محسن مهدی
فعالیت‌ها

محسن مهدی به کمیته تفکر اجتماعی تعلق داشت که باعث شد او با ست بناردت و آلن بلوم آشنا شود و این دوستی مستحکم شد و مدت‌ها ادامه یافت.
او در سال ۱۹۵۴ میلادی پایان‌نامه درخشانی را در مورد فلسفه علم به پایان رساند که اندکی پس از بحث آن با عنوان فلسفه تاریخی ابن خلدون: بررسی مبانی فلسفی علم فرهنگ منتشر شد.
و پس از اینکه محسن مهدی به عنوان استاد مدعو در سمینار «اندیشه سیاسی» در مؤسسه شرق‌شناسی دانشگاه فرایبورگ آلمان کار کرد، به بغداد به عنوان مدرس در مؤسسه حقوق و دانشکده حقوق رفت.
در سال ۱۹۵۷ میلادی سمت استادیاری در گروه زبان‌ها و تمدن‌های شرقی دانشگاه شیکاگو را پذیرفت و در آنجا به درجه استادی نائل شد و تا سال ۱۹۶۹ در آنجا به کار ادامه داد. و پس از رد چندین پیشنهاد از چندین مؤسسه دانشگاهی، در نهایت پیشنهاد دانشگاه هاروارد از استاد زبان عربی جیمز ریچارد جویت را پذیرفت. و از سال ۱۹۶۹ پس از میلاد تا زمان بازنشستگی خود در سال ۱۹۹۶ میلادی، یعنی به مدت ۲۷ سال، به عنوان مدیر مرکز مطالعات خاورمیانه و استاد گروه زبان‌ها و تمدن‌های خاور نزدیک، در دانشگاه هاروارد کار کرد.
پروفسور مهدی در دانشگاه پاریس و همچنین دانشگاه فرایبورگ در بریسگاو آلمان، تحقیقات پسا دکتری انجام داده‌است. او همچنین در مراکش تحقیقاتی را با حمایت بنیاد راکفلر و بنیاد تحقیقات فولبرایت انجام داده‌است. او چندین بازدید برای تدریس در دانشگاه فرایبورگ در بریگو، دانشگاه آمریکایی قاهره، مرکز مطالعات اسلامی پاکستان، دانشگاه کالیفرنیا در لس آنجلس، سپس در دانشگاه پوردو، دانشگاه محمد بن عبدالله داشت. در دانشگاه فاس و دانشگاه محمد پنجم در رباط. او عضو هیئت مشورتی دپارتمان مطالعات خاورمیانه دانشگاه پرینستون، بنیانگذار و رئیس انجمن بین‌المللی تاریخ علم و فلسفه عرب در پاریس و یکی از اعضای مؤسس و مدیر انجمن مطالعات خاورمیانه بود. .
او همچنین عضو هیئت تحریریه علوم و فلسفه عربی، مجله مطالعات خاورمیانه، مجله اسلامی دانشگاه هامدرد و مجله فلسفه سیاسی تفسیر بود. او ریاست مرکز مطالعات آمریکایی قاهره را بر عهده داشت و به عنوان اولین عضو خبرنگار آکادمی زبان عربی در قاهره خدمت کرد.
او در سالهای اخیر بیشتر اوقات خود را در پاریس گذراند و در مؤسسه جهان عرب سخنرانی می‌کرد و در چندین سمینار شرکت می‌کرد و در کتابخانه‌ها و کافه‌هایی که نویسندگان و روشنفکران از سراسر جهان اسلام در آن رفت و آمد داشتند چهره ای آشنا و محبوب شد. به ویژه در فاس و رباط که بیشتر شاگردان او بودند و قبل از آن کمتر، یک ماه پس از مرگش، دانشگاه آمریکایی قاهره به او دکترای افتخاری اعطا کرد.
پروفسور محسن علاوه بر درک عمیق زبان عربی و مظاهر تاریخی و جغرافیایی آن، در فلسفه یونان، فلسفه عرب اسلامی، فلسفه یهودی و مسیحی، و فلسفه سیاسی غرب تبحر کامل داشت. و پس از آنکه روشهای تصدیق متون دقیق را که این رویکردها توسط دانشمندان اروپایی ایجاد شده بود آموخت قواعد کلی تحقیق در فلسفه عربی-اسلامی را وضع کرد. او در آغاز فعالیت علمی خود، به جستجوی نسخه‌های خطی در هر نقطه از جهان می‌پرداخت و از آنها برای تأیید صحت آنها استفاده می‌کرد یا به راحتی به دانشجویان پژوهشگر خود ارائه می‌کرد.
او به ویژه به دلیل کشف، تحقیق، ترجمه و تفسیر بسیاری از کتب و نامه‌های ابونصر فارابی شهرت داشت.
استاد محسن مهدی چندین تحلیل و تفسیر بسیار مهم از متون فلسفی عربی انجام داده‌است. او با همکاری رالف لرنر از دانشگاه شیکاگو و بعداً با ارنست فورتین از کالج بوستون، کتاب معروف فلسفه سیاسی مرکزگرا را منتشر کرد که شامل متون برگزیده ای است که از عربی، عبری و لاتین به انگلیسی ترجمه شده‌اند. و از آخرین سخنان خود برای کتاب جغرافیای باز الاشهاب دکتر جمال الکیلانی که در شهر فاس در پادشاهی مراکش به چاپ رسیده و با انتشار کتاب ایشان نوشته‌است.
کتاب هزار و یک شب که در لیدن هلند منتشر شد، درخشان‌ترین اثر در فهرست کتاب‌های محسن مهدی بود. چاپ ویراستاری او بر اساس قدیمی‌ترین نسخه‌های خطی و معتبرترین نسخه در ارائه متن به بهترین شکل ممکن بود. این اثر باشکوه او بود که با آن محافل شرق‌شناسی و محافل فرهنگ عرب را به چالش کشید و آن را به گونه‌ای هدایت کرد که خوانندگان زبان عربی را در برابر محققان مجذوب کند و محققان به رنج طولانی او در تحقیق و تفحص و موشکافی شهادت دادند.