stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ویکتور چانگ

| ویکتور چانگAC | ویکتور چانگAC |
| --- | --- |
پرونده:Victor Chang (portrait).jpgچانگ در سال 1987: پرونده:Victor Chang (portrait).jpgچانگ در سال 1987
نام هنگام تولد: چانگ یام هیم
زادهٔ: ۲۱ نوامبر ۱۹۳۶ شانگهای، چین
درگذشت: ۴ ژوئیهٔ ۱۹۹۱ (۵۴ سال) سیدنی، استرالیا
علت مرگ: قتل (ترومای بالستیک)
ملیت: چینی و استرالیایی
دیگر نام‌ها: ویکتور پیتر چانگ
تحصیلات: دانشگاه سیدنی
سال‌های فعالیت: 1960–1991
شناخته‌شده برای: پیشگام پیوند قلب
حرفه پزشکی: حرفه پزشکی
حرفه: جراح قلب
مؤسسه‌ها: بیمارستان سنت وینسنت
تخصص: جراحی قلب و توراسیک پیوند قلب
پژوهش: توسعه دریچه قلب مصنوعی با تشکیل شرکت‌های زیست پزشکی اقیانوس آرام در سنگاپور.
جوایز: سفارش استرالیا
 :  
ویکتور پیتر چانگ (۲۱ نوامبر ۱۹۳۶ – ۴ ژوئیهٔ ۱۹۹۱) پزشک چینی-استرالیایی و از پیشگامان جراحی پیوند قلب بود.
زندگی‌نامه

چانگ در شانگهای به دنیا آمد و در نوجوانی به همراه خانواده‌اش به استرالیا مهاجرت کرد. او در دبیرستان برادران مسیحی لوییشام تحصیل کرد و سپس در دانشگاه سیدنی در رشته پزشکی ثبت نام کرد. چانگ در سال ۱۹۶۰ از دانشگاه فارغ‌التحصیل شد و سپس برای آموزش جراحی به انگلستان رفت.
چانگ پس از بازگشت به استرالیا در سال ۱۹۶۴، به عنوان جراح قلب در بیمارستان سنت وینسنت در سیدنی مشغول به کار شد. او در سال ۱۹۶۷ اولین پیوند قلب در استرالیا را انجام داد. این پیوند موفقیت‌آمیز بود و باعث شهرت چانگ در سراسر جهان شد.
چانگ در سال‌های بعد پیوند قلب را در استرالیا توسعه داد و به یکی از برجسته‌ترین جراحان قلب در جهان تبدیل شد. او بیش از ۴۰۰ پیوند قلب انجام داد و در زنده ماندن بیماران پیوند قلب نقش مهمی ایفا کرد.
مرگ

چانگ در ۴ ژوئیه ۱۹۹۱ در سن ۵۴ سالگی توسط دو مرد مالزیایی که سعی در اخاذی از او داشتند، کشته شد. این قتل شوک بزرگی برای جامعه پزشکی استرالیا بود.
افتخارات

چانگ به خاطر خدماتش به پزشکی، جوایز متعددی را دریافت کرد. او در سال ۱۹۷۶ به عنوان عضو انجمن سلطنتی پزشکی انگلستان انتخاب شد و همچنین در سال ۱۹۸۷ به‌عنوان عضو انجمن سلطنتی استرالیا برگزیده شد.
چانگ موفق گردید نشان خدمات استرالیا (OAM) را نیز دریافت کند. این نشان به افراد استرالیایی برای خدمات برجسته‌شان به جامعه اعطا می‌شود.
یادبود

در سال ۱۹۹۲، بیمارستان سنت وینسنت مرکز پیوند قلب ویکتور چانگ را به نام او تأسیس کرد. این مرکز به آموزش و تحقیق در زمینه پیوند قلب اختصاص دارد.
میراث

ویکتور چانگ یکی از پیشگامان جراحی پیوند قلب بود. او نقش مهمی در توسعه این روش جراحی در استرالیا و سراسر جهان ایفا کرد. چانگ به خاطر خدماتش به پزشکی، به عنوان یک قهرمان ملی در استرالیا شناخته می‌شود.
رهیز

| رهیز | رهیز |
| --- | --- |
روستا: روستا
رهیزموقعیت در ایراننمایش نقشه ایرانرهیزرهیز (اصفهان)نمایش نقشه اصفهان: رهیزموقعیت در ایراننمایش نقشه ایرانرهیزرهیز (اصفهان)نمایش نقشه اصفهان
مختصات: ۳۰°۵۳′ شمالی ۵۱°۴۲′ شرقی﻿ / ﻿۳۰٫۸۸۳°شمالی ۵۱٫۷۰۰°شرقی﻿ / 30.883; 51.700: مختصات: ۳۰°۵۳′ شمالی ۵۱°۴۲′ شرقی﻿ / ﻿۳۰٫۸۸۳°شمالی ۵۱٫۷۰۰°شرقی﻿ / 30.883; 51.700
کشور: ایران
استان: اصفهان
شهرستان: سمیرم
بخش: بخش دناکوه
دهستان: برآفتاب
جمعیت: ۶۰۳ نفر (سرشماری ۹۵)
رهیز، روستایی از توابع بخش دناکوه شهرستان سمیرم در استان اصفهان ایران است.
جمعیت

این روستا در دهستان برآفتاب قرار دارد و بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۴۸۷ نفر (۱۱۱ خانوار) بوده‌است.
الاستبصار

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نویسنده(ها): شیخ طوسی
عنوان اصلی: الاستبصار فیما اختلف من الاخبار
زبان: عربی
مجموعه: کتب اربعه
تعداد جلد: ۴
موضوع(ها): فقه امامیه
اَلاْسْتِبْصار فیما اختلف من الأخبار که به اختصار الاستبصار نیز عنوان گرفته‌است، یکی از آثار روایی ابوجعفر محمد بن حسن، ملقب به شیخ طوسی (۳۸۵ ه‍.ق – ۴۴۹ ه‍.ق) و یکی از کتب اربعه نزد شیعه دوازده‌امامی است. شیخ طوسی این کتاب را در زمان حضورش در بغداد نوشته‌است. این اثر پس از کتاب تهذیب الاحکام تدوین شده و متکی بر آن کتاب است. پیش از این، شیخ طوسی کتاب تهذیب الاحکام را بر اساس کتاب المقنعه شیخ مفید و با رویکردی کلامی تألیف کرد و به گفته خود در مقدمه کتاب استبصار، پس از استقبال از کتاب تهذیب، اقدام به نگارش کتابی تخصصی در زمینه حل اختلاف‌ها و تعارض‌های احادیث فقهی کرد. بر همین اساس، وی کتاب استبصار را در سه جلد، مشتمل بر ۹۲۶ باب و ۵۵۱۱ حدیث تألیف کرد. او در هر باب، روایات متعارض را گزارش می‌کند و به وجه جمع و حل تعارض آن روایات می‌پردازد.
با وجود گمانه‌زنی‌ها در خصوص تلخیص بودن کتاب استبصار نسبت به کتاب تهذیب، با توجه به آنکه شیخ طوسی در الفهرست و همین‌طور نجاشی در آثارش، کتاب استبصار را کتابی مستقل عنوان کرده‌اند، و با توجه به تفاوت‌های این دو اثر، استبصار کتابی مستقل از آثار طوسی محسوب شده‌است. تفاوت میان استبصار و تهذیب از جهت ذکر کامل روایات مخالف و عدم ذکر روایات موافق به صورت کامل است. از آنجا که کتاب استبصار، به صورت مفصل‌تری به رفع اختلاف روایات پرداخته‌است، نسبت به کتاب تهذیب الاحکام، کتابی اصولی‌تر جلوه می‌کند و از این رو، آن را برای خواص عالمان، مفیدتر دانسته‌اند. با این وجود که شیخ طوسی، استبصار را با اتکا بر کتاب تهذیب نوشته‌است، اما استبصار از جهت هدف کلی نگارش، باب‌بندی و شیوه ترتیب احادیث با تهذیب متفاوت است.
الاستبصار، دومین کتاب روایی شیخ طوسی از نظر اعتبار است و به عنوان چهارمین کتاب از کتب اربعه نزد شیعه محسوب می‌شود. شیخ طوسی پس از بیان علت نگارش این اثر، آن را در نوع خود بی‌سابقه توصیف می‌کند. به اعتقاد او، گردآوری روایات مخالف و جمع میان آنها، پیش از آن سابقه‌ای نداشته‌است. مولف در این کتاب، به برخی از مرجحات که در ترجیح یک روایت بر دیگری کاربرد دارد، اشاره می‌کند. از امتیازات مهم کتاب استبصار، اولین اثر در زمینه جمع روایات متناقض و متعارض بودن آن است. یکی از مسائلی که باعث اهمیت کتاب استبصار شده‌است؛ دسترسی شیخ طوسی به کتابخانه‌های بزرگی چون کتابخانه سید مرتضی و کتابخانه شاپور بن اردشیر در بغداد بوده‌است. دسترسی طوسی به اصول اربعه مائه سبب شده‌است تا بسیاری از روایات این اصول در کتاب استبصار و تهذیب، از خطر نابودی، در امان باشند. وجود روایات ضعیف در کتاب استبصار و استناد به روایات و استدلال‌های ضعیف برای رفع تعارض یا پیش گرفتن افراط از جانب مولف برای جمع روایات از جمله ضعف‌های این اثر عنوان شده‌است.
مؤلف

مقالهٔ اصلی: شیخ طوسی
ابوجعفر محمد بن حسن، ملقب به شیخ طوسی و شیخ الطائفه، به سال ۳۸۵ ه‍.ق در طوس متولد شد. او به دوران حکومت آل بویه می‌زیست و در این دوره، از حمایت‌های حکومت وقت نسبت به عالمان شیعه برخوردار بود. وی به سال ۴۰۸ ه‍.ق وارد بغداد شد. او چهل سال در بغداد حاضر بود و نزد اساتید خود همچون شیخ مفید، به تحصیل علم پرداخت. بنابر گزارش‌هایی، در سال‌های ۴۴۸ تا ۴۴۹ ه‍. ق، پس از بالا گرفتن نزاع میان شیعیان و اهل سنت در بغداد، از شیخ طوسی نزد خلیفه سعایت شد و پس از آن گروهی از متعصبان سنی مذهب، به منزل طوسی حمله و کتابخانه او را آتش زدند. طوسی نیز پس از این رویداد، بغداد را ترک کرد و به نجف عازم شد. طوسی ۱۱ سالِ باقی عمر خویش را در نجف گذراند و حضور او سبب شد تا حوزه‌ای بزرگ در نجف که تا آن روزگاران، شهری متروک قلمداد می‌شد، شکل بگیرد. سرانجام شیخ طوسی به سال ۴۶۰ ه‍.ق از دنیا رفت و در منزل خویش در نجف دفن شد.
توصیف اثر

نام کامل این کتاب را «الاستبصار فی ما اختلف من الاخبار» گزارش کرده‌اند. شیخ طوسی، کتاب استبصار را در سه جلد تهیه کرده‌است. جلد اول و دوم کتاب در موضوع عبادات و جلد سوم در زمینه عقود و ایقاعات و مشتمل بر سایر ابواب فقهی دیگر نیز می‌باشد. این کتاب در چاپ‌های کنونی در چهار جلد منشر شده‌است. به توصیف مؤلف، کتاب استبصار شامل ۹۲۶ باب و ۵۵۱۱ حدیث است. مولف در پایان هر جلد از کتابش، شمارش خود از روایت‌های جلد را ذکر می‌کند و در توضیح آن می‌نویسد: «من آن‌ها را شمارش کردم تا فزونی و کاستی در آنها رخ ندهد.». بنابر آنچه خودش در علت نگارش اثر عنوان می‌کند؛ این کتاب نوعی تلخیص از تهذیب الاحکام او می‌باشد. طوسی در این اثر، روایات را به دو دسه متواتر و غیرمتواتر تقسیم می‌کند و روایات غیرمتواتر را نیز به دو دسته دارای قرینه و بدون قرینه دسته‌بندی کرده‌است. وی برخی از قرائن را نیز همچون موافقت با ظاهر قرآن یا دلیل عقل برمی‌شمرد. طوسی در این اثر، علاوه بر دسته‌بندی موضوعی احادیث، به نقد و بررسی سند و محتوای روایات نیز اهتمام داشته‌است. شیخ طوسی در طبقه‌بندی روایات این اثر، همچون سایر کتب اربعه بر پایه طبقه‌بندی معمول کتب فقهی بنا نهاده‌است. طبقه‌بندی روایات در استبصار، در ۳ بخش صورت گرفته‌است. ۲ جزء نخست آن مربوط به مباحث عبادات غیر از جهاد، و جزء آخر به سایر ابواب فقهی پرداخته‌است. با وجود آنکه مولف تعداد روایات کتابش را ۵۵۱۱ روایت گزارش می‌کند، اما در نسخه تحقیق شده اثرش، ۵۵۵۸ حدیث، مجموع کتابش را شامل می‌شود که این اختلاف احتمالاً مربوط به شیوه شمارش برخی احادیث خاص است.
در این اثر همچون تهذیب الاحکام، اسناد روایات به استثنای آخرین راوی، حذف شده‌اند و طوسی در بخشی از کتاب با عنوان مشیخه، طریقه وصل خویش به راوی را گزارش کرده‌است. از این رو کتاب استبصار به جهت تنظیم شدن ابوابش بر طبق کتاب المقنعه شیخ مفید، حذف اسناد روایات و تدارک آنها در مشیخه و کوشش برای رفع تعارض میان روایات و ارائه جمع آنها با کتاب تهذیب الاحکام، شباهت دارد. تفاوت میان استبصار و تهذیب از جهت ذکر کامل روایات مخالف و عدم ذکر روایات موافق به صورت کامل است. از آنجا که کتاب استبصار، به صورت مفصل‌تری به رفع اختلاف روایات پرداخته‌است، نسبت به کتاب تهذیب الاحکام، کتابی اصولی‌تر جلوه می‌کند و از این رو، آن را برای خواص عالمان، مفیدتر دانسته‌اند. با این وجود که نویسنده، استبصار را با اتکا بر کتاب تهذیب نگاشته‌است، اما استبصار از جهت هدف کلی نگارش، باب‌بندی و شیوه ترتیب احادیث با تهذیب متفاوت است. از همین رو، شیخ طوسی در الفهرست و همچنین نجاشی - عالم هم عصر او - این کتاب را مستقل از تهذیب گزارش کرده‌اند.
اعتبار و اهمیت

الاستبصار، دومین کتاب روایی شیخ طوسی از نظر اعتبار است و به عنوان چهارمین کتاب از کتب اربعه نزد شیعه محسوب می‌شود. شیخ طوسی پس از بیان علت نگارش این کتاب، آن را در نوع خود بی‌سابقه توصیف می‌کند. به اعتقاد او، گردآوری روایات مخالف و جمع میان آنها، پیش از آن سابقه‌ای نداشته‌است. مولف در این کتاب، به برخی از مرجحات که در ترجیح یک روایت بر دیگری کاربرد دارد، اشاره می‌کند. این کتاب از جهت نظم و دسته‌بندی روایات نسبت به تهذیب، کتابی مرتب‌تر گزارش شده‌است. همچنین در این اثر، باب‌ها به صورت ریزتری به مسائل پرداخته‌اند. دیگر موردی که برتری کتاب استبصار بر تهذیب را می‌رساند، مسئله تفاوت طریق‌ها در نقل روایات است. بر این اساس شیخ طوسی روایتی را که در کتاب تهذیب با طریقی مشخص گزارش می‌کند، در کتاب استبصار با روشی غیر آن روش گذشته، گزارش می‌کند و احتمالاً این به آن جهت است که روش جدید، معتبرتر بوده‌است. همچنین توضیحات در رفع تعارض‌ها در استبصار، گزیده‌تر اما کامل‌تر نسبت به تهذیب است. از نکاتی که نشانه اهمیت کتاب نزد عالمان شیعه بوده‌است، اجازه روایت به کتاب توسط استادان به شاگردان و همینطور منبع درسی قرار گرفتن در دروس تخصصی حوزه‌های علمیه در دوران‌های مختلف را می‌توان یاد کرد.
اعتبار و اهمیت > امتیازات اثر

اولین امتیاز مهم کتاب استبصار، اولین اثر مستقل در زمینه جمع روایات متناقض و متعارض است. هرچند پیش از این، شیخ طوسی در کتاب عده الاصول، اصل بحث حل تعارض روایات را شرح داده‌است. بر این اساس مولف سعی کرده‌است تا روایاتی که با مبنای فتوای او یا استادش شیخ مفید در تعارض و تنافی هستند، به شیوه‌ای صحیح در نزد خویش، جمع کند. همینطور با توجه به تلاش نویسنده برای بیان شیوه‌های صحیح جمع، این کتاب به عنوان یکی از قدیمی‌ترین منابع فقه الحدیث به‌شمار می‌آید. طوسی در این اثر با توجه به اطلاعات دقیق حدیثی، رجالی، فقهی، اصولی و کلامی، توان خویش را در جمع بین روایات نشان داده‌است. یکی از مسائلی که باعث اهمیت کتاب استبصار شده‌است؛ دسترسی نویسنده به کتابخانه‌های بزرگی چون کتابخانه سید مرتضی و کتابخانه شاپور بن اردشیر در بغداد بوده‌است. دسترسی شیخ طوسی به اصول اربعه مائه سبب شده‌است تا بسیاری از روایات این اصول در کتاب استبصار و تهذیب، از خطر نابودی، در امان باشند.
اعتبار و اهمیت > نقاط ضعف و انتقادات

وجود روایات ضعیف در کتاب استبصار از جمله ضعف‌های این اثر عنوان شده‌است. تا جایی که در این خصوص، برخی از بزرگان شیعه همچون ابن ادریس و شوشتری بر شیخ طوسی خرده گرفته‌اند. شوشتری در جای دیگر بر مولف معترض می‌شود که در طریق جمع بین روایات، راه افراط را پیش گرفته‌است و برخی دلایل برای جمع، ضعیف توصیف شده‌اند. شوشتری همچنین استناد مولف در استبصار به برخی دلایل ضعیف با وجود دلایل قوی‌تر را مورد نقد خویش قرار می‌دهد. همچنین در این اثر، بعضاً وقوع خطا و تحریف در نقل سند و متن روایت‌ها صورت گرفته‌است.
چاپ و نشر

استبصار یک مرتبه در سال ۱۳۰۷ ه‍.ق در قالب ۳ جلد و در لکهنو واقع در هند و به صورت چاپ سنگی منتشر شد. دیگر بار در سال‌های ۱۳۱۵–۱۳۱۷ ه‍.ق در تهران تجدید چاپ شد. چاپ تحقیقی این کتاب، به کوشش حسن موسوی خرسان و به اهتمام محمد آخوندی به سال ۱۳۷۵–۱۳۷۶ ه‍.ق در نجف و در چهار مجلد به چاپ رسید. در این نسخه، جزء دوم اثر، در دو مجلد جدا منتشر می‌شد و سال‌ها به این شکل انتشار یافت. علاوه بر تصحیح فوق، تصحیح دیگری به کوشش علی‌اکبر غفاری بر استبصار صورت گرفته‌است که بر پایه سه نسخه خطی و دو چاپ پیشین آن تدوین شده‌است. در این تصحیح اختلاف نسخی که در فهم معنای حدیث، مؤثر هستند، در پاورقی مورد اشاره قرار گرفته‌اند.
کتاب‌شناسی

همچنین ببینید: کتب اربعه و کتاب‌شناسی شیخ طوسی
از میان نسخه‌های خطی این کتاب، می‌توان از نسخه ناقصی یاد کرد که به گزارش آقابزرگ تهرانی در الذریعه، در کتابخانه سیدهادی کاشف‌الغطاء در نجف به خط جعفر بن علی مشهدی وجود داشته‌است. بر اساس این گزارش، این نسخه کهن با دست‌خط شیخ طوسی مقابله شده‌است و تاریخ اتمام نگارشش، ۵۷۳ ه‍.ق عنوان شده‌است. دیگر نسخه کهن در این زمینه، نسخه‌ای محفوظ در کتابخانه آیت‌الله مرعشی است که مربوط به سده ۸ ه‍.ق است. از این اثر، نسخ خطی دیگری مربوط به قرن ۱۰ ه‍.ق نیز گزارش شده‌است.
از اواخر سده ۱۰ ه‍. ق، نگارش شرح، تعلیق یا حاشیه بر کتاب استبصار، به‌طور شاخصی افزایش یافت. مهمترین این دست آثار عبارتند از حاشیه محمد بن علی بن حسین عاملی (مشهور به صاحب مدارک) که به همراه متن استبصار در نسخه روضاتی محفوظ است. حاشیه دیگری نیز از حسن بن زین‌الدین عاملی مشهور به صاحب معالم گزارش شده‌است. دیگر حاشیه متعلق به میرزا محمد استرآبادی مشهور به صاحب منهج المقال است که نسخه‌هایی از آن در نجف و مشهد نگهداری می‌شود. مناهج الاخبار، نام شرحی است از کمال‌الدین احمد بن زین‌العابدین استرآبادی که به میرداماد شهره است. نسخه‌هایی از این شرح در کتابخانه سپهسالار تهران و کتابخانه چستربیتی در دوبلین گزارش شده‌است. شرحی دیگر با عنوان استقصاء الاعتبار به قلم ابوجعفر محمد بن حسن بن زین‌الدین عاملی بر کتاب استبصار گزارش شده‌است که چندین نسخه از آن توسط آقا بزرگ در الذریعه گزارش شده‌است. حاشیه دیگری از سید یوسف خراسانی و همین‌طور شرحی از ملا محمدامین استرآبادی برای این اثر یاد شده‌است. جامع الاخبار اثر عبداللطیف بن علی ابن ابی جامع، حاشیه‌ای از محمود بن غلامعلی طبسی، کشف الاسرار تألیف نعمت‌الله جزایری و شرحی از محسن بن حسن اعرجی از دیگر آثار در این زمینه عنوان شده‌اند. کتاب جلاء الابصار فی شرح الاستبصار اثر عبدالرضا طفیلی، از شرح‌های کتاب استبصار می‌باشد. آقابزرگ در الذریعه، ۱۸ عنوان شرح بر کتاب استبصار را گزارش می‌کند؛ هرچند تعداد این شرح‌ها بیش از این تعداد تخمین زده شده‌است و بنابر قولی، رقم آن‌ها به ۲۴ شرح می‌رسد. این تعداد شرح، یکی از دلایل اهمیت این کتاب می‌باشد که نشانگر توجه دانشمندان به این کتاب بوده‌است.
برای مطالعهٔ بیشتر

شهرستانی، علی (۱۳۹۰). منع تدوین حدیث. ترجمهٔ هادی حسینی. قم: مجمع جهانی اهل البیت علیهم السلام.
مهدوی‌راد، محمدعلی (۱۳۸۸). تدوین الحدیث عند الشیعه الامامیه. تهران: هستی نما.
هوروویتس، یوزف (۲۰۰۵). تاریخ تدوین السیرة النبویة. ترجمهٔ حسین نصار. پاریس: دار ببیلیون.
| ن ب وشیخ طوسی | ن ب وشیخ طوسی |
| --- | --- |
 کتاب‌شناسی :  کتاب‌شناسی 
زندگی‌نامه:  زندگانی  محمدون ثلاث  مسجد شیخ طوسی 
بستگان:  شجره‌نامه شیخ طوسی  ابوعلی طوسی 
شاگردان:  منصور بن حسین آبی  زین بن داعی حسینی  ابن شهرآشوب  صاعد بن ربیعة 
آثار:  اختیار معرفة الرجال  اصول العقائد  تهذیب الاحکام  الاستبصار فیما اختلف من الاخبار  الامالی (طوسی)  التبیان فی تفسیر القرآن  الخلاف  عده در اصول  الغیبة (طوسی)  الفهرست (شیخ طوسی)  المبسوط فی فقه الامامیه  النهایة (کتاب)  رجال شیخ طوسی  مصباح المتهجد  هدایة المسترشد و بصیرة المتعبد 
استادان:  شیخ مفید  سید مرتضی 
مرتبط:  کنگره هزاره شیخ طوسی  نرم‌افزار شیخ طوسی  کتب اربعه  شیعه دوازده‌امامی در حکومت آل‌بویه  فقه جعفری 
  رده شیخ طوسی :   رده شیخ طوسی 
نسخه خطی از کتاب استبصار کتابت شده در ۱۰۵۰ ه.ق
قره‌مندی

| قره‌مندی Қарамеңді / قارامەندى | قره‌مندی Қарамеңді / قارامەندى |
| --- | --- |
روستا: روستا
قره‌مندیموقعیت در قزاقستان: قره‌مندیموقعیت در قزاقستان
مختصات: ۵۱°۳۹′۳۸″ شمالی ۶۴°۱۳′۳۲″ شرقی﻿ / ﻿۵۱٫۶۶۰۵۶°شمالی ۶۴٫۲۲۵۵۶°شرقی﻿ / 51.66056; 64.22556: مختصات: ۵۱°۳۹′۳۸″ شمالی ۶۴°۱۳′۳۲″ شرقی﻿ / ﻿۵۱٫۶۶۰۵۶°شمالی ۶۴٫۲۲۵۵۶°شرقی﻿ / 51.66056; 64.22556
کشور: قزاقستان
استان: استان قوستانای
شهر: شهرستان نوروزیم
جمعیت (۲۰۱۹): جمعیت (۲۰۱۹)
 • کل: ۴۴۲۵
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۶ (East Kazakhstan Time)
Post code: ۱۱۱۴۰۰
قره‌مندی (به قزاقی:Қарамеңді، قارامەندى) یک منطقهٔ مسکونی در قزاقستان است که در شهرستان نوروزیم واقع شده‌است. قره‌مندی ۴٬۴۲۵ نفر جمعیت دارد.
شاهنامه تهماسبی

برگی از شاهنامهٔ تهماسبی (برگ ۳۳) که به ماجرای عبور فریدون از دجله می‌پردازد.
این برگه اکنون در مالکیت موزه هنر اسلامی دوحه قرار دارد.
تصویری از صفحه‌ای از شاهنامه تهماسبی (برگ ۷۴۲) که ماجرای توطئه قتل خسرو پرویز، پادشاه ساسانی را شرح می‌دهد.
شاهنامهٔ تهماسبی یا شاهنامه شاه‌تهماسب یا شاهنامهٔ هوتون نسخه‌ای گران‌بها از شاهنامهٔ فردوسی متعلق به سدهٔ ۱۰ هجری قمری در دورهٔ صفوی است. این کتاب حدود ۷۶۰ برگ دارد و دربردارندهٔ ۲۵۸ صفحه نگارگری از افسانه‌ها، اساطیر و داستان‌های شاهنامه است که توسط برجسته‌ترین نقاشان و خوش‌نویسان شاهنشاهی صفوی و به خط نستعلیق در تبریز تهیه شده است. تولید شاهنامهٔ تهماسبی به دستور شاه اسماعیل یکم، بنیان‌گذار دودمان صفوی، احتمالاً در سال ۹۲۸ ه.ق. — دو سال پیش از درگذشت شاه اسماعیل یکم — آغاز شده و نزدیک به دو دهه زمان برده است.
شاهنامهٔ تهماسبی پس از تکمیل، به سلطان سلیم دوم هدیه شد و تا سدهٔ ۱۹ میلادی در دربار عثمانی بود. از ۱۹۰۳ تا ۱۹۵۹ خانواده روتشیلد مالک کتاب بودند تا اینکه در ۱۹۵۹ آرتور هاتن آن را از روتشیلدها خرید. هاتن برای رهایی از بدهی مالیاتی، ۷۸ برگ از کتاب را به موزهٔ هنر متروپولیتن هدیه داد و پس از آنکه نتوانست با دولت ایران برای فروش کتاب به توافق برسد، بقیهٔ برگ‌ها را جداگانه به مجموعه‌های گوناگون فروخت. ۱۱۸ برگ از کتاب که تا پایان عمر هاتن در مجموعهٔ او باقی مانده بود، با تابلوی زن ۳ اثر ویلم دکونینگ معاوضه شد و اکنون در موزه هنرهای معاصر تهران قرار دارد.
این نسخهٔ شاهنامه یکی از گران‌قیمت‌ترین متن‌های هنری جهان به شمار می‌رود و یک برگ مصور آن در ۲۰۱۹ به مبلغ ۱۳٫۸ میلیون دلار به فروش رسیده است.
تاریخچه

حسن حبیبی، رییس پیشین بنیاد ایران‌شناسی، در گفتگویی در پیرامون پیشینهٔ این اثر گفته بود: «کاغذ این شاهنامه بسیار نازک و چونان کاغذهای بیبل امروزی و دست‌ساز است. ۱۵ تن روی این نبیگ گرانمایه کار کرده‌اند که نام ۹ تن آنها شناخته شده‌است و دیگران ناشناخته‌اند. کسانی که نامشان شناخته شده‌است، چونان سلطان محمد، میرمصور، آقامیرک، دوست‌محمد، میرزاعلی، مظفرعلی، شیخ محمد، میرسیدعلی و عبدالصمد و شش تن دیگر نامشان شناخته نیست و در برخی اسناد با حرف لاتین A, B، C, D، F, H نامیده شده‌اند….
مسؤولیت کار در ابتدا با دوست‌محمد و پس از وی با میر مصور بوده است و پس از آن‌ها ظاهرا آقامیرک کار‌ها را اداره می‌کرده است. این کتاب پس از آن‌که به پایان می‌رسد، صحافی می‌شود. صحافی کتاب عالی بوده و این معنی از جلد سوخته و تذهیب‌شدهٔ آنکه درون و بیرون آن را دربر دارد و هم‌اکنون موجود است، پیداست و پس از پایان کار مهر شاه تهماسب را بر صفحه ۱۶ کتاب نقش کرده‌اند که آن‌ هم موجود است.»
هدیه دربار ایران به دربار عثمانی

این شاهنامه پس از تکمیل، حدود چهل سال در دربار صفوی باقی ماند. در ۹۸۳ ه.ق. که سلطان سلیم دوم در دربار عثمانی زمام امور را به دست گرفت احتمالاً شاه تهماسب به‌منظور تحکیم روابط و به منظور تبریکِ به تخت نشستن سلطان سلیم دوم، هیئتی به همراه پیشکش‌هایی نفیس از جمله شاهنامهٔ تهماسبی به دربار عثمانی اعزام داشت. به گفته «بوداغ قزوینی» در «جواهر الاخبار» این هیئت به سرپرستی شاه‌قلی، حاکم ایروان، مرکب از ۳۲۰ نفر از مقامات دربار و ۴۰ نفر بازرگان بوده‌است که هدایایی با تعداد اغراق‌آمیز ۱۹ هزار شتر با خود حمل می‌کردند.
پس از سده نوزده

شاهنامه تهماسبی تا اوایل سده نوزدهم در دربار عثمانی باقی ماند، تا این که در سال ۱۹۰۳ در نمایشگاه آثار هنر اسلامی در موزه هنرهای تزئینی پاریس به نمایش گذاشته شد. صاحب کتاب در آن زمان «بارون دو روتشیلد» است. سال ۱۹۵۹ میلادی آرتور هاتِن، بازمانده کارخانه‌های بلورسازی کورنینگ آن را از نوه بارون روتشیلد خرید و شاهنامه تهماسبی در محافل هنری اروپا به «شاهنامه هاتِن» تغییر نام داد.
شاهنامهٔ تهماسبی در دوره پهلوی

آرتور هاتِن در سال ۱۹۷۰ برای رهایی از بدهی مالیاتی، ۷۸ صفحه از این شاهنامه را به موزه «متروپولیتن» هدیه داد. او سپس با سفارت ایران تماس گرفته و اعلام می‌دارد که می‌خواهد این کتاب را به دولت ایران بفروشد تا به میهن اصلی‌اش برگردد. وی در ملاقات با شاه که در سفر او به آمریکا رخ داده به بیان مشکلات مالیاتی اش، ابراز علاقه می‌کند که ایران این کتاب را از او بخرد و در صورت عدم خرید او مجبور است که آن را اوراق و مجالس نگارگری کتاب را به بفروشد.
دولت شاهنشاهی پس از چندی اعلام می‌دارد که به دلیل گرانی قیمت حاضر به خرید این کتاب نیست و دنبال این اعلان آرتور هاتِن نسبت به فروش برگه‌های نگارگری کتاب به صورت منفرد اقدام می‌کند.
پس از آن هفت مجلس از نقاشی‌های شاهنامه در حراج کریستی لندن به قیمت ۳٫۱ میلیون دلار فروخته شد. چند سال بعد، ۴۱ نقاشی به گالری «اگینو» در لندن فروخته شد و از آن میان تنها یک نسخه برای موزه تازه تأسیس رضا عباسی خریداری شد.
سال‌ها بعد هاتن برگ‌های باقی‌مانده از شاهنامه تهماسبی را به‌طور امانی به بانک لویدز لندن سپرد و از کریستی خواست تا آن‌ها را هم حراج کند. کریستی هم در طی دو سال ۱۴ برگ از اوراق شاهنامه را به فروش رساند. همزمان با درگذشت هوتن، از ۲۵۸ مجلس نقاشی‌های آن نسخه، ۱۱۸ مجلس در مجموعه هاتن باقی‌مانده بود. از این میان، برگه‌های باقی‌مانده به ناصر داوود خلیلی در لندن به قیمت ۷ میلیون دلار پیشنهاد می‌شوند.
خرید باقیمانده شاهنامهٔ تهماسبی پس از انقلاب ۱۳۵۷

در سال ۱۳۷۲، دولت ایران با پیشنهاد فرزند هاتن که بنا به وصیت پدر مأمور فروش شاهنامه شاه تهماسبی شده‌است، موافقت می‌کند و با پیگیری حسن حبیبی، معاون اول رئیس‌جمهوری وقت ایران، برای بازپس‌گیری باقی‌مانده این شاهنامه، با تابلوی زن ۳ اثر ویلم دکونینگ معاوضه می‌کند و این تعداد نسخه به ایران بازمی‌گردد.
به گزارش وال استریت ژورنال، در ابتدا برگ‌ها درون صندوقچه‌ای چوبی با یک کشتی حمل پرتقال به اروپا آورده شدند. در آن هنگام، هاتن پسر در کاخ سفید مشغول به کار بوده است. در ۲۷ ژوئیه ۱۹۹۲، این برگ‌ها از طریق بانک لویدز به پاریس منتقل می‌شوند و روز بعد یک مقام عالی‌رتبه دولت ایران، این برگ‌ها را با یک بویینگ ۷۲۷ از پاریس به تهران منتقل می‌کند.
بنا به گفته حسن حبیبی:
«از کارشناسان ایرانی، دکتر اکبر تجویدی و دکتر شهریار عدل بودند که تحت نظر آقای معیری، سفیر ایران در پاریس، باید شاهنامه و مجالس آن را می‌دیدند و تأیید می‌کردند و به دلیل این‌که دکتر تجویدی قادر به خروج از پاریس نبود، طرف مقابل موافقت کرد که کار کارشناسی در فرودگاه پاریس انجام یابد و فرودگاه اورلی یک اتاق محفوظ را برای ۲۴ ساعت در اختیار سفارت ایران قرار داد و تمام قسمت‌های شاهنامه تهماسب مورد بازدید قرار گرفت و پس از تأیید همان روز به مقصد وین - اتریش حرکت کرد.
در اتریش سفارت ایران، وزارت خارجه اتریش و پلیس اتریش را در جریان گذاشته بود و رئیس پلیس اتریش قول همه‌گونه همکاری داده بود تا نیم ساعت قبل از فرود هواپیما، تدابیر امنیتی مناسبی در فرودگاه با آرایش پلیس فراهم شود. از طرف ایران نیز هواپیمای دولت آماده شد و به دلیل این‌که تابلو داخل هواپیما نمی‌رفت، آن را در انبار جا دادند و آقای دانیالی و آقای حجت به همراه تابلو به اتریش رفتند و در محل تعیین‌شده فرود آمدند.
صندوق‌ها باز شد و با صورت مجلس مطابقت داده شد و آقای حجت از هواپیما پیاده شد، تابلو را به داخل وانت برد و کارشناسان هنگامی که از صحت تابلو مطمئن شدند، تابلو را تحویل گرفتند. اسم این تابلو، «زن سوم» بود. وانت آن‌ها حرکت کرد و در هواپیما نیز بسته شد. قرار بر این بود وقتی هواپیما کاملاً در آسمان قرار می‌گیرد، سفیر ما در وین به اینجانب تلفن کند که در ساعت هشت بعدازظهر پنج‌شنبه تلفن کرد و خیال من راحت شد. روز شنبه، صندوق‌ها تحویل اینجانب شد و روز یکشنبه آن‌ها را به موزه هنرهای معاصر که تابلو معاوضه‌شده در آن‌جا بود، تحویل دادم.»
| مجموعه | مکان | تعداد برگ | منبع |
| --- | --- | --- | --- |
| موزه هنرهای معاصر تهران | تهران، ایران | ۱۱۸ |  |
| موزه متروپولیتن | نیویورک، ایالات متحده آمریکا | ۷۸ |  |
| موزه آقاخان | تورنتو، کانادا | ۱۰ |  |
| مجموعه‌های خلیلی | لندن، انگلستان | ۱۰ |  |
| موزه هنرهای اسلامی قطر | دوحه، قطر | ۷ |  |
| مجموعه دیوید | کپنهاگ، دانمارک | ۳ |  |
| موزه رضا عباسی | تهران، ایران | ۱ |  |
گران‌ترین اثر هنر ایرانی

در فروردین ۱۳۹۰ برگی از این شاهنامه رکورد فروش آثار هنر ایرانی را شکست و به قیمت ۷٫۴ میلیون پوند در حراجی ساتبیز فروخته شد.
نسخه‌ای که به‌دست ایران رسیده است ۱۱۸ نگاره دارد و در موزه هنرهای معاصر تهران نگهداری می‌شود و نسخه‌ای از آن در سال ۱۳۹۳ توسط فرهنگستان هنر و با همکاری موزه هنرهای معاصر تهران و حمایت بانک پاسارگاد منتشر شده‌است.
۷۸ برگ از نگاره‌ها در اختیار موزهٔ متروپولیتن نیویورک قرار دارد، یک برگ در اختیار موزهٔ بریتانیا، ده برگ از این مجموعه در اختیار موزه آقاخان و سه برگ نیز موزهٔ هنرهای اسلامی دوحه در اختیار دارد. مابقی صفحات در تملک مجموعه داران خصوصی است. نخستین برگ شاهنامه تهماسبی، با عنوان «دربار کیومرث» (یا «پادشاهی کیومرث») و از شناخته شده‌ترین نقاشی‌های ایرانی، جزو مجموعهٔ موزه آقاخان است؛ سلطان محمد نگارگر، نقاش برجستهٔ دربار صفوی، به مدت سه سال بر روی این نقاشی به‌خصوص کار کرده‌است. نمادگرایی زرتشتی در سراسر این برگ دیده می‌شود و هیچ نقاشی مینیاتور ایرانی دیگری را نمی‌توان یافت که چنین به نمادهای زرتشتی پرداخته باشد.
سرپرستی صد صفحهٔ نخست از شاهنامهٔ تهماسبی بر عهدهٔ وی بوده و نگاره‌های دربار کیومرث، جشن سده، شکست دیوان به دست تهمورث و کشته شدن دیو سیاه به دست هوشنگ از نگاره‌های برجستهٔ وی در این شاهنامه است.