stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
سیلویا پلات
زندگی > کودکی

سیلویا پلات در ۲۷ اکتبر ۱۹۳۲ در بیمارستان رابینسون مموریال شهر بوستون ایالت ماساچوست به دنیا آمد. او اولین فرزند اوتو پلات (۱۸۸۵–۱۹۴۰) و ارلیا پلات (۱۹۰۶–۱۹۹۴) بود. پدرش در پانزده سالگی از قسمت شرقی آلمان که به راهروی لهستانی مشهور بود به آمریکا آمده بود و کرسی استادی زیست‌شناسی را در دانشگاه بوستون در اختیار داشت و کتابی دربارهٔ خرزنبوریان نوشت. مادرش از پدر و مادری اتریشی در بوستون زاده شد و هنگامی که دانشجوی فوق لیسانس ادبیات انگلیسی و آلمانی بود با اتو پلات آشنا شد و باهم ازدواج کردند.
در ۲۷ آوریل ۱۹۳۵ برادر پلات، به نام وارن به دنیا آمد و در سال ۱۹۳۶ خانواده آن‌ها از خیابان پرنس ۲۴ در جاماییکا پلین ماساچوست به خیابان جانسون ۹۲ در وینتروپ ماساچوست نقل مکان کرد. در این دوران، سیلویای ۸ساله نخستین شعر خود را در قسمت کودکان روزنامه بوستون هرالد چاپ کرد. در سال‌های بعد، او چندین شعر در مجلات و روزنامه‌های محلی منتشر کرد. در ۱۱سالگی نیز شروع به نوشتن خاطرات خود کرد. علاوه بر نویسندگی، از همان ابتدا نقاش آتیه داری می‌نمود و در سال ۱۹۴۷ موفق شد جایزه نقاشی هنر و نویسندگی آموزشگاهی را بدست آورد. ضریب هوشی او نزدیک به ۱۶۰ بود.
در ۵ نوامبر ۱۹۴۰، سیلویا هشت ساله بود که پدرش - که بسیار ستایش‌اش می‌کرد - را در اثر دیابت از دست داد. اوتو پلات یکی از دوستان نزدیکش را در اثر سرطان ریه ازدست داد و شروع به مقایسه علائم بیماری خود با او کرد و به این نتیجه رسید که او نیز سرطان ریه دارد. به همین دلیل به دنبال درمان نرفت تا اینکه دیابت او کاملاً پیشرفت کرد. سیلویا که یونیتارینیست بود، پس از مرگ پدرش ایمانش را ازدست داد و تا آخر عمر نسبت به دین مشکوک بود. پدرش در قبرستان وینتروپ در ماساچوست به خاک سپرده شد. بعدها سیلویا بر سر مزار او رفت و همین باعث شد شعر «الکترا در مسیر آزالیا» را بگوید. پس از مرگ اوتو، ارلیا در سال ۱۹۴۲ با فرزندان و والدینش به جاده الموود ۲۶ در ولزلی ماساچوست نقل مکان کرد. سیلویا در یکی از آخرین قطعات منثور خود گفته که نه سال نخست زندگیش، همانند یک کشتی در یک بطری محبوس شده؛ زیبا، دور از دسترس و متروک، افسانه ای خوب و سفید و سریع. او در دبیرستان بردفورد سینیور (با نام کنونی دبیرستان ولزلی) تحصیل کرد و در سال ۱۹۵۰ فارغ‌التحصیل شد. پس از آن، برای نخستین بار اثری از او در کریسچن ساینس مانیتور چاپ شد.
زندگی > دوران کالج و افسردگی

در سال ۱۹۵۰ پلات در کالج اسمیت در ماساچوست به تحصیل پرداخت و با نمراتی درخشان از آنجا فارغ‌التحصیل شد. در این دوران، او در لارنس هاوس زندگی می‌کرد و هم‌اکنون پلاکی بیرون اتاق قدیمی او قرار گرفته‌است. در سال سوم کالج، منصب باارزش ویراستار مهمان را در مجله مادمازل بدست آورد و بر همین اساس، یک ماه در نیویورک سیتی ساکن شد. این تجربه مطابق انتظارات پلات نبود و بسیاری از رخدادهای آن تابستان، بعدها در رمان حباب شیشه بازنمایی شد.
او ناراحت بود که نتوانست در جلسه ملاقات با شاعر ولزی، دیلن تامس حضور داشته باشد. پس به مدت دو روز در وایت هورس تاورن و هتل چلسا می‌چرخید تا بتواند او را ببیند ولی موفق نشد. چند هفته بعد، او با تیغ پاهایش را زخمی کرد تا ببیند جرئت کافی برای کشتن خودش را دارد یا نه. در این دوران پذیرش سمینار نویسندگی هاروارد را نیز نگرفت.
در سال ۱۹۵۳ وقتی مادرش به او اطلاع داد که در کلاس نویسندگی فرانک اوکانر پذیرفته نشده به شدت افسرده شد. در ۲۴ اوت همان سال با بلعیدن ۵۰ قرص خواب برای اولین بار اقدام به خودکشی کرد ولی برادرش از آن اطلاع پیدا می‌کند و او را به بیمارستان منتقل می‌کند. در آن‌جا شش ماه تحت درمان و روان‌کاوی قرار داشت و تحت نظر دکتر روت بوشه تحت مداوا با شوک الکتریکی و شوک درمانی با انسولین قرار گرفت. شرح وقایع این روزهای او بعدها دست مایهٔ تنها رمان او یعنی حباب شیشه قرار گرفتند. الیو هیگینز پراتی که خود از شکست روانی، بهبودی پیدا کرده بود، هزینه اقامت پلات در بیمارستان مک لین و بورسیه اسمیت او را پرداخت کرد. پلات ظاهراً بهبود پیدا کرد و به کالج بازگشت.
در ژانویه ۱۹۵۵، پلات رساله خود با نام آینه جادویی: مطالعه ای دوگانه بر روی دو رمان داستایوفسکی را ارائه کرد و در ماه ژوئن، با بالاترین نمره از اسمیت فارغ التحصیل شد.
در سال‌های بعد، او با استفاده از یک بورس تحصیلی به بریتانیا رفت. در آنجا فعالانه شعر گفت و آثارش را در روزنامه دانشجویی وارسیتی چاپ کرد. در کالج نیونهام با دوروتیا کروک درس خواند و در تعطیلات زمستان و بهار نخستین سال اقامتش به دور اروپا سفر کرد.
زندگی > آخرین مرحله افسردگی و مرگ

سیلویا پلات پیش از مرگش، چندین بار سعی کرد جان خود را بگیرد. در ۲۴ اوت ۱۹۵۳ او با قرص در سرداب خانه مادرش اوردوز کرد. در ژوئن ۱۹۶۲ ماشینش را از جاده منحرف کرد و به داخل رودخانه انداخت.
در ژانویه ۱۹۶۳ او با جان هوردر، پزشک عمومی اش و یک دوست صمیمی صحبت کرد. او به توصیف وضعیت افسردگی خود پرداخت و که ۶ الی ۷ ماه او را در چنگ خود گرفته بود. در این مدت، اغلب توانست به کارش ادامه دهد ولی افسردگیش بدتر و شدیدتر شد. مدام پریشان بود، به خودکشی فکر می‌کرد و نمی‌توانست به زندگی روزانه اش رسیدگی کند. پلات درگیر بی خوابی بود و شب‌ها قرص خواب می‌خورد و مدام، صبح زود بیدار می‌شد. او ۲۰ پوند وزن کم کرد. اما همچنان ظاهر خود را حفظ کرد و به وضوح اظهار عذاب وجدان یا بی‌ارزش بودن نکرد.
هوردر چند روز قبل از خودکشی پلات، برایش قرص ضدافسردگی و بازدارنده مونوآمین اکسیداز تجویز کرد. او می‌دانست که پلات به تنهایی و با دو فرزند کوچک در معرض خطر است پس هر روز به او سر می‌زد و تلاش داشت او را بستری کند. اما موفق نشد و ترتیب یک پرستار خانگی را داد. برخی معتقدند سه هفته طول کشید تا داروی ضدافسردگی تاثیرش را بگذارد، به همین دلیل تجویز هوردر نتیجه ای نداشت.
قرار بود پرستار ساعت ۹ صبح ۱۱ فوریه ۱۹۶۳ برسد و در مراقبت از بچه‌ها به پلات کمک کند. او نتوانست وارد آپارتمان شود ولی با کمک کارگری به نام چارلز لنگریج در را باز کرد. آن‌ها جسد پلات را در حالی پیدا کردند که سرش را داخل فِر گذاشته و درزهای بین آنجا و اتاق بچه‌ها را با چسب، حوله و پارچه پوشانده بود. گمان می‌رود او حدوداً ساعت ۴:۳۰ صبح گاز را باز کرده و سرش را داخل فر گذاشته‌است. او در آن زمان، ۳۰ ساله بود.
بعضی می‌گویند پلات قصد خودکشی نداشته‌است. آن روز صبح، او از همسایه طبقه پایین خود، آقای توماس می‌پرسد چه زمانی به سرکار خواهد رفت. به علاوه یادداشتی با متن «به دکتر هوردر زنگ بزنید» با شماره او به جای گذاشته بود؛ بنابراین، گمان می‌رود که پلات زمانی گاز را باز کرده که توماس می‌توانسته یادداشت را ببیند. اما دوست صمیمی پلات، جیلین بکر، در زندگی‌نامه ای تحت عنوان تسلیم شدن: آخرین روزهای زندگی سیلویا پلاتنوشته: «طبق گفته یک افسر پلیس به نام آقای گودچایلد، پلات سرش را کاملاً داخل اجاق کرده بوده و واقعاً قصد داشته بمیرد.» هوردر نیز معتقد است قصد او کاملاً مشخص بوده‌است. او می‌گوید «او با دقت آشپزخانه را آماده کرده بود. پس هیچ کس نمی‌تواند عمل او را چیزی بجز اجباری غیرمنطقی ببیند». پلات درماندگی خود را این‌طور توصیف می‌کرد: «انگار جغدی چنگال‌هایش را در قلبم فرومی‌کند.» ال الوارز در کتابی با موضوع خودکشی در سال ۱۹۷۱ می‌گوید که خودکشی پلات فریادی بی پاسخ برای کمک بود. او در مارس ۲۰۰۰ در مصاحبه ای با بی‌بی‌سی از شکستش در تشخیص افسردگی پلات گفت و پشیمان بود که نتوانسته از نظر احساسی از او حمایت کند: «من ناامیدش کردم. من ۳۰ساله و احمق بودم. چه چیزی دربارهٔ افسردگی مزمن بالینی می‌دانستم؟ او به کسی نیاز داشت که مراقبش باشد و این کار از دست من برنمی‌آمد.»
بسیاری از علاقه‌مندان سیلویا پلات، بی‌بندوباری تد هیوز را عامل از هم پاشیدگی روانی وی و خودکشی او می‌دانند و بارها عنوان هیوز را از روی سنگ قبر او کنده‌اند. ارلیا پلات می‌نویسد که او در ژوئن ۱۹۶۲ به دیدار سیلویا رفته‌است اما دریافته که کشمکش شدیدی میان دخترش و تد هیوز وجود دارد. او و دیگران این را به رابطه تد هیوز با زنی دیگر و ناتوانی سیلویا در خو گرفتن به این وضع نسبت می‌دادند.
زندگی > بعد از مرگ پلات

روز پس از مرگ پلات، حکمی مبنی بر خودکشی او صادر شد. هیوز از هم پاشیده بود؛ آن‌ها شش ماه پیش از یکدیگر جدا شده بودند. هیوز نامه‌ای به یکی از دوستان قدیمی پلات از کالج اسمیت نوشت و گفت: «این پایان زندگی من است. از اینجا به بعد آن حالت پس از مرگ خواهد بود." سنگ قبر پلات در کلیسای محلی سینت توماس حاوی سنگ نوشته‌ای است که هیوز برای او انتخاب کرد: «حتی میان شعله‌های تند آتش، می‌توان نیلوفر طلایی کاشت.» زندگی‌نامه‌نویسان متعددی منبع این نوشته را به بهگود گیتا یا زمان بودایی قرن ۱۶ (سفر به باختر) نسبت داده‌اند.
بارها افرادی سنگ قبر پلات را بخاطر عنوان «هیوز» تخریب کرده‌اند تا تنها نام «سیلویا پلات» روی آن بماند. زمانی که در سال ۱۹۶۹، آسیا وویل، پارتنر هیوز، خود و دختر ۴ساله‌شان را کُشت، اوضاع وخیم‌تر شد. اما پس از هر تخریب، هیوز سنگ خراب‌شده را عوض می‌کرد. مرگ وویل منجر به این ادعا شد که هیوز با پلات و وویل رفتار توهین‌آمیزی داشته‌است. شاعر رادیکال و فمنیست، رابین مورگان، شعری با نام «تفهیم اتهام» نوشته‌است که در آن به وضوح هیوز را به جرم قتل پلات متهم می‌کند. دیگر فمنیست‌ها هم گهگاه تهدید کرده‌اند که به نام پلات، هیوز را خواهند کشت.
در سال ۱۹۸۹، زمانی که هیوز هنوز زیر فشار جامعه بود، در صفحه نامه‌های مجلات گاردین و ایندیپندنت جنگی درگرفت. در ۲۰آوریل ۱۹۸۹، هیوز مقاله‌ای با عنوان «جایی که در آن سیلویا پلات باید به آرامش برسد» نوشت و گفت: «در سال‌های بعد از مرگ پلات، وقتی پژوهشگران به من نزدیک شدند، من تلاش کردم تا نگرانی به ظاهر جدی آن‌ها را برای حقیقت راجع به سیلویا پلات جدی بگیرم؛ ولی خیلی زود چیزی یادگرفتم. [...] اگر بشدت تلاش می‌کردم تا دقیقاً ماجرا را برایشان تعریف کنم تا دست از خیالاتشان بردارند، کاملاً محکوم به تلاش برای سرکوب آزادی بیان می‌شدم. عموماً، تلاش من برای دوری از خیالات مربوط به پلات به‌عنوان اقدامی برای سرکوب آزادی بیان تلقی می‌شود [...] نیاز به خیالات مربوط به سیلویا پلات بیش از نیاز به حقایق حس می‌شود. اینکه این مسئله چطور موجب احترام به حقیقت زندگی او (و زندگی من) یا یاد و خاطره‌اش یا حتی سنت ادبی می‌شود، نمی‌دانم.»
دختر پلات و هیوز، فریدا یک نویسنده و نقاش است. در ۱۶ مارس ۲۰۰۹، نیکولا هیوز، پسر این زوج، بعد از مدتی افسردگی، خودش را در خانه‌اش در فربنکس آلاسکا دار زد.
آثار > اشعار

از سیلویا پلات پنج مجموعه شعر مانده‌است:
بچه غول (۱۹۶۰)
کلوسوس و اشعار دیگر (۱۹۶۲)
آریل (۱۹۶۵)
گذر از آب (۱۹۷۱)
درختان زمستانی (۱۹۷۲)
مجموعه اشعار (۱۹۸۱)
آثار > رمان‌ها

حباب شیشه (این رمان اولین بار با نام مستعار ویکتوریا لوکاس در ژانویه ۱۹۶۳ در انگلستان به چاپ رسید)
آثار > یادداشت‌های روزانه

سیلویا پلات از یازده سالگی تا هنگام مرگش به نوشتن یادداشت‌های روزانه‌اش ادامه داد. مجموعه‌ای از گزیدهٔ یادداشت‌های او که یادداشت‌های سال‌های ۱۹۵۰ تا ۱۹۶۲ را در بر می‌گیرد با مقدمه‌ای از تد هیوز و ویراستاری فرانسیس مک‌کالو ۱۹۸۲ به چاپ رسید. البته تد هیوز آخرین یادداشت‌های او را که مرحلهٔ آخر زندگی او را بازگو می‌کردند از بین برده‌است. او علت این کار را حمایت از فرزندانش عنوان کرده‌است.
این زندگی‌نامه خودنوشت اوست. بسیار کامل، پیچیده و دقیق. اینجاست که او می‌کوشد با خودش روراست باشد. در برابر صورت‌سازی از خود مقاومت می‌کند. سیلویا پلاتی که در اینجا می‌بینیم نزدیکترین فرد به چهرهٔ واقعی او در زندگی روزمره‌اش است. // تد هیوز
آنچه در دست دارید همچون زندگی‌نامه‌های معمولی فقط شرح زندگی نویسنده نیست. بلکه سرچشمه و منشأ غالب آثار اوست. برای نویسنده‌ای که کارش تا این حد بر جزئیات و ظرایف زندگینامه اش متمرکز است، روابط اهمیتی ویژه دارد. دفتر حاضر چیزی ارائه می‌دهد که از هر زندگینامهٔ خودنوشت مهم‌تر است. از میان این صفحات و عبارات دلنشین صدایی به گوش می‌رسد که مانند اشعار سیلویا پلات صادق و بی‌نظیر است.
گفتاورد

«شهرت نمی‌تواند نادیده گرفته شود و هنگامی که از راه می‌رسد، تو همه خوشی‌هایت را فدای آن خواهی‌کرد حتی شوهر و زندگی‌ات را.»
Fame will come. Fame especially for you.
Fame cannot be avoided. And when it comes
You will have paid for it with your happiness,
Your husband and your life.
واژگان

↑  Ariel
↑  The Bell Jar
برای مطالعه بیشتر

Bawer, Bruce (2007). "Chapter 1:On Sylvia Plath and Confessional Poetry".  In Bloom, Harold (ed.). Sylvia Plath. Bloom's Literary Criticism. pp. 7–20. ISBN 9781438121710.
Clark, Heather L. (2020). Red Comet: The short life and blazing art of Sylvia Plath (First ed.). New York: Knopf. ISBN 978-0-307-96116-7. OCLC 1128061536.
Egeland, M. (2014). "Before and After a Poet's Suicide: The Reception of Sylvia Plath". International Journal of the Book. 11 (3): 27–36. doi:10.18848/1447-9516/CGP/v11i03/37023.
Miceli, Barbara (2016). "Sylvia Plath beyond the Confessional Poetry: A Close Reading of the Poem "On the Decline of Oracles"". Polifemo. Libera Università di Lingue e Comunicazione IULM (11–12): 111–123.
Meyers, Jeffrey (June–July 2014). "Plath's rapist". The London Magazine: 137–144.
Oates, Joyce Carol (November 24, 2015). "Essays on Plath".
Parker, James (June 2013). "Why Sylvia Plath haunts us". The Culture File. The Omnivore. The Atlantic. 311 (5): 34, 36. Retrieved July 6, 2015.
Taylor, Tess (February 12, 2013). "Reading Sylvia Plath 50 Years After Her Death Is A Different Experience". NPR. Retrieved July 11, 2017.
Wadsworth, F. B.; Vasseur, J.; Damby, D. E. (2017). "Evolution of vocabulary in the poetry of Sylvia Plath". Digital Scholarship in the Humanities. 32 (3): 660–671.
مزار پلات در کلیسای هپتونستال، یورک شایر غربی
هنگامه قاضیانی

| هنگامه قاضیانی | هنگامه قاضیانی |
| --- | --- |
قاضیانی در سی و چهارمین دوره جشنواره فیلم فجر: قاضیانی در سی و چهارمین دوره جشنواره فیلم فجر
زادهٔ: ۳۰ اردیبهشت ۱۳۴۹ ‏(۵۴ سال) مشهد، خراسان رضوی، ایران
تحصیلات: کارشناسی ارشد فلسفه غرب از دانشگاه کالیفرنیا
پیشه: بازیگر
سال‌های فعالیت: ۱۳۷۹–اکنون
فرزندان: ۱
وبگاه: www.hghaziani.com
هنگامه قاضیانی (زاده ۳۰ اردیبهشت ۱۳۴۹) بازیگر اهل ایران است. او با نقش‌آفرینی در فیلم‌های  به همین سادگی (۱۳۸۶) و روزهای زندگی (۱۳۹۰) برندهٔ جایزهٔ سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن جشنواره فیلم فجر شد.
زندگی > تحصیلات

هنگامه قاضیانی فارغ‌التحصیل کارشناسی جغرافیای انسانی اقتصادی از دانشگاه آزاد اسلامی (شروع: دانشکده فنی دانشگاه آزاد مشهد - اتمام دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر ری) است.
زندگی > فعالیت‌ها

شروع فعالیت هنری از سال ۱۳۷۹ با فیلم سینمائی سایه‌روشن به کارگردانی حسن هدایت بود که پس از آن به تئاتر روی آورد و با نمایش مثل خون برای استیک کاری از گروه تئاتر لیو برای اولین بار به روی صحنه تئاتر رفت.
هنگامه قاضیانی در کنار فعالیت هنری خود ترجمه کتاب سرزمین مرد سرخپوست، قانون مرد سفیدپوست نوشته ویلکومب واشبرن را نیز در کارنامه خود دارد و همچنین وی به عنوان داور در جشنواره وارنا در بلغارستان شرکت کرد.
همچنین۱۳۹۴ در تالار وحدت کنسرت موسیقی بانوان را در مقام خواننده با اجرای قطعاتی با تنظیم رضا تاجبخش به روی صحنه برد.
قاضیانی در فیلم سینمایی به همین سادگی نقش یک زن خانه‌دار شهرستانی را که در مناسبات شهری تهران امروزی دچار تردید در زندگی با همسرش شده بازی کرد که برای نقش آفرینی در این فیلم سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن در بیست و ششمین دوره جشنواره فیلم فجر در سال ۱۳۸۶ را دریافت کرد.
این بازیگر سال ۱۳۹۰با دو فیلم سینمایی میگرن به کارگردانی مانلی شجاعی فرد و فیلم سینمایی روزهای زندگی به کارگردانی پرویز شیخ طادی به ایفای نقش پرداخت و توانست بار دیگر برای بازی در فیلم سینمایی روزهای زندگی سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن را از سی امین جشنواره فیلم فجر به‌دست‌آورد.
هنگامه قاضیانی، جمعه ۱۹ خرداد ۱۴۰۲ با انتشار پستی در اینستاگرام از دنیای بازیگری و فعالیتهای سینمایی خداحافظی کرد.
کنشگری اجتماعی

در جریان خیزش ۱۴۰۱ ایران، هنگامه قاضیانی با انتشار پستی در اینستاگرام در ۲۸ آبان، با برداشتن حجاب اجباری عنوان کرد «تا آخرین نفس کنار مردم ایران هستم». او پیشتر در واکنش به کشته شدن کیان پیرفلک ۱۰ ساله و سپهر مقصودی ۱۴ ساله در تیراندازی نیروهای امنیتی در ایذه خوزستان خطاب به حاکمان جمهوری اسلامی گفته بود «به نام حکومتِ بچه‌کش، نامتان در تاریخ ثبت شد».
خبرگزاری جمهوری اسلامی، ایرنا، یکشنبه ۲۹ آبان ۱۴۰۱ از بازداشت او خبر داد. بر اساس این گزارش، قاضیانی با «حکم قضایی» توسط دستگاه امنیتی بازداشت شد. خبرگزاری ایرنا اتهام قاضیانی را «ارتباط با رسانه‌های معاند و ضدانقلاب» عنوان کرده است. پس از این واقعه، لیلا نقدی‌پری، طراح صحنه و لباس سینما، پس از خواندن بیانه‌ای در اینستاگرامش، مخالفتش را با حجاب اجباری اعلام کرده، و اقدام هنگامه قاضیانی را به همان شکل تکرار کرد.
در تاریخ نهم آبان ۱۴۰۲ او در استوری صفحهٔ شخصی خود در اینستاگرام تصویری از احضاریه به تاریخ ابلاغ هفتم شهریور ۱۴۰۲ جهت حضور در دادسرای فرهنگ و رسانه به جرم نشر اکاذیب و تبلیغ علیه نظام منتشر کرد. بازپرس این پرونده حمید درگاهی خو می‌باشد.
فیلم‌شناسی > سینمایی

| عنوان | سال | کارگردان |
| --- | --- | --- |
| سازهای ناکوک | ۱۳۹۸ | علی حضرتی |
| زعفرانیه ۱۴ تیر | ۱۳۹۷ | سیدعلی هاشمی |
| به وقت خماری | ۱۳۹۶ | محمدحسین لطیفی |
| اردک لی | ۱۳۹۶ | بهروز غریب پور |
| یک قناری یک کلاغ | ۱۳۹۵ | اصغر عبداللهی |
| برادرم خسرو | ۱۳۹۴ | احسان بیگلری |
| دلبری | ۱۳۹۳ | سیدجلال دهقانی اشکذری |
| هاری | ۱۳۹۳ | امیراحمد انصاری |
| پدر آن دیگری | ۱۳۹۳ | یدالله صمدی |
| ساکن طبقه وسط | ۱۳۹۳ | شهاب حسینی |
| آزادی مشروط | ۱۳۹۲ | حسین مهکام |
| جینگو | ۱۳۹۲ | تورج اصلانی |
| با دیگران | ۱۳۹۲ | ناصر ضمیری |
| به تهران خوش آمدید | ۱۳۹۲ | رضا سبحانی |
| بشارت به یک شهروند هزاره سوم | ۱۳۹۱ | محمدهادی کریمی |
| زندگی مشترک آقای محمودی و بانو | ۱۳۹۱ | روح‌الله حجازی |
| روزهای زندگی | ۱۳۹۰ | پرویز شیخ‌طادی |
| میگرن | ۱۳۹۰ | مانلی شجاعی فرد |
| من مادر هستم | ۱۳۸۹ | فریدون جیرانی |
| برف روی شیروانی داغ | ۱۳۸۹ | محمدهادی کریمی |
| سعادت‌آباد | ۱۳۸۹ | مازیار میری |
| آینه‌های روبرو | ۱۳۸۸ | نگار آذربایجانی |
| بیداری رؤیاها | ۱۳۸۸ | محمدعلی باشه آهنگر |
| طاووس‌های بی‌پر | ۱۳۸۷ | جواد مزدآبادی |
| به همین سادگی | ۱۳۸۶ | رضا میرکریمی |
| نیلوفر | ۱۳۸۵ | سابین ژمایل |
| اقلیما | ۱۳۸۵ | محمدمهدی عسگرپور |
| روایت‌های ناتمام | ۱۳۸۵ | پوریا آذربایجانی |
| به آهستگی | ۱۳۸۴ | مازیار میری |
| بازنده | ۱۳۸۳ | قاسم جعفری |
| سایه‌روشن | ۱۳۸۰ | حسن هدایت |
فیلم‌شناسی > تلویزیون

| عنوان | سال | کارگردان | پخش از |
| --- | --- | --- | --- |
| سرزمین مادری | ۱۳۹۶–۱۳۸۷ | کمال تبریزی | شبکه ۳ |
:
فیلم‌شناسی > نمایش خانگی

| عنوان | سال | کارگردان | پخش از |
| --- | --- | --- | --- |
| پدر گواردیولا | ۱۴۰۱–۱۴۰۰ | سعید نعمت‌الله | تماشاخانه |
| جزیره | ۱۴۰۰ | سیروس مقدم | فیلیمو |
| آمستردام(مجموعه نمایش خانگی) | ۱۴۰۰ | مسعود قراگزلو | تماشاخانه |
| هم گناه | ۱۳۹۸ | مصطفی کیایی | نماوا فیلیمو |
فیلم‌شناسی > تئاتر

| عنوان | سال | کارگردان |
| --- | --- | --- |
| کالیگولا | ۱۳۸۹ | همایون غنی‌زاده |
| خنکای ختم خاطره | ۱۳۸۸ | حمیدرضا آذرنگ |
| در انتظار گودو | ۱۳۸۳ |  |
جوایز و افتخارات > جشنواره فیلم فجر

| سال | دوره | بخش | فیلم | نتیجه | جایزه |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱۳۹۰ | سی‌امین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر | بهترین بازیگر نقش اول زن | روزهای زندگی | برنده | سیمرغ بلورین |
| ۱۳۹۰ | سی‌امین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر | بهترین بازیگر زن بخش فیلم اول | میگرن | نامزدشده | سیمرغ بلورین |
| ۱۳۸۶ | بیست و ششمین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر | بهترین بازیگر نقش اول زن | به همین سادگی | برنده | سیمرغ بلورین |
جوایز و افتخارات > سایر جشنواره‌ها

| سال | جایزه | رده | فیلم | نتیجه |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱۴۰۳ | بیست و سومین دوره جشن حافظ | بهترین بازیگر زن درام | سرزمین مادری | نامزدشده |
|  | جشنواره فیلم فجر کرمان | جایزه بهترین بازیگر زن | بشارت به یک شهروند هزاره سوم | برنده |
|  | جشنواره فیلم دفاع مقدس | جایزه بهترین بازیگر زن | روزهای زندگی | برنده |
|  | جشن خانه سینما | بهترین بازیگر نقش مکمل زن | سعادت آباد | نامزدشده |
|  | تندیس حافظ | بهترین بازیگر زن | بیداری رؤیاها | برنده |
|  | جشنوارهٔ دنیای تصویر |  | به همین سادگی | برنده |
|  | جشنواره وارنا | جایزه بهترین بازیگر زن | به همین سادگی | برنده |
:
مهرگان (مجله)

| 0 | 1 |
| --- | --- |
سردبیر: عبدالحسین زرین‌کوب
بنیان‌گذار: ارگان لیسانسیه‌های دانشسرای عالی
کشور: ایران
زبان: فارسی
مهرگان مجله‌ای بود که از اواخر دهه ۱۳۲۰ به بعد در تهران منتشر می‌شد. این مجله تحت نظر ارگان لیسانسیه‌های دانشسرای عالی بود.
انتشار

این مجله به صورت هفتگی و با قطع روزنامه منتشر می‌شد. صاحب امتیاز آن محمد درخشش و سردبیرش عبدالحسین زرین کوب بود. جلال آل احمد مدتی مدیر داخلی مجله بود. این نشریه در برابر حزب توده به موضع‌گیری‌های دقیق سیاسی می‌پرداخت و همین سوابق باعث شد درخشش در زمان نخست‌وزیری علی امینی به سال ۱۳۴۱ به وزارت فرهنگ برسد.
کتاب دو قرن سکوت ابتدا به‌صورت پاورقی در این مجله منتشر شد.
انتشار این مجله بعدها در خارج از کشور به سردبیری ستاره درخشش ادامه یافت.
ساقی بیا که یار ز رخ پرده برگرفت

غزلی با مطلعِ «ساقی بیا که یار ز رخ پرده برگرفت» غزل شمارهٔ ۸۶ از دیوانِ حافظ در تصحیحِ محمد قزوینی و قاسم غنی است.
در دیگر آثار هنری

دو قطعهٔ خوشنویسی اثر جعفر بایسنقری متعلق به نیمهٔ نخست سدهٔ ۹ ه‍.ق در یکی از مرقع‌های یعقوب‌بیک آق‌قویونلو به شماره‌های ۲۱۵۳ و به‌سال ۸۸۳–۸۹۶ ه‍.ق/۱۴۷۸–۱۴۹۰ م موجود است. این مرقع در کتابخانهٔ توپکاپی‌سرای استانبول نگهداری می‌شود. این دو قطعه شامل بیت‌هایی از غزل‌های «روی تو کس ندید و هزارت رقیب هست / در غنچه‌ای هنوز و صدت عندلیب هست» و «ساقی بیا که یار ز رخ پرده برگرفت / کار چراغ خلوتیان باز درگرفت» است.
زمیتسا

| زمیتسا Змейца | زمیتسا Змейца |
| --- | --- |
روستا: روستا
کشور:  بلغارستان
استان (Oblast): استان اسمولیان
شهرستان (Obshtina): شهرستان دوسپات
حکومت: حکومت
 • شهردار: Venelin Doikov (سوسیال دموکراسی)
مساحت: مساحت
 • کل: ۳۴٫۶۴۳ کیلومتر مربع (۱۳٫۳۷۶ مایل مربع)
ارتفاع: ۱٬۳۲۷ متر (۴۳۵۴ فوت)
جمعیت (2010-12-15): جمعیت (2010-12-15)
 • کل: ۱٬۴۷۳
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۲ (EET)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۳ (EEST)
کد پستی: 4834
کد منطقه: 03043
Car plates: CM
زمیتسا (به بلغاری: Zmeitsa) یک منطقهٔ مسکونی در بلغارستان است که در شهرستان دوسپات واقع شده‌است.
 زمیتسا ۳۴٫۶۴۳ کیلومتر مربع مساحت و ۱٬۴۷۳ نفر جمعیت دارد و ۱٬۳۲۷ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
ادبیات ترکی استانبولی

با ادبیات ترکمن اشتباه نشود.
بالا از راست به چپ:
ناظم حکمت - خالده ادیب آدیوار
اورهان ولی - گلتن آکین
ادبیات ترکی استانبولی شامل قطعات شفاهی و متون نوشته شده به زبان ترکی استانبولی می‌شود، چه در شکل عثمانی چه در اشکال کمتر ادبی آن مانند گونه‌ای که امروزه در جمهوری ترکیه به آن صحبت می‌شود. زبان ترکی عثمانی که اساس بیشتر مجموعه نوشتارها را تشکیل می‌دهد، تحت تأثیر فارسی و عربی بود و به الفبای ترکی عثمانی نوشته می‌شد.
پس از اسلام

پس از اسلام بر اثر دین جدید و برخورد با ایرانیان و مسلمانان تغییراتی در دین، زبان و سبک زندگی‌شان به‌وجود آمد و به سرزمین‌های جنوبی‌تر مهاجرت کردند. ادبیات ترکی در حقیقت به‌صورت کتبی از همان دوره به وجود آمد و نخستین کتاب ادب ترکی قوتادغوبیلیگ است که در قرن یازدهم میلادی به پایان رسیده‌است.[نیازمند منبع]
آثار ادبیات ترکی از پس از اسلام تا دورهٔ امپراتوری عثمانی و تیموریان:
قوتادغوبیلیگ: به معنی دانش مقدس نوشتهٔ یوسف بلاساغونی (مشهور به یوسف خاص حاجب بلاساغونی) که در سال ۱۰۶۹ میلادی به پایان رسید و تقدیم خاقان قراخانیان بغراخان شد. این اثر بر هجایی بر همان وزن شاهنامه سروده شده‌است. این اثر مثنوی ۶۶۴۵ بیت دارد. مضمون آن مانند سیاست نامه‌ها است.
دیوان لغات‌الترک: نوشتهٔ محمود کاشغری ست و در مورد آموزش لغات زبان ترکی به عربی‌زبانان بوده و ترکی-عربی است. این اثر در سال ۴۵۱ هجری تألیف و به خلیفه عباسی تقدیم شده‌است و حاوی ۷۵۰۰ تکواژ است.[نیازمند منبع]
جواهر النحو فی لغات الترک:نویسنده این کتاب محمود کاشغری است ولی متأسفانه این کتاب به روزگار ما نرسیده و اطلاع ما از این کتاب فقط اشاره ای است که خود نویسنده در مقدمه کتاب آورده‌است.
عتبه الحقایق: نوشتهٔ ادیب احمد یوکنکی در قرن ۱۲ میلادی در آسیای میانه نوشته شده و بر وزن هجایی بوده و کلمات فارسی و عربی زیادی به درون آن راه یافته‌است. این کتاب مانند قوتادغو بیلیگ بر وزن عروضی بحر متقارب مثمن مقصور سروده شده‌است و متن آن را ۱۰۲ دو بیتی تشکیل می‌دهد. کتاب از ۱۴ باب تشکیل یافته و قسمت اصلی را ۹ باب تشکیل می‌دهد.
دیوان حکمت : نوشتهٔ احمد یسوی - مؤسس طریقت یسویه - که اندیشه‌ها و پندهای خود را در این کتاب نوشته‌است و به پیر ترکستان مشهور است و عطار در منطق الطیر چند بیت از ابیات دیوان حکمت را به فارسی برگردانده و تمثیلی هم آورده‌است. ایشان در سال ۵۶۲ هجری رحلت کرده‌اند .[نیازمند منبع]
قصص الانبیا: در سال۶۸۹ هجری توسط ناصر ربغوزی فرزند برهان الدین ربغوزی در مناقب پیغمبران نوشته شده‌است. ایشان اهل رباط اوغوز بودند که در منطقه خوارزم ترکستان غربی قرار دارد. قصص الانبیا به نثر نوشته شده‌است ولی قطعات منظوم نیز در متن دارد .[نیازمند منبع]
اوغوز خان داستانی: که به نثر و نظم است و در قرن سیزدهم میلادی نوشته شده‌است و دربردارنده داستان کهن ترکان یعنی داستان اغوز خان است.[نیازمند منبع]
چرخ نامه:اثر خواجه احمد فقیه، او اولین کسی است که در آسیای صغیر و در غرب آسیا به زبان ترکی شعر نوشت. پیش از او کسی در غرب دریای خزر هنوز به ترکی اثر منظوم خلق نکرده بود و بدین ترتیب او را می‌توان پدر ادبیات ترکی غربی معرفی نمود. او کتابی به نام اوصاف مساجد الشریفه دارد.
شیاد حمزه: همان زمان با احمد فقیه‌است و داستان یوسف و زلیخا را او اولین بار به ترکی ترجمه کرده‌است که اثر او ۱۵۲۹ بیت دارد و در قالب مثنوی است.
خواجه دهخانی: او در قرن سیزدهم می‌زیسته و از او چند غزل و یک قصیده بجای مانده‌است.
آنچه عنوان شد آثاری هستند که از آغاز دوره اسلامی تا قرن ۱۴ به زبان ترکی نوشته شده‌است. از این دوره به بعد ادبیات ترکی شدیداً تحت نفوذ ادبیات فارسی قرار می‌گیرد و بسیاری از آثار ادبیات فارسی به ترکی ترجمه می‌شوند. این دورهٔ جدید در ادبیات ترک با روی کار آمدن آل عثمان همزمان است.
آغاز

نخستین دوره که از قرن ۱۴ با شدت یافتن تأثیرات ادبیات فارسی آغاز می‌شود با مهاجرت روزافزون ایرانیان آرامش‌طلب و بیزار از جنگ به آسیای صغیر قدرت می‌یابد و تا پایان قرن ۱۹ میلادی پابرجاست. در این عهد تقریباً اکثر کتاب‌های ادبیات فارسی به ترکی ترجمه شد که بر غنا و ارزش ادب ترک افزود و آن را برای رشد همه‌جانبه آماده نمود. این دوره تا قرن ۱۹ که ادب ترک تحت تأثیر ادب غرب قرار می‌گیرد پابرجاست.[نیازمند منبع]