نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران
تجهیزات و امکانات

قبل از سال ۱۹۷۱ نیروی دریایی ایران به‌طور کامل، با تجهیزات ایالات متحده و بریتانیا اداره می‌شد. در طول ۸ سال بعد، نیروی دریایی ایران ناوچه‌های مدرن انگلیسی و آمریکایی را به ناوگان خود اضافه نمود، شامل ناوشکن‌ها، ناوچه‌ها، تعدادی شناور کوچک شامل قایق‌های گشتی و هاور کرافت، همچنین شاه ایران چهار ناوشکن مدرن نیز به آمریکا سفارش داده بود، که با سقوط شاه، به ایران تحویل داده نشد و این چهار ناوشکن به عنوان کلاس کید (به انگلیسی: Kidd class) به خدمت نیروی دریایی آمریکا درآمد. در دهه ۱۹۷۰ ایران با برنامه گسترش نفوذ خود به اقیانوس هند، اقدام به مجهز کردن ناوگان دریایی خود کرد، که این مهم با وقوع انقلاب ۱۳۵۷، سپس جنگ ایران و عراق و محدودیت بودجه در سال‌های بعدی، به واقعیت نپیوست. این مسایل باعث شد تا نیروی دریایی با توانایی محدود در ابراز قدرت، در خلیج فارس روبرو شود. همچنین پس از حمله به سفارت آمریکا در تهران و در پی آن اعمال تحریم‌های اقتصادی، تجاری و نظامی ایالات متحده علیه ایران، در سال‌های نخست چندین کشتی نیروی دریایی به‌طور کامل زمین‌گیر شدند.
در دهه ۱۹۹۰ میلادی نیروی دریایی ایران تعدادی قایق گشتی، زیردریایی، موشک ضد کشتی سطحی به ناوگان خود اضافه کرد و کشتی‌های غربی موجود را به موشک‌هایی که از چین، کره شمالی و روسیه خریده بود، مجهز کرد و در همین زمان اقدام به برگزاری مانورهای متعدد با نیروهای دریایی پاکستان و هند کرد. به معنی کشتی مهم سطحی، ناو محافظ سبک سهند، دماوند، دنا، جماران و دیلمان هستند، که دماوند و دیلمان در ناوگان دریای خزر در شمال کشور خدمت می‌کند. نیروی دریایی ایران دارای کشتی فرماندهی (به انگلیسی: Capital ship) نمی‌باشد. بزرگ‌ترین کشتی‌های آن پنج ناو محافظ سبک است، که تمام آن‌ها با موشک‌های ایرانی سری نور مجهز شده‌اند. تمرکز اصلی نیروی دریایی ایران به نظر ساخت ناوچه‌های موشک‌انداز، قایق‌های تندرو و ناو محافظ‌های متوسط، برای حمل موشک‌های مدرن می‌باشد.
سه فروند از چهار ناو محافظ (به انگلیسی: Vosper Mark5) البرز، الوند و سبلان می‌باشند، که ۴۰ سال از خدمت آن‌ها می‌گذرد و به موشک‌های مدرن ضدکشتی و ضدهوایی نیز مجهز شده‌اند. یک فروند کشتی آموزشی (حمزه) در اصل یک کشتی تفریحی دولتی بوده است، که هم‌اکنون به موشک‌های مدرن مجهز می‌باشد و در بندر انزلی در دریای خزر پهلو گرفته است. در مرزهای جنوبی ایران انواع زیردریایی تهاجمی: سه فروند نوح یونس طارق کیلو کلاس (به انگلیسی: SSK Kilo) روسی و هفتاد فروند زیر دریایی سبک غدیر و یک فروند زیردریایی فاتح کلاس متوسط، حمایت می‌شوند.
هسته اصلی قوای تهاجمی ایران چندین قایق تندرو موشک‌انداز کوچک است؛ کلاس ذوالفقار و سراج، همچنین ۵ کشتی واکنش سریع؛ کت-۱۴ (به انگلیسی: Cat-۱۴) است که اخیراً طراحی و ساخته شده‌اند. باور بر این است که این کاتماران‌ها توانایی حرکت با سرعت ۵۰ نات (۹۳ کیلومتر در ساعت) را دارند که همه مجهز به آخرین مدل از موشک‌های ضد کشتی (موشک نور و قادر) هستند و بقیه ناوگان ایران شامل ۲۵۰ قایق گشتی ساحلی می‌باشد.
ایران با تولید اژدر حوت توان بازدارندگی خود را افزایش داد و با تولید موشک بالستیک رادار فعال خلیج فارس از سال ۲۰۱۱ توانایی انهدام اهداف فراتر از ۲۰۰ کیلومتری را دارا می‌باشد. موشک‌های کروز سطح به سطح، کروز زیرسطح به سطح، سطح به هوا، موشک‌های بالستیک ساحلی، رادارهای پیشرفته و سامانه‌های دفاعی ناوها می‌باشند.
از سال ۲۰۰۱ به بعد نیروی دریایی ایران با تعمیر اساسی تجهیزات خود و با تجهیز آن‌ها به موشک‌های بهینه‌سازی شده، توانایی مقابله با تهدیداتی با برد ۳۰۰ کیلومتر را دارا است و تمام خلیج فارس و دریای عمان را پوشش می‌دهد. ایران با راه‌اندازی خط تولید ناو محافظ‌های کلاس موج در بندرعباس و بندر انزلی در حال افزایش تعداد ناوهای خود با ناوهای جدید تولید داخل است. نیروی دریایی هم‌اکنون ناو محافظ جماران، سهند و دنا در خلیج فارس، دریای عمان و ناو دماوند و ناو دیلمان در دریای خزر و ناوچه بایندر را در اختیار دارد. در اواخر سال ۱۳۹۷ نیز زیردریایی نیمه‌سنگین فاتح به ناوگان زیر سطحی ملحق شد. این نیرو هم‌اکنون موفق به ساخت هواناو تندر شده است. ضمن اینکه بزرگ‌ترین ناو خاورمیانه به نام ناوبندر مکران با بیش از ۲۲۸ متر طول و با قابلیت حمل ۴ الی ۶ بالگرد، در خدمت این نیرو قرار دارد. ناو گروه‌های ایرانی در اقیانوس هند، خلیج عدن، کانال سوئز، دریای مدیترانه، تنگه مالاکا، دریای چین، دماغه کیپ تاون آفریقای جنوبی و اقیانوس اطلس دریانوردی کرده‌اند. همچنین نیروی دریایی ایران در تلاش است تا وارد منطقه غرب اقیانوس اطلس در خلیج مکزیک شود.