stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
گوگل دیپ‌مایند
پژوهش > یادگیری تقویتی عمیق

برخلاف سایر ماشین‌های دارای هوش مصنوعی، مانند دیپ بلو یا واتسون شرکت آی‌بی‌ام، که تنها بر اساس اهداف از پیش تعیین شده توسعه داده می‌شدند و بر همان دامنه پاسخگو بودند، ذهن عمیق اعلام کرده است که سامانه‌های آن‌ها از پیش برنامه‌ریزی نشده است، بلکه از طریق آزمایش پیکسل‌های ورودی به عنوان دادهٔ خام، تجربه می‌اندوزد. از لحاظ تکنیکی این دستگاه از یادگیری عمیق شبکه‌های عصبی پیچشی، با نسخه‌ای طولانی از کیو-یادگیری که نوعی یادگیری تقویتی مستقل از ساختار است استفاده می‌کند. آن‌ها این سامانه را بر روی بازی‌های ویدئویی به خصوص بازی‌های آرکید قدیمی مانند مهاجمان فضا و بریک‌اوت آزمایش می‌کنند. بدون آنکه کدی تغییر کند ماشین هوش مصنوعی شروع به فهم بازی می‌کند به طوری که پس از آنکه مدتی آن بازی را انجام داد می‌تواند آن را به کارآمدترین شکل ممکن و بهتر از هر انسان دیگری آن را انجام دهد (به خصوص در بازی بریک‌اوت). ذهن عمیق در اکثر بازی‌ها (همچون مهاجمان فضا، پک-من، کیو*برت) رکورد قابل توجهی پایین‌تر رکورد جهانی دارد. هوش کنونی ذهن عمیق کاربرد بالایی در بازی‌های دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ دارد، اما در حال حاضر این شرکت در حال کار بر روی بازی‌های سه‌بعدی پیچیده‌تری همچون دوم هستند که برای اولین بار در دههٔ ۱۹۹۰ نمایان شدند.
اطلاعات بیماران در خدمات سلامت ملی (انگلستان)

در ماه آوریل سال ۲۰۱۶ مجلهٔ نیو ساینتیست از امضای توافق‌نامهٔ همکاری میان شرکت دیپ‌مایند و بنیاد بیمهٔ خدمات سلطنتی رایگان سلامت ملی انگلستان خبر داد که این توافق‌نامه در سه بیمارستان در شهر لندن، که سالانه حدود ۱٫۶ میلیون بیمار را درمان می‌کنند، اجرا می‌شود. این افشاگری نشان می‌دهد که شرکت‌های بیمهٔ خصوصی می‌توانند به آسانی به اطلاعات حساس بیمار بدون رضایت آگاهانه از وی دست یابند. این توافق‌نامه امکان دسترسی سامانهٔ سلامت دیپ‌مایند به همهٔ داده‌ها اعم از اطلاعات پذیرش، ترخیص، انتقال بیمار، تصادف و اورژانس، پاتولوژی و رادیولوژی و بخش مراقب‌های ویژه در این بیمارستان‌ها را ممکن می‌کند. این داده‌ها شامل اطلاعات بسیار شخصی و محرمانهٔ بیماران همچون نتایج آزمایش اچ‌آی‌وی بیمار، سابقهٔ اختلال افسردگی عمده یا سقط جنین وی هستند. این خبر موجب اغتشاش مردمی شد اما مسئولان گوگل تاکنون در این مورد اظهارنظر نکرده‌اند، اما این رخداد، قانونی بودن خرید مالکیت این چنین شرکت‌هایی را به چالش کشید.
ابراز نگرانی وسیع مردمی موجب شد تا مدیرعامل کمیتهٔ اطلاعات بر لزوم رمزگذاری این داده‌ها تأکید کند.
در ماه مه سال ۲۰۱۶ مجلهٔ نیو ساینتیست متنی تکمیلی در این زمینه منتشر کرد و از رد صلاحیت امنیت این پروژه از جانب تیم مشاوران امنیتی آژانس تنظیم مقررات بهداشت و درمان خبر داد.
سه بزرگ (ترکیه)

بشیکتاش، ورزشگاه وودافون پارک
فنرباغچه، ورزشگاه شکری سراج‌اوغلو
گالاتاسرای، ورزشگاه ترک تلکام آرنا
سه بزرگ (ترکی استانبولی: Üç büyükler) نام مستعار سه باشگاه ورزشی موفق در ترکیه است که هر سه آن‌ها در استانبول، بزرگترین شهر ترکیه قرار دارد. تیم‌های فوتبال بشیکتاش، فنرباغچه و گالاتاسرای رقابت بزرگی دارند و معمولاً مدعی اصلی رقابت‌ها هستند. در مجموع ۵۵ قهرمانی از ۶۲ قهرمانی سوپر لیگ فوتبال ترکیه را در اختیار دارند. هیچ‌کدام از آن‌ها از سوپر لیگ فوتبال ترکیه جدا نشده‌اند، که از سال ۱۹۵۹ در تمام دوره‌ها حضور داشته‌اند؛ پایین‌ترین موقعیتی که هر یک از آن‌ها به دست آورده‌است ۱۰ام، فنرباغچه، در حالی که پایین‌ترین موقعیت بشیکتاش و گالاتاسرای ۱۱ام است.
تنها دو باشگاه دیگر در خارج از سه بزرگ، سوپر لیگ فوتبال ترکیه را به دست آورده‌اند؛ تیم ترابزون‌اسپور دارای عنوان چهارمین تیم پرافتخار سوپر لیگ فوتبال ترکیه با ۶ قهرمانی است و بورسااسپور یک بار در فصل ۱۰–۲۰۰۹ به جمع قهرمانان پیوست  باشاک شهیر نیز یک بار در فصل ۲۰۱۹-۲۰به قهرمانی رسید. گالاتاسرای بیشترین قهرمانی را دارد.
یه گله جا

یه گله جا یک مجموعهٔ تلویزیونی محصول سال ۱۳۹۶ به کارگردانی تلویزیونی علیرضا محمودزاده ، علی مختارزاده، نویسندگی محمد کاظم اخوان و  تهیه‌کنندگان سید محسن مناجاتی و مجید قناد می‌باشد، که از برنامه کودک و نوجوان شبکهٔ دو پخش شد.
| یه گله جا | یه گله جا |
| --- | --- |
ژانر: کودک و نوجوان
کارگردان:  علیرضا محمودزاده ، علی مختارزاده
بازیگران: مرتضی ضرابیحسین محب اهریساناز سماواتیمسعود غزنچای
کشور سازنده:  ایران
زبان اصلی: فارسی
پخش: پخش
شبکهٔ اصلی: شبکه دو
داستان فیلم

اول شخصیت عمو قناد می‌باشد، و شخصیت‌های نمایشی چون «داداشی»، «مامان قندی»، «مچاله چرخی» و... در آن به ایفای نقش می‌پردازند.
محور اصلی برنامه سلامتی، تندرستی و بهداشت خانواده شاد و مفرح «یه گله جا» است که با مشارکت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تهیه شده است.
سیردریا

«سیحون» به اینجا تغییرمسیر دارد. برای دیگر کاربردها، سیحون (ابهام‌زدایی) را ببینید.
River in ازبکستان، تاجیکستان و قزاقستان
| سیردریا | سیردریا |
| --- | --- |
کشورهای زردرنگ در حوضهٔ آبخیز دریاچه آرال قرار دارند.: کشورهای زردرنگ در حوضهٔ آبخیز دریاچه آرال قرار دارند.
مکان: مکان
کشور: ازبکستان، تاجیکستان و قزاقستان
ویژگی‌های ظاهری: ویژگی‌های ظاهری
سرآب:  
 • مکان: رودخانه‌های نارین و قره‌دریا
 :  
دهانه: دریاچه آرال
طول: ۲٬۲۱۲ کیلومتر
اندازهٔ حوضه: ۲۱۹٬۰۰۰ کیلومتر مربع
دبی: ۷۰۳ متر مکعب بر ثانیه (نزدیک ریزشگاه)
 :  
موقعیت رود سیردریا (رود جیحون) در نقشه ایران در عصر خلفای عباسی (در بالای نقشه سمت راست). برگرفته از کتاب جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی
رودهای وخش و یخشاارته
رودخانهٔ آمو پس از سرچشمه گرفتن در کوه‌های مرزی تاجیکستان و افغانستان با گذر از مرز افغانستان و پس از گذر از ترکمنستان و ازبکستان با پیوستن به رود سیر دریا به دریاچهٔ آرال می‌ریزد.
سیردَریا (رود یخشاارته به معنی مروارید اصل/ Jaxartus) یا سیحون یا گل‌زریون، بعد از آمودریا، دومین رود پرآب در آسیای میانه است که به دریاچه خوارزم (آرال) می‌ریزد. تاجیک‌ها به رود، دریا می‌گویند. این رود دو سرچشمه دارد، یکی کوه‌های تیان‌شان در قرقیزستان کنونی و دیگری شرق ازبکستان است. این رود در ۲۲۲۰ کیلومتر در غرب و شمال غربی سرچشمه دارد و پس از گذر از جنوب کشور کنونی قزاقستان به دریاچه خوارزم می‌رسد. این رود در گذر خود سرتاسر کشتزارهای پنبه را در آسیای مرکزی آبیاری می‌کند. سیردریا از کنار شهرهای خجند و قیزیل‌اوردا و خوقند می‌گذرد.
معنی لغوی

در منابع اروپای غربی، سیردریا با نام یونانی باستانی‌اش Jaxartes) Ιαξάρτης؛ یَکسارتِس) شناخته می‌شود، که برگرفته از واژهٔ زبان پهلوی «یَخشَرت» (آنطور که یوزف مارکوارت، خاورشناس نامدار آلمانی، در «Die Chronologie der alttürkischen Inschriften» یاد کرده)، برگرفته از واژهٔ پارسی باستانی «یَخشَه اَرتَه»، به معنای «مروارید واقعی» است. در سده (دهم هجری) ابوالغازی بهادُرخان، مورخ و خان خیوه، دریاچه خوارزم را «سیر تِنیزی» (دریای سرخ‌رنگ) نامید.[نیازمند منبع]
تاریخچه

دریاچه خوارزم از سال ۱۹۶۰ به بعد رو به خشکی رفت و نود درصد آن خشک شده‌است. دلیل این خشکی بیشتر این بوده که شوروی سابق مسیر دو رودخانه سیحون و جیحون را به سمت بیابان‌ها تغییر می‌دهد تا آن اراضی را به زمین‌های کشاورزی تبدیل کند. از زمان هخامنشیان آسیای میانه را اورزمی یا خوارزمی می‌نامیدند که در پارسی نو به شکل خوارزم (زمین خوار و پست و جلگه ای) درآمد. نام این دریاچه در طول تاریخ دریاچه خوارزم یا دریاچه وخش بوده‌است ولی از زمانی که آسیای مرکزی به دست مغول‌ها و روس‌ها افتاد نام غیراصیل آرال جایگزین نام تاریخی خوارزم شد. دو رود تاریخی این سرزمین هم رود وخش و رود یخشاارته بود که از سده ۱۶ به بعد به نام‌های آمودریا و سیردریا جعل شد.
جغرافیا

در میان شش حوضه رودخانه اصلی آسیا، یعنی براهماپوترا، سند، گنگ، مکونگ، آمودریا و سیردریا، سیردریا با حوضه آبریز ۴۰۲۷۶۰ کیلومتر مربع با متوسط جریان سالانه از ۳۹ کیلومتر مکعب کوچکترین حوضه است، اما با چالش‌هایی همچون بقیه حوضه‌های بزرگ‌تر روبه‌رو است. در جریان نیم قرن اخیر، ویژگی‌های رواناب سیردریا به‌طور قابل توجهی تغییر کرده‌است: سهم ذوب برف در آن یک پنجم کاهش یافته، در حالی که سهم رواناب یخچال‌های طبیعی افزایش یافته است.
یرکین تاپالوف

| اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی |
| --- | --- | --- | --- |
نام کامل:  Yerkin Oleguly Tapalov
زادروز:  ۳ سپتامبر ۱۹۹۳ ‏(۳۱ سال)
زادگاه:  اورال، قزاقستان
قد:  ۱٫۸۰متر
پست:  میانی
اطلاعات باشگاهی: اطلاعات باشگاهی
باشگاه کنونی:  توبول
شمارهٔ پیراهن:  ۱۶
باشگاه‌های حرفه‌ای*: باشگاه‌های حرفه‌ای*
| سال‌ها |  باشگاه‌ها |  بازی† |  (گل)† |
| ۲۰۱۱–۲۰۱۸ |  آکژایک |  ۱۱۳ |  (۱) |
| ۲۰۱۹–۲۰۲۰ |  ژتیسو |  ۲۱ |  (۰) |
| ۲۰۲۰ |  کاسپی |  ۲ |  (۰) |
| ۲۰۲۰–۲۰۲۱ |  شاختار قراغندی |  ۱۲ |  (۱) |
| ۲۰۲۱–۲۰۲۲ |  آکژایک |  ۲۵ |  (۲) |
| ۲۰۲۲ |  توران |  ۹ |  (۰) |
| ۲۰۲۲–۲۰۲۳ |  قزل‌یار |  ۳۶ |  (۰) |
| ۲۰۲۴– |  توبول |  ۱۹ |  (۲) |
تیم ملی‡: تیم ملی‡
| ۲۰۱۹– |  قزاقستان |  ۱۲ |  (۰) |
 تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است و آمار به روز شده در تاریخ ۱۶ نوامبر ۲۰۲۴.   ‡ آمار بازی‌ها و گل‌های ملی به‌روز شده در تاریخ ۲۳ نوامبر ۲۰۲۳:  تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است و آمار به روز شده در تاریخ ۱۶ نوامبر ۲۰۲۴.   ‡ آمار بازی‌ها و گل‌های ملی به‌روز شده در تاریخ ۲۳ نوامبر ۲۰۲۳
یرکین اولگولی تاپالوف ( قزاقی: Еркін Олегұлы Тапалов Erkın Olegūly Tapalov ; متولد ۳ سپتامبر ۱۹۹۳) یک فوتبالیست قزاقستانی است که در پست هافبک برای توبول بازی می‌کند. وی سابقه بازی برای تیم ملی قزاقستان را نیز در کارنامه خود دارد.
حرفه

تاپالوف نخستین بازی حرفه‌ای خود را در ۲۰ آوریل ۲۰۱۱ با پیراهن آکژاییک در باخت ۴–۱ برابر طراز در جام حذفی قزاقستان انجام داد.
حرفه > حرفه بین‌المللی

تاپالوف اولین بازی ملی خود را برای تیم ملی قزاقستان در بازی دوستانه ۱–۰ مقابل مولداوی در ۲۱ فوریه ۲۰۱۹ انجام داد.  همچنین وی در بازی مرحله پلی آف مقدماتی یورو ۲۰۲۴ در باخت سنگین ۵-۰ قزاقستان به تیم ملی فوتبال یونان در دقیقه ۸۵ بازی به اشتباه دروازه تیم خودی را باز کرد.
هریرود

River in افغانستان، ایران و ترکمنستان
| هریرود | هریرود |
| --- | --- |
مکان: مکان
کشورها: افغانستان، ایران و ترکمنستان
ویژگی‌های ظاهری: ویژگی‌های ظاهری
سرآب:  
 • مکان: ولسوالی لعل و سرجنگل
 :  
دهانه:  
 • مکان: بیابان قره‌قوم
اندازهٔ حوضه: ۳۹۳۰۰ کیلومتر مربع
هریرود نام رودی است با طول ۱٬۱۰۰ کیلومتر که از مناطق مرتفع ولسوالی لعل و سرجنگل  سرچشمه می‌گیرد و با گذر از ولایت‌های غور و هرات در افغانستان، از مرز مشترک افغانستان و ایران می‌گذرد پس از پیوستن کشف‌رود به آن، با نام رود تجن وارد شنزارهای کشور ترکمنستان شده و به بیابان قره‌قوم منتهی می‌شود.
هریرود دومین رود مهم افغانستان پس از هیرمند است که مربوط حوزه آبگیر هریرود در شمال غربی افغاستان می‌باشد. منبع اولی هریرود دریای لعل و سرجنگل است که از غرب کوه بابا سرچشمه می‌گیرد و به‌سوی شهر فیروزکوه جریان دارد. در منطقه دولت‌یار دریاهای دیگری به آن می‌پیوندد و از آنجا به‌بعد به‌نام هریرود یاد می‌شود. شاخه مهم جنوب آن رود تگاب اوشلان است، که از شمال رشته‌کوه‌های سیاه‌کوه غربی سرچشمه گرفته موازی با هریرود جریان دارد و در منطقه ماروه به آن می‌پیوندد. شاخه مهم شمالی آن دریای کرُخ است که از جنوب رشته‌کوه‌های سفیدکوه غربی سرچشمه گرفته و در منطقه کرُخ به آن می‌پیوندد. دریای کرُخ ۹۵ کیلومتر طول دارد و حوزه آبگیر آن، ۷۸۲۰ کیلومتر مربع است.
پس از پیوستن کشف‌رود به آن، با نام رود تجن وارد شنزارهای کشور ترکمنستان شده و به بیابان قره‌قوم منتهی می‌شود.

نام‌های هری و هریوا که نام‌های باستانی هرات هستند از نام این دریا گرفته شده‌اند. واژهٔ هرَی از زبان فارسی باستان هَرَیو آمده که به معنی «پُرشتاب» است. در یونانی آنرا Arius و در لاتین آنرا Tarius یاد میکند.
دبی

دبی یا میزان آبدهی هریرود به‌طور میانگین ۵۵ متر مکعب بر ثانیه است. در دهه‌های گذشته دبی این رود دو بار در میان سال ۱۹۶۱ و ۱۹۶۳ در شهر فیروزکوه ولایت غور اندازه‌گیری شده‌است. دبی محاسبه شده در آن زمان ۲۲٫۳ متر مکعب بر ثانیه بوده‌است. بر اثر یک سیل در سال ۱۹۳۹ میلادی دبی رود به ۱۰۹۰ متر مکعب بر ثانیه افزایش یافت. بر اثر یک خشکسالی ۱۰ ماهه در سال ۲۰۰۰ رود هریرود به‌طور کامل خشک شد.
سدها

سد دوستی توسط ایران و ترکمنستان در سال ۱۳۸۴ برای تأمین آب کشاورزی و آشامیدنی مشهد ساخته شده است. سد سلما توسط دولت هند در افغانستان در سال ۱۳۹۴ برای تامین آب کشاورزی و آشامیدنی هرات ساخته شده است.
سد پاشدان در سال ۱۴۰۳ توسط آذربایجان بر روی هریرود ساخته شد
جغرافیا

هریرود از دریا(رودخانه)های مهم حوضهٔ غرب افغانستان است و میان رشته‌کوه‌های سفیدکوه و سیاه‌کوه از شرق به سمت غرب جریان دارد. دریای هری‌رود از کوه بابا و مناطق مرتفع لعل و سرجنگلِ هندوکش با ارتفاع تقریبی ۳٬۹۰۰ تا ۴٬۰۰۰ متر سرچشمه می‌گیرد. بند امیر ساحهٔ آب‌بخش اصلی هری‌رود است. هری‌رود از سرچشمه‌اش تا دهکده‌ کوهسان تقریباً ۵۶۰ کیلومتر فاصله را به موازات رشته‌کوه‌های سفیدکوه و سیاه‌کوه می‌پیماید. دریای لعل و سرجنگل معاونان اولی هری‌رود هستند که هر دو در حصهٔ دولت‌یار یکی شده و به استقامت غرب جریان می‌یابند. دریای دیگری به نام تگاب اوشلان در نزدیکی ماروه به این دو دریا وصل می‌گردد و همگی در همان مجاورت به هری‌رود می‌پیوندند. معاون چهارمی به نام دریای کَرُخ نیز هست که در ساحه شرقی ولایت هرات با هری‌رود یک‌جا می‌شود. هری‌رود از دهکده‌های کوهستانی شمال اسلام‌قلعه به استقامت شمال به اندازهٔ ۹۵ کیلومتر جریان می‌یابد و مرز مشترک افغانستان و ایران را تشکیل می‌دهد. سپس در دهنهٔ ذوالفقار خاک افغانستان را ترک می‌کند و سرحد مشترک میان ایران و ترکمنستان را تا سرخس تشکیل می‌دهد. از سرخس به بعد ابتدا استقامت شمال را اختیار کرده، بعد قدری به جانب شمال غرب منحرف شده، در نهایت به ریگستان‌های ترکمنستان می‌ریزد.
جایگاه تاریخی

منار جام به عنوان دومین منار بلند جهان با ۶۵ متر بلندی در حاشیهٔ این رود قرار دارد. در کتاب مقدس زرتشتیان اوستا اشاراتی به این رود شده و از آن نام برده می‌شود. همچنین شواهدی از حضور بوداییان طی سده‌های گذشته و در ابتدای ظهور آیین بودایی در اطراف این رود یافت شده و در کتاب ریگ‌ودا اشاراتی در رابطه با هریرود موجود است.
منظره از رود هریرود در کنار منار جام
یک سرباز لیتوانیایی در ولایت غور در کنار هریرود
و پای من که قلم شد نوشت برگردیم

| 0 | 1 |
| --- | --- |
طرح جلد «و پای من که قلم شد نوشت برگردیم»: طرح جلد «و پای من که قلم شد نوشت برگردیم»
نویسنده(ها): بکتاش آبتین
کشور: ایران
زبان: فارسی
موضوع(ها): شعر فارسی
گونه(های) ادبی: شعر آزاد
ناشر: روزگار
تاریخ نشر: ۱۳۷۸
شمار صفحات: ۶۸
شابک: شابک ‎۹۷۸۹۶۴۶۶۷۵۳۴۶
پیش از: مژه‌ها چشم‌هایم را بخیه کرده‌اند 
و پای من که قلم شد نوشت برگردیم اولین مجموعهٔ بکتاش آبتین، شاعر، کارگردان و زندانی سیاسی ایرانی، است که در سال ۱۳۷۸ به چاپ رسید.
این مجموعه غزل‌ها و اشعار آزاد آبتین را شامل می‌شود.
مشخصات و درونمایه کتاب

این مجموعه اولین مجموعه اثر بکتاش آبتین (که در آن زمان «مهدی کاظمی» نام داشت) بود که در سال ۱۳۷۸ توسط «نشر روزگار» در تیراژ ۵۰۰۰ نسخه به چاپ رسید. این کتاب شامل ۲۵ شعر در دو دفتر بود: دفتر اول شامل اشعار آزاد و دفتر دوم شامل غزل‌هایی با مضامین عاشقانه و دارای زبانی نو بود
دفتر آزاد این مجموعه «تاول، بلندترین فریاد سوختن است» و دفتر غزل آن «و پای من که قلم شد نوشت برگردیم» نام دارد.
نقدها و نظرات

از دیدگاه شیدا محمدی، شاعر، این غزل‌ها نشان‌گر تسلط او بر اوزان عروضی و شعر کلاسیک بودند. به گفتهٔ محمدی «زبان و محوریت معنایی غزل‌های بکتاش، زبان معاصر است و دربرگیرندهٔ روایت زندگی یک انسان معاصر.»
علیرضا بهنام، شاعر و منتقد، نیز نام این مجموعه را عنوانی خیره‌کننده و بسیار نو برای نیمهٔ دهه هفتاد می‌داند.
سید رضا اورنگ، منتقد و مدرس سینما، غزل‌های بکتاش را خواندنی می‌داند، زیرا شناخت خوبی از شعر قدیم و جدید دارد.
هرمز شریفی، شاعر، اعتقاد دارد که «در این اشعار با موتیف‌های رایج شعر کلاسیک مواجه‌ایم که گاهی با دستکاری در زبان و گاهی با تکیه بر صنایع ادبی و گاه با خلق تصاویر سورئال، به دنبال جان گرفتن و تازه شدن هستند». او اهمیت این کتاب را در این می‌داند که نقطهٔ آغاز مسیر شعر بکتاش را مشخص می‌کند.
مهدی غبرایی

مهدی غبرایی
مهدی غبرایی (۲ مرداد ۱۳۲۴ در لنگرود) مترجم ایرانی است.
زندگی‌نامه

مهدی غبرایی در سال ۱۳۲۴ در لنگرود به دنیا آمد. او فرزند محمد غبرایی و فاطمه محمد راسخی است. دوران تحصیلات ابتدایی و دبیرستان را در لنگرود گذراند. در سال ۱۳۴۷ از دانشگاه تهران در رشته علوم سیاسی لیسانس گرفت. از سال ۱۳۶۰ به‌طور حرفه‌ای به کار ترجمه ادبی پرداخت. دو برادر او، فرهاد غبرایی و هادی غبرایی نیز مترجم بودند. بزرگ‌ترین برادر او احمد غبرایی و برادران دیگر او حسن، حسین و محسن غبرایی هستند. خواهران او نیز به ترتیب سنی نیره و منیره غبرایی‌اند.
در سال ۱۳۹۵، اعلام شد مهدی غبرایی رمان‌های «خاکستر و خاک» و «هزارخانه خواب و اختناق» از عتیق رحیمی را از زبان انگلیسی به فارسی ترجمه کرده و قرار است از سوی انتشارات ثالث منتشر شوند. این رمان‌ها در اصل به زبان فارسی نوشته شده و پیشتر از سوی انتشارات خاوران در پاریس و انتشارات ورجاوند در ایران منتشر شده بودند. غبرایی دلیل ترجمهٔ خود را «فهمیده نشدن مفاهیم فارسی دری در ایران» اعلام کرد. مدیر انتشارات خاوران با اعتراض به این مسئله اعلام کرد اگر این ترجمه‌ها جمع‌آوری نشود، نسخه اصلی و بدون سانسور این کتاب‌ها را به‌طور مجانی در اینترنت منتشر خواهد کرد.
منطقه سبز بغداد

نمایی از منطقه سبز در بغداد
نمای هوایی و نقشه منطقه سبز بغداد
منطقه سبز بغداد (عربی: المنطقة الخضراء، انگلیسی: Baghdad’s Green Zone) یا به اختصار منطقهٔ سبز، مشهورترین نام برای منطقه بین‌المللی بغداد (به انگلیسی: International Zone of Baghdad) است. این محدوده به وسعت ۱۰ کیلومترمربع (۳٫۹ مایل‌مربع) در محلهٔ کرخ واقع در مرکز شهر بغداد، پایتخت عراق قرار دارد که مراکز دولتی و ادارات مهم حکومت ائتلاف موقت عراق، نهادهای فدرال عراق مانند کاخ ریاست جمهوری و کاخ نخست‌وزیری و سفارتخانه‌های آمریکا و انگلیس، و نیروهای چندملیتی باقی‌مانده در خاک عراق و در آنجا قرار دارند. دورتادور منطقه سبز بغداد دیوارهای بتنی بلند کشیده شده‌است و خودروهای زرهی با دقت از آن مراقبت می‌کنند. در مقابل، منطقهٔ قرمز به دیگر بخش‌ها و نقاط بغداد بلافاصله خارج از حصار پیرامونی منطقهٔ سبز گفته می‌شود اما به‌تدریج برای تمامی مناطق ناامن خارج از پست‌های نظامی استفاده شد. هر دو اصطلاح، از نام‌گذاریهای نظامی سرچشمه گرفته‌است.
پیش‌از حمله آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ میلادی، چیزی به نام منطقه سبز بغداد وجود نداشت. در آن زمان ساختمان ریاست‌جمهوری صدام حسین و مجموعه‌ای از کاخ‌های متعلق به خانوادهٔ وی در این منطقه قرار داشت.
مسئولیت کنترل کامل و حفظ امنیت منطقه سبز بغداد تا تاریخ اول ژانویه سال ۲۰۰۹ میلادی به عهده نیروهای چند ملیتی بود و پس از آن به نیروهای امنیتی عراق واگذار شد. در سال ۲۰۱۹ و در پی اعتراضات مردم از ورود آن‌ها به منطقه سبز جلوگیری شد.
نگارخانه

نگاره‌های مرتبط با منطقهٔ سبز بغداد
یکی از چهار ورودی اصلی منطقه سبز بغداد
منطقهٔ سبز بغداد
مسجد بغداد
منطقهٔ قرمز بغداد
منطقهٔ قرمز بغداد
گنبد طلا
کاخ ریاست جمهوری
بنای ناتمام ستاد حزب بعث - منطقه عراق
ماکیان ایکس یک

| 0 | 1 |
| --- | --- |
 HDE 226868 (نمایش داده نشده‌است) در نزدیکی ستاره η (پایین مرکز) در نقشه ماکیان.:  HDE 226868 (نمایش داده نشده‌است) در نزدیکی ستاره η (پایین مرکز) در نقشه ماکیان.
اطلاعات رصدی  مبدأ J2000      اعتدال J2000: اطلاعات رصدی  مبدأ J2000      اعتدال J2000
صورت فلکی: ماکیان
بعد: ۱۹h ۵۸m ۲۱٫۶۷۵۶s
میل: ‏ ۰۵٫۷۷۵″ ۱۲′ ‎+۳۵°
قدر ظاهری (ع): ۸٫۹۵
مشخصات: مشخصات
نوع طیف: O9.7Iab
شاخص رنگ U−B: −0.30
شاخص رنگ B−V: +۰٫۸۱
نوع متغیر: متغیر بیضوی
اخترسنجی: اخترسنجی
سرعت شعاعی (Rv): −۱۳ ک.م./ث
حرکت خاص (μ):  بعد: −۳٫۸۲ mas/yr   میل: −۷٫۶۲ mas/yr 
اختلاف‌منظر (π): ۰٫۵۸ mas
فاصله: ۶۰۰۰ سال نوری  (۲۰۰۰ پارسک)
قدر مطلق (MV): ۰٫۲±-۶٫۵
جزئیات: جزئیات
جرم: ۲۰–۴۰ M☉ 
شعاع: ۲۰–۲۲ R☉
درخشندگی: (۳–۴)&#۸٬۲۰۶;×۱۰۵ L☉
گرانش سطحی (log g): ۰٫۰۷±۳٫۳۱ cgs
درجه حرارت: ۳۱٬۰۰۰ کلوین
سن: ۵ میلیون سال
نام‌گذاری‌های دیگر: نام‌گذاری‌های دیگر
 BD+۳۴ ۳۸۱۵، HD (یا HDE) ۲۲۶۸۶۸، SAO ۶۹۱۸۱، HIP 98298, V1357 Cyg. :  BD+۳۴ ۳۸۱۵، HD (یا HDE) ۲۲۶۸۶۸، SAO ۶۹۱۸۱، HIP 98298, V1357 Cyg. 
ماکیان ایکس یک یا دجاجه ایکس یک (به انگلیسی: Cygnus X-1، کوتاه‌شده: Cyg X-1‏) منبعی مشهور از پرتو ایکس در فضا است که در صورت فلکی ماکیان قرار دارد. در سال ۱۹۶۴ و در خلال پرواز یک تلسکوپ فضایی مدار پایین کشف شد و یکی از بزرگترین منابع پرتو ایکس در آسمان است که پرتوی ایکسی با شارش ۲٫۳‎×۱۰−۲۳ Wm−۲Hz−۱‏ تولید می‌کند. ماکیان ایکس یکی از بزرگترین احتمالات برای سیاه‌چاله است. این جسم حدود ۲۱٫۲ برابر جرم خورشید، تخمین زده می‌شود و هرچه در اطرافش باشد به مشابه این رفتار می‌کند که در کنار یک سیاه‌چاله‌است. شعاع افق رویداد آن ۲۶ کیلومتر محاسبه می‌شود.
ماکیان ایکس یک دوتایی پرتو ایکس پرجرم است و حدود ۶۰۰۰ سال نوری از خورشید فاصله دارد که شامل یک ابرغول آبی متغیر با نام HDE ۲۲۶۸۶۸، یک قرص برافزایشی * که پرتو ایکس ایجاد می‌کند می‌شود. مواد دور این سیاه‌چاله میلیون‌ها درجه کلوین (K) دما دارند، و بدین علت در طول موج ایکس تابش می‌کنند. یک جفت افشانه فضایی به شکل عمودی از دو سر سیاه‌چاله خارج می‌شود.
این سامانه عضو یک مجموعه ستاره به نام ماکیان OB3 است، به معنی این‌که ماکیان ایکس یک حدود پنج میلیون سال قدمت دارد و تشکیل یافته از ستاره‌ای با جرم بیشتر از ۴۰ برابر جرم خورشید است. اکثر جرم ستارهٔ قدیمی به خاطر از دست دادن پوسته از بین رفته‌است. مرگ این ستاره همراه با یک ابرنواختر همراه بوده‌است، نتیجه انفجار این بوده‌است که مرکز ستاره به سیاه‌چاله تبدیل شده‌است.
ماکیان ایکس یک موضوع شرط‌بندی علمی بین استیون هاوکینگ و کیپ ثورن در سال ۱۹۷۴ بوده‌است، که در آن هاوکینگ معتقد بود که این جرم یک سیاه‌چاله نیست. او سیاه‌چاله بودن ماکیان ایکس یک را در سال ۱۹۹۰ بعد از کشف اطلاعات مربوط به امواج گرانشی تأیید کرد.
کشف و رصد

رصد پرتوهای ایکس به اخترشناسان اجازه بررسی پدیده‌های آسمانی را می‌دهد، بلعیده‌شدن گازها در سیاه‌چاله موجب افزایش دمای گازها تا میلیون‌ها درجه کلوین می‌شود و بدین جهت پرتوی ایکس تابش می‌کنند. بهر حال، چون پرتو ایکس توسط جو زمین جذب می‌شود برای مطالعه، دانشمندان یا به ارتفاعات می‌روند ویا از اقمار مصنوعی استفاده کنند. ماکیان ایکس یک از طریق بررسی امواج پرتو ایکس کشف شد. کشف آن از طریق یک پرواز زیرمداری پژوهشی بود، که از سکوی پرتاب وایت سندز در نیومکزیکو پرتاب شد؛ که بخشی از نقشه بررسی منابع پرتو ایکس در آسمان است، در سال ۱۹۶۴ توسط آئروبی که یک فضاپیمای مدار پایین است و در طی نقشه‌برداری کشف شد. این راکت‌ها از شمارشگر گایگر استفاده می‌کردند که طول موج بین ۱ تا ۱۵ آنگستروم و در مقطع‌های ۸٫۴ درجه‌ای را بررسی می‌کرد.
در نتایج این نقشه‌برداری، هشت منبع پرتو ایکس کشف شدند، که در میانشان Cyg XR-1 (بعداً Cyg X-1) و در صورت فلکی ماکیان بود. با مختصات آسمانی بعد ۱۹h۵۳m و میل ۳۴٫۶°. در این مکان نور یا امواج رادیویی خاص دیده نمی‌شد.
در بررسی‌های بیشتر، در ۱۹۶۳ و توسط ریکاردو گیاکونی و هرب گورسکی پیشنهاد دادند که همدم ستاره از لحاظ پرتو ایکس بررسی شود. ناسا فضاپیمای اوهارو را در سال ۱۹۷۰ برای این کار فرستاد، اوهارو ۳۰۰ منبع جدید پرتو ایکس را کشف کرد. بررسی‌های اوهارو نشان داد در ماکیان ایکس یک بی‌ثباتی وجود دارد و در هر چند ثانیه تغییراتی در آن به وجود می‌آید. این تغییرات سریع این معنی می‌داد: زایش انرژی به اندازه مساحتی کوچک ۱۰۵ km، است * سرعت نور ارتباط بین فضاها را محدود می‌کند. برای یک مقایسه قطر خورشید ۱٫۴‎×۱۰۶ کیلومتر است.
در مدت دوره، یک منبع امواج رادیویی در همان منطقه از فضا کشف شد که از همان منبع پرتو ایکس جاری می‌شد. اندازه‌گیری‌های بیشتر نشان داد مکان انتشار امواج رادیویی متفاوت و در ستاره BD ۳۴°۳۸۱۵، است که، در کره سماوی، مکان این ستاره در نیم درجه‌ای از ستاره قدر چهارم اتا ماکیان قرار دارد. BD ۳۴°۳۸۱۵ یک ابرغول است که، خودش در انتشار پرتو ایکس ناتوان است؛ بنابراین، باید همدمی داشته باشد که دور آن گازهایی با میلیون‌ها درجه کلوین بچرخند تا پرتوی ایکس با این مقدار تولید شود.
لویی وبستر و پائول ماردین، در رصدخانه سلطنتی گرینویچ، و چالرز توماس بولتن، از رصدخانه دیوید دانلوپ که در دانشگاه تورنتو قرار دارد، در سال ۱۹۷۱ اعلام کردند که جرم پنهانی در همدم BD ۳۴°۳۸۱۵ قرار دارد. این کار از طریق اندازه‌گیری اثر دوپلر در طیف ستاره انجام شد. مقداری جرم قرار دارد که در مدار حرکت می‌کند. نتایج نشان داد این همدم به احتمال زیاد سیاه‌چاله‌است زیرا بیش از سه برابر جرم خورشید، جرم دارد و بیش از این مقدار نمی‌تواند یک ستاره نوترونی باشد.
با بررسی‌های بیشتر احتمال این موضوع تشدید شد و در کنفرانس اتحادیه بین‌المللی نجوم در سال ۱۹۷۳ به تصویب رسید که این ستاره بیشترین شباهت را به سیاه‌چاله دارد. بررسی‌های دقیقتر نشان داد ماکیان ایکس یک تپ‌های با مدت یک میلی‌ثانیه از خود بیرون می‌دهد. این وقفه‌های منظم نشان داد که ماده در محیط سیاه‌چاله در حال بلعیده‌شدن است. تپ‌های پرتو ایکس سه ثانیه بعد از سقوط ماده به سمت سیاه‌چاله ایجاد می‌شود.
ماکیان ایکس یک تاکنون توسط رصدخانه‌های بسیاری رصد و بررسی شده‌است. تشابهات بین پرتوهای ایکس منتشر شده از HDE 226868/Cygnus X-1 و هسته کهکشانی فعال اشاره به این می‌دارد که ساختمان جذب سیاه‌چاله‌ها همراه با چرخش مواد قبل از بلعیده شدن و ایجاد افشانه‌ها است. به این علت، ماکیان ایکس یک در زمره ستارگانی قرار می‌گیرد که به آنها ریزتپ‌اختر می‌گویند.
سیستم ستاره

این جرم فشرده همدم یک ابر غول آبی است که در طی۰٫۰۰۰۰۱۶±۵٫۵۹۹۸۲۹روز به دور مرکز ثقلشان می‌گردند. از دید زمین، این جسم فشرده هیچ وقت پشت ستاره دیگر نمی‌رود؛ به عبارت دیگر، این سیستم دوتایی به هیچ وجه گرفتی نیست. اگرچه، انحراف مداری مدار این دو، در بررسی‌های سال ۲۰۰۷ ۶٫۸±۴۸٫۰° است، و اینگونه معنی می‌دهد که نیم‌قطر بزرگ حدود ۰٫۲ واحد نجومی است، یا ۲۰٪ فاصله زمین تا خورشید. خروج از مرکز این مدار بسیار پایین و در حدود ۰٫۰۱±۰٫۰۶ است؛ که بسیار نزدیک به دایره می‌باشد. فاصله زمین تا این سامانه برابر ۲٬۰۰۰ پارسک (۶٬۰۰۰سال نوری) است که توسط قمر مصنوعی ابرخس اندازه‌گیری شده‌است، اما در مورد این مقدار شک و تردیدهایی وجود دارد.
این سامانه، حرکاتی نیز با مجموعه ستاره‌ای به نام ماکیان OB3 دارد که در ۲٬۰۰۰ سال نوری از خورشید قرار دارد. این به معنی این است که HDE 226868, Cygnus X-1 و این مجموعه ستاره ماکیان OB3 ممکن است در یک زمان و در یک مکان تشکیل شده‌باشند. اگر این چنین باشد، عمر این سامانه حدود ۱٫۵±۵ میلیون سال است. حرکت HDE ۲۲۶۸۶۸ به سوی Cygnus OB3 برابر ۳±۹ کیلومتر بر ثانیه است، فاصله این سامانه با مرکز مجموعه ستارگان ۶۰ پارسک است، و ممکن است جاذبه‌ای بین آنها باشد به طوری که این فاصله ممکن است در ۲±۷ میلیون سال پیش در کنار هم بوده‌باشند که با سن تخمینی مطابقت دارد.
با عرض سماوی ۳ درجه و طول سماوی ۷۱ درجه، احتمال می‌رود در بازوی جبار در کهکشان راه شیری باشد، این بازو در نزدیکی بازوی کمان قرار دارد اما ثابت شده‌است که ماکیان ایکس یک در این بازو نیست، با وجود اینکه در کهکشان راه شیری مرز مشخصی بین بازوها وجود ندارد.