stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
پیامدهای انتخابات ریاست‌جمهوری دهم ایران
توقیف مطبوعات

پس از اعلام نتایج انتخابات، دولت محمود احمدی‌نژاد با توقیف مطبوعات و دستگیری روزنامه‌نگاران سعی در محدود کردن بیشتر مطبوعات کرد.
روزنامه‌ها و نشریات اصلاح طلب زیادی چون اعتماد ملی، کلمه سبز، اعتماد، ایراندخت، اندیشه نو، حیات نو، بهار، صدای عدالت، سینا، سرمایه، یاس نو و چلچراغ (مجله) توقیف شدند؛ که اعتراضات زیادی مانند نامه فاطمه کروبی به معاون وزرات ارشاد و اعتراض هادی خامنه‌ای و نمایندگان مجلس شورای اسلامی را در پی داشت.
هم چنین سازمان گزارشگران بدون مرز در اکتبر سال ۲۰۰۹ اعلام کرد رتبه ایران در رده‌بندی جهانی آزادی مطبوعات با هفت پله سقوط به ۱۷۲ رسیده است این در حالی است که تنها سه کشور در شرایط بدتری از ایران در رده‌بندی جهانی آزادی مطبوعات در سال ۲۰۰۹ قرار داشتند.
اعتصاب‌ها

پس از اعلام نتایج انتخابات ۱۳۸۸، اعتصاب‌های کارگری زیادی به دلیل مشکلات مالی، پرداخت نشدن حقوق کارگران، حمایت از جنبش سبز ایران و نارضایتی از دولت محمود احمدی‌نژاد در شهرهای مختلف ایران اتفاق افتاد. از جمله این اعتصاب‌ها می‌توان به اعتصاب‌هایی چون اعتصاب کارگران لاستیک البرز، اعتصاب کارگران کارخانه نوشابه‌سازی ساسان کرج، اعتصاب کارگران کیان تایر اسلامشهر، اعتصاب در شرکت «گاما» و شرکت «پارس حساس» عسلویه، اعتصاب هزاران کارگر در شرکت نیشکر هفت تپه خوزستان، اعتصاب کارگران شرکت لوله‌سازی خوزستان، اعتصاب کارگران در کارخانه‌های «تهران پتو» و «ایران ترمه» در قم، صنایع فلزی ایران در تهران، کارخانه صنایع مخابراتی راه دور ایران در استان فارس و همچنین ناآرامی‌هایی در معادن سنگ آهن سنگان استان خراسان رضوی اشاره کرد. هم چنین پس از بیانیه‌های میر حسین موسوی و مهدی کروبی دربارهٔ احقاق حقوق کارگران و معلمان در روز جهانی کارگر ۱۱ اردیبهشت ۱۳۸۹ کارگران معترض به حمایت از جنبش سبز در شهرهایی مانند قزوین، اهواز، شیراز و سنندج تظاهرات و اعتصاب کردند.
پس از بیانیه‌های میرحسین موسوی، مهدی کروبی و زهرا رهنورد در اردیبهشت ۱۳۸۹ در اعتراض به اعدام‌های زندانیان سیاسی پس از انتخابات چون فرزاد کمانگر، علی حیدریان، فرهاد وکیلی، شیرین علم‌هولی و مهدی اسلامیان اعتصاب‌هایی در اعتراض به این اعدام‌های سیاسی در کردستان و مناطق کردنشین کرمانشاه و آذربایجان غربی به وقوع پیوست.
اتحادیه اروپا اعدام پنج زندانی را به‌شدت محکوم کرد و خواهان لغو اعدام دو زندانی سیاسی دیگر به نام‌های زینب جلالیان و حسین خضری شد.
هم چنین در مهرماه ۱۳۸۸ بازاریان اصفهان و در تیر ماه ۱۳۸۹ بازاریان تهران و تبریز در اعتراض به دولت محمود احمدی‌نژاد و افزایش مالیات‌ها دست به اعتصاب زدند.
هم چنین در جریان اعتصاب تهران یکی از بازاریان به نام حاجی کاشانی به دست نیروهای لباس شخصی و به ضرب ضربات چاقو کشته شد.
شعارها

مقالهٔ اصلی: شعارهای تظاهرات‌های پس از اعلام نتایج انتخابات ریاست جمهوری ایران (۱۳۸۸)
در طول راهپیمایی‌ها و تظاهرات برگزارشده پس از اعلام نتایج انتخابات، شعار «مرگ بر دیکتاتور» به عنوان مهم‌ترین شعار جمعیت محسوب می‌شد.[نیازمند منبع]
نافرمانی‌های مدنی

مقالهٔ اصلی: نافرمانی‌های مدنی در ایران پس از انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۸
پس از سرکوب‌های شدید، معترضان به این انتخابات دست به ابراز مخالفت از طریق نافرمانی‌های مدنی زدند. صدور بیانیه‌های اعتراضی، عدم‌همکاری در عرصه‌های مختلف اجتماعی، اقتصادی و سیاسی، نوشتن شعار در معابر و روی اسکناس‌ها و شعارهای شبانه از جملهٔ این نافرمانی‌ها بود.
شائبهٔ نقش نیروهای خارجی در سرکوب معترضان

در جریان اعتراضات، وبسایت روزآنلاین مصاحبه‌ای با یکی از نیروهای لباس شخصی منتشر کرد. فرد مزبور در این مصاحبه تأکید داشت که به دلیل بیکاری با حقوق روزانهٔ دویست هزار تومان برای سرکوب مردم از تربت جام اعزام شده است. وی حضور نیروهای خارجی در سرکوب مردم را نیز تأیید می‌کرد.
امیر فرشاد ابراهیمی از رهبران سابق انصار حزب‌الله نیز می‌گوید:
مأموریت حفظ امنیت تهران، طبق مصوبهٔ فرماندهی کل قوا زیر نظر قرارگاه ثارالله تهران است. قرارگاه ثارالله تهران یک قرارگاه مستقل است که زیر نظر هیچ‌کدام از نیروهای پنج‌گانهٔ سپاه قرار ندارد، و مستقیماً زیر نظر فرمانده کل قوا هدایت می‌شود. در آن قرارگاه ثارالله، دو تیپ وجود داشتند و هنوز هم هستند که در آن افراد خارجی حضور دارند. یک تیپ آن جنب نمایشگاه بین‌المللی تهران و مابین نمایشگاه و ساختمان صدا و سیما مستقر است که اینها بازماندگان لشکر ۹ بدر هستند که افرادش عراقی‌اند. یک تیپ دیگر هم از نیروهای احتیاط حزب‌الله لبنان هستند که برای آموزش وارد ایران شده‌اند و مانده‌اند. دفتر آنها هم در خیابان حافظ شیراز در خیابان ولی‌عصر قرار دارد، ولی محل استقرارشان پادگان امام علی است.
ابراهیمی معتقد است که یکی از نیروهای حزب‌الله را شخصاً در میان تصاویری که مردم از نیروهای سرکوب‌کننده گرفته‌اند، شناسایی کرده است.
پس از انتخابات ایران، یکی از رهبران حزب‌الله لبنان این موضوع را که اعتراضات، تظاهرات‌های ساده‌ای است که از سوی هواداران موسوی تدارک می‌شود، رد کرد و مدعی شد که هدف، بی‌ثبات کردن دولت ایران است.
رسانه‌های بین‌المللی نیز به احتمالِ استفاده از نیروهای خارجی در سرکوب مردم اشاره کرده‌اند. سی‌ان‌ان نوشت که گزارش‌های زیادی از مشاهدهٔ افراد عرب‌زبان، که احتمال داده می‌شود از نیروهای حزب‌الله لبنان بوده باشند، ارائه شده است.
اشپیگل نیز به نقل از صدای آمریکا از احتمال حضور ۵۰۰۰ نیروهای خارجی در سرکوب معترضان سخن گفت.
با این حال یکی از اعضای بلندپایهٔ حماس، حضور نیروهای این گروه در سرکوب معترضان در ایران را تکذیب کرد. وی گفت که سپاه یکی از قوی‌ترین سازمان‌ها در مواجهه با اعتراضات و تظاهرات در سطح جهان است؛ چگونه ممکن است که به حماس نیاز داشته باشد.
تصاویری از یکی از افراد شناخته شده و مهم حزب‌الله لبنان منتشر شد که در تهران و هنگام حمله به ستاد انتخاباتی میرحسین موسوی در قیطریه شمیران گرفته شده بود. افرادی از حزب‌الله لبنان، با دیدن این تصاویر، شخص مورد نظر را شناسایی و اصالت عکس‌ها را تأیید کردند. همچنین در تصاویر ویدئویی که از حمله به ستاد میرحسین موسوی پخش شد، باز هم این فرد به وضوح به چشم می‌خورد.
در جریان تظاهرات جنبش سبز در تاسوعا و عاشورای ۱۳۸۸ نیز عکس‌هایی ارائه شد که در آنها تعدادی از نیروهای حزب‌الله لبنان دیده می‌شدند.
پانویس و منابع

↑  حزب‌الله لبنان و لباس شخصیهای تهران
↑  «حضور مجدد اعضای حزب‌الله در سرکوب مردم». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۵ ژانویه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲ سپتامبر ۲۰۱۷.
تجمع اعتراض‌آمیز دانشجویان دانشگاه تهران در روز ۲۴ خرداد
یک نیروی بسیج عضو گردان ۱۱۷ عاشورا در تقاطع خیابان آزادی و خیابان جناح، در حال تیراندازی به معترضان.
معترضان به نتیجه انتخابات که در ۲۶ خرداد در مقابل صدا و سیما به راهپیمایی پرداختند. محدودهٔ این تجمع از میدان ونک تا پارک‌وی در خیابان ولیعصر بود.
تظاهرات روز ۲۷ خرداد در خیابان کریم خان زند.
یک دختر هوادار میرحسین موسوی در راهپیمایی حمایتی در شهر قم
حسینعلی منتظری در بخشی از نامه‌ای که به تاریخ ۲۲ شهریور ۱۳۸۸ خطاب به مراجع نوشت چنین گفت: عجب این که حاکمیت با تکیه بر نیروی نظامی و انتظامی و کشیدن اسلحه بر روی مردم بی‌پناه و بی سلاح آنان را شهید یا زندانی نموده ولی در نهایت مردم را محارب نامیدند. خود بحران ایجاد کرده و نظام را به مخاطره انداخته ولی مردم و پایه‌گذاران نظام را اغتشاشگر و مخالف نظام می‌نامند.
جمعیت راهپیمایان در راهپیمایی خیابان انقلاب تا میدان آزادی که بدون مجوز صورت گرفت.
اشاره روزنامه حیات نو به محکومان به اعدام
شرک سوپراسلم

بازی ویدیویی
| شرک سوپراسلم | شرک سوپراسلم |
| --- | --- |
توسعه‌دهنده(ها): شابا گیمز LTI Gray Matter (Windows) فاندیشن ۹ (GBA/DS)
ناشر(ها): اکتیویژن
تهیه‌کننده(ها): دریم‌ورکس انیمیشن
سکو(ها): پلی‌استیشن ۲, ایکس‌باکس (کنسول), گیم‌کیوب، نینتندو دی‌اس، مایکروسافت ویندوز، گیم بوی ادونس
تاریخ(های) انتشار: آمریکای شمالی: October 25, 2005 منطقه پال: November 18, 2005Windows آمریکای شمالی: November 1, 2005 منطقه پال: November 18, 2005
ژانر(ها): بازی مبارزه‌ای
حالت(ها): بازی ویدئویی تک‌نفره، بازی ویدئویی چندنفره
شرک سوپراسلم یک بازی مبارزه‌ای است که شخصیت‌هایی از سری فیلم‌های شرک (فرنچایز) را به نمایش می‌گذارد. این بازی توسط شابا گیمز، توسط اکتیویژن منتشر شد و در پاییز ۲۰۰۵ برای ایکس باکس، پلی‌استیشن ۲، گیم‌کیوب، نینتندو دی‌اس و گیم بوی ادونس، مایکروسافت ویندوز منتشر شد. حداکثر چهار بازیکن می‌توانند با استفاده از شخصیت‌های مختلف از فیلم‌های اول دو «شرک» به همراه برخی از شخصیت‌های اصلی مانند لونا جادوگر شوالیه سیاه، کازیمودو، و هاپتی دامتی (که بعداً در فیلم مستقل گربه چکمه پوش ظاهر شد) در نبرد شرکت کنند.
داستان

طرح اصلی روی شرک و دوستانش تمرکز دارد که تلاش می‌کنند به Donkey کمک کنند تا Dronkeys را بخواباند تا «بازمانده: جنگل شروود» را تماشا کنند. با هم در نگهبان اژدها. هنگامی که یکی از Dronkeyها به‌طور ناخواسته کتاب داستان خانواده را از بین می‌برد، گروه به نوبت داستان‌های خود را خلق می‌کنند. پس از گفتن داستان‌های کافی، Dronkeys فقط بعد از اینکه شرک فریاد زد Dronkeys از خواب برخاستند.
طرح کلی

«شرک سوپراسلم» یک بازی مبارزه ای چند نفره با محیط سه بعدی است که در آن دو تا چهار شخصیت جنگنده در مراحل مختلف عرصه مبارزه می‌کنند و سعی می‌کنند یکدیگر را شکست دهند و حرکت خاصی به نام حمله «اسلم» را انجام دهند. هنگامی که یک «اسلم» با موفقیت بر روی مبارزان دیگر استفاده می‌شود، بازیکن امتیاز کسب می‌کند در حالی که به‌طور مداوم (و خلاقانه) عرصه را در این روند تخریب می‌کند. هر کسی که بیشترین امتیاز «اسلم» را به دست آورد، پس از پایان دور برنده خواهد شد.
گیم پلی

این بازی دارای سه حالت چند نفره است: "Melee", "King of the Hill" و "Slammageddon".
در ""Melee""" هدف این است که در یک بازه زمانی دو دقیقه ای به همان اندازه امتیاز اسلم به دست آورید. برای حمله، یک بانک کلمه که می‌گوید "Slam" پر می‌شود. هنگامی که بانک پر شد، بازیکن می‌تواند یک حمله اسلم را آزاد کند که می‌تواند به چندین حریف ضربه بزند. برای هر حریفی که ضربه می‌زند، بازیکن یک امتیاز اسلم دریافت می‌کند، اما اگر بازیکنی ضربه بخورد، یک امتیاز را از دست می‌دهد. بازیکنی که بیشترین امتیاز اسلم را پس از توقف محدودیت زمانی داشته باشد برنده است.
در """""، هدف بازی این است که در بلندترین مدت در بالای تپه باقی بمانید، در حالی که حریفان تلاش می‌کنند تا یکدیگر را از بین ببرند. اولین بازیکنی که به ۳۰ امتیاز برسد برنده است. هر چه بازیکن بیشتر روی تپه بماند، امتیاز بیشتری دریافت خواهد کرد.
در ""Slammageddon"""، هر حمله به عنوان یک اسلم محسوب می‌شود.
حمله "اسلم" هر شخصیت دارای افکت‌ها و دامنه متفاوتی است. برای مثال، حمله «طوفان سبز» شرک مخالفانش را در حالی که او از فاصله نزدیک تحت نفخ شکم قرار می‌گیرد پرواز می‌کند، در حالی که «ازدحام تیر» رابین هود او را به فرماندهی گروه خود می‌فرستد. مردان شاد که میدان نبرد را با تیرهایی از آسمان می‌بارند. نمونه‌های دیگر عبارتند از "Buzz Bomber" پینوکیو که در آن بینی او رشد می‌کند و او در سراسر عرصه به سمت مخالفان پرواز می‌کند یا فیونا اوگر از "Ogre Aria" استفاده می‌کند تا با نت‌های آواز پرتابه‌های شناور دشمنان خود را منفجر کند.
شخصیت‌ها

این بازی در مجموع دارای ۲۰ شخصیت قابل بازی است که ۱۰ مورد از آنها باید از طریق پیشرفت گیم پلی باز شوند. هر شخصیت دارای آرایه ای از لباس‌ها / پوسته‌های مختلف برای تغییر ظاهر خود است. اکثر شخصیت‌ها سبک مبارزه و حرکات متمایز خود را دارند و تنها یک یا دو شخصیت بسیار شبیه «مبارزان کلون» هستند.
سیاه زخم
شوالیه سیاه
کاپیتان هوک
Cyclops
Donkey
Dronkey
فیونا
فیونا اوگر
مرد شیرینی زنجفیلی
G-Nome
Huff N' Puff Wolf
هامپتی دامپی
لونا (Lil' Witch در نسخه‌های GBA/DS)
شرک
پینوکیو
شاهزاده جذاب
گربه چکمه
Quasimodo
شنل قرمزی
رابین هود
جان کاسیر صداپیشگی گوینده بازی را بر عهده دارد. Mongo the Giant Gingerbread Man (با صدای کنراد ورنون) به عنوان بخشی از یک مرحله متحرک در بازی ظاهر می‌شود. در پورت Game Boy Advance بازی، دوریس خواهر ناتنی زشت یک شخصیت انحصاری قابل بازی است. در پورت نینتندو دی‌اس بازی، Thelonious وپ شوالیه سیاه شخصیت‌های انحصاری قابل بازی هستند.
بازخوردها

بازخورد
| گردآورنده | امتیاز> دی‌اس | امتیاز> گیم بوی ادونس | امتیاز> گیم‌کیوب | امتیاز> رایانه شخصی | امتیاز> پلی‌استیشن ۲ | امتیاز> اکس‌باکس |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| گیم‌رنکینگز | 59.27% | 52% | 73.54% | 69.89% | 68.81% | 74% |
| متاکریتیک | 56/100 | 58/100 | 70/100 | 69/100 | 67/100 | 71/100 |
| ناشر | امتیاز> دی‌اس | امتیاز> گیم بوی ادونس | امتیاز> گیم‌کیوب | امتیاز> رایانه شخصی | امتیاز> پلی‌استیشن ۲ | امتیاز> اکس‌باکس |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| یوروگیمر | ن/م | ن/م | ن/م | ن/م | 6/10 | ن/م |
| گیم‌اسپات | 6.5/10 | ن/م | 6.9/10 | 6.6/10 | 6.9/10 | 6.9/10 |
| گیم‌زون | 6.5/10 | ن/م | ن/م | 7/10 | 7.8/10 | 8.3/10 |
| آی‌جی‌ان | 4.5/10 | ن/م | 7/10 | ن/م | 7/10 | ن/م |
| مجله ان‌جی‌سی | 59% | ن/م | 65% | ن/م | ن/م | ن/م |
| اوپی‌ام (ایالات متحده) | ن/م | ن/م | ن/م | ن/م | 2.5/5 | ن/م |
| اواکس‌ام (بریتانیا) | ن/م | ن/م | ن/م | ن/م | ن/م | 7/10 |
| پال‌جی‌ان | ن/م | ن/م | ن/م | ن/م | 6/10 | ن/م |
| پی‌سی گیمر (ایالات متحده) | ن/م | ن/م | ن/م | 66% | ن/م | ن/م |
| تیم اکس‌باکس | ن/م | ن/م | ن/م | ن/م | ن/م | 8.2/10 |
| Next Level Gaming | ن/م | 56/100 | 68/100 | 68/100 | 68/100 | 68/100 |
شرک سوپراسلم با نقدهای «مختلط یا متوسط» مواجه شد. GameRankings و Metacritic امتیاز ۷۴٪ و ۷۱ از ۱۰۰ را برای نسخه Xbox به آن داده‌اند. ۷۴٪ و ۷۰ از ۱۰۰ برای نسخه GameCube. 70% و ۶۹ از ۱۰۰ برای نسخه PC; 69% و ۶۷ از ۱۰۰ برای نسخه پلی استیشن ۲; ۵۹٪ و ۵۶ از ۱۰۰ برای نسخه DS; و ۵۲٪ و ۵۸ از ۱۰۰ نسخه Game Boy Advance.
رابرت سی اسپرگ

| رابرت سی اسپرگ | رابرت سی اسپرگ |
| --- | --- |
اسپرگ درسال 1952: اسپرگ درسال 1952
زادهٔ: ۲ اوت ۱۹۰۰ شهر نیویورک، نیویورک
درگذشت: ۲۷ سپتامبر ۱۹۹۱ (۹۱ سال) ویلیامزتاون، ماساچوست
ملیت: آمریکایی
پیشه(ها): مهندس و تاجر
شناخته‌شده برای: بنیانگذار اسپرگ الکتریک، سازنده خازن
رابرت سی اِسپرِگ (زاده ۲ اوت ۱۹۰۰ – درگذشت ۲۷ سپتامبر ۱۹۹۱) پسر فرانک جی اسپرِگ و هریت اسپرِگ بود. اسپرِگ اسپرگ الکتریک (در اصل شرکت اسپرگ اِسپَشلتیز)، کوئینسی، ماساچوست را درسال ۱۹۲۶ تأسیس کرد و از ۱۹۲۶–۱۹۵۳ به عنوان رئیس و از ۱۹۵۳–۱۹۷۱ به عنوان مدیر اجرایی خدمت کرد. او کنترل تون صدا برای رادیو و خازن کاغذی را اختراع کرد که تجارت او را راه اندازی کرد.
اسپراگ در سال ۱۹۵۳ توسط پرزیدنت دوایت دی. آیزنهاور به عنوان معاون وزیر نیروی هوایی منصوب شد. او ابتدا پذیرفت، سپس به دلیل مشکلات مالی این سمت را رد کرد.
خانواده و بشردوستی

رابرت اسپراگ در طول زندگی تجاری خود در هیئت مدیره سازمان‌ها و مشاغل زیر خدمت کرد:
موسسه تکنولوژی ماساچوست
شرکت میتر
اولین بانک ملی بوستون
آزمایشگاه چارلز استارک دریپر
صنایع وابسته ماساچوست
بنیاد علم و فناوری ماساچوست
بانک فدرال رزرو بوستون
سایر جوایز، عضویت‌ها و انتصابات قابل توجه
عضو موسسه مهندسین برق و الکترونیک (IEEE)
فرهنگستان هنر و علوم آمریکا
هیئت تولیدات جنگ برای کمیته مشورتی خازن‌ها (۱۹۴۲–۱۹۴۵)
در سال ۱۹۵۳ توسط پرزیدنت آیزنهاور به عنوان معاون وزیر نیروی هوایی منصوب شد.
در سال ۱۹۵۷ توسط پرزیدنت آیزنهاور به هیئت منابع امنیتی - دفتر بسیج دفاعی منصوب شد.
در سال ۱۹۸۵ به عضویت آکادمی ملی مهندسی انتخاب‌شد
دارنده ۱۹ ثبت اختراع
عراق
واژه‌شناسی

نام عراق از سده ۶ میلادی کاربرد داشته است. خاستگاه‌های گوناگونی برای این نام آورده شده که یکی از آن‌ها به نام شهرِ سومری اوروک بازمی‌گردد. اوروک نام اکدی شهر سومری اوروگ بوده است. امروزه می‌دانیم که اور نامی بوده که سومریان برای اشاره به «شهر» استفاده می‌کردند. بر پایهٔ ریشه‌شناسی مردمی، این واژه در معانی همچون «ریشه‌دار، سیراب و حاصلخیز» ریشه دارد. در قرون وسطی به منطقهٔ پایین بین‌النهرین، «عراق عرب» و به مناطقی که در شرق عراق (شامل بخش‌های مرکزی و غربی ایران) جای داشتند «عراق عجم» (عراق خارجی) می‌گفتند و به این دو با هم عراقین گفته می‌شد. این نقطه از دید مورخان شامل بخش‌های مسطح جنوب رشته‌کوه حمرین بوده است و بخش‌های منتهی‌الیه شمالی و منتهی‌الیه غربی عراق مدرن را به این نام نمی‌خوانده‌اند. اصطلاح «سواد» (زمین سیاه‌رنگ) نیز در دوره‌های نخستین بعد از اسلام برای دشت‌های آبرفتی دجله و فرات به کار می‌رفته تا از مناطق بایر صحرای عرب قابل تفکیک باشند. در عربی واژهٔ عراق را «لبه»، «کرانه»، «سد» یا «کناره» معنی می‌کنند به‌طوری‌که بعدها با اتکا به ریشه‌شناسی مردمی، اصطلاح زمین‌شناسی «دیواره» از این واژه تفسیر شد؛ دیواره‌ای که در جنوب و شرق فلات جزیره است و لبهٔ شمالی و غربی منطقهٔ «عراق عرب» را شکل می‌دهد.
عراق به معنی صخره‌های کنار دریا و به معنی ساحل نیز آمده ولی معلوم نیست اصل این کلمه چه بوده، شاید از اسم کهنه ای مأخوذ شده باشد که اکنون آن اسم از میان رفته یا از اسمی که معنی دیگری داشته است پیدا شده باشد. اساساً سرزمین رسوبی را اعراب سواد یعنی خاک سیاه می‌نامیدند و کلمه سواد رفته رفته به‌طور ی استعمال شد که مفهوم آن با کلمه عراق یکی گردید، یعنی سواد و عراقی یک معنی داشت و عبارت بود از تمام سرزمین بابِل.
تلفظ عربی این واژه به صورت عِراق می‌باشد. در فارسی بیشتر با فتح عین و در زبان رسانه‌ای فارسی با کسره آن تلفظ می‌شود.
پیشنهاد دیگر ریشه‌شناختی برای این نام، ریشه‌ای ایرانی از زبان پهلوی است که به دیسه «ایراگ» یا «اِراگ» (به پارسی میانه: 𐭠𐭣𐭫𐭠𐭪𐭥، آوانگاری: ērāg) به معنای «سرزمین پست» بوده، [بسنجید با واژه اراک و عراق عجم] که از واژه «اِر» یا «ایر» (به پارسی میانه: 𐭠𐭣𐭫، آوانگاری: ēr) به معنای «پایین» و پسوند «ـاگ» (به پارسی میانه: -𐭠𐭪𐭥، آوانگاری: -āg) [بسنجید با پسوند ـا در واژگان دانا (به پارسی میانه: 𐭣𐭠𐭭𐭠𐭪𐭥، آوانگاری: dānāg) و سوزا (به پارسی میانه: 𐭮𐭥𐭰𐭠𐭪𐭥، آوانگاری: sōzāg)] ساخته شده است.
دربارهٔ عراق و نام آن، از لغت شناسان قدیم، چون ابن درید (د۳۲۱ق) در جمهره اللغه (۳/۱۳۲۵) و ازهری (د۳۷۰ق) در تهذیب اللغه (۱/۱۴۹) و ابن سیده در المخصّص (۳/۷)، ابن بریّ (د ۵۸۲ق) در کتاب فی التعریب و المعرّب (ص۱۲۴)، نووی (د ۶۷۶ق) در تهذیب الاسماء(۲/۱۲۳، ۴/۵۵) ابن منظور (د ۷۱۱ق) در لسان العرب (۱۰/۲۴۷) هم عراق را از ولایات ایران و خودِ نام را معرَّب ایران دانسته‌اند
جمعیت استان‌ها

کشور عراق از ۱۹ استان (محافظة) تشکیل شده و بر اساس سرشماری سال ۲۰۲۱جمعیت این کشور ۴۰٫۱۵۰٫۲۰۰نفر می‌باشد.
| استان | مرکز | مساحت km2 | جمعیت  | تراکم جمعیت | منطقه خودمختار |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| استان اربیل | اربیل | ۱۵٬۰۷۴ | ۳٬۱۰۸٬۶۸۱ | ۲۰۶٫۲ | کردستان عراق |
| استان انبار | رمادی | ۱۳۷٬۸۰۸ | ۱٬۶۵۸٬۰۰۰ | ۱۲ | / |
| استان بابل | حله | ۵٬۶۰۳ | ۱٬۸۵۶٬۰۶۴ | ۳۳۱٫۳ | / |
| استان بصره | بصره | ۱۹٬۰۷۰ | ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۷۸٫۶۶ | / |
| استان بغداد | بغداد | ۴٬۰۷۱ | ۹٬۴۰۰٬۶۹۹ | ۱۹۴۹٫۲ | / |
| استان حلبچه | حلبچه |  | ۳۳۷٬۵۹۹ |  | کردستان عراق |
| استان دهوک | دهوک | ۶٬۵۵۳ | ۱٬۶۴۸٬۶۱۱ |  | کردستان عراق |
| استان دیاله | بعقوبه | ۱۷٬۶۸۵ | ۱٬۲۲۴٬۰۰۰ | ۶۹٫۲ | بخشی |
| استان ذی‌قار | ناصریه | ۱۲٬۹۰۰ | ۱٬۴۷۲٬۰۰۰ | ۱۱۴٫۱ | / |
| استان سلیمانیه | سلیمانیه | ۱۷٬۰۲۳ | ۳٬۶۷۹٬۳۰۷ | ۰ | کردستان عراق |
| استان صلاح‌الدین | تکریت | ۲۴٬۳۶۳ | ۱٬۱۴۶٬۵۰۰ | ۴۷٫۰۶ | بخشی |
| استان قادسیه | دیوانیه، عراقدیوانیه | ۸٬۱۵۳ | ۹۰۸٬۲۰۰ | ۱۱۱٫۴ | / |
| استان کربلا | کربلا | ۵۲٬۸۵۶ | ۶۰۰٬۰۲۶ | ۱۱٫۳۵ | / |
| استان کرکوک | کرکوک | ۹٬۶۷۹ | ۱٬۷۱۹٬۰۰۰ | ۱۵۵ |  |
| استان مثنی | سماوه | ۵۱٬۷۴۰ | ۵۵۰٬۰۰۰ | ۱۰٫۶ | / |
| استان میسان | عماره | ۱۶٬۰۷۲ | ۷۵۴٬۸۱۰ | ۴۷ | / |
| استان نینوا | موصل | ۳۷٬۳۲۳ | ۳٬۷۲۹٬۶۹۶ | ۸۶ | بخشی |
| استان واسط | کوت | ۱۷٬۱۵۳ | ۹۱۳٬۰۰۰ | ۵۳٫۲ | / |
| استان نجف | نجف | ۲۸٬۸۲۴ | ۱٬۲۰۰٬۶۰۰ | ۴۱٫۷ | / |
تاریخ

مقالهٔ اصلی: تاریخ عراق
تاریخ > دوران پیش از تاریخ

شمال کشور عراق بین ۶۵٬۰۰۰ تا ۳۵٬۰۰۰ سال پیش از میلاد، میزبان فرهنگ نئاندرتال بوده است. بقایای زندگی این مردم در اکتشافات باستانشناسی غار شانه‌در به‌دست آمده است. در همین ناحیه گورهایی مربوط به عصر پیش‌نوسنگی کشف شده که به ۱۱٬۰۰۰ پیش از میلاد بازمی‌گردد.
عراق از حدود ۱۰٬۰۰۰ سال پیش از میلاد (به همراه آسیای کوچک و سرزمین شام) یکی از مراکز فرهنگ پیش‌نوسنگی نژاد قفقازی (نوسنگی پیش‌ازسفال آ) شناخته می‌شود که در آن برای نخستین بار کشاورزی و گله‌داری پدید آمد. دورهٔ نوسنگی بعدی (نوسنگی پیش‌ازسفال ب) در این منطقه با خانه‌های مستطیلی قابل تشخیص است. مردم در زمان نوسنگی پیش‌ازسفال از ظروف سنگی، سنگ گچ و آهک استفاده می‌کردند. در این منطقه ابزارهای ساخته‌شده از مواد آتشفشانی مربوط به آناتولی یافت شده که مدرکی دال بر وجود روابط تجاری ابتدایی می‌باشد.
از دیگر مکان‌های باستانی که نشان از پیشرفت انسانی در این نواحی دارد می‌توان به قلعهٔ جرمو (در حدود ۷۱۰۰ سال پیش از میلاد)، فرهنگ حلف و دورهٔ عبید (بین ۶۵۰۰ و ۳۸۰۰ پیش از میلاد) اشاره کرد. در این دوران سطح کشاورزی، ابزارسازی و معماری پیشرفت کرد.
تاریخ > خلافت اسلامی

همچنین ببینید: خلافت عباسی
پیروزی اعراب بر ساسانیان در میانه‌های سدهٔ ۷ میلادی موجب شد تا اسلام دین ساکنان عراق شود. در این زمان اعراب در دسته‌های بزرگ به این منطقه مهاجرت کردند. بعدها هنگامی که علی بن ابی‌طالب، پسرعمو و داماد پیامبر اسلام به عنوان چهارمین خلیفه از میان خلفای راشدین به خلافت رسید، پایتخت خود را به کوفه انتقال داد. خلفای اموی در سدهٔ ۷ میلادی استان عراق را از دمشق اداره می‌کردند.
خلفای عباسی شهر بغداد را در سدهٔ ۸ میلادی ساختند و آن را پایتخت خود کردند. این شهر به مدت پنج سده کلان‌شهر جهان اسلام قلمداد می‌شد. بغداد بزرگ‌ترین شهر چندفرهنگی در قرون وسطی بود و جمعیتش به بیش از یک میلیون نفر می‌رسید. این شهر در دوران طلایی اسلام مرکز آموزش و یادگیری علوم گوناگون بود. مغول‌ها در سدهٔ ۱۳ میلادی بغداد را محاصره و نابود کردند.
تاریخ > ایلخانان مغول

هولاکوخان در سال ۱۲۵۷ به منظور تسخیر بغداد ارتشی عظیم از نیروهای مغول گرد آورد. هنگامی که این ارتش به بغداد رسید، هولاکو خواستار تسلیم خلیفه شد اما مستعصم، آخرین خلیفهٔ عباسی، موافقت نکرد. هولاکو خشمگین شد و راهبرد همیشگی مغولان مبنی بر مقابله با هر گونه مقاومت را در پیش گرفت و بغداد را محاصره کرد. در نهایت نیروهای او شهر را تاراج کردند و بسیاری از مردم را از دم تیغ گذراندند.
مغولان خلافت عباسی و دانشگاه بیت‌الحکمه که حاوی هزاران سند تاریخی باارزش بود را نابود کردند. این شهر هیچ‌گاه نتوانست بار دیگر اعتبار سابق را در عرصهٔ فرهنگ به دست آورد. برخی از تاریخ‌نگاران بر این باورند که هجوم مغولان بخش اعظم سامانهٔ آبیاری عراق را نابود کرد. این سامانه در حفظ بین‌النهرین در طول هزارهٔ پیش از آن نقش داشت. برخی دیگر از مورخان شوری خاک را در نابودی کشاورزی این ناحیه مقصر می‌دانند.
در میانه‌های سدهٔ ۱۴ میلادی بیماری طاعون دنیای اسلام را درنوردید. بهترین تخمین‌ها از مرگ یک سوم جمعیت خاورمیانه خبر می‌دهند.
در سال ۱۴۰۱ میلادی تیمور لنگ به عراق حمله کرد. او پس از تسخیر بغداد ۲۰٬۰۰۰ نفر از ساکنان را به قتل رساند. تیمور دستور داد هر سرباز سر دو نفر از ساکنان را بریده و در دست داشته باشد (بسیاری از سربازان به حدی ترسیده بودند که سر زندانیانی را که در لشکرکشی‌های پیشین اسیر شده بودند بریده و به پیشگاه تیمور بردند). تیمور به کشتار مردمان بومی آشوری مسیحی که هنوز هم در شمال عراق جمعیت زیادی دارند دست زد. در همین زمان است که شهر باستانی آشور خالی از سکنه شد.
تاریخ > عراق صفوی و عثمانی

اواخر سدهٔ ۱۴ و اوایل سدهٔ ۱۵ میلادی، ترکمانان قراقویونلو بر گستره‌ای که امروزه با نام عراق شناخته می‌شود حکم راندند. در سال ۱۴۶۶ میلادی ترکمانان آق‌قویونلو، قراقویونلوها را شکست دادند و کنترل این منطقه را در دست گرفتند. در سدهٔ ۱۶ میلادی تمام سرزمین امروزی عراق تحت عنوان ایالت بغداد در اختیار امپراتوری صفوی قرار گرفت. در تمام دوران حکمرانی صفوی‌ها بر عراق این سرزمین آوردگاه امپراتوری‌های محلی و قبایل متحد آن‌ها بوده است. دودمان صفوی ایران پس از مدتی از سال ۱۶۴۰ به بعد در کشمکش با عثمانی بسیاری از مناطق این کشور را از دست داد.
در سدهٔ ۱۷ میلادی درگیری‌های مکرر امپراتوری عثمانی با صفویان باعث شد تا کنترل این امپراتوری بر این استان‌ها ضعیف شود. جمعیت قبایل چادرنشین با نفوذ بادیه‌نشینان عرب از نجد عربستان افزایش پیدا کرد. فرونشاندن حملات آن‌ها به مناطق مسکونی از دست حکومت‌های محلی برنمی‌آمد.
عراق میان سال‌های ۱۸۳۱–۱۷۴۷ میلادی توسط دودمان مملوک گرجی اداره شد. آن‌ها توانسته بودند از زیر یوغ عثمانی‌ها خارج شوند، شورش‌های قبایل را فرو بنشانند، نیروی ینی‌چریها را محدود کنند، نظم را بازگردانند و برنامه‌ای برای نوسازی اقتصاد و نیروهای نظامی پیاده کنند. عثمانی‌ها در سال ۱۸۳۱ توانستند رژیم مملوک‌ها را از قدرت کنار بزنند و کنترل کامل عراق را به دست گیرند. جمعیت عراق که در سال ۸۰۰ میلادی حدود ۳۰ میلیون تخمین زده می‌شد در آغاز سدهٔ ۲۰ میلادی تنها ۵ میلیون نفر بود.
عثمانی‌ها در طول جنگ جهانی اول طرف آلمانها و قدرت‌های مرکز را گرفتند. نیروهای بریتانیا در عملیات بین‌النهرین علیه قدرت‌های مرکز به این کشور حمله کردند و در ابتدا در جریان محاصرهٔ کوت (۱۹۱۶–۱۹۱۵) از ارتش ترک‌ها شکست سختی خوردند. با این حال کمی بعد بریتانیایی‌ها دست برتر پیدا کردند و از کمک اعراب و آشوری‌ها نیز بهره‌مند شدند. در سال ۱۹۱۶ فرانسه و بریتانیا طی موافقت‌نامه سایکس–پیکو نقشه‌ای برای تقسیم غرب آسیا بعد از جنگ کشیدند. نیروهای بریتانیا یگان‌های خود را متمرکز نمودند و با سقوط بغداد آن را در سال ۱۹۱۷ تسخیر کردند و عثمانی‌ها را شکست دادند. قرارداد متارکهٔ جنگ در سال ۱۹۱۸ امضا شد.
امپراتوری عثمانی‌ها در طول جنگ جهانی اول توسط پادشاهی متحد بریتانیا شکست خورد و پس از خروج از بخش اعظم منطقه سقوط کرد. بریتانیا در عملیات بین‌النهرین ۹۲٬۰۰۰ سرباز خود را از دست داد. کشتگان عثمانی مشخص نیست اما بریتانیا ۴۵٬۰۰۰ نفر را اسیر کرد. تا پایان سال ۱۹۱۸ بریتانیایی‌ها ۴۱۰٬۰۰۰ نفر را به منطقه اعزام کرده بودند که از میان آن‌ها ۱۱۲٬۰۰۰ نفر نیروی رزمی بودند.