سیوند
ریشه‌شناسی نام سیوند > تاریخچه پیدایش سیوند

سیوند در عهد صفویه در نزدیکی امامزاده عقیل در محلی که امروز به سیوند خرابه مشهور است قرار داشته‌است و چنان‌که از قبر نوشته‌های قبرستان امامزاده عقیل بر می‌آید که در قرن هفتم هجری در دوره غازان مغول در اینجا ساکن شده‌اند. طایفه ای که که معروف به قائد سیوندی بودند سمت غرب ایران مستقر هستند بزرگان این ایل که سکوند نیز خوانده می‌شوند و حضور خود را مربوط به کمتر از سه قرن پیش می‌دانند در لرستان و زاگروس مرکزی حال اینکه سند حضور آنها در فارس مربوط به حداقل دوران مغولان است. لوح قبرهای زیادی در قبرستان کنار امامزاده از طایفه قائدهای سیوندی وجود دارد که قدیمی‌ترین آن گه اکنون کشف شده‌است بنام قائد علی بن قائد حسن کرد سلیمان سیوندی متوفی رببع الاول ۹۰۷ قمری می باشدیا سنگ قبرقایدبابا بن قایدحسن آقامیرسیوندی متوفی ۱۰۲۷ قمری (سبع عشرین الف) یالوح قبر قائدکدخدای محترم درویش ابن قائداحمد بن قائد ملک شمس الدین سیوندی متوفی ماه صفر المظفر سال ۱۰۳۰هجری قمری و لوح قبر مرحوم قائد کدخدای محترم قیصربن قائد نجم الدین سیوندی متوفی ذیححه الحرام ۱۰۳۷ هجری قمری و لوح قبر قائد شمس الدین ابن قائدحاجی شمسی در تاریخ جمادی الثانی ۱۰۴۴ هجری قمری و قائد شمس الدین ابن قلی سیوندی متوفی جمادی الاول ۱۱۰۱ هجری قمری. البته لو ح قبرهای زیادی وجود داشته که به دلیل ساخت اتوبان خراب شده‌است. طایفه قائد سیوندی که با جمعیتی بین ۶۰۰تا ۸۰۰نفر به این منطقه آمدند بیشتر نظامی و اسلحه به دست بودند و در کنار آن دامداری و کشاورزی هم می‌کردند آنها وارد ارتش صفوی شدند و با دولت صفوی ارتباط‌های خوبی داشتند و مالیات بگیر آنها بودند. قائد شمس الدین ابن قائد احمد شاه سیوندی از نظامیان مطرح سیوندی در دربار صفوی بود و در جنگ زرگان هم قائدهای سیوندی حاضر بودند و در کنار نادر شاه می‌جنگیدند و با افغانی‌ها یا هوتکیان مبارزه کردند و نگذاشتند سیوند را تصرف کنند. ت و به همراه نادر تا هندوستان هم پیش رفتند و مالک ثروت زیادی شدند. ولی مورد غضب نادر قرار گرفتند و مجبور به تبعید یا کوچ اجباری از سیوند به نواحی جنوبی شدند. علاوه بر قائدهای سیوندی طایفه ابوالمحدی هم مجبور به مهاجرت به خوزستان شدند. تا اینکه سیوند در سال ۱۱۳۴ در حمله محمود افغان به کلی ویران شد. تعداد بسیار زیادی از سیوندی‌ها معروف به طایفه قائدسیوندی از سیوندبه نواحی جنوبی فارس بیخه جات جنوب مهاجرت کردند و وراوی را به وجود آوردند و سالها در آن منطقه حاکمیت داشتند و هنوز جمعیت کثیری از آنها در شهرها و روستاها مختلف لامرد و مهرزندگی می‌کنند. علاوه بر اینها
چند خانواده هم به رابر (اسکر) در کرمان مهاجرت کرده‌اند که بسیار مردمانی دلیر و مهمان نواز هستند. باقی‌مانده مردم سیوند در زمان قاجار در جای امروزی سیوند سکنی گزیدند.
در سیوند کلیمیان آزادانه دادوستد می‌کنند و ارامنه و فرنگیان به راحتی مراسم دینی خود را به جای می‌آورند.
هم چنین عزیزالله سلیمانی اردکانی در کتاب مصابیح هدایت چنین می‌نویسد: از طرف یزد که به‌طور شیراز حرکت می‌کنی در همه جا مناطق متراکم‌نشین بهایی وجود دارد در بعضی مانند آباده نیمی بهایی و نیمی مسلمان (هرندی‌ها عموماً بهایی شده‌اند اما کرجه ای‌ها مسلمان مانده‌اند) و روستاهای اطراف آن مانند همت‌آباد ادریس آباد صغاد درغوک عباس‌آباد و وزیرآباد در بعضی نقاط مانندروستای خرمی (بلوک قونقری بخش بوانات) که ملک خاندان افغان بوده همگی یا عموماً آبهایی بوده‌اند. علاوه بر شیراز نی ریز ارسنجان زرقان ابرقو مروست سروستان کارزین وروستاهای اطراف آن‌ها از مراکز متراکم بهایی می‌باشند که از این میان تنها سیوند از این حیث مبری بوده و حاجی‌های متعصب سیوندی مردم را از معاشرت با مسلمانان منطقه نهی می‌کنند درصورتی که کلیمیان در کاروانسرای کلیمیان و ارامنه در قلعه فرنگی‌ها زندگی می‌کنند.