stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
تیسفون

| 0 | 1 |
| --- | --- |
مدائن (به عربی): مدائن (به عربی)
تیسفون یا مدائن: تیسفون یا مدائن
موقعیت در عراقموقعیت روی نقشه عراقتیسفون (خاور نزدیک)موقعیت روی نقشه خاور نزدیک: موقعیت در عراقموقعیت روی نقشه عراقتیسفون (خاور نزدیک)موقعیت روی نقشه خاور نزدیک
مکان: سلمان پاک، استان بغداد، عراق
منطقه: میان‌رودان
مختصات: ۳۳°۵′۳۷″ شمالی ۴۴°۳۴′۵۰″ شرقی﻿ / ﻿۳۳٫۰۹۳۶۱°شمالی ۴۴٫۵۸۰۵۶°شرقی﻿ / 33.09361; 44.58056
گونه: سکونتگاه
تاریخ: تاریخ
ساخته‌شده: بین سال‌های ابتدایی قرن اول میلادی
رهاشده: قرن هفتم میلادی
فرهنگ‌ها: مردمان ایرانی
اطلاعات بیشتر: اطلاعات بیشتر
تاریخ‌های کاوش: ۱۹۲۸–۱۹۲۹، ۱۹۳۱–۱۹۳۲، ۱۹۶۰–۱۹۷۰
باستان‌شناسان: اسکار رویتر، آنتونیو اینورنیتسی، جرجو گولینی
وضعیت: ویرانه
مالکیت: عمومی
دسترسی عمومی: بله
تیسفون (پارسی میانه: 𐭲𐭩𐭮𐭯𐭥𐭭 تیسفون، سُریانی: ܩܛܝܣܦܘܢ قطیسفون) یا تیسپون شهری باستانی، واقع در کرانهٔ شرقی رود دجله، در حدود ۳۵ کیلومتری جنوب شرقی بغداد در کشور عراق امروزی بود. این شهر برای بیش از ششصد سال پایتخت سلطنتی ایران باستان در دوران اشکانی و ساسانی بود تا اینکه در سال ۶۳۷ در نبرد مدائن به دست اعراب مسلمان افتاد. تیسفون در دوران اشکانی به‌عنوان پایتخت غربی ایران در منطقهٔ میان‌رودان ساخته شد و در دوران ساسانیان ارزش خود را به‌عنوان مرکز نیروی سیاسی و اقتصادی نگه داشت. پس از حمله اعراب به ایران، شهر تیسفون به تاراج رفت و رفته‌رفته متروکه گشت. در اصل شهر تیسفون دارای هفت شهر در خود بود به همین دلیل ساکنان آرامی (آشوری) و عرب در عراق، شام و شبه جزیره عربستان به آن مدائن (به معنی شهرها)میگفتند. این شهرها عبارت بودند از: تیسفون، اسپانبر، وه اندیو خسرو، سلوکیه یا ویه اردشیر، درزنیدان، ساباط یا والاش‌آباد و ماحوزا. در بعضی از منابع، نام چند شهر دیگر از جمله‌ نونی آباد، کردآباد (کردافاذ) و هنبوشاپور (هنبوشافور) نیز آمده‌است.
تیسفون بیش از ششصد سال و از دوران فرمانروایی ارد دوم پایتخت ایران بود و از گودرز دوم (حکومت: ۴۱–۵۱ میلادی) تا اردوان پنجم (حک: ۲۵۹–۲۲۶ میلادی) در دورهٔ اشکانی، و از اردشیر یکم (حک: ۲۲۶–۲۴۱ میلادی) تا یزدگرد سوم (حک: ۱۱–۳۱/ ۶۳۲–۶۵۱) در دورهٔ ساسانی در تیسفون شهریاری کردند.
در طول جنگ‌های اشکانی‌ها و رومی‌ها، تیسفون سه بار توسط رومی‌ها اشغال شد و پس از دوران اشکانی نیز دو بار در دوران ساسانی اشغال شد. تیسفون همچنین محل نبرد تیسفون در سال ۳۶۳ میلادی بود. پس از حملهٔ مسلمانان، این شهر رو به زوال رفت و در پایان قرن هشتم میلادی از سکنه خالی شد، سپس پایتخت خلافت عباسی در بغداد جای تیسفون را به‌عنوان مرکز سیاسی و اقتصادی گرفت. پس از اسلام سلمان فارسی در روزگار فرمانروایی عمر بن خطاب شهریار تیسفون شد.
کاخ باشکوه ساسانی را که آثار آن هنوز در جانب خاوری دجله نمایان است اعراب، ایوان کسری نام دادند. این ایوان چنان‌که یعقوبی گوید در شهر اسپانبر واقع بود. ساختمان مهم دیگری نیز بود که کاخ سفید نامیده می‌شد و در یک مایلی شمال شهر کهنه دیده می‌شد ولی این ساختمان از آغاز سده ۴ ه‍. ق چنان رو به ویرانی رفت که اثری از آن نماند و از این روی است که تاریخ‌نویسان پس از آن، کاخ سفید و ایوان کسری، هر دو را با نام طاق کسری دانسته‌اند و آن، یگانه جامانده‌ایست که تا امروز از بناها و کاخ‌های پادشاهان ساسانی در آن جایگاه پایدار مانده‌است. تیسفون در زمان ساسانی به اوج شکوفائی خود شد.
موقعیت جغرافیایی

تیسفون تقریباً در منطقهٔ مدائن در ۳۵ کیلومتری جنوب شرقی شهر بغداد در عراق امروزی در کرانهٔ رود دجله قرار داشته‌است. تیسفون حدود ۳۰ کیلومتر مربع مساحت داشت، یعنی بیش از دو برابر شهر رم در قرن چهارم میلادی که ۱۳٫۷ کیلومتر مربع وسعت داشت.[نیازمند منبع] شهر تیسفون به‌عنوان یک کلان‌شهر تجاری غنی با شهرهای اطراف، در امتداد هر دو ساحل رود دجله از جمله شهر هلنی سلوکیه ادغام شد. ازاین‌رو تیسفون و اطراف آن را مدائن (به معنی شهرها) می‌نامیدند. (به زبان آرامی: Mahuza، به زبان عربی: المدائن). مدائن در اواخر قرن ششم و اوایل قرن هفتم میلادی، بر اساس برخی گزارش‌ها، به‌عنوان بزرگ‌ترین شهر جهان ثبت شد.
طاق کسری زمانی بخشی از کاخ سلطنتی در تیسفون بوده و قدمت آن بین قرن‌های سوم و ششم میلادی برآورد می‌شود که در محدودهٔ شهر کنونی سلمان پاک عراق واقع شده‌است.
سالشمار

حدود سال ۱۲۰ پیش از میلاد؛ بنیان‌گذاری
حدود سال ۵۸ پیش از میلاد؛ در زمان پادشاهی ارد دوم، برگزینی به‌عنوان پایتخت
۱۱۵ میلادی؛ اشغال آشوریه، میان‌رودان و تیسفون توسط تراژان.
۱۹۷ میلادی؛ غارت تیسفون پایتخت اشکانیان توسط سپتیمیوس سوروس.
۵۹۰ میلادی؛ اشغال توسط بهرام چوبین
۵۹۱ میلادی؛ بازپس‌گیری شهر توسط خسرو پرویز
۶۳۷ میلادی؛ سقوط تیسفون و اشغال توسط مسلمانان
دوران اشکانی

همچنین ببینید: نبرد تیسفون (۱۶۵) و نبرد تیسفون (۱۹۸)
تیسفون در زمان اشکانی‌ها بنیاد گذاشته شد و پایتخت شاهنشاهی اشکانی و سپس ساسانی تا زمان پیروزی اعراب بر ایران بود. تیسفون در حدود سال ۱۲۰ پ. م تأسیس شد. این شهر در محل اردوگاهی نظامی که توسط مهرداد یکم در مقابل سلوکیه ایجاد شده بود ساخته شد. در دوران پادشاهی گودرز یکم، تیسفون به‌عنوان یک مرکز سیاسی و تجاری، اوج گرفت. این شهر در حدود سال ۵۸ پ. م و در زمان سلطنت ارد دوم پایتخت شد. به تدریج، این شهر با پایتخت قدیمی هلنی سلوکیه و سایر سکونت‌گاه‌های مجاور، ادغام شد و یک کلان‌شهر مهم جهانی را تشکیل داد.
دلیل جابه‌جایی پایتخت به سمت غرب می‌تواند تا حدی به‌دلیل نزدیکی پایتخت‌های قبلی (نسا و صددروازه در گرگان) به تهاجمات سکاها باشد.
تیسفون به‌دلیل اهمیتش، یک هدف نظامی اصلی برای رهبران امپراتوری روم در جنگ‌های شرقی بود. این شهر پنج بار در تاریخ خود به تصرف رومی‌ها درآمد که سه بار از آن در قرن دوم میلادی بود. امپراتور تراژان، تیسفون را در سال ۱۱۶ میلادی تصرف کرد، اما جانشین او، هادریان، تصمیم گرفت تیسفون را در سال ۱۱۷ به‌عنوان بخشی از توافق صلح، به ایران بازگرداند. ژنرال رومی آویدیوس کاسیوس تیسفون را در سال ۱۶۴ در جریان جنگی دیگر با اشکانی‌ها به تصرف خود درآورد، اما پس از برقراری صلح، آن را رها کرد. در سال ۱۹۷، امپراتور سپتیمیوس سوروس تیسفون را غارت کرد و هزاران نفر از ساکنان آن را به‌عنوان برده، فروخت.
گویا در تیسفون در زمان اشکانیان زبان پارتی، زبان شاه و درباریان و مردم پایتخت بوده‌است.
دوران ساسانی

همچنین ببینید: جنگ داخلی ساسانیان (۶۲۸–۶۳۲)، نبرد تیسفون (۲۶۳)، و نبرد تیسفون (۳۶۳)
در سال ۲۲۶ میلادی تیسفون در دست شاهنشاهی ساسانی و پایتخت زمستانی آن‌ها بود و در زمان حکومت آن‌ها بسیار بزرگ و شکوفا شد. سپس به کلان‌شهری تبدیل شد که در عربی به نام مدائن شناخته می‌شد.  هنگامی‌که تیسفون پایتخت پادشاهان ساسانی شد زبان پهلوی ساسانی، زبان دربار و تا اندازه‌ای زبان مردم شهر شد. قدیمی‌ترین مکان‌های مسکونی تیسفون در ضلع شرقی آن بود که در منابع عربی اسلامی به آن «شهر قدیم» می‌گویند. محل سکونت پادشاهان، معروف به کاخ سفید در این منطقه قرار داشت. ضلع جنوبی تیسفون به اسبانبر یا اسپانبر معروف بود که به دارا بودن تالارهای برجسته، اصطبل و حمام معروف بود. طاق کسری در این بخش شهر قرار داشت.
ضلع غربی را با نام وه اردشیر (در زبان پهلوی ساسانی به معنی شهر خوب اردشیر) می‌شناختند که یهودیان آن را «ماحوزا»، مسیحیان «کوخه» و عرب‌ها «بهراسیر» می‌نامیدند. وه اردشیر جمعیت زیادی از یهودیان ثروتمند داشت و مقر کلیسای ایلخانی نسطوری بود. در جنوب وه اردشیر، والاش‌آباد قرار داشت.  تیسفون همچنین چندین ناحیهٔ دیگر به نام‌های حنبو شاپور، درزنیدان، وه جندیو خسرو، نوین‌آباد و کردکده داشت.
الکساندر سوروس در سال ۲۳۳ میلادی به‌سمت تیسفون پیشروی کرد، اما آن‌گونه که هرودین تأیید می‌کند، ارتش او شکستی تحقیرآمیز در برابر اردشیر یکم متحمل شد. در سال ۲۸۳، امپراتور کاروس شهر را بدون مناقشه در طول دوره‌ای از تحولات مدنی غارت کرد. در سال ۲۹۵ امپراتور گالریوس در خارج از شهر شکست خورد. با این‌حال، او یک سال بعد برای انتقام بازگشت و به پیروزی رسید. این تصرف تیسفون به‌عنوان پنجمین و آخرین تصرف شهر توسط رومیان در سال ۲۹۹ به پایان رسید. او در ازای ارمنستان و غرب بین‌النهرین آن را به نرسه پادشاه ایران بازگرداند.
پس از فتح انطاکیه در سال ۵۴۱ میلادی، خسرو انوشیروان شهر جدیدی در نزدیکی تیسفون برای ساکنانی که اسیر کرده بود، ساخت. او این شهر جدید را به از اندیو خسرو، (به معنای شهر خسرو بهتر از انطاکیه) نامید. ساکنان محلی این منطقه، شهر جدید را روماگان به معنای شهر رومیان و اعراب، شهر را الرومیه می‌نامیدند. خسرو در سال ۵۴۲ حدود ۲۹۲۰۰۰ شهروند، برده و دیگر مردم را به این شهر جدید کوچاند.
در سال ۵۹۰، بهرام چوبین، یکی از اعضای خاندان مهران، خسرو پرویز فرمانروای ساسانی را از میان‌رودان عقب راند و منطقه را فتح کرد. یک سال بعد، خسرو پرویز، با کمک امپراتوری بیزانس، قلمرو خود را دوباره پس‌گرفت. در دوران سلطنت وی، به‌دلیل محبوبیت پایتخت زمستانی جدید خسرو یعنی دستگرد، از شهرت فراوان مدائن کاسته شد.  در سال ۶۲۷، هراکلیوس، امپراتور بیزانس، تیسفون را محاصره کرد و پس از پذیرفتن شرایط صلح توسط ایرانیان، آن را ترک کرد. در سال ۶۲۸، طاعون مهلکی معروف به طاعون شیرویه به تیسفون، مدائن و سایر بخش‌های غربی شاهنشاهی ساسانی رسید که حتی پسر و جانشین خسرو، شیرویه را نیز کشت.
در سال ۶۲۹ تیسفون برای مدت کوتاهی در کنترل شهربراز بود، اما شهربراز پس از مدتی کوتاه توسط حامیان بوران‌دخت دختر خسرو پرویز ترور شد. تیسفون سپس درگیر نبردی دائمی بین دو دسته از امپراتوری ساسانیان، یعنی جناح پهلوی (اشکانی) زیر نظر خاندان اسپهبدان و جناح پارسیگ (پارسی) به رهبری پیروز خسرو شد و در نهایت در سال ۶۳۷ میلادی به اشغال اعراب مسلمان درآمد.
سقوط و اشغال توسط مسلمانان

همچنین ببینید: سقوط تیسفون
در اواسط دههٔ ۶۳۰ میلادی، اعراب مسلمان که به قلمرو شاهنشاهی ساسانی حمله کرده بودند، طی نبردی بزرگ که با نام نبرد قادسیه شناخته می‌شود، ساسانیان را شکست دادند.  سپس اعراب به تیسفون حمله کردند و در اوایل سال ۶۳۷ آن را اشغال کردند. پس از اشغال شهر توسط عرب‌های مسلمان، سلمان فارسی، به فرمانداری این شهر به دست عمر بن خطاب برگزیده شد. از آن‌جا که تیسفون پایتخت بزرگ‌ترین فرمانروایی آن دوران بود، دارایی فراوانی در آن گرد آمده بود، به همین روی فرستادن غنائم، چند ماه به درازا انجامید. در آینده یعنی در دوران خلافت عباسی شهر ویران و از تکه‌های کاخ‌ها و ساختمان‌های شهر در ساخت شهر نوینی در همان نزدیکی به نام بغداد بهره گرفته شد.
هنگامی‌که عرب‌ها بر تیسفون دست پیدا کردند، پس از این‌که پردهٔ گوهرنشان و فرش زربفت آن را با نام غنیمت تکه‌تکه کرده میان سربازان بخش کردند به ساخت مایه‌های آن نیز چشم دوختند. نخستین خلفای عباسی پس از این‌که تکه‌های بزرگ سنگ مرمری را که نمای بیرونی ساختمان را می‌پوشاند برای برپا کردن کاخ‌های نوینشان از آن‌جا به جای‌های دیگری بردند، دستور دادند که از آجرهای آن نیز به کار گرفته شود ولی پس از چندی پی بردند که این کار خود دارای هزینه فراوانی است و از آن چشم‌پوشی کردند.
سقوط و اشغال توسط مسلمانان > سعد و پیروزی وی بر مدائن

پس از پیروزی مسلمانان در نبرد قادسیه، زمین‌های بارور سواد (عراق) در برابر اعراب بی‌پشتیبان ماند. دو ماه بعد سعد به دستور خلیفه آهنگ مدائن و تیسفون، پایتخت پرآوازهٔ ساسانیان کرد. مدائن چنان‌که از نامش پیداست، گروهی شهرهای نزدیک به هم، مانند تیسفون و سلوکیه بود که از روزگار پارتیان وارث نقش باستانی بابل بوده‌است. به گفته دیگر مدائن از هفت شهر کنار هم که در دو جانب دجله جای داشتند سازمان می‌یافت. گرد این شهرها را پرچینهای بلند کشیده بودند و دروازه‌هایی روبروی هم در آن‌ها پیش‌بینی کرده بودند. در کران غربی دجله شهرهای ویه‌اردشیر (بهرسیر)، سلوکیه، درزیجان، ساباط و ماخوزه بود و تیسفون، آسانبر، رومیه که ویه اندیو خسرو (بهتر از انطاکیه خسروان) نیز نام داشت، در کران شرقی رود جای داشتند. پادشاه در کاخ سفید تیسفون می‌زیست، و ایوان مداین که پذیرایی‌ها و جشن‌ها در آن جا برپا می‌شد در آسانبر جای داشت. پس از جنگ قادسیه، نخستین کنش سعد محاصره کردن بخش‌های غربی این شهرها بوده‌است. در برخی گزارش‌ها از درازی زمان محاصره سخن می‌رود، بر آن که اعراب در این زمان دو بار خرمای تازه خوردند و دو بار قربان کردند. در این میان در مدائن نایابی افتاد و مردم شهر در تنگنای سختی درافتادند، چنان‌که سرانجام خانواده ساباط به درخواست از اعراب آغاز کردند، و به پذیرفتن پرداخت باج تن دردادند. مردم ویه‌اردشیر شهر را رها کردند و هنگامی که عرب‌ها به شهر درآمدند، در ویه‌اردشیر کاخ سفید تیسفون از دور پدیدار بود و دیدار آن بانگ تکبیر از اعراب برآورد. بهار بود و دجله خروشان بود. ایرانیان پل‌ها را بریدند، اما با این همه، اعراب، گذاری یافتند و آرام از آب گذشتند.
نگهبانان تیسفون چون اعراب را نزدیک دروازه‌های شهر دیدند بانگ برآوردند که دیوان آمدند. پیش از درآمدن تازیان به مدائن، یزدگرد سوم با برداشتن چند هزار تن از کسان و یاران و گنج و خواسته‌ای که در گنجینه خویش داشت، شهر را فروگذاشته بود. خره‌زاد فرخزاد، برادر رستم فرخزاد پس از زدوخوردی اندک و ناامیدانه، شهر را که یزدگرد بدو سپرده بود رها ساخت و به سوی کوه‌های زاگرس به شاد فیروز (که عرب‌ها آن را حُلوان نامیدند) که یزدگرد نیز بدان جا رفته بود گریخت. دروازه‌های تیسفون به روی اعراب گشوده گشت، و سربازان بدوی از دیدن غنائم بسیار که بنابر گزارش بلاذری از فرش‌ها، جامه‌ها، جنگ‌افزارها، گوهرها و مانند آن بود چشمشان خیره ماند. گویند که شمار سپاه سعد بن ابی وقاص در این هنگام به شصت هزار تن رسیده بود، و سپاهیان هر یک دوازده هزار درهم از غنائم بهره برداشتند. با آن که باید در پذیرفتن این شمارگان جانب احتیاط نگه داشت، با این همه، جای سخن نیست که بهرهٔ جنگ جوی عرب از غنائم تیسفون بسیار بوده‌است.
سعد چون به کاخ خسروان درآمد، به جای سپاسگزاری پیروزی هشت رکعت نماز گزارد و آیه کم ترکوا من جنات و عیون برخواند. او در کهندز تیسفون مسجدی برآورد و برای مدتی پایتخت پیشین ساسانیان، لشگرگاه این عرب‌ها بود.
زوال و ویرانی

پس از سقوط ساسانیان، اندک‌اندک این شهر نیز از اهمیت افتاد و با رونق یافتن بصره و کوفه از آن عظمت و حشمت دیرینه‌اش، جز شهری کوچک و بی‌اهمیت چیزی نماند. پس از حمله عباسیان به شهر مدائن و ویران نمودن آن در سال ۷۵۳ میلادی، شهر دچار آسیب شدیدی شد. پس از برپایی خلافت عباسی، شهر بغداد به عنوان مرکز خلافت انتخاب شد و طی این دوران به یکی از بزرگترین و مهم‌ترین شهرهای دنیا تبدیل شد، بطوریکه به عنوان مرکز فرهنگی، بازرگانی و سیاسی جهان اسلام شناخته می‌شد. در سال ۷۵۴م، خلیفه عباسی المنصور برای مدت کوتاهی دربار خود را در رومیه (که جزو مدائن بود) مستقر کرد. او همچنین سردار خود ابومسلم را در همان مکان به قتل رساند. در سال ۷۵۵م کاخ سفید مدائن به دستور المنصور ویران شد که می‌خواست شهری جدید ایجاد کند که بعداً در سال ۷۶۲م تکمیل شد و به بغداد معروف شد و به شهر جدید تبدیل شد. پس از تأسیس بغداد، انحطاط مدائن سریعتر شد و بسیاری از اهالی در بغداد سکنی گزیدند
با انتقال مرکز قدرت به شهر بغداد، مدائن به تدریج اهمیت پیشین خود را از دست داد و به طور تدریجی جمعیت شهر کاهش یافت.
دورهٔ معاصر

مقالهٔ اصلی: نبرد تیسفون (۱۹۱۵)
خرابه‌های تیسفون محل نبردی بزرگ در طول جنگ جهانی اول در نوامبر ۱۹۱۵ بود. طی این نبرد، امپراتوری عثمانی نیروهای بریتانیایی را که در تلاش برای تصرف بغداد بودند شکست داده و آن‌ها را حدود ۴۰ مایل (۶۴ کیلومتر) عقب راندند. نیروهای بریتانیایی در ادامه و در جریان محاصرهٔ کوت، به دام افتاده و پس از گذشت ۱۴۷ روز محاصره، وادار به تسلیم شدند.
کاوش‌های باستان‌شناسی در تیسفون

در سال ۱۹۳۲ باستان‌شناسان آلمانی و آمریکایی در منطقه تیسفون به حفاری پرداختند. بخشی عمده آثار کشف شده در موزه پرگامون در برلین نگهداری می‌شود.
نگارخانه

بازماندهٔ ایوان خسرو
نمایشگاه تیسفون در موزه ملی آلمان در برلین
نقش طاق کسری در تیسفون روی یک تمبر عراقی
تیسفون پایتخت اشکانیان و ساسانیان
صحنه شکار سلطنتی ساسانی، از تیسفون، عراق.  ساسانیان، قرن سوم تا پنجم میلادی.  موزه پرگامون، برلین
ابوالفضل عالی

| ابوالفضل عالی | ابوالفضل عالی |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۳۳۴ تهران، ایران
درگذشت: ۱۳۷۶ (۴۲ سالگی) سلفچگان
علت مرگ: سانحه رانندگی
ملیت: ایرانی
تحصیلات: کارشناسی ارشد
محل تحصیل: دانشکده هنرهای زیبا دانشگاه  تهران
پیشه: طراح گرافیک
شناخته‌شده برای: طراحان گرافیک حوزه هنری
جنبش: هنر انقلاب
ابوالفضل عالی متولد ۱۳۳۴ شمسی در تهران و درگذشته در ۱۳۷۶ در سلفچگان طراح گرافیک ایرانی بود.
زندگی

در ۱۳۵۲ شروع به کار گرافیک و نقاشی کرد و در ۱۳۵۳ وارد دانشکده هنرهای زیبا شد. در ۱۳۵۷ شروع به ساختن پوستر برای موضوعات مختلف انقلاب کرد.
در تاریخ طراحی گرافیک ایران ابوالفضل عالی را به جریان گرافیک انقلاب و حوزه هنری منتسب می‌دانند. او و هنرمندان حوزه هنری در زمان جنگ ایران و عراق آثار نقاشی و گرافیک بسیاری را با موضوعات مرتبط به جنگ خلق کردند. عالی در سال ۱۳۷۶ در چهل‌ودوسالگی بر اثر سانحهٔ رانندگی در جاده سلفچگان (در راه بازگشت از اهواز) درگذشت.
فعالیت‌های هنری

۱۳۵۸ شرکت در نمایشگاه گروهی حوزه اندیشه‌وهنر اسلامی.
۱۳۵۹ دریافت مدرک کارشناسی از دانشکده هنرهای زیبا در رشته گرافیک. شرکت در نمایشگاه گروهی گرافیک در موزه هنرهای معاصر. طراحی پوستر معروف "شب‌های الله‌اکبر" به شیوه ترکیب مواد. طراحی پوستر معروف "میرزاکوچک‌خان" با تکنیک ترکیب مواد.
۱۳۶۰ طراحی پوسترهایی از شهید مرتضی مطهری با تکنیک ترکیب مواد. شرکت در نمایشگاه گروهی موزه هنرهای معاصر.
۱۳۶۲ گردآوری کتاب "هنر گرافیک در انقلاب اسلامی" و چاپ آن از سوی حوزه هنری. اولین تجربه ایربراش در طراحی پوستر "بهشت زهرا".
۱۳۶۳ شرکت در نمایشگاه هفته فرهنگی ایران در پاریس به همت سازمان یونسکو. راه‌اندازی و آماده‌سازی نگارخانه "سوره" (جنب سینما بهمن، تهران).
۱۳۶۴ شرکت در نمایشگاه هنر گرافیک ایران در کراچی. نمایش گروهی آثار در "خانه سوره". نمایشگاه گروهی در فرانسه، شهر پاریس.
۱۳۶۵ نمایشگاه انفرادی (اسفند) در "خانه سوره". نمایشگاه گروهی در پاکستان، شهر کراچی. نمایش گروهی آثار در "خانه سوره". نمایشگاه گروهی در فرانسه، شهر پاریس. بهترین طراح برگزیده سال در بخش پوستر. مسؤول گروه تجسمی دانشکده "صداوسیما". مسؤول بخش گرافیک شبکه ۲ تلویزیون.
۱۳۶۶ طراحی پوستر با موضوع "خانه خدا" به شیوه ایربراش و گواش. چاپ چندپوستر از آثار ابوالفضل عالی در کتاب گرافیک سال. نمایشگاه گروهی در موزه هنرهای معاصر.
۱۳۶۷ و ۱۳۶۸ سفر به آلمان و اقامت چندماهه برای چاپ کتاب "ده‌سال با طراحان گرافیک انقلاب اسلامی" و "ده‌سال با نقاشان انقلاب اسلامی". دریافت لوح زرین، دیپلم افتخار و مدال یادبود از "مجتمع هنر و ادبیات دفاع مقدس". ساخت پوستر دومین نمایشگاه هنر گرافیک ایران". نمایشگاه گروهی در موزه هنرهای معاصر.
۱۳۶۹ گفتگو با ماهنامه "سوره"، دوره دوم، شماره ۳.
۱۳۷۰ دریافت بورسیه از وزارت علوم برای ادامه تحصیلات هنری و اعزام به شهر کلرمون فرانسه.
۱۳۷۱ تا ۱۳۷۴ رهاکردن تحصیل در فرانسه و پیگیری فرصت مطالعاتی خود در دانشگاه هنر، مقطع کارشناسی ارشد رشته پژوهش هنر. راه‌اندازی گروه هنری جوان. ۱۲ شهریور، گفتگو با روزنامه کیهان. شرکت در سومین نمایشگاه "دوسالانه آثار طراحان گرافیک ایران" و چاپ آثار در کتابی با همین عنوان از سوی موزه هنرهای معاصر. مدیر مرکز هنرهای تجسمی حوزه هنری.. تدریس در "مؤسسه آموزش عالی سوره". عضو کمیته بررسی کتب درسی و آموزشی.
طراحی پوستر ها و تبلیغات انتخاباتی سید محمد خاتمی در انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۷۶
نکوداشت عالی در نگارخانه برگ

در ۴ مهر ۱۳۸۹ مراسم نکوداشتی برای ابوالفضل عالی در نگارخانه برگ سازمان زیباسازی شهر تهران برگزار گردید. در این مراسم که به کوشش محمدحسن حامدی، سردبیر مجله تندیس، برگزار گردید، دکتر محمد خزایی و مصطفی ندرلو به سخنرانی پیرامون زندگی و آثار عالی پرداختند و فیلم مستند کوتاهی ساخته امیر فرهاد بنمایش درآمد.
بانگ‌مرغ تایلاس

| بانگ‌مرغ تایلاس | بانگ‌مرغ تایلاس |
| --- | --- |
بانگ‌مرغ تایلاس، Tylas eduardi: بانگ‌مرغ تایلاس، Tylas eduardi
وضعیت حفاظت: وضعیت حفاظت
 کمترین نگرانی  (IUCN 3.1):  کمترین نگرانی  (IUCN 3.1)
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: طنابداران
رده:: پرنده
راسته:: گنجشک‌سانان
تیره:: وانگا
سرده:: Tylas
گونه:: T. eduardi
نام دوبخشی: نام دوبخشی
Tylas eduardi : Tylas eduardi 
بانگ‌مرغ تایلاس (نام علمی: Tylas eduardi) نام یک گونه از تیره وانگا است.
کاسکین کلاه‌خودی

| کاسکین کلاه‌خودی | کاسکین کلاه‌خودی |
| --- | --- |
وضعیت حفاظت: وضعیت حفاظت
 کمترین نگرانی  (IUCN 3.1):  کمترین نگرانی  (IUCN 3.1)
رده‌بندی علمی : رده‌بندی علمی 
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: طنابداران
رده:: پرندگان
راسته:: گنجشک‌سانان
تیره:: سیاه‌پره‌ایان
سرده:: Cacicus
گونه:: C. oseryi
نام دوبخشی: نام دوبخشی
Cacicus oseryi Deville, 1849: Cacicus oseryi Deville, 1849
مترادف: مترادف
 Psarocolius oseryi (Deville, 1849) Clypicterus oseryi:  Psarocolius oseryi (Deville, 1849) Clypicterus oseryi
کاسکین کلاه‌خودی (نام علمی: Cacicus oseryi)، که در گذشته به نام لانه‌آویز کلاه‌خودی نامیده می‌شد، گونه‌ای از پرندگان تیرهٔ سیاه‌پرگان (Icteridae) است.
در بولیوی، برزیل، اکوادور و پرو یافت می‌شود. زیستگاه طبیعی آن جنگل‌های جلگه‌ای نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری است.
کلوئه کیم

کلوئه کیم (انگلیسی: Chloe Kim؛ زادهٔ ۲۳ آوریل ۲۰۰۰) اسنوبردسوار اهل ایالات متحده آمریکا است.
آلگوما، ویسکانسین

مکان
| Algoma, Wisconsin | Algoma, Wisconsin |
| --- | --- |
شهر: شهر
موقعیت  آلگوما، ویسکانسین: موقعیت  آلگوما، ویسکانسین
مختصات: ۴۴°۳۶′۳۰″ شمالی ۸۷°۲۶′۳۲″ غربی﻿ / ﻿۴۴٫۶۰۸۳۳°شمالی ۸۷٫۴۴۲۲۲°غربی﻿ / 44.60833; -87.44222: مختصات: ۴۴°۳۶′۳۰″ شمالی ۸۷°۲۶′۳۲″ غربی﻿ / ﻿۴۴٫۶۰۸۳۳°شمالی ۸۷٫۴۴۲۲۲°غربی﻿ / 44.60833; -87.44222
ایالت: ویسکانسین
شهرستان: کیوانی
مساحت: مساحت
 • کل: ۲٫۵ مایل مربع (۶٫۴ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۲٫۴ مایل مربع (۶٫۳ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰٫۰ مایل مربع (۰٫۱ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۵۸۱ فوت (۱۷۷ متر)
جمعیت (۲۰۰۰): جمعیت (۲۰۰۰)
 • کل: ۳٬۳۵۷
 • تراکم: ۱۳۷۴٫۹/مایل مربع (۵۳۰٫۹/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (Central (CST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۵ (CDT)
کد منطقه: 920
FIPS code: ۵۵-۰۱۰۰۰
GNIS feature ID: ۱۵۶۰۷۵۹
وبگاه: www.algomacity.org
آلگوما، ویسکانسین  (به انگلیسی: Algoma) شهری در شهرستان کیوانی ایالت ویسکانسین است که در سال ۱۸۷۹ بنیان‌گذاری شده‌است. این شهر طبق سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی ۳٬۱۶۷ نفر جمعیت داشته‌است.
لری لیراوی

| لُری لیراوی | لُری لیراوی |
| --- | --- |
لری لیراووی: لری لیراووی
زبان بومی در:  ایران
منطقه: غرب آسیا
قومیت: مردم لر
تبار:   لُری لیراوی
سامانه نوشتاری: الفبای فارسی
کدهای زبان: کدهای زبان
ایزو ۳–۶۳۹: –
لری لیراوی  یکی از گویش‌های لری از شاخه لری جنوبی رایج در بندر دیلم، بندر ماهشهر، هندیجان، دشتستان، جنوب بهبهان می‌باشد.  این گویش بازمانده زبان لری خوزی می‌باشد. کتاب‌های فرهنگ جغرافیایی آبادی‌های کشور، چاپ ادارهٔ جغرافیایی ارتش به صراحت وجود زبان لری در این مناطق  را تأیید کرده‌ است
.
گویش ها

۱،لری دیلمی(شهرستان دیلم و بخش شبانکاره)
۲،لری هندیجانی( شهرستان هندیجان)
۳،لری ماهشهری(مردم بومی شهر هندیجان)
۳،لری زیدونی(جنوب شهرستان بهبهان و بخش زیدون)
سگ فلاندر

| سگ فلاندر | سگ فلاندر |
| --- | --- |
 جلد نسخه کتاب این مجموعه تلویزیونی در کتابخانه انگلیسی کودانشا:  جلد نسخه کتاب این مجموعه تلویزیونی در کتابخانه انگلیسی کودانشا
フランダースの犬 (‏Dog of Flanders‏): フランダースの犬 (‏Dog of Flanders‏)
ژانر: درام
 مجموعه تلویزیونی :  مجموعه تلویزیونی 
کارگردان: یوشیو کرودی
نویسنده: آکیرا ماتسوشیما میچیو ساتو ریوزو ناکانیشی شون‌ایچی یوکیمورو
آهنگ‌ساز: تاکئو واتانابه
استودیو: نیپون انیمیشن
شبکه: فوجی تلویژن
پخش اصلی: ۵ ژانویه ۱۹۷۵ – ۲۸ دسامبر ۱۹۷۵
قسمت‌ها: ۵۲
 درگاه انیمه و مانگا:  درگاه انیمه و مانگا
نیلو و فلندی با عنوان اصلی سگ فلاندر (به ژاپنی: フランダースの犬، به انگلیسی: Dog of Flanders) یک مجموعه تلویزیونی انیمه ۵۲ قسمتی است که توسط استودیو نیپون انیمیشن بر اساس رمانی به همین نام، اثر نویسندهٔ انگلیسی «ویدا» ساخته شده است. پخش آن از ۵ ژانویه ۱۹۷۵ در کانال فوجی تلویژن آغاز شده و تا ۲۸ دسامبر ۱۹۷۵ ادامه داشت.
امیر شروان

| امیر شروان | امیر شروان |
| --- | --- |
نام هنگام تولد: امیرحسین غفاری
زادهٔ: ۱۳۱۰ تهران
درگذشت: ۱۱ آبان ۱۳۸۵ ایالات متحده
ملیت: ایرانی-آمریکایی
تحصیلات: فارغ‌التحصیل کارگردانی تئاتر از کالج تئاتری پاسادنا (لس‌آنجلس) 
پیشه: کارگردان فیلم‌نامه‌نویس تهیه‌کننده بازیگر
سال‌های فعالیت: ۱۳۲۶–۱۳۵۶
امیر شروان (زاده ۱۳۱۰ – درگذشته ۱۱ آبان ۱۳۸۵) کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس، تهیه‌کننده و هنرپیشه اهل ایران بوده است.
فیلم‌شناسی > بازیگر

زمزمه محبت (۱۳۴۴)
عروس دجله (۱۳۳۳)
فیلم‌شناسی > کارگردان

پلیس سامورایی (۱۳۷۰)
کولی (۱۳۶۹)
یاغیان جوان (۱۳۶۸)
کشتن به سبک آمریکایی (۱۳۶۷)
پلیس هالیوود (۱۳۶۶)
روزهای بی‌خبری (۱۳۵۸)
جاهل و محصل (کامل نشد یا به نمایش درنیامد) (۱۳۵۷)
آقای لر به شهر می‌رود (۱۳۵۶)
روزهای بی‌خبری (۱۳۵۶)
نان و نمک (۱۳۵۶)
همراهان (۱۳۵۶)
بابا گلی به جمالت (۱۳۵۵)
عنتر و منتر (۱۳۵۵)
اخم نکن سرکار (۱۳۵۴)
دو آقای با شخصیت (۱۳۵۴)
قسم (۱۳۵۴)
ترکمن (۱۳۵۳)
تیغ آفتاب (۱۳۵۲)
کاکا سیاه (۱۳۵۲)
ناخدا (۱۳۵۲)
خاطرخواه (۱۳۵۱)
عباسه و جعفر برمکی (۱۳۵۱)
درختان ایستاده می‌میرند (۱۳۵۰)
یک مرد یک شهر (۱۳۵۰)
آدم و حوا (۱۳۴۹)
قسمت (۱۳۴۹)
مالک دوزخ (۱۳۴۸)
دزد سیاهپوش (۱۳۴۷)
زنی به نام شراب (۱۳۴۶)
مردی از اصفهان (۱۳۴۶)
زمزمه محبت (۱۳۴۴)
فیلم‌شناسی > نویسنده

آقای لر به شهر می‌رود (۱۳۵۶)
روزهای بی‌خبری (۱۳۵۶)
بابا گلی به جمالت (۱۳۵۵)
خاطرخواه (۱۳۵۱)
یک مرد یک شهر (۱۳۵۰)
آدم و حوا (۱۳۴۹)
قسمت (۱۳۴۹)
مالک دوزخ (۱۳۴۸)
دزد سیاهپوش (۱۳۴۷)
زنی به نام شراب (۱۳۴۶)
مردی از اصفهان (۱۳۴۶)
عصیان (۱۳۴۵)
زمزمه محبت (۱۳۴۴)
دزد بندر (۱۳۳۴)
فیلم‌شناسی > تهیه‌کننده

آقای لر به شهر می‌رود (۱۳۵۶)
ناخدا (۱۳۵۲)
سردار، بارتین

مکان در 23x15px|border |alt=|link= ترکیه
| سردار | سردار |
| --- | --- |
روستا: روستا
استان: استان بارتین
District: بارتین
جمعیت (۲۰۱۰): جمعیت (۲۰۱۰)
 • کل: ۵۷۷
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۲ (EET)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۳ (EEST)
سردار (به ترکی استانبولی: Serdar) یک منطقهٔ مسکونی در ترکیه است که در بارتین واقع شده‌است. سردار ۵۷۷ نفر جمعیت دارد.
مارا زینی

| مارا زینی | مارا زینی |
| --- | --- |
زادهٔ: ۲۶ اکتبر ۱۹۷۹ سوندالو
ملیت: ایتالیا
مارا زینی (انگلیسی: Mara Zini؛ زادهٔ ۲۶ اکتبر ۱۹۷۹) اسکیت‌باز سرعت اهل ایتالیا است.
اندرسلاو

مکان
| Anderslöv | Anderslöv |
| --- | --- |
Anderslöv Church: Anderslöv Church
Anderslöv: Anderslöv
مختصات: ۵۵°۲۶′ شمالی ۱۳°۲۰′ شرقی﻿ / ﻿۵۵٫۴۳۳°شمالی ۱۳٫۳۳۳°شرقی﻿ / 55.433; 13.333: مختصات: ۵۵°۲۶′ شمالی ۱۳°۲۰′ شرقی﻿ / ﻿۵۵٫۴۳۳°شمالی ۱۳٫۳۳۳°شرقی﻿ / 55.433; 13.333
سوئد: اسکونه
استان: استان اسکونه
شهرداری: Trelleborg Municipality
مساحت: مساحت
 • کل: ۱٫۰۳ کیلومتر مربع (۰٫۴۰ مایل مربع)
جمعیت (۳۱ دسامبر ۲۰۱۰): جمعیت (۳۱ دسامبر ۲۰۱۰)
 • کل: ۱۸۰۸
 • تراکم: ۱۷۶۱/کیلومتر مربع (۴۵۶۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (زمان)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (زمان)
اندرسلاو (به سوئدی: Anderslöv) یک سکونتگاه مسکونی در سوئد است که در استان اسکونه واقع شده‌است و  ۱٫۰۳ کیلومترمربع مساحت و ۱٬۸۰۸ نفر جمعیت دارد. این شهر به دلیل تغییر رنگ موی برخی ساکنین آن بر اثر حمام صبحگاهی از بلوند به سبز مدت‌ها در کانون توجه قرار داشته است. جایزه ایگ نوبل سال ۲۰۱۲ در رشته شیمی برای تحقیق و یافتن علت این پدیده به یوهان پترسون رسید.  در این تحقیق مشخص گردید که علت این سبزشدگی جذب مس محلول در آب که بر اثر حفاظت لوله های جدید با روکش مسی وارد شبکه آب حمام شده بودند روی موهای ساکنین بوده است.