stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
استان قزوین
مردم > جمعیت

| نمودار جمعیت استان قزوین بر حسب مناطق شهری و روستایی | نمودار جمعیت استان قزوین بر حسب مناطق شهری و روستایی | نمودار جمعیت استان قزوین بر حسب مناطق شهری و روستایی | نمودار جمعیت استان قزوین بر حسب مناطق شهری و روستایی | نمودار جمعیت استان قزوین بر حسب مناطق شهری و روستایی |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| جمعیت | جمعیت |  | درصد | درصد |
| شهری | شهری |   | ۶۰٫۱۶٪ | ۶۰٫۱۶٪ |
| روستایی | روستایی |   | ۳۴٫۱۲٪ | ۳۴٫۱۲٪ |
| غیر ساکن | غیر ساکن |   | ۵٫۷۲٪ | ۵٫۷۲٪ |
برپایهٔ سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۰، جمعیت استان قزوین ۱٬۲۰۱٬۵۶۵ نفر (۵۹۱٬۷۶۱ زن و ۶۰۹٬۸۰۴ مرد) بود.
در سرشماری سال ۱۳۸۵، جمعیت این استان بالغ بر ۱٬۱۴۳٬۲۰۰ نفر (۵۸۳٬۸۷۰ مرد و ۵۵۹٬۳۳۰ زن) بود که ۱٫۶۲٪ از جمعیت کل ایران می‌شد.
| مردان | سن | زنان |
| --- | --- | --- |
| ۱۰٬۰۹۱  | بیشتر از ۷۰ |  ۸٬۶۱۹ |
| ۹٬۵۰۹  | ۶۵–۶۹ |  ۹٬۳۱۸ |
| ۱۲٬۲۸۵  | ۶۰–۶۴ |  ۱۲٬۴۷۹ |
| ۱۳٬۹۲۳  | ۵۵–۵۹ |  ۱۴٬۹۸۳ |
| ۲۰٬۱۱۶  | ۵۰–۵۴ |  ۲۰٬۳۴۸ |
| ۲۷٬۵۴۸  | ۴۵–۴۹ |  ۲۶٬۲۹۷ |
| ۳۳٬۷۳۵  | ۴۰–۴۴ |  ۳۲٬۱۰۹ |
| ۴۱٬۲۵۵  | ۳۵–۳۹ |  ۳۸٬۸۶۳ |
| ۵۱٬۴۴۵  | ۳۰–۳۴ |  ۴۶٬۷۵۵ |
| ۶۳٬۴۰۱  | ۲۵–۲۹ |  ۵۸٬۱۸۷ |
| ۷۳٬۶۸۵  | ۲۰–۲۴ |  ۷۴٬۸۵۳ |
| ۷۳٬۳۲۶  | ۱۵–۱۹ |  ۷۱٬۴۰۴ |
| ۵۵٬۴۱۱  | ۱۰–۱۴ |  ۵۲٬۸۸۴ |
| ۴۲٬۵۷۲  | ۵–۹ |  ۴۰٬۴۹۵ |
| ۴۴٬۶۷۱  | ۰–۴ |  ۴۱٬۹۴۷ |
مردم > زبان

طی پژوهشی که به سفارش شورای فرهنگ عمومی در سال ۱۳۸۹ انجام شد و براساس یک بررسی میدانی و یک جامعه آماری از میان ساکنان ۲۸۸ شهر و حدود ۱۴۰۰ روستای سراسر کشور، درصد اقوامی که در این نظر سنجی نمونه‌گیری شد در این استان به قرار زیر بود:
| اقوام استان قزوین | اقوام استان قزوین | اقوام استان قزوین | اقوام استان قزوین | اقوام استان قزوین |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| قومیت | قومیت |  | درصد | درصد |
| فارس | فارس |   | ۳۶٪ | ۳۶٪ |
| تات و الموتی | تات و الموتی |   | ۲۵٪ | ۲۵٪ |
| ترک | ترک |   | ۲۴٫۲٪ | ۲۴٫۲٪ |
| لر | لر |   | ۵٪ | ۵٪ |
| کرد | کرد |   | ۴٪ | ۴٪ |
| شمالی | شمالی |   | ۲٫۱٪ | ۲٫۱٪ |
| سایر و بدون جواب | سایر و بدون جواب |   | ۰٫۳٪ | ۰٫۳٪ |
ژان شاردن که در مجموع یازده سال در دوره صفویان (۷۰–۱۶۶۴ و ۷۷–۱۶۷۱ میلادی) در ایران بوده می‌نویسد:
از این شهرک (ابهر) سخن گفتن مردمان به زبان پارسی آغاز می‌شود. چه ساکنان آبادیها و شهرهای پیش از آن به ترکی سخن می‌گویند؛ اما امروزه ترکی گفتن آنان با زبان ترکان عثمانی تفاوت دارد. تکرار می‌کنم از ابهر تا هندوستان همهٔ مردمان به زبان پارسی سخن می‌گویند، امّا تکلم مردمان ابهر و آبادیهای مجاورش باصلابت و مردمان دیه‌ها و شهرهایی که بر سر راه شیرازند به نسبت نزدیک بودنشان به این شهر بزرگ، لطیف‌تر و خوش‌آهنگ‌تر سخن می‌گویند؛ زیرا شیراز زادگاه زبان شیرین پارسی‌است، و مردمانش با لطافت و ظرافت و ملاحت هر چه بیشتر تکلّم می‌کنند.
زبان بیشینه مردم شهر قزوین فارسی است. فارسی با لهجه قزوینی زبان نیمه اهالی شهر قزوین است. استان قزوین اصلی‌ترین استان تات‌زبان ایران است و لقب «ام‌القرای زبان تاتی» را دارد. تاتی هچنین زبان مرکز شهرستان تاکستان، زبان اهالی ۳ شهر از شهرستان بوئین‌زهرا (شال و سگزآباد، دانسفهان) است. ترکی آذربایجانی زبان نیمه غربی و جنوبی افزون بر این ۳ زبان، در برخی روستاها و به زبان‌های مراغی و لری و رمانلویی و کردی و گیلکی سخن گفته می‌شود.
مقالهٔ اصلی: لهجه قزوینی
لهجه قزوینی یکی از لهجه‌های زبان فارسی است که توسط مردم شهر قزوین بدان تکلم می‌شود.
لهجه قزوینی از معدود لهجه‌هایی است که دستور زبان مختص خود را دارد. همچنین این لهجه شباهت زیادی به گویش‌های شمال شرقی ایران دارد.
سکنهٔ الموت به گویش الموتی که گویشی از زبان تاتی است صحبت می‌کنند. به عقیده برخی از صاحب‌نظران، گویش الموت گونه ای از زبان گیلکی محسوب می‌شوند.
مردم > خوراک‌ها > غذاهای سنتی قزوین

استان قزوین نیز مانند سایر استان‌های کشور دارای انواع غذاهای سنتی است که برخی از آن‌ها در مناسبت‌های ویژه و تعداد بسیاری نیز به شکل عادی در طی سال تهیه می‌شود.
برخی از انواع غذاهای سنتی قزوین عبارتند از:قیمه نثار، شیرین پلو و کوکوی شیرین، آش دوغ، آش دندان کشه، یتیمچه، ماش پیازو، اشکنه و دیماج نام برد.
مردم > خوراک‌ها > شیرینی‌های سنتی قزوین

متداول‌ترین شیرینی‌های استان عبارتند از:
* نان برنجی
نان نخودی
نان قندی
نان بادامی
نان گردویی
پادرازی
نان نازک
نان چرخی
نان چایی
شیرینی اتابکی
شیرینی حاج کریمی
باقلوای پیچ
باقلوای لوزی
مردم > خوراک‌ها > نان سنتی قزوین

در قزوین انواع اقسام نان پخت می‌شود که شهرت بسیاری دارد؛ در بین نان‌های قزوین، نان لواش تنوری که به صورت گرد و بزرگ طبخ می‌شود دارای کیفیت و طعم مطبوعی می‌باشد که موجب شهرت آن شده است. قاق یکی دیگر از نان‌های سنتی قزوین است که خشک و شیرین بوده و با چای صرف می‌شود. از دیگر نان‌های سنتی قزوین می‌توان به شیرمال و زنجبیلی اشاره کرد، که کم شیرین بوده و همراه با عصرانه و چای خورده می‌شود.
اقتصاد

استان قزوین به علت نزدیکی به پایتخت و دارا بودن بیش از ۳۴۰۰ واحد تولیدی و صادرات غیرنفتی معادل ۴۰۰ میلیون دلار، قدرت تنظیم بازار ۳۲ میلیون نفر یعنی ۴۰ درصد از جمعیت ایران را داراست. بیش از ۱۳۰ هزار نفر در بخش صنعت این استان مشغول به کار هستند.
این استان هم چنین چهارمین استان صنعتی ایران در سال ۱۳۸۸ بوده و رتبه نخست تعداد جمعیت شاغل به کل جمعیتش را در کشور داراست.
اقتصاد > دامداری

افزایش سریع جمعیت و نیاز روزافزون به فراورده‌های لبنی، سبب تغییر دامداری‌های سنتی به صنعتی طی دهه‌های اخیر در استان شده است. موقعیت بسیار مطلوب دشت از لحاظ طبیعی و خطوط ارتباطی در کنار بازار فروش بسیار بزرگ (جمعیت میلیونی شهرهای اطراف ونزدیکی به تهران) رشد سریع واحدهای دامداری صنعتی را در دشت قزوین توجیه می‌نماید. این موضوع سبب شده که استان قزوین امروزه به عنوان یکی از قطب‌های دامداری در کشور مطرح باشد.
اقتصاد > شهرک‌های صنعتی

سابقه فعالیت اولین واحدهای صنعتی در قزوین به عصر صفوی بازمی‌گردد؛ در دوره معاصر نیز با ساخته شدن اولین شهر صنعتی کشور (البرز) در سال ۱۳۴۶، قزوین جایگاه ویژه‌ای در بخش صنعتی کشور پیدا کرد.
در حال حاضر استان قزوین با دارا بودن ۸ شهرک صنعتی به نام‌های البرز، لیا، کاسپین، آبیک، حیدریه، آراسنج، خرمدشت، حکیمیه، و دو شهرک در حال احداث به نام‌های قزوین۲ و شال و نیز ۳ ناحیه صنعتی به نام‌های طارم سفلی، نیکوییه، الموت و بویین زهرا، ضمن فعالیت بیش از ۸۰۰ شرکت صنعتی، این استان از قطب‌های اقتصادی کشور محسوب می‌شود.

از جمله شاخص‌ترین واحدهای صنعتی در سطح قزوین می‌توان به شرکت سیلیس البرز ،تولی پرس، مهرام، گلوکوزان وسپهر الکتریک، کاچیران، لوازم خانگی پارس، شیشه لیا، آبگینه، آپادانا سرام، سرامیک البرز، گروه صنعتی مکرر، کاشی پارس، واحدهای صنعتی هفت الماس، فولاد البرز، فولاد قزوین، فولاد تاکستان و شیشه قزوین والبته شرکت پاکشواشاره کرد.
اقتصاد > بورس

بورس منطقه‌ای استان قزوین از سال ۱۳۸۴ فعالیت خود را آغاز کرده و هم‌اکنون دارای ۱۶ کارگزاری فعال می‌باشد. حجم معاملات انجام شده در بورس منطقه‌ای قزوین از زمان تأسیس تا مرداد ماه سال ۹۲ چیزی معادل ۵ میلیارد و۸۴۹ میلیون سهم به ارزش بیش از ۱۸ هزارو ۸۵۵ میلیارد ریال بوده است. همچنین بورس قزوین کار خود را در سال ۸۴ با ۷ کارگزاری آغاز کرد که این تعداد در پایان مردادماه سال ۹۲ به ۱۸ کارگزاری افزایش یافته است. از دیگر فعالیت‌های بورس منطقه‌ای قزوین می‌توان به چاپ بیش از ۵۰ مقاله در زمینه‌های مختلف اقتصادی و بازار سرمایه در ماهنامههای بورس و جراید داخلی و نیز برگزاری کارگاه‌های آموزشی برای ۹ هزار و ۳۳۶ نفر عنوان کرد. همچنین بورس قزوین از نظر ارزش معاملاتی جایگاهی بین هفتم الی دوازدهم را در کشور دارا می‌باشد.
اقتصاد > موقعیت اقتصادی و اجتماعی

این استان به لحاظ اجتماعی ترکیب قومی گوناگونی دارد که اصلی‌ترین گروه‌های قومی فارس‌ها، تات‌ها و آذری‌ها هستند. تاکستان بزرگ‌ترین شهر تات‌نشین ایران در استان قزوین واقع شده و به لحاظ صنعتی یکی از مراکز صنعتی کشور محسوب می‌گردد. استقرار این استان در نزدیکی تهران و عامل ممنوعیت احداث صنایع در محدوده ۱۲۰ کیلومتری تهران، متقاضیان ساخت واحدهای صنعتی را به سرمایه‌گذاری در این استان ترغیب کرده است. این استان در زمینه دامپروری و پرورش طیور نیز از موقعیت با اهمیت و ممتازی برخوردار می‌باشد.
انرژی و منابع آن > نیروگاه ۲۰۰۰ مگاواتی شهید رجایی

مقالهٔ اصلی: نیروگاه شهید رجایی
این نیروگاه در آزادراه تهران به قزوین ساخته شده است. نیروگاه برق شهید رجایی دارای دو سیکل مجزای بخار و ترکیبی می‌باشد که مجموعاً ۲۰۴۰ مگاوات تولید برق دارد؛ که این میزان، ۸ درصد برق مصرفی در کشور می‌باشد. سوخت مورد استفاده در این نیروگاه مازوت و گاز طبیعی است.
انرژی و منابع آن > سدها

استان قزوین به علت دارا بودن رودخانههای متعدد، وجود دشت حاصلخیز قزوین در منطقه، وجود بیش از ۱۱ شهرک صنعتی و روند رو به رشد شهرنشینی و نیاز به آب شرب دارای پروژه‌های سدسازی متعددی می‌باشد. در حال حاضر استان قزوین دارای ۲ سد خاکی-مخزنی به نام‌های سد مرتضی آباد (کوثر) در غرب شهرستان قزوین و سد پرسبانج در شهرستان آوج و یک سد بتنی در منطقه زیاران، سد انحرافی زیاران می‌باشد.
همچنین سدهای در دست ساخت استان عبارتند از: سد بالاخانلو در شهرستان بویین زهرا. ، سد نهب در شهرستان تاکستان، سد بورمانک در شهرستان قزوین بخش طارم سفلی، سد بهجت آباد در شهرستان آبیک، سد استلج در شهرستان آوج و در توابع شهر آبگرم و سد چنگوره در شهرستان بویین زهرا
انرژی و منابع آن > نیروگاه بادی جرندق

مقالهٔ اصلی: نیروگاه بادی جرندق
نیروگاه بادی جرندق نام نیروگاهی در دست ساخت در استان قزوین می‌باشد که با تبدیل انرژی جنبشی باد به الکتریکی، برق تولید خواهد کرد.
انرژی و منابع آن > نیروگاه بادی جرندق > اهداف ایجاد نیروگاه

از جمله اهداف برای ایجاد نیروگاه بادی جرندق عبارتند از:
ایجاد ظرفیت جدید در کشور جهت کسب و انتقال دانش فنی طراحی و ساخت توربین‌های سایز بزرگ (بزرگتر از ۵/۱ مگاوات) (به دلیل اقتصادی بودن این نوع توربین‌ها در مقایسه با ظرفیت‌های کمتر)
تأمین تولید برق توسط انرژی‌های تجدیدپذیر به عنوان تأمین بخشی ازمیزان ۱٪ ظرفیت تولید برق کشور
انرژی و منابع آن > نیروگاه بادی جرندق > شرح پروژه ایجاد

این پروژه متشکل از انتخاب مشاور، انجام مطالعات تکمیلی و لازم توسط آن نظیر تکنولوژی توربین، تعیین روش اجرا و تهیه اسناد مناقصه و… سپس انتخاب پیمانکار واجد شرایط و نظارت بر حسن اجرای طرح می‌باشد. تا پایان سال ۱۳۸۴ مطالعات امکان‌سنجی مربوط به این طرح و تهیه گزارش توجیه فنی و اقتصادی آن جهت ارائه به سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی به اتمام رسید و در صورت تصویب گزارش‌ها و تأمین اعتبار طرح، عملیات اجرائی آن شروع خواهد شد.
انرژی و منابع آن > نیروگاه بادی جرندق > خلاصه اقدامات نجامی تاکنون

مکاتبه با شرکت‌های سازنده توربین در جهان
مکاتبه با شرکت‌های مشاور توانمند انرژی باد در جهان
تکمیل و ادامه مطالعات مربوط به توربین‌های ظرفیت بالا
سامانه حمل و نقل و ترابری

مقاله‌های اصلی: شبکه حمل و نقل قزوین و فرودگاه قزوین
سامانه حمل و نقل و ترابری > فرودگاه

شهر قزوین دارای در ۹/۰۳/۱۳۹۱ وزارت راه و شهرسازی با توسعه فرودگاه قزوین موافقت کردو کمک‌های فنی و تجهیزاتی خود را برای فرود هواپیمای فوکر ۱۰۰ در فرودگاه سمپاشی قزوین ارائه داد.
سامانه حمل و نقل و ترابری > راه‌آهن

با توجه به قرار گرفتن قزوین در شاهراه مبادلاتی کشوراین استان در مسیر راه‌آهن تهران به شمال غرب کشور قرار گرفته است و در شهرهای قزوین، تاکستان و آبیک دارای ایستگاه راه‌آهن می‌باشد. همچنین راه‌آهن قزوین-رشت-آستارا نیز در دست احداث است که این خط آهن ایران را به کشورهای نواحی قفقاز و روسیه متصل می‌گرداند.
سامانه حمل و نقل و ترابری > آزاد راه‌ها و بزرگراه‌ها

استان قزوین با دارا بودن بیش از ۲۱۶ کیلومتر آزادراه در مسیرهای، تهران-قزوین، قزوین-زنجان و قزوین-رشت، ۲۲۱ کیلومتر بزرگراه، ۷۰ کیلومتر راه اصلی و ۲۲۶ کیلومتر جاده بین شهری، یکی از شاهراه‌های ارتباطی کشور محسوب می‌شود.
استان قزوین ۸ استان کشور را به‌طور مستقیم پیوند می‌دهد و ۱۱ استان نیز ارتباطشان از این استان انجام می‌شود.
مناطق نمونه گردشگری

بازار سعدالسلطنه
حمام قجر
حمام بلور
خانه‌های تاریخی
آب انبارها
و،
صنایع دستی

مقالهٔ اصلی: صنایع دستی قزوین
صنایع دستی > قالی بافی

مقالهٔ اصلی: قالی قزوین
صنایع دستی > نگارگری مکتب قزوین

مقالهٔ اصلی: مکتب قزوین
مکتب قزوین از مکاتب دیگر نگارگری جدا بوده و سبک و سیاق مختص خود را دارد، از ویژگی‌های این مکتب می‌توان به ترسیم اندام ظریف جوانان، درویشان و کشاورزان و نیز ترسیم چهره‌ها به صورت سه رخ اشاره کرد؛ به گونه‌ای که ترسیم چهره‌ها به صورت تمام رخ ابداً در کار نقاشان سبک قزوین دیده نمی‌شود و نیز هیچ انسانی از پشت سر تصویر نشده است. سوژه‌ها بیشتر از میان افراد عادی برگزیده شده و لباس‌های فاخر در نگارگری‌ها دیده نمی‌شود و جامه زنان و مردان چندان تفاوتی در نگاره‌ها ندارد.

از آثار فاخر این مکتب می‌توان به معراج رسول (۹۶۵ ه‍.ق)، هفت اورنگ جامی و شاهنامه قوام ابن محمد شیرازی اشاره کرد؛ و نیز از جمله مشاهیر نگارگری در قزوین باید، استاد محمد قزوینی، صادق بیگ افشار، مولانا میرمصور، مولانا شیخ محمد، کاوس نقاش، عبدالحمید نقاش و رضا طالقانی ملقب به ضیع همایون را نام برد.
صنایع دستی > خوشنویسی

قزوین از دیرباز مهد پرورش بزرگان خوشنویسی کشور بوده است.  اساتیدی همچون میرعماد حسنی (استاد بزرگ خط نستعلیق)، میرزا محمدحسین عماد الکتاب قزوینی، میرزا محمد علی خیارجی قزوینی (اولین خوشنویسی که بسم الله را به صورت مرغ طغرا ترسیم کرد)، عبدالمجید طالقانی و ملک محمد قزوینی. از دیگر خوشنویسان به نام قزوین می‌توان به گوهرشاد حسنی سیفی، میرابراهیم قزوینی، میرمحمد امین حسنی سیفی قزوینی و یحیی قزوینی اشاره کرد.
به این سبب شهر قزوین از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و شوای عالی فرهنگ به عنوان پایتخت خوشنویسی ایران لقب داده شده است؛ و به غیر از موزه دائمی خوشنویسی قزوین که در محل کاخ چهل‌ستون قزوین برقرار است، هر ساله رویدادهای بزرگ خوشنویسی مانند: برگزاری دوسالانه خوشنویسی ایران (با حضور اساتیدی از سراسر جهان)، برگزاری جشنواره خوشنویسی آیات قرآنی، جشنواره خوشنویسی غدیر و… در این شهر به وقوع می‌پیوندد.
صنایع دستی > سوغات قزوین

انواع باقلوا، انگور، انواع شیره انگور، سرکه انگور، نان فتیر، نان روغنی اردک، رشته پلویی، قالی و گلیم، محصولات دامی و…
آموزش > دانشگاه‌ها

بیش از یکصد و ۵۰ هزار دانشجو در دانشگاه‌های استان قزوین مشغول تحصیل می‌باشند.
شهرک دانشگاهی اندیشه آبیک
| ن ب ومراکز آموزش عالی قزوین | ن ب ومراکز آموزش عالی قزوین |
| --- | --- |
دانشگاه‌های دولتی:  دانشگاه بین‌المللی امام خمینی  دانشگاه علوم پزشکی قزوین  دانشگاه تربیت معلم قزوین  دانشگاه پیام نور قزوین  مرکز آموزش علمی و کاربردی علوم و فنون قزوین 
دانشگاه آزاد اسلامی:  دانشگاه آزاد قزوین  دانشگاه آزاد تاکستان  دانشگاه آزاد بویین زهرا 
موسسات غیر انتفاعی:  موسسه آموزش عالی رجاء‍‍  موسسه آموزش عالی البرز  موسسه آموزش عالی غزالی  مرکز آموزش علمی و کاربردی نیرو محرکه قزوین  دانشگاه کار البرز  موسسه آموزش عالی میرعماد  موسسه اموزش عالی سهروردی  موسسه اموزس عالی علامه قزوینی
ورزش > ورزش‌های هوایی

سایت پروازی آسمان آبی قزوین که بین جاده شفیع‌آباد و پارک فدک (باراجین) قرار دارد با مجوز فدراسیون انجمن‌های ورزشی پذیرای علاقه‌مندان به ورزش‌های هوایی مانند پاراگلایدر، پاراموتور، سقوط آزاد، کایت، هواپیماهای مدل و چتربازی است. شایان ذکر است قزوین از معدود استان‌های کشور است که ورزش‌های هوایی در آن فعال می‌باشد سایت پروازی آبیک که بین مرز استان قزوین و البرز قرار دارد بعضی از علاقمندان برای ورزش‌های پاراگلایدر به این سایت پرواز می‌روند
ورزش > ورزش‌های زمستانی

مجتمع ورزش‌های زمستانی کامان و زرشک در ۲۵ کیلومتری شهر قزوین قرار دارد. این مجموعه که آخرین مراحل ساخت خود را طی می‌کند دارای یکی از بزرگ‌ترین " تله سی یژ "های کشور به طول ۱۸۰۰ متر می‌باشند که اسکی بازان در این پیست قادرند در محدوده‌ای بین چهار تا پنج کیلومتر ورزش کنند. این مجموعه دارای تاییدیه فدراسیون جهانی در بخش مارپیچ بزرگ و کوچک می‌باشد و به همین سبب برای برگزاری مسابقات بین‌المللی در نظر گرفته شده است.
فوتبال
به شمس آذر قزوین می‌توان اشاره کرد
| ن ب وورزش در قزوین | ن ب وورزش در قزوین |
| --- | --- |
مجموعه های ورزشی:  ورزشگاه سردار آزادگان  ورزشگاه شهید رجایی  مجموعه ورزشی شهید بابایی  مجموعه ورزش الغدیر  مجموعه ورزشی تختی  مجموعه ورزشی بانوان پونک  مجموعه ورزشی کوثر  دهکده المپیک قزوین 
استخر ها:  استخر الهیه  استخر آریان  استخر شهید رجایی  استخر کارگران  استخر الغدیر  مجموعه فرهنگی ورزشی ساحل 
باشگاه‌های فوتبال:  باشگاه فوتبال کاسپین  باشگاه فوتبال نیرومحرکه قزوین  • باشگاه فوتسال پوشینه‌بافت قزوین 
باشگاه‌های بسکتبال:  باشگاه بسکتبال تکماش 
نقشه محدوده قزوین در نقشه ایران و توران در دوره قاجاریه.
در این نقشه شهر قزوین به انگلیسی: Kaswin ذکر شده است.
استان مرکزی سابق به مرکزیت تهران که در سال ۱۳۵۶ تجزیه شد. استان امروزی قزوین بخشی از این استان بود. (با استان مرکزی فعلی اشتباه نشود)
بقایای قلعه الموت
شاه تهماسب اول، قزوین را به عنوان پایتخت برگزید.
باراجین، شمال قزوین
دریاچه اوان در الموت شرقی
کوه سرکه در هیر، الموت غربی
باغستان‌های سنتی گِل‌کِند، الموت غربی
پراکنش اقوام در قزوین
نان چایی؛ یکی از انواع شیرینی‌های سنتی قزوین
ایستگاه راه‌آهن قزوین
فرش اصیل قزوین - بافته شده در کارخانه اعتماد - سال بافته شدن قبل از ۱۳۰۵ هجری قمری
ملکه صبا، نمونه‌ای از نگارگری مکتب قزوین
نمونه‌ای از خط میرعماد بزرگ‌ترین نستعلیق نویس همه اعصار
پوپولیسم دست چپی

پوپولیسم دست چپی  یا چپ‌گرایانه، به نوعی از پوپولیسم اشاره دارد که عمدتاً بر ایده‌های عدالت اجتماعی، برابری اقتصادی و حمایت از طبقات کارگر و محروم جامعه تمرکز دارد. این نوع پوپولیسم به ویژه در کشورهایی با نابرابری‌های شدید اقتصادی و اجتماعی ظهور می‌کند و اغلب به دنبال مقابله با نخبگان اقتصادی و سیاسی است که به عنوان عاملان اصلی بی‌عدالتی‌ها معرفی می‌شوند. [نیازمند منبع]
رهبران و جنبش‌های پوپولیستی دست چپی معمولاً با گفتمانی ضد نخبگان به صحنه می‌آیند و خود را نمایندگان واقعی مردم عادی می‌دانند. آن‌ها معمولاً وعده اصلاحات رادیکال اقتصادی مانند ملی‌سازی صنایع، افزایش مالیات بر ثروتمندان، و توزیع عادلانه‌تر ثروت را می‌دهند. این نوع پوپولیسم در آمریکای لاتین با ظهور رهبرانی مانند هوگو چاوز در ونزوئلا و اوو مورالس در بولیوی برجسته شده است. این رهبران تلاش کردند تا با ملی‌سازی منابع و گسترش برنامه‌های اجتماعی، بی‌عدالتی‌های موجود را کاهش دهند.
اگرچه حامیان این نوع پوپولیسم بر ضرورت مقابله با نابرابری‌ها تأکید دارند، منتقدان هشدار می‌دهند که این رویکرد می‌تواند به تمرکز قدرت و کاهش دموکراسی منجر شود. به عبارت دیگر، اثرات پوپولیسم دست چپی بسته به نحوه اجرای سیاست‌های آن و شرایط سیاسی و اقتصادی موجود در هر کشور متفاوت است.
عدد آووگادرو

آمادئو آووگادرو
عدد آووگادرو یا ثابت آووگادرو (به انگلیسی: Avogadro constant)، که به‌صورت معمول با NA یا L نشان داده می‌شود، یک پارامتر ثابت است که تعداد اجزای تشکیل دهنده ماده (مثل مولکول‌ها، اتم‌ها یا یون‌ها) را به مقدار ماده، مرتبط می‌سازد. واحد مقابل این عدد در دستگاه بین‌المللی یکاها (SI)، مول است و به‌صورت ۱۰۲۳×۶٫۰۲۲۱۴۰۷۶ بر مول بیان می‌شود. نام این عدد به احترام دانشمند پر اوازه ایتالیایی آمدئو آووگادرو برگزیده شده‌است.
ثابت آووگادرو یک عدد بدون بعد (بدون یکا )است که بر اساس مقدار مول ماده تعریف می‌شود و بعضی مواقع از آن به‌صورت N یا N0 یاد می‌شود. این ثابت که معادل تعداد ذره‌های موجود در یک مول از ماده محسوب می‌شود، دقیقا برابر با ۱۰۲۳×۶٫۰۲۲۱۴۰۷۶ است.
عدد آووگادرو برای این منظور انتخاب شده‌است که جرم یک مول از یک ترکیب شیمیایی بر حسب گرم، به‌صورت عددی با جرم میانگین یک مولکول از آن ترکیب برحسب دالتون برابر باشد. یک دالتون برابر با ۱/۱۲ جرم یک اتم کربن-۱۲ است که تقریبا می‌توان آن را معادل جرم یک نوکلئون (پرتون یا نوترون) دانست. برای مثال، جرم میانگین یک مولکول آب برابر با ۱۸٫۰۱۵۳ دالتون است و جرم یک مول آب (که N مولکول است)، حدود ۱۸٫۰۱۵۳ گرم است. بنابراین، عدد آووگادرو یک ثابت تناسب است که جرم مولی یک ماده را با جرم مولکولی آن مرتبط می‌کند و همچنین عددی تقریبی است که معادل تعداد نوکلئون‌های موجود در یک گرم از ماده معمولی است.
ثابت آووگادرو همچنین میان حجم مولی یک ماده و حجم اسمی اشغال شده متوسط توسط ذرات تشکیل دهند آن ماده، زمانی که هر دو بر اساس واحدی مشترک بیان شوند، ارتباط برقرار می‌کند. برای مثال، چون حجم مولی آب در شرایط متداول تقریبا برابر با ۱۸ میلی‌لیتر بر مول است، حجم اشغال شده توسط یک مولکول آب تقریبا برابر با ۱۸/۶٫۰۲۲ مول یا حدود ۳۰ آنگستروم (Å۳) مکعب است. برای یک ماده بلوری، عدد آووگادرو به‌صورت مشابهی حجم مولی (بر حسب میلی‌لیتر/مول)، حجم سلول‌های واحد تکرارشونده (برحسب میلی‌لیتر) و تعداد مولکول‌ها در هر سلول را مرتبط می‌سازد.
عدد آووگادرو از ابتدای مطرح شدنش به روش‌های مختلفی تعیین شده‌است. اولین مقدار تقریبی تعیین شده برای آن، به‌صورت غیرمستقیم بود و توسط یوهان یوزف لوشمیت اندازه‌گیری شد (عدد آووگادرو و ثابت لوشمیت (Loschmidt constant) بسیار به هم نزدیک هستند و معمولا با یکدیگر اشتباه گرفته می‌شوند). این عدد برای اولین بار توسط ژان پرن و به‌عنوان تعداد اتم‌های موجود در ۱۶ گرم اکسیژن تعریف شد. پس از آن و در چهاردمین کنفراس اداره بین‌المللی اوزان و مقیاس‌ها (BIPM)، تعریف آن دچار تغییر شد و به‌عنوان تعداد اتم‌های موجود در ۱۲ گرم از ایزوتوپ کربن-۱۲ معرفی شد.
تعریف ارائه شده برای عدد آووگادرو به این معنی بود که مقدار این عدد به مقدار تجربی جرم (برحسب گرم) یک اتم از همان عنصر بستگی دارد و بنابراین به تعداد رقم‌های اعشار محدودی شناخته می‌شد. به همین خاطر، در ۲۶‌امین کنفرانس اداره بین‌المللی اوزان و مقیاس‌ها در ۲۰ مه ۲۰۱۹، تصمیم گرفته شد که عدد آووگادرو دقیقا برابر با  درنظر گرفته شود. این تعریف عملا موجب تغییر تعریف واحد مول نیز شد و براساس تعریف جدید، یک مول از هر ماده‌ای برابر است با عدد آووگادرو ضرب‌در جرم میانگین اجزای سازنده آن ماده.
تاریخچه > خاستگاه مفهوم

نام عدد آووگادرو به افتخار دانشمند ایتالیایی آمادئو آووگادرو (۱۷۷۶-۱۸۵۶) انتخاب شده‌است که در سال ۱۸۱۱ برای اولین بار پیشنهاد کرد، حجم یک گاز (در دما و فشار مشخص)، فارغ از ماهیت شیمیایی گاز، با تعداد اتمها یا مولکول‌های سازنده آن متناسب است.
نام عدد آووگادرو در سال ۱۹۰۹ توسط فیزیک‌دانی به‌ نام ژان پرن رایج شد که بر اساس تعریف او دقیقا برابر با تعداد مولکول‌های ۳۲ گرم اکسیژن بود. هدف از این تعریف این بود که جرم یک مول از ماده برحسب گرم به‌صورت عددی با جرم یک مولکول (که نسبت به جرم اتم هیدروژن بیان می‌شود)، برابر باشد.
تاریخچه > اندازه‌گیری‌های اولیه

مقدار عدد آووگادرو (که هنوز در آن زمان با این نام شناخته شده نبود)، برای اولین بار توسط یوهان یوزف لوشمیت و به‌صورت غیرمستقیم در سال ۱۸۵۶ تعیین شد. او این کار را با کمک تخمین تعداد ذرات موجود در یک حجم مشخص از گاز انجام داد. این مقدار که امروزه به افتخار لوشمیت، با نام ثابت لوشمیت شناخته می‌شود، در واقع چگالی تعداد (n0) مربوط به ذرات موجود در یک حجم مشخص از یک گاز ایده‌آل است. ارتباط این عدد با عدد آووگادرو (NA) به‌صورت زیر است:
در این معادله، p0 معادل فشار،  R معادل ثابت گاز و T0 برابر با دمای مطلق است. به‌خاطر کار لوشمیت، بعضی مواقع از نماد L برای عدد آووگادرو استفاده می‌شود. در نشریات آلمانی بعضی مواقع این نماد برای هر دو ثابت (آووگادرو و لوشمیت) استفاده می‌شود و تنها با کمک واحد اندازه‌گیری از یکدیگر تمیز داده می‌شوند.
ژان پرن با کمک چندین روش تجربی موفق شد که مقدار عدد آووگادرو را تعیین کند. این دستاورد سبب شد که او در سال ۱۹۲۶ موفق به کسب جایزه نوبل فیزیک شود.
شیوه محاسبه

یکی از روش‌ها برای به‌دست آوردن مقدارِ این عدد روش‌های الکترو شیمیایی و بلورشناسی است. در روش بلورشناسی، مثلاً یک عنصر را در نظر می‌گیرند و سپس با دستگاه‌های دقیق ساختار عنصر ، طول هر یک از اضلاع سلول واحد بلور و وزن اتمی عنصر و وزن حجمی آن را مشخص می‌کنند. سپس، به کمک یک عملیاتِ ریاضی می‌توان به عدد آووگادرو دست یافت.
مثلاً، نیکل در سیستمِ مکعبی با وجوه مرکز پر متبلور می‌شود. طول هر یک از اضلاع سلول واحد ۵۲/۳ آنگستروم، وزن اتمی نیکل ۷/۵۸ و وزن حجمی آن ۹۴/۸ است.
حال به کمک این داده‌ها عدد آووگادرو را حساب می‌کنیم. هر سلّول واحد چهار اتم نیکل دارد. اگر عدد آووگادرو را N در نظر بگیریم، وزن هر اتم برابر ۷/۵۸ تقسیم بر N گرم خواهد بود.
وزن هر سلولِ واحد چهار برابر این مقدار و حجم آن برابر(۵۲/۳ ضرب در ده به توان منفی هشت) کل این مقدار به توانِ سه سانتیمتر مکعب است. حال اگر این دو را تقسیم کنیم، چگالی نیکل به‌دست می‌آید که البته ضریبی است از N با توجه به این‌که می‌دانیم چگالی نیکل برابر با ۹۴/۸ است، پس با آن می‌توان مقدارN را حساب کرد که همان عدد آووگادرو است.
اگر بخواهیم از روش الکترو شیمی استفاده کنیم، عدد فارادای (ثابت فارادای) را باید تقسیم بر بار یک الکترونِ تنها کنیم که در این صورت مقدار عدد آووگادرو حساب می‌شود.
NA عددی است که باروش‌های بسیاری ازجمله سنجش‌های حرکت براونی، بار الکتریکی و شمارش ذرات α تعیین شده‌است. در سال ۱۹۰۵، ویلیام رامسی وفردریک سادی، با استفاده از رادیم آزمایشی تعیین ثابت آووگادرو را ابداع نمودند. اتم رادیم پرتوزا براثر واپاشی یک ذره آلفا گسیل می‌کند که با به دست آوردن دوالکترون به اتم هلیم تبدیل می‌شود.
اگر حجمِ هلیم تولیدشده را به اِزای مقدارِ مشخصّی از رادیم واپاشی شده را پس از مدّتِ زمانی جمع‌آوری واندازه‌گیری کنیم، مقدار NA را محاسبه می‌کنیم.
روش دیگر: با متبلور کردن یک مول I2 و سپس با بررسّی آن به وسیلهٔ پراش اشعه X می‌توان تعدادمولکول‌های ید را در بلور معیّن کرد که برابر عددآووگادرو است. ثابت آووگادرو را به راه‌های دیگری نظیرِ پراکندگی نور و آزمایش قطرهٔ روغن میلیکان نیز می‌توان اندازه‌گیری کرد.
شیمی‌دانان ثابت آووگادرو را طوری انتخاب نمودند که جرمِ NA اتم برحسب گرم معادلِ یک اتم برحسب واحدهای جرم اتمی باشد.
استفاده

در بسیاری از محاسبات شیمی و فیزیک برای به دست آوردن تعداد ذرات ماده (مولکولی، یونی، اتمی) کاربرد دارد.
توپ‌آغاج (بیجار)

| توپ‌آغاج | توپ‌آغاج |
| --- | --- |
کشور:  ایران
استان: کردستان
شهرستان: بیجار
بخش: مرکزی
سال شهرشدن: ۱۳۹۱
مردم: مردم
جمعیت: ۱٬۶۴۵ تن (۱۳۹۵)
اطلاعات شهری: اطلاعات شهری
پیش‌شمارهٔ تلفن: ۰۸۷۲–۳۴۳
شناسهٔ ملی خودرو:  ایران
  توپ‌آغاج  روی نقشه ایران ۳۶°۰۲′۵۶″شمالی ۴۷°۴۹′۲۴″شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۰۴۸۸۰۶۳۳°شمالی ۴۷٫۸۲۳۳۴۹۳۳°شرقی﻿ / 36.04880633; 47.82334933   :   توپ‌آغاج  روی نقشه ایران ۳۶°۰۲′۵۶″شمالی ۴۷°۴۹′۲۴″شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۰۴۸۸۰۶۳۳°شمالی ۴۷٫۸۲۳۳۴۹۳۳°شرقی﻿ / 36.04880633; 47.82334933   
 :  
توپ‌آغاج شهری دراستان کردستان در غرب ایران است. این شهر در بخش مرکزی شهرستان بیجار قرار دارد.
چهره های تحصیلکرده و صاحب منصب این شهر : از جمله حبیب امیدزاده، ( قوه قضاییه استان )طاهر عباسعلی (بانک استان)، بهمن کاظمی (شهرستان )، رجب پور، مرتضی ذوالفقاری (دیوان تهران)، نوریان(بانک استان).... هستند .
این شهر مذهبی و دارای ایین های سنتی دیرینه همچون مراسم حسن حسین می باشد.
جمعیت

جمعیت توپ‌آغاج بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵ برابر با ۱٬۶۴۵ نفر در قالب ۸۳۱ خانوار بوده‌است.
مردم

مردم توپ‌آغاج به زبان ترکی آذربایجانی سخن می‌گویند.