stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
استو، ماساچوست

مکان
| Stow, Massachusetts | Stow, Massachusetts |
| --- | --- |
شهرک: شهرک
Town center of Stow: Town center of Stow
Location in Middlesex County in Massachusetts: Location in Middlesex County in Massachusetts
ایالت: ماساچوست
بخش: Middlesex
سال بنیان‌گذاری: c. 1660
Established: ۱۶۶۹
سال شهر شدن: May 16, 1683
حکومت: حکومت
 • نوع: Open town meeting
مساحت: مساحت
 • کل: ۱۸٫۱ مایل مربع (۴۶٫۹ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۱۷٫۶ مایل مربع (۴۵٫۶ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰٫۵ مایل مربع (۱٫۲ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۲۳۱ فوت (۷۰ متر)
جمعیت (۲۰۱۰): جمعیت (۲۰۱۰)
 • کل: ۶۵۹۰
 • تراکم: ۳۶۰/مایل مربع (۱۴۰/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۵ (Eastern)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۴ (Eastern)
کد پستی: ۰۱۷۷۵
کد منطقه: 351 / ۹۷۸
FIPS code: ۲۵-۶۸۰۵۰
GNIS feature ID: ۰۶۱۸۲۳۶
وبگاه: www.stow-ma.gov
استو (به انگلیسی: Stow) شهرکی در شهرستان میدلسکس ایالت ماساچوست می‌باشد که در سال ۱۶۸۳ بنیان‌گذاری شده‌است. این شهرک در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۶٬۵۹۰ نفر جمعیت داشته‌است.
بتیانا بلوم

| بتیانا بلوم | بتیانا بلوم |
| --- | --- |
نام هنگام تولد: بتی آنا بلوم
زادهٔ: ۲۳ ژوئیهٔ ۱۹۳۹ (۸۵) چاراتا، آرژانتین
ملیت: آرژانتینی
پیشه: بازیگر
سال‌های فعالیت: ۱۹۶۴-اکنون
بتیانا بلوم (اسپانیایی: Betiana Blum‎؛ زادهٔ ۲۳ ژوئیهٔ ۱۹۳۹) بازیگر اهل آرژانتین است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است، می‌توان به مجردمانده‌ها، شب سرقت، ملکه‌ها و دانش‌آموختگان اشاره کرد.
اراضی ابروگادیگ

village در 23x15px|border |alt=|link= هند
| Abrugodige Estate | Abrugodige Estate |
| --- | --- |
village: village
ایالت: کارناتاکا
District: Chikkamagaluru
Taluka s: Mudigere
حکومت: حکومت
 • نهاد: Village Panchayat
زبان‌ها: زبان‌ها
 • رسمی: زبان کانارا
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۵:۳۰ (IST)
نزدیک‌ترین شهر: Chikmagalur
نماینده شهر: Village Panchayat
اراضی ابروگادیگ (به انگلیسی: Abrugodige Estate) یک روستا در هند است که در کارناتاکا واقع شده‌است.
دریاچه بایکال

| دریاچه بایکال | دریاچه بایکال |
| --- | --- |
موقعیت: سیبری، روسیه
مختصات: ۵۳°۳۰′ شمالی ۱۰۸°۰′ شرقی﻿ / ﻿۵۳٫۵۰۰°شمالی ۱۰۸٫۰۰۰°شرقی﻿ / 53.500; 108.000
گونه: Continental rift lake
درون‌شارش‌های کلان: رود سلنگا، Barguzin, Upper Angara
برون‌شارش‌های کلان: رود آنگارا
حوضهٔ آبریز: ۵۶۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع (۲۱۶٬۰۰۰ مایل مربع)
کشورهای حوضه: روسیه و مغولستان
بیشترین درازا: ۶۳۶ کیلومتر (۳۹۵ مایل)
بیشترین پهنا: ۷۹ کیلومتر (۴۹ مایل)
مساحتِ رو: ۳۱٬۷۲۲ کیلومتر مربع (۱۲٬۲۴۸ مایل مربع)
میانگین ژرفا: ۷۴۴٫۴ متر (۲٬۴۴۲ فوت)
بیشترین ژرفا: ۱٬۷۴۱ متر (۵٬۷۱۲ فوت)
حجم آب: حجم آب ۲۳ میلیارد متر مکعب
زمان ماند: 330 years
طول کرانه۱: ۲٬۱۰۰ کیلومتر (۱٬۳۰۰ مایل)
ارتفاع سطح: ۴۵۵٫۵ متر (۱٬۴۹۴ فوت)
یخ‌زدگی: January–May
جزیره‌ها: 27 (Olkhon)
جاهای مسکونی: ایرکوتسک
 سایت میراث جهانی یونسکو:  سایت میراث جهانی یونسکو
گونه: Natural
معیار: vii, viii, ix, x
تاریخ ثبت: 1996 (22nd کمیته میراث جهانی یونسکو)
شماره ثبت: 754
State Party:  روسیه
منطقه: Asia
 :  
 :  
۱ درازای ساحل سنجش خوش‌تعریفی نیست.: ۱ درازای ساحل سنجش خوش‌تعریفی نیست.
دریاچه بایکال.
دریاچه بایکال (به روسی: О́зеро Байка́л (اُزِرُ بایکال)) دریاچه‌ای است در جنوب سیبری در کشور روسیه، میان استان ایرکوتسک و جمهوری بوریاتیا. این دریاچه هفتمین دریاچه بزرگ جهان است و در فهرست میراث جهانی قرار دارد. دریاچه بایکال، حاصل فروافتادگی زمین است. دریاچه بایکال بزرگ‌ترین منبع آب شیرین جهان به‌شمار می‌آید. تقریباً ۲۰ درصد یعنی حدود یک پنجم تمام آب شیرین غیرمنجمد سطحی روی کره زمین در این دریاچه قرار دارد. این دریاچه ۳۱۵۰۰ کیلومتر مربع پهناوری دارد. همچنین این دریاچه با عمق ۱۷۴۱ متر عمیق‌ترین دریاچه جهان است. دریاچه بایکال هم‌چنین دارای زلال‌ترین آب در میان دریاچه‌های جهان است.
بایکال با قدمت ۲۵ تا ۳۰ میلیون سال، قدیمی‌ترین دریاچه جهان نیز به‌شمار می‌آید. حجم آب شیرین دریاچه بایکال از مجموع آب‌های دریاچه‌های بزرگ در آمریکا نیز بیشتر است. قبایل بوریات در سمت شرقی دریاچه زندگی می‌کنند و به پرورش بز، شتر، و گاو و گوسفند اشتغال دارند. دمای محل زندگی آن‌ها بین منفی ۱۹ در زمستان تا ۱۴ درجه سانتی‌گراد در تابستان تغییر می‌کند.
در فصل زمستان ضخامت یخ‌های سطح دریاچه بایکال به حدود ۱٫۵ الی ۲ متر می‌رسد که این یخ‌های ضخیم می‌توانند وزنی معادل ۱۵ تن یا حتی بیشتر را تحمل کنند.
نقشه دریاچه بایکال
دریاچه بایکال در حوضه آبریز رود ینی‌سئی
محل دریاچه بایکال (به رنگ سرخ) در نقشه روسیه
نمای دریاچه بایکال از فضا عکس گرفته شده توسط ماهواره OrbView-2.
جانوران

دریاچه بایکال زیستگاه بیش از ۱۷۰۰ گونه گیاهی و جانوری است که دو سوم از آن‌ها در هیچ جای دیگر جهان یافت نمی‌شوند.
از آنجایی که این دریاچه خیلی قدیمی و دورافتاده است، دارای جانورانی است که فقط در این دریاچه یافت می‌شود. این جانوران شامل تعداد زیادی از بی‌مهرگان، چندین گونه از ماهی‌ها و فک آب شیرین دریاچه بایکال می‌باشند. فک بایکال تنها فک آب شیرین جهان است و دائماً در آب شیرین زندگی می‌کند دانشمندان بر این عقیده هستند که خوک‌های آبی این دریاچه در زمان‌های قدیم از اقیانوس شمالی (شمالگان) آمده و بعد از سفر به سمت بالای رودخانه، به این دریاچه رسیده‌اند.
سراسرنما.
تاریخچه حرم امام رضا

تاریخچه حرم امام رضا شامل اتفاقات رخ داده در بازه زمانی دوران صفویه تا اکنون برای حرم امام رضا است. در این مقاله به تاریخچه صحن‌ها، ایوان‌ها، رواق‌ها، مسجدها، بست‌ها، مراکز وابسته به حرم، مقبره‌ها و وقایع مربوط به حرم پرداخته شده‌است.
| حرم امام رضا | حرم امام رضا |
| --- | --- |
گنبد، ایوان و گلدستهٔ حرم امام رضا از صحن عتیق: گنبد، ایوان و گلدستهٔ حرم امام رضا از صحن عتیق
نام: حرم امام رضا
کشور: ایران
استان: خراسان رضوی
شهرستان: مشهد
اطلاعات اثر: اطلاعات اثر
نام محلی: حرم مطهر رضوی
نوع بنا: آرامگاه و زیارت‌گاه شیعه، مسجد نزد مسلمانان
کاربری: مسجد و زیارت‌گاه
دیرینگی: آثار به‌جامانده از دورهٔ سلجوقی تا به امروز
دورهٔ ساخت اثر: از دورهٔ سامانیان تا به امروز
مالک فعلی اثر: آستان قدس رضوی
اطلاعات ثبتی: اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت: ۱۴۰
تاریخ ثبت ملی: ۱۵ دی ۱۳۱۰
اطلاعات بازدید: اطلاعات بازدید
امکان بازدید: آری
وبگاه: آستان قدس رضوی
مقدمه

حرم امام رضا مرقد ابوالحسن علی الرضا بن موسی بن جعفر صادق بن محمد بن علی بن الحسین بن علی بن ابی طالب، هشتمین امام شیعیان است.
با تأسیس سلسلهٔ صفوی، تشیع مذهب رسمی ایران اعلام شد. در اجرای این منظور، شاهان صفوی با گسترش فرهنگ وقف و ایجاد موقوفات، مکان‌های مقدس را در جایگاه مکانی برای مردمان شیعه توسعه دادند. حرم امام رضا در مشهد، تنها آرامگاه از امامان شیعه در ایران، مهم‌ترین آستانهٔ مذهبی بود و در توجه صفویان قرار گرفت. شاهان صفوی به شیوه‌های مختلف شامل اختصاص بودجه‌های دولتی، وقف و اعطاء زیورالات و صدقات به گسترش آن اهتمام ورزیدند. از نتایج مهم عملکرد آنان، افزایش موقوفات حرم امام رضا بود که در راستای ایجاد مرکزی برای اشاعهٔ فرهنگ شیعه، رونق و تداوم آن ادامه داشت.
مشهد واژه مختصر شدهٔ مشهدالرضا و به معنی محل و مکان شهادت علی بن موسی الرضا است. در آغاز قرن سوم در قسمتی از قدیمی‌ترین بخش مشهد کنونی، در قریه ای به نام سناباد واقع در حاشیه نوغان از ولایت توس، کاخ حمید بن قحطبه «والی سابق خراسان» در وسط باغی بزرگ و سرسبز واقع شده بود که در آن زمان به دلیل وجود مدفن هارون الرشید، خلیفه عباسی، به بقعه هارونیه شهرت داشت. در سال ۲۰۳قمری، پیکر علی بن موسی الرضا در همان بقعه به خاک سپرده شد و این مکان مشهدالرضا نام گرفت.
تخریب مناره و گنبد حرم پس از حمله روسیه به مشهد (۱۹۱۲ میلادی).
تاریخچه صحن‌ها

«صحن» در لغت به معنای «سرای، فضای باز و میدان» است. «صحن» های حرم رضوی محل تجمع زائران می‌باشد، که در مناسبت‌های مختلف، محل انجام مراسم‌های مذهبی، اقامه نماز جماعت، عزاداری و… است.
تاریخچه صحن‌ها > صحن انقلاب اسلامی (عتیق، کهنه)

صحن انقلاب، قدیمی‌ترین صحن حرم رضوی است که با نام‌های «عتیق» و «سقاخانه» هم شناخته می‌شود. صحن انقلاب اسلامی، در بیست و ششمین سال سلطنت شاه عباس اول ایجاد شده‌است. بعد از پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ به صحن انقلاب مشهور شد. کلمه «عتیق» به معنی «کهنه» نشان دهنده قدمت صحن می‌باشد.
تاریخچه صحن‌ها > صحن آزادی

ساخت این صحن نو که بعدها صحن آزادی نام گرفت به دستور فتحعلی‌شاه قاجار در سال ۱۲۲۳قمری و به مباشرت فرزندش علی‌نقی میرزا و با معماری حاج آقا جان (صاحب بازارچه معروف حاج آقا جان در مشهد) آغاز شد و در روزگار ناصرالدین شاه قاجار ساخت بنای آن به پایان رسید.
تاریخچه صحن‌ها > صحن گوهرشاد

صحن گوهرشاد یکی از صحن‌های قدیمی حرم امام رضا است. صحن گوهر شاد از قسمت شمال به راهروی منتهی به قبر علی بن موسی الرضا و از سمت جنوب به ایوان مسجد گوهرشاد منتهی می‌شود. قسمت شرقی صحن در کنار رواق امام خمینی قرار دارد و قسمت غربی نیز در جوار بسط شیخ بهایی واقع شده‌است.
تاریخچه صحن‌ها > صحن جمهوری اسلامی

صحن جمهوری اسلامی به دلیل ازدحام رو به افزایش زائران و کمبود امکانات از سوی آستان قدس رضوی ساخته شده‌است. زیربنای این صحن با احتساب زیرزمین آن، ۱۹۰۶۵ مترمربع، مساحت فضای باز صحن حدود ۷۳۰۲ مترمربع و فضای غرفه‌های صحن حدود ۴۶۲۲ متر مربع است. در ضلع‌های این صحن نیز چهار ایوان به قرینه یکدیگر و به سبک معماری سنتی اسلامی ساخته شده‌است.
تاریخچه صحن‌ها > صحن امام خمینی

صحن امام خمینی در زمان نظام جمهوری اسلامی ایران ساخته شده‌است. به دلیل مجاورت این صحن با موزه آستان قدس رضوی، گاهی به صحن موزه نیز خوانده می‌شود و هم‌اکنون به رواق بزرگ امام خمینی شهرت دارد.
تاریخچه صحن‌ها > صحن امام خمینی > صحن قدس

صحن قدس بعد از انقلااب اسلامی ایران ساخته شده‌است. در دهه ۶۰ ساخت صحنی با عنوان «قدس» در دستور کار آستان قدس قرار می‌گیرد که در سال ۱۳۷۰ ساخت کالبدی آن به اتمام می‌رسد و در سال ۱۳۷۳ نیز کار کاشی کاری و تزئینات آن تمام می‌شود.
تاریخچه صحن‌ها > صحن امام خمینی > صحن هدایت «صحن امام حسن مجتبی»

صحن هدایت زیربنای ۱۷۹۸۰ مترمربعی دارد و در ضلع شرقی حرم رضوی واقع شده‌است. وجه تسمیه این صحن مشخص نیست. از مورخ ۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۹ نام این صحن حرم امام رضا از صحن هدایت به صحن امام حسن مجتبی تغییر یافت. این صحن با زیربنای ۱۷هزار و ۹۸۰ متر مربع در ضلع شمال شرقی حرم امام رضا قرار دارد و از ضلع شمال شرقی به ساختمان شمارهٔ دو دانشگاه علوم اسلامی رضوی، از شرق به مجتمع اقامتی و بازارچهٔ پیر پالان‌دوز، از جنوب شرقی به مقبرهٔ پیر پالان‌دوز، از جنوب و جنوب غربی به ساختمان شمارهٔ یک دانشگاه علوم اسلامی رضوی و ساختمان مهمان سرای حضرت و از شمال و شمال غربی به بنیاد پژوهش‌های اسلامی و ورودی طبرسی محدود است. صحن امام حسن مجتبی از طریق خیابان‌های طبرسی، شهید نواب صفوی و نیز ساختمان اداری دانشگاه علوم اسلامی رضوی در دسترس است. درعین حال دو دستگاه پله برقی، ارتباط این صحن را با پارکینگ شمارهٔ سه برقرار می‌کند. هر سال همزمان با ماه رمضان سفره افطار به ظرفیت ۱۲ هزار نفر در این صحن پهن می‌شود.
تاریخچه صحن‌ها > صحن امام خمینی > صحن جامع پیامبر اعظم

صحن جامع پیامبر اعظم از صحن‌های حرم امام رضا است. عملیات اجرایی اسکلت صحن در سال ۱۳۷۷ همزمان با احداث زیرگذر آغاز شد. سنگفرش صحن نیز ترکیبی از سنگ‌های الوان، گرانیت و خلج است. در زیر صحن، پارکینگ حرم قرار دارد که برای راه یافتن به آن، در کف صحن دو فضای ارتباطی به پارکینگ‌ها تعبیه شده‌است. صحن جامع پیامبر اعظم دارای ۱۱۷هزار و ۵۸۴مترمربع زیربنا و ۵۵ غرفه است. این صحن در مجموع ۶ مناره و ۳ ایوان دارد.
تاریخچه صحن‌ها > صحن امام خمینی > صحن کوثر

صحن کوثر زیر بنای آن ۱۵۲۶۶ متر مربع، دارای ۴۶ غرفه و مساحت غرفه‌ها ۴۹۵۸ متر مربع است. سازه اصلی این صحن، بتنی فلزی و نمای آن سنگ، آجر و کاشی معرق است.
تاریخچه صحن‌ها > صحن امام خمینی > صحن غدیر

صحن غدیر از صحن‌های حرم امام رضا است. در حال حاضر دو چایخانه دائمی در صحن‌های کوثر و غدیر از ساعت ۱۴:۳۰ تا ۱۹ پذیرای زائران حرم رضوی است. صحن غدیر پس از انقلاب ۱۳۵۷ ساخته شده‌است. فضای باز این صحن، در اندازه‌های تقریبی ۱۱۰ در ۸۲ متر است. صحن غدیر در جنوب غربی مجموعهٔ حرم و شمال غربی صحن پیامبر اعظم واقع است. عملیات ساخت صحن در سال ۱۳۷۷ آغاز و بهره‌برداری از آن در سال ۱۳۸۲ انجام شد. وسعت صحن با محاسبهٔ فضاهای سرپوشیده حدود ۱۲۲۶۰ مترمربع و زیربنای آن ۸۹۳۲ مترمربع است. دومین چایخانه دائمی رایگان حرم امام رضا در صحن غدیر قرار دارد. در ایام عادی روزانه بین ۸ تا ۱۰ هزار چای توزیع می‌شود که این میزان در ایام مناسبتی تا ۴۰ هزار نیز می‌رسد، در این چایخانه‌ها ۱۳۰ نفر خادم در ۸ کشیک خدمتی خدمات توزیع رایگان چای، انواع دم‌نوش و کیک (در مناسبت‌های خاص) را بر عهده‌دارند. صحن غدیر حرم امام رضا در شمال شرقی صحن پیامبر اعظم، با صحن کوثر، واقع در شمال غربی صحن پیامبر اعظم، از نظر شکل کلی همسانی دارد.
تاریخچه صحن‌ها > صحن امام خمینی > صحن بعثت

صحن بعثت بخش باقی مانده صحن موزه است که در اقدامات توسعه حرم امام رضا بخش عمده صحن موزه تغییر کاربری داده، مسقف شده و به رواق امام خمینی تبدیل شده‌است و در واقع باقی مانده صحن موزه هم‌اکنون صحن بعثت نام گذاری شده‌است. ایوان شمالی صحن موزه که اکنون بخشی از حیاط ورودی به رواق امام خمینی از سمت صحن آزادی (صحن بعثت) به‌شمار می‌آید، به‌شکل طاق‌نما اجرا شده و تزیینات آن شامل کتیبه و انواع نقوش هندسی و گیاهی است.
تاریخچه ایوان‌ها

«ایوان» در لغت به معنای «بخشی مسقف از ساختمانی که جلوی آن باز و درب و پنجره نداشته و مشرف به حیاط و فضای باز باشد» است.
تاریخچه ایوان‌ها > ایوان‌های صحن انقلاب > ایوان عباسی در ضلع شمالی صحن

این ایوان رفیع که «باب طبرسی» نامیده می‌شود، در ضلع شمالی صحن انقلاب اسلامی واقع شده و سر در خارجی آن مشرف به بست شیخ طبرسی است.
تاریخچه ایوان‌ها > ایوان‌های صحن انقلاب > ایوان طلا «ایوان نادری» در ضلع جنوبی صحن

مهم‌ترین ایوان صحن انقلاب ایوان طلاست. این ایوان در ضلع جنوبی صحن انقلاب اسلامی قرار دارد و دارای ۲۱ متر ارتفاع است. و به دستور امیر علی‌شیر نوایی، وزیر سلطان حسین بایقرا در سال ۸۷۲قمری ساخته شده‌است. چون بدنه این ایوان در زمان نادرشاه و در سال ۱۱۴۸قمری با خشت‌های طلا، طلاکاری شده‌است به «ایوان نادری» نیز معروف است.
تاریخچه ایوان‌ها > ایوان‌های صحن انقلاب > ایوان نقاره‌خانه در ضلع شرقی صحن

ایوان نقاره‌خانه یکی از مهم‌ترین بناهای موجود در حرم امام رضا است. این ایوان از آثار دوره شاه عباس اول صفوی است و دارای ۲۶ متر ارتفاع ۸٫۷ متر عرض و ۱۸/۲۰متر طول است و از دوره قاجار به سبب تجدید بنای نقاره‌خانه بر بالای آن به این نام معروف شد.
تاریخچه ایوان‌ها > ایوان‌های صحن انقلاب > ایوان ساعت در ضلع غربی صحن

ساعت صحن انقلاب به ساعت معاون نیز معروف است. این ساعت توسط شخصی به نام مرحوم عبدالحسن معاون در سال ۱۳۳۳ از آلمان خریداری و بر سر ایوان غربی صحن انقلاب که به ایوان ساعت معروف است، نصب و ساعتی که آنجا نصب بود به صحن آزادی منتقل شد. گفته می‌شود او به‌خاطر نذری که برای شفای خود کرده بود، این ساعت را به حرم رضوی اهدا کرد.
تاریخچه ایوان‌ها > ایوان‌های صحن آزادی > ایوان ساعت در ضلع جنوبی صحن

قدیمی‌ترین ساعت موجود در حرم متعلق به دوره قاجار و ساخت کشور انگلستان است. برخی خرید آن را به امین الملک برادر میرزاعلی اصغر خان اتابک صدراعظم ایران در دوره ناصری نسبت می‌دهند و بعضی آن را متعلق به دوره مظفری می‌دانند. با توجه به سال ساخت ساعت که در پیاله زنگ ۱۳۰۹قمری حک شده، به نظر می‌رسد این ساعت در سال‌های آخر سلطنت ناصرالدین شاه ساخته‌اند و با در نظر گرفتن امکانات ارتباطی آن دوره، در زمان مظفرالدین شاه به حرم امام رضا اهدا شده‌است. این ساعت بر بالای ایوان غربی صحن انقلاب بر روی برجی فلزی از جنس حلب نصب شد و از آن پس، این ایوان به ایوان ساعت نیز مشهور شد. این ایوان با عرض ۳۰/۷ و طول ۳۰/۱۸ و ارتفاع ۲۰ متر از بناهای قدیمی حرم رضوی است.
تاریخچه ایوان‌ها > ایوان‌های صحن آزادی > ایوان باب السلام در ضلع شرقی صحن

این ایوان بیش از ۲۰ متر ارتفاع دارد و قطر آن به بیش از ۷ متر می‌رسد. در این ایوان کاشی‌های هفت‌رنگی وجود دارد که از نظر چینش و ظرافت بر دیگر ایوان‌های صحن برتری دارند.
تاریخچه ایوان‌ها > ایوان‌های صحن آزادی > ایوان طلا «ایوان ناصری» در ضلع غربی صحن

این ایوان در سال ۱۲۸۲ هجری قمری توسط عضدالملک قزوینی طلاکاری شد. این ایوان بیش از ۲۰ متر ارتفاع دارد و مسیر تشرف بانوان به درون حرم است. از آنجا که در زمان ناصرالدین‌شاه قاجار این ایوان ساخته و نصب شده‌است، به «ایوان ناصری» نیز مشهور شده‌است. در این ایوان، چهار غرفه ساخته شده که بدنهٔ آن‌ها خشت‌هایی طلایی است. کتیبه‌های این ایوان، دارای آیاتی از قرآن و اشعاری به زبان فارسی است.
تاریخچه ایوان‌ها > ایوان‌های صحن جمهوری اسلامی > ایوان باب العلم در ضلع شمالی صحن

باب‌العلم مشرف به بست شیخ طوسی است. بر فراز این ایوان گلدسته‌ای از جنس طلا و به ارتفاع ۳۰ متر وجود دارد.
تاریخچه ایوان‌ها > ایوان‌های صحن جمهوری اسلامی > ایوان باب الشهاده در ضلع جنوبی صحن

این سردرب و ایوان بزرگ، به قرینه ایوان شمالی، با دو گذرگاه و یک گلدسته طلا به بلندای ۳۰ متر بر فراز آن ساخته شده‌است.
تاریخچه ایوان‌ها > ایوان‌های صحن جمهوری اسلامی > ایوان طلا یا باب الولایه در ضلع شرقی صحن

از زیباترین ایوان‌های صحن است که به رواق دارالولایه اتصال دارد و با طلا درست شده‌است. در کنار این ایوان، پنجره‌ای از برنز نصب شده.
تاریخچه ایوان‌ها > ایوان‌های صحن جمهوری اسلامی > ایوان باب الغدیر در غرب صحن

این ایوان به قرینه ایوان طلا در وسط ضلع غربی صحن قرار دارد.
ایوان‌های صحن جامع پیامبر اعظم > ایوان ولی عصر در ضلع جنوبی صحن

صحن پیامبر اعظم(ص)، به دلیل وسعت کم‌نظیر خود، دشواری‌هایی برای اجرا و تکمیل طرح‌های معماری و آرایه‌های هنری داشت اما این سختی مانع از تلاش و پشتکار خالصانه خادمان و هنرمندان دوستدار اهل بیت(ع) نشده و تکمیل این طرح‌ها مرحله به مرحله دنبال می‌شود.
بزرگترین ایوان با مقرنس معرق با بهره گیری از معماری ایرانی در جهان میباشد .
این ایوان با 1600 متر مربع کاشی کاری معرق و مقرنس نفیس توانسته است با حفظ ارزشهای معماری گذشته ایران
و برگزيدن اساسي ترين آن ها در رعايت معيارهاي منطبق با شرايط زماني و مکاني جامعه امروزي عمل نماید.
هندسه مقرنس اجرا شده در ایوان کاملا اصولی و منظم میباشد و نقوش بکار رفته در کتیبه ها و قطعات با حفظ
قواعد و اصول بسیار منطقی و هنرمندانه نظام یافته اند و در رنگ آمیزی منحصر بفرد میباشد.
آرایه های معماری ایوان ولی عصر بین سالهای 1390 الی 1393 توسط استاد سید محمد کاظم مظلوم زاده و به کوشش مهندس حسین نوفرستی اجرا گردید که در نوع خود بسیار منحصر به فرد میباشد.
آرایه های معماری ایوان ولی عصر در سری پنجم رویداد میزان معماری در بهار 1401 شایسته دریافت پلاک طلایی و نشان کیفیت و گواهینامه گردید.
ایوان‌های صحن جامع پیامبر اعظم > ایوان باب الهادی در ضلع غربی صحن

به منظور هماهنگی طرح و تناسبات نقوش ایوان‌های صحن پیامبر اعظم (ص)، تصمیم گرفته شد تا طراحی و اجرای زیباسازی ایوان باب‌الهادی(ع) و باب‌الکاظم(ع) نیز به استاد سید محمد کاظم مظلوم‌زاده سپرده شود.
تزئینات این ایوان متشکل از چند بخش اصلی است. مقرنس آن شامل 14 ردیف است که در رأس آن شمسه‌ای زیبا قرار گرفته است و در ساخت آن بیش از 300 مترمربع کاشی معرق کار شده است. در کاشی‌کاری اضلاع جانبی ایوان با مساحت حدود 250 مترمربع نیز 12 شمسه قرار گفته است.
همچنین در این ایوان، فیل‌پوش‌های جفت دو طرف بازشوی ورودی اصلی، کتیبه‌های ایوان‌بند و ابرویی و قاب معرق در مرکز ایوان خودنمایی می‌کند و زیر آن در قاب کاشی نام ایوان، یعنی «باب‌الهادی (علیه‌السلام)» نقش بسته است.
با توجه به تناسبات ایوان و نسبت عرض به ارتفاع، در طراحی اجزای هنری آن و با اجرای فیل‌پوش‌ها کوشش شده است تا حد ممکن شکوه و عظمت آن افزون شود و با انتخاب رنگ‌‌های خانوادۀ آبی و تعادل در ترکیب رنگی، زیبایی و وقار آن دوچندان باشد.
از دیگر ویژگی‌های این ایوان، کتیبه‌های چشم‌نواز آن است که علاوه بر خودنمایی مفاهیم بلند قرآنی با خط خوش استاد سید محمد حسینی موحد، طراحی نقوش زمینه کتیبه‌ها و کاشی‌کاری ظریف آن نیز ترکیبی روح‌انگیز از متن و رنگ در مقابل دیدگان زائران قرار داده است.
از آنجا که این ایوان به نام حضرت هادی (ع) مزین است، در انتخاب مضامین تلاش شده مفاهیم موزون با این نام مبارک برگزیده شود. انتخاب آیاتی از سوره‌های مبارکه مائده (15 و 16) و یونس ( 6 تا 10) که بشارت مؤمنان بر هدایت الهی را وعده می‌دهد، به همین دلیل بوده است.
در قاب‌های جانبی ایوان زیر کتیبه ایوان‌بند، 12 شمسه پیش‌بینی شده است. 5 قاب در هر یک از اضلاع شرقی و شمالی ایوان قرار دارد که 10 نام از نام‌های خداوند متعال در زمینه‌ای به رنگ سفید و با خطوط اسلیمی سبز، کتابت شده است. دو شمسه طرفین ورودی هم به شش لقب شریف حضرت هادی (ع) یعنی الهادی، المتقی، المؤتمن، الناصح، النقی و الامین، متبرک شده است.
تاریخچه رواق‌ها

«رواق» در لغت به معنای «پیش خانه و سایبان» است. و در آستان قدس به هر یک از عمارت‌های سرپوشیده «رواق» گفته می‌شود.
تاریخچه رواق‌ها > دارالحفاظ

«دارالحافظ» به معنای «خانه حافظان» است. این رواق به وسیلهٔ گوهرشاد ساخته شده‌است و با قطعاتی از سنگ که روی آن آیات قرآنی، گل‌ها و… نقش شده‌است، بالا آمده‌است. از زمان قدیم در این رواق حافظان قرآن هر صبح و شب با حضور خادمان، مراسم خطبه برگزار می‌کردند. رواق دارالحفاظ با مساحت ۲۱۷ متر مربع در جنوب حرم امام رضا و شمال مسجد گوهرشاد در شهر مشهد قرار دارد و به دستور بانو گوهرشاد در اوایل قرن نهم هجری بنا شده‌است. ابعاد این رواق این‌گونه است: عرض ۶۵/۸ متر، طول ۱۸ متر ارتفاع تا زیر سقف ۸/۱۲ متر و تا پشت بام ۴۶/۱۴ متر است. این رواق هفت صفه دارد که سه صفه آن به طرف دارالسیاده و سه صفه به طرف دارالسلام و یک صفه به طرف مسجد گوهرشاد و این صفه‌ها به استثناء یک صفه باز شده و ارتباط بین دارالحفاظ و رواق دارالسیاده و دارالسلام و مسجد برقرار شده و زوار از آن‌ها رفت‌وآمد دارند و کف آن با سنگ مرمر مفروش و دیوارها و سقف آن با روش بسیار زیبائی آئینه کاری شده‌است. رواق دارالحفاظ در جنوب ضریح حرم امام رضا قرار دارد و تالاری با کاربری عبادی است. در این رواق تاریخی، مراسم خواندن قرآن و خطبهٔ مخصوص حُفّاظ آستان قدس، همه روزه در دو نوبت، صبح و شام برگزار می‌شود. در این آیین که به نام مراسم صُفّه مشهور است، قاریان قرآن آستان قدس، همه روزه صبح و شام به خواندن قرآن و دعای دوازده بند خواجه نصیر می‌پردازند و به همین جهت، به نام دارالحفّاظ یا خانهٔ قاریان و خوانندگان قرآن مشهور شده‌است.
تاریخچه رواق‌ها > دارالسیاده

«دارالسیاده» به معنای «خانه بزرگ» است. علت نامگذاری این رواق به دارالسیاده این است که، از قدیم محل اجتماع سادات و منسوبان به خاندان علی بن ابی‌طالب بوده‌است. در سال ۱۳۷۵شمسی قسمتی از شمال دارالسیاده به مسجد بالا سر اضافه شد. در این رواق، قبر بسیاری از علماء وجود دارد. از جمله قبر حاجی میرزا حسین خان سپهسالار بانی مدرسه و مسجد سپهسالار تهران و باغ و عمارت مجلس شورای اسلامی تهران.
تاریخچه رواق‌ها > دارالشرف

دارالشرف یکی از اماکن قدیمی آستان قدس به مساحت ۱۴۰ مترمربع است. این رواق در گذشته به صورت رواق نبود، اما پس از تغییرات سال ۱۳۴۳شمسی به صورت رواق مستقل درآمد و دارالشرف نام گرفت.
تاریخچه رواق‌ها > دارالفیض

برخی مورخان به علت التصال این رواق به توحید خانه، بر این عقیده اند که ممکن است مرحوم فیض کاشانی این بنا را همزمان با توحید خانه در دوران صفویه ساخته باشد.
تاریخچه رواق‌ها > دارالشکر

«دارالشکر» به معنای «خانه سپاسگذاری» است. این رواق در سال ۱۳۴۳–۱۳۴۲ از ترکیب قرائت خانه (قرآن خانه) که مربوط به عهد تیموریان بود، به انضمام بخشی از مسجد بالاسر که مربوط به دوره صفویه تبدیل شد و قسمتی از راهروی آن به وجود آمد و دارالشکر نامیده شد.
تاریخچه رواق‌ها > توحیدخانه

«توحیدخانه» به معنای «خانه یکتاپرستی» است. عده ای معتقد اند که ابتدا کتاب‌خانه آستان قدس در این مکان قرار داشته‌است، و قرآن‌ها را در این محل نگهداری می‌کردند و به همین علت به این نام مشهور شده‌است. برخی هم معتقد اند که این رواق را مرحوم ملا محسن فیض کاشانی در سال ۱۰۷۲قمری بنا کرده‌است.
تاریخچه رواق‌ها > گنبد الهوردی خان

کاشی کاری، فن معماری اسلامی و ظرافت و نفاست این رواق مربروط به دوران صفویه است. بانی این رواق، الهوردی خان از رجال خوشنام عصر صفوی است. ساخت بنای این رواق از سال ۱۰۱۳قمری شروع و تا سال ۱۰۲۱قمری ادامه پیدا کرد. یک سال پس از اتمام رواق، الهوری خان در شیراز در گذشت. پیکر وی را به مشهد آوردند و ایشان را در همین رواق دفن کردند.
تاریخچه رواق‌ها > دارالضیافه

«دارالضیافه» به معنای «خانه مهمان» است. این رواق در سال ۱۳۲۰قمری توسط قائم مقام سادات رضوی مرمت شد و همان‌طور که از اسمش پیداست سالن تشریفات و پذیرایی‌های رسمی آستان بوده‌است. این رواق به این دلیل به نام دارالضیافه، نامگذاری شد که سابقاً بعضی از مهمانان آستان در این مکان پذیرایی می‌شدند.
تاریخچه رواق‌ها > دارالسعاده

«دارالسعاده» به معنای «خانه خوبی و سرای نیک‌بختی» است. این بنا یکی از رواق‌های قدیمی و تاریخی حرم رضوی است. بانی این رواق الهیار خان، والی خراسان در سال ۱۲۵۱قمری می‌باشد.
تاریخچه رواق‌ها > گنبدحاتم خانی

بانی این رواق، وزیر شاه عباس کبیر، جناب «حاتم خان اردوباری تبریزی» ملقب به «اعتمادالدوله» از نوادگان خوجه نصیرالدین طوسی می‌باشد. حاتم خان در سال ۱۰۱۰قمری در این مکان برای خود آرامگاهی ساخت و در سال ۱۰۱۹قمری که در قلعه دمدم فوت کرد در همین مکان دفن شد.