آیه تطهیر

| 0 | 1 |
| --- | --- |
آیه تطهیر، در کتیبه‌ای منصوب در حرم امام حسین: آیه تطهیر، در کتیبه‌ای منصوب در حرم امام حسین
مشخصات قرآنی: مشخصات قرآنی
نام آیه: آیه تطهیر
نام سوره: احزاب
شماره آیه: ۳۳
محل نزول: مدینه
شأن نزول: دارد
شماره جزء: ۲۲
شماره حزب: ۴۲
اختلاف در: شأن نزول، مصادیق آیه
اطلاعات دیگر: اطلاعات دیگر
شماره کلمه: ۱۴
شماره حرف: ۵۱
حروف مقطعه: ندارد
ن ب و: ن ب و
| 0 | 1 |
| --- | --- |
: 
درگاه تشیع: درگاه تشیع
عقاید: عقاید
اصول: توحید •  نبوت •  معاد یا قیامت •  عدل •  امامت
فروع: نماز •  روزه •  خمس •  زکات •  حج •  جهاد •  امر به معروف •  نهی از منکر •  تولی •  تبری
عقاید برجسته: مهدویت: غیبت (غیبت صغرا، غیبت کبرا)، انتظار، ظهور و رجعت •  بدا •  شفاعت و توسل •  تقیه •  عصمت •  مرجعیت، حوزه علمیه و تقلید •  ولایت فقیه •  متعه •  شهادت ثالثه •  جانشینی محمد •  نظام حقوقی
شخصیت‌ها: شخصیت‌ها
چهارده معصوم: محمد •  علی •  فاطمه •  حسن •  حسین •  سجاد •  باقر •  صادق •  کاظم •  رضا •  جواد (تقی) •  هادی (نقی) •  حسن (عسکری) •  مهدی
صحابه محترم نزد شیعه: مردان: سلمان فارسی •  مقداد بن اسود •  میثم تمار •  ابوذر غفاری •  عمار یاسر •  بلال حبشی •  جعفر بن ابی‌طالب •  مالک اشتر •  محمد بن ابوبکر •  عقیل •  عثمان بن حنیف •  کمیل بن زیاد •  اویس قرنی •  ابوایوب انصاری •  جابر بن عبدالله انصاری •  ابن‌عباس •  ابن مسعود •  ابوطالب •  حمزه •  یاسر •  هانی بن عروه •  عثمان بن مظعون •  عبدالله بن جعفر •  خباب بن ارت •  اسامة بن زید •  خزیمة بن ثابت •  مصعب بن عمیر •  مالک بن نویره •  زید بن حارثه زنان: فاطمه بنت اسد •  حلیمه •  زینب •  ام کلثوم بنت علی •  اسماء بنت عمیس •  ام ایمن •  صفیه بنت عبدالمطلب •  سمیه
رجال و علما: کشته‌شدگان کربلا •  فهرست رجال حدیث شیعه •  اصحاب اجماع •  روحانیان شیعه •  عالمان شیعه •  مراجع تقلید
مکان‌های متبرک: مکان‌های متبرک
مکه و مسجدالحرام •  مدینه، مسجد النبی و بقیع •  بیت‌المقدس و مسجدالاقصی •  نجف، حرم علی بن ابی‌طالب و مسجد کوفه •  کربلا و حرم حسین بن علی •  کاظمین و حرم کاظمین •  سامرا و حرم عسکریین •  مشهد و حرم علی بن موسی الرضا دمشق و زینبیه •  قم، حرم فاطمه معصومه و مسجد جمکران •  شیراز و حرم شاهچراغ •  کاشمر و حمزه بن حمزه بن موسی بن جعفر امامزاده سید مرتضی و آرامگاه سید حسن مدرس •  آستانه اشرفیه و سید جلال‌الدین اشرف •  ری و حرم شاه عبدالعظیم مسجد •  امامزاده •  حسینیه: مکه و مسجدالحرام •  مدینه، مسجد النبی و بقیع •  بیت‌المقدس و مسجدالاقصی •  نجف، حرم علی بن ابی‌طالب و مسجد کوفه •  کربلا و حرم حسین بن علی •  کاظمین و حرم کاظمین •  سامرا و حرم عسکریین •  مشهد و حرم علی بن موسی الرضا دمشق و زینبیه •  قم، حرم فاطمه معصومه و مسجد جمکران •  شیراز و حرم شاهچراغ •  کاشمر و حمزه بن حمزه بن موسی بن جعفر امامزاده سید مرتضی و آرامگاه سید حسن مدرس •  آستانه اشرفیه و سید جلال‌الدین اشرف •  ری و حرم شاه عبدالعظیم مسجد •  امامزاده •  حسینیه
روزهای مقدس: روزهای مقدس
عید فطر •  عید قربان (عید اضحی) •  عید غدیر خم •  محرّم (سوگواری محرم)، تاسوعا، عاشورا و اربعین) •  عید مبعث •  میلاد پیامبر •  تولد ائمه •  ایام فاطمیه: عید فطر •  عید قربان (عید اضحی) •  عید غدیر خم •  محرّم (سوگواری محرم)، تاسوعا، عاشورا و اربعین) •  عید مبعث •  میلاد پیامبر •  تولد ائمه •  ایام فاطمیه
رویدادها: رویدادها
رویداد مباهله •  رویداد غدیر خم •  سقیفه بنی‌ساعده •  فدک •  رویداد خانه فاطمه زهرا •  قتل عثمان •  جنگ جمل •  نبرد صفین •  نبرد نهروان •  واقعه کربلا •  مؤتمر علماء بغداد •  حدیث ثقلین •  اصحاب کسا •  آیه تطهیر • : رویداد مباهله •  رویداد غدیر خم •  سقیفه بنی‌ساعده •  فدک •  رویداد خانه فاطمه زهرا •  قتل عثمان •  جنگ جمل •  نبرد صفین •  نبرد نهروان •  واقعه کربلا •  مؤتمر علماء بغداد •  حدیث ثقلین •  اصحاب کسا •  آیه تطهیر • 
کتاب‌ها: کتاب‌ها
قرآن •  نهج‌البلاغه •  صحیفه سجادیه کتب اربعه: الاستبصار •  اصول کافی •  تهذیب الاحکام •  من لایحضره الفقیه مصحف فاطمه •  مصحف علی •  رساله حقوق •  اسرار آل محمد وسائل‌الشیعه •  بحارالانوار •  الغدیر •  مفاتیح‌الجنان تفسیر مجمع‌البیان •  تفسیر المیزان •  کتب شیعه: قرآن •  نهج‌البلاغه •  صحیفه سجادیه کتب اربعه: الاستبصار •  اصول کافی •  تهذیب الاحکام •  من لایحضره الفقیه مصحف فاطمه •  مصحف علی •  رساله حقوق •  اسرار آل محمد وسائل‌الشیعه •  بحارالانوار •  الغدیر •  مفاتیح‌الجنان تفسیر مجمع‌البیان •  تفسیر المیزان •  کتب شیعه
شاخه‌ها: شاخه‌ها
دوازده‌امامی (اثنی‌عشری) •  اسماعیلیه •  زیدیه •  غلاه •  واقفیه: دوازده‌امامی (اثنی‌عشری) •  اسماعیلیه •  زیدیه •  غلاه •  واقفیه
منابع اجتهاد: منابع اجتهاد
کتاب (قرآن) •  سنت (روایات پیامبر و ائمه) •  عقل •  اجماع: کتاب (قرآن) •  سنت (روایات پیامبر و ائمه) •  عقل •  اجماع
ن ب و: ن ب و
آیه تطهیر، بخش دوم از آیه ۳۳ سوره احزاب (سی و سومین سوره قرآن) است که به موضوع اهل بیت محمد پیامبر اسلام اشاره دارد و آنان را از هرگونه پلیدی، مصون می‌داند.
آیه ۳۳ سوره احزاب از دو بخش تشکیل شده‌است که بخش ابتدایی آن در ادامه آیات قبلی، در خصوص شرح برخی از وظایف همسران پیامبر اسلام است. در این فراز، زنان پیامبر به ماندن در خانه و عدم خودنمایی و همین‌طور اطاعت از خدا و پیامبرش توصیه شده‌اند. در فراز دوم آیه که از واژه «انما» شروع می‌شود و با عبارت «تطهیرا» تمام می‌شود؛ اهل بیت پیامبر از پلیدی‌ها مصون شمرده شده و از اراده خداوند به جهت این مصونیت یاد شده‌است.
مفسران شیعه بخش دوم آیه ۳۳ سوره احزاب را با بخش اول آن متفاوت و جدا گزارش کرده‌اند و برای این جدایی دلایلی چون تغییر لحن آیه تطهیر که تا پیش از آن به صورت عتاب‌آمیز و خطاب به زنان محمد به همراه ضمیرهای مؤنث بوده، به لحنی کرامت‌بخش با ضمیرهای مذکر و خطاب به اهل بیت پیامبر و معترضه بودن بخش دوم نسبت به آیات قبل و بعد و همین‌طور وجود روایات متواتر، را متذکر شده‌اند. در میان مفسران سنی مذهب، جدا بودن دو بخش آیه ۳۳ احزاب محل اختلاف است.
از جمله اختلافات گزارش شده در تفاسیر شیعه و سنی، در خصوص این آیه، شأن نزول آیه تطهیر است. بر این اساس اکثر تفاسیر اهل سنت و تمام تفاسیر شیعی، شأن نزول آیه را اهل بیت پیامبر شامل فاطمه زهرا، علی بن ابی‌طالب، حسن و حسین بن علی می‌دانند. در برخی از تفاسیر اهل سنت همچون تفسیر طبری روایتی از عکرمه، مقاتل، عروه و ابن‌عباس گزارش شده‌است که بر اساس آنها، شأن نزول آیه، زنان پیامبر است. با این وجود، از میان مفسران اهل سنت، افرادی چون ثعلبی، طبری، زمخشری، فخر رازی، ابن حجر عسقلانی، ابن صباغ مالکی، حاکم نیشابوری، سیوطی و شوکانی، شأن نزول آیه تطهیر را پنج تن آل عبا دانسته‌اند.
دیگر اختلاف در تفسیر آیه تطهیر، در زمینه تفسیر است. یکی از این اختلافات، مفهوم عبارت «رجس» است. این واژه به معنای پلیدی گزارش شده‌است؛ اما منابع تفسیری معانی مختلفی چون اعمال شیطانی، عمل سوء، شیطان، کفر و نجاست را به عنوان معنای این کلمه به کار برده‌اند. اهل سنت از میان این معانی بیشتر به معنای کفر تاکید داشته و در مقابل شیعیان، آن را به معنای ارتباط با دنیای ناپاک توصیف کرده‌اند.
مجادله کلامی بر سر این آیه از اهمیت بالایی برخوردار بوده‌است. چرا که شیعیان همواره با استناد به بخش دوم آیه ۳۳ احزاب، به عصمت امامان خود استدلال می‌کنند و در مقابل اهل سنت، این بخش از آیه را با توجه به بخش‌های قبلی در شأن همسران پیامبر می‌دانند. به باور شیعیان، بهترین ادله اثبات عصمت برای امامان شیعه و اهل‌بیت محمد، آیه تطهیر است.