سد گتوند
انتقادها به طرح و پاسخ‌ها > اثر سد گتوند بر شوری رود کارون

از پیش از زمان آبگیری سد گتوند و پس از آن نقدهایی نسبت به شور کردن آب رود کارون توسط دریاچه این سد به دلیل واقع شدن بر سازند گچساران و مجاورت با کوه‌های نمکی منتشر شده است. این نقدها باعث نگرانی‌های گسترده و در نتیجه تعویق چندباره زمان آبگیری آن شده بود.
مهدی قمشی استاد مهندسی آب دانشگاه شهید چمران اهواز می‌گوید که سد گتوند مثل یک بمب ساعتی عمل خواهد کرد. وی اعلام کرد آب موجود در لایه‌های پائین این سد شورتر از آب خلیج‌فارس شده و میزان شوری یا EC لایه‌های پائین مخزن این سد در سال ۱۳۹۲ به رقمی معادل ۱۸۵ هزار واحد رسیده است. قمشی می‌گوید در مراحل ابتدایی ساخت سد گتوند به هشدار کارشناسان مبنی بر برخورد دریاچه سد به معادن نمک در پنج تا ۹ کیلومتری آن بی‌اعتنایی شد که نتیجه آن شور شدن تدریجی آب دریاچه این سد و رود کارون است.
همچنین بر اساس مطالعات مؤسسه آب دانشگاه تهران، در صورت عدم احداث سد گتوند متوسط شاخص کیفیت آب (TDS) در شهر گتوند ۷۳۲ می‌بود. اما پس از حدود ۱۱ سال از بهره‌برداری این سد، متوسط TDS خروجی سد گتوند از ۶۷۰ کمتر شده است یعنی با توجه به توزیع زمانی و فصلی، کیفیت آب پایین دست سد، بهتر از زمان قبل از احداث سد شده است. همچنین طبق مقاله‌ای بر مبنای آمار وزارت نیرو بررسی شوری آب از سال ۱۳۸۰ تا ۱۳۹۵ در محل سد گتوند نشان داد که کیفیت آب در محل سد
تنظیمی گتوند تغییر ملموسی نسبت به شرایط قبل از آبگیری نداشته است. همچنین با تأیید افزایش شدید املاح در آب رودخانه طی این سالها، آن را به کاهش شدید جریان
رودخانه که از سال آبی ۱۳۸۶–۱۳۸۷ یعنی سه سال پیش از آبگیری سد شروع شد و ورودی پساب‌ها نسبت داده است.
امین حسین رحیمی عضو شورای اداری استانداری خوزستان نیز وضعیت شوری مخزن سد را نامناسب و آمارهای اعلام شده از سوی مجری طرح را نادرست می‌داند وی می‌گوید میزان شوری آب پشت سد گتوند به شکل قابل ملاحظه‌ای افزایش یافته و ۱۵ تا ۲۵ درصد از میزان شوری رودخانه کارون متأثر از سد گتوند است. ۳ سال پس از آبگیری سد ای‌سی آب پشت دریاچه سد گتوند بین ۱۸۰۰ تا ۲۲۰۰ میکروموس بر سانتی‌متر مربع است. وی می‌افزاید مطالعاتی که روی داده‌های آماری یک سال سد گتوند علیا که برای نخستین بار و به صورت مستقل انجام شده نشان می‌دهد که در این یک سال (از بهمن ۹۰ تا اسفند۹۱) تجمع شوری در سد گتوند ثابت نبوده و مرتب رو به افزایش است و مقدار نمک تجمع یافته در مخزن سد گتوند در این یک سال بیش از دو برابر شده است. وی وزن نمک ذخیره شده در آب مخزن در انتهای سال ۹۰ را حدود ۳/۳ میلیون تن بوده و در پایان سال ۹۱، ۸/۷ میلیون تن اعلام‌کرد.
در مورد شوری آب کارون گزارشی در مورد کیفیت آب در شهر شوشتر در پایین دست سد گتوند انجام شده است. در این گزارش مردم شهر شوشتر اطهار داشته‌اند پس از آبگیری این سد، آب آشامیدنی شهر شوشتر که قبل از آبگیری سد کیفیت بسیار عالی داشت، دیگر قابل آشامیدن نیست، باغهای مرکبات از بین رفته‌اند و مردم مجبورند آب را از فروشگاه‌ها بخَرند یا دستگاه نمک‌زدایی خانگی نصب کنند. مهندس چهارمحالی رئیس وقت اداره میراث فرهنگی شوشتر نیز اعلام کرد پس از آبگیری سد گتوند اثر شوری بر دیواره آثار تاریخی سازه‌های آبی شوشتر که میراث جهانی یونسکو می‌باشد، شکل گرفته است. برخی بررسی‌های میدانی خبرنگاران از محل خروج آب از سد گتوند تا پایین دست تا اهواز نشان می‌دهد هدایت الکتریکی و شوری آب در خروجی سد مطلوب و بدون تغییر محسوس با قبل از آبگیری است ولی طبق بررسی میدانی خبرنگار روزنامه خراسان در سال ۱۴۰۰،  به دلیل توسعه صنعت و کشاورزی بعد از احداث این سد و ریخته شدن مستقیم پساب شور آن‌ها به رود کارون، هدایت الکتریکی آب این رود که در خروجی سد گتوند ۱۰۲۴ میکرو ماوس بر سانتی‌متر مربع بوده در محل شهر اهواز به بالای ۵۰۰۰ میکرو ماوس بر سانتی‌متر مربع می‌رسد.
از سوی دیگر طبق آمار اعلام شده از سوی وزارت نیرو، عامل اصلی تغییر وضعیت شوری کارون در اثر ساخت سد گتوند نبوده است و عامل اصلی نزدیک به نصف شدن آورد آب کارون از سال آبی ۱۳۸۷–۱۳۸۶ و همچنین افزایش چشمگیر مساحت کشاورزی و صنایع بعد از ساخت سد گتوند در پایین دست این سد بوده که این صنایع با مدیریت نکردن پساب شور خود، آن را بدون تصفیه مستقیم به کارون ریخته‌اند. سازندگان سد و برخی مقالات که بر مبنای آمارهای رسمی دولتی تهیه شده‌اند بیان کرده‌اند که این سد هیچ تأثیری بر افزایش شوری آب کارون نگذاشته و اهداف مدلسازی پیش‌بینی آینده سد در مورد کنترل کیفیت آب خروجی بهتر از پیش‌بینی طرح محقق شده‌اند. مشکات، مهندس زمین‌شناس شرکت مهاب قدس و عضو تیم تهیه‌کننده نقشه زمین‌شناسی سد می‌گوید نتایج کیفیت آب خروجی از سد گتوند بعد از ساخت از مدلسازی‌های مدیریت مخزن سد گتوند که قبل از آبگیری سد پیش‌بینی شده بهتر انجام شد و EC آب رهاسازی شده در ۱۰ سال اول بهره‌برداری همواره به‌صورت ثابت طبق طرح مدیریت شد.