stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
نئاندرتال
انقراض > دلایل انقراض > تغییر اقلیم

انقراض نهایی نئاندرتال‌ها با رویداد هاینریش ۴، دوره‌ای با فصولی بسیار متغیر و متفاوت، همزمان است؛ رویدادهای هاینریش بعدی نیز با دگرگونی‌های عظیم فرهنگی و کاهش شدید جمعیت انسان‌های اروپا مرتبط دانسته می‌شود. این تغییر آب و هوا ممکن است مانند دوره‌های سرمای ناگهانی پیشین باعث خالی شدن چند منطقه از نئاندرتال‌ها شده باشد، اما این بار انسان‌های مهاجر جای خالی نئاندرتال‌ها در مناطق مورد نظر را گرفتند و باعث انقراض نئاندرتال‌ها شدند. در جنوب شبه‌جزیرهٔ ایبری، شواهدی وجود دارد که جمعیت نئاندرتال‌ها در طول رویداد هاینریش ۴ و گسترش بیابان‌های بوته‌ای کاهش یافته است.
همچنین پیشنهاد شده است که تغییر آب و هوا عامل اصلی انقراض نئاندرتال‌ها بوده است، زیرا جمعیت کم آن‌ها را در برابر هرگونه تغییر محیطی آسیب‌پذیر می‌کرده است — به طوری که حتی کاهش اندکی در نرخ بقاء یا زادوولد می‌توانست به سرعت منجر به انقراض آن‌ها شود. با این حال، نئاندرتال‌ها و نیاکانشان در طول صدها هزار سال سکونت در اروپا، از چندین دورهٔ یخبندان جان سالم به در برده بودند. نیز پیشنهاد شده است که حدود ۴۰ هزار سال پیش، زمانی که جمعیت نئاندرتال‌ها محتملا به دلیل عوامل دیگر در حال کاهش بود، فوران آتشفشان ایگنیمبریت کامپانیا در ایتالیا به نابودی نهایی آن‌ها منجر شده است؛ زیرا این فوران باعث کاهش ۲–۴ درجهٔ سانتی‌گراد برای یک سال و باران اسیدی برای چندین سال دیگر شد.
انقراض > دلایل انقراض > بیماری

احتمال دارد انسان‌های امروزی بیماری‌های آفریقایی به نئاندرتال‌ها منتقل کرده باشند و این عامل در انقراض نئاندرتال‌ها نقش داشته باشد. نداشتن ایمنی در کنار جمعیت پایینشان به‌طور بالقوه برای نئاندرتال‌ها ویرانگر بود و تنوع ژنتیکی کم نیز می‌توانست باعث شود که درصد کمتری از نئاندرتال‌ها به‌طور طبیعی در برابر این بیماری‌های جدید ایمنی داشته باشند. با این حال، نئاندرتال‌ها در مقایسه با انسان‌های امروزی، تنوع ژنتیکی مشابه یا بالاتری برای ۱۲ ژن مجموعه سازگاری بافتی اصلی مرتبط با دستگاه ایمنی تطبیقی داشتند که تردیدهایی نسبت به این فرضیه ایجاد می‌کند. جمعیت کم و اثرات منفی ناشی از همخونی ممکن است باعث ناهنجاری مادرزادی نامناسب شده باشد که می‌توانست در کاهش جمعیت آن‌ها نقش داشته باشد (ذوب جهشی).
در پایان سدهٔ بیستم جمعیت مردم فوره در گینهٔ نو به شدت کاهش یافت؛ آنان به دلیل آدمخواری در مراسم تدفین (خوردن از گوشت جنازه) به بیماری‌های قابل انتقال انسفالوپاتی‌های اسفنجی شکل، به‌ویژه بیماری کورو که از طریق بلعیدن پریون‌های موجود در بافت مغز گسترش می‌یابد، دچار شدند. با این حال، آن افراد از این مردم که دارای واریانت ۱۲۹ ژن PRNP بودند، به‌طور طبیعی در برابر پریون‌ها ایمنی داشتند. مطالعهٔ این ژن منجر به کشف این موضوع شد که واریانت ۱۲۹ در تمام انسان‌های امروزی رایج است — این می‌تواند بدان معنا باشد که آدمخواری زمانی در دوران پیشاتاریخ به‌طور گسترده میان انسان‌ها رواج داشته است. از آنجایی که نئاندرتال‌ها نیز تا حدودی هم‌نوع‌خواری می‌کردند و همچنین با انسان‌های امروزی همزیستی داشتند، سایمون آندرداون، دیرین‌مردم‌شناس بریتانیایی، این فرضیه را مطرح می‌کند که انسان‌های امروزی یک بیماری اسفنجی‌شکل شبیه به کورو به نئاندرتال‌ها منتقل کردند و از آنجایی که به نظر می‌رسد واریانت ۱۲۹ در نئاندرتال‌ها وجود نداشت، این بیماری به سرعت آن‌ها را از بین برده است.
در فرهنگ عامه

مقالهٔ اصلی: نئاندرتال‌ها در فرهنگ عامه
نئاندرتال‌ها از زمان کشفشان در آثار فرهنگی عامه، از جمله ادبیات، رسانه‌های تصویری و طنز، حضوری همیشگی داشته‌اند. آنان را اغلب به تمسخر، «غارنشین» می‌نمایانند — موجوداتی بدوی، قوزپشت، چماق به‌دست، غرغرکن و غیراجتماعی که تنها بر اساس غریزه‌های جانوری رفتار می‌کنند. اصطلاح «نئاندرتال» همچنین به عنوان توهین نیز استفاده شده است. نئاندرتال‌ها گاه در ادبیات موجوداتی خشن یا هیولا به تصویر کشیده شده‌اند، مانند داستان‌های مردم دهشتناک اثر اچ. جی. ولز و زن جانوری اثر الیزابت مارشال توماس؛ اما گاه نیز آنان را متمدن گرچه دارای فرهنگی ناآشنا نمایانده‌اند، مانند وارثان اثر ویلیام گلدینگ، رقص ببر اثر بیورن کورتن، فرزندان زمین و قبیلهٔ خرس غار اثر جین ام. آئول.
نئاندرتال‌ها در ایران

در ایران، تاکنون بقایای نئاندرتال در غار شکارچیان بیستون و غار وزمه و پناهگاه صخره‌ای باوه یوان، در غرب زاگرس کشف شده است. در غار شکارچیان در بیستون نزدیک کرمانشاه، بخشی از استخوان ساعد یافت شد که ویژه انسان‌های نئاندرتال است. در غار وزمه در نزدیکی شهر اسلام‌آباد غرب، یک دندان آسیاب کوچک مربوط به کودک نئاندرتال نزدیک به هشت‌ساله همراه با چند ابزار سنگی نئاندرتال‌ها، سنگواره گوشتخوارانی مانند شیر، پلنگ، کفتار خال‌دار و گونه‌های گیاه‌خوار یافت شده است. ابزارهای سنگی ساخته‌شده توسط این انسان‌ها در دو موزهٔ پارینه‌سنگی زاگرس و ملی ایران به نمایش گذاشته شده‌اند. تنها اثر هنری یافت‌شده از نئاندرتال‌ها در ایران قطعه سنگ آهکی حکاکی شده‌ای است که در کاوش غار مرتاریک بیستون همراه با ابزارهای سنگی این انسان‌ها یافت شده است.
فرق سر نئاندرتال ۱، نمادِ گونهٔ نئاندرتال‌ها، در موزهٔ انسان پاریس
طرح ارنست هکل از نخستی‌سانان؛ او نئاندرتال‌ها را با نام علمی H. stupidus نیای انسان امروزی معرفی کرده است؛ سال ۱۸۹۵
جمجمهٔ نئاندرتال از غار تابون اسرائیل؛ اکنون در موزه اسرائیل
اروپا در زمان یخبندان وورم؛ ‎۷۰–۲۰٬۰۰۰ سال پیش
بازسازی شکارچیان نئاندرتال؛ موزه‌ای در تنژران
بازسازی مرد نئاندرتال؛ موزه تاریخ طبیعی لندن.
بازسازی پیرمرد نئاندرتال
اسکلت لا فراسی ۱ در موزهٔ انسان پاریس
اسکلت کودک نئاندرتال؛ یافته شده در فرانسه، اکنون در موزه ملی تاریخ طبیعی آمریکا
بازسازی مادر و کودک نئاندرتال؛ موزه‌ای در جمهوری چک
نئاندرتال‌ها از نظر ژنتیکی به سه منطقهٔ متمایز بالا تقسیم می‌شوند. نقطه‌ها نشانهٔ نئاندرتال‌هایی است که نمونه برداری شده‌اند.
بازسازی کودک و پیرمرد نئاندرتال؛ موزه تاریخ طبیعی وین
مرال شکار محبوب نئاندرتال‌ها بود
استخوان‌های نئاندرتالی در بلژیک امروزی. روی استخوان‌ها رد خراش دیده می‌شود — او قصابی شده است. هم‌نوع‌خواری محتمل‌ترین دلیل این خراش‌ها به حساب می‌آید.
پوستهٔ تزئین شدهٔ یک گوش‌ماهی شاه از کوئوا آنتون اسپانیا؛ نمای داخلی (چپ) به‌طور طبیعی قرمز است. نمای بیرونی (راست) اثری از رنگدانهٔ مصنوعی نارنجی دارد که می‌تواند توسط نئاندرتال‌ها به آن اضافه شده باشد.
ماسکِ سنگی لا روش-کوتار که برخی می‌گویند صورت انسان را نمایش می‌دهد.
کف غار گورهام که رویش حکاکی شده است.
فلوت دیوی بیب در موزهٔ ملی اسلوونی
صدف هموار که برای خراشیدن استفاده می‌شده
ساخته‌های حلقوی در غار برونیکل فرانسه
بازسازی اسکلت نئاندرتالی به نام کبارای ۲؛ موزه تاریخ طبیعی لندن
نقشهٔ اوراسیای غرب که مناطق و تاریخ‌های برآوردشدهٔ آمیزش احتمالی نئاندرتال- انسان امروزی (با رنگ قرمز) را بر اساس نمونه‌های فسیلی از مکان‌های مشخص شده نشان می‌دهد.
بازسازی انسانی به نام اواسهٔ ۲ که در دورهٔ پارینه‌سنگی زبرین می‌زیست و ۷٫۳٪ دی‌ان‌ای نئاندرتال دارد. او یک جد نئاندرتال تا حداکثر چهار تا شش نسل پیش داشته است.
رودخانهٔ ایبرو در شمال اسپانیا
نقشهٔ پراکندگی اعضای سردهٔ انسان  انسان راست‌قامت   نئاندرتال
  انسان امروزی اولیه
غارنشین‌ها در دهشت سیاه #۱۶ (۱۹۴۶)
موزه پارینه سنگی زاگرس در کرمانشاه، محل نمایش ابزارهای سنگی و بقایای جانوری دوره پارینه سنگی میانه
جواد خادم

| جواد خادم | جواد خادم |
| --- | --- |
وزیر مسکن و شهرسازی: وزیر مسکن و شهرسازی
دوره مسئولیت ۱۳۵۷ – ۱۳۵۷: دوره مسئولیت ۱۳۵۷ – ۱۳۵۷
پادشاه: محمدرضا پهلوی
نخست‌وزیر: شاپور بختیار
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: ۱۳۱۹ مشهد
ملیت: ایرانی
پیشه: سیاستمدار
جواد خادم احمدآبادی با علی برات (زاده ۱۳۱۹ در مشهد) آخرین وزیر مسکن و شهرسازی حکومت پهلوی، و جوان‌ترین عضو کابینه شاپور بختیار بود. او که دارای مدرک مهندسی ساختمان از انگلستان بود تا پیش از وزارت تمامی فعالیت‌های خود را در بخش خصوصی گذرانده بود و برای مدتی نیز شرکت پیمان‌کاری داشت.
آخرین سمت جواد خادم پیش از وزارت، مدیریت گروه صنعتی آکام بود. وی نماینده شاپور بختیار در کودتای نوژه بود و به همراه پدرش ابوالقاسم خادم، پرویز قادسی، رضا حاج مرزبان، سعید تیموری و پرویز شیبانی در شاخه سیاسی عملیات نقاب (کودتای نوژه) فعالیت می‌کردند.
در حال حاضر همچنان فعالیت‌های سیاسی می‌کند و اخیراً مقالات او در مورد شاپور بختیار بحث‌های زیادی را برانگیخته است. او در عین حال بنیانگذار جنبش اتحاد برای دموکراسی هم هست. وی مدعی است که شاپور بختیار با کمک اسرائیل از ایران خارج شده است.
روی آبلاردو نیکیش

روی آبلاردو نیکیش (زاده استان چاکو. ۲۶ ژانویه ۱۹۵۱) سیاستمدار آرژانتینی از اتحادیه مدنی رادیکال است. او در دوره ۲۰۰۳–۲۰۰۷ فرماندار استان چاکو بود. در سال ۲۰۰۷ او به عنوان سناتور ملی استان چاکو انتخاب شد. در سال ۲۰۱۱، او دوباره خود را به عنوان نامزد فرماندار چاکو برای دوره ۲۰۱۱–۲۰۱۵ معرفی کرد و در انتخاباتی که خورخه کاپیتانیچ برنده شد، دوم شد.
وی در سال ۲۰۱۳ به عنوان معاون استاندار در استان چاکو انتخاب شد و تا دسامبر ۲۰۱۷ در این سمت خدمت می‌کرد. در همان سال مجدداً به عنوان معاون استاندار تا سال ۲۰۲۱ انتخاب شد.
کمیته المپیک مالت

| کمیته‌های ملی المپیک | کمیته‌های ملی المپیک |
| --- | --- |
کشور:  مالت
کد: MLT
تأسیس: ۱۹۲۸
رسمیت یافتن: ۱۹۳۶
مقر: گزیرا، مالت
رییس: Julian Pace Bonello
دبیر کل: Joseph Cassar
وبگاه: nocmalta.org
ن ب و: ن ب و
کمیته المپیک مالت (مالتی: Kumitat Olimpiku Malti) یک سازمان ورزشی است که نماینده کشور مالت در کمیته بین‌المللی المپیک می‌باشد.
این سازمان که در سال ۱۹۲۸ تأسیس شده مسئول آماده‌سازی و اعزام ورزشکاران به بازی‌های المپیک، بازی‌های المپیک جوانان و بازی‌های اروپایی است.
تاماش شویک

| تاماش شویُک | تاماش شویُک |
| --- | --- |
پرتره رسمی، ۲۰۲۴: پرتره رسمی، ۲۰۲۴
رئیس‌جمهور مجارستان: رئیس‌جمهور مجارستان
متصدی: متصدی
آغاز به کار  ۵ مارس ۲۰۲۴: آغاز به کار  ۵ مارس ۲۰۲۴
نخست‌وزیر: ویکتور اوربان
پس از: کاتالین نواک (موقتا لاسلو کوور)
رئیس دادگاه قانون اساسی: رئیس دادگاه قانون اساسی
متصدی: متصدی
آغاز به کار  ۲۲ نوامبر ۲۰۱۶ ۲۲ آوریل ۲۰۱۶ – ۲۲ نوامبر ۲۰۱۶: آغاز به کار  ۲۲ نوامبر ۲۰۱۶ ۲۲ آوریل ۲۰۱۶ – ۲۲ نوامبر ۲۰۱۶
گمارنده: شورای ملی
پس از: Barnabás Lenkovics
عضو دادگاه قانون اساسی مجارستان: عضو دادگاه قانون اساسی مجارستان
متصدی: متصدی
آغاز به کار  ۲۷ سپتامبر ۲۰۱۴: آغاز به کار  ۲۷ سپتامبر ۲۰۱۴
گمارنده: شورای ملی
کنسول افتخاری در اتریش: کنسول افتخاری در اتریش
دوره مسئولیت ۲۰۰۰ – ۲۰۱۴: دوره مسئولیت ۲۰۰۰ – ۲۰۱۴
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: Tamás Sulyok ۲۴ مارس ۱۹۵۶ ‏(۶۸ سال) کیش‌کون‌فل‌ادیهازا، مجارستان
حزب سیاسی: مستقل
همسر(ان): Zsuzsanna Sulyok
فرزندان: ۲
محل تحصیل: دانشگاه سگد
پیشه: وکیل • کنسول
تاماش شویُک (مجاری: Sulyok Tamás، زاده مارس ۱۹۵۶ در کیش‌کون‌فل‌ادیهازا) وکیل و رئیس‌جمهور مجارستان از سال ۲۰۲۴ است.
دولت‌ها و انقلاب‌های اجتماعی

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نویسنده(ها): تدا اسکاچپول
انتشار: ۱۹۷۹
شمار صفحات: ۴۰۷ صحفه
شابک: شابک ‎۹۷۸−۰−۵۲۱−۲۹۴۹۹−۷
شماره اوسی‌ال‌سی: 432787244
ایالات و انقلاب‌های اجتماعی: تحلیل تطبیقی فرانسه، روسیه و چین کتابی است که در سال ۱۹۷۹ توسط تدا اسکاچپول منتشر شده است که توسط انتشارات دانشگاه کمبریج منتشر شده است که به بررسی علل انقلاب‌های اجتماعی می‌پردازد.
در این کتاب، اسکوپول یک تحلیل تاریخی تطبیقی از انقلاب فرانسه از ۱۷۸۹ تا اوایل قرن ۱۹، انقلاب روسیه از ۱۹۳۷ تا ۱۹۳۰  و انقلاب چین در سال ۱۹۱۱ از طریق انقلاب فرهنگی در دهه ۱۹۶۰ انجام می‌دهد. اسکوپول استدلال می کند که انقلاب‌های اجتماعی در این ایالت‌ها به دلیل وقوع همزمان فروپاشی دولت و انقلاب دهقانی رخ داده است.
اسکوپول ادعا می‌کند که انقلاب‌های اجتماعی دگرگونی های سریع و اساسی دولت و ساختارهای طبقاتی یک جامعه هستند. او این را از شورش‌های صرف، که شامل شورش طبقات زیردستان است، اما ممکن است تغییر ساختاری ایجاد نکند، و از انقلاب‌های سیاسی که ممکن است ساختارهای دولتی را تغییر دهند، اما ساختارهای اجتماعی را تغییر نمی‌دهند، متمایز می‌کند. او استدلال می‌کند که آنچه در مورد انقلاب‌های اجتماعی منحصربه‌فرد است این است که تغییرات اساسی در ساختار اجتماعی و ساختار سیاسی به شکلی متقابلاً تقویت‌کننده رخ می‌دهد و این تغییرات از طریق کشمکش‌های شدید اجتماعی-سیاسی رخ می‌دهد. همگرایی شورش دهقانان از یک سو و فشارهای بین المللی که باعث فروپاشی دولت می شود از سوی دیگر باعث جنبش های اجتماعی انقلابی می‌شود.
این کتاب در مطالعه انقلاب‌ها بسیار تأثیرگذار بود و به عنوان راه‌اندازی پارادایم جدیدی شناخته شده است.
تاریخچه

این کتاب در ۱۹۸۷ نوشته شده است و برگرفته از پایان نامه دکترای اسکوپول است که توسط جورج هومنز، دانیل بل و سیمور مارتین لیپست راهنمایی شده است. او تحت تأثیر آثار برینگتون مور، جونیور، راینهارد بندیکس و ساموئل پی هانتینگتون قرار گرفته بود. پروژه او به عنوان یک مقاله سمینار فارغ التحصیل در مورد مقایسه انقلاب ها آغاز شد که توسط دانیل بل خوانده شد و به او پیشنهاد کرد که باید پایان نامه خود را در این زمینه انجام دهد.
خلاصه داستان

این کتاب از روش‌های توافق و تفاوت جان استوارت میل در انتخاب مورد استفاده می‌کند. این کتاب تعمیم پذیر نیست: فقط در مورد موارد خاصی که در کتاب مورد مطالعه قرار گرفته اند کاربرد دارد. این کتاب از ردیابی فرآیند استفاده می‌کند. در حالی که تمرکز اصلی بر فرانسه، روسیه و چین است، او همچنین "لحظه های بحران انقلابی" را در قرن هفدهم انگلستان، قرن نوزدهم پروس و قرن نوزدهم ژاپن بررسی می‌کند. این موارد اضافی از اسکوپول از "انتخاب بر روی متغیر وابسته" جلوگیری می کند - فقط به مواردی که انقلاب ها به عنوان راهی برای درک علل انقلاب در نظر می گیرند - که یک نقص روش شناختی بود. موارد اضافی به عنوان "کنترل" عمل می‌کنند. قبل از اینکه انقلاب‌های اجتماعی رخ دهند، او می‌گوید که قدرت اداری و نظامی یک دولت باید فروپاشد. بنابراین، فرانسه، روسیه و چین پیش از انقلاب، دولت‌های مستحکمی داشتند که بر اقتصادهای بزرگ کشاورزی تسلط داشتند، جایی که دولت امپراتوری و طبقات بالای زمین‌دار در کنترل و بهره‌کشی از دهقانان همکاری می‌کردند. با این حال، سلطنت در هر یک از این کشورها با یک معضل فوق‌العاده مواجه بود: از یک سو، مقابله با نفوذ قدرت‌های خارجی و از سوی دیگر، مقاومت طبقات سیاسی و مسلط داخلی در برابر افزایش منابع. انقلابی مانند انقلاب فرانسه نیز خود را با عاملی مهم از قدرت که با درگیری‌های اجتماعی، سیاسی و اقتصادی همراه بود، روبرو کرد. او فرآیندهایی را توصیف می‌کند که در آن دستگاه اداری و نظامی مرکزی در این کشورها فروپاشید و باعث شد که روابط طبقاتی در برابر حملات از پایین آسیب‌پذیر شوند.
پذیرایی

انتقاد از کتاب اسکاپول حول تاکید او بر عاملیت (نقش افراد و ایدئولوژی) و استفاده ترکیبی او از راهبردهای روش شناختی مقایسه ای است. ایرا کاتزنلسون مخالف است که استفاده اسکوپول از روش تفاوت JS Mill به او اجازه می‌دهد بر مشکلات مرتبط با بسیاری از متغیرهای بالقوه غلبه کند. به گفته استیو فاف، کتاب اسکاپول "ژانر متمایزی از تحلیل دولت-جامعه نئو وبری را ایجاد کرد و به طور گسترده‌تر، به عنوان اثری امضاکننده در زیرشاخه‌های تاریخی و تطبیقی جدید در جامعه شناسی و سیاست تطبیقی عمل کرد."  او می‌گوید که اسکاپول طبقه متوسط شهری انقلابی را در هر یک از ایالت‌هایی که مورد مطالعه قرار می‌دهد به عنوان «کارآفرینان سیاسی» معرفی می‌کند، زیرا پس از آنکه طبقه دهقان با موفقیت دولت حاکم را تضعیف کرد، افسار انقلاب را به دست می‌گیرند. به گفته پفاف، کتاب اسکوپول به وضوح به عنوان محصولی از سیاست دهه ۱۹۷۰ قابل شناسایی است. او "به راه اندازی نسل جدیدی از تحقیقات تطبیقی در مورد بزرگترین و پیامدترین پرسش‌های تاریخی کمک کرد."  پفاف ادامه می‌دهد، حتی اگر اسکوپول دلایلی را که ممکن است باعث بحران دولتی و بسیج مردم شود، توضیح نمی‌دهد، «و اگر در شور و شوق خود برای انقلاب، دستاوردهای تحول انقلابی را بیش از حد ارزیابی می‌کرد، با این حال کتاب شایسته جایگاه خود در میان آثار متعارف تحقیق تطبیقی و تاریخی است».
توروخانسک

نشان توروخانسک دارای سمور است که کنایه ای از تجارت سریع خز در این شهر است.
حوضه رودخانه ینیسی
توروخانسک(به روسی: Туруха́нск   ) یک ناحیه روستایی و مرکز اداری بخش توروخانسکی در ناحیه کراسنویارسک روسیه است که در ۱٬۴۷۴ کیلومتر (۹۱۶ مایل) قرار گرفته است. شمال کراسنویارسک ، در محل تلاقی رودخانه های ینی سئی و نیژنیایا تونوسکا .
نباید با استاروتوروخانسک []خطا شود ، که تا سال 1920 به عنوان توروخانسک معروف می شد.
تاریخ

توروخانسک یکی از اولین سکونتگاه های روسی در سیبری است که در تاریخ 1607 به عنوان یک اردوگاه زمستانی افتتاح شد ( зимовье ) برای قزاق ها و تجاران. بعد از آتش‌سوزی‌های مصیبت بار مانگازیا در سال‌های 1619، 1642 و 1662، توروخانسک از بخش وسیعی از جمعیت مستعمره قدیمی همراهی میکرد و به عنوان ماگازیا جدید معروف شد. در سال 1677 یک قلعه چوبی با توپ در آنجا ساخته شد. این شهرک میزبان یکی از بزرگترین نمایشگاه‌های سیبری بود و در سال 1785 به عنوان شهر اویزد توروخانسک درج شد. این شهر بعد از سال 1822 رو به نابودی گذاشت.
در امپراتوری روسیه و اتحاد جماهیر شوروی، توروخانسک اکثرا به نام های مکانی برای اخراج سیاسی قرار می گرفت. یولیوس مارتوف ، یاکوف سوردلوف ، ژوزف استالین ، لو کامنف ، الکساندر اولانوفسکی ، دختر مارینا تسوتاوا، آریادنا افرون ، یوز آلشکوفسکی و اسقف اعظم لوکا ووینو-یاسنتسکی در بین مردم اخراج شده بودند.
جمعیت شناسی

۴,۶۶۲ (بر طبق سرشماری سال ۲۰۱۰)
۴,۸۴۹ (سرشماری سال ۲۰۰۲)
۸,۸۶۹ (سرشماری سال ۱۹۸۹)
200 (1897).
حمل و نقل

این شهر توسط فرودگاه توروخانسک خدمات رسانی می شود.
اقلیم

آب و هوای توروخانسک در سیستم دسته بندی آب و هوای کوپن به عنوان زیر قطبی قاره ای ( دی اف سی) و در سیستم دسته بندی آب و هوای تروارتا به عنوان زیر قطبی قاره ای ( تایگا ) با تابستان های متعادل و زمستان های بسیار سرد ( ای سی ای دی ) دسته بندی می شود.
| داده‌های اقلیم توروخانسک> ماه | داده‌های اقلیم توروخانسک> ژانویه | داده‌های اقلیم توروخانسک> فوریه | داده‌های اقلیم توروخانسک> مارس | داده‌های اقلیم توروخانسک> آوریل | داده‌های اقلیم توروخانسک> مه | داده‌های اقلیم توروخانسک> ژوئن | داده‌های اقلیم توروخانسک> ژوئیه | داده‌های اقلیم توروخانسک> اوت | داده‌های اقلیم توروخانسک> سپتامبر | داده‌های اقلیم توروخانسک> اکتبر | داده‌های اقلیم توروخانسک> نوامبر | داده‌های اقلیم توروخانسک> دسامبر | داده‌های اقلیم توروخانسک> سال |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| سابقهٔ بیش‌ترین °C (°F) | ۰٫۵  (۳۳) | ۰٫۸  (۳۳) | ۸٫۷  (۴۸) | ۱۵٫۶  (۶۰) | ۲۸٫۰  (۸۲) | ۳۳٫۲  (۹۲) | ۳۵٫۵  (۹۶) | ۳۱٫۱  (۸۸) | ۲۳٫۸  (۷۵) | ۱۶٫۹  (۶۲) | ۳٫۲  (۳۸) | ۱٫۱  (۳۴) | ۳۵٫۵  (۹۶) |
| میانگین بیش‌ترین °C (°F) | −۲۱٫۴  (−۷) | −۱۸٫۶  (−۱) | −۹  (۱۶) | −۱٫۷  (۲۹) | ۶٫۲  (۴۳) | ۱۶٫۸  (۶۲) | ۲۲٫۰  (۷۲) | ۱۷٫۹  (۶۴) | ۹٫۴  (۴۹) | −۲  (۲۸) | −۱۴٫۶  (۶) | −۱۹٫۸  (−۴) | −۱٫۲۳  (۲۹٫۸) |
| میانگین روزانه °C (°F) | −۲۵٫۴  (−۱۴) | −۲۳٫۲  (−۱۰) | −۱۵٫۱  (۵) | −۷٫۹  (۱۸) | ۱٫۳  (۳۴) | ۱۱٫۴  (۵۳) | ۱۶٫۵  (۶۲) | ۱۳٫۱  (۵۶) | ۵٫۶  (۴۲) | −۵  (۲۳) | −۱۸٫۶  (−۱) | −۲۳٫۹  (−۱۱) | −۵٫۹۳  (۲۱٫۴) |
| میانگین کم‌ترین °C (°F) | −۲۹٫۵  (−۲۱) | −۲۷٫۳  (−۱۷) | −۲۰٫۳  (−۵) | −۱۳٫۷  (۷) | −۲٫۹  (۲۷) | ۶٫۷  (۴۴) | ۱۱٫۵  (۵۳) | ۹٫۰  (۴۸) | ۲٫۷  (۳۷) | −۷٫۸  (۱۸) | −۲۲٫۴  (−۸) | −۲۸  (−۱۸) | −۱۰٫۱۷  (۱۳٫۸) |
| سابقهٔ کم‌ترین °C (°F) | −۵۷  (−۷۱) | −۵۵٫۳  (−۶۸) | −۵۰  (−۵۸) | −۴۲  (−۴۴) | −۲۶٫۶  (−۱۶) | −۸٫۲  (۱۷) | ۰٫۱  (۳۲) | −۲٫۱  (۲۸) | −۱۷٫۶  (۰) | −۳۹٫۷  (−۳۹) | −۵۰  (−۵۸) | −۵۵٫۲  (−۶۷) | −۵۷  (−۷۱) |
| بارندگی میلی‌متر (اینچ) | ۳۶  (۱٫۴۲) | ۲۸  (۱٫۱) | ۳۲  (۱٫۲۶) | ۳۳  (۱٫۳) | ۳۹  (۱٫۵۴) | ۵۶  (۲٫۲) | ۶۴  (۲٫۵۲) | ۷۷  (۳٫۰۳) | ۶۵  (۲٫۵۶) | ۷۵  (۲٫۹۵) | ۵۰  (۱٫۹۷) | ۴۲  (۱٫۶۵) | ۵۹۷  (۲۳٫۵) |
| میانگین روزهای بارانی  | ۰ | ۰ | ۱ | ۶ | ۱۲ | ۱۸ | ۱۷ | ۲۰ | ۲۰ | ۱۱ | ۱ | ۰٫۱ | ۱۰۶٫۱ |
| میانگین روزهای برفی  | ۲۸ | ۲۴ | ۲۴ | ۱۶ | ۸ | ۰٫۵ | ۰ | ۰ | ۲ | ۱۸ | ۲۶ | ۲۸ | ۱۷۴٫۵ |
| درصد رطوبت | ۷۶ | ۷۶ | ۷۳ | ۶۵ | ۶۴ | ۶۴ | ۶۹ | ۷۷ | ۷۹ | ۸۴ | ۸۰ | ۷۷ | ۷۳٫۷ |
منبع: pogoda.ru.net: منبع: pogoda.ru.net
آراکس، آرماویر

مکان در 23x15px|border |alt=|link= ارمنستان
| آراکس Արաքս | آراکس Արաքս |
| --- | --- |
روستای آراکس نمایان از یادبود نبرد سارداراباد: روستای آراکس نمایان از یادبود نبرد سارداراباد
آراکسموقعیت روی نقشه ارمنستانآراکس در استان آرماویر واقع شدهآراکسموقعیت روی نقشه استان آرماویر: آراکسموقعیت روی نقشه ارمنستانآراکس در استان آرماویر واقع شدهآراکسموقعیت روی نقشه استان آرماویر
مختصات: ۴۰°۰۵′۳۵″ شمالی ۴۳°۵۷′۰۳″ شرقی﻿ / ﻿۴۰٫۰۹۳۰۶°شمالی ۴۳٫۹۵۰۸۳°شرقی﻿ / 40.09306; 43.95083: مختصات: ۴۰°۰۵′۳۵″ شمالی ۴۳°۵۷′۰۳″ شرقی﻿ / ﻿۴۰٫۰۹۳۰۶°شمالی ۴۳٫۹۵۰۸۳°شرقی﻿ / 40.09306; 43.95083
استان: آرماویر
تأسیس‌شده: ۱۹۴۶
جمعیت (۲۰۱۱): جمعیت (۲۰۱۱)
 • کل: ۲۱۱۳
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۴ (AMT)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۵ (AMST)
کد منطقه: ؟؟؟ (۳۷۴)
آراکس (به ارمنی: Արաքս) یک روستا در ارمنستان است که در استان آرماویر واقع شده‌است.  در  کیلومتری شمال آرماویر، مرکز استان آرماویر واقع شده است.
خصوصیات

آراکس ۲٬۱۱۳ نفر جمعیت دارد و در ارتفاع  متر بالاتر از سطح دریا قرار گرفته است.
سید محمد جهان‌آرا

| سید محمد جهان‌آرا | سید محمد جهان‌آرا |
| --- | --- |
نام تولد: سید محمّدعلی جهان‌آرا
زاده: ۹ شهریور ۱۳۳۳ خرمشهر، خوزستان، ایران
درگذشته: ۷ مهر ۱۳۶۰ (۲۷ سال) کهریزک، تهران، ایران
مدفن: بهشت زهرا، تهران
وفاداری: ایران
شاخه نظامی: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
سال‌های خدمت: ۱۳۶۰–۱۳۵۸
درجه: سرلشکر پاسدار
یگان: نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
فرماندهی: سپاه خرمشهر و آبادان
جنگ‌ها و عملیات‌ها:  چهارشنبه سیاه خرمشهر  جنگ ایران و عراق نبرد خرمشهر  حصر آبادان 
همسر(ان): صغرا اکبرنژاد (ا. ۱۳۵۸)
فرزندان: ۲
خویشاوندان: حسن جهان‌آرا (برادر)
سید محمّدعلی جهان‌آرا (۹ شهریور ۱۳۳۳ – ۷ مهر ۱۳۶۰) فرمانده نظامی ایرانی بود که در خلال جنگ ایران و عراق از اعضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به‌شمار می‌رفت و فرماندهی سپاه خرمشهر را برعهده داشت. وی در عملیات‌هایی چون نبرد خرمشهر و حصر آبادان نقشی کلیدی ایفا کرد.
جهان‌آرا فعالیت سیاسی را پیش از انقلاب ۱۳۵۷، بر ضد سلطنت پهلوی، در گروه منصورون آغاز کرد. وی در تاریخ ۷ مهر ۱۳۶۰ در پی سقوط پرواز هرکولس سی-۱۳۰ نیروی هوایی ارتش در منطقه کهریزک در جنوب تهران کشته شد. به‌علت کارهای وی در دفاع و شکستن حصر آبادان، بعدها به او درجه سرلشکری داده شد.
زندگی

محمّد جهان‌آرا در ۹ شهریورِ ۱۳۳۳ در شهر خرمشهر، استان خوزستان زاده شد.
زندگی > پیش از انقلاب

وی در سال ۱۳۴۸ تحت تأثیر جنبش اسلامی به رهبری روح‌الله خمینی، همراه عده‌ای از همفکرانش، وارد مبارزات سیاسی علیه دولت محمدرضا پهلوی شد و گروه الله‌اکبر را راه‌اندازی کرد. در اواخر سال ۱۳۴۹ همراه برادرش به عضویت گروه مخفی سازمان حزب‌الله خرمشهر درآمد. در سال ۱۳۵۱، ساواک اعضای گروه را شناسایی و تمام آنان را دستگیر و زندانی کرد. در جریان این دستگیری، محمد جهان‌آرا به علت سن کم، تنها یک سال زندان محکوم و به زندان اهواز منتقل شد.
وی پس از اخذ دیپلم در سال ۱۳۵۴ در کنکور دانشگاه‌ها شرکت کرد و برای ادامه تحصیل راهی مدرسه عالی بازرگانی تبریز شد. در سال ۱۳۵۵ جهان‌آرا به عضویت گروه منصورون که یک گروه معتقد به مبارزه مسلحانه بود، درآمد. در سال ۱۳۵۷ هنگامی که قرار بود به سرپرستی سید علی اندرزگو به سوریه و اردوگاه‌های مقاومت فلسطین سفر کند، به دلیل کشتار مردم تهران در میدان ژاله در هفدهم شهریور ۱۳۵۷ از سفر بازماند.
در پاییز سال ۱۳۵۷ در پی اعزام تانک‌های ارتش به خیابان‌های اهواز، گروه منصورون تصمیم به دفاع مسلحانه از تظاهرکنندگان می‌گیرد. اعضای گروه در یکی از این درگیری‌ها با نیروهای زرهی، حدود ۳۰ نفر از نیروهای ارتش شاهنشاهی را مجروح کردند.
زندگی > پس از انقلاب

بعد از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ جهان‌آرا پس از ۲ سال و نیم زندگی مخفیانه، به خرمشهر بازگشت. او و همفکرانش در خرمشهر، گروهی به نام کانون فرهنگی-نظامی انقلابیون خرمشهر را تشکیل دادند.
وی در سال ۱۳۵۸ فرماندهی سپاه پاسداران خرمشهر را به عهده گرفت و هم‌زمان جهاد سازندگی خرمشهر را نیز پایه‌گذاری کرد. با شروع جنگ ایران و عراق، در کنار مردم این شهر، از خرمشهر دفاع کرد. بعد از سقوط، خرمشهر و عزل ابوالحسن بنی‌صدر از سمت فرمانده کل قوا، مرحله جدیدی از جنگ ایران و عراق آغاز شد، که در پی آن، محاصره آبادان شکسته شد و نیروهای ایرانی این شهر را در تاریخ ۵ مهر ۱۳۶۰ آزاد کردند.
کشته‌شدن

مقالهٔ اصلی: سقوط هواپیمای سی-۱۳۰ (۱۳۶۰)
به دنبال بازپس‌گیری آبادان از نیروهای ارتش عراق، در تاریخ ۷ مهر ۱۳۶۰ محمد جهان‌آرا و تعدادی از فرماندهان، راهی تهران شدند، تا گزارش عملکرد نیروهای ایرانی را به رهبر وقت جمهوری اسلامی؛ روح‌الله خمینی بدهند، اما در میانه راه، بر اثر سقوط هواپیمای حامل آنها در پرواز هرکولس سی-۱۳۰ نیروی هوایی ارتش برخی از سرنشینان، که جهان‌آرا نیز از جمله آنها بود، کشته شدند. به ادعای هوشنگ صمدی، از فرماندهان نیروی دریایی ارتش، در زمان جنگ ایران و عراق این هواپیما نه بر اثر سانحه، بلکه بر اثر شلیک پدافند و برخورد موشک ضدهوایی به آن، سقوط کرد.
در روایت‌های رسمی دلیل مرگ، نقص فنی و سقوط هواپیما عنوان شد. نوحه معروف «ممد نبودی ببینی» را پس از آزادسازی خرمشهر، جواد عزیزی از نیروهای سپاه پاسداران در خرمشهر، در رثای محمد جهان‌آرا سرود و نخستین بار حسین فخری، از هم‌رزمان وی، آن را بر سر مزارش خواند و یک‌سال بعد نیز غلام کویتی‌پور هم‌زمان با سالگرد آزادسازی خرمشهر، آن را بازخوانی کرد.
نورالدین کیانوری دربارهٔ علل مرگ جواد فکوری (که از مسافران کشته شدهٔ این سانحه است)، اتفاقی بودن سانحه هوایی را صراحتاً زیر سؤال برد و دست «عوامل دشمن» را در کار دید. ابوالحسن بنی صدر نیز در مصاحبه‌های مختلف سقوط این هواپیما را کار خود حکومت می‌داند و معتقد است هواپیما بی‌دلیل در آسمان منفجر نشده است.
افراد و اشخاص دیگری همچون محمود خرم‌دل؛ کمک خلبان این پرواز، سرهنگ صولتی سر خلبان پرواز، ناخدا هوشنگ صمدی، فرمانده تکاوران دریایی مدافع خرمشهر و محمدعلی شریف‌النسب از فرماندهان میانی ارتش در دوران جنگ، نیز این واقعه را صددرصد مشکوک و حاصل شلیک موشک پدافند خودی به هواپیما ذکر کرده‌اند.
پایان زندگی

محمد جهان آرا در سال ۱۳۵۸ ازدواج کرد. بر و در ۲ اردیبهشت ۱۳۵۷ در زندان کشته شد.
نگاره‌ای از جهان‌آرا
توماس باین

| توماس باین | توماس باین |
| --- | --- |
نام هنگام تولد: سم نیکسون
زادهٔ: حدود ۱۸۲۰ یا ۱۸۲۴–۱۸۲۵ میلادی کارولینای شمالی
درگذشت: ۵ ژوئیه ۱۸۸۸ پیترزبورگ، ویرجینیا
ملیت: آمریکایی
پیشه(ها): دندانپزشک، واعظ
شناخته‌شده برای: راه‌آهن زیرزمینی
حزب سیاسی: جمهوری‌خواه
همسر: ادنا
فرزندان: دختر
توماس باین (Thomas Bayne) (زادهٔ ۱۸۲۴ – درگذشتهٔ ۵ ژوئیه ۱۸۸۸) (معروف به «سم نیکسون»)، سیاستمدار آفریقایی-آمریکایی از حزب جمهوری‌خواه بود. او که از بدو تولد، برده بود، پیش از فرار به نیوبدفورد، ایالت ماساچوست و تغییر نام خود به توماس باین، در نورفوک، ایالت ویرجینیا، دستیار دندانپزشک و رهبر سازمان کمک به فرار بردگان سیاه‌پوست از جنوب به شمال بود.
باین پس از جنگ داخلی آمریکا، به نورفوک بازگشت و به عنوان دندانپزشک و همچنین واعظ مشغول به کار و رهبر جامعهٔ آفریقایی-آمریکایی شد. او در سال ۱۸۶۸ نمایندهٔ حزب جمهوری‌خواه در مجمع قانون اساسی ویرجینیا شد، اما از آن پس هرگز به مقام دیگری منصوب نشد.