موسی بن یوشع

موسی بن یوشع یا موسی ناربونی یا ماسترو ویدال بلسوم فیلسوف و پزشک یهودی کاتالونیایی قرون وسطا بود.
وی در پرپینیان در خانواده‌ای زاده شد که نخست در ناربون می‌زیست. او پس از یک دوره تحصیلات یهودی سنتی به همراه مطالعه فلسفه و طب؛ پزشک گرید و کتابی در پزشکی نوشت که به نام راه زندگی مشهور شد. در آن کتاب، نسخه‌ها و دارویی‌های زیادی را چنان‌چه می‌دانست، توصیف کرد. در سال ۱۳۴۴ از پریپینیان خارج شد و در چند شهر اسپانیایی از جمله سرورا، بارسلون، تولدو و برگوس ساکن شد. در سال ۱۳۵۵ نوشتن کتاب شرحی بر کتاب دلالةالحائرین خود را آغاز کرد؛ این اثر در سال ۱۳۶۲ در سوریا به پایان رسید و وی پس از نگارش آن درگذشت.
آثار موسی بن یوشع، شامل مطالعاتی در مورد ابن‌میمون، تفاسیری بر رساله‌های ابن‌رشد، تفسیری بر تهافت‌الفلاسفه و مقاصدالفلاسفه نوشته امام محمد غزالی، تفسیری بر حی بن یقظان نوشته ابن‌طفیل، تفسیری بر کتاب قانون نوشته ابن‌سینا، تفسیری بر ارغنون نوشته ارسطو و تفسیری بر کتاب مراثی است.
به علاوه، سه اثر کوچک، یعنی رساله‌ای در باب اندازه قامت الهی، رساله‌ای در جبر و اختیار و فصول موسی دربردارنده دیدگاه‌های فلسفی اوست. ناربونی در رساله اول به دانش خدا و آگاهی او از آفریدگانش و آگاهی آن‌ها به او می‌پردازد. او در این کتاب بر اساس تفسیر ابراهیم بن عزرا بر سفر خروج و نیز بر اساس کتاب مقدس و نوشته‌های خاخامها سخن گفته‌است. بن‌یوشع در کتاب فصول موسی به شرح و بسط نظریه قدم عالم پرداخته و مشکلات ناشی از آشکار کردن این نظریه برای عوام را مورد تأکید قرار داده‌است؛ وی در این کتاب هم‌چنین موضوع مشیت الهی را مورد بحث قرار داده، در این زمینه دیدگاه ابن‌طیبون را بیان کرده‌است.
| ن ب وبزرگان فلسفه یهودی | ن ب وبزرگان فلسفه یهودی |
| --- | --- |
ابراهیم برحیا •  ابراهیم بن دائود •  ابراهیم ابوالعفیا •  ابن عزرا •  ابراهیم بیباگو •  ابراهیم جیگر •  ابن گرشوم •  ابن‌طیبون •  ابن‌لطیف •  ابن‌میمون •  ابن‌نسیم •  اسحاق ابرونئیل •  اسحاق پولگار •  اسحاق عارمئا •  اسحاق لاوی •  اسحق البلاغ •  اسحق الفاسی •  العازر شاخ •  اوراهام مردخای •  اونر برگوسی •  ایلیا بن موسی ابا دلمدیگو •  بحیه بن پقوده •  بعل شم طوو •  بن ایش چای •  حسدای کرسکاس •  حوتر بن سلیمان •  داوود مقمص •  داوود قیمحی •  زراحیا شئلتیئل •  سعادیا گائون •  سلیمان ابن گبیرول •  سموئیل بن یهودا •  شم طوو بن یوسف فالاکوئرا •  شماریا بن ایلیا •  شمعون بن صمح دوران •  شنئور لیادی •  عتنئیل بن فیومی •  عمانوئیل رومی •  عیلی بن ملکا •  گرشوم بن سلیمان •  لئوپولد زونز •  لوی کانفلانی •  مناخم شنئیرسون •  موسی بن میمون •  موسی ناربنی •  موشه فینشتاین •  نیسیم بن موسی •  هیلل ورنا •  ویلینا گائون •  یدایا پنینی  •  یسرائل جیکبسن •  یعقوب بن ابا •  یعقوب قرقسانی •  یهودا بن اسحاق ابرونئیل •  یهودا بن سلیمان •  یهودا بن موسی •  یهودا هلوی •  یهودا هناسی •  یوسف آلبو •  یوسف بصیر •  یوسف بن یهودا •  یوسف کارو •  یوسف کاسپی •  یوشع لورکی: ابراهیم برحیا •  ابراهیم بن دائود •  ابراهیم ابوالعفیا •  ابن عزرا •  ابراهیم بیباگو •  ابراهیم جیگر •  ابن گرشوم •  ابن‌طیبون •  ابن‌لطیف •  ابن‌میمون •  ابن‌نسیم •  اسحاق ابرونئیل •  اسحاق پولگار •  اسحاق عارمئا •  اسحاق لاوی •  اسحق البلاغ •  اسحق الفاسی •  العازر شاخ •  اوراهام مردخای •  اونر برگوسی •  ایلیا بن موسی ابا دلمدیگو •  بحیه بن پقوده •  بعل شم طوو •  بن ایش چای •  حسدای کرسکاس •  حوتر بن سلیمان •  داوود مقمص •  داوود قیمحی •  زراحیا شئلتیئل •  سعادیا گائون •  سلیمان ابن گبیرول •  سموئیل بن یهودا •  شم طوو بن یوسف فالاکوئرا •  شماریا بن ایلیا •  شمعون بن صمح دوران •  شنئور لیادی •  عتنئیل بن فیومی •  عمانوئیل رومی •  عیلی بن ملکا •  گرشوم بن سلیمان •  لئوپولد زونز •  لوی کانفلانی •  مناخم شنئیرسون •  موسی بن میمون •  موسی ناربنی •  موشه فینشتاین •  نیسیم بن موسی •  هیلل ورنا •  ویلینا گائون •  یدایا پنینی  •  یسرائل جیکبسن •  یعقوب بن ابا •  یعقوب قرقسانی •  یهودا بن اسحاق ابرونئیل •  یهودا بن سلیمان •  یهودا بن موسی •  یهودا هلوی •  یهودا هناسی •  یوسف آلبو •  یوسف بصیر •  یوسف بن یهودا •  یوسف کارو •  یوسف کاسپی •  یوشع لورکی