stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
آتیلا
نام

مقالهٔ اصلی: آتیلا (نام)
آتیلا نام معروف‌ترین فاتح جهان باستان یعنی پادشاه قوم هون بود.
در منابع مختلف اروپای باستان هیچ اثری از ریشه یابی این نام موجود نیست و این یعنی برای تاریخ نگاران آن زمان نامی غریب محسوب می‌شده و به علت تخاصمات طولانی مدت با امپراتوری‌های روم شرقی و غربی و اقوام بومی اروپا توصیفات از شاه آتیلا خالی از اغماض نیست.
اما ریشه نام آتیلا در کتاب دیوان اللغات اثر محمود کاشغری در سال ۱۰۷۲ میلادی این چنین توصیف می‌شود:
آتا + ایلا: آتا از ریشه ترکی به معنای پدر و ایلا جمع ایل که در کل معنای پدر یا سردمدار کل ایل‌ها و عشایر است.
و ضمن اینکه امروزه نیز نام آتیلا در میان اقوام مختلف ترک از قرقیزستان تا جمهوریه ترکیه و مجارستان استفاده می‌شود نیز گواه بر ریشه ترکی آن دارد.
در زبان انگلیسی: Ætla , Attle و Atlee
در زبان ایتالیایی: Attila
در زبان‌های اسکاندیناوی: Atli و Atle
در زبان آلمانی: Etzel
در زبان مجاری: Attila, Atilla و Etele
در زبان ترکی استانبولی: Attila, Atila و Atilla
در زبان قزاقی: Edil
ویژگی‌های ظاهری

در منابع تاریخی که توسط ژوردانس تاریخ‌نگار اهل امپراتوری روم شرقی ارائه شده است او به شرحی از ظاهر و خلقیات آتیلا که توسط پریسکوس نقل‌شده اشاره کرده است:
او مردی بود که به دنیا آمده بود تا ملت‌ها را بلرزاند، عذاب همه سرزمین‌ها، کسی که به یک نحوی تمام بشر را با شایعات وحشتناکی که دربارهٔ او به گوش می‌رسید وحشت‌زده می‌کرد. او در قدم‌زدن خود مغرور بود، چشمانش را به همه جا می‌چرخاند، به طوری که قدرت روح مغرورش در حرکت بدنش ظاهر می‌شد. او در واقع عاشق جنگ بود، اما در عمل محتاط بود، قوی در مشورت، مهربان با بی‌پناهان و مهربان با کسانی که تحت حمایت او قرار گرفته بودند. قد او کوتاه بود، با سینه‌ای پهن و سر بزرگ؛ چشمانش کوچک بود، ریشش نازک و کم بود؛ و بینی تخت و پوست تیره‌ای داشت، که نشان دهنده اصالتش است.
عمده محققان و تاریخ‌نگاران تصریح کرده‌اند که این ویژگی‌ها به‌طور معمول ویژگی‌های مردمان آسیای شرقی هستند، زیرا در ترکیب با یکدیگر، با ویژگی‌های فیزیکی مردم شرق آسیا همخوانی دارند، بنابراین اجداد آتیلا احتمالاً از آنجا آمده‌اند.
شمشیر آتیلا

نقل است که آتیلا شمشیری داشت به نام مارس که معتقد بود این شمشیر را خدای جنگ، مارس، به او هدیه کرده است. داستان از این قرار است که روزی در دوران جوانی در دشتی تنها بود که طوفانی برپا شد. او برای پناه بردن به مکانی امن هراسان می‌دوید تا خود را به سرپناهی برساند. در همین حین در مقابل پایش رعد و برقی بر زمین برخورد کرد و آنچه باقی گذاشت یک شمشیر بود با لبه‌ای پهن که آن را مارس نام نهاد.
مرگ آتیلا

آتیلا که در شب زفاف آخرین ازدواجش با ایلدیکو که زنی جوان و زیبا از گوت‌ها بود در اثر خون‌ریزی بینی و به روایتی خون‌ریزی داخلی فوت کرد. هون‌ها جنازه آتیلا را در سه تابوت درون هم قرار دادند تابوت اول که جسد درون آن قرار داشت از طلا، تابوت دوم که تابوت طلایی را درون خود جا داده بود از نقره و سومین تابوت که تابوت نقره درون آن جای می‌گرفت از فولاد بود. تابوت آتیلا را در بستر رود تیزا دفن کردند.
آتیلا آن چنان محبوب مردم خود بود که در عزای او به جای اشک ریختن رگ‌های خود را می‌زدند و خون خود را می‌ریختند.
نوادگان آتیلا

آتیلا فرزندان بسیاری داشت از میان فرزندان او سه تن از پسرانش به نامهای الاک، دنگیزیخ و ارناخ بر سر تصاحب تاج و تخت پدر به جنگ با یکدیگر پرداختند که این نزاع با پیروزی الاک همراه بود.
وجهه آتیلا در میان ملل مختلف

در بیشتر کشورهای اروپای غربی وی نمادی از بیرحمی و تجاوزگری است. بر عکس برخی تاریخ‌نگاران وی را پادشاهی بزرگ و شریف دانسته‌اند. آتیلا در فرهنگ مجارها و ترکها و فرهنگهای وابسته یک قهرمان است. در افسانه‌های اسکاندیناوی نیز از آتیلا به نیکی یاد شده است. در منظومه‌های حماسی آلمانی‌ها آتیلا دیگر یک بلای آسمانی نیست. او پادشاهی است صلح‌جو که میلی به مبارزه و کشور گشایی ندارد. در سرود نیبلونگن این امر به‌وضوح دیده می‌شود.
در قزاقستان نیز آتیلا یک قهرمان است و بانک ملی این کشور تصویر او بر روی سکه‌های ۱۰۰ تنگه‌ای حک نموده است.
در سال ۱۸۲۹ محققی به نام یوری هوکا-ونلین (Jurij Huca-Venelin)  نظریه اسلاو بودن آتیلا و هونها را مطرح کرد که مورد توجه بسیار قرار گرفت. به دنبال او ایوان اگورویچ زابلین (Ivan Egorevic Zabelin) نیز بر پایه کمک آتیلا به اسلاوها در جنگ با گوت‌ها چنین ادعایی را مطرح کرد و در کتاب خود به نام «آتیلا و روسها» از آتیلا به عنوان حاکم مطلق تمامی روسها (اوکراینی‌ها، روسها و بلاروسها) دانست. انتساب تزارهای بلغارستان به آتیلا باعث محبوبیت او در بلغارستان شده است.
کارهای هنری مرتبط با آتیلا > موسیقی

گروه متال نروژی دیمو بورگیر ترانه‌ای دربارهٔ آتیلا با نام Hunnerkongens Sorgsvarte Ferd Over Steppene سیر اندوهناک پادشاه هون در میدان جنگ ساخته است.
گروه هوی متال آیسد ارث ترانه‌ای با نام آتیلا در آلبوم خود به نام The Glorious Burden (رسالت باشکوه) منتشر کرد. در این ترانه از دوران حکمرانی آتیلا سخن به میان آمده است.
گروه هوی متال بریتانیایی Saxon در آلبوم سال ۲۰۰۶ خود به نام The Inner Sanctum (حریم باطنی) ترانه‌ای با نام آتیلا پادشاه هون را جای داده است.
لونته سورنیی آهنگساز مجاری و عضو گره ایللس آهنگ اپرای راک به نام Attila, Isten kardja (آتیلا، شمشیر خداوند) را ساخته است.
قطعه اپرا به نام Attila, König der Hunnen (آتیلا پادشاه هون) توسط جوزپه وردی ساخته شد که اشعارش توسط تمستوکل سلرا و اولین اجرای آن توسط زکریا ورنر در سالن تئاتر شهر ونیز در ۱۷ مارس سال ۱۸۴۶ انجام یافت.
گروه متال مجاری دالریادا ترانه‌ای دربارهٔ شکوه آتیلا جد مجارها ساخته است این ترانه که در آلبوم سال ۲۰۰۸ این گروه با نام Szlek (بادها) جای گرفته است Égnek ostora (تازیانه آسمانی) نام دارد.
کارهای هنری مرتبط با آتیلا > فیلم

آنتونی کوئین در فیلم The Scourge of God (تازیانه آسمانی) نقش آتیلا را برعهده گرفته است در این فیلم سوفیا لورن نیز به صورت افتخاری هنرنمایی کرده است.
داگلاس سیرک در فیلم Sign of the Pagan (تأیید کافر) به دوران حکمرانی آتیلا پرداخته است او در این فیلم نقش آتیلا را به جک پالانس داده است.
سریال تلویزیونی آتیلا در سال ۲۰۰۰ میلادی ساخته و سال بعد پخش شد. در این سریال جرارد باتلر نقش آتیلا را برعهده داشت.
کارهای هنری مرتبط با آتیلا > بازی

بازی Total War: ATTILA (جنگ تمام‌عیار: آتیلا) مربوط به ظهور و گسترش فرمانروایی آتیلا در اروپا و جنگ‌های وی با رومیان می‌باشد.
کارهای هنری مرتبط با آتیلا > سایر

مارگارت تاچر نخست‌وزیر سابق انگلیس به صورت گسترده‌ای به آتیلای هون مشهور بود.
در سال ۲۰۰۹ بانک مرکزی قزاقستان سکه‌های ۱۰۰ تنگه‌ای با نقش آتیلا ضرب نموده است.
گالری تصاویر

جشن آتیلا-اثر Mór Than
حمله هونها به ایتالیا تحت رهبری آتیلا
شاه آتیلا (۱۴۸۸ میلادی)
دیدار پاپ لئو کبیر و آتیلا
دیدار پاپ لئو کبیر و آتیلا
شاه آتیلا همراه با شمشیر و سپر (بر روی سپر تصویر پرنده تورول نقش بسته است) ۱۳۵۸ میلادی
گستره امپراتوری هون
آتیلا از یکی از نسخه‌های کتاب اِدای شاعرانه.
رخساره آتیلا در یک موزه در مجارستان
شمایل بازسازی‌شده آتیلا
دورمیتس

مکان
| دورمیتس   | دورمیتس   |
| --- | --- |
  نشان:   نشان
ایالت: بایرن
منطقه اداری: Oberfranken
ناحیه: Forchheim
انجمن شهرداری: Dormitz
حکومت: حکومت
 • شهردار: Gerhard Schmitt
مساحت: مساحت
 • کل: ۴٫۵۸ کیلومتر مربع (۱٫۷۷ مایل مربع)
ارتفاع: ۳۰۵ متر (۱۰۰۱ فوت)
جمعیت (۲۰۰۶-۱۲-۳۱): جمعیت (۲۰۰۶-۱۲-۳۱)
 • کل: ۱۹۹۱
 • تراکم: ۴۳۰/کیلومتر مربع (۱۱۰۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: CET/CEST (UTC+1/+2)
کدهای پستی: ۹۱۰۷۷
کدهای شماره‌گیری: ۰۹۱۳۴
پلاک خودرو: FO
وبگاه: www.dormitz.de
دورمیتس (به آلمانی: Dormitz) یک شهر  در آلمان است که در فورشایم واقع شده‌است. دورمیتس ۱٬۹۹۱ نفر جمعیت دارد.
عروس آتش

| عروس آتش | عروس آتش |
| --- | --- |
کارگردان: خسرو سینایی
تهیه‌کننده: قاسم قلی‌پور
نویسنده: خسرو سینایی حمید فرخ‌نژاد
بازیگران: سعید پورصمیمی حمید فرخ‌نژاد مهدی احمدی سلیمه رنگزن غزل صارمی فرشاد ارزانی بیرگانی
موسیقی: خسرو سینایی
فیلم‌بردار: علی لقمانی
تدوین‌گر: هایده صفی‌یاری
توزیع‌کننده: رسانه فیلمسازان
تاریخ‌های انتشار: ۱۹ تیر ۱۳۷۹
مدت زمان: ۱۱۰ دقیقه
کشور: ایران
زبان: فارسی 
فروش گیشه: ۱۲۳ میلیون تومان
عروس آتش فیلمی به کارگردانی خسرو سینایی در سال ۱۳۷۸ است. فیلم‌نامه آن را خسرو سینایی و حمید فرخ‌نژاد نوشتند و در جنوبِ ایران فیلم‌برداری شد. عروس آتش جایزه‌های سینمایی بسیاری کسب کرد.
عروس آتش به سنّت‌های عشیره‌ای در جنوب ایران، ازدواج اجباری و خودسوزی می‌پردازد که نام فیلم نیز برگرفته از همین صحنه است.
داستان فیلم

احلام (با بازی غزل صارمی)، دختری عرب خوزستانی که از کودکی زادگاهش را ترک کرده و به اهواز آمده، اکنون سال آخر پزشکی را در دانشگاه سپری می‌کند. او که به حکم قوانین عشیره اش باید به همسری پسر عمویش فـَرحان (با بازی حمید فرخ‌نژاد)درآید، عاشق استادش پرویز (با بازی مهدی احمدی)ـ است و استاد نیز دل در گرو عشق او دارد. احلام گرچه تفکر عشیره‌ای را غیرقابل انکار می‌شمارد، نمی‌خواهد با پسرعموی ماهیگیر و بی سوادش که به قاچاق کالا مشغول است ازدواج کند. او که از دو سالگی پس از مرگ پدر همراه مادرش به شهر آمده، تصمیم می‌گیرد برای صحبت کردن در این مورد به زادگاهش برود. احلام و فرحان که تاکنون همدیگر را ندیده‌اند یکدیگر را می‌بینند و احلام طی گفتگویی صریح با فرحان به او می‌گوید که قادر نیست در شرایطی که کس دیگری را دوست دارد، همسر او شود. فرحان که از گفتگوی احلام سخت رنجیده، همچنان احلام را نامزد خود می‌داند و در صورت عدم تمکین، حکم قتل او را براساس سنتی دیرینه در قبیله‌اش، تکلیف خود می‌داند. احلام همچنین با خاله هاشمیه (با بازی سلیمه رنگزن) صحبت می‌کند و او را متقاعد می‌کند که این سنت قدیمی در دوران حاضر دیگر معنایی ندارد. خاله به حمایت از او برمی‌خیزد ولی خانواده فرحان در ازدواج آنها اصرار دارند. پرویز با کمک وکیلی (با بازی سعید پورصمیمی) تلاش می‌کند تا راهی برای این معضل پیدا کند ولی با موجی از مخالفت‌ها روبرو می‌شود. فشارهای عشیره باعث می‌شود تا احلام به اجبار با ازدواج موافقت کند. در شب عروسی آن دو، خاله با کارد، فرحان را از پای درمی‌آورد و احلام نیز در آتشی که خود در اتاق حجله اش برافروخته، می‌سوزد.
بازیگران

حمید فرخ‌نژاد
سعید پورصمیمی
مهدی احمدی
سلیمه رنگزن
علی مردانه
غزل صارمی
جایزه‌ها

تقدیرنامه هیئت داوران فدراسیون بین‌المللی انجمن‌های فیلم در جشنواره بین‌المللی فیلم کارلوی واری (دوره سی و پنجم) برای بهترین فیلم (قاسم قلی پور)
جشنواره جشن خانه سینما (دوره چهارم، ۱۳۷۹): بهترین فیلمنامه (خسرو سینایی)، بهترین فیلمنامه (حمید فرخ‌نژاد)، بهترین فیلم (قاسم قلی پور)، نقش اول مرد (حمید فرخ‌نژاد) بهترین کیفیت لابراتواری برای استودیو بدیع
جشنواره بین‌المللی فیلم کارلووی واری (جمهوری چک) سال ۲۰۰۰، Don Quijote Award - Special Mention (خسرو سینایی)
| جشنواره | قسمت | نامزد | نتیجه | جایزه |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| هجدهمین جشنواره فیلم فجر | فیلم برگزیده تماشاگران | قاسم قلی‌پور - حمید فرخ‌نژاد | برنده |  |
| هجدهمین جشنواره فیلم فجر | بهترین بازیگر نقش مکمل مرد | حمید فرخ‌نژاد | برنده | سیمرغ بلورین |
| هجدهمین جشنواره فیلم فجر | بهترین بازیگر نقش مکمل زن | سلیمه رنگزن | نامزدشده | دیپلم افتخار |
| هجدهمین جشنواره فیلم فجر | بهترین فیلمنامه | حمید فرخ‌نژاد - خسرو سینایی | برنده | سیمرغ بلورین |
| هجدهمین جشنواره فیلم فجر | بهترین تدوین | هایده صفی‌یاری | نامزدشده |  |
| سی و پنجمین جشنواره فیلم کارلووی واری ۲۰۰۰ | بهترین بازیگر مرد | حمید فرخ‌نژاد | برنده | گوی بلورین |
کامسار گریگوریان

| کامسار گریگوریان | کامسار گریگوریان |
| --- | --- |
زاده: ۱۴ آوریل [سبک قدیمی: ۱ آوریل] ۱۹۱۱ گاندزا، شهرستان آخالکالاکی، فرمانداری تفلیس، امپراتوری روسیه
درگذشته: ۱۶ ژوئن ۲۰۰۴ (۹۳ سال) سنت پترزبورگ، روسیه
پیشه: منقد ادبی
ملیت:  ارمنی
تحصیلات: دکتری علوم لغت‌شناسی (۱۹۵۶)
دانشگاه: دانشگاه دولتی علوم پرورشی خاچاطور آبوویان ارمنستان 
 جوایز         :  جوایز         
کامسار نرسسی گریگوریان، تر-گریگوریان (ارمنی: Կամսար Ներսեսի Գրիգորյան, Տեր-Գրիգորյան؛  زادهٔ ۱ آوریل ۱۹۱۱ - درگذشته ۱۶ ژوئن ۲۰۰۴) نویسنده، تاریخ‌نگار ادبی و استاد اهل ارمنستان بود.
زندگی‌نامه

وی در ۱۴ آوریل [سبک قدیمی: ۱ آوریل] ۱۹۱۱ در گاندزا به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی علوم پرورشی خاچاطور آبوویان ارمنستان (۱۹۳۱)  فارغ‌التحصیل گشت. وی عضو اتحادیه نویسندگان اتحاد شوروی بود وی در خانه پوشکین، دانشگاه دولتی سن پترزبورگ و کتابخانه ملی روسیه فعالیت می‌کرد. همچنین برندهٔ جوایزی همچون نشان ستاره سرخ، نشان جنگ میهنی (درجه دو)، نشان دوستی خلق (۱۹۸۱)، مدال به خاطر پیروزی مقابل آلمان در جنگ بزرگ میهنی (۱۹۴۵–۱۹۴۱)، مدال شجاعت کار، مدال دفاع از لنینگراد مدال به خاطر پیروزی مقابل ژاپن شده است. وی در ۱۶ ژوئن ۲۰۰۴ در سن ۹۳ سالگی در سن پترزبورگ درگذشت.
یادداشت

↑  բանասիրական գիտությունների դոկտոր
استات اسنتر، آیووا

مکان در 23x15px|border |alt=|link= آیووا, 23x15px|border |alt=|link= ایالات متحده آمریکا
| State Center, Iowa | State Center, Iowa |
| --- | --- |
شهر: شهر
نام مستعار: Rose Capital of Iowa: نام مستعار: Rose Capital of Iowa
موقعیت استات اسنتر، آیووا: موقعیت استات اسنتر، آیووا
ایالت:  آیووا
شهرستان: مارشال
مساحت: مساحت
 • کل: ۰٫۹۸ مایل مربع (۲٫۵۴ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۰٫۹۸ مایل مربع (۲٫۵۴ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰ مایل مربع (۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۱۰۷۰ فوت (۳۲۶ متر)
جمعیت (۲۰۱۰): جمعیت (۲۰۱۰)
 • کل: ۱۴۶۸
 • برآورد (۲۰۱۲): ۱۴۷۵
 • تراکم: ۱۴۹۸٫۰/مایل مربع (۵۷۸٫۴/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (CST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۵ (CDT)
زیپ‌کد: ۵۰۲۴۷
کد منطقه: ۶۴۱
FIPS code: ۱۹–۷۵۱۳۵
GNIS feature ID: ۰۴۶۱۹۶۴
وبگاه: http://www.statecenteriowa.org/
استات اسنتر (به انگلیسی: State Center) شهری در ایالت آیووا کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۱٬۴۶۸ نفر بوده‌است.
شوان (مکلنبورگ-فورپومن)

مکان
| شوان   | شوان   |
| --- | --- |
Church: Church
  نشان:   نشان
ایالت: مکلنبورگ-فورپومرن
ناحیه: Rostock
انجمن شهرداری: Schwaan
حکومت: حکومت
 • شهردار: Peter Faix
مساحت: مساحت
 • کل: ۳۸٫۲۸ کیلومتر مربع (۱۴٫۷۸ مایل مربع)
ارتفاع: ۴ متر (۱۳ فوت)
جمعیت (۲۰۰۶-۱۲-۳۱): جمعیت (۲۰۰۶-۱۲-۳۱)
 • کل: ۵۲۸۷
 • تراکم: ۱۴۰/کیلومتر مربع (۳۶۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: CET/CEST (UTC+1/+2)
کدهای پستی: ۱۸۲۵۸
کدهای شماره‌گیری: ۰۳۸۴۴
پلاک خودرو: DBR
وبگاه: www.amt-schwaan.de
شهر شوان (به آلمانی: Schwaan) در ایالت مکلنبورگ-فورپومن در کشور آلمان واقع شده‌است.
اشلند، ماساچوست

مکان
| Ashland, Massachusetts | Ashland, Massachusetts |
| --- | --- |
شهرک: شهرک
Ashland Public Library: Ashland Public Library
نام(های) مستعار: The Clock Town The Home of the Electric Clock: نام(های) مستعار: The Clock Town The Home of the Electric Clock
Location in Middlesex County in Massachusetts: Location in Middlesex County in Massachusetts
ایالت: ماساچوست
شهرستان: Middlesex
سال بنیان‌گذاری: ۱۷۵۰
سال شهر شدن: ۱۸۴۶
حکومت: حکومت
 • نوع: Open town meeting
مساحت: مساحت
 • کل: ۱۲٫۹ مایل مربع (۳۳٫۵ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۱۲٫۴ مایل مربع (۳۲٫۲ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰٫۵ مایل مربع (۱٫۲ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۱۸۸ فوت (۵۷ متر)
جمعیت (۲۰۰۸): جمعیت (۲۰۰۸)
 • کل: ۱۶۵۹۳
 • تراکم: ۱٬۲۷۴٫۸/مایل مربع (۴۹۰٫۹/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۵ (EST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۴ (EDT)
کد پستی: ۰۱۷۲۱
کد منطقه: 508 / ۷۷۴
کد FIPS: ۲۵-۰۲۱۳۰
GNIS feature ID: ۰۶۱۹۳۹۴
وبگاه: www.ashlandmass.com
اشلند (به انگلیسی: Ashland) شهرکی در شهرستان میدلسکس ایالت ماساچوست می‌باشد که در سال ۱۸۴۶ بنیان‌گذاری شده‌است. این شهرک در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۱۶٬۵۹۳ نفر جمعیت داشته‌است.
جرارد باتلر

| جرارد باتلر | جرارد باتلر |
| --- | --- |
نام هنگام تولد: جرارد جیمز باتلر
زادهٔ: ۱۳ نوامبر ۱۹۶۹ ‏(۵۵ سال) پیزلی، رنفروشر
ملیت: اسکاتلندی
پیشه: بازیگر
سال‌های فعالیت: ۱۹۹۷ تا کنون
جرارد جیمز باتلر (به انگلیسی: Gerard James Butler) (زادهٔ ۱۳ نوامبر ۱۹۶۹) بازیگر و تهیه‌کننده فیلم اسکاتلندی است که بیشتر برای بازی در فیلم ۳۰۰ شناخته شده‌است و برای بازی در این فیلم در سال ۲۰۰۷ برندهٔ جایزهٔ بهترین مبارزه در فیلم و تلویزیون شد.
اوایل زندگی

جرارد جیمز باتلر در ۱۳ نوامبر ۱۹۶۹ در پیزلی، رنفروشایر، اسکاتلند زاده شد. او کوچک‌ترین از میان سه فرزند مارگارت و ادوارد باتلر، یک دلال شرط‌بندی است. او از خانواده ای کاتولیک ایرلندی تبار است. خانواده باتلر هنگامی‌که شش ماه داشت به مونترال، کبک نقل مکان کردند. پس از طلاق، مادرش کبک را ترک کرد و به همراه جرارد ۱۸ ماهه به اسکاتلند بازگشت.
باتلر در دبیرستان سنت میرین و سنت مارگارت در پیزلی تحصیل کرد و در دانشکده حقوق دانشگاه گلازگو پذیرفته شد. در نوجوانی در تئاتر جوانان اسکاتلند نیز حضور داشت. باتلر پدرش را تا ۱۶ سالگی ندید، تا هنگامی که ادوارد باتلر برای دیدار او را به یک رستوران در گلاسکو دعوت کرد. پس از این جلسه، باتلر ساعت‌ها گریه کرد و بعداً یادآوری کرد: «آن احساسات به من نشان داد که تا چه اندازه درد می‌تواند در تن شما بنشیند؛ درد و غم و اندوهی که شما نمی‌دانید دارید تا زمانی که از میان برود.» باتلر پس از این دیدار به پدرش نزدیک شد.
در هنگام دانشجویی، او رئیس انجمن حقوق دانشگاه بود، باتلر بعداً اظهار داشت که «راهم را زیرکانه به آنجا باز کرده بودم». او همچنین در یک گروه راک به نام اسپید آواز می‌خواند. در زمانیکه که باتلر دانشجوی ۲۲ ساله بود، پدرش به سرطان مبتلا شد و درگذشت. وی دربارهٔ این دوره از زندگی خود گفته‌است: «من از یک ۱۶ ساله چشم انتظار شور زندگی به یک ۲۲ ساله که برایش اهمیتی نداشت اگر در خواب بمیرد، رسیدم.»
پیش از سال پایانی دانشکده حقوق، باتلر یک سال مرخصی از تحصیل گرفت و آن سال را با زندگی درکالیفرنیا گذراند. او بیشتر در ساحل ونیز زندگی می‌کرد، در مشاغل مختلف کار می‌کرد، اغلب مسافرت می‌کرد و به گفته وی، بیش از اندازه می می‌نوشید، در یک مقطع به دلیل رفتارهای اخلالگرانه مرتبط با الکل دستگیر شد. بعدها باتلر آن سال را اینگونه توصیف کرد: "من در کنترل نبودم و با این عقیده که" من جوان هستم، زندگی را توجیه می‌کردم. این من هستم که پرهیاهو و رام نشدن است. " پس از گذراندن دوران تعطیل در آمریکا، او به اسکاتلند بازگشت تا سال آخر خود را در دانشکده حقوق بگذراند. باتلر در زمان کودکی جراحی ای در گوش داشت که اثر آن به‌صورت گوش گل کلمی در او بجا ماند. او هنوز از وزوز گوش رنج می‌برد و توان شنوایی او در گوش راست کم است.
زندگی شخصی

از اکتبر ۲۰۱۱، باتلر گاه در لس آنجلس و گاه گلاسگو زندگی می‌کند. و برای خرید قلعه ای در اسکاتلند ابراز علاقه کرده‌است.
باتلر در مصاحبه‌ها گفته‌است که الکل نمی‌نوشد. در فوریه ۲۰۱۲، اعلام شد که وی دوره درمان سوء مصرف مواد مسکن را در یک مرکز توانبخشی به پایان رسانده‌است. این مسئله پس از نگرانی او از اینکه وی به داروهای مسکن وابستگی پیدا کرده بود، این وابستگی با درگیری در یک حادثه موج‌سواری در هنگام فیلمبرداری از تعقیب و گریز ماوریکس، افزایش یافته بود.
در سال ۲۰۱۱ باتلر در یک بازی خیریه برای سلتیک اف سی، یک باشگاه فوتبال که از کودکی از آن حمایت می‌کرد، بازی کرد.
یک سال بعد او در یک فیلم هالیوودی به نام بازی برای یادگاری نقش کسی را که بازیکن پیشین سلتیک بوده‌است، بازی کرد. در اوت ۲۰۱۳، او سهام تیم کریکت جامائیکا تالاواهس، که بخشی از لیگ برتر کارائیب Limacol (CPL) است را خریداری کرد.
باتلر از سال ۲۰۱۰ حامی مؤسسه خیریه وعده‌های غذایی مری بوده‌است. وی در سال ۲۰۱۴ از برنامه خیریه توسعه بین‌المللی در لیبریا بازدید کرد.
در سال ۲۰۱۸ باتلر در مراسمی برای جمع‌آوری کمک مالی شرکت کرد که گروه دوستان ارتش اسرائیل (FIDF) برگزار کرده بودند، و برای ارتش اسرائیل ۶۰ میلیون دلار جمع‌آوری کرد.
در نوامبر سال ۲۰۱۸، خانه باتلر در آتش‌سوزی ویران شد. این بازیگر ویدئویی از خسارت وارده را در رسانه‌های اجتماعی پخش کرد.
گزیده فیلم‌شناسی

پس از تحصیل در رشته حقوق، باتلر در اواسط دهه ۱۹۹۰ با نقش‌های کوچک در کارهایی چون خانم براون (۱۹۹۷)، فیلم جیمز باند فردا هرگز نمی‌میرد (۱۹۹۷) و افسانه مومیایی (۱۹۹۸) به بازیگری پرداخت. در سال ۲۰۰۰، او به عنوان دراکولا در فیلم ترسناک دراکولا ۲۰۰۰ با کریستوفر پلامر و جانی لی میلربازی کرد.
وی در مجموعه تلویزیونی آتیلا (۲۰۰۱) در نقش آتیلا هون بازی کرد و در فیلم‌های سلطنت آتش با کریستین بیل (۲۰۰۲) و لارا کرافت مهاجم مقبره: گهواره حیات با آنجلینا جولی (۲۰۰۳) همبازی شد. سپس در نقش آندره مارک در فیلم مسیر زمان در اقتباس از داستان علمی تخیلی ماجراجویانه مایکل کریچتون (۲۰۰۳) ظاهر شد. او همچنین در نقش اریک در فیلمی از جوئل شوماخر در سال ۲۰۰۴ به نام شبح اپرا در کنار امی روسوم به ایفای نقش پرداخت. او برای بازی دراین نقش نامزد دریافت جایزه ستلایت برای بهترین بازیگر نقش اول مرد شد.
باتلر بیشتر به خاطر ایفای نقش پادشاه لئونیداس در فیلم فانتزی جنگی ۳۰۰ زاک اسنایدر شناخته شده‌است. این نقش نامزد دریافت جایزه امپایر برای بهترین بازیگر نقش اول مرد و جایزه ستورن برای بهترین بازیگر نقش اول مرد و یک جایزه بهترین فیلم در فیلم MTV شد. در سال ۲۰۱۰، او نقش استویک را در فیلم انیمیشن اکشن-فانتزی چگونه اژدهای خود را تربیت کنیم، نقشی که او بعداً در بخش دوم و سوم این فیلم چگونه اژدهای خود را تربیت کنیم ۲ (۲۰۱۴) و چگونه اژدهای خود را تربیت کنیم: دنیای پنهان (۲۰۱۹) تکرار کرد، او همچنین در دهه ۲۰۱۰ میلادی، در نقش مایک بنینگ، مأمور سرویس مخفی را در اکشن مهیج المپوس سقوط کرده‌است، لندن سقوط کرده‌است، و انجل سقوط کرده‌است ظاهر شده‌است. وی در سال ۲۰۱۱ در فیلم کوریولانوس، تولوس آوفییدیوس، در نقش رهبر نظامی بازی کرد که اقتباسی امروزی از تراژدی شکسپیر با همین نام بود. او همچنین در نقش سم چودرز در اکشن زندگی‌نامه‌ای کشیش تیربار سال ۲۰۱۱ بازی کرده‌است.
هپی گیلمور (۱۹۹۶)
خانم براون (۱۹۹۷)
افسانه مومیایی (۱۹۹۸)
باغ آلبالو (۱۹۹۹)
دراکولا ۲۰۰۰ (۲۰۰۰)
گوهر بیابان (۲۰۰۱)
تیراندازها (۲۰۰۲)
سلطنت آتش (۲۰۰۲)
مسیر زمان (۲۰۰۳)
لارا کرافت مهاجم مقبره: گهواره حیات (۲۰۰۳)
شبح اپرا (۲۰۰۴)
فرانکی عزیز (۲۰۰۵)
بازی زندگی آن‌ها (۲۰۰۵)
بیوولف و گرندل (۲۰۰۶)
پروانه‌ای روی چرخ (۲۰۰۷)
راکنرولا (۲۰۰۸)
بازیگر (فیلم۲۰۰۹)
شهروند مطیع قانون (۲۰۰۹)
سریال تلویزیونی آتیلا
پی‌نوشت: دوستت دارم (فیلم) (۲۰۰۷)
جزیره نیم (۲۰۰۸)
گیمر (۲۰۰۹)
حقیقت زشت (۲۰۰۹)
وسواس (۲۰۰۹)
شکارچی جایزه‌بگیر (۲۰۱۰)
چگونه اژدهای خود را تربیت کنیم (۲۰۱۰)
کوریولانوس (۲۰۱۱)
واعظ مسلسل به دست (۲۰۱۱)
قلب‌های تقصیرکار (۲۰۱۱)
بازی برای یادگاری (۲۰۱۲)
تعقیب تک‌موج‌ها (۲۰۱۲)
فیلم ۴۳ (۲۰۱۳)
المپیوس سقوط کرده‌است (۲۰۱۳)
چگونه اژدهای خود را تربیت کنیم ۲ (۲۰۱۴)
مرد خانواده (۲۰۱۶)
خدایان مصر (۲۰۱۶)
لندن سقوط کرده‌است (۲۰۱۶)
طوفان جهانی (۲۰۱۷)
ناپدید شدن (۲۰۱۸)
قاتل شکارچی (۲۰۱۸)
کمینگاه دزدان (۲۰۱۸)
انجل سقوط کرده‌است (۲۰۱۹)
چگونه اژدهای خود را تربیت کنیم: دنیای پنهان (۲۰۱۹)
گرینلند (۲۰۲۰)
کاپ شاپ (۲۰۲۱)
آخرین لحظه زندگی (۲۰۲۲)
هواپیما (۲۰۲۳)
قندهار (۲۰۲۳)
کمینگاه دزدان ۲: پنترا (۲۰۲۴)
نایا افسانه دلفین طلایی (۲۰۲۵) - صداپیشه
چگونه اژدهای خود را تربیت کنیم (۲۰۲۵)
در دست دانته (۲۰۲۵)
تعطیلات آل‌آستار (آینده)
آ لیمیا

Comarca در 23x15px|border |alt=|link= اسپانیا
| A Limia | A Limia |
| --- | --- |
Comarca: Comarca
  پرچمنشان:   پرچمنشان
بخش خودمختار: گالیسیا
استان: استان اورنسه
Capital: کسینسو د لیمیا
Municipalities:  فهرست Baltar, Os Blancos, Calvos de Randín, Porqueira, Rairiz de Veiga, ساندیاس, Sarreaus, Trasmiras, Vilar de Barrio, Vilar de Santos, کسینسو د لیمیا 
مساحت: مساحت
 • کل: ۸۰۱٫۹ کیلومتر مربع (۳۰۹٫۶ مایل مربع)
جمعیت: جمعیت
 • کل: ۲۴٬۲۶۶
 • تراکم: ۳۰/کیلومتر مربع (۷۸/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (CET)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (CEST)
آ لیمیا (به اسپانیایی: A Limia) در اسپانیا با جمعیت ۲۴٬۲۶۶ نفر است که در گالیسیا واقع شده‌است.
داستان اسباب‌بازی ۵

| داستان اسباب‌بازی ۵ | داستان اسباب‌بازی ۵ |
| --- | --- |
نشان‌واره رسمی: نشان‌واره رسمی
کارگردان: اندرو استنتون
تهیه‌کننده: جسیکا چوی
نویسنده: اندرو استنتون
بازیگران:  تام هنکس  تیم آلن  آنا فاریس 
شرکت‌های تولید: استودیوهای انیمیشن پیکسار
توزیع‌کننده: استودیو سینمایی والت دیزنی
تاریخ‌های انتشار:  ۱۹ ژوئن ۲۰۲۶ (۲۰۲۶-0۶-۱۹)  
کشور: ایالات متحده
زبان: انگلیسی 
داستان اسباب‌بازی ۵ (انگلیسی: Toy Story 5) فیلمی پویانمایی کمدی آمریکایی است که توسط استودیوهای انیمیشن پیکسار تولید شده است. این پنجمین قسمت اصلی از مجموعه فیلم‌های داستان اسباب‌بازی و دنباله داستان اسباب‌بازی ۴ است. این فیلم توسط اندرو استنتون کارگردانی و نوشته شده است. در این فیلم تام هنکس و تیم آلن صداپیشگی خود را در نقش‌های کلانتر وودی و باز لایتیر از چهار فیلم نخست را تکرار می‌کنند و آنا فاریس نیز به گروه بازیگران می‌پیوندد.
آلن در فوریه ۲۰۱۹ علاقه خود را به ساخت فیلم پنجم داستان اسباب‌بازی ابراز کرد، در حالی که هنکس در مه گفت که داستان اسباب‌بازی ۴ آخرین فیلم در این مجموعه خواهد بود، اگرچه احتمال ساخت فیلم پنجم رد نشده بود. توسعه فیلم پنجم به طور رسمی در فوریه ۲۰۲۳ تایید شد، با این که هنکس و آلن قرار است بازگردند. استنتون در ژوئن ۲۰۲۴ برای کارگردانی استخدام شد و دو ماه بعد تایید شد که او در حال نوشتن فیلم‌نامه است. این اولین فیلم در مجموعه اصلی خواهد بود که بدون مشارکت جان لستر ساخته می‌شود که در دسامبر ۲۰۱۸ دیزنی را ترک کرد.
این فیلم برای اکران در ۱۹ ژوئن ۲۰۲۶ در ایالات متحده برنامه‌ریزی شده است.
پیش‌فرض

اسباب‌بازی‌ها دوباره در داستان اسباب‌بازی ۵ محصول دیزنی و پیکسار برگشته‌اند و این بار با تهدید جدیدی روبه‌رو می‌شوند که در آن، دنیای اسباب‌بازی‌ها با دنیای تکنولوژی درگیر می‌شود. باز،  کلانتر وودی، جسی و بقیه اعضای گروه وقتی با این تهدید جدید روبه‌رو می‌شوند، کارشان به طور چشمگیری سخت‌تر می‌شود.
صداپیشگان

تام هنکس در نقش وودی
تیم آلن در نقش باز لایتیر
علاوه بر این، آنا فاریس در نقشی نامعلوم انتخاب شده است.
تولید > پیش‌فرض

در فوریه ۲۰۱۹، تیم آلن، که صدای باز لایتیر را در چهار فیلم نخست فرنچایز داستان اسباب‌بازی ارائه داده بود، علاقه خود را به ساخت فیلم پنجم ابراز کرد و گفت: «وقتی به چهار رسیدی، از نقطهٔ سه‌گانه عبور کردی، بنابراین من دلیلی نمی‌بینم که چرا آنها این کار را نکنند، قطعاً. اگر از من بپرسید، می‌گویم پنج را بسازید.» در مه ۲۰۱۹، تهیه‌کننده مارک نیلسن اعلام کرد که پیکسار برای مدتی بعد از داستان اسباب‌بازی ۴ تمرکز خود را به ساخت فیلم‌های اصلی به جای دنباله‌ها بازمی‌گرداند. در ۲۲ مه ۲۰۱۹، قسمتی از برنامه شوی الن دی‌جنرس، تام هنکس، که صدای وودی را ارائه می‌دهد، اعلام کرد که فیلم چهارم آخرین فیلم در این مجموعه خواهد بود. او به الن دی‌جنرس گفت که آلن به او «درباره وداع احساسی نهایی بین شخصیت‌های وودی و باز لایتیر در داستان اسباب‌بازی ۴ هشدار داده بود.» با این حال، نیلسن امکان ساخت فیلم پنجم را رد نکرد و گفت: «هر فیلمی که می‌سازیم، آن را طوری می‌بینیم که انگار اولین و آخرین فیلمی است که می‌خواهیم بسازیم، پس خودمان را وادار می‌کنیم که آن را حفظ کنیم. وارد کارهای بزرگ نمی‌شویم. آیا فیلم دیگری خواهد بود؟ نمی‌دانم. اگر باشد، مشکل فرداست.» به دنبال انتشار فیلم چهارم، آنی پاتس، که صدای بو پیپ را ارائه می‌دهد، گفت که اگرچه او نمی‌داند که آیا فیلم دیگری ساخته خواهد شد یا نه، اما معتقد است که بسیاری از طرفداران علاقه‌مند به دیدن ادامه ماجراهای اسباب‌بازی‌ها هستند.