گیلگمش
برای مطالعهٔ بیشتر

"Narratives featuring… Gilgameš". Electronic Text Corpus of Sumerian Literature. Retrieved 8 October 2017.
Gmirkin, Russell E (2006). Berossus and Genesis, Manetho and Exodus. New York: T & T Clark International.
Foster, Benjamin R. (2001), The Epic of Gilgamesh: A New Translation, Analogues, Criticism, United Kingdom: Norton, ISBN 978-0-393-97516-1
Hammond, D.; Jablow, A. (1987). "Gilgamesh and the Sundance Kid: the Myth of Male Friendship".  In Brod, H. (ed.). The Making of Masculinities: The New Men's Studies. Boston. pp. 241–258.
Jackson, Danny (1997). The Epic of Gilgamesh. Wauconda, IL: Bolchazy-Carducci Publishers. ISBN 978-0-86516-352-2.
Kovacs, Maureen Gallery (trans.) (1989) [1985]. The Epic of Gilgamesh. Stanford, California: Stanford University Press. ISBN 978-0-8047-1711-3.
Maier, John R. (2018). "Gilgamesh and the Great Goddess of Uruk". Suny Brockport Ebooks.
Mitchell, Stephen (2004). Gilgamesh: A New English Version. New York: Free Press. ISBN 978-0-7432-6164-7.
Oberhuber, K., ed. (1977). Das Gilgamesch-Epos. Darmstadt: Wege der Forschung.
Parpola, Simo; Mikko Luuko; Kalle Fabritius (1997). The Standard Babylonian, Epic of Gilgamesh. The Neo-Assyrian Text Corpus Project. ISBN 978-9514577604.
Pettinato, Giovanni (1992). La saga di Gilgamesh. Milan, Italy: Rusconi Libri. ISBN 978-88-18-88028-1.
حماسهٔ گیل‌گمش، برگردان احمد شاملو
| ن ب واسطوره‌های سومری | ن ب واسطوره‌های سومری | ن ب واسطوره‌های سومری |
| --- | --- | --- |
| موجودات ازلی |  آبزو  آن  انمشارا  کی  نامو  |  |
| ایزدان اصلی |  انکی  انلیل  اینانا  نانا  نینهورساگ  اوتو  |  |
| دیگر ایزدهای مهم |  آنوناکی  دموزی  ارشکیگال  گوگالانا  نرگال  نیسابا  نین‌گال  نین‌لیل  نینشوبور  نینورتا  نوسکا  |  |
| ایزدان فرعی |  گشتینانا  هوشبیشاگ  ایسیمود  نامتار  نتی  نینکاسی  اوتتو  |  |
| دیوها، ارواح، هیولاها |  آساگ  آنزو  گالو  هوواوا  اوتوکو  |  |
| قهرمانان میرا |  انکیدو  انمرکار  اتن  گیلگمش  لوگالباندا  زیوسودرا  |  |
| ن ب وسومریان معروف | ن ب وسومریان معروف | ن ب وسومریان معروف | ن ب وسومریان معروف |
| --- | --- | --- | --- |
| پیش از توفان بزرگ | آلولیم ·  دوموزید چوپان ·  زیوسودرا  · ان‌من‌دورآنا | دودمان سوم کیش | کوبابا |
| دودمان نخست کیش | اتن ·  انمه‌باراگسی | دودمان سوم اوروک | لوگال-زاگه-سی |
| دودمان نخست اوروک | انمرکار ·  لوگال‌باندا ·  دوموزید ماهیگیر ·  گیلگمش | دودمان اکد | سارگن بزرگ ·  تاشلوتوم ·  انهدوآنا ·  ریموش ·  منیشتوشو ·    نارام‌سین ·  شار کالی شری ·  دودو ·  شار تورول |
| دودمان نخست اور | مسکالامدوگ ·  مسان‌نپادا ·  پوآبی | دودمان اکد | سارگن بزرگ ·  تاشلوتوم ·  انهدوآنا ·  ریموش ·  منیشتوشو ·    نارام‌سین ·  شار کالی شری ·  دودو ·  شار تورول |
| دودمان دوم اوروک | انشاکوشانا | دودمان دوم لاگاش | پوزر-ماما ·  گوده‌آ |
| دودمان نخست لاگاش | اور-نانشه ·  ائاناتوم ·  ان-آنا-توم یکم ·  انته‌منا ·  اوروکاگینا | دودمان پنجم اوروک | اوتو-هنگال |
| دودمان ادب | لوگال-آنه-موندو | دودمان سوم اور | اورنامو ·  شولگی ·  امرسین ·  شوسین ·  ایبی-سین |
| داده‌های کتابخانه‌ای  | داده‌های کتابخانه‌ای  |
| --- | --- |
عمومی:  ISNI 1  ویاف 1  2  3  4  5  6  7  8  ورلدکت (از طریق ویاف) 
کتابخانه‌های ملی:  فرانسه (داده‌ها)  آلمان  اسرائیل  ایالات متحده آمریکا  جمهوری چک  لهستان 
نهادهای پژوهش هنری:  نام هنرمندان (گتی) 
سایر:  کاربرد چندوجهی اصطلاحات موضوعی  ریرو (سوئیس) 1  سوداک (فرانسه) 1 
تصویر مُهر «مسانِپادا، پادشاه کیش»، در گورستان شاهی اور (U. 13607) پیدا شده و زمانش به حدود ۲۶۰۰ پیشا دوران مشترک برمی‌گردد. مُهر، گیلگمش و نرگاو افسانه‌ای را در بین دو شیر نشان می‌دهد، یکی از شیرها شانه او را گاز گرفته است. در دو سویِ این گروه انکیدو و قهرمان-شکارچی، با ریشی بلند و سربندِ به سبک کیش، دیده می‌شوند که خنجری در دست دارند. در پایین متن، چهار فرستاده ریشدار و با موی بلند، سواستیکایی از انسان‌ها تشکیل می‌دهند. آنها مجهز به خنجر هستند و پای یکدیگر را گرفته‌اند.
صحنه‌ای حجاری‌شده که گیلگمش را در حال مبارزه با حیوانات نشان می‌دهد. از معبد شارا در «تل اغرب»، منطقه دیاله، عراق. «دوره آغازین دودمانی بین‌النهرین»، ۲۶۰۰ تا ۲۳۷۰ پیشا دوران مشترک. به نمایش درآمده در موزه ملی عراق در بغداد.
گرز تقدیم‌شده به گیلگمش، با رونویسی نام گیلگمش (𒀭𒉈𒂵𒈩) به خط میخیِ معیار سومری-اکدی، دوره سلسله سوم اور، ۲۱۱۲ تا ۲۰۰۴ پیشا دوران مشترک.
لوح V حماسهٔ گیلگمش. موزه سلیمانیه، عراق
مهر استوانه‌ای دوران ابتدایی امپراتوری آشور میانه (۱۴۰۰ تا ۱۲۰۰ پیشا دوران مشترک)، مردی بالدار را نشان می‌دهد که دم عقرب را دارد و در حال تیر افکندن بر شیردالی بر روی تپه کوچک است. عقرب‌مرد یکی از موجوداتی است که گیلگمش در سفر خود به منزل‌گاه اوتَنَپیشتی با آنها روبه‌رو می‌شود.
بخشی که شامل مواجهه اولیس با پولیفموس در ادیسه می‌شود، شباهت‌هایی با نبرد گیلگمش و انکیدو با هومبابا در حماسه گیلگمش دارد (نقاشی اثر گیدو رنی - قرن هفدهم).
مهر تمدن دره سند با بن‌مایهٔ «سرور حیوانات» (مردی که با دو شیر می‌جنگد - ۲۵۰۰ تا ۱۵۰۰ پیشا دوران مشترک)، شبیه است به بن‌مایهٔ سومری «گیلگمش»، نمادی از «روابط سند-بین‌النهرین».
تصویری از ایزدوبار (گیلگمش) در صحنه‌ای از منظومه ایشتار و ایزدوبار (۱۸۸۴) نوشته «لئونیداس لی سنچی همیلتون»، اولین اقتباس ادبی مدرن از حماسه گیلگمش
ترس (انگست) وجودی پس از جنگ جهانی دوم به‌طور قابل‌توجهی به افزایش محبوبیت گیلگمش در میانه قرن بیستم کمک کرد. برای مثال، رمان‌نویس آلمانی «هرمان کازاک» رؤیای انکیدو از جهان زیرین در حماسه گیلگمش را برای استعاره‌ای از شهر بمباران‌شده هامبورگ (تصویر بالا) در رمان خود استفاده کرد (Die Stadt hinter dem Strom)(1947).
مجسمه امروزیِ گیلگمش در دانشگاه سیدنی.