stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
گاندور

| 0 | 1 |
| --- | --- |
مکانی در رشته‌افسانه‌های‌ جی.آر.آر. تالکین: مکانی در رشته‌افسانه‌های‌ جی.آر.آر. تالکین
نام‌های دیگر: سرزمین سنگ، پادشاهی جنوب
شرح: فرمانروایی جنوبی نومه‌نوریان در سرزمین میانه
مکان: جنوب کوه‌های سفید، غرب موردور
زمان: ۳۳۲۰ دوره دوم
بنیان‌گذار: ایسیلدور و آناریون
ارباب: پادشاه گوندور / کارگزار گوندور
کتاب‌(ها): بازگشت پادشاه، سیلماریلیون، افسانه‌های ناتمام
در رشته‌افسانه‌های جان رونالد روئل تالکین، گوندور فرمانروایی جنوبی نومه‌نوریان در سرزمین میانه بود که مدّت کوتاهی پس از نابودی نومه‌نور توسط ایسیلدور و برادرش آناریون تأسیس شد. با وجود این پدر آنها الندیل که بر فرمانروایی شمالی آرنور حکم می‌راند، بر این قلمرو نیز پادشاهی می‌کرد. هر چند قدرت وی به مرور زمان افول‌کرد و نسل شاهان برافتاد، امّا گوندور تا اواخر دوران سوّم همچنان پابرجا ماند و نقشی کلیدی و حیاتی را در نبرد حلقه ایفا نمود. پس از شکست سائورون، گاندور توسط پادشاه اله‌سار (اراگورن) وارث ایسیلدور بازسازی شد.
پس از نابودی نومه نور، الندیل و دو پسرش با ۱۲ کشتی نومه نور را ترک کردند. در میانه راه طوفان راه کشتی های الندیل و پسرانش را جدا انداخت و الندیل به سوی شمال و ایسیلدور  و  آناریون به سمت شرق حرکت کردند.پسران الندیل پادشاهی گاندور را تاسیس کردند و اوسگیلیاث را پایتخت آن قرار دادند.
شهرها

شهرهای گوندور عبارتند از:
کالم‌بل
اثرینگ، شهری تجاری در مرکز گاندور.
دول آمروت، شهری در ساحل بلفالاس و مقر سکونت شاهزادگان دول آمروت.
ارخ، دژ گوندور، در اواخر دوران سوم متروک گشت.
لینهیر
میناز تیریث به معنی برج نگهبان  (که در اصل میناس آنور به معنی برج خورشید بود)، شهر شاهان و پایتخت گاندور پس از ویران شدن شهر اوسگیلیاث بود.این شهر در اواخر دوران دوم در شرق کوه های سفید توسط آناریون پسر الندیل بنا شد.میناز تیریث شهر دو قلوی میناز ایثیل است که توسط ایسیلدور  بنا شده بود. میناز تیریث شهری هفت طبقه و بسیار بزرگ است و از برج های بسیار بلند  آن  نظیر برج اکثلیون میتوان مناطق بسیار وسیع و دوری  را مشاهده کرد.
اوسگیلیاث، شهر و پایتخت سابق گاندور در کناره رودخانه آندوین و یکی از مراکز مهم در سرزمین میانه بود  که توسط شهر های میناز آنور(میناز تیریث) و میناز ایثیل( بعد ها میناز مورگول) حفاظت میشد. اوسگیلیاث توسط ایسیلدور  و آناریون فرزندان الندیل بنا نهاده شد.این شهر تا چند هزار سال پایتخت گاندور بود ولی در اواخر دوران سوم و پس از تسخیر میناز ایثیل به دلیل هجوم  های موردور و بعد حمله شورشگری به نام کاستامیر به  شهر،به طور کلی ویران و متروک گشت.
پلارگیر، بندری در جنوب گاندور و مرکز ایالت لبنّین.
تارنوست
لوند گالن، شهری بندری در جنوب غربی گاندور.
میناز ایثیل،در زبان سینداری به معنی برج ماه  که بعد ها پس از یورش موردور به آن میناز مورگول یعنی برج جادو و تاریکی گفته میشد؛ در اصل شهر دو قلوی میناز آنور بود که توسط ایسیلدور  بنیان نهاده شده بود و به همراه میناز آنور یا میناز تیریث وظیفه حفاظت از شهر اوسگیلیاث پایتخت گاندور  را داشتند. در دوره دوم یک بار توسط موردور تسخیر و ویران شد ولی پس از نبرد آخرین اتحاد باز پس گیری و بازسازی شد. پس از حدود ۲۵۰۰ سال و افول قدرت گاندور بار دیگر توسط ارتش سائورون و به رهبری پادشاه جادوگر آنگمار  تسخیر و  به طور کامل ویران گشت.سپس این شهر نفرین شد. پس از نفرین نام شهر به میناز مورگول تغییر یافت و شهری ویرانه و ترسناک و مقری برای سپاهیان اورک سائورون  شد. بعد ها دوباره پس از نبرد حلقه و نابودی سائورون، پادشاه والا مقام  آراگورن یا اله سار فارامیر را پادشاه  گاندور و ایثیلین  کرد و این شهر  توسط فارامیر دوباره بازسازی شد ولی هیچ وقت به دوران اوج خود بازنگشت.
کاراساست، شهری در  جنوب میناز تیریث و مرکز ایالت لوسارناچ
کایر اندروس، دژی در شمال اوسگیلیاث و در جزیره اندروس که از مرز شمال شرقی گاندور محافظت میکرد.
ثاراگروندوست، شهری در غربی ترین منطقه گاندور و مرکز ایالت آندراست.
تیر اثراید، شهری در هاروندور(گاندور جنوبی)
گوبل تولفالاس‌، دژی در جزیره تولفالاس در جنوب شرقی بلفالاس
سرلوند، شهری کوچک در دشت وسیع پیناث گلین در غرب گاندور
سوپرجام اروپا ۲۰۲۵

Football match
| 0 | 1 |
| --- | --- |
تاریخ: ۱۳ اوت ۲۰۲۵ (۲۰۲۵-08-۱۳)
محل برگزاری: TBC
۲۰۲۶ ← → ۲۰۲۴ : ۲۰۲۶ ← → ۲۰۲۴ 
سوپرجام اروپا ۲۰۲۵، پنجاهمین دوره از سوپرجام اروپا خواهد بود، یک مسابقۀ فوتبال سالانه که توسط یوفا برگزار می‌شود و توسط قهرمانان دو رقابت برتر باشگاه‌های اروپا، لیگ قهرمانان اروپا و لیگ اروپا برگزار می‌شود. در این مسابقه برندگان لیگ قهرمانان اروپا ۲۵–۲۰۲۴ و لیگ اروپا ۲۵–۲۰۲۴ حضور خواهند داشت. در ۱۳ اوت ۲۰۲۵ پخش خواهد شد.
رئال مادرید مدافع عنوان قهرمانی است.
انتخاب میزبان

میزبان توسط کمیته اجرایی یوفا در جلسهٔ آنها در لوزان، سوئیس، در ۱۶ دسامبر ۲۰۲۴ منسوب خواهد شد.
بازی > جزئیات

برندگان لیگ قهرمانان به‌عنوان تیم "خانه" برای اهداف اجرایی تعیین می‌شوند.
۲۱:۰۰ ساعت تابستانی اروپای مرکزی
| قهرمان لیگ قهرمانان اروپا ۲۵–۲۰۲۴  | v |  قهرمان لیگ اروپا ۲۵–۲۰۲۴ |
| --- | --- | --- |
:
تری کلرواستیک اسید

تری‌کلرواستیک‌اسید یا تری‌کلرواتانوئیک‌اسید یکی از آنالوگ‌های استیک‌اسید می‌باشد به‌طوریکه سه اتم هیدروژن گروه متیل با سه اتم کلر جایگزین شده‌اند. نمک‌ها و استرهای تری‌کلرواستیک‌اسید، تری‌کلرواستات نامیده می‌شوند.
سنتز

تری‌کلرواستیک‌اسید را می‌توان از واکنش هالوژناسیون هل-وولهارد-زیلنسکی (ویکی‌پدیا انگلیسی) سنتز کرد. برای این‌کار استیک‌اسید و گاز کلر در حضور کاتالیزور مناسب مثل فسفر قرمز طبق معادله شیمیایی زیر واکنش داده و تولید تری‌کلرواستیک‌اسید می‌کنند.
{\ce {CH3COOH + 3Cl2 -> CCl3COOH + 3HCl}}
یکی دیگر از روش‌های سنتز تری‌کلرواستیک‌اسید، اکسایش تری‌کلرو‌استالدهید با یک عامل اکسنده به تری‌کلرواستیک‌اسید است.
کاربرد

این ماده به‌طور گسترده‌ای در بیوشیمی برای رسوب ماکرومولکول‌هایی مثل DNA، RNA و پروتئین‌ها به‌کار می‌رود. تری‌کلرواستیک‌اسید و دی‌کلرواستیک‌‌اسید هردو در مواد آرایشی مثل لایه‌بردارها یا پاک‌کننده‌های تتو، داروی‌موضعی برای ازبین بردن زگیل از جمله زگیل‌های تناسلی استفاده می‌شوند. در اوایل دهه ۱۹۵۰ نمک سدیم (سدیم تری‌کلرواستات) به عنوان آفت‌کش مصرف می‌شد اما در اوایل دهه ۱۹۸۰ و اواخر ۱۹۹۰ از فروشگاه‌ها جمع‌آوری شد.
نگرانی های سلامتی و زیست‌محیطی

با استناد بر آژانس موادشیمیایی اروپا: «تری‌کلرواستیک‌اسید، باعث سوختگی‌های جدی پوست و آسیب به جشم می‌شود. برای آبزیان بسیار سمی است و دارای اثرات سمیت طولانی مدت می باشد»
در سال ۲۰۱۳ تری‌کلرواستیک‌اسید در فهرست ۵۳ ماده پیشنهادی کالیفرنیا با عنوان «شناخته شده در دولت برای ایجاد سرطان»‌ قرار گرفت.
تاریخچه

کشف تری کلرواستیک اسید توسط ژان باپتیست دوما در سال 1839 نمونه بارز نظریه رادیکال‌ها و ظرفیت‌های آلی در حال تکامل است. این نظریه برخلاف باورهای یونس یاکوب برزلیوس بود و اختلاف طولانی بین دوما و برزلیوس را آغاز کرد.
پرده‌های مغز و نخاع

| مننژ | مننژ |
| --- | --- |
شامه یا مننژهای گرداگرد مغز: شامه یا مننژهای گرداگرد مغز
شناسه‌ها: شناسه‌ها
MeSH: D008578
TA98: A14.1.01.001
TA2: 5369
FMA: 231572
شامه یا مننژ (به انگلیسی: meninge) سامانه‌ای متشکل از چند لایه (غشاء) بوده که مغز و طناب نخاعی را در بر می‌گیرد. این غشاها کار محافظت، تغذیه، و کاهش ضربه مغزی را به عهده دارند. مننژ اطراف مغز و نخاع دارای سه لایه و پوشش است که از خارج به داخل با نام سخت‌شامه (دورا ماتر)، عنکبوتیه (آراکنوئید)، نرم‌شامه (پیا ماتر) شناخته می‌شوند. این پرده‌ها به‌طور کلی مننژ یا شامه نامیده می‌شوند که میان استخوان جمجمه و بافت مغز (و در طناب نخاعی بین ستون مهره‌ها و بافت نخاع) قرار دارند. این پرده‌ها شدت ضربه‌هایی که به استخوان سر و ستون مهره‌ها وارد می‌شوند را کاهش داده و همچنین به عنوان یک سد شیمیایی در برابر بسیاری از مواد آسیب‌رسان ایفای نقش می‌کنند.
وظیفه حفاظت فیزیکی مغز پس از جمجمه بر عهده پردهٔ مننژ است. مغز توسط استخوان‌های سخت جمجمه محصور شده‌است که از آن در برابر آسیب دیدگی محافظت می‌نماید. استخوان‌های اصلی جمجمه عبارتند از: استخوان‌های پیشانی، گیجگاهی، آهیانه‌ای و پس سری. این استخوان‌ها در ناحیه درزها (سوچور) به هم متصل می‌شوند و قاعده جمجمه را تشکیل می‌دهند.
سخت شامه

سخت‌شامه، خارجی‌ترین لایه: سخت شامه غشا و لایه‌ای ضخیم، محکم، غیر ارتجاعی، فیبروزه، خاکستری رنگ و نزدیک به جمجمه می‌باشد و مغز و طناب نخاعی را می‌پوشاند، آن متشکل از بافت فیبری متراکم است که سطح داخلی‌اش پوشیده از سلول‌های صاف و مسطح و مسئول نگهداری از مایع مغزی-نخاعی است. سخت شامه به صورت کیسه‌ای است که پردهٔ عنکبوتیه را پوشانده و دارای چندین عملکرد می‌باشد. سخت شامه، سینوس‌های سخت شامه‌ای (سینوس‌های وریدی سخت شامه‌ای، سینوس‌های مغزی، یا سینوس‌های جمجمه‌ای نیز نامیده می‌شوند) را دربر گرفته و از آن‌ها پشتیبانی می‌کند. سخت‌شامه دارای دو لایه یا لاملا است: لایهٔ سطحی که به صورت ضریع (پریوستئوم) استخوان درونی جمجمه است درون‌شامه جمجمه endocranium نامیده می‌شود؛ و لایه عمیق.
سخت شامه > درناژ (زهکشی)‌(سخت شامه)

جایی که این دو لایه سخت شامه از یکدیگر جدا می‌شوند، فاصله بین آن‌ها موسوم به سینوس سیاهرگی سخت‌شامه‌ای است. این سینوس‌ها، خون و مایع مغزی-نخاعی را از مغز تخلیه کرده و به داخل سیاهرگ ژوگولار داخلی می‌ریزند. آن‌ها از طریق پرزهای عنکبوتیه تخلیه می‌شوند و به درون سینوس‌های سیاهرگی امتداد می‌یابند. این پرزها به عنوان دریچه‌های یک سویه عمل می‌کنند. سیاهرگ‌های مننژی که از سخت شامه عبور می‌کنند، و سیاهرگ‌های پل زن که بافت عصبی اصلی را تخلیه کرده و سخت شامه را سوراخ می‌نمایند به داخل این سینوس‌های سخت شامه‌ای می‌ریزند.
بسیاری از بیماری‌های پزشکی سخت‌شامه را درگیر می‌کنند. بیماری هماتوم ساب دورال زمانی بروز می‌کند که انباشتگی غیرطبیعی خون مابین سخت شامه و عنکبوتیه وجود داشته باشد و معمولاً نتیجهٔ پاره شدگی سیاهرگ‌های پل زن در آسیب تروماتیک ثانویه می‌باشد. هماتوم ایپدورال، انباشته‌شدگی خون میان سخت‌شامه و سطح داخلی جمجمه است، و معمولاً به واسطهٔ خون‌ریزی سرخرگی بروز می‌کند. عصب دهی حسی سخت شامهٔ سوپراتنتوریال از طریق شاخه‌های مننژی کوچک عصب سه‌قلو است (V1, V۲، V۳). عصب دهی برای سخت شامهٔ اینفراتنتوریال شامل اعصاب سرویکال فوقانی است. نشت خود به خودی مایع مغزی نخاعی، شامل کاهش و افت فشار و مایع نخاعی به علت سوراخ‌هایی در سخت شامه می‌باشد.
لایه عنکبوتیه

لایه میانی مننژ، عنکبوتیه یا آراکنوئید نامیده می‌شود، و نام آن به دلیل ظاهری است که شبیه تارهای عنکبوت دارد. این لایه برای دستگاه عصبی مرکزی مانند یک ضربه‌گیر عمل می‌کند. عنکبوتیه لایه یا پرده‌ای فوق‌العاده نازک و ظریف، شفاف و متشکل از بافت فیبری است که توسط سلول‌های صاف پوشانده شده و در برابر عبور سیال ناتراوا می‌باشد. عنکبوتیه شبیه یک کیسهٔ شل بوده و ظاهری سفید رنگ دارد، زیرا حاوی هیچ ذخیره خونی نمی‌باشد. این لایه شامل شبکه کروئید بوده که مسئول تولید مایع مغزی-نخاعی است؛ بنابراین عنکبوتیه حاوی مایع مغزی نخاعی (CSF) می‌باشد. همچنین این لایه دارای زوائد انگشت مانند منحصربه‌فردی است که پرزهای عنکبوتیه arachnoid villi نامیده می‌شوند و وظیفه آن‌ها جذب مایع مغزی نخاعی است. در فرد بالغ، روزانه تقریباً ۵۰۰ میلی لیتر مایع مغزی-نخاعی تولید می‌شود، همگی به استثنای ۱۲۵ تا ۱۵۰ میلی لیتر توسط این پرزها جذب می‌شوند. زمانی که خون وارد این سیستم (در اثر تروما یا سکته مغزی هموراژیک) بشود، پرزها مسدود می‌شوند و هیدروسفالی (افزایش اندازهٔ بطن‌ها) ممکن است بروز نماید. فضای ساب دورال، مابین لایه‌های سخت شامه و عنکبوتیه قرار دارد و فضای ساب آراکنوئید مابین لایه‌های عنکبوتیه و نرم شامه واقع شده و حاوی مایع مغزی-نخاعی است.
نرم‌شامه

نرم‌شامه، داخلی‌ترین لایهٔ مننژی است. لایهٔ نرم‌شامه غشای بسیار ظریفی است، که کاملاً به سطح مغز و نخاع چسبیده است و به گونه‌ای گسترش می‌یابد که تمام چین خوردگی‌های موجود در سطح مغز را می‌پوشاند. غشای نازک نرم شامه از بافت فیبری تشکیل یافته که توسط صفحه‌ای از سلول‌های صاف غیر نفوذپذیر در برابر سیال بر روی سطح بیرونی خود پوشانده می‌شود. این غشا توسط مویرگ‌های خونی که به سمت مغز و نخاع حرکت می‌کنند نفوذ می‌کند و مویرگ‌های خونی آن مسئول تغذیهٔ مغز هستند.
نرم شامه پوشش مننژی، نازک، نیمه شفاف، توری مانند بوده که به تمامی سطح مغز محکم می‌چسبد و به لایهٔ عنکبوتیه به صورت شل متصل می‌شود. این لایه‌ها اغلب به صورت عنکبوتیه-نرم‌شامه یا لپتومننژ عنوان می‌شوند. ساب آراکنوئید یا فضای زیر عنکبوتیه، بین لایهٔ عنکبوتیه و نرم شامه بوده، و حاوی مایع مغزی-نخاعی (CSF) می‌باشد. فضای زیر عنکبوتیه حاوی رشته‌های فیبری است که پایداری و استحکام دو لایه را برقرار کرده، امکان محافظت مناسب و حرکت پروتئین‌ها، الکترولیت‌ها، یون‌ها، و گلوکز درون مایع مغزی-نخاعی را فراهم می‌نماید.
نرم شامه توسط ۲۱ جفت رباط دندانه‌دار به سخت شامه متصل می‌شود. این رباط‌ها در ثابت نگه‌داشتن نخاع و جلوگیری از حرکت به این سو و آن سو و افزایش پایداری آن کمک می‌نمایند. در نقطه‌ای که نرم‌شامه به مخروط انتهایی یا مخروط نخاعی می‌رسد، به صورت یک رشتهٔ نازک موسوم به «فیلوم ترمینال» امتداد می‌یابد، که درون دهلیز کمری (سیسترن لومبار) قرار می‌گیرد. این فیلامنت سرانجام با سخت‌شامه یکی شده و تا استخوان دنبالچه امتداد می‌یابد، با برون‌اُست (پریوستئوم) ادغام شده و تشکیل رباط دنبالچه‌ای (لیگامان کوکسیژیال) را می‌دهد.
معمولاً، سخت شامه به جمجمه یا به استخوان‌های کانال مهره‌ای در طناب نخاعی متصل می‌شود، عنکبوتیه به سخت‌شامه درحالیکه نرم شامه به بافت دستگاه عصبی مرکزی متصل می‌گردد. زمانی که سخت شامه و عنکبوتیه در اثر آسیب یا بیماری جدا شوند، بین آن‌ها فضای ساب دورال قرار می‌گیرد.
وظایف نرم شامه شامل پوشش دادن و محافظت از دستگاه عصبی مرکزی (CNS)، محافظت از رگ‌های خونی و احاطه نمودن سینوس‌های سیاهرگی (وریدی) نزدیک دستگاه عصبی مرکزی، دربرگرفتن مایع مغزی-نخاعی (CSF) می‌باشد.
دهلیزها

دهلیز (سیسترن)، هرگونه حفره در فضای زیر عنکبوتیه مغز بوده که با جدایش عنکبوتیه و نرم‌شامه ایجاد می‌گردد. در بعضی از نقاط فضای زیر عنکبوتیه بزرگ می‌شود که به دهلیز معروف است، بزرگ‌ترین آن‌ها دهلیز بزرگ (سیسترن ماگنا، Cisterna magna) است که با بطن چهارم ارتباط دارد. این فضاها با مایع مغزی-نخاعی پر شده‌اند. دهلیزهای بسیاری در مغز وجود دارد.
برخی از دهلیزهای اصلی زیر عنکبوتیه عبارتند از:
دهلیز بزرگ، بزرگترین دهلیز زیرعنکبوتیه‌ای (ساب‌آراکنوئید)
دهلیز پلی pontine
دهلیز میان‌پایکی interpeduncular
دهلیز زبرین superior
دهلیز محیطی ambient
دهلیز بزرگ یکی از سه حفرهٔ اصلی در فضای زیر عنکبوتیه مابین لایه‌های عنکبوتیه و نرم‌شامه مننژهای مغز می‌باشد. این حفره‌ها روی هم رفته به صورت دهلیز اشاره می‌شوند. دهلیز بزرگ میان مخچه و سطح خلفی بصل النخاع واقع شده‌است. مایع مغزی-نخاعی تولید شده در بطن چهارم به درون دهلیز بزرگ از طریق دیافراگم‌های جانبی و میانی می‌ریزد.
دو دهلیز اصلی دیگر، دهلیز پلی، بین پل مغزی و بصل النخاع واقع شده و دهلیز میان‌پایکی میان پایک‌های (پدانکول‌های) مغزی قرار گرفته و آن‌ها و ساختارهای شامل شده در حفرهٔ میان‌پایکی را در بر می‌گیرد و حاوی حلقه سرخرگی ویلیس است.
دهلیز چلیپایی: از جلو، دهلیز میان‌پایکی، در اطراف چلیپای بینایی به سمت جلو امتداد یافته و دهلیز چلیپایی (سیسترن کیاسماتیک) را تشکیل می‌دهد و بر روی سطح فوقانی جسم پنبه‌ای، برای امتدادهای عنکبوتیه گسترش از یک نیمکرهٔ مغزی به دیگری در زیر حاشیه آزاد داس مغزی، و در نتیجه فضایی را ترک می‌کند که در آن سرخرگ‌های پیشین مغزی شامل می‌شوند.
فضای زیر عنکبوتیه

در دستگاه عصبی مرکزی، حفرهٔ زیر عنکبوتیه فاصله میان غشای عنکبوتیه و نرم‌شامه می‌باشد. این فضا توسط بافت اسفنجی متشکل از تورتیغه (ترابکولا) (رشته‌های بافت همبند ظریف که از غشای عنکبوتیه امتداد دارند و داخل نرم‌شامه یکی می‌شوند) و کانال‌های به هم مرتبط اشغال گردیده و در آن مایع مغزی-نخاعی قرار گرفته‌است.۱
این حفره بر روی سطح نیمکره‌های مغز کوچک می‌باشد. در نوک هر شکنج مغز gyrus، نرم شامه و عنکبوتیه در تماس نزدیک هستند اما در شیارهای sulci میان شکنج‌ها، فضاهای مثلثی به جا می‌مانند، که در آن بافت تورتیغه‌ای زیرعنکبوتیه‌ای وجود دارد. با وجود اینکه نرم شامه به صورت تنگاتنگ سطح مغز را دنبال کرده و به داخل شیارها فرومی‌رود، غشای عنکبوتیه در سرتاسر آن‌ها شکنج به شکنج متصل می‌شود. در بخش‌های مشخص قاعدهٔ مغز، عنکبوتیه توسط فاصله‌هایی پهن و عریض از نرم‌شامه جدا می‌شود که آزادانه با یکدیگر در ارتباط بوده و دهلیز زیرعنکبوتیه‌ای (سیسترن ساب‌آراکنوئید) نامیده می‌شوند؛ در این‌ها بافت زیر عنکبوتیه دارای فراوانی کمتری است. فضای زیر عنکبوتیه محل فصل مشترک میان بافت عروقی و مایع مغزی-نخاعی بوده و در سد خونی-مغزی فعال می‌باشد. لایه آراکنوئید و لایهٔ ساب آراکنوئید همراه با آن به سمت طناب نخاعی نیز امتداد دارند؛ و وظایف آن در طناب نخاعی مشابه وظایفش در مغز می‌باشد.
حفره زیر سخت‌شامه

فضای زیرسخت‌شامه‌ای Subdural space یک فضای مصنوعی ایجاد شده به وسیلهٔ جدایش غشای عنکبوتیه از غشای سخت‌شامه در نتیجهٔ تروما، فرایند بیماری‌زا، یا عدم حضور مایع مغزی-نخاعی به وجود می‌آید. آن همچنین ممکن است محل تروما همچون هماتوم زیرسخت‌شامه‌ای، ایجادکنندهٔ جدایش غیرطبیعی سخت‌شامه و عنکبوتیه باشد. از این رو، فضای ساب‌دورال به صورت فضای بالقوه یا مصنوعی عنوان می‌شود.
فضای روی سخت‌شامه

میان سخت‌شامه و استخوان جمجمه در سر، و میان ضریع Periosteum و سخت شامه در ستون مهره‌ها، فضایی بالقوه موسوم به فضای روی سخت‌شامه‌ای Epidural space واقع شده‌است.
لایه‌ها و مننژها
در حال برداشتن لایه سخت شامه در یک عمل جراحی
اکینودون

| اکینودون محدودهٔ زمانی: کرتاسه پیشین ۱۴۰ میلیون سال پیش  PreЄ Є O S D C P T J K Pg N  ↓   | اکینودون محدودهٔ زمانی: کرتاسه پیشین ۱۴۰ میلیون سال پیش  PreЄ Є O S D C P T J K Pg N  ↓   |
| --- | --- |
قطعات دندان آرواره برای رجوع از اکینودون.: قطعات دندان آرواره برای رجوع از اکینودون.
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: طنابداران
رده:: خزندگان
بالاراسته:: دایناسورها
سرده:: اکینودون اوون، ۱۹۸۱
گونه: گونه
 اکینودون بکلسی اوون، ۱۹۸۱:  اکینودون بکلسی اوون، ۱۹۸۱
اکینودون (نام علمی: 'Echinodon') (به معنی دندان خاردار)، یک دایناسور گیاه‌خوار مربوط به دورهٔ کرتاسه پیشین می‌باشد که در ۱۴۵ تا ۱۴۰ میلیون سال پیش می‌زیست. سنگوارهٔ این دایناسور در انگلستان کشف شده‌است و در سال ۱۹۸۱ به وسیله اوون نام‌گذاری شد.
گونه خاص این جنس اکینودون بکلسی نام دارد.
دانشگاه ولی‌عصر رفسنجان

| 0 | 1 |
| --- | --- |
لاتین: Vali-e-Asr university: لاتین: Vali-e-Asr university
نوع: دانشگاه دولتی
بنیانگذاری شده: ۱۳۶۹ خورشیدی
وابستگی: وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
ارائه دهنده رشته‌های: ۱۰۹ رشته
رئیس: رضا رنجبر کریمی
اعضای هیئت علمی: ۲۷۶
دانشجویان: ۹۳۰۰
موقعیت: رفسنجان، ایران
وبگاه: vru.ac.ir
fa (in English: Expected satiety)
دانشگاه ولی عصر یا دانشگاه رفسنجان یک دانشگاه دولتی در شهر رفسنجان، استان کرمان و در زمینی به مساحت ۵۰۰ هکتار بنا گردیده است. و در سال ۱۳۶۹ خورشیدی تأسیس شده است. در حال حاضر ۹۳۰۰ دانشجو و ۳۹۰ استاد در این مرکز مشغول فعالیت می‌باشند. بر اساس تحلیلهای انجام شده این مرکز تاکنون ۳۸۳۰ مقاله علمی در نشریات و همایشهای داخلی منتشر نموده است. علاوه بر این تاکنون ۱۶۱۷ مقاله معتبر بین‌المللی نیز از این مرکز استخراج شده است. در سال ۱۴۰۱ پژوهشگران دانشگاه ولی عصر رفسنجان بیشترین مقالات خود را با کلیدواژه‌های «پایداری» و «مجتمع مس سرچشمه» منتشر نموده‌اند.
درباره

دانشگاه ولی‌عصر شامل شش دانشکده علوم پایه، ریاضی و کامپیوتر، فنی و مهندسی، کشاورزی، ادبیات و اقتصاد و مدیریت است و دانشجویان می‌توانند در این دانشگاه در رشته‌هایی چون ریاضی محض، ریاضی کاربردی، آمار، علوم کامپیوتر، مهندسی کامپیوتر، مهندسی مکانیک، مهندسی برق، فیزیک، ادبیات فارسی، زبان و ادبیات انگلیسی، مترجمی زبان انگلیسی، حسابداری، علوم قرآن، مدیریت و حدیث، اقتصاد اسلامی، تربیت بدنی و علوم ورزشی، باغبانی، خاک‌شناسی، گیاه‌پزشک، زراعت و مهندسی عمران در مقطع کارشناسی، رشته‌های ریاضی محض گرایشهای جبر، آنالیز و هندسه، ریاضی کاربردی، فیزیک حالت جامد فوتونیک گرایش لیزر، شیمی گرایشهای آلی و تجزیه، زبان و ادبیات انگلیسی، حسابداری، مهندسی کشاورزی گرایشهای علوم باغبانی، حشره‌شناسی، زراعت و خاکشناسی در مقطع کارشناسی ارشد و رشته ریاضی در مقطع دکتری به تحصیل علم بپردازند.
رشته‌های دانشگاهی ارائه‌شده در دانشگاه > علوم پایه

فیزیک
شیمی
فیزیک مهندسی
رشته‌های دانشگاهی ارائه‌شده در دانشگاه > فنی و مهندسی

مهندسی کامپیوتر
مهندسی مکانیک
مهندسی برق
مهندسی عمران
مهندسی شیمی
مهندسی معدن
رشته‌های دانشگاهی ارائه‌شده در دانشگاه > علوم ریاضی

ریاضی
علوم کامپیوتر
آمار
رشته‌های دانشگاهی ارائه‌شده در دانشگاه > ادبیات و علوم انسانی

زبان و ادبیات فارسی
علوم قرآن و حدیث
علوم ورزشی
فلسفه و کلام اسلامی
معارف اسلامی و حقوق
رشته‌های دانشگاهی ارائه‌شده در دانشگاه > کشاورزی

ژنتیک و تولید گیاهی
علوم و مهندسی آب
علوم و مهندسی خاک
گیاه‌پزشک
رشته‌های دانشگاهی ارائه‌شده در دانشگاه > علوم اداری و اقتصاد

حسابداری
علوم اقتصاد
مدیریت
رشته‌های دانشگاهی ارائه‌شده در دانشگاه > علوم انسانی حضرت نرجس

الهیات و معارف اسلامی
زبان و ادبیات
رشته‌های دانشگاهی ارائه‌شده در دانشگاه > زبان‌های خارجی

زبان و ادبیات انگلیسی
زبان و ادبیات عربی
زبان‌شناسی
مطالعات ترجمه
رشته‌های دانشگاهی ارائه‌شده در دانشگاه > ایران‌شناسی

ایران‌شناسی
گردشگری
زبان‌شناسی
روسای دانشگاه

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| نام رئیس | سال شروع | سال پایان |
| علیرضا بهرام پور | ۱۳۶۹ | ۱۳۷۹ |
| محمدعلی دهقان | ۱۳۷۹ | ۱۳۸۳ |
| علیرضا بهرام پور | ۱۳۸۳ | ۱۳۸۴ |
| مهدی ابراهیمی نژاد | ۱۳۸۴ | ۱۳۸۹ |
| رضارنجبرکریمی | ۱۳۸۹ | ۱۳۹۳ |
| محمدعلی دهقان | ۱۳۹۳ | ۱۳۹۷ |
| حسن رنجبر عسکری | ۱۳۹۷ | ۱۴۰۰ |
| رضا رنجبر کریمی | ۱۴۰۰ | ادامه دارد |
کریونکتس

| کریونکتس محدودهٔ زمانی: ژوراسیک پیشین، ۱۸۵ تا ۱۸۳ میلیون سال پیش  PreЄ Є O S D C P T J K Pg N  ↓   | کریونکتس محدودهٔ زمانی: ژوراسیک پیشین، ۱۸۵ تا ۱۸۳ میلیون سال پیش  PreЄ Є O S D C P T J K Pg N  ↓   |
| --- | --- |
کریونکتس، Cryonectes: کریونکتس، Cryonectes
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: طنابداران
رده:: خزندگان
راسته:: پلسیوسور
تیره:: بیش‌خزندگان
کریونکتس(نام علمی: Cryonectes) نام یک سرده از تیره بیش‌خزندگان است.
شور (ترانه سامانتا سنگ)

«شور» (به انگلیسی: Emotion) ترانه‌ای سرودهٔ بَری و رابین گیب است که اولین‌بار در سال ۱۹۷۷ توسط سامانتا سنگ اجرا شد. بی جیز هم نسخهٔ خودشان از این قطعه را ضبط کرده‌اند که در آلبوم آهنگ‌های عاشقانه (۱۹۹۴) و یک آلبوم برگزیدهٔ آثار در سال ۲۰۰۱ منتشر شده‌است. همان سال دستینیز چایلد نسخهٔ دیگری از «شور» را ضبط کردند که به یک موفقیت بین‌المللی بدل شد.
در نسخهٔ اصلی «شور»، خود بَری گیب با فالستوی همیشگی‌اش، آواز سامانتا سنگ را همراهی می‌کند. این تنها ترانهٔ موفق سامانتا سنگ بود که در زمان انتشارش در ایالات متحده تا ردهٔ سوم بیلبورد هات ۱۰۰ صعود کرد.
راب شفیلد در رولینگ استون «شور» را «یک آهنگ عالی که هرگز از مُد نمی‌افتد» توصیف کرده‌است.
کردی سنجابی

| کردی سنجابی | کردی سنجابی |
| --- | --- |
تبار: Default  هندوایرانیایرانیایرانی غربیشمال غربیزبان کردیکردی جنوبیکردی سنجابی
سامانه نوشتاری: الفبای کردی
کدهای زبان: کدهای زبان
ایزو ۳–۶۳۹: sdh
کردی سِنجابی یا سِنجاوی یکی از گویش‌های زبان کردی است که به عنوان یکی از گویش‌های کردی جنوبی دسته‌بندی شده و در میان ایل سِنجابی تکلم می‌شود.
حوزهٔ رواج

کردی سنجابی در میان مردم سِنجابی رواج دارد و در منطقهٔ سنجابی در استان کرمانشاه تکلم می‌شود. این منطقه دو دهستان سنجابی و هفت‌آشیان در شهرستان کرمانشاه را در بر می‌گیرد و مرکز آن شهرهای کرمانشاه و کوزران است.
یاسنت لویی رابینو کنسول انگلستان در کرمانشاه در گزارشی که از شهر کرمانشاه در اوایل قرن بیستم ارائه داده، می‌نویسد:
«زبان شهرنشینان کرمانشاه کردی است. گویش شهر بسیار به گویش سنجابی و گویش کلهر نزدیک است...»
گویش کردی سنجابی قرابت بسیار زیادی با گویش کردی زنگنه‌ای دارد که در میان بخش‌هایی از ایل زنگنه و به ویژه در هرسم رایج است. این بدین دلیل است که بدنهٔ اصلی ایل سنجابی در گذشته بخشی از ایل زنگنه بوده و در قرن نوزدهم از این ایل جدا شده و با به هم پیوستن چند طایفهٔ دیگر ایلی جدید به نام ایل سنجابی را به ریاست حسن‌خان بختیار سنجابی تشکیل داده‌است. علاوه بر این کردی سنجابی با لکی شباهت بسیار بالایی دارد و در بسیاری از ویژگی‌ها مشابه است. همچنین این گویش شباهت بسیار بالایی را با کردی کلهری دارد.
ویژگی‌های دستوری

کردی سنجابی همانند زنگنه‌ای پیشوند /مه/ را در مورد افعال استمراری در خود حفظ کرده و از این نظر به کردی گورانی، کردی باجلانی، کردی هورامی، و کردی لکی شباهت دارد. اما بر خلاف کردی لکی و کردی هورامی ویژگی ارگاتیو را دارا نیست و از این حیث به کردی کلهری شباهت دارد. در رابطه با ویژگی‌های آوایی و ابدال‌ها نیز این گویش، بیشترین شباهت را با کردی کلهری دارد. همچنین در رابطه با واحدهای زبرزنجیری کردی سنجابی شباهت بسیار بالایی با کردی کلهری دارد.
خلیج فارس (ترانه)

| «خلیج فارس»> ترانه ابراهیم حامدی | «خلیج فارس»> ترانه ابراهیم حامدی |
| --- | --- |
تاریخ انتشار: ۱۹۹۰ میلادی
تاریخ ضبط: استودیویی
ژانر: پاپ
زمان: ۴:۲۱
آهنگساز(ها): محمد شمس
ترانه‌سرا(ها): عادل حسینی
«خلیج فارس» یا «خلیج همیشگی فارس»، عنوان ترانه‌ای سیاسی و ملی‌گرایانه در اعتراض به تحریف نام خلیج فارس است. این اثر اولین بار توسط محمود علیقلی در آلبوم فصل ایثار (کامبیز روشن روان) در سال ۱۳۶۰ خوانده شده‌است؛ اما با صدای ابی که برای اولین‌بار در شهر پاریس اجرا شد به شهرت رسید. شاعر ترانهٔ خلیج فارس عادل حسینی و آهنگ‌ساز و تنظیم‌کنندهٔ آن محمد شمس بوده‌است.
ابی در مصاحبه‌ای در شهریور ۱۳۸۷ به رادیو زمانه دربارهٔ احساسش نسبت به ترانه خلیج فارس گفت: «همیشه این آهنگ را وقتی می‌خوانم، به خصوص در این‌جا این‌قدر احساساتی می‌شوم که برای این آهنگ به خودم می‌بالم. دلتنگی بود. یعنی زمانی که من این آهنگ را اجرا کردم، بیست سال پیش به جان خاتون، دخترم، بی‌نهایت دلم برای ایران تنگ شده بود».
ابی در آن مقطع، به سراغ عادل حسینی (ترانه‌سرای این کار) می‌رود و پس از کسب اجازه از او این ترانه به‌طور رسمی به ابی واگذار می‌شود. با موافقت عادل حسینی این ترانه برای آهنگسازی به محمد شمس سپرده می‌شود و این ترانه در سال ۱۳۶۷ با صدای ابی خوانده و به‌طور رسمی عرضه می‌شود و همچنین بعدها در آلبوم خلیج جای می‌گیرد.
تکه‌های کوتاهی از نسخه خوانده شده توسط محمود علیقلی، در سال ۱۳۷۹ در تیتراژ پایانی فیلمی با عنوان زیر پوست شهر از ساخته‌های رخشان بنی اعتماد استفاده شده‌است.
این ترانه بعدها توسط قاسم افشار (در آلبوم پرونده) بازخوانی شد.