stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
موج زمینی

امواج زمینی (به انگلیسی: Ground waves) امواج رادیویی هستند که به‌موازات و در مجاورت سطح زمین منتشر می‌شوند و انحنای زمین فراتر از افق مرئی را دنبال می‌کنند. این تابش به‌عنوان موج سطحی نورتون (به انگلیسی: Norton surface wave) یا به عبارت بهتر موج زمینی نورتون (به انگلیسی: Norton surface wave) شناخته می‌شود، زیرا امواج زمینی در انتشار رادیویی به سطح محدود نمی‌شوند.
فاصله خط دید معمولی تا افق در بهترین حالت برای یک آنتن روی یک برج بلند حدود ۸۰ تا ۱۰۰ کیلومتر (۵۰ تا ۶۰ مایل) است. اما سیگنال‌هایی در فرکانس متوسط یا پایین مشاهده می‌شود که چند صد مایل فراتر از افق را طی می‌کنند، در برخی موارد تا چندین هزار کیلومتر. این اثر «در آغوش گرفتن زمین» را موج زمینی می‌نامند، برخلاف موج مستقیم یا موج آسمانی. این اثر برای سیگنال‌هایی در فرکانس‌های VHF یا UHF، که معمولاً فقط در حدود ۱۰۰ کیلومتر (۶۰ مایل) به افق منتشر می‌شوند، رخ نمی‌دهد.
ایستگاه‌های رادیویی AM برای پوشش مناطق شنیداری خود، که ممکن است شعاع چند صد مایلی باشد، به انتشار امواج زمینی متکی هستند.
نمای‌کلی

امواج رادیویی با فرکانس پایین، زیر ۳مگاهرتز، به‌طور مؤثر به عنوان امواج زمینی حرکت می‌کند. در نامگذاری ITU، این شامل (به ترتیب):امواج فرکانس متوسط (MF)، فرکانس پایین (LF)، فرکانس بسیارپایین (VLF)، فرکانس فراپایین (ULF)، فرکانس ابرپایین (SLF)، فرکانس بساپایین (ELF) هستند.
انتشار در زمین به این دلیل کار می‌کند که امواج با فرکانس پایین به دلیل طول‌موج‌های بلندشان به شدت در اطراف موانع پراشیده می‌شوند و به آنها اجازه می‌دهد مکرراً به سمت پایین خم شوند تا انحنای زمین را دنبال کنند.
با بازتابش اشتباه نگیرید. بازتابش همچنین باعث خم شدن امواج رادیویی به سمت زمین می‌شود و فاصله انتشار را کمی افزایش می‌دهد، اما بازتابش به تنهایی به‌طور کلی افق رادیویی را تا حدود ۱۵٪ (۴/۳) گسترش می‌دهد که برای توضیح فواصل بسیار طولانی تری که امواج زمینی برای انتشار مشاهده می‌شوند کافی نیست. بازتابش در فرکانس‌های پایین‌تر کاهش می‌یابد، در حالی که پراش در فرکانس‌های پایین‌تر افزایش می‌یابد. سیگنال‌های موج متوسط و موج بلند آنقدر طول موج دارند که برآمدگی‌های کوه و تپه‌های کم ارتفاع مانند یک لبه چاقو عمل می‌کنند و سیگنال‌ها را به سمت پایین در دره‌های پشت چنین موانعی پراشیده می‌کنند. خود افق ممکن است به‌عنوان مانعی عمل کند که امواج بلند در اطراف آن پراشیده می‌شوند، مانند زمانی که امواج با فرکانس پایین مشاهده می‌شوند تا هزاران کیلومتر را در اقیانوس‌های باز طی کنند، جایی که هیچ مانعی با لبه‌های تیز وجود ندارد.
امواج زمینی در قطبش عمودی منتشر می‌شوند که میدان مغناطیسی آنها افقی و میدان الکتریکی (نزدیک به) عمودی است.
رسانایی سطح بر انتشار امواج زمین تأثیر می‌گذارد، با سطوح رسانای بیشتر مانند آب دریا، انتشار بهتری را ارائه می‌دهد. افزایش رسانایی در یک سطح باعث اتلاف کمتر می‌شود. ضریب شکست در معرض تغییرات مکانی و زمانی است. از آنجایی که زمین یک رسانای الکتریکی کامل نیست، امواج زمینی زمانی که سطح زمین را دنبال می‌کنند ضعیف می‌شوند. جبهه‌های موج در ابتدا عمودی هستند، اما زمین که به‌عنوان یک دی‌الکتریک با تلفات عمل می‌کند، باعث می‌شود موج در حین حرکت به سمت جلو متمایل شود. این مقداری از انرژی را به‌سمت زمین هدایت می‌کند که در آنجا پراکنده می‌شود، به‌طوری که سیگنال به‌طور تصاعدی کاهش می‌یابد.
کاربردها

بیشترین مخابرات رادیویی بُردبُلند با LF «موج‌بُلند» (بین ۳۰ کیلوهرتز و ۳۰۰ کیلوهرتز) نتیجه انتشار امواج زیرزمینی است. انتقال امواج رادیویی متوسط (فرکانس‌های بین ۳۰۰ کیلوهرتز و ۳۰۰۰ کیلوهرتز)، از جمله باند پخش AM، هم به عنوان امواج زمینی و هم برای مسافت‌های طولانی‌تر در شب، به عنوان امواج آسمانی حرکت می‌کند. اتلاف زمینی در فرکانس‌های پایین‌تر کمتر می‌شود و پوشش ایستگاه‌های AM را با استفاده از انتهای باند پایین‌تر افزایش می‌دهد. فرکانس‌های VLF و LF بیشتر برای ارتباطات نظامی به خصوص با کشتی‌ها و زیردریایی‌ها استفاده می‌شود. هرچه فرکانس کمتر باشد امواج بهتر به آب دریا نفوذ می‌کنند. امواج ELF (زیر ۳ کیلوهرتز) حتی برای برقراری ارتباط با زیردریایی‌های غوطه ور در عمق استفاده شده است.
امواج زمینی در رادار فرا افق استفاده شده است که عمدتاً در فرکانس‌های بین ۲ تا ۲۰ مگاهرتز عمل می‌کند. بر فراز دریا، که دارای رسانایی کافی بالا برای انتقال آنها می‌باشد و از فاصله معقول (تا ۱۰۰) کیلومتر یا بیشتر است؛ رادار فرا-افق همچنین از انتشار امواج آسمانی در فواصل بسیار بیشتر استفاده می‌کند). در توسعه رادیو، امواج زمینی به‌طور گسترده مورد استفاده قرار گرفت. خدمات رادیویی تجاری و حرفه‌ای اولیه منحصراً بر امواج بلند، فرکانس‌های پایین و انتشار امواج زمینی متکی بودند. برای جلوگیری از تداخل با این سرویس‌ها، فرستنده‌های آماتور و آزمایشی به فرکانس‌های بالا (HF) محدود می‌شدند، که احساس می‌شد از آنجایی که دامنه امواج زمینی آنها محدود بود، بی‌فایده هستند. با کشف سایر حالت‌های انتشار ممکن در فرکانس‌های موج متوسط و موج کوتاه، مزایای HF برای اهداف تجاری و نظامی آشکار شد. سپس آزمایش آماتور فقط به فرکانس‌های مجاز در این محدوده، محدود شد.
اصطلاحات مرتبط

موج متوسط و موج کوتاه در شب از یونوسفر بازتاب می‌شود که به عنوان موج آسمانی شناخته می‌شود. در طول ساعات روز، لایه D پایینی یونوسفر تشکیل می‌شود و انرژی فرکانس کمتری را جذب می‌کند. این مانع از انتشار امواج آسمانی در فرکانس‌های موج متوسط در ساعات روشنایی‌روز می‌شود. در شب، زمانی که لایه D از بین می‌رود، انتقال امواج متوسط با امواج آسمانی بهتر انجام می‌شود. امواج زمینی شامل امواج یونوسفر و تروپوسفر نمی‌شود.
هوشنگ درویش‌پور

| هوشنگ درویش‌پور | هوشنگ درویش‌پور |
| --- | --- |
زادهٔ: بندر ترکمن
ملیت:  ایران
دیگر نام‌ها: امیر هوشنگ
تحصیلات: فوق لیسانس هنر
پیشه: تهیه‌کننده، کارگردان، نویسنده
سال‌های فعالیت: از ۱۳۵۵
جوایز: سیمرغ بلورین بهترین فیلم نگاه مردمی برای فیلم بی تو هرگز جایزه جشن سینمای ایران برای درخت زیتون دوباره بار می‌دهد فیلم درخت زیتون دوباره بار می‌دهد برگزیده ۱۰۰ ثانیه برای ۱۰۰ سالگی سینما
هوشنگ درویش‌پور (متولد ۱۳۳۴، بندر کیاشهر)، کارگردان ایرانی است. وی فعالیت هنری خود را با تئاتر و ساخت فیلم‌های کوتاه آغاز کرد و نخستین فیلم بلند خود را با نام «بخاطر مادرم» با مشارکت آموزش و پرورش ساخت. او دریکی از فیلم‌های بلندش قصه دلها بازیگر جدیدی مثل لیلا اوتادی را به سینمای ایران معرفی کرد.
فیلمشناسی > تهیه کنندگی و کارگردانی

به خاطر مادرم (۱۳۶۷)
سال‌های جوانی (۱۳۷۰)
بی‌تو هرگز (۱۳۷۲)
حادثه در نیمه شب (۱۳۷۳)
پسرها نمی‌گریند (۱۳۷۴)
عملیات در مرداب (۱۳۷۵)
شکارچی (۱۳۷۶)
هدف سخت (۱۳۷۷)
امپراتور (۱۳۸۳)
قصه دل‌ها (۱۳۸۵)
تپلی (۱۳۸۹)
دوباره پرواز خواهی کرد (۱۳۹۱)
قصه پرواز (۱۳۹۴)
فریادزیرآب (۱۳۹۷)
کولاک (۱۳۹۸)
فیلمشناسی > (سینما)

| سال | نام فیلم | نویسنده | کارگردان | تدوین |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱۳۶۷ | به خاطر مادرم | هوشنگ درویش پور | هوشنگ درویش پور | علی ژکان |
| ۱۳۷۰ | سال‌های جوانی | هوشنگ درویش پور | هوشنگ درویش پور | صمد تواضعی |
| ۱۳۷۲ | بی تو هرگز | توران اکبری سرشت | هوشنگ درویش پور | مهدی رجاییان |
| ۱۳۷۰ | حادثه در نیمه شب | هوشنگ درویش پور | هوشنگ درویش پور | صمد تواضعی |
| ۱۳۷۴ | پسرها نمی‌گریند | هوشنگ درویش پور | هوشنگ درویش پور | علی ژکان |
| ۱۳۷۵ | عملیات در مرداب | هوشنگ درویش پور | هوشنگ درویش پور | هوشنگ درویش پور |
| ۱۳۷۶ | شکارچی | توران اکبری سرشت | هوشنگ درویش پور | هوشنگ درویش پور |
| ۱۳۷۷ | هدف سخت | هوشنگ درویش پور | هوشنگ درویش پور | هوشنگ درویش پور |
| ۱۳۸۳ | امپراتور | توران اکبری سرشت | هوشنگ درویش پور |  |
| ۱۳۸۵ | قصه دلها | توران اکبری سرشت | هوشنگ درویش پور | صمد تواضعی |
| ۱۳۸۹ | تپلی | بهنام بروجردی | هوشنگ درویش پور | علیرضا مقدم و رامتین کوچکی |
| ۱۳۹۱ | دوباره پرواز خواهی کرد | هوشنگ درویش پور | هوشنگ درویش پور | رامتین کوچکی |
| ۱۳۹۴ | قصه پرواز | هوشنگ درویش پور | هوشنگ درویش پور | رامتین کوچکی |
| ۱۳۹۶ | فریاد زیر آب | توران اکبری سرشت | هوشنگ درویش پور | رامتین کوچکی |
| ۱۳۹۷ | جنگلبان | هوشنگ درویش پور | هوشنگ درویش پور | رامتین کوچکی |
| ۱۳۹۸ | کولاک | رامتین کوچکی | رامتین کوچکی | علی ژکان |
| ۱۳۹۸ | سایه | هوشنگ درویش پور | هوشنگ درویش پور | رامتین کوچکی |
تهیه کنندگی > فیلم سینمایی کولاک

| سال | فیلم | سِمَت> کارگردان | سِمَت> نویسنده | سِمَت> تدوین‌گر | سِمَت> تهیه‌کننده | سِمَت>  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱۳۹۸ | کولاک | رامتین کوچکی | رامتین کوچکی | علی ژکان | هوشنگ درویش پور |  |
سریال > تهیه کنندگی و کارگردانی

حکم مرگ (۱۳۷۸) در شبکه امور استان‌ها
تالاب و مهاجران (۱۳۸۴) شبکه ۴
ز مثل زندگی (۱۳۸۶) شبکه ۲
جوایز

به خاطر مادرم جایزه بهترین فیلم جشنواره وحدت
هدف سخت فیلم برگزیده مراسم افتتاحیه جشنواره فجر و جز پر فروشترین فیلم‌های سال‌های ۷۶ ۷۷
عملیات در مرداب جایزه بهترین کارگردانی فیلم دفاع مقدس
سالهای جوانی پر مخاطب‌ترین فیلم سینمای بدنه ۷۰
تپلی جایزه ویژه کانون پرورش فکری و فروش بالای ۶۰۰ میلیون تومانی در گیشه
دوباره پرواز خواهی کرد جایزه و تقدیر در جشنواره فیلم کودک اصفهان. حضور در فرش قرمز و جایزه ویژه فیلم حمایت از محیط زیست.
قصه پرواز جایزه ویژه هیئت داوران.منتخب پنجمین جشنواره فیلم سبز.
کلبه

نمونه یک کلبه انگلیسی گالی پوش — کلبه تن پنی — در ولفرد-آن-ایون، وارویک‌شر
کلبه معمولاً به خانه‌ای کوچک در بیرون از شهر گفته می‌شود. کلبه ممکن است معنی ضمنی قدیمی یا از رواج افتاده را با خود همراه داشته باشد. در کاربرد مدرن کلبه اغلب به منزلگاهی گرم و نرم و ساده در مناطق روستایی یا نیمه‌روستایی گفته می‌شود.
این اماکن در مقایسه با کومه‌ها دارای امکانات رفاهی بیشتر و امکان اقامت طولانی‌تری هستند.
جورجینیو راتر

جورجینیو راتر (انگلیسی: Georginio Rutter؛ زادهٔ ۲۰ آوریل ۲۰۰۲) بازیکن فوتبال اهل فرانسه است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به اشاره کرد.
وی همچنین در تیم‌های ملی فوتبال France national under-16 football team، زیر ۱۷ سال فرانسه، زیر ۱۸ سال فرانسه، زیر ۲۰ سال فرانسه، و زیر ۲۱ سال فرانسه بازی کرده‌است.
تیپ ۳ کماندو

| تیپ ۳ کماندو | تیپ ۳ کماندو |
| --- | --- |
فعال: ۱۴ فوریه ۱۹۴۲ – تاکنون
کشور:  بریتانیا
رسته:  سپاه تفنگداران دریایی سلطنتی  ارتش بریتانیا  نیروی دریایی پادشاهی بریتانیا
گونه: تکاور
نقش: عملیات ویژه پیاده‌نظام سبک
اندازه: ۸ گردان
پادگان/ستاد: پلیموث
نبردها: جنگ جهانی دوم جنگ کره بحران سوئز رویارویی اندونزی و مالزی درگیری‌های ایرلند شمالی شورش ظفار جنگ فالکلند جنگ خلیج فارس جنگ بوسنی جنگ کوزوو جنگ داخلی سیرالئون جنگ عراق جنگ در افغانستان
فرماندهان: فرماندهان
فرمانده: سرتیپ ریچ کانتریل
نشان: نشان
نشان شناسایی: 
تیپ ۳ کماندو (انگلیسی: 3 Commando Brigade) تیپ تکاوری پیاده‌نظام سبک نیروی زمینی بریتانیا و تحت امر سپاه تفنگداران دریایی سلطنتی از نیروی دریایی پادشاهی بریتانیا است، که در سال ۱۹۴۲ تأسیس شد.
کیم جو ئه

| دختر محترمکیم جو ئه | دختر محترمکیم جو ئه |
| --- | --- |
زادهٔ: ح. ۲۰۱۲–۲۰۱۳ (۱۰–۱۲ سال)
والدین: کیم جونگ اون (پدر) ری سول جو (مادر)
خانواده: سلسله کیم 
نام کره‌ای: نام کره‌ای
هانگول: 김주애
لاتین‌نویسی اصلاح‌شده: Gim Juae
مک‌کیون–ریشاور: Kim Chuae
راهنما: تلفظ کره‌ای: [kim.t̟͡ɕuɛ̝]
 :  
کیم جو ئه (کره‌ای: 김주애؛ زادهٔ ح. ۲۰۱۲–۲۰۱۳) که با نام کیم جو آئه نیز شناخته می‌شود، دختر کیم جونگ اون رهبر کره شمالی و همسرش ری سول جو است.
زندگی‌نامه

باور عمومی بر این است که کیم جو ئه در اوایل سال ۲۰۱۳ به دنیا آمده‌است. ری سول جو در طول سال ۲۰۱۲ به‌طور قابل توجهی در رسانه‌های کره شمالی غایب بود. اولین حضور عمومی او در سال ۲۰۱۲ بود. رسانه‌های کره جنوبی گزارش دادند که آنها در سال ۲۰۰۹ ازدواج کردند و در سال ۲۰۱۰ صاحب فرزند شدند. گمان می‌رود که او مادر کیم جو ئه باشد که دو سال بعد به دنیا آمده‌است. نام کیم جو ئه در خارج از کره شمالی زمانی شناخته شد که دنیس رادمن، که در سال ۲۰۱۳ به کره شمالی سفر کرد، اولین بار وجود وی را علناً مطرح کرد.
رادمن «در آغوش گرفتن نوزادشان جو ئه» و از کیم به عنوان «پدر خوب» تعریف کرد. باور برخی بر این است که او یک برادر بزرگتر متولد سال ۲۰۱۰ و خواهر یا برادری کوچکتر دارد که در سال ۲۰۱۷ متولد شده‌است.کیم جو ئه برای اولین بار در مراسم پرتاب موشک در نوامبر ۲۰۲۲ در انظار عمومی ظاهر شد. او تا اوایل فوریهٔ ۲۰۲۳ پنج بار در انظار عمومی ظاهر شد. رسانه‌های دولتی ابتدا او را دختر «محبوب» کیم جونگ اون نامیدند، اما به زودی از صفت «محترم» برای او استفاده شد که فقط برای پرافتخارترین اعضای جامعه، از جمله خود کیم جونگ، به‌کار می‌رود. برخی از تحلیلگران بر این باورند که نمایه عمومی جدید او تلاشی برای ارائه خانواده کیم به سبک سنتی سلطنت یا پاسخی به رقابت‌های درونی دولت کره شمالی است. همچنین به گمانه‌زنی‌هایی منجر شد که او ممکن است به عنوان جانشین پدرش انتخاب شده باشد؛ این می‌تواند او را به عنوان نخستین زن انتخاب شده به عنوان دبیرکل حزب کارگران کره و رئیس کمیسیون امور دولتی کره شمالی، تبدیل کند.
عمر بن خطاب در ادبیات فارسی

این نوشتار به بررسی عمر بن خطاب دومین خلیفه اهل سنت در ادبیات فارسی می‌پردازد. مدح و ستایش عمر بن خطاب و دیگر خلفای راشدین در بسیاری از آثار مشهور ادبیات فارسی دیده می‌شود.
مولوی

مولانا جلال الدین محمد بلخی، شاعر شهیر قرن هفتم هجری از خلفای راشدین و من‌جمله خلیفه دوم به کرات به‌نیکی یاد کرده:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| عاشقانی که با خبر میرند |  | پیش معشوق چون شکر میرند |
| و آنک اخلاق مصطفی جویند |  |  چون ابوبکر و چون عمر میرند |
مولوی همچنین جاهای دیگر مثلا در داستان پیر چنگی به عمر اشاره می‌کند.
ابوالقاسم فردوسی

حکیم فردوسی شاعر اسطوره‌پرداز قرن چهارم هجری چنین در وصف یار دوم نبی سروده:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| چه گفت آن خداوند تنزیل و وحی |  | خداوند امر و خداوند نهی |
| که خورشید بعد از رسولان مه |  |   نتابید بر کس ز بوبکر به |
| عمر کرد اسلام را آشکار |  | بیاراست گیتی چو باغ بهار |
| پس از هر دو آن بود عثمان گزین |  | خداوند شرم و خداوند دین |
| چهارم علی بود و جفت بتول |  | که او را به خوبی ستاید رسول |
| صحابان او جمله اخیر بودنند |  | درست این سخن قول پیغمبرست |
| گواهی دهم کاین سخنها ز اوست |  | تو گویی دو گوشم پرآواز اوست |
| علی را چنین گفت و دیگر همین |  | کزیشان قوی شد به هر گونه دین |
| پس از وی عمر بد که قیصر به روم |  | ز سهمش نیاراست خفتن به بوم |
| نبی آفتاب و صحابان چو ماه |  | به هم بستهٔ یکدگر راست راه |
عطار نیشابوری

در بین آثار محمد عطار نیشابوری، عارف و شاعر ایرانی ادبیات فارسی در پایان سدهٔ ششم و آغاز سدهٔ هفتم، بارها از عمر بن خطاب، با القابی چون امیرالمؤمنین و فاروق اعظم، و رفتار او سخن به میان آمده‌است. از جمله در الهی نامه، اسرار نامه (بخش «فی فضیلة امیرالمؤمنین عمر رضی الله عنه»).
نورالدین مدرسی چهاردهی که صاحب تالیفاتی در عرفان اسلامی ست در مقاله ای در مجله وحید می‌نویسد که حسنعلی نخودکی اصفهانی از علمای شیعه در دوران معاصر؛ کتاب منطق الطیر عطار را با حذف کردن مطالبی که در مدح خلفا بوده‌است منتشر کرده و گفته‌است که عطار تقیه کرده بوده و همچنین ادعا کرد که من برای چاپ کتاب از روح عطار اجازه گرفتم!
چند نمونه
عطار نیشابوری > از اسرارنامه

اسرارنامه یکی از مثنوی‌های مسلم‌السند فریدالدین محمد عطار نیشابوری و احتمالاً از جمله نخستین آثار او بوده‌است. این اثر مشتمل است بر ۳۳۰۵ بیت در ۲۲ مقاله. سه مقاله نخستن آن به ترتیب دربارهٔ «توحید» و «نعت رسول اکرم» و «فضائل خلفای راشدین» است. بخش مربوط به عمر بن خطاب «فی فضیلة امیرالمؤمنین عمر رضی الله عنه» نامگذاری شده‌است. ابیات زیر ازین بخش است.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| سپهر دین عمر خورشید خطّاب |  | چراغ هشت جنّت شمع اصحاب |
| چه شمعی کافتاب نامبردار |  | طواف او کند پروانه کردار |
| ازاین پرتو که بودآن شمع دین را |  | نمی‌شایست جز خلد برین را |
| اگر او قطب دین حق نبودی |  | کمال شرع را رونق نبودی |
| زبهر سر بریدن سر بداد او |  | بدان شدتا سرآردسر نهاداو |
| چو آهنگ سر شمع هدی کرد |  | به پیش طای «طاها» سرفداکرد |
| چو چشم جان او اسرار بین شد |  | شکش برخاست مشکلهایقین شد |
| شریعت راکمال افزود اوّل |  | زچل مردان یکی او بود اوّل |
| رسولش گفت گر بودی دگر کس |  | نبی جز من نبودی جز عمر کس |
| خداوندجهان از نور جانش |  | سخنها گفته بی اوبرزفانش |
| چوحق راحلقه در گوش کرداو |  | به نامش زهر قاتل نوش کرداو |
| از آن برخویشتن زهر آزمودی |  | که صد تریاق فاروقیش بودی |
| چنان شد ظلم در ایّام او گم |  | که اشکی در میان بحر قلزم |
| جهان از عدل او آسوده گشته |  | ستم از بیم او نابوده گشته |
| عجم را تاقیامت در گشاده |  | هزار وشصت وشش منبر نهاده |
در آثار مصیبت نامه خسرو نامه، منطق الطّیر و الهی نامهٔ عطار نیشابوری نیز از عمر بن خطاب بیان شده‌است.
عطار نیشابوری > از منطق‌الطیر

منطق‌الطیر یا مقامات‌الطیور منظومه‌ای‌ست از عطار نیشابوری که به زبان فارسی و در قالب مثنوی به بحر رمل مسدس مقصور سروده شده‌است. این کتاب با «حمد خدا آغاز می‌گردد. پس از آن به توصیف و مدح «محمد» می‌پردازد. سپس در مدح «دو خلیفه اول» می‌گوید. بخش مربوط به خلیفه دوم:
خواجه شرع آفتاب جمع دین/ظلّ حق فاروق اعظم شمع دین/ختم کرده عدل وانصاف اوبه حق/درفراست برده بر وحیش سبق/آنکه حق «طه» بروخواندازنخست/تا مطهّر شد ز «طاها» ودرست/های «طه» در دل اوهای وهوست/فرّخ او کزهای هو درهای وهوست/آنکه دارد بر صراط اوّل گذر/هست او ازقول پیغمبر، عمر/آنکه اوّل خلعت از دارالسّلام/او به دست آرد زهی عالم مقام/چون نخستش حق نهددردست دست/آخرش با خود برد آنجا که هست/کار دین ازعدل او انجام یافت/نیل جنبش، زلزله آرام یافت/شمع جنّت بودواندرهیچ جمع/هیچ‌کس را سایه نبود زشمع/شمع راچون سایه نبود ز نور/چون گریخت ازسایهٔ اودیودور/چون سخن گفتی حقیقت بر زبانش/از رأی قلبی خداگشتی عیانش/گه زدرد عشق جان می‌سوختش/گه زنطق حق زبان می‌سوختش/چون نبی می‌دیدکومی سوخت زار/گفت شمع جنّت است این نامدار.
سنایی غزنوی

سنایی غزنوی از بزرگ‌ترین شاعران قصیده‌گو و مثنوی‌سرای ادبیات فارسی، که در سدهٔ ششم هجری می‌زیسته‌است. در اثرش طریق التحقیق می‌سراید:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| قوت دین حق زعمّر بود |  |  خانه دین بدو معمر بود |
| جگر مشرکان پر از خون کرد  |  |  کبرشان از دماغ بیرون کرد |
| از پی معدلت میان، اوبست  |  |  کمر عدل در جهان، اوبست |
| عادت بدعت از جهان برداشت  |  |  که کژی جز که در کمان نداشت |
| برتر از چرخ بود پایهٔ او  |  |  دیو بگریختی زسایهٔ او |
سعدی شیرازی

سعدی، شاعر و نویسنده زبان پارسی در وصف عمر می‌سراید:
دیگر عمر که لایق پیغمبری بدی
گر خواجه رسل نبدی ختم انبیا
سالار خیل خانهٔ دین صاحب رسول
سر دفتر خدای پرستان بی‌ریا
دیوی که خلق عالمش از دست عاجزند
عاجز در آنکه چون شود از دست وی رها؟
او همچنین در شعری در مدح بوبکر بن سعد بن زنگی به عمر اشاره می‌کند و چنین می‌نویسد:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| جهانبان دین پرور دادگر |  | نیامد چو بوبکر بعد از عمر |
حکیم نظامی گنجوی

نظامی در وصف عمر می‌فرماید:
به مهر علی گرچه محکم پیم
ز عشق عمر نیز خالی نیم
بیدل دهلوی

عمر یافت کام از می عدل و داد
بر آفاق چون استوا، خط نهاد
که هر کس ز مضمون این خط گذشت
به اسرار تحقیق واصل نگشت
عبید زاکانی

چون بست بهر دین محمد میان عمر
در هم شکست گردن گردن کشان عمر
برباد رفت خرمن کفار خاکسار
چون برکشید خنجر آتش فشان عمر
خورشید دین به اوج کمال آن زمان رسید
کانداخت سایه بر سر اسلامیان عمر
دستش به مکه گردن قیصر بزد به روم
چون گشت برممالک دین قهرمان عمر
هم آسمان دانش و هم آفتاب عدل
هم خوابهٔ محمد آخر زمان عمر
حکیم سنایی غزنوی

ظالمان را حشر با آب نیاز
عادلان را زی امیرالمؤمنین عمر برند
عبدالرحمن جامی

خاصه آل پیغمبر و اصحاب
کز همه بهترند در هر باب
وز میان همه نبود حقیق
به خلافت کسی به از صدیق
وز پی او نبود از آن احرار
کس چو فاروق لایق آن کار
اقبال لاهوری

تازه کن آئین صدیق و عمر
چون صبا بر لاله صحرا گذر
گاگومان

| گاگومان | گاگومان |
| --- | --- |
صحنه‌ای از فیلم: صحنه‌ای از فیلم
کارگردان: محمد رسول‌اف
تهیه‌کننده: هوشنگ نوراللهی
نویسنده: محمد رسول‌اف
بازیگران: علیرضا شالیکاران حسین مهدویان منش فاطمه بیژن
موسیقی: سهراب محمدی
فیلم‌بردار: رضا جلالی
تدوین‌گر: میترا کارآگاه
تاریخ‌های انتشار: ۱۳۸۰
مدت زمان: ۸۲دقیقه
کشور: ایران
زبان: فارسی
گاگومان (به معنی ساعتِ گرگ و میش) نخستین فیلم سینمایی (مستند) محمد رسول‌اف است که در سال ۱۳۸۰ ساخته شده است. فیلم ماجرایِ واقعیِ آشنایی و ازدواج دو زندانی (زن محکوم به حبس ابد و مرد محکوم به شانزده سال زندان) در زندان بجنورد را روایت می‌کند. ماجراها و شخصیتها در این فیلم واقعی هستند. این فیلم توانست سیمرغ بلورین بهترین فیلم اول را در جشنواره فیلم فجر سال ۲۰۰۳ کسب کند.
بازیگران

علیرضا شالیکاران
حسین مهدویان منش
فاطمه بیژن
مریم‌گلی

برای دیگر گونه‌ها و سرده مریم‌گلی‌ها، مریم‌گلی (سرده) را ببینید.
| مریم گلی | مریم گلی |
| --- | --- |
مریم‌گلی معمولی، Salvia officinalis: مریم‌گلی معمولی، Salvia officinalis
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: گیاهان
(طبقه‌بندی‌نشده):: گیاهان گلدار
(طبقه‌بندی‌نشده):: دولپه‌ای‌های نو
(طبقه‌بندی‌نشده):: آستریدها
راسته:: نعناسانان
تیره:: نعناعیان
سرده:: مریم‌گلی
گونه:: S. officinalis
نام دوبخشی: نام دوبخشی
Salvia officinalis لینه: Salvia officinalis لینه
مریم‌گلی معمولی (نام علمی:  Salvia officinalis) گیاهی است چند ساله و علفی، ریشه راست و دارای انشعابات فراوان ساقه راست و ارتفاع آن بین ۸۰–۵۰ سانتی‌متر است.
این گیاه، دارای ساقه‌هایی به رنگ سبز تیره و پوشیده از کُرک‌های انبوه و خاکستری رنگ است. با افزایش عمر گیاه، ساقهٔ آن چوبی، و رنگ آن قهوه‌ای می‌شود.
برگ‌ها بلند و نیزه‌ای شکل و برگ‌های پایینی دارای دمبرگ بلند هستند؛ در حالی که برگ‌های قسمت فوقانی ساقه، دمبرگ کوتاهی دارند. سطح فوقانی و تحتانی برگ‌ها پوشیده از کرک‌های ظریف است. گلها به رنگ بنفش متمایل به آبی، صورتی یا سفید و به صورت مجتمع در قسمت فوقانی ساقه‌ها روی چرخه‌های مخصوصی مشاهده می‌شوند.
روی هرچرخه ۸–۵ گل وجود دارد میوه فندقه و به رنگ قهوه‌ای روشن یا تیره‌است. قطر تاج گیاه حدود ۵۵ سانتی‌متر است. وزن هزار دانه ۶۱/۵۵ گرم و طول دوره جوانه زنی ۱۲ روز می‌باشد.
این گیاه از راسته لب‌گلی‌ها (Lamiales) و تیره نعنائیان (Lamiaceae) است. زمان گلدهی این گیاه، بهار و رویشگاه آن در دامنه‌های صخره ای در منطقه ایرانی – تورانی می‌باشد. این گیاه،
انحصاری ایران است و در ناحیه فارس (اقلید)
پراکنش دارد و تحت عنوان مریم گلی اقلیدی شناخته می‌شود.
پرورش

پرورش مریم‌گلی (به انگلیسی: Common sage) باید در زمین‌های اصلاح شده، قابل نفوذ، حاصلخیز و نسبتاً مرطوب صورت گیرد. بهترین رشد آن در خاک‌های رسی غنی و زهکش دار صورت می‌گیرد و اراضی رو به آفتاب را ترجیح می‌دهد.
گیاهی است مدیترانه‌ای، که در طول رویش به گرما و هوای خشک نیاز دارد. مقاومت آن در برابر گرما زیاد است. این گیاه در زمستان در دمای پایین‌تر از ۱۵- درجه سانتیگراد دچار سرمازدگی شده و طی ۶–۵ روز خشک می‌شود.
هوای گرم و خاک‌هایی با بافت متوسط که حاوی مقادیر مناسبی ترکیبات کلسیم باشند برای آن مناسب است؛ و در افزایش مواد موثره نقش زیادی دارد. خاک‌های شنی و فقیر از عناصر غذایی، مناطق سرد و رطوبت فراوان از عوامل محدودکننده رشد این گیاه هستند. محدوده pH خاک برای کشت مریم‌گلی ۲/۸–۹/۴ است که pH مناسب آن ۴/۶ می‌باشد. این گیاه ۷–۵ سال عمر می‌کند و تا ۴ سال بازدهی اقتصادی دارد. بذرها در درجه حرارت ۱۵–۱۲ سانتی گراد شروع به رویش می‌کنند.
ترکیبات شیمیائی

اسانس (توژان حدود ۵۰ درصد)، مواد تلخ و دی ترپن، فلاو نوئید، اسیدهای فنو لیک، تانن.
مواد مؤثر

پلی فنول
فیتو استروژن
توژون
رزمارینیک اسید
اولئانیک اسید
سابینن (۱۶/۱۹ درصد)، بتا-پینن (۱۹ درصد)، آلفا-پینن (۳۰/۱۶درصد)، آلفا-ترپینولن (۴۱/۱۴ درصد)، ۱٬۸-سینئول (۸۶/۱۰ درصد) و لیمونن (۷۳/۳ درصد) بالاترین مقدار ترکیبات فرار این گیاه را تشکیل دادند.
۵۸ ترکیب فرار در گیاه مریم‌گلی ارغوانی شناسایی شد. بیشترین میزان ترکیبات فرار گیاه مریم‌گلی ارغوانی به ترتیب کامفن (۸۵/۲۸ درصد)، آلفا-پینن (۳۳/۱۲ درصد)، کامفور (۷۳/۱۰ درصد)، لیمونن (۰۱/۹ درصد)، ۱٬۸-سینئول (۴۷/۵ درصد)، بتا-پینن (۵۸/۴ درصد) و بورنیل استات (۷۵/۳ درصد) بود.
بخش اصلی ترکیبات فرار گیاهان مریم‌گلی لبه‌دار و ارغوانی از نوع مونوترپن‌ها (به ترتیب ۵۷/۹۱ و ۲۸/۸۴ درصد) و سزکوئی‌ترپن‌ها (به ترتیب ۱۲/۵ و ۵۸/۷ درصد) بودند.
موارد مصرف

از مریم‌گلی در طب سنتی برای درمان اختلالات دستگاه گوارش مانند نفخ و اسهال و به صورت غرغره در بهبود التهاب دهان و حلق و خون‌ریزی لثه استفاده می‌شود. امروزه مریم‌گلی به عنوان آنتی باکتریال، ضد قارچ، ضد ویروس، ضد تعرق، پایین آورنده فشار خون، ضد التهاب، قابض، افزایش دهنده اشتها و مدر مورد استفاده قرار می‌گیرد.
از پیکر رویشی این گیاه در تهیه قطره‌های خوراکی و عصاره‌هایی جهت استفاده موضعی استفاده می‌شود. قطره خوراکی که از این گیاه تهیه می‌شود، در کاهش تعرق و گُرگرفتگی در دوران یائسگی مؤثر است. همچنین عصاره‌های موضعی به دست آمده، کمک به بهبود آکنه و تبخال می‌کنند.
مکانیسم اثر

مواد فیتواستروژنی موجود در گیاه مریم‌گلی موجب کاهش تعرق و گرگرفتگی، به ویژه در زنان یائسه می‌گردد و همچنین اسیدهای فنولی موجود در آن مانند رزمارینیک اسید سبب مهار ترشح عرق می‌شود.
مریم‌گلی با داشتن خاصیت ضد باکتریال و ضد التهابی می‌تواند درمان مناسبی برای بیماری آکنه ولگاریس باشد.
عصاره گیاه مریم‌گلی سبب مهار رشد باکتری‌های Propionibacterium acnes و Staphylococcus aureus که از مهم‌ترین پاتوژنهای دخیل در ایجاد آکنه هستند، می‌شود. اثر آنتی باکتریال این گیاه مشابه تأثیر داروهای آزلائیک اسید و بنزوئیل پراکسید است.
اولئانیک اسید موجود در عصاره مریم‌گلی با مکانیسمی مشابه اینترفرون آلفا سبب اختلال در همانندسازی ویروس هرپس سیمپلکس نوع ۱ و در نتیجه مهار مراحل اولیه چرخه عفونت‌زایی آن می‌شود.
نتایج مطالعات نشان می‌دهد عصاره این گیاه در زمان اتصال ویروس به سلول‌ها، با تداخل در پوشش ویریونی ویروس از اتصال و ورود این عوامل به داخل سلولهای میزبان و آلوده کردن آن‌ها جلوگیری کرده و سبب کاهش تشکیل پلاک ناشی از ویروس هرپس سیمپلکس نوع ۱ می‌شود.
همچنین ترکیبات فنولیک موجود در گیاه مریم‌گلی مانند فلاونوئیدها، تاننها و مشتقات کافئیک اسید با اشغال کردن رسپتورهای موجود در سطح ویروس از اتصال ویروس به سلول‌های میزبان جلوگیری کرده و موجب غیرفعال شدن ویروس هرپس سیمپلکس می‌شوند.
گیاه مریم گلی در یک گلدان
حسین‌آباد آخوند (کرمان)

| حسین‌آباد آخوند | حسین‌آباد آخوند |
| --- | --- |
روستا: روستا
مختصات: ۳۰°۱۹′۱۶″شمالی ۵۷°۱۴′۵۸″شرقی﻿ / ﻿۳۰٫۳۲۱۰۵۱°شمالی ۵۷٫۲۴۹۵۰۱°شرقی﻿ / 30.321051; 57.249501: مختصات: ۳۰°۱۹′۱۶″شمالی ۵۷°۱۴′۵۸″شرقی﻿ / ﻿۳۰٫۳۲۱۰۵۱°شمالی ۵۷٫۲۴۹۵۰۱°شرقی﻿ / 30.321051; 57.249501
کشور: ایران
استان: کرمان
شهرستان: کرمان
بخش: مرکزی
دهستان: سرآسیاب فرسنگی
جمعیت: ۵۵نفر
حسین‌آباد خان ، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان کرمان در استان کرمان ایران.
جمعیت

این روستا در دهستان سرآسیاب فرسنگی قرار داشته و براساس آخرین سرشماری شخصی که در سال ۱۴۰۳ صورت گرفته، جمعیت آن ۱۰۰۰ (۲۵۰خانوار) بوده‌است.