بوشیدو
انتقاد

روح بوشیدو، همچنین به عنوان «قلب ژاپنی» شناخته می‌شود، با این وجود، منتقدان بوشیدو عنوان می‌کنند که بوشیدو نه روح سنتی است و نه ارزشهای ژاپنی‌ها، بلکه صرفاً چیزی است که به راحتی ایجاد شده و برای توجیه وفاداری به ملت و مشاغل مورد استفاده قرار گرفته‌است. به عقیده آنان ریشه داشتن وفاداری در میان ساموراییها مطابق با واقعیت‌های تاریخی نیست. سامورایی‌هایی که در داستان هیکه، در مورد نبرد میان دو خاندان تایرا و میناموتو برای چیرگی بر ژاپن در پایانه‌های سدهٔ دوازده میلادی در دوران جنگ گِنپِی (۱۱۸۰–۱۱۸۵)، ظاهر می‌شوند همیشه به ارباب خود خیانت می‌کنند. در واقع اهمیت وفاداری در دورهٔ جنگ‌های داخلی ژاپن یا دورهٔ سنگوکو متخاصم بود که مورد تأکید قرار گرفت. گفته می‌شود اربابان که از گه کوکوجو (به معنای سرنگونی یا فراتر رفتن از مافوق) که در این دوره رواج پیدا کرده بود می‌ترسیدند، بر اهمیت وفاداری تأکید داشتند و زیردستان خود را مجبور به پذیرفتن وفاداری می‌کردند.
همان‌طور عنوان می‌شود که نیتوبه اینازو یک متن آرمانی و نوستالژیک در مورد اخلاق و منشور سامورایی‌ها را بدون هیچ پایه‌ای در آثار سامورایی‌های تاریخی، در کتاب بوشیدو: روح ژاپن گنجانده‌است. در بررسی این کتاب در طی تحقیقی که در دانشگاه یاماناشی گاکواین انجام شده متن آن با ۲۹ متن اصلی بوشیدو از دوره کاماکورا تا دوره ادو مقایسه شده‌است. نتیجهٔ تجزیه و تحلیل این نشان داده‌است که نیتوبه بیشتر ارزش‌های مورد بحث در متون اصلی بوشیدو را در کتاب خود مطرح کرده و شرحی به نمایندگی از اکثر این کتاب‌ها در متن آن به چشم می‌خورد.
منتقدان بوشیدو می‌گویند که ستایش بیش از حد از بوشیدو می‌تواند اشتباهات نیروهای نظامی امپراتوری پیشین را تکرار کند. آموزش نیروی زمینی امپراتوری ژاپن به جای توانایی علمی بر شجاعت زیر آتش (حمله) تأکید داشت. این امر باعث ایجاد همبستگی نزدیکی میان سربازان و افسران شد، اما افسران و سربازانی فاقد مهارت‌های لازم را بار آورد. سربازان ژاپنی اهمیت زیادی در مردن شجاعانه و ارزش معنوی به جای استقامت طولانی مدت قائل بودند. این منجر به گرایش به معنویتی شد که واقعیت را نادیده می‌گیرد.
بحث‌برانگیزترین کاربرد واژهٔ بوشیدو امروزه در قلمرو ارتش ژاپن و در بحث‌های سیاسی پیرامون ارتش است. بسیاری از شهروندان ژاپنی صلح‌طلب هستند و از استفاده از سخن‌پردازی‌هایی که زمانی کشورشان را به یک جنگ جهانی فاجعه بار کشانده، ابراز تأسف می‌کنند. با این حال، در حالی که نیروهای دفاع شخصی ژاپن به‌طور فزاینده‌ای در خارج از کشور مستقر می‌شوند و سیاستمداران محافظه‌کار خواستار افزایش قدرت نظامی هستند، اصطلاح بوشیدو کاربرد روزافزونی پیدا کرده‌است. با توجه به تاریخ سدهٔ گذشته، استفاده نظامی از این اصطلاح‌های کاملاً نظامی تنها می‌تواند روابط را با کشورهای همسایه از جمله کره جنوبی، چین و فیلیپین را ملتهب کند.
سنت وفاداری و احترام به سلسله مراتب که در شرکت‌های ژاپنی متداول است یک ویژگی فرهنگی است. برای افراد تجاری در ژاپن، احترام به روابط سلسله مراتبی، عناوین شغلی و رتبه‌ها یک شرط طبیعی است اما از آنجائیکه داشتن وفاداری و احترام به سلسله مراتب یک شرکت با وفاداری از صمیم قلب یکسان نیست، در این شرکت‌ها می‌توانید وضعیتی را مشاهده کنید که به آن تاته‌مائه (ظاهرسازی) گفته می‌شود. این یک واقعیت است که رفتار خویشتن‌دارانهٔ کارمندان باعث ایجاد نظم و ثبات در یک سازمان می‌شود با این حال به‌طور پیوسته تعداد شرکت‌هایی که عقیده دارند یک شرکت تنها با حکمت رئیس نمی‌تواند کارها را پیش ببرد، در حال افزایش است. همچنین شکی نیست که آگاهی از سلسله مراتب، تأثیر زیادی بر تفکر آزاد و فعالیت‌های سازمانی ژاپنی‌ها داشته‌است. بنا براین امروزه بسیاری از مدیران تمایل دارند که به جای دادن دستورالعمل، خواستار ارائهٔ ایده‌ها و پیشنهادهای بیشتری از طرف کارکنان باشند.