stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
سالنامه
یادکرد

Baynes, T. S., ed. (1878). "Annals" . Encyclopædia Britannica. Vol. 2 (9th ed.). New York: Charles Scribner's Sons. pp. 60–61.
"Annals". The American Cyclopædia. 1879.
جو انگل

| جو انگل | جو انگل |
| --- | --- |
Engle in 1971: Engle in 1971
نام هنگام تولد: Joe Henry Engle
زادهٔ: ۲۶ اوت ۱۹۳۲ ابیلین، کانزاس، ایالات متحده آمریکا
درگذشت: ۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۴ (۹۱ سال) هیوستون، ایالات متحده آمریکا
آرامگاه: آرامستان ملی آرلینگتون، شهرستان آرلینگتون، ویرجینیا، U.S.
جوایز: صلیب پرواز ممتاز (ایالات متحده) مدال خدمات برجسته ناسا
پیشه فضانوردی: پیشه فضانوردی
گروه فضانوردان ناسا: گروه فضانوردان ناسا
درجه: سرلشکر (ایالات متحده), نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا/گارد ملی هوایی
مدت سفر فضایی: 9d 8h 30m
تاریخ گزینش: NASA Group 5 (1966)
ماموریت(ها): نورث امریکن ایکس-۱۵ نورث امریکن ایکس-۱۵ نورث امریکن ایکس-۱۵ آزمایش‌های نزدیکی و فرود اس‌تی‌اس-۲ اس‌تی‌اس-۵۱-آی
نشان ماموریت:   
بازنشستگی: ۲۸ نوامبر ۱۹۸۶
 :  
جو هنری انگل (به انگلیسی: Joe Henry Engle) فضانورد اهل کشور ایالات متحده آمریکا بود که در ۲۶ اوت ۱۹۳۲ میلادی در چپمن، کانزاس زاده شد. وی در مأموریت نورث امریکن ایکس-۱۵، نورث امریکن ایکس-۱۵، نورث امریکن ایکس-۱۵، اس‌تی‌اس-۲، اس‌تی‌اس-۵۱-I حضور داشته است.
هرژه

| هرژه | هرژه |
| --- | --- |
هرژه در آخرین سال‌های زندگی: هرژه در آخرین سال‌های زندگی
نام اصلی: جرج پراسپر رمی
زاده: ۲۲ مهٔ ۱۹۰۷ ایتربیئک، بلژیک
درگذشته: ۳ مارس ۱۹۸۳ (۷۵ سال) وولوو-سن-لامبر، بلژیک
نام(های) دیگر: هرژه (ارژه)
پیشه: نویسنده و کاریکاتوریست
زمینه کاری: کمیک استریپ، کارتونیست
ملیت:  بلژیک
سال‌های فعالیت: ۱۹۲۹–۱۹۸۳
همسر(ها): ژرمنی کیکنز (ا. ۱۹۳۲–۱۹۷۷) فانی ولامینک [fr] (ا. ۱۹۷۷)
امضا: 
وبگاه: www.tintin.com
 جوایز جایزه نویسنده برتر کمیک استریپ  :  جوایز جایزه نویسنده برتر کمیک استریپ  
ژرژ پروسپه رمی (به فرانسوی: Georges Prosper Remi) ‏(زادهٔ ۲۲ مهٔ ۱۹۰۷ – درگذشتهٔ ۳ مارس ۱۹۸۳) (مشهور به هِرژه یا اِرژه) (به فرانسوی: Hergé)؛ اقتباس از حروف اول نام خانوادگی و نام کوچکش در تلفظ فرانسه = .R.G) نویسنده و کارتونیست بلژیکی بود که به خاطر آفرینش ماجراهای تن‌تن مشهور است؛ یک مجموعه آلبوم کمیک که به عنوان یکی از نامدارترین آثار کمیک اروپایی در قرن بیستم شناخته شده‌است. وی همچنین آفریننده دو سری کامیک شناخته شدهٔ دیگر به نام‌های کوئیک و فلوپکه(۱۹۴۰_۱۹۳۰) و ماجراهای ژو، زِت و ژوکو(۱۹۵۷_۱۹۳۶) نیز می‌باشد. کارهای وی در سبک ویژهٔ خودش یعنی لینیه کلر اجرا می‌شدند.
امامزاده علی سادات

| امامزاده علی پدر: ابواحمد عمران مادر قمیسه (کنیه ام طاهرة)  برادر : 	 امامزاده سیدمحمود رضاتوفیق | امامزاده علی پدر: ابواحمد عمران مادر قمیسه (کنیه ام طاهرة)  برادر : 	 امامزاده سیدمحمود رضاتوفیق |
| --- | --- |
نام: امامزاده علی پدر: ابواحمد عمران مادر قمیسه (کنیه ام طاهرة)  برادر : 	 امامزاده سیدمحمود رضاتوفیق
کشور: ایران
استان: استان کهگیلویه و بویراحمد
شهرستان: شهرستان کهگیلویه
اطلاعات اثر: اطلاعات اثر
نام محلی: قریه آخوند
نام‌های قدیمی: آل علی پیراعلی پیر علی
کاربری: مذهبی
دورهٔ ساخت اثر: گورکانیان
اطلاعات ثبتی: اطلاعات ثبتی
تاریخ ثبت ملی: ۲۵ اسفند ۱۳۷۹
امامزاده علی  مربوط به سدهٔ ۷ و ۸ ه.ق است و درشهرستان کهگیلویه، بخش چرام، روستای سادات علی واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۷۹ با شمارهٔ ثبت ۳۳۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تبارنامه:امامزاده علی بن ابو احمد عمران ملقب به قطب الدین بن ابو محمد فخرالدین مکنی به ابو جعفر بن ابو عبدالله احمد بن ابوالحسن موسی بن ابو عبدالله احمد نقیب بن ابو علی محمد اعرج بن ابوالمکارم احمد بن ابو احمد موسی مبرقع بن محمد جواد التقی
انجمن‌های اسلامی-مسیحی

انجمن‌های اسلامی-مسیحی (به عربی: الجمعيات الإسلامية المسيحية) سازمان‌های سیاسی عرب فلسطینی بودند که در سال ۱۹۱۸ به عنوان بخشی از تلاش‌های جنبش ملی فلسطین برای ایجاد یک نهاد سیاسی مخالف صهیونیسم تشکیل شدند. هدف تشکیل آن «تلاش برای استقلال و اتحاد عربی، دفاع از حقوق عرب‌ها و اماکن مقدس آنها از نظر اقتصادی، سیاسی و اجتماعی، تلاش برای امنیت عرب‌ها از راه‌های مشروع مسالمت‌آمیز، کار برای پیشرفت عربها از منظر اخلاقی و مادی» اعلام شد. بستر اصلی این گروه‌ها عبارت بودند از: استقلال‌خواهی، مخالفت با اعلامیهٔ بالفور و ایدهٔ خانه ملی یهودیان در فلسطین، و مخالفت با مهاجرت گسترده یهودیان به فلسطین. انجمن‌های مسلمان-مسیحی به عنوان اولین مظاهر جنبش ناسیونالیستی فلسطینی با پایهٔ گسترده تلقی می‌شوند. در پایان دهه ۱۹۲۰ آنها دیگر اهمیت نداشتند. اعضای آن از طبقات بالای اجتماعی بودند و ثابت کردند که در متوقف کردن پیشرفت‌های صهیونیست‌ها بی‌اثر بودند و نتوانستند رهبری برای مردمی که به‌طور فزاینده‌ای نگران آینده بودند، فراهم کنند.
تاریخ

در سال ۱۹۱۸، به دنبال شکست بریتانیا از ارتش عثمانی و ایجاد حکومت نظامی در فلسطین، تعدادی باشگاه سیاسی به نام انجمن‌های مسلمانان و مسیحیان در تمام نقاط اصلی شهرها تأسیس شدند.
انجمن‌های اسلامی-مسیحی فلسطینی در سال ۱۹۱۸ تشکیل یافتند. علی‌رغم روشن بودن هویت ملی عربی این انجمن‌ها، بنیانگذاران آنها مجبور شدند برای اجتناب از اعلام گرایش عربی در نامگذاری، تسلیم تمایل بریتانیا شوند که با توجه به اعلامیهٔ بالفور با عرب‌های فلسطین بر این اساس رفتار می‌شد که آنها «جمعیت غیر یهودی» فلسطین هستند، هرچند عرب‌ها ادر آن زمان اکثریت قریب به اتفاق جمعیت فلسطین را تشکیل می‌دادند. فشار بریتانیا در نظام انجمن که در اوایل سال ۱۹۱۹ توسط مقامات تصویب شد، نیز منعکس شده است.
اولین انجمن مسلمان-مسیحی در نیمه اول سال ۱۹۱۸ در یافا به ریاست راغب ابوالسعود الدجانی و عضویت افراد سرشناس، تجار و برخی از روشنفکران یافا تأسیس شد. سپس این انجمن به ریاست عارف پاشا الدجانی در قدس تأسیس شد که اعضای آن شامل انجمن‌های لاتین و ارتدکس و برخی از نمایندگان مردم روستاهای مجاور قدس بود. این انجمن‌ها گسترش یافت و همهٔ شهرهای فلسطین را دربر گرفت. از جمله اعضای سرشناس، نجیب نصار، روزنامه‌نگار و سیاست‌مدار بود. او در سومین کنفرانس عرب فلسطین که در دسامبر ۱۹۲۰ در حیفا برگزار شد، به عنوان نمایندهٔ انجمن‌های اسلامی-مسیحی در طبریه شرکت کرد؛ وی در آن کنفرانس بر ضرورت تشکیل نهادهای کارگری و دهقانی برای مقابله با شهرک‌سازی صهیونیست‌ها تأکید کرد.همچنین در چهارمین کنفرانس عرب فلسطین که در ماه مه تا ژوئن ۱۹۲۱ در قدس برگزار شد، به عنوان نمایندهٔ انجمن‌های اسلامی-مسیحی در حیفا شرکت کرد.
این انجمن‌ها توانستند اولین کنگرهٔ ملی فلسطین را در سال ۱۹۱۹ در قدس برگزار کنند و به نمایندگی از عرب‌های فلسطین سخنرانی کنند. تلاش کردند بر سیاست در حال توسعهٔ بریتانیا در فلسطین تأثیر بگذارد و با نفوذ کمیسیون صهیونیستی که در آوریل ۱۹۱۸ از فلسطین بازدید کرد، مقابله کند. در سخنرانی در کنفرانس صلح پاریس، به سازماندهی افکار عمومی در مقابل کمیتهٔ کینگ رکراین، اعتراض به ادعاها و اقدامات صهیونیست‌ها، مخالفت با سیاست میهن ملی یهود، ترک سرزمین‌ها و مهاجرت یهودیان پرداختند.
انجمن‌های اسلامی-مسیحی به سازماندهی برخی تظاهرات جهانی، طومارنویسی‌ها، درخواست‌ها و تقاضای دولت نمایندهٔ ملی کردند بدون اینکه به خشونت در روش‌های آن دست بزنند. به دلیل ترکیب طبقاتی و فرقه‌ای رهبران مربوطه، این انجمن‌ها و رهبران نتوانستند مخالفت عربی فلسطینی با صهیونیسم را مؤثر جلوه دهند. این انجمن‌ها با افزایش کنترل جوانان بر اقدامات ملی فلسطین و ظهور امین الحسینی در صحنهٔ سیاسی به تدریج از بین رفتند.
کنفوسیوس

برای دیگر کاربردها، کنفوسیوس (ابهام‌زدایی) را ببینید.
| کنفوسیوس | کنفوسیوس |
| --- | --- |
(۶۸۰–۷۴۰)، نگارگر دودمان تانگ: (۶۸۰–۷۴۰)، نگارگر دودمان تانگ
نام هنگام تولد: Kǒng Qiū 孔丘
زادهٔ: ۵۵۱ قبل از میلاد زوئو، ایالت لو (نزدیک شهر نانژین امروزی، تایفو، شاندونگ، چین)
درگذشت: ۴۷۹ قبل از میلاد (عمر: ۷۱–۷۲ سال) ایالت لو
دوره: فلسفه دوران باستان
حیطه: فلسفه چینی
مکتب: کنفوسیوس‌گرایی
علایق اصلی: فلسفه اخلاق، فلسفه اجتماعی، فلسفه اخلاق
ایده‌های چشمگیر: کنفوسیوس‌گرایی، قاعده طلایی
 تأثیرگرفته از ئی چینگ، لی‌چی، شی چینگ :  تأثیرگرفته از ئی چینگ، لی‌چی، شی چینگ 
 تأثیرگذار بر بسیاری، به ویژه جونگ دو جون، منسیوس، شونزی، چو هسی و نئوتائویست‌ها و نئوکنفوسیانیت‌ها؛ فرانسوا کنه؛ کریستیان ولف؛ رابرت کامینگز نویل؛ ازرا پاوند؛ گوتفرید لایبنیتس :  تأثیرگذار بر بسیاری، به ویژه جونگ دو جون، منسیوس، شونزی، چو هسی و نئوتائویست‌ها و نئوکنفوسیانیت‌ها؛ فرانسوا کنه؛ کریستیان ولف؛ رابرت کامینگز نویل؛ ازرا پاوند؛ گوتفرید لایبنیتس 
 :  
کُنفُوسیوس (به چینی: 孔夫子) فیلسوف، نظریه‌پرداز سیاسی و معلم چینی است که در چین باستان زندگی می‌کرد. وی در ۵۵۱ پیش از میلاد در ایالت کوچک لو که امروزه بخشی از استان جدید شاندونگ است متولد شد و در ۴۷۹ پیش از میلاد در گذشت. والدینش، که در زمان کودکی او زندگی را بدرود گفتند، او را کونگ-چیُو (به معنی تَپه) نامیدند. کنفوسیوس از کلمهٔ کونگ فوزِ، به معنای «استاد بزرگ، کونگ» گرفته شده‌است. آموزه‌های کنفوسیوس اجتماعی بودند نه مذهبی. او هرگز ادعا نکرد از جانب خدا آمده‌است یا حقیقت در انحصار اوست. از خود هیچ اثر مکتوبی به جای نگذاشت اما پس از مرگش برخی از شاگردانش گفته‌های او را در کتابی به نام منتخبات کنفوسیوس منتشر کردند. کنفوسیوس از همهٔ فلاسفهٔ چین در دنیا نام‌آورتر است. عمده‌ترین کار کنفوسیوس این بود که هر آنچه که از فرزانگان کهن برگزیده بود، گرد آورد و بر مبنای این میراث یک نظام جامع فلسفی بنیاد نهاد. این فلسفه در طی بیست و پنج قرنی که چراغ راه ملت چین بوده‌است توانسته عادات و تفکر ملت چین را شکل ببخشد. جامعهٔ مورد نظر او در واقع خانواده‌ای بزرگ است که بر ساختاری سلسله مراتبی، مشتمل بر روابط پنجگانهٔ فرمانروا و فرمانبردار، پدر با فرزند، شوهر با زن، برادر بزرگتر با برادر کوچکتر و دوست با دوست مبتنی است. در این جامعه انسان‌ها به یکدیگر احترام می‌گذارند و نسبت به همدیگر عشق می‌ورزند. از نظر کنفوسیوس، در یک حکومت نیک باید سه هدف اساسی مد نظر باشد: مواد غذایی باید به فراوانی فراهم شود؛ سپاه باید منظم و درستکار باشد و اعتماد مردم به حکومت باید کامل باشد. اندیشه کنفوسیوس اندیشه‌ای انسان محور است. وی اولین گام برای شناخت و کشف اصول و مبانی سیاست را شناخت و تحلیل انسان می‌داند و هدف وی رستگاری انسان است و معتقد است که همه چیز تا زمانی وجود دارد که با انسان هماهنگی داشته باشد و انسان ذاتاً و فطرتاً دارای سرشت پاکی است که در معرض فساد و انحراف قرار می‌گیرد و جوهر وجودی انسان ریشه در تاریخ دارد؛ بنابراین این تاریخ است که مشخص کننده اصل و بدل انسان می‌باشد؛ لذا بنابر باورهای وی بایستی تاریخ را خوب شناخت تا عوامل فساد را کشف نمود.
نام

اسم «کنفوسیوس» در زبان چینی «کونگ فوزی» است که یونانیان با افزودن پسوند «یوس» در پایان نام او، آن را به «کنفوسیوس» دگرگون کردند که در جهان بیشتر بدین نام شناخته شده‌است.
زندگی

کنفوسیوس در سال ۵۵۱ ق. م در ایالت لو متولد شد. نیاکان او احتمالاً از اشراف زمان خود بودند که موقعیت خود را از دست داده بودند. پدر کنفوسیوس در سه سالگی او درگذشت و از آن پس، در زیر چتر حمایت مادرش قرار گرفت و توسط او آموزش دید. سپس در نوجوانی خود به شکلی خستگی‌ناپذیر به یادگیری پرداخت. مهارت او در هنرهای ششگانهٔ دوران خود، یعنی مراسم مذهبی، موسیقی، کمان‌گیری، ارابه‌رانی، خوشنویسی و حساب، و همچنین آشنایی او با سنت‌های باستانی به ویژه شعر و تاریخ او را قادر ساخت تا در سی سالگی درصدد اصلاح جامعه دوران خود برآید. جامعهٔ دوران کنفوسیوس به هیچ وجه مطلوب او نبود. در واقع، جامعهٔ مطلوب او جامعهٔ سرمشقی بود که خاقان‌های اولیه یائو و شون و یوی بزرگ در هزارهٔ سوم قبل از میلاد داشته‌اند و یکبار دیگر در اوایل دودمان ژو توسط امپراتور ون ژو و فرزندش وو ژو از سال۱۰۵۰ ق. م به بعد در تاریخ چین باستان محقق شده بود. نشانهٔ جامعهٔ سر مشق او، هماهنگی، آرامش و سعادت انسان‌ها بود و او می‌خواست با پیروی از آن سر مشق باستانی، یکبار دیگر این خصوصیات را به جامعهٔ انسانی بازگرداند.
زندگی > اوایل زندگی

کنفوسیوس، در سال ۵۵۱ قبل از میلاد، در روستایی به نام تسو، واقع در ایالتِ قدیمی لو – که امروزه بخشی از شهرستان جدید شاندونگ است – زاده شد. خانواده‌ای که کنفوسیوس در آن به دنیا آمد، خانواده‌ای پرجمعیت بود.
پدرِ کنفوسیوس، شولیانگ هو، افسری بازنشسته بود که با شرکت در جبهه‌های نبرد موفّق شده بود رضایت پادشاه را به دست آورده و زمین‌هایی را به تملّک خود درآورد. شولیانگ سه همسر داشت که هیچ‌کدام از آن‌ها نتوانسته بودند برایش پسری بزایند؛ نُه دختر او نیز همه ازدواج کرده و به خانواده‌های دیگر پیوسته بودند. به همین دلیل، در سال ۵۵۵ قبل از میلاد، شولیانگ هو، در حالی که شصت و چهار سال سن داشت، دختری پانزده ساله به نام یان چنگ تسای را به عنوانِ همسر متعه خود اختیار کرد.
چنگ تسای نیز تا مدّتی نمی‌توانست باردار شود؛ به همین دلیل – چنان‌که از روایات سنتی آئین کنفوسیوس بر می‌آید – از تپّه بالا رفت و بر فرازِ آن به دعا و نماز مشغول شد؛ تا این که سرانجام به کنفوسیوس حامله شد؛ به همین سبب، یکی از نام‌های کنفوسیوس «چیو» به معنی تپّه است.
وقتی کنفوسیوس هنوز سه سال داشت، پدرش مُرد و او را در فانگشان، واقع در لوی شرقی، به خاک سپردند. با مرگِ شولیانگ هو، کنفوسیوس و مادرش مجبور بودند از بقیه خانواده جدا شوند، به نحوی که حتّی اجازه نداشتند در مراسم خاکسپاری شولیانگ شرکت کنند. از آن جا که مادرِ کنفوسیوس، زنِ رسمیِ شولیانگ به حساب نمی‌آمد، چیزی از میراثِ شولیانگ به او نرسید و آن‌ها از آن پس مجبور بودند در شاندونگ واقع در شرق چین به تهی دستی روزگار بگذرانند. بر اساس روایات، کنفوسیوس همچنین از کودکی به مطالعه آثاری در زمینه قربانی و آداب معبد می‌پرداخت.
چندی بعد، در حالی که کنفوسیوس سنینِ نوجوانی اش را می‌گذراند – به روایتی سیزده سال و به روایتی دیگر شانزده سال داشت – مادرش بر اثر بیماری و کارِ زیاد درگذشت. چنگ تسای را نیز در فانگشان به خاک سپردند.
وقتی کنفوسیوس هفده سال داشت، یکی از اشرافِ لو به نام چی پینگ تسو به دنبال شخصی می‌گشت که با آداب قربانی آشنایی داشته باشد؛ به همین دلیل همه عالمان شهر را به مجلسی دعوت کرد و کنفوسیوس نیز در بین آن‌ها حاضر شد.
کنفوسیوس در بیست سالگی با دختری به نام یی چی گوان ازدواج کرد. این ازدواجی بود که مادرِ کنفوسیوس بین او و دخترِ دوستِ پدرش ترتیب داده بود. پس از گذشتِ دو سال از این ازدواج، یی چی گوان برای کنفوسیوس پسری زایید که کونگ لی نامیده شد. کنفوسیوس دختری نیز داشته‌است که در برخی کتاب‌ها نامِ او کونگ جیو ثبت شده‌است. کونگ، نام خانوادگی کنفوسیوس است و در عرف زبان چینی نام خانوادگی پیش از نام می‌آید.
زندگی > شغل سیاسی

کنفوسیوس در دوره ۵۵۱ تا ۴۷۹ قبل از میلاد در دوره بهار و پاییز زندگی می‌کرد. دوره ای که تقریباً با دوره هخامنشیان در ایران هم‌زمان بود. آن زمان دودمان ژو شرقی (دونگ جوو) حکومت چین را برعهده داشت. امپراتوری جوو از ۷ ایالت کاملاً مستقل تشکیل می‌شد که در واقع هر ایالت یک کشور محسوب می‌شد که برای خود یک شاه داشت. وی در دوران جوانی، مدتی به عنوان انباردار و مسئول امور چراگاه‌ها فعالیت کرد. اما او توانست در سن ۵۱ سالگی شهردار یکی از شهرهای کشور شود و یک سال پس از آن در وزارت راه و ساختمان فعالیت کرد. کنفوسیوس پس از سفرهای طولانی و دیدار با لائوتزه، به ایالت لو برگشت و به پیشنهاد پادشاه آن ایالت، مقام وزارت دادگستری را برعهده گرفت و پس از مدتی نیز وزیر امور داخله شد؛ تا این که سرانجام به وزارت اعظم ایالت لو رسید. او رسیدن به مقام حکومتی را بهترین راه ایجاد اصلاحات اجتماعی می‌دانست.
زندگی > تبعید

در این زمان عدالتی که او در کارش داشت، باعث برانگیخته شدن مخالفت‌ها و عزل او از مقامش بود. وقتی در روز عید از گوشت قربانی برایش نفرستادند، کنفوسیوس این اقدام را بهانه قرار داد و وطنش را ترک کرد. در روایتی نیز حاکم منطقه لو (لائوتزه) نمی‌توانست عدالت کنفوسیوس را بستاید و سیاق قبلی را ترجیح می‌داد. وقتی هشتاد غلام زیباروی به دربارش فرستاده شد. مکتب اخلاقی، فضیلت و تقوی را کنار گذاشته و به زیبایی و هنر روی آورد که موجب کناره‌گیری کنفوسیوس شد و وی دوباره به دوره‌گردی روی آورده و فقیر شد. پس از آن، کنفوسیوس بیشتر عمرش را در بین ایالت‌های چین سرگردان بود. سخنان او در مورد شیوه حکومت و اخلاق حاکمان، مورد پذیرش هم‌روزگارانش واقع نشد و حتی به زندان نیز افتاد.
زندگی > بازگشت به خانه

پس از ۱۳ سال، یعنی در ۶۸ سالگی، کنفوسیوس به وطن خود، یعنی کشور «لو» بازگشت. هر چند او بسیار مورد احترام مقامات کشور بود، اما به سمت مهمی منصوب نشد. او با توجه به این که نتوانست اندیشه‌های کشورداری خود را مورد توجه و استفاده دولتمردان قرار بدهد، بنابراین تصمیم گرفت تا دیگر در فعالیت‌های سیاسی شرکت نکند و همه اوقات و انرژی خود را به تنظیم کتاب و آموزش اندیشه‌های اخلاقی، سیاسی، اقتصادی و حتی هنریَ، به شاگردان و پیروان خودش اختصاص داد. در چین باستان آموزش و پرورش از حقوق ویژه اشراف بود، اما کنفوسیوس با شیوه خود این حق را از آنان گرفت و خود شاگردانی را جذب کرد و به آن‌ها آموزش داد. گفته می‌شود که وی سه هزار شاگرد داشته و در میان آن‌ها چند تن جزو دانشمندان آینده بوده‌اند.
سرانجام در سال ۴۷۹ پیش از میلاد، در سن ۷۲ سالگی، از دنیا رفت. وی آثار مهمی بر جای نهاد و شاگردان برجسته‌ای پرورش داد که آموزه‌های او را رونق بخشیدند.
فلسفه > انسان کامل

از دیدگاه کنفوسیوس انسان کامل کسی است که نمونه و مثل اعلای آدمیّت باشد. انسان کامل به زبان چینی (چونگ تزو) نامیده می‌شود که دارای جایگاه برجسته و صفاتی است. او می‌گوید: «چنین نفسی به زینت کمال آراسته‌است. و همانند پسری است که محبت والدین را همواره در دل دارد. پدری که به فرزندان خود با عدالت و مهربانی برخورد می‌کند. مأموری است که نسبت به فرمانده خود وفادار است و شوهری که نسبت به همسر خود صمیمی است. و دوستی که با دوست خود مخلص و مؤدب است.» از نظر او انسان کامل به تمام صفات
عالی انسانیت آراسته‌است لذا پیروان کنفوسیوس او را به عنوان انسان کامل معرفی می‌کنند.
پنج خصلت انسان کامل از دیدگاه کنفوسیوس
عزت در نفس
بزرگواری در رحمت
خلوص در نیت
شوق در عمل
نیکی در رفتار
روش کنفوسیوس برای رسیدن به مقام شرافت انسانیت
محبت؛ که هیچ‌گاه مرا آزرده نساخت.
حکمت؛ که هیچ‌گاه برایم شک ببار نیاورد.
شجاعت؛ که هیچ‌گاه ترس و بیم در دل من ایجاد نکرد.
او می‌گفت: من مدعی نیستم که حکمت الهی و تقوا را دارا هستم. تنها چیزی که دربارهٔ خود می‌گویم این است که در راه و روش خود هیچ تردیدی ندارم و در تعلیم به دیگران هیچ‌گاه کوتاهی نکردم. این است انتهای عمل من و بس.
فلسفه > آموزش و پرورش

هدف از آموزش از دیدگاه کنفوسیوس، تربیت انسان شریف بود. او برای تعریف انسان شریف خصوصیاتی را در نظر گرفت که باید از طریق آموزش‌وپرورش در انسان نهادینه شده و رشد کند. اولین خصوصیت انسان شریف، شجاعت است او شجاعت را در خدمت به حقیقت بدون ترس می‌دید. از نظر او تربیت باید انسان را در دفاع از حقیقت و خدمت به حقیقت بدون ترس از عواقب آن، آماده کند.
خصیصه دوم در دیدگاه تربیتی او، وفای به عهد بود. قابل اعتماد بودن و ایستادن روی قول و قرار خود و وفای به عهد در مسیر تربیت یک انسان شریف از جایگاه ویژه‌ای برخوردار بود. بدون این خصوصیت، روابط فردی و اجتماعی از هم می‌پاشد و شک و بی‌اعتمادی جایگزین اعتماد و وثوق را می‌گیرد در چنین وضعیتی، جامعه در آستانه فروپاشی و انحطاط قرار می‌گیرد.
خصیصه سوم، احترام است. احترام به خود و دیگران از دیدگاه کنفوسیوس برای حفظ و بقای یک جامعه از اهمیت بالایی برخوردار است. باید بدانیم که فلسفه کنفوسیوس، به شدت مدافع نظام طبقاتی و سلسه مراتب قدرت در جامعه بود و فلسفه آموزشی او نیز با حفظ و دوام این سیستم هماهنگ شده بود. کنفوسیوس می‌کوشید این طبقات را از طریق آموزه‌های اخلاقی و تربیتی خود از طریق حفظ و پاسداشت احترام بین طبقات انسانی، باقی نگه دارد. برای مثال رابطه بین برادر بزرگتر و کوچکتر، زن و شوهر، معلم و شاگرد، حاکمیت و رعیت باید بر اساس احترام متقابل حفظ شود.
خصیصه چهارم انسان شریف، عقل و خرد است. کنفوسیوس می‌پنداشت که برخی از انسان‌ها، به‌طور فطری دانا و خردمند هستند اما برای دیگرانی که به اندازه کافی دانا نیستند، خردمندی باید آموزش داده شود؛ بنابراین یکی از پایه‌های آموزشی او، تعلیم عقل و خرد به دانش‌آموزان بود.
فلسفه > تکامل اجتماعی

در نظام اندیشه کنفوسیوس جامعه ترکیبی از روابط بین افراد است. جامعه به پنج نوع رابطه بخشبندی شده‌است: فرمانروا/ارباب/کارفرما – فرمانبردار/رعیت/کارگر، پدر – پسر، شوهر – زن، برادر بزرگتر – برادر کوچکتر و دوست – دوست، دولت یا حکومت فقط به یکی از این روابط چندجانبه مربوط است؛ یعنی به رابطه بین فرمانروا و فرمانبردار و بنابراین فقط یکی از اجزای جامعه است.
کنفوسیوس معتقد بود دولت محصول تکامل اجتماع است. گفتارهای زیر بیان ساده و روشن مربوط به مراحل تکامل اجتماعی است که منجر به پیدایی دولت تاریخی شد:
«با پیدایی آسمان و زمین، هم مواد به‌وجود آمدند. پس از به وجود آمدن مواد، زن و مرد آمد، با وجود زن و مرد، زناشویی پیدا شد، از زناشویی پدری و فرزندی ظاهر شد، از پدری و فرزندی فرمانروایی و فرمانبری پدید آمد، از فرمانروایی و فرمانبری، فرادستی و فرودستی پدیدار شد. به دنبال تفاوت بین فرادست و فرودست نهادهای مالکیت و قانونی بودن پیدا شدند.»
این نظریهٔ تکامل اجتماعی؛ که به نظر طبیعت‌گرایان عینی و توصیفی می‌رسد. در واقع در سطح بسیار آرمان‌گرایانه قرار داشت. در این معنا تصوری که از جامعه وجود داشت این بود که هستی طبیعی از سادگی به پیچیدگی، بر حسب سلسله مراتب اخلاقی ترقی کرده‌است؛ بنابراین با در نظرگرفتن نگرش آرمان‌گرایانه کنفوسیوس می‌توان گفت او دولت را محصول اخلاقی تکامل اجتماعی می‌دانست و تفاوت بین فرادست و فرودست یا فرمانروا و فرمانبر را پدیده‌ای طبیعی در جامعه توجیه می‌کرد.
فلسفه > سیاست

کنفوسیوس همه جا طرفدار نظم و قدرت قانونی حکومت و درعین حال مخالف استبداد و خودسری پادشاهان بود. همچون فلاسفه هند حق سلطه و قدرت مطلقه را برای پادشاه قائل نشد، بلکه آن را موکول به رضایت ملت نموده‌است، چنان‌که می‌گوید: کسی بر امپراتوری سلطنت خواهد کرد که ملت رضایت دهد و کسی سلطنت را از دست می‌دهد که رضایت ملت را از دست دهد.
در اندیشهٔ کنفوسیوس بین دولت و خانواده چندان مرز روشنی وجود نداشت. او می‌گفت دولت جز خانواده‌ای بزرگ نیست و حکومت جز حکومت خانواده در حد گسترده نیست. رابطه فرمانروا با اتباع خود مانند رابطه پدر با فرزندان است، فرمانروای خوب پدر خوب و تبعهٔ خوب فرزند خوبی هستند. اصول حاکم بر روابط سیاسی نیز در اساس همان اصولی است که بر روابط خانوادگی حاکم است. بار دیگر دیده می‌شود سیاست و اخلاق در اصل یکی دانسته شده‌اند یا یکی هستند و نیز بین دولت و خانواده تفاوت چندانی نیست. در زمان کنفوسیوس دو طبقه عمده طبقه اشراف حاکم و طبقه سرف و برده، طبقه ارباب یا چون‌تسو (ChunTzu) و طبقهٔ عوام یا «هسیاوجن»
(Hsiao jen) وجود داشتند. طبقات متوسط بازرگان صاحبان مستقل زمین‌های کشاورزی یا خرده مالکان و روشنفکران در حال پیدایی بودند. در این میان کنفوسیوس سخنگوی طبقهٌ اشراف بود؛ بنابراین شگفت نیست که سرانجام کنفوسیانیسم آموزهٔ رسمی طبقهٔ حاکم در چین شد.
شاید بارزترین وجه غالب در شخصیت و تفکر کنفوسیوس را همان کنفوسیوس دولتمرد خواند. این استاد یگانه تقریباً تمامی عمر خود را بر سر تفکر دربارهٔ دولت آرمانی صرف کرده‌است. کنفوسیوس در زمانه‌ای می‌زیست که از قدرت مرکزی «جو» کم می‌شد و دولت‌های کوچکترِ دست نشانده هر کدام پادشاهی را از آن خود می‌دانست. تاریخدانان این دورهٔ پر آشوب را دورهٔ بهار و پاییز (تقریباً از ۷۷۱ پ.م. تا ۴۷۶ پ. م) نام‌گذاری کرده‌اند و دورهٔ پس از آن را عصر دولت‌های جنگ‌طلب (تقریباً از ۴۷۶ پ.م. تا ۲۲۱ پ. م) توصیف کرده‌اند که در واقع زمان زوال قدرت مرکزی و نابودی سراسری تمام ساختار قانونی و اجتماعی کشور بود. کنفوسیوس که هواخواه نظم و شکوه گذشتگان بود و رؤیای چنان پادشاهی را در سر می‌پروراند و حتی آن را در کلاس‌های خود به شاگردانش تعلیم می‌داد، سعی در به تصویر کشیدن جامعهٔ آرمانی خود بر مبنای تفکر انسان مدارانه‌اش بود. والاترین آرمان کنفوسیوس حکومت جهانی بود که آن را «هماهنگی بزرگ» می‌خواند. او بیش ازهر چیز خواستار یک جامعهٔ بی‌کشاکش و ستیز بود. از این رو او آنگونه قوانین و قواعد حکومت را ارج ویژه می‌نهد که در پی تعادل اجتماعی و محیط عدل و انصاف‌اند.
فلسفه > سنت‌گرایی و محافظه‌کاری

کنفوسیوس بر مطالعه تاریخ و میراث فردی و جمعی تأکید می‌کرد. از نظر او بازآموزی و انتقال سینه به سینه مناسک و آئین‌های سنتی به نسل‌های آینده به عنوان وارثین میراث تمدن از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بود. به نظر کنفوسیوس، حفظ این آئین‌ها سبب نزدیک شدن افراد جامعه به یکدیگر و عامل ثبات و دوام تمدن بود.
نظام مورد نظر کنفوسیوس نظامی انسان‌گرایانه است و راه تحقیق در امور انسانی را یاد می‌دهد، ولی راه به فرمان درآوردن محیط زندگی را نمی‌آموزد. در تلاش است که قضا و قدر آسمانی را بشناسد اما بر آن فایق نمی‌شود. هدفش تأمین راه میانه و میانه‌رو بودن است، نه تندرو بودن. همچنین کنفوسیوس در حرمت گذاشتن به گذشتگان به حد افراط می‌رسد. نظام او بر پایهٔ روزگار باستان چین ساخته شده و به زیان سازگار شدن با شرایط متغیر تمدن تأکید می‌کند. فلسفهٔ او در گذاشتن حرمت به پیشینیان کارآمد شد اما مخالف اندیشه‌های تازه بود. کنفوسیوس تصور می‌کرد که هر جامعه‌ای اگر از سنت گذشتهٔ خود پیروی کند جامعه موفق و کامل است. بدین ترتیب می‌باید که نظام‌های کهن را بدون دستکاری در اصول آن نگاه داشت و به اندیشه‌های گذشتگان حرمت نهاد و آن‌ها را نباید به نقد کشید.
کنفوسیوس گفت است: من انتقال می‌دهم اما نوآوری نمی‌کنم. من عاشق دوران باستان هستم و به آن ایمان دارم.
تحت تأثیر فرهنگ محافظه‌کاری کنفوسیوس کشور چین در حدود دو هزار و چهارصد/ پانصد سال، حالت عجیبی را طی کرد که در این مدت جامعه چین نه جامعه وحشی و عقب مانده، نه رشدیافته و متکامل بود، نه نهضتی مترقی ایجاد سد و نه دچار سقوط گردید و
همیشه حالت متوسطی داشت. این همه بخاطر مبنای سنت‌گرائی و محافظه‌کاری تحت تأثیر آموزش کنفوسیوس بوده‌است. در این آئین تنها شکل مجاز خشونت در رعایت عدالت است که می‌تواند به صورت مجازات قانونی، مقابله با تخلف و تجاوز یا رویارویی با حکومت جابر و ستمگر باشد. در غیر این صورت هر نوع حرکتی که بخواهد موجب تغییر شرایط گردد در این آئین کاملاً منسوخ می‌باشد. در نتیجه کنفوسیوس، سنت‌پرستی و محافظه‌کاری اجتماعی را که به نفع طبقه حاکم و زیان توده انجامید تحکیم بخشید. هرچند که کنفوسیوس را نباید تنها مسئول این محافظه‌کاری‌ها دانست زیرا صحیح نیست که سیر فکری بیست قرن در یک کشور را ناشی از تفکرات یک فرد دانست.