stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
خط اوستایی
تاریخچه

ایجاد الفبای اوستایی به دلیل نیاز به درست نوشتن متون اوستایی بود که تا آن زمان از سوی افراد از بر می‌شد و سینه به سینه به نسلهای بعد منتقل می‌گشت. مجموعه متونی که امروزه کتاب مقدس زرتشت را تشکیل می‌دهند نتیجه گردآوری آن در سده چهارم میلادی، شاید در دوران شاپور دوم ساسانی (۳۰۹ تا ۳۷۹ میلادی)، است. این احتمال می‌رود که زبان اوستایی تنها یک کار تک منظوره برای گردآوری اوستا به وسیلهٔ ساسانیان بوده باشد.
این کار، که نمایانگر نوآفرینی (revival) آیین مزدا و بنیان نهادن راست دینی (orthodoxy) سختگیرانه مرتبط با قدرت سیاسی است، احتمالاً در اثر تمایل به عرض اندام بیشتر در برابر بوداییان، مسیحیان، و مانویان اجرا شد که دین و آیینشان بر پایهٔ کتاب بود[۱]. در مقابل، روحانیت زرتشتی سده‌ها بود که به از برکردن کتاب مقدس از طریق گوش دادن به یک آموزگار روحانی خو گرفته بود که این آموزگار سخنان زرتشت را برای شاگرد آنقدر می‌خواند تا شاگرد با تکرار و همخوانی با وی، سخنان و نواخت (ریتم چگونگی خواندن (صرف)) را از بر شود. سپس این کار را همین شاگردان بعدها برای شاگردان دیگر تکرار می‌نمودند و به همین روش برای نسل‌ها خواندن و نگهداشتن کتاب مقدس انجام می‌پذیرفت. این کار ضروری بود چرا که روحانیت زرتشتی اداکردن درست و دقیق و نواخت (cadence) نماز را یک پیش شرط لازم‌الاجرا می‌دانست. افزون بر این، ضرورت ازبرخوانی نیایش (liturgy) همراه با مناسک و تشریفات مذهبی جایی برای نوشتن چیزی باقی نمی‌گذاشت.
با این وجود، توانمندی برای درست نوشتن اوستا یک سود داشت: در دوران ساسانی واژه‌های زبان اوستایی تقریباً برای مردم نامفهوم گشته بود که همین منجر به آماده کردن متون زند گردید (برگرفته از واژه اوستایی "زینتی" (zainti) به معنای "فهمیدن"). زند، تفسیر و ترجمه نوشته‌های مقدس است. توسعه الفبای اوستایی این امکان را فراهم آورد تا یادداشتها و تفسیرهای مرتبط با متن در میان نوشته‌های کتاب افزوده شود. پیامد مستقیم این کار یک تفسیر همگون و استاندارد از نسک اوستا بود که تا به امروز باقی‌مانده‌است. از دیدگاه پژوهشی، این متنها بغایت ارزشمند هستند چرا که اگر نمی‌بودند نوشته‌ها به ندرت حفظ می‌شدند.
متون زرتشتی سده‌های نهم تا دوازدهم میلادی پیشنهاد می‌کند که در زمانی مجموعه بسیار بزرگتر از ادبیات زرتشتی وجود داشته اما این متون-در صورت وجود- اکنون از میان رفته‌اند، بنابراین خطی که برای نوشتن آن‌ها بکار رفته ناشناخته‌است. این پرسش که آیا چیزی مشابه با نمونه ساسانی در دوران اشکانی نیز وجود داشته‌است یا نه در تمام سده نوزدهم پژوهشگران را مشغول به خود کرد. حقیقت اوستای اشکانی هر چه که باشد، شواهد زبان شناختی نشان می‌دهد که چنانچه حتی چنین چیزی هم وجودداشته از آنجایی که هیچ شکل زبان شناختی در نسخه‌های قدیمی که بتوان با قاطعیت آن را نتیجه نادرست‌نویسی دانست و همچنین اینکه موارد شک برانگیز دیگر بسیار کمیابند و در واقع به‌طور پیوسته‌ای رو به کاهش، نمی‌توانسته‌است آنچنان تأثیر عملی دربرداشته باشد[۱].
ریشه‌شناسی و دبیره

خط پهلوی که خط اوستایی بر آن استوار است، خط رایج برای نوشتن زبانهای گوناگون ایرانی میانه بود، ولی برای نوشتن زبان دینی که نیازمند دقت فراوان بود بسنده نبود چرا که پهلوی یک ابجد ساده شده هجایی با ۲۲ نماد (حرف) بود که بیشتر آن‌ها مبهم بودند (بدین معنا که دارای بیش از یک صدا بودند). در مقابل، اوستایی یک خط کامل با نویسه‌های (کاراکتر) روشن و رسا برای صداها بود و اجازهٔ ابهام‌زدایی آوایی چندصدایی‌ها (allophone) را می‌داد. این الفبا شامل شماری از نویسه‌های بر گرفته از پهلوی شکسته (a, i, k, t, p, b, m, n, r, s, z, š, xv) است؛ حال آنکه برخی از نویسه‌ها (ā, Y) تنها در اوستایی موجود اند (در پهلوی شکسته y , k دارای نویسه یکسان هستند). به نظر می‌رسد که برخی از آواها مانند /ə/ از حروف کوچک یونانی گرفته شده باشد. /o/ اوستایی شکلی ویژه از l پهلوی است که تنها در نشانه‌های آرامی موجود است. برخی از حروف (مانند: ŋ́, ṇ, ẏ, v) نوآورانه هستند.
این الفبا برای هر یک از آواهای اوستایی یک نشانه دارد. نشانه‌های الفبایی جدا از هم نوشته می‌شده و در هر جای کلمه که می‌آمده یک صورت داشته‌است.
خط اوستایی در سده سوم میلادی برای نوشتن اوستا ابداع شد. این خط، از خط پهلوی برگرفته شده ولی از آن کامل‌تر است و دارای ۵۳ نویسه است و از راست‌به‌چپ نوشته می‌شود. این خط بسیار کامل است و نه مانند خط فارسی کنونی در نوشتن واج‌های صدادار بی‌تفاوت است و برخلاف خط لاتین برای نوشتن برخی از واج‌ها مانند kh = خ، ch = چ و sh = ش، نیاز به کنارهم‌چینی چند واژه ندارد. 
کسروی می‌گوید الفبای اوستا تا آنجا که ما می‌دانیم وسیع‌ترین الفباست که صداها را با اندک فرقی از هم جدا می‌سازد.
در این خط حرفها به هم چسبیده نیستند و  سرهم‌نویسه‌ها (انواع استاندارد عبارتند از: sk, šc, št, ša) کمیاب بوده و خاستگاه ثانویه دارند. فاسی روی‌هم‌رفته ۱۶ سرهم‌نویسه را فهرست می‌کند ولی بیشتر آن‌ها در پی تلاش برای زیبانویسی (کشیدن دم حروف) ایجاد شده‌اند.
جایگزینی با خط فارسی امروز

امروزه برخی از پژوهشگران بر این باورند که باید خط فارسی کنونی را که برگرفته از خط عربی است، با خط اوستایی ایرانی جایگزین نمود. از آن دسته ابراهیم پورداوود است. ایشان در بخش «دین‌دبیره» از کتاب «اوستا» چنین می‌نویسند:
چندی است که در ایران به کاستی‌های دبیرهٔ عرب برخورده و درصدد چارهٔ آن هستند. دسته‌ای طرفدار اصلاح همین دبیره (الفبا) ی کنونی هستند، دسته‌ای دیگر می‌خواهند که آن را به کناری گذاشته و دبیرهٔ لاتین را اختیار کنند. نتیجهٔ کار طرفداران اصلاح دبیرهٔ کنونی تا آن مقداری که به نظر نگارنده رسید بی‌مصرف و مضحک است. البته دبیرهٔ لاتین بسیار ساده و کامل است ولی گزینش آن از برای کشوری که همهٔ شئونات ملی خود را باخته‌است و تنها دارای یک زبان شکسته‌است صلاح نمی‌باشد.
همه کس می‌داند که به واسطهٔ دبیرهٔ عرب این همه واژگان سامی به فارسی راه یافته‌است به گونه‌ای که تنها یک سوم واژگان ما آریایی است. فردا پس از برگزیدن دبیرهٔ لاتین دسته دسته واژگان زبان‌های اروپایی به زبان ما راه خواهند یافت و صدها واژه مانند رولیسیون، کونستیسیون، پارلمان، کاندیدات، کمیسیون، بودجه و… با همان دبیرهٔ لاتین و املای درست فرانسه نوشته می‌شود: revolution , Constitution , Parlement , Candidate, Commission, budget,....
با این ترتیب زبان آلودهٔ ما آلوده تر خواهد شد. همان گونه که اندیشمندان ما می‌خواهند که با تغییر دبیره به دانش و آگاهی ما بیفزایند باید پیشرفت دادن ملیت مان را نیز در نظر داشته باشند. باید به گونه‌ای عمل کنند که از درخت کهنسال ما، دوباره شاخ و بری سر زند نه آن که تیشه به ریشهٔ آن رسد. ملیت ما باید دوش به دوش هم با شیمی و فیزیک و هندسه پیشرفت کند نه آن که یکی از آن‌ها فدای دیگری گردد. یگانه راه نجات ایران زنده نمودن سنت ملی آن است. چه خوب است که ترقی خواهان ما در تغییر الفبا نیز به «دین دبیره» که به فتوای دانشمندان اروپایی خاورشناس یکی از دبیره‌های خوب به‌شمار می‌رود نظری افکنند و این الفبای ساده و آسان را که در مدت چند ساعت می‌توان یادگرفت به کلی فراموش نکنند. گذشته از آن که دین دبیره برگزیدهٔ نیاکان ماست به وسیلهٔ آن می‌توانیم خدمات شایانی به زبان و ملیت خود بنماییم و نفوذ واژگان عربی و ترکی و اروپایی در فارسی کم‌تر خواهد شد؛ همان گونه که در پارینه، دبیرهٔ عرب واژگان سامی را داخل زبان ما کرد در آینده «دین دبیره» واژگان فراموش شدهٔ (پارسی) را دوباره به یاد ما خواهد آورد و نیز به تلفظ درست واژگان فارسی که به واسطهٔ کاستی دبیرهٔ عرب دگرگون شدند موفق خواهیم شد، از آن جمله‌است نام خود میهن ما «ایران» که تا چند سدهٔ گذشته تلفظ درست آن Ēran محفوظ بود.
سرهم‌نویسه‌ها

چهار  سرهم‌نویسه رایج در دست‌نوشته‌های اوستایی:
𐬱 /ʃ/ + 𐬀 /a/ = 𐬱𐬀 /ʃa/
𐬱 /ʃ/ + 𐬗 /ʧ/ = 𐬱𐬗 /ʃʧ/
𐬱 /ʃ/ + 𐬙 /t/ = 𐬱𐬙 /ʃt/
𐬀 /a/ + 𐬵 /h/ = 𐬀𐬵 /ah/
نیم‌فاصله (U+200C) می‌تواند برای جداسازی نویسه‌های سرهم به کار رود. برای نمونه مقایسه کنید: 𐬱𐬀 (U+10B31 10B00) با 𐬱‌𐬀 (U+10B31 200C 10B00).
فاسی (Fossey) ۱۶ سرهم‌نویسه را فهرست‌بندی کرده ولیکن بیشترشان در پی اندرکنش پایانه‌ها و دبیره‌های صدادار دیسانده می‌شود.
اعداد

اعداد و شماره‌ها را می‌توانید از جدول الفبای اوستایی کارل فولمن در بخش «الفبا» ببینید.
نشانه‌گذاری

واژه‌ها و بخش نخستین ترکیبها به وسیلهٔ نقطه جدا می‌شوند. گذشته از این‌ها، نشانه‌گذاری در دست نوشته‌ها ضعیف بوده یا اصلاً وجود ندارد، و از این رو کارل فریدریش گلدنر در دهه ۱۸۸۰ یک روش نشانه‌گذاری استاندارد را برای نوشتن درست کرد. در این شیوه، که او بر اساس یافته‌های خود آن را توسعه داد، سه نقطه به شکل یک مثلث، که با توجه به اندازهٔ نقطه‌ها و نحوهٔ چینش آن‌ها (یک نقطه بالا دو نقطه پایین، یا دو نقطه بالا یک نقطه پایین) نقشش تعیین می‌شود و نقش دو نقطه، نقطه‌ویرگول، نقطهٔ پایان جمله، و پایان بخش (section) ایجاد می‌کند. دو نقطه بالا و یک نقطه پایین، با افزایش اندازهْ نقطه، نشان دهندهٔ دو نقطه، نقطه‌ویرگول، نقطهٔ پایان جمله و پایان بخش می‌باشد. یک نقطه در بالا و دو نقطه در پایین به معنای پایان جمله و پایان بخش نوشته می‌شود.
| نشانه | کارکرد | یونی‌کد |
| --- | --- | --- |
| ⸱ | واژه‌جداساز | U+2E31: WORD SEPARATOR MIDDLE DOT |
| · | واژه‌جداساز | U+00B7: MIDDLE DOT |
| . | واژه‌جداساز | U+002E: FULL STOP |
| 𐬹 | کوته‌نوشت یا تکرار | U+10B39: AVESTAN ABBREVIATION MARK |
| 𐬺 | دونقطه | U+10B3A: TINY TWO DOTS OVER ONE DOT PUNCTUATION |
| 𐬻 | نقطه‌ویرگول | U+10B3B: SMALL TWO DOTS OVER ONE DOT PUNCTUATION |
| 𐬼 | پایان جمله | U+10B3C: LARGE TWO DOTS OVER ONE DOT PUNCTUATION |
| 𐬽 | نشانهٔ جایگزین برای پایان جمله (دیده‌شده در متون اوستایی اما توسط گلدنر استفاده نشده) | U+10B3D: LARGE ONE DOT OVER TWO DOTS PUNCTUATION |
| 𐬾 | پایان بخش | U+10B3E: LARGE TWO RINGS OVER ONE RING PUNCTUATION |
| 𐬿 | نشانهٔ جایگزین برای پایان بخش (دیده‌شده در متون اوستایی اما توسط گلدنر استفاده نشده) | U+10B3F: LARGE ONE RING OVER TWO RINGS PUNCTUATION |
یونیکد

نوشتار اصلی: اوستایی (بلوک یونیکد)
الفبای اوستایی به یونیکد استاندارد در اکتبر ۲۰۰۹ با انتشار نسخه ۵٫۲ رونمایی شد.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
اوستاییجدول رسمی یونیکد کنسرسیوم (PDF)  جدول کدنویسی شدهٔ کنسرسیوم اداری یونیکد (PDF): اوستاییجدول رسمی یونیکد کنسرسیوم (PDF)  جدول کدنویسی شدهٔ کنسرسیوم اداری یونیکد (PDF)
|  | ۰ | ۱ | ۲ | ۳ | ۴ | ۵ | ۶ | ۷ | ۸ | ۹ | A | B | C | D | E | F |
| U+10B0x | 𐬀 | 𐬁 | 𐬂 | 𐬃 | 𐬄 | 𐬅 | 𐬆 | 𐬇 | 𐬈 | 𐬉 | 𐬊 | 𐬋 | 𐬌 | 𐬍 | 𐬎 | 𐬏 |
| U+10B1x | 𐬐 | 𐬑 | 𐬒 | 𐬓 | 𐬔 | 𐬕 | 𐬖 | 𐬗 | 𐬘 | 𐬙 | 𐬚 | 𐬛 | 𐬜 | 𐬝 | 𐬞 | 𐬟 |
| U+10B2x | 𐬠 | 𐬡 | 𐬢 | 𐬣 | 𐬤 | 𐬥 | 𐬦 | 𐬧 | 𐬨 | 𐬩 | 𐬪 | 𐬫 | 𐬬 | 𐬭 | 𐬮 | 𐬯 |
| U+10B3x | 𐬰 | 𐬱 | 𐬲 | 𐬳 | 𐬴 | 𐬵 |  |  |  | 𐬹 | 𐬺 | 𐬻 | 𐬼 | 𐬽 | 𐬾 | 𐬿 |
تذکرها: ۱.^ همچنین در نسخه ۹٫۰ 2.^ Grey areas indicate non-assigned code points: تذکرها: ۱.^ همچنین در نسخه ۹٫۰ 2.^ Grey areas indicate non-assigned code points
جدول الفبای اوستایی کارل فلومن
جدول الفبای اوستایی آنسیکلوپدی، ص۱۸۳، ج۲
جدول الفبای اوستایی آنسیکلوپدی، ص۱۸۴
نمونه‌ای از بکار برد حرف «ل» در نوشته بالا: فرگرد اول (pargat auual)
فهرست نویسه‌های سرهم اوستایی برپایهٔ پژوهش‌های شَروو (۲۰۰۳)
شمشیربازی در المپیک تابستانی ۲۰۲۰ – سابر مردان

سابر مردان یکی از رویدادهای شمشیربازی در بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۲۰ است که در  ۲۴ ژوئیه ۲۰۲۱ در ماکوهاری مسه، توکیو برگزار شده‌است.
مارکوس فریرا خاویر

| اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی |
| --- | --- | --- | --- |
نام کامل:  Marcos Ferreira Xavier
زادروز:  ۱۸ فوریهٔ ۱۹۸۲ ‏(۴۲ سال)
زادگاه:  ریو دو ژانیرو
قد:  ۱٫۸۰ متر (۵ فوت ۱۱ اینچ)
پست:  هافبک
باشگاه‌های حرفه‌ای*: باشگاه‌های حرفه‌ای*
| سال‌ها |  باشگاه‌ها |  بازی† |  (گل)† |
| ۲۰۰۵ |  Corinthians Alagoano |   |   |
| ۲۰۰۵–۲۰۱۰ |  باشگاه فوتبال کاروان |  ۷۰ |  (۱۲) |
| ۲۰۰۷ |  ← باشگاه فوتبال نفتچی باکو (قرضی) |  ۴ |  (۰) |
| ۲۰۱۴ |  São Gonçalo |  ۱۳ |  (۰) |
تیم ملی‡: تیم ملی‡
| ۲۰۰۷ |  تیم ملی فوتبال جمهوری آذربایجان |  ۲ |  (۰) |
 تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است و آمار به روز شده در تاریخ ۳۰ دسامبر ۲۰۱۷.   ‡ آمار بازی‌ها و گل‌های ملی به‌روز شده در تاریخ ۱۸ مارس ۲۰۱۴:  تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است و آمار به روز شده در تاریخ ۳۰ دسامبر ۲۰۱۷.   ‡ آمار بازی‌ها و گل‌های ملی به‌روز شده در تاریخ ۱۸ مارس ۲۰۱۴
مارکوس فریرا خاویر (انگلیسی: Marcos Ferreira Xavier؛ زادهٔ ۱۸ فوریهٔ ۱۹۸۲) بازیکن فوتبال اهل برزیل است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده است می‌توان به باشگاه فوتبال کاروان و باشگاه فوتبال نفتچی باکو اشاره کرد.
وی همچنین در تیم ملی فوتبال جمهوری آذربایجان بازی کرده است.
پیکسی و دیکسی و مستر جینکس

| پیکسی و دیکسی و مستر جینکس | پیکسی و دیکسی و مستر جینکس |
| --- | --- |
ژانر: کارتون
سازنده: جوزف باربرا ویلیام هانا
صداپیشگان: داز باتلر دان مسیک
کشور سازنده:  ایالات متحده آمریکا
زبان اصلی: انگلیسی
تولید: تولید
مدت: ۷ دقیقه (هر قسمتِ کوتاه)
تولیدکننده: هانا-باربرا
توزیع‌کننده: اسکرین جمز
پخش: پخش
شبکهٔ اصلی: کانال‌های گوناگون بومرنگ تی‌وی ای‌بی‌سی
فرمت تصویر: رنگی (نسخهٔ اصلی: سیاه‌وسفید)
فرمت صدا: مونو
انتشار اولیه: ۲ اکتبر ۱۹۵۸ (۱۹۵۸-10-۰۲) – ۱۳ اکتبر ۱۹۶۱
انتشار: انتشار
نمایش‌های مشابه: یوگی ماجراهای هاکلبری هاوند هاکی ولف
پیکسی و دیکسی و مستر جینکس (انگلیسی: Pixie and Dixie and Mr. Jinks) یک مجموعهٔ کارتونی آمریکایی است که در سال ۱۹۵۸ میلادای منتشر شد.
این مجموعه یکی از تولیدات هانا-باربرا و بخشی از مجموعهٔ تلویزیونی ماجراهای هاکلبری هاوند بود.
آبشار توین (استرالیا)

| آبشار توین (استرالیا) | آبشار توین (استرالیا) |
| --- | --- |
موقعیت: استرالیا
نوع: قطره‌ای
ارتفاع کلی: ۱۸ متر
آبشار توین (استرالیا) (به انگلیسی: Twin Falls (Australia)) آبشاری است که در استرالیا واقع شده و ارتفاع کلی ریزشگاه آن ۱۸ متر است.
پارک ملی بوجمولا

| پارک ملی بوجمولا کوئینزلند | پارک ملی بوجمولا کوئینزلند |
| --- | --- |
رده‌بندی آی‌یوسی‌ان: II (پارک ملی): رده‌بندی آی‌یوسی‌ان: II (پارک ملی)
Boodjamulla National Park: Boodjamulla National Park
Nearest town or city: Burketown
بنیان‌گذاری: ۱۹۸۵
مساحت: ۲۸۲۰ کیلومتر مربع (۱۰۸۸٫۸ مایل مربع)
Managing authorities: Queensland Parks and Wildlife Service
Website: پارک ملی بوجمولا
See also: Protected areas of Queensland
پارک ملی بوجمولا (به انگلیسی: Boodjamulla National Park) یک منطقهٔ مسکونی در استرالیا است که در کوئینزلند واقع شده‌است.
سلامی

| سلامی | سلامی |
| --- | --- |
 تصاویر مربوط به کوشک سلامی:  تصاویر مربوط به کوشک سلامی
کشور:  ایران
استان: خراسان رضوی
شهرستان: خواف
بخش: سلامی
نام(های) دیگر: سلومک، سلامه، سلومه
سال شهرشدن: ۱۳۸۳
مردم: مردم
جمعیت: ۷٬۵۵۵ نفر (۱۳۹۵)
رشد جمعیت: ۱۵٪+ (۵سال)
جغرافیای طبیعی: جغرافیای طبیعی
ارتفاع: ۱۰۶۸ متر
اطلاعات شهری: اطلاعات شهری
شهردار: روح‌الله ایزدی
وبگاه: http://shorasalami.ir
شناسهٔ ملی خودرو:  ایران
کد آماری: ۲۶۰۵
  سلامی  روی نقشه ایران ۳۴°۴۴′۵۲″شمالی ۵۹°۵۸′۳۰″شرقی﻿ / ﻿۳۴٫۷۴۷۸°شمالی ۵۹٫۹۷۵۰°شرقی﻿ / 34.7478; 59.9750   :   سلامی  روی نقشه ایران ۳۴°۴۴′۵۲″شمالی ۵۹°۵۸′۳۰″شرقی﻿ / ﻿۳۴٫۷۴۷۸°شمالی ۵۹٫۹۷۵۰°شرقی﻿ / 34.7478; 59.9750   
 :  
سَلامی یا سَلامه؛ نام شهری تاریخی در بخش سلامی شهرستان خواف استان خراسان رضوی ایران است. این شهر دارای آثار تاریخی نظیر کوشک سلامی، سد سلامی، آسیاب دوقلو سلامی می‌باشد. مسافت این شهر تا مرکز شهرستان، حدود ۲۵ کیلومتر است. این شهر در دامنه‌های جنوبی رشته‌کوه کوهسرخ قرار دارد. مردم این شهر مسلمان هستند و مذهب مردم این شهر شیعه دوازده امامی است.
وجه تسمیه

با توجه به تاریخ سلامی یا سلومک در متون تاریخی این شهر قبل از ورود اسلام به ایران وجود داشته است تا جایی که کوشک و بند سلامی متعلق به دورهٔ ساسانیان بوده و سلامی نامی عربی و مشتق شده از کلمه سلام عربی نیست بلکه واژه‌ای فارسی است. شهر زوزن و سلامی در کتب تاریخی همراه هم به عنوان آبادی‌های مشهور ولایت خواف آمده، و قدمت این شهر مثل زوزن به دورهٔ اشکانی و سلوکی می‌رسد و کلمه سلومه که نام اولیه سلامی است از اسامی رایج در دورهٔ سلوکیان می‌باشد.[نیازمند منبع]
پیشینه

سلومک؛ شهری باستانی در ولایت خواف، ربع نیشابور قرار داشته و براساس نوشته‌های مقدسی، ابن حوقل و اصطخری این شهر در قدیم از شهرهای آباد خواف بوده و به نام‌های سلومه، سلومک شناخته و مرکز حکومت بوده است. حمدالله مستوفی در نزهت القلوب گفته است: سلامه، سنجان، زوزن از توابع خواف است که ملک زوزن در آنجا عمارت عالی بنا کرده است. میوه‌هایش انار، انگور، انجیر و خربزه است و ابریشم و روناس زیادی دارد.[نیازمند منبع]
در سال ۶۰۴ قمری که حاکم هرات علیه سلطان خوارزمشاه قیام کرد، ملک زوزن به طرفداری از سلطان به مقابله با او رفت و وی را در هرات دستگیر نمود. اموالش مصادره گشت و او را به سلومه فرستادند و زندانی کردند. از این واقعه چنین پیداست که سلامه از شهرهای تابعه و مورد اعتماد ملک زوزن بوده و زندان مطمئن ملک هم در این شهر قرار داشته و همچنین از طبقهٔ زیرین کوشک سلامه برای زندانیان سیاسی استفاده می‌شده است. در سال ۶۰۷ قمری که ملک زوزن حکومت کرمان را داشت، قلعهٔ سلامه و کوشک را عمارت کرده است. در سال ۶۹۵ قمری، رکن‌الدین محمود سیستانی به خواف لشکر کشید و بزرگ‌زادگان خواف در سلامه با او نبرد کردند که به علت شکست و تسلیم شدن آن‌ها امیر محمود سیستانی پس از آرامش، یک سال و نیم در آنجا اقامت نمود.[نیازمند منبع]
در اوایل سده دهم قمری که مراد بیگ ترکمان از ترس شاه اسماعیل صفوی به خواف آمد تا در خواف پناه جوید، شاه اسماعیل رسید و او را با ۷هزار ترکمان همراهش مغلوب و مقتول نمود و خود در قلعهٔ خواف فرود آمد که بر اساس مدارک تاریخی این قلعه سلامه بوده است. چون حاکم خواف در قلعهٔ سلامی سکونت داشته از سال ۷۳۷ قمری که زوزن ویران گردید تا اواخر دوره صفوی؛ مرکز حکومت شهر سلامه بوده است.[نیازمند منبع]
در اواخر دوره قاجار، سلامی متعلق به ارباب جمشید سرمایه‌دار زرتشتی بود اما با ورشکستگی وی، دولت در سال ۱۲۹۴ خورشیدی این آبادی را در برابر پرداخت بدهی‌های او به بانک‌های شاهنشاهی و استقراضی تصرف کرد.
موقعیت

شهر سلامی از شهرهای بزرگ شهرستان خواف است که در فاصله ۹۰ کیلومتری تربت حیدریه و ۲۵ کیلومتری خواف قرار دارد. از شمال به روستای خیرآباد، جنوب‌شرقی به روستای چهارده و شمال‌غربی به روستای احمدآباد، غرب به روستای حسن‌آباد و شرق به روستای قلعه‌نو منتهی می‌شود.[نیازمند منبع]
از سال‌ها قبل مالکیت سلامه را سید محمد قریشی داشته که تا سال ۱۳۲۶ خورشیدی دهی کوچک و مخروبه و از سال ۱۳۳۰ خورشیدی، کار نوسازی در محل فعلی به همت مرحوم قریشی طبق نظر و نقشه مهندسی شهرسازی همراه با تأسیسات مثل مدرسه، حمام، آب‌انبار، بهداری، مسجد و حسینیه آغاز و در سال ۱۳۳۰ به پایان رسیده که مورد استفاده ساکنان آن قرار گرفت. کشاورزی آن به واسطهٔ وجود بند و چاه‌های عمیق اطرافش رونق زیادی دارد که نیمی از محصولات کشاورزی منطقهٔ خواف را تأمین می‌کند. از این شهر گندم، جو، چغندر قند، خربزه و هندوانه به مقدار زیادی صادر می‌شود.[نیازمند منبع]
جمعیت

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۷٬۵۵۵ نفر (در ۱٬۹۵۱ خانوار) بوده است.
| جمعیت تاریخی> سال | جمعیت تاریخی> جمعیت | جمعیت تاریخی> ±% |
| --- | --- | --- |
| ۱۳۸۵ | ۶٬۰۵۶ | —     |
| ۱۳۹۰ | ۶٬۵۸۱ | ۸٫۷٪+ |
| ۱۳۹۵ | ۷٬۵۵۵ | ۱۴٫۸٪+ |
اماکن تاریخی، آثار باستانی و جهانگردی > آثار ثبت‌شده

| ردیف | نام اثر | نگاره | دیرینگی | موقعیت | شماره ثبت | تاریخ ثبت | منبع |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ | سد سلامه |  | سده ۹ ق | ۶۶ کیلومتری شمال‌غربی شهر خواف | ۲۴۵۴ | ۱۹ مهر ۱۳۷۸ |  |
| ۲ | تپه دیوی |  | تاریخی - اسلامی | روستای ولی‌آباد | ۳۵۱۸ | ۲۵ اسفند ۱۳۷۹ |  |
| ۳ | شهر تاریخی سیراوند |  | تاریخی - اسلامی | ۱۲ کیلومتری غرب چمن‌آباد | ۳۷۷۴ | ۱۲ شهریور ۱۳۸۰ |  |
| ۴ | کوشک و باغ سلامه |  | دوره سلجوقی - معاصر | شهر سلامی | ۶۴۳۰ | ۷ مهر ۱۳۸۱ |  |
| ۵ | حوض‌انبار رباط زیارت |  | سده ۹ ق | روستای فدک | ۷۴۷۸ | ۱۲ بهمن ۱۳۸۱ |  |
| ۶ | سقاوه رباط زیارت |  | اواخر دوره قاجار | روستای فدک | ۷۴۸۰ | ۱۲ بهمن ۱۳۸۱ |  |
| ۷ | مسجد رباط زیارت |  | دوره غزنوی | روستای فدک | ۷۴۹۱ | ۱۲ بهمن ۱۳۸۱ |  |
| ۸ | محوطه زیارت سیجاوند |  | سده ۷ - ۸ ق | شمال روستای سیجاوند | ۱۳۱۹۸ | ۲۲ مرداد ۱۳۸۴ |  |
| ۹ | بقایای قلعه بندیوان |  | سده ۹ - ۱۰ ق | روستای بندیوان | ۱۳۳۱۲ | ۲۲ مرداد ۱۳۸۴ |  |
| ۱۰ | محوطه سیجاوند (سیراوند) |  | سده ۷ - ۹ ق | جنوب روستای سیجاوند | ۱۳۳۱۳ | ۲۲ مرداد ۱۳۸۴ |  |
| ۱۱ | آسیاب دوقلو |  | پهلوی اول | شهر سلامی | ۲۲۳۱۱ | ۲۷ اسفند ۱۳۸۶ |  |
ولایت خواف در میان ولایت‌های ربع نیشابور در صفحه‌ای از نسخه خطی ترجمه کتاب تاریخ نیشابور الحاکم.
نام سلومک بر روی نقشه ابن حوقل در کتاب صورة الارض در قرن چهارم هجری
پست‌های بسکتبال

پست‌های بسکتبال
پست‌های بسکتبال (به انگلیسی: Basketball positions) به محل                          قرارگیری هریک از بازیکنان یک تیم بسکتبال در نقاط مختلف زمین بازی گفته می‌شود. در بازی بسکتبال پنج پست مختلف وجود دارد که به ترتیب عبارتند از:
پوینت گارد (به انگلیسی: Point guard)
شوتینگ گارد (به انگلیسی: Shooting guard)
اسمال فوروارد (به انگلیسی: Small forward)البته مربی‌های حرفه ای به جای اسمال فوروارد از دو شوتینگ گارد در چپ و راست زمین بالای محوطه سه امتیازی و سه الی پنج متر فاصله با پوینت گارد استفاده می‌کنند
پاور فوروارد (به انگلیسی: Power forward)
سنتر (به انگلیسی: Center)
 گاهی به جای نام بردن از نام این پست‌ها از شماره آن‌ها استفاده می‌شود، در فهرست بالا شماره‌ها به ترتیب درست وارد شده‌اند. برای مثال گاهی به‌جای استفاده از کلمه اسمال فوروارد از کلمهٔ پست ۳ استفاده می‌شود.
 هر بازیکن در هنگام بازی مسئولیت یکی از این پست‌ها را بر عهده دارد. این پست‌ها برای هر بازیکن معمولاً بر اساس بلندی قد وی انتخاب می‌شوند. در بیشتر مواقع بلندترین بازیکن تیم در پست سنتر بازی می‌کند که به بازیکن پست ۵ نیز شناخته می‌شود. این در حالیست که بازیکنان با قد متوسط در پست‌های ۳ و ۴، یعنی به عنوان اسمال فوروارد یا پاور فوروارد بازی می‌کنند. کوتاهترین بازیکنان تیم نیز در پست‌های ۱ و ۲، یعنی به عنوان پوینت گارد و شوتینگ گارد بازی می‌کنند. البته در سال‌های اخیر و در سیستم‌های نوین بسکتبال کوتاه یا بلند بودن بازیکن در پست‌های مختلف معنای گذشته خود را از دست داده و بازیکن‌ها با توجه به سیستم‌های جدید و قابلیت‌ها در پست‌های مختلف بکار گرفته می‌شوند و گاهیً مشاهده می‌شود بازیکن بلند قامت با قابلیت‌های تکنیکی و پاس‌دهی بالا نیز در پست‌های ۱ و ۲ بکار گرفته می‌شود و گاهیً برخی تیم‌ها مثل هیوستون(۲۰۲۰٬۲۰۱۹) با مدلی تحت عنوان اسمال بال بدون داشتن بازیکن بلند قامت و بیگ من در پست سنتر بازی می‌کند. خلاصه این‌که تفکرات مربیان حرفه‌ای جدید مرزهای گذشته را تا حدودی درنوردیده و تا حدودی قائل به مرزبندی گذشته در انتخاب بازیکن با تعاریف گذشته برای پست‌های مختلف، نمی‌باشد.
گارد راس

مقالهٔ اصلی: پوینت گارد
پوینت گارد (PG)، یا پست ۱، به‌طور معمول بهترین بال‌هندلر و پاسور تیم است. بازیکن پوینت گارد وظیفهٔ سرعت بخشیدن به حملات تیمش را با کنترل صحیح توپ و رساندن آن به بهترین بازیکن در بهترین زمان ممکن دارد. پوینت گارد معمولاً کوتاه‌قدترین بازیکن تیم است. حدود قد پوینت گاردها بین ۶فوت ۲اینچ (۱/۸۸متر) تا ۶فوت ۴اینچ (۱/۹۳متر) و در اتحادیه ملی بسکتبال زنان ۵فوت ۹اینچ (۱/۷۵متر) یا کوتاه‌تر است.
شوتینگ گارد

مقالهٔ اصلی: شوتینگ گارد
شوتینگ گارد (SG)، یا پست ۲، یا آف گارد، وظیفهٔ امتیازگیری و بازیسازی برای تیمش را دارد. حدود قد شوتیگ گاردها بین ۶فوت ۴اینچ (۱٫۹۳ متر) تا ۶فوت ۷اینچ (۲٫۰۱ متر) و در اتحادیه ملی بسکتبال زنان ۵فوت ۹اینچ (۱٫۷۵متر) تا ۶ فوت (۱٫۸۳متر) است.
مثال: کوبی برایانت فقید
اسمال فوروارد

مقالهٔ اصلی: مهاجم ریزتک
اسمال فوروارد (SF)، یا پست ۳، یا مهاجم ریزتک تطبیق‌پذیرترین پست از بین پنج پست بسکتبال در نظر گرفته می‌شود. اسمال فورواردها معمولاً کوچک‌جثه ترو سریعتر از پاور فوروارد‌ها و سنتر‌ها ولی قدبلند تر، بزرگتر و قویتر از هر کدام از گاردها هستند. حدود قد اسمال فورواردها بین ۶فوت ۳/۵اینچ (۱/۹۲متر) تا ۶فوت ۸/۲۵اینچ (۲/۰۴متر) است.مثال لبران جیمز.
پاور فوروارد

مقالهٔ اصلی: فوروارد قدرتی (بسکتبال)
پاور فوروارد (PF)، یا پست ۴، یا فوروارد قدرتی معمولاً نقشی مانند پست سنتر ایفا می‌کند. پاور فوروارد معمولاً قدرتمندترین و وابسته‌ترین امتیازآور تیم است. حدود قد پاور فورواردها بین ۶فوت ۶اینچ (۱/۹۶متر) تا ۶فوت ۱۰اینچ (۲/۰۸متر) و در اتحادیه ملی بسکتبال زنان ۶فوت (۱/۸۳متر) تا ۶فوت ۳اینچ (۱/۹۱متر) است.
سنتر

مقالهٔ اصلی: سنتر (بسکتبال)
سنتر (C)، یا پست ۵، یا بازیکن محوری، معمولاً در نزدیکی بیس‌لاین یا سبد بازی می‌کند. سنترها معمولاً بلندقدترین بازکنان تیم هستند. حدود قد سنترها معمولاً بالاتر از ۶فوت ۱۰اینچ (۲/۰۸متر) است.
قرقیزستان در المپیک تابستانی ۲۰۲۴

| قرقیزستان در بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۲۴ | قرقیزستان در بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۲۴ |
| --- | --- |
شناسه آی‌اوسی: KGZ
ان‌اوسی: کمیته ملی المپیک قرقیزستان
وبگاه: olympic.kg (به قرقیزی و انگلیسی)
در پاریس، فرانسه ۲۶ ژوئیه ۲۰۲۴ (۲۰۲۴-07-۲۶) – ۱۱ اوت ۲۰۲۴ (۲۰۲۴-08-۱۱): در پاریس، فرانسه ۲۶ ژوئیه ۲۰۲۴ (۲۰۲۴-07-۲۶) – ۱۱ اوت ۲۰۲۴ (۲۰۲۴-08-۱۱)
رقابت‌کنندگان: ۱۶ (۱۱ مرد و ۵ زن) در ۵ رشته
پرچم‌داران: ارلان شراف الیزاوتا پشرسکیخ
مدال‌ها رتبهٔ شصت و هشتم:  طلا ۰ نقره ۲ برنز ۴ مجموع ۶ 
حضورها در بازی‌های المپیک تابستانی: حضورها در بازی‌های المپیک تابستانی
۱۹۹۶ ۲۰۰۰ ۲۰۰۴ ۲۰۰۸ ۲۰۱۲ ۲۰۱۶ ۲۰۲۰ ۲۰۲۴: ۱۹۹۶ ۲۰۰۰ ۲۰۰۴ ۲۰۰۸ ۲۰۱۲ ۲۰۱۶ ۲۰۲۰ ۲۰۲۴
سایر حضورهای مرتبط: سایر حضورهای مرتبط
 امپراتوری روسیه (۱۹۰۰–۱۹۱۲)  اتحاد شوروی (۱۹۵۲–۱۹۸۸)  تیم متحد (۱۹۹۲):  امپراتوری روسیه (۱۹۰۰–۱۹۱۲)  اتحاد شوروی (۱۹۵۲–۱۹۸۸)  تیم متحد (۱۹۹۲)
کاروان المپیکی قرقیزستان، متشکل از ۱۶ ورزشکار (۱۱ مرد و ۵ زن) یکی از کاروان‌های شرکت‌کننده در بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۲۴ بود که از ۲۶ ژوئیه تا ۱۱ اوت ۲۰۲۴ (۵ تا ۲۱ امرداد ۱۴۰۳ خورشیدی) به میزبانی پاریس، پایتخت فرانسه برگزار شد.
این حضور، نهمین حضور پساشوروی قرقیزستان در ادوار المپیک تابستانی بود که قرقیزها با کسب ۶ مدال (۲ نقره و ۴ برنز) و ایستادن در کنار کره شمالی در جایگاه رتبه شصت و هشتم به پایان رسید.
مدال‌آوران

مقاله‌های اصلی: جدول مدال‌های المپیک تابستانی ۲۰۲۴ و فهرست برندگان مدال المپیک تابستانی ۲۰۲۴
شرکت‌کنندگان

کاروان قرقیزستان در ورزش‌های زیر به رقابت با دیگر ورزشکاران پرداخت.
| ورزش | مردان | زنان | کل |
| --- | --- | --- | --- |
| دو و میدانی | ۰ | ۱ | ۱ |
| بوکس | ۱ | ۰ | ۱ |
| جودو | ۲ | ۰ | ۲ |
| شنا | ۱ | ۱ | ۲ |
| کشتی | ۷ | ۳ | ۱۰ |
| کل | ۱۱ | ۵ | ۱۶ |
پارک ملی پورنولولو

| میراث جهانی یونسکو | میراث جهانی یونسکو |
| --- | --- |
مکان:  استرالیا
معیار ثبت: طبیعی: VII, VIII
شمارهٔ ثبت: ۱۰۹۴
تاریخ ثبت: ۲۰۰۳
پارک ملی پورنولو  منطقه ای با وسعت 2397 کیلومتر مربع در شمال شرقی استرالیای غربی و جنوب غربی شهر داروین که سال 2003 به سبب داشتن صخره های و گنبدی شکل در فهرست یونسکو ثبت شد.این صخره ها به دو دسته صخره های نارنجی و خاکستری تقسیم می شود