stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
دریاچه‌های ایران

دریاچه پریشان کازرون
دریاچه درون‌شهری کیو در شمال شهر خرم‌آباد
دریاچه اوان الموت در استان قزوین
ایران بخشی از سرزمین‌های نیمه‌خشک و خشک آسیا با بارش سالانهٔ به نسبت کم است. از همین‌رو، آب‌های داخلی (دریاچه‌ها) آن کم و اغلب در فروافتادگی‌های زمین‌ساختی جوان، قرار دارند. با وجود این، پاره‌ای از دریاچه‌های ایران، مانند دریاچه‌های تار و گَهَر در بلندی‌ها قرار دارند. دریاچه‌های دائمی ایران بیشتر به مناطق پر باران شمال – باختری و جنوب باختری ایران محدود است. در مناطق خشک و صحرایی، دریاچه‌ها از نوع فصلی و پایانه‌ای بوده و آب شور دارند.
ایجاد دریاچه‌های جدید در ایران و حتی در فلات مرکزی ایران

به دلیل بارندگی‌های زیاد طی دو سال ۹۸ و ۹۹ چندین دریاچه در فلات مرکزی ایران از جمله در کویر زواره اصفهان و کویر لوت ایجاد شده‌است. در طرح ایران رود نیز احتمال تشکیل دریاچه در مناطق پست کویری پیش‌بینی شده‌است. بارندگی‌های اسفند ۹۸ و به خصوص فروردین‌ماه ۹۹ حدود ۵۰ دریاچه جدید ایجاد کرده که تاکنون وجود نداشته‌است.
به ترتیب وسعت

بر اساس داده‌های گوگل وسعت برخی دریاچه‌ها به این شرح است:
دریاچه ارومیه: ۲۰۰۸ مایل مربع، دریاچه زریبار ۳ مایل مربع، دریاچه مهارلو ۲۳۲ مایل مربع، دریاچه بختگان ۱۳۵۱ مایل مربع، دریاچه پریشان ۱۹ مایل مربع، دریاچه هامون ۶۱۸ مایل مربع.
فهرست دریاچه‌ها

مقاله اصلی: فهرست دریاچه‌های ایران
دریاچه‌های ایران شامل فهرست زیر می‌شود:
دریاچه کافتر
دریاچه آلا گل
دریاچه آجی گل
دریاچه ارومیه
دریاچه کیو
دریاچه گهر
دریاچه بلومان
دریاچه گهر کوه کلا
دریاچه شط تمی
دریاچه نمک
دریاچه نمک حوض سلطان
دریاچه بختگان
دریاچه تنگلی
هامون جازموریان
دریاچه هامون
دریاچه طشک
دریاچه مهارلو
دریاچه ولشت
دریاچه شورمست
دریاچه تار
دریاچه قوری گل
دریاچه گل رامیان
دریاچه الوبوم
دریاچه اوان
دریاچه بزنگان
دریاچه زریوار
هامون پوزک
دریاچه نئور
دریاچه پریشان
دریاچه‌های سدها

دریاچه سد ملاصدرا
دریاچه سد کرج
دریاچه سد کلان
دریاچه سد لتیان
دریاچه سد دز
دریاچه سد گتوند
دریاچه سد گلپایگان
دریاچه سد سیوند
دریاچه سد ارس
دریاچه سد بوکان
دریاچه سد مهاباد
دریاچه سد ماملو
دریاچه سد لار
دریاچه سد زاینده رود
دریاچه سد طالقان
دریاچه  سد تبارک
عمر میرزا

| محمدعمر تیموری> امیر آذربایجان و گرجستان | محمدعمر تیموری> امیر آذربایجان و گرجستان |
| --- | --- |
سلطنت: ۱۴۰۵ تا ۱۴۰۶ (میلادی)
پیشین: میرزا ابابکر
جانشین: میرزا ابابکر خلیل سلطان
درگذشته: ۱۴۰۶ میلادی
پدر: میران‌شاه
امیرزاده محمد عمر (وفات ۸۰۹ ق / ۱۴۰۶ م) فرزند میرانشاه تیموری است که پس از مرگ تیمور یکی از مدعیان جانشینی او بود.
امیرزاده محمد، پسر میرانشاه و برادر میرزا ابابکر بود که پس از مرگ تیمور، بر برادر شورید و او را در سلطانیه به زندان انداخت. پدرش میرانشاه نیز که از جانب وی بیمناک شده بود به نزد شاهرخ به خراسان پناه برد.
شورش علیه شاهرخ

محمد عمر پس از اینکه برادرش ابابکر را به زندان انداخت حدود ۸۰۹ ق / ۱۴۰۶ م مانند برادرش علیه شاهرخ دست به شورش زد، که اجل مهلتش نداد و در همان سال چشم از جهان فروبست.پس از مرگ محمد عمر ابابکر از زندان بیرون آمد و قدرت را به دست گرفت اما او هم چندی بعد کشته شد. به این ترتیب با مرگ این دو، تنها بازمانده از خاندان میرانشاه، پسرش خلیل سلطان بود که در فرارود (ماوراءالنهر) حکومت می‌کرد.
اسکابن

| اسکابن | اسکابن |
| --- | --- |
روستا: روستا
کشور: ایران
استان: گیلان
شهرستان: رودبار
بخش: بخش عمارلو
دهستان: جیرنده
جمعیت: ۶۸ نفر (سرشماری ۹۵)
پیش‌شمارهٔ تلفن: ۰۱۳–۳۴۶۱
روستا تاریخی و زیبا اسکابن

روستای تاریخی و زیبای اسکابن در استان گیلان، شهرستان رودبار، بخش عمارلو واقع شده است. این روستا در حدود ۳۵ کیلومتری جنوب شرقی شهر لوشان است و از شمال با روستای پاکده، از جنوب با روستای پارودبار، از شرق با شهر جیرنده و از غرب با روستای سنگرود هم‌مرز است.
از نظر وسعت بزرگ‌ترین روستای بخش عمارلو بوده و با عنوان سنگ هفت در سازمان ثبت اسناد به ثبت رسیده است.
روستای اسکابن را می‌توان قدیمی‌ترین روستای عمارلو و شاید حتی استان گیلان دانست. (طی کاوشهای باستان‌شناسی باستان شناسان ایرانی و ژاپنی احتمال سکونت انسانهای اولیه در این روستا داده شده است)
جمعیت

این روستا در دهستان جیرنده قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۴۴ نفر (۱۳خانوار) بوده است.
مردم

مردم اسکابن به زبان تاتی سخن می‌گویند.
مکان‌های تاریخی اسکابن

۱. محوطه شیلانیک پشته اسکابن مربوط به عصر آهن دو I- دوره اشکانیان است. این اثر در تاریخ ۱۱ شهریور ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۹۹۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
۲. غار " رشی " اسکابن و محوطهٔ خلوش از قدیمی‌ترین و زیباترین مناطق تاریخی گیلان هستند که جلوه‌های گردشگری بسیاری را در دل خود دارد و می‌تواند برای سیاحان داخلی و خارجی جالب ودیدنی باشد.
به گزارش خبرنگار باشگاه خبرنگاران گیلان :رئیس مرکز باستان‌شناسی استان گیلان با اعلام این خبر گفت: کاوشهای باستان‌شناسی که از یکصد سال قبل در گیلان آغاز شده است، نشان می‌دهد که در حال حاضر ۶۵ غار باستانی در گیلان وجود دارد که ۱۲ غار در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.
شرکت سرمایه‌گذاری تأمین اجتماعی

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نام تجاری: شستا
نوع: سهامی عام
صنعت: سرمایه‌گذاری
بنا نهاده: ۱۳۶۵
مدیر عامل اجرایی: محمدرضا سعیدی (سرپرست)
درآمد: ۴۳ هزار میلیارد تومان (۱۴۰۱)
مجموع دارایی: ۳۴ هزار میلیارد تومان (۱۳۹۹)
مالک: سازمان تأمین اجتماعی
شرکت‌های وابسته: ۱۶۶ شرکت
وبگاه: www.ssic.ir
شرکت سرمایه‌گذاری تأمین اجتماعی (به‌اختصار: شستا) شرکت هلدینگ سرمایه‌گذاری متعلق به سازمان تأمین اجتماعی است، که در زمینه مدیریت سرمایه‌گذاری، تجارت و بازرگانی، مدیریت دارایی و مبادلات سهام شرکت‌ها، فعالیت می‌کند.
شرکت شستا در سال ۱۳۶۵ در قالب یک شرکت سهامی خاص، با سرمایه اولیه ۲ میلیارد تومان، از دارایی‌های سازمان تأمین اجتماعی تأسیس گردید. در حال حاضر به‌طور متوسط معادل ۱۰ درصد از مجموع ارزش بازار بورس اوراق بهادار تهران، متعلق به شرکت‌های زیرمجموعه شستا است.
تاریخچه

تأسیس شرکت سرمایه‌گذاری تأمین اجتماعی (شستا) ضرورتی برخاسته از رسالت عظیم سازمان تأمین اجتماعی درحفظ و صیانت از نیروهای مولد کشور می‌باشد سازمان تأمین اجتماعی بعنوان محوری‌ترین صندوق بیمه ای کشور و یکی از بزرگترین نهادهای بیمه ای منطقه غرب آسیا در راستای تأمین آتیه نیروی کار کشور وخانواده‌هایشان نیازمند برنامه‌ریزی دقیق اقتصادی و سرمایه گذاریهای پربازده بمنظور حفظ ارزش ذخایر بیمه شدگان و تأمین منابع لازم برای ایفای حمایت‌ها و تعهدات بلندمدت و کوتاه مدت خود می‌باشد.
سازمان بین‌المللی تأمین اجتماعی (ISSA) در چارچوب‌های هدایتی خود برای پایداری صندوقهای تأمین اجتماعی توجه به موضوع سرمایه‌گذاری را برای تمام صندوقهای مزبور امری ضروری می‌داند تا این صندوق‌ها درگذر زمان بتوانند ارزش دارائی‌ها و منابع خود را حفظ و صیانت نمایند. به همین منظور شرکت سرمایه‌گذاری تأمین اجتماعی (شستا) بعنوان یک مجموعه تخصصی در امر سرمایه‌گذاری در تاریخ ۱۳۶۵/۰۱/۰۶ بصورت یک شرکت سهامی خاص با سرمایه اولیه ۲۰ میلیارد ریال تأسیس گردید. هدف اصلی شستا مدیریت کارآمد منابع مالی تخصیص یافته با رویکرد سودآوری و ارزش افزوده حداکثری در بازارهای سرمایه داخلی و خارجی از طریق فعالیت‌های تولید هدف اصلی شستا مدیریت کارآمد منابع مالی تخصیص یافته با رویکرد سودآوری و ارزش افزوده حداکثری در بازارهای سرمایه داخلی و خارجی از طریق فعالیت‌های تولیدی، خدماتی و بازرگانی می‌باشد.
امروز پس از گذشت بیش از ۳ دهه فعالیت مستمر، شستا به یکی از شرکت‌های بزرگ اقتصادی در سطح خاورمیانه تبدیل شده‌است و با تدوین چشم‌انداز و افق‌های آرمانی خود و برنامه‌ریزی استراتژیک می‌رود تا در آینده ای نه چندان دور به یک بنگاه اقتصادی تراز اول در سطح جهانی تبدیل شود
دارایی‌ها

شستا یک شرکت سرمایه‌گذاری هلدینگ است که مجموعه‌ای با بیش از ۱۶۶ شرکت (مدیریتی) را اداره می‌کند. مجموع دارایی‌های این شرکت در سال ۱۳۹۷ بالغ بر ۵۷ هزار میلیارد تومان و درآمد سالانه آن نزدیک به ۳۲ هزار میلیارد تومان اعلام شده‌است، که در پایان سال مالی منتهی به ۱۳۹۹/۰۳/۳۱ به ۵۲ هزار میلیارد تومان رسیده‌است. همچنین درآمد شرکت‌های فرعی شستا که در بورس تهران فعال می‌باشند در سال ۱۳۹۱ در مجموع بالغ بر ۱٫۶۰۰ میلیارد تومان برآورد گردید.
سودآوری

سود خالص از ۴٫۵ هزار میلیارد تومان در سال مالی منتهی به خرداد ۹۸ با رشد بی نظیر ۳۲۷ درصدی به بیش از ۱۹ هزار میلیارد تومان در سال مالی منتهی به خرداد ۹۹ افزایش یافت و با تداوم این روند با رشد ۷۰ درصدی به بیش از ۳۲ هزار میلیارد تومان در سال مالی منتهی به خرداد ۱۴۰۰ رسید
روند افزایش سرمایه

سال ۹۸ سرمایه شستا از ۳٫۹ به ۸ هزار میلیارد تومان افزایش یافت. سال ۹۸ نیز با توجه به عملکرد طی دوره مالی منتهی به خرداد بالغ بر ۷٫۷ هزار میلیارد تومان سود حاصل از فروش سرمایه‌گذاری‌ها محقق شده‌است. طبق ماده ۵۸ اساسنامه، صرفاً ۲۰ درصد از این مبلغ قابلیت تقسیم داشته و مابقی معادل ۶٫۲ هزار میلیارد تومان باید به حساب اندوخته سرمایه‌ای منتقل و پس از رسیدن به نصف سرمایه ثبت شده فعلی به سرمایه تبدیل شود.
شرکت سرمایه‌گذاری تأمین اجتماعی سرمایه را از ۸ به ۱۴٫۲ هزار میلیارد تومان رساند.
هیئت مدیره و مدیران

هیئت مدیره شرکت شستا متشکل از ۵ عضو اصلی است. تا پیش از روی کار آمدن دولت یازدهم، این تعداد ۷ نفر بود که با انتخاب کادر مدیریت جدید سازمان تأمین اجتماعی، در جلسه ۳ شهریور ۱۳۹۲ هیئت مدیره آن سازمان تصمیم گرفته شد تا اعضای هیئت‌مدیره شستا به ۵ نفر کاهش یابد. طبق این تصمیم، در همان موقع سعید مرتضوی و احسان یارمحمد (مدیرعامل وقت) از هیئت مدیره برکنار شدند.
اعضای هیئت مدیره:
محمدرضا سعیدی (سرپرست مدیرعاملی و نایب‌رئیس هیئت مدیره)
علیرضا چناری (عضو موظف هيئت مدیره)
غلام رضا رحیمی (عضو غیرموظف هیئت مدیره)
مدیران:
حسن جباری معاون امور شرکت ها
محمد ابوالقاسمی معاون مالی و سرمایه انسانی
محمدرضا حمیدی معاون نوآوری و اقتصاد دانش‌بنیان
احسان احمدی معاون برنامه ریزی راهبردی و سرمایه گذاری
احسان جعفری مدیر بازرسی و بررسی‌های ویژه
زینب پاشاپور مدیر امورحقوقی و قراردادها
مجید گودرزی مدیر فناوری و تحلیل داده ها
شرکت‌های تابعه

شستا دارای ۱۶۶ شرکت زیرمجموعه (مدیریتی) و ۹ شرکت هلدینگ اصلی و چند شرکت هلدینگ فرعی است، که فعالیت‌های گسترده‌ای را در صنایع مختلف در ایران انجام می‌دهند. این فعالیت‌ها در بخش توزیع از صنایع دارویی، بخش سیمان از صنعت ساختمان، بازار قیر از صنایع پایین‌دستی نفت، کارخانجات لاستیک و تایر، ترابری ریلی و دریایی و برخی فعالیت‌های اقتصادی دیگر است. از شرکت‌های وابسته که تمام یا بخش عمده سهام آن‌ها متعلق به شستا است، شامل: شرکت سرمایه‌گذاری نفت، گاز و پتروشیمی تأمین تاپیکو، شرکت پالایش نفت ستاره خلیج فارس، شرکت پتروشیمی فناوران، پتروشیمی خراسان، پتروشیمی غدیر، پتروشیمی آبادان، پتروشیمی فارابی، شرکت کربن ایران، شرکت دوده صنعتی پارس، شرکت نیرو کلر، پتروشیمی شیمی بافت، شرکت سرمایه‌گذاری دارویی تأمین (تیپیکو)، کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران، شرکت ملی نفتکش ایران، شرکت سرمایه‌گذاری صدرتامین تاصیکو، شرکت سولیران، لوازم خانکی پارس، شرکت صنایع مس باهنر، شرکت پالایش نفت ایرانول، شرکت نفت پاسارگاد، شرکت پرسی ایران گاز، شرکت لاستیک بارز، شرکت هلدینگ سلولوزی تأمین، شرکت حریر خوزستان، شرکت صنایع کاغذسازی کاوه، صنایع چوب خزر کاسپین، صنایع چوب و کاغذ ایران چوکا، شرکت محصولات کاغذی لطیف، شرکت بازرسی فنی و کنترل خوردگی تکین کو، شرکت مهندسی و نصب فیرمکو پارس، شرک ماشین‌سازی پارس، شرکت سرمایه‌گذاری صبا تأمین، شرکت کارگزاری باهنر، شرکت کارگزاری صبا تأمین، شرکت کارگزاری بیمه تأمین آینده، شرکت سرمایه‌گذاری هامون شمال، شرکت خدمات مدیریت صبا تأمین، شرکت ماکرو اینترنشنال سرویس امارات، شرکت گروه دارویی داروپخش، شرکت کارخانجات داروپخش، شرکت توزیع داروپخش، داروسازی اکسیر، داروسازی فارابی، شرکت کشت و دامداری فکا، شرکت داروسازی زهراوی، داروسازی ابوریحان، داروسازی کاسپین تأمین، لابراتوارهای رازک، پارس دارو، شرکت پخش هجرت و شرکت ژلاتین کپسول ایران، شرکت هلدینگ سیمان تأمین، شرکت سیمان فارس و خوزستان، سیمان صوفیان، شرکت سیمان ارومیه، شرکت سیمان قاین، سمان بجنورد، سیمان خوزستان، سیمان فارس، سیمان خزر، سیمان نی ریز، سیمان غرب، سیمان خاش، سیمان ساوه، سیمان درود، شر کت سیمان شاهرود، شرکت سیمان آبیک، شرکت کشتی سازی اروندان، شرکت ایران سازه، شرکت تهران بتن، شرکت گچ فارس، شرکت سیمان زنجان، شرکت ساختمان سد و تأسیسات آبیاری سابیر، شرکت ارجان صنعت فارس، شرکت خدمات مهندسی فارس و خوزستان، شرکت تحقیق و توسعه سیمان، بین‌المللی بازرسی کالای تجاری، شرکت دورال، شرکت سنگ تزئینی کلاردشت، شرکت سنگ آهن مرکزی، شرکت تولید نیروی برق خلیج فارس، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی و شرکت رایتل می‌باشند.
هلدینگهای زیرمجموعه:
شرکت سرمایه‌گذاری نفت، گاز و پتروشیمی تأمین
شرکت سرمایه‌گذاری دارویی تأمین
شرکت سرمایه‌گذاری سیمان تأمین
شرکت سرمایه‌گذاری صدر تأمین
شرکت سرمایه‌گذاری صبا تأمین
شرکت سرمایه‌گذاری صنایع عمومی تأمین
خدمات ارتباطی رایتل
شرکت سرمایه‌گذاری توسعه انرژی تأمین
کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران
پذیرش در بورس

شرکت سرمایه‌گذاری تأمین اجتماعی (شستا) پس از طی یک سال آماده‌سازی و اصلاح ساختار مالی و سبد سرمایه‌گذاری‌ها و نیز فراهم آوردن الزامات بازار سرمایه، در فروردین‌ماه سال ۱۳۹۹ در بورس اوراق بهادار تهران عرضه شد.
از اردیبهشت‌ماه سال ۱۳۹۸ بیش از ده هزار نفر ساعت بر روی آماده‌سازی مستندات، برگزاری جلسات هماهنگی هیئت‌های پذیرش، تهیه امیدنامه جامع و برنامه کسب‌وکار و غیره برای به سرانجام رسیدن این عرضه که به‌عنوان بزرگ‌ترین عرضه اولیه تاریخ بورس ایران شناخته می‌شود صرف شده‌است.
چهارشنبه ۲۷ فروردین ۹۹ تعداد ۸ میلیارد سهم معادل ۱۰ درصد از سهام شرکت سرمایه‌گذاری تأمین اجتماعی به عنوان پانصد و سی و هفتمین شرکت پذیرفته شده برای اولین بار پس از پذیرش و درج نام شرکت در فهرست شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، عرضه شد.
این میزان سهم در بخش «هلدینگ چند رشته‌ای صنعتی»، گروه و طبقه «شرکت‌های صنعتی چند رشته‌ای» در فهرست نرخ‌های بازار دوم و در نماد «شستا» به شیوه ثبت سفارش جهت کشف قیمت عرضه شد.
از این تعداد ۶ میلیارد و ۷۰۰ میلیون سهم برای عرضه عمومی و یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون سهم هم به منظور عرضه به صندوق‌های سرمایه‌گذاری در نظر گرفته شد. پیش از این عرضه، از ۱۸۸ شرکت مدیریتی شستا ۸۲ شرکت وارد بورس شده بودند.
بورس تهران

۱۰ درصد از سهام این شرکت در تاریخ ۱۳۹۹/۰۱/۲۷ در بورس اوراق بهادار تهران عرضه شد.
شستا در ۹ صنعت اصلی زیر حضور فعال دارد:
نفت، گاز و پتروشیمی
داروسازی
معدن
سیمان
تولید نیروی برق
فناوری اطلاعات
ترابری دریایی
مالی
کشاورزی و دامپروری
البته این شرکت در صنایع سلولزی، کاشی و سرامیک، لوازم خانگی و لاستیک نیز فعال است.
قیمت سهام

مشاهده قیمت سهام در سایت بورس
مشاهده قیمت سهام در مرکز پردازش اطلاعات مالی ایران
مشاهده قیمت روز سهام
استنلی کریمر

| استنلی کریمر | استنلی کریمر |
| --- | --- |
زادهٔ: ۲۹ سپتامبر ۱۹۱۳ منهتن، نیویورک
درگذشت: ۱۹ فوریهٔ ۲۰۰۱ (۸۷ سال) وودلند هیلز، لس آنجلس
علت مرگ: سینه‌پهلو
ملیت: آمریکایی
پیشه: کارگردان، تهیه‌کننده فیلم
سال‌های فعالیت: ۱۹۳۳–۱۹۷۹
جوایز: جایزه اسکار یادبود ایروینگ جی. تالبرگ (۱۹۶۲) جایزه گلدن گلوب بهترین کارگردانی (۱۹۶۱)
استنلی ارل کریمر (انگلیسی: Stanley Earl Kramer؛ زاده ۲۹ سپتامبر ۱۹۱۳ – درگذشته ۱۹ فوریهٔ ۲۰۰۱) تهیه‌کننده و کارگردان اهل ایالات متحده آمریکا بود.
وی یکی از سینماگران پرسابقهٔ هالیوود بود و بین سال‌های ۱۹۳۳ تا ۱۹۷۹ میلادی فعالیت می‌کرد.
زندگی

او ابتدا به شغل خانوادگی اش یعنی پخش فیلم روی آورد ولی بعداً در دانشگاه نیویورک تحصیل کرده و سپس از ۱۹۳۵ تا ۱۹۳۸ به تدوین فیلم پرداخت. پس از زمانی در کمپانی مترو گلدوین مایر استخدام شده و در ۱۹۴۱ در مقام دستیار تهیه فعالیت نمود. پیش از آنکه خود دست به کارگردانی بزند، به عنوان نویسنده کارش را آغاز کرده و برای ادوارد جی. رابینسون چند فیلم‌نامه نوشت. بعدها در زمینه‌های مونتاژ، دستیار کارگردانی، دستیار تهیه‌کننده نیز فعالیت کرد. عاقبت در سن سی و چهار سالگی، افکار توسعه طلبانه اش را گسترش داده و با ایجاد سازمان مستقل تهیهٔ فیلم (در سال ۱۹۴۷) موفق شد اولین فیلمش را در همین سال به نام "و این است نیویورک" آغاز کند و در ۱۹۵۵ نخستین فیلم خود را کارگردانی نماید. سپس با آنچه در تهیه فیلم‌های متفاوتی که به کارگردانی سایرین مثل ("قهرمان"، "خانه شجاعان"، "مردان" و...) ساخت، بالاخره راه خود را پیدا کرد. کارگردانی فیلم و ساختن آثاری با اهداف اجتماعی و انتقادی او را در مسیر تازه‌ای انداخت که کم و بیش، کلیه فیلم‌هایش، بدون چون و چرا موفقیت کسب کردند. تا اینکه او در ۱۹۶۱ برندهٔ جایزهٔ ایروینگ تالبرگ گردید.
فیلم شناسی > در مقام تهیه‌کننده

ماه و شش پشیز (۱۹۴۲)
پس اینست نیویورک (۱۹۴۸)
قهرمان (۱۹۴۹)
خانه شجاعان (۱۹۴۹)
مردان (۱۹۵۰)
سیرانو دو برژراک (۱۹۵۰)
مرگ فروشنده (فیلم ۱۹۵۱) (۱۹۵۱)
شش محکوم من (۱۹۵۲)
تک‌تیرانداز (۱۹۵۲)
نیمروز (در ایران: ماجرای نیمورز، ۱۹۵۲)
اوقات خوش (۱۹۵۲)
هشت مرد آهنین (۱۹۵۲)
اعضای مراسم عروسی (۱۹۵۲)
ژانگوله (۱۹۵۳)
وحشی (۱۹۵۳)
شورش کین (۱۹۵۴)
دعوت از یک تیرانداز (در ایران: دعوت به تیراندازی، ۱۹۶۳)
فیلم شناسی > در مقام تهیه‌کننده و کارگردان

نه مثل یک بیگانه (۱۹۵۵)
غرور و شهوت (۱۹۵۷)
ستیزه جویان (۱۹۵۸)
در ساحل (۱۹۵۹)
میراث باد (۱۹۶۰)
محاکمه در نورنبرگ (۱۹۶۱)
دنیای دیوانه، دیوانه، دیوانه، دیوانه (۱۹۶۳)
کشتی احمق‌ها (۱۹۶۳)
حدس بزن چه کسی برای شام می‌آید (۱۹۶۷)
راز سانتا ویتوریا (۱۹۶۹)
دعا برای حیوانات و بچه‌ها (۱۹۷۱)
نفت خام اکلاهما (۱۹۷۳)
بازی بزرگان (۱۹۷۷)
دونده می‌لغزد (۱۹۷۹)
آر. پی. ام (۱۹۷۰)
مردان فردا (۱۹۷۱)
هر لحظه التهاب
هنوز هم وقت باقی است بردار
جوایز و افتخارات

برنده جایزه گلدن گلوب بهترین کارگردانی (۱۹۶۱)
رشیدالدین فضل‌الله همدانی

| رشیدالدین فضل‌الله همدانی | رشیدالدین فضل‌الله همدانی |
| --- | --- |
زادهٔ: در حدود سال ۶۴۸ قمری/۶۲۹ خورشیدی همدان
درگذشت: ۲۸ دی ۶۹۶ خورشیدی/ذی‌القعده ۷۱۸ قمری) چرگر
ملیت: ایرانی
دیگر نام‌ها: رشیدالدین، رشیدالدوله
پیشه(ها): سیاست‌مدار، تاریخ‌نگاری جغرافی‌دان، پزشک و مورخ
دوره: ایلخانی، مغولان آخر سدهٔ هفتم خورشیدی
والدین: عمادالدوله
رشیدالدینْ فضل‌الله (در حدود سال ۶۴۸ قمری/۶۲۹ خورشیدی در همدان – ۲۸ دی ۶۹۶ خورشیدی / ذی‌القعده ۷۱۸ قمری) رجل سیاسی، تاریخ‌نگار و پزشک ایرانی آخر سدهٔ هفتم خورشیدی بود که کتاب جامع التواریخ را به دستور غازان خان به رشته تحریر درآورد و در دوران وزارت خود بناهای فراوانی همچون ربع رشیدی را ساخت.
موریس روسابی، تاریخ‌نگار، او را برجسته‌ترین چهرهٔ ایران در دورهٔ دوران مغول برمی‌شمارد.
کتاب جامع التواریخ او که مهم‌ترین کتاب اوست به نثری عالمانه و پخته نوشته شده است.
زندگی

رشیدالدین فضل‌الله الوزیر ابن عمادالدوله ابی الخیر بن موفق‌الدوله علی همدانی در حدود سال ۶۴۸ قمری/۶۲۹ خورشیدی در [همدان] در یک خانوادهٔ پزشک متولد گردید. نیای بزرگ او «موفق‌الدوله علی» یک عطار یهودی بود که به همراه خواجه نصیرالدین طوسی در دژ الموت به‌عنوان مهمان اجباری اسماعیلیان به سر می‌برد و پس از یورش هلاکو خان به آنجا، به خدمت وی درآمد. از آن هنگام به بعد او و خاندانش شهرت یافتند و این اشتهار تا پایان عمر غیاث‌الدین محمد وزیر امتداد داشت. به این ترتیب بزرگان این خاندان با تمام دورهٔ ایلخانان مغول همزمان و در قسمتی از آن دوره صاحب قدرت و تصرف تام در امور بودند.
تاریخ ولادت خواجه صریحاً معلوم نیست و بنابر آنچه او خود در کتاب بیان الحقایق گفته، تاریخ تولدش هجری بوده است. پدرش عمادالدوله ابوالخیر پزشک بود و رشیدالدین جوانی را در تحصیل فنون مختلف خاصه علم طب گذرانید و از عمر ایلخانی اباقاخان به عنوان طبیب وارد دستگاه ایلخانی شد به تدریج در امور اداری و دیوانی نفوذ و دخالت یافت. تا آنکه در سال ۶۹۷ هجری، بعد از آن که صدرالدین احمد خالد زنجانی معروف به صدر جهان به اتهام تصرف در اموال از وزارت معزول و بعداً در همان سال کشته شد، سعدالدین محمد مسکونی ساوجی به حکم غازان خان به صاحب دیوانی و رشیدالدین به نیابت او منصوب گردید که به همراهی یکدیگر ممالک ایلخان را اداره کنند. این دو تا پایان سلطنت غازان خان همچنان با هم در ادارهٔ امور کشور سهیم بودند و تا ۸ سال از آغاز سلطنت اولجایتو خدابنده نیز وضع به همان منوال گذشت تا در سال ۷۱۱ هجری، خواجه رشیدالدین به‌عنوان وزیر ایلخانان منصوب گردید.
رشیدالدین به دلیل یهودی بودن نخست «رشیدالدوله» خوانده می‌شد و پس از مسلمان شدن، نامش به رشیدالدین تغییر یافت.
ترقی در دستگاه مغولان

رشیدالدین فضل‌الله همدانی در زمان چیرگی مغول (سلسلهٔ ایلخانان) زندگی می‌کرد. در زمان پادشاهی اباقاخان، پزشک مخصوص او بود و در نزد او احترام و نفوذی به‌دست‌آورد. در زمان ارغون‌خان و گیخاتوخان نیز گام‌های پیشرفت را سپری کرد.
پادشاهی غازان خان و وزارت رشیدالدین

در سال ۶۹۴ قمری/۶۷۴ خورشیدی غازان خان به سلطنت رسید و سه سال بعد (۶۷۷ خ) وزیر اعظم خود -خواجه صدرالدین زنجانی- را به قتل رساند و به جای او رشیدالدین فضل‌الله همدانی و خواجه سعدالدین ساوجی را به همراه هم وزیران خود کرد. همچنین در همین هنگام فضل‌الله همدانی ریاست موقوفات شنب غازانی را برعهده گرفت.
در سال ۷۰۳ قمری/۶۸۲ خورشیدی غازان خان به شام لشکر کشید و رشیدالدین فضل‌الله نیز همراه او بود و در کنار رود فرات رشیدالدین، مؤلف تاریخ وصاف را به نزد غازان برد تا کتاب او را از نظر پادشاه بگذراند. در همین سال غازان درگذشت.
پادشاهی اولجایتو و رقابت‌های سیاسی

پس از درگذشت غازان خان، برادرش سلطان محمد خدابنده اولجایتو برجای او نشست و رشیدالدین فضل‌الله همچنان وزیر و مورد احترام او بود. خواجه سعدالدین ساوجی رقیب رشیدالدین فضل‌الله در سال ۷۱۲ ق. /۶۹۱ خ. به دستور سلطان اولجایتو از وزارت عزل و مانند وزیران پیشین دربار مغولان به قتل رسید. برانگیزانندهٔ این کار تاج‌الدین علیشاه جیلانی بود که جانشین وزیر کشته شده -سعدالدین ساوجی- شد و پس از مدتی توطئه‌ای علیه خواجه رشیدالدین ترتیب داد که به نتیجه‌ای نرسید.
در سال ۷۱۵ ق. /۶۹۴ خ. اختلاف شدیدی میان خواجه رشیدالدین و تاج‌الدین علیشاه جیلانی روی داد، به خاطر اینکه خزانهٔ پادشاه از وجوه دیوانی و لشکری خالی مانده و تعیین مقصر آن باعث این درگیری شده بود. اولجایتو برای حل اختلاف هر یک از ممالک ایران و آسیای صغیر را میان دو وزیر تقسیم کرد؛ ولی باز هم اختلاف و دشمنی میان این دو ادامه داشت.
پادشاهی ابوسعید و قتل رشیدالدین

پس از درگذشت سلطان محمد خدابنده اولجایتو (۷۱۷ ق. /۶۹۶ خ)، فرزندش ابوسعید بهادرخان به پادشاهی رسید. در زمان ابوسعید اختلاف میان دو وزیر او یعنی خواجه رشیدالدین و تاج‌الدین علیشاه جیلانی شدت گرفت و این امر باعث اختلال در امور کشور شد.
عده‌ای که از این وضعیت به ستوه آمده بودند ابتدا به نزد خواجه رشیدالدین رفتند و از او خواستند که با ترتیب دادن توطئه‌ای کار وزیر دیگر را بسازند، ولی خواجه رشیدالدین این خواسته را نپذیرفت. سپس آنان پیش خواجه علیشاه رفتند و همین خواسته را مطرح کردند و با موافقت او در نهایت خواجه رشیدالدین در سال ۷۱۷ ق. /۶۹۶ خ. از وزارت عزل شد و از سلطانیه به تبریز رفت و انزوا را اختیار کرد. اما پس از چندی امیرچوپان (امیرالامرای لشکر مغول) او را به خدمت دعوت کرد.
اما دشمنان همچنان به تحریکات خود ادامه دادند و بالاخره در حدود ۲۸ دی ۶۹۶ خ. /ذی‌القعده ۷۱۷ قمری خواجه رشیدالدین و پسر شانزده ساله‌اش (که شربت‌دار اولجایتو بود) را به تهمت مسموم کردن سلطان محمد خدابنده اولجایتو در چرگر به قتل رساندند. نسب یهودی او در دادگاه وی بارها مورد اشاره قرار گرفت. سر او توسط مردم تا چند روز در شهر حمل می‌شد و مردم می‌گفتند: «این سر یهودی ای است که از نام خدا سوء استفاده کرد. خدا او را لعنت کند.». وی در زمان مرگ ۷۱ سال داشت و پس از مرگ او، به رسم زمان مغول بستگان وی هم مقتول و غارت شدند و بنای ربع رشیدی مورد غارت و تاراج قرارگرفت. یک قرن بعد میران‌شاه -پسر تیمور لنگ- در حالت دیوانگی دستور داد که استخوان‌های خواجه رشیدالدین را از قبرش درآورند و در گورستان یهودیان به خاک بسپارند.
علاقه به ایران و بیزاری از مغولان

رشید الدین فضل‌الله، یک میهن‌پرست ایرانی و همچنین ستایش‌گر سنت‌های فرهنگ ایران بود. نام «ایران» در جامع التواریخ وی ذکر شده است و او نسبت به مغولان (که از آن‌ها به عنوان تُرک یاد می‌کند) بیزاری نشان داده است.
تألیفات

رشیدالدین فضل‌الله همدانی تألیفات بسیاری دارد که برخی از آن‌ها تصحیح و چاپ شده است و برخی دیگر هم به حالت نسخه خطی باقی‌مانده است. از جمله این تألیفات عبارتند از:
جامع‌التواریخ: مهم‌ترین کار رشیدالدین فضل‌الله همدانی نگارش کتاب جامع‌التواریخ بود که از شاهکارهای تاریخی زبان فارسی و تاریخ جهان به‌شمار می‌آید. این کتاب دربارهٔ تاریخ، اسطوره‌ها، باورها و فرهنگ‌های قبایل ترک و مغول و همچنین تاریخ پیامبران از آدم تا محمد، پیامبر اسلام، تاریخ ایران تا پایان دوره ساسانیان و سایر اقوام است. در حقیقت جامع‌التواریخ نخستین دورهٔ کامل تاریخ و جغرافیای آسیا است که با استفاده از وسایل و منابعی ترتیب داده شده است که تا آن زمان در اختیار هیچ‌کس قرار نگرفته بود.
الاحیاء و الاثار: که ۲۴ مجلد است و دربارهٔ مسائل گوناگونی از این قبیل است: علم کائنات جو، کشاورزی، درختکاری، پرورش زنبور عسل، نابودی حشرات و خزندگان موذی و مضر، دامپروری، معماری، قلعه‌بندی، کشتی‌سازی، معدن‌کاوی و تصفیه و ذوب فلزات.
توضیحات: نسخه‌ای موسوم به توضیحات که دربارهٔ مسائل تصوف و کلام است و دارای یک مقدمه و نوزده رساله است. این کتاب به درخواست اولجایتو نوشته شده است. یک نسخه خطی از این کتاب در کتابخانه ملی فرانسه موجود است و کاترمر آن را شرح داده است.
مفتاح التفاسیر: کتاب دیگری در تفسیر و کلام نگاشته است و در مسائل مختلفه از قبیل فصاحت آسمانی قرآن، مفسرین آن کتاب مبین و طرق ایشان، خیر و شر، جزا و سزا، طول عمر، پروردگار، تقدیر، معاد جسمانی و غیره بحث می‌کند و در آخر آن شرحی در ابطال مذهب تناسخ و تعریف لغات و اصطلاحات فنی اضافه نموده است.
الرساله السلطانیه: کتاب دیگری است که از تفسیر و کلام که در تاریخ نهم رمضان ۷۰۶ هجری به رشته تحریر درآورده و ماحصل مباحثه‌ای که در موضوعات کلامی در حضور سلطان الجایتو مابین علمای وقت اتفاق افتاده جمع‌آوری نموده است.
لطائف الحقایق: مشتمل بر چهارده رساله نیز از آثار قلمیه او است و با شرح رؤیائی که برای مؤلف در شب ۲۶ رمضان ۷۰۵ هجری روی داده و حضرت رسول را به خواب دیده است شروع می‌شود. محتویات این کتاب نیز مسائل کلامی و اسلامی است این کتاب و سه کتاب مذکور در فوق، همه به زبان عربی است و همه آن‌ها مجموعه رشیدیه را تشکیل می‌دهد که نسخه نفیسی از آن کتاب بتاریخ ۷۱۰ هجری است در پاریس وجود دارد.
بیان الحقائق: دیگر از مؤلفات رشیدالدین نسخه‌ای است که متأسفانه فقط مطالب مندرجه آن معلوم است و آن موسوم است به بیان الحقائق مشتمل بر هفده رساله که غالباً در مسائل کلامی برشته تحریر درآمده است. اگر چه بعضی از مطالب دیگر مانند آبله و معالجه آن و ماهیت و انواع حرارت نیز بحث شده است.
وقف‌نامه ربع رشیدی
بنای ربع رشیدی

از مهم‌ترین اقدامات وی بنای ربع رشیدی، شهرکی علمی و آموزشی در تبریز بود که با بسیاری مراکز علمی زمان خود همچون نظامیه بغداد قابل قیاس بود که پس از مرگش خراب و غارت شد. در ربع رشیدی کتابخانه‌ای دارای کتابهای قیمتی و ارزشمند وجود داشت که بنا به‌گفتهٔ تاریخ وصاف تنها برای استنتاخ و صحافی نقشه‌ها و تصاویر کتب ارزشمند خود کمتر از شصت هزار دینار خرج کرده بود.