stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
امبرائر سی-۳۹۰ میلنیوم

Brazilian military transport aircraft/tanker
| سی-۳۹۰ میلِنیوم | سی-۳۹۰ میلِنیوم |
| --- | --- |
 سی-۳۹۰ میلِنیوم در حال پرواز:  سی-۳۹۰ میلِنیوم در حال پرواز
اطلاعات کلی: اطلاعات کلی
کشور سازنده:  برزیل
کارخانهٔ سازنده: امبرائر
مدیریتو استفاده:  نیروی هوایی برزیل   نیروی هوایی پرتغال  نیروی هوایی هلند(آتی)   نیروی هوایی اتریش(آتی)  نیروی هوایی چک(آتی) 
تعداد ساخته‌شده: ۱۳ (شامل نمونه‌های اولیه)[نیازمند منبع]
تاریخ: تاریخ
تولیدشده: ۲۰۱۴ تازمان حال
تاریخ معرفی: ۲۰۱۹
نخستین پرواز: ۳ فوریه ۲۰۱۵
امبرائر سی-۳۹۰ میلِنیوم (به پرتغالی: Embraer C-390 Millennium) یک هواپیمای ترابری نظامی با اندازه متوسط، با پیشرانه دو موتور جت است که توسط شرکت سازنده هوافضای برزیل (امبرائر) طراحی و تولید شده است. سی-۳۹۰ میلنیوم سنگین‌ترین هواپیمایی است که شرکت تا به توسط امبرائر تا به امروز تولید شده است.
کار بر روی این پروژه در اواسط دهه ۲۰۰۰ در امبرائر آغاز شد و تلاش‌های اولیه حول یک مشتق مفهومی از هواپیمای جت مسافربری ئی-۱۹۰ با ابعاد و اندازه مشابه با لاکهید سی-۱۳۰ هرکولس متمرکز شد. در این پروژه امبرائر نمایل به استفاده از موتورهای جت توربوفن بود، به جای توربوپراپ داشت. حمایت او سرمایه‌گذاری از این طرح تواماً از سوی دولت برزیل و نیروی هوایی برزیل صورت گرفت. در ماه می ۲۰۰۸، دولت برزیل مبلغ ۸۰۰ میلیون رئال برزیل معادل با (۴۴۰ میلیون دلار آمریکا) در توسعه این پروژه سرمایه‌گذاری کرد. در آوریل ۲۰۰۹، امبرائر قراردادی به مبلف ۱٬۵ میلیارد دلاری برای دو نمونه اولیه منعقد کرد. این هواپیما در ابتدا سی-۳۹۰ بعداً در اوایل ۲۰۱۱به نام کیٰ‌سی-۳۹۰ نامگذاری شد.در طی نمایشگاه هوایی پاریس در سال ۲۰۱۱، امبرائر اعلام نمود که قصد دارد نسخه ای کشیده از این هواپیما را به عنوان یک هواپیمای باری غیرنظامی به بازار عرضه نماید. به سرعت با شرکت‌های مختلف هوافضای دیگر در این برنامه، از جمله
فابریکا آرخنتینا دی آویونس (FAdeA)، شرکت ملی هوانوردی شیلی(ENAER)، شرکت صنایع هوانوردی پرتغال (OGMA) و بوئینگ، همکاری‌ها شکل گرفت. سرمایه‌گذاری مشترک با بوئینگ در نوامبر ۲۰۱۹ اعلام شد، اما به سرعت در عرض شش ماه از بین رفت. پیمانکاران فرعی عمده در ساخت این هواپیما عبارتند از آئرو ودوخودی، بی‌ای‌ئی سیستمز و
راکول کالینز.
در ۳ فوریه ۲۰۱۵، اولین نمونه از دو نمونه اولیه، پرواز اولیه خود را انجام داد. در ۴ سپتامبر ۲۰۱۹، اولین هواپیمای تولیدی به نیروی هوایی برزیل تحویل داده شد. در نوامبر ۲۰۱۹، در طول نمایشگاه هوایی دبی، امبرائر نام جدید هواپیما را برای بازار جهانی، سی-۳۹۰ میلنیوم اعلام نمود. صادرات سی-۳۹۰ به چندین مشتری خارجی از جمله نیروی هوایی پرتغال، نیروی هوایی مجارستان و نیروی هوایی سلطنتی هلند تضمین شده‌اند. سی-۳۹۰ را می‌توان برای انجام عملیات‌های متعارف مختلف مانند جابه‌جایی نیروهای نظامی، بار، همچنین مقامات و مسئولین (وی‌آی‌پی) و عملیات لجستیکی تخصصی تر مانند سوخت‌گیری هوایی به عنوان تانکر پیکربندی کرد. سی-۳۹۰ میلنیوم می‌تواند محموله‌هایی تا ۲۶ تن (۵۷٬۰۰۰ پوند) مانند دو نفربر زرهی ام۱۱۳، یک خودرو زره‌پوش رزمی باکسر، یک هلیکوپتر سیکورسکی اج-۶۰، تا ۸۰ سرباز یا ۶۶ چترباز بانجهیزات کامل، را حمل نموده و توانایی
بارریزی هوایی تا ظرفیت ۴۲٬۰۰۰ پوند (۱۹ تن) را دارد. از سال ۲۰۲۴، هر فروند از این نوع هواپیما حدود ۸۰ میلیون یورو قیمت دارد.
گونه‌ها

سی-۳۹۰: گونه استاندارد این هواپیما برای کاربری‌های ترابری هوایی، عملیات امداد و نجات، آتش‌نشانی هوایی
کی‌سی-۳۹۰: گونه (تانکر) سوخت رسان هوایی برای نیروی هوایی برزیل
سی-۳۹۰ آی‌وی‌آر: گونه ضدزیردریایی و گشت دریایی که در سال ۲۰۲۴ معرفی شد، توسعه این گونه به‌طور مشترک بین امبرائر و نیروی هوایی برزیل تحت بررسی می‌باشد، تا جایگزینی برای ناوگان لاکهید پی-۳ اوریون آن نیرو گردد.
کاربران > کاربران فعلی

گروه اول جابه‌جایی نیروها (زئوس) در پایگاه هوایی آناپلیس.
گُردان هوایی اول ترابری در 
پایگاه هوایی گالیاو
کاربران > کاربران آتی

هواپیماهای سی-۳۹۰ سفارش داده شده در دسامبر ۲۰۲۴
بوئینگ ایکس‌اف۸بی

| Boeing XF8B | Boeing XF8B |
| --- | --- |
XF8B-I BuNo 57986 wearing overall Glossy Sea Blue livery, photographed 1۲ دسامبر ۱۹۴۶: XF8B-I BuNo 57986 wearing overall Glossy Sea Blue livery, photographed 1۲ دسامبر ۱۹۴۶
کاربری: هواپیمای جنگنده
تولیدکننده: بوئینگ
نخستین پرواز: ۲۷ نوامبر ۱۹۴۴
وضعیت: توقف تولید
کاربر اصلی: نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا United States Army Air Forces
تعداد ساخته‌شده: ۳
بوئینگ ایکس‌اف۸بی (به انگلیسی: Boeing XF8B) یک هواپیمای ساختِ بوئینگ در کشور ایالات متحده آمریکا است. نخستین استفاده‌کنندهٔ این هواپیما نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا بوده‌است. این هواپیما در ۰۱۹۴۴−۱۱−۲۷ ۲۷ نوامبر ۱۹۴۴ میلادی نخستین پرواز خود را انجام داد.
نشریه ادواری

نمونه نشریه اداوری
نشریه ادواری (به انگلیسی: periodical publication) به اثری گفته می‌شود که به‌طور دوره‌ای و منظم نسخهٔ جدیدی از آن منتشر می‌شود یا منتشر شده باشد. مثال سادهٔ آن نشریات، روزنامه‌ها، و مجله‌ها هستند. روزنامه‌ها معمولاً روزانه و مجله‌های هفتگی یا ماهیانه یا فصلی (هر فصل یا هر دو فصل یک شماره) منتشر می‌شوند. نشریه‌های ادواری در زمینه‌های مختلف از جمله پزشکی، ورزش، صنعت، اجتماعی، هنری، فرهنگی و عمومی گرفته تا اوقات فراغت و سرگرمی را پوشش می‌دهند.
مقالات در یک نشریه معمولاً حول یک موضوع یا موضوع اصلی تحریر می‌شوند و شامل عنوان، تاریخ انتشار، نویسنده(ها) و خلاصه مختصری از مقاله می‌باشند. یک نشریه معمولاً شامل یک بخش سرمقاله است که به موضوعات مورد علاقه خوانندگان می‌پردازد. دیگر صفحات مشترک شامل بررسی کتاب‌ها و فیلم‌های اخیراً منتشر شده، ستون‌هایی که نظرات نویسنده را دربارهٔ موضوعات مختلف بیان می‌کنند و تبلیغات می‌باشد.
نشریه‌ها که معمولاً با استفاده از شماره استاندارد بین‌المللی پیایند (شاپا) نمایه می‌شوند.
لا هویا، تگزاس

| لا هویا، تگزاس | لا هویا، تگزاس |
| --- | --- |
شهر: شهر
La Joya, Texas: La Joya, Texas
شعار: The Jewel of the Rio Grande Valley: شعار: The Jewel of the Rio Grande Valley
Location of La Joya, Texas: Location of La Joya, Texas
فهرست کشورهای مستقل: ایالات متحده آمریکا
ایالت آمریکا: تگزاس
فهرست شهرستان‌های تگزاس: شهرستان ایدالگو، تگزاس
Incorporated: 1965
مساحت: مساحت
 • کل: ۴٫۳۸ مایل مربع (۱۱٫۳۵ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۴٫۲۱ مایل مربع (۱۰٫۸۹ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰٫۱۸ مایل مربع (۰٫۴۶ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۱۷۴ فوت (۵۳ متر)
جمعیت (سرشماری ۲۰۱۰ ایالات متحده آمریکا): جمعیت (سرشماری ۲۰۱۰ ایالات متحده آمریکا)
 • کل: ۳۹۸۵
 • برآورد (۲۰۱۹): ۴۲۹۳
 • تراکم: ۱۰۲۰٫۹۳/مایل مربع (۳۹۴٫۱۷/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (منطقه زمانی مرکزی)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۵ (CDT)
زیپ‌کد: ۷۸۵۶۰
کد منطقه: 956
استاندارد پردازش اطلاعات فدرال: 48-40384
سامانه اطلاعات نام‌های جغرافیایی feature ID: 1339334
وبگاه: www.cityoflajoya.com
لا هویا، تگزاس(به انگلیسی: La Joya, Texas) شهری در ایالت تگزاس از ایالات جنوبی ایالات متحده آمریکا است. در سرشماری سال ۲۰۰۰، جمعیت این شهر ۳۳۰۳ نفر اعلام شد.
جیسون لوئیس (هنرپیشه)

| جیسون لوئیس | جیسون لوئیس |
| --- | --- |
زادهٔ: ۲۵ ژوئن ۱۹۷۱ ‏(۵۳ سال)
ملیت: ایالات متحده آمریکا
سال‌های فعالیت: ۱۹۹۵–اکنون
جیسون لوئیس (انگلیسی: Jason Lewis؛ زاده ۲۵ ژوئن ۱۹۷۱) یک هنرپیشه، و مانکن (فرد) اهل ایالات متحده آمریکا است. وی از سال ۱۹۹۵ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به آقای بروکس، ایستگاه بعدی سرزمین عجایب، دیوانه‌وار دویدن، نیمه جادو و مرگ و زندگی بابی زد اشاره کرد.
مرداویج زیاری

«مرداویج» به اینجا تغییرمسیر دارد. برای دیگر کاربردها، مرداویج (ابهام‌زدایی) را ببینید.
| مرداویج زیاری | مرداویج زیاری |
| --- | --- |
ابوالحجاج مرداویج بن زیار مرداویج گیلی : ابوالحجاج مرداویج بن زیار مرداویج گیلی 
دینار مرداویج، ضرب بصره در ۹۳۳/۴ میلادی.: دینار مرداویج، ضرب بصره در ۹۳۳/۴ میلادی.
سلطنت: از ۳۱۹ قمری – ۳۲۳ قمری
تاج‌گذاری: ۱۶ ذی‌القعده ۳۱۹ قمری
پیشین: اسفار بن شیرویه
جانشین: وشمگیر
زاده: دیلم، فومنات
درگذشته: ۳۲۳ قمری اصفهان
آرامگاه: قلعه گبری، ری
فرزند(ان): فرهاد
دودمان: زیاریان
پدر: زیار
مرداویج (درگذشت ۳۲۳ هجری) بنیان‌گذار دودمان زیاریان در سده چهارم هجری و دهم میلادی است. مرداویج با لشکرکشی‌های پیاپی توانست بر سرزمین‌های گرگان، قومس، طبرستان، دیلم، گیلان، قزوین، ری، اصفهان و خوزستان فرمان راند و خود را شاهنشاه بنامد.
مرداویج خواهرزادهٔ هَروسِندان بن تیرداد، از اشراف گیلان، بود که تبارنامهٔ او به شاهان ساسانی می‌رسد. او همراه دایی خود در ابتدا به سپاه علویان طبرستان پیوست و پس از آن در میان سپاهیان سامانیان و علویان طبرستان مشهور شد و به فرماندهی بخشی از لشکریان سامانی و علوی رسید. وقتی در میان علویان بود، با اختلاف افتادن میان سرداران این جبهه، حسن بن قاسم (حاکم علوی) دایی او را همراه چند تن دیگر به قتل رساند و این موجب شورش بزرگان دیلم بر داعی علوی شد. پس از آن اسفار بن شیرویه توسط دیلمیان ریاست یافت و مرداویج پس از کشتن داعی، حسن بن قاسم، مدتی در خدمت اسفار بود. پس از مدتی مرداویج در ائتلافی علیه اسفار تشکیل داد که شامل محمد بن مسافر و ماکان بن کاکی می‌شد. مرداویج با از میدان خارج کردن اسفار توانست تمامی قلمرو او را خود به دست آورد. او پس از قدرت یافتن، در سال ۳۱۹ هجری با لشکرکشی به همدان توانست پیروزی بزرگی به دست آورد و سپس خوزستان و اصفهان را هم به قلمرو خود افزود.
مرداویج گرچه در ابتدا به خلافت عباسی اعلان اطاعت کرد، ولی اواخر قصد داشت حکومت ساسانیان را احیا کند. وی در نامه‌ای به ابن وُهبان از قصد خود برای فتح بغداد و به تخت نشستن در تیسفون خبر داده‌است. وی با برتر دانستن ایرانیان بر عرب‌ها و مردمان ترک موجب اختلاف‌افکنی میان سربازان ترک و دیلمی خود شد که در نهایت منجر به قتل او توسط سربازان تُرکش شد. پس از مرداویج سردارانش با وُشمگیر، برادر او، بیعت کردند. وشمگیر و جانشینان او توانستند حکومت زیاریان را به صورت محدودتری در طبرستان و گرگان زنده نگه دارند.
نام و تبار

مرداویج یا مرداویز به معنی آویزندهٔ مردان و به‌دارکنندهٔ جنگاوران و هماورد و مبارزه‌طلب است. مرداویج پسر بزرگ زیار و ملقب به ابوالحجاج بود که در سده چهارم هجری می‌زیست.
دربارهٔ خاندان زیاریان نوشته‌اند که ایشان گیل بوده‌اند و مدعی شده‌اند که نسبت خاندانشان به «آغش وهادان» یا «ارغوش فرهادان»، که در زمان کیخسرو حاکم گیلان بود، می‌رسد. همچنین عده‌ای «وردانشاه گیلانی» را جد زیار می‌دانند. همسر زیار دختر تیرداذ بود و برادرزن زیار هَروسِندان، حاکم وقت پادشاهی گیل، بوده‌است. خود زیار در دوران فرمانروایی پسرانش، مرداویج و وشمگیر، تا سال ۳۳۷ هجری زنده بود.
در آن دوره برای دستیابی به مشروعیت سیاسی و پذیرش همگانی، لازم بود حاکمان خود را از نژاد شاهان ساسانی که از دیرباز جنبهٔ تقدس داشتند، معرفی کنند تا مردم با این هم‌تباری، حکومتشان را به حق بدانند؛ چنان‌که آل بویه که از نسل فردی ماهی‌گیر بودند، خود را از نسل ساسانیان معرفی کردند. این احتمال وجود دارد که زیاریان به رسم دیگر خاندان‌های حکومت‌گر خود را به شاهان پیش از اسلام منتسب کرده‌باشند و این مطلب جعلی باشد. گفته‌اند که مادر مرداویج از تبار اسپهبدان رویان بوده‌است و در شجره‌نامه‌ای که عنصرالمعالی آورده، نام چندین فرد تاریخیِ شناخته‌شده آمده‌است و برخلاف تبارنامهٔ آل بویه، معتبر به نظر می‌رسد. خصوصاً که زیار می‌بایست خود از خاندان قابلی بوده باشد که توانسته بود با دختر یکی از اسپهبدانی که از نسل ساسانیان بودند، ازدواج کند.
پیش‌زمینه‌ها > زمانه

همچنین ببینید: تاریخ گیلان، تاریخ طبرستان، و علویان طبرستان و گیلان
در اواسط قرن سوم هجری خلافت عباسی با جنبش‌های استقلال‌طلبانه‌ای مواجه شد که ضعف سیاسی او را در پی داشت. پس از هرج‌ومرج در سامرا، تا یک دهه پس از مرگ متوکل، چهار خلیفه کشته شدند و خلافت عباسی عملاً تکه‌تکه شد و سلسله‌های نسبتاً مستقلی توسط قدرت‌های نظامی محلی تحت عنوان «امیر» در جای جای سرزمین‌های اسلامی ظهور کردند. این جنبش‌ها در میان ایرانیان، که از پیش منتظر فرصتی برای شورش بودند، با ظهور دولت‌های صفاریان، سامانیان و زیاریان، به اوج رسید. جنبش‌های مذکور در نتیجهٔ ضعف دستگاه خلافت روی داد ولی مقام خلیفه در سرزمین‌های سُنی‌مذهب هنوز قداست و احترام گذشتهٔ خود را حفظ کرده‌بود و دولت‌ها مجبور به پذیرش خلافت بودند تا مقام خود را مشروعیت بخشند.
تا پیش از قرن چهارم هجری، اکثر مناطق ایران زمین به دین اسلام تغییر مذهب داده بودند؛ ولی در طبرستان و گیلان وضع متفاوت بود. بخشی از مردم این نواحی هنوز به دیانت زرتشتی وفادار بودند. چون تا آن زمان حاکمان مسلمان نتوانسته بودند بر این مناطق چیره شوند، نوعی آزادی دینی و سیاسی در منطقه حاکم بود. در قرن سوم هجری مازیار (به عنوان یکی از واپسین حاکمان زرتشتی) احیای حاکمیت ایرانی بر اساس تحولات اجتماعی را در ذهن می‌پروراند و صد سال بعد این هدف مجدداً آرمان یک حاکم مازندرانی دیگر یعنی مرداویج شد. البته در طول قرن چهارم، بسیاری از مردم طبرستان و گیلان تحت تأثیر علویان زیدی، که از دست خلفا به منطقه می‌گریختند، به مذهب تشیع گرویدند و همچنان نیمی از مردم زرتشتی بودند و نیمی دیگر شیعه شده‌بودند. معمولاً دیلمی‌ها، همراه با ترک‌ها، وحشی‌ترین و نفرت‌انگیزترین دشمنان مسلمانان توصیف می‌شدند و جهاد علیه آن‌ها با شدت تبلیغ می‌شد.
بزرگترین دشمنان خلیفه در این زمان علویان بودند که پیرو مذهب شیعه زیدی بودند و ادعای خلافت می‌کردند. در طبرستان و دیلم، علویان طرفداران بسیاری یافتند ولی پس از دو یا سه نسل، علویان از شعارهای عدالت‌طلبانهٔ نخستین خود عدول کردند و به کنار رانده شدند. در این دوره، میان فرزندان ناصر کبیر و داعی صغیر اختلاف روی داده بود و درون اردوگاه علویان هم دودستگی وجود داشت. این اوضاع زمینه را برای قیام اشرافی که نسب خود را به ساسانیان می‌رساندند، فراهم نمود و در این منطقه نیاز به حکومتی بود که دو قشر شیعیان و زرتشتیان را اقناع کند.
سرگذشت > دورهٔ نظامیگری مرداویج

مقالهٔ اصلی: اسفار بن شیرویه
حسن بن قاسم (معروف به داعی صغیر) که از رهبران علویان طبرستان و جانشینان ناصر کبیر بود، هروسندان بن تیرداد (شاه گیلانیان که دایی مرداویج بود) را به همراه شش تن دیگر از بزرگان گیل و دیلم به قتل رساند. بزرگان دیلم بر داعی حسن بن قاسم شوریدند و اسفار بن شیرویه را که یک فرد نظامی بود و در لشکر ماکان بن کاکی فرماندهی می‌کرد، به ریاست خود انتخاب کردند. وقتی علیه داعی شورش به راه افتاد، او از گرگان به طبرستان رفت و با ماکان بن کاکی متحد شد. اسفار هم ابتدا به خراسان رفت تا متحد کسب کند و پس از آن به طبرستان شتافت و طرفین به نبرد یکدیگر رفتند.
مرداویج در آغاز همراه با دایی خود، هروسندان، به لشکریان ناصر کبیر، امام و حاکم علوی، پیوسته بود. او در لشکر علویان طبرستان و گیلان و سامانیان شهرت داشت و در عصر نصر بن احمد سامانی در رکاب قراتکین سامانی بود. وقتی که اسفار شیرویه از خراسان به طبرستان لشکرکشی می‌کرد، از مرداویج به عنوان فرماندهی سرشناس دعوت به همکاری نمود. مرداویج با اجازهٔ قراتکین همراه اسفار شد و در سال ۳۱۶ هجری قمری از گرگان به ساری آمدند.
در نزدیکی دروازه‌های شهر ساری درگیری آغاز شد و علی‌رغم رشادت‌های داعی، سربازانش به خاطر نارضایتی از او، میدان را ترک کردند و او را تنها گذاشتند و مرداویج به انتقام دایی خود، هروسندان، داعی صغیر را به قتل رساند. پس از این پیروزی، اسفار آکوشی ترک را به عنوان نماینده به ری فرستاد ولی مدتی بعد مرداویج را به بهانهٔ ظلم آکوشی بر مردم ری، فرستاد تا او را تنبیه کند. اسفار در مدتی کوتاه توانست بر طبرستان، گرگان، ری، قزوین، ابهر، قم و کَرَجِ ابی‌دُلَف تسلط یابد. اسفار علیه خلیفهٔ عباسی و امیر سامانی شورید و سپاهی را که عباسیان برای دفع او فرستادند، شکست داد. مردم قزوین در این جنگ از خلیفهٔ عباسی دفاع کردند و عامل اسفار را کشتند. اسفار پس از صلح با امیر سامانی، به قزوین هجوم بُرد و آنجا را تاراج کرد؛ مؤذنان را کشت، مساجد را ویران کرد، بازارها را سوزاند، نماز خواندن را ممنوع کرد و مالیات را افزایش داد.
پس از آن اسفار سپهسالار خود، مرداویج را برای کمک به مهدی بن خسرو فیروز که در نبردی از محمد بن مسافر شکست خورده بود، فرستاد. محمد بن مسافر، مؤسس سَلّاریان بود که بر دیلم و طارم حکومت می کرد. مرداویج در طارم، محمد بن مسافر را محاصره کرد و از او برای اسفار بیعت خواست. محمد بن مسافر در همین حال، به مرداویج پیام داد و ستم‌ها و اعمال اسفار را یادآور شد و از وی درخواست کرد که به یاری سپاهیانش، لشکریان اسفار را شکست دهد و بر سرزمین او چیره شود. مرداویج پذیرفت و با محمد و ماکان (ماکان در آن‌زمان در شمیران نزد محمد بن مسافر بود) متحد شد. مرداویج و پسران محمد، شیرزاد (برادر اسفار) و بیست و نه نفر از فرماندهان اسفار از طایفهٔ دیلمی «وروداوند» را غافلگیر کردند و کشتند.
اسفار که در قزوین منتظر رسیدن مرداویج بود، پس از آگاهی از توطئهٔ او به ری گریخت و سپس از راه دامغان به بیهق رفت. مرداویج که پیشتر مخفیانه با ماکان همدست شده‌بود، او را به تعقیب اسفار فراخواند و ماکان اسفار را به سوی گرگان راند. اسفار متحدانی در قلعه الموت داشت و گنجینهٔ خود را در آنجا نگه می‌داشت. لذا به سوی الموت گریخت، ولی سرانجام موفق به این کار نشد و سپاهیان مرداویج در طالقان برایش کمین کردند و او را سر بریدند. ابن اسفندیار مرگ اسفار را در ۳۱۹ و ابن اثیر آن را در سال ۳۱۶ هجری ذکر می‌کنند.
حکومت > وقایع ۳۱۹ تا ۳۲۲ هجری

پس از مرگ اسفار، ماکان کاکی به طبرستان بازگشت و در گرگان سکونت گزید. مرداویج نیز حاکم دیگر مناطق تحت فرمانروایی او شد ولی به گرگان، پایتخت اسفار، نرفت و از همان‌جا به کشورگشایی پرداخت؛ نخست ممالک سابق اسفار را مطیع خود کرد، سپس برای توانایی گسترش مرزهایش کارگزاران خود را به شهرهای تحت امر فرستاد تا خراج جمع‌آوری کنند. در این زمان امرای مناطق گوناگون هم رهبری مرداویج را پذیرفتند. مرداویج برای سپاه خود هزینهٔ زیادی می‌کرد که باعث می‌شد عدهٔ زیادی برای حضور در لشکریان او داوطلب شوند. بخش عمده‌ای از این سربازان از طوایف گیل و دیلم بودند.
حکومت > وقایع ۳۱۹ تا ۳۲۲ هجری > فتح جبال

مقالهٔ اصلی: جنگ جبال (۳۱۹ قمری)
در سال ۳۱۹ هجری، خواهرزادهٔ مرداویج، ابی الکرادیس علی بن عیسی طلحی، برای طلب خراج به شهر همدان عازم شد. در همین هنگام سپاه خلیفهٔ عباسی، به فرماندهی ابوعبدالله بن خلف، نیز در همدان اقامت داشت. در ورودی همدان شیرسنگی بود که مردم شهر آن را حافظ و نگهبان همدان می‌دانستند. لشکریان ابی‌الکرادیس در ورود به شهر این مجسمه را شکستند و از کوه به پایین پرت کردند. مردم همدان از این اقدام منزجر شدند و به حمایت از سپاه خلیفه به مقابلهٔ با لشکریان زیاری پرداختند. در جنگی که رخ داد، چهار هزار نفر کشته شدند و ابی‌الکرادیس هم کشته شد.
پس از جنگ دو سپاه شهر را ترک کردند. سپاهیان خلیفه به عراق عزیمت کردند و بازمانده لشکر زیاری نزد مرداویج بازگشتند. مرداویج قصد انتقام کرد و با ارتش خود به همدان بازگشت. مردم شهر در غیاب سپاه خلیفه مقاومت کردند ولی یک روز بیشتر تاب نیاوردند و مرداویج با ورود به شهر سه روز به قتل‌عام مردم پرداخت. در روز سوم، ریش‌سفیدان شهر در مصلی نزد مرداویج آمدند ولی مرداویج همگی را کشت و پس از غارت شهر، آن را به آتش کشید. در پایان، لشکریان مرداویج پنجاه خروار «بند شلوار ابریشمی» از کشتگان به غنیمت بردند.
خلیفه، مقتدر عباسی، با شنیدن اخبار، هارون بن غریب (پسردایی خود) را با لشکر بزرگی به همدان فرستاد و در اطراف شهر دو سپاه روبه‌رو قرار گرفتند و در نبردی که روی داد مرداویج سپاه خلیفه را شکست داد. با این پیروزی، مرداویج توانست به راحتی نواحی جبال من‌جمله کرمانشاه، لرستان، کردستان و پشتکوه را فتح کند. همچنین ابن علان قزوینی را در رأس سپاهی به دینور فرستاد و آن شهر توسط ابن‌علان غارت و تسخیر شد. گزارش‌ها حاکی از قتل هفده هزار دینوری در روز نخست حمله دارد. ابن‌علان پس از دینور به حلوان لشکرکشی و آنجا را نیز غارت کرد و سپس با غنائم و اسرا نزد مرداویج بازگشت. مسعودی تعداد اسیرانی را که سپاهیان از دینور با خود آوردند، بین پنجاه تا صد هزار نفر گزارش کرده‌است. عده‌ای از اهالی دینور با روی سیاه کرده نزد خلیفه گریختند و کمک خواستند ولی نتیجه‌ای نداشت.
پس از فتح جبال، مرداویج با خلافت مذاکره کرد و به خواست خلیفه نواحی متصرفی همدان و دینور و پیرامون آن را تخلیه کرد و به نمایندگان خلیفه سپرد و به جای آن از خلیفه خلعت و لوای حکومت بر نواحی شرقی جبال از شرق همدان تا ری را گرفت و بدین شکل یکی از امیران امارت‌های استیلا شد. مرداویج لباس سیاه (شعار عباسیان) را بر تن کرد و مالیات را پرداخت. به گزارش ابن اثیر، مقتدر در مقابل خراج دویست هزار دینار، همدان و ماه کوفه را به مرداویج سپرد ولی ابن مسکویه نوشته‌است که خلیفه به‌جز این دو شهر نام‌برده، باقی متصرفات مرداویج را به او بخشید. این اتفاق موجب خشم برخی از دیلمیان شد. با خلع و قتل المقتدر بالله در شوال ۳۲۰ هجری، برادرش القاهر بالله به خلافت رسید که نام او بر سکه‌های مرداویج نقش بسته‌است و نشان از ادامه این رابطه دارد.
حکومت > وقایع ۳۱۹ تا ۳۲۲ هجری > فتح اصفهان و خوزستان

مقالهٔ اصلی: تصرف اصفهان و خوزستان
در ذی‌الهجه ۳۲۱ هجری، در حالی که شهر اصفهان حکومت بی‌ثباتی داشت، مرداویج لشکری به فرماندهی برادرش، وشمگیر، به سمت آن شهر روانه کرد و به سادگی اصفهان را فتح کرد؛ سپس همراه با سپاه چهل الی پنجاه هزار نفرهٔ خود وارد آن شد و در قصر «احمد بن عبدالعزیز ابی دلف عجلی»، که برایش مهیا کرده‌بودند، بر تخت نشست و سپاهیانش با مردم بدرفتاری کردند. عده‌ای از مردم اصفهان برای شکایت به پایتخت رفتند ولی خلیفه وقعی ننهاد. پس از این تا چهار ماه خلیفه در قبال حمله سکوت کرد و پس از آن ضمن تعیین محمد بن یاقوت به حکومت اصفهان، به مرداویج دستور داد که اصفهان را تخلیه نماید تا حکومت ری و جبال را به او واگذار کند و از جمله دوستان خلیفه شود و نامش از فهرست سرکشان خارج شود. این نامه نشان می‌دهد دستگاه خلافت دوباره مرداویج را یک سردار شورشی دانسته و نه تنها حکومتش بر اصفهان را به رسمیت نشناخته بلکه او را تهدید کرده‌است که در صورت تخلیه نکردن اصفهان، همان شهرهای قبلی را هم از او پس می‌گیرد. مرداویج در پاسخ سریعاً شهر را از نیروهای خود خالی کرد و حتی منتظر نماند که شهر را به حاکم بعدی تحویل دهد. در نتیجه اصفهان ۱۷ روز بدون حکمران بود. تا این که در جمادی‌الاول ۳۲۲ هجری خلیفه به قتل رسید و مرداویج مجدداً به اصفهان بازگشت. مشخص نیست که خلیفه بعدی، الراضی بالله، با مرداویج چگونه رابطه‌ای داشته‌است.
پس از آن مرداویج «محمد بن وهبان فضیلی» را برای فتح شوشتر، ایذه و اهواز فرستاد. بن وهبان نیز با پیروزی بر اهواز، خراجی تهیه کرد و نزد مرداویج گسیل داشت. پس از فتوحات در خوزستان، مرداویج غنایم بسیاری را که به دست آورده بود، میان سپاهیان تقسیم کرد؛ در حالی که با پایتخت خلافت همسایه شده بود. مرداویج پس از فتح اصفهان برای خود دو تخت، یکی زرین و دیگری سیمین، ساخت و هر روز بر روی یکی از آن دو می‌نشست.
حکومت > بازگشت به شمال و تسلط بر گرگان و طبرستان

ماکان بن کاکی، متحد پیشین مرداویج، در گرگان و طبرستان حکومت می‌کرد. میان او و مرداویج اختلاف‌هایی رخ داد؛ من جمله آن که «ابوجعفر ناصر بن احمد بن حسن» از گیلان به ری رفت و علی‌رغم اختلافاتی که با ماکان داشت، مرداویج او را گرامی داشت.
در سال ۳۲۰ هجری، مرداویج به بهانهٔ شکنجهٔ شخصی به نام «ابوالفضل شاگرد»، که از اقوام مُطرّف (وزیر مرداویج) بود، راهی طبرستان شد. او هم‌زمان پیکی برای برادر کوچک‌ترش، وشمگیر، فرستاد و از او دعوت کرد که نزدش آید. وشمگیر ابتدا به علت اطاعت مرداویج از خلیفه، که مذهب متفاوتی داشت، حاضر نشد به او بپیوندد ولی نهایتاً در ری به او ملحق شد.
در سال ۳۲۱ هجری، مرداویج به طبرستان لشکر کشید. گرچه منابع اولیه گزارش کافی از این اردوکشی نداده‌اند؛ ولی مسلماً نبردهایی میان ماکان و مرداویج ابتدا در طبرستان و سپس در گرگان رخ داد که مرداویج هر بار پیروز شد و نهایتاً ماکان به دیلم گریخت. در این نبردها، ابوجعفر نیز شرکت داشت و در «دلاوه رود» با همراهانش توسط ماکان به قتل رسید. همچنین مادر ابوجعفر برای انتقام، یکی از یاران ماکان به نام «اسمعیل» را کشت.
نهایتاً ماکان در دیلم نزد ابوالفضل ثائر رفت و با او متحد شد. مرداویج نیز «بلقسم بن بانجین» را به جانشینی خود و حکومت طبرستان و گرگان منصوب کرد و دامادش، سرخاب پسر بالقسم را امیر گرگان نامید. پس از بازگشت مرداویج به اصفهان، ماکان و ثائر به طبرستان حمله کردند ولی از بالقسم شکست خوردند و به خراسان گریختند. در نیشابور، به فرمان نصر سامانی، سپاهی به فرماندهی ابوعلی احمد بن محتاج چغانی از سوی سامانیان برای ماکان گسیل شد. بالقسم این بار هم ماکان و متحدان تازه‌اش را شکست داد. لشکر شکست‌خوردهٔ سامانی قصد عزیمت به دامغان داشت ولی بالقسم راهشان را بست و ناچار شدند به خراسان بازگردند. امیر سامانی با این وضع از ماکان ناامید شد و او را همراه با لشکری به کرمان فرستاد.
در همین سال سامانیان این بار با لشکری به فرماندهی سپهسالار خراسان، ابوبکر مظفر، توانستند گرگان را فتح کنند. مرداویج با شنیدن خبر سقوط گرگان، سریعاً عازم گرگان شد. ابوعلی بلعمی در این هنگام نامه‌نگاری‌هایی با مطرّف انجام داد و سعی کرد از طریق مطرف، مرداویج را از حمله به گرگان منصرف کند ولی مرداویج با اطلاع یافتن از مکاتبات این دو، مطرف را به زندان انداخت و اموالش را مصادره کرد. بلعمی پس از آن با خود مرداویج مکاتبه کرد و گناه لشکرکشی را به گردن مطرف انداخت و از مرداویج خواست که به ری بازگردد. مرداویج صلح با سامانیان را پذیرفت، مطرف را اعدام کرد و به امیر سامانی خراج داد.