stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
مکانیک خاک
دسته‌بندی خاک > نشانه‌هایی که به مقاومت خاک مربوط است > چگالی نسبی

چگالی ماسه معمولاً به صورت نسبی و با نماد  D_{r} نوشته می‌شود:
e_{max}، بیشترین مقدار نسبت خلاء است که مطابق است با شل‌ترین حالت خاک طبق معیار ASTM.  e_{min}، کم‌ترین مقدار نسبت خلاء است که مطابق است با متراکم‌ترین حالت خاک طبق معیار ASTM. بنابراین اگر Dr=٪۱۰۰ باشد، ماسه یا شن بسیار متراکم و اگر Dr=٪۰ باشد، خاک بسیار شل و ناپایدار خواهد بود.
تراوش: حالت پایدار جریان آب

اگر فشار سیال موجود در خاک، به صورت یکنواخت طبق رابطهٔ  u=\rho _{w}gz_{w} با افزایش عمق، افزایش یابد، نشان می‌دهد که شرایط ایستایی آب برقرار است و آب (سیال) درون خاک جریان ندارد. یادآوری می‌شود که  z_{w} عمقی در زیر سطح آب است. اگر سطح آب شیب‌دار باشد یا در جایی درون خاک آبی انباشته شده باشد، همان گونه که در نگارهٔ مقابل نمایش داده شده‌است، در این هنگام ممکن است تراوش اتفاق افتد. در تراوش در حالت پایدار، نرخ تراوش، با گذر زمان تغییر نمی‌کند. اگر بلندی سطح آزاد آب با گذر زمان عوض شود، یا خاک در میانهٔ روند تحکیم باشد، دیگر شرایط حالت پایدار برقرار نخواهد بود.
تراوش: حالت پایدار جریان آب > قانون دارسی

قانون دارسی بیان می‌دارد که حجم جریان آب حفره‌ای از میان متوسط حفره‌های خاک در یکای زمان، متناسب است با نرخ تغییر فشار آب (مایع) اضافی با فاصله. ضریب ثابت این تناسب، لزجت مایع و نفوذپذیری ذاتی خاک را نیز دربر می‌گیرد. در حالت ساده شدهٔ یک لولهٔ افقی پرشده از خاک، خواهیم داشت:
خروجی کل  Q (حجم در یکای زمان برای نمونه: ft³/s یا m³/s) متناسب است با نفوذپذیری،  K، مساحت مقطع عرضی،  A و نرخ تغییر فشار آب حفره‌ای با فاصله،  {\frac {u_{b}-u_{a}}{L}}، و نسبت عکس با لزجت دینامیک مایع،  \mu . حضور علامت منفی به این دلیل است جریان مایع از فشار بیشتر به سمت فشار کمتر است؛ بنابراین اگر تغییر فشار کوچکتر از صفر یا منفی باشد (در جهت  x)، جریان بزرگتر از صفر یا مثبت خواهد بود (در جهت  x). معادلهٔ بالا برای یک لوله افقی به خوبی جواب می‌دهد اما اگر لوله، مایل باشد، نقطهٔ b بلندی متفاوت از بلندی نقطهٔ a خواهد داشت و معادله، دیگر درست کار نخواهد کرد. تأثیر اختلاف بلندی دو طرف لوله در جایی که اختلاف فشار آب حفره‌ای زیادی، u_{e}، محاسبه می‌شود، در نظر گرفته می‌شود که عبارت است از:
در رابطهٔ بالا  z، عمق بدست آمده نسبت به یک بلندی دلخواه مبدأ است. با جایگزینی  u با  u_{e}، رابطهٔ کلی‌تری را برای جریان، بدست خواهیم آورد:
اگر دو طرف معادله را بر  A تقسیم کنیم و عبارت تغییر فشار آب حفره‌ای اضافی را به صورت یک عبارت مشتق‌پذیر نسبت به فاصله ( x) بنویسیم، سرعت ظاهری در جهت  x خواهد بود:
که  v_{x} یکای سرعت را دارد و سرعت دارسی یا سرعت خروجی نام دارد. سرعت تراوش  v_{sx}= (سرعت متوسط مولکول‌های مایع از میان حفره‌های خاک) متناسب است با سرعت دارسی و پوکی خاک،  n
مهندسین عمران معمولاً روی مسائلی کار می‌کنند که سیال در آن‌ها، آب است و مسئله روی زمین اتفاق می‌افتد (شتاب جاذبه زمین)، بنابراین آن‌ها شکل ساده شده قانون دارسی را استفاده می‌کنند که عبارت است از:
که  k نفوذپذیری نام دارد و به شکل  k={\frac {K\rho _{w}g}{\mu _{w}}} تعریف می‌شود. i شیب هیدرولیکی نام دارد و برابر است با نرخ تغییر ارتفاع کل به فاصله. ارتفاع کل،  h در یک نقطه، برابر است با درازای طولی که آب از لولهٔ پیزومتری در آن نقطه، بالا می‌رود. این ارتفاع نسبت به یک بلندی مبدأ دلخواه اندازه‌گیری می‌شود. ارتفاع کل مربوط می‌شود به اضافه فشار آب:
مقدار ثابت برابر صفر خواهد بود اگر که سطح مبدأ در همان نقطه‌ای در نظر گرفته شود که نقطهٔ ما در آن قرار دارد.
تراوش: حالت پایدار جریان آب > مقدار ضریب نفوذپذیری

بزرگی ضریب نفوذپذیری،: k، بسته به نوع خاک، ذر بازه‌های مختلفی تغییر می‌کند. برای نمونه در رس‌ها ضریب نفوذپذیری به کوچکی  10^{-12}{\frac {m}{s}} است؛ ولی در شن‌ها ضریب نفوذپذیری به  10^{-1}{\frac {m}{s}} افزایش می‌یابد. لایه‌لایه بودن خاک، ناهمگنی، به‌هم‌ریختگی خاک در میانهٔ عمل نمونه‌برداری از خاک و روند آزمایش بر روی آن، بدست‌آوردن مقدار دقیق ضریب نفوذپذیری را بسیار دشوار می‌کند.
تراوش: حالت پایدار جریان آب > شبکهٔ جریان

قانون دارسی بر یک، دو یا هر سه بُعد اعمال می‌شود. در دو یا سه بُعد، تراوش در حالت پایدار توسط قانون لاپلاس توضیح داده شده‌است. برنامه‌های رایانه‌ای برای حل این معادله در دسترس است؛ ولی به‌طور سنتی مسائل دو بعدی تراوش با استفاده از یک روند شکلی (با ترسیم) و با رسم شبکهٔ جریان حل می‌شد. یک دسته از خط‌های رسم شده در شبکه جریان، در جهت حرکت آب اند (خط‌های جریان) و دستهٔ دیگر، خط‌هایی هستند که روی آن‌ها ارتفاع کل ثابت است (خطوط هم پتانسیل). شبکهٔ جریان برای نمونه برای برآورد میزان تراوش در زیر سد و پرده‌های آب‌بند استفاده می‌شود.
تراوش: حالت پایدار جریان آب > نیروهای تراوش و فرسایش

وقتی سرعت تراوش زیاد باشد، پدیده فرسایش رخ می‌دهد و این به این دلیل است که دانه‌های خاک در اثر نیروی آب و اصطکاک موجود درمیانشان به یکدیگر ساییده می‌شوند و کم‌کم خاک دچار فرسایش می‌شود. تراوش به صورت عمودی و به سمت بالا، خود عامل ایجاد خطر در پایین دست پرده آب‌بند یا زیر پنجهٔ سد یا یک خاکریز است. فرسایش در اثر تراوش می‌تواند باعث فروریختن سازه یا ایجاد گودال شود. نشت آب خاک را می‌شوید و از آنجا می‌برد، از محل شروع نشت فرسایش شروع می‌شود و به سمت بالا می‌رود.
تراوش: حالت پایدار جریان آب > فشار تراوش

تراوش فشاری به سمت بالا وارد می‌کند و از تنش مؤثر موجود در خاک کم می‌کند. وقتی فشار آب در نقطه‌ای از خاک برابر است با تنش عمودی کل در آن نقطه، در نتیجه تنش مؤثر صفر است و خاک هیچ مقاومتی در برابر تغییر شکل از خود نشان نداده‌است. برای یک لایه سطحی، وقتی گرادیان هیدرولیکی به سمت بالا برابر با گرادیان بحرانی باشد تنش مؤثر عمودی در لایه صفر می‌شود. در تنش مؤثر صفر، خاک مقاومت بسیار کمی دارد و لایه‌هایی از خاک که نفوذناپذیرند ممکن است در اثر فشار آب از پایین، به سمت بالا هول داده شوند. به این اتفاق جوشش می‌گوییم، جوشش یکی از دلایل معمول شکست یک خاکریز است. شرط تنش مؤثر صفر که منجر به نشت آب (فشار) از پایین به سمت بالا روی لایه‌های خاک می‌شود منجر به روانگرایی، ماسه روان یا جوشش می‌شود. در ماسه روان، دانه‌های ماسه گویی زنده‌اند و مانند آب در جریان، فردی که روی این ماسه ایستاده در آن بلعیده نمی‌شود ولی نیمی از بدنش در آب قرار می‌گیرد و روی آن شناور می‌ماند.
تحکیم: جریان گذرای آب

مقالهٔ اصلی: تحکیم خاک
تحکیم روندی است که در طول آن حجم خاک کاهش می‌یابد. اگر تنشی بر خاک اعمال شود و باعث شود که دانه‌های خاک به یکدیگر نزدیک شوند و در هم جمع شوند، در نتیجه حجم خاک کاهش یابد؛ حال اگر خاک اشباع (از آب) باشد، در اثر فشار و کاهش حجم، آب موجود در خاک از میان دانه‌های آن خارج می‌شود. برای اینکه آب از میان دانه‌های یک لایهٔ ضخیم رسی خارج شود ممکن است سال‌ها زمان نیاز باشد ولی برای لایه‌های ماسه‌ای گاهی تنها چند ثانیه کافی است تا آب موجود در خاک در اثر فشار خارج شود.
ساخت یک ساختمان یا هر نوع سازه‌ای روی خاک، ممکن است باعث تحکیم در لایه‌های زیرین خاک شود که در اثر تحکیم، خاک آن قسمت نشست کند و باعث آسیب در ساختمان یا سازه شود. کارل ترزاقی نظریهٔ تحکیم را که دربارهٔ پیش‌بینی میزان نشست و مدت زمان لازم برای رخ دادن آن است گسترش داده‌است. برای بدست آوردن ضریب تحکیم خاک از آزمایش اوئدومتری استفاده می‌شود.
وقتی از روی یک خاک تحکیم یافته باربرداری می‌شود (تنش روی آن از بین می‌رود) خاک دوباره به حالت اول خود برمی‌گردد و دوباره آب به درون حفره‌های میان دانه‌های آن بازمی‌گردد و مقدار فضای خالی میان دانه‌ها، که در اثر تحکیم ازبین رفته بود دوباره بدست می‌آید. اگر بازهم روی خاک بارگذاری صورت گیرد و تنشی به آن وارد شود هم‌زمان با دورهٔ بارگذاری با توجه به شناسهٔ تحکیم خاک، دوباره تحکیم خواهیم داشت. خاکی که قبلاً در اثر یک بار خیلی بزرگ دچار تحکیم شده و بعد از روی آن باربرداری شده‌است، خاک پیش تحکیم یافته می‌گوییم. بزرگترین تنشی که در گذشته به خاک وارد شده و باعث تحکیمش شده نیز تنش پیش تحکیم یافتگی نام دارد. خاکی که در حال حاضر بیش‌ترین تنش ممکن را دارد تحمل می‌کند و در حال تحکیم است را عادی تحکیم یافته می‌نامیم. ضریب پیش‌تحکیم یافتگی یا (OCR) برابر است با نسبت بزرگترین تنش مؤثری که خاک در گذشته تجربه کرده‌است به تنش مؤثری که هم‌اکنون تحمل می‌کند. دلیل اهمیت این ضریب در دو مطلب است: یکم، چون میزان فشردگی خاک در حالت عادی تحکیم یافته خیلی بیشتر از فشردگی آن در حالت پیش‌تحکیم یافته‌است. دوم، رفتار برشی خاک‌های رسی با توجه به معیارهایی که در مکانیک خاک تعریف شده‌است، وابسته به ضریب پیش تحکیم یافتگی آن‌ها است. خاک‌های پیش‌تحکیم یافته با تنش‌های بزرگ بیشتر تمایل به گشادی و افزایش حجم دارند درحالی که خاک‌های عادی تحکیم یافته بیشتر تمایل به کاهش حجم و انقباض دارند.
حالت بحرانی در ماسه‌ها

حالت بحرانی (Critical State) : حالتی است که معمولاً در کرنش‌های بالا، خاک در حجم ثابت، با تنش برشی ثابت، دارای تغییر شکل‌های مداوم و پایدار می‌باشد.
حالت پایدار(Steady State) :حالتی است که توده خاک در حجم ثابت، تنش قائم مؤثر، تنش برشی ثابت و سرعت ثابت، به‌طور دائمی تغییر شکل می‌دهد
نقاط تغییر فاز:طبق تعریف به حالتی موقتی گفته می‌شود که رفتار خاک از حالت انقباضی به حالت اتساعی تبدیل می‌شود. این نقطه مستقل از آنست که آیا افت موقتی در تنش رخ می‌دهد یا نه. (Ishihara. , 1998)
نقاط حالت شبه پایدار:
نقاط شبه حالت پایدار به نقاطی گفته می‌شوند که تمامی ویژگی‌های حالت پایدار را دارند، اما شرط تغییر شکل‌های مداوم را ندارند و بعد از ادامهٔ کمی کرنش، تنش‌های انحرافی دچار تغییر می‌شود.
رفتار برشی: سختی و مقاومت

مقاومت برشی و سختی خاک تعیین می‌کند که خاک پایدار خواهد بود یا خیر یا اینکه چقدر در اثر فشار بار تغییر شکل خواهد داشت. داشتن اطلاعات از مقاومت خاک لازم است تا بتوانیم تعیین کنیم که آیا یک شیروانی (خاک شیبدار) پایدار خواهد ماند، یا یک ساختمان یا پل چه مقدار نشست خواهد داشت، یا تنش محدودکننده روی یک دیوار حائل چقدر خواهد بود. مهم است که شکست عناصر خاک را متفاوت از شکست کل یک سازه خاکی (مانند: پی ساختمان، شیروانی یا دیوار حائل) بدانیم. برخی عناصر خاک ممکن است قبل از شکست سازه، به اوج مقاومت خود برسند. برای تعیین «مقاومت برشی» و «نقطهٔ تسلیم» خاک از روی منحنی تنش - کرنش، می‌توان از معیارهای مختلف استفاده کرد.
رفتار برشی: سختی و مقاومت > اصطکاک و قفل و بند میان دانه‌ها

خاک، آمیخته‌ای از دانه‌ها است که این دانه‌ها، گاهی دارای ویژگی چسبندگی اند (سیمانی شدن) و گاهی اصلاً این ویژگی را ندارند؛ درحالی که سنگی که این دانه‌ها از آن جدا شده‌اند، شامل مجموعه‌ای از دانه‌های مختلف بوده‌است که با پیوندهای شیمیایی به یکدیگر چسبیده بودند. مقاومت برشی خاک در درجهٔ اول، از اصطکاک داخلی میان دانه‌ها ناشی می‌شود، بنابراین مقاومت برشی در یک صفحه تقریباً متناسب است با تنش مؤثر عمود بر سطح آن صفحه. خاک از قفل و بند (اتصال داخلی) میان دانه‌ها، مقاومت برشی زیادی بدست می‌آورد. اگر دانه‌ها به صورت خیلی متراکمی به یکدیگر متصل شده باشند در اثر تغییر شکل برشی تمایل به دور شدن از یکدیگر دارند
رفتار برشی: سختی و مقاومت > معیارهای شکست

خاک بعد از رسیدن به حالت بحرانی، دیگر نمی‌تواند افزایش یا کاهش حجم داشته باشد. تنش برشی در صفحهٔ شکست  \tau _{crit} را با استفاده از تنش عمودی مؤثر در صفحهٔ شکست  \sigma _{n}' و زاویهٔ اصطکاک حالت بحرانی  \phi _{crit}'\  تعیین می‌کنیم:
مقاومت نهایی خاک می‌تواند بزرگتر از این باشد، با این حال به دلیل قفل و بست میان دانه‌ها، این مطلب به شکل زیر بیان می‌شود:
که  \phi _{peak}'>\phi _{crit}' با این حال در طراحی، برای استفاده از زاویهٔ اصطکاک بزرگتر از زاویهٔ حالت بحرانی، باید مراقب بود. در یک مسئلهٔ عملی مانند پی یک سازه یا دیوار حائل یا یک شیروانی این گونه نیست که مقاومت نهایی خاک در تمام نقاط آن بسیج شود، زاویهٔ اصطکاک حالت بحرانی مانند مقاومت حداکثر خاک متغیر نیست و بهتر است با تکیه بر مقادیر آن مسئله را حل کرد.
بدون در نظر گرفتن اهمیت افزایش حجم خاک، کولمب پیشنهاد کرد که مقاومت برشی خاک را می‌توان بوسیلهٔ ترکیبی از چسبندگی و اصطکاک داخلی خاک، توضیح داد:
امروزه به خوبی می‌دانیم که  \phi ' و  c'، که در معادلهٔ آخر از آن‌ها استفاده شد، از ویژگی‌های بنیادی خاک نیستند. به ویژه مقادیر  \phi ' و  c' وابسته به بزرگی تنش مؤثر و زه‌کشی شده بودن یا نبودن خاک است. مطابق اسکوفیلد (۲۰۰۶)، استفاده طولانی مدت از  c' در مسئله‌ها باعث شده که بسیاری مهندسین را به اشتباه بیندازد که  c' ویژگی بنیادی خاک است. این فرض که  \phi ' و  c' همواره ثابت اند، ممکن است منجر به برآوردی بیشتر از مقاومت نهایی شود.
رفتار برشی: سختی و مقاومت > سازه، ساختار و شیمی

علاوه بر اصطکاک داخلی و اتصال میان دانه‌های خاک (چسبندگی)، به عنوان عوامل مؤثر در مقاومت آن، سازه و ساختار خاک نیز در رفتار آن نقش مهمی بازی می‌کنند. سازه و ساختار، شامل عواملی است نظیر: فاصله‌های میان دانه‌ها جامد و نظم آن‌ها و توزیع آب در فضای میان آن‌ها یا در مواردی نیز مواد سیمانی در فاصلهٔ میان دانه‌ها تجمع پیدا می‌کنند. رفتار مکانیکی خاک از چگالی دانه‌های جامد، سازهٔ آن‌ها، آرایششان و میزان سیال موجود در فضای میان آن‌ها و توزیعش (مانند آب یا هوا) تأثیر می‌گیرد. البته، عوامل دیگری مانند بار الکتریکی دانه‌ها، ویژگی‌های شیمیایی آب حفره‌ای و پیوندهای شیمیایی میان دانه‌ها (سیمانی شدن دانه‌های مرتبط با یکدیگر در اثر عواملی نظیر بلوری شدن دوبارهٔ کربنات کلسیم) نیز وجود دارد.
رفتار برشی: سختی و مقاومت > برش زه‌کشی شده و زه‌کشی نشده

حضور یک سیال تقریباً تراکم‌پذیر مانند آب در فضای حفره‌ای درون خاک بر افزایش و کاهش حجم فضاهای حفره‌ای خاک تأثیر می‌گذارد.
اگر این فضاهای حفره‌ای از آب اشباع باشد، برای افزایش حجم خاک باید آب به درون حفره‌های درون آن مکیده شود تا این حفره‌ها را پر کنند. به همین ترتیب اگر خاک بخواهد کاهش حجم داشته باشد، ناچار باید آب از داخل حفره‌هایش خارج شود تا حجم کل خاک کاهش یابد. افزایش حجم حفره‌های هوا در خاک باعث ایجاد فشار منفی در آب می‌شود و باعث مکیده شدن آب به درون حفره‌ها می‌گردد و در مقابل اگر حجم حفره‌ها کاهش یابد، فشار آب حفره‌ای مثبت ایجاد می‌شود و آب به بیرون از حفره‌ها هول داده می‌شود.
اگر نرخ برش وارده به خاک خیلی بیشتر از سرعت مکیده شدن آب به درون یا بیرون رفتن آن از فضاهای حفره‌ای خاک باشد؛ به این نوع برش، برش زه‌کشی نشده می‌گوییم. اما اگر برش وارده به خاک به اندازه کافی به آرامی وارد شود تا آب فرصت کافی داشته باشد تا از حفره‌های خاک خارج شود و فشار وارده به آب ناچیز باشد؛ به آن برش زه‌کشی شده می‌گوییم. با توجه به رابطه تنش مؤثر، تغییر در فشار آب حفره‌ای u، مستقیم بر مقدار تنش مؤثر اثر می‌گذارد:
رفتار برشی: سختی و مقاومت > آزمایش‌های برش

مقاومت خاک را می‌توان در آزمایشگاه با استفاده از آزمایش برش مستقیم، آزمایش سه محوری، آزمایش برش ساده، آزمایش رها کردن مخروط و آزمایش برش پره بدست آورد. البته امروزه ابزارها و روش‌های گوناگون دیگری برای این منظور مورد استفاده قرار می‌گیرد. آزمایش‌هایی که برای بدست آوردن مقاومت و سختی خاک در محل مورد استفاده قرار می‌گیرند (آزمایش‌های درجا) عبارتند از آزمایش نفوذ مخروط و آزمایش نفوذ استاندارد.
رفتار برشی: سختی و مقاومت > سایر عوامل

از دیگر عوامل مؤثر بر رابطهٔ تنش - کرنش خاک و در نتیجه مقاومت برشی آن، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
ترکیبات خاک (مواد پایه‌ای خاک) کانی‌شناسی، اندازهٔ دانه‌ها، توزیع اندازهٔ دانه‌ها، هندسهٔ دانه‌ها، نوع و محتوی سیال حفره‌ای موجود در خاک و یون‌های موجود در سیال حفره‌ای.
حالت (اولیه): بوسیلهٔ نسبت خلاء اولیه، تنش مؤثر عمودی و تنش برشی (پیشینهٔ برش) تعریف می‌شود. حالت خاک را می‌توان با عبارت‌هایی مانند: شُل، متراکم، پیش‌تحکیم یافته، عادی تحکیم یافته، سخت، نرم، انبساطی، انقباضی و ... تعریف کرد.
سازه: مفهوم سازه برمی‌گردد به آرایش دانه‌ها در تودهٔ خاک، روشی که بوسیلهٔ آن دانه‌ها در یکدیگر متراکم یا توزیع شده‌اند. مفاهیمی مانند لایه‌های خاک، اتصالات درونی، صیقلی بودن سطح سنگ، ویژگی‌های سیمانی شدن (چسبندگی) و ... را می‌توان به این مفهوم مرتبط کرد. سازهٔ یک خاک را می‌توان با استفاده از عباراتی مانند دست نخورده، به هم خورده، متراکم، دارای چسبندگی، لایه لایه، دانه‌ای، دارای ویژگی ورقه ورقه شدن، همگن، ناهمگن و ... توصیف کرد.
شرایط بارگذاری: مسیر تنش مؤثر در حالت‌های زه‌کشی شده، زه‌کشی نشده، نوع بارگذاری از نظر بزرگی بار، نرخ بارگذاری (ایستایی یا دینامیک بودن بار) و پیشینهٔ بارگذاری (دوره‌ای، یکنواخت)
کاربردها > فشار جانبی خاک

مقالهٔ اصلی: فشار جانبی خاک
مفهوم فشار جانبی خاک، برای برآورد میزان فشار جانبی وارده (عمود بر فشار جاذبه زمین) از سوی خاک بر سازه‌است. این تنش معمولاً بر دیوارهای حائل وارد می‌شود. ضریب فشار جانبی خاک K برابر است با نسبت فشار جانبی (افقی) به فشار عمودی، برای خاک‌های چسبنده (K=σh/σv). سه نوع ضریب فشار جانبی وجود دارد: فشار در حالت ساکن، فشار محرک و فشار مقاوم. فشار در حالت سکون زمانی است که هنوز هیج آشفتگی در خاک ایجاد نشده‌است. فشار محرک زمانی اتفاق می‌افتد که دیوار در اثر فشار جانبی وارده از خاک دور می‌شود و در اثر کاهش تنش جانبی می‌تواند باعث گسیختگی برشی شود. فشار حالت مقاوم زمانی است که دیوار به خاک فشار وارد می‌کند و به سمت آن هول داده می‌شود و اگر میزان این تنش وارده خیلی زیاد شود ممکن است باعث گسیختگی در تودهٔ خاک شود. امروزه روش‌های تجربی و تحلیلی زیادی برای محاسبهٔ فشار جانبی وجود دارد.
کاربردها > ظرفیت باربری

ظرفیت باربری خاک مقدار تنش تماسی میانگین بین خاک و شالوده است که به گسیختگی برشی خاک منجر شود. تنش باربری مجاز مقدار ظرفیت باربری است که به وسیله ضریب اطمینان تقسیم‌بندی شده‌است. بعضی مواقع در محل‌هایی با خاک نرم، خاک زیر شالوده بارگذاری شده می‌تواند نشست‌های زیاد بدون رخ دادن گسیختگی برشی حقیقی داشته باشد. در بعضی موارد، تنش باربری مجاز با توجه به حداکثر نشست مجاز محاسبه می‌شود.
کاربردها > پایداری شیروانی

مقالهٔ اصلی: پایداری شیروانی
مبحث پایداری شیروانی، شامل بررسی پایداری ایستایی و دینامیکی یک سطح شیب‌دار خاکی یا سنگی یک سد، سطح شیب‌دارهای از جنس موادی غیر از خاک، دیواره‌های کناری حفره‌های کنده شده در زمین و سطح شیب دارهای طبیعی خاک یا سنگ است.
همانگونه که در شکل نشان داده شده‌است، یک ناحیه شکست کروی در زیر شیروانی خاکی تشکیل می‌شود. احتمال رخ دادن چنین پدیده‌ای می‌تواند با استفاده از یک تحلیل کروی دوبعدی ساده محاسبه شود. یک سختی اولیه در این تحلیل یافتن محتمل‌ترین صفحات لغزش برای هر نوع موقعیت داده شده‌است.
دهستان رضامحله

| دهستان رضامحله | دهستان رضامحله |
| --- | --- |
دهستان: دهستان
کشور:  ایران
استان: گیلان
شهرستان: رودسر
بخش: مرکزی
جمعیت (سرشماری ۱۳۸۵): جمعیت (سرشماری ۱۳۸۵)
 • کل: ۱۲۵۳۵ نفر
دهستان رضامحله نام دهستانی در بخش مرکزی شهرستان رودسر، استان گیلان در ایران است. براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۲۵۳۵ نفر (۳۸۶۳ خانوار) بوده‌است.
وست بی، دورست

منطقه مسکونی در England
| وست بی، دورست | وست بی، دورست |
| --- | --- |
 The harbour and Pier Terrace at West Bay:  The harbour and Pier Terrace at West Bay
وست بی، دورستوست بی، دورست نمایش داده شده در  دورست (انگلستان): وست بی، دورستوست بی، دورست نمایش داده شده در  دورست (انگلستان)
مرجع شبکه OS: SY464904 
• لندن: ۱۴۵ مایل (۲۳۳ کیلومتر)
منطقه: West Dorset
Shire county: دورست (انگلستان)
ناحیه: جنوب غربی انگلستان
کشور: England
کشور مستقل: بریتانیا
پست شهر: BRIDPORT
کدپستی منطقه: DT
پلیس: Dorset
آتشنشانی: Dorset
آمبولانس: South Western
 :  
مجلس انگلستان: West Dorset
 فهرست مکان‌‌ها بریتانیا انگلستان Dorset ۵۰°۴۲′۴۲″شمالی ۲°۴۵′۵۰″غربی﻿ / ﻿۵۰٫۷۱۱۶°شمالی ۲٫۷۶۳۷۵۰°غربی﻿ / 50.7116; -2.763750:  فهرست مکان‌‌ها بریتانیا انگلستان Dorset ۵۰°۴۲′۴۲″شمالی ۲°۴۵′۵۰″غربی﻿ / ﻿۵۰٫۷۱۱۶°شمالی ۲٫۷۶۳۷۵۰°غربی﻿ / 50.7116; -2.763750
وست بی (به انگلیسی: West Bay) یک روستا در بریتانیا است که در بریدپورت واقع شده‌است.
ورزشگاه پالالیدو

| 0 | 1 |
| --- | --- |
عکس قدیمی پالالیدو قبل از بازسازی: عکس قدیمی پالالیدو قبل از بازسازی
نام کامل: ورزشگاه لیدو اسپورت
آدرس: میلان ایتالیا
مالک: شهرداری میلان
گونه: سالن سرپوشیده
گنجایش: ۵٬۴۲۰ صندلی
ساخت: ساخت
ساخت: ۱۹۶۱
هزینه ساخت: ۹ میلیون یورو
استفاده‌کنندگان: استفاده‌کنندگان
پاور والی میلان: پاور والی میلان
مجموعه ورزشی آلی یانز که قبلاً با نام سالن لیدو اسپرت شناخته می‌شد، معمولاً به عنوان ورزشگاه پالالیدو شناخته می‌شود. این ورزشگاه یک میدان سرپوشیده چند منظوره است که در شهر ایتالیایی میلان، پایتخت لمباردی واقع شده‌است. کاربری اصلی این ورزشگاه برای میزبانی بازی‌های بسکتبال و والیبال است، اما می‌توان از آن برای میزبانی بازی‌های هندبال، تنیس، ژیمناستیک و کشتی هم استفاده کرد. این سالن در حال حاضر دارای گنجایش ۵۴۲۰ نفر برای رویدادهای ورزشی است. این سالن قرار است میزبان هاکی سورتمه روی یخ در پارالمپیک زمستانی ۲۰۲۶ باشد.
تاریخچه

ورزشگاه پالالیدو در سال ۱۹۶۱ساخته شد. ظرفیت‌های صندلی این ورزشگاه در سال ۲۰۰۵ از ۳۵۰۰ صندلی به ۳۸۰۰ صندلی افزایش یافت. در سال ۲۰۱۱، بازسازی این سالن آغاز شد و سرانجام، در سال ۲۰۱۶، این سالن با ظرفیت جدید ۵۴۲۰ صندلی بازگشایی شد.
ورزشگاه پالالیدو مدتی ورزشگاه خانگی تیم بسکتبال المپیا میلانو بود.
دهکده دماوند

| 0 | 1 |
| --- | --- |
هنرمند: کمال‌الملک
سال: ۱۲۹۴ خورشیدی، ۱۹۱۵ (میلادی)
مواد: رنگ روغن روی کرباس
ابعاد: ۵۸×۴۳ سانتی‌متر
مالک: موزه مجلس شورای اسلامی، تهران
دهکده دماوند نقاشی رنگ روغن اثر کمال‌الملک است. این اثر بر روی کرباس و در سال ۱۲۹۴ خورشیدی کشیده شده است.
نقاشی، منظره‌ای از یک دهکده نزدیک دماوند را نشان می‌دهد.
دکل حفاری

یک دکل حفاری
دکل حفاری (به انگلیسی: Drilling Rig) دستگاهی (ماشینی) است که در زمین حفره ایجاد می‌کند. دکل‌های حفاری می‌توانند سازه‌های بزرگ، ساختمان‌ها و تأسیساتی باشند که برای حفاری چاه‌های آب، چاه‌های نفت یا چاه‌های استخراج گاز طبیعی به کار می‌روند یا می‌توانند آن‌قدر کوچک باشند که توسط یک نفر جابه‌جا شوند که در این حالت چال‌زن (دریل) نامیده می‌شوند. آنها از ذخیرهٔ کانسارهای زیرزمینی نمونه‌گیری می‌کنند، سنگ، خاک و مشخصات فیزیکی آب‌های زیرزمینی را آزمایش می‌کنند، همچنین می‌توانند برای نصب ساختارهای زیرزمینی مانند تأسیسات، دستگاه‌های اندازه‌گیری، تونل‌ها یا چاه‌ها به کار روند.
دکل‌های حفاری می‌توانند تجهیزات سیاری باشند که روی کامیون‌ها یا واگن‌ها نصب شوند یا ساختارهای ثابت روی زمین یا دریا باشند. (مانند سکوی نفت که معمولاً 'دکل حفاری فراساحل' نامیده می‌شود، حتی وقتی شامل دکل حفاری نباشد) بنا بر این عبارت 'دکل' به طور کلی به مجموعه‌ای از تجهیزات که به سطح پوسته قاره زمین نفوذ می‌کند اشاره دارد.
دکل تلویزیونی وینیتسا

| دکل تلویزیونی وینیتسا | دکل تلویزیونی وینیتسا |
| --- | --- |
اطلاعات کلی: اطلاعات کلی
وضعیت: کامل
موقعیت: وینیتسا ،اوکراین
پایان: ۱۹۶۱
بلندی: ۳۵۴ متر (۱٬۱۶۱ فوت)
دکل تلویزیونی وینیتسا(به روسی: Вінницька телевежа) دکلی است که در شهر وینیتسا، کشور اوکراین قرار دارد. این دکل ۳۵۴ متر ارتفاع دارد.
هیپاتیوس (کنسول در ۵۰۰)

فلاویوس هیپاتیوس ( یونانی: Ὑπάτιος  ; درگذشت ۵۳۲) یک نجیب‌زاده بیزانسی بود که در زمان سلطنت ژوستین اول منصب فرماندهی را در شرق داشت و در جریان شورش‌های نیکا در قسطنطنیه علیه ژوستینین اول توسط اوباش به عنوان امپراتور انتخاب شد و اندکی پس از آن اعدام شد.
زندگی

هیپاتیوس برادرزاده امپراطور آناستاسیوس اول بود که قبل از ژوستینین حکومت می‌کرد و همچنین از طریق ازدواج با نجیب‌زاده خاندان انیسیا در ارتباط بود که به او وعده جدی برای دیهیم امپراتوری داد. با این حال، هیپاتیوس چنین جاه‌طلبی از خود نشان نداد، و ژوستین و جانشین او بر تاج و تخت بیزانس، ژوستینین اول با او و سایر برادرزاده‌های آناستاسیوس به خوبی رفتار کردند.
در اوج شورش‌های نیکا ، هیپاتیوس به همراه برادرش پومپیوس و پروبوس (برادرزاده دیگر آناستازیوس) از نامزدهای اصلی تاج و تخت سلطنتی بودند. همانطور که مشخص شد که اوباش امپراتور جدیدی می‌خواهند، پروبوس از شهر گریخت و هیپاتیوس و پمپیوس به همراه ژوستینیانوس و بقیه سنای بیزانس در کاخ امپراتوری پناه گرفتند. آنها نمی‌خواستند علیه ژوستینین شورش کنند، زیرا می‌ترسیدند از حمایت مردمی بسیار کمی برخوردار شوند.
با این وجود، ژوستینیانوس از ترس خیانت، مجلس سنا را از کاخ بیرون کرد و بدین ترتیب دو برادر را در آغوش اوباش قرار داد. هیپاتیوس علیرغم تلاش‌های همسرش برای جلوگیری از این امر از خانه‌اش بیرون کشیده شد و توسط اوباش شورشگر درهیپودروم قسطنطنیه به عنوان امپراتور اعلام شد. به نظر می‌رسد هیپاتیوس پس از آن بر اکراه اولیه خود غلبه کرده و شروع به بازی در نقش امپراتور کرده است.
با این حال، شورش‌ها به زودی با موفقیت (اگر خونین) توسط گارد امپراتوری سرکوب شد و هیپاتیوس توسط مردان ژوستینیان دستگیر شد. گزارش شده است که ژوستینین می‌خواست جان هیپاتیوس را نجات دهد، اما همسرش تئودورا برای دیدن مجازات بر او چیره شد و غاصب غیرارادی اعدام شد.
ورزشگاه جام جهانی سئول

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نام کامل: ورزشگاه جام جهانی سئول
محل: سئول
شروع ساخت: ۲۰ اکتبر, ۱۹۹۸
بازگشایی: ۱۰ نوامبر, ۲۰۰۱
گرداننده: شرکت مدیریت امکانات سئول
نوع زمین: چمن
هزینه ساخت: ۲۰۰ میلیون دلار ($)
گنجایش: ۶۸٬۴۷۶نفر
خانه: باشگاه فوتبال اف‌سی سئول
ورزشگاه جام‌جهانی سئول، همچنین به عنوان ورزشگاه سانگام شناخته می شود، واقع شده در سئونگسان، سئول، کره جنوبی و میزبان بازی های خانگی اف‌سی سئول در رقابت های کی لیگ از سال ۲۰۰۴است.

این ورزشگاه از سال ۲۰۰۱ بازگشایی شده. گنجایش ورزشگاه ۶۸٬۴۷۶ هزار نفر (۶۶٬۸۰۶ معمولی ; ۹۱۶ جایگاه ویژه ; ۷۵۴ برای رسانه ها). این ورزشگاه برای بازی های جام جهانی ۲۰۰۲ ساخته شده.
جام جهانی ۲۰۰۲

ورزشگاه جام جهانی سئول یکی از مکانهای برگزاری بازی های جام جهانی ۲۰۰۲ بود. و مسابقات زیر را برگزار کرده
| تاریخ | تیم ۱ | نتیجه | تیم ۲ | رقابت |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۳۱ می ۲۰۰۲ |  فرانسه | ۱-۰ |  سنگال | (گروه A) |
| ۱۴ ژوئن ۲۰۰۲ |  ترکیه | ۰-۳ |  چین | (گروه C) |
| ۲۵ ژوئن ۲۰۰۲ |  کرهٔ جنوبی | ۱-۰ |  آلمان | نیمه نهایی |
دیزنی ای تو زی

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نسخهٔ به‌روز شدهٔ جلد دانشنامه: نسخهٔ به‌روز شدهٔ جلد دانشنامه
نویسنده(ها): دیو اسمیت
کشور: ایالات متحده آمریکا
زبان: انگلیسی
ناشر: هایپریون
تاریخ نشر: ۱۹۹۶
دیزنی اِی تو زی: دانشنامهٔ رسمی (انگلیسی: Disney A to Z: The Official Encyclopedia) دانشنامه رسمی شرکت والت دیزنی است که توسط سرپرست بایگانی این شرکت دیو اسمیت نگاشته شده‌است.
این دانشنامه حدود پانصد صفحه عنوان فیلم و کارتون و صدها عکس دارد و تمامی تاریخچه شرکت والت دیزنی، جاذبه‌های تفریحی پارک‌های آن، شوهای تلویزیونی، کارتون‌های فیلمی بلند و کوتاه و فیلم‌های سینمایی آنرا پوشش می‌دهد. این دانشنامه همچنین جزئیاتی دربارهٔ کارکنان شرکت دیزنی و بازیگران اصلی آن ارائه می‌دهد.
دوشنا گورکا

| دوشنا گورکا | دوشنا گورکا |
| --- | --- |
روستا: روستا
دوشنا گورکا: دوشنا گورکا
مختصات: ۵۱°۴۲′ شمالی ۱۷°۳۴′ شرقی﻿ / ﻿۵۱٫۷۰۰°شمالی ۱۷٫۵۶۷°شرقی﻿ / 51.700; 17.567: مختصات: ۵۱°۴۲′ شمالی ۱۷°۳۴′ شرقی﻿ / ﻿۵۱٫۷۰۰°شمالی ۱۷٫۵۶۷°شرقی﻿ / 51.700; 17.567
کشور:  لهستان
استان: استان لهستان بزرگ‌تر
شهرستان: شهرستان کروتوشن
گمینا: گمینا کروتوشن
دوشنا گورکا (به لهستانی:  Duszna Górka) یک روستا در لهستان است که در گمینا کروتوشن واقع شده‌است.