ترجمه‌های دیوان حافظ
اسپانیایی

با وجودِ جمعیتِ بسیارِ اسپانیایی‌زبان در کشورهای مختلف، حافظ‌پژوهی رشته‌ای نسبتاً نوپا در این حوزه است. هرچند در این حوزه چندین کارِ پراکندهٔ ترجمه از چند بیت تا چند غزلِ حافظ از زبان‌های دیگر به اسپانیایی انجام شده است — که این آثار نیز معمولاً در حدِّ دست‌نویس، نسخهٔ خطی یا بخشی از مقاله‌های منتشرشده در مجلاتِ ادبی هستند —، بااین‌حال ترجمه و نقدهای آن، کمتر از یک سده در حوزهٔ کشورهای اسپانیایی‌زبان سابقه دارد. در این میان یک استثنا وجود دارد و آن اثری است از معروف گاسپار مریا دِ ناوا آلوارث به «کنت نورونیا» (د. ۱۸۱۶ م)، سیاستمدار، نظامی و شاعرِ اسپانیایی. او این اثر را در اوایلِ سدهٔ نوزدهمِ میلادی در مجموعه‌ای با عنوانِ «اشعار آسیایی» نوشت. کنت نورونیا در این اثر ترجمهٔ اشعارِ شاعرانِ عرب، تُرک و ایرانی را از زبان‌های انگلیسی و لاتین به اسپانیایی ترجمه کرد. این اثر هفده سال پس از درگذشتش در سال ۱۸۳۳ م توسط چاپخانهٔ خولیو دیدوت در فرانسه چاپ شد و پنجاه سال بعد در ۱۸۸۲ م، بخشی از آن توسط بیبلوتکا اورنیورسال در اسپانیا به چاپ رسید. این اثر شامل ۳۶ غزل با ترجمه‌ای آزاد است. فدریکو گارسیا لورکا (د. ۱۹۳۶) از این ترجمهْ اثر گرفته است. نسخهٔ دست‌نویسِ ترجمهٔ کنت نورونیا سپس‌تر از سوی خانواده‌اش به کتابخانهٔ ملیِ اسپانیا اهدا شد. به‌جز ترجمهٔ کنت نورونیا، ترجمه‌های دیگر مربوط به سدهٔ بیستم و آغاز سدهٔ بیست و یکمِ میلادی هستند. هیچ‌یک از این ترجمه‌ها، ترجمهٔ کاملِ اشعارِ حافظ نیستند و نیز تنها سه مورد ترجمهٔ مستقیم از اصلِ اشعار هستند. باقیِ ترجمه‌ها، ترجمه‌های غیرمستقیم و از زبان‌های دیگر به اسپانیایی هستند. مترجمانِ برجستهٔ اشعارِ حافظ نیز کمتر از ده نفر هستند. درحال‌حاضر ۹ ترجمه از اشعار حافظ به اسپانیایی در کتابخانهٔ ملیِ اسپانیا موجود است که تقریباً همهٔ ترجمه‌ها در این زمینه را شامل می‌شود.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
فهرستِ مترجمانِ اسپانیاییِ دیوانِ حافظ: فهرستِ مترجمانِ اسپانیاییِ دیوانِ حافظ
| ردیف | مترجم | فعالیت | توضیحات |  |  |  |
| ۱ | رامون بیبس پاستور ادیب و مترجمِ کاتالونیایی و از پیشگامان ترجمهٔ رباعیاتِ خیام به کاتالونیایی | ترجمهٔ گزیده‌ای از اشعارِ حافظ از فرانسه به اسپانیایی و چاپ با عنوانِ «دیوان حافظ شیرازی» در بارسلونا در سال ۱۹۳۰ م | با وجودِ ناقص بودن و ترجمهٔ باواسطه، به‌گونه‌ای نخستین ترجمهٔ منتشرشده از اشعار حافظ به اسپانیایی در سدهٔ بیستمِ میلادی است. |  |  |  |
| ۲ | برونه | ترجمهٔ ۶ غزل از زبان فرانسه و چاپ با عنوانِ «آوازهای عاشقانه (غزل‌ها)» توسط انتشارات اریمانی در سال ۱۹۴۴ م در بارسلونا و ۱۴ سال بعد از چاپِ اثرِ پاستور |  |  |  |  |
| ۳ | انریکه فرناندز لاتور (د. ۱۹۷۲ م) نویسنده و روزنامه‌نگارِ آرژانتینی، مسئولِ امورِ مطبوعاتیِ سفارتِ فرانسه در آرژانتین، ملقّب به «شوالیه» از سوی دولتِ فرانسه | ترجمهٔ ۱۲۴ غزل به‌صورتِ غیرمستقیم از اشعارِ حافظ از روی ترجمهٔ فرانسویِ شارل دویلرز در ۱۸۲ صفحه، با عنوانِ «غزلیات حافظ» و چاپ در دو نوبت در سال‌های ۱۹۵۳ و ۱۹۶۰ م در بوئنوس آیرس | شاخص‌ترین ترجمهٔ اسپانیایی در طول چند دهه؛ چاپ سوم در سال ۱۹۸۱ م در مادرید در ۱۹۸ صفحه؛ استقبال از آن به‌خاطرِ شهرتِ مترجم و نبودِ ترجمه‌های دیگر |  |  |  |
| ۴ | رافائل کانسینوس آسنس (د. ۱۹۶۴ م) ادیب، شاعر، مترجم و منتقدِ ادبی | ترجمهٔ ۲۱۴ غزل و رباعی به‌صورتِ مستقیم از اصلِ اشعارِ حافظ در دههٔ ۱۹۵۰ م؛ انتشار در سه دههٔ بعد | نخستین ترجمه‌های غیرمستقیم از اشعارِ حافظ؛ چاپِ اثری با عنوانِ «غزلیات» در سال ۱۹۸۳ م در ۱۳۰ صفحه؛ انتشارِ اثری با عنوانِ «گلچین شعرای پارسی گوی» در ۳۸۴ صفحه در ۱۹۹۱ م در مادرید و تجدید چاپ در ۲۰۰۶ م دربردارندهٔ ۲۱۴ غزل و رباعی از اشعارِ حافظ؛ دارای مقدمه‌ای مفصل دربارهٔ حافظ و حاشیه‌ها و پاورقی‌های مفید دربارهٔ شعرِ حافظ؛ ترجمهٔ اشعار به سبکِ آزاد برای انتقالِ زیبایی‌های ادبیِ شعر به خوانندهٔ اسپانیایی‌زبان |  |  |  |
| ۵ | ماریا کارمن پارودی | ترجمهٔ غزل‌های حافظ با عنوانِ «غزلیات» از ترجمهٔ فرانسویِ شارل دویلرز در ۹۵ صفحه در بوئنوس آیرس به سال ۱۹۷۶ م |  |  |  |  |
| ۶ | کارمن لیانیو | ترجمهٔ منتخبی از غزل‌ها از فارسی به اسپانیایی |  |  |  |  |
| ۷ | احمد محمد طاهری و کلارا خانس دانش‌آموختهٔ زبان اسپانیایی، روزنامه‌نگار و حافظ‌پژوه ایرانی؛ شاعر، داستان‌نویس و مترجم اسپانیایی | ترجمهٔ ۱۰۱ شعر از اشعارِ حافظ با عنوانِ «۱۰۱ شعر از حافظ شیرازی» به دو زبان فارسی و اسپانیایی در ۲۸۵ صفحه و در سال ۲۰۰۴ م | ترجمهٔ منثور از فارسی به اسپانیایی از سوی طاهری و شرحِ استعارات و اصطلاحاتِ شعر؛ به نظم درآوردنِ ترجمهٔ طاهری از سوی خانس با رعایتِ امانتداری و حفظِ معانیِ واژگان؛ ترجمه از نسخهٔ ویرایشِ حسین الهی قمشه‌ای و شرحِ اصطلاحات از کتاب‌های فرهنگ اصطلاحات و تعبیراتِ عرفانی اثرِ جعفر سجادی و حافظ‌نامه اثر بهاءالدین خرمشاهی؛ دارای اثرِ مشترکی دیگر دربردارندهٔ نگارگری‌های ایرانی در نسخه‌های کتاب‌های ادبیِ ایرانی با عنوانِ «مینیاتورهای ایرانی» منتشرشده در ۲۰۰۸ م |  |  |  |
: