stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ناصر امیرانصاری

سرتیپ ناصر امیرانصاری رییس شهربانی در سالهای (شهریور ۱۳۳۹–آبان ۱۳۳۹) و رییس راهنمایی رانندگی کل کشور در دروه دولت ملی مصدق بود.
او در رشته زرهی از دانشگاه جنگ فارغ التحصیل شده بود و نخستین فرمانده واحد زرهی ایران بود. او در دوره ریاست  تقی ریاحی در دولت ملی مصدق به ریاست راهنمایی رانندگی کل کشور انتخاب شد و در این سمت به مدت چهار سال فعالیت کرد و پایه گذار سیستمی نوین در پلیس راهنمایی رانندگی شد. وی سپس در سال  ۱۳۳۹ به مدت کوتاهی یعنی از شهریور تا آبان به ریاست شهربانی منصوب شد.
فهرست بخش‌های استان چهارمحال و بختیاری

استان چهارمحال و بختیاری یکی از استان‌های مرکزی کشور به مرکزیت، شهرکرد است. فهرست بخش‌های مرکزی و تابعه این استان به ترتیب جمعیت در زیر آمده است.
فهرست بخش‌های مرکزی

فهرست ۱۲ بخش مرکزی شهرستان‌های استان چهارمحال و بختیاری:
| ردیف | بخش | شهرستان | جمعیت سال ۱۳۹۵ |
| --- | --- | --- | --- |
| ۱ | مرکزی | شهرکرد | ۲۴۶٬۰۶۴ نفر |
| ۲ | مرکزی | لردگان | ۸۸٬۱۷۰ نفر |
| ۳ | مرکزی | بروجن | ۸۶٬۹۱۵ نفر |
| ۴ | مرکزی | فارسان | ۴۱٬۴۹۳ نفر |
| ۵ | مرکزی | خانمیرزا | ۳۶٬۳۶۰ نفر |
| ۶ | مرکزی | اردل | ۳۵٬۱۷۹ نفر |
| ۷ | مرکزی | فرخ‌شهر | ۳۲٬۷۱۸ نفر |
| ۸ | مرکزی | کیار | ۲۷٬۳۱۶ نفر |
| ۹ | مرکزی | سامان | ۲۴٬۴۴۹ نفر |
| ۱۰ | مرکزی | فلارد | ۲۳٬۹۴۲ نفر |
| ۱۱ | مرکزی | بن | ۲۳٬۶۲۶ نفر |
| ۱۲ | مرکزی | کوهرنگ | ۲۰٬۲۲۲ نفر |
فهرست بخش‌های تابعه

فهرست ۱۷ بخش تابعه شهرستان‌های استان چهارمحال و بختیاری:
| ردیف | بخش | شهرستان | جمعیت سال ۱۳۹۵ |
| --- | --- | --- | --- |
| ۱ | جونقان | فارسان | ۳۴٬۸۷۶ نفر |
| ۲ | لاران | شهرکرد | ۳۲٬۸۶۳ نفر |
| ۳ | بلداجی | بروجن | ۱۹٬۷۶۵ نفر |
| ۴ | باباحیدر | فارسان | ۱۸٬۹۱۷ نفر |
| ۵ | منج | لردگان | ۱۷٬۹۹۸ نفر |
| ۶ | ارمند | خانمیرزا | ۱۷٬۳۶۸ نفر |
| ۷ | رودشت | لردگان | ۱۶٬۷۶۲ نفر |
| ۸ | ناغان | کیار | ۱۵٬۹۵۷ نفر |
| ۹ | گندمان | بروجن | ۱۵٬۸۰۳ نفر |
| ۱۰ | بازفت | کوهرنگ | ۱۴٬۷۴۲ نفر |
| ۱۱ | میانکوه | اردل | ۱۳٬۶۹۷ نفر |
| ۱۲ | زاینده‌رود | سامان | ۱۰٬۱۶۷ نفر |
| ۱۳ | امامزاده حسن | فلارد | ۹٬۰۸۱ نفر |
| ۱۴ | کیار شرقی | کیار | ۷٬۶۹۹ نفر |
| ۱۵ | دوآب صمصامی | کوهرنگ | ۵٬۹۳۰ نفر |
| ۱۶ | شیدا | بن | ۴٬۷۰۲ نفر |
| ۱۷ | دستگرد | فرخ‌شهر | ۴٬۳۵۰ نفر |
آرش قادری

| آرش قادری قهفرخی | آرش قادری قهفرخی |
| --- | --- |
زادهٔ: ۳ خرداد ۱۳۵۰ ‏(۵۳ سال)
آرش قادری (زادهٔ ۳ خرداد ۱۳۵۰ در چهارمحال و بختیاری،فرخ شهر) فیلمنامه‌نویس، نویسنده و کارگردان ایرانی است. از جمله آثار او می‌توان به سریال برادر، گاندو و هوش سیاه اشاره کرد.
آثار > نویسنده

ترور (۱۴۰۲)
سه شو
ماتادور (۱۳۹۲)
سکوت مطلق (۱۳۸۹)
ریحانه (به کارگردانی سیروس مقدم) (۱۳۸۴)
راز یک پرنده (۱۳۸۸)
پای پیاده (اصغر توسلی) (۱۳۸۴)
برادر (جواد افشار) (۱۳۹۵)
هوش سیاه (۱۳۹۲)
عملیات ۱۲۵ (مسعود آب‌پرور) (۱۳۸۹)
ساخت ایران (محمد حسین لطیفی)
گاندو (جواد افشار) (۱۳۹۸)
گاندو ۲ (جواد افشار) (١۴٠٠)
لالایی برای بیداری (۱۳۸۷)
شیش و بش
آتیش بازی (بهمن گودرزی) (۱۳۹۲)
خشاب خالی (۱۳۸۷)
شاه‌کلید (۱۳۸۷)
کلوپ همسران (۱۳۹۷)
آخرین نقش (۱۳۸۶)
آثار > کارگردانی

کیلومتر ۱۴ (۱۳۸۸)
حباب
روی خط صفر (۱۳۸۶) (منتخب هر دو بخش رقابتی و آزاد جشنواره فیلمهای آسیایی در کشور آمریکا)
بی‌کسی
سکو
یک خواب راحت ۱۳۹۳
آثار > کتاب‌ها

طربنامه عشق
شعر زبوری به هدیت
آینده یک پندار

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نویسنده(ها): زیگموند فروید
عنوان اصلی: Die Zukunft einer Illusion
گونه(های) ادبی: روانکاوی مطالعات فرهنگی دین‌شناسی
ناشر: هوگارث پرس، لندن
تاریخ نشر: ۱۹۲۷
شابک: شابک ‎۹۷۸−۰−۳۹۳−۰۰۸۳۱−۹
شماره اوسی‌ال‌سی: ۲۰۴۷۹۷۲۲
آینده یک پندار (به آلمانی: Die Zukunft einer Illusion) یکی از کتاب‌های زیگموند فروید دربارهٔ دین است. وی این کتاب را در سال ۱۹۲۷ نوشت. در این کتاب زیگموند فروید تفسیر خویش از منشأ پیدایش، توسعه، روانکاوی و آینده دین‌ها را بیان می‌کند. فروید به دین چون یک سامانه باور محور نگاه می‌کند.
درون‌مایه

از دیدگاه فروید، دین «روان آزردگی جهانی» نوع بشر است و تجلیات دینی را صرفاً باید نمونه‌ای از علایم روان رنجوری در افراد دانست. او مسئله ایمان به خدا را، تثبیتی از یک آرزوی حفاظت و حمایت توسط وجودی پدرگونه می‌داند، میل به کمک شدن و نجات یافتن. فروید ایدهٔ خدای قادر مطلق را به عنوان تجلیل جمعی از انگارهٔ پدر فردی تفسیر می‌کند. در حالی که بشر با بیدار شدن از پندارهای کودکانه و به کار بردن خرد و مهارت خود، اگر نتواند خود را نجات دهد، لااقل می‌تواند به خویشتن کمک کند.
فروید کوشیده تا توجه ما را به سوی آینده‌ای که در سر راه فرهنگ انسانی است جلب نماید. در فرایند گسترش اندیشه‌های خویش، وی دریافت که ناچار است که دربارهٔ منشأ پیدایش و اهداف فرهنگ انسانی چنان‌که هست، بررسی نماید. از دیدگاه فروید، اصطلاح فرهنگ انسانی همهٔ مفاهیمی که زندگی انسانی را فراتر از شرایط جانوری برده‌است، را شامل می‌شود.
ترجمه فارسی

این کتاب را هاشم رضی به فارسی برگردانده‌است.
در سال ۱۴۰۰ نیز ترجمه دیگری از آن به قلم ابراهیم رنجبر و احسان کریمخانی از سوی نشر نگاه منتشر شد.
سوس ماسه درعه

مکان در 23x15px|border |alt=|link= مراکش
| سوس ماسه درعه Souss-Massa-Draâ سوس ماسة درعة | سوس ماسه درعه Souss-Massa-Draâ سوس ماسة درعة |
| --- | --- |
منطقه: منطقه
منطقه سوس ماسه درعه در مراکش: منطقه سوس ماسه درعه در مراکش
کشور:  مراکش
مرکز: اگادیر
حکومت: حکومت
 • فرماندار: رشید الفیلالی
مساحت: مساحت
 • کل: ۷۰۸۸۰ کیلومتر مربع (۲۷۳۷۰ مایل مربع)
جمعیت (۲۰۰۴): جمعیت (۲۰۰۴)
 • کل: ۳۱۱۳۶۵۳
 • تراکم: ۴۴/کیلومتر مربع (۱۱۰/مایل مربع)
وبگاه: htwww.regionsmd.com/
سوس ماسه درعه یکی از منطقه‌های مراکش بود که در مرکز این کشور قرار داشت. این منطقه ۷۰٬۸۸۰ کیلومترمربع مساحت دارد. جمعیت این منطقه در سال ۲۰۰۴ برابر با ۳٬۱۱۳٬۶۵۳ بوده‌است شهر اگادیر مرکز این منطقه بود.
الفبای تاجیکی

نشان رسمی جمهوری سوسیالیستی خودمختار تاجیکستان شوروی
در حدود سال ۱۹۲۹ میلادی. عبارت «جمهوریتِ سوسیالیستی شوروی مختار تاجیکستان» به سه خط لاتین تاجیکی، عربی تاجیکی و الفبای روسی (از بالا به پایین) نوشته شده‌است.
نسخه‌ای دیگر از نشان رسمی سال ۱۹۲۹ میلادی، بدون عبارت لاتین.
زبان فارسی تاجیکی در دوره‌های گوناگونی بنا به تحولات تاریخ تاجیکستان به سه الفبای متفاوت نوشته شده‌است؛ ابتدا از الفبای فارسی و سپس برای مدت کوتاهی از لاتین استفاده شد و در نهایت تا به امروز از سیریلیک استفاده می‌شود. در گویش بخارایی که در میان یهودیان بخارایی صحبت می‌شود، به‌طور سنتی از الفبای عبری استفاده می‌شد ولی امروزه آن نیز با یک نوع الفبای سیریلیک نوشته می‌شود. هر خطی که مشخصاً برای نوشتن زبان فارسی تاجیکی از آن استفاده‌شود را الفبای تاجیکی می‌گویند که در سیریلیک به‌صورت алифбои тоҷикӣ و در لاتین به‌صورت Alifʙoi toçikī نوشته می‌شود.
زمینهٔ سیاسی

همانند بسیاری از کشورهای پساشوروی تغییر در خط و بحث‌های مربوط به آن، با موضوعات سیاسی درهم‌آمیخته‌است. اگرچه استفاده از الفبای لاتین پس از رواج الفبای سیریلیک اندک بوده‌است، اما امروزه گروهی که خواستار نزدیکی بیش‌تر تاجیکستان به ازبکستان هستند، از استفادهٔ خط لاتین پشتیبانی می‌کنند و خواستار استفاده از الفبای لاتین هستند. استفاده از الفبای فارسی توسط اسلام‌گرایان و کسانی که خواستار نزدیکی بیش‌تر تاجیکستان با ایران و میراث نیاکانی خود هستند تشویق می‌شود. به‌عنوان استاندارد دفاکتو الفبای سیریلیک به‌طور کلی توسط افرادی که خواستار وضع موجود هستند حمایت می‌شود و معتقدند که استفاده از آن باعث نزدیکی بیش‌تر به روسیه می‌شود.
پیشینه

اطلاعات بیشتر: زبان سغدی، الفبای سغدی، الفبای سریانی، خط مانوی، و الفبای آرامی
در نتیجهٔ یکی از تأثیرات اسلام در منطقه، فارسی تاجیکی تا دههٔ ۱۹۲۰ میلادی با الفبای فارسی نوشته می‌شد. تا این زمان، فارسی تاجیکی زبانی جداگانه محسوب نمی‌شد و یکی از لهجه‌های فارسی در نظر گرفته می‌شد. اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی در سال ۱۹۲۳ میلادی، پیش از استفاده از الفبای لاتین در سال ۱۹۲۷ میلادی، آغاز به ساده‌سازی الفبای فارسی کرد. اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی با هدف افزایش سوادآموزی در میان جوامع اسلامی آسیای مرکزی که در آن عمدتاً بی‌سواد بودند، الفبای لاتین را جایگزین الفبای فارسی کرد. ملاحظات عملی نیز در این زمینه وجود داشت. الفبای فارسی یک الفبای ابجد است که حروف کافی برای نمایاندن واکه‌های تاجیکی را فراهم نمی‌کند. افزون بر این، یادگیری ابجد نسبت به لاتین دشوار بود.
در آوریل ۱۹۲۸ میلادی، تغییر خط به لاتین به قانون تبدیل شد. الفبای لاتین تاجیکی بر اساس کارهای پژوهشگران بر روی زبان ترکی استانبولی که خطی متحد برای زبان‌های ترکی پدیدآورد ساخته‌شد. این تغییر خط باعث شد که در دههٔ ۱۹۵۰ میلادی، میزان سواد به میانگین جهانی نزدیک شود.
به‌عنوان بخشی از «روسی‌سازی» در آسیای مرکزی، الفبای سیریلیک در اواخر دههٔ ۱۹۳۰ میلادی معرفی شد. الفبا تا پایان دههٔ ۱۹۸۰ میلادی و با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی همچنان به‌صورت سیریلیک باقی ماند. در سال ۱۹۸۹ میلادی، با رشد ملی‌گرایی تاجیک‌ها قانونی تصویب شد که در طی آن فارسی تاجیکی به‌عنوان زبان رسمی اعلام شد. افزون بر این، قانون، تاجیکی را معادل فارسی در نظر گرفت و خواستار بازگشت دوباره به الفبای فارسی شد.
الفبای فارسی در آموزش و پرورش و زندگی روزانه مورد استفاده‌بود ولی ممنوعیت فعالیت حزب نهضت اسلامی تاجیکستان در سال ۱۹۹۳ میلادی، استفاده از آن را به‌شدت کاهش داد. در سال ۱۹۹۹ میلادی، واژهٔ «فارسی» از عنوان رسمی زبان کشور تاجیکستان حذف شد و زبان رسمی این کشور «تاجیکی» نام گرفت. از سال ۲۰۰۴ میلادی استاندارد دفاکتو، استفاده از الفبای سیریلیک است، و تنها بخش اندکی از جامعه می‌توانند الفبای فارسی را بخوانند.
گونه‌ها

حروف اصلی الفبای تاجیکی در زیر به‌همراه ارزش‌های آوایی آن‌ها ارائه شده‌است. همچنین یک جدول مقایسه‌ای زیر وجود دارد.
گونه‌ها > الفبای فارسی

نوعی از الفبای فارسی برای نوشتن تاجیکی استفاده می‌شود. در گونهٔ تاجیکی، همانند سایر گونه‌های خط عربی، به غیر از الف، واکه‌ها حروف منحصر به‌فردی را نمایندگی نمی‌کنند، بلکه به‌صورت اختیاری با اعراب‌گذاری نشان داده می‌شوند.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ذ‎ | د‎ | خ‎ | ح‎ | چ‎ | ج‎ | ث‎ | ت‎ | پ‎ | ب‎ | ا‎ |
| /z/ | /d/ | /χ/ | /h/ | /tʃ/ | /dʒ/ | /s/ | /t/ | /p/ | /b/ | /ɔ:/ |
| غ‎ | ع‎ | ظ‎ | ط‎ | ض‎ | ص‎ | ش‎ | س‎ | ژ‎ | ز‎ | ر‎ |
| /ʁ/ | /ʔ/ | /z/ | /t/ | /z/ | /s/ | /ʃ/ | /s/ | /ʒ/ | /z/ | /ɾ/ |
|  | ی‎ | ه‎ | و‎ | ن‎ | م‎ | ل‎ | گ‎ | ک‎ | ف‎ | ق‎ |
|  | /j/ | /h/ | /v/ | /n/ | /m/ | /l/ | /ɡ/ | /k/ | /f/ | /q/ |
گونه‌ها > لاتین

الفبای لاتین پس از انقلاب روسیه از سال ۱۹۱۷ میلادی، به‌منظور ترویج افزایش سواد و گسترش زبان مرسوم شد. فقط حروف کوچک در اولین نسخه از نوع لاتین، بین سال‌های ۱۹۲۶ تا ۱۹۲۹ میلادی یافت شده‌اند. در گویش بخارایی که توسط یهودی‌ها تکلم می‌شود، ۳ نشانهٔ اضافی نیز وجود دارد: ů، ə̧، و ḩ.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| A a | B ʙ | C c | Ç ç | D d | E e | F f | G g | Ƣ ƣ | H h | I i |
| /æ/ | /b/ | /tʃ/ | /dʒ/ | /d/ | /e:/ | /f/ | /ɡ/ | /ʁ/ | /h/ | /i/ |
| Ī ī | J j | K k | L l | M m | N n | O o | P p | Q q | R r | S s |
| /ˈi/ | /j/ | /k/ | /l/ | /m/ | /n/ | /ɔ:/ | /p/ | /q/ | /ɾ/ | /s/ |
| Ş ş | T t | U u | Ū ū | V v | X x | Z z | Ƶ ƶ | ʼ |  |  |
| /ʃ/ | /t/ | /u/ | /ɵ:/ | /v/ | /χ/ | /z/ | /ʒ/ | /ʔ/ |  |  |
کاراکتر غیرعادی Ƣ برای حرف غ استفاده می‌شد و نشان‌دهندهٔ واج /ɣ/ بود. از این الفبا برای همهٔ زبان‌های غیراسلاوی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی استفاده می‌شد. هرچند که امروزه از این الفبا استفاده نمی‌شود، اما گروه‌های مشخصی از رواج دوبارهٔ آن حمایت می‌کنند.
گونه‌ها > سیریلیک

الفبای سیریلیک در اواخر دههٔ ۱۹۳۰ میلادی در جمهوری شوروی سوسیالیستی تاجیکستان رواج یافت و جایگزین الفبای لاتین شد که از انقلاب اکتبر استفاده شده‌بود. پس از سال ۱۹۳۹ میلادی، آثار منتشرشده به الفبای فارسی و زبان فارسی ممنوع شد. الفبای زیر با افزودن حروف Щ و Ы در سال ۱۹۵۲ میلادی تکمیل شد.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| А а | Б б | В в | Г г | Ғ ғ | Д д | Е е | Ё ё | Ж ж | З з | И и | Ӣ ӣ |  |
| /æ/ | /b/ | /v/ | /ɡ/ | /ʁ/ | /d/ | /e:/ | /jɔ:/ | /ʒ/ | /z/ | /i/ | /ˈi/ |  |
| Й й | К к | Қ қ | Л л | М м | Н н | О о | П п | Р р | С с | Т т | У у |  |
| /j/ | /k/ | /q/ | /l/ | /m/ | /n/ | /ɔ:/ | /p/ | /ɾ/ | /s/ | /t/ | /u/ |  |
| Ӯ ӯ | Ф ф | Х х | Ҳ ҳ | Ч ч | Ҷ ҷ | Ш ш | Ъ ъ | Э э | Ю ю | Я я |  |  |
| /ɵ:/ | /f/ | /χ/ | /h/ | /tʃ/ | /dʒ/ | /ʃ/ | /ʔ/ | /e:/ | /ju/ | /jæ/ |  |  |
علاوه بر این ۳۵ حرف، حروف ц، щ، و ы در وام‌واژه‌ها استفاده می‌شوند، اگرچه این حروف رسماً در اصلاحات سال ۱۹۹۸ میلادی به‌همراه حرف ь برداشته شدند. همچنین در سال ۲۰۱۰ میلادی پیشنهاد شد که حروف е ё ю я نیز برداشته شوند.
حروف زیر، حروفی هستند که در الفبای سیریلیک روسی وجود ندارند:
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| حرف | Ғ | Ӣ | Қ | Ӯ | Ҳ | Ҷ |
| آوا | /ʁ/ | /ˈi/ | /q/ | /ɵ:/ | /h/ | /dʒ/ |
گونه‌ها > استانداردهای حرف‌نویسی

استانداردهای حرف‌نویسی (نویسه‌گردانی) الفبای سیریلیک تاجیکی به الفبای لاتین مطابق جدول زیر است:
| سیریلیک | IPA | ISO 9 (1995) 1 | KNAB (1981) 2 | WWS (1996) 3 | ALA-LC 4 | Allworth 5 | BGN/PCGN 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| А а | /æ/ | a | a | a | a | a | a |
| Б б | /b/ | b | b | b | b | b | b |
| В в | /v/ | v | v | v | v | v | v |
| Г г | /ɡ/ | g | g | g | g | g | g |
| Ғ ғ | /ʁ/ | ġ | gh | gh | ḡ | gh | gh |
| Д д | /d/ | d | d | d | d | d | d |
| Е е | /je:, e:/ | e | e, ye | e | e | ye‐, ‐e‐ | e |
| Ё ё | /jɔ:/ | ë | yo | ë | ë | yo | yo |
| Ж ж | /ʒ/ | ž | zh | zh | ž | zh | zh |
| З з | /z/ | z | z | z | z | z | z |
| И и | /i/ | i | i | i | i | i | i |
| Ӣ ӣ | /i/ | ī | ī | ī | ī | ī | í |
| Й й | /j/ | j | y | ĭ | j | y | y |
| К к | /k/ | k | k | k | k | k | k |
| Қ қ | /q/ | ķ | q | q | ķ | q | q |
| Л л | /l/ | l | l | l | l | l | l |
| М м | /m/ | m | m | m | m | m | m |
| Н н | /n/ | n | n | n | n | n | n |
| О о | /ɔ:/ | o | o | o | o | o | o |
| П п | /p/ | p | p | p | p | p | p |
| Р р | /r/ | r | r | r | r | r | r |
| С с | /s/ | s | s | s | s | s | s |
| Т т | /t/ | t | t | t | t | t | t |
| У у | /u/ | u | u | u | u | u | u |
| Ӯ ӯ | /ɵ:/ | ū | ū | ū | ū | ū | ŭ |
| Ф ф | /f/ | f | f | f | f | f | f |
| Х х | /χ/ | h | kh | kh | x | kh | kh |
| Ҳ ҳ | /h/ | ḩ | h | ḩ | x | h | h |
| Ч ч | /tʃ/ | č | ch | ch | č | ch | ch |
| Ҷ ҷ | /dʒ/ | ç | j | j | č̦ | j | j |
| Ш ш | /ʃ/ | š | sh | sh | š | sh | sh |
| Ъ ъ | /ʔ/ | ' | ' | ' | ' | " | ' |
| Э э | /e:/ | è | è, e | ė | è | e | ė |
| Ю ю | /ju/ | û | yu | i͡u | ju | yu | yu |
| Я я | /jæ/ | â | ya | i͡a | ja | ya | ya |
توضیحات جدول بالا:
ISO 9 — مشخصات سازمان بین‌المللی استانداردسازی ISO 9.
KNAB — از دیتابیس نام‌مکان‌های مؤسسهٔ زبان استونیایی.
WWS — از سیستم‌های نوشتن جهانی، برنارد کری (ویراستار).
ALA-LC —استاندارد کتابخانهٔ کنگره و انجمن کتابخانهٔ آمریکا.
Edward Allworth, ed. Nationalities of the Soviet East. Publications and Writing Systems (NY: Columbia University Press, 1971)
BGN/PCGN — استاندارد هیئت مدیرهٔ ایالات متحده در مورد نام‌های جغرافیایی و کمیتهٔ دائمی اسناد جغرافیایی برای استفاده رسمی انگلیسی بریتانیایی.
گونه‌ها > عبری

الفبای عبری، مانند الفبای فارسی، ابجد است و برای نوشتن گویش بخارایی یهودی استفاده می‌شود که گویشوران آن عمدتاً در سمرقند و بخارا زندگی می‌کنند. علاوه بر این، از سال ۱۹۴۰ میلادی، که مدارس یهودی در آسیای میانه بسته شدند، استفاده از الفبای عبری به‌غیر از آثار مذهبی یهودی‌ها، رو به ضعف نهاد و نشریات یهودی بخارا مانند کتاب‌ها و روزنامه‌ها از الفبای سیریلیک تاجیکی استفاده می‌کردند. امروزه بسیاری از یهودیان بخارایی که سن‌شان بالا است، و به مدارس تاجیک یا روسی در آسیای میانه می‌رفتند، در هنگام خواندن و نوشتن بخارایی و تاجیکی، فقط الفبای سیریلیک تاجیک را می‌دانند.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| גׄ | ג׳‎ | ג‎ | גּ‎ | בּ‎ | ב‎ | אֵי‎ | אִי‎ | אוּ‎ | אוֹ‎ | אָ‎ | אַ‎ |
| /dʒ/ | /tʃ/ | /ʁ/ | /ɡ/ | /b/ | /v/ | /e/ | /i/ | /u/ | /ɵ/ | /ɔ/ | /a/ |
| מ ם‎ | ל‎ | כּ ךּ‎ | כׄ ךׄ‎ | י‎ | ט‎ | ח‎ | ז׳‎ | ז‎ | ו‎ | ה‎ | ד‎ |
| /m/ | /l/ | /k/ | /χ/ | /j/ | /t/ | /ħ/ | /ʒ/ | /z/ | /v/ | /h/ | /d/ |
| ת‎ | שׁ‎ | ר‎ | ק‎ | צ ץ‎ | פּ ףּ‎ | פׄ ףׄ‎ | ע‎ | ס‎ | נ ן‎ |  |  |
| /t/ | /ʃ/ | /r/ | /q/ | /s/ | /p/ | /f/ | /ʔ/ | /s/ | /n/ |  |  |
متن نمونه:
דר מוקאבילי זולם איתיפאק נמאייד. מראם נאמה פרוגרמי פירקי יאש בוכארייאן.‎ – Дар муқобили зулм иттифоқ намоед. Муромнома – пруграми фирқаи ёш бухориён.
نمونه‌ها > الفبای سیریلیک، لاتین، و فارسی

صفحهٔ اصلی کمونیستِ اسفره به تاریخ ۱۵ مه ۱۹۳۶ میلادی.
متنی با الفبای سیریلیک تاجیکی در پشت اسکناس ۱ روبل تاجیکستان.
سوفی ترنر

| سوفی ترنر | سوفی ترنر |
| --- | --- |
ترنر در ۲۰۱۹: ترنر در ۲۰۱۹
نام هنگام تولد: سوفی بلیندا ترنر
زادهٔ: ۲۱ فوریهٔ ۱۹۹۶ ‏(۲۹ سال) نورث‌همپتون، انگلستان
پیشه: بازیگر
سال‌های فعالیت: ۲۰۰۹–اکنون
همسر: جو جوناس (ا. ۲۰۱۹–۲۰۲۳)
فرزندان: ۲
سوفی بلیندا جوناس (انگلیسی: Sophie Belinda Jonas؛ پیش از ازدواج ترنر؛ زادهٔ ۲۱ فوریه ۱۹۹۶) بازیگر انگلیسی است. او نخستین بار نقش سانسا استارک را در مجموعهٔ تلویزیونی فانتزی حماسی بازی تاج‌وتخت (۲۰۱۱–۲۰۱۹) ایفا کرد که در سال ۲۰۱۹ برایش نامزد دریافت جایزهٔ امی ساعات پربیننده در رشتهٔ بازیگر نقش مکمل زن برجسته در مجموعهٔ درام شد.
از دیگر فیلم‌های ترنر می‌توان به سریال جوآن اشاره کرد که در آن نقش جوآن هنینگتون سارق جواهر انگلیسی را ایفا کرد. غیرمرگبار و ایفای نقش شخصیت جین گری / فینکس فورس در مجموعهٔ فیلم‌های مردان ایکس (۲۰۱۶–۲۰۱۹) از دیگر نقش آفرینی های وی است .
زندگی شخصی

ترنر در شمال همپتون به دنیا آمد. مادر او سالی، معلم کودکستان و پدرش برای یک کمپانی توزیع پالت کار می‌کند. او وقتی دو سالش بود به چسترتون، وارویکشایر مهاجرت کرد. ترنر دو برادر بزرگ‌تر دارد و همچنین او یک خواهر دوقلو داشت که وقتی به دنیا آمد از دنیا رفت.
ترنر در اواخر نوامبر ۲۰۱۶ با جو جوناس وارد رابطه شد. در ۱۵ اکتبر ۲۰۱۷، ترنر در حساب اینستاگرام خود از نامزدیش با جو جوناس خبر داد.
وی در ژوئیه ۲۰۱۹ با جو جوناس به صورت رسمی ازدواج کرد و در ژوئیهٔ ۲۰۲۰ دخترشان به دنیا آمد. در فوریهٔ ۲۰۲۱ ترنر همراه با جوناس در لس آنجلس دیده شدند و بعد از ان بسیاری با توجه به برآمده بودن شکم سوفی احتمال دادند این زوج در انتظار فرزند دومشان هستند. در ژوئیه ۲۰۲۲ دومین دخترشان به دنیا آمد. در سپتامبر ۲۰۲۳، جوناس از ترنر در میامی، فلوریدا درخواست طلاق داد.
حرفه

از سال ۲۰۱۱، ترنر نقش سانسا استارک، یک دختر اشراف‌زاده را در مجموعه تلویزیونی بازی تاج‌وتخت ایفا کرده‌است. سانسا اولین نقش تلویزیونی او به حساب می‌آید. معلم بازیگری ترنر او را راضی به امتحان برای نقش سانسا استارک کرد. او برای این نقش رنگ موی بلوندش را به نارنجی تغییر داد. اولین نقش اصلی او در فیلم یکی دیگر از من در سال ۲۰۱۳ بود. ترنر نقش جین گری جوان، یک جهش‌یافته را در فیلم مردان ایکس: آپوکالیپس ایفا کرد که در مه ۲۰۱۶ اکران شد.
فیلم‌شناسی > فیلم

| سال | عنوان | نقش | توضیحات | منا>  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۲۰۱۳ | یکی دیگر از من | فی / لیلا دلسی |  |  |
| ۲۰۱۵ | غیرمرگبار | هدر/ ایجنت ۸۴ |  |  |
| ۲۰۱۶ | مردان ایکس: آپوکالیپس | جین گری |  |  |
| ۲۰۱۸ | جوزی | جوزی |  |  |
| ۲۰۱۸ | زمان عجیب | دبی |  |  |
| ۲۰۱۹ | دارک فینکس | جین گری / فینکس |  |  |
| ۲۰۱۹ | سنگین | مدی |  |  |
فیلم‌شناسی > تلویزیونی

سوفی ترنر و میسی ویلیامز؛ بازیگران سریال بازی تاج و تخت
پلیمر فوق جاذب

پودر پلیمر فوق جاذب
پلیمر فوق جاذب (SAP) (همچنین پودر لجن نیز نامیده می‌شود) یک هموپولیمر یا کوپلیمر هیدروفیلی جاذب آب است که می‌تواند مقادیر بسیار زیادی از مایع را نسبت به جرم خود جذب و حفظ کند.
پلیمرهای جاذب آب که زمانی که مخلوط می‌شوند در گروه هیدروژل‌هادسته بندی می‌شوند، محلول‌های آبی را از طریق پیوند هیدروژن با مولکول‌های آب جذب می‌کنند. توانایی یک پلیمر فوق جاذب برای جذب آب به غلظت یونی محلول آبی بستگی دارد. در آب‌های دیونیزه و تقطیر شده، یک پلیمر فوق جاذب ممکن است تا برابر وزن خود را جذب کند (از 30 تا 60 برابر حجم خود) و می تواند تا %99.9 مایع شود، و هنگامی که در یک محلول نمکی %0.9 قرار می‌گیرد ، جذب آن تا حدود 50 برابر وزن آن کاهش می‌یابد.[نیازمند منبع]نیازمند منبع][نقل قول مورد نیاز است] وجود کاتیون‌های والانس در محلول مانع از توانایی پلیمر برای پیوند با مولکول آب می‌شود.
حداکثر جذب پلیمرهای فوق جاذب و ظرفیت تورم آن با نوع و درجه ی پیوند های متقاطع که برای ایجاد ژل استفاده می‌شوند کنترل می‌شود. پلیمرهای فوق جاذب متقاطع با چگالی پایین، معمولا ظرفیت جذب بالاتری دارند و تا درجه بیشتری متورم می‌شوند. این نوع از پلیمرهای فوق جاذب ژل نرم‌تر و چسبنده‌تری نیز دارد. پلیمرهای متقاطع با چگالی بالا، ظرفیت جذب و تورم کمتری دارند ولی قدرت ژل بیشتر است و می‌تواند شکل ذرات را حتی تحت فشار متوسط حفظ کند.
تعریف IUPAC برای پلیمر فوق جاذب
پلیمرهای فوق جاذب به منظور جلوگیری از انحلال به صورت شبکه‌ای به هم متصل می‌شوند. سه کلاس اصلی از این نوع پلیمرها وجود دارد:
1.    پلی اکریلات‌های شبکه‌ای و پلی‌اکریلامیدها
2.   کوپلیمرهای پیوند نشاسته اکریلونیتریل یا سلولز
3.   کوپلیمرهای متقاطع مالئیک آنیدرید
بزرگترین استفاده پلیمرهای فوق جاذب در ساخت لوازم بهداشتی یکبار مصرف مانند پوشک کودک، پوشک بزرگسالان و دستمال بهداشتیاست. استفاده از پلیمرهای فوق جاذب در تامپون‌ها به دلیل نگرانی در مورد ارتباط با سندرم شوک سمی در دهه 1980 متوقف شد.[نیازمند منبع]نیازمند منبع][نقل قول مورد نیاز است] پلیمرهای فوق جاذب همچنین برای مسدود کردن نفوذ آب در برق‌کشی‌های زیرزمینی یا کابل ارتباطات، بتن خود ترمیم شونده، وسایل کنترل آب باغبانی، کنترل هدررفت مایعات و برف مصنوعی مورد استفاده برای تولید فیلم و صحنه نمایش استفاده می‌شوند. اولین استفاده تجاری آن در سال 1978 برای استفاده در دستمال‌های زنانه در ژاپن و پوشش‌های یکبار مصرف تخت برای بیماران خانه سالمندان در ایالات متحده بود. کاربردهای اولیه در بازار ایالات متحده با تولید کنندگان کوچک منطقه‌ای پوشک و همچنین کیمبرلی کلارک بود.
تاریخچه

تا دهه 1920، مواد جاذب آب محصولاتی بر پایه فیبر بودند. محصولات موجود دستمال کاغذی، پنبه، اسفنج و پالپ کرکی بودند. ظرفیت جذب آب این نوع مواد فقط تا یازده برابر وزن آن‌ها است که بیشتر آن تحت فشار متوسط از دست می‌رود.
در اوایل دهه 1960، وزارت کشاورزی ایالات متحده (USDA) در حال انجام تحقیاتی بر روی موادی برای بهبود حفاظت از آب موجود در خاک بود. آن‌ها یک رزین بر اساس پیوند اکریلونیتریل پلیمرهای روی مولکول‌های ستون فقرات نشاسته(یعنی پیوند نشاسته) ساختند. محصول آبکافت شده هیدرولیز این پلیمر نشاسته اکریلونیتریل جذب آب بیش از 400 برابر وزن خود را دارد. همچنین، این ژل مایع را به همان شیوه‌ای که جذب کننده‌های مبتنی بر فیبر آزاد می‌کنند، آزاد نمی‌کند.
این پلیمر به نام "Super Slurper" شناخته شد. وزارت کشاورزی آمریکا این دانش فنی را به چندین شرکت آمریکایی برای توسعه بیشتر این فناوری بنیادین داد. طیف وسیعی از ترکیب‌های این پیوند با استفاده از اسید اکریلیک, آکریلامید و پلی وینیل الکل(PVA) ساخته شد.
تحقیقات اخیر توانایی مواد طبیعی را ثابت کرده‌اند، به عنوان مثال پلی ساکاریدها و پروتئین‌ها خواص فوق جاذب را در آب خالص و محلول نمک (%0.9 wt.) ایجاد می‌کنند در همان محدوده ای که پلی‌اکریلات‌های مصنوعی در کاربردهای فعلی انجام می‌دهند. پلیمرهای فوق جاذب پروتئین سویا/پلی‌اکریلیک اسید با استحکام مکانیکی خوب تهیه شده اند. پلی‌اکریلات/پلی‌اکریلامید کوپلیمرها در اصل برای استفاده در شرایطی با محتوای الکترولیت/معدنی بالا و نیاز به ثبات طولانی مدت از جمله چرخه‌های مرطوب/خشک متعدد طراحی شده بودند. لازم به ذکر است که در کشاورزی و باغبانی نیز کاربرد دارند. با قدرت اضافه شده از مونومر اکریلامید، به عنوان کنترل نشت پزشکی و مسدود کردن آب سیم و کابل استفاده می‌شود.
شیمی کوپلیمر

پلیمرهای فوق جاذب در حال حاضر معمولا از پلیمریزاسیون اکریلیک اسید مخلوط با سدیم هیدروکسید در حضور یک شروع کننده واکنش ساخته می‌شوند تا یک پلی‌اکریلیک اسید نمک سدیم را تشکیل دهند(گاهی اوقات به عنوان سدیم پلی‌اکریلات). این پلیمر رایج‌ترین نوع پلیمر فوق جاذب ساخته شده در جهان امروز است. طبق گزارش اداره غذا و داروی ایالات متحده، سدیم پلی‌اکریلات در لیست افزودنی‌های غذایی ذکر شده است و محدودیت‌های سختگیرانه‌ای برای آن وجود دارد.
مواد دیگر نیز برای ساخت یک پلیمر فوق جاذب مانند کوپلیمر پلی‌اکریل آمید استفاده می‌شود، کوپلیمر اتیلن مالئیک آنیدرید، کربوکسی متیل سلولز با پیوندهای متقاطع، کوپلیمرهای پلی‌وینیل الکل، پلی‌اتیلن اکسید با پیوندهای متقاطع، و نشاسته پیوند کوپلیمر از پلی‌اکریلونیتریل و تعدادی موارد دیگر که به آن‌ها اشاره نمی‌شود. لازم به ذکر است که دومین مورد یکی از قدیمی ترین پلیمرهای فوق جاذب ساخته شده است.[نیازمند منبع]نیازمند منبع][نقل قول مورد نیاز است]
امروزه پلیمرهای فوق جاذب با استفاده از یکی از سه روش اصلی زیر ساخته می‌شوند: پلیمریزاسیون ژل، پلیمریزاسیون تعلیقی یا پلیمریزاسیون محلول. هر یک از فرآیندها مزایای مربوط به خود را دارند اما همه آن‌ها کیفیت محصول را به ثبات می‌رسانند.
پلیمریزاسیون ژل

مخلوطی از اکریلیک اسید، آب، عوامل متقاطع و مواد شیمیایی آغازگر فرابنفش مخلوط شده و روی تسمه‌های متحرک یا در وان‌های بزرگ قرار می‌گیرند. مخلوط مایع سپس به یک راکتور می‌رود که یک محفظه طولانی با یک سری از چراغ‌های اشعه فرابنفش قوی است. اشعه فرا‌‌بنفش باعث پلیمریزاسیون و واکنش‌های متقابل می‌شود. محصول خروجی شبیه "الوارهایی" می‌شود که از یک ژل چسبنده‌ که حاوی 60-70 ٪ آب است ساخته شده است. این الوار ها خرد یا آسیاب می‌شوند و پس از آن در انواع مختلفی از خشک‌کن‌ها قرار می‌گیرند. عامل ایجاد کننده پیوند متقابل ممکن است بر روی سطح افشانده شود. این "پیوند متقابل سطحی" توانایی محصول را برای تورم تحت فشار افزایش می‌دهد.این خاصیت به عنوان جذب تحت بار (AUL) یا جذب در برابر فشار (AAP) اندازه‌گیری می‌شود. سپس ذرات پلیمری خشک شده برای توزیع مناسب اندازه ذرات و بسته بندی غربالگری می‌شوند. روش پلیمریزاسیون ژل (GP) در حال حاضر محبوب‌ترین روش برای ساخت پلیمرهای فوق جاذب سدیم پلی‌اکریلات است که اکنون در پوشک کودک و سایر مواد بهداشتی یکبار مصرف استفاده می‌شود.
هیدروژل