stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
فرغانه
جغرافی

قسمت شمالی منطقه فرغانه توسط دشتهای کاراکالپاک و یازیوان و از سمت جنوب توسط رشته کوه آلای احاطه شده است. منطقه فرغانه در یک منطقه لرزه خیز قرار دارد. آب و هوای معتدل قاره ای، با زمستان های معتدل و گاهی بسیار سرد است. میانگین دما در ژانویه ۳.۲- درجه سانتیگراد و در ژوئیه ۲۸+ درجه سانتیگراد است. کمترین دما ۲۷.۹- درجه سانتیگراد بود. حداکثر دما ۴۲+ درجه سانتیگراد است. وزش باد شدید در قسمت غربی دره تاثیر منفی بر اقلیم دارد. میزان بارندگی سالانه از ۱۰۰ میلی‌متر در غرب (در اطراف خوقند) تا ۱۷۰ میلی‌متر در شرق و در دامنه کوه تا ۲۷۰ میلی‌متر، عمدتاً در بهار متغیر است. سیردریا از مرز شمال غربی دره می گذرد. اسفارا، ساه، شوهیمردون، اسفایرامسوی از رشته کوه آلای سرچشمه می گیرند. عمدتاً خاک‌های علفزار- باتلاقی، مراتع شنی در قسمت شمالی دره هستند. نمک های مختلف در سرزمین های جمهوری سوسیالیستی شوروی مرکزی در فرغانه رشد می کردند. واحه های صنوبر، توت و الماس در واحه ها و جنگل های سوزنی برگ و کاج در دره های رودخانه وجود دارد. گونه های جانوری در جنگل های سیردریا توگای زندگی می کنند. ماهی هایی مانند مارینکا، هالتر، کپور، آمازونکا، در مخازن موجود است.
تاریخ

منطقه فرغانه یکی از مراکز فرهنگ باستانی ازبکستان است.در این منطقه خانه‌های یافت شده از عصر حجر و سنگ‌، نشان می‌دهد که ابزار سنگی از زمان‌های بسیار دور مورد استفاده مردم این دره بوده است. کفتن کانال بزرگ فرغانه نقش مهمی در بررسی محوطه‌های باستانی منطقه داشته است و در حفری این کانال، آثاری از عصر مفرغ، دوران برده داری و زمین داری کشف و مورد مطالعه قرار گرفته است. منابع تاریخی قرن ده و یازده می گویند که این شهر از نظر آبادانی و وسعت بعد از اخسیکت بزرگترین شهر دره بوده است. شواهد باستان شناسی تایید می کند که شهر مرغیلان در قرن دهم روستایی بزرگ بوده و در قرن یازدهم تا دوازدهم به شکل روستایی کوچک درآمده است. آثار یافت شده در سکونت گاهای فرهنگ چست که به کشاورزی و دامداری می پردازند، برای مطالعه دره فرغانه اهمیت زیادی ایفا کرده و کاوش های باستان شناسی نشان می دهد که در منطقه فرغانه از قدیم افرادی زندگی می کردند که به شکار، کشاورزی، دامداری اشتغال داشتند و در مراحل بعدی وجود جامعه بشری شروع به توسعه فرهنگ کردند. فرغانه با طبیعت جذاب و زیبایی منحصر به فرد خود همه را مجذوب خود می کند.
تاریخچه فرغانه به دو تا سه هزاره قبل از میلاد برمی گردد. ساکنان این سرزمین از قدیم با سایر مردمان خاور دور، آسیای مرکزی و جنوبی پیوندهای فرهنگی نزدیک داشتند. به عنوان مثال می توان به «فرهنگ آندرونوو» (سه تا دو هزاره قبل از میلاد) که در منطقه فراغانه بسیار رایج است، یا طلسم «مار دو سر» که در منطقه سوه یافت می شود اشاره کرد اما اسلحه، وسایل منزل و سایر اقلام این دوره با آنچه در سایر نقاط آسیای مرکزی یافت می شود متفاوت است. با گشایش جاده بزرگ ابریشم، تأثیر فرهنگ چینی بر زندگی مردم فرغانه احساس می شود.
فرغانه در اوایل قرون وسطی به یکی از پل های ارتباطی آسیای مرکزی و چین تبدیل شد و محیط سیاسی-اجتماعی اینجا نیز تحت تأثیر این دو منطقه تغییر کرد. در زمان تیموریان صنایع دستی عامیانه مانند سایر صنایع رونق یافت. به عنوان مثال، مارگیلان در تولید ابریشم و محصولات ابریشم و ریشتان در زمینه سرامیک تخصص داشتند.
در ادبیات

در تمام متون تاریخی، فرغانه بخشی از خراسان ذکر شده است:
… و از ایشان بود ابوبکر محمدبن موسی الواسطی باصل خراسانی بود و از فرغانه صحبت جنید کرده بود و آن نوری عالمی بزرگوار بود و بمرو نشستی و وفاة وی آنجا بود پس از سیصد و بیست . واسطی گوید خوف و رجا دو ماهار اند کی از بی ادبی باز میدارند …
… شیخ الاسلام گفت که نام وی محمد بن موسی است المعروف بابن الفرغانی گویندکه اصل وی از خراسان بود از فرغانه از قدیمان و مهینان اصحاب جنید و نوریست …
در ادبیات فارسی بارها به فرغانه اشاره شده است.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| گفتم: ز کجایی تو؟ تسخر زد و گفت: ای جان |  | نیمیم ز ترکستان نیمیم ز فرغانه (مولوی) |
| از خم گیسوی درازش سخن |  | گاه به چین گاه به فرغانه بود (میرزا حبیب خراسانی) |
خال تو که صد ملک کند یکتنه تاراج  /   با حمله او لشکر فرغانه چه سازد (صفی علیشاه)
غزلیات حکیم نزاری:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| مرا چون نیست مأوایی نه در کوه و نه در صحرا |  | مرا چه مکه چه بطحا چه ترکستان چه فرغانه |
میرزا حبیب خراسانی:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| کاروانهای عجب با دف و ناقوس طلب |  | جرس از ساحت چین تا در فرغانه زدند |
دوره پیش از انقلاب

این شهر در سال ۱۸۷۶ تاسیس شد. مبتکر این بنیاد، ژنرال روسی، "مهاجم ترکستان" ام دی اسکوبلف (۱۸۴۳-۱۸۸۲) بود که برای مدت طولانی در آسیای مرکزی به ویژه در منطقه فرغانه خدمت کرد.
در ۱۸ ژوئن ۱۸۸۷، شهر این پروژه را تصویب کرده و بنیانگذار و سازنده اش فرماندار ارتش دوم الکساندر کنستانتینوویچ آبراموف بود. منطقه ای که برای ساخت این شهر در نظر گرفته شده بود در ۱۰-۱۲ کیلومتری شهر باستانی مارغیلان، منطقه باریکی که روستاهای یارمازار، سُم و چِرِمغان در آن قرار داشتند، بوده است. در ابتدا، شهر با ساختمان های مدرن تزئین شده بود: جلسه افسران (۱۸۷۸-۱۸۷۹)، اداره منطقه ای، ستاد پلیس، اداره پلیس، خزانه داری، اداره پست (۱۸۷۸-۱۸۸۰)، محل سکونت فرماندار (۱۸۷۹-۱۸۹۱)، پارک شهر (باغ) (۱۸۸۶-۱۸۸۷)، مدرسه مارینسکی (۱۸۹۰)، سالن بدنسازی برای زنان، داروخانه (۱۸۹۴)، ایستگاه راه آهن (۱۸۹۸)، کلیسای الکساندر نوسکی (۱۸۹۹)، سالن بدنسازی برای مردان، (۱۹۰۳)، تئاتر مهندسی برق (بعدها - سینما "عصر نو") (۱۹۰۸)، یک بیمارستان، یک زندان، یک بازار و بسیاری از مغازه ها.
مهم ترین وظیفه شهر: نقش دیدگاه نظامی-استراتژیک و اداری به خان سابق کوکند سپرده شد  و در ۲ مارس ۱۸۷۶، فرماندار استان نظامی، سرلشکر اسکوبلف منصوب شد.
دوره شوروی

تا اول نوامبر ۱۹۲۴ این شهر به نام اولین فرماندار منطقه نامیده می شد و سپس به شهر فرغانه تغییر نام کرد. فرغانه به آرامی در حال رشد بوده و قبل از هر چیز، شهری به سربازان و مقامات تخصص داده شده بود. دلیل توسعه آن دور بودن از راه آهن اصلی بود. رشد چشمگیر شهر تنها در قرن بیستم و به ویژه پس از جنگ بزرگ میهنی آغاز شد. در ۱ می ۱۹۳۰ مؤسسه آموزشی فرغانه تأسیس شده، در دوره سوسیالیستی تعداد زیادی کارخانه و شرکت صنعتی در فرغانه ساخته شد.
دوره شوروی > در دوران امروزی

فرغانه سال های متلاطم حکومت دیکتاتوری را پشت سر گذاشته و سرانجام در دوران استقلال احیای واقعی خود را یافته و وارد مرحله جدیدی از توسعه شد. به گفته اسلام کریم اف، رئیس جمهور ازبکستان، این شهر عنوان "فرغانه - گوهر آسیای مرکزی" را دریافت کرده است. منطقه فرغانه یکی از زیباترین، منحصر به فردترین و تاثیرگذارترین نقاط ازبکستان است که در سالهای استقلال در تاریخ ثبت شده و توجه زیادی به بهسازی و آبادی در منطقه می شود. در سال ۱۳۷۱ دروازه نمادین فرغانه به ارتفاع ۱۴ متر و طول ۲۶ متر ساخته شد. اکنون فرغانه دیگر یک مرکز صنعتی بزرگ نیست، که در اواخر دهه ۸۰ قرن بیستم بود. در طول ۲۰-۲۵ سال گذشته، تنها چند ساختمان مدرن در شهر ساخته شده است - یک هتل، یک زمین تنیس، یک بازار شهری و یک باغ. تعداد مراکز فرهنگی و تفریحی نیز کاهش چشمگیری داشته است. از ۱۵ سینما و باشگاه فعال در دهه ۱۹۸۰، اینک تنها یک تالار فعال است. کتابخانه ها بازسازی شده و اکثر مدارس ورزشی کودکان و باشگاه های ورزشی تعطیل یافتند. از اولین سال های استقلال، کار توسعه منطقه فرغانه با احیای ارزش های باستانی شهر، ستایش نام و میراث دانشمندان بزرگی که در اینجا زندگی و کار می کردند آغاز شد. در سال ۱۳۷۷ باغ بزرگی در مرکز شهر به مناسبت ۱۲۰۰ سالگرد دانشمند و متفکر بزرگ فرغانه ای احمد الفرغانی، ساخته شد که سهم بسزایی در پیشرفت علم جهان داشت. در کوچه باغ مجسمه باشکوهی از این دانشمند بزرگ قرار دارد. در طول سال های استقلال، این منطقه شاهد سه رویداد بزرگ با اهمیت بین المللی بوده است که عبارتند از:  یک هزار و دوصدمین سالگرد احمد الفرغانی، با همکاری یونسکو، نهصد و یکمین سالگرد عالم فقیه سلطان برهان الدین مرغیلانی، جشن دوهزارمین سالگرد شهر مرغیلان.
فرمان اولین رئیس جمهور جمهوری ازبکستان از اول جولان ۲۰۱۰ در مورد تشکیل طرح کلی شهر فرغانه تا سال ۲۰۲۰ خرسندی و رضایت همه ساکنان فرغانه را به دست‌آورد. ساختمان های باشکوه، امکانات تجاری و خدماتی، ۵ پارک و باغ، ۸ فواره، پل و جاده های عمومی که تلفیقی از هنر ملی و مدرن ساخته شده اند، تکمیل شده است. کاخ هنر با ۱۰۰۰ صندلی و یک آمفی تئاتر، استخرهای سرپوشیده و روباز ورزش های آبی، یک استادیوم ۲۰۰۰۰ نفری و بسیاری ساختمان های دیگر به شکوه شهر می افزایند.
جمعیت‌شناسی

از یکم ژانویهٔ ۲۰۱۴، این شهر ۳۴۰٬۶۰۰ نفر جمعیت داشت که آن را به سومین شهر بزرگ درهٔ فرغانه تبدیل کرد.
برای اولین‌بار از زمان تأسیس، این شهر متشکل از روس‌ها بود. در سال ۱۹۱۱، جمعیت آن ۱۱٬۸۹۲ نفر بود. شامل ۷٬۵۳۴ روس (۶۳٪)، ۲٬۵۹۰ سارت (۲۲٪). طبق سرشماری سال ۱۹۲۶، از ۱۴٬۲۷۵ ساکن، ۷٬۹۴۲ نفر روس (۵۵٪)، اوکراینی ۶۶۷ (۴٫۶٪)، یهودی ۵۱۴ (۳٫۶٪) و ازبک فقط ۳٬۰۱۱ نفر (۲۱٫۰٪) بودند.
از سال ۲۰۱۳، فرغانه تقریباً تک‌قومی بوده‌است - ۳۱۶٬۲۶۸ ازبک (۹۰٫۰٪) از ۳۵۰٬۶۰۰ ساکن شهر. علاوه‌بر ازبک‌ها، ۱۲٬۰۸۴ روس (۳٫۴٪)، ۳٬۱۱۴ تاجیک (۱٫۱٪) و ۶۲۶ تاتار (٪۰٫۲) در فرغانه زندگی می‌کنند. آذربایجانی‌ها، ارمنی‌ها، یهودی‌ها، آلمانی‌ها و مردمی از سایر ملیت‌ها نیز وجود دارند. اکثریت قریب به اتفاق مردم مذهب سنی را به رسمیت می شناسند. شیعیان، مسیحیان ارتدوکس، پروتستان‌ها و یهودیان نیز وجود دارند.
کروم اواس

| 0 | 1 |
| --- | --- |
سیستم‌عامل کروم نسخه ۸۷ دسکتاپ: سیستم‌عامل کروم نسخه ۸۷ دسکتاپ
توسعه‌دهنده: گوگل
نوشته شده به زبان: سی و سی++
خانواده: لینوکس
انتشار پایدار: ۱۰۰٫۰٫۴۸۹۶٫۶۴   ۱ آوریل ۲۰۲۲؛ ۲ سال پیش (۲۰۲۲-01}})
انتشار آزمایشی: بتا   ۱۰۰٫۰٫۴۸۹۶٫۵۴   ۲۴ مارس ۲۰۲۲؛ ۲ سال پیش (۲۰۲۲-24}})
روش روزآمدسازی: انتشار غلتان
مدیر بسته: پورتج
گونه هسته: یکپارچه (لینوکس)
پیش فرض واسط کاربر: گوگل کروم
 پروانه: اختصاصی
وبگاه رسمی: 
سیستم‌عامل کروم (گاهی به‌عنوان کروم‌اواس نامیده می‌شود) یک سیستم‌عامل مبتنی بر لینوکس است که توسط گوگل طراحی شده‌است. این سیستم‌عامل از نرم‌افزار آزاد سیستم‌عامل کرومیوم مشتق شده است و از مرورگر وب گوگل کروم به عنوان واسط کاربری اصلی خود استفاده می‌کند. برخلاف سیستم‌عامل کرومیوم، سیستم‌عامل کروم نرم‌افزار اختصاصی است.
گوگل این پروژه را که سپس بر اساس اوبونتو، در ژوئیه ۲۰۰۹ اعلام کرد، آن را به عنوان یک سیستم‌عامل تصور کرد که در آن برنامه‌ها و داده‌های کاربر در ابر قرار دارند؛ بنابراین سیستم‌عامل کروم در اصل برنامه کاربردی وب را اجرا می‌کند.
کد منبع و یک نسخه نمایشی عمومی در نوامبر آن سال ارائه شد. اولین سیستم‌عامل کروم لپ‌تاپ که به عنوان کروم‌بوک شناخته می‌شود، در مه ۲۰۱۱ وارد شد. محموله‌های اولیه کروم‌بوک از سامسونگ و ایسر در ژوئیه ۲۰۱۱ انجام شد.
سیستم‌عامل کروم، دارای یک پخش‌کننده رسانه یکپارچه و مدیر فایل است. از برنامه‌های وب پیشرو و برنامه‌های کروم پشتیبانی می‌کند. اینها شبیه برنامه‌های کاربردی بومی و همچنین دسترسی از راه دور به دسکتاپ هستند. از آنجایی که دستگاه‌های کروم‌اواس بیشتری وارد بازار شده‌اند، اکنون سیستم‌عامل به ندرت جدا از سخت‌افزاری که آن را اجرا می‌کند، ارزیابی می‌شود.
برنامه‌های اندروید در سال ۲۰۱۴ برای سیستم‌عامل در دسترس قرار گرفتند و در سال ۲۰۱۶، دسترسی به برنامه‌های اندروید به‌طور کامل در دستگاه‌هایی کروم‌اواس پشتیبانی‌شده در گوگل پلی ارائه شد. پشتیبانی از ترمینال لینوکس و برنامه‌های کاربردی، معروف به Project Crostini, در سال ۲۰۱۸ با کروم‌اواس ۶۹ در کانال پایدار منتشر شد. این کار از طریق یک هسته سبک‌وزن لینوکس که کانتینرها را در داخل یک ماشین مجازی اجرا می‌کند، امکان‌پذیر شد.
محمدحسن اعتمادالسلطنه

برای دیگر کاربردها، اعتمادالسلطنه را ببینید.
| محمدحسن اعتمادالسلطنه | محمدحسن اعتمادالسلطنه |
| --- | --- |
نام اصلی: محمدحسن خان مقدم
زاده: ۲۱ شعبان ۱۲۵۶ ۲۶ شهریور ۱۲۲۲ تهران
درگذشته: ۱۷ شوال ۱۳۱۳ ۱۳ فروردین ۱۲۷۵ (۵۳ سال) تهران سکته قلبی
آرامگاه: وادی‌السلام نجف
لقب: صنیع‌الدوله، اعتمادالسلطنه
پیشه: نویسنده، جغرافی‌دان، تاریخ‌نگار
زمینه کاری: وزیر انطباعات و مترجم ناصرالدین شاه
ملیت:  ایران
همسر(ها): عزت ملک خانم ملقب به اشرف‌السلطنه
فرزند(ان): عذرا
پدر و مادر: حاج علی خان حاجب‌الدوله و خورشیدخانم
محمدحسن خان مقدم مراغه‌ای (۲۱ شعبان ۱۲۵۶ مراغه، ۱۳ فروردین ۱۲۷۵ تهران)، ملقب به صنیع‌الدوله و سپس اعتمادالسلطنه، نویسنده، و سیاستمدار نامدار عصر ناصری و صاحب تألیفات بسیاری در زمینه‌های گوناگون بود او همچنین از رجال دربار دورهٔ قاجار و عهد ناصرالدین شاه و صاحب کتاب‌های بسیار بود.
زندگی

محمدحسن پسر چهارم حاجی علی‌خان اعتمادالسلطنه، حاجب‌الدولهٔ دربار ناصری و قاتل امیرکبیر بود و مادرش خورشیدخانم دختر آقاخان سردار و نوه مصطفی‌قلی‌خان، نابرادری آقامحمدخان قاجار بود. سایر اجداد او نیز عمدتاً خدمتگزار دودمان قاجار بوده‌اند. او در ۲۱ شعبان ۱۲۵۶ قمری به دنیا آمد. در ۱۲۶۷ ق. از دارالفنون فارغ‌التحصیل شد و یک سال بعد وکیل نظام گردید. او به تدریج مناصب نظامی را طی کرد تا اینکه در ۱۲۷۵ به درجهٔ سرهنگی دست یافت.
در ۱۲۸۰ ق. به عنوان نمایندهٔ نظامی به سفارت ایران در پاریس رفت و چهار سال در آنجا ماند. در این مدت زبان فرانسه را تکمیل کرد و به مطالعهٔ بیشتر پرداخت. در ۱۲۸۴ به دارالخلافه برگشت و به سرعت مترجم حضور ناصرالدین‌شاه گردید. در ۱۲۸۷ مدیریت روزنامهٔ رسمی و کمی بعد ریاست دارالترجمه دربار را به او سپردند.
محمدحسن در ۱۲۹۰ ق. معاون وزارت عدلیه شد. در ۱۲۹۸ رئیس دارالتألیف، در ۱۲۹۹ عضو مجلس شورای دولتی و در ۱۳۰۰ وزیر انطباعات گردید.
اعتمادالسلطنه از اولین کسانی بود که سانسور کتاب و مطبوعات را در ایران پیشنهاد کرد و در نامه‌ای به ناصرالدین شاه از ضرورت سانسور و اینکه چنین دستگاهی امروز در همه ملل متمدن مرسوم است سخن گفته بود و ظاهراً ناصرالدین شاه با این پیشنهاد موافق بود، البته خود اعتمادالسلطنه از اولین کسانی بود که پیش از تدوین قانون سانسور، گرفتار آن شد. از جمله نسخه‌های کتاب «سرگذشت خر» یا «منطق الحمار» را که وی ترجمه کرده بود به دستور ناصرالدین شاه جمع‌آوری کردند.
در ۱۳۰۴ به دریافت لقب اعتمادالسلطنه نائل شد. او همچنین مدتی محتسب شهر تهران و مسئول بنایی ساختمان‌های سلطنتی و قراردادهای آنها را به عهده داشت.
والی‌گری شوشتر، نایب الولایه خوزستان و ژنرال آجودانی شاه از دیگر مشاغل وی بود.
اعتمادالسلطنه از نظر فردی شخصیتی محافظه‌کار داشت، اما از نظر سیاسی، مترقی و روشن بود.
مدارج علمی وسیاسی

وی در دانشگاه پاریس، تاریخ، جغرافیا و ادبیات فرانسوی آموخت و همچنین در مدت اقامتش در فرانسه زبان انگلیسی را نیز فرا گرفت. در مراجعت به تهران ناصرالدین شاه وی را به سمت ریاست دارالترجمه همایونی و مترجم مخصوص شاه و همچنین وزیر انطباعات (چاپ و نشر) گمارد. در این سمت وی موفق شد تعداد زیادی از کتب اندیشمندان هم عصر خویش را ترجمه و به نام خود منتشر کند. وی که از نتایج مطالعات شرق‌شناسان آگاهی داشت و در تباین میان افسانه و تاریخ غورها کرده بود گامی نوین در نوشته‌های خود برداشت و استناد کردن به نوشته‌های یونانی مانند هرودوت، استرابون و گزنفون را آموزانید.
به خاطر شهرت زیاد وی، انجمن جغرافیایی پاریس وی را در دو انجمن آسیایی لندن و انجمن جغرافیایی روسیه به عنوان یکی از اعضای خود برگزید. اعتمادالسلطنه بیشتر جانب روسها بود از همین رو بین شاه و سفارت روس رابط و در ماجرای گرفتن قرض از روسیه، پیغام بر مخصوص شاه به سفارت روسیه بود.همچنین چون وی به دربار شاه راه داشت، نکته‌های قابل توجهی از زندگی رجال، وضع اجتماعی، زد و بندهای سیاسی و مسائل پشت پرده به نگارش درآورده‌است. این کتاب به عنوان روزنامه خاطرات از منابع سودمند مطالعهٔ تاریخ سیاسی و اجتماعی دورهٔ ناصری محسوب می‌شود.
اعتمادالسلطنه یک ماه پیش از کشته شدن ناصرالدین شاه، در سن پنجاه سالگی و در تهران به علت سکته درگذشت.
طبق وصیت اعتمادالسلطنه، تمام دارایی و کتابخانه وی را ناصرالدین شاه متصرف شد؛ البته شاه مقداری مسکوک طلا را ضبط کرد و بقیه را به وارثانش بازگرداند. اشرف السلطنه همسرش نیز برخی از کتب اعتمادالسلطنه را مانند نسخه خطی روزنامه خاطرات به کتابخانه آستان قدس رضوی تقدیم کرد.
کتاب‌نامه

به ترتیب الفبا به شرح زیر می باشد:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  التدوین فی احوال جبال شروین  المآثر و الآثار  پولتیک‌ حالیه روس و انگلیس در آسیا  تاریخ اسکندر سوم (ترجمه)  تاریخ ۴۲ سالهٔ سلطنت شاه  تاریخ‌ خانواده رومانوف  تاریخ سلماس  تاریخ سوادکوه  تاریخ‌ صدور قاجاریه  تاریخ مرو  تاریخ مغرب‌الاقصی (ترجمه)  تاریه نیکلای دوم  تاریخ سال ۱۲۶۹  تاریخ اشکانیان تور دو مند (ترجمه)  حاجی بابا (ترجمه)  حجه السعاده(رساله وقایع سنه ۶۱)  خانم انگلیسی  خرنامه (منطق‌الحمار)  خلسه مشهور به خواب‌نامه   خیرات حسان  |  دره‌التیجان فی تاریخ بنی‌الأشکان  رساله ختان  رساله قواعد نظام  روزنامه خاطرات شرح خاطرات وی  روزنامهٔ سفر مازندران  ژغرافی (طالقان)  مجلدات مرآة البلدان (معنی فارسی: آینهٔ شهرها)  مطلع الشمس (در سه جلد)  تاریخ منتظم ناصری  سفرنامه تفلیس  شرح حال مادموازل مونت پانسیه  شرح حال ولتر (ترجمه)  شجره قاجار  شرح حال فضولی  قصه زمرد سلطان  کتابچه انحصار تنباکو  کتابچه راه آهن انگلیس  کتابچه کشتی  کتابچه نظم دارالشوری  کشف معایب انگلیس  مادام دوپاری  |  پرتره محمدحسن خان صنیع‌الدوله   من نوکر ایرانم  خانه دیکسون حکیم رفتم. سفارت انگلیس به‌واسطه شرحی که از انگلیس در روزنامه اطلاع بد نوشته بودند از من رنجیده. به جهنم! باز هم به جهنم! من نوکر ایرانم نه نوکر انگلیس.  روزنامه خاطرات اعتمادالسلطنه، ص ۳۷۶    |
فهرست جنگ‌های ارمنستان
Peacekeeping missions

| Mission | Start-date | End-date | Location | Troops deployed |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  KFOR | ۲۰۰۴ | ۲۰۱۲ |  کوزوو | ۷۰ |
|  MNF-I | ۲۰۰۵ | ۲۰۰۸ |  عراق | ۴۶ |
|  نیروهای بین‌المللی کمک به امنیت | ۲۰۰۸ | Ongoing |  افغانستان | ۱۳۰ |
|  نیروهای حافظ صلح سازمان ملل مستقر در لبنان | ۲۰۱۴ | Ongoing |  لبنان | ۳۳ |
:
ابرعنکبوت!

| 0 | 1 |
| --- | --- |
کارگردان: مایک مندز
تهیه‌کننده: شیکد برنسون پاتریک اوالد تراویز استیونز
بازیگران: لین شی گرگ گرانبرگ ری وایز کلیر کریمر لوید کافمن پاتریک بوشو لومباردو بویار
تدوین‌گر: مایک مندز
شرکت تولید: Epic Pictures Group
توزیع‌کننده: پارامونت پیکچرز
تاریخ‌های انتشار:  ۱۸ اکتبر ۲۰۱۳ (۲۰۱۳-۱۰-۱۸)  
مدت زمان: ۸۰ دقیقه
کشور: آمریکا
زبان: انگلیسی 
ابرعنکبوت! (انگلیسی: Big Ass Spider!) فیلمی در ژانر کمدی ترسناک و علمی–تخیلی است که در سال ۲۰۱۳ منتشر شد.
خلاصه فیلم

یک عنکبوت فضایی غول‌پیکر از آزمایشگاه ارتش می‌گریزد و به شهر لس‌آنجلس یورش می‌آورد. گروهی از دانشمندان مامور می‌شوند تا به کمک ارتش شهر را نجات دهند...
بازیگران

گرگ گرانبرگ در نقش الکس ماتیس
ری وایز در نقش براکستون تانر
کلیر کریمر در نقش کارلی برانت
لوید کافمن در نقش خودش
پاتریک بوشو در نقش لوکاس
لومباردو بویار در نقش خوزه راموس
کنارنگ

برای دیگر کاربردها، کنارنگ (ابهام‌زدایی) را ببینید.
کُنارَنگ یا کَنارنگ واژه‌ای است پهلوی و لقب مرزبانان ابرشهر و شهر مرکزی آن نیشابور در روزگار ساسانیان بوده‌است. اگرچه به گونهٔ گسترده‌تر به فرمانروای هر سرزمین دیگری هم گفته شده‌است. کنارنگ یک منصب نظامی نیز شمرده می‌شده که در برخی خاندان‌ها کنارنگی موروثی بوده‌است.
مهری از دوره ساسانی (پنجم میلاد) که در آن به پارسی میانی نام ''Perozhormizd پسر کنارنگ'' ابرشهر (نیشابور) حکاکی شده. این مهر در موزه بریتانیا نگهداری می‌شود.
این واژه در زبان سریانی به ریخت قـَنارَق آمده‌است.
به عنوان نمونه‌ای تاریخی از کاربرد این واژه به سرگردانی یزدگرد سوم در جستجوی سپاه برای جنگ با عرب‌ها باید اشاره کرد که در آن زمان کنارنگ طوس از پذیرفتن شاهنشاه ایران خودداری ورزید. این کنارنگ همان است که ابومنصور معمری نویسندهٔ مقدمهٔ شاهنامهٔ ابومنصوری نسب خود را به او می‌رساند در مقدمهٔ شاهنامهٔ ابومنصوری از کنارنگ به تفصیل سخن رفته‌است. از جمله آمده‌است که «کنارنگ پسر سرهنگ پرویز بود و به کارهای بزرگ او رفتی.» از کارهای کنارنگ که در مقدمهٔ شاهنامهٔ ابومنصوری برشمرده شده‌است موارد زیر را یاد می‌توان کرد:
درآویختن با قیصر روم در جنگ خسرو پرویز با رومیان و گرفتن قیصر و آوردن وی پیش شاه.
نبرد با ساوه شاه ترک بر در هری (=هرات) و افکندن وی با نیزه.
در مقدمهٔ شاهنامهٔ ابومنصوری چنین آمده‌است که خسرو پرویز به سبب کامیابی کنارنگ در جنگ هری، فرمانداری نیشابور را به وی داد؛ و فرمانداری طوس خود پیش‌تر به وی داده شده بود.
پیوند=|بندانگشتی
موش شنی چاق

| موش شنی چاق محدودهٔ زمانی: Late Miocene تا امروزه  PreЄ Є O S D C P T J K Pg N      | موش شنی چاق محدودهٔ زمانی: Late Miocene تا امروزه  PreЄ Є O S D C P T J K Pg N      |
| --- | --- |
موش شنی چاق، Psammomys obesus: موش شنی چاق، Psammomys obesus
وضعیت حفاظت: وضعیت حفاظت
 کمترین نگرانی  (IUCN 3.1):  کمترین نگرانی  (IUCN 3.1)
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: طنابداران
رده:: گوشتی‌بالگان
راسته:: جوندگان
تیره:: موشان
سرده:: Psammomys
گونه:: obesus
موش شنی چاق (نام علمی: Psammomys obesus) نام یک گونه از زیرخانواده جربیل است.
ماریا خفالیبوگ

| ماریا خفالیبوگ | ماریا خفالیبوگ |
| --- | --- |
زادهٔ: ۴ فوریهٔ ۱۹۳۳ ورشو ، لهستان
درگذشت: ۱۵ مارس ۲۰۲۴ (۹۱ سال)
ملیت:  لهستان
محل تحصیل: مدرسه ملی فیلم ووچ
پیشه: بازیگر
سال‌های فعالیت: ۱۹۵۶–۲۰۱۵
همسر(ها): آندژی کوپیچینسکی   مارک بارگیه‌ئوفسکی
ماریا تِـرِسا خِـفالیبوگ-کوپیچینسکا (لهستانی: Maria Teresa Chwalibóg-Kopiczyńska؛ ۴ فوریهٔ ۱۹۳۳ – ۱۵ مارس ۲۰۲۴) بازیگر اهل لهستان بود.
از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته است، می‌توان به زیبا و ثروتمند بودن بهتر است، زنی تنها، کورچاک و انگشتری با نشان عقاب تاج‌دار اشاره نمود.‌
چلنج کاپ آسیا

با چلنج لیگ آسیا اشتباه نشود.
تورنمنت فوتبال
| 0 | 1 |
| --- | --- |
لوگوی رسمی جام مبارزان کنفدراسیون فوتبال آسیا: لوگوی رسمی جام مبارزان کنفدراسیون فوتبال آسیا
سال بنیان‌گذاری: ۲۰۰۶
سال تعطیلی: ۲۰۱۴
منطقه: آسیا (ای‌اف‌سی)
شمار تیم‌های حاضر: ۸
قهرمان آخر:  فلسطین (۱ قهرمانی)
موفق‌ترین تیم:  کرهٔ شمالی (۲ قهرمانی)
وبگاه: Official website
جام مُبارزان کُنفدراسیون فوتبال آسیا (به انگلیسی: AFC Challenge Cup) یک تورنمنت فوتبال  منحل شده که میان تیم‌های ملی اعضای ضعیف تر کنفدراسیون فوتبال آسیا برگزارمی شد. اولین دوره این مسابقات در سال ۲۰۰۶ در بنگلادش و نپال با شرکت ۱۶ تیم برگزار شد و با قهرمانی تیم افغانستان به پایان رسید. دوره بعدی این مسابقات سال ۲۰۰۸ در هند برگزارشدوهندقهرمان شد. قهرمان این مسابقات و فاتح دوره سوم رقابت‌ها  در سال ۲۰۱۰(کره شمالی) برگزار شد برای شرکت در جام ملت‌های آسیا ۲۰۱۱ برگزیده شدند وقهرمان سال ۲۰۱۲ این مسابقات(کره شمالی)وقهرمان سال ۲۰۱۴(افغانستان)به مسابقات جام ملتهای آسیا ۲۰۱۵ راه یافتند. در حال حاضر جام همبستگی آسیا (AFC Solidarity Cup) به جای این مسابقات برگزار می شود.
تاریخچه

با آغاز ریاست محمد بن همام قطری بر ای‌اف سی و در چارچوب برنامه‌های او برای نوسازی ساختار فوتبال آسیا قرار بر این شد که مسابقات مقدماتی جام جهانی، مقدماتی جام قهرمانی فوتبال ملت‌های آسیا و مسابقات باشگاهی قاره به شکلی برگزار شود که با کاهش مسابقات بین تیم‌های بسیار قوی و بسیار ضعیف فوتبال قاره، انگیزه هر دو گروه برای شرکت در مسابقات افزایش پیدا کند. در این چارچوب کشورهای عضو ای‌اف‌سی (که هم‌اکنون با اضافه شدن استرالیا از ژانویه ۲۰۰۶ و عضویت جزایر ماریانا شمالی ۴۶ عضو دارد) با توجه به سطح مهارت و سابقه فوتبالی‌شان به سه درجه پیشرفته، در حال پیشرفت و نوظهور تقسیم شدند. تیم‌های قرار گرفته در گروه کشورهای نوظهور در مسابقات مقدماتی جام ملت‌های آسیا شرکت نمی‌کنند و به جای آن تورنمنت جدیدی با نام جام مبارزان کنفدراسیون فوتبال آسیا به عنوان مرحله انتخابی جام ملت‌های آسیا برای آنان طراحی شد.
فقط تیم‌های قرار گرفته در گروه کشورهای نوظهور حق شرکت در این مسابقات را دارند. اما با صلاحدید ای‌اف‌سی ممکن است از کشورهای دیگر نیز برای شرکت در این مسابقات دعوت شود. هند و بنگلادش در مسابقات سال ۲۰۰۶ از گروه در حال پیشرفت در این مسابقات شرکت کردند.
مرغ باران شیرجه‌زن

| مرغ باران شیرجه‌زن | مرغ باران شیرجه‌زن |
| --- | --- |
مرغ باران شیرجه‌زن، Pelecanoides: مرغ باران شیرجه‌زن، Pelecanoides
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: طنابداران
رده:: پرندگان
راسته:: کبوتردریایی‌سانان
تیره:: Pelecanoididae
سرده:: Pelecanoides
مرغ باران شیرجه‌زن (نام علمی: Pelecanoides) نام یک سرده از تیره مرغ‌سقانمایان است.
گونه‌ها

مرغ سقانمای پرویی Pelecanoides garnotii
Magellanic diving petrel Pelecanoides magellani
South Georgia diving petrel Pelecanoides georgicus
Common diving petrel Pelecanoides urinatrix
ال‌اچ‌اس ۱۱۴۰

| 0 | 1 |
| --- | --- |
 Artist's impression of LHS 1140 and LHS 1140b.:  Artist's impression of LHS 1140 and LHS 1140b.
اطلاعات رصدی  مبدأ J2000.0      اعتدال J2000.0: اطلاعات رصدی  مبدأ J2000.0      اعتدال J2000.0
صورت فلکی: Cetus
بُعد: 00h 44m 59.33091s
میل: ‏ 17.5428″ 16′ ‎−15°
قدر ظاهری (V): 14.18
مشخصات: مشخصات
مرحلهٔ تکامل: Red dwarf
نوع طیف: M4.5V
اخترسنجی: اخترسنجی
سرعت شعاعی (Rv): ۲۹۹۸۸۶۲۶۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰♠−۱۳٫۷۴±۰٫۴۲ ک.م./ث
حرکت خاص (μ):  بعد: ۳۱۸٫۱۵۲ mas/yr   میل: −۵۹۶٫۶۲۳ mas/yr 
اختلاف‌منظر (π): ۶۶٫۸۲۸۷ ± ۰٫۰۴۷۹ mas
فاصله: ۴۸٫۸۰ ± ۰٫۰۳ سال نوری  (۱۴٫۹۶ ± ۰٫۰۱ پارسک)
جزئیات: جزئیات
جرم: ۶۹۹۹۱۸۴۴۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰♠۰٫۱۸۴۴±۰٫۰۰۴۵ M☉ 
شعاع: ۶۹۹۹۲۱۵۹۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰♠۰٫۲۱۵۹±۰٫۰۰۳۰ R☉
درخشندگی: ۶۹۹۷۳۸۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰♠۰٫۰۰۳۸±۰٫۰۰۰۳ L☉
گرانش سطحی (log g): ۷۰۰۰۵۰۴۱۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰♠۵٫۰۴۱±۰٫۰۱۶ cgs
درجه حرارت: ۷۰۰۳۳۰۹۶۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰♠۳,۰۹۶±۴۸ کلوین
فلزینگی [Fe/H]: ۳۰۰۰۸۵۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰♠−۰٫۱۵±۰٫۰۹ dex
چرخش: ۷۰۰۷۱۱۳۱۸۴۰۰۰۰۰۰۰۰۰♠۱۳۱±۵ d
سن: >۵ میلیارد سال
نام‌گذاری‌های دیگر: نام‌گذاری‌های دیگر
 GJ ۳۰۵۳، کاتالوگ ستاره‌ای ۲۷۰–۵۸، کاتالوگ ستاره‌ای ۲۶۸–۳۸، کاتالوگ ستاره‌ای ۱۱۴۰، کاتالوگ ستاره‌ای ۲۴۶۵، ماهواره نقشه‌بردار فراخورشیدی گذران-۲۵۶، 2MASS J00445930-1516166 :  GJ ۳۰۵۳، کاتالوگ ستاره‌ای ۲۷۰–۵۸، کاتالوگ ستاره‌ای ۲۶۸–۳۸، کاتالوگ ستاره‌ای ۱۱۴۰، کاتالوگ ستاره‌ای ۲۴۶۵، ماهواره نقشه‌بردار فراخورشیدی گذران-۲۵۶، 2MASS J00445930-1516166 
ارجاعات پایگاه‌های داده: ارجاعات پایگاه‌های داده
سیمباد: اطلاعات
ARICNS: اطلاعات
ال‌اچ‌اس ۱۱۴۰ (انگلیسی: LHS 1140) یک ستاره کوتوله سرخ در صورت فلکی نهنگ است. این ستاره بر اساس اندازه‌گیری اختلاف منظر ستاره‌ای، ۴۸٫۸ سال نوری (۱۵٫۰ پارسک) از خورشید فاصله دارد.
» کوته‌نوشت (Luyten Half-Second Catalogue) است که به فهرست ستارگان نیمه دوم لویتن با حرکات مناسب بیش از نیم ثانیه قوس سالانه اشاره دارد.[۵] این ستاره بیش از ۵ میلیارد سال سن دارد و تنها حدود ۱۸ درصد جرم خورشید و ۲۱ درصد شعاع آن است.[۶] دوره چرخش ال‌اچ‌اس ۱۱۴۰ ۱۳۰ روز است. هیچ برون‌داد شراره‌ای از آن مشاهده نشده است.
منظومهٔ سیاره‌ای

تا اکتبر ۲۰۲۳ ال‌اچ‌اس ۱۱۴۰ دارای دو سیارهٔ تأیید شده بوده است که به دور آن می‌چرخند.
اولین موردی که کشف شد LHS 1140 b بود که توسط پروژه MEarth در سال ۲۰۱۷ با استفاده از روش ترانزیت کشف شد. سرعت‌های شعاعی بعدی توسط ابزار جستجوگر سیاره با سرعت شعاعی بالا برای تأیید سیاره و اندازه‌گیری جرم اندازه‌گیری شد.[۷]