ویندوز ویستا
انتقادات

ویندوز ویستا مورد ارزیابی‌های منفی تعدادی از گروه‌های مختلف قرار گرفته‌است. زمان طولانی توسعه، محدودیت‌های بیشتر اعمال شده بر شرایط لایسنس‌ها، شمول و دربرگیری تعدادی از فناوری‌های با هدف تجدید کپی‌برداری از رسانه دیجیتالی و توانایی استفاده از فناوری‌های امنیتی User Account Control از جمله چنین انتقاداتی محسوب می‌گردند. همچنین منتقدان مشابهت‌هایی را بین ظاهر کاربری Aero ویندوز ویستا و ظاهر کاربری Aqua سیستم‌عامل x مکینتاش شرکت اپل ذکر کرده‌اند. مضافاً نگرانی‌هایی در ارتباط با سخت‌افزارهای مورد نیاز تعدادی از کامپیوترهای شخصی و قیمت‌گذاری ویستا ابراز شده‌است.
؛ سخت‌افزار مورد نیاز
؛ اجرای بطئی و کند فایل‌ها
؛ لایسنینگ (مجوزگیری) و قیمت
در گزارش شبکه خبری BBC از روز انتشار ویستا اشاره شده‌است که احتمال واکنش شدیدی از ناحیه مصرف‌کنندگان نسبت به طرح‌های قیمت وجود دارد چرا که بهای نسخه‌های ویستا در ایالات متحده تقریباً نصف بهای همان نسخه‌ها در انگلیس است.
مدیریت حقوق دیجیتال:
؛ پذیرش عمومی
برابر بررسی‌های تجاری در دسامبر ۲۰۰۶، برنامه‌ریزی شده بود که حدود ۴۳ درصد از Businessها صرف ارتقا ویستا گردد. درحالی‌که فقط ۲۸ درصد طی سال اول تا نوامبر ۲۰۰۷ محقق شد که رقمی نزدیک به ده درصد کمتر از نصف آن چیزی است که انتظار می‌رفت. ویستا همچنین کمتر از آنچه که انتظار می‌رفت مورد پذیرش و اقبال مصرف‌کنندگان واقع گراید تا جایی که تعدادی از آنان مدعی بودند که سیستم XP را روی ویستا (از قبل نصب شده) به دلایل گوناگونی نصب کرده‌اند. مضافاً تعدادی از تولیدکنندگان کامپیوتر هنوز هم همچنان XP را در فرمان دیسک‌های مربوط روی کامپیوترهای تازه تولید شده خود می‌ریزند.
میزان و سهم استفاده، بر اساس اندازه‌گیری از طریق مرورگر صفحات وب عامل کاربر، نشان می‌دهد که ویستا تقریباً ۶٬۳ درصد از بازار Desktop سیستم‌های عامل را در سومین فصل از سال ۲۰۰۷ بخود اختصاص داده که گرچه شروعی بسیار کند و آرام است مع‌الوصف سرعت رو به رشد آن نشان از افزایش زیادی در آخرین فصل سال ۲۰۰۷ می‌دهد.
Aero ویندوز: ظاهر جدید گرافیکی کاربر بر پایه امکانات سخت‌افزاری، Windows Aero نامیده می‌شود که مخفف و سرنام Authentic, Energetic, Reflective و Open است. ظاهر گرافیک جدید روشن‌تر و شکیل تر از ویندوزهای پیشین بانضمام شفافیتی جدید و نوآورانه، ارائه thumbnailsهای هم‌زمان و زنده، آیکون‌های زنده و انیمیشن‌ها و Eye Candy است.
پوسته ویندوز (Windows Shell): پوسته جدید ویندوز به طرز قابل توجهی متفاوت از ویندوز ایکس پی است و ارائه سلسله جدیدی از چیدمان‌ها، آرایش‌ها و امکانات جستجو در آن به چشم می‌خورد. پنجره وظیفه Windows Explorer حذف شده‌است و انتخاب‌هایی از وظایف مربوط و مرتبط به یکدیگر در Toolbar (نوار ابزار) مجتمع شده‌اند. پنل لینک‌های محبوب (Favorite Link) اضافه شده‌است همچنین تک کلیک برای دسترسی به دایرکتوری عمومی فعال شده‌است. نوار آدرس با سیستم Breadcrumb Navigation جایگزین شده‌است. پنل پیش نمایش به کاربران اجازه می‌دهد thumbnail ای که دربردارنده محتوی فایل‌های گوناگون است را مشاهده کنند. پنل جزئیات اطلاعاتی مانند سایز و نوع فایل را نمایش و اجازه ویرایش و مشاهده Tagهای توکار (Embedded Tags) که فرمت فایل از آن‌ها پشتیبانی به عمل می‌آورد، را می‌دهد. منوی شروع (Start menu) به خوبی تغییر کرده‌است و در اثر نصب بیش از حد برنامه‌ها گسترش و توسعه پیدا نمی‌کند و طولانی نمی‌گردد. البته کلمه Start حذف شده‌است و با نشان کروی ویندوز جایگزین شده‌است (که Pearl نیز خوانده می‌شود).
جستجوی لحظه‌ای (همچنین با نام «جستجوی بر تایپ شما» نیز شناخته می‌شود): یک از ویژگی‌های ویندوز ویستا، شیوه و راه جدیدی برای جستجو موسوم به Instant Search است که به‌طور قابل توجهی سریع تر و محتوی گرا تر نسبت به امکانات جستجو در هر نسخه‌ای از ویندوزهای پیشین است. در این ویندوز مکانیسم عمل جستجو به روش جستجو در مشخصات و محتوای جستجوهای گذشته و اطلاعات به‌دست آمده در زمان انتقال پوشه‌ها و پرونده‌ها است که به روشی ذخیره یا (index) شده‌است به همین روی باعث به‌دست آمدن پاسخهایی به مراتب دقیقتر و سریعتر در رابطه با هر جستار است.
میله جانبی ویندوز (Windows Sidebar): یک پنل شفاف است که در گوشه صفحه لنگر انداخته‌است جایی که یک کاربر می‌تواند Gadgetهای دسکتاپ خود را در آن قرار دهد، آن‌ها اپلت‌های کوچکی هستند که برای اختصاصی کردن هدفمند، طراحی شده‌اند (مانند نمایش دهنده وضعیت آب و هوا یا امتیازات فوتبال). البته Gadgetها می‌توانند در سایر قسمت‌های دسکتاپ نیز قرار بگیرند.
ویندوز اینترنت اکسپلورر ۷ (Windows Internet Explorer 7): ظاهر جدید گرافیکی کاربر، مرور صفحات به صورت Tab, RSS (خبر رسان‌ها)، یک جعبه جستجو، اصلاح چاپ، درشت نمایی (Zoom) صفحه، Tabهای زنده (thumbnail از تمامی Tabهای باز)، فیلتر Anti-Phishing، تعدادی قابلیت جدید محافظت‌کننده امنیتی، پشتیبانی از نام‌های دامنه‌های بین‌المللی و چند ملیتی (IDN) و بهبود و اصلاح پشتیبانی از استانداردهای وب از جمله قابلیت‌های ویندوز اینترنت اکسپلورر ۷ به‌شمار می‌آیند. اجرای IE7 (اینترنت اکسپلورر ۷) در ویندوز ویستا از سایر برنامه‌های کاربردی ویندوز جداسازی شده‌است (حالت محافظت شده). نرم‌افزارهای Exploits و Malicious از نوشتن در هر موقعیتی دوتر از فایل‌های موقتی اینترنت (Temporary Internet files) بدون اجازه صریح کاربر، منع شده‌اند.
ویندوز مدیا پلیر ۱۱ (Windows Media Player 11): یک نونمایی عمده از برنامه مایکروسافت برای بخش و مدیریت موزیک‌ها و فایل‌های ویدئویی. امکانات جدیدی در این نسخه مانند Word Wheeling (یا، جستجو تایپ شما)، یک ظاهر گرافیکی جدید کاربری برای کتابخانهٔ مدیا (Media Library)، نمایش عکس و مدیریت آنها، قابلیت به اشتراک‌گذاری کتابخانه‌های موزیک بر روی یک شبکه با کامپیوتر دیگر مجهز به ویستا، مجتمع‌سازی با ایکس باکس ۳۶۰ و پشتیبانی از سایر Media Center Extenderها.
مرکز پشتیبان‌گیری و Restore: یک نرم‌افزار کاربردی پشتیبان‌گیری و بازیابی پشتیبان این امکان را برای کاربران فراهم می‌کند که به صورت دوره‌های متناوب زمانی یک پشتیبان از سیستم بر روی کامپیوتر خود بگیرند، که این امکان را به خوبی فراهم می‌آورد که یک بازیابی از روی پشتیبان قبلی خود انجام دهند. پشتیبان‌ها به صورت افزایشی فقط تغییرات را در هر بار ذخیره می‌کنند و به این صورت استفاده از فضای دیسک را به حداقل می‌رسانند. البته امکان کامل PC Backup (موجود فقط در نسخه‌های Ultimate, Business و Enterprise) توانایی تولید پشتیبان به صورت Image را بر روی کامپیوتر یا DVD داراست. PC Backup کامل می‌تواند به صورت اتوماتیک یک Setup ماشین جدید را بر روی یک قطعه سخت‌افزاری جدید یا هارد دیسک در مواردی که یک قطعه سخت‌افزاری معیوب شده‌است، مجدداً ایجاد کند. PC Restore کامل می‌تواند از داخل ویندوز ویستا یا از CD نصب ویندوز ویستا یا حتی از یک PC که ایراد پیدا کرده‌است و نمی‌تواند به صورت نرمال و عادی از روی هارد دیسک بالا بیاید، راه‌اندازی شود.
پست الکترونیکی ویندوز (Windows Mail): جایگزینی است برای outlook Express که دربرگیرنده اصلاحاتی در ذخیره کردن پست‌های جدید با ثبات بیشتری است که با امکانات Instant Search یکپارچه شده‌است. Windows Mail مانند IE, Phishing Filter دارد و Junk Mail Filter که کمک‌های زیادی را به شما می‌کند مدام توسط Windows Update بروزرسانی می‌شود.
تقویم ویندوز (Windows Calendar): یک تقویم جدید و نرم‌افزار کاربردی وظایف جدید.
گالری عکس ویندوز (Windows Photo Gallery): نرم‌افزاری کاربردی است به جهت مدیریت کتابخانه عکس و فیلم. WPG می‌تواند عمل وارد کردن (Import) را از دوربین‌های دیجیتال به خوبی انجام دهد. Tag و آیتم‌های اختصاصی، تنظیم رنگ‌ها و نورها، ایجاد و نمایش اسلاید (همراه با افکت محو شدن) و رایت اسلایدها بر روی DVD از سایر توانایی‌های آن به‌شمار می‌آید.
Windows DVD Maker: همراهی برای برنامه Windows Movie Maker که به کاربران توانایی ایجاد DVD بر پایه محتوای خودشان را می‌دهد. کاربران می‌توانند یک DVD را با عنوان، منو، تصویر، صدا، افکت‌های به هم چسبانیدن و درشتنمایی تصاویر و اسلایدها طراحی کنند.
ویندوز مدیا سنتر (Windows Media Center): سابقاً یک عنوان اختصاصی برای یک نسخه از ویندوز ایکس پی به‌شمار می‌آمد که با نام Windows XP Media Center شناخته می‌شد که در نسخه‌های Home Premium و Ultimate گنجانده شده‌است.
Games and Games Explorer: بازی‌های گنجانده شده با ویندوز به گونه‌ای اصلاح شده‌اند که امکانات گرافیکی ویستا را نمایش دهند. Chess Titan, Mahjong Titan و Purble Place از بازی‌های جدید ویندوز به‌شمار می‌روند. Game Explorer یک پوشه جدید است که حاوی میانبرها و اطلاعاتی در مورد هر یک از بازیهایی است که بر روی کامپیوتر کاربر نصب شده‌است.
Windows Mobility Center: کنترل پنلی است که در آن مرتبط‌ترین اطلاعات محاسبات موبایل در آن متمرکز شده‌است (مانند روشنی تصویر، صدا، سطح باتری، شمای باتری انتخاب شده، شبکه بدون سیم، موقعیت صفحه و تنظیمات نمایش).
Windows Meeting Space: با NetMeeting جایگزین شده‌است. کاربران می‌توانند برنامه‌های کاربردی (یا محتویات دسکتاپ) را توسط آن با سایر کاربران شبکه محلی خود یا در اینترنت با استفاده از تکنولوژی Peer-to-Peer به اشتراک بگذارند (نسخه‌های بالاتر از Starter و Home Basic توانایی استفاده از آن را دارند)
Shadow Copy: به صورت اتوماتیک روزانه اقدام به تهیه پشتیبان از فایل‌ها و پوشه‌ها می‌نماید. کاربران البته می‌توانند یک Shadow Copy را از طریق تنظیم System Protection Point با استفاده از تب System Protection واقع در کنترل پنل سیستم، ایجاد کنند.
Windows Update: بروزرسانی نرم‌افزار و قابلیت‌های امنیتی تسهیل شده‌است، این عمل اکنون به تنهایی توسط کنترل پانل به جای یک برنامه کاربردی وب انجام می‌شود. فیلتر Mail Spam ویندوز و Windows Defenders به صورت اتوماتیک توسط Windows Update بروزرسانی می‌شوند. کاربران می‌توانند تنظیمات پیشنهاد شده برای بروزرسانی اتوماتیک را انتخاب کنند که در هنگام اضافه کردن یک قطعه جدید، آخرین درایورهای قطعات سخت‌افزاری در دسترس و آماده برای نصب باشند.
Parental Controls: به مدیر (Administrator) اجازه می‌دهد که هر کدام از وبگاه‌ها، برنامه‌ها، بازیهایی که توسط کاربر نصب و استفاده می‌شود را کنترل کند. این امکانات در نسخه‌های Business و Enterprise موجود ناست.
Windows SideShow: فعال‌کننده یک نمایشگر کمکی بر روی لپ‌تاپ‌های جدید یا قطعاتی که از ویندوز موبایل پشتیبانی می‌کنند. این بدین معناست که شما می‌توانید از صفحه نمایش این قطعات برای نمایش Gadgetها در زمانی که کامپیوتر خاموش یا روشن است، استفاده کنید.
Speech Recognition: این امکان با ویندوز ویستا یکپارچه شده‌است و ظاهر گرافیکی آن مجدداً طراحی شده‌است و دستورها ویژه Command and Control آن پیکر بندی شده‌است. برخلاف آفیس نسخه ۲۰۰۳ که این امکان فقط در آفیس و در WordPad کار می‌کرد، Speech Recognition در ویندوز ویستا برای هر یک از نرم‌افزارهای کاربردی در دسترس کار می‌کند. به‌علاوه اینکه در حال حاضر در زبان‌های مختلفی مانند انگلیسی آمریکایی و بریتانیایی، اسپانیایی، فرانسوی، آلمانی، چینی و ژاپنی در دسترس است.
فونت‌های جدید، شامل چندین فونت برای مطالعه و اصلاح فونت‌های چینی (Yahei و JhenHei)، ژاپنی (Meiryo) و کره‌ای (Malgun). Windows Vista Typefaces را ببینید. ClearType کمک کرده‌است و به صورت پیش‌فرض فعال است.
Problem Reports And Solutions: کنترل پنلی است که به کاربران اجازه دیدن مشکلات گذشته ارسال شده (گزارش شده) را می‌دهد و نمایش دهنده راه حل‌ها یا اطلاعات اضافه دربارهٔ آن مشکل است.
Windows System Assessment tool: ابزاری است برای محک زدن کارایی سیستم. نرم‌افزارهایی مانند بازی‌ها می‌توانند این درجه‌بندی را بازیابی کنند و در زمان اجرا آن را بهبود دهند. این ارزیابی بر روی CPU, Ram، ابزارهای گرافیک دو بعدی و سه بعدی، حافظه گرافیکی و هارد دیسک انجام می‌شود.
Windows Ultimate Extra: نسخه Ultimate ویندوز ویستا دسترسی شما را به بازی‌ها و ابزار اضافه از طریق Windows Update فراهم می‌سازد. این جایگزینی است برای Microsoft Plus! که مجموعه‌ای از نرم‌افزارهای فروشی برای نسخه‌های پیشین ویندوز بود.
Disk management: یک ابزار کاربردی برای ویرایش پارتیشین‌های دیسک درایو، به همراه قابلیت‌های مجتمع‌سازی (شیرینک)، ایجاد و فرمت یک پارتیشین جدید.
Performance Diagnostic Consol: شامل ابزارهای مختلفی برای میزان‌سازی و مانیتور کردن کارایی و منابع فعال سیستم از جمله CPU، دیسک‌ها، شبکه، حافظه و سایر منابع و نمایش عملیات فایل‌ها و اتصالات باز است.
Windows Defender: یک ابزار امنیتی توکار برای دفاع از کامپیوتر در برابر Pop-upها، تهدیدهای امنیتی و کاهش کارایی به وسیلهٔ Spyware. این کار را با بررسی خودکار کامپیوتر و از کار انداختن هر نرم‌افزار ناخواسته‌ای که پیدا می‌کند، انجام می‌دهد.