stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
اقیانوس آرام
بزرگ‌ترین دریاها

بزرگ‌ترین دریاهای حاشیه‌ای اقیانوس آرام:
دریای میانه‌ای استرالزی – ۹٫۰۸۰ میلیون کیلومتر مربع
دریای فیلیپین – ۵٫۶۹۵ میلیون کیلومتر مربع
دریای مرجان – ۴٫۷۹۱ میلیون کیلومتر مربع
دریای شیلی – ۳٫۶ میلیون کیلومتر مربع
دریای جنوبی چین – ۳٫۵ میلیون کیلومتر مربع
دریای تاسمان – ۲٫۳ میلیون کیلومتر مربع
دریای برینگ – ۲ میلیون کیلومتر مربع
دریای اختسک – ۱٫۵۸۳ میلیون کیلومتر مربع
خلیج آلاسکا – ۱٫۵۳۳ میلیون کیلومتر مربع
دریای چین شرقی – ۱٫۲۴۹ میلیون کیلومتر مربع
دریای گراو – ۱٫۱۴ میلیون کیلومتر مربع
دریای ژاپن – ۹۷۸٬۰۰۰ کیلومتر مربع
دریای سلیمان – ۷۲۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع
دریای باندا – ۶۹۵٬۰۰۰ کیلومتر مربع
دریای آرافورا – ۶۵۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع
دریای تیمور – ۶۱۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع
دریای زرد – ۳۸۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع
دریای جاوه – ۳۲۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع
خلیج تایلند – ۳۲۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع
خلیج کارپنتاریا – ۳۰۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع
دریای سلب – ۲۸۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع
دریای سولو – ۲۶۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع
دریای بیسمارک – ۲۵۰٬۴۰۰ کیلومتر مربع
خلیج آنادیر – ۲۰۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع
دریای ملوک – ۲۰۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع
خلیج کالیفرنیا – ۱۶۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع
خلیج تونکین – ۱۲۶٬۲۵۰ کیلومتر مربع
دریای هالماهرا – ۹۵٬۰۰۰ کیلومتر مربع
دریای بوهای – ۷۸٬۰۰۰ کیلومتر مربع
خلیج پاپوآ – ۷۰٬۴۰۰ کیلومتر مربع
دریای کورو – ۵۸٬۰۰۰ کیلومتر مربع
دریای بالی – ۴۵٬۰۰۰ کیلومتر مربع
دریای ساوو – ۳۵٬۰۰۰ کیلومتر مربع
دریای داخلی ستو – ۲۳٬۲۰۳ کیلومتر مربع
دریای سالیش - ۱۸٬۰۰۰ کیلومتر مربع
دریای سرام – ۱۲٬۰۰۰ کیلومتر مربع
کشورهای همجوار > کشورهای مستقل

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
|   استرالیا   برونئی   کامبوج   کانادا   شیلی   چین   کلمبیا   کاستاریکا   تیمور شرقی   السالوادور   اکوادور |   فیجی   گواتمالا   هندوراس   اندونزی   ژاپن   کیریباتی   کره شمالی   کره جنوبی   مالزی   جزایر مارشال   مکزیک |   ایالات فدرال میکرونزی   نائورو   نیوزیلند   نیکاراگوئه   پالائو   پاناما   پاپوآ گینه نو   پرو   فیلیپین   روسیه |   ساموآ   سنگاپور   جزایر سلیمان   تایوان   تایلند   تونگا   تووالو   آمریکا   وانواتو   ویتنام |
کشورهای همجوار > سرزمین‌ها

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
|   ساموآی آمریکا   جزایر کوک   پلی‌نزی فرانسه |   گوآم   هنگ کنگ   ماکائو |   کالدونیای جدید   نیووی   جزایر ماریانای شمالی |   جزایر پیت‌کرن   توکلائو   والیس و فوتونا |
بیست و پنجمین دوره جام ملت‌های خلیج

| كأس  الخليج الفارسی  ۲۰۲۳ خليجي ۲۵> جزئیات مسابقات | كأس  الخليج الفارسی  ۲۰۲۳ خليجي ۲۵> جزئیات مسابقات |
| --- | --- |
کشور میزبان:  عراق
تاریخ برگزاری: ۶ ژانویه – ۱۹ ژانویه ۲۰۲۳ ۱۶ دی – ۲۹ دی ۱۴۰۱
شمار تیم‌ها: ۸ (از ۱ کنفدراسیون)
شمار ورزشگاه‌ها: ۲ (در ۱ شهر)
رده‌بندی نهایی: رده‌بندی نهایی
 عراق (چهارمین عنوان):  عراق (چهارمین عنوان)
نایب‌قهرمان:  عمان
آمار مسابقات: آمار مسابقات
بازی‌های برگزار شده: ۱۵
گل‌های زده شده: ۳۹ (۲٫۶ گل به‌ازای هر بازی)
تماشاگران: ۴۹۲۰۱۲ (۳۲٬۸۰۱ نفر به‌ازای هر بازی)
بیشترین گلزن(ـان):  ابراهیم بایش  ایمن حسین (۳ گل)
بهترین بازیکن(ـان):  ابراهیم بایش
بهترین دروازه‌بان:  ابراهیم المخینی
→ ۲۰۱۹ ۲۰۲۴ ← : → ۲۰۱۹ ۲۰۲۴ ← 
بیست و پنجمین دوره جام خلیج فارس بیست و پنجمین دوره جام ملت‌های خلیج فارس مسابقات فوتبال دوسالانه برای هشت عضو عربی فدراسیون فوتبال جام خلیج فارس خواهد بود. در این مسابقات که به میزبانی بصره عراق برگزار می‌شود ۸ تیم شرکت خواهند کرد..
تیم‌ها

عراق (میزبان)
بحرین (مدافع عنوان قهرمانی)
عربستان سعودی
امارات متحدهٔ عربی
قطر
کویت
عمان
یمن
ورزشگاه‌ها

ورزشگاه بصره
ورزشگاه المینا
شبکه‌های دارای حق پخش

شبکه ورزش (عراق)
شبکه چهار ورزشی
شبکه ۱ ورزشی عربستان سعودی
شبکه ۱ ورزشی دبی
شبکه ۱ ورزشی ابوظبی
شبکه الکأس ۱
شبکه ورزش (کویت)
شبکه ورزش (عمان)
شبکه ۱ ورزشی بحرین
شبکه ورزش (شارجه)
مرحله گروهی > گروه اول

| رتبه | تیم | بازی | برد | مساوی | باخت | گل زده | گل خورده  | گل تفاضل  | امتیاز | صلاحیت |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ |  عراق | ۳ | ۲ | ۱ | ۰ | ۷ | ۰ | ۷+ | ۷ | صعود به نیمه نهایی |
| ۲ |  عمان | ۳ | ۲ | ۱ | ۰ | ۵ | ۳ | ۲+ | ۷ | صعود به نیمه نهایی |
| ۳ |  عربستان سعودی | ۳ | ۱ | ۰ | ۲ | ۳ | ۴ | ۱− | ۳ |  |
| ۴ |  یمن | ۳ | ۰ | ۰ | ۳ | ۲ | ۱۰ | ۸− | ۰ |  |
آخرین به روز رسانی مسابقه(ها)ی برگزار شده در ۱۲ ژانویه ۲۰۲۳. منبع: اتحاد كأس الخليج العربي لكرة القدم
۶ ژانویه ۲۰۲۳
عراق ۰ - ۰ عمان
یمن ۰ - ۲ عربستان سعودی
۹ ژانویه ۲۰۲۳
عمان ۳ - ۲ یمن
عربستان سعودی ۰ - ۲ عراق
۱۲ ژانویه ۲۰۲۳
عراق ۵ - ۰ یمن
عربستان سعودی ۱ - ۲ عمان
مرحله گروهی > گروه دوم

| رتبه | تیم | بازی | برد | مساوی | باخت | گل زده | گل خورده  | گل تفاضل  | امتیاز | صلاحیت |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ |  بحرین | ۳ | ۲ | ۱ | ۰ | ۵ | ۳ | ۲+ | ۷ | صعود به نیمه نهایی |
| ۲ |  قطر | ۳ | ۱ | ۱ | ۱ | ۴ | ۳ | ۱+ | ۴ | صعود به نیمه نهایی |
| ۳ |  کویت | ۳ | ۱ | ۱ | ۱ | ۲ | ۳ | ۱− | ۴ |  |
| ۴ |  امارات متحدهٔ عربی | ۳ | ۰ | ۱ | ۲ | ۲ | ۴ | ۲− | ۱ |  |
آخرین به روز رسانی مسابقه(ها)ی برگزار شده در ۱۳ ژانویه ۲۰۲۳. منبع: اتحاد كأس الخليج العربي لكرة القدم
۷ ژانویه ۲۰۲۳
بحرین ۲ - ۱ امارات متحده عربی
کویت ۰ - ۲ قطر
۱۰ ژانویه ۲۰۲۳
قطر ۱ - ۲ بحرین
امارات متحده عربی ۰ - ۱ کویت
۱۳ ژانویه ۲۰۲۳
قطر ۱ - ۱ امارات متحده عربی
بحرین ۱ - ۱ کویت
نیمه‌ نهایی

۱۶ ژانویه ۲۰۲۳
۱۶:۴۵
| عراق  | ۱-۲ |  قطر |
| --- | --- | --- |
|  ابراهیم بایش  '۱۹  ایمن حسین  '۴۳ | گزارش |  عمرو سراج  '۲۸ |
تماشاگران: ۶۴۵۲۰
داور: ما نینگ (چین)
۱۶ ژانویه ۲۰۲۳
۲۰:۴۵
| بحرین  | ۱-۰ |  عمان |
| --- | --- | --- |
|  | گزارش |  جمیل الیحمدی  '۸۳ |
داور: عادل النقبی (امارات متحده عربی)
فینال

۱۹ ژانویه ۲۰۲۳
۱۹:۳۰
| عراق  | ۲-۳ (و> ا.) |  عمان |
| --- | --- | --- |
|  ابراهیم بایش  '۲۴  امجد عطوان  (پنالتی) '۱۱۶  مناف یونس  '۲+۱۲۰ | گزارش |  صلاح الیحیائی  (پنالتی) '۱۰+۹۰  عمر المالکی  '۱۱۹ |
شهرستان فراهان

| شهرستان فراهان> اطلاعات کلی | شهرستان فراهان> اطلاعات کلی |
| --- | --- |
کشور:  ایران
استان: مرکزی
مرکز شهرستان: فرمهین
سایر شهرها: فرمهین، خنجین، تلخاب
بخش‌ها: مرکزی، خنجین
سال تأسیس: ۱۳۸۸
مردم: مردم
جمعیت: ۲۸٬۹۹۴ نفر (۱۳۹۵)
مذهب: شیعه
شهرستان فراهان شهرستانی در استان مرکزی ایران است که در سال ۱۳۸۹ به‌طور رسمی شهرستان شد.
جغرافیا

اراک
ساوه
زرندیه
خمین
محلات
دلیجان
شازند
آشتیان
تفرش
کمیجان
خنداب
فراهان
فراهان یکی از شهرستان‌های استان مرکزی و پاره‌ای از سرزمین تاریخی فراهان بزرگ است که منطقهٔ وسیعی از شمالِ شهر اراک تا مناطقی از شهرستان‌های کمیجان آشتیان و تفرش را در بر می‌گرفت و روستای خوش آب و هوای کسرآصف و خلت آباد جلال‌آباد و روستای تاربخی حسین‌آباد و اسفین و گازاران و چاله خومان در آن قرار دارد.
بیش از دویست روستای کوچک و بزرگ در فراهانِ بزرگ وجود دارد که در دشت فراهان و کوه‌های اطراف پراکنده‌اند. شهر فرمهین در مرکز فراهان و در سه راهی اراک - تفرش - کمیجان قرار گرفته است و یک شهرک صنعتی در شهر فرمهین نیز دارد.
تقسیمات شهری و روستایی

دهستانها و بخش‌های شهرستان فراهان:
بخش مرکزی
فرمهین
اَشقل
حسینیه
تبرتبه
مشهد ذلف آباد
مجدآباد کهنه
دُرمنک
هزاوه
شیرین آباد
شاه آباد
فشک
جلال‌آباد
خلت آباد
حسین‌آباد
اِسفین
گازران
چاله خومان
نقطه شهری: فرمهین
بخش خنجین
دهستان خنجین
دهستان تلخاب
نقطه شهری: خنجین ، تلخاب
تاریخچه

لغت شناسان فراهان را فشرده واژه فرا هامون می‌دانند، سرزمینی که از یکسر به خورهه و از سویی به تفرش و از سوی دیگر به کمیجان کشیده شده بود فرا هامون نامیده می‌شد. یونانیان آن را مدیا می‌نامیدند برخی گفته‌اند فراهان را طهمورث بنا کرد و دارالملک آن را ساروق کرد. ابن مقنع می‌گوید (ولاشگرد را بلاش پسر پیروز و بورقان را پوران دختر خسرو ساخته است) فراهان شامل ناحیهٔ پهناوری میان شهرستان‌های اراک و کمیجان و تفرش و آشتیان است.
حمدالله مستوفی در نزهت القلوب می‌نویسد:فراهان ولایتی است و در دیه‌ها معتبر بود، دیه ساروق را دارلملک آنجا و طهمورث ساخت، اکنون دولت‌آباد و ماستر معظم قرای آنجاست.
نام یکی از شهرهای بخش مرکزی شهرستان فراهان، فرمهین است. این شهر در شمال شهر اراک و کویر میقان واقع است. هوای آن سرد و سالم و آب کلیه روستاهای آن از قنوات است که طول اکثر آن‌ها به ۶هزار گز می‌رسد. فراهان از سه قسمت به نام بالا و پائین و سادات تشکیل می‌گردد. جمع روستاهای دهستان فراهان ۱۲۹ قریه و دارای ۲۹ هزار تن سکنه است. محصولاتش غلات، بنشن و میوه جات است. گله داری یکی از کارهای عمده سکنه بخش و پوست بره این حدود به خوبی معروف است و خریدار زیاد دارد. صنایع دستی زنان این دهستان قالی و قالیچه بافی با نقشه است.
دیگر از روستاهای قدیمی فراهان زلف آباد است که روزگاری روستای مهم و پرجمعیتی بوده است.
شهر فرمهین در مرکز بخش مرکزی شهرستان فراهان واقع و مرکز شهرستان است. روستاهای مهم دیگر فراهان عبارتند از روستای خوش آب و هوای حرآباد، غیاث آباد، امیرآباد، کسرآصف، دستجان، خوشدون، عباس‌آباد و خلج آباد، نظام آباد، تلخ آب، فشک، مجد آباد، تبرته، ماستر، شتریه، مشهدزلف آباد واشقان. روستاهای نزدیک به کویر به واسطه مجاورت با کویر دارای هوای ناسالم و آب شورند.
نام

دهگان در گزارش‌نامه می‌گوید: «واژه فراهان به‌طور قطع مرکب از دو عضو است که خوشبختانه هر دو عضو زنده و در اسماء امکنه متداول هستند. «فره» به فتح اول و ثانی به معنی شکوه است، عضو دوم یعنی «آن» یکمن علامت جمع باشد.» جمع دو واژه به معنای سرزمین مجد و عظمت یا جایگاه گزیدگان و آزادگان است.
دیدگاهی دیگر آن است که فراه در زبان پهلوی به معنی شهر است و نمونه آن نیز شهر فراه در ولایت فراه افغانستان است. فراهان نیز جمع آن و به معنی شهرها است.
دیدگاه دیگر این است که فراهان به جم فرای هامون و منظور آنچه فرای کویر میقان است بوده است.
فراهان را در قدیم مدیا می‌نامیدند جغرافی دانان اسلامی آن را جزو بلاد جبال می‌دانستند
همچنین دیدگاهی دیگر بر آن است که فراهان، مشتق از ریشهٔ «گَر» به معنی کوه در زبان اوستایی است که در زبان فارسی نو به صورت «وَر» به کار می‌رود. تجمع و کثرت نام‌های مشتق از ریشهٔ اوستایی گر/ ور در سرزمین عراق عجم از قبیل وروگرد، ورکانه، گرکان، وروان و فرمهین، این گمانه را تقویت می‌کند. عراق عجم، سرزمینی کوهستانی است و در عصر سلجوقیان نیز ایالت جبال (کوهستان) خوانده می‌شد و منطقی است که اجزای آن نیز با نام‌های مشتق از گر/ ور (کوهستان) خوانده شوند. بر این اساس، فراهان یعنی منسوب به کوه و در مجموع به معنی سرزمین کوهستانی است.
مردم

بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان فراهان در سال ۱۳۹۵ برابر با ۲۸٬۹۹۴ نفر بوده است.
کشاورزی و دامداری کار اصلی مردم فراهان است. آب قنات یکی از منابع اصلی آبیاری به‌شمار می‌آید. کشت غلات به ویژه گندم و نیز باغداری (از جمله انگور، بادام و گردو) در فراهان رواج دارد. فرش مهم‌ترین صنایع دستی این شهرستان است.
امروزه در بیشتر مناطق فراهان به زبان فارسی صحبت می‌شود و زبان‌ها و گویش های محلی رو به فراموشی رفته اند. با این حال در برخی از روستاها زبان لری وجود دارد همچنین ترکی خلجی از دیگر زبانهای فراهان است و در تلخاب و خلجستان صحبت می‌شود و در مناطق شمال غربی مانند دستجان شهر خنجین و کودزر به زبان ترکی آذربایجانی صحبت می‌کنند.
مردم > رسم و رسوم

جشن تیرگان از رسوم قدیمی و کهن ایرانیان است که قدمتی برابر با دوران ساسانیان داشته است.
ایرانیان باستان برای هر روز از سال اسم خاصی برگزیده بودند که هر گاه اسم روز اول ماه با اسم ماه هم نام بود آن روز را گرامی داشته جشن می‌گرفتند که از این بین جشن تیرگان (تیر اسم روز اول ماه تیر) و جشن مهرگان (مهر اسم روز اول ماه مهر) معروف تر است. جشن تیرگان امروزه با گذشت حدود ۱۶۰۰ سال هنوز میان برخی از اهالی دشت فراهان استان مرکزی برگزار می‌شود. برخی از اهالی فراهان در اولین روز از فصل گرم سال با حضور در کنار امامزاده ذلف آباد شهر فرمهین این روز را گرامی داشته جشن می‌گیرند. مردم دشت فراهان در این روز از گوشه و کنار مرز پر گهر به منطقه زادگاه خود برگشته روز را تا شب در دامان طبیعت می‌گذرانند و با طبخ غذاهای محلی مثل دلمه و آش‌های محلی در کنار اقوام روز خاطره انگیزی را سپری می‌کنند. در منطقه فراهان به این جشن عید صغری ویا جشن آب پاشان هم می‌گویند. برگزاری بازی‌های محلی-پاشیدن آب به همدیگر و برگزاری مجالس پرده خوانی و شبیه خوانی از دیگر رسوم این روز است. هر ساله در منطقه فراهانی جشنواره بازی ها و رقص محلی برگزار می‌شود که بیشتر رنگ و بوی لری دارند. شاهنامه خوانی و گرفتن فال حافظ در عید ها و مجالس جشن و شادی رایج است.
بولتسانو

برای منطق‌دان آلمانی، برنارد بولتسانو را ببینید.
مکان در 23x15px|border |alt=|link= ایتالیا
| بولزانو Bolzano | بولزانو Bolzano |
| --- | --- |
شهر: شهر
  مهر:   مهر
ناحیه: ترنتینو آلتو آدیجه
استان: تیرول جنوبی (BZ)
حکومت: حکومت
 • شهردار: لوئیجی سامپاگنولی
مساحت: مساحت
 • کل: ۵۲٫۳۴ کیلومتر مربع (۲۰٫۲۱ مایل مربع)
ارتفاع: ۸۶۰ متر (۲۸۲۰ فوت)
جمعیت (۲۰۱۰): جمعیت (۲۰۱۰)
 • کل: ۱۰۳۹۷۰
 • تراکم: ۲۰۰۰/کیلومتر مربع (۵۱۰۰/مایل مربع)
اهلیت‌نام: bolzanini / Bozner
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی ۱+ (CET)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی ۲+ (CEST)
کد پستی: ۳۹۱۰۰
کد منطقه: ۰۴۷۱
وبگاه: www.comune.bolzano.it
بولتسانو یا بولزانو (به ایتالیایی: Bolzano) (به آلمانی: Bozen) یکی از شهرهای شمال ایتالیا است که با آب و هوای بسیار سالم و دلنشین در شمال ایتالیا قرار دارد و در رشته کوه‌های آلپ در میان اتریش و ایتالیا واقع شده‌است و عمدتاً شهری بارانی توصیف می شود. جمعیت این شهر در سال ۲۰۰۹ بالغ بر ۱۰۲٬۸۸۰ نفر بوده‌است. این شهر از جمله شهرهای با بالاترین کیفیت زندگی نه تنها در کل ایتالیا بلکه جهان است. و در گزارش سالیانه سالهای ۲۰۱۰، ۲۰۱۲، و ۲۰۱۴ به عنوان بهترین شهر ایتالیا و یکی از بهترین شهرهای اروپایی در کیفیت زندگی انتخاب شد. این شهر دارای نرخ اشتغال به مراتب بالاتری نسبت به شهرهای دیگر ایتالیاست (نرخ اشتغال بولزانو ۷۱٪ بوده و نرخ میانگین اشتغال ایتالیا ۵۶٪ است.) همچنین میانگین مصرف خانوار در این شهر ۲۶۶۰ یورو در ماه می‌باشد که ۷۰۰ یورو بیشتر از میانگین مصرف خانوار ایتالیایی است. این مسئله می تواند نشان دهنده مصرف گرایی از بُعد منفی و رشد اقتصادی و درآمد سرانه بالا از بُعد مثبت باشد.   فرودگاه بولزانو (به انگلیسی: Bolzano Airport) یک فرودگاه همگانی با کد یاتا BZO است.
دانشگاه این شهر به نام دانشگاه بولزانو (به ایتالیایی: Libera Università di Bolzano)(به آلمانی: Freie Universität Bozen) یک دانشگاه سه زبانه (انگلیسی، ایتالیایی، و آلمانی)، که شامل سه شعبه، پنج دانشکده، در مقاطع لیسانس، فوق لیسانس و دکترا می‌باشد. طبق رتبه بندی دانشگاه های جهان (رنکینگ جهانی تایمز)، رتبه این دانشگاه در ایتالیا ۶، در اروپا ۱۲۶ و در جهان ۲۵۱-۳۰۰ میباشد. این دانشگاه در گزارش رسمی ارزیابی ملی دانشگاه‌های ایتالیا در میان دانشگاه‌های با تعداد دانشجوی ۱۰۰۰۰ تا ۲۰۰۰۰، رتبه دوم را کسب کرد. همچنین این دانشگاه به عنوان یکی از بهترین دانشگاه‌های ایتالیا از لحاظ کیفیت پژوهش معرفی شده است. علاوه بر منابع کشور ایتالیا، این دانشگاه در رنکینگ دانشگاه‌های آلمانی زبان هم به‌طور متناوب رتبه بالایی کسب نموده‌است.
بولزانو یک شهر توریستی با جاذبه‌های گردشگری از جمله طبیعت منحصر به فرد است که سالیانه تعداد زیادی توریست انگلیسی و آلمانی به آن مسافرت می‌کنند. از جمله جاذبه‌های این شهر فرهنگ دوگانه ایتالیایی - آلمانی آن می‌باشد که در تمامی مناطق شهر مشهود است. بولزانو یکی از شهرهای ذکر شده در کتاب معروف "هزار نقطه جهان که باید قبل مردن ببینی!" نوشته پاتریشیا شولتز می‌باشد. همچنین اوتسی(به آلمانی: Ötzi یا Oetzi) یا اوتسی مرد یخی یا فریتسِ یخ‌زده یا مرد سیمیلائون قدیمی‌ترین انسان مومیایی طبیعی یافت شده جهان، متعلق به سال ۳۳۰۰ پیش از میلاد هم در موزه این شهر نگهداری می‌شود.
جامعه > توزیع زبانی

بر طبق سرشماری ۲۰۱۱، ۷۳٫۸۰٪ ساکنان شهر ایتالیایی صحبت می‌کنند، ۲۵٫۵۲٪ آلمانی و ۰٫۶۸٪ لادین به عنوان زبان اولشان است.
| زبان | ۲۰۰۱ | ۲۰۱۱ |
| --- | --- | --- |
| ایتالیایی | ۷۳٫۰۰٪ | ۷۳٫۸۰٪ |
| آلمانی | ۲۶٫۲۹٪ | ۲۵٫۵۲٪ |
| لادین | ۰٫۷۱٪ | ۰٫۶۸٪ |
1000px
بوودون، داکوتای شمالی

مکان
| Bowdon, North Dakota | Bowdon, North Dakota |
| --- | --- |
شهر: شهر
شعار: "Come Experience Our Good Nature": شعار: "Come Experience Our Good Nature"
موقعیت بوودون، داکوتای شمالی: موقعیت بوودون، داکوتای شمالی
ایالت: داکوتای شمالی
شهرستان: ولز
مساحت: مساحت
 • کل: ۰٫۲۵ مایل مربع (۰٫۶۵ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۰٫۲۵ مایل مربع (۰٫۶۵ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰ مایل مربع (۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۱۸۰۸ فوت (۵۵۱ متر)
جمعیت (۲۰۱۰): جمعیت (۲۰۱۰)
 • کل: ۱۳۱
 • برآورد (۲۰۱۱): ۱۳۲
 • تراکم: ۵۲۴٫۰/مایل مربع (۲۰۲٫۳/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (Central (CST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۵ (CDT)
زیپ‌کد: ۵۸۴۱۸
کد منطقه: 701
FIPS code: ۳۸-۰۸۵۸۰
GNIS feature ID: ۱۰۲۸۰۹۴
وبگاه: www.bowdonnd.com
بوودون(به انگلیسی: Bowdon) شهری در ایالت داکوتای شمالی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۱۳۱ نفر بوده‌است.
سلول درمانی

سلول درمانی (که درمان سلولی یا سیتوتراپی(cell therapy) نیز نامیده می‌شود) نوعی درمان است که در آن سلولهای بنیادی به بیمار پیوند زده می‌شود.
گاهی این کار با تزریق سلول‌های زنده و دست نخورده انجام می‌شود. برای نمونه سلول‌های T که قادرند از طریق ایمنی با واسطه‌های سلولی(cell-mediated immunity) با سلول‌های سرطانی مبارزه کنند، می‌توانند به منظور ایجاد ایمنی در دوره درمان، به بیمار تزریق شوند.
سلول درمانی از قرن نوزدهم از زمانی که دانشمندان، تزریق مواد حیوانی را به منظور جلوگیری و درمان بیماری‌ها مورد آزمایش قرار دادند مورد استفاده قرار گرفت.
اگرچه چنین تلاش‌هایی نتایج مثبتی در پی نداشت اما تحقیقات بعدی که در اواسط قرن بیستم انجام گرفت برای کمک به منظور جلوگیری از رد اندام‌های پیوند خورده بدن انسان استفاده شد که مقدمه‌ای برای موفقیت در پیوند مغز استخوان در آن زمان گردید. سلول درمانی (Cell therapy) به پیوند سلول زنده از خود فرد یا فرد سالم دیگر با هدف بازسازی بافت بدن گفته می‌شود. سلول‌ها کارخانه‌های قدرتمندی هستند که می‌توانند اثرات درمانی را از طریق روش‌های متعددی اعمال نمایند. سلولها می‌توانند در محل آسیب لانه گزینی کنند، مواد محرک رشد ترشح کنند و در برخی موارد به سلول‌های دیگری تبدیل شوند. این تطبیق پذیری باعث می‌شود سلول درمانی به‌طور قدرتمندی عمل کند و امکان بالایی برای درمان بیماری‌های غیرقابل برگشت فراهم نماید.
تاریخچه سلول درمانی در جهان

اولین سلول درمانی در قرن نوزدهم انجام شد. در سال ۱۸۹۴ کارلس اسکوارد از سلول‌های تستیس حیوانی به منظور جلوگیری از اثرات پیری استفاده نمود. در سال ۱۹۳۱ یک پزشک سوئیسی به نام دکتر نایهانس از پیوند بافت جنین گاو برای درمان بیماری که طی جراحی تیروئید اشتباهاً غده پاراتیروئید خود را از دست داده بود استفاده کرد.
در سال ۱۹۵۹ اولین پیوند مغز استخوان انجام شد که البته موفقیت‌آمیز نبود. اما اولین پیوند موفق مغز استخوان در انسان در سال ۱۹۶۹ در منه سوتا آمریکا انجام شد. بر اساس آمار موجود، طی ۱۵ سال گذشته ۳۰ میلیون سلول درمانی در دنیا انجام شده‌است و تاکنون ۱۹ فراورده سلول درمانی و ژن درمانی تاییدیه FDA آمریکا را دریافت نموده‌اند. در حوزه پوست ۳ مورد، ارتوپدی، چشم و سرطان پروستات هرکدام یک مورد تأیید شده و سایر فرآورده‌ها مربوط به سرطان‌خون است.
دسته‌بندی

امروزه دو دسته متفاوت از سلول درمانی شناخته شده‌است:
اولین دسته از سلول درمانی که پایه‌گذاری شد، سلول درمانی در پزشکی اصلی(mainstream medicine) است که در آن سلول‌های انسانی از یک دهنده به بیمار پیوند زده می‌شوند. پژوهش‌های گسترده‌ای در این روش در حال انجام است که می‌تواند منبعی بالقوه درمان باشد. چنین تحقیقاتی زمانی که بر روی جنین انسان انجام شود ممکن است بحث‌برانگیز باشد.
دسته دیگر، سلول درمانی در پزشکی جایگزین (alternative medicine) است که در آن از تزریق پیوسته سلول‌های جانوری با هدف درمان بیماری‌ها استفاده می‌شود. انجمن سرطان آمریکا بیان کرده که هیچ مدرک پزشکی اثربخشی این روش را حمایت نمی‌کند و این روش می‌تواند پیامدهای مرگباری داشته باشد.
سلول درمانی آلوژنیک(allogeneic)

در سلول درمانی آلوژنیک، دهنده، فردی متفاوت از دریافت‌کننده سلول‌ها است. در صنعت تولید دارو، روش آلوژنیک مورد توجه زیادی قرار گرفته‌است چرا که درمان‌های آلوژنیک می‌توانند اساس محصولات باشند.
تحقیقات زیادی بر توسعهٔ چنین محصولاتی برای درمان بیماری‌ها از جمله بیماری کرون و بیماری‌های عروقی مختلف متمرکز هستند.
سلول درمانی آلوژنیک(allogeneic) > پیوند سلول‌های بنیادی جنینی انسان

تحقیقات در زمینه سلول‌های بنیادی جنینی انسان بحث‌برانگیز و قوانین آن از کشوری به کشور دیگر متفاوت است به‌طوری‌که تعدادی از کشورها آن را به صورت کامل ممنوع کرده‌اند. با این وجود این سلول‌ها به عنوان پایه تعدادی از کاربردهای درمانی شامل درمان دیابت و بیماری پارکینسون استفاده می‌شوند.
سلول درمانی آلوژنیک(allogeneic) > پیوند سلول‌های بنیادی عصبی

سلول‌های بنیادی عصبی (NSCs) سلول‌های چندتوانی(Multipotency) هستند که می‌توانند به آستروسیت‌ها، الیگودنروسیت‌ها و سلول‌های عصبی تمایز یابند. این سلول‌ها در درمان بیماری‌های عصبی مانند بیماری‌های پارکینسون و هانتیگتون، آسیب نخاعی، آسیب مغزی و سکته مغزی کاربرد دارند.
سلول درمانی آلوژنیک(allogeneic) > پیوند سلول‌های بنیادی استخوان ساز

سلول‌های بنیادی استخوان ساز(HSCs) توانایی خودنوسازی(self-renew) و تمایز به همه انواع سلول‌های خونی، به ویژه سلول‌های که در سیستم ایمنی انسان درگیر هستند را دارند؛ بنابراین برای درمان نارسایی‌های ایمنی و خونی استفاده شوند. از زمانی که پیوند مغز استخوان انسان برای اولین بار در سال ۱۹۷۵ انجام گرفت، پیشرفت‌های شایانی در درمان با استفاده از سلول‌های بنیادی استخوان ساز انجام شده‌است. بدنبال آن تزریق سینرژیک مغز استخوان(syngeneic marrow infusion) و پیوند آلوژنیک مغزاستخوان(allogeneic marrow grafting) نیز با موفقیت انجام شده‌است.
سلول‌های بنیادی استخوان ساز می‌توانند پس از شیمی درمانی با دز بالا از طریق بازسازی سلول‌های آسیب دیده تشکیل دهنده خون و احیای سیستم ایمنی، خاصیت درمان‌کنندگی خود را ارائه دهند.
سه نوع پیوند سلول‌های بنیادین استخوان ساز(HSCT) وجود دارد:
پیوندهای سینرژیک(syngeneic) که در بین دوقلوهای همسان رخ می‌دهند
پیوندهای اتولوگ(autologous) که از سلول‌های بنیادی استخوان‌سازی که به‌طورمستقیم از بیمار بدست می‌آیند، استفاده می‌شود و به همین دلیل هیچ گونه عوارض ناسازگاری بافتی ایجاد نمی‌کنند
پیوند آلوژنیک(allogeneic) که از سلول‌های بنیادی استخوان ساز دهنده‌ای که به لحاظ ژنتیکی مرتبط یا نامرتبط به گیرنده هستند استفاده می‌کند
مکانیسم‌های اثر بخشی سلول درمانی

سلول‌های درمانگر پس پیوند، از طریق مکانیسم‌های گوناگونی اثر درمانی خود را انجام می‌دهند:
پیوند سلول‌های بنیادی یا سلول‌های پیشرو، تمایز و جایگزینی بلندمدت بافت آسیب دیده. در این مورد سلول‌های تک توان یا چندتوان در شرایط آزمایشگاهی یا پس از رسیدن به مکان آسیب دیدگی از طریق تزریق سیستمیک (عمومی) یا موضعی، به یک نوع سلول خاص تمایز پیدا می‌کنند. سپس این سلول‌ها با محل زخم ادغام شده و جایگزین بافت آسیب دیده می‌شوند و به این ترتیب به بهبود عملکرد اندام یا بافت کمک می‌کنند. برای مثال می‌توان به استفاده از سلول‌ها برای جایگزین کردن کاردیومیست ها(cardiomyocytes) پس از آنفارکتوس میوکارد(myocardial infarction) اشاره کرد (-).
سلول‌هایی که ظرفیت آزادسازی فاکتورهای محلول مانند سیتوکین ها(cytokines)، کموکین ها(chemokines) و فاکتورهای رشد را دارند که به روش اندوکرین یا پاراکرینی عمل می‌کنند. این فاکتورها خوددرمانی اندام یا یک ناحیه را تسهیل می‌سازند. سلول‌های پیوند زده شده (از طریق تزریق سیستمیک یا موضعی) برای یک دوره نسبتاً کوتاه (چند روز یا چند هفته) زنده می‌مانند و سپس می‌میرند. این روش شامل سلول‌هایی می‌شود که یا فاکتورهای درمانی را به شکل طبیعی ترشح می‌کنند یا تحت تغییرات اپی ژنیک و مهندسی ژنتیک مقادیر بالایی از یک مولکول خاص را آزاد می‌سازند. برای نمونه پیوند سلول‌هایی که فاکتورهای تسهیل‌کننده رگ زایی(angiogenesis)، ضدالتهاب و ضدآپوپتوزیز (anti-apoptosis) را ترشح را می‌توان نام برد (-). این نوع عمل توسط شرکت‌هایی مانند Pluristem و Pervasis که از سلول‌های استرومایی چسبنده(adherent stromal cells) یا سلول‌های اندوتلیال بالغ(mature endothelial cells) برای درمان بیماری عروق محیطی و پیچیدگی در دسترسی شریانی استفاده می‌کنند، ارائه شده‌است (-
پیشینهٔ سلول درمانی در ایران

اولین پیوند مغز استخوان در سال ۱۳۶۹ توسط دکتر قوام زاده برای درمان سرطان خون انجام شد و تا کنون بیش از ۸۰۰۰ پیوند در ایران انجام شده‌است. اما اولین تزریق سلولهای بنیادی برای درمان بیماری‌های غیر خونی در سال ۱۳۸۳ توسط محققین پژوهشگاه رویان و برای ترمیم ضایعات قلبی ناشی ازسکته انجام شد. در سال ۱۳۸۴ محققین این پژوهشگاه از سلول‌های بنیادی برای ترمیم ضایعات قرنیه چشم استفاده کردند و در سال ۱۳۸۷ تحقیقات در زمینه سلول درمانی برای بیماران ویتیلیگو (لک و پیس) آغاز شد. در حال حاضر تحقیقات برای درمان بیش از ۴۰ بیماری مختلف در حوزه‌های پوست، ارتوپدی، قلب، مغز و اعصاب، کلیه، چشم و تولید مثل و زنان در این پژوهشگاه مراحل کارآزمایی بالینی را می‌گذراند. در حال حاضر بیش از ۲۷۰۰۰ طرح تحقیقاتی بالینی در حوزه سلول درمانی در دنیا انجام می‌شود که بیشترین آن در آمریکا و سپس اروپا و چین انجام می‌شود و در خاورمیانه ۹۳۱ مطالعه ثبت شده که حدود ۱۰۰ مورد آن مربوط به ایران است.
پیشینهٔ سلول درمانی در ایران > شرکت‌های مطرح تولید فرآورده‌های سلولی در ایران > شرکت دانش بنیان سیناسل

سیناسل اولین شرکتی است که در حوزه سلول درمانی در ایران تأسیس گردیده‌است. این شرکت در سال ۱۳۸۶ در پارک علم و فناوری پردیس آغاز به کار نمود. فعالیت تولیدی این شرکت در سالهای اولیه عمدتاً بر تولید پانسمان‌های بیولوژیک از بافت پرده آمنیون و پوست مصنوعی متمرکز بوده‌است اما در کنار این محصولات این شرکت به تولید سلول‌های بنیادی مزانشیمی جهت درمان انواع بیماری‌ها نیز پرداخته‌است. سیناسل یکی از اولین شرکت‌های ایرانی است که گواهی GMP در زمینه تولید سلولهای بنیادی و سلولهای فیبروبلاست انسانی را از وزارت بهداشت دریافت نموده‌است.