحَبْلِ اللّهِ جَمِیعًا وَلاَ تَفَرَّقُواْ
هدف: تقریب مذاهب اسلامی
تأسیس: ۱۳۶۹
دفتر مرکزی: تهران، ایران
حوزهٔ قدرت: جهان اسلام
زبان‌های رسمی: فارسی، عربی، زبان انگلیسی
ناحیه فعالیت: تقریب مذاهب اسلامی، برگزاری همایشهای ملی و بین‌المللی با هدف نزدیکی بین مذاهب اسلامی
قائم مقام دبیرکل مجمع: سید موسی موسوی قهدریجانی
معاون امور اجرایی و برنامه‌ریزی: مهدی آقا محمد
معاون امور راهبردی، دولت و مجلس: 
معاون امور بین‌الملل: سید محمد رضا مرتضوی
معاون امور فرهنگی و اجتماعی: اسماعیل نوری
سرپرست پژوهشگاه مطالعات تقریبی: علی‌اکبر راشدی‌نیا
معاون امور ایران: محسن مسچی
مدیرکل روابط عمومی: سید حسن موسوی
سازمان‌های زیردست: دانشگاه مذاهب اسلامی اتحادیه‌های تقریب نهاد خبرگزاری تقریب(TNA) پژوهشگاه مطالعات تقریبی   کمیته مساعی حمیده جمعیت‌های تقریب نهاد
 جمعیت مسلمانان در جهان تا سال ۲۰۱۴:  جمعیت مسلمانان در جهان تا سال ۲۰۱۴
وب‌گاه: http://www.taghrib.com/
مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی  در سال ۱۳۶۹ هجری شمسی با هدف بهبود روابط اسلامی تشکیل شد
. محمد واعظ زاده خراساني اولین دبیر کل این مجمع توسط  سید علی خامنه‌ای رهبر ایران منصوب شد. دبیر کل کنونی مجمع حمید شهریاری است. هزینه‌های این مجمع از بودجه ملی ایران تامین می‌بودجه مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی و دانشگاه زیر مجموعه آن ۵۱ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان بوده‌است.
ریشه تقریب مذاهب اسلامی

تقریب مذاهب اسلامی، اصطلاحی است مربوط به دوران معاصر به معنای تلاش علمای اسلام برای نزدیک کردن و رفع اختلافات پیروان مذاهب اسلامی به ویژه شیعیان و اهل سنت.
سیدجمال الدین اسدآبادی در اوایل سده چهاردهم، موضوع اتحاد اسلام را در مجله عربی زبان عروة الوثقی، با استفاده از حمایت مسئولان کشورهای اسلامی تشریح می‌کرد.
در ۱۳۱۷ ش، محمدتقی قمی از ایران به مصر مهاجرت کرد و در قاهره «دارالتقریب بین المذاهب الاسلامیة» را تشکیل داد. مهم‌ترین دستاورد دارالتقریب پی ریزی راه‌های عملی اتحاد مسلمانان بود و محل گردهمایی علمای شیعه و سنّی شد. صدور فتوای محمود شلتوت در هفدهم ربیع‌الاول ۱۳۷۸ق، مبنی بر جواز پیروی از مذهب شیعه امامیه همانند چهار مذهب فقهی اهل سنّت، بزرگ‌ترین اقدام عملی در راه تقریب به‌شمار می‌آید.
در ۱۳۶۹ شمسی، به ابتکار سید علی خامنه‌ای رهبر ایران «مجمع تقریب بین مذاهب اسلامی» تأسیس شد. این مجمع عهده‌دار تلاش‌های تقریبی در جهان اسلام است و همه ساله با شرکت اندیشمندان اسلامی، در ایران یا دیگر کشورهای اسلامی همایش‌های وحدت برگزار می‌کند.
مفاهیم کلیدی تقریب مذاهب اسلامی > تعریف واژه تقریب

در کتاب‌های لغت آمده‌است قرُب الشیٔ یقرُبُ قرباً و قرباناً، نزدیک شده و آن چیز نزدیک است. قرب (نزدیکی) عکس بُعد (دوری) است و تقارب (نزدیک شدن به یکدیکر) ضد تباعد (دوری جستن از یکدیگر) است.
در اصطلاح، تقریب مذاهب اسلامی کوششی برای تحکیم روابط میان پیروان این مذاهب از راه درک اختلاف‌های موجود میان خود و زدودن پیامدهای منفی این اختلافات و نه اصل اختلاف هاست.
مفاهیم کلیدی تقریب مذاهب اسلامی > تعریف واژه وحدت اسلامی

وحدت اسلامی عبارت است از همکاری پیروان مذاهب اسلامی بر اساس اصول  مشترک و اتخاذ موضع واحد برای تحقق اهداف و مصالح امت اسلامی و موضع‌گیری واحد در برابر دشمنان اسلام. دستیابی به وحدت اسلامی منتهی به همکاری دولت‌ها و ملت‌های اسلامی در عرصه‌های دینی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی خواهد شد.
مفاهیم کلیدی تقریب مذاهب اسلامی > تعریف واژه مذاهب اسلامی

مقصود از مذاهب اسلامی آن دسته از مکاتب فقهی معروف اسلامی هستند که دارای نظام اجتهادی منسجم و مستند به کتاب و سنت می‌باشد. از نظر مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی این مذاهب فقهی به رسمیت شناخته شده عبارتند از: مذهب حنفی، شافعی، مالکی و حنبلی از اهل سنت ومذهب اثنی عشری و زیدیه از شیعه؛ و مذهب اباضیه (البته مذاهبی هستند که یا پیرو ندارند یا یکی از مذاهب مذکور، مندرج می‌باشند یا به شکل آرای فردی که مقید به مذهب معینی نیستند عمل می‌کنند).
مفاهیم کلیدی تقریب مذاهب اسلامی > مبانی تقریب

حرکت تقریب بین مذاهب بر مبانی و اصولی کلی استوار است که مهم‌ترین آن‌ها عبارت است از:
قرآن و سنت نبوی دو منبع اساسی برای شریعت اسلام هستند و تمام مذاهب اسلامی در این دو اصل مشترک‌اند و حجیت سایر منابع در گرو استناد به این دو منبع اصلی است.
ایمان به اصول و ارکان زیر ملاک اسلامیت است:
ایمان به وحدانیت خداوند تعالی (توحید)
ایمان به نبوت و خاتمیت محمد و سنت پیامبر به عنوان یکی از منابع اصلی دین
ایمان به قرآن  و مفاهیم و احکام آن به عنوان اولین منبع دین اسلام
ایمان به معاد
عدم انکار ضروریات دین و تسلیم شدن به ارکان اسلام مثل نماز، زکات، روزه، حج، جهاد و…
مشروعیت اجتهاد و آزادی بحث: اسلام با به رسمیت شناختن اجتهاد در چارچوب منابع اصلی اسلامی اختلافات فکری را پذیرفته‌است. مسلمانان باید اختلافات اجتهادی را امری طبیعی قلمداد کنند و به رأی دیگران احترام بگذارند.
وحدت اسلامی یکی از ویژگی‌های امت اسلامی در قرآن  و از اصول بسیار مهم آن است. این اصل در موارد تزاحم با اصول دارای اهمیت کم تر بر آنان مقدم می‌شود.
اصل برادری اسلامی مبنایی کلی برای تعامل بین مسلمانان است.
زمینه‌های تقریب در بین مسلمانان

زمینه‌های تقریب مذاهب اسلامی، تمام ابعاد زندگی پیروان این مذاهب در بر میگیرد. ازآن جمله است: (اعتقادات، فقه و قواعد آن، اخلاق و فرهنگ اسلامی، تاریخ، موضع گیری‌های سیاسی امت اسلامی).
با توجه به زمینه‌های وحدت در اصول اعتقادی مسلمانان همچون اعتقاد به توحید، نبوت، معاد، نماز، روزه، دارا بودن قبله و کتاب واحد و بسیاری از اصول دیگر دینی و نیز سنّت پیامبر و روش ائمة شیعه در دعوت به اتحاد و سفارش به پرهیز از جدال و اختلاف با برادران دینی، و توجه و هشیاری علما و سیاستمداران کشورهای اسلامی به ضرورت این امر، می‌توان امیدوار بود که این اندیشه به بار بنشیند و از تفرقه و اختلاف کشورهای اسلامی بکاهد.
ترویج فرهنگ و اخلاق تقریب، محور قراردادن قرآن به عنوان متنی قطعی و مسلّم برای همه مسلمانان، جداکردن مواضع سیاسی و فکری از احکام فقهی و نیز جداکردن احکام فقهی از مواضع اعتقادی، گسترش و تعمیق مباحثات فقهی و کلامی و تفسیری و حدیثی، همراه با تضارب آرا و افکار در محیطی آرام و به دور از تشنجات حاصل از دخالت مغرضان، در تحقق تقریب بین مذاهب اسلامی تأثیر بسیار دارد.
بیانیه مجمع

مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، مؤسسه ای اسلامی مردم نهاد، علمی، فرهنگی، بین‌المللی، و دارای شخصیت حقوقی مستقل، غیر دولتی و غیر انتفاعی است که به منظور سیاستگذاری، برنامه‌ریزی و فعالیت برای تقریب میان پیروان مذاهب اسلامی ایجاد شده‌است. مجمع التقریب، تمدن نوین اسلامی، احیاء امت واحده و دست یابی به سهمی مناسب در هندسه قدرت و نظام جهانی را آرمان مشترک همه ملل مسلمان دانسته و در این مسیر معتقد به سرنوشت مشترک و تفکیک ناپذیر مذاهب اسلامی بوده، و اتحاد مسلمانان را تنها راه صیانت از امت اسلام و دست یابی به آرمان مشترک آن تلقی می‌کند.
مجمع التقریب برای تحقق وحدت عملی مسلمانان، استفاده بهینه از ظرفیت مذاهب اسلامی، تعامل سازنده و تشریک مساعی ملل مسلمان در عرصه های فرهنگی، علمی، اقتصادی و سیاسی را سرلوحه کار خود قرارداده است و از طریق رصد تحولات تقریب، توسعهٔ دیپلماسی وحدت، گسترش ارتباط با متفکران، عالمان، نهادها و جریان‌های تقریب گرا و مصلح، تشکیل حلقه‌های گفتگوی بین مذاهب، توسعه جماعات تقریب، ایجاد ائتلاف‌ها و تشکل‌های مشترک، ایجاد رسانه های تقریبی عمل مشترک برای مسائل مشترک، و سایر اقدامات مؤثر و وحدت بخش، جهت تحقق این هدف، تلاش می‌کند.
مجمع التقریب، اعتصام به قرآن و سیره نبوی، تمرکز بر منافع و مصالح مشترک، اتکاء بر اشتراکات فراوان و پذیرش تفاوت‌های فی‌مابین مذاهب اسلامی را زمینه ساز تقریب می‌داند و برای تعامل پیروان بین مذاهب اسلامی، بدنبال ارتقاء شناخت و تفاهم، گسترش احترام به مذاهب، مدارا، اخوت، تعاون اسلامی و رفع موانع تقریب میان آنان است. مجمع التقریب در جهت توانمندسازی و همبستگی مسلمانان در حمایت از ملل مظلوم به ویژه مردم فلسطین و مقابله با توطئه‌های دشمنان، به ارتقاء خود باوری، بیداری و مقاومت اسلامی آنان، در مبارزه با استکبار، صهیونیزم، و جریان‌های تفرقه افکن، افراطی و تکفیری می پردازد.
مجمع التقریب به عنوان مهمترین نهاد تخصصی تقریب، رسالت الهی خود را بر پایهٔ آموزه‌های قرآن، سنت و عترت نبوی، تدابیر و اندیشه‌های عالمان، مصلحان و متفکران مسلمان و خرد جمعی اعضای مجمع عمومی و پایبندی به اصول اخلاق اسلامی انجام می دهد و در این مسیر از همکاری نهادها و مؤسسات تقریبی، حوزه‌های علمیه و دانشگاه‌های جهان اسلام، ظرفیت جماعات تقریب در کشورهای مختلف و پشتوانه ارزشمند چند دهه تجربه، اعتبار، و روابط گسترده و نزدیک با شخصیت‌های تقریبی، در دنیای اسلام برخوردار می‌باشد و به عنوان نهادی فراملی، دانش محور، آینده پرداز، هوشمند و خلاق با مدیریت علمی و تلاش مؤمنانه و صادقانهٔ مدیران و نیروی انسانی خوش فکر، کارآمد و مدبر، در پی انجام مأموریت محوله می‌باشد.
رسالت مجمع

رسالت مجمع جهانی تقریب عبارت است از: «ارتقای سطح آشنایی و آگاهی و تعمیق و تفاهم بین پیروان مذاهب اسلامی و تقویت مذاهب اسلامی و تقویت احترام متقابل و تحکیم رشته‌های اخوت در بین مسلمانان بدون هیچ گونه تمایزی از لحاظ تعلقات فرقه ای، قومی یا ملی آنان به منظور رسیدن به امت واحده.»
ارزش‌های بنیادین مجمع

همکاری همه‌جانبه در موارد مورد اتفاق مسلمانان
موضع‌گیری هماهنگ و واحد در برابر دشمنان اسلام
پرهیز از نسبت‌دادن کفر، فسق و بدعت به یکدیگر
برخورد محترمانه در امور اختلافی
آزادی اختیار مذهب
آزادی عمل به احکام شخصیه
حل اختلافات از طریق گفتگوی سالم و رعایت آداب آن