سمفونی شماره ۹ (بتهوون)
فرم و ساختار > موومان‌ها > موومان چهارم

پرستو (2
4) در ر مینور
موومان چهارم یا فینالِ کُرال، بر اساس «سرود شادی» در فرم «تم و واریاسیون» و یک موسیقی آوازی است، در ابتدا از موسیقی سازی شروع و در ادامه، تم‌های اصلی موومان‌های قبلی در فواصلِ قطعه به گوش می‌رسد. ملودی «سرود شادی» بدین شرح است:
Audio playback is not supported in your browser. You can download the audio file.
پس از معرفی ملودی «سرود شادی» توسط ویلنسل و کنترباس، قبل از شروعِ آواز، ارکستر سکوت می‌کند و صدای خوانندهٔ باریتون به‌عنوان تک‌خوان، آوازگونه با متنی از بتهوون، چنین می‌خواند:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| ای یاران و ای دوستان، این سروده‌ها را چاره‌ای کنید!  |  | و بگذارید نغمه و نوایی هر دم رساتر ساز کنیم |
Audio playback is not supported in your browser. You can download the audio file.
پس از آن «سرود شادی» به وسیلهٔ گروه کر خوانده می‌شود. در انتهای این بخش، بتهوون از ایدهٔ کادانس فریب‌دهنده بهره می‌برد و هنگامی که ارکستر و گروه کُر با قدرتِ تمام در حال اجرا هستند، گروه کُر سه بار جملهٔ «در پیشگاهِ پروردگار» (vor Gott) را تکرار می‌کند و انتظار شدیدی برای شنونده ایجاد می‌شود که قطعه با فرود به تونیک، در حال اتمام است ولی بتهوون با یک کادانس فریب‌دهندهٔ با شکوه و علامت فرماتا در انتهای جمله، سعی می‌کند برای ورود به قسمتِ بعدی، هیجانِ قطعه را همچنان حفظ کند و سپس با یک ملودیِ عامیانهٔ آلمانی و متفاوت با قبل، این احساس و نوید را می‌دهد که کار تمام نشده‌است و حکایت همچنان باقی‌است.
در ادامه، ارکستر با همراهی سازهای پیکولو، فاگوت، طبل، مثلث و سنج، مارش با شکوهی را اجرا می‌کنند. در قسمت بعدی، بخش‌های آوازی مجدداً شروع و سپس تِمِ اصلی یا «سرود شادی» تکرار می‌گردد. در انتها، با شور و هیجانِ ارکستر و آواز، سمفونی به پایان می‌رسد. زمان اجرای موومان حدود ۲۴ دقیقه است که طولانی‌ترین موومان سمفونی است و حتی طولانی‌تر از برخی سمفونی‌های کاملِ دوره کلاسیک است.
نیکلاس کوک (موسیقی‌دان و نویسنده انگلیسی) توضیح می‌دهد که فرم آن توسط موسیقی‌دانان موردِ اختلاف قرار گرفته‌است:
بتهوون خودش در توصیف فینال مشکل داشت. او در نامه‌هایی به ناشران گفت که «این فینال در مقیاسی کوچکتر مانند «فانتزی کرال» (اپوس، ۸۰) خودش است». ما ممکن است آن را یک کانتات در قالب روندو با یک سری از واریاسیون‌ها روی  تمِ «سرودشادی» بنامیم، اما این فرضیه نیز یک قاعدۀ ضعیف است، حداقل در مقایسه با روشی که بسیاری از منتقدان قرن بیستم سعی در رمزگذاری فرم این موومان کرده‌اند؛ بنابراین استدلال‌های قابل تردید وجود دارد که آیا باید آن را به‌عنوان نوعی فرم سونات (با «مارش ترک» میزان ۳۳۱، که در گام «سی بمل ماژور» است)، مشاهده کرد یا نوعی از فرم کنسرتو (در میزان‌های ۱ تا ۲۰۷ و ۲۰۸ تا ۳۳۰ که در کنار هم، نقش گروه دوم را تشکیل می‌دهند)، یا حتی ترکیبِ فرمِ «یک سمفونی در یک موومان» است (مانند: میزان‌های ۳۳۱ تا ۵۹۴، نمایانگر یک «موومان اسکرتسو» و میزان‌های ۵۹۵ تا ۶۵۴، نشان از یک «موومان آهسته» دارد). تمام این تفسیرها که دارای استدلال هستند، به درک بهترِ موومان کمک می‌کنند اما کل داستان را آشکار نمی‌کند.
«نیکلاس کوک» جدول زیر را برای توصیف فرم موومان ارائه می‌دهد:
| شماره میزان> بخش اول | میزان‌بندی> بخش اول | سرعت> بخش اول | گام> بخش اول | شرح> بخش اول |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۹۱–۱ | 3 4 | ۹۶ = . | ر مینور | مقدمه با رسیتاتیف سازی و اشاره به تم‌های موومان اول تا سوم |
| ۹۲ | 4 4 | ۸۰ =  | ر ماژور | تم «سرود شادی» |
| ۱۱۶ | 4 4 | ۸۰ =  | ر ماژور | «سرود شادی»، واریاسیون ۱ |
| ۱۴۰ | 4 4 | ۸۰ =  | ر ماژور | «سرود شادی»، واریاسیون ۲ |
| ۱۶۴ | 4 4 | ۸۰ =  | ر ماژور | «سرود شادی»، واریاسیون ۳، همراه با گسترش |
| ۲۰۸ | 3 4 | ۹۶ = . | ر مینور | مقدمه با رسیتاتیف آوازی |
| ۲۳۷ | 4 4 | ۸۰ =  | ر ماژور | خواندن سه بیت اولِ «سرود شادی» |
| ۲۴۱ | 4 4 | ۸۰ =  | ر ماژور | «سرود شادی»، واریاسیون ۴ |
| ۲۶۹ | 4 4 | ۸۰ =  | ر ماژور | «سرود شادی»، واریاسیون ۵ |
| ۲۹۷ | 4 4 | ۸۰ =  | ر ماژور | «سرود شادی»، واریاسیون ۶، با گسترش و انتقال به سی بمل ماژور |
بخش دوم: بخش دوم
| ۳۳۱ | 6 8 | ۸۴ =.  | سی بمل ماژور | مقدمه برای «سرود شادی» |
| ۳۴۳ | 6 8 | ۸۴ =.  | سی بمل ماژور | «سرود شادی»، واریاسیون ۷، (مارش تُرک) |
| ۳۷۵ | 6 8 | ۸۴ =.  | سی بمل ماژور | «سرود شادی»، واریاسیون ۸، همراه با گسترش |
| ۴۳۱ | 6 8 | ۸۴ =.  | سی بمل ماژور | اپیزود فوگاتو بر اساسِ تِمِ «سرود شادی» |
| ۵۴۳ | 6 8 | ۸۴ =.  | ر ماژور | «سرود شادی»، واریاسیون ۹ |
بخش سوم: بخش سوم
| ۵۹۵ | 3 2 | ۷۲ =  | سل ماژور | اپیزودِ: تم «گرد هم آیید» (Seid umschlungen) |
| ۶۲۷ | 3 2 | ۶۰ =  | سل مینور | اپیزود: تم «به سجده درمی‌آیید؟» (Ihr stürzt nieder) |
بخش چهارم: بخش چهارم
| ۶۵۵ | 6 4 | ۸۴ = . | ر ماژور | فوگ دوبل بر اساسِ تِمِ «سرود شادی» و تمِ «گرد هم آیید» (Seid umschlungen) |
| ۷۳۰ | 6 4 | ۸۴ = . | ر ماژور | اپیزود: تم «به سجده درمی‌آیید؟» (Ihr stürzt nieder) |
| ۷۴۵ | 6 4 | ۸۴ = . | ر ماژور |  |
| ۷۶۳ | 2 2 | ۱۲۰ =  | ر ماژور | فیگور کودا (بر اساسِ تِمِ «سرود شادی») |
| ۸۳۲ | 2 2 | ۱۲۰ =  | ر ماژور | کادنزا |
| ۸۵۱ | 2 2 | ۱۳۲ =  | ر ماژور | فیگور کودا ۲ |
| ۹۰۴ | 2 2 | ۱۳۲ =  | ر ماژور |  |
| ۹۲۰ | 2 2 | ۱۳۲ =  | ر ماژور | فیگور کودا ۳ (بر اساسِ تِمِ «سرود شادی») |
در راستای اظهارات «کوک»، چارلز روزن (پیانیست و نویسنده آمریکایی) موومان چهارم را یک «سمفونی، درونِ سمفونی» می‌داند که بدون سکوت در بین موومان‌ها اجرا می‌شود. او بر این باور است این «سمفونی داخلی» از همان الگوی چهار موومانی سمفونی نهم به‌عنوان یک کُل، پیروی می‌کند:
موومان اول: معرفی آرامِ تم و واریاسیون، ابتدا در ویلنسل‌ها و کنترباس‌ها، سپس توسط آواز تکرار می‌شود.
موومان دوم: اسکرتسو در 6
8 به سبک نظامی با مارش (میزان ۳۳۱)، و یک واریاسیون 6
8 روی تم اصلی در گروه کُر، خاتمه می‌یابد.
موومان سوم: آهسته و آرام با تم جدید روی متنِ «گرد هم آیید، ای بی‌شماران» (!Seid umschlungen, Millionen) شروع می‌شود.
موومان چهارم: فینال در فرم فوگ، با تم‌های موومان اول و سوم شروع می‌شود (میزان ۷۶۳).
چارلز روزن اضافه می‌کند که این موومان دارای وحدت موضوعی است و در آن هر بخش بر اساس تم اصلی یا تمِ «گرد هم آیید» (Seid umschlungen) یا ترکیبی از این دو بنا شده‌است. وی می‌گوید موومان چهارم همچنین می‌تواند به‌عنوان مجموعه‌ای از واریاسیون‌ها و هم‌زمان به‌عنوان یک فرم «سونات کنسرتو» (که دارای «اکسپوزیسیون» دوبل است)، مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد.