بوی فروردین
نقد و نظرها

اصفهان امروز:
پرویز یشایایی (هارون یشایایی)، منتقد و تهیه‌کننده سینما با بررسی مستند «بوی فروردین» از نگاه سینمایی اظهار کرد: اگر نگاه تصویری به این فیلم داشته باشیم کار مهمی که آقای کارگردان در این فیلم انجام داده، پیدا کردن هر کدام از این تصاویر و گنجاندن آن در فیلم است که پیگیری فراوانی می‌طلبد، دربارهٔ اصفهان فیلمهای دیگری نیز ساخته شده اما آنچه مستند «بوی فروردین» را از دیگر فیلمها جدا می‌سازد، این است که بیننده علاقه فراوانی که عدیلی به اصفهان دارد را در فیلم حس می‌کند. وی با اشاره به امتیازی که این فیلم نسبت به فیلمهای دیگری که دربارهٔ اصفهان ساخته شده دارد، ادامه داد: علاوه بر تحقیقات بسیاری که انجام شده، آقای عدیلی از سینمای دیجیتال استفاده کرده که در بازسازی سه بعدی ساختمانها اولین بار است که در ایران می‌بینید. یشایایی افزود: استاندارد فیلم مستند در دنیا ۲۷ دقیقه است، ولی اینجا ۶۴ دقیقه فیلم دیدیم، اما این باعث نشد که مخاطب خسته شود. علت این است که وقتی از تخت جمشید فیلم می‌گیرید، تخت جمشید بنای فراموش شده‌است و ما را به اندوه و آزردگی نزدیک می‌کند، اما کاری که آقای عدیلی کرده از این جهت اهمیت دارد که بناها زنده هستند و زندگی را در کنار بناها نشان می‌دهد و در آخر با وجود تمام ستمها و تخریبهایی که بر اصفهان وارد شده نشان داده می‌شود که اصفهان هنوز زنده و هنوز اصفهان است.
به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگ و هنر خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا):
عبدالله جبل عاملی، مشاور طرح مستند «بوی فروردین» شامگاه گذشته (جمعه) در سی و ششمین شب از شب‌های نغمه گشایش تالار کتابخانه مرکزی در حاشیه نمایش این مستند اظهار کرد: فیلم «بوی فروردین» مقطعی تاریخی را به نمایش می‌گذارد که صحبت از تخریب بناهای تاریخی است؛ معماری پدیده‌ای نیست که به دستور حاکمان در دوره‌های مختلف تغییر حالت بدهد بلکه معماری به نوعی وابسته به عوامل اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و آب و هوایی است، بنابراین با تغییر این شرایط معماری‌ها هم خود به خود تغییر می‌کنند.
وی ادامه داد: مصیبت نامه‌ای که آقای عدیلی نشان داد، واقعیتی است که چهره دیگری هم دارد. ما تاریخ را در فاصله نزدیک به دو قرن به راحتی و با اشاره به اینکه چنین بناهایی بوده و این‌چنین تخریب شده نمی‌توانیم قضاوت کنیم. اگر موضوع را از دید تاریخ اجتماعی بررسی کنیم، وضعیتی است که جامعه به آن دچار بود و حاکم شهر نیز جدای از دیگر افراد کشور نبوده و اقدام به تخریب و نابودسازی نشانه‌های فرهنگی نمی‌کرده‌است.
جبل عاملی افزود: آنچه از بقایای دوره صفوی به عنوان آثار فرهنگی باقی مانده بود، اگر مورد استفاده عموم مردم قرار می‌گرفت، از آن‌ها محافظت می‌کردند. آنچه که مردم دخالتی در ایجاد یا بهره‌برداری از ماندن آن نداشتند رها و به تدریج تخریب می‌شد، مردم دچار فقر مادی و فرهنگی بودند؛ نه اینکه شهر اصفهان درخور این اوضاع نابسامان بود بلکه تاریخ این‌گونه اتفاق افتاده‌است.
اصفهان زیبا:
امیر اعلا عدیلی، فار غ التحصیل کارشناسی ارشد معماری و کارگردان مستند بوی «فروردین»، به اصفهان زیبا گفت:» سلسله صفویه دوران درخشانی در تاریخ شهر سازی و معماری ایران است که باغ‌ها و کاخ‌های بنا شده در این زمان از لحاظ معماری بسیار با اهمیت بوده‌است و آثار به جای مانده، گنجینه‌ای ارزشمند در متن شهر به‌شمار می‌روند. این در حالی است که ابنیه و آثار تاریخی ویران شده نسبت به میراث به جا مانده برتری‌های ویژه‌ای داشته‌اند «به گفته او، دوران قاجاریه زمان حاکمیت مسعود میرزا ظل السلطان در اصفهان بی‌توجهی به معماری و هنر به اوج خود می‌رسد تا حدی که به دستور وی آثار ارزشمند معماری از جمله کاخ هفت دست، آئینه خانه و عمارت نمک دان در باغ سعادت آباد با خا ک یکسان شدند. عدیلی ادامه داد:» در روند پژوهش، جهت نگارش مقاله و فیلم نامه مدارک، ترسیمات، عکس‌ها و نقشه بناهای تخریب شده صفوی مجدداً در مقیاس واقعی ارز یابی و با تحلیل و مقایسه ارکان و اجزای ساختمان‌های صفوی تکمیل شده‌است و در نهایت مراحل شکل‌گیری یکی از این بناها به‌طور نمونه به صورت سه بعدی نمایش داده شده‌است «به گفته کارگردان مستند» بوی فروردین «، نتایج پژوهش‌های انجام شده در مقاله‌های علمی و پژوهشی موجب بازآفرینی تصویری از کاخ تخریب شده» آئینه خانه «شد. فیلمنامه مستند هم بر اساس همین مقالات پژوهشی و با ترکیب تصاویر مختلف نوشته شده‌است.
به گزارش خبرنگار سینمایی خبرگزاری فارس:
زنده شدن بناهای تخریب‌شده اصفهان در «بوی فروردین»، بناهای از بین رفته اصفهان چه شکلی بودند!
«مساجد و عمارت‌های سلطنتی اصفهان را از بیخ و بن کندند. آن عمارت هفت‌دست و آئینه خانه و نمکدان با نقشه‌های عجیب و آئینه‌های بزرگ شفاف و حوض‌های یکپارچه که از سنگ‌های مرمر صاف شفاف تراشیده شده و سلاطین با مخارج گزاف بنا نهاده‌اند، تماماً خراب شده و به جای آن‌ها جز تپه‌ای خاکی، غم‌انگیز و ملالت خیز باقی نمانده‌است». گفتنی است همواره این سؤال مطرح است که تا چه زمان باید بناهای تاریخی در اکثر مواقع با دلسوزی مردم و بخش‌های خصوصی حفظ شود؟! مردم نیز در این امر بسیار تأثیرگذار بوده‌اند. مستند سازان و اصحاب رسانه و خبرنگاران نیز با اطلاع‌رسانی و پی‌گیری یکی دیگر از دلایل حفظ بسیاری از بناهای تاریخی کشور هستند. این نگرانی همواره وجود دارد که در صورت بی‌اهمیتی این گروه‌ها مدیران فرهنگی چه برنامه‌ریزی برای حفظ این بناها که نشان دهنده تاریخ ایران است دارند؟ به‌طور مثال در این مستند پی می‌بریم که بناهای از بین رفته اصفهان به چه شکل بوده‌اند.