stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
امپراتوری روم
موسیقی رومی

بعد از یونان امپراتوری بزرگ روم آغاز گردید که پنج قرن به طول انجامید. حیات فرهنگی رومی‌ها در ابتدا تحت تأثیر و نفوذ یونانیان بود و در همه زمینه‌ها از آنان بهره می‌گرفت به خصوص موسیقی که از اهمیت فراوانی برخوردار بود. آن‌ها تعلیمات موسیقی را از یونانیان فرا گرفتند. (حتی تعلیم موسیقی به عهده یونانیان بود) به این طریق موسیقی و سازهای موسیقی یونان در روم رواج پیدا کرد و به دنبال آن موسیقیدانان رومی به وجود آمدند. از کارهای مهمی که توسط آن‌ها صورت می‌گرفت اجرای مراسم مذهبی و جشنهای درباری بود. البته موسیقی بیشتر در میهمانی‌ها و جشن‌ها به کار می‌رفت تا در مراسم مذهبی. قدمت موسیقی در روم به ۳۰۰۰ سال پیش از میلاد می‌رسد. در این کشور افراد فقیر به نوازندگی و خوانندگی به‌طور سیار پرداختند و اولین خنیاگران دوره‌گرد به وجود آمدند. به‌طوری‌که با سفر از شهری به شهر دیگر و با اجرای نمایشهای خیابانی، نوازندگی، خوانندگی و شعبده بازی موجب سرگرمی مردم می‌شدند که بعدها با اقتباس از آن‌ها اپرا شکل گرفت. وقتی که مسیحیت در روم استوار گردید در آنجا عناصری از ملوپه (آوازی موزون که دکلااسیون را همراهی می‌کند) یونانی و لاتین با تلاوت آیات عبری (Pslamedic نوعی شعر خوانی آوازگونه) در هم آمیخت. آواز کلیسایی مسیحی در نتیجه اختلاط موسیقی کنیسه‌ها (از راه کلیسای سوریه) که سرشار از ظرافتهای تزیینی بود با موسیقی همو فونیک یونانی که گرایشی به خواندن اشعار داستانی داشت پدیدار گشت. هم‌اکنون می‌توان تأثیر نغمات و کلام یونانی را در اروپای غربی مشاهده نمود. به‌طوری‌که در امپروپریا که متشکل از آیین نماز و نیایش بود و در روزهای بخصوصی اجرا می‌شد وقتی یک گروه به لاتین آواز می‌خواند دسته مقابل جواب آن‌ها را به یونانی می‌داد و نواهای آن‌ها از رنگ و بوی یونانی برخوردار بود. حتی رسالات و اناجیل اربعه که در مس‌های آیینی پاپ در کلیسای سن پیتر توسط راهبان اجرا می‌گردید اول به زبان لاتین سپس به زبان یونانی خوانده می‌شد. اکنون نیز قطعه شعر آللویا که در دیر بارکینگ باقی‌مانده است متناوب به زبان یونانی و لاتین در مراسم مخصوصی خوانده می‌شود. در روم مانند عصر طلائی یونان زمان، زمان پیشرفت و تمدن بود. بیشتر امپراتوران آن‌ها به موسیقی علاقه داشتند و به رشد و گسترش آن کمک بسیار می‌کردند. اهمیت آن به حدی رسید که بعضی از نمایشها را بدون کلام و فقط با موسیقی اجرا می‌کردند که به آن پانتومیم گفته می‌شود.
خدایان روم باستان > اُلِمپ

خدایان المپ یا اُلِمپ نشینان، خدایان ۱۲ تن بودند که پس از سرنگونی تایتانها (Titans خدایان اولیه) به حکومت پرداختند. کوه المپ محل نبرد تایتانها با خدایان دوازده‌گانه بود و بعدها هم به عنوان محل زندگی خدایان از آن نام برده شد. تمام المپ نشینان به نوعی با یکدیگر نسبت داشتند و بنا به شرایط زمانه هر از گاهی یک یا چند تن از آن‌ها بیشتر مورد توجه قرار می‌گرفت. برای مثال اگر در زندگی واقعی، همسر حاکم یا شخص قدرتمند منطقه از شخصیت قوی یا خانواده مهمتری بود، خدایان زن و به خصوص ژونو که خدای مادر بود مورد توجه می‌گرفت. اگر جنگی در میان بود، معبد خدای جنگ بیشتر مورد توجه قرار می‌گرفت.
خدایان روم باستان > ژوپیتر

ژوپیتر فرزند ساترن بود. او پدرش را سرنگون کرد و بر سر حکومت با برادرانش نپتون و پلوتو قرعه کشی کردند، ژوپیتر در نتیجه این قرعه کشی به نام بزرگ خدایان شناخته شد، او فرمانروای آسمان و باران و اسلحه اش آذرخش است که آن را به سمت کسی که او را ناخشنود کرده، پرتاب می‌کرده است. یکی از مواردی که او را بسیار خشمگین می‌کرد دروغگویی و پیمان‌شکنی بوده است. ژوپیتر ژونو را به همسری گرفت اما به خاطر داشتن ماجراهای عشقی فراوان شهرت داشته است.
خدایان روم باستان > نپتون

نپتون برادر ژوپیتر است و در قرعه کشی که پس از سرنگونی پدرشان انجام شد، دریا را به دست آورد و به نام خدای دریا شناخته می‌شود. دریانوردان و ماهیگیران از پرستندگان او به‌شمار می‌روند. نپتون با سالاسیئا (Salacia) که نوه نرئوس تایتان آب‌های به هم پیوسته جهان، ازدواج کرد. اسلحه او یک نیزه سه شاخه است، که می‌تواند جهان را بلرزاند و هر چیزی را درهم بشکند. او پس از ژوپیتر قدرتمندترین خدا است و طبیعتی ستیزه‌جو و حریص دارد، به همین دلیل برای به دست آوردن شهرهای خدایان دیگر، با آن‌ها درگیر می‌شده است.
خدایان روم باستان > پلوتو

پلوتو، در قرعه کشی با برادرانش، بدترین سهم را برنده شد و آن جهانِ زیرزمین یا دنیای مُردگان است. از آنجایی که رُعایای پلوتو را مُردگان تشکیل می‌دادند، او به کسانی که موجب افزایش جمعیت سرزمینش می‌شدند بسیار علاقه داشت. مانند ارینی‌ها (Erinnyes) یا خشم و ناامیدی، که کارشان تعقیب گناهکاران و سوق دادن آن‌ها به سمت خودکشی بود. پلوتو به دلیل حکومت بر زیرزمین، صاحب معادن زیرزمینی هم بود و خدای پروت هم به‌شمار می‌رفت. همسر او پروسرپینا بود که توسط پلوتو ربوده شده بود. هادس خدای جهان مردگان بود اما خدای مرگ نبود، تاناتوس (Thanatos) خدای مرگ بود.
خدایان روم باستان > دیگر خدایان روم و باستان

ژوپیتر: پادشاه خدایان
آپولو: خدای موسیقی و پیشگویی و نباتات
مینروا: رب‌النوع عقل و هنر
دیانا: الهه زمین و شکار
ونوس: الهه عشق و زیبایی
آنو: خدای آسمان
انیل: خدای زمین
اوشنوس: خدای اقیانوس‌ها
ایشتار: خدای عشق و باروری
سیس: الهه دریا
دثا: الهه سیل
دمتر: الهه زراعت
زئوس: خدای خدایان
شاماس: خدای خورشید
باکوس: الهه شراب
میترا: الهه مهر، خورشید و راستی
ناناز: خدا ماه
نپتون: خدای دریاها
ولکان: خدای آتش
ومته: الهه خیر و نیکی
هرکول: الهه شجاعت
مرکوری: خدای تجارت
وستا: الهه آتش
وولکان: خدای صنعت
یرس: الهه گناه
هادس: خدا مردگان
دیمتر: الههٔ میوه‌ها و گیاهان
هفائستوس: رب‌النوع زرگران
کرونوس: فرمانروا تایتان‌ها
آمفریته: الهه دریاها (همسر پوزیدون)
نمیسیس: الهه انتقام
کلوتو، لاچه سیس، آترپوس: سه الهه تقدیر
پن: یاور شکارچیان
پوزئیدون: خدای اقیانوس‌ها
اریس: الهه نفاق
آرس: خدای جنگ
پرسفون: الهه شکار
تتیس: الهه دریاها (مادر آشیل)
پالاس: یکی دیگر از خدایان جنگ
فوبوس: خدای آفتاب
باکوس: الهه خوشگذرانی
یونو: الهه آسمان
پاندورا: الهه تمام نعمت‌ها
آریون: الهه موسیقی
خدایان روم باستان > سالشمار برخی رویدادها

در سال ۱ میلادی پیمان‌نامه فرهاد پنجم با امپراتوری روم منعقد می‌گردد. به موجب این پیمان قُوای اشکانی از ارمنستان دست‌کشی و عقب‌نشینی می‌کنند.
در سال ۶۶ میلادی نرون پادشاه امپراتوری روم، تیرداد یکم را به پادشاهی ارمنستان منصوب می‌کند. سلسله اشکانی ارمنستان رسماً تحت استیلای امپراتوری روم بنیان نهاده شد.
۱۱۴ میلادی: آغاز فتوحات و لشکرکشی‌های تراژان به سمت شرق. امپراتوری روم علیه دولت اشکانی اعلان جنگ کرد و ارمنستان را ضمیمه خاک خود کرد.
۱۲۲ میلادی: اعلام صلح بین دولت اشکانی و امپراتوری روم.
۱۶۳ میلادی: شکست قوای اشکانی از اویدیوس کاسیوس سردار رومی.
۱۹۵ میلادی: سپتیموس سوروس پادشاه امپراتوری روم به ارتش بلاش پنجم حمله کرد.
۲۱۷ میلادی: مرگ کاراکالا شاه رومی. برقراری صلح بین اشکانیان و رومیان.
۲۳۰ میلادی: لشکر ساسانی به نواحی تحت حکمرانی امپراتوری روم در جزیره میانرودان یورش بردند و شهر نصیبین را محاصره کردند ولی نتوانستند این شهر را تسخیر کنند.
حدود ۲۳۷ تا ۲۳۸ میلادی: اردشیر بابکان پادشاه ساسانی حملات جدیدتری علیه پادشاهی روم آغاز کرد و شهرهای نصیبین و حران را فتح نمود.
۲۵۲ تا ۲۵۶ میلادی: لشگرکشی و درگیری‌های شاپور یکم در ایالات شرقی امپراتوری روم.
حدود ۲۵۹ میلادی: شکست و اسارت والرین پادشاه روم توسط شاپور یکم.
حدود ۲۶۰ میلادی: اردوکشی و یورش دومات شاپور یکم در ایالات شرقی امپراتوری روم.
۲۹۶ میلادی: نرسه یا یورش به ارمنستان ضمن بیرون راندن تیرداد سوم، قوای امپراتوری روم را شکست می‌دهد.
تقسیمات

گسترهٔ زمانی امپراتوری روم:  جمهوری روم ۵۰۹ تا ۲۷ پ.م.
  امپراتوری روم ۲۷ پ. م تا ۳۹۵ م.
  امپراتوری روم غربی ۳۹۵ تا ۴۷۶ م.
  امپراتوری روم شرقی ۳۹۵ تا ۱۴۵۳ م.
قطعه مجسمه برنزی از سوارکاری آگوستوس، قرن یکم میلادی.
روی سکه تصویری از تیبریوس، پشت سکه تصویری از همسر اول لیویا به عنوان صلح اورئوس کشیده شده.
نقاشی خیالی رنسانسی از تصویر کالیگولا
کلادیوس به عنوان ژوپیتر خدای رومیان به تصویر کشیده شده است، موزه واتیکان.
سکه‌ای از نرون، توزیع خیریه برای هر شهروند(۶۴ تا۶۶).
مجسمهٔ وسپاسین در موزه پوشکین، مسکو
فوران آتشفشان وزوو به‌طور کامل تخریب‌گر شهر پمپئی و هرکولانیوم، امروز قالب گچی از قربانیان این واقعه.
سکه دیناری با چهره‌ای از تیتوس
مجسمه نروا به عنوان ژوپیتر خدای رومیان در موزه پوشکین، مسکو.
سکه اورئوس صادر شده توسط تراژان، به پاس جشن فتح قسمت زیادی از خاک اشکانیان.
هادریانوس در لباس یونانی.
بخش‌هایی باقی‌مانده از دیوار هادریان در هوسستیدز.
مجسمه نیم تنه سنگ مرمر از آنتونینوس پیوس، قدمت آن حدود سال ۱۴۰میلادی، موزه دل پرادو، مادرید.
جنگ‌های مارکومانیک، عفو سران ژرمن توسط مارکوس اورلیوس.
سکه دیناری از لوسیوس وروس.
مجسمه کومودوس در موزه هنر تاریخ، وین.
درخت شجره نامه سلسله سوران
تندیس نخستین تترارکی روم در دهه ۲۹۰ میلادی، (دو آگوستوس و سزارهایشان): دیوکلتیان، ماکسیمیان، گالریوس و کنستانتیوس کلوروس
مجسمه عظیم برنزی از کنستانتین یکم.
دومین تقسیم امپراتوری روم بعد از مرگ تئودئوس اول برای همیشه
نقاشی رومی با آبرنگ روی گچ، زن با سینی، ویلایی در سن مارکو
نواختن موسیقی توسط موسیقیدانان رومی، موزاییک رومی در شهر پامپی
نقاشی دیواری رومی از چنگزن
ارابه زئوس، ۱۷۸۹ داستانی از تراژدیانس، کلیسای آلفرد، یونان.
مجسمه پوزئیدون در آمستردام، هلند.
نقاشی ژوپیتر بر دیواری در پومپئی، با عقاب و جهان
نقش برجسته میترا و آنتیوخوس یکم، کوه نمرود، قرن اول قبل از میلاد
مجسمه آرس در موزه لوور
مجسمه مرمری از هرکول و فرزند خود تلفوس
ایکاروس (ستاره)

| 0 | 1 |
| --- | --- |
 :  
اطلاعات رصدی  مبدأ مبدأ (ستاره‌شناسی)      اعتدال مبدأ (ستاره‌شناسی): اطلاعات رصدی  مبدأ مبدأ (ستاره‌شناسی)      اعتدال مبدأ (ستاره‌شناسی)
صورت فلکی: شیر
بُعد: 11h 49m 35.59s
میل: ‏ 47.4″ 23′ ‎22°
اخترسنجی: اخترسنجی
فاصله: z = ۱٫۴۹ ≈ ۱۴٫۴ میلیارد (Comoving) سال نوری
مشخصات: مشخصات
نوع طیف: B
قدر ظاهری (V): ≈۲۸٫۴
قدر ظاهری (R): ≈۲۸٫۲
قدر ظاهری (Z): ≈۲۷٫۹
قدر ظاهری (J): ۲۷٫۳
قدر ظاهری (H): ۲۷٫۴
جزئیات: جزئیات
گرانش سطحی (log g): ۲–۴ cgs
درجه حرارت: ۱۱٬۰۰۰ – ۱۴٬۰۰۰ کلوین
فلزینگی: ≈۰٫۰۰۶
سن: ~۸ میلیون سال
نام‌گذاری‌های دیگر: نام‌گذاری‌های دیگر
 Icarus, LS1, MACS J1149 LS1, MACS J1149 Lensed Star 1 (LS1), MACS J1149+2223 Lensed Star 1 :  Icarus, LS1, MACS J1149 LS1, MACS J1149 Lensed Star 1 (LS1), MACS J1149+2223 Lensed Star 1 
ایکاروس یا MACS J1149 Lensed Star 1 یک ابرغول آبی است که با کمک عدسی گرانشی دیده شد. ایکاروس دورترین تک-ستارهٔ شناسایی شده از زمین است و در فاصله ای نزدیک به ۱۴ میلیارد سال نوری قرار دارد (انتقال به سرخ z=۱٫۴۹، فاصله همراه برابر با ۱۴٫۴ میلیارد سال نوری و زمان کیهانی برابر با ۹٫۳۴ میلیارد سال). این ستاره در آوریل ۲۰۱۸ شناسایی شد. نور این ستاره ۴٫۴ میلیارد سال پس از مه‌بانگ منتشر شده‌است. به گفتهٔ پاتریک کِلی یکی از شناساگران این ستاره، این ستاره احتمالاً نسبت به آخرین ستارهٔ غیر ابرنواختر به نام SDSS J1229+1122، نزدیک به ۱۰۰ برابر دورتر است و نخستین تک-ستارهٔ بزرگنمایی شده‌است که تا کنون مشاهده شده.
پیشینه

در آوریل و مه ۲۰۱۶ با کمک داده‌های بدست آمده از هابل یک ابرغول آبی شناسایی شد. پاتریک کِلی از دانشگاه مینه‌سوتا هدایتگر اصلی تیم بود و اطلاعات را در نیچر منتشر کرد.
در حالی که ستاره شناسان از سال ۲۰۰۴ در حال جمع‌آوری تصاویر ابرنواخترها بودند به نقطه ای نورانی رسیدند که در سال ۲۰۱۳ در تصاویر آمده بود اما در ۲۰۱۶ بسیار روشن‌تر شده بود. آن‌ها به این نتیجه رسیدند که این منبع نور یک ستاره است که نور آن توسط همگرایی گرانشی نزدیک به ۲۰۰۰ بار قوی تر شده. این نور نه تنها توسط یک خوشه کهکشانی در فاصلهٔ ۵ میلیارد سال نوری قوی تر شده بلکه جرم دیگری تقریباً سه برابر جرم خورشیدی باعث اثر ریزهمگرایی گرانشی در آن شده. احتمالاً اثر خوشتهٔ کهکشانی نزدیک به ۶۰۰ و اثر ریزهمگرایی گرانشی نزدیک به ۴ بوده و باعث شده نقطهٔ روشنی در تصاویر ۲۰۱۶ دیده شود. نکتهٔ دیگر در تصاویر این است که احتمالاً این یک ستاره دوتایی است. جرم مؤثر در ریزهمگرایی گرانشی احتمالاً یک ستاره یا یک سیاه‌چاله در خوشهٔ کهکشانی است.
معمولاً جرم‌هایی که در این فاصله قابل مشاهده‌اند یا یک کهکشان کامل اند یا یک اختروش یا ابرنواختر اما از آنجایی که نور این ستاره چندین بار بزرگنمایی شده امکان مشاهدهٔ آن به وجود آمده‌است. ستاره شناسان به این نتیجه رسیدند که نور بدست آمده در تصویر از یک ستارهٔ پایدار است و نه یک ابرنواختر چون دمای آن در نوسان نیست همچنین از روی دما دریافتند که ستاره از نوع ابرغول آبی است.
نور این ستاره هنگامی منتشر شده‌است که احتمالاً جهان هستی ۳۰ درصد سن فعلی را داشته‌است. به نظر کِلی با کمک اثر ریزهمگرایی گرانشی می‌توان ستاره‌های مربوط به دوران آغازین هستی را شناسایی کرد. برپایهٔ عمر چنین ستاره‌هایی احتمالاً این ستاره دیگر یک ابرغول آبی نیست.
نامگذاری

کِلی، ستاره‌شناس یابندهٔ این ستاره می‌خواست نام آن را وارهول بگذارد به یاد فیلم ۱۵ دقیقه شهرت اثر اندی وارهول اما در نهایت مجموعهٔ تیم به این نتیجه رسید که نام آن را برپایهٔ شخصیت افسانه ای ایکاروس بگذارد.
فیلیپ یورگنسن

| اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی |
| --- | --- | --- | --- |
زادروز:  ۱۶ آوریل ۲۰۰۲ ‏(۲۲ سال)
زادگاه:  لوما
قد:  1.90 m
پست:  دروازه‌بان
اطلاعات باشگاهی: اطلاعات باشگاهی
باشگاه کنونی:  باشگاه فوتبال چلسی
شمارهٔ پیراهن:  ۱۲
باشگاه‌های جوانان: باشگاه‌های جوانان
۲۰۰۷–۲۰۰۸:  نایک
۲۰۰۸–۲۰۱۴:  باشگاه فوتبال مالمو
۲۰۱۴:  سانتا کاتالونیا
۲۰۱۴–۲۰۱۵:  پنیا آرابال
۲۰۱۵–۲۰۱۶:  باشگاه فوتبال مالمو
۲۰۱۶–۲۰۱۷:  باشگاه ورزشی رئال مایورکا
۲۰۱۷–۲۰۲۰:  باشگاه فوتبال ویارئال
باشگاه‌های حرفه‌ای*: باشگاه‌های حرفه‌ای*
| سال‌ها |  باشگاه‌ها |  بازی† |  (گل)† |
| ۲۰۲۰–۲۰۲۳ |  باشگاه فوتبال ویارئال بی |  ۴۱ |  (۰) |
| ۲۰۲۰–۲۰۲۴ |  باشگاه فوتبال ویارئال |  ۳۸ |  (۰) |
| ۲۰۲۴– |  باشگاه فوتبال چلسی |  ۶ |  (۰) |
تیم ملی‡: تیم ملی‡
| ۲۰۱۸ |  زیر ۱۶ سال سوئد |  ۲ |  (۰) |
| ۲۰۱۸–۲۰۱۹ |  زیر ۱۷ سال سوئد |  ۸ |  (۰) |
| ۲۰۲۱– |  زیر ۲۱ سال دانمارک |  ۱۳ |  (۰) |
 تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است و آمار به روز شده در تاریخ ۵ ژوئن ۲۰۲۴.   ‡ آمار بازی‌ها و گل‌های ملی به‌روز شده در تاریخ ۲۶ مارس ۲۰۲۴:  تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است و آمار به روز شده در تاریخ ۵ ژوئن ۲۰۲۴.   ‡ آمار بازی‌ها و گل‌های ملی به‌روز شده در تاریخ ۲۶ مارس ۲۰۲۴
فیلیپ یورگنسن (سوئدی: Filip Jörgensen؛ زادهٔ ۱۶ آوریل ۲۰۰۲) بازیکن فوتبال اهل سوئد-دانمارک است که برای باشگاه چلسی بازی می‌کند.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده است می‌توان به باشگاه فوتبال چلسی، باشگاه فوتبال ویارئال بی، و باشگاه فوتبال ویارئال اشاره کرد.
وی همچنین در تیم‌های ملی فوتبال زیر ۱۷ سال سوئد، زیر ۱۷ سال سوئد، و زیر ۲۱ سال دانمارک بازی کرده است.
دوران باشگاهی > آغاز

یورگنسن که در لوما متولد شد، در سال ۲۰۱۷، پس از نمایندگی از مایورکا ، پنیا آرابال ، بابا نوئل کاتالینا اتلتیکو ، مالمو و لوما به مجموعه جوانان ویارئال پیوست. در سال ۲۰۲۰، پس از اتمام فرمایش، به تیم ذخیره در سگوندا دیویزیون بی ارتقا یافت .
یورگنسن اولین بازی خود را برای بزرگسالان در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۰ انجام داد و با شکست ۰–۱ خارج از خانه مقابل پنا دپورتیوا شروع کرد . در ۱۲ نوامبر، او قرارداد خود را تا سال ۲۰۲۵ تمدید کرد.
یورگنسن اولین بازی خود در تیم اول را در ۱۵ دسامبر ۲۰۲۱ انجام داد و به عنوان جانشین نیمه دوم به جای جرونیمو رولی در بازی ۷–۱ خارج از خانه مقابل اتلتیکو سانلوکینو سی اف ، برای کوپا دل ری فصل وارد زمین شد . او اولین بازی حرفه‌ای خود را با تیم بی در ۱۴ اوت ۲۰۲۲ انجام داد و در پیروزی ۲–۰ سگوندا دیویزیون خارج از خانه مقابل ریسینگ د سانتاندر شروع کرد .
یورگنسن اولین بازی خود در لالیگا را در ۳۰ ژانویه ۲۰۲۳ انجام داد و با شکست خانگی ۱–۰ مقابل رایو وایکانو شروع کرد . او در ماه آگوست با شماره ۱۳ به تیم اصلی صعود کرد. در فصل ۲۰۲۳–۲۴ ، او در ۱۴۳ بار به دروازه بانی با بیشترین سیو در لالیگا تبدیل شد. در ۱۳ ژوئن ۲۰۲۴، او قرارداد خود را تا سال ۲۰۲۹ تمدید کرد.
دوران باشگاهی > چلسی

در ۳۰ ژوئیه ۲۰۲۴، یورگنسن با مبلغ نامعلومی در حدود 20 میلیون پوند به باشگاه فوتبال چلسی پیوست و قراردادی هفت ساله امضا کرد.
لانا دل ری

این مقاله دربارهٔ خواننده-ترانه‌سرا است. برای نخستین آلبوم استودیویی او، لانا دل ری (آلبوم) را ببینید. برای آلبوم چندآهنگه با نام خود، لانا دل ری (ای‌پی) را ببینید.
| لانا دل ری | لانا دل ری |
| --- | --- |
دل ری در سال ۲۰۲۴: دل ری در سال ۲۰۲۴
نام هنگام تولد: الیزابت وولریج گرنت
زادهٔ: ۲۱ ژوئن ۱۹۸۵ ‏(۳۹ سال) نیویورک سی‌تی، ایالات متحده
دیگر نام‌ها: می جیلر لیزی گرنت
محل تحصیل: دانشگاه فوردهام (بی‌ای)
پیشه: خواننده-ترانه‌سرا
سال‌های فعالیت: ۲۰۰۵–اکنون
آثار: دیسکوگرافی
همسر: جرمی دوفرن (۲۰۲۴_اکنون)
پیشه موسیقی: پیشه موسیقی
ژانر: آلت-پاپ باروک پاپ راک دریم پاپ
ساز(ها): آواز
ناشر(ان):  فایو پوینتز  استرنجر  پالیدور  اینترسکوپ 
وبگاه: lanadelrey.com
 :  
امضاء: امضاء
الیزابت وولریج گرنت (انگلیسی: Elizabeth Woolridge Grant؛ زادهٔ ۲۱ ژوئن ۱۹۸۵) مشهور به لانا دل ری (انگلیسی: Lana Del Rey)، خواننده-ترانه‌سرای آمریکایی است. موسیقی او برای ویژگی سینمایی‌اش و پرداختن به مضامین عاشقانهٔ سوگ‌نامه‌ای، زرق و برق و مالیخولیا و نیز ارجاعات مکرر به فرهنگ عامهٔ معاصر، به ویژه فرهنگ دههٔ ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ وابسته به آمریکا مورد توجه است. ورایتی از او به‌عنوان «یکی از تاثیرگذارترین خواننده-ترانه‌سرایان قرن بیست و یکم» یاد کرد. در سال ۲۰۲۳، رولینگ استون دل ری را در فهرست ۲۰۰ خوانندهٔ بزرگ تاریخ قرار داد و رولینگ استون بریتانیا او را بزرگ‌ترین ترانه‌سرای آمریکایی سدهٔ بیستم و یکم نامید. از افتخارات او می‌توان به دو جایزه بریت، سه جایزه موسیقی ام‌تی‌وی اروپا، یک جایزه جایزه ستلایت و همچنین ۱۱ نامزدی در مراسم گرمی، و یک نامزدی در گلدن گلوب اشاره کرد.
دل ری در بالاایالت نیویورک پرورش یافت و در سال ۲۰۰۵ به شهر نیویورک بازگشت تا کار موسیقایی را آغاز کند. در پی پروژه‌های متعددی شامل نخستین آلبوم استودیویی هم‌نام خود، دل ری با پخش نخستین تک‌آهنگ خود، «بازی‌های ویدئویی»، در سال ۲۰۱۱ به موفقیت رسید. او سپس همان سال قراردادی با اینترسکوپ رکوردز و پالیدور رکوردز بست. زاده‌شده برای مردن (۲۰۱۲) نخستین آلبوم او بود که زیر نظر ناشری شاخص منتشر شد و تک‌آهنگ موفق «اندوه تابستانی» را به همراه داشت. این نخستین آلبوم از شش آلبوم شمارهٔ یک او در جدول فروش بریتانیا بود. آلبوم بعدی، خشونت افراطی (۲۰۱۴)، مقداری بیشتری گیتارمحور بود و به صدر جدول بیلبورد ۲۰۰ آمریکا رسید.
دل ری با آلبوم‌های ماه عسل (۲۰۱۵) و شهوت برای زندگی (۲۰۱۷) شاهد بازگشت به سبک مرسوم آثار اولیه‌اش بود، اما او در آلبوم تحسین‌شدهٔ نورمن فاکینگ راک‌ول! (۲۰۱۹) سبک سافت راک را کاوش کرد و نامزد جایزه گرمی آلبوم سال شد. او در سال ۲۰۲۱ آلبوم‌های رد هواپیما بالای کانتری کلاب و بلو بنیسترز را منتشر کرد و سال بعد در ترانهٔ «برف در ساحل» با تیلور سوئیفت همکاری کرد. نهمین آلبوم دل ری، میدونستی که زیر بلوار اقیانوس تونلی هست (۲۰۲۳)، بار دیگر نامزد دریافت جایزه گرمی آلبوم سال شد.
علاوه بر موسیقی، دل ری در سال ۲۰۱۳ فیلم کوتاه موزیکال تروپیکو (۲۰۱۳) را ساخت و «جوان و زیبا» را به عنوان تک‌آهنگ اصلی فیلم درام عاشقانه گتسبی بزرگ منتشر کرد. او همچنین ترانهٔ «چشمان بزرگ» (۲۰۱۴) را برای فیلمی به همین نام منتشر کرد و نامزد جایزه گلدن گلوب بهترین ترانه غیراقتباسی شد. به گزارش گروه موسیقی یونیورسال، دل ری بیش از ۴۱ میلیون نسخه آلبوم در سراسر جهان فروخته‌است.
زندگی و حرفه > ۱۹۸۵–۲۰۰۴: اوایل زندگی

الیزابت وولریج گرنت در ۲۱ ژوئن ۱۹۸۵ در بخش منهتن شهر نیویورک به‌دنیا آمد. پدرش رابرت انگلد گرنت جونیور، تبلیغ‌نویس سازمان گری گروپ، و مادرش پاتریشیا ان «پت» (که نام خانوادگش‌اش پیش از ازدواج هیل بود)، مدیر حسابداری همین سازمان بود. او یک خواهر کوچکتر به نام کرولاین «چاک» گرنت و یک برادر کوچکتر به نام چارلی گرنت دارد. او به‌عنوان پیرو کلیسای کاتولیک رومی بزرگ شد و تبار اسکاتلندی دارد. اجداد او اهل لانارک‌شایر بودند. هنگامی که یک ساله بود، خانواده‌اش به لیک پلاسید، نیویورک نقل مکان کردند. در لیک پلاسید، پدرش برای شرکت اسباب خانه کار می‌کرد و بعدها سرمایه‌گذار دامنه کارآفرینانه شد. مادرش نیز به‌عنوان معلم مدرسه کار می‌کرد. در آن‌جا، او سال‌های ابتدایی را در مدرسه سنت اگنس تحصیل کرد و آواز خواندن را در گروه هم‌سرای کلیسای خود آغاز کرد؛ او در آن‌جا سر دستهٔ خوانندگان کلیسا بود.
گرنت در دبیرستانی تحصیل کرد که مادرش به‌مدت یک سال در آن تدریس می‌کرد. اما زمانی که ۱۴ یا ۱۵ ساله بود، والدینش او را به مدرسه کنت فرستادند تا از اعتیاد به الکل پاک شود. او گفت: «واقعاً به همین دلیل بود که در ۱۴ سالگی به مدرسهٔ شبانه‌روزی فرستاده شدم—تا هوشیار شوم.» عمویش مأمور پذیرش در مدرسه بود و کمک مالی او را برای حضور در مدرسه تأمین کرد. به گفتهٔ گرنت، او طی بخش عمدهٔ سال‌های نوجوانی و اوایل بزرگسالی‌اش برای یافتن دوست مشکل داشت. او گفت از سنین جوانی بیش از حد به مرگ و نقش آن در احساس اضطراب و ازخود بیگانگی‌اش فکر می‌کرد.
وقتی خیلی جوان بودم تا حدودی از این که مادرم و پدرم و همه کسانی که می‌شناختم روزی می‌میرند و خودم هم همین‌طور شوکه بودم. یک جورایی بحران فلسفی داشتم. باورم نمی‌شد که ما فانی باشیم. بنا به دلایلی آن معلومات تجربهٔ من را یک جورایی تحت الشعاع قرار داد. مدتی بود که غمگین بودم. خیلی به دردسر افتادم. من زیاد مشروب می‌خوردم. آن روزگار سختی در زندگی من بود.
پس از فارغ‌التحصیلی از مدرسه کنت، او یک سال را در لانگ آیلند با عمه و عمویش زندگی کرد و به‌عنوان پیش‌خدمت مشغول به کار شد. در این مدت، عموی گرنت نواختن گیتار را به او یاد داد و او «فهمید [که] احتمالاً می‌تواند یک میلیون ترانه با آن شش آکوردی بنویسد». بلافاصله پس از آن، او نوشتن ترانه و اجرا در کلوپ‌های شبانه در سطح شهر را آغاز کرد. در آن زمان نام‌های مختلفی مانند "Sparkle Jump Rope Queen" و "Lizzy Grant and the Phenomena" داشت. او گفت: «همیشه آواز می‌خواندم، اما به‌طور جدی برنامه‌ای برای ادامهٔ آن نداشتم … زمانی که در هجده سالگی به نیویورک سیتی رسیدم، شروع به اجرا در کلوپ‌های بروکلین کردم—دوستان خوب و طرفداران فداکاری در محیط زیرزمینی دارم، اما در آن زمان برای یکدیگر می‌نواختیم—این بود جریانش.»
زندگی و حرفه > ۲۰۱۳: گتسبی بزرگ و سومین آلبوم استودیویی

در مراسم جوایز بریت ۲۰۱۳، دل ری جایزه خواننده تک خوان زن بین‌المللی را از آن خود کرد. این دومین جایزه بریت وی تاکنون است. دل ری منتقدان را که پیش‌بینی می‌کردند این جایزه را تیلور سوییفت ببرد، به شدت شگفت زده کرد. او در حال حاضر بر روی آلبوم سومش کار می‌کند. وی می‌گوید: "این کمی ساده‌تر شده‌است اما همچنان سینمایی و تیره است. من واقعاً آهسته روی آن کار می‌کنم اما عاشق هر کاری هستم که انجام دادم. من در سانتا مونیکا در حال نوشتن بودم و می‌دانم ضبط چه شکلی خواهد بود. حالا فقط باید تمامش کنم. از لحاظ موزیک من با هم سه فرد قبلی کار کرده‌ام." او همچنین اشاره‌ای به یکی از تک‌آهنگ‌ها خارج از آلبوم با عنوان "زیبای سیاه" کرده‌است و این که او از قبل می‌داند موزیک ویدیوی این آهنگ چگونه خواهد بود. دل ری همچنین شعری از والت وایتمن، شاعر آمریکایی، با عنوان "ترانهٔ خودم" را برای مجله مد و فشن فرانسوی L'Officiel Paris خواند. هفتمین تک‌آهنگ دل ری، "پردیس تاریک" در تاریخ اول مارس منتشر شد. تک‌آهنگ تبلیغاتی "هوس سوزاننده" نیز در ۱۹ مارس منتشر شد. دل ری جایزه اکو را برای بهترین تازه‌وارد بین‌المللی و بهترین هنرمند پاپ/راک بین‌المللی در ۲۱ مارس برنده شد. موزیک ویدئویی برای کاور آهنگی از لئونارد کوهن با عنوان "هتل چلسی #۲" در ۲۷ مارس منتشر شد. در ۱۸ آوریل دل ری موزیک ویدئویی برای کاوری از آهنگ "شراب تابستانی" از "Lee Hazlewood" برای خودش و دوست پسرش Barrie-James O'Neill's منتشر کرد.
به همراهی Baz Luhrmann، تهیه‌کننده، نویسنده و کارگردان فیلم، دل ری تک‌آهنگ اصلی "جوان و زیبا" را برای موسیقی فیلم "گتسبی بزرگ" نوشت. جوان و زیبا به عنوان تک‌آهنگ برای contemporary hit radio منتشر خواهد شد. همچنین از آهنگ برای موسیقی شروع فیلم استفاده شد. قسمتی از قطعه در تریلر رسمی فیلم و همچنین در صحنه‌ای از فیلم وقتی که دو شخصیت با بازی لئوناردو دی‌کاپریو و کری مولیگان احساسات عاشقانه خود را برای یکدیگر بیان می‌کنند پخش شد. مجله هیپ هاپ "Rap-Up" از تک‌آهنگ با عنوان "فراموش نشدنی" یاد کرد؛ در حالی که MTV آن را "صدایی محزون و اندوهگین" نام‌گذاری کرد. یک ویدیوی رسمی از "جوان و زیباً در ۲۲ آوریل نمایش داده شد. همچنین موزیک ویدیوی رسمی برای "جوان و زیباً در ۱۰ می منتشر شد. بعد از انتشار تک‌آهنگ، در ۱۰۰ آهنگ داغ بیلبورد جایگاه ۲۲ را کسب کرد. این رتبه بالاترین جایگاه برای دل ری در این لیست از زمان "بازی‌های رایانه‌ای" بود که در رتبه ۹۱ در سال ۲۰۱۲ قرار داشت.
۲۰۱۵: دل ری در این سال آلبوم «ماه عسل» را منتشر کرد که این آلبوم نقدهای بسیار خوبی از سایت متاکریتیک (۷۸ از ۱۰۰) دریافت کرد. ماه عسل موفق شد در هفتهٔ اول انتشار خود در آمریکا ۲۶۰۰۰۰ کپی به فروش برسد. این آلبوم در چارت Billboard 200 توانست رتبهٔ ۲ را به خود اختصاص دهد.
۲۰۱۷: دل ری پنجمین آلبوم استودیویی خود را به نام «شهوت برای زندگی» در این سال منتشر نمود. این آلبوم توانست رتبهٔ ۱ را در چارت آی‌تیونز به‌دست آورد. همچنین توانست برای بهترین آلبوم وکال پاپ نامزد گرمی ۲۰۱۸ شود. از نظر مجلهٔ رولینگ استون این آلبوم در بین ۵۰ آلبوم برتر ۲۰۱۷ جایگاه ۲۶ را دارد. سینگل اصلی این آلبوم نیز جایگاه نهم را در بین بهترین آهنگ‌های ۲۰۱۷ به خود اختصاص داد. او نیز در این آلبوم برای اولین بار به صورت رسمی در آلبومش همکاری‌هایی داشته است.
زندگی و حرفه > 2017-2019: شهوت برای زندگی و نورمن فاکینگ راک‌ول!

اطلاعات بیشتر: شهوت برای زندگی و نورمن فاکینگ راک‌ول!
پنجمین آلبوم استودیویی دل ری با نام شهوت برای زندگی در 21 جولای 2017 منتشر شد. قبل از انتشار آلبوم، تک آهنگ "عشق"، شهوت برای عشق با همراهی د ویکند، "سامر بامر" با ایسپ راکی و پلی بوی کارتی و "عشق گروهی" همچنین با ایسپ راکی منتشر شد. قبل از انتشار، دل ری اظهار داشت که: "من 4 آلبوم ابتدایی را برای خودم ساختم، اما این یکی برای طرفداران من است و جایی که آرزومندم همه ی ما به آنجا برویم."
ضبط این آلبوم شامل همکاری های بیشتری با استیو نیکز و و شان اونو لنون بود و این اولین باری است که او هنرمندان دیگر را در انتشار و ضبط این آلبوم شریک کرده است. این آلبوم به طور کلی نقدهای مطلوبی دریافت کرد و سومین آلبوم شماره یک لانا دل ری در بریتانیا و دومین آلبوم شماره یک در ایالات متحده شد.
زندگی و حرفه > 2020-2021: رد هواپیما بالای کانتری کلاب، نرده های آبی، و مجموعه های شعر

اطلاعات بیشتر: بنفشه روی چمن به پشت خم شد، رد هواپیما بالای کانتری کلاب، و بلو بنیسترز
در مصاحبه ای برای اولین نسخه آمریکایی L'Officiel در اوایل سال 2018، وقتی از دل ری در مورد علاقه او به ساخت یک فیلم پرسیده شد، پاسخ داد که برای نوشتن یک موزیکال برادوی از او خواسته شده بود و به تازگی کار روی آن را آغاز کرده است. وقتی از او پرسیدند تا پایان کار چقدر طول می کشد، او پاسخ داد: "ممکن است دو یا سه سال دیگر تمام کنم." او همچنین اعلام کرد که در ساخت موسیقی متن اقتباسی جدید از آلیس در سرزمین عجایب مشارکت خواهد داشت.