عملکرد حکومت ایران در مقابله با دنیاگیری کووید-۱۹
مشکلات آمار > خطای سیستماتیک در شمارش

تا پیش از اعلام آمار رسمی ۵ مبتلا به ویروس کرونا و جان‌باختن ۲ نفر در قم، مقامات جمهوری اسلامی آمار مشخصی از موارد مشکوک ابتلا به ویروس کرونا در ایران ارائه نکرده و تأکید کرده بودند که هیچ نوع ابتلا به کرونا در ایران وجود ندارد. دو روایت در خصوص علت اعلام دیرهنگام و آمار ناصحیح از شیوع بیماری ارائه شده‌است. یک دیدگاه علت موضوع را پنهانکاری سیاسی و دیگر پروتکل تشخیص نادرست وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی می‌داند.
در ۲۳ اسفند رضا ملک‌زاده معاون وزیر بهداشت ایران در یک برنامهٔ تلویزیونی گفت که مقام‌های ایرانی در تشخیص ورود ویروس جدید کرونا به ایران تأخیر داشته‌اند و به درخواست‌ها برای توقف پروازها از چین توجه کافی نکردند. او گفت فکر می‌کند این ویروس هفته‌ها پیش از آن‌که مسئولان اعلام کنند وارد ایران شده بوده و به دلیل همزمانی با اپیدمی آنفولانزا، آن را با آنفولانزای H1N1 اشتباه می‌گرفتند. به گفتهٔ ملک‌زاده «وقتی از این ویروس خلاص می‌شویم که ۵۵ تا ۷۰ درصد مردم این ویروس را بگیرند».
سعید نمکی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، مشکل را ناشی از پروتکل تشخیص ارائه شده از سوی سازمان جهانی بهداشت ذکر می‌کند. به گفته وی طی بهمن ماه آزمایش تشخیص کرونا با کیت ارائه شده از سوی آن سازمان فقط در مورد افراد دارای علائم شبه آنفلوانزا که سفر خارجی به استان هوبی یا شهر ووهان چین یا ارتباط نزدیک با یک فرد چینی داشته‌اند، انجام شده و هیچ مورد آزمایش مثبتی در افراد مشکوک گزارش نشده‌است. اما اولین موارد ابتلا در افرادی شناسایی شده که مشکوک تلقی نمی‌شده‌اند. به گفتهٔ نمکی وزارت بهداشت در ۲۹ بهمن، بلافاصله پس از اطلاع از مثبت بودن آزمایش، آن را اطلاع‌رسانی عمومی کرده‌است. در ۲ مارس دبیرکل سازمان جهانی بهداشت اعلام کرد که سازوکار صحت سنجی این سازمان تاکنون هیچ مدرک قطعی از پنهانکاری شدید ایران در مورد بحران کرونا نیافته‌است.
در ۱۳ اسفند مسعود پزشکیان، وزیر بهداشت دولت خاتمی و نایب رئیس مجلس، اعداد و ارقام اعلام شده توسط مسئولان را غیرواقعی دانست و گفت آماری که وزارت بهداشت می‌دهد آمار تمام آنهایی نیست که گرفتارند. به گفتهٔ پزشکیان «وزارت بهداشت راست می‌گوید که آمارش اینقدر است، اما این آمار تمام آنهایی نیستند که گرفتارند؛ چون آمار آنها را نمی‌تواند داشته باشد و تست‌شان را نگرفته. ما خیلی‌ها را نشناختیم و تست نکردیم اما مریض هم هستند.» به گفته وی بسیاری از بیماران چون علامت ندارند و بیماری شان در حد سرماخوردگی است اصلاً اقدام به مراجعه و تست نمی‌کنند، تا بتوان آمار واقعی را به دست آورد.
در ۱۸ اسفند وبسایت باشگاه خبرنگاران جوان به نقل از محمدحسین قربانی نمایندهٔ تام‌الاختیار وزیر بهداشت در استان گیلان نوشت در این استان ۲۰۰ نفر بر اثر ابتلا به کرونا جان باخته‌اند. او ساعاتی بعد در گفتگویی با خبرگزاری فارس آن خبر را تکذیب کرد و گفت که آن آمار مربوط به مرگ و میر ناشی از همهٔ بیماری‌های تنفسی بوده‌است. وزارت بهداشت در روز ۱۸ اسفند تعداد قربانیان کرونا در همهٔ استان‌های ایران را ۱۹۴ نفر اعلام کرده بود. در این روز پیروز حناچی شهردار تهران در یک مصاحبهٔ مطبوعاتی مدعی شد در مسئلهٔ شیوع ویروس کرونا همهٔ کشورها آمار خود را اعلام نمی‌کنند یا بخشی از آمار را به صورت واقعی اعلام نمی‌کنند. او دربارهٔ تعداد قربانیان کرونا در ایران هم گفت که اگر تلفات را بین دو تا پنج درصد مبتلایان حساب کنیم، می‌توانیم آمار داخلی را به دست بیاوریم.
برخی منابع، با توجه به رشد نمایی تعداد مبتلایان در سایر کشورها، رشد تقریباً خطی تعداد مبتلایان در ایران در دو هفتهٔ منتهی به ۳ فروردین را نشانهٔ غیرواقعی بودن آمار رسمی دانسته‌اند.
مجله تایم به نقل از کارشناسان سازمان جهانی بهداشت عنوان کرد که تعداد واقعی بیماران در ایران بسیار بیشتر از آمار رسمی است و مقامات ایرانی نیز این موضوع را پذیرفته‌اند و این موضوع خاص ایران هم نیست تقریباً هرجا که این ویروس وجود دارد این قضیه صادق است و در کشورهایی که آزمایش تشخیص کرونا سخت باشد و فقط پس از بستری شدن فرد در بیمارستان از وی آزمایش بگیرند آمار تعداد افراد مبتلای اعلام شده به مراتب کمتر از واقعیت خواهد بود.
در روز ۱ فروردین ۱۳۹۹ نهاد بین‌المللی «کمیتهٔ حفاظت از روزنامه نگاران» اعلام کرد که آخرین تهدید علیه حکومت جمهوری اسلامی ایران در ماه‌های اخیر بعد از اعتراضات گسترده و ساقط کردن هواپیمای مسافری اوکراینی، شیوع ویروس جدید کرونا می‌باشد، که جمهوری اسلامی و مسئولان آن با تشدید سانسور رسانه‌هایی که از قبل محدود شده‌اند به این تهدید پاسخ دادند.
روز شنبه ۹ فروردین ۱۳۹۹ یک مقام مسئول در دانشگاه علوم پزشکی مشهد اعلام کرد تاکنون ۶۰۰ «بیمار مشکوک به کرونا» فقط در استان خراسان رضوی فوت کرده‌اند، این در حالی است که دبیر کمیته مراقبت و درمان بیماری کرونا در دانشگاه علوم پزشکی مشهد، آمار فوتی‌ها که «به‌طور قطع ناشی از ابتلا به کرونا» در خراسان رضوی بوده را ۱۹۷ نفر اعلام کرده‌است. رضا شیران خراسانی، نمایندهٔ مشهد در مجلس شورای اسلامی نیز با بیان اینکه علت مرگ بخشی از افرادی که جان باخته‌اند به جای کرونا بیماری «حاد تنفسی» اعلام می‌شود، گفت: «در خراسان ۴۰۰ نفر بر اثر بیماری حاد تنفسی و ۵۰ نفر بر اثر کرونا جان باخته‌اند». او آمار مبتلایان به ویروس کرونا را بالا ذکر کرد و از اینکه حسن روحانی می‌گوید این آمار «در حال کاهش» است، اظهار تاسف کرد. هم‌زمان معاون وزیر بهداشت ایران اذعان کرد در حالی که «احتمالاً از اوایل بهمن ماه ویروس بسیار آرام و بی‌سرو صدا در چند شهر کشور در حال گردش بوده‌است» مسئولان دیر هنگام وجود ویروس کرونا در ایران را تشخیص داده و اعلام کرده‌اند.
در ۱۱ فروردین مصطفی معین رئیس شورای عالی سازمان نظام پزشکی ایران در نامه‌ای به حسن روحانی از او خواست که تعداد مبتلایان و قربانیان کرونا شفاف و صادقانه اعلام شود. معین در این نامه به روحانی یادآوری کرد که برای اتخاذ تصمیمات مبتنی بر واقعیت، آمار باید به صورت دقیق و به تفکیک شهر و استان اعلام شود. نتایج نظرسنجی معاونت اجتماعی-فرهنگی شهرداری تهران و مرکز افکارسنجی ایسپا نشان می‌دهد حدود نیمی از مردم به آمار رسمی ابتلا و فوت کرونا اعتماد ندارند. ۱۸ فروردین ۱۳۹۹ نشریه آلمانی «ولت» از قول محافل امنیتی غربی که هویت‌شان فاش نشده گزارش داد که تعداد قربانیان ویروس کرونا در ایران، زمانی که آمار قربانیان به‌طور رسمی ۲ هزار نفر اعلام شده بود از مرز ۱۰ هزار نفر گذشته بوده‌است.
رئیس اداره بهزیستی شهرستان قائمشهر اعلام کرده بود که ۲۸ مرکز بهزیستی و درمانی آلوده به کرونا و آسیب‌پذیر در این شهر شناسایی شده‌است، در روز یکشنبه ۲۴ فروردین ۱۳۹۹ رئیس سازمان بهزیستی جمهوری اسلامی تنها ۴۵ مرکز بهزیستی آلوده به ویروس کرونا را در کل کشور اعلام کرده‌است. به گزارش رادیو فردا در ۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۹، ۳۲۰ نفر به اتهام شایعه‌پراکنی دستگیر شدند. سید حسین سراج‌زاده، رئیس انجمن جامعه‌شناسی دربارهٔ وضعیت سفید برخی استان‌ها آمارهای اعلام شده وزارت بهداشت را صحیح ندانست و پنهانکاری را یک نقطه ضعف در عملکرد دولت دانست که منجر به کمتر شدن اعتماد مردم به دولت گردیده‌است.