stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
بوسنی و هرزگوین
تاریخ > جنگ جهانی اول

منطقه بوسنی با جمعیتی از نژاد اسلاو، به عنوان باقیمانده قلمروی اروپایی امپراتوری عثمانی، میدان کشمکش ملی‌گرایان صرب و امپراتوری اتریش-مجارستان بود. جنگ جهانی اول با ترور آرشیدوک فرانتس فردیناند ولیعهد امپراتوری اتریش-مجارستان به دست صربی ملی‌گرا در سارایوو، پایتخت بوسنی و هرزگووین جرقه خورد.[نیازمند منبع]
تاریخ > یوگسلاوی

پس از پایان جنگ جهانی اول، پادشاهی یوگسلاوی تشکیل شد که بوسنی و هرزگوین بخشی از آن بود.[نیازمند منبع] در جریان دوره دیکتاتوری سلطنتی، حاکمیت غالباً صرب یوگسلاوی با توافق سوتکویچ-ماچک در ۲۶ اوت ۱۹۳۹، با ادعای کروات بودن مسلمانان بوسنیایی، منطقه بوسنی و هرزگوین را بین صرب‌ها و کروات‌ها تقسیم کرد. این اقدام موجب تشدید بحران داخلی درون یوگسلاوی گشت. در این زمان، با توجه به نیاز رایش سوم به مواد اولیه، منابع معدنی آهن و بوکسیت بوسنی و هرزگوین مورد توجه آلمانی‌ها قرار گرفت و آن‌ها را علاقه‌مند به سرمایه‌گذاری در صنایع مرتبط با آن در این منطقه کرد. با افزایش نفوذ سیاسی رایش سوم، اقلیت ۱۵ هزار نفری آلمانی ساکن در بوسنی و هرزگوین شروع به افزایش فعالیت‌های خود کردند که با سرکوب‌گری رژیم یوگسلاوی مواجه گشتند. از جمعیت ۸۲ هزار نفری یهودیان در یوگسلاوی حدود ۱۴۵۰۰ نفر در بوسنی و هرزگوین قرار داشتند. تحت فشار آلمان، دولت یوگسلاوی شروع به سخت‌گیری بر این جمعیت کرد. این یهودی‌ها از سفاردی‌هایی بودند که در اواخر سده پانزدهم از اسپانیا اخراج شده و در سده شانزدهم در این منطقه مستقر گشته بودند. در پی آغاز جنگ جهانی دوم و حمله آلمان به یوگسلاوی در ماه آوریل سال ۱۹۴۱، این کشور در عرض ۱۰ روز به تصرف مهاجمان درآمد. با فروپاشی یوگسلاوی، دولت مستقل کرواسی با پشتیبانی آلمان و ایتالیا، با دربر گرفتن تمامی اراضی بوسنی و هرزگوین، تشکیل گردید. شمار زیادی نیروهای ایتالیایی و آلمانی در بوسنی و هرزگوین مستقر گشتند. آلمانی‌ها در قسمت‌های توسعه‌یافته‌تر این سرزمین قرار گرفتند. خصومت ایتالیا با رژیم اوستاشه در کرواسی که از توسعه‌طلبی ایتالیایی‌ها در منطقه نشات می‌گرفت، سبب تلاش آن برای خارج کردن بوسنی و هرزگوین از تسلط کروات‌ها می‌شد. به هر صورت بوسنی و هرزگوین تا پایان جنگ جهانی دوم تحت سلطه این حاکمیت کروات باقی ماند. سال ۱۹۴۴ با شکست آلمان و خروج نیروهای آن از یوگسلاوی، پارتیزان‌های ملی‌گرای یوسیپ بروز تیتو بر بوسنی و هرزگوین حاکم شدند.[نیازمند منبع]
پس از پایان جنگ و ایجاد جمهوری فدرال سوسیالیستی یوگسلاوی، بوسنی و هرزگوین یکی از جمهوری‌های آن بود.
تاریخ > پس از فروپاشی یوگسلاوی

همچنین ببینید: جنگ بوسنی
با فروپاشی یوگسلاوی، جمهوری بوسنی و هرزگوین نیز پس از همه‌پرسی برای کسب استقلال، در آغاز سال ۱۹۹۲ اعلام موجودیت کرد. این اتفاق، آغازگر جنگ بوسنی شد. در بوسنی سه قومیت بوسنیایی مسلمان و صرب ارتدوکس و کروات کاتولیک سکونت داشتند. همه‌پرسی استقلال، توسط صرب‌های بوسنی تحریم شده بود و با مشارکت ۶۷٪ مردم، ۹۸٪ رأی‌دهندگان به استقلال بوسنی و هرزگوین رأی دادند.
صرب‌های بوسنی، که از جانب صربستان و مونته‌نگروی همسایه حمایت می‌شدند، جمهوری صرب بوسنی را تشکیل دادند و ارتش جمهوری صرب بوسنی به قصد تجزیه کشور بوسنی در طول خطوط قومیتی و پیوند دادن نواحی صرب‌نشین برای تشکیل «صربستان بزرگ»، به تهاجم مسلحانه و نسل‌کشی مسلمانان پرداخت. کروات‌های بوسنی نیز با حمایت کرواسی، جمهوری کروات بوسنی و هرزگوین را تشکیل دادند. قدرت‌های اروپایی هم از وجود کشور مسلمان ناهمگون در اروپای مسیحی ناخشنود بودند و حاضر به کمک نبودند[نیازمند منبع]. بوسنیایی‌ها که با ضعف تسلیحاتی در تحریم بودند، به‌شدت تحت فشار جنگ چهار ساله قرار گرفتند. در این میان تنها بعضی کشورهای مسلمان مانند ایران، پاکستان و عربستان کمک‌هایی کردند[نیازمند منبع].
با اعمال نظر انگلستان و ایالات متحده آمریکا در آغاز ۱۹۹۴ (میلادی) در پی موافقت‌نامه واشینگتن، جمهوری کروات بوسنی و هرزگوین و جمهوری بوسنی و هرزگوین با هم ادغام شده و فدراسیون بوسنی و هرزگوین را ایجاد کردند[نیازمند منبع]. با این موافقت‌نامه بوسنیایی‌ها و کروات‌ها، تعداد طرف‌های جنگ را در کشور بوسنی و هرزگوین بعد از دو سال، از سه به دو کاهش داد.
سرانجام در اواخر سال ۱۹۹۵ گروه‌های درگیر جنگ، موافقت‌نامهٔ صلح دیتون آمریکا را امضا کردند که جنگ چهار ساله داخلی قومیتی را متوقف کرد. توافق‌نامه پایانی در ۱۴ دسامبر ۱۹۹۵ در پاریس امضا شد.
توافق صلح دیتون مرزهای بین‌المللی بوسنی و هرزگوین را ابقا کرد و دولت مشترکی چند قومیتی و دموکراتیک ایجاد کرد که با در دست داشتن هدایت سیاست خارجی، روابط دیپلماتیک و امور مالی تقویت می‌شد. ترتیبات سیاسی به‌جامانده از توافق صلح دیتون در سال ۱۹۹۵ به درگیری‌ها خاتمه داد. اما این توافقات اختلافات ناشی از ایدئولوژی‌های ملی‌گرایانه‌ای را که جنگ به‌خاطر آن‌ها آغاز شد را التیام نبخشیده است. همچنین این توافق، کنترل قدری کم‌تر از نیمی از کشور و امکان وتوی سیاست‌های ملی در بوسنی هرزگوین را در اختیارشان گذاشت، که این امر جلوی توسعه اقتصاد بوسنی را گرفته و زمینه را برای رواج فساد مالی و اداری فراهم کرده است.
همچنین لایه دومی از حکومت تشکیل شد. از دو بخش کمابیش برابر از لحاظ اندازه، در نظر گرفته شد: فدراسیون بوسنیایی/کروات بوسنی و هرزگوین و جمهوری صربی بوسنی تحت رهبری صرب‌ها (RS). دولت‌های فدراسیون و RS با امکان نظارت بر اکثر فعالیت‌های دولت تقویت شدند. همچنین دفتر نمایندگان بلندپایه (OHR) برای نظارت بر اجرای جنبه‌های مدنی موافقت‌نامه تأسیس شد.
در سال ۱۹۹۵–۱۹۹۶، یک نیروی ۶۰٫۰۰۰ نفری حافظ صلح به رهبری ناتو (IFOR) برای اعمالِ نظارت بر اجرای جنبه‌های نظامی موافقت‌نامه در بوسنی خدمت می‌کردند.
سپس نیروی حافظ صلح ناتو با نیرویی کوچک‌تر ایجاد پایداری به رهبری ناتو (SFOR) جایگزین شد که مأموریت آن جلوگیری از تجدید دشمنی‌ها بود.
در دسامبر ۲۰۰۴ نیروهای حافظ صلح اتحادیه اروپا (EUFOR) جانشین نیروی ایجاد پایداریِ ناتو شد؛ مأموریت آن‌ها حفظ صلح و پایداری در سراسر کشور بود.
سیاست

بوسنی و هرزگوین به لحاظ اداره کشور دارای سامانه منحصربه‌فردی در جهان است. اگرچه به دلیل ساختار تقسیمات کشور در بوسنی و هرزگوین این کشور را نمی‌توان جمهوری دانست، اما اداره آن بر اساس شاخص‌های حکومت جمهوری انجام می‌شود. بوسنی و هرزگوین به دنبال اعلام استقلال برخی از جمهوری‌های یوگسلاوی سابق از جمله اسلوونی، کرواسی و مقدونیه، در تاریخ ۲۹ فوریه و اول مارس ۱۹۹۲ اقدام به برگزاری رفراندوم دربارهٔ استقلال کرد. این رفراندوم که ۲٫۰۷۳٫۵۶۸ نفر معادل ۶۳٫۶ درصد در آن شرکت کردند با اکثریت قاطع ۹۹٫۷ درصد به تصویب رسید. حزب دمکراتیک صربسکا (SDS) رفراندوم را بایکوت و از برگزاری آن در برخی مناطق جلوگیری به عمل آورد. اعلام استقلال بوسنی جنگ داخلی در این کشور را به همراه داشت. با امضای موافقت نامه صلح دیتون، بوسنی و هرزگوین به دو بخش فدراسیون بوسنی و هرزگوین و جمهوری صرب بوسنی (جمهوری صربسکا) تقسیم شد.
«علی عزت بگوویچ»، رئیس «حزب اقدام دمکراتیک»، که طی سال‌های جنگ در این کشور رهبری مسلمانان بوسنی و هرزگوین را بر عهده داشت، به عنوان نخستین رئیس‌جمهور این کشور تا سال ۲۰۰۰ میلادی بر این کشور حکومت کرد. در حال حاضر ریاست جمهوری هر ۸ ماه یک‌بار میان یک بوشنیاک (مسلمان)، یک صرب و یک کروات در گردش است. احزاب عمده این کشور عبارت اند از «حزب اقدام دمکراتیک»، «حزب دمکراتیک صربسکا»، «جامعه دمکراتیک کروات‌ها».
سیاست > سیاست و حکومت در بوسنی و هرزگوین

مقوله سیاست و حکومت در بوسنی بسیار امری پیچیده است. ساختاری که پیچیدگی‌ها و درهم تنیدگی‌های فراوان موجب کاهش کارآمدی آن گردیده است و اگرچه همگان به لزوم اصلاحات اساسی در آن اذعان دارند ولی به دلیل ضرورت حصول اجماع قومی به امری دور از انتظار تبدیل شده است. سیاست و حکومت در بوسنی و هرزگوین نامی کتابی است که در راستای معرفی هرچه بیشتر پیچیدگی‌های سیاسی بوسنی و هرزگوین از سوی مرکز مطالعات سیاسی وزارت خارجه ایران به قلم وحید پرست تاش تألیف و منتشر شده است. این کتاب به معرفی پیچیدگی‌های خاص سیاست در کشور بوسنی پرداخته است.
سیاست > تقسیمات کشوری

بوسنی و هرزگوین از سه منطقه با نام‌های فدراسیون، جمهوری صرب و منطقه برچکو تشکیل شده است. پایتخت این کشور سارایوو است. فدراسیون بوسنی و هرزگوین از ۱۳ کانتون (استان) تشکیل شده است. مرکز جمهوری صرب بوسنی شهر بانیالوکا است.
جغرافیا

مقالهٔ اصلی: جغرافیای بوسنی و هرزگوین
کشور بوسنی و هرزگوین به لحاظ موقعیت جغرافیایی در جنوب شرق اروپا و در شبه جزیره بالکان قرار گرفته است با آب و هوایی معتدل و کوهستانی و سرسبز زیبا؛ که با کشورهای کرواسی، صربستان و مونته‌نگرو مرز مشترک دارد. این کشور از دو ناحیهٔ بوسنی (در شمال) و هرزگوین (در جنوب) تشکیل شده است. مرز آبی این کشور به طول ۲۲ کیلومتر در جنوب تنها راه دسترسی این کشور به آب‌های آزاد دریای مدیترانه است، بندر نئوم در این منطقه واقع شده است.
اقتصاد

مقالهٔ اصلی: اقتصاد بوسنی و هرزگوین
تولید ناخالص داخلی این کشور ۲۹٫۸۹ میلیارد دلار است.
یک میلیون و ۲۶ هزار نفر نیروی کار این کشور را تشکیل می‌دهند و نرخ بیکاری در آن ۴۵٫۵ درصد است. (آمارهای سال ۲۰۰۴ میلادی) یک چهارم جمعیت این کشور زیر خط فقر زندگی می‌کنند و نرخ تورم در آن در سال ۲۰۰۱ میلادی ۲۶٫۲ درصد بود.
صادرات این کشور شامل فلزات، پوشاک و چوب است که به کشورهای کرواسی (۱۹٫۶ درصد)، اسلوونی (۱۶٫۷ درصد)، ایتالیا (۱۵٫۴ درصد)، آلمان (۱۲٫۳ درصد)، اتریش (۸٫۷ درصد) و مجارستان (۵٫۳ درصد) صادر می‌شود.
واردات این کشور شامل ماشین‌آلات و تجهیزات، مواد شیمیایی، سوخت و مواد غذایی است که از کشورهای کرواسی (۲۴ درصد)، آلمان (۱۴٫۵ درصد)، اسلوونی (۱۳٫۲ درصد)، ایتالیا (۱۰ درصد)، اتریش (۵٫۹ درصد) و مجارستان (۵٫۲ درصد) وارد می‌شود.
مردم

مقالهٔ اصلی: مردم بوسنیایی
جمعیت این کشور ۳٬۲۸۹٬۰۰۰ نفر، میانگین سنی جمعیت ۳۹ سال و امید به زندگی در بدو تولد برای زنان ۸۲ سال و برای مردان ۷۴ سال است. کمتر از ۰/۱ درصد از مردم آن به بیماری ایدز مبتلا هستند.
تبار مردم این کشور اسلاو است. ۴۸٪ از مردم این کشور بوسنیایی، ۳۷٪ صرب و ۱۴٪ کروات‌اند. مذهبِ مردمِ بوسنی هرزگووین اسلام (سنی) و مسیحیت (ارتدوکس و کاتولیک) است. که از این میان ۵۰درصد از آن‌ها مسلمان، ۲۱ درصد ارتودوکس و ۱۵ درصد کاتولیک‌اند.
زبان‌های محلی رایج در این کشور بوسنیایی، کروواتی و صربی است، اما بوسنیایی زبان اصلی آن‌ها است.
این تصاویر بین ۱۹۳۲ تا ۱۹۳۶ توسط والتر میتل‌هولتسر از اطراف شهر یایتسی بوسنی تهیه شده‌اند:
شهرهای بزرگ بوسنی

پادشاهی یوگسلاوی
خارج کردن اجساد از زیر خاک، در جنگ بوسنی
باقر عزت بیگویچ رئیس‌جمهور بوسنی و هرزگوین و حسن روحانی هفتمین رئیس‌جمهور ایران
نورد پینگوئین

| نورد پینگوئین | نورد پینگوئین |
| --- | --- |
کاربری: 
تولیدکننده: نورداویاسیون
نخستین پرواز: ۱۹۴۴
تعداد ساخته‌شده: ۲۸۶
توسعه‌یافته از: مسرشمیت ب‌اف ۱۰۸
نورد پینگوئین (به انگلیسی: Nord Pingouin) یک هواپیمای ساختِ کارخانهٔ نورداویاسیون در کشور فرانسه است. این هواپیما برای نخستین بار در ۱۹۴۴ میلادی مورد استفاده قرار گرفت.
آبینینت دل پندس

مکان در 23x15px|border |alt=|link= کاتالونیا, 23x15px|border |alt=|link= اسپانیا
| Avinyonet del Penedès | Avinyonet del Penedès |
| --- | --- |
شهرستان: شهرستان
  نشان:   نشان
بخش خودمختار:  کاتالونیا
استان: Barcelona
Comarca: Alt Penedès
حکومت: حکومت
 • شهردار: Joan Marcé Casas
مساحت: مساحت
 • کل: ۲۹٫۱۳ کیلومتر مربع (۱۱٫۲۵ مایل مربع)
ارتفاع: ۲۸۰ متر (۹۲۰ فوت)
جمعیت (2007): جمعیت (2007)
 • کل: ۱٬۵۸۸
 • تراکم: ۵۵/کیلومتر مربع (۱۴۰/مایل مربع)
اهلیت‌نام(ها): Avinyonetenc, avinyonetenca
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (زمان)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (زمان)
آبینینت دل پندس (به اسپانیایی: Avinyonet del Penedès) یک شهرستان در اسپانیا است که در کاتالونیا واقع شده‌است.
خصوصیات

آبینینت دل پندس ۲۹٫۱۳ کیلومترمربع مساحت و ۱٬۵۸۸ نفر جمعیت دارد و ۲۸۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
فوکر اس-۱۳

| Fokker S> 13 | Fokker S> 13 |
| --- | --- |
Fokker S.13 Universal Trainer: Fokker S.13 Universal Trainer
کاربری: هواپیمای آموزشی
تولیدکننده: فوکر
تعداد ساخته‌شده: ۱
فوکر اس-۱۳ (به انگلیسی: Fokker S-13) یک هواپیمای ساختِ فوکر است.
اس‌بی-۲ پلیکان

| اس‌بی-۲ پلیکان | اس‌بی-۲ پلیکان |
| --- | --- |
کاربری: ترابری شش سرنشینه
تولیدکننده: Pilatus Aircraft
نخستین پرواز: ۳۰ مه ۱۹۴۴
تعداد ساخته‌شده: ۱
اس‌بی-۲ پلیکان (به انگلیسی: Pilatus_SB-2) یک هواگرد ملخ‌پیشین تک‌موتوره از نوع ترابری شش سرنشینه ساخت شرکت Pilatus Aircraft است. هواگرد اس‌بی-۲ پلیکان نخستین پروازش را در ۳۰ مه ۱۹۴۴ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.
آپامیا مورلیا

مکان
| آپامیا مورلیا | آپامیا مورلیا |
| --- | --- |
استان: بورسا
آپامیا مورلیا (به یونانی: Απάμεια Μύρλεια) نامی شهری باستانی بوده در آناتولی در بیتینی و کرانهٔ دریای مرمره؛ ویرانه‌های آن امروزه در چند کیلومتری جنوب مودانیای استان بورسا در ناحیه مرمره کشور کنونی ترکیه جای دارد.
تاریخچه

این شهر در آغاز مورلیا خوانده می‌شد و مستعمره کلفونیان بود. فیلیپ پنجم مقدونی بر اینجا چیره گردید و آن را به متحدش پروسیاس یکم وانهاد، پروسیاس دست به بازی و توسعهٔ این شهر زد و آن را به نام همسرش -اپامه سوم- آپامیا (به یونانی: Ἀπάμεια) خواند.
زبان در میمون‌های بزرگ

از حالت چهره می‌توان برای انتقال پیام استفاده کرد.
پژوهش‌ها دربارهٔ زبان میمون‌های انسان‌نمای بزرگ شامل آموزش شامپانزه‌ها، بونوبوها، گوریل‌ها و اورانگوتان‌ها برای برقراری ارتباط با انسان‌ها و با یکدیگر با استفاده از زبان اشاره، نشانه‌های فیزیکی، واژگان و تقلید گفتار انسان است. برخی از نخستی‌شناسان استدلال می‌کنند که استفاده این نخستی‌ها از ابزارهای ارتباطی نشان‌دهنده توانایی آنها در استفاده از " زبان " است، اگرچه این با برخی از تعاریف آن اصطلاح سازگار نیست.
استفاده از زبان اشاره

زبان اشاره و صفحه کلید کامپیوتر در پژوهش‌های زبان نخستی‌ها استفاده می‌شود، زیرا تارهای صوتی پستانداران غیرانسانی نمی‌توانند به‌طور کامل بسته شوند، و کنترل کمتری بر زبان و فک پایین دارند. با این حال، پستانداران دارای مهارت دستی مورد نیاز برای کارکرد صفحه کلید هستند.
بسیاری از پژوهشگران زبان جانوران نتایج مطالعاتی را که در زیر توضیح داده شده است به عنوان شواهدی از توانایی‌های زبانی در جانوران ارائه کرده‌اند. بسیاری از نتایج آنها مورد مناقشه قرار گرفته است.
اکنون به‌طور کلی پذیرفته شده است که میمون‌ها می‌توانند امضا کردن را یاد بگیرند و می‌توانند با انسان‌ها ارتباط برقرار کنند.[نیازمند منبع] با این حال، دربارهٔ اینکه آیا آنها می‌توانند نحوی را برای دستکاری چنین علائمی تشکیل دهند اختلاف نظر وجود دارد.
برزیلی‌ها

| Brasileiros> کل جمعیت | Brasileiros> کل جمعیت |
| --- | --- |
ح. 203 million (2022 census) : ح. 203 million (2022 census) 
مناطق با جمعیت چشمگیر: مناطق با جمعیت چشمگیر
Brazilian diaspora: ح. 4.9 million (2023): Brazilian diaspora: ح. 4.9 million (2023)
 ایالات متحده آمریکا: ۲٬۰۸۵٬۰۰۰
 پرتغال: ۵۱۳٬۰۰۰
 پاراگوئه: ۲۶۳٬۲۰۰
 بریتانیا: ۲۳۰٬۰۰۰
 ژاپن: ۲۱۰٬۴۷۱
 آلمان: ۱۷۰٬۴۰۰
 اسپانیا: ۱۶۱٬۹۴۴
 ایتالیا: ۱۵۹٬۰۰۰
 کانادا: ۱۴۳٬۵۰۰
 آرژانتین: ۱۰۱٬۵۰۲
 فرانسه: ۹۵٬۰۰۰
الگو:Country data Guyane: ۹۲٬۴۹۳
 ایرلند: ۸۰٬۰۰۰
 هلند: ۸۰٬۰۰۰
 بولیوی: ۷۵٬۷۰۰
 سوئیس: ۶۴٬۰۰۰
 بلژیک: ۵۰٬۰۰۰
 استرالیا: ۴۸٬۱۸۰
 مکزیک: ۴۵٬۰۰۰
 اروگوئه: ۳۱٬۰۵۰
 سورینام: ۳۰٬۰۰۰
 آنگولا: ۲۵٬۰۰۰
زبان‌ها: زبان‌ها
زبان پرتغالی (99.7%): زبان پرتغالی (99.7%)
برزیلی‌ها (به پرتغالی: Brasileiros, IPA: [bɾaziˈlejɾus]) شهروندان برزیل هستند. یک برزیلی همچنین می‌تواند به فردی گفته شود که در خارج از کشور از والدین یا قیم قانونی برزیلی متولد شده باشد و همچنین به فردی که تابعیت برزیل را به دست آورده است. برزیل یک جامعه چند قومیتی است، به این معنی که این کشور محل زندگی افراد با ریشه‌های قومی مختلفی است و هیچ ارتباطی بین پیشینه‌ها و هویت برزیلی آنها وجود ندارد.
برزیلی بودن یک پدیدهٔ مدنی است نه یک پدیده قومی. در نتیجه، میزان هویت شهروندان برزیلی با ریشه‌های اجدادی خود بسته به فرد، منطقه کشور و منشأ قومی خاص مورد نظر به‌طور قابل توجهی متفاوت است. با این حال، اغلب، ایده قومیت، آن گونه که در دنیای انگلیسی زبان برداشت می‌شود، در این کشور رایج نیست.
پس از استعمار برزیل توسط پرتغالی‌ها، در بیشتر قرن شانزدهم، کلمه «برزیلیایی» به بازرگانان پرتغالی درخت برزیل وود داده شد که منحصراً نام چنین حرفه‌ای را تعیین می‌کرد، زیرا ساکنان این سرزمین در اکثر مناطق بودند. آنها بومی یا پرتغالی هستند که در پرتغال یا در سرزمینی که اکنون برزیل نامیده می‌شود متولد شده‌اند.
با این حال، مدت‌ها پیش از استقلال برزیل، در سال ۱۸۲۲، هم در برزیل و هم در پرتغال، دادن عامیانه برزیلی به شخصی که معمولاً تبار پرتغالی واضحی داشت، مقیم یا خانواده‌اش در ایالت برزیل سکونت داشت، رایج بود (۱۵۳۰). -۱۸۱۵)، متعلق به امپراتوری پرتغال. با این حال، در طول عمر پادشاهی متحده پرتغال، برزیل و آلگاروس (۱۸۱۵–۱۸۲۲)، در مورد نامگذاری سردرگمی وجود داشت.
سیلیکون‌ولی

مکان
| سیلیکون‌ولی | سیلیکون‌ولی |
| --- | --- |
منطقه: منطقه
 Top to bottom: Downtown سن خوزه، کالیفرنیا skyline; southward aerial view of Silicon Valley; دانشگاه استنفورد in استنفورد، کالیفرنیا.:  Top to bottom: Downtown سن خوزه، کالیفرنیا skyline; southward aerial view of Silicon Valley; دانشگاه استنفورد in استنفورد، کالیفرنیا.
ایالت آمریکا: کالیفرنیا
Region: منطقه خلیج سان فرانسیسکو
ابرمناطق ایالات متحده: کالیفرنیای شمالی
Municipalities:  فهرست آترتون، کالیفرنیا بلمونت، کالیفرنیا کمپل، کالیفرنیا کوپرتینو، کالیفرنیا فریمانت، کالیفرنیا لس‌آلتوس لوس آلتوس هیلز، کالیفرنیا لوس گاتوس، کالیفرنیا منلو پارک، کالیفرنیا میلپیتاس مونته سرنو، کالیفرنیا مورگان هیل، کالیفرنیا مانتین ویو پالو آلتو، کالیفرنیا ردوود سیتی، کالیفرنیا سان کارلوس، کالیفرنیا سن خوزه، کالیفرنیا سانتا کلارا، کالیفرنیا ساراتوگا، کالیفرنیا سانی‌ویل، کالیفرنیا 
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی −۸ (منطقه زمانی اقیانوس آرام)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی −۷ (منطقه زمانی اقیانوس آرام)
تصویری از مرکز شهر سن خوزه که به پایتخت «دره سیلیکون» مشهور است.
سیلیکون‌ولی، به معنی درهٔ سیلیکون، (به انگلیسی: Silicon Valley) نام رایج و غیررسمی منطقه‌ای در حدود ۶۰ کیلومتری جنوب شرقی سانفرانسیسکو در حومهٔ سانتا کلارا، کالیفرنیا، ایالات متحده آمریکا است. شهرت این منطقه به‌دلیل قرار داشتن بسیاری از شرکت‌های مطرح انفورماتیک جهان در این منطقه‌است. نام این منطقه نخست برگرفته از شمار بالای شرکت‌های تولیدکنندهٔ تراشه‌های سیلیسیمی در این منطقه بود که سپس به نمادی از وجود شرکت‌های بسیار فعال در زمینه فناوری‌های پیشرفته در این منطقه تبدیل شد. درهٔ سیلیکونی شهرهای بسیاری را دربرمی‌گیرد که مهم‌ترین آن‌ها سن خوزه مشهور به پایتخت سیلیکون‌ولی می‌باشد.
جغرافیا

سیلیکون‌ولی (به معنی دره سیلیسیم) منطقه‌ای است در حدود ۷۰ کیلومتری جنوب شرقی سنفرانسیسکو در حومه سانتا کلارا، کالیفرنیا. این منطقه اقتصادی و غنی از لحاظ کشاورزی که در شمال غربی دره پالو آلتو واقع شده‌است. سیلیکون‌ولی نواری است به طول ۴۵ کیلومتر و عرض ۱۵ کیلومتر و در حد فاصل خلیج سانفرانسیسکو در شرق و کوه‌های سانتاکروز در غرب و ساحل جنوب شرقی محصور شده‌است و میان شهرهای سانفرانسیسکو و سن خوزه قرار گرفته‌است.
تاریخچه

تاریخچه ایجاد این ناحیه را گاراژی می‌دانند که در دههٔ سال ۱۹۳۰ میلادی دو دانشجوی مهندسی دانشگاه استنفورد به نام‌های دیوید هیولت و ویلیام پاکارد فعالیت خود را در آن آغاز کرده‌بودند. این گاراژ اکنون به‌عنوان نماد سیلیکون‌ولی و محل تولد آن شناخته می‌شود. همچنین محل تولد اینترنت در این شهر بوده‌است.
از جمله شرکت‌های بزرگ واقع در این منطقه می‌توان موارد زیر را نام برد:
اپل
اچ‌پی
ادوبی سیستمز
انویدیا
الکترونیک آرتس
ای‌ام‌دی
ای‌بی
اینتل
اینتویت
آلفابت
تسلا موتورز
ریویان
لوسد موتورز
زایلینکس
ژونیپر نتورکس
سن‌دیسک
سیسکو سیستمز
سیمنتک
فیسبوک
گلوبال‌فوندریز
نت‌اپ
نت‌فلیکس
وسترن دیجیتال
ویزا کارت
هیولت پکرد انترپرایز
Salesforce.com
شرکت‌هایی که مقر اصلی آن‌ها در سیلیکون ولی نیست، اما در آنجا شعبه دارند:
۳کام
اتمل
اچ‌سی‌ال
ارتباطات همراه سونی
اس‌آپ
اس‌آرآی اینترنشنال
ان‌ایکس‌پی
اوبر
اورکل
اولیوتی
ایسوس
اینفوسیس
آکامای
آلترا
آمازون (شرکت)
بنیاد موزیلا
پاناسونیک
پی‌پل
پیکسار
توییتر
تی‌اس‌ام‌سی
خدمات مشاوره تاتا
دل (شرکت)
زیراکس پارک
زیمنس
سامسونگ الکترونیکس
سروی‌مانکی
سن‌دیسک
سولارسیتی
سونی
سونی اینتراکتیو انترتینمنت
شرکت نرم‌افزاری اپرا
فلکسترونیکس
فوجیتسو
کوالکام
کوانت‌کست
کورا (وبگاه)
کوئنتا کامپیوتر
گروپون
گوپرو
لاجیتک
لوکاس فیلم
لینکدین
مارول تکنالوجی گروپ
مایکروسافت
مک آفی
مکستور
مایکرون تکنالوجی
نشنال سمی‌کنداکتر
نوک (کتاب الکترونیکی)
نوکیا
وبکس
وری‌ساین
وی‌ام‌ویر
یلپ
یوتیوب
نگارخانه

ادوبی
ای‌ام‌دی
اپل
ای‌بی
گوگل
هیولت پاکارد
اینتل
اوراکل
یاهو
گاراژ اچ‌پی، گاراژ کوچکی که دیوید هیولت و ویلیام پاکارد در آن نخستین محصول خود را تولید کردند به عنوان محل تولد سیلیکون ولی شناخته می‌شود.
درهٔ سیلیکون، سن‌خوزه، کالیفرنیا
فینال لیگ قهرمانان اروپا ۲۰۲۳

Football match
فینال لیگ قهرمانان اروپا ۲۰۲۳ بازی نهایی لیگ قهرمانان اروپا ۲۳–۲۰۲۲، شصت و هفتمین فصل از مسابقات برتر فوتبال باشگاهی اروپا است که توسط یوفا برگزار خواهد شد. این بازی در ورزشگاه المپیک آتاترک در استانبول در تاریخ ۱۰ ژوئن ۲۰۲۳ (۲۰ خرداد ۱۴۰۲) برگزار شد. اینتر میلان و منچستر سیتی فینالیست‌های این دوره از مسابقات لیگ قهرمانان اروپا بودند. در نهایت منچستر سیتی برای نخستین بار فاتح لیگ قهرمانان اروپا شد.
تیم‌ها

| تیم | دیدارهای فینال پیشین (اعداد پررنگ نشان دهنده قهرمانی) |
| --- | --- |
 اینتر میلان: ۵ (۱۹۶۴، ۱۹۶۵، ۱۹۶۷، ۱۹۷۲، ۲۰۱۰)
 منچستر سیتی: ۱ (۲۰۲۱)
مکان

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
|  ترکیه |  ترکیه |  |  |
| شهر | ورزشگاه |  |  |
استانبول: ورزشگاه المپیک اتاترک
| گنجایش ورزشگاه: ۷۵٬۱۴۵ | گنجایش ورزشگاه: ۷۵٬۱۴۵ |  |  |
این دومین باز بعد از فینال لیگ قهرمانان اروپا ۲۰۰۵ است که فینال لیگ قهرمانان اروپا در ورزشگاه المپیک اتاترک برگزار می‌شود.
پیش بازی > هویت

هویت بصری فینال لیگ قهرمانان اروپا ۲۰۲۳ در قرعه کشی مرحله گروهی در استانبول در تاریخ ۲۵ اوت ۲۰۲۲ رونمایی شد.
پیش بازی > سفیر

سفیر فینال، حمید آلتین‌توپ، ملی‌پوش سابق تیم ملی فوتبال ترکیه و بازیکن سابق باشگاه‌های رئال مادرید، بایرن مونیخ و گالاتاسرای است.
پیش بازی > مراسم افتتاحیه

بورنا بوی خواننده نیجریه ای قبل از مسابقه اجرا کرد.
بازی

۱۰ ژوئن ۲۰۲۳
۲۲:۰۰
| اینتر میلان  | ۰–۱ |  منچستر سیتی |
| --- | --- | --- |
|  | گزارش | رودی  |
تماشاگران: ۴۱۲'۷۱
داور: شیمون مارسینیاک
شیمون مارسینیاک داور مسابقه فینال
گورگوآ

| گورگوآ | گورگوآ |
| --- | --- |
توسعه‌دهنده(ها): جیسون رابرتس
ناشر(ها): آناپورنا اینتراکتیو
آهنگساز(ان): جول کورلیتز
موتور: یونیتی
سکو(ها): مایکروسافت ویندوز آی‌اواس نینتندو سوئیچ پلی‌استیشن ۴ ایکس‌باکس وان اندروید
تاریخ(های) انتشار: مایکروسافت ویندوز، آی‌اواس، نینتندو سوئیچ ۱۴ دسامبر، ۲۰۱۷ پلی‌استیشن ۴، ایکس‌باکس وان ۲۲ مه، ۲۰۱۸ اندروید ۱۹ ژوئن، ۲۰۱۸
ژانر(ها): معمایی
حالت(ها): تک‌نفره
رسانه: توزیع دیجیتال
گورگوآ (انگلیسی: Gorogoa) یک بازی ویدئویی در سبک معمایی تک‌نفره می‌باشد که توسط جیسون رابرتس توسعه یافته و به‌دست آناپورنا اینتراکتیو نشر پیدا کرده است. این بازی در تاریخ ۱۴ دسامبر ۲۰۱۷ برای سکوهای مایکروسافت ویندوز، آی‌اواس و نینتندو سوئیچ در دسترس قرار گرفت. نسخهٔ کنسول‌های پلی‌استیشن ۴ و ایکس‌باکس وان در ۲۲ مه ۲۰۱۸، و اندکی پس از آن برای اندروید و کیندل فایر منتشر شد.
آی‌ای‌آر ۸۰

| آی‌ای‌آر ۸۰ | آی‌ای‌آر ۸۰ |
| --- | --- |
دو آی‌ای‌آر ۸۰ رومانی: دو آی‌ای‌آر ۸۰ رومانی
کاربری: هواپیمای جنگنده
تولیدکننده: ایندوستریا آئروناتیکا رومانا (IAR)
نخستین پرواز: ۱۲ آوریل ۱۹۳۹
معرفی‌شده در: فوریه ۱۹۴۱
بازنشستگی: ۱۹۴۹ ۱۹۵۲ (IAR-80DC)
کاربر اصلی: نیروی هوایی سلطنتی رومانی
ساخته‌شده: ۱۹۴۰–۱۹۴۴
تعداد ساخته‌شده: ۴۴۸
آی‌ای‌آر ۸۰ (به انگلیسی: IAR 80) یک هواپیمای ساختِ کارخانهٔ ایندوستریا آئروناتیکا رومانا است که در سال ۱۹۴۰–۱۹۴۴ ساخته شد. نخستین استفاده‌کنندهٔ این هواپیما نیروی هوایی سلطنتی رومانی بوده‌است. این هواپیما در ۰۱۹۳۹−۰۴−۱۲ ۱۲ آوریل ۱۹۳۹ میلادی نخستین پرواز خود را انجام داد.
آی‌ای‌آر ۴۷

| آی‌ای‌آر ۴۷ | آی‌ای‌آر ۴۷ |
| --- | --- |
کاربری: Reconnaissance and light bomber
تولیدکننده: ایندوستریا آئروناتیکا رومانا
نخستین پرواز: 1942
کاربر اصلی: Royal Romanian Air Force
تعداد ساخته‌شده: 2
آی‌ای‌آر ۴۷ (به انگلیسی: IAR 47) یک هواپیمای ساختِ کارخانهٔ ایندوستریا آئروناتیکا رومانا است. نخستین استفاده‌کنندهٔ این هواپیما نیروی هوایی سلطنتی رومانی بوده‌است. این هواپیما در ۱۹۴۲ میلادی نخستین پرواز خود را انجام داد.
مارتین ۲-۰-۲

| مارتین ۲-۰-۲ | مارتین ۲-۰-۲ |
| --- | --- |
خطوط هوایی ژاپن Martin 2-0-2 "Mokusei" (1951): خطوط هوایی ژاپن Martin 2-0-2 "Mokusei" (1951)
کاربری: هواپیمای مسافربری
تولیدکننده: گلن ال. مارتین کمپانی
نخستین پرواز: 22 November 1946
معرفی‌شده در: August, 1947
بازنشستگی: about 1975
کاربر اصلی: نورت‌وست ایرلاینز لان ایرلاینز Trans World Airlines
ساخته‌شده: 1947-1948
تعداد ساخته‌شده: 47
گونه‌ها: مارتین ۴-۰-۴
مارتین ۲-۰-۲ (به انگلیسی: Martin 2-0-2) یک هواگرد ساختِ کارخانهٔ گلن ال. مارتین کمپانی در کشور ایالات متحده آمریکا است که در سال ۱۹۴۷–۱۹۴۸ ساخته شد. نخستین استفاده‌کنندهٔ این هواگرد نورت‌وست ایرلاینز بوده‌است. این هواگرد برای نخستین بار در ۰۱۹۴۶−۱۱−۲۲ ۲۲ نوامبر ۱۹۴۶ میلادی مورد استفاده قرار گرفت.
فهرست نقش‌آفرینی‌های کیلین مورفی

کیلین مورفی هنگام بازی در فصل ۲ پیکی بلایندرز، سال ۲۰۱۴
کارنامۀ هنری کیلین مورفی:
تلویزیون

| سال | عنوان | نقش | یادداشت‌ها |
| --- | --- | --- | --- |
| ۲۰۰۱ | راه و رسم زندگی ما | پل مونتگیو | ۴ قسمت |
| ۲۰۱۳–۲۰۲۲ | پیکی بلایندرز | تامی شلبی | نقش اصلی؛ همچنین تهیه‌کنندهٔ اجرایی |
| ۲۰۱۵ | اقیانوس اطلس: وحشی ترین اقیانوس روی زمین | راوی (صدا) | ۳ قسمت |
| ۲۰۱۹ | انقلاب ایرلند | راوی (صدا) | ۳ قسمت |
| ۲۰۲۰ | Fight for First: Excel Esports | راوی (صدا) | ۵ قسمت |
موزیک ویدئو

| سال | عنوان | هنرمند | یادداشت‌ها |
| --- | --- | --- | --- |
| ۲۰۰۹ | The Water | فایست |  |
| ۲۰۱۱ | Winter Beats | آی بریک هورسس |  |
| ۲۰۱۳ | Hold Me Forever | مانی | فقط کارگردانی |
| ۲۰۱۵ | The Clock | پل هارتنول |  |
| ۲۰۱۶ | Stages | فرانک و والترز | صدا |
| ۲۰۱۷ | The Ways | آلرد و برودریک |  |
| ۲۰۱۷ | The Meetings Of The Waters | فیون ریگان |  |
| ۲۰۲۲ | «Pana-vision» | د اسمایل |  |
بازی‌های ویدئویی

| سال | عنوان | صدا پیشه |
| --- | --- | --- |
| ۲۰۰۵ | بتمن آغاز می‌کند | دکتر جاناتان کرین / مترسک |
| ۲۰۲۳ | Peaky Blinders: The King's Ransom | تامی شلبی |
: