stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
پرده دو
گزیدهٔ بازیگران > فصل هشتم

مارک رایلنس
پیت پاستویت
نایجل هاثورن
دیوید کالدر
پاتریک گادفری
رنی اوبرژنوا
انگوس مک‌فادین
آیلین اتکینز
برایان کاکس
جان شلزینجر
کتی تایسن
جان مالکوویچ
اندی مک‌داول
راجر لوید-پک
جاس آکلند
بیل پترسون
جک شپرد
میرا سایال
پل بهاتاچارجی
پیتر هاول
جولیت استیونسون
آلن ریکمن
ایان بانن
استیون فرای
تیم راث
کوین مک‌نالی
آرمین مولر-اشتال
برندا فریکر
پائولین ملویل
پیتر ریجرت
پل اسکوفیلد
آنتونی اندروز
برنارد هیل
تام بیکر
جورج هریس
راجر برایرلی
لئونارد مگوایر
تیم پریس
تی. پی. مک‌کنا
اَلن کامینگ
لئو مک‌کرن
سارا کستلمن
ایان هولم
میراندا ریچاردسون
جیم برودبنت
آلفرد مولینا
جوسی لاورنس
مایکل کیچن
پالی واکر
جوآن پلورایت
مگی اسمیت
مایکل هوردرن
زوئی وانامیکر
موریس دنهام
پرستون لاک‌وود
رنی اشرسون
لئونارد مگوایر
استفانی کل
آنا کراپر
ثورا هرد
لینزی بکستر
گزیدهٔ بازیگران > فصل نهم

ژن مورو
جوآن پلورایت
جان وود
راجر لوید-پک
جولی والترز
کاترین شل
دیوید ترلفال
استیون ودینگتون
راجر هموند
تیلدا سوینتن
آلن کوردانر
آنی لنکس
اندرو تیرنان
دادلی ساتن
جروم فلین
متین ینال
رزالی کراچلی
کالین ولند
دونالد پلزنس
سیمون کالو
جانت مک‌تیر
لارنس هارینگتون
جانی لی میلر
السپت گری
ریف فاینز
الن کامینگ
ساندرین بونر
برونو گانتس
ساموئل وست
جاس آکلند
آنوک امه
یولاندا باسْکِـس
کالم مینی
کایل مک‌لاکلن
آنتونی هاپکینز
دیوید تیولیس
مایکل کیچن
دان هندرسون
پاتریک گادفری
تونی هی‌گارث
جولیت استیونسون
آلفرد مولینا
راجر لوید-پک
پل بروک
جولی کریستی
دونالد ساترلند
گری مِـیوِرس
گزیدهٔ بازیگران > فصل دهم

رابرت لیندسی
آنتونی شر
پل بروک
دنیل کریگ
پاتریک گادفری
دایانا ریگ
فرانسیس د لا تور
جان ولز
شان دینگوال
برنارد هیل
ریچارد برایرز
نبیل شعبان
کوین واتلی
لیندا باست
بیلی وایتلا
تام ویلکینسون
گابریل بیرن
کوین مک‌نالی
ویگو مورتنسن
لینزی دانکن
جیسون باری
فرانک کلی
لسلی منویل
میرا سایال
ریچل وایس
روفس سوئل
برنارد هیل
روفس سوئل
ریچل وایس
کوین مک‌نالی
وارن کلارک
فرانسس باربر
سامانتا باند
لیام نیسون
پاتریشا آرکت
جی گوئده
جوآن آلن
تیت داناوان
کاترین هوتن
پیت پاستویت
جورج کوستیگان
روت شین
کیتی برک
جیمز کازمو
داگلاس هاج
کلر هیگینز
کیت هاردی
آیدان گیلن
رابرت کارلایل
شریل هال
جورج کوستیگان
اندرو تیرنان
استیون مکینتاش
مارشا توماسون
رابرت گلنیستر
راجر آلام
الیور فورد دیویس
پاتریک گادفری
فرانسس باربر
جیم کارتر
رانلد پیکاپ
استفانی کل
برنارد هپتون
دنیس لیل
لیندا باست
کنت کرانام
جیم کارتر
برایان دنهی
استیفن گریف
کالین سالمون
آنا کراپر
اما تامپسون
آدریان دونبار
دیوید هوروویچ
فیلیدا لاو
النور برون
گزیدهٔ بازیگران > فصل یازدهم

تام ویلکینسون
رانلد پیکاپ
مایکل هوردرن
پیتر وینگفیلد
جولین فلوز
استیون تامپکینسون
امیلی مورتیمر
سلیا ایمری
جافری وایت‌هد
ترور کوپر
جیسون باری
آماندا روت
کیران هایندز
کورین ردگریو
فیونا شو
جودی کرنول
سوفی تامپسون
ساموئل وست
فیبی نیکولز
سایمون راسل بیل
راجر هموند
دیوید کالینگز
رابرت گلنیستر
جان ثا
نیکلاس دی
جورج هریس
کلر هیگینز
مارتین جرویس
الیور فورد دیویس
باربارا لی-هانت
پم فریس
شارلوت کولمن
پیتر بلایت
جیم کارتر
کارول مک‌ریدی
دیوید رایل
کیت گیلو
دنی وب
تِـرِوِر ایو
شان دینگوال
پیتر استورماره
پیتر جردن
بروس مایرز
جان شاراپنل
داگلاس هاج
گزیدهٔ بازیگران > فصل دوازدهم

جاناتان پرایس
جان هرت
دیوید هیروود
ونسا ردگریو
مارشا توماسون
کتی تایسن
رابرت کارلایل
پل باربر
تام ویلکینسون
جان بنت
رابرت پیو
لاینس روچ
تونی بوت
لسلی شارپ
جیمی گالاگر
هلن مک‌کروری
ریچارد هرینگتن
ریس ایفانز
دونا ادواردز
آنت کراسبی
کل مک‌آنینچ
آلفرد مولینا
تونی کارن
کری فاکس
داگلاس هاج
جان هرت
هلن میرن
جورج کوستیگان
کلایو راسل
جان داتین
ندیم صوالحه
رزماری لیچ
دیوید هیروود
ملانی هیل
اوون تیال
نیکول ویلیامسون
آمینه العنابی
دونالد پلزنس
لایست آنتونی
جیم کارتر
ورنن دابچف
الیزابت اسپرینگز
مایکل گاف
جاستین چادویک
مایکل کرانین
کاترین زیتا جونز
کلایو اوون
کلر اسکینر
استیون مکینتاش
جوآن پلورایت
ری استیونسون
سلیا ایمری
پال راجرز
پیتر وایت
جان باسوال
دیوید راب
مایکل کالور
جرمی کلاید
سیلویا سیمز
رابرت ایست
گزیدهٔ بازیگران > فصل سیزدهم

تیم راث
جولیا اورموند
کیت آلن
کالین سالمون
تونی کارن
آنت بدلند
کتی مورفی
مارک استرانگ
پیتر کاپالدی
تارا فیتزجرالد
برندا فریکر
جاناتان ریس میرز
روفس سوئل
آلبرت فینی
پاتریک مالاهید
دیوید کلی
مایکل گمبون
شارلوت گنزبور
یوخن هورست
ویلیام هوتکینز
شینید کیوسک
هانس تسیشلر
کلایو اوون
مینارد ازیاشی
کریستوفر فولفورد
کوین مک‌نالی
میشل فرلی
چارلز دنس
کلایو اوون
لینا هیدی
جوان هیکسون
جافری بیورز
تِـرِوِر کوپر
آنا چنسلر
بروس الکساندر
نیل استوک
میراندا ریچاردسون
فیونا واکر
مارک استرانگ
الی اسیری
رابرت استیونس
آماندا برتون
گزیدهٔ بازیگران > فصل چهاردهم

تام ویلکینسون
دایانا کنت
جیمز فلیت
کلایو راسل
میرا سایال
پائولا جیکوبس
جافری وایت‌هد
جولین فلوز
داگلاس هنشال
عمر اپس
جاس آکلند
شان پرتوی
مایکل بیرن
راویل ایسیانوف
دیوید سوشی
اندرو دیوف
دانی دایر
جودی پارفیت
لوسی چوهو
مارک رایلنس
لیا ویلیامز
پائولین کالینز
کلایو راسل
گری لوئیس
گریک هاگون
آنت کراسبی
کلی مکدونالد
کاترین کارتلیج
پالوما بائسا
کلی هانتر
جوزف لانگ
ادوارد آترتون
ساندرا برنهارد
رز بیرن
اَلن کامینگ
جیسون آیزکس
آنتونی جکسون
تِـرِوِر کوپر
گزیدهٔ بازیگران > فصل پانزدهم

گیرمو دیاز
فرد ولر
لوئیس گازمن
ژوزه زونیگا
دوایت ایول
کندیس کین
ژوزه زونیگا
کلر اسکینر
شان پرتوی
فیلیپ گلنیستر
توماس کریگ
لی راس
فیل دیویس
ساسکیا ریوز
وارن کلارک
جولیت استیونسون
کن استات
هیزل داگلاس
جو بولر
فردا داوی
کیتی مورفی
ساسکیا ریوز
آماندا پلامر
اوم پوری
پاوان مالهوترا
رزالیند بنت
ایموجن استابس
آنتونی اندروز
شیلا آلن
جینا مک‌کی
جورجی گلن
لورا فریزر
کلر هیگینز
کوین مک‌کید
لورا فریزر
اما ایموس
جورج کوستیگان
ترور ایو
اما ایموس
روپرت پنری-جونز
جولیان رایند-تات
جرمی نورثام
آنا فریل
جولی ریچاردسون
جاناتان ریس میرز
مایکل فیست
مصطفی محمدنجار

| سردار مصطفی محمدنجار | سردار مصطفی محمدنجار |
| --- | --- |
وفاداری: ایران
شاخه نظامی: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
سال‌های خدمت: اکنون–۱۳۵۷
درجه: سرتیپ پاسدار
جنگ‌ها و عملیات‌ها: شورش ۱۳۵۹–۱۳۵۷ کردهاجنگ ایران و عراق
مشاور رئیس‌جمهوردبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر: مشاور رئیس‌جمهوردبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر
دوره مسئولیت ۲۵ مرداد ۱۳۸۹ – ۲ شهریور ۱۳۹۲: دوره مسئولیت ۲۵ مرداد ۱۳۸۹ – ۲ شهریور ۱۳۹۲
رئیس‌جمهور: محمود احمدی‌نژاد
قائم‌مقام: طاها طاهری
پس از: اسماعیل احمدی‌مقدم
پیش از: عبدالرضا رحمانی فضلی
وزیر کشور: وزیر کشور
دوره مسئولیت ۱۲ شهریور ۱۳۸۸ – ۲۴ مرداد ۱۳۹۲: دوره مسئولیت ۱۲ شهریور ۱۳۸۸ – ۲۴ مرداد ۱۳۹۲
رئیس‌جمهور: محمود احمدی‌نژاد
پس از: صادق محصولی
پیش از: عبدالرضا رحمانی فضلی
وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح: وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح
دوره مسئولیت ۲ شهریور ۱۳۸۴ – ۱۲ شهریور ۱۳۸۸: دوره مسئولیت ۲ شهریور ۱۳۸۴ – ۱۲ شهریور ۱۳۸۸
رئیس‌جمهور: محمود احمدی‌نژاد
قائم‌مقام: احمد وحیدی
پس از: علی شمخانی
پیش از: احمد وحیدی
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: ۱۳۳۵ (۶۸ سال) تهران، ایران
محل تحصیل: دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی
هیئت دولت: دولت نهم دولت دهم
جایزه‌ها: نشان کار و تولید (درجهٔ ۳)
 :  
مصطفی محمدنجار (زادهٔ ۱۳۳۵ تهران) سرتیپ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است که از سال ۱۳۸۶ به‌عنوان مشاور رئیس ستاد کل نیروهای مسلح فعالیت می‌کند.
وی فعالیت نظامی را از اواخر سال ۱۳۵۷ در کمیته انقلاب اسلامی آغاز کرد؛ سپس به عضویت سپاه پاسداران درآمد. 
محمدنجار در دولت نهم از ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۸ به‌عنوان وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح فعالیت می‌کرد و در دولت دهم سمت وزیر کشور و از سال ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۲ سمت دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر را برعهده داشت.
وی در ۸ مهر سال ۱۳۹۰ توسط وزارت خزانه‌داری ایالات متحده آمریکا به دلیل نقض حقوق بشر در ایران تحریم شد. همچنین در ۱۸ مهر همان سال توسط اتحادیه اروپا تحریم و از ورود به کشورهای این اتحادیه محروم و کلیه دارایی‌هایش در اروپا توقیف شد.
زندگی

مصطفی محمدنجار در سال ۱۳۳۵ زاده شد و اصالتاً اهل روستای تندرآغاج شهرستان بستان آباد می‌باشد. وی پس از وقوع انقلاب، فعالیت در کمیته انقلاب اسلامی را آغاز کرد و در پی تأسیس سپاه پاسداران در اواخر سال ۱۳۵۷ به عضویت این نهاد درآمد. محمدنجار در فاصله سالهای ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۵ بعنوان یکی از اعضای سپاه پاسداران، در کردستان فعالیت می‌کرد و در دهه ۱۳۷۰ ریاست گروه صنایع تسلیحاتی ساصد را در وزارت دفاع برعهده داشت.
محمدنجار در فروردین ۱۳۷۰ درجهٔ سرداری (سرتیپ دوم) دریافت کرد.
تحصیلات

محمدنجار دانش‌آموخته کارشناسی مهندسی مکانیک از دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی و کارشناسی ارشد مدیریت اجرایی از سازمان مدیریت صنعتی می‌باشد.
دولت نهم

مصطفی محمدنجار در تاریخ ۲۳ مرداد ۱۳۸۴ از سوی محمود احمدی‌نژاد؛ رئیس‌جمهور وقت ایران، برای تصدی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، به مجلس معرفی شد و با دریافت ۱۹۱ رای موافق در مقابل ۶۲ رای مخالف، به وزارت دفاع منصوب گردید. وی در دولت نهم برای مدت ۴ سال از ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۸ وزیر دفاع بود.
دولت دهم

با آغاز کار دولت دهم، محمود احمدی‌نژاد محمدنجار را به عنوان وزیر کشور به مجلس معرفی کرد. وی با دریافت ۱۷۸ رای موافق در مقابل ۷۲ رای مخالف، جایگزین صادق محصولی در وزارت کشور شد. او در دولت دهم در فاصله سالهای ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۲ به‌عنوان وزیر کشور فعالیت می‌کرد.
تحریم

در ۸ مهر ۱۳۹۰ وزارت خزانه‌داری ایالات متحده آمریکا، مصطفی محمدنجار را به‌دلیل نقض حقوق بشر تحریم کرد. برپایه این تحریم، دارایی‌های مصطفی محمدنجار در آمریکا توقیف و از ورود او به این کشور جلوگیری می‌شود. شهروندان ایالات متحده نیز حق انجام هیچ‌گونه معامله‌ای با او نخواهند داشت. براساس بیانیه وزارت خزانه‌داری ایالات متحده آمریکا، مصطفی محمدنجار به عنوان وزیر کشور و جانشین فرمانده کل قوا در نیروی انتظامی در سرکوب اعتراضات به نتایج انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۸ مسئول است. در این بیانیه آمده او در مقام وزیر کشور، مسئولیت هدایت نیروی انتظامی را بر عهده داشته‌است؛ نیرویی که با معترضان در اعتراضات روز عاشورا (۶ دی ۱۳۸۸) برخورد کرد. برخوردی که منجر به کشته شدن ۳۷ تن و بازداشت صدها نفر شد.
اتحادیه اروپا طی تصمیم مورخ ۱۸ مهر ۱۳۹۰ (۱۰ اکتبر ۲۰۱۱)، ۲۹ مقام ایرانی از جمله مصطفی محمدنجار را به‌دلیل نقشی که در نقض گسترده و شدید حقوق شهروندان ایرانی داشته‌اند، از ورود به کشورهای این اتحادیه محروم کرد. کلیه دارایی‌های این مقامات نیز در اروپا توقیف خواهد شد.
قالب نان

صاف کردن خمیر خالا در قالب نان شیشه ای و فلزی
قالب نان که به آن تابه نان نیز می‌گویند، یک وسیله آشپزخانه به شکل ظرفی است که در آن نان می‌پزند. عملکرد آن شکل‌دادن به نان در هنگام پخت است. رایج‌ترین شکل تابه نان، قرصی شکل یا مستطیل باریک است که شکلی مناسب را برای امکان برش یکنواخت فراهم می‌کند. قالب نان از یک ماده رسانش مانند فلز ساخته می‌شود که ممکن است با یک پوشش نچسب آغشته شده باشد. همچنین می‌تواند از شیشه مقاوم در برابر حرارت، سرامیک یا نوع خاصی از کاغذ ساخته شود که به خمیر می‌چسبد اما پس از پخته شدن به راحتی از آن جدا می‌شود. تابه‌های نان در طرح‌ها و اندازه‌های مختلف یافت می‌شوند که نه تنها برای پخت نان، بلکه برای پختن کیک و پودینگ نیز امکانات مختلفی را در اختیار نانوا قرار می‌دهند.
انواع نان‌هایی که معمولاً در قالب نان پخت می‌شوند شامل نان‌های ساندویچی، بریوش، خالا و نان کشمشی است.
یک قرص کیک موزی که در یک قالب قرار گرفته است
همان قرص کیک موزی که از قالب جدا شده است. توجه کنید که چگونه شکل خود را حفظ می‌کند.
نبگان

| نبگان بیت حمد نبگانی | نبگان بیت حمد نبگانی |
| --- | --- |
روستا: روستا
کشور: ایران
استان: خوزستان
شهرستان: هفتکل
بخش: بخش مرکزی
دهستان: گزین
جمعیت: ۶۶ نفر (سرشماری ۹۵)
نبگان، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان هفتکل در استان خوزستان ایران است.
جمعیت 5586

این روستا در دهستان گزین قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۵۵ نفر (۸خانوار) بوده‌است.
انجیل توماس

بخشی از انجیل توماس
انجیل توما (به انگلیسی: Gospel of Thomas) نام کتابی آپوکریفا است که در قرن بیستم در مجموعه نسخ خطی نجع حمادی مصر کشف شد. این کتاب شامل ۱۱۴ گفته منسوب به عیسی مسیح است که برخی از آنها شبیه به واژگان در اناجیل چهارگانه در عهد جدید می‌باشد ولی برخلاف اناجیل چهارگانه هیچ روایت داستانی از زندگی، مرگ یا رستاخیز عیسی ارائه نمی‌دهد، بلکه مجموعه‌ای از سخنان و تعالیم منسوب به او را ارائه می‌دهد
کشف و تاریخچه

انجیل توما در دسامبر ۱۹۴۵ در روستای نجع حمادی مصر به همراه ۱۲ کدکس دیگر درون یک کوزه سفالی کشف شد. این نسخه به زبان قبطی نوشته شده و متعلق به قرن چهارم میلادی است. دانشمندان گمان می‌کنند که این آثار در واکنش به نامه‌ای از اسقف آتاناسیوس که قانونی سخت‌گیرانه برای کتاب‌های مقدس مسیحی تعیین کرده بود، دفن شده‌اند. بیشتر دانشمندان زمان نگارش نسخه اصلی را به قرن اول یا میلادی دوم نسبت می‌دهند که احتمالاً به زبان یونانی یا آرامی نوشته شده است . بنابراین انجیل توما یکی از متون مسیحی بسیار کهن است که تاریخ نگارش آن به احتمال زیاد به قبل از زمان نگارش اناجیل چهارگانه رسمی بر میگردد .
محققان انجیل توما را یکی از مهم‌ترین متون برای درک مسیحیت اولیه خارج از عهد جدید می‌دانند. یکی از مفاهیم اصلی این انجیل این است که نجات یا رستگاری از طریق درک و تجربه عرفانی سخنان عیسی حاصل می‌شود، نه از طریق اعتقاد به آموزه‌های دینی یا انجام آیین‌های مذهبی.
محتوا

این متن شامل ۱۱۴ گفته (گفتاورد، به انگلیسی: Logia) است که عیسی مستقیماً به شاگردانش، به‌ویژه توما، بیان می‌کند. بر خلاف اناجیل هم نوا (متی، مرقس، لوقا و یوحنا)، انجیل توما دارای ساختار روایی نیست و بیشتر شبیه مجموعه‌ای از گفته‌های مستقل است که برخی از آن‌ها در سایر اناجیل نیز دیده می‌شود. این گفته‌ها اغلب با عبارت «عیسی گفت...» آغاز می‌شوند و گاهی به شکل مکالمات او با شاگردانش ثبت شده‌اند .
انجیل توما با این عبارت رمز آلود و دعوت خواننده به جستجو آغاز می‌شود:
"اینها سخنان پنهانی است که عیسای زنده بیان کرد و دیدیموس یهودا توما آن‌ها را نوشت."
عبارت «عیسای زنده» (Living Jesus) یکی از مفاهیم مهم در این انجیل است که مفسران مختلف آن را به روش‌های گوناگونی تفسیر کرده‌اند. برخلاف اناجیل قانونی که بر مرگ، رستاخیز و فدیه عیسی تأکید دارند، انجیل توما بیانگر عیسایی است که جاودانه و همواره حاضر است، نه صرفاً به عنوان شخصیتی تاریخی، بلکه به عنوان استادی که حکمت جاودانه و دانش درونی را بیان می‌کند.
به نظر پیتر سلئو (P. Sellew)  مفهوم «عیسای زنده» در این انجیل نه به عنوان عیسای تاریخی، بلکه به عنوان شخصیتی جاودانه و آموزگار حقیقت معرفی شده است، که در تقابل با روایت سنتی رستاخیز در مسیحیت کلاسیک قرار دارد .
به عقیده ویلیام بوز (W. B. Bowes) این عبارت بیانگر جاودانگی معنوی و حیات حقیقی است که از طریق شناخت به دست می‌آید. در تفکر عرفانی، «زنده» بودن به معنای بیداری روحانی است و این عیسی به جای قربانی‌شدن برای گناهان، راهی برای شناخت عمیق و ورود به حقیقت نهایی ارائه می‌دهد .
لئونارد اوونز (L. S. Owens) اشاره می‌کند که مفهوم «عیسای زنده» نمادی از یک راهنمای روحانی است که افراد را به کشف حقیقت درونی هدایت می‌کند. وی تأکید دارد که این ایده شباهت زیادی به سنت‌های معنویت‌گرایانه شرقی دارد که در آن، معلم زنده به عنوان راهی برای دستیابی به آگاهی بالاتر دیده می‌شود .
رمزآلودگی و مفهوم شناخت برتر در انجیل توما

انجیل توما به عنوان یک متن عرفانی و آموزه‌محور، تأکید زیادی بر شناخت درونی به عنوان راه رستگاری و نجات دارد. برخلاف اناجیل هم‌نوا که بر ایمان به عیسی به عنوان منجی تأکید می‌کنند، انجیل توما راه رهایی را در دریافت مستقیم حقیقت از طریق درک عمیق آموزه‌های عیسی می‌داند.
یکی از کلیدی‌ترین گفته‌های این انجیل، در گفته ۱ بیان شده است:
"و او 〈عیسی〉گفت: هر کس معنای این سخنان را بیابد، مرگ را نخواهد چشید."
این گفته دارای ابعاد عرفانی و رازآلود است و مفسران آن را به عنوان دعوتی به شناخت باطنی و درک حقیقت پنهان در آموزه‌های عیسی تفسیر کرده‌اند. در سنت‌های عرفانی مسیحی، اصطلاح «نچشیدن مرگ» به رهایی از جهل و ورود به سطحی بالاتر از آگاهی و حیات معنوی اشاره دارد.
برخی از پژوهشگران مانند الین‌پیگلز (Elaine Pagels) و استفان جی. پترسون (Stephenا J. Patterson) بر این باورند که این گفته‌ها نشان‌دهنده یک جریان فکری در مسیحیت اولیه است که به جای تکیه بر ایمان بیرونی، بر شناخت درونی و کشف حقیقت فردی تأکید داشته است. این رویکرد با تعالیم گنوسیسم همسو است، جایی که نجات، نه از طریق قربانی‌شدن عیسی، بلکه از طریق خودشناسی و کشف الهی در درون انسان حاصل می‌شود.
ارتباط با گنوستیسیسم

گنوستیسیسم یک جنبش فکری و دینی در اوایل مسیحیت بود که بر دانش باطنی و تجربه شخصی از حقیقت الهی تأکید داشت. آموزه‌های رمزگونه و عرفانی‌انجیل توما باعث شده است که برخی از محققان با گنوسیسم مرتبط بدانند ، زیرا بر شناخت برتر (گنوسیس، به یونانی باستان: γνῶσις)، کشف درونی و شناخت حقیقت درونی تاکیددارد   .
بعنوان مثال برخی از گفته‌های انجیل توما، مانند جمله «پادشاهی خدا درون شماست» (گفته ۳) که مشابه آن در انجیل لوقا نیز یافت میشود(لوقا باب ۱۷ آیه ۲۱)، با اندیشه‌های گنوسی همخوانی دارد. با این حال، برخی دیگر از پژوهشگران معتقدند که این انجیل به‌طور کامل گنوسی نیست، بلکه بعدها تحت تأثیر عناصر گنوسی قرار گرفته است .
ارتباط با اناجیل رسمی

پژوهش‌های متعددی نشان می‌دهند که انجیل توما مستقل از اناجیل هم‌نوا (متا، مرقس، لوقا) نگاشته شده است.
استیون دیویس (Stevan Davies) در پژوهش خود با عنوان تحلیل آماری همبستگی بین انجیل توما و اناجیل هم‌نوا  استدلال می‌کند که تفاوت‌های موجود در ترتیب گفته‌ها میان انجیل توما و اناجیل هم‌نوا نشان‌دهنده عدم وابستگی توما به متون قانونی عهد جدید است.
از سوی دیگر، استفان جی. پترسون (Stephen J. Patterson) در کتاب خود انجیل توما و عیسی با مقایسه متن هر گفتاورد در انجیل توما و نسخه‌های مشابه آن در اناجیل هم‌نوا به این نتیجه می‌رسد که توما نه یک اقتباس از اناجیل قانونی، بلکه یک جریان مستقل از سنت مسیحی را نمایندگی می‌کند .
وی توضیح می‌دهد که اگر انجیل توما مستقیماً از اناجیل هم‌نوا گرفته شده بود، انتظار می‌رفت که در هر گفتاورد مشترک، همان تحول تاریخی-سنتی که در متون قانونی مشاهده می‌شود، در نسخه توما نیز دیده شود. به بیان دیگر، اگر نویسنده یا ویراستار انجیل توما متون هم‌نوا را مبنا قرار داده بود، تمامی بار تاریخی و تفسیری آن متون را نیز به همراه می‌آورد و سپس تغییراتی در آن اعمال می‌کرد. اما پژوهش‌های تطبیقی نشان می‌دهند که این اتفاق نیفتاده است.
برخلاف آن، گفته‌های توما از مسیری متفاوت نشأت گرفته‌اند و هرچند برخی شباهت‌های ساختاری و محتوایی با اناجیل هم‌نوا دارند، اما دارای ویژگی‌های منحصربه‌فردی در جزئیات تاریخی و سنتی خود هستند. این امر نشان می‌دهد که گفته‌های انجیل توما به جای آن‌که وابسته به متون قانونی باشند، از یک سنت موازی و مستقل سرچشمه گرفته‌اند.
از سوی دیگر در مطالعاتی که توسط هلوت کستر (Helmut Koester) انجام شده، مشخص شده است که تقریباً ۳۵ درصد از متون انجیل توما به‌طور مستقیم با انجیل‌های متی و لوقا مطابقت دارند، درحالی‌که ۱۵ تا ۲۰ درصد از این انجیل، شباهتی با متون شناخته‌شده ندارد و احتمالاً برگرفته از منابع گمشده یا سنت‌های  نخستین مسیحیت است که بعدها کلیسا آن را کنار گذاشت .
ارتباط با اناجیل رسمی > میزان تطابق کلی انجیل توما با اناجیل رسمی

مطالعات محققان مختلف نشان می‌دهد که:
۳۵٪ از متون انجیل توما تقریباً همسان با متون متی، مرقس و لوقا است.
۲۰٪ دارای مشابهت معنایی اما با تفاوت‌های مهم در تفسیر و سبک بیان است.
۱۵ تا ۲۰٪ کاملاً منحصر به فرد بوده و در هیچ‌یک از اناجیل رسمی دیده نمی‌شود.
۳۰٪ از متون آن دارای شباهت جزئی با منابع دیگر است اما تغییرات قابل‌توجهی دارد .
ارتباط با اناجیل رسمی > میزان تطابق کلی انجیل توما با اناجیل رسمی > نتیجه گیری

انجیل توما یکی از کهن‌ترین متون مسیحیت اولیه است که شباهت زیادی به متون متی، مرقس و لوقا دارد.
از نظر سبک، این انجیل بیشتر شبیه به مجموعه‌ای از گفته های عیسی (مانند منبع فرضی "Q") است تا یک روایت تاریخی.
برخی گفته‌های انجیل توما کاملاً گنوسی یا عرفانی هستند و در اناجیل رسمی دیده نمی‌شوند.
میزان شباهت کلی این انجیل به اناجیل رسمی ۵۰ تا ۷۰ درصد تخمین زده شده است.
| انجیل یوحنا | اناجیل هم‌نوا (متی، مرقس، لوقا) | انجیل توما | ویژگی |
| --- | --- | --- | --- |
| روایت داستانی و آموزه‌ای | روایت داستانی | مجموعه‌ای از گفتاوردها | ساختار |
| ۹۰-۱۱۰ میلادی | ۷۰-۱۰۰ میلادی | میلادی۱۵۰-۵۰ | زمان نگارش |
| دارد | دارد | ندارد | رستاخیز عیسی |
| بالا | متوسط | بسیار قوی | دیدگاه عرفانی |
الهیات انجیل توما > عیسی : آموزگار حکمت و راهنمای معنوی

در انجیل توما، عیسی نقشی متفاوت از تصویر ارائه‌شده در اناجیل همسو دارد. او در این کتاب نه به عنوان یک نجات دهنده که جان خود را برای گناهان بشر قربانی می‌کند، بلکه به عنوان یک استادمعنوی و راهنمای حکمت ظاهر می‌شود. تعالیم او بر خودشناسی، آگاهی درونی، و کشف حقیقت الهی تأکید دارند.
الهیات انجیل توما > ۱. عیسی و دعوت به شناخت درونی

در گفته ۳ عیسی می‌گوید:
"اگر کسانی که شما را هدایت می‌کنند بگویند که ملکوت در آسمان است، آنگاه پرندگان آسمان پیش از شما خواهند رسید. اگر بگویند که ملکوت در دریا است، آنگاه ماهی‌ها پیش از شما خواهند رسید. اما ملکوت درون شما و بیرون از شماست. اگر خود را بشناسید، آنگاه شناخته خواهید شد و خواهید دانست که شما فرزندان پدر زنده‌اید."
در اینجا، عیسی تأکید می‌کند که ملکوت خدا در درون انسان نهفته است و به جای جستجوی آن در مکان‌های بیرونی یا انتظار برای نجات از طریق واسطه‌های دینی، باید حقیقت را در خود کشف کرد.
الهیات انجیل توما > ۲. عیسی به عنوان آموزگار حکمت

بر خلاف روایت سنتی که عیسی را نجات‌دهنده‌ای معرفی می‌کند که برای رستگاری بشر قربانی می‌شود، در انجیل توما او بیشتر شبیه یک حکیم و استاد معنوی است که انسان‌ها را به روشنگری هدایت می‌کند. در گفته ۱ عیسی می‌گوید:
"هر که معنای این گفته‌ها را بیابد، مرگ را نخواهد چشید."
اینجا، نجات نه از طریق ایمان به قربانی شدن عیسی، بلکه از طریق شناخت حقیقت و درک عمیق تعالیم او حاصل می شود.
الهیات انجیل توما > ۳. عیسی و فراتر رفتن از آموزه‌های مذهبی سنتی

در گفته ۳۹، عیسی به شاگردان خود هشدار می‌دهد که روحانیت رسمی و متون دینی نمی‌توانند حقیقت نهایی را نشان دهند:
"فریسیان و علمای دین، کلیدهای معرفت را گرفته‌اند و خود داخل نشده‌اند و به کسانی که می‌خواهند داخل شوند نیز اجازه نمی‌دهند."
این گفته نشان‌دهنده نگاه انتقادی انجیل توما به دین سازمان‌یافته است. عیسی، نه به عنوان مؤسس یک نهاد دینی، بلکه به عنوان راهنمایی برای آگاهی فردی و معنوی ظاهر می‌شود.
الهیات انجیل توما > ۴. عیسی و مفهوم وحدت و یگانگی

در گفته ۲۲، عیسی به شاگردان خود می‌گوید که برای ورود به ملکوت، باید تمامی دوگانگی‌های این جهان را از میان بردارند:
"وقتی آن دو را یکی سازید، و درون را همچون بیرون کنید، و بالا را همچون پایین، و مرد را همچون زن، تا مرد و زن یکی شوند، آنگاه داخل ملکوت خواهید شد."
این گفتار نشان می‌دهد که عیسی در انجیل توما بر وحدت درونی و از میان برداشتن تضادهای دوگانه (مانند ماده و روح، مرد و زن، بیرون و درون) تأکید دارد که یکی از اصول کلیدی در سنت‌های عرفانی و گنوسی است.
در انجیل توما، عیسی نه در نقش یک نجات دهنده فداکار بلکه یک استاد معنوی و راهنمای حکمت ظاهر می شود که شاگردان خود را به آگاهی، شناخت درونی و رهایی از جهل دعوت می‌کند. این دیدگاه، برخلاف تصویر سنتی عیسی در مسیحیت، او را به عنوان نمادی از روشنگری و کشف حقیقت معرفی می‌کند که هدف نهایی او هدایت انسان به سوی خودشناسی و وحدت الهی است.
الهیات انجیل توما > نجات و رستگاری

مفهوم نجات (Salvation) در انجیل توما با اناجیل قانونی تفاوت اساسی دارد. در حالی که اناجیل متی، مرقس، لوقا و یوحنا نجات را از طریق ایمان به عیسی، مرگ او بر صلیب و قیام او از مردگان می‌دانند، انجیل توما نجات را به‌عنوان فرایندی از خودشناسی و کشف حقیقت درونی معرفی می‌کند .
گفته ۳ از انجیل توما می‌گوید:
"ملکوت خدا درون شما و بیرون از شماست. هنگامی که خود را بشناسید، شناخته خواهید شد و خواهید فهمید که فرزندان پدر زنده هستید. اما اگر خود را نشناسید، در فقر خواهید ماند و همان فقر خواهید بود ."
گفته ۷۰ می‌گوید:
"اگر آنچه در درون شماست را آشکار کنید، آنچه در درون دارید شما را نجات خواهد داد. اما اگر آن را آشکار نکنید، آنچه در درون شماست شما را نابود خواهد کرد. "
گفته ۱۱۳ بیان می‌کند:
"ملکوت با انتظار کشیدن نخواهد آمد... بلکه ملکوت پدر گسترده بر روی زمین است، اما مردم آن را نمی‌بینند. "
در این تعالیم، برخلاف اناجیل قانونی، نجات به‌جای آنکه از طریق ایمان به عیسی یا فداکاری او حاصل شود، از طریق کشف حقیقت و درک آگاهی معنوی فردی به‌دست می‌آید.
| اناجیل قانونی (متی، مرقس، لوقا، یوحنا) | انجیل توما | موضوع |
| --- | --- | --- |
| ایمان به مسیح و فیض الهی | شناخت درونی و خودآگاهی (گنوسیس) | ماهیت نجات |
| منجی که با مرگ و قیام خود بشر را نجات می‌دهد | معلم و راهنما برای کشف حقیقت درونی | نقش عیسی |
| رویدادی آینده که با بازگشت مسیح محقق می‌شود | در درون فرد است و باید کشف شود | مفهوم ملکوت خدا |
| پذیرش مسیح و اطاعت از او | خودشناسی و دریافت حکمت مخفی | راه رسیدن به نجات |
الهیات انجیل توما > تفسیر‌های مختلف از مفهوم نجات در انجیل توما

در انجیل توما مفهوم نجات وابسته به پذیرفتن قربانی عیسی نیست، بلکه متکی بر شناخت عمیق و شهود فردی است.
تفسیر عرفانی: نجات در انجیل توما به معنای کشف حقیقت درونی و اتحاد با حکمت الهی است. این مسیر از طریق درک آموزه‌های عیسی و رمزگشایی از پیام‌های او طی می‌شود.
تفسیر گنوسی: در تفکر گنوسی، جهان مادی نوعی زندان برای روح انسان است. تنها کسانی که موفق به درک دانش پنهان (گنوسیس) شوند، از این زندان رها شده و به حیات حقیقی می‌رسند.
تفسیر روانشناختی: برخی مفسران مدرن مانند کارن کینگ (Karen King) معتقدند که آموزه‌های انجیل توما نشان‌دهنده سفری درونی برای شناخت خود و رسیدن به حقیقتی فراتر از مفاهیم معمولی ایمان مذهبی است.