stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
فرار مغزها از ایران
پیشینه > دهه هشتاد و نود خورشیدی

روزنامه هفت صبح در طی یک گزارش اجمالی پیرامون پدیده فرار مغزها در ایران به رهگیری محل زندگی رتبه‌های برتر کنکور سال ۱۳۸۶ پرداخت. طبق این رهگیری که از طریق داده‌های شبکه‌های اجتماعی بدست آمده بدین ترتیب بود که ده نفر اول این کنکور سراسری شش نفر آن‌ها در ایران حضور ندارند. آمریکا، کانادا و سوئیس از جمله کشورهای خارجی بودند که این دانشجویان برای ادامه تحصیل انتخاب کردند. نوید نادری علی‌زاده نفر اول کنکور ریاضی سال ۱۳۸۶ از قائم شهر - که در کنکور درس ریاضی را ۱۰۰٪ زده بود - در مقطع دکترای مهندسی برق دانشگاه کُرنل در نیویورک آمریکا تحصیل به ادامه تحصیل پرداخت. او کارشناسی خود را در برق شریف با معدل ۱۸٫۹۳ (از بیست) به پایان رسانده بود و پس از آن تحصیل در خارج از کشور را انتخاب کرد.
به گزارش خبری ایلنا، در خصوص ارائه سهمیه به فرزندان هیئت علمی دانشگاه و " رانت تحصیلی " می‌نویسد: کنکور به تنهایی معیار سنجش توانایی دانش‌آموزان نیست. در یک آزمون چهار ساعته هیچ ظرفیتی بررسی و شناخته نمی‌شود.
اشکان اسماعیلی رتبه نخست ریاضی سال ۱۳۸۹ یکی از دیگر از نخبگانی است که ایران را ترک کرده‌است. خانواده او از مصاحبه با رسانه‌ها امتناع کردند. سینا ملکیان رتبه دوم ریاضی کنکور ۱۳۹۱ از بابل نیز از ایران رفته و ساکن آمریکا شده‌است. برادر کوچکتر او، سروش ملکیان دربارهٔ خروج برادرش گفت: «سینا سال ۹۱ دو رشته برق و ریاضی را به‌طور همزمان توی دانشگاه صنعتی شریف شروع کرد و دو سال پیش لیسانس هر دو رشته‌اش را گرفت. تا اواسط دوره کارشناسی قصد رفتن نداشت و می‌گفت همین‌جا کنار خانواده‌ام می‌مانم و به کشورم خدمت می‌کنم. اما از یک جایی به بعد دید ماندن توی ایران برایش سخت است چون حتی برای حداقل نیازهایش هم مشکل داشت.»
آمارهای جدید از مهاجرت و فرار نخبگان

نگاهی به آخرین آمارها و گزارش‌های سال ۲۰۱۷ از وضعیت مهاجرت دانشجویان و فرار مغزها از ایران نشان می‌دهد، ادعاها و آمارهای قبلی از فرار مغزها و نخبگان ایرانی که عمده آنان از دانشجوها هستند صحت ندارد و ایران اولین کشور مهاجرفرست دنیا به دیگر کشورها نیست. گزارش جدید پایگاه WES از وضعیت دانشجویان دیگر کشورها در آمریکا، کاهش مهاجرت و حضور دانشجویان ایران در دانشگاه‌ها ایالات متحده آمریکا را نشان می‌دهد.
میانگین فرار مغزها در سال ۲۰۲۱، ۵.۲۵ برآورد شده است. بیشترین میزان خروج نخبگان مربوط به ساموآ با شاخص ۹.۹ و کمترین مقدار مربوط به استرالیا با شاخص ۰.۵ بوده است.
ایران از لحاظ میزان خروج نخبگان با ۵.۳۰ شاخص واحد رتبه ۹۶ را کسب کرده است. این در حالی است میزان مهاجرات نخبگان در کشور اروپایی اوکراین و کشور آمریکایی پرو بیشتر از ایران است.
ادعای معکوس شدن روند مهاجرت نخبگان در ایران

بنا بر آمارها، انجام برخی اقدام‌های رو به جلو که به توسعه و شکل گرفتن زیست‌بوم کارآفرینی کمک می‌کنند از جمله توسعه استارتاپ‌ها در ایران موجب‌شده تا روند مهاجرت معکوس نخبگان در ایران محقق شود و بسیاری از دانش‌آموختگان که به خارج رفته بودند، بازگردند. تأثیر استارتاپ‌ها بر جامعه نخبه ایرانی باعث شده علاقه‌مندی و انتخاب کنکوری‌ها برای رشته تحصیلی تغییر کند. به عنوان مثال سال‌ها بود که رشته‌هایی مانند برق و الکترونیک انتخاب اول برترین‌های رشته ریاضی فیزیک بود اما در یکی دو سال اخیر رشته مهندسی کامپیوتر هم به اولویت‌های برتر بسیاری از آن‌ها تبدیل شده‌است.مسئولان دولت ایران می‌گویند ادعاهای مبتنی بر نخست بودن رتبه ایران در مهاجرت نخبگان تغییر کرده‌است و ایران در میان کشورهای مهاجرت دانشجویان و فرار مغزها قرار ندارد. به گفته سورنا ستاری معاون علمی و فناوری رئیس‌جمهوری که در دولت یازدهم و دوازدهم و همچنین رئیس بنیاد ملی نخبگان ایران نهاد مسئول شناسایی و حمایت از نخبگان و استعدادهای ایرانی را بر عهده دارد، ابتدای انقلاب از مجموع ۲۷۰ هزار دانشجوی ایرانی حدود ۱۰۰ هزار دانشجو در خارج از کشور و از این میان ۵۰ هزار نفر در آمریکا حضور داشتند این در حالی است که در حال حاضر از جمع ۴ میلیون و ۷۰۰ هزار دانشجوی ایرانی، ۴۸ هزار دانشجو در خارج از کشور وجود دارد که تنها ۱۲ هزار نفر در آمریکا تحصیل می‌کنند و این موضوع نشان می‌دهد ایران دیگر جزو کشورهای مهاجرفرست دنیا نیست.
ستاری در مصاحبه با همشهری دربارهٔ آخرین آمار مهاجرت نخبگان ایران می‌گوید:
«در ابتدای انقلاب ۱۷۰ هزار دانشجو در داخل ایران و ۱۰۰ هزار دانشجو خارج کشور داشتیم؛ یعنی بیشتر از ۳۰ درصد دانشجویان ایرانی در خارج کشور تحصیل می‌کردند. از این ۱۰۰ هزار دانشجوی خارج از کشور ۵۷هزار نفرشان در آمریکا بودند؛ یعنی دانشجویان ایرانی بزرگ‌ترین کلونی دانشجوی خارجی در آمریکا بودند. هم‌اکنون ۴ میلیون و ۷۰۰ هزار دانشجو داریم که ۴۸هزار دانشجو خارج از ایران هستند؛ یعنی یک درصد ۵۷هزار دانشجوی ایرانی در آمریکا هم به ۱۰ هزار و ۵۰۰نفر کاهش پیدا کرده‌است. رتبه ما در آمریکا از نظر تعداد دانشجویان اکنون سیزدهم است. چین ۳۳۰ هزار دانشجو و عربستان ۵ برابر ایران در آمریکا دانشجو دارند. دربارهٔ مهاجرت به صورت کلی مقصد دانشجویان ما آمریکا، کانادا و استرالیاست. اعداد و ارقام این ماجرا هم پوشیده و پنهان نیست و همه آمارها مثلاً در سایت‌های مهاجرت آن‌ها به تفکیک وجود دارد. ما در این سال‌ها مثلاً بین ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۵ کل مهاجرتی که داشته‌ایم ۱۳۵ هزار نفر بوده‌است؛ یعنی متوسط زیر ۳۰ هزار نفر در سال این کل مهاجرت است؛ یعنی خانواده شامل جوان، بچه و پدر و مادر که بخشی از اینها دانشجو هستند.»
انتشار سالنامه آماری مهاجرتی ایران

با وجود ارائه عدد و رقم‌های متفاوت، متناقض و زیادی که دربارهٔ مهاجرت و جابه‌جایی نخبگان ایرانی توسط سازمان‌های مردم نهاد، رسانه‌ها یا بعضی از افراد با عنوان فرار مغزها ارائه می‌شد، اما بخش قابل توجهی از این آمارها وجود خارجی ندارند یا قابلیت «بازیابی» و استناد ندارند. تنها مرجعی که این ظرفیت را دارد که آمارهای مستند و دقیقی از وضعیت مهاجرت، جابه‌جایی شهروندان و نخبگان ایرانی ارائه کند، مرکز آمار ایران است.
آماری که ادعای فرار مغزها از ایران را مطرح می‌کند و مدعی است ایران در صدر کشورهای مهاجرفرست قرار دارد، گزارشی منتسب به صندوق بین‌المللی پول است که این صندوق چنین گزارشی منتشر نکرده‌است.
با هدف ارائه تصویر واقعی از وضعیت مهاجرتی ایران و کنار زدن آمارهای نادرست و اغراق‌آمیز، معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری با همکاری رصدخانه مهاجرت ایران وابسته به پژوهشکده سیاستگذاری دانشگاه صنعتی شریف سالنامه آماری مهاجرتی ایران را منتشر کرد. این سالنامه که توسط انتشارات دانش‌بنیان فناور در ۳۴۰ صفحه و به صورت رنگی منتشر شده‌است ۸ مرداد ۱۳۹۹ با حضور سورنا ستاری معاون علمی و فناوری رئیس‌جمهوری رونمایی شد.
در این سالنامه آمارهای مثبت و منفی از معیارهای مهاجرتی ایران شامل آمارهایی از جمعیت ایرانیان خارج از کشور، جابه‌جایی‌های دانشجویی، مهاجرت‌های کاری، اطلاعات مهاجرت‌های اجباری- پناهجویی است.
ادعای بهبود جایگاه ایران در میان کشورهای فرستنده مهاجر

بر اساس آخرین آمارهای جهانی ایران در سال ۲۰۱۵ از نظر تعداد مهاجر ارسالی در رتبه پنجاه و چهارم دنیا قرار گرفته‌است و با دارا بودن ۳۲ هزار و ۷۵۸ دانشجو در کشورهای «سازمان همکاری‌های اقتصادی و توسعه» (OECD) در میان ۱۰ کشور برتر فرستنده دانشجو قرار ندارد.
پرویز کرمی دبیر ستاد توسعه فرهنگ علم، فناوری و اقتصاد دانش بنیان در گفت وگویی با روزنامه شرق، در پاسخ به این پرسش که «به‌تازگی از قول مسئولی اعلام شد ۱۸۰ هزار نفر از دانش‌آموختگان کشور در سال ۱۳۹۴ به خارج رفته‌اند یا آماری به نقل از صندوق بین‌المللی پول در سال ۲۰۰۹ منتشر شده که حکایت از مهاجرت گسترده نخبگان از ایران دارد. نظرتان دربارهٔ این آمار چیست؟» می‌گوید: «این آمار و ارقام از اساس اشتباه و کذب محض است یا آن آمار دروغ منتسب به صندوق بین‌المللی پول در سال ۲۰۰۹؛ چراکه اساساً چنین گزارشی از سوی این نهاد در آن سال منتشر نشده‌است.»
کرمی همچنین گفته‌است:
«آمار منتسب به بانک جهانی دربارهٔ خروج ۳۰۰ هزار نخبه ایرانی در سال ۲۰۰۹ جعلی‌است. به کسی که سند معتبری از بانک جهانی مبنی بر مهاجرت ۳۰۰ هزار نخبه ایرانی در سال ۲۰۰۹ ارائه دهد، ۱۰۰ میلیون تومان پاداش می‌دهیم.»
طبق آمار رصد خانه مهاجرت ایران از سال ۲۰۱۸ تا چند سال به دلیل کرونا آمار مهاجرت بر تراز ۵۰ هزار ایستاده بود. اما اکنون با برداشته شدن محدودیت‌های کرونا و تسهیلاتی که کشورهای مهاجرپذیر می‌دهند، مهاجران به‌ویژه مهاجران تحصیلکرده افزایش یافته است. این فنر فشرده شده در حال آزاد شدن است و در همه بخش ها خودش را نشان می‌دهد.
عوامل

علل اصلی جذب شدن نخبگان ایرانی را به مراکز علمی سایر کشورها را می‌توان در موارد زیر خلاصه نمود:
عوامل > بی‌توجهی به ماهیت علم

به‌طوری‌که آن قدر که در رسانه‌ها مثلاً از خوانندگان، هنرپیشه‌ها و ورزشکاران تجلیل می‌کنند، به چهره‌های ماندگار علمی، استادان برجسته و مبتکران و مخترعان و… احترام گذاشته نمی‌شود.
عوامل > بی‌توجهی به پژوهش

یکی دیگر از این عوامل است. یکی از عواملی که دانشجویان بسیاری را به کشور آمریکا می‌کشاند، عامل امکانات تحصیلی ـ تحقیقی و اعطای کمک‌های تحصیلی و رفاهی است. در سال‌های پس از انقلاب ایران، تعداد دانشگاه‌های داخل کشور بدون هیچ گونه برنامه مدوّنی یا تناسب رشته‌ها با مشاغل، گسترش یافته‌اند و توجّه بیشتر به سمت معیارهای کمّی تا کیفی بود. به روز نبودن اطلاعات، استفاده از روش‌های سنتی و قدیمی و ابزارهای غیراستاندارد، پایین بودن سطح تحقیقات و پژوهش در مراکز علمی، عدم هماهنگی بین تحقیقات و کاربرد آنها، تخصیص بودجه ناکافی به امر تحقیق و پژوهش و گسترش و ترویج مدرک گرایی، از عوامل دیگری هستند که بیشترین نارضایتی و دل‌آزردگی را در بین دانشجویان، به دنبال داشته‌است.
عوامل > عوامل اقتصادی

مسلّما یکی از عوامل اساسی که اکثر فرزانگان را جذب کشورهای دیگر می‌کند، عوامل اقتصادی و فقر است. وقتی که میزان حقوق یک متخصص در خارج، ده‌ها برابر حقوق همان شخص در ایران است، مسلماً بعضی از متخصصان به فکر مهاجرت به آن کشور خواهند بود.
به دلیل پی بردن نخبگان به مشکلات اقتصادی و زیر سؤال بردن عاملان عمداً شرایط زندگی برای این افراد را دشوار کرده و آنها را به دیگر کشورها هدایت می‌کنند
عوامل > عدم شایسته سالاری

واگذاری بسیاری از مشاغل به افراد فاقد صلاحیت یا کم صلاحیت، واگذاری مشاغل بر اساس رابطه، عدم تطابق شغل با تخصص در رشته افراد، بوروکراسی (کاغذ بازی) دولتی و انحصاری شدن مشاغل، از دیگر عواملی هستند که به مهاجرت نخبگان از کشور، کمک کرده‌است.
عوامل > انحصارات دولتی

یکی دیگر از عوامل مهاجرت نخبگان انحصارات دولتی است. به‌طوری‌که در سال‌های پس از انقلاب، از طرفی دولت به دلیل کوچک سازی، از جذب نخبگان سر باز زده‌است و از طرف دیگر روند واگذاری فعالیت‌های کشور به بخش خصوصی به کندی پیش رفته‌است.
در یکی از طرح‌ها، پس‌از دو برابر شدن ساعت کار پرستاران در ایران از ۱۵۰ساعت به ۳۰۰ساعت در ماه، عابدی فتاحی، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس ایران اعلام کرد:
«عدم تناسب تعداد بیماران و پرستاران باعث شده کار برای پرستاران سخت‌تر شود و گاهی وقت‌ها تسلیم پیشنهادات و امکانات خارجی‌ها شوند و کشور را ترک کنند که این امر آسیب‌های جدی به جامعه وارد کرده و جامعه پزشکی را با خلاء روبه رو می‌کند.»
مقام‌های خانه پرستار در ایران ادعا می‌کنند سالانه بیش از ۷۰۰ پرستار ایرانی کشور را ترک می‌کنند. در حال حاضر بیشتر پرستاران ایرانی به آمریکا، کانادا و استرالیا رفته و در آنجا حقوقی به مراتب بالاتر از ایران دریافت می‌کنند. کمترین حقوق پرستاران با کمترین میزان تحصیلات در آمریکا، ۳۰ تا ۷۰ هزار دلار در سال است و بالاترین آن ۱۰۰ هزار دلار در سال. بالاترین حقوق پزشک، ۱۵۰ هزار دلار در سال بوده و کمترین حقوق پزشک ۷۰ هزار دلار در سال.
عوامل > میزان امید به آینده

هرچه امید به آینده، بیشتر باشد، میزان مهاجرت کمتر می‌شود. امید به آینده جوانان در رابطه با شغل آینده‌شان، میزان درآمد آنها، توانایی تشکیل زندگی، ازدواج، خرید مسکن، و… تأثیرگذارند و سرانجام امنیت کشور نیز در فرار مغزها بی تأثیر نیست. افراد، معمولاً جذب کشورهایی می‌شوند که از لحاظ جذابیت و امید به آینده روشن، اطمینان بیشتری داشته باشند.
عوامل دیگری نیز در زمینه مهاجرت ایرانیان دخیل هستند، از جمله زیرساختی که متناسب با رشد سریع جمعیت توسعه نیافته است و همچنین رشوه، فساد و سوء مدیریت که تأثیر منفی قابل توجهی بر کیفیت زندگی مردم داشته است. در این میان، رقبای غربی مدت‌ هاست که دانشمندان و دیگر کارشناسان را تشویق به ترک ایران کرده‌اند. مهاجرت افراد تحصیل کرده از گذشته تا کنون صرفا مشکلات اقتصادی نبود بلکه برخی برای دستیابی به فضای اجتماعی مناسب تر تصمیم به مهاجرت گرفته اند.
افراد سرشناس

علاوه بر فهرست ورزشکاران ایرانی، نام تعدادی از ایرانیان که در خارج به موقعیت بالایی رسیدند:
مجید سمیعی: بنیانگذار و رئیس مرکز بین‌المللی علوم اعصاب در هانوفر آلمان
مریم میرزاخانی: ریاضی‌دان ایرانی و استاد دانشگاه استنفورد
علی جوان: استاد بازنشسته فیزیک دانشگاه ماساچوست
نیما ارکانیحامد: استاد فیزیک دانشگاه هاروارد
محمد جمشیدی: مدیر برنامه‌های داخلی ایستگاه فضایی ناسا
فیروز نادری: مدیر پروژه مریخ نورد ناسا
ناصر فهیمی:پزشک متخصص پزشک - مدافع حقوق بشر -عضویت در IDO -IAMA و سازمان پزشکان بدون مرز Médecins Sans Frontières
انوشه انصاری: اولین زن گردشگر فضایی در سپتامبر ۲۰۰۶ میلادی
پییر امیدیار: مؤسس و رئیس شرکت Ebay بزرگ‌ترین شرکت تجارت الکترونیکی جهان
فرزاد ناظم: مدیر فنی شرکت Yahoo
امید کردستانی: مدیر ارشد سابق شرکت Google و رئیس اجرایی هیئت مدیره توییتر
سالار کمانگر: مدیرعامل سابق سایت Youtube وابسته به شرکت Google
ماریا خرسند: رئیس سابق شرکت اریکسون
فرح کریمی: نماینده پارلمان هلند
سهند (سام) دستیاری: سناتور جوان در پارلمان فدرال استرالیا
کریستین امانپور: رئیس بخش جهانی پخش خبر شبکه سی ان ان
شهره آغداشلو: بازیگر سینما و تئاتر
اندره آغاسی: قهرمان تنیس
روزبه پور نادر : مؤسس ویکی‌پدیای فارسی
مهران کاردار: استاد فیزیک مؤسسه فناوری ماساچوست
کوچر بیرکار: ریاضی‌دان ایرانی دارنده مدال فیلدز
هرمیداس اتابکی:طراح خودرو نخبه
غلامعلی پیمان چشم‌پزشک (مخترع جراحی لیزیک)
احسان روحی: دکترای هوافضا و محقق
آثار مهاجرت نیروی انسانی متخصص بر اقتصاد کشور مبدأ

برخی معتقد اند نرخ بازگشت مهاجران به موطن اصلی خود و درآمدهای برگشتی (وجوه ارسالی) در زمینه مثبت سازی اثر مهاجرت بین المللی بر توسعه اقتصادی آن کشورها، کارساز واقع شده.این در حالی است که نیروهای کار مهاجر ما درآمد خود را به کشور باز نمی‌گردانند چون برای همیشه ایران را ترک کرده‌اند. کشور، نیروهای انسانی را با هزینه‌ خود پرورش می‌دهد اما زمان بهره‌وری که می‌رسد افراد به کشور دیگری رفته و کشور مقصد بدون هیچ هزینه‌ای نیروی کار تازه‌ای را به دست می‌آورد. در این شرایط برای جایگزین کردن، باز باید چند سالی را صبر کرده و هزینه پرورش نیروهای دیگر را بپردازیم که در آن شرایط هم هیچ اطمینانی وجود ندارد که این جایگزین در کشور بماند.
خروج تحصیلکرده های ایرانی هزینه های اقتصادی جدی برای کشور دارد. در سال 2014 تخمین زده شد « تخلیه استعدادها به ضرر سالانه 150 میلیارد دلاری تبدیل شده است» . برآورد اخیر بانک جهانی هزینه را 50 میلیارد دلار در سال نشان می دهد. این رقم چندین برابر ارزش صادرات اخیر نفت ایران است که در سال 2022 به 20 میلیارد دلار رسیده بود.
به گزارش اقتصاد ۲۴ در شهریور سال 1402، رئیس اتاق بازرگانی تهران با اعلام خروج ۴۵ میلیارد دلار سرمایه در ۴ سال اخیر خبر داد؛ سال گذشته حدود ۱۶۰ نخبه و متخصص قلب مهاجرت کرده اند. همچنین در سال‌های ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱ در مجموع ۱۶۶۱ شرکت با مشارکت اتباع ایرانی در ترکیه تاسیس و در کل ۲۲ میلیون و ۱۹۰ هزار و ۶۳ دلار برای ثبت این شرکت‌ها هزینه شده است.
رشد و شدت گرفتن مهاجرت نخبگان در شرایطی است که آمار‌های پراکنده‌ای همواره درباره هزینه‌های خروج نخبگان از کشور منتشر می‌شده است، اما در یک ارزیابی ساده، اگر هزینه تحصیلات و تربیت یک نیروی انسانی را بین ۵ تا ۱۰ میلیون دلار در نظر بگیریم و این رقم را ضرب در تعداد نیرو‌های نخبه‌ای که از کشور خارج می‌شوند کنیم، رقمی بسیار بالا و میلیارد دلاری ثبت می‌شود. در واقع ما با مهاجرت این نخبگان سالیانه میلیارد‌ها دلار را در سایه خروج نیرو‌های انسانی از دست می‌دهیم.
اقدامات پیشگیرانه

در سال ۱۳۸۸، دانشگاه صنعتی شریف طی اطلاعیه‌ای از تمامی دانشجویان مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد که جهت ادامه تحصیل، از ۲۰ دانشگاه برتر دنیا پذیرش همراه با بورس گرفته‌اند، دعوت به عمل آورد که بدون آزمون ورودی و در چارچوب آئین‌نامه استعداد درخشان ادامه تحصیل دهند. این پذیرش از ترم پاییز سال تحصیلی ۸۹–۱۳۸۸ آغاز شد.
محمدحسن دوگانی، رئیس کمیته جلوگیری از خروج نخبگان، در تیرماه ۱۳۸۹ اظهار کرد این کمیته در حال تدوین طرحی برای ارائه به مجلس شورای اسلامی است که در صورت تأیید می‌توان انگیزه‌های لازم مادی و معنوی را برای جلوگیری تدریجی از خروج نخبگان فراهم کرد.
افزایش سه برابری و پلکانی عوارض خروج از کشور در سال ۱۳۹۶ در لایحه بودجه‌ای که از دولت به مجلس آمد از دیگر اقدامات دولت ایران بود.
همچنین طرحی با عنوان ((آزاد سازی مدرک)) برای پیشگیری از جذب دانشجویان ایرانی از دانشگاه های خارجی سالهاست توسط جمهوری اسلامی در حال انجام است
این در حالی است که اکنون دانشجویان ایرانی برای مهاجرت به سراغ دانشگاه‌هایی می‌روند که لزوما نیاز به آزادسازی مدرک نداشته باشند و در نهایت حتی با توسل به ریز نمرات و یا پژوهش‌های انجام شده همراه با گواهی تحصیلی بتوانند مهاجرت کنند.
به گفته عباس میلانی، فرار مغزها در چند سال اخیر ۳۰۰ برابر جنگ ایران و عراق به اقتصاد ایران صدمه زده‌است.
به گفته سورنا ستاری معاون علمی و فناوری رئیس‌جمهوری و رئیس بنیاد ملی نخبگان ایران، شایعه‌ای که بسیار گفته می‌شود این است که در سال ۲۰۰۹ صندوق بین‌المللی پول اعلام کرده که ایران در بین ۹۲ کشور اولین کشور از نظر خروج مغزها است. این گزارش کذب محض است چون اصلاً چنین گزارشی از سوی صندوق بین‌المللی پول تا به حال داده نشده‌است.
تریستان دو

تریستان دو (تایلندی: ทริสตอง โด؛ زادهٔ ۳۱ ژانویهٔ ۱۹۹۳) بازیکن فوتبال اهل تایلند است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال لوریان، باشگاه فوتبال موانگتونگ یونایتد، اشاره کرد.
وی همچنین در تیم‌های ملی تیم ملی فوتبال تایلند و Thailand U23 بازی کرده‌است..
وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۱ مدال طلا شده‌است.
تریوخرچنی

| تریوخرچنی Трёхречный | تریوخرچنی Трёхречный |
| --- | --- |
Khutor: Khutor
کشور: روسیه
ناحیه‌های فدرال روسیه: آدیغیه
شهرستان: شهرستان مایکوپسکی
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۳:۰۰
تریوخرچنی (به لاتین: Tryokhrechny) یک منطقهٔ مسکونی در روسیه است که در آدیغیه واقع شده‌است.
رازینو

| رازینو Разино | رازینو Разино |
| --- | --- |
Selo: Selo
کشور: روسیه
ناحیه‌های فدرال روسیه: استان آستراخان
شهر: بخش وولودارسکی، استان آستراخان
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۴:۰۰
رازینو (به لاتین: Razino) یک منطقهٔ مسکونی در روسیه است که در استان آستراخان واقع شده‌است.
فرو مک‌میلان

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نام کامل: Frew Donald McMillan
کشور (ورزشی):  South Africa
زادهٔ: ۲۰ مهٔ ۱۹۴۲ ‏(۸۲ سال) Springs, South Africa
قد: ۶ ft (۱٫۸ m)
آغاز حرفه: 1969 (amateur tour from 1961)
بازنشستگی: 1983
شیوه(های) بازی: Right-handed (two-handed both sides)
جایزه(های) نقدی: دلار آمریکا609,072
تالار مشاهیر تنیس: ۱۹۹۲ (صفحهٔ عضویت)
تک‌نفره: تک‌نفره
نتیجه‌ها: 142–213 (Open era)
عنوان‌ها: 2
بالاترین رتبه: No. 39 (6 March 1974)
نتایج تک‌نفرهٔ گرند اسلم: نتایج تک‌نفرهٔ گرند اسلم
آزاد استرالیا: 1R (1971)
آزاد فرانسه: 3R (1967, 1971, 1972)
ویمبلدون: 3R (1970, 1978)
آزاد آمریکا: QF (1972)
دونفره: دونفره
نتیجه‌ها: 552–207
عنوان‌ها: 63
بالاترین رتبه: No. 1 (23 August 1977)
نتایج دونفرهٔ گرند اسلم: نتایج دونفرهٔ گرند اسلم
آزاد استرالیا: 1R (1971)
آزاد فرانسه: W (1972)
ویمبلدون: W (1967, 1972, 1978)
آزاد آمریکا: W (1977)
دیگر رقابت‌های دونفره: دیگر رقابت‌های دونفره
فینال تور: W (1977)
دونفرهٔ ترکیبی: دونفرهٔ ترکیبی
عنوان‌ها: 5
نتایج دونفرهٔ ترکیبی گرند اسلم: نتایج دونفرهٔ ترکیبی گرند اسلم
آزاد فرانسه: W (1966)
ویمبلدون: W (1978, 1981)
آزاد آمریکا: W (1977, 1978)
رقابت‌های تیمی: رقابت‌های تیمی
جام دیویس: W (1974)
فرو مک‌میلان (انگلیسی: Frew McMillan؛ زاده ۲۰ مهٔ ۱۹۴۲) یک تنیس‌باز اهل آفریقای جنوبی است.
صفحه دریای سلیمان

| صفحه دریای سلیمان | صفحه دریای سلیمان |
| --- | --- |
گونه: فرعی
مساحت تقریبی: ۲۵۰٬۰۰۰ km2
جهت جابجایی۱: شمال
سرعت جابجایی۱: ۸۶ میلی‌متر در سال
پدیده‌ها: اقیانوس آرام
۱نسبت به صفحه آفریقا: ۱نسبت به صفحه آفریقا
صفحه دریای سلیمان (انگلیسی: Solomon Sea Plate) یک صفحه زمین‌ساختی فرعی در شمال غرب جزایر سلیمان در جنوب اقیانوس آرام است که محدوده آن تقریباً منطبق با دریای سلیمان در غرب پاپوا گینه نو‌ است.
زمین‌ساخت

وضعیت زمین‌ساختی این بخش از زمین بسیار پیچیده بوده و شامل تعدادی صفحه زمین‌ساختی اصلی و فرعی است. صفحه دریای سلیمان دارای پوسته اقیانوسی است که در حال ناپدید شدن در دو منطقه فرورانش در مرزهای شمالی و جنوب غربی خود است. حاشیه جنوب شرقی آن در امتداد خیز وودلارک که یک منطقه فشردگی نامشخص است، در حال برخاستن بوده و احتمالاً یک گسل ترادیس مرز این صفحه با صفحه وودلارک را مشخص می سازد.
منطقه فرورانش شمالی در جایی است که صفحه سلیمان در جهت شمال غربی به زیر صفحه بیسمارک جنوبی و در جهت شمال شرقی به زیر صفحه اقیانوس آرام رانده می‌شود. بخش شمال غربی این منطقه فرورانش، منطقه فرورانش بریتانیای نو نام دارد. بریتانیای نو در پاپوآ گینه نو یک جزیره آتشفشانی است که بر اثر این برخورد و فعالیت‌های آتشفشانی پیامد آن تشکیل شده است. صفحه دریای سلیمان در منطقه فرورانش جنوب شرقی، به زیر صفحه هند-استرالیا رانده می‌شود.
وارطان خاچاطریان (بازیکن فوتبال)

| اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی |
| --- | --- | --- | --- |
نام کامل:  وارطان بارقامی خاچاتریان
زادروز:  ۲۹ اکتبر ۱۹۶۸ ‏(۵۶ سال)
زادگاه:  ایروان، ارمنستان شوروی
قد:  ۱٫۸۳ متر (۶ فوت ۰ اینچ)
پست:  مدافع
اطلاعات باشگاهی: اطلاعات باشگاهی
باشگاه کنونی:  بازنشسته در ۱۹۹۹
باشگاه‌های حرفه‌ای*: باشگاه‌های حرفه‌ای*
| سال‌ها |  باشگاه‌ها |  بازی† |  (گل)† |
| ۱۹۸۶–۱۹۹۲ |  آرارات ایروان |  ۱۲۷ |  (۰) |
| ۱۹۹۳ |  تورپدو مسکو |  ۸ |  (۰) |
| ۱۹۹۳–۱۹۹۵ |  متالورگ زاپروژیا |  ۱۸ |  (۰) |
| ۱۹۹۵–۱۹۹۷ |  پیونیک |  ۳۸ |  (۹) |
| ۱۹۹۷ |  کپه‌داغ عشق‌آباد |  ? |  (?) |
| ۱۹۹۸ |  ایروان |  ? |  (?) |
| ۱۹۹۸–۱۹۹۹ |  زوارتنوتس ایروان |  ? |  (?) |
| ۱۹۹۹ |  روبین کازان |  ۱۳ |  (۰) |
تیم ملی‡: تیم ملی‡
| ۱۹۹۲–۲۰۰۰ |   ارمنستان |  ۳۰ |  (۱) |
 تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است و آمار به روز شده در تاریخ ۱۹ آوریل ۲۰۰۸.   ‡ آمار بازی‌ها و گل‌های ملی به‌روز شده در تاریخ ۱۹ آوریل ۲۰۰۸:  تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است و آمار به روز شده در تاریخ ۱۹ آوریل ۲۰۰۸.   ‡ آمار بازی‌ها و گل‌های ملی به‌روز شده در تاریخ ۱۹ آوریل ۲۰۰۸
وارطان بارقامی خاچاتریان (ارمنی: Վարդան Բարեղամի Խաչատրյան؛ زادهٔ ۲۹ اکتبر ۱۹۶۸ در ایروان) یک بازیکن فوتبال در پست مدافع اهل ارمنستان است.
باشگاهی

از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به آرارات ایروان، تورپدو مسکو، متالورگ زاپروژیا، پیونیک، کپه‌داغ عشق‌آباد، ایروان، زوارتنوتس ایروان و روبین کازان اشاره کرد.
تیم ملی

وی همچنین در تیم ملی فوتبال ارمنستان بازی کرده است. خاچاتریان نخستین بازی ملی خود را که یک بازی دوستانه بود در تاریخ ۱۴ اکتبر ۱۹۹۲ در ایروان در مقابل مولداوی انجام داده است.
افتخارات

پیونیک
قهرمانی لیگ برتر فوتبال ارمنستان - ۹۶–۱۹۹۵, ۹۷–۱۹۹۶
مقام سوم - ۱۹۹۸
جام استقلال ارمنستان - ۱۹۹۵-۹۶
فینالیست جام استقلال ارمنستان:  ۱۹۹۶/۹۷, ۱۹۹۸
فینالیست سوپر جام فوتبال ارمنستان:  ۱۹۹۶
تورپدو مسکو
جام حذفی فوتبال روسیه: (۱۹۹۲/۱۹۹۳)
فرهاد پرورش

| فرهاد پرورش | فرهاد پرورش |
| --- | --- |
مدیرعامل ایران ایر: مدیرعامل ایران ایر
دوره مسئولیت ۱۳۸۸  – ۲۶ تیر ۱۳۹۶: دوره مسئولیت ۱۳۸۸  – ۲۶ تیر ۱۳۹۶
رئیس‌جمهور: محمود احمدی نژاد و حسن روحانی
پس از: سعید حسامی 
پیش از: فرزانه شرفبافی
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
ملیت:  ایران
اقامتگاه: تهران
پیشه: مدیر ارشد اجرایی
فرهاد پرورش (زاده ۱۳۳۶) سیاست‌مدار و مدیر ارشد اجرایی ایرانی است، که از سال ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۶ به‌عنوان مدیر عامل شرکت هواپیمایی ایران ایر فعالیت می‌کرد. وی فعالیت در شرکت ایران ایر را از سال ۱۳۶۹ آغاز کرد و در فاصله سال‌های ۱۳۸۶ تا ۱۳۸۸ بعنوان معاون مدیرعامل و عضو هیئت مدیره شرکت هواپیمایی ایران ایر فعالیت می‌کرد. پرورش در مهرماه ۱۳۸۸ با تأیید هیئت وزیران وقت، بنا بر پیشنهاد وزارت راه و ترابری و با حکم محمدرضا رحیمی (معاون اول رئیس‌جمهور) بعنوان مدیرعامل ایران ایر منصوب شد.
انجمن تحقیقات طراحی

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نوع: سازمان خیریه
بنا نهاده: ۱۹۶۶ میلادی
دفتر مرکزی: بریتانیا
محدودهٔ فعالیت: در سراسر جهان
افراد کلیدی: جان کریس جونز، ال. بروس آرچر، نایجل کراس
وبگاه: www.designresearchsociety.org
انجمن تحقیقات طراحی (به انگلیسی: Design Research Society) در سال ۱۹۶۶ میلادی در بریتانیا تأسیس شد، یک انجمن بین‌المللی برای توسعه و حمایت از منافع جامعۀ تحقیقات طراحی است. هدف اصلی دی‌آراس، همان‌ طور که در اولین بیانیۀ قوانین آن گنجانده شده‌ است، ترویج «مطالعه و تحقیق در مورد فرآیند طراحی در همۀ زمینه‌های متعدد آن» است. این باعث شد که یک جامعۀ آموزشی میان‌رشته‌ای باشیم، و دیدگاه علمی و مستقل از حوزۀ فرآیند طراحی داشته باشیم. عضویت برای هر کسی که علاقه‌مند به تحقیقات طراحی است آزاد است و اعضایی با تجربه ثابت و پیشینۀ قوی در تحقیقات طراحی ممکن است برای انتخاب شدن به عنوان عضو دی‌آراس درخواست دهند.
صلاحیت قضایی جهانی

صلاحیت قضایی جهانی (به انگلیسی: Universal jurisdiction) یک اصل حقوقی است که به دولت‌ها یا سازمان‌های بین‌المللی اجازه می‌دهد که درخصوص یک متهم، ادعای صلاحیت کیفری کنند، فارغ از اینکه کجا مرتکب جرم شده، ملیت او چیست و در چه کشوری اقامت دارد. جرایم مشمول صلاحیت قضایی جهانی جرایمی بسیار جدی و علیه کل بشریت قلمداد می‌شوند و به همین خاطر محدودیت‌های صلاحیتی بر آنها اعمال نمی‌شود. این اصل به دادگاه‌های داخلی کشورها اجازه می‌دهد بدون توجه به این که جرم در چه کشوری رخ داده و بدون در نظر گرفتن ملیت متهم، او را در دادگاه‌های داخلی کشور تحت پیگرد قرار بدهند.
مفهوم صلاحیت قضایی جهانی، ارتباط نزدیکی با این ایده دارد که برخی از هنجارهای بین‌المللی جزو تعهدات عام‌الشمول دولت‌ها نسبت به جامعه بین‌المللی (erga omnes) هستند و برخی ماهیت قواعد آمره دارند، یعنی برخی تعهدات در چارچوب حقوق بین‌الملل برای همگی دولت‌های جهان لازم‌الاجرا هستند و ذی‌نفع این تعهدات در واقع کل جامعه بین‌المللی است.
به گفته سازمان عفو بین‌الملل که یکی از مدافعان صلاحیت قضایی جهانی است، برخی جرایم تهدیدی چنان جدی علیه کلیت جامعه بین‌المللی ایجاد می‌کنند که دولت‌ها به جهت منطقی و اخلاقی وظیفه دارند که فرد یا افراد مسئول را تحت پیگرد قرار بدهند و هیچ کشوری نباید برای افرادی که مرتکب نسل‌کشی، جنایت علیه بشریت، اعدام خودسرانه، جنایت جنگی، شکنجه یا ناپدیدسازی قهری، پناهگاه و جای امن باشد.
در قطعنامه ۱۶۷۴ شورای امنیت سازمان ملل که در تاریخ ۲۸ آوریل ۲۰۰۶ به تصویب رسید، ضمن تایید «مفاد بند ۱۳۸ و ۱۳۹ سند نهایی اجلاس جهانی سال ۲۰۰۵ درخصوص مسئولیت نسبت به حفاظت از جمعیت‌ها در مقابل نسل‌کشی، جنایت جنگی، پاکسازی قومی و جنایت علیه بشریت»، شورای امنیت خود را موظف به اقدام برای حفاظت از غیرنظامیان در مخاصمات مسلحانه کرده است.