stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
رود کولا

| رود کولا | رود کولا |
| --- | --- |
Kola-Tuloma river basins. Kola basin in green: Kola-Tuloma river basins. Kola basin in green
مکان: مکان
کشور: روسیه
ویژگی‌های ظاهری: ویژگی‌های ظاهری
سرآب:  
 • مکان: دریاچه کولوزرو
 • ارتفاع: ۱۴۰ متر (۴۶۰ فوت)
 :  
دهانه:  
 • مکان: خلیج کولا
 • مختصات: ۶۸°۵۳′۱۲″شمالی ۳۳°۰۲′۰۷″شرقی﻿ / ﻿۶۸٫۸۸۶۸°شمالی ۳۳٫۰۳۵۳°شرقی﻿ / 68.8868; 33.0353
طول: ۸۳ کیلومتر (۵۲ مایل)
اندازهٔ حوضه: ۳٬۸۵۰ کیلومتر مربع (۱٬۴۹۰ مایل مربع)
دبی:  
 • میانگین: ۴۰ متر مکعب بر ثانیه (۱٬۴۰۰ فوت مکعب بر ثانیه)
 :  
رود کولا (انگلیسی: Kola) یک رودخانه در استان مورمانسک کشور روسیه است.
گراز دریایی

| گراز دریایی | گراز دریایی |
| --- | --- |
گراز دریایی اقیانوس آرام (O. rosmarus divergens): گراز دریایی اقیانوس آرام (O. rosmarus divergens)
وضعیت حفاظت: وضعیت حفاظت
 آسیب‌پذیر  (IUCN 3.1):  آسیب‌پذیر  (IUCN 3.1)
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: طنابداران
رده:: پستانداران
راسته:: گوشت‌خواران
زیرراسته:: سگ‌شکلان
بالاخانواده:: خوکان دریایی
تیره:: Odobenidae Allen, ۱۸۸۰
سرده:: Odobenus Mathurin Jacques Brisson, ۱۷۶۲
گونه:: O. rosmarus
نام دوبخشی: نام دوبخشی
Odobenus rosmarus (لینه، ۱۷۵۸): Odobenus rosmarus (لینه، ۱۷۵۸)
زیرگونه‌ها: زیرگونه‌ها
 O. rosmarus rosmarus  O. rosmarus divergens  O. rosmarus laptevi (debated):  O. rosmarus rosmarus  O. rosmarus divergens  O. rosmarus laptevi (debated)
توزیع گراز دریایی: توزیع گراز دریایی
نمای نزدیک شاربها در گراز دریایی
نگاره‌ای از سه گُراز دریایی در سرزمین فرانتس یوزف.
این گونه از پستانداران در ناحیهٔ پیرامون قطب شمال زندگی می‌کنند.
وضعیت بقا گُرازهای دریایی در گونهٔ در معرض خطر طبقه‌بندی شده‌است.
گُراز دریایی (نام علمی: Odobenus rosmarus) یک پستاندار بزرگ دریایی است.
زیستگاه این جانور ناحیهٔ پیرامون قطب شمال است.
گراز دریایی به بالاخانوادهٔ خوکان دریایی (Pinnipedia) تعلق دارد. این حیوان به سادگی از عاجهای بزرگ، سبیل‌های بلند و بدن بزرگش شناخته می‌شود. نوع بالغ اقیانوس آرام آن می‌تواند تا ۴ تن وزن داشته باشد و در میان خوکان دریایی تنها فیل دریایی از آن بزرگ‌تر است. بیشتر زندگیش را روی یخ‌ها می‌گذراند و عمری نسبتاً طولانی دارد و حیوانی اجتماعی می‌باشد.
گوزن باویان

| گوزن باویان | گوزن باویان |
| --- | --- |
گوزن باویان، Axis kuhlii: گوزن باویان، Axis kuhlii
وضعیت حفاظت: وضعیت حفاظت
 در بحران انقراض  (IUCN 3.1):  در بحران انقراض  (IUCN 3.1)
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: طنابداران
رده:: پستانداران
راسته:: جفت‌سم‌سانان
تیره:: گوزنان
سرده:: خوک‌آهوها
گونه:: H. kuhlii
نام دوبخشی: نام دوبخشی
Hyelaphus kuhlii : Hyelaphus kuhlii 
گوزن باویان (نام علمی: Axis kuhlii) نام یک گونه از زیرخانواده گوزنیان جهان قدیم است.
وحید رجبلو

| وحید رجبلو | وحید رجبلو |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۷ فروردین ۱۳۶۶ ‏(۳۷ سال) کرج، ایران
ملیت:  ایران
پیشه: کارآفرین
سال‌های فعالیت: ۱۳۹۰–تاکنون
وبگاه: https://vahidrajabloo.com/
وحید رجبلو (متولد ۱۳۶۶ در کرج)، کارآفرین ایرانی و بنیانگذار استارتاپ توانیتو است. او تنها ۲ درصد از بدنش توانایی حرکت دارد.
زندگی شخصی

وی سومین فرزند خانواده و متولد سال ۱۳۶۶ و ساکن کرج است. او با بیماری به نام اِس‌اِم‌اِی به دنیا آمده‌است. در ابتدا این بیماری برای پزشکان ناشناخته بوده و از تشخیص درست این بیماری عاجز بوده‌اند. این بیماری که هر چه بیشتر رشد کند عضلات را بیشتر تحلیل می‌برد، تمام تن وحید را دربرگرفته است. پزشکان از همان اوایل تشخیص‌های اشتباهی در مورد این بیماری داشته‌اند. به همین دلیل چندین عمل ستون فقرات و لگن برای وحید تجویز می‌کنند که بعدها مشخص می‌شود هیچ‌کدام لازم نبوده و اگر این جراحی‌ها انجام نمی‌شد، بدن او وضعیت به‌مراتب بهتری داشت. در دوران دانش آموزی‌اش مدرسه‌ها او را به دلیل بیماری‌اش قبول نمی‌کردند و او مجبور به ترک تحصیل شد.
فعالیت حرفه‌ای

وحید رجبلو در سال ۱۳۹۶ پلتفرم آنلاین توانیتو را به عنوان پل ارتباطی میان توان‌جویان و خدمات‌رسانان تأسیس کرد. با این کار ۱۷ شغل مستقیم و حدود یک هزار شغل غیر مستقیم ایجاد شد. توانیتو حدود یک هزار خدمات‌دهنده فعال دارد که در حوزه‌های سلامت، پزشکی، توانبخشی، آموزش و خدمات عمومی به شهروندان ایرانی و از طریق این پلتفرم سرویس‌دهی می‌کنند. رجبلو توانسته‌است فرصتی پدیدآورد که بیش از ۱۴ هزار شهروند دارای معلولیت و بدون معلولیت از خدمات آنلاین توانیتو استفاده کنند.
افتخارات

در سال ۱۳۹۹ توسط کمیته غیرانتفاعی بین‌المللی جوانان جهان به‌عنوان یکی از ۱۰ چهره اثرگذار در دنیا شناخته شده‌است. این برای اولین بار است که یک ایرانی در جمع جوانان اثرگذار جهان قرار می‌گیرد.
مهاجرت به آمریکا

وحید رجبلو با انتشار پستی در صفحه اینستاگرام در ۱۵ خرداد ۱۴۰۲ مهاجرت خود را به آمریکا اعلام کرد.
دیگه نمی‌تونن آسیبی بهم برسونند و دیگه بهم نمی‌تونند بگن چطور فعالیت کن چطور زندگی کن، آسه برو آسه بیا که ما شاخت نزنیم.
حقوق‌بگیران انگلیس در ایران

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نویسنده(ها): اسماعیل رائین
زبان: فارسی
موضوع(ها): شرح حال رجال ایران و رابطه آنها با انگلستان در دورهٔ قاجار
ناشر: انتشارات جاویدان
تاریخ نشر: ۱۳۴۷
شمار صفحات: ۴۷۶ صفحه
شابک: شابک ‎شماره راهنما DSR/۱۳۱۵/پ۸ر۲/۱۳۷۳
حقوق‌بگیران انگلیس در ایران نام کتابی است به قلم اسماعیل رائین یک نویسنده و پژوهشگر ایرانی که نسخهٔ نخست آن در تیر ماه سال ۱۳۴۷ به چاپ رسیده‌است. اسماعیل رائین در این کتابش به نقش بریتانیا در ایران و به ویژه ارتباط آن کشور با رجال سیاسی ایران در دورهٔ قاجار می‌پردازد.
SWI/SNF

در زیست‌شناسی مولکولی SWI/SNF (که مخفف SWItch/Sucrose Non-Fermentable یا سوئیچ/سوکروز غیرقابل تخمیر است) یکی از زیرگروه‌های خانوادهٔ «بازسازی‌کننده‌های کروماتین وابسته به آدنوزین تری‌فسفات» است که در یوکاریوت‌ها یافت می‌شود. به عبارت دیگر، این مجموعهٔ مولکولی، گروهی از پروتئین‌ها و چندین پُلی‌پپتید هستند که در بازسازی ساختار فضایی دی‌ان‌ای نقش دارند. این مولکول‌ها سبب نوآرایی نوکلئوزوم شده و دسترسی آسان‌تر به کروماتین را فراهم می‌کند، و اتصال فاکتورهای رونویسی خاص را ممکن می‌سازد و اجازه می‌دهد تا برخی ژن‌ها فعال یا سرکوب شوند. این مجموعه پروتئینی مهم نخستین بار در سال ۱۹۹۸ در یک نوع تومور بدخیم کودکان کشف شد.
مجموعهٔ SWI/SNF به عنوان یک سرکوب کننده تومور در بسیاری از سرطان‌های بدخیم انسان نقشی ایفا می‌کند. عملکرد کمپلکس SWI/SNF در پستانداران بسیار وابسته به بافتی است که در آن حضور دارد، و علاوه بر نقش آن به عنوان یک سرکوب کننده تومور که در بالا توضیح داده شد، کمپلکس‌های SWI/SNF همچنین در بروز چندین ضایعهٔ سرطانی مختلف از جمله لوسمی حاد میلوئیدی، سرطان پروستات، نوروبلاستوما، ملانوم یووه‌آ (نوعی سرطان چشم)، و سارکوم پوشینه مفصلی نقش دارد.
کل تبتی

| کل تبتی | کل تبتی |
| --- | --- |
کل تبتی: کل تبتی
وضعیت حفاظت: وضعیت حفاظت
 در خطر انقراض  (IUCN 3.1):  در خطر انقراض  (IUCN 3.1)
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: طنابداران
رده:: پستانداران
راسته:: جفت‌سمان
تیره:: گاوسانان
زیرخانواده:: Pantholopinae
سرده:: Pantholops Hodgson٬ ۱۸۳۴
گونه:: P. hodgsonii
نام دوبخشی: نام دوبخشی
Pantholops hodgsonii (Abel٬ ۱۸۲۶): Pantholops hodgsonii (Abel٬ ۱۸۲۶)
کل تبتی یا چیرو یا اُروُنگوُ پستانداری از خانوادهٔ گاوسانان است که تنها عضو زیرخانوادهٔ Pantholopinae به شمار می‌رود. میانگین ارتفاع آن به ۱۲۰ سانتیمتر می‌رسد. این نوع کل در دامنه‌های هیمالایا و به ویژه تبت و نپال زندگی می گند.
کرک کل تبتی، که شاهتوش نامیده می‌شود بسیار گران‌بها است. به این دلیل بسیار شکار می‌شود و در حال نابودی است.
ویکتور هوگو

| ویکتور هوگو | ویکتور هوگو |
| --- | --- |
پرتره کارِ اتین کرجا، ۱۸۷۵: پرتره کارِ اتین کرجا، ۱۸۷۵
نام هنگام تولد: ویکتور-ماری هوگو
زادهٔ: ۲۶ فوریهٔ ۱۸۰۲ بزانسون، فرانش-کنته، فرانسه
درگذشت: ۲۲ مهٔ ۱۸۸۵ (۸۳ سال) پاریس، فرانسه
آرامگاه: پانتئون، پاریس
پیشه‌ها: شاعر رمان‌نویس نمایشنامه‌نویس مقاله‌نویس سیاستمدار
همسر: آدل فوشه (ا. ۱۸۲۲–۱۸۶۸)
فرزندان:  لئوپولد هوگو (در نوزادی درگذشت)  لئوپولدین هوگو  چارلز هوگو  فرانسوا-ویکتور هوگو  آدل هوگو 
والدین:  ژوزف لئوپولد هوگو  سوفی تربوشه 
پیشهٔ نویسندگی: پیشهٔ نویسندگی
سبک نوشتاری: رمان شعر تئاتر
جنبش ادبی: رمانتیسم
کار(های) برجسته: بینوایان ریبلاس گوژپشت نوتردام
سال‌های فعالیت: ۱۸۲۹–۱۸۸۳
امضا: 
 :  
ویکتور-ماری هوگو  (فرانسوی: Victor-Marie Hugo‎؛ ۲۶ فوریه ۱۸۰۲ – ۲۲ مه ۱۸۸۵) نویسنده و سیاستمدار فرانسوی پیرو رمانتیسم بود. او طی دوران کاری ادبی‌اش که بیش از شش دهه به طول انجامید، در ژانرها و اشکال مختلف نوشت.
آثار او به بسیاری از اندیشه‌های سیاسی و هنری رایج، در زمان خویش اشاره کرده و بازگویندهٔ تاریخ معاصر فرانسه است. از برجسته‌ترین آثار او بینوایان، گوژپشت نوتردام، کارگران دریا، مردی که می‌خندد و آخرین روز یک محکوم است. مشهورترین کارهای هوگو در خارج از فرانسه بینوایان و گوژپشت نوتردام است و در فرانسه وی را با مجموعه اشعارش هم می‌شناسند.
اگرچه هوگو در جوانی سلطنت‌طلب متعهدی بود، اما با گذشت دهه‌ها دیدگاه‌های او تغییر یافت و به جمهوری‌خواهی گرایش پیدا کرد و در سیاست نیز فعالیت داشت. آثار او به مسائل سیاسی و اجتماعی و گرایش‌های هنری زمان خود می‌پرداخت. ضدیتش با حکومت مطلقه و همچنین جایگاه ادبی هوگو، او را به قهرمان ملی تبدیل کرد. هوگو در ۲۲ مه ۱۸۸۵ در ۸۳ سالگی درگذشت. برای او یک تشییع جنازهٔ دولتی در پانتئونِ پاریس برگزار شد که بیش از ۲ میلیون نفر در آن شرکت کردند و بزرگ‌ترین مراسم تشییع در تاریخ فرانسه محسوب می‌شود.
زندگی > کودکی و نوجوانی

هوگو سومین پسر کاپیتان ژوزف لئوپولد سیژیسبو هوگو، که بعدها ژنرال شد، و سوفی فرانسواز تِرِبُوشه بود. وی در جوانی زیر نفوذ مادرش قرار داشت. مادرش از شاه‌دوستان و پیروان متعصب آزادی به شیوه ولتر بود و تنها بعد از مرگ مادر بود که پدرش توانست ستایش و علاقهٔ فرزندش به خود را برانگیزد.
کودکی ویکتور در کشورهای گوناگون سپری شد. مدت کوتاهی در کالج نجیب‌زادگان در مادرید اسپانیا درس خواند و در فرانسه زیر آموزش مدرس خصوصی خود پدر ریویه، کشیش بازنشسته بود. در ۱۸۱۴ به دستور پدر وارد پانسیون کوردیه شد که بیشتر تحصیلات مقدماتی را در آنجا گذراند و به مطالعهٔ آثار معاصران، به‌ویژه شاتوبریان، و نیز نگارش تصنیف‌های ادیبانهٔ پرداخت. وی شعر سرودن را با ترجمه اشعار ویرژیل آغاز کرد و با آن، قصیدهٔ بلندی در وصف سیل سرود.
نخستین مجموعه اشعار او با نام «قصیده‌ها و دیگر اشعار» (Odes et poésies diverses) در ۱۸۲۲ که ۲۰ سال داشت و نخستین رمان او، بو-ژارگال (Bug-Jargal)، در ۱۸۲۶ منتشر شدند.
زندگی > جوانی

ویکتور هوگو در ۱۸۲۲ با آدل فوشه دوست کودکی خود ازدواج کرد. آدل فوشه دختری بود سبزه‌رو با موهای مشکی و ابروانی کمانی. او در ۱۶ سالگی بانویی خوش‌سیما و جذاب بود. آدل فوشه نخستین عشق ویکتور هوگو بود و ویکتور او را بسیار تحسین می‌کرد. دوران نامزدی آدل و ویکتور را می‌توان تراژدی عاشقانه توصیف کرد.
ویکتور و آدل همدیگر را از کودکی می‌شناختند. دو خانواده فوشه و هوگو با هم صمیمی بودند و بچه‌هایشان با هم بزرگ شدند. عشق هوگو به آدل زمانی آغاز شد که نوجوانی بیش نبود.
مادر ویکتور او را از این عشق بازمی‌داشت. او می‌خواست که پسرش با دختری از خانواده بهتر ازدواج کند. مخالفت خانواده‌های این دو دلداده با ازدواجشان به شرایط تراژیکی انجامید. پدر آدل فوشه در نهان از موفقیت رو به رشد ویکتور در ادبیات شادمان بود اما می‌ترسید که مادر هوگو، آدل را مناسب نداند. او به آدل هشدار داد که ویکتور، مغرور، دمدمی‌مزاج و تن‌پرور است. با این حال آن دو پنهانی با هم نامه رد و بدل می‌کردند.
ویکتور شک نداشت که رابطهٔ آن‌ها به ازدواج می‌انجامد و آنقدر از آن مطمئن بود که زیر نامهٔ اولش را گستاخانه، با نام «همسر تو» امضا کرد. پس از دو سال و رد و بدل شدن دویست نامه، ویکتور و آدل ازدواج کردند و صاحب پنج فرزند شدند.
هوگو، آدل را از صمیم قلب دوست داشت؛ در سال‌های اول نامزدی‌شان وقتی مادر آدل بیرون از خانه بود، آدل بی‌معطلی و پنهانی از راهی تاریک می‌گذشت و به دیدن ویکتور که زیر درخت بلوط منتظرش بود می‌رفت، مانند کوزت که پنهانی به دیدن ماریوس می‌رفت.
ویکتور و آدل در ۲۶ آوریل ۱۸۱۹ زمانی که ویکتور ۱۹ و آدل ۱۶ سال داشتند، آشکارا به یکدیگر ابراز علاقه کردند.
آدل می‌پنداشت که دخترکی فقیر از طبقه بورژوازی بیش نیست، که البته کم و بیش درست بود. اگرچه ظاهر خوبی داشت، چیز زیادی دربارهٔ شخصیتش گفتنی نبود. او در پوشش خود نه سلیقه داشت و نه زیرکی، و همیشه با لباس‌های غیررسمی ظاهر می‌شد. او سربه‌هوا و کم‌هوش بود، که باعث شد که از نظر فرهنگی عقب بماند. او به نبوغ آشکار و دستاوردهای همسرش تنها برای پول و درآمد ارج می‌نهاد و علاقهٔ چندانی به شعر نداشت. هر چند که بعدها دو تن از بزرگ‌ترین شاعران فرانسه به وی علاقه‌مند شدند. آدل فوشه با شاگرد ویکتور هگو (چارلز سنت‌بوو) به او خیانت کرد.
زندگی > همسر

همچنین ببینید: ژولیت دروئه
ویکتور در اکتبر ۱۸۲۲ با آدل فوشه ازدواج کرد.
ژولیت دوئه هنرپیشه اهل فرانسه بود که پس از اینکه معشوقهٔ ویکتور هوگو شد، و منشی و همراهش نیز بود، کار روی صحنه را رها کرد. ژولیت، هوگو را در تبعید خود به جزیره مانش همراهی کرد و در طول زندگی‌اش هزاران نامه به او نوشت.
زندگی > فرزندان

ویکتور هوگو، سه پسر و دو دختر داشت. دختر بزرگ او لئوپولدین هوگو در ۱۸۲۴ به دنیا آمد و در ۱۹ سالگی به همراه شوهر وفادارش و بچه‌ای که هنوز به دنیا نیامده بود در حادثهٔ قایق‌سواری در رودخانهٔ سن غرق شد.
دختر کوچک او، آدل هوگو در پی عشق نافرجام به یک افسر ارتش نیروی دریایی بریتانیا به بیماری روانی دچار شد.
نوشتار

با آنکه در ایران، هوگو بیشتر با رمان‌هایش شهرت دارد، در فرانسه بیشتر اورا بخاطر اشعار و غزل‌هایش می‌شناسند.
هوگو باور داشت که شاعر دو وظیفه دارد:
بازتاب‌دادن عواطف و احساسات جهانی با آشکار ساختن احساسات خود، و به‌هم پیوستن صدای نسل بشر، طبیعت و تاریخ.
آموزش‌دادن و راهنمایی خواننده
آثار هوگو را می‌توان به‌طور کلی در پنج دسته مرور کرد:
آثار آغاز جوانی
شعرها
نمایشنامه‌ها
رمانها
مجموعه‌ای از نامه‌ها، خاطرات، نقدها و مقالات ادبی و سیاسی
نوشتار > آغاز مکتب رمانتیسم

هوگو در ۱۸۳۱ با انتشار کتاب نوتردام دوپاری که پس از بینوایان بزرگ‌ترین اثر اوست شهرتی فراگیر یافت. در ۱۸۲۷ درام کرمول را نوشت و بر این کتاب مقدمهٔ مفصلی نوشت که خود کتابی مستقل است و اهمیت آن به مراتب فراتر از خود درام است. این مقدمه را می‌توان مرام‌نامهٔ مکتب رومانتیسم دانست و با همین مقدمه است که رومانتیسم به عنوان مکتبی مستقل آغاز می‌شود و بدین گونه هوگو مکتبی به نام رمانتیسم را بنیان می‌نهد.
او معتقد بود که هر آنچه که در طبیعت است به هنر تعلق دارد و در مقدمهٔ کرمول نوشت:
و این‌گونه هوگوی جوان، عصری نو در تاریخ ادبیات جهان گشود؛ عصری که «عصر رمانتیسم» نام گرفت. از این زمان به بعد هوگو دوستداران بسیار یافت و خانهٔ او، دیدارگاه نویسندگان پیرو مکتب رمانتیسم شد که از میان آن‌ها می‌توان به آلفرد داوینی و شارل اوگوستن سنت بوو منتقد اشاره کرد. ۱۸۲۹ تا ۱۸۴۳ سال‌های بالندگی و کامیابی هوگو بود. او در این سال‌ها، چندین مقاله، سه رمان و پنج کتاب شعر و نمایشنامه نوشت. با این حال، شکست نمایشنامه منظوم او در ۱۸۴۳ و پس از آن، مرگ دخترش لئوپولدین، که او را بسیار دوست می‌داشت، خلاقیت شگفت‌آورش را دچار وقفه کرد.
نوشتار > فعالیت‌های سیاسی

هوگو در ۱۸۴۵ از سوی شاه به مجلس اعیان دعوت شد و یک پست سیاسی در حکومت وابسته به قانون اساسی شاه لوئی فیلیپه، پذیرفت. انتخاب وی اعتراضات چندی را برانگیخت که به گوشه‌گیری او انجامید. هوگو در گوشه‌گیری خود، شاهکار انسان‌دوستانهٔ خود بینوایان را نوشت. پس از انقلاب در ۱۸۴۸، او نماینده، و پس از لوئی ناپلئون بناپارت، رئیس‌جمهور جمهوری دوم فرانسه شد. او علیه اعدام و بی‌عدالتی اجتماعی سخن راند و بعدها در مجمع قانون‌گذاری و مجمع وابسته به قانون اساسی انتخاب شد.
او از نامزدی لویی ناپلئون برای رئیس‌جمهوری حمایت کرد و برای مدتی هم حامی حزب محافظه‌کار و رئیس‌جمهور بود ولی هنگامی که ناپلئون در ۱۸۵۱ قدرت را در دست گرفت و قانون اساسی ضد پارلمان را جایگزین کرد، هوگو او را خائن به فرانسه نامید و در نطق تاریخی ۱۸ ژوئیه ۱۸۵۱ در بررسی قانون اساسی گفت:
«چون زمانی ناپلئون کبیر داشته‌ایم، باید ناپلئون حقیر نیز داشته‌باشیم؟»
هوگو پس از کودتای ۲ دسامبر ۱۸۵۱ به بروکسل گریخت و در تبعید درازمدت خود، آثار بزرگی نوشت. او با سقوط ناپلئون سوم در ۱۸۷۰ به میهن بازگشت. برای چند سال او نماد مخالفت با پادشاهی و طرفدار جمهوری بود. در ۱۸۷۱ به مجلس ملی راه یافت ولی خیلی زود از نمایندگی مجلس کناره گرفت.
در ۱۸۷۴ بی‌اعتنا به نقدهای تاریخی واقع‌گرایی و طبیعت‌گرایی، کتاب نود و سه را نوشت.
هوگو در هفتاد و پنج سالگی کتاب دلنشین هنر پدر بزرگ بودن را نوشت؛ اما همچنان به سیاست تمایل داشت و در ۱۸۷۶ به مجلس سنا راه یافت. در فوریه ۱۸۸۱ به مناسبت هشتاد سالگی مراسم با شکوهی به افتخارش برپا شد که کمتر کسی در زندگی خود، به چنین افتخاری رسیده است.
نوشتار > تبعید

ویکتور هوگو در زندگی همواره برای داشتن عقاید آزادی‌خواهانه و سوسیالیستی و حمایت قلمی و لفظی از محرومان جامعه، مورد خشم سران دولتی و حکومتی بود و با فشارهایی چون سانسور، تهدید و تبعید، از آرمان‌های بلند خود دست نکشید. او ابتدا به بروکسل و سپس به جزیرهٔ جرزی و سرانجام به جزیرهٔ گریزین که از جزایر دریایی مانش است، تبعید شد. در آنجا بود که به نوشتن دربارهٔ نکوهش اعمال ظالمانهٔ حکومت فرانسه ادامه داد و در نتیجه مقالات مشهور او ضد ناپلئون سوم در فرانسه ممنوع شد. با این حال، این مقالات تأثیر زیادی داشتند.
هوگو در تبعید در نویسندگی به پختگی رسید و نخستین اشعار از حماسهٔ برساخته خود را با نام افسانهٔ قرن‌ها، کتاب بینوایان، کتاب جنجال‌برانگیز ناپلئون صغیر و بسیاری آثار دیگر را در این دوران نوشت؛ او دربارهٔ رمان بینوایان گفته است:
«من این کتاب را برای همهٔ آزادی‌خواهان جهان نوشته‌ام»
با اینکه ناپلئون سوم در ۱۸۵۹ همه تبعیدی‌های سیاسی را بخشود اما هوگو از پذیرش این بخشش سر باز زد زیرا پذیرش آن بدین معنی بود که او دیگر نباید از دولت انتقاد کند.
او پس از سرنگونی ناپلئون سوم در ۱۸۷۰ به عنوان قهرمان ملی به پاریس بازگشت و عضو مجمع نمایندگان ملی و بعد سناتور جمهوری سوم شد.
نوشتار > دیدگاه‌های دینی

دیدگاه‌های دینی هوگو در زندگی‌اش تغییر کرد. او در جوانی، مسیحی کاتولیک بود و سوگند خورد که به مقامات و مسئولان کلیسا احترام بگذارد. اما کم‌کم، کاتولیکی شد که به وظایف دینی‌اش عمل نمی‌کرد و بیش از پیش به بیان دیدگاه‌های ضد پاپ و ضد کشیشی پرداخت. در دوران تبعید برای سرگرمی به احضار روح می‌پرداخت و در سال‌های بعد، خداشناسی بر پایهٔ عقل را مشابه آنچه که مورد حمایت ولتر نویسندهٔ فرانسوی بود، پابرجا کرد.
در ۱۸۷۲ وقتی مسئول آمارگیری از هوگو پرسید که آیا کاتولیک است یا نه او پاسخ داد: «نه، من آزاداندیش هستم». هوگو هیچ‌گاه از بیزاری خود از کلیسای کاتولیک دست برنداشت. این بیزاری در اثر بی‌اعتنایی کلیسا به بیکاری زیر ستم حکومت پادشاهی و شاید هم در اثر قرار گرفتن بینوایان در لیست کتاب‌های ممنوع پاپ بود.
هنگام مرگ دو پسرش، چارلز و فرانسوا، او اصرار داشت که آن‌ها بدون صلیب عیسی یا کشیش به خاک سپرده شوند؛ او در وصیت‌نامه‌اش هم چنین شرطی برای خاک‌سپاری خود گذاشت. هوگو با اینکه باور داشت که عقاید کاتولیک رو به زوال است اما هیچ‌گاه مستقیماً از عرف و سنت انتقاد نکرد. او همچنان به خدا باورمند ماند. او عمیقاً به قدرت و ضرورت حمد و ستایش ایمان داشت.
عقل‌گرایی هوگو را در اشعارش از قبیل تورکمادا (۱۸۶۹، دربارهٔ تعصب‌های دینی)، پاپ (۱۸۷۹، کتابی ضد کشیش)، دین و ادیان (۱۸۸۰، در سودمندی کلیسا) و … می‌توان دید. هوگو می‌گفت: ادیان به تدریج از میان می‌روند، اما این خداست که می‌ماند. او پیش‌بینی می‌کرد که مسیحیت بالاخره روزی از میان خواهد رفت اما مردم همچنان به خدا، روح و تعهد، باورمند خواهند ماند.
سال‌های پایانی و مرگ

وقتی هوگو در ۱۸۷۰ به پاریس بازگشت مردم از او به عنوان قهرمان ملی استقبال کردند. هوگو به‌رغم محبوبیتش، برای انتخاب دوباره در مجمع نمایندگان ملی در ۱۸۷۲ تلاش نکرد. دو دهه آخر زندگی هوگو در اثر بستری‌شدن دخترش در آسایشگاه روانی، مرگ دو پسرش و نیز مرگ آدل در ۱۸۶۸ بسیار ناراحت‌کننده بود.
هوگو با آسیب‌های روحی و روانی که بر او وارد شده‌بود، به نوشتن ادامه داد و در سیاست هم تا ۱۸۷۸، که تندرستی‌اش رو به زوال گذاشت، فعال ماند. او در ۳۰ ژانویه ۱۸۷۶ برای مجلس سنا، که اخیراً تأسیس شده بود، انتخاب شد.
در فوریه ۱۸۸۱ به پاس این‌که هوگو وارد هشتادمین سال زندگی شده، یکی از بزرگ‌ترین بزرگداشت‌ها برایش برگزار شد.
این مراسم از بیست و پنجم فوریه با اهدای گلدان سور (نوعی چینی فرانسوی) به هوگو آغاز شد؛ این گلدان، هدیه‌ای سنتی برای بلندپایگان بود که به ویکتور هوگو داده شد. بیست و هفتم فوریه بزرگ‌ترین رژه در تاریخ فرانسه برگزار شد. رژه‌رونده‌ها شش ساعت راه رفتند تا از مقابل هوگو که پشت پنجره اتاقش نشسته بود رد شوند. سربازان راهنما برای اشاره به ترانه کوزت در بینوایان گل‌های گندم به گردن آویخته بودند.
هوگو در ۲۲ مه ۱۸۸۵ پس از یک دوره بیماری در ۸۳ سالگی در پاریس درگذشت. مرگ وی، سوگ ملی شد و بیش از دو میلیون نفر در مراسم خاک‌سپاری او شرکت کردند. هوگو نه تنها برای جایگاه والایش در ادبیات فرانسه، بلکه به عنوان سیاست‌مداری که به تشکیل و نگهداری جمهوری سوم و دموکراسی در فرانسه کمک کرد، ستوده شد.
آرامگاه ویکتور هوگو در پانتئون نزدیک پارک لوگزامبورگ است.
سال‌های پایانی و مرگ > رمان‌ها

بینوایان
گوژپشت نتردام
آخرین روزهای یک محکوم به اعدام
رنجبران دریا
کلود ولگرد
مردی که می‌خندد
نود و سه
ریبلاس
برگ‌های خزان
روح انسان
نغمات شفق
کارگران دریا
سال‌های پایانی و مرگ > کتاب شعرها

شرقی‌ها
هنر پدر بزرگ بودن
سال‌های پایانی و مرگ > آثار بر طبق تاریخ

آثار آغاز نوجوانی
اینه دوکاسترو درامی به نثر در سه پرده که هوگو در پانزده سالگی نوشته است.
ترجمهٔ بخش‌هایی از انه‌اید شاهکار ویرژیل:
پیرمرد گالز
غار سیکلوپ‌ها
کاکوس
درلیدی ترجمه‌ای از اشعار اوراس
سزار از از روبیکون می‌گذرد ترجمه‌ای از فارسال تصنیف لوکن
اغانی جدید
اغانی و قصاید (odes et Ballades)
شرقی‌ها
برگ‌های خزان (Les Feuilles d' automne)
نغمات شفق (chants du crepuscule)
صداهای درونی (Les voix interieurcs)
پرتوها و سایه‌ها
کیفرها
سیر و سیاحت
افسانه قرون
غزلیات کوچه‌ها و بیشه‌ها
سال مخوف
فن پدربزرگی
پاپ
شفقت عالی
ادیان و دین
خر
ریاح چهارگانه روح
عاقبت شیطان
مکنونات چنگ
خدا
سال‌های شوم
دسته گل آخرین
کرامول
آمی روبسار
ارنانی
ماریون دلورم
شاه تفریح می‌کند
لوکرس بورژیا
ماری تودور
آنژلو
اسمرالدا
ریبلاس
توامان
بورگراوها
تورکه مادا
تئاتر در هوای آزاد
بوگژارگال
هان دیسلند
آخرین روز یک محکوم
نتردام دو پاری یا گوژپشت نتردام
کلود گدا
بینوایان
کارگران دریا
مردی که می‌خندد
نود و سه
رفتارها و گفتارها
مجموعه‌ای از نامه‌ها، خاطرات، نقدها و مقالات ادبی و سیاسی
ویکتور هوگو در سینما

براساس داستان‌ها و رمان‌های ویکتور هوگو فیلم‌های زیادی ساخته شده است.
- نتردام دوپاری، کارگردان: آلیس گی، فرانسه، ۱۹۰۶م.
- ولگرد، بخاری، سرقت شمعدانی، کارگردان:؟، فرانسه، ۱۹۰۷م. بر اساس بینوایان
- سلطان تفریح می‌کند، کارگردان: آلبر کاپه‌لانی، فرانسه، ۱۹۰۹م.
- بی‌نوایان، کارگردان: جیمز استوارت بلکتون، فرانسه، ۱۹۰۹م.
- گوژپشت نتردام، کارگردان: رنه الکساندر، فرانسه، ۱۹۱۱م.
- گوژپشت نتردام، کارگردان: آلبر کاپه‌لانی، فرانسه، ۱۹۱۱م.
- بینوایان، کارگردان: آلبر کاپه‌لانی، فرانسه، ۱۹۱۲م.
- نود و سه، کارگردان: آلبر کاپه‌لانی، فرانسه، ۱۹۱۴م.
- زیبایی پاریس (نتردام دوپاری) کارگردان: گوردن ادواردز، آمریکا، ۱۹۱۷م.
- کارگران دریا، کارگردان: آ. آنتوان، فرانسه، ۱۹۱۸م.
- ماریون دلورم، کارگردان: هانری کراوس، فرانسه، ۱۹۱۸م.
- بی‌نوایان، کارگردان: فرانک لوید، آمریکا، ۱۹۱۷م.
- گوژپشت نتردام (فیلم ۱۹۲۳)، کارگردان: والاس وورسانی، آمریکا، ۱۹۲۳م.
- بی‌نوایان، کارگردان: آنری فکور، فرانسه، ۱۹۲۵م.
- مردی که می‌خندد، کارگردان: پل لنی، آمریکا، ۱۹۲۸م.
- بی‌نوایان، کارگردان: ریمون برنار، فرانسه، ۱۹۳۴م.
- بی‌نوایان، کارگردان: ریچارد بولسلافسکی، آمریکا، ۱۹۳۵م.
- گاوروش، کارگردان: ت. لوکاته‌ویچ، شوروی، ۱۹۳۷م. بر اساس بینوایان
- گوژپشت نتردام، کارگردان: ویلیام دیترله، آمریکا، ۱۹۳۹م.
- بینوایان، کارگردان: کمال سلیم، مصر، ۱۹۴۴م.
- ری‌بلاس، کارگردان: پیر بیلوس، فرانسه، ۱۹۴۸م.
- بینوایان، کارگردان: فرناندو ریورو، مکزیک، ۱۹۴۴م.
- بی‌نوایان، کارگردان: ریکاردو فردا، ایتالیا، ۱۹۴۸م. بر اساس بینوایان
- بی‌نوایان، ژان والژان، کارگردان: لوئیس مایلستون، آمریکا، ۱۹۵۲م.
- بینوایان، کارگردان: دایسوکه اتیو، ماساهیرو ماکینو، ژاپن، ۱۹۵۲م.
- ازاعی پادام پادو، کارگردان: رامنوت، هند/اندونزی، ۱۹۵۳م. بر اساس بینوایان
- گوژپشت نتردام، کارگردان: ژان دولانوا، فرانس و ایتالیا، ۱۹۵۶م.
- بی‌نوایان، کارگردان: ژان-پل لو شانوا، فرانسه، ۱۹۵۸م.
- بی‌نوایان، کارگردان: گلن جردن، آمریکا/انگلستان، ۱۹۷۸م.
- بی‌نوایان، کارگردان: روبر حسین، فرانسه، تلویزیون، ۱۹۸۲م.
- گوژپشت نتردام، کارگردان: -، استرالیا، ۱۹۹۵م.
- بی‌نوایان، کارگردان: کلود للوش، فرانسه، ۱۹۹۵م.
- گوژپشت نتردام، کارگردان: گری تروزدیل، کرک ویس، آمریکا، ۱۹۹۵م.
- بی‌نوایان، کارگردان: تام هوپر، انگلستان، ۲۰۱۲م.
- هیولا، کارگردان: سیامک یاسمی، ایران، ۱۳۵۵ه‍.خ بر اساس گوژپشت نتردام
نقاشی‌ها

هوگو بیش از چهار هزار نقاشی کشید که حدود سه هزار تای آنها موجود هستند. او که طراحی و نقاشی را اوایل به عنوان تفریح دنبال می‌کرد، کمی پیش از تبعیدش تصمیم گرفت نوشتن را کنار بگذارد و وقتش را در سیاست صرف کند؛ نقاشی برایش گریزی خلاقانه در سال‌های ۱۸۴۸–۱۸۵۱ بود.
هوگو فقط روی کاغذ و در اندازه‌های کوچک کار می‌کرد؛ رنگ نقاشی‌های او اغلب قهوه‌ای یا آب‌مرکب مشکی، گاهی با کمی سفید و به ندرت با رنگ‌های جز آن بودند.
نقاشی‌های ویکتور هوگو
گرگ‌ومیش، جرسی، ۱۸۵۳–۱۸۵۵.
شهر با پل خراب، ۱۸۴۷.
اختاپوس، ۱۸۶۶.
صخره امرتاج در یک منظره خیالی
فانوس دریایی
گاوروشه در ۱۱ سالگی.
ویکتور هوگو در جوانی
ویکتور هوگو، ۱۸۵۳
نقاشی «کزت» گرفته شده از نسخهٔ اصلی بینوایان توسط امیلی بایارد (۱۸۶۲)
اوت‌ویل هاوس، محل زندگی ویکتور هوگو در تبعید
مجسمه مرمری ویکتور هوگو، اثر آگوست رودین
آرامگاه ویکتور هوگو و امیل زولا در معبد پانتئون
ویکتور هوگو، ۱۸۸۳
شرف‌خان بدلیسی

نگاره‌ای خیالی از شرف‌خان بدلیسی
شرف‌الدین بن شمس‌الدین بـِدلیسی معروف به شرف‌خان بدلیسی (۹۴۵ قمری- درگذشت: ۱۵۹۹/۱۶۰۳ میلادی) یکی از تاریخ‌نگاران کرد است که در مورد تاریخ کردان کتابی به فارسی نوشته‌است وی از عشیره روژکی از تیره بلباس بوده است که نوادگان نزدیک به او عشیره پیران می باشند که در ایران ترکیه و عراق زندگی میکنند عشیره روژکی که از سلسه پادشاهان ساسانی بوده اند در بدلیس و کشور آذربایجان در مناطقی تحت حکومت روژکی ها اداره میشد .
کتاب او به نام شرفنامه، تاریخ مفصل کردستان، که به زبان فارسی نوشته شده از منابع اصلی تاریخی مربوط به کردان به شمار می‌آید. او اکثر عمر خود را صرف تکمیل این کتاب کرده و از توانایی بالایی در تشخیص کردان از روی ظاهر افراد داشته وی شرفنامه را در ۱۵۹۷ میلادی به پایان رساند.کتاب شرفنامه مهروی اثر نواده اوست که درک دقیقی از حوادث تاریخی دارد.