stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ایرباس ای۳۸۰
گونه‌ها > ای۳۸۰–۸۰۰اف

مدلی که در ابتدا به نام ای۳ایکس‌ایکس-۱۰۰اف شناخته می‌شد و بر پایه مدل ای۳۸۰–۸۰۰ برای جابجایی بار در نظر گرفته شده بود و دارای ۲۵ سکو در طبقهٔ فوقانی، ۳۳ سکو در طبقهٔ اصلی، و ۱۳ سکوی جابجایی بار در طبقهٔ زیرین بود.
دارای ظرفیت جابجایی ۵۵۵ مسافر.
گونه‌ها > ای۳۸۰–۸۰۰اس

مدلی بر پایه ایرباس ای۳۸۰–۸۰۰ است که برد پروازی در آن کاهش یافته‌است.
گونه‌ها > ای۳۸۰–۹۰۰

در ابتدا با نام ای۳ایکس‌ایکس-۲۰۰ شناخته می‌شد و دارای بدنه‌ای کشیده‌تر برای جابجایی ۶۵۶ مسافر است.
گونه‌ها > ای۳۸۰–۹۰۰اس

مدلی بر پایه ایرباس ای۳۸۰–۹۰۰ است که برد پروازی در آن، کاهش یافته‌است.
پیشرانه‌ها

این هواپیما توسط چهار دستگاه موتور توربوفن نیرودهی می‌شود که هر یک بیشینه ۷۰٬۰۰۰ پوند نیرو تولید می‌کنند. بسته به نوع سفارش، این هواپیما به موتورهای بریتانیایی رولز-رویس هلدینگز (رولز-رویس ترنت ۹۰۰) یا موتورهای آمریکایی ساخت شرکت‌های جنرال الکتریک و پرت اند ویتنی (Engine Alliance GP7000) مجهز می‌شوند. به وسیله این موتورها عملیات برخاست می‌تواند در باندی تقریباً به طول ۳ کیلومتر در سطح دریا در دمای ۱۵ درجه بالای صفر با بیشینه وزن انجام پذیرد. هر یک از این موتورها در مقایسه با موتورهای هواپیمای بوئینگ ۷۴۷ حدود ۷٬۰۰۰ پوند بیشتر قدرت دارند، که البته با توجه به وزن بیشتر هواپیمای ایرباس ای۳۸۰ که به مراتب از جامبوجت بالاتر است چنین مسئله‌ای طبیعی جلوه می‌کند.
کابین خلبان

هواپیمای ای۳۸۰ دارای کابین خلبان شیشه‌ای و مشابه سایر مدل‌های ایرباس است. اندازه صفحه‌های نمایشگر اطلاعات بین ۱۵ تا ۲۰ سانتی‌متر (۶ تا ۸ اینچ) است. ابزارهای ناوبری تمام اتوماتیک هستند. کابین خلبان ایرباس ای۳۸۰ دارای دوربین نمایش هواپیما از بیرون٫ صفحه کلید و دارای سیستم پیشرفته ناوبری و جهت‌یابی.
فرودافزار

ارابه‌های فرود این هواپیما شامل ۲۲ چرخ و ساخت شرکت گودریچ است که شامل دوپایه زیر بال هر یک با ۴ چرخ، دوپایه مرکزی زیر بدنه هر بک با ۶ چرخ، و دو چرخ دماغه هواپیما است. این هواپیما می‌تواند دور ۱۸۰ درجه را در مسافتی به طول ۵۶٫۵ متر انجام دهد که ۳٫۵ متر از ۶۰ متر استاندارد ابعاد فرودگاه‌ کمتر است.
بالاترین سرعت عملیاتی هواپیمای ایرباس ای۳۸۰ حدود ۱٫۰۶۲ کیلومتر بر ساعت (۵۷۳ گره) و برد آن هشت هزار مایل دریایی یا پانزده هزار کیلومتر با بیشترین تعداد مسافر است. زمان بارگیری کامل در فرودگاه یا پایانه هوایی مرکزی شامل پیاده کردن مسافران، تمیز کردن محیط داخلی هواپیما، سرویس‌های دیگر، و سوار کردن مسافران برای پرواز بعدی دستکم ۹۰ دقیقه به طول می‌انجامد.
مشخصات

فاصله نوک دو بال: ۷۹٫۶۵ متر
ارتفاع: ۲۴٫۰۸ متر
بیشینه سرعت: ۰٫۸۹ ماخ (۱۰۶۱٫۹ کیلومتر بر ساعت)
میزان مصرف سوخت: ۳۱۰٬۰۰۰ لیتر
سفارش‌ها و تحویل

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | ۲۰۰۱ | ۲۰۰۲ | ۲۰۰۳ | ۲۰۰۴ | ۲۰۰۵ | ۲۰۰۶ | ۲۰۰۷ | ۲۰۰۸ | ۲۰۰۹ | ۲۰۱۰ | ۲۰۱۱ | ۲۰۱۲ | ۲۰۱۳ | ۲۰۱۴ | ۲۰۱۵ | ۲۰۱۶ | ۲۰۱۷ | ۲۰۱۸ | ۲۰۱۹ | ۲۰۲۰ | مجموع |
| سفارش‌ها | A380-800 | ۷۸ | – | ۳۴ | ۱۰ | ۱۰ | ۲۴ | ۳۳ | ۹ | ۴ | ۳۲ | ۱۹ | ۹ | ۴۲ | ۱۳ | ۲ | – | ۲- | ۴ | ۷۴- | – | ۲۵۱ |
| سفارش‌ها | A380F | ۷ | ۱۰ | – | – | ۱۰ | ۱۷- | ۱۰- | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | ۰ |
| تحویل‌ها | A380-800 | – | – | – | – | – | – | ۱ | ۱۲ | ۱۰ | ۱۸ | ۲۶ | ۳۰ | ۲۵ | ۳۰ | ۲۷ | ۲۸ | ۱۵ | ۱۲ | ۸ | ۴ | ۲۴۶ |
دانستنی‌ها

بیشتر فرودگاه‌ها باید دالان‌های عبور مسافرین و بارها را افزایش دهند تا بتوانند شمار زیاد مسافران ای۳۸۰ و بار آن‌ها را جابجا نمایند؛ بنابراین شمار زیادی از فرودگاه‌های مهم جهان می‌بایست میلیون‌ها دلار سرمایه‌گذاری در جهت این بهبودسازی انجام دهند تا امکان فرود ای۳۸۰ فراهم شود. اما مشکلات تأمین بودجه برای این بهینه‌سازی‌ها در برخی فرودگاه‌ها یک مشکل بسیار جدی برای کاربران ای۳۸۰ پدید خواهد آورد. با توجه به اینکه همه زیرساخت‌های لازم پیش‌از فرود ایرباس ۳۸۰ می‌بایست در فرودگاه‌ها فراهم شده باشد فرودگاه امام‌خمینی تهران در خبری که ۷ مهر ۱۳۹۳ منتشرشد توانست چهل‌ودومین فرودگاه جهان در پذیرش این هواپیما باشد. فرودگاه آبادان که با استانداردی بین المللی ساخته شده نیز می تواند مقصدی برای این هواپیما باشد اما بعد از جنگ پروازهای این فرودگاه با تعداد مسافران بسیار کمی انجام می شود.
بخش درونی ای۳۸۰ دارای یک پیکربندی معمول برای صندلی‌های مسافران است. دو طبقهٔ بالایی برای مسافران و طبقهٔ زیرین، برای جاگذاری اسباب و اثاثیه در نظر گرفته شده‌است. در این هواپیما همچنین مکان‌هایی خاصی برای استراحت، خواب، خرید و تفریح پیش‌بینی شده‌است؛ هر چند بعید به نظر می‌رسد که شرکت‌های هوایی به دلائل اقتصادی، وجود چنین مکان‌هایی را قبول نمایند.
کابین و بخش‌های کنترل پرواز ای۳۸۰ شباهت زیادی به مدل‌های ای۳۳۰ و ای۳۴۰ دارد بنابراین خلبانان مدل‌های پیشین ایرباس با اندکی آموزش به راحتی می‌توانند به درون کابین هواپیمای تازه ایرباس قدم گذارند. از این گذشته، کابین هدایت هواپیما، در مکانی بین طبقهٔ فوقانی و طبقهٔ اصلی واقع شده‌است و در ارتفاعی قرار گرفته‌است که برای خلبانان، قابل قیاس با هواپیماهای کوچکتر است.
ای۳۸۰ شامل ۲۲۰ پنجره و ۱۶ درب است.
توقف ساخت

در سال ۲۰۲۱ میلادی شرکت ایرباس ساخت بزرگ‌ترین هواپیمای جهان را به دلیل فروش کمتر از انتظار، متوقف کرد. آخرین مشتری این هواپیما،هواپیمایی امارات بود.
کاربران

| ایرلاین ها | تاریخ ورود به سرویس | شمار | بازنشستگی | توضیحات |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| سنگاپور ایرلاینز | ۲۵ اکتبر ۲۰۰۷ | 18 | - | یک فروند به های فلای مالتا فروخته شد |
| هواپیمایی امارات | ۱ اوت ۲۰۰۸ | ۸۲ | 2030 | بزرگترین کاربر این مدل هواپیما |
| کانتاس | ۲۰ اکتبر ۲۰۰۸ | ۱۲ | - |  |
| ایر فرانس | ۲۰ نوامبر ۲۰۰۹ | ۱۰ | 2020 |  |
| لوفت‌هانزا | ۶ ژوئن ۲۰۱۰ | ۱۴ | 2020 |  |
| هواپیمایی کره | ۲۴ مه از ۲۰۱۱ | ۱۰ | 2026 |  |
| هواپیمایی جنوبی چین | ۱۴ اکتبر ۲۰۱۱ | 4 | - | یک فروند به های فلای مالتا فروخته شد |
| هواپیمایی مالزی | ۱ ژوئیه ۲۰۱۲ | ۶ | 2021 |  |
| تای ایرویز اینترنشنال | ۲۷ سپتامبر ۲۰۱۲ | ۶ | 2021 |  |
| بریتیش ایرویز | ۲ اوت ۲۰۱۳ | ۱۲ | - |  |
| آسیانا ایرلاینز | ۱۳ ژوئن ۲۰۱۴ | ۴ | - |  |
| قطر ایرویز | ۱۰ اکتبر ۲۰۱۴ | ۱۰ | 2028 |  |
| هواپیمایی اتحاد | ۲۷ دسامبر ۲۰۱۴ | ۸ | 2021 |  |
| آل نیپون ایرویز | ۲۰ مارس ۲۰۱۹ | ۲ | - |  |
| های فلای مالتا | 4 ژوئیه ۲۰۱۸ | ۲ | - | خریداری شده از چاینا سادرن و سنگاپور ایرلاینز |
تاریخ‌های مهم

نخستین پرواز آزمایشی: ۲۷ آوریل ۲۰۰۵ از تولوز، فرانسه
خرید امارات: ۱ اوت ۲۰۰۸ نخستین هواپیما ای۳۸۰ هواپیمایی امارات به پرواز درآمد
نخستین پرواز تجاری: ۲۵ اکتبر ۲۰۰۷ از سنگاپور به مقصد سیدنی، هواپیمایی سنگاپور
نخستین پرواز تجاری به اروپا: ۱۸ مارس ۲۰۰۸، از سنگاپور به مقصد فرودگاه هیترو لندن، هواپیمایی سنگاپور
ایران ایر پس از توافق هسته‌ای در ۲۸ ژانویه ۲۰۱۶، سفارش ۱۲ فروند هواپیما ای۳۸۰ را به ایرباس داد.
مراسم معرفی نخستین نمونه هواپیمای ایرباس ای۳۸۰
مقایسه ابعاد بوئینگ ۷۴۷ با ایرباس A380
بار هواپیمای ایرباس ای۳۸۰–۸۶۱ مخصوص هواپیمایی امارات
مقایسه با چهار هواپیمای بزرگ هیوز H-4 هرکولس

 آنتونوف An-225 Mriya

 ایرباس A380

 بوئینگ 747
استراتولانچ
موتور توربوفن ایرباس ای۳۸۰ ساخت شرکت رولز-رویس هلدینگز
کابین شیشه‌ای خلبان در هواپیمای ایرباس ای۳۸۰
ارابه فرود مرکزی هواپیمای ایرباس ای۳۸۰
چیدمان صندلی‌ها در هر دو طبقه ۵۱۹ صندلی (۳۳۱ پایین، ۱۸۸ بالا)
ایرباس ای۳۸۰ هواپیمایی امارات در فراز فرودگاه بین‌المللی جان.اف کندیA380
هواپیمایی اتحاد
فرنتس توت (کشتی‌گیر)

فرنتس توت (مجاری: Ferenc Tóth; ۸ فوریه ۱۹۰۹ – ۲۶ فوریه ۱۹۸۱) کشتی‌گیر اهل مجارستان بود.
وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۲ مدال طلا، ۳ مدال نقره، ۳ مدال برنز شده‌است.
کوسه سرباله‌ای

| کوسه سرباله‌ای | کوسه سرباله‌ای |
| --- | --- |
وضعیت حفاظت: وضعیت حفاظت
 در خطر انقراض  (IUCN 3.1):  در خطر انقراض  (IUCN 3.1)
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: طنابداران
رده:: غضروف‌ماهیان
راسته:: زمین‌کوسه‌سانان
تیره:: کوسه سرچکشی
سرده:: خوش‌چکش
گونه:: بلوکی
کوسه سرباله‌ای (نام علمی: Eusphyra blochii) نام یک گونه از خانواده کوسه سرچکشی است. برخی زیست‌شناسان برای کوسه سرباله‌ای سرده ویژه‌ای به نام خوش‌چَکُش (Eusphyra) در نظر می‌گیرند.
این کوسه کوچک قهوه‌ای تا خاکستری به طول ۱٫۹ متر می‌رسد و دارای بدنی بلند و باریک و دارای یک باله پشتی بلند و داسی‌شکل است. باله سری آن می‌تواند به اندازه نیمی از طول کل کوسه باشد. عملکرد این باله سری مشخص نیست، اما ممکن است مربوط به حواس پنج‌گانه کوسه باشد.
این کوسه در مناطق کم‌عمق غرب و مرکز اقیانوس هند و اقیانوس آرام زیست دارد و از ماهی‌های کوچک استخوانی، سخت‌پوستان و سرپایان تغذیه می‌کنند.
کوسه سرباله‌ای در زیستگاه خود مانند خلیج تایلند و مناطق دریایی پیرامون هند و اندونزی به شدت صید می‌شود. این گونه کوسه به دلیل شکل ویژه خود به راحتی در تورهای ماهیگیری گیر می‌افتد. افزون بر این، به دلیل آسیب رساندن به مناطق جنگل حرا در امتداد سواحل رویشگاه کوسه‌های جوان سرباله‌ای از بین می‌رود به همین دلایل، این گونه کوسه در فهرست قرمز IUCN قرار دارد.
لاکهید مارتین اف-۲۲ رپتور

| اِف-۲۲ رَپتور | اِف-۲۲ رَپتور |
| --- | --- |
اف-۲۲ رپتور در حال انجام مأموریت آموزشی در سال ۲۰۰۹ بر فراز پایگاه هوایی کادنا، ژاپن: اف-۲۲ رپتور در حال انجام مأموریت آموزشی در سال ۲۰۰۹ بر فراز پایگاه هوایی کادنا، ژاپن
کاربری: جنگنده برتری هوایی شناساگریز
کشور سازنده: ایالات متحده
تولیدکننده: لاکهید مارتین بوئینگ دیفنس اسپیس اند سکیوریتی
نخستین پرواز: ۷ سپتامبر ۱۹۹۷؛ ۲۷ سال پیش (۱۹۹۷-07}})
معرفی‌شده در: ۱۵ دسامبر ۲۰۰۵
وضعیت: در خدمت
کاربر اصلی: نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا
ساخته‌شده: ۱۹۹۶–۲۰۱۱
تعداد ساخته‌شده: ۱۹۵ (۸ فروند هواپیمای آزمایشی و ۱۸۷ فروند)
توسعه‌یافته از: لاکهید وای‌اف-۲۲
توسعه‌یافته به: لاکهید مارتین ایکس-۴۴ مانتا لاکهید مارتین اف‌بی-۲۲
لاکهید مارتین اِف-۲۲ رَپتور (به انگلیسی: Lockheed Martin F-22 Raptor) جنگنده تاکتیکی نسل پنجمِ تک‌سرنشین، دوموتوره و رادارگریز ساخت شرکت‌های لاکهید و بوئینگ است که برای نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا توسعه داده شده است. جنگنده اف-۲۲ یکی از گران‌ترین، پیشرفته‌ترین و توانمندترین جنگنده‌هایی است که تا به امروز تولید شده است. با توجه به برنامه جنگنده تاکتیکی پیشرفته نیروی هوایی آمریکا، اف-۲۲ در درجه اول به عنوان یک جنگنده برتری هوایی طراحی شد، اما این جنگنده دارای قابلیت‌های هواگرد تهاجمی، جنگ الکترونیک و شنود الکترونیک نیز هست. ساخت بیشتر بخش‌های بدنه، سامانه سلاح‌ها و انجام مونتاژ نهایی بر عهده پیمانکار اصلی پروژه، لاکهید مارتین بود و بوئینگ هم وظیفه ساخت بال‌ها، بدنه پشتی، بخش‌های اویونیک و سامانه آموزشی را بر عهده داشت.
پیش از آغاز به کار رسمی اف-۲۲ در دسامبر ۲۰۰۵ با نام اف-۲۲ای، این هواگرد با نام‌های اف-۲۲ و اف/ای-۲۲ شناخته می‌شد. پس از دوره توسعه طولانی‌مدت و با وجود مشکلات عملیاتی، نیروی هوایی ایالات متحده قدرت هوایی-تاکتیکی این هواگرد را جزء مهمی از قدرت تاکتیکی هوایی این نیرو توصیف کرد. بیانیه نیروی هوایی بیان می‌کرد اف-۲۲ با تمام جنگنده‌های پیشین متفاوت است و قابلیت‌های رادارگریزی، عملکرد آیرودینامیک و آگاهی موقعیتی آن، کارایی بی‌سابقه‌ای به این جنگنده داده است.
نیروی هوایی آمریکا قصد داشت به صورت رسمی ۷۵۰ جنگنده تاکتیکی پیشرفته خریداری کند. در سال ۲۰۰۹ میلادی، این برنامه به‌دلیل هزینه بالای تولید، نبود مأموریت‌های هوابه‌هوای مشخص که به دلیل تأخیر در برنامه تولید جنگنده‌های روسی و چینی به‌وجود آمد، ممنوعیت صادرات، و توسعه جنگنده چندمنظوره اف۳۵، به خرید ۱۸۷ جنگنده عملیاتی محدود شد. آخرین اف۲۲ تولیدی در سال ۲۰۱۲ تحویل نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا شد. به گزارش نشنال اینترست، کمبود فضای کافی برای حمل موشک باعث شده تا اف-۲۲ از خط تولید کنار گذاشته شود و اینگونه نتیجه گرفتند که این ایراد که در ساختار بدنهٔ اف-۲۲ وجود دارد قابل برطرف شدن نخواهد بود. شرکت لاکهید مارتین به‌منظور جلوگیری از ضرر دادن و همچنین تأمین بودجه برای پروژه‌های آیندهٔ خود درنظر دارد که نسخهٔ صادراتی اف-۲۲ را نیز تولید کند.
توسعه

مقاله‌های اصلی: جنگنده تاکتیکی پیشرفته و لاکهید وای‌اف-۲۲
توسعه > ممنوعیت صادرات

بر اساس قوانین فدرال آمریکا و برای حفاظت از فناوری‌های پنهان‌گرایانه و دیگر ویژگی‌های پیشرفته این جنگنده، صادرات اف-۲۲ ممنوع است. مشتریان جنگنده‌های آمریکایی تصمیم به خرید دیگر هواگردهای قدیمی‌تر از جمله اف-۱۵ ایگل و اف-۱۶ فایتینگ فالکن یا نمونه جدیدتر اف-۳۵ لایتنینگ ۲ گرفتند که شامل فناوری‌هایی از اف-۲۲ بوده و در عین حال ارزان‌تر، انعطاف‌پذیرتر و قابل صادرات بودند. در سپتامبر ۲۰۰۶، کنگره طرح ممنوعیت فروش برون‌مرزی اف-۲۲ را تصویب کرد. با وجود این ممنوعیت، لایحه مجوز دفاعی سال ۲۰۱۰ شامل مقرراتی بود که وزارت دفاع را ملزم به آماده‌سازی گزارشی دربارهٔ هزینه‌ها و امکان صادرات اف-۲۲ می‌کرد و گزارش دیگری هم باید در خصوص تأثیر صادرات اف-۲۲ روی صنعت هوافضای ایالات متحده آماده می‌شد.
برخی سیاستمداران و مفسران استرالیایی معتقدند که به دلیل شناخته شده بودن قابلیت‌های اف-۲۲ و تأخیر و وجود ابهام در توسعه اف-۳۵، استرالیا باید به جای خرید اف-۳۵های برنامه‌ریزی شده، اقدام به خرید اف-۲۲ نماید. با این وجود، تشخیص نیروی هوایی سلطنتی استرالیا این بود که اف-۲۲ از انجام نقش یورش و پشتیبانی هوایی نزدیک ناتوان است، در حالی که اف-۳۵ دارای این قابلیت‌هاست. دولت ژاپن هم برای انجام برنامه جایگزینی جنگنده‌های خود نسبت به خرید اف-۲۲ نظر مثبتی داشت. با توجه به گزارش‌ها، در صورت تجهیز نیروی دفاع هوایی ژاپن به اف-۲۲، این نیرو به جنگنده‌های کمتری برای انجام مأموریت‌های خود نیاز پیدا می‌کرد و همین موجب کاهش هزینه‌های کارکنان و مهندسی می‌شد. با این وجود، گزارشی در سال ۲۰۰۹ نشان داد که خرید اف-۲۲ نیازمند افزایش بودجه دفاعی به میزان بیش از یک درصد از تولید ناخالص داخلی بوده که رقمی بزرگ‌تر از حد معمول به‌شمار می‌رفت. با پایان تولید اف-۲۲، ژاپن در دسامبر ۲۰۱۱ اف-۳۵ را به عنوان جنگنده موردنظر خود برگزید. اسرائیل هم به خرید اف-۲۲ علاقه داشت اما در نهایت به دلیل قیمت و ممنوعیت صادرات اف-۲۲، سفارش خود را به اف-۳۵ تغییر داد.
توسعه > ارتقا

نخستین هواگرد با قابلیت نبرد و با نرم‌افزار بلوک ۳٫۰ نخستین پروازش را در سال ۲۰۰۱ انجام داد. اولین برنامه ارتقا با نام اینکریمنت ۲ در سال ۲۰۰۵ روی جنگنده‌های بلوک ۲٫۰ انجام شد و امکان به‌کارگیری مهمات تهاجم مستقیم مشترک را در این جنگنده‌ها فراهم کرد. از شماره تولید ۵ به بعد، بدنه هواگرد با استاندارد ارتقایافته ای‌ان/ای‌پی‌جی-۷۷وی(۱) منطبق شد که سبب شد تا حالت‌های متفاوت حمله هوابه‌زمین با یکدیگر ترکیب شوند. گواهینامه رادار جدید در مارس ۲۰۰۷ صادر شد. اینکریمنت ۳٫۱ با استفاده از رادار دهانه ترکیبی، جهت‌یابی رادیویی، جنگ الکترونیک و بمب‌های جی‌بی‌یو-۳۹، سبب ارتقای قابلیت‌های هوابه‌زمین شد. آزمایش این نسخه در سال ۲۰۰۹ آغاز شد و نخستین هواگرد ارتقایافته در سال ۲۰۱۱ تحویل داده شد. برای حل مشکلات تنفسی در خلبان‌ها، ناوگان اف-۲۲ از سال ۲۰۱۲ با یک سامانه پشتیبانی اکسیژن خودکار و سامانه پشتیبان حیاتِ اصلاح‌شده تجهیز شدند. در سال ۲۰۱۳، دریچه‌های معیوب در جلیقه پرواز جایگزین شدند و محدودیت‌های ارتفاع کاهش پیدا کرد؛ محدودیت فاصله‌ای هم پس از نصب سامانه تنفسی پشتیبان برطرف شدند. در آوریل ۲۰۱۴، نیروی هوایی ایالات متحده در جلسه شهادت در کنگره اعلام کرد که نصب سامانه‌های تنفسی پشتیبان خودکار روی ناوگان اف-۲۲ در دوازده ماه قابل تکمیل است.
اینکریمنت ۳٫۲ یک فرایند ارتقای دو مرحله‌ای بود؛ ۳٫۲ای روی جنگاوری الکترونیک، ارتباطات و شناسایی متمرکز بود، در حالی‌که ۳٫۲بی شامل ارتقای موقعیت‌یابی و سامانه مدیریت مخزن جدید بود تا نمادهای صحیح ایم-۹ سایدوایندر و ایم-۱۲۰ آمرام را به نمایش بگذارد و به این ترتیب، اف-۲۲ امکان بهره‌برداری حداکثری از این سلاح‌ها را داشته باشد. برای فعال‌سازی ارتباطات دوطرفه با دیگر سکوها، اف-۲۲ قادر به استفاده از گره ارتباطی هوابرد میدان جنگ به عنوان نوعی درگاه است. سامانه پیوند داده چندمنظوره پیشرفته به دلیل عدم رشد کامل سامانه در این نسخه قرار نگرفت. دریافت اینکریمنت ۳٫۲بی و ارتقای قابلیت‌های رمزنگاری و ثبات اویونیک برای مه ۲۰۱۹ برنامه‌ریزی شده است. یک «فرمان تاکتیکی» از نیروی هوایی شامل ارتقای نصب سامانه چندمنظوره مشترک توزیع اطلاعات به‌جای بسته فعلی لینک-۱۶، که فقط قابلیت دریافت پیام‌ها را داشت، است و انتظار می‌رود که این ارتقا تا سال ۲۰۲۰ به پایان برسد. ارتقای بعدی همچنین روی سکوی اویونیک باز تمرکز دارد تا پیشرفت‌های آینده با سرعت بیشتری اتفاق بیفتند.
پیش‌بینی شده که در سال ۲۰۲۴، بودجه لازم برای آغاز ارتقای میان‌دوره‌ای اف-۲۲ تخصیص داده شود. انتظار می‌رود این ارتقا شامل حسگرهای نسل بعد، سخت‌افزار و آنتن‌های نو، ارتقای کابین خلبان و کلاه خلبان ارتقایافته دارای صفحه نمایش و سامانه نشانه‌گیری باشد. دیگر پیشرفت‌های در حال توسعه شامل عملکرد جستجو و ردیابی فروسرخ برای شناساگر پرتاب موشک ای‌ان/ای‌ای‌آر-۵۶ و قابلیت‌های رادارگریزی پایدارتر بر اساس اف-۳۵ هستند.
اف-۲۲ برای دوره خدمت ۳۰ ساله یا ۸٬۰۰۰ ساعت پرواز طراحی شده و با «برنامه تکمیل سازه‌ها» با هزینه‌ای معادل ۳۵۰ میلیون دلار همراه شده است. تحقیقاتی در خصوص انجام ارتقایی برای تمدید دوره خدمت مفید این جنگنده‌ها در دست انجام است. انتظار می‌رود که اف-۲۲ در دراز مدت و در دهه ۲۰۳۰ میلادی با یک جنگنده نسل ششم جایگزین شود.
طراحی > خلاصه

اف-۲۲ رپتور یک جنگنده نسل پنجم است که از نظر نیروی هوایی ایالات متحده در رده نسل چهارم فناوری هواگرد پنهان‌کار قرار می‌گیرد. این جنگنده، نخستین هواگرد عملیاتی با قابلیت ترکیب پرواز ابرپیمایشی، قابلیت مانور بالا، رادارگریزی و ترکیب حسگرها در یک سکوی اسلحه است. رپتور دارای چهار بال، سه چرخ برای فرود و بال سه‌گوش با لبه رو به عقب است. سطوح کنترل پرواز شامل پیش‌بال، شهپر، سکان روی تثبیت‌کننده‌های عمودی و دم افقی کاملاً متحرک است. برای کاهش سریع سرعت، شپهرها به بالا می‌شکنند و سکان‌ها به طرف خارج خم می‌شوند تا کشش افزایش یابد.
این هواگرد از موتور دوگانه توربوفن پرت اند ویتنی اف۱۱۹ استفاده می‌کند که با فناوری تراست وکتورینگ و دینامیک پرواز دوبعدی با دامنه ۲۰± درجه ساخته شده است و هر موتور حداکثر رانش ۳۵٬۰۰۰ پوند-نیرو (۱۵۶ کیلونیوتون) دارد. نسبت رانش به وزن اف-۲۲ در حالت نبرد معمولی تقریباً برابر با حالت حداکثر قدرت نظامی است و در حالت پس‌سوز کامل، این نسبت برابر ۱٫۲۵ است. تخمین زده شده که نهایت سرعت این هواگرد بدون موارد جانبی نصب‌شده در حالت قدرت نظامی برابر ۱٫۸۲ و در حالت پس‌سوز برابر ۲ ماخ باشد.
سرعت کروز بالای اف-۲۲ و ارتفاع عملیاتی بالاتر از حد معمول آن، تأثیر حسگرها و سامانه‌های تسلیحاتی این هواپیما را ارتقا داده و باعث افزایش امکان دوام‌آوردن هواگرد در برابر پدافندهای زمینی همچون موشک سطح‌به‌هوا شده است. اف-۲۲ از معدود هواگردهایی است که قابلیت ابرپیمایشی را داراست و همچنین از تنها جنگنده‌هایی است که می‌تواند سرعت زبرصوت را بدون استفاده از پس‌سوزهای ناکارآمد بنزینی حفظ کند؛ به این ترتیب، هواگردهای زیرصوت سرعت کافی برای رسیدن به آن را نخواهند داشت و هواگردهای متکی بر پس‌سوز هم با مشکل کمبود بنزین مواجه خواهند شد و اف-۲۲ می‌تواند بدون پیش آمدن خطر به این اهداف حمله کند. قابلیت‌های رانش و آیرودینامیک اف-۲۲، سرعت معمول نبرد آن را در ارتفاع ۵۰٬۰۰۰ فوت (۱۵٬۰۰۰ متر) به ۱٫۵ ماخ رسانده‌اند. استفاده از محفظه سلاح در این هواگرد باعث عملکرد نسبتاً بهتر آن از بسیاری از جنگنده‌های مخصوص نبرد شده است، چرا که نیروی پسار از محفظه‌های اضافه روی بال به آن وارد نمی‌شود. بدنه اف-۲۲ شامل مقدار زیادی مواد مستحکم است تا در برابر تنش و گرمای حاصل از پایدار نگه‌داشتن پرواز زبرصوت مقاومت کند. آلیاژهای تیتانیوم و کامپوزیتها به‌ترتیب ۳۹٪ و ۲۴٪ از وزن بدنه هواگرد را تشکیل می‌دهند.
آیرودینامیک بودن رپتور، توانایی تغییر ارتفاع بدون مشکل و موتورهای تراست وکتورینگ قدرتمند آن، قابلیت دور زدن راحت و انجام مانورهایی با آلفای (زاویه حمله) بسیار بالا همچون مانور هربست و کبرای پوگاچو را به آن داده است. این جنگنده همچنین می‌تواند آلفاهای بیش از °۶۰ را در حال داشتن کنترل نسبی روی گردش انجام دهد. سامانه کنترل پرواز هواگرد رایانه‌ای و قابلیت کنترل دیجیتالی کامل موتور، مقاومت حرکتی هواگرد را افزایش داده و آن را قابل کنترل کرده‌اند و بدین ترتیب، خلبان قابلیت هدایت سبک‌بارانه هواگرد را به دست می‌آورد.
طراحی > کابین خلبان

اف-۲۲ دارای کابین شیشه‌ای خلبان با دستگاه‌های پرواز کاملاً دیجیتالی است. سامانه هاد تک‌رنگ این هواگرد، زاویه دید وسیعی را ارائه داده و به عنوان دستگاه هدایت پرواز اصلی عمل می‌کند؛ اطلاعات هم روی ال‌سی‌دیهای شش‌رنگ نمایش داده می‌شوند. ابزارهای اصلی هدایت پرواز این هواگرد، یک سکان جانبی حساس به نیرو و یک جفت اهرم است. در آغاز، نیروی هوایی ایالات متحده قصد داشت تا ابزارهای هدایت با ورودی مستقیم صدا را در هواگرد پیاده‌سازی کند، اما در نهایت از لحاظ فنی پرخطر تشخیص داده شده و کنار گذاشته‌شد. طول آسمانه تقریباً ۱۴۰ اینچ، عرض آن ۴۵ اینچ و ارتفاعش ۲۷ اینچ (۳۵۵، ۱۱۵ و ۶۹ سانتی‌متر) هستند و وزن آن ۳۶۰ پوند است. از آن‌جا که طرح اولیهٔ آسمانه به‌جای ۸۰۰ ساعت مورد نیاز، تنها ۳۳۱ ساعت وقت گرفت، این طرح بازطراحی شد.
اف-۲۲ دارای عملکرد رادیویی مجتمع است و سامانه‌های پردازش سیگنال آن در عوض جای‌گرفتن در واحد سخت‌افزاری جدید، مجازی هستند. گزارش‌های متعددی از عدم وجود قابلیت ارتباط اف-۲۲ با دیگر هواگردها گزارش شده؛ در این گزارش‌ها، امکان ارتباط صوتی تأیید و تبادل داده رد شده است.
سامانه صفحه‌کلیدی به نام «صفحه کنترل مجتمع» برای وارد کردن داده‌های خلبان خودکار، ناوبری و ارتباطات وجود دارد. دو نمایشگر در اطراف صفحه کنترل مجتمع برای نمایش داده‌های مشاوره‌ای یا هشدارهای مجتمع، داده‌های ارتباطی، ناوبری و شناسایی و نمایش میزان سوخت موجود و دستگاه‌های در حالت آماده‌باش پرواز به کار می‌روند. این دستگاه‌ها می‌توانند یک افق مجازی را برای خلبان طراحی کنند. نمایشگر اصلی چندمنظوره ۸ اینچ در ۸ اینچ (۲۰ در ۲۰ سانتی‌متر) زیر صفحه کنترل مجتمع واقع شده و برای مسیریابی و ارزیابی موقعیت به کار گرفته می‌شود. سه نمایشگر جانبی چندمنظوره ۶٫۲۵ در ۶٫۲۵ اینچ (۱۵٫۹ در ۱۵٫۹ سانتی‌متر) در اطراف نمایشگر اصلی چندمنظوره قرار گرفته و برای نمایش اطلاعات تاکتیکی و مدیریت فضا به کار گرفته می‌شوند.
صندلی‌پران این هواگرد نسخه‌ای از نوع آکس ۲ (مخفف طرح پیشرفته صندلی‌پران) است که به‌طور معمول در هواگردهای نیروی هوایی ایالات متحده به کار گرفته می‌شود و کنترل‌گر خروج در وسط آن نصب شده است. اف-۲۲ دارای یک سامانه پشتیبان حیات پیچیده همراه با سامانه تولید اکسیژن همراه، لباس خلبانی محافظ و تنظیم‌کننده ضدگرانش تنفس است. تنظیم‌کننده ضدگرانشی، دارای دریچه‌ای برای کنترل جریان و فشار در ماسک و لباس خلبان است. لباس خلبان تحت پروژه فناوری پیشرفته لباس ضدگرانش تولید شده و در برابر خطرات شیمیایی و زیستی و غوطه‌وری در آب سرد مقاوم است. این لباس قادر است تا در ارتفاع بالا، نیروی گرانش و فشار پایین را مهار کرده و تعادل و آسودگی حرارتی را به ارمغان بیاورد. به دنبال مجموعه‌ای از مشکلات مربوط به هیپوکسی، سامانه اکسیژن پشتیبان و دریچه جدیدی در لباس پرواز در سامانه پشتیبان حیات گنجانده شد.
طراحی > تسلیحات

اف-۲۲ دارای سه محفظه سلاح داخلی است: یک محفظه اصلی بزرگ در زیر بدنه، و دو محفظه کوچک‌تر در دو طرف بدنه و در اطراف محل تنفس موتور. محفظه اصلی از وسط دو قسمت شده و می‌تواند شش پرتاب‌گر مدل ال‌ای‌یو-۱۴۲-ای را برای پرتاب موشک‌هایی با برد خارج از افق دید حمل کند. هر کدام از محفظه‌های کوچک‌تر، می‌توانند یک ال‌ای‌یو-۱۴۱/ای را برای پرتاب موشک‌های کوتاه‌برد حمل کنند. چهار تا از پرتاب‌گرهای محفظه اصلی می‌توانند با دو قفسه بمب جایگزین شوند. هر قفسه، می‌تواند یک بمب ۱٬۰۰۰ پوندی (۴۵۰ کیلوگرم) یا چهار بمب ۲۵۰ پوندی (۱۱۰ کیلوگرم) را حمل کند. حمل داخلی تسلیحات، به پنهان‌کاری هواگرد کمک کرده و باعث کاهش اثر کشش هوا می‌شود. در هنگام پرتاب موشک، دو بازوی هیدرولیک به موشک برای خروج از محفظه فشار آورده و در محفظه در زیر یک ثانیه باز می‌شود. دلیل طراحی این سازوکار، کاهش آسیب‌پذیری هواگرد در برابر تشخیص داده‌شدن و همچنین پرتاب موشک در زمان پرواز با سرعت‌های بالاست.
اف-۲۲ قابلیت حمل اسلحه‌های هوابه‌سطح همچون بمب‌هایی با ویژگی هدایت از راه قابلیت مهمات تهاجم مستقیم مشترک و بمب‌هایی با قطر کم را دارد، اما امکان تنظیم اسلحه‌های هدایت لیزری برای این جنگنده فراهم نیست. میزان مهمات قابل‌حمل هوابه‌سطح محدود به ۲٬۰۰۰ پوند (۹۱۰ کیلوگرم) است. یک ام۶۱ والکان ۲۰ میلی‌متری با قابلیت چرخش درون بال راست تعبیه شده و لوله سلاح آن با یک در جمع‌شونده پوشیده‌شده تا پنهان‌کاری افزایش یابد. طرحی از جهت شلیک این سلاح روی نمایشگر خلبان نمایش داده می‌شود.
افزایش سرعت و ارتفاع رپتور به افزایش برد مفید مهمات آن منجر می‌شود و در این حالت، برد موشک‌های ایم-۱۲۰ آمرام آن نسبت به حالت عادی، ۵۰٪ افزایش پیدا کرده و برد مفید مهمات تهاجم مستقیم مشترک به‌کارگرفته‌شده در اف-۲۲، حداقل دو برابر حالت عادی است. در مراحل آزمایش، یک نمونه اف-۲۲ یک جی‌بی‌یو-۳۲ با قابلیت مهمات تهاجم مستقیم مشترک را از ارتفاع ۵۰٬۰۰۰ پا (۱۵٬۰۰۰ متر) و در حالی که سرعت آن ۱٫۵ ماخ بود، پرتاب کرد و به وسیله آن، هدفی در فاصله ۲۴ مایلی (۳۹ کیلومتر) را نابود کرد.
سلاح‌های اف-۲۲ معمولاً درون آن حمل می‌گردند، اما بال‌ها هم محلی برای قرار گرفتن تسلیحات داشته و هر یک، می‌تواند ۵٬۰۰۰ پوند (۲٬۳۰۰ کیلوگرم) وزن تحمل کند. محفظه‌ای قابل جداسازی حاوی ۶۰۰ گالون (۲٬۲۷۰ لیتر) بنزین اضافه یا پرتاب‌گری با قابلیت نگهداری دو موشک هوا به هوا می‌تواند روی هر یک از این نقاط نصب شود و دو بخش داخلی دارای لوله‌کشی‌هایی برای انتقال بنزین هستند. استفاده از این فضای اضافی، باعث کاهش پنهان‌کاری و افت عملکرد سینماتیک هواگرد می‌شود، به همین دلیل، با خالی شدن این فضا، نگهدارنده آن هم قابل جداسازی است تا پنهان‌کاری و عملکرد سینماتیک به حالت اول خود برگردد. در میانه دهه ۲۰۰۰، توسعه نوعی محفظه خارجی دارای ویژگی پنهان‌کار در دست انجام بود.