جنگل بارانی حاره‌ای
ساختار جنگل‌های استوایی

جنگل‌های استوایی به قسمت‌ها و لایه‌های مختلفی با زندگی‌های گیاهی سازمان یافته به شکل یک الگوی عمودی تقسیم می‌شوند. هر لایه یک جامعهٔ بیولوژیکی منحصر به فرد است که شامل گیاهان و جانوارن مختلفی است که برای زندگی در آن قشر خاص سازگار شده‌اند. که فقط لایه مبرم در جنگل‌های بارانی حاره‌ای منحصراً وجود دارند، در حالی که لایه‌های دیگر در جنگل‌های بارانی معتدل نیز یافت می‌شوند.
· لایهٔ کف جنگل (Forest floor) : کف جنگل، که در پایین‌ترین لایه قرار دارد، فقط ۲٪ از نور خورشید را دریافت می‌کند. فقط گیاهان سازگار با نور کم می‌توانند در این منطقه رشد کنند. دور از رودخانه‌ها، باتلاق‌ها و تصفیه‌ها، جایی که زیرکشت متراکم پیدا می‌شود، کف جنگل به دلیل نفوذ کم نور خورشید نسبتاً از پوشش گیاهی پاک است. این ویژگی امکان جابجایی آسان حیوانات بزرگتر را فراهم می‌کند مانند: دسته‌های زوج مانند okapi (Okapia johnstoni)، تاپیر (Tapirus sp.)، کرگدن Sumatran (Dicerorhinus sumatrensis) و میمون‌هایی مانند گوریل دشت غربی (Gorilla)، و همچنین بسیاری از گونه‌های خزندگان، دوزیستان و حشرات.
کف جنگل همچنین شامل گیاهان و جانوران در حال پوسیدگی است که به سرعت از بین می‌روند، زیرا شرایط گرم و مرطوب باعث پوسیدگی سریع می‌شود. انواع مختلفی از قارچ‌ها که در اینجا رشد می‌کنند به پوسیدگی ضایعات جانوارن و گیاهان کمک می‌کنند.
· لایهٔ میانی :(Understory layer) لایه زیر طبقه بین تاج پوشش و کف جنگل قرار دارد. در زیر طبقه تعدادی پرندگان، پستانداران کوچک، حشرات، خزندگان و شکارچیان زندگی می‌کنند. به عنوان مثال می‌توان به پلنگ (Panthera pardus)، قورباغه‌های دارت سمی (Dendrobates sp.)، کوتی دم حلقه ای (Nasua nasua)، بوآ (Boa) و بسیاری از گونه‌های Coleoptera اشاره کرد. پوشش گیاهی در این لایه معمولاً شامل درختچه‌های مقاوم در برابر سایه، گیاهان، درختان کوچک و تاک‌های بزرگ چوبی است که برای گرفتن نور خورشید رشد می‌کنند. فقط حدود ۵٪ از نور خورشید سایبان را برای رسیدن به زیر طبقه نقض می‌کند و باعث می‌شود گیاهان کمتر از ۳ متر رشد کنند. به عنوان سازگاری با این سطح کم نور، گیاهان زیر طبقه اغلب دارای برگهای بسیار بزرگتر هستند و تکامل یافته‌اند. بسیاری از نهال‌هایی که تا سطح سایبان رشد می‌کنند در زیر طبقه قرار دارند.
· لایهٔ سایبان (Canopy layer) : سایبان لایه اولیه جنگل است که روی دو لایه باقی مانده سقف ایجاد می‌کند. این شامل اکثر بزرگترین درختان، به‌طور معمول ۳۰–۴۵ متر قد است. درختان همیشه سبز و بلندپهن برگ گیاهان غالب هستند. متراکم‌ترین مناطق تنوع زیستی در تاج پوشش جنگل یافت می‌شود، زیرا اغلب از فلور غنی از اپی فیت‌ها، از جمله گل ارکیده، بروملیادها، خزه‌ها و گلسنگ‌ها پشتیبانی می‌کند. این گیاهان اپی فیتی به تنه‌ها و شاخه‌ها متصل می‌شوند و از باران و بقایایی که روی گیاهان نگهدارنده جمع می‌شود آب و مواد معدنی به دست می‌آورند. جانور شبیه به آنچه در لایه ظهور یافته‌است، اما متنوع تر است. پیشنهاد می‌شود که کل غنای گونه‌های بندپایان تاج حاره‌ای ممکن است تا ۲۰ میلیون نفر باشد. گونه‌های دیگر که این لایه را عادت می‌دهند شامل بسیاری از گونه‌های پرندگان مانند شاخ شاخدار زردآلو (Ceratogymna elata)، مرغ آفتاب یقه دار (Anthreptes collaris)، طوطی خاکستری (Psitacus erithacus)، توکان با دانه‌های حلقوی (Ramphastos sulfuratus)، ماکاروی قرمز (Ara macao) است) و همچنین سایر حیوانات مانند میمون عنکبوتی (Ateles sp.)، دم پرستوی غول پیکر آفریقایی (Papilio antimachus)، تنبل سه انگشتی (Bradypus tridactylus)، کینجاجو (Potos flavus) و تاماندوآ (Tamandua tetradactyla).
· لایهٔ مبرم (Emergent layer) : این لایه شامل تعداد کمی از درختان بسیار بزرگ است که در بالای سایبان عمومی رشد می‌کنند و به ارتفاعات ۴۵–۵۵ متر می‌رسند، اگرچه بعضی از گونه‌ها به ۷۰–۸۰ متر قد می‌رسند. مانند: Balizia elegans , Dipteryx panamensis , Hieronyma alchorneoides , Hymenolobium mesoamericanum , Lecythis ampla و Terminalia oblonga. این درختان باید بتوانند در بعضی از مناطق در برابر درجه حرارت گرم و بادهای شدید که در بالای سایبان رخ می‌دهد مقاومت کنند. چندین گونه جانوری منحصر به فرد در این لایه مانند عقاب تاج دار (Stephanoaetus coronatus)، شاه کلوبوس (Colobus polykomos) و روباه بزرگ پرواز (Pteropus vampyrus) در این لایه زندگی می‌کنند. با این حال، طبقه‌بندی همیشه روشن نیست. جنگل‌های بارانی پویا هستند و تغییرات زیادی بر ساختار جنگل تأثیر می‌گذارد. به عنوان مثال درختان برجسته یا سایبان فرو می‌ریزند و باعث ایجاد شکاف می‌شوند. دهانه در تاج پوشش جنگل به‌طور گسترده فاکتوری مهم برای استقرار و رشد درختان جنگل‌های بارانی شناخته شده‌است. تخمین زده شده که احتمالاً ۷۵٪ گونه‌های درختان در La Selva Biological Station و Costa Rica برای جوانه زنی بذر یا رشد بیش از اندازه نهال به دهانه تاج بستگی دارند.