درون‌مایه‌ها در ترانه یخ و آتش
خشونت و مرگ

دیوید اور از نیویورک تایمز، مارتین را به‌عنوان «خونسرد» بدون عذرخواهی تحسین کرد و گفت: این مجموعه کتاب ادبیات کودکان نیست، «پسری را از بالکن پرت می‌کنند، زنی که صورتش را گاز می‌گیرند، مردی که بینی‌اش را می‌برند. گوش دختری که بریده می‌شود، تجاوزهای متعدد، کشتارهای فراوان، بلعیدن مردم توسط حیوانات [و] سر بریدن‌های بسیار». جیمز هیبرد از اینترتینمنت ویکلی بی‌رحمی مارتین در مورد کشتن شخصیت‌های محبوب را به‌عنوان ویژگی بارز سریال می‌دید، که باعث می‌شد «هواداران کتاب‌هایشان را در اتاق پرت کنند - فقط برای اینکه دوباره آن‌ها را بردارند». بیل شیهان از واشینگتن پست خاطرنشان کرد که آسیب‌پذیری شخصیت‌ها و احتمالاً مرگ قریب‌الوقوع «احساس خوش‌آمدگویی از عدم قطعیت را به روند قضاوت می‌دهد و به حفظ سطح تعلیق به‌طور مداوم در سرتاسر داستان کمک می‌کند».
اگرچه فانتزی از قلمروی تخیلی سرچشمه می‌گیرد، اما مارتین یک ضرورت صادقانه برای انعکاس دنیای واقعی می‌بیند که در آن مردم، حتی افراد محبوب، با مرگی گاه زشت می‌میرند. مرگ افراد اضافی یا اورک‌ها هیچ تأثیر عمده‌ای بر خوانندگان ندارد، در حالی که مرگ یک دوست تأثیر عاطفی بسیار بیشتری دارد. مارتین شخصیت‌های اصلی را می‌کشد، زیرا برای او بسیار آزاردهنده است که در اوایل داستان مردم بدانند چه کسی به‌عنوان قهرمان آسیب نمی‌بیند. مارتین از این فقدان واقع‌گرایی متنفر است و موقعیت را با سربازی که شب قبل از نبرد ترسیده بود، مقایسه می‌کند. مارتین از خوانندگانش می‌خواهد که وقتی صفحه را ورق می‌زنند احساس کنند که هیچ‌کس در امان نیست. مارتین فدا کردن یک قهرمان را برای گفتن چیزی عمیق در مورد طبیعت انسان ترجیح می‌دهد و به خوانندگانی که نمی‌خواهند ناراحت یا آزرده شوند، کتاب‌های دیگر را برای خواندنی آسوده پیشنهاد می‌کند.
«یک نادرستی ذاتی در نوع فانتزی وجود دارد که بسیاری از مردم انجام داده‌اند، جایی که یک جنگ بزرگ وجود دارد که جهان را از هم می‌پاشد، اما هیچ‌کسی که می‌شناسیم هرگز واقعاً از این موضوع ناراحت نمی‌شود… قهرمانان فقط از [روستاهای ویران شده] گذر می‌کنند، مردم با هر دست کشته می‌شوند، اندکی در آن شرایط وخیم زنده می‌ماند. این یک دروغ است که مرا آزار می‌دهد.»
—جرج آر.آر. مارتین در مصاحبه با هفته‌نامه سای فای در ۲۰۰۰
مارتین هنگام انتخاب شخصیت‌ها برای مرگ در صحنه‌های نبرد، شخصیت‌های ثانویه یا ثالث را از لیست شخصیت‌ها انتخاب می‌کند بدون اینکه زیاد فکر کند، زیرا او این شخصیت‌ها را کمتر توسعه‌یافته و در برخی موارد فقط به عنوان نام می‌بیند. با این حال، مرگ و زمان مرگ بسیاری از شخصیت‌های اصلی از ابتدا برنامه‌ریزی شده‌است، اگرچه نوشتن این صحنه‌ها ممکن است همیشه آسان نباشد. صحنه‌ای به نام «عروسی سرخ» که در اواسط طوفان شمشیرها اتفاق می‌افتد و چندین شخصیت اصلی در آن می‌میرند، سخت‌ترین صحنه‌ای بود که مارتین نوشته بود. او بارها از نوشتن این فصل صرف نظر کرد و در نهایت آن را برای طوفان شمشیرها نوشت. پاسخ خوانندگان از ستایش تا محکومیت متغیر بود، اما مارتین گفت که این فصل «برای نوشتن دردناک بود، خواندن آن [هم] باید دردناک باشد، باید صحنه‌ای باشد که قلب شما را کنده و شما را مملو از وحشت و اندوه کند.»
جنگ‌های رمان‌ها از نظر اخلاقی بسیار پیچیده‌تر از مبارزه میان خیر و شر هستند. این رمان‌ها باید منعکس کنند که جنگ‌ها نرخ مرگ و میر قابل توجهی دارند. نگرش رمان‌ها نسبت به جنگ بر اساس تجربیات مارتین در مورد جنجال‌های جنگ ویتنام شکل گرفته‌است. از آنجایی که مارتین مخالف جنگ ویتنام بود، کتاب‌ها برخی از دیدگاه‌های او را دربارهٔ جنگ و خشونت و هزینه‌های آن منعکس می‌کنند، اگرچه او تلاش می‌کند از استفاده از شخصیت‌هایش به‌عنوان سخنگو برای دیدگاه شخصی خود اجتناب کند.
در میان پیچش‌های داستانی می‌توان به مرگ شخصیت‌های به ظاهر حیاتی و ظاهر شدن دوباره شخصیت‌های مرده اشاره کرد. با این حال، ریچل براون از آتلانتیک گفت که تمایل مارتین به غیرقابل پیش‌بینی بودن ممکن است باعث شود خواننده به‌طور فزاینده‌ای نسبت به مرگ‌های ظاهری شک کند و به سرنوشت جان اسنو در رقصی با اژدهایان اشاره کرد. مارتین معتقد است که بازگرداندن یک شخصیت مرده مستلزم یک تجربه دگرگون‌کننده برای شخصیت است. بدن ممکن است در حال حرکت باشد، اما جنبه‌ای از روح تغییر کرده یا از بین می‌رود. یکی از شخصیت‌هایی که بارها و بارها از مرگ بازگشته است، بریک دونداریون، ارباب رعد و برق است و اتفاقی که با او افتاده‌است با برخی دیگر از شخصیت‌های احیا شده نیز تکرار می‌شود. تکه‌هایی از انسانیت و زندگی‌های گذشته‌اش از دست می‌رود هر بار که از مرگ بازمی‌گردد، گوشتش از او فروکش می‌شود، اما او مأموریتی را که قبل از مرگ برای انجام آن فرستاده شده بود، به یاد می‌آورد.