ابراهیم دهگان
اشعار سروده شده در وصف ابراهیم دهگان

عطا الله مجدی از شاعران شهر اراک در مجلس ختم ابراهیم دهگان در تاریخ ۲۷/۰۵/۱۳۶۳ می‌سراید:
| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| زآسمان علم و حکمت اختری تابنده رفت |  |  | آری از بحر فضیلت گوهری رخشنده رفت |
| اوستاد بی‌نظیر علم تاریخ و سیَر |  |  | مرد تحقیق و ادب آن چشمه جوشنده رفت |
| آنکه فرهنگ اراک از او سر و سامان گرفت |  |  | صاحب تألیف و تصنیفات بس ارزنده رفت |
| آنکه بودی بی‌ریا در خدمت خلق خدا |  |  | در طریق معرفت اهل دلی پوینده رفت |
| آنکه بودی از تظاهر دور چون ظلمت زنور |  |  | نازنین مردی زجور گنبد گردنده رفت |
| آنکه امر زندگی را سهل برخود می‌گرفت |  |  | آنکه شد گریان زسوگش خلق، خود با خنده رفت |
| مرد تسلیم و رضا، گندم فروش جو نما |  |  | آنکه بر گلشن هزاران گوهر غلتنده رفت |
| بذله گوی نکته دان، در طنز، سعدیّ زمان |  |  | پیر ماه و سال، فرد و بی غم و دل زنده رفت |
| صاحب خلق نکو، آزاده مرد مهربان |  |  | آن حکیم و فیلسوف و عالم جوینده رفت |
| رفت و نام نیک او مانَد به جا در شهر ما |  |  | از ده مرزیجران تنها گل بوینده رفت |
| پنچشنبه رفته از مرداد بیش از بیست، پنج |  |  | مرغ روحش در جوار ایزد بخشنده رفت |
| سال تاریخ وفاتش یک هزار و سیصد است |  |  | سه به شصت افزایم و گویم که آن گوینده رفت |
| نامش ابراهیم و ابراهیم بادا شافعش |  |  | آتش دوزخ حرامش، چون در آتش زنده رفت |
| طول عمرش گر تو پرسی از نود هفت است بیش |  |  | بر دل ما از فراقش آتش سوزنده رفت |
| در عزایش مرد و زن از دور و نزدیک آمدند |  |  | هر که آمد، با دلی از درد و غم آکنده رفت |
| یادگار او «برومند» است و «کوشا» و سه دخت |  |  | با «محمد» کوبه راه راستی پاینده رفت |
| هست «تاریخ اراک» ش یادگاری جاودان |  |  | بر سر «فقه اللغه» نامی چنین زیبنده رفت |
| «کیسه کرفه» بود کشکول این درویش مرد |  |  | بس دُر غلتان که در این کیسه فرخنده رفت |
| از حُطام دنیوی گنجینه‌هایی از کتاب |  |  | کز پی آن هر طرف استاد ما خواهنده رفت |
| «مجدی» اندر سوک او شد بالبداهت نوحه گر |  |  | گفت دهگان آن ادیب و عارف کوشنده رفت |
اراک مسجد سیدها، مجلس ختم مرحوم استاد دهگان، عصر شنبه ۲۷/۰۵/۱۳۶۳، عطاء الله مجدی
حسین بادکوبه ای از دیگر شاعران بومی به مناسبت فوت ابراهیم دهگان در تاریخ ۲۹/۰۵/۱۳۶۳ می‌سراید:
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| گویند که افتخار ایران |  |  |  |  |  | صدرالمتالهین ایران |
| بنوشت شرائط مهمی |  |  |  |  |  | از بهر و رود مدرسه خان |
| از جمله نوشت بهر ثروت |  |  |  |  |  | یا کسب مقام و جاه و عنوان |
| وارد نشود کسی در اینجا |  |  |  |  |  | کاینجاست مقام کسب عرفان |
| هرکس که در اوست عشق دانش |  |  |  |  |  | وان کس که بود به علم خواهان |
| علم از پی درک واقعیات |  |  |  |  |  | خواهد نه برای لقمه‌ای نان |
| شایسته بود که تا نهد پا |  |  |  |  |  | در مهبط علم و فهم و ایمان |
| شرط دگر آنکه طالب علم |  |  |  |  |  | باید نرود پی گناهان |
| باید که به جد و جهد و کوشش |  |  |  |  |  | مأیوس کنند ز خویش سلطان |
| تا نور خدا به قلب پاکش |  |  |  |  |  | برتابد و روشنش کند جان |
| شرط سومین که ملاصدرا |  |  |  |  |  | افزود برای رشد آنان |
| این بود که طالب حقیقت |  |  |  |  |  | باید نرود به مثل کوران |
| باید که ببیند و بفهمد |  |  |  |  |  | دانسته نهد قدم به میدان |
| تحقیق کند چنانچه یزدان |  |  |  |  |  | فرموده چنین به نص قرآن |
| لا تقف بگفت حق قرآن |  |  |  |  |  | وان آیه بخوان مباش نادان |
| تقلید ترقیت نبخشد |  |  |  |  |  | تحقیق رساندت به یزدان |
| سمع و بصر و فؤاد دادت |  |  |  |  |  | خلاق حکیم بهر امکان |
| بادا به روان پاک صدرا |  |  |  |  |  | صد رحمت حق هزار غفران |
| الحق که اگر که طالب علم |  |  |  |  |  | این گونه شود، شود چو دهگان |
| دهگان به تمام عمر بودی |  |  |  |  |  | جویای حقایق درخشان |
| او علم برای علم می‌خواست |  |  |  |  |  | کز علم بشر رسد به کیوان |
| از اول عمر تا به آخر |  |  |  |  |  | یک روز نبود غافل از آن |
| او بود محققی مدقق |  |  |  |  |  | او بود معلم جوانان |
| او علم برای جمع ثروت |  |  |  |  |  | تحصیل نکرد همچو دو نان |
| او فکر ریاست و تعین |  |  |  |  |  | هرگز نبُدی بُدی گریزان |
| او بود مورخی که تاریخ |  |  |  |  |  | نامش ننهد به طاق نسیان |
| تاریخ اراک و زُبدگانش |  |  |  |  |  | بخشید به شهر و اهل او جان |
| تنها نه اراک زنده اوست |  |  |  |  |  | پاینده از اوست ارمنستان |
| فقه اللغه اش کند چو خورشید |  |  |  |  |  | اسماء اماکنت نمایان |
| در کیسه کرفه اش نهفته است |  |  |  |  |  | صدها دُر شاهوار غلتان |
| افسوس که آن ادیب نامی |  |  |  |  |  | رفت از کف ما گهر شناسان |
| امید که نسل پاک دهگان |  |  |  |  |  | باشند همیشه سرفرازان |
| در راه پدر روند دائم |  |  |  |  |  | وین چشمه بود مدام جوشان |
| «گمنام» چو این قصیده می‌گفت |  |  |  |  |  | می‌گفت ولی به چشم گریان |
حسین بادکوبه‌ای به تاریخ 29/05/1363