عبدی یمینی
دربارهٔ او

عبدی یمینی درابتدا، قبل از هرچیز به عنوان یک نوازنده در ارکستر فریدون فروغی ظاهر شد و سپس با پیشرفت‌های تحصیلیش در کشور دیگر، تبدیل به یکی از بهترین آهنگسازان زمانه خود شد.
شهیار قنبری، خواننده و ترانه‌سرای معروف که طی مصاحبه‌ای با رادیو فردا دربارهٔ عبدی می‌گوید:
عبدی به باور من، داناترین موسیقی‌دانی است که من در همهٔ این سال‌ها باهاش کار کرده‌ام. عبدی تحصیلات عالی موسیقی داشت. در اتریش و انگلیس. یعنی عبدی یک موسیقی دان «تصادفی» نبود. عبدی همهٔ زندگی‌اش را وقف موسیقی کرده بود. حتی به خاطر موسیقی به خواستهٔ پدرش تن در نداد و راه موسیقی را ادامه داد
یکی از ویژگی‌های مهم عبدی یمینی تسلط وی بر بیشتر سازهای ارکستر، از جمله به خصوص بر گیتار، پیانو، ویلن، ویلنسل، کیبورد و… بود.
این موضوع یکی از اولین و مهمترین چیزهایی است که در کار آهنگسازی حائز اهمیت می‌باشد و شناخت سازها و نحوه استفاده از آن‌ها در قطعات موسیقی لازمهٔ اصلی کار یک آهنگساز می‌باشد. امّا نمونه‌های زیادی از کارهای عبدی یمینی موجودند که همگی آن‌ها حکایت از آشنایی دقیق و کامل این آهنگساز فقید، با بیشتر سازها به لحاظ تئوری و عملی دارند. سه تا از این سازها که جز مهمترین سازهای مورد استفادهٔ عبدی یمینی در ارکسترهایش به‌شمار می‌آمدند، گیتار، پیانو و کیبورد هستند، که به بهترین شکل در آهنگ‌ها و تنظیم‌های او مورد استفاده قرار گرفته‌اند.
در واقع عبدی یمینی بواسطه تحصیلات کاملی که در حیطهٔ موسیقی داشت، شناخت زیادی از سازهای موسیقی فول آکوستیک Full Acoustic پیدا کرده بود.
یمینی همچنین در ارائهٔ ارکسترهای کامل و پرمایه، در عرصهٔ رهبری ارکستر زبانزد خاص و عام بود. سابقه نداشت که در هیچ‌یک از ارکسترهایی که یمینی تدارک می‌دید، کمتر از ده-دوازده نوازنده را بکار بگیرد. به عنوان نمونه ارکستری که وی برای کنسرت یکی از هنرمندان باسابقه در خارج از کشور فراهم کرده بود، نه فقط نوازندگان گیتار، ترومپت، فلوت و… حضوری چشمگیر داشتند، بلکه نکته قابل تأمل دیگری هم در این ارکستر وجود داشت و آن حضور یک نوازندهٔ چنگ در آن کنسرت بود که عبدی یمینی با مهارت و زیبایی تمام، صدای چنگ را در خلال صدای خواننده و ملودی‌ها و آکوردهای سایر سازها قرار داده بود. حال آن که تا آن زمان کمتر کسی در عرصهٔ موسیقی پاپ به استفاده از صدای چنگ در ارکستر می‌پرداخت یا اگر احیاناً کسی از چنگ استفاده می‌کرد، آن استفاده فقط در همین حد بود که مثلاً در اوایل آهنگ ملودی مختصری به این ساز محول می‌شد، یا امکان داشت که از چنگ برای جواب آواز خواننده استفاده شود. اما مایهٔ حیرت است که یمینی در آن کنسرت صدای چنگ را در کنار صدای سایر سازها قرار داده بود و نوازندهٔ چنگ در نود درصد کنسرت کاملاً و بدون وقفه مشغول نواختن سازش بود.
یکی از فاکتورهای تنظیم برای یک قطعه موسیقی، استفاده مناسب و به موقع از سازهای زنده و الکترونیک است. همچنین هماهنگی بین سازهای موجود در یک ارکستر نیز یکی دیگر از فاکتورهای تنظیم مناسب است که در تنظیم‌های انجام شده توسط عبدی یمینی هر دوی این نکات به دقّت لحاظ گردیده‌است.
ویژگی دیگری که از ابتدا تا پایان در کارنامه عبدی یمینی مشاهده می‌شد، دقت وی در نحوه انتخاب سازها برای یک قطعه موسیقی بود. به عنوان نمونه در یکی از کنسرت‌های داریوش، ارکستری کامل و کمیاب توسط عبدی یمینی رهبری گردید که در نوع خود کم‌نظیر بود. در آن کنسرت عبدی یمینی علاوه برنواختن کیبورد، رهبر ارکستر داریوش هم بود. موسیقی که عبدی یمینی به مخاطبین خود ارائه می‌داد، نشان دهنده این مطلب بود که وی شدیداً به استفاده از سازهای زنده معتقد است و از صداهای شبیه‌سازی شده استفاده نمی‌کند.
این ویژگی یعنی عدم استفاده از صداهای شبیه‌سازی شده، یکی از ویژگی‌های همیشگی آثار عبدی یمینی بود.
فرایند Sampling یا استفاده از صداهای شبیه‌سازی شده در ایران و سایر کشورهای اروپایی و آمریکا سابقهٔ طولانی دارد و بسیاری از آهنگسازان ایرانی و خارجی در آثار خویش از این تکنیک استفاده می‌کرده‌اند.
با اینکه در زمانی که یمینی در عرصهٔ تنظیم و آهنگسازی فعالیت می‌کرد، استفاده از Sample در موسیقی پاپ ایرانی چندان رایج و همه گیر نشده بود، امّا با توجه به سایر ویژگی‌ها و شاخصه‌های کارهای او می‌توان گفت که حتی اگر در زمان یمینی Sampling همه گیر هم می‌شد، باز هم او و افرادی همچون او هرگز به سراغ این تکنولوژی نمی‌رفتند.
تحصیلات و تجارب یمینی در زمینه موسیقی بود و با سازهای مختلف به صورت تئوری و عملی اینقدر آشنایی داشت که بتواند برای یک قطعه موسیقی، سازهای مختلف را انتخاب کند و مثل خیل عظیم آهنگسازان فعلی سراغ Sample نرود. علاوه بر این هر نوازنده‌ای افتخار می‌کرد که در کنار کسی همچون عبدی یمینی و سایر هم نسلی‌هایش فعالیت کند. کمااینکه آرمیک دشتچی (نوازنده مطرح گیتار) و همین‌طور بسیاری از موسیقیدانان و نوازندگان خارج از کشور بودند که همگی با کمال میل و افتخار با یمینی فعالیت کرده بودند.
هم نسلان یمینی و همین‌طور بسیاری از دیگر کسانی که در کنار وی در زمینهٔ موسیقی فعالیت مستمر داشته‌اند، همگی بر خصوصیت‌های هنری و نبوغ و خلاقیت او تأکید دارند.
برخی یمینی را حتی به عنوان مرد اول پیانوی ایران ستوده‌اند و در این مورد استدلال‌هایی ارائه کرده‌اند.
اساساً بعد از اینکه نسل آهنگسازان و پیانیست‌هایی همچون عبدی یمینی، بابک بیات، واروژان، آندرانیک، صادق نوجوکی و… روی کار آمدند، ساز پیانو حضوری مستمر در موسیقی عامه پسند ایرانی و به‌طورکلی موسیقی پاپ پیدا کرد و رفته رفته با حضور سایر سازها همچون گیتار و… پیشرفت‌های زیادی در موسیقی ایرانی حاصل گردید، که بدون تردید در این پیشرفت همواره نام عبدی یمینی درخشش قابل توجهی دارد.
وقتی به آهنگسازان این نسل اشاره می‌کنیم، بیش از هرچیز ساختارشکنی آن‌ها مورد توجه قرار می‌گیرد. بدون شک در آثار هرکدام از آهنگسازان این نسل پدیده‌های جدیدی دیده می‌شوند که همگی بیانگر پیشرفت موزیسین‌های ایرانی است. گرچه هیچ وقت سبک کاری پیانیست‌های نسل قبل به آن‌ها این اجازه را نمی‌داد که پیانو را با سازهایی غیر از ویلن و ویلنسل و تار و تمبک ترکیب کنند، اما در زمان افرادی همچون بیات، واروژان و اسفندیار منفردزاده و بخصوص عبدی یمینی سازهایی مثل گیتار آکوستیک و گیتار الکترونیک و سازهای ضربی هم در کنار پیانو قرار گرفتند.
عده‌ای از منتقدان موسیقی معتقدند که عبدی یمینی به لحاظ اجرای پیانو، مهارت بیشتری نسبت به بابک بیات داشت. مخصوصاً در زمینه تنظیماتی که برای تعدادی از آهنگ‌های منصور نظیر خانگی، قاب و پاییز و همچنین آهنگ‌های داریوش اقبالی انجام داد، به چشم می‌آید. در واقع وی با این تنظیم‌ها نشان داد که در زمینه Full Acostic دست کمی از بیات ندارد.
اما برخی نکات دیگر در مورد زندگی هنری عبدی یمینی که باید به آن‌ها توجه کرد:
عبدی یمینی به غیر از پیانو بر سازهایی نظیر گیتار هم تسلط داشت. نمونه‌های متعددی که حاکی از این تسلط وی هستند، می‌توان ارائه داد؛ مثلاً در قطعه پل از محمد خاکپور و همچنین در قطعه عطرگل یخ از منصور صدای گیتار به زیبایی و مهارت تمام در زیربنای صدای خواننده جای داده شده‌است. همچنین جواب آوازهای گیتار در این دو قطعه به طرز بسیار استادانه‌ای تنظیم گردیده‌است.
همچنین در قطعه «تمام ناتمام من» عبدی یمینی به زیبایی از تکنیک Tremolo در ساز گیتار استفاده شده‌است.
عبدی یمینی با سازهای الکترونیک آشنایی داشت. می‌توان به آهنگ‌های تصویر آخر و شاخه شکسته در این مورد اشاره کرد.
همچنین تسلط وی در پیانو هم به خوبی در آهنگ‌هایش مشخص است. همنوازی‌هایی که او با ارکستر پیانو داشت و همچنین جواب آواز خواننده در آهنگ‌های مختلف مخصوصاً آهنگ‌های قاب و خانگی از منصور جزو نمونه‌هایی هستند که هنوز هم در موسیقی ما تکرار نشده‌است.
از اینها گذشته، آلبوم «امان از» با صدای داریوش، یکی از آثار یمینی است که آشکارا یک جهش و اتفاق بزرگ در موسیقی پاپ ایران به‌شمار می‌آید که هنوز هم به نوعی، دست نیافتنی و تکرارناشدنی به نظر می‌آید. به ویژه خود آهنگ امان در این آلبوم که از آبرومندترین آثار راک ساخته شده توسط یک هنرمند ایرانی محسوب می‌شود.
برای مشخص شدن اختلاف سطح آهنگسازی عبدی در این آلبوم و برخی آثار دیگرش، کافی است تا به‌طور مشخص قطعهٔ «به تکرار غم نیما» را با بهترین ساخته‌های دیگر بزرگان موسیقی مقایسه کرد تا در نهایت بدین نتیجه رسید که اینهمه دقت و حوصله و ذوق و سلیقه در این قبیل آثار عبدی یمینی، حقیقتاً شگفت‌انگیز است. در این آهنگ، از اورتور و مقدمه چینی طولانی و البته به جای ارائه شده در ابتدای آهنگ، تا تغییر گام‌های فوق العادهٔ آن و نیز استفادهٔ حیرت‌آور از سینتی سایزر برای افکت‌های الکتریک گیتار، و… همه و همه اثر عبدی یمینی را مهیای تبدیل شدن به یک شاهکار بی بدیل می‌کنند. به همین ترتیب در ترانهٔ «به بچه هامون چی بگیم؟»، باز هم با صدای داریوش که طی آن عبدی یمینی شعر اردلان سرفراز را به رساترین شکل ممکن فریاد کرده‌است.
در واقع بزرگترین برگ برندهٔ یمینی تسلط عجیبی بود که وی بر روی کیبورد داشت و از این ساز بهترین استفاده را برای زیر سازی کارهایش می‌نمود.
در آثار عبدی یمینی به سختی می‌توان نقطه ضعفی پیدا کرد و همه چیز در آثار او، به نحوی در بالاترین سطح ممکن برای یک هنرمند ایرانی قرار می‌گیرند. موسیقی عبدی یمینی هم را می‌توان در نسل جدید «موسیقی معترض» تعریف کرد. موسیقی عبدی یمینی، هم متفاوت بود؛ هم جدی بود و هم معترض.
تمام مطالب و نکاتی که گفته شد، دلایلی بر این واقعیت هستند که نام عبدی یمینی همواره بر قله هنر ایران جاودانه مانده و جاودانگی آهنگ‌هایش تا ابدیت در ذهن نسل‌ها باقی خواهد ماند.
مزار یمینی در بهشت زهرا