stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
سورانی
زبان نوشتاری

در میان زبان‌های ایرانی زبان فارسی در مرحله‌ای بسیار قدیم‌تر از دیگر زبان‌های این خانواده به شکل استاندارد و یک‌دست نوشتاری دست یافت. پس از کنارگذاشته‌شدن خط و زبان استاندارد پارسی میانه، استانداردسازی فارسی نو با روندی طبیعی آغاز شد و در حدود سده‌های ۸ و ۹ میلادی یعنی در زمان رودکی و پس از آن شکل نهایی یک‌دست خود را یافت. استانداردسازی دیگر زبان‌های ایرانی سده‌ها بعد و گاه از طرق سیاست‌گذاری دولتی (مانند فارسی تاجیکی و پشتو) انجام گرفت.
استانداردسازی نوشتاری گویش‌های کردی از سدهٔ بیستم آغاز شده و هنوز ادامه دارد. در میان گویش‌های کردی دو شاخهٔ سورانی و کرمانجی نیمه‌استاندارد هستند و استانداردهایی جدا از یک‌دیگر را دنبال کرده‌اند.
در مناطق کردنشین ایران از سده‌های دور تا امروز زبان نوشتاری و اداری همواره فارسی بوده‌است.
زبان ادبی کردستان عراق نیز تا سال ۱۹۲۰ فارسی و زبان اداری حکومتی آن ترکی عثمانی بود. زبان نوشتاری سورانی که با خط فارسی-عربی و با علاماتی اضافه‌شده نوشته می‌شود در سال‌های ۱۹۱۹ و ۱۹۲۰ با بخشنامه‌ای توسط حکومت بریتانیا که بر منطقه مستقر شده‌بود و با قصد ایجاد چنددستگی در کشور عراق و منطقه ایجاد شد.
زبان فارسی در مدارس کردستان عراق تا سال ۱۹۲۱ تدریس می‌شد و پس از آن مقامات بریتانیایی از تدریس فارسی و ترکی جلوگیری کردند.
در روزنامهٔ رسمی امور اداری بریتانیا، شماره اکتبر ۱۹۲۵ در متن نامهٔ رسمی بریتانیا به سازمان ملل مورخهٔ ۲۴ فوریه ۱۹۲۶ دربارهٔ امور اداری منطقهٔ کردنشین تحت ادارهٔ بریتانیا می‌خوانیم:
«در مورد استفادهٔ زبان کردی باید دانست که کردی پیش از جنگ به عنوان زبان ارتباطات نوشتاری، چه در حوزهٔ شخصی و چه حوزهٔ رسمی، استفاده نشده بود. شماری از آثار شعری به کردی موجود بود ولی ایجاد یک زبان نوشتاری به عنوان وسیله ارتباطی، به‌طور کامل با تلاش‌های مقامات بریتانیایی صورت گرفت. پیش از آن زبان‌های فارسی، ترکی و عربی استفاده می‌شد.»
این نامه ادامه می‌دهد که حکومت بریتانیا پس از ایجاد زبان نوشتاری برای کردی سورانی، «نهایت سعی خود را برای مجاز اعلام کردن و استفادهٔ فعالانه از زبان کردی را تشویق و ترغیب نمود.»
با این‌که آثار ادبی تا پیش از اوایل سدهٔ ۱۹ میلادی در گویش سورانی نوشته نشده بود انگلیسی‌ها از میان گورانی، سورانی و بادینانی، گویش سورانی را دست‌مایهٔ خود برای ایجاد یک زبان کردی نوشتاری قرار داده آن را به عنوان زبان رسمی کردهای عراق معرفی کردند. این باعث شد که در آغاز گویشوران بادینی نیمهٔ شمالی کردستان عراق که درک سورانی برایشان دشوار بود کودکان خود را ترجیحاً به مدارس عربی‌زبان بفرستند.
زبان نوشتاری کردی در عراق به مرور دو شکل نیمه‌استاندارد پیدا کرد که تا امروزه ادامه دارد. یکی گونهٔ گویش کردی سورانی (بر پایهٔ لهجه‌های سورانی سلیمانیه و اربیل) و دیگری گونهٔ گویش بادینانی (بر پایهٔ لهجهٔ دهوک). این تفاوت‌ها همچنان پابرجاست و مانع ایجاد یک شکل زبانی یک‌دست و استاندارد برای کردهای عراق شده‌است. بخش بزرگی از استانداردسازی‌های اولیه در نوشته‌های کردی سورانی در خلال سال‌های ۱۹۵۰ تا ۱۹۷۵ انجام شد.
یک همایش سیاسی در عراق در سال ۱۹۵۹ تصمیم گرفت تا سورانی را «زبان استاندارد ادبی برای همهٔ کردها» اعلام کند، ولی بادینی‌زبانان (کرمانجی‌زبانان) شمال عراق و کردهای ترکیه چنین تصمیمی را نپذیرفتند.
در مطبوعات چاپ‌شدهٔ گویش سورانی در ایران گویش مکری (مُکریانی) بوکان و مهاباد معیار نوشتاری است. البته نوشته‌های مکری برخی از ویژگی‌های گویش سلیمانیه را نیز استفاده کرده‌اند.
وام‌واژه‌ها

وام‌واژه‌ها در سورانی معمولاً دستخوش مقداری دگرگونی آوایی می‌شوند یا با تفاوت‌هایی نوشته می‌شوند. برای نمونه بحث عربی به صورت «باس»، خلق به صورت «خه‌لک» و خلعت به شکل «خه‌لات» تلفظ و نوشته می‌شود.
در مراحل آغازین نوشتن به کردی سورانی، نویسندگان استفاده زیادی از واژه‌های فارسی و عربی می‌کردند و این نشانه‌ای از سطح ادبی بالاتر بود؛ ولی در دوره‌های پس از آن و احساس خطر نسبت به زبان کردی از سوی زبان غالب عربی در عراق، معیارسازان کُرد عراق کوشش فراوانی برای بیرون ریختن واژه‌های عربی از سورانی تا حد ممکن انجام دادند. اما کاربرد پسوندهای فارسی مانند -دار (نمونه بریندار: به صورت لغوی یعنی بریدن‌دار، به معنی زخمی)، نشین (نمونه: شانشین: شاه‌نشین)، سازی (چاکسازی: بهسازی) و -خانه (کتێبخانه: به معنی کتابخانه) هم‌چنان رواج دارد.
در دورهٔ اولیه و نشست‌های آغازین واژه‌گزینی از سوی زبان‌دانان سورانی کوشش می‌شد تا برای بسیاری از واژه‌های عربی برابرهای فارسی آن‌ها استفاده شود. فارسی و کردی هر دو از زبان‌های ایرانی هستند و نزدیکی این دو زبان دلیل این تصمیم زبان‌دانان کرد بود. وام‌واژه‌های فارسی در کردی مانند آسایش، پرورده، پیوند، چاپ، انجام، تندرستی، هنرمند، گزارش (گوزاریشت)، آراسته (ئاڕاسته) و… از آن دوره نشأت می‌گیرند، ولی امروزه بیشینهٔ کردزبانان عراق این واژه‌ها را واژه‌های اصیل کردی می‌پندارند. برای گریز از کاربرد واژه‌های عربی در کنار واژه‌سازی گسترده در سورانی، از واژه‌های اروپایی (مانند پارتی (حزب)، اکتور (هنرپیشه)) و کرمانجی (مانند مرۆڤ (انسان)، گۆڤار (گاهنامه)) نیز استفاده شد.
برخی از واژه‌های سورانی به خاطر نوشتاری نبودن این زبان در قدیم و وام‌گیری از طریق شنیداری از زبان‌های دیگر به صورت‌های تحریف‌شده وارد این زبان شده‌اند. نمونه‌ها: ئه‌نقه‌س (تحریف‌شدهٔ عن قصد و از قصد)، کرماشان (تحریف‌شدهٔ نام کرمانشاه لقب بهرام چهارم ساسانی)، بوردومان (تحریف‌شدهٔ بمباردمان)، کشتوکال (تحریف‌شدهٔ کشت‌وکار)، هه‌ولێر (تحریف‌شدهٔ نام اربیل)، ئالقه (تحریف‌شدهٔ حلقه)، هه‌لبه‌ت (تحریف‌شدهٔ البته)، له‌قه‌م (تحریف‌شدهٔ لقب). یا قه‌ره‌بالغ/قه‌ره‌بالخ (به معنی شلوغ) که از Kalabalık ترکی گرفته شده‌است و آن نیز خود از غلبه عربی (به معنی زیاد) و پسوند -لیک ترکی ساخته شده‌است. از نمونه‌های دیگر می‌توان به وڵات (تحریفی از ولایت)، دمووده‌زگا (تحریفی از دم و دستگاه)، په‌روه‌رده (از پرورده فارسی اما با معنی تحریف‌شده و به معنی پرورش) اشاره کرد.
برخی واژه‌ها در سورانی نیز از زبان سُریانی (زبان آشوریان) وام گرفته شده‌است ازجمله واژه خبات (در کردی خه‌بات) که به معنی کوشش و مبارزه است و از واژه سریانی ܚܦܝܛ (خپط) به همین معنی، گرفته شده‌است. یا شیرۆخ و شلوخه به معنی بند کفش که از ریشه سریانی ܣܪܟ (سرک) به معنی چسبیدن گرفته شده‌است.
تفاوت‌ها با کُردی کرمانجی

بین کُردی سورانی و کُردی کرمانجی تفاوت های دستور زبانی دیده میشود به خصوص در بحث ضمایر. اما ریشه ی واژگان و کلمات مانند هم اند و صرفا در نوع تلفظ با هم تفاوت دارند نمونه ای از این  کلمات عبارت اند از: چیا به معنی کوه/ولات به معنی سرزمین و کشور/ژیان به معنی زندگی/حه ز ده کم به معنی دوست دارم/بریندار به معنی زخمی/....
البته دامنه ی لغات در کُردی سورانی بیشتر از کُردی کرمانجی است و برای یک واژه کُردی کرمانجی در کُردی سورانی چندین مترادف  و هم معنی دیده میشود، مثلا در کُردی کرمانجی به کشور وڵات میگویند اما در کُردی سورانی علاوه بر وڵات، نیشتمان هم مترادفی محسوب میشود یا در کُردی کرمانجی به کوه چیا می گویند اما در کُردی سورانی علاوه بر چیا به کوه، کێو (با تلفظ کِو)، شاخ و بندن(بەندەن) هم می گویند یا در کُردی کرمانجی بڕیندار ،که به معنی زخمی است،  در کُردی سورانی علاوه بر آن به زخمی زام دار هم می گویند. به همین دلیل شاید اگر یک کُرد کرمانج با یک کُرد سوران صحبت کند کامل کُردی سورانی متوجه نشود اما اگر یک کُرد سوران با یک کُرد کرمانج صحبت کند تقریبا تمام کلمات را متوجه میشود و این امر همان‌طور که در بالا اشاره شد ،ناشی از دامنه ی بالای لغات در کُردی سورانی است.
مونه‌های تفاوت دستوری: ضمایر شخصی فارسی، کُردی سورانی و کُردی کرمانجی؛ در کُردی کرمانجی بر خلاف فارسی و کُردی سورانی تفاوت دستوری میان حالات فاعلی، مفعولی و مذکر و مؤنث وجود دارد (آوانویسی لاتین کُردی سورانی نیز در پرانتز آمده):
| فارسی | سورانی | کرمانجی |
| --- | --- | --- |
| من | من (min) | فاعلی: ez / مفعولی min |
| تو | تۆ (to) | فاعلی: tu /مفعولی: te |
| او | ئه‌و (ew) | فاعلی: ew / مفعولی: wî (مذکر), wê (مؤنث) |
| ما | ئێمه (ême) | فاعلی: em / مفعولی: me |
| شما | ئێوه (êwe) | فاعلی: hûn / مفعولی: we |
| آن‌ها | ئه‌وان (ewan) | فاعلی: ewan / مفعولی: wan |
در استان کردستان، گویش منطقه‌ای که از جنوب سنندج آغاز می‌شود و تا کرمانشاه ادامه می‌یابد گونه‌ای کُردی گورانی از زیر شاخه‌های زبان کردی است که از نظر واژه‌ها با کُردی سورانی نزدیکی دارد.
الفبا

مقالهٔ اصلی: الفبای کردی
الفبای سورانی (۳۳ حرف دارد):
ی، ێ, ﮪ , وو، و، ﯙ , ن، م، ل، ڵ, گ، ک، ق، ڤ, ف، غ، ع، ش، س، ژ، ز، ڕ, ر، د، خ، ح، چ، ج، ت، پ، ب، ئ، ا
الفابی کرمانجی (۳۱ حرف دارد):
A, B, C, Ç, D, E, Ê, F, G, H, I, Î, J, K, L, M, N, O, P, Q, R, S, Ş, T, U, Û, V, W, X, Y, Z
در شوروی پیشین و امروزه در ارمنستان، کرمانجی‌زبانان از الفبایی بر پایهٔ سیریلیک استفاده می‌کنند (۳۲ حرف دارد):
А, Б, В, Г, Г', Д, Е, Ә, Ә́, Ж, З, И, Й, К, К', Л, М, Н, О, Ö, П, П', Р, Р', С, Т, Т', У, Ф, Х, Һ, Һ', Ч, Ч', Ш, Щ, Ь, Э, Q, W
حروف ڵ, ڶ، ڕ, ڒ, ڔ، ۊ و غ سورانی برابری در الفبای کرمانجی ندارد.
فهرست نقش‌آفرینی‌های باران کوثری

| فیلم‌شناسی باران کوثری  | فیلم‌شناسی باران کوثری  |
| --- | --- |
باران کوثری در سی و ششمین جشنواره فیلم فجر: باران کوثری در سی و ششمین جشنواره فیلم فجر
فیلم: ۵۳
سریال‌های تلویزیونی: ۶
اجراهای روی صحنه: ۲۱
باران کوثری (زادهٔ ۲۵ مهر ۱۳۶۴ در تهران) بازیگر، طراح صحنه، طراح لباس و منشی صحنه اهل ایران است.
تلویزیون

| سال | مجموعه | نقش | کارگردان | توضیحات |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱۳۹۳ | کلاه قرمزی ۹۳ | خاله باران | ایرج طهماسب | عید نوروز ۱۳۹۳ - شبکه ۲ |
| ۱۳۸۷ | کلاه قرمزی ۸۸ | خاله باران | ایرج طهماسب | عید نوروز ۱۳۸۸ - شبکه ۲ |
| ۱۳۸۵ | صاحبدلان | دینا | محمدحسین لطیفی | شبکه ۱ |
| ۱۳۷۷ | بگذار آفتاب برآید |  | حسین مختاری | شبکه ۳ |
نمایش خانگی

| سال | مجموعه | نقش | کارگردان | توضیحات |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱۴۰۱ | آفتاب پرست | مهری گیرایی | برزو نیک‌نژاد | پخش از پلتفرم فیلم‌نت |
| ۱۴۰۱ | شبکه مخفی زنان | نقش های مختلف | افشین هاشمی | پخش از پلتفرم نماوا |
| ۱۳۹۹ | ملکه گدایان | افرا بابایی | حسین سهیلی‌زاده | پخش از فیلیمو |
| ۱۳۹۴ | دندون طلا | طلوع | داوود میرباقری | شبکه نمایش خانگی |
تئاتر > بازیگر

| سال | نام | کارگردان | محل اجرا | توضیحات |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱۳۷۵ | آن سوی آینه | آزیتا حاجیان | تئاتر شهر، تالار اصلی | اقتباسی آزاد از شاپرک خانوم نوشته بیژن مفید |
| ۱۳۸۴ | در میان ابرها | امیررضا کوهستانی | تئاتر شهر، تالار قشقایی |  |
| ۱۳۸۶ | کوارتت | امیررضا کوهستانی | تالار مولوی، سالن اصلی |  |
| ۱۳۸۸ | سگ سکوت | آروند دشت آرای | تماشاخانه ایرانشهر، سالن شماره ۲ |  |
| ۱۳۸۹ | پروانه‌ها | محمد رحمانیان | باغ موزه دفاع مقدس | موسیقی-روایت |
| ۱۳۸۹ | منهای دو | داود رشیدی | تئاتر شهر، تالار اصلی |  |
| ۱۳۹۰ | زن، رؤیا، کابوس | سروش میلانی زاده | گالری محسن |  |
| ۱۳۹۰ | زمستان ۶۶ | محمد یعقوبی | تئاتر شهر، سالن چهارسو |  |
| ۱۳۹۰ | خشکسالی و دروغ | محمد یعقوبی | تماشاخانه ایرانشهر، سالن شماره ۱ |  |
| ۱۳۹۱ | روایت ناتمام یک فصل معلق | هومن سیدی | تئاتر شهر، کافه تریای سالن اصلی |  |
| ۱۳۹۲ | بی انتخاب | امیر کنجانی | پردیس سینمایی ملت، طبقه ۲+ |  |
| ۱۳۹۲ | نمایشنامه خوانی نمایش "یک دقیقه سکوت" | آیدا کیخایی | فرهنگسرای نیاوران، سالن خلیج فارس |  |
| ۱۳۹۳ | شادی حقیقی آرام و بی صداست | بهرام ریحانی | تئاتر شهر، سالن اصلی |  |
| ۱۳۹۳ | هم هوایی | افسانه ماهیان | تالار شمس |  |
| ۱۳۹۴ | داستان‌هایی از بارش مهر و مرگ | محمد رضایی راد | غیررسمی، منزل مسکونی |  |
| ۱۳۹۴ | شب آوازهایش را می‌خواند | رضا گوران | تماشاخانه ایرانشهر، سالن استاد سمندریان |  |
| ۱۳۹۵ | براساس دوشس ملفی | محمد رضایی راد | تئاتر مستقل تهران |  |
| ۱۳۹۵ | ۹۶۳+ | محسن قرایی | تماشاخانه موج نو |  |
| ۱۳۹۶ | گفت و گوی برجای ماندگان | میلاد شجره | پردیس تئاتر شهرزاد، سالن ارکیده |  |
| ۱۳۹۶ |  فعل | محمد رضایی راد | تئاتر شهر، سالن چهارسو |  |
| ۱۳۹۷ | فرشته تاریخ | محمد رضایی راد | تئاتر شهر، سالن چهارسو |  |
شانه‌دارتباران

| شانه‌دارتباران محدودهٔ زمانی: کامبرین - امروزه | شانه‌دارتباران محدودهٔ زمانی: کامبرین - امروزه |
| --- | --- |
شانه‌داران، از کتاب اشکال هنری طبیعت ارنست هاکل، ۱۹۰۴: شانه‌داران، از کتاب اشکال هنری طبیعت ارنست هاکل، ۱۹۰۴
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
حوزه:: یوکاریوتها
فرمانرو:: جانوران
زیرفرمانرو:: هوپس‌زیان
شاخه:: شانه‌دارتباران اش‌شولتز، ۱۸۲۹
رده: رده
 Tentaculata Nuda:  Tentaculata Nuda
شانه‌دارتباران یا شانه‌داران یا تینوفورها (Ctenophora) شاخه‌ای از جانوران هستند که در دریاهای سراسر جهان زندگی می‌کنند. نام شانه‌داران برای آن‌ها رایجتر است، فرهنگستان زبان فارسی اما با تأیید پسوند -تباران برای شاخه‌های زیستی، معادل شانه‌دارتباران را برای این شاخه برگزیده است. نامشان به خاطر وجود هشت ردیف صفحه شانه‌مانند است که برای حرکت از آن‌ها استفاده می‌کنند.
شانه‌داران آبزیان لطیف و شکننده‌ای هستند که معمولاً در آب‌های با جریان زیاد، به‌ویژه آب‌های گرم، دیده می‌شوند. ۱۰۰ گونه از شانه‌داران شناسایی شده است. شانه‌داران همگی دریازی هستند. بدن ظریف و شفاف شانه‌داران در تاریکی وشب از خود نور می‌دهند. برجسته‌ترین ویژگی آن‌ها داشتن دسته‌ای از مژک به نام شانه است که برای شنا کردن از آن بهره می‌گیرند. شانه‌داران بزرگ‌ترین جانورانی هستند که با مژک شنا می‌کنند. این جانداران شناگران آزاد ضعیفی هستند و برخی از گونه‌های آن‌ها شنای موجی شکل دارند و برخی دیگر دارای، حرکت نسبتاً کند و خزنده هستند. این موجودات دارای خاصیت زیست‌تابی می‌باشند.
شانه‌داران به ستاره‌های دریایی کمی شبیه‌اند و پیش از این با مرجانیان طبقه‌بندی می‌شدند، ولی به علت داشتن ویژگی‌های ساختمانی و زیستی در شاخهٔ جداگانه‌ای جای می‌گیرند.
شانه‌دارتباران ساختمان مدروزی دارند. حرکت آن‌ها توسط ۸ صفحه شانه‌ای نصف‌النهاری است و بازوها اگر وجود داشته باشد دارای سلول‌های چسبناک هستند.
شانه‌دارتباران نیز در امتداد شاخه نیداریا دارای تقارن شعاعی است که این تقارن در بعضی‌ها به صورت تقارن دوشعاعی تغییر پیدا می‌کند که معمولاً بیضوی یا کروی است و هشت ردیف صفحهٔ شانه‌ای برای شنا کردن دارند در صورتی که سایر اعضای متازوآ (پرسلولی) به طوراولیه دارای تقارن دوجانبی هستند؛ اعضای این شاخه به‌جای نخ‌کیسه (nematocyst) چسب‌تَنده (colloblast) دارند که بر روی زواید بلند اطراف دهانشان قرار دارد. در شانه‌داران جنس‌های نر و ماده یکی است و جانور دوجنسی است.
شانه‌داران نماتوسیست نیستند به استثنای یک گونه به نام (Haeckelia rubra) که در بخش‌های خاصی از بازوهای خود نماتوسیت دارد و ساختار چسب‌تنده خود را از دست داده است. مشابه نیدارین‌ها شانه‌داران هم از نظر سازمان‌یافتگی بافتی آنچنان پیشرفته نشان نمی‌دهند. همچنین در این‌ها سیستم‌های بافتی تعریف شده‌ای وجود ندارد به استثنای تعداد کمی ازاعضای این شاخه که ساکن آب بوده که فقط عمل خزیدن انجام می‌دهند بقیه اعضا شنای آزاد دارند. آنها شناگران ضعیفی بوده بیشتر در سطح آب دیده می‌شوند ولی بعضی مواقع در اعماق دریا هم یافت می‌شوند.
آنها معمولاً در جریانات آرام یا جریانات قوی دریایی زندگی می‌کنند ولی زمانی که توفان باشد به اعماق آب فرومی‌روند زمانی که آب آرام باشد به صورت عمودی قرار می‌گیرند و حرکات کوچکی نشان می‌دهند ولی وقتی که آنها با استفاده از صفحات شانه‌ای شنا می‌کنند می‌توانند از طرف انتهای دهانی به جلو حرکت کنند.
برخی شکل‌های بسیارتغییریافتهٔ شانه‌داران برای مثال جنس (Cestus) حرکات موجی شکل در انتهای خود ایجاد کرده و علاوه بر حرکات صفحات شانه‌ای یک نیروی اضافی به وجودمی آورد.
صفات ویژه

دارای تقارن دو شعاعی (شعاعی + دوطرفی)، روی یک محور دهانی - مقابل دهانی می‌باشند، دارای سه لایهٔ رویشی با مزوگله زیادند، حلقه یا بند وجود ندارد.
بدن کم و بیش کروی است (در بعضی پهن است)، معمولاً دارای هشت ردیف صفحهٔ شانه‌ای در خارج هستند. نماتوسیست موجود نیست.
دستگاه گوارش دارای دهان، حلق، معده و مجاری منشعب است.
دستگاه عصبی منتشر است و در آن یک اندام حسی مقابل دهانی وجود دارد.
۵-جنس‌های نر و ماده یکی می‌باشند و سلول‌های مولد از آندودرم مجاری گوارشی واقع در زیر صفحات شانه‌ای تشکیل می‌شوند، رشد و نمو (سیر تکاملی) مستقیم است، تکامل غیر جنسی و تناوب نسل وجود ندارد.
همانندی و ناهمانندی با مرجان‌ها

همانندی‌ها:
تقارن شعاعی دارند.
قسمت‌های بدن روی محور دهانی و مقابل دهانی قرار دارند.
دارای یک حفرهٔ معدی – عروقی و شاخه‌های آن می‌باشند.
مزوگله ژلاتینی دارند.
به استثنای دستگاه گوارش، فضاهای درونی وجود ندارد.
به جز دستگاه گوارش دستگاه‌های دیگری موجود نیست.
ناهمانندی‌ها:
هشت ردیف صفحهٔ شانه‌ای دارند.
عضلات مزانشیمی یا مزودرمی موجود است.
دستگاه گوارش حاوی تشکیلات عالیتری است.
یک ناحیهٔ حسی مقابل دهانی دارند.
نماتوسیست موجود نیست.
انواع

گردوی دریایی
سیاه‌دار سرخ

| سیاه‌دار سرخ عناب | سیاه‌دار سرخ عناب |
| --- | --- |
Vaccinium vitis-idaea var. vitis-idaea in reindeer lichen: Vaccinium vitis-idaea var. vitis-idaea in reindeer lichen
وضعیت حفاظت: وضعیت حفاظت
 امن  (NatureServe):  امن  (NatureServe)
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: گیاهان
(طبقه‌بندی‌نشده):: گیاهان گلدار
(طبقه‌بندی‌نشده):: دولپه‌ای‌های نو
(طبقه‌بندی‌نشده):: آستریدها
راسته:: خلنگ‌سانان
تیره:: خلنگیان
سرده:: واکسینیوم
گونه:: V. vitis-idaea
نام دوبخشی: نام دوبخشی
Vaccinium vitis-idaea کارل لینه: Vaccinium vitis-idaea کارل لینه
سیاه‌دار سرخ یا مُوْرْدِ صحرایی قرمز (نام علمی: Vaccinium vitis-idaea) درختچه‌ای کوتاه و همیشه سبز و در سرده واکسینیوم قرار دارد. میوه این گیاه خوردنی و ترش است. مناطق تایگا، توندرا و شمالگان محل رویش و رشد این گیاه‌است.
ویکراس، جورجیا

مکان
| Waycross, Georgia The Cross | Waycross, Georgia The Cross |
| --- | --- |
شهر: شهر
Waycross City Hall: Waycross City Hall
شعار: Headwaters of the Okefenokee: شعار: Headwaters of the Okefenokee
Location in Ware County and the state of جورجیا: Location in Ware County and the state of جورجیا
مختصات: ۳۱°۱۲′۵۰″ شمالی ۸۲°۲۱′۱۸″ غربی﻿ / ﻿۳۱٫۲۱۳۸۹°شمالی ۸۲٫۳۵۵۰۰°غربی﻿ / 31.21389; -82.35500: مختصات: ۳۱°۱۲′۵۰″ شمالی ۸۲°۲۱′۱۸″ غربی﻿ / ﻿۳۱٫۲۱۳۸۹°شمالی ۸۲٫۳۵۵۰۰°غربی﻿ / 31.21389; -82.35500
ایالت: جورجیا
Counties: Pierce, Ware
حکومت: حکومت
 • شهردار: Clarence Billups (Constitution Party)
مساحت: مساحت
 • کل: ۱۱٫۷ مایل مربع (۳۰٫۳ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۱۱٫۷ مایل مربع (۳۰٫۳ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰٫۰ مایل مربع (۰٫۱ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۱۳۱ فوت (۴۰ متر)
جمعیت (2010): جمعیت (2010)
 • کل: ۱۴٬۷۲۵
 • تراکم: ۱۲۵۸٫۶/مایل مربع (۴۸۵٫۹/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۵ (EST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۴ (EDT)
زیپ‌کدs: 31501-31502-31503
کد منطقه: 912
FIPS code: 13-80956
GNIS feature ID: 0356622
وبگاه: http://www.waycrossga.com
ویکراس، جورجیا (به انگلیسی: Waycross, Georgia) یک شهر در ایالات متحده آمریکا با جمعیت ۱۴٬۷۲۵ نفر است که در جورجیا واقع شده‌است.
موقعیت جغرافیایی

موقعیت جغرافیایی شهرها و مناطق اطراف به شرح زیر است:
Localidades na vizinhança
اصل لذت (روان‌شناسی)

در روانکاوی فرویدی، اصل لذت (آلمانی: Lustprinzip) به خواهش لذت و پرهیز از رنج به‌صورت غریزی در راستای ارضای نیازهای روانی و زیستی گفته می‌شود. به‌طور خاص، اصل لذت نیروی محرکه‌ای است که نهاد (اید) را هدایت می‌کند.
هیسوپ، آلاباما

مکان در 23x15px|border |alt=|link= ایالات متحده آمریکا
| Hissop, Alabama | Hissop, Alabama |
| --- | --- |
مکان مختص سرشماری: مکان مختص سرشماری
Hissop: Hissop
مختصات: ۳۲°۵۳′۳۲″ شمالی ۸۶°۰۹′۱۲″ غربی﻿ / ﻿۳۲٫۸۹۲۲۲°شمالی ۸۶٫۱۵۳۳۳°غربی﻿ / 32.89222; -86.15333: مختصات: ۳۲°۵۳′۳۲″ شمالی ۸۶°۰۹′۱۲″ غربی﻿ / ﻿۳۲٫۸۹۲۲۲°شمالی ۸۶٫۱۵۳۳۳°غربی﻿ / 32.89222; -86.15333
ایالت: آلاباما
شهرستان: شهرستان کوسا، آلاباما
مساحت: مساحت
 • کل: ۴۷٫۳۰ کیلومتر مربع (۱۸٫۲۶۴ مایل مربع)
 • خشکی: ۴۷٫۲۸ کیلومتر مربع (۱۸٫۲۵۶ مایل مربع)
 • آب: ۰٫۰۲ کیلومتر مربع (۰٫۰۰۸ مایل مربع)
ارتفاع: ۲۴۲ متر (۷۹۴ فوت)
جمعیت (32 سرشماری ۲۰۱۰ ایالات متحده آمریکا): جمعیت (32 سرشماری ۲۰۱۰ ایالات متحده آمریکا)
 • کل: ۳۲
 • تراکم: ۰٫۶۸/کیلومتر مربع (۱٫۸/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (CST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۵ (CDT)
کد(های) منطقه: 256 & 938
شماره GNIS: 120154
هیسوپ (به انگلیسی: Hissop) شهرکی در شهرستان کائوسا ایالت آلاباما است که مساحت آن ۴۷٫۳ کیلومترمربع است و در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۶۵۸ نفر جمعیت داشته و تراکم جمعیتی آن، ۱۳٫۹۱ در کیلومترمربع بوده است.
اعتیاد در ایران

اعتیاد در ایران موضوعی است که سال‌ها مورد توجه حکومت ایران و کارشناسان بوده است. طبق آمار رسمی ۱۳۹۲خورشیدی و به گفته رسول خضری نماینده مجلس حداقل ۱۰ میلیون نفر از ۷۵/۱ میلیون نفر از مردم ایران (۱۳ درصد) درگیر مواد مخدر هستند.
تاریخچه > ریشه استفاده از مواد مخدر در مابین شیعیان

حشاشین یک فرقه از نزاریه از شیعیان اسماعلیه بودند که به دست حسن صباح بنیاد نهاده شد. آن‌ها بین سال‌های ۱۰۹۰ تا ۱۲۷۵ میلادی در کوهستان‌های سرزمین ایران و شام زندگی می‌کردند. در طول آن زمان، آن‌ها با قتل پنهانی رهبران مسلمان و بعداً مسیحیانی که دشمنان دولت آن‌ها محسوب می‌شدند، در سرتاسر خاورمیانه سیاست سختگیرانه‌ای برای جعل و تزویر اعمال داشتند. واژه امروزی Assassination در انگلیسی به مفهوم ترور از روش آنها برای حذف مخالفینشان سرچشمه گرفته است. حشاشین بر باور صاحبنظران به معنی کسانی‌که حشیش می‌کشیدند و بعد از آن دست به اعمالی چون قتل می‌زدند.
تاریخچه > صفویان

مصرف مواد مخدر در ایران از دوره صفویان و با رواج یافتن کشت خشخاش گسترش یافت. تا زمان پادشاهی شاه طهماسب، مصرف بنگ (شاه‌دانه)، تریاک و حشیش در ایران به‌عنوان یک هنجار پذیرفته شده بود و در میان مردم، در قهوه‌خانه‌ها و در دربار پادشاهی صفوی رواج داشت. پس از شاه طهماسب، شاه عباس بزرگ دست به اقداماتی برای محدود کردن مصرف تریاک در ایران زد. او در سال ۱۰۰۵ هجری قمری (۹۷۶ خورشیدی) فرمان ترک تریاک را صادر کرد. با این وجود کشت خشخاش در آن زمان هم در ایران ادامه یافت.
تاریخچه > قاجاریان

در دوره قاجاریان تولید و مصرف مواد مخدر در ایران افزایش یافت و حکومت هم از آن حمایت می‌کرد. کشت خشخاش در ۱۸ استان ایران انجام می‌شد و هفت نوع تریاک در ایران وجود داشت. در زمان ناصرالدین‌شاه قاجار، اعتیاد به‌عنوان یک پدیده در ایران وجود داشت. در همان زمان صادرات تریاک یکی از منابع درآمدهای ارزی ایران بود. در دوره صفوی تریاک، بیشتر به صورت خوراکی مصرف می‌شد و تریاک‌کِشی به شیوه امروزی در دوره قاجار شکل گرفته است. پس از پیروزی جنبش مشروطه ایران در سال ۱۳۲۴ قمری (۱۲۸۵ خورشیدی)، حکومت ایران برای مبارزه با مواد مخدر، زیر فشارهای داخلی و خارجی قرار گرفت. در نتیجه «قانون تحدید تریاک» به تصویب مجلس شورای ملی رسید.
تاریخچه > دودمان پهلوی

کشت و فروش تریاک توسط حکومت تا سال ۱۳۲۰ خورشیدی و خروج رضاشاه از ایران ادامه داشته است. در سال ۱۳۳۱ خورشیدی «قانون منع تهیه و خرید و فروش و مصرف نوشابه‌های الکلی و تریاک و مشتقات آن» توسط مجلس شورای ملی تصویب شد. دولت در سال ۱۳۲۴ خورشیدی «لایحه منع کشت خشخاش» را به مجلس شورای ملی ارائه کرد که در همان سال تصویب شد. این قانون علاوه بر منع کشت خشخاش معتادان را ملزم می‌کرد در مدت شش ماه اقدام به ترک مصرف مواد مخدر کنند. در سال ۱۳۴۷ خورشیدی، دولت «قانون کشت محدود خشخاش و صدور تریاک» را به تصویب مجلس رساند.
تاریخچه > جمهوری اسلامی

پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران، قوانین کیفری برای مبارزه با مواد مخدر تصویب و کشت خشخاش در ایران متوقف شد. قانون کنونی برخورد با مواد مخدر در سال ۱۳۶۷ در و ۴۵ ماده تصویب شد. هم‌اکنون قاچاق مواد مخدر در ایران، می‌تواند منجر به اعدام شود. حدود ۷۰ درصد اعدام‌ها در ایران مربوط به جرایم مواد مخدر است. اما با توجه به شکست سیاست تشدید مجازات، برای کاهش مجازات به کمتر از اعدام، در ۲۵ تیر ۱۳۹۶ افزودن یک ماده به قانون کنونی تصویب شد. همچنین بحث‌هایی برای توزیع مواد مخدر رقیق شده مانند متادون از سوی دولت مطرح شده است.
تاریخچه > جمهوری اسلامی > قاچاق مواد مخدر و افزایش شمار معتادان

بر پایهٔ برخی از آمارها در سال ۱۴۰۰ و در دورهٔ نظام جمهوری اسلامی ایران بیش از ۱۲ میلیون معتاد به مواد مخدر در ایران هست که ۴ میلیون و ۵۰۰ هزار تن از آن‌ها جزو مصرف‌کنندگان دائمی هستند و نیز ۱۰ درصد از معتادان، زنان بوده و هزاران تن از آنان نیز کودکان هستند.
مواد مصرفی

مواد مورد استفاده متعدد در ایران شامل تریاک و مشتقات آن همچون هروئین و همین‌طور حشیش می‌شود. همچنین مواد صنعتی مانند شیشه و کراک به علت قیمت پایین‌ترشان نسبت به مواد سنتی، در ایران شایع شده است. تریاک برعکس هروئین و حشیش مورد تحریم روحانیون شیعه نیست. این ماده از نظر علمای حقیقی شیعیان در مصارف عمومی مورد تحریم می‌باشد. حدود ۵۲ درصد معتادان، تریاک و حدود ۴۸ درصد موادی مانند هروئین و شیشه مصرف می‌کنند. مصرف هروئین، شیشه و ماده روانگردان گُل در حال افزایش است.
تریاک -عصارهٔ خشک‌شده گیاه خشخاش است که از خراشیدن این گیاه، به‌دست می‌آید. حدود ۱۲ درصد از تریاک را مرفین، تشکیل می‌دهد که یک آلکالوئید اپیوئیدی ضد درد است.
هروئین - که در پزشکی به آن دیامرفین یا دی‌استیل مرفین گفته می‌شود؛ ماده مخدری برگرفته از مرفین و شدیداً اعتیادآور است که همواره به شکل پودری سفید رنگ و قهوه‌ای روشن یا تیره دیده می‌شود.
شیشه - یک نوع داروی محرک است که روی دستگاه عصبی مرکزی اثر می‌گذارد و منجر به افزایش حاد انتقال دهنده‌های عصبی دوپامین، سروتونین، نوراپینفرین و آدرنالین در مغز می‌شود. قبل از دهه ۱۳۷۰ مصرف شیشه در ایران بسیار محدود بود و در مطالعه بررسی سریع وضعیت سوءمصرف مواد در ایران که در سال ۱۳۸۳ انجام شد، هیچ موردی از مصرف پیدا نشد.
حشیش و گل - ماده‌ای‌ست که از صمغ گیاه شاه‌دانه به‌دست می‌آید. تفاوت حشیش با ماری‌جوآنا در این است که ماری‌جوانا از برگ و گل خشک‌شدهٔ گیاه شاه‌دانه حاصل می‌شود.
آمار معتادان > کل جامعه

در بهمن ۱۳۹۶ تعداد کل معتادان بیش از ۲/۵ میلیون نفر اعلام شد. ۱۷ درصد مردم تمایل به مصرف مواد مخدر دارند که از این تعداد ۵ درصد، مصرف‌کننده بوده و ۱۲ درصد دیگر نیز در صورت عدم قطع ارتباط مصرف‌کننده با قاچاقچیان و نبود مدیریت مناسب بازار عرضه و تقاضا به سوی مصرف مواد مخدر کشیده می‌شوند.
آمار معتادان > زنان

مصرف دخانیات بین دخترها بیشتر شده و گُل بیشترین مصرف را بین دختران ایرانی دارد.
آمار معتادان > دانشگاه‌ها

در پژوهش «زمینه‌یابی اعتیاد» که توسط دفتر مطالعات فرهنگی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ایران در سال تحصیلی ۸۲–۱۳۸۱ روی نمونه‌ای متشکل از ۵٬۳۲۱ دانشجو در ۲۱ دانشگاه تحت پوشش وزارت علوم گرفت، ۵۸۶ نفر یعنی حدود ۱۱ درصد دانشجویان به صورت حرفه‌ای از مواد مخدر استفاده می‌کردند.
افغانستان

همجوار بودن اراضی کشت تریاک در افغانستان با خاک ایران تأثیر محسوسی بر میزان و آمار اعتیاد در ایران داشته است.
راه‌کارها

بهبود نظارت بر مرزهای ایران به ویژه مرز بین ایران و افغانستان از طریق دیوارکشی، مین‌گذاری (نظیر میدان مین مرز ازبکستان-تاجیکستان) و افزایش پادگان‌های نظارتی
کاهش نرخ بیکاری
تبلیغ و آگاه‌سازی مردم در زمینه مواد اعتیادآور به صورت پایه و در آموزش و پرورش
مبارزه با فساد
برخورد قاطع با عوامل توزیع و فروش مواد اعتیادآور
قانونی کردن مواد مخدر غیر صنعتی، یک راه‌حل برای کنترل مصرف مواد مخدر در ایران است. به این معنی که فروش مواد مخدر به هر شخص، به میزان معینی محدود شود.