اردشیر یکم، شاهنشاه هخامنشی
پناهندگی تمیستوکلس

پس از به تخت رسیدن اردشیر، تمیستوکلس به ایران گریخت. چندین روایت دربارهٔ ورود او به ایران در دست است، اما به نظر می‌رسد که معتبرترین آنها توسط توکودیدس ارائه شده است. هنگامی که آتنی‌ها افرادی را برای بازداشت تمیستوکلس به آرگوس فرستادند، او که از این جریان آگاه شده بود به ایونی گریخت. در آنجا با یک ایرانی آشنا شد و به همراه او به قلمرو ایران رفت. وقتی وارد خاک ایران شد، نامه‌ای به اردشیر نوشت. در این نامه نوشته بود که بیش از هر یونانی دیگر، برای حفظ میهن خود در برابر سپاهیان ایرانی، به خاندان شاه ایران بدی کرده است. با این حال، به خشایارشا کمک‌های فراوانی کرد تا بتواند از یونان خارج شود. او توضیح داد که اکنون که به قلمرو شاه پناه آورده، هم‌میهنانش او را به ایران‌دوستی متهم کرده‌اند. همچنین در این نامه وعده داد که به اردشیر کمک‌های بزرگی خواهد کرد. در پایان نامه نوشته بود که قصد دارد یک سال در قلمرو پادشاه بماند تا بتواند به زبان پارسی تسلط پیدا کند و پس از آن به حضور پادشاه شرفیاب شود. توسیدیدس می‌نویسد که شاه با این درخواست موافقت کرد.
پلوتارک نوشته است که تمیستوکلس ابتدا به آسیای صغیر فرار کرد و سپس با یک ارابه پوشیده، در لباس یک دختر یونانی، به دربار ایران برده شد تا به‌عنوان عضوی از حرمسرای یک نجیب‌زاده ایرانی پذیرفته شود. در آنجا با کمک یکی از زنان یونانی حرمسرا به نام آرتابانوس، که فرمانده گارد سلطنتی بود و به شاه دسترسی داشت، تقاضای ملاقات با شاه را مطرح کرد. تمیستوکلس در این دیدار نام اصلی خود را فاش نکرد و اظهار داشت که قصد دارد مطالب مهمی را به شاه برساند. هنگامی که به حضور شاه رسید و نام خود را فاش کرد، گفت که به دلیل علاقه و دوستی با ایرانیان، یونانیان او را دشمن خود می‌دانند و افزود که قصد بازداشت او را داشتند. تمیستوکلس از شاه تقاضا کرد که با پناه‌دادن به او، جانش را نجات دهد. اردشیر از اینکه یک سیاستمدار مشهور یونانی از او درخواست پناهندگی کرده، بسیار شادمان شد و به او گفت: «برو و فردا بیا.» هنگامی که تمیستوکلس برای بار دوم به حضور شاه آمد، درباریان که نام او را شنیده بودند و از اعمال گذشته‌اش خبر داشتند، به‌طور علنی خشم و نفرت خود را نشان دادند و تهدید کردند که او را مجازات می‌کنند. اما اردشیر که دید گسترده‌تری نسبت به آنان داشت، با بزرگواری با تمیستوکلس رفتار کرد و دستور داد دویست قنطار نقره به او پرداخت شود. این مبلغ قبلاً به شخص دیگری وعده داده شده بود، اما چون تمیستوکلس خود به دربار آمده بود، شایسته دریافت آن شناخته شد. هنگامی که شاه از اوضاع یونان از او پرسید، تمیستوکلس پاسخ داد: «سخن آدمی مانند فرشی است که وقتی آن را لوله می‌کنند، نقش و طرحش تغییر می‌کند.» به این ترتیب، تمیستوکلس توضیح داد که تمایل ندارد توسط مترجم سخن بگوید و ممکن است حرف‌هایش تحریف شود. طبق نوشته پلوتارک، تمیستوکلس یک سال زبان پارسی آموخت تا بتواند بدون کمک مترجم با ایرانیان صحبت کند. کورنلیوس نپوس نیز می‌نویسد که او در این مدت چنان به زبان پارسی مسلط شد که هنگام بازگشت به حضور شاه، از پارسی‌زبانان نیز دانش بیشتری داشت. توسیدید که از مبالغه‌گویی پرهیز می‌کرد، نوشت که تمیستوکلس در زبان پارسی استاد شد و تا حد امکان آداب و رسوم ایرانی را فرا گرفت.
توسیدید همچنین می‌گوید که تمیستوکلس نفوذ فراوانی در شاه پیدا کرد، نفوذی بیش از هر یونانی دیگر. طبق گفته پلوتارک، مقام و موقعیت تمیستوکلس در دربار شاه کاملاً متفاوت از سایر خارجیان بود. او اغلب همراه شاه به شکار می‌رفت و مادر شاه از او دعوت می‌کرد تا با وی گفتگو کند. علاوه‌براین، تمیستوکلس هدایایی از شاه دریافت می‌کرد که تنها به اشراف داده می‌شد. اگر گفته دیدوروس درست باشد، شاه یک بانوی اصیل ایرانی را به ازدواج تمیستوکلس درآورد. ازآنجاکه شاه تغییرات گسترده‌ای در سازمان حکومتی آغاز کرده بود، مقامات دربار از تمیستوکلس نفرت پیدا کردند، زیرا تصور می‌کردند که این تغییرات به تحریک او صورت گرفته است.
پس از مدتی، تمیستوکلس چندین شهر کوچک را به‌عنوان هدیه از شاه دریافت کرد تا از مالیات آن‌ها گذران زندگی کند. طبق گزارش توسیدیدس، تمیستوکلس شهرهای ماگنزیا، اد و میاندروم در آسیای صغیر را به دلیل تولید غله آن‌ها دریافت کرد. این شهرها سالانه پنجاه قنطار مالیات به او می‌پرداختند. همچنین شهر لامپ ساکوس را به دلیل تاکستان‌های آن و تولید شراب، و شهر میوس را به خاطر ادویه‌جات آن به او هدیه دادند. به نظر می‌رسد تمیستوکلس فرمانروای ماگنزیا شد، هرچند که همچنان تابع شاه بزرگ بود. آتنائوس می‌نویسد که او در ماگنزیا مقام رهبر و رئیس بزرگ را دریافت کرد. سکه‌هایی که تمیستوکلس در آن دوران ضرب کرده، همچنان باقی مانده‌اند؛ سکه‌هایی با نقش عقاب و خدای آپولو. اطلاعات مربوط به واگذاری شهر لامپ ساکوس به تمیستوکلس در کتیبه‌هایی از قرن سوم پیش از میلاد از همان شهر تأیید شده است. طبق نوشته‌های همین کتیبه‌ها، هر سال جشنی به افتخار تمیستوکلس و نیاکانش برگزار می‌شده است.
تمیستوکلس حدود سال ۴۶۲ پیش از میلاد (در ۶۵ سالگی) درگذشت. روایت‌های مختلفی دربارهٔ مرگ او وجود دارد. طبق گزارش توسیدیدس، او بر اثر ابتلا به یک بیماری درگذشت. با این حال، توسیدیدس داستان رایج را نیز بدین شکل نقل می‌کند:
تمیستوکلس چون نمی‌خواست علیه یونانیان وارد جنگ شود، سم خورد و هلاک شد، با اینکه به شاه ایران قول داده بود که در چنین جنگی شرکت خواهد کرد.
اردشیر پس از شنیدن خبر خودکشی تمیستوکلس، یاد او را گرامی داشت. توسیدیدس با چشمان خود دیده است که در میدان اصلی شهر ماگنزیا یادمانی برای تمیستوکلس برپا شده بود و می‌نویسد که در ماگنزیا، آرامگاه زیبایی برای او ساخته شده است.