گردشگری در نیشابور
گردشگری > مراکز گردشگری > آرامگاه‌ها و بناها

آرامگاه عمر خیام از مراکز مهم گردشگری شهر نیشابور و استان خراسان رضوی است که همه ساله مورد بازدید شمار زیادی از گردشگران داخلی و خارجی و دوستداران این دانشمند بزرگ قرار می‌گیرد. آرامگاه کنونی عمر خیام در حومه شهر نیشابور، در باغی که آرامگاه محمد محروق در آن واقع است، قرار گرفته. باغ آرامگاه خیام که از باغ‌های دیدنی در ایران است و مجموعه‌ای از کتابخانه، موزه و مهمانخانه را داراست. تندیسی ازعمر خیام در محوطه ورودی باغ نصب شده‌است. مساحت باغ خیام بیست هزار متر مربع و طول بنای یادبود مشبک آن ۱۸ متر است و اطراف آن را درختان کاج احاطه کرده‌اند. آرامگاه خیام از ساختمان‌های شاخص طراحی شده در ایران است که تلفیقی موفق از عناصر سنتی و مدرن را به نمایش گذاشته‌است. طراح و معمار این آرامگاه و محوطه پیرامونی آن مهندس هوشنگ سیحون بوده‌است.
آرامگاه و مسجد محمد محروق یکی دیگر از مراکز گردشگری و زیارتی نیشابور است. محمد محروق و ابراهیم بن موسی الکلظم و چند تن دیگر از اهالی معروف نیشابور در این آرامگاه مدفون‌اند. آرامگاه وی که در کنار آرامگاه عمر خیام است، در شمار آثار تاریخی به ثبت رسیده‌است. پس از کشته شدن محمد محروق که به سلطان علوی شهید نیز معروف شده شیعیان نیشابور در دوره سلجوقیان بنای مناسبی بنیان کردند که در حمله مغول ویران گردید. ساحتمان فعلی در زمان سلطان حسین بایقرا بنا گرفت.
مسجد چوبی مسجدی است در حومه شهر نیشابور، که درختان بسیاری دارد، کاملاً با چوب ساخته شده‌است. این مسجد در دهکده چوبین نیشابور قرار دارد و بخشی از مجموعهٔ آثار این دهکده به حساب می‌آید.
آرامگاه محمد عطار نیشابوری آرامگاه وی در خیابان عرفان (نیشابور) هر ساله پذیرای علاقه‌مندان به ادب و فرهنگ ایرانی به‌ویژه در روز ۲۵ فروردین است. آرامگاه عطار از بناهای دوره امیر علیشیر نوایی است و در سده نهم هجری ساخته شده‌است. این آرامگاه همچنین یکی از مراکز صوقیان در نیشابور است.
آرامگاه کمال‌الملک بنایی است که در شهر نیشابور خیابان عرفان (نیشابور) بر روی قبر کمال‌الملک ساخته شده‌است. این بنا در نزدیکی آرامگاه محمد عطار نیشابوری قرار گرفته‌است. ۱۸کمال‌الملک پس از مدت‌ها زندگی در روستای حسین‌آباد کمال در نیشابور در تاریخ ۲۷ مرداد ۱۳۱۹ خورشیدی درگذشت. در ۱۲ فروردین ۱۳۴۲ خورشیدی مراسم رونمایی از آرامگاه جدید عمر خیام و کمال الملک با حضور فرح پهلوی در نیشابور انجام گرفت. طراح این بنای یادبود هوشنگ سیحون است.
آرامگاه حیدر یغما حیدر یغما، شاعر خشتمال نیشابوری، که در شب دوم اسفند سال ۱۳۶۶ درگذشت. در محله شادیاخ نیشابور، خیابان عرفان (نیشابور) به خاک سپرده شد و بنایی بر روی قبر وی ساخته شد. طرح مربع شکل بنای آرامگاه یغما، از شغل شاعر؛ یعنی خشت مالی الهام گرفته شذه‌است. این بنا در فاصله میان باغ خیام و باغ عطار، در میان قبرستان عمومی، در خیابان عرفان (نیشابور)، ساخته شده‌است.
شادیاخ شادْیاخ یا شادی کاخ یا شادی یاخ یکی از محله‌های شهر کهن نیشابور بوده‌است که از اوایل سده سوم هجری مسکونی شده و تا سال ۶۶۹ هجری که زمین‌لرزه آن را در هم درنوردیده، اهمیت ویژه‌ای داشته‌است. این محله به سبب کاخی که عبدالله بن طاهر به نام شادیاخ در آن بنا نهاد به این نام شهرت یافت. این محله یکی از محله‌های اشراف‌نشین نیشابور در گذشته و محل سکونت و زندگی امیران پادشاهان هنرمندان و نویسندگان درباری بوده. به‌طوری‌که امیران سلسله‌های طاهریان و سلجوقیان مرکزشان در نیشابور این کاخ معروف بوده‌است. ویرانی این کاخ با هم‌زمان حمله مغول به نیشابور بود و با زلزله ۱۲۸۱ دیگر کاملاً متروک و مدفون شد. شادیاخ نام کاخ محله باغ اطراف این منطقه در نیشابور نیز بوده‌است.
این مکان اکنون یکی از مراکز باستان‌شناسی در نیشابور است که بخشی از بقایای شهر کهن نیشابور در این محل نهفته‌است.
این محوطه، در شمار آثار تاریخی ملی ایران به‌شمار می‌رود و شماره ثبت آن ۱۰۹۱۰ می‌باشد.
کاروان‌سرای شاه‌ عباسی (نیشابور)
عمارت و باغ امین اسلامی
باغ ملی نیشابور
مجتمع اخترشناسی و افلاک‌نمای خیام
جاده و اردوگاه باغرود
مسجد جامع نیشابور
بازار تاریخی نیشابور
محوطه آلب ارسلان