فهرست اختصارات مورد استفاده در نسخه‌های پزشکی

فهرست اختصارات مورد استفاده در نسخه‌های پزشکی (انگلیسی: List of abbreviations used in medical prescriptions) که گاهی کدهای سیگ (Sig codes) نیز خوانده می‌شود، دربرگیرنده مخفف نام داروها نیست. اختصاراتی که مورد تأیید کمیته مشترک نیستند به رنگ قرمز و آن‌هایی که مورد تأیید دیگر نهادها نیستند با رنگ نارنجی نشان داده شده‌اند. کمیته مشترک یک نهاد غیردولتی، غیرانتفاعی و مستقل است که در ایالات متحده آمریکا فعالیت می‌کند و به منظور اجرای برنامه‌های اعتباربخشی، استانداردسازی و اعطای گواهینامه به بیمارستان‌ها بنا نهاده شده‌است. این نهاد که هدف آن اطمینان از ارائه مراقبت‌های بی‌خطر و باکیفیت در تمام حوزه‌های بهداشت و درمان است، بزرگترین مرکز در ایالات متحده در نوع خود به‌شمار می‌رود.
|  فهرست اختصارات مورد استفاده در نسخه‌های پزشکی> مخفف |  فهرست اختصارات مورد استفاده در نسخه‌های پزشکی> لاتین |  فهرست اختصارات مورد استفاده در نسخه‌های پزشکی> مفهوم |  فهرست اختصارات مورد استفاده در نسخه‌های پزشکی> مغالطه‌های رایج |
| --- | --- | --- | --- |
| aa | ana | از هر کدام |  |
| AAA |   | کاربرد در ناحیه مبتلا |  |
| .a.c | ante cibum | پیش از غذا |  |
| .a.d | auris dextra | گوش راست | گاه a ممکن با o اشتباه گرفته شود. .o.d به معنای چشم راست است |
| ad lib. | ad libitum | استفاده به قدر دلخواه، آزادانه |  |
| admov. | admove | استعمال |  |
| agit | agita | تکان دهید/به هم بزنید |  |
| .alt. h | alternis horis | یک ساعت در میان |  |
| .a.m | ante meridiem | صبح، پیش از ظهر |  |
| amp |   | آمپول |  |
| amt |   | مقدار |  |
| aq | aqua | آب |  |
| a.l. , a.s. | auris laeva, auris sinistra | گوش چپ | ممکن است با .o.s یا .o.l اشتباه گرفته شود که به معنای چشم چپ هستند |
| .A.T.C |   | حدود ساعت... |  |
| a.u. | auris utraque | هر دو گوش | ممکن است با .o.u اشتباه شود، که به معنای هر دو چشم است |
| BDS/bds | bis die sumendum | دو بار در روز |  |
| bis | bis | دوبار |  |
| b.i.d. /b.d. | bis in die | دو بار در روز | انجمن پزشکی آمریکا توصیه می‌کند که این مخفف استفاده نشود |
| .B.M |   | اجابت مزاج |  |
| .bol | bolus | به صورت تک دوز با حجم بالا (معمولا داخل وریدی) |  |
| .B.S |   | قند خون |  |
| B.S.A |   | مساحت سطح بدن |  |
| b.t. |  | زمان خواب | گاه با .b.i.d اشتباه گرفته می‌شود |
| BUCC | bucca | داخل گونه |  |
| cap. , caps. | capsula | کپسول |  |
| c, c. | cum | همراه با ("معمولا با یک خط در بالای c") |  |
| cib. | cibus | غذا |  |
| cc | cum cibo | همراه با غذا، (همچنین به معنای سانتی‌متر مکعب) | دارای مفهومی مبهم است؛ برای اشاره به سانتی‌متر مکعب، به جای cc از mL یا milliliter استفاده کنید |
| cf |   | همراه با غذا |  |
| .comp |   | ترکیب |  |
| cr. , crm |   | کرم |  |
| CST |   | همین درمان را ادامه دهید |  |
| D or d |   | روز یا دوز | مفهوم مبهم؛ هم به روز و هم به دوز اشاره دارد |
| D5W |   | محلول دکستروز ۵ دصد (گاه به صورت D5W نوشته می‌شود) |  |
| D5NS |   | دکستروز ۵ درصد در نرمال سالین |  |
| .D.A.W |   | فقط همان که نوشته شده‌است (و نه نمونه‌های مشابه) |  |
| dc, D/C, disc |   | قطع مصرف، تخلیه، ترشح | مفهوم مبهم |
| .dieb. alt | diebus alternis | یک روز در میان |  |
| .dil |   | رقیق کردن |  |
| .div |   | منقسم |  |
| dL |  | دسی لیتر |  |
| .d.t.d | dentur tales doses | تجویز این قبیل دوزها |  |
| DTO |   | تنتور بوزدایی شده اپیوم | به راحتی ممکن است با "تنتور رقیق شده اپیوم" اشتباه گرفته شود. مواردی از مرگ به دنبال مسمومیت با مقادیر بالای اپیوم گزارش شده‌است |
| .D.W |   | آب مقطر |  |
| .elix |   | الگزیر |  |
| .e.m.p | ex modo prescripto | طبق دستور |  |
| .emuls | emulsum | امولسیون |  |
| et | et | and |  |
| eod |   | یک روز در میان |  |
| ex aq | ex aqua | در آب |  |
| fl. , fld. |   | مایع |  |
| g |   | گرم |  |
| gr |   | حب |  |
| (gtt(s | (gutta(e | قطره (ها) |  |
| H |   | هیپودرمی |  |
| h, hr | hora | ساعت |  |
| .h.s | hora somni | در زمان خواب |  |
| h.s |  | زمان خواب، نیم قدرت (half-strength) | مفهوم مبهم |
| ID |   | داخل درم |  |
| IJ, inj | injectio | تزریق | ممکن است با IV به معنی "درون وریدی" اشتباه شود |
| IM |   | داخل عضلانی |  |
| IN |  | داخل بینی | ممکن است با IM به معنی داخل عضلانی یا IV به معنی درون وریدی اشتباه شود |
| IP |   | داخل صفاقی |  |
| IT |  | اینتراتکال | ممکن است با سایر مفاهیم این مخفف اشتباه شود |
: 
| IU |  | واحد بین‌المللی | ممکن است با عدد ۱۰ یا IV به معنی درون وریدی اشتباه شود |
| IV |   | درون وریدی |  |
| IVP |   | push درون وریدی |  |
| IVPB |   | تزریق متناوب دارو از طریق مسیر وریدی قبلی (Piggy Back) |  |
| kg |   | کیلوگرم |  |
| LCD |   | محلول قطران زغال سنگ |  |
| lin | linimentum | لینیمان (محلولی از یک دارو در یک حامل روغنی، صابونی یا الکلی که برای مالش بر روی پوست به کار می‌رود) |  |
| liq | liquor | محلول |  |
| lot. |   | لوسیون |  |
| MAE |  | حرکت دادن همه اندام ها |  |
| mane | mane | صبح |  |
| M. | misce | مخلوط |  |
| m, min | minimum | حداقل |  |
| mcg |  | میکروگرم | جایگزین توصیه شده برای "µg" که ممکن است با "mg" اشتباه گرفته شود |
| m.d.u. | more dicto utendus | طبق دستور |  |
| mEq |   | میلی اکی والان |  |
| mg |   | میلی گرم |  |
| mg/dL |  | میلی گرم در دسی لیتر |  |
| MgSO4 |  | سولفات منیزیم | ممکن است با "MSO4" اشتباه شود |
| .mist | mistura | مخلوط |  |
| mitte | mitte | ارسال |  |
| mL |   | میلی لیتر |  |
| MS |  | مورفین سولفات یا سولفات منیزیم | می‌تواند هم به مفهوم سولفات منیزیم باشد و هم مورفین سولفات |
| MSO4 |  | مورفین سولفات | ممکن است با "MgSO4" اشتباه شود |
| nebul | nebula | یک پاف |  |
| .N.M.T |   | حداکثر |  |
| .noct | nocte | شب هنگام |  |
| .non rep | non repetatur | تکرار نشود |  |
| NPO | nil per os | پرهیز از خوردن از راه دهان | انجمن پزشکی آمریکا توصیه می‌کند که این مخفف استفاده نشود |
| NS |   | نرمال سالین (%۰٫۹) |  |
| 1/2NS |   | نیم نرمال سالین (%۰٫۴۵) |  |
| .N.T.E |   | حداکثر |  |
| o_2 |   | هر دو چشم، گاه به شکل o2 نوشته می‌شود |  |
| od | omne in die | هر روز/یکبار در روز (در بریتانیا بر qd ترجیح داده می‌شود |  |
| od | oculus dexter | چم راست | ممکن است با ad به معنای گوش راست اشتباه شود؛ همچنین می‌تواند به مفهوم یکبار در روز باشد |
| om | omne mane | هر صبح |  |
| on | omne nocte | هر شب |  |
| .o.p.d |   | یکبار در روز |  |
| .o.s | oculus sinister | چشم چپ | ممکن است با .a.s به معنای گوش چپ اشتباه شود |
| .o.u | oculus uterque | هر دو چشم | ممکن است با .a.u به معنای هر دو گوش اشتباه شود |
| oz |   | اونس |  |
| per | per | از راه |  |
| .p.c | post cibum | پس از غذا |  |
| .pig. /pigm | pigmentum | رنگدانه |  |
| .p.m | post meridiem | بعدازظهر یا عصر |  |
| p.o. | per os | خوراکی، از راه دهان | انجمن پزشکی آمریکا توصیه می‌کند که از این مخفف استفاده نشود |
| p.r. or PR | per rectum | مقعدی |  |
| PRN, prn | pro re nata | در صورت نیاز |  |
| pulv. | pulvis | پودر |  |
| PV | per vaginam | از راه واژن |  |
| q | quaque | هر |  |
| .q.a.d | quaque alternis die | یک روز در میان |  |
| .q.a.m | quaque die ante meridiem | هر روز پیش از ظهر |  |
| .q.d. /q.1.d | quaque die | هر روز | ممکن است با "QOD" یا "qds" به معنای یکبار در روز اشتباه شود |
| .q.d.s | quater die sumendus | چهار بار در روز | ممکن است با "qd" به معنای یکبار در روز اشتباه شود |
| .q.p.m | quaque die post meridiem | هر روز بعدازظهر یا عصر |  |
| .q.h | quaque hora | هر ساعت |  |
| .q.h.s | quaque hora somni | هر شب در زمان خواب |  |
| q.1 h, q.1° | quaque 1 hora | هر ساعت؛ ۱ ممکن است با اعداد دیگر جایگزین شود |  |
| .q.i.d | quater in die | چهار بار در روز | ممکن است با "qd" یا "qod" به معنای یکبار در روز اشتباه شود |
| q4PM |  | در 4pm | ممکن است با "هر چهار ساعت" اشتباه گرفته شود |
| .q.o.d |   | یک روز در میان | ممکن است با "QD" به معنای "هر روز" اشتباه گرفته شود |
| qqh | quater quaque hora | هر چهار ساعت |  |
| .q.s | quantum sufficiat | به قدر کافی |  |
| QWK |  | هر هفته |  |
| PR |   | مقعدی |  |
| rep. , rept. | repetatur | تکرار |  |
| RL, R/L |   | رینگر لاکتات |  |
| s | sine | بدون (معمولا با خطی بر بالای s) |  |
: 
| SC, subc, subcut, subq, SQ |   | زیرجلدی | "SC" ممکن است با SL به معنای زیرزبانی یا 5Q به معنای پنج بار در روز اشتباه شود |
| s.i.d/SID | semel in die | یکبار در روز | تنها در دامپزشکی کاربرد دارد |
| sig | signa | مکتوب بر روی لیبل |  |
| SL |   | زیرزبانی |  |
| S.O.B, SOB |  | تنگی نفس |  |
| sol | solutio | محلول |  |
| s.o.s. , si op. sit | si opus sit | در صورت نیاز |  |
| ss | semis | نصف، طبق مقیاس تطبیقی (sliding-scale) | mistaken for "55" or "1/2" |
| SSI, SSRI |  | انسولین طبق مقیاس تطبیقی یا انسولین رگولار طبق مقیاس تطبیقی | ممکن است با strong solution of iodine به معنای محلول قوی ید یا selective serotonin reuptake inhibitor به معنای مهارکننده انتخابی برداشت سروتونین اشتباه شود |
| (SNRI (antidepressant |  | مهارکننده برداشت سروتونین-نوراپی نفرین |  |
| (SSRI (antidepressant |  | مهارکننده انتخابی برداشت سروتونین (گروهی از داروهای ضدافسردگی) |  |
| stat | statim | فورا |  |
| SubQ |  | زیرجلدی |  |
| supp | suppositorium | شیاف |  |
| susp |   | سوسپانسیون |  |
| syr | syrupus | شربت |  |
| tab | tabella | قرص |  |
| tbsp |   | قاشق غذاخوری |  |
| t.d.s. /TDS | ter die sumendum | سه بار در روز |  |
انجمن پزشکی آمریکا توصیه می‌کند از این مخفف استفاده نشود: 
| t.i.w. |   | سه بار در هفته | ممکن است با دو بار در هفته اشتباه شود |
| .top |   | موضعی |  |
| .T.P.N |   | تغذیه کامل وریدی |  |
| .tr, tinc. , tinct |   | تنتور |  |
| troche | trochiscus | لوزی شکل (قرص) |  |
| tsp |   | قاشق چایخوری |  |
| U |  | واحد | ممکن است با "4", "0" یا "cc" اشتباه شود |
| .u.d. , ut. dict | ut dictum | طبق دستور |  |
| .ung | unguentum | پماد |  |
| .U.S.P |   | فارماکوپنه ایالات متحده |  |
| vag |   | واژینال |  |
| w |   | با |  |
| w/a |   | در زمان بیداری |  |
| wf |   | همراه با غذا |  |
| w/o, s |   | بدون |  |
| X |   | دفعه |  |
| .Y.O |   | ... ساله |  |
| μg |  | میکروگرم | ممکن است با mg به معنای میلی گرم اشتباه شود |
 فهرست علامت‌های مورد استفاده در نسخه ها:  فهرست علامت‌های مورد استفاده در نسخه ها
| علامت | لاتین | مفهوم | مغالطه‌های رایج |
| @ |  | در | ممکن است با "2" اشتباه شود |
| > |  | بیشتر از | ممکن است با "7" اشتباه شود |
| < |  | کمتر از | ممکن است با "L" اشتباه شود |
| ℞ | recipe | دستورالعمل، روش مصرف |  |