stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
دانشگاه
سازمان

اگر چه هر نهاد و موسسه‌ای از سازماندهی ویژه خود برخوردار است، ولی دانشگاه‌ها تقریباً همگی از یک هیئت امنا، یک رئیس، دستکم یک معاون و رؤسای قسمت‌های گوناگون تشکیل شده‌اند که تصمیم‌گیری‌های گوناگون را عملی می‌سازند. دانشگاه‌ها معمولاً به تعدادی گروه علمی درون دانشکده تقسیم می‌شوند. سیستم‌های دانشگاه دولتی توسط نهادهای آموزش عالی دولتی اداره می‌شوند. این نهادها درخواست‌های مالی و پیشنهادهای بودجه‌ای را بررسی و پس از تصویب، بودجه یاد شده را به دانشگاه تخصیص می‌دهند. این نهادها همچنین برنامه‌های نو آموزشی را تأیید و برنامه‌های جاری را لغو یا اصلاح می‌نمایند. به علاوه تدابیر لازم را برای توسعه هماهنگ آموزش عالی در سطح کشور اتخاذ می‌کنند. اما بسیاری از دانشگاه‌های دولتی در دنیا تا حدی از استقلال مالی، پژوهشی و آموزشی برخوردارند. دانشگاه‌های خصوصی بودجه خود را از دولت دریافت نمی‌کنند و در اتخاذ سیاست‌های خود استقلال بیشتری دارند.
هر چند سیاست‌های متغیر یا استانداردهای فرهنگی و اقتصادی در نواحی جغرافیایی گوناگون سبب ایجاد عدم توازن شدید بین دانشگاه‌های گوناگون جهان و حتی دانشگاه‌های یک کشور شده‌است، اما معمولاً دانشگاه‌های هر جامعه در میان موسسات پژوهشی و آموزشی پیشرو آن جامعه قرار دارند.
اغلب دانشگاه‌ها در کنار ارائه دروس علوم طبیعی، مهندسی، معماری، پزشکی، مدیریت ورزش، علوم اجتماعی، حقوق یا علوم انسانی، امکانات رفاهی خاصی را مانند غذا خوری، بانک، مراکز تایپ و چاپ، مراکز شغلی و بوفه‌ها را برای دانشجویان خود فراهم می‌آورند. به علاوه بیشتر دانشگاه‌های بزرگ کتابخانه، مراکز ورزشی، رستوران، باغ گیاه‌شناسی، رصد خانه ستاره‌شناسی، بیمارستان دانشگاهی و کلینیک، آزمایشگاه‌های رایانه، آزمایشگاه‌های علمی و مراکز رشد بازرگانی ویژهٔ خود را دارند.
دانشگاه‌های سراسر جهان

روش‌های تأمین بودجه و سازمان دانشگاه‌ها در کشورهای گوناگون جهان بسیار متفاوت هستند. در برخی کشورها بودجه از سوی دولت تأمین می‌شود و در برخی از کشورها از شهریه‌های دانشجویان و کمک‌های مردمی استفاده می‌شود. در برخی کشورها افراد در مناطق خود به دانشگاه می‌روند و در برخی از کشورها دانشگاه‌ها از سراسر دنیا دانشجو پذیرش می‌کنند و امکانات اقامتی در اختیار دانشجویان قرار می‌دهند.
پذیرش دانشجو

سیستم‌های پذیرش و ساختارهای دانشگاهی در سراسر جهان تفاوت‌های زیادی با هم دارند (به سیستم پذیرش دانشگاه‌ها مراجعه کنید). این تفاوت‌ها در کشورهایی که دانشگاه‌های‌شان نقش کالج‌های اجتماعی را ایفا می‌کنند (مانند اروپا و ایالات متحده) محسوس‌ترند. دانشجویان یا از طریق پرداخت مبالغی پول به عنوان شهریه در دانشگاه پذیرفته می‌شوند یا از طریق آزمونی به‌نام کنکور.
پذیرش دانشجو > پذیرش دانشجو با اخذ شهریه

دانشجویان پولی، طبقه‌ای ویژه، در دانشگاه‌ها هستند که به علت ثروتمند بودن، امکانات در اختیارشان قرار می‌گیرد. این دانشجویان، زیر نظر بهترین استادان، مشغول به تحصیل هستند. مسئولان دانشگاهی، صرفاً به علت کسب درآمد اقدام به چنین کاری می‌کنند.[نیازمند منبع]
هرچند که دانشگاه، قابل تقلیل به یک بنگاه اقتصادی یا یک شرکت سهامی نیست. (زیرا که دانشگاه، ابعاد غیرانتفاعی، غیر بازاری و ویژگی‌های اجتماعی و فرهنگی خاصی دارد و پاسخ‌گویی دانشگاه، صرفاً، پاسخ‌گویی به تقاضای بازارها نیست، بلکه مسئولیت اجتماعی پاسخ‌گویی به مسائل فرهنگی جامعه را نیز عهده‌دار است) ولیکن، برخی دانشگاه‌های خصوصی، اقدام به پذیرش چنین دانشجویانی می‌کنند.[نیازمند منبع]
پذیرش دانشجو > پذیرش از طریق کنکور

کنکور نام آزمونی است که در بسیاری کشورها برای پذیرش دانشجو برگزار می‌شود.
کاربردهای محاوره‌ای

واژه «دانشگاه» از نظر کلامی ممکن است به یک مرحله در زندگی فرد گفته شود: «وقتی دانشگاه می‌رفتم…»؛ در ایالات متحده و ایرلند اغلب از واژه «کالج» به جای دانشگاه استفاده می‌شود: «وقتی کالج می‌رفتم…». (برای اطلاعات بیشتر به مقاله کالج، تفاوت کاربرد در آمریکا و بریتانیا مراجعه کنید)
در استرالیا و نیوزلند واژه دانشگاه را به اختصار «یونی» (uni) می‌گویند که اخیراً در میان جوانان بریتانیایی هم متداول شده‌است. در نیوزلند و آفریقای جنوبی نیز از لفظ «ورسیتی» (varsiry) استفاده می‌شود که در قرن ۱۹ در انگلستان رایج بوده‌است.
امروزه در ایالات متحده عموماً از واژه «دانشگاه» برای اشاره به موسسه‌ای استفاده می‌شود که از چند دانشکده برخوردار است و طیف گسترده‌ای از مدارک تحصیلی عالی را به دانشجویان می‌دهد (حتی اگر فاقد برنامه‌های تحصیلی در مقطع دکترا باشد) و موسسات کوچکتر که مدارک کارشناسی و کاردانی اعطا می‌کنند، «کالج» نامیده می‌شوند. (به کالج‌های عمومی مراجعه کنید). با این وجود برخی دانشگاه‌های قدیمی تر آمریکا مانند بوستون کالج، دارتموث کالج و کالج ویلیام و مری بنا به دلایل تاریخی لفظ کالج را بر روی نام خود حفظ کرده‌اند، اگر چه مدارک دانشگاهی عالی متعددی اعطا می‌کنند.
از سوی دیگر بسیاری از کالج‌های کوچکتر وجود دارند که صرف نظر از محدودیت‌های برنامه‌ها و مدارک تحصیلی قابل عرضه خود، خود را «دانشگاه» معرفی می‌کنند. طبقه‌بندی کارنگی، موسسات دانشگاهی و کالج‌های ایالات متحده را بر اساس آمار مدارک عرضه شده توسط آن‌ها متمایز می‌سازد. این طبقه‌بندی‌ها عبارتند از: I (دکترا)، IIA (کارشناسی ارشد)، IIB (کارشناسی)، III (موسسات دوساله با رتبه آکادمیک)، IV (موسسات دوساله بدون رتبه آکادمیک). یک دانشگاه «واقعی» موسسه‌ای است که در طبقه‌بندی‌های I یا IIA قرار می‌گیرد.
محتوای دانشگاهی > تدریس

تدریس دانشگاهی به‌ویژه در رشته‌ها و دانشهای انسانی و اجتماعی گریزناپذیر بر بنیان و جهت‌گیری فکری، ارزشی و اخلاقی ویژه‌ای استوار است. معلمی‌کردن و تدریس در دانشگاه نیازمند «یادگیری دانش» و «یادگیری زندگی» اسـت. در علوم انسانی ایـن دو درهم تنیده‌اند. ازاینروست که تدریس دانشگاهی نیازمنـد بنیان‌ها و «جهت‌گیری‌های معرفتی» و هم هنگام «جهت‌گیری‌های اخلاقی» است.
محتوای دانشگاهی > کتب

از عواملی که در انتخاب یک کتاب به عنوان منبع درسی دانشگاهی باید مدنظر قرار گیرد علاوه بر حداقل بودن اشتباهات و نواقص علمی، وجود بار علمی و ارائه راهبردهای حل مسائل واقعی و زمینه‌های پژوهشی جدید و ایجاد پرسش و انگیزه تحقیق است.
آموزش علوم طبیعی دانشگاه‌های اروپا > فرانسه

تا انقلاب کبیر ۱۷۸۹، در دبیرستان‌ها و آموزشگاه‌های عالی علوم طبیعی رونق چندانی نداشتند و زبان لاتین مهم‌ترین مادهٔ درسی آن زمان بود. پس از انقلاب، علوم طبیعی نیز در برنامهٔ درسی دانشگاه‌ها منظور شد و، در نتیجه، کشمکشی بین محافظه‌کارانِ طرفدار زبان و ادبیات یونان و روم از یک‌سو و هواخواهان علوم طبیعی از سوی‌دیگر درگرفت تا سرانجام در ۱۸۵۲ برنامهٔ دبیرستان به دو شعبهٔ ادبی و علمی تقسیم شد و به‌ظاهر تعادلی بین دو گروه حاصل شد.
آموزش علوم طبیعی دانشگاه‌های اروپا > انگلستان

در انگلستان تا اواخر سدهٔ نوزدهم در دانشگاه‌های کهن کمبریج و آکسفورد تدریس علوم طبیعی اهمیتی نیافت و با تجربه و آزمایشگاه همراه نشد، ولی در دانشگاه‌های تازه‌تأسیسی چون بیرمنگام و منچستر و لیورپول و لندن پیشرفت بسیار داشت. در آموزشگاه‌های موسوم‌به «آموزشگاه همگانی» نیز به فرهنگ باستانی یونان و روم علاقهٔ بسیار داشتند و، در نتیجه، به علوم طبیعی توجهی نمی‌کردند تا اینکه در نتیجهٔ اقدامات جرج کمب و دیگران از نیمهٔ قرن نوزدهم علوم طبیعی را وارد برنامهٔ درسی کردند و در ۱۸۵۶ «آموزشگاه همگانی وینچستر» آغاز به آموزش آن نمود و دیگر آموزشگاه‌های همگانی از آن پیروی کردند. در ۱۸۵۷ اعانه و کمک‌هایی برای دبیرستان‌هایی که علوم فیزیک و شیمی و جانورشناسی و گیاه‌شناسی و زمین‌شناسی و کان‌شناسی را می‌آموختند منظور گردید.
آموزش علوم طبیعی دانشگاه‌های اروپا > آلمان

گرچه در دانشگاه‌های آلمان تدریس علوم طبیعی (شیمی و فیزیک و زیست و زمین‌شناسی) از سدهٔ هجدهم میلادی آغاز شد، تا نیمهٔ قرن نوزدهم روش تجربی و آموختن از طریق آزمایش رواج نداشت.
نگاره‌یی از کتابی خطی از سده شانزدهم میلادی از نشست دکترها در دانشگاه پاریس
دانشگاه دوبلین بنا شده در سال ۱۵۹۲ میلادی
دانشگاه هاروارد معتبرترین دانشگاه جهان
استادی در کلاس درس دانشگاه صنعتی هلسینکی
دانشگاه کپنهاگ در کپنهاگ، دانمارک
بروکز هال، کالج بازرگانی Terry در دانشگاه جرجیا در آتن، جورجیا (ایالات متحده)
نمودار پای کشورها در رتبه‌بندی دانشگاهی کیواس
برخی از دانشجوهای ایرانی درحال همکاری
تصویری از دانشگاه کلمبیا در سده بیستم میلادی
سدار راپیدز، آیووا

مکان در 20px آیووا, 23x15px|border |alt=|link= ایالات متحده آمریکا
| سدار راپیدز Cedar Rapids | سدار راپیدز Cedar Rapids |
| --- | --- |
شهر: شهر
نام مستعار: شهر پنج فصل: نام مستعار: شهر پنج فصل
شعار(ها): فصل پنجم برای لذت بردن از زندگیست، برای لذت بردن از چهار فصل دیگر.: شعار(ها): فصل پنجم برای لذت بردن از زندگیست، برای لذت بردن از چهار فصل دیگر.
موقعیت در آیووا: موقعیت در آیووا
ایالت:  آیووا
شهرستان: لین
تاریخ شهرشدن: ۱۸۴۹
حکومت: حکومت
 • شهردار: براد هارت
مساحت: مساحت
 • شهر: ۷۲٫۰۷ مایل مربع (۱۸۶٫۷ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۷۰٫۸ مایل مربع (۱۸۳ کیلومتر مربع)
 • آب: ۱٫۲۷ مایل مربع (۳٫۳ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۸۱۰ فوت (۲۵۰ متر)
جمعیت (۲۰۱۰): جمعیت (۲۰۱۰)
 • شهر: ۱۲۶۳۲۶
 • تراکم: ۱۸۰۰/مایل مربع (۶۸۰/کیلومتر مربع)
 • کلان‌شهری: ۲۵۵۴۵۲
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی ۶- (CST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی ۵- (CDT)
زیپ‌کد: ۵۲۴۰۰–۵۲۴۹۹
کد منطقه: ۳۱۹
FIPS code: ۱۹–۱۲۰۰۰
GNIS feature ID: ۰۴۶۵۹۴۱
وبگاه: www.cedar-rapids.org/Pages/home.aspx
سدار راپیدز (به انگلیسی: Cedar Rapids) شهری در ایالت آیووا کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۱۲۶٬۳۲۶ نفر بوده‌است.
سدارویل، مریلند

مکان در 23x15px|border |alt=|link= مریلند
| Cedarville, Maryland | Cedarville, Maryland |
| --- | --- |
مکان مختص سرشماری: مکان مختص سرشماری
ایالت:  مریلند
شهرستان:  Prince George's
مساحت: مساحت
 • کل: ۹٫۰ مایل مربع (۲۳٫۳ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۹٫۰ مایل مربع (۲۳٫۳ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰ مایل مربع (۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۲۶۶ فوت (۸۱ متر)
جمعیت (۲۰۱۰): جمعیت (۲۰۱۰)
 • کل: ۱٬۳۹۴
 • تراکم: ۱۵۰/مایل مربع (۶۰/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۵ (EST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۴ (EDT)
کد منطقه: 301
شماره GNIS: 597207
سدارویل (به انگلیسی: Cedarville) شهری در ایالت مریلند کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۷۱۷ نفر بوده‌است.
سایلورویل، آیووا

CDP در 23x15px|border |alt=|link= آیووا, 23x15px|border |alt=|link= ایالات متحده آمریکا
| Saylorville, Iowa | Saylorville, Iowa |
| --- | --- |
CDP: CDP
Location of Saylorville, Iowa: Location of Saylorville, Iowa
ایالت:  آیووا
شهرستان: شهرستان پولک، آیووا
مساحت: مساحت
 • کل: ۷٫۰۴ مایل مربع (۱۸٫۲۳ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۷٫۰۴ مایل مربع (۱۸٫۲۳ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰ مایل مربع (۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۸۸۹ فوت (۲۷۱ متر)
جمعیت (۲۰۱۰): جمعیت (۲۰۱۰)
 • کل: ۳٬۳۰۱
 • تراکم: ۴۶۹٫۱/مایل مربع (۱۸۱٫۱/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (CST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۵ (CDT)
زیپ‌کد: 50313
کد منطقه: 515
FIPS code: 19-70995
GNIS feature ID: 0461450
سایلورویل (به انگلیسی: Saylorville) شهری در ایالت آیووا کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۳٬۳۰۱ نفر بوده‌است.
موقعیت جغرافیایی

موقعیت جغرافیایی شهرها و مناطق اطراف به شرح زیر است:
Localidades na vizinhança
رامین فرج‌نژاد

| رامین فرج‌نژاد | رامین فرج‌نژاد |
| --- | --- |
زادهٔ: ۲۵ دسامبر ۱۹۹۰ ‏(۳۴ سال) پیله رود نمین اردبیل
ملیت:  ایران
پیشه: ورزشکار پرورش اندام
شناخته‌شده برای: نفر اول رقابت‌های آرنولد کلاسیک
قد: ۱۹۵ سانتیمتر (۶ فوت ۵ اینچ)
رامین فرج‌نژاد (زادهٔ ۴ دی ۱۳۶۹ در تهران) پاورلیفتینگ‌کار ایرانی است، که سه دوره در سالهای ۱۳۹۴، ۱۳۹۷ و ۱۴۰۱ و ۱۴۰۴ قهرمان رقابت‌های کشوری قوی‌ترین مردان ایران شده‌است.
وی در مسابقات مردان آهنین سال ۱۳۹۷ شرکت کرد و به عنوان نفر اول دور مقدماتی به مرحله نیمه‌نهایی مسابقات راه یافت؛ ولی به دلیل آسیب دیدگی از صعود به مراحل بعدی بازماند.
فرج‌نژاد در چندین مسابقه بین‌المللی شرکت کرده است.
او یکی از سه ورزشکار قدرتی ایران (در کنار محمد عزت‌پور و پیمان ماهری‌پور) است، که مجوز شرکت در مسابقات حرفه‌ای قویترین مردان جهان را دارا می‌باشد.
عناوین مهم

کسب مقام اول کشوری قوی‌ترین مردان ایران در سالهای ۱۳۹۴ و ۱۳۹۷
کسب مقام قهرمانی مسابقات دبی ماسل شو در سال ۲۰۱۸
راهیابی به فینال مسابقات حرفه‌ای wus در سال ۲۰۱۹
حواشی

فرج‌نژاد در بهمن سال ۱۳۹۸ و در یک نزاع خیابانی مورد اصابت گلوله یکی از مهاجمان قرار گرفت، ولی پس از انجام عمل جراحی از این حادثه جان سالم به در برد.
سدارهیلز، یوتا

مکان
| Cedar Hills, Utah | Cedar Hills, Utah |
| --- | --- |
شهر: شهر
Location of Cedar Hills, Utah: Location of Cedar Hills, Utah
مختصات: ۴۰°۲۴′۳۶″ شمالی ۱۱۱°۴۵′۲۷″ غربی﻿ / ﻿۴۰٫۴۱۰۰۰°شمالی ۱۱۱٫۷۵۷۵۰°غربی﻿ / 40.41000; -111.75750: مختصات: ۴۰°۲۴′۳۶″ شمالی ۱۱۱°۴۵′۲۷″ غربی﻿ / ﻿۴۰٫۴۱۰۰۰°شمالی ۱۱۱٫۷۵۷۵۰°غربی﻿ / 40.41000; -111.75750
ایالات آمریکا: یوتا
County: Utah
Founded: ۱۹۷۴
Incorporated (town): ۲ نوامبر ۱۹۷۷
Incorporated (city): ۲۲ ژوئیه ۱۹۹۹
همنام: ارس (گیاه) ("cedar") trees
مساحت: مساحت
 • کل: ۲٫۷ مایل مربع (۷٫۱ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۲٫۷ مایل مربع (۷٫۱ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰٫۰ مایل مربع (۰٫۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۴۹۵۷ فوت (۱۵۱۱ متر)
جمعیت (۲۰۱۰): جمعیت (۲۰۱۰)
 • کل: ۹۷۹۶
 • تراکم: ۳۶۰۰/مایل مربع (۱۴۰۰/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۷ (Mountain (MST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۶ (MDT)
زیپ‌کد: ۸۴۰۶۲
کد منطقه: 801
FIPS code: 49-11440
GNIS feature ID: 1455858
وبگاه: www.cedarhills.org
سدارهیلز (به انگلیسی: Cedar Hills) شهری در ایالت یوتا کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۹٬۷۹۶ نفر بوده‌است.
مرودشت

| مرودشت | مرودشت |
| --- | --- |
 از بالا به پایین، راست به چپ: کاخ تچر در تخت جمشید، نقش رستم، بهشت گمشده، کعبه زرتشت، پل خان:  از بالا به پایین، راست به چپ: کاخ تچر در تخت جمشید، نقش رستم، بهشت گمشده، کعبه زرتشت، پل خان
fa (in English: Expected satiety): fa
کشور:  ایران
استان: فارس
شهرستان: مرودشت
بخش: مرکزی
نام(های) دیگر: اصطخر، پارسه، مهد تمدن کهن پارس
نام(های) پیشین: پارسه
سال شهرشدن: ۱۳۵۲
مردم: مردم
جمعیت: ۱۴۸٬۸۵۸۲ تن
جغرافیای طبیعی: جغرافیای طبیعی
مساحت: ۴۶۴۹ کیلومتر مربع
ارتفاع: ۱۶۲۰ متر
آب‌وهوا: آب‌وهوا
میانگین بارش سالانه: ۱۸۰میلی‌متر
روزهای یخبندان سالانه: ۱۵ روز
اطلاعات شهری: اطلاعات شهری
شهردار: محمدعلی گلکاری
پیش‌شمارهٔ تلفن: ۰۷۱–۴
شناسهٔ ملی خودرو: ۷۳ ل–۸۳ و-۹۳ و - 83ص - 83ج  ایران
  مرودشت  روی نقشه ایران ۲۹°۵۲′۰۷″شمالی ۵۲°۴۷′۵۱″شرقی﻿ / ﻿۲۹٫۸۶۸۶۳۷۰۰°شمالی ۵۲٫۷۹۷۶۰۶۰۰°شرقی﻿ / 29.86863700; 52.79760600   :   مرودشت  روی نقشه ایران ۲۹°۵۲′۰۷″شمالی ۵۲°۴۷′۵۱″شرقی﻿ / ﻿۲۹٫۸۶۸۶۳۷۰۰°شمالی ۵۲٫۷۹۷۶۰۶۰۰°شرقی﻿ / 29.86863700; 52.79760600   
 :  
مَرودَشت شهری در شمال استان فارس و مرکز شهرستان مرودشت است. این شهر در ۴۰ کیلومتری شمال کلانشهر شیراز واقع شده و آب و هوای آن کوهستانی و معتدل است. جمعیت این شهر بر پایه سرشماری سال ۱۳۹۵ برابر با ۱۴۸٬۸۵۸ تن است. مرودشت هم‌اکنون دومین شهر پرجمعیت و چهارمین شهر وسیع استان فارس می‌باشد و با سرعت بالایی در حال گسترش است. پتانسیل بالای گردشگری و توریسم از ویژگی‌های این شهر است.
زبان مردم مرودشت فارسی است و مردم فارس درمرکزساکن و در بخش کامفیروز شمالی و کامفیروز جنوبی مردم لر هستند. مرودشت از شهرهای شمالی استان فارس، با ارتفاع ۱۶۲۰ متر بالاتر از سطح دریا و مساحت ۴۶۴۹ کیلومتر مربع است. وجود ابنیه تاریخی از جمله تخت جمشید و نقش رستم در این شهر به ان موقعیتی ممتاز بخشیده‌است.
نام

نام این شهرستان که سابقاً مَرغ‌دشت (به معنای دشت خرم) بوده‌است احتمالاً برگرفته از دشت‌ها و مرغزارهای سرسبز آن بوده‌است. همین‌طور که نخستین بار ابن بلخی در فارس نامه، ‹‹ مرو ›› را به عنوان یکی از محلات شهر باستانی استخر می‌نامد که با گذر زمان جای آن را بوستان تخت جمشید گرفته‌است. مرو در لغت به معنی چمن است که در اصل به صورت مرغ و مرگ بوده و مرغزار صورت بسیار متداول آن است. در قدیم علفزارها را مرغزار می‌گفتند و به نظر می‌رسد که مرودشت نیز مانند ارژن در آن زمان، جایی پوشیده از مرتع و چمن بوده‌است. کاوش‌های علمی و گمانه زنی‌هایی که در تپه‌های مختلف جلگه مرودشت انجام گرفته، نشان می‌دهد که هزاران سال پیش از آنکه داریوش کبیر، تپه سنگی را بر دامان کوه مهر (رحمت)، برای ساخت کاخ‌های بزرگ خود برگزیند، اقوام متمدنی در دشت وسیع آن، می‌زیسته‌اند. آثار بر جای مانده از قبیل ظروف سفالی منقوش یا ساده، و اسباب و وسایل زندگی آن دوره، همه و همه گویای این نکته‌اند. ویرانه‌های استخر و کاخ‌های تخت جمشید، بخشی از تاریخ این شهر را به نمایش می‌گذارند.
پیشینه تاریخی

پیشینه تاریخی این دیار به هزاره پنجم پیش از میلاد مسیح می‌رسد. پژوهش‌ها نشان می‌دهد که این منطقه از ماقبل تاریخ تاکنون مسکونی بوده‌است. دشت وسیع مرودشت عمری به طول تاریخ شناخته شده ایران دارد و بارها شاهد دگرگونی و تحولات بسیاری بوده‌است. با تأسیس کارخانه قند مرودشت در سال ۱۳۱۴ هجری خورشیدی اندک اندک بر جمعیت و آبادانی آن افزوده شده‌است. وجود تعدادی از بناها و آثار تاریخی ایران در شهر مرودشت، این شهر به مهد فرهنگ و تمدن ایران زمین، گنجینه اسرار تاریخی، طلایه دار بزرگ‌ترین امپراتوری جهان باستان سرزمین اهورایی ایرانیان و نگهبان عظیم میراث گذشتگان، درآمده‌است.
مرودشت یکی از باستانی‌ترین مناطق ایران است که با پیشینهٔ کهن خود در طول تاریخ توجه بسیاری از باستان‌شناسان و دوست‌داران فرهنگ و تمدن ایرانی را به خود معطوف داشته‌است. مجموعه آثار به جای مانده ماقبل تاریخ و آثار شگفت‌انگیز تاریخی بیان‌گر این مطلب است که این شهرستان با اهمیتی ویژه، همواره مورد توجه بوده‌است. مجموعه کاخ‌های تخت جمشید که شاهکار مدیریت باستانی و دستاورد تلاش دستان آفرینشگر معماران چیره‌دست دوره‌های باستانی ایران بوده و از شهرتی هم‌سان با دیوار بزرگ چین و اهرام ثلاثه مصر برخورداراست، مهم‌ترین مکان دیدنی شهرستان مرودشت را تشکیل می‌دهند. عظمت یگانه این بنا، به تنهایی گویای تاریخ شکوهمند تمدن ایران است و این درحالی است که این مجموعه تنها یکی، ولی مهم‌ترین اثر از بناهای تاریخی کشور ایران و استان فارس است. شهرهای قدیمی به همراه نقش‌ها و کتیبه‌های باستانی و کاخ‌های پادشاهان هخامنشی و چندین اثر تاریخی و قدیمی دیگر، از جمله جاذبه‌های مهم شهرستان مرودشت به‌شمار می‌آیند. مجموعه کاخ‌های تخت‌جمشید، کاخ صدستون، کاخ داریوش، سنگ نبشته پهلوی، تخت گوهر یا تخت رستم، نقش رجب، آرامگاه اردشیر دوم و سوم، شهر قدیمی استخر (تخت طاووس)، قلعه استخر، برج زندان سلیمان، پل بند امیر و پل خان از جمله مهم‌ترین آثار تاریخی این شهرستان به‌شمار می‌روند.
وجود ۱۵۰ اثر گرانبهای باستانی و تاریخی در این شهر، به خصوص آثار برجای مانده تخت جمشید، نقش رستم، نقش رجب و پاسارگاد که جزء آثار ثبت شده جهانی هستند و دیگر آثار باستانی موجود که هرکدام به نوبهی خود منحصربه فرد هستند، باعث شده تا مرودشت گردشگاهی مناسب و زیبا برای مردم و جایگاه ویژهای برای جذب گردشگر از گوشه گوشه دنیا که با این آثار به خوبی آشنایند و خیره به عظمت و شکوه آنند، باشد.
پیشینه تاریخی > تاریخچه شکل‌گیری شهر مرودشت

همزمان با آغاز به کار ساخت کارخانه قند در سال ۱۳۱۲، نطفه آغازین شهر نوین مرودشت بوده است و صدای سوت بازگشایی کارخانه قند در سال ۱۳۱۴ بسان گریه نوزاد در بدو تولد، تولد شهر مرودشت را نوید داد. تا سال ۱۳۲۹ تنها کارکنان کارخانه قند در منازل سازمانی و تعدادی از فروشندگان تجهیزات موردنیاز کشاورزی سکونت داشتند که خیابان منتهی به روستای امیرآباد در فاصله ۵/۱کیلومتری غرب کارخانه ساخته شد و به خیابان امیرآباد شهرت یافت. شهرداری خودگردان در سال ۱۳۳۲ توسط انجمن شهر تأسیس و با رشد سریع چند خیابان کوچک اطراف، شهرداری رسمی در سال ۱۳۵۲ با هدف رسیدگی به وضعیت تخت جمشید تا پل خان جهت برگزاری جشن‌های ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی به وجود و بخشدار زرقان به عنوان نخستین شهردار رسمی مرودشت شروع بکار نمود. هجوم کشاورزان مهاجر و همچنین سکونت سریع عشایر در آن سال‌ها، رشد مرودشت را سرعتی صد چندان بخشید و در چشم برهم زدنی وسعت گرفت. ساخت سد درودزن در فاصله ۴۵ کیلومتری جنوب غرب و کارخانه پتروشیمی در فاصله ۵ کیلومتری جنوب غرب کارخانه (مرودشت) و همچنین آثار میراث جهانی تخت جمشید، همه و همه باعث شد تا بسیاری از مردم که از نبود امکانات رفاهی آن زمان دررنج بودند، در این شهر نوپا منزل گزینند. وسعت قابل توجه و پتانسیل‌های بالقوه و بالفعل ویژه منطقه، باعث شد تا در سال ۱۳۵۷ و هم‌زمان با پیروزی انقلاب اسلامی، شهر مرودشت به عنوان شهرستان مستقل جای خود را در تقسیمات کشوری تثبیت نماید.
وضعیت طبیعی و جغرافیایی > موقعیت

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | پاسارگاد | اقلید |  |
|  | ارسنجان |  | سپیدان |  |
|  | ارسنجان |    مرودشت     | سپیدان |  |
|  | ارسنجان |  | سپیدان |  |
|  |  | زرقان | بیضا |  |
وضعیت طبیعی و جغرافیایی > مشخصات جغرافیایی

شهرستان مرودشت به مرکزیت شهر مرودشت با وسعت ۴۶۴۹ کیلومترمربع، ۸/۳٪ کل مساحت استان فارس را به خود اختصاص داده‌است. این شهرستان از شمال به شهرستان‌های خرمبید و اقلید، از غرب به شهرستان سپیدان، از جنوب به شیراز و از شرق به شهرستان‌های ارسنجان و بوانات محدود می‌شود. شهرستان مرودشت تقریباً در مرکز استان فارس واقع شده‌است. مرکز شهرستان مرودشت در ۵۲ درجه و ۴۸ دقیقه طول جغرافیایی و ۲۹ درجه و ۵۲ دقیقه عرض جغرافیایی و ارتفاع ۱۵۹۵ متری از سطح دریا واقع شده‌است. خاک‌های این منطقه کاملاً رسوبی و مواد تشکیل دهنده آن توسط رودخانه و متلاشی شدن سنگ‌های منطقه به وجود آمده که برای کشاورزی بسیار مناسب هستند. ناحیه شمالی از سرچشمه رود کر تا محل سد درودزن کاملاً کوهستانی و قسمت جنوبی و جنوب شرقی از سد درودزن تا دریاچه بختگان دارای دشت‌های مسطح می‌باشد. عمده‌ترین کوه‌های این منطقه عبارتند از: کوه حسین و کوه بید سندل، کوه قلعه و کوه قلعه شکسته. دو کوه اخیر دارای ساختاری بسیار زیبا و ویژه هستند. کوه قلعه تنها یک راه برای ورود دارد و در طول این راه آثار بسیار ارزشمندی دیده می‌شود، از جمله برج‌های دیده‌بانی باستانی. بر فراز این کوه استخری از جنس سنگ و ساروج قرار دارد که مربوط به دوره ساسانی است. در مجاورت این کوه همچنین یک سرو کهنسال وجود دارد که عمر آن به بیش از ۱۰۰۰ سال می‌رسد. کوه سیاه با ارتفاع ۳۴۰۰ متر، کوه سید محمد با ارتفاع ۲۶۷۰ متر، کوه سارون با ارتفاع ۳۷۵۰ متر و کوه پالنگری با ارتفاع ۴۱۴۵ متر از جمله کوهای دیگر این منطقه هستند. مهم‌ترین رودخانه‌های این شهرستان، رودخانه سیوند و رودخانه کر می‌باشند.
وضعیت طبیعی و جغرافیایی > پوشش گیاهی

توجه به شرایط اقلیمی و جغرافیایی این منطقه در ارتفاعات کوهستانی و دشت‌های کم ارتفاع پوشش گیاهی متنوع دارد که از این میان می‌توان به جنگل‌های بلوط، بنه، بادام کوهی، ارژن، زالزالک، انجیر کوهی، آلوچه وحشی و نیز گیاهان دارویی از جمله آویشن، جاشیر، ریواس، کما، گون، موسیر، بلهر، لبو، لاله واژگون، بومادران و گونه‌های دیگر از جمله کنگر، خارشتر، خار زرد، اسپند اشاره کرد.
وضعیت طبیعی و جغرافیایی > آب و هوا

شهرستان مرودشت از نظر آب و هوا چهار فصل می‌باشد. آب و هوای این شهرستان در نواحی کوهستانی سردسیر و در سایر نواحی معتدل است. متوسط بارندگی سالانه در منطقه ۳۶۵ میلی‌متر و درجه حرارت بین ۴۱ درجه حداکثر و ۹ درجه حداقل می‌باشد.
جاذبه‌های تاریخی، فرهنگی و طبیعی

گردشگاه‌هایی مانند:بهشت گمشده، سد درودزن و منطقه کامفیروز، گردنه چاهو، تنگ خشک، تیره باغ، کوه حسین، کوه بید سندل، کوه مهر و کوه‌های قلعه، کوه دشتک، کناره‌های رودخانه کر به ویژه در مناطق نزدیک به درودزن، غار ممتاز روستای حاجی‌آباد، آبشار حصار
امامزاده اسحاق (برادر امام رضا)، سلطان ولایت، آرامگاه ایوب نبی
شهرها و روستاهای مانند سیوند، سیدان، فاروق، درودزن، کندازی، حصار، دشتک، میان رود، بیدگل، شهرک خارا، خانیمن و بکیان، پالنگری، دژکرد در کامفیروز
جاذبه‌های تاریخی، فرهنگی و طبیعی > جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی

مجموعه تخت‌جمشید
تنگ بلاغی
کاخ تچر
سنگ نبشته‌های پهلوی
نقش رستم
نقش رجب
آرامگاه اردشیر دوم (هخامنشی) و اردشیر سوم (هخامنشی)
شهر قدیمی استخر
قدمگاه (آرامگاه دوره هخامنشیان)
تل باکون
معدن‌های سنگ تخت جمشید
غار اشکفت گاوی
کوه قلعه
برج زندان سلیمان
پل بند امیر
پل خان
قلعه استخر (یکی از قلعه‌های حسن صباح و سرو ۱۰۰۰ ساله)
قصر قلات و باغ بدره در شهر سیدان
کاروانسرای شاه عباسی روستای ماهین
امامزاده ایوب نبی
شهر باستانی انشان
سد کوروش (دوره هخامنشی)
جاذبه‌های تاریخی، فرهنگی و طبیعی > جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی > تخت جمشید

تخت جمشید که پارسه، پرسپولیس، پرسه پلیس و نیز هزار ستون نیز خوانده شده‌است در شمال شهرستان مرودشت جای دارد، فاصله این مکان تاریخی توریستی تا مرکز استان ۵ کیلومتر می‌باشد. این ناحیه ار مناطق باستانی ایران است که طی سالیان پیوسته، پایتخت باشکوه و تشریفاتی پادشاهی ایران در زمان امپراتوری هخامنشیان بوده‌است. تخت جمشید در دوران زمامداری داریوش بزرگ، خشایارشا و اردشیر یکم (هخامنشی) بنا شده‌است و برای یک مدت طولانی، مرکزی برای برگزاری مراسم آیینی و جشن‌ها به ویژه نوروز بوده‌است. در نخستین روز سال نو گروه‌های زیادی از کشورهای گوناگون به نمایندگی از ساتراپ‌ها یا استانداری‌ها با پیشکش‌هایی متنوع در تخت جمشید جمع می‌شدند و هدایای خود را به شاه پیشکش می‌کردند. بنیان‌گذار تخت جمشید داریوش بزرگ بود، البته پس از او پسرش خشایارشا و نوه‌اش اردشیر یکم (هخامنشی) با گسترش این مجموعه به بزرگی آن افزودند. مطالب زیادی در مورد پیشینه هخامنشیان و فرهنگ آن‌ها در دسترس است که این امر مرهون سنگ نبشتههایی است که در این کاخ‌ها و بر روی دیواره‌ها و لوحه‌ها آن حکاکی شده‌است. باور تاریخدانان بر این است که اسکندر مقدونی سردار یونانی در ۳۳۰ پیش از میلاد، به ایران حمله کرد و تخت جمشید را به آتش کشید و احتمالاً بخش عظیمی از کتاب‌ها، فرهنگ و هنر هخامنشی را با اینکار نابود نمود. با این‌حال ویرانه‌های این مکان هنوز هم در شهر مرودشت برپا است و باستان شناسان از ویرانه‌های آن نشانه‌های آتش و هجوم را بر آن تأیید می‌کنند.
این مکان از سال ۱۹۷۹ یکی از آثار ثبت شدهٔ ایران در میراث جهانی یونسکو است.
سراسرنمای تخت جمشید، در شهر مرودشت