هایائو میازاکی
یادداشت

↑  شاهزاده مونونوکه عنوان پردرآمدترین فیلم ژاپن را داشت ولی چند ماه بعد، تایتانیک جای آن را گرفت.
↑  فیلم شهر ارواح پردرآمدترین فیلم ژاپن بود تا اینکه در دسامبر ۲۰۲۰، توسط شیطان‌کش: فیلم کیمتسو نو یائیبا: قطار موگن جای آن گرفته شد.
↑  برادران میازاکی: آراتا (زاده ژوئیه ۱۹۳۹)، یوتاکا (زاده ژانویه ۱۹۴۴)، و شیرو.
↑  میازاکی بعداً در زندگی اعتراف کرد که نسبت به سودآوری خانواده‌اش از جنگ و سبک زندگی ثروتمند آنان، احساس گناه می‌کرده است.
↑  میازاکی شخصیت کاپیتان دولا در لاپوتا قلعه‌ای در آسمان را بر اساس شخصیت مادرش بنا نهاد، و اشاره کرد که «مادر من چهار پسر داشت، اما هیچ‌یک از ما جرأت مخالفت با او را نداشتیم».
↑  (McCarthy 1999) اظهار داشت: «در آن زمان مد بود که موفقیت به عنوان نویسنده مانگا احمقانه است و میازاکی این را می‌دانست، اما تصمیم گرفت احساسات واقعی خود را در کار خود دنبال کند حتی اگر این احمقانه به نظر برسد.»
↑  (Cavallaro ۲۰۰۶) اظهار می‌دارد: «نائوشیکا یک موفقیت بی‌سابقه در دنیای انیمیشن ژاپنی است و هر یک از علاقه‌مندان معاصر میازاکی باید قدردان آن باشد.»
1 2  (Napier 1998) اظهار می‌دارد: «نائوشیکا... دارای عناصر فداکارانه ای است، که آنان را با یک شخصیت فعال و مصمم ترکیب می‌کند تا قهرمان کاملاً قدرتمند و در عین حال کاملاً زنانه ارائه دهد.»
↑  به نقل از میازاکی، (McCarthy 1999) نوشت: «من به قصد ارائه پیامی به بشریت فیلم نمی‌سازم. هدف اصلی من در یک فیلم این است که تماشاگران از این فیلم خوشحال شوند.»
↑  توشیو سوزوکی، تهیه‌کننده، اظهار داشت: «روند ساخت همزمان دو فیلم استودیو، هرج و مرج محض بود. فلسفه استودیو مبنی بر عدم کاهش کیفیت باید حفظ می‌شد، بنابراین به انجام رساندن این کارها تقریباً غیرممکن به نظر می‌رسید. در همان زمان، هیچ‌کس در استودیو نمی‌خواست از فرصت ساخت هر دو فیلم بگذرد.»
1 2  Akimoto می‌نویسد: «پورکو روسو را می‌توان به عنوان (تبلیغات ضد جنگ) دسته‌بندی کرد… این فیلم خاطره مهم جنگ، به ویژه دوره میان‌دوجنگ و دوران پس از جنگ سرد را روایت می‌کند.»
↑  میازاکی از موفقیت پورکو روسو تعجب کرد زیرا او فیلم را «بیش از حد غیرمعتارف برای مخاطبان عام کودکان نوپا تا پیرمرد» می‌دانست.
↑  مانند شاهزاده مونونوکه میازاکی در ۱۹۹۷، پورکو روسو به عنوان پردرآمدترین فیلم انیمیشن در ژاپن تبدیل شد.
↑  (Cavallaro ۲۰۰۶) می‌نویسد: «ارتباط کوندو با میازاکی و تاکاهاتا به دوران مشترک آنها در استودیو A-Pro برمی گردد… همچنین او جانشین احتمالی میازاکی بود ولی در سال ۱۹۹۸ در سن ۴۷ سالگی، قربانی آنوریسم شد و به طرز فجیعی درگذشت.»
↑  (McCarthy ۱۹۹۹) می‌نویسد: «آرمان‌گرایی نائوشیکا از دره باد، باعث گسرتش چشم‌انداز میازاکی شد تا پرنسس بالغ و مهربانی را [در فیلم شاهزاده مونونوکه] خلق کند.»
↑  شاهزاده مونونوکه عنوان پردرآمدترین فیلم ژاپن را داشت ولی چند ماه بعد، تایتانیک جای آن را گرفت.
↑  (Tasker ۲۰۱۱) می‌نویسد: «شاهزاده مونونوکه نه تنها رکوردهای گیشه ژاپن را شکست بلکه به یقین در بازارهای جهانی هم ظهور کرد (از طریق توافق‌نامه توزیع با دیزنی)، که این موضوع نقطه عطفی در زندگی میازاکی بود.»
↑  (Gold 2016) می‌نویسد: «تبدیل شدن پدر و مادر چی‌چیرو به خوک، نمادی از چگونگی حریص شدن بعضی از انسان‌ها است … افرادی بودند که در حباب اقتصادی دهه ۱۹۸۰ ژاپن «به خوک تبدیل شدند» و هنوز این افراد متوجه نشده‌اند که به خوک تبدیل شده‌اند.»
↑  قهرمان اصلی فیلم چی‌چیرو، در محیط ماورا طبیعی خارج از مرزهای جامعه ایستاده است. استفاده از کلمه Kamikakushi (به معنای «پنهان‌شده توسط خدایان») در عنوان ژاپنی فیلم، این فرضیه را تقویت می‌کند. (Reider 2005) می‌نویسد: «Kamikakushi حکم «مرگ اجتماعی» در این جهان است و بازگشت از Kamikakushi به این جهان به معنای «رستاخیز اجتماعی» است.»
↑  فیلم شهر ارواح پردرآمدترین فیلم ژاپن بود تا اینکه در دسامبر ۲۰۲۰، توسط دیو کش: فیلم کیمتسو نو یائیبا: قطار موگن جای آن گرفته شد.
↑  به نقل توشیو سوزوکی، تهیه‌کننده، (Cavallaro 2015) می‌نویسد: «گفته می‌شود که میازاکی به‌طور ذاتی نسبت به هنرمندانی که در آن زمان «هنر توهم» را در اروپا ترسیم می‌کردند، احساس علاقه می‌کند … آنها تصاویر بسیاری می‌کشیدند که که قرن بیستم چگونه است. آنها توهم داشتند و به هیچ وجه متوجه نمی‌شدند. از آنجا که آنان توهم داشتند، آنچه میازاکی در این تصاویر تشخیص می‌دهد ظرفیت منحصر به فرد آنها در برانگیختن جهانی است که در آن هم علم وجود دارد و هم جادو.»
↑  (Foundas 2013) می‌نویسد: «باد برمی‌خیزد همچنان مضامین صلح طلبانه [پیشین میازاکی] در نائوشیکا و شاهزاده مونونوکه را ادامه می‌دهد و اشتهای انسان برای نابودی و سرعت استفاده از فناوری‌های جدید را روایت می‌کند.»
↑  حزب آبه اجرای اصل ۹۶ قانون اساسی ژاپن را پیشنهاد کرد، این اصل، اجازه می‌دهد تا در قانون اساسی بازنگری شود. در نتیجه، این به آبه اجازه می‌دهد تا اصل نهم قانون اساسی ژاپن که جنگ را به عنوان وسیله ای برای حل و فصل اختلافات بین‌المللی غیرقانونی می‌داند، اصلاح کند.
↑  میازاکی اظهار داشت: «ناگفته نماند که من با اصلاح قانون اساسی مخالفم … من از کمبود دانش در بین رهبران دولت و احزاب سیاسی در مورد واقعیت‌های تاریخی متعجب شده‌ام. افرادی که به‌طور کافی فکر نمی‌کنند نباید در قانون اساسی دخالت کنند.»
↑  میازاکی اظهار داشت: «من فکر می‌کنم که کاریکاتور کردن چهره‌های مورد احترام فرهنگ دیگری اشتباه است. شما نباید این کار را انجام دهید … به جای انجام چنین کاری، باید کاریکاتورهای سیاستمداران کشور خود را بسازید.»
↑  در مورد شهر ارواح، (میازاکی ۲۰۰۲) می‌گوید: «قهرمان [به جایی پرتاب می‌شود که خوب و بد در آن زندگی می‌کنند. [...] او موفق شده است نه به این دلیل که «شر» را نابود کرده باشد، بلکه بخاطر اینکه توانایی زنده ماندن را پیدا کرده است.»
↑  در (Cappello 2005), تالبوت می‌نویسد: «یکبار میازاکی به‌طور نه کاملاً شوخی گفت که منتظر است توکیو توسط اقیانوس غوطه ور شود و برج NTV (نیپون تلویژن) به یک جزیره تبدیل شود، زمانی که جمعیت انسانی به شدت کاهش می‌یابد و دیگر هیچ برج بلندی وجود نداشته باشد.»
↑  (Schellhase 2014) می‌نویسد: «اکثر شرورهای واقعی در فیلم‌های میازاکی استثمارگر هستند: [شخصیت] تولمکیان در فیلم نائوشیکا از دره باد می‌خواهند یک جنگجوی غول پیکر فوق‌العاده مخرب را زنده کنند. شاهزاده سایه دار مسکو در فیلم لاپوتا قلعه‌ای در آسمان، که امیدوار است بتواند از قدرت یک شهر پرنده برای سلطه بر جهان استفاده کند. یا مادام سلیمن در فیلم قلعه متحرک هاول، جادوگری که تلاش می‌کند تمام شعبده‌بازهای سرزمین را تحت کنترل خود درآورد و آنها را به هیولاهای جنگی خود تبدیل کند.»
↑  (Akimoto 2014) می‌نویسد: «پورکو به یک خوک تبدیل شد زیرا از سه عامل زیر متنفر بود: انسان (خودخواهی)، دولت (ملی‌گرایی) و جنگ (نظامی گری).»
↑  در (The Birth of Studio Ghibli 2005), توشیو سوزوکی می‌گوید: «میازاکی در واقع یک فمینیست است. او همچنین این عقیده را دارد که برای موفقیت، شرکت‌ها باید موفقیت کارمندان زن خود را نیز ممکن کنند. شما می‌توانید این نگرش را در فیلم شاهزاده مونونوکه مشاهده کنید: همه شخصیت‌های کار در کارخانه آهن سازی، زنان هستند. سپس در فیلم پورکو روسو هواپیمای پورکو به‌طور کامل توسط زنان بازسازی می‌شود.»
↑  (Schellhase 2014) می‌نویسد: «شخصیت‌های زن میازاکی عینیت ندارند و بیش از حد دارای جاذبه جنسی نیستند. آنها به اندازه شخصیت‌های مردانه یا حتی بیشتر پیچیده و مستقل هستند. شخصیت‌های زن و مرد به‌طور یکسان، افرادی منحصر به فرد، با کنجکاوی‌های خاص و حتی ناسازگاری مانند افراد واقعی هستند. همچنین آنها قابل تشخیص از مردانه یا زنانه هستند، اما مجبور نیستند در نقش‌های جنسیتی کاملاً مشخص شده، تعریف شوند. جاذبه جنسی به اندازه شخصیت و روابط مهم نیست. اگر این فمینیسم باشد، هالیوود به خیلی بیشتر از آن احتیاج دارد.»
↑  (Schellhase 2014) می‌نویسد: «شاهدخت نائوشیکا، به عنوان یک رهبر، برای نجات مردم خود و ملکه شدن، با موفقیت از بحران شدید سیاسی و اکولوژیکی عبور می‌کند. روایت فیلم کی‌کی که در آن «جادوگر جوان برای تمرین» خود را در یک شهر غریب مستقر می‌کند و شادی‌ها و تجربه‌های وابستگی متقابل انسان‌ها را تجربه می‌کند. در فیلم شهر ارواح، چهیرو باید سخت کار کند و بر مشکلات غلبه کند تا پدر و مادر خود را از حیوان نجات دهد. قهرمان فیلم هاول سوفی یک «روح پیر» است، اما نفرین جادوگر حسود او را به سفری غیرمنتظره می‌فرستد که در آن او و هاول هر دو یادمی‌گیرند که بار عشق و مسئولیت را به دوش بکشند. اوم، قهرمان فیلم بر فراز تپه شقایق، در ابتدای فیلم بسیار پخته و مسئولیت پذیر است، اما در طول داستان، درک او رشد می‌کند و قادر به مقابله با غم از دست دادن پدرش است.»
↑  (Schellhase 2014) می‌نویسد: «میازاکی به ویژه نگران از دست دادن حس کنجکاوی جوانان ژاپنی از زندگی در جهانی کاملاً ناامید و مادی است.»
↑  (Schellhase 2014) می‌نویسد: «بسیاری از قهرمانان جوان [میازاکی] فاقد یک یا هر دو والدین هستند. بعضی از والدین الگوهای بدی هستند مثل پدر و مادر پر خور چهیرو [در فیلم شهر ارواح]، یا مادر کم عمق سوفی [در فیلم قلعه متحرک هاول]. برخی از خانواده‌ها فقط کارایی ندارند، مانند دزدان دریایی آسمان در فیلم لاپوتا، [یا در فیلم لاپوتا] پسران در حالی که پدرشان تمام وقت خود را به صورت خلوت در موتورخانه می‌گذراند، بر روی بندهای پیش بند مادرانه دولا آویزان شده‌اند. اما خانواده‌هایی واقع بین، پایدار و دارای پدرانی کوشا و متعهد و مادرانی دلسوز و فداکار در فیلم‌های همسایه من توتورو، پونیو و بر فراز تپه شقایق وجود دارند.»
↑  میازاکی و ژان ژیرو در کارهای یکدیگر تأثیرگذار بودند و در نتیجه تحسین متقابل، با هم دوست شدند. ژان ژیرو نمایشگاهی از آثار خود را با عنوان Miyazaki et Moebius: Deux Artistes Dont Les Dessins Prennent Vie (دو نقاشی از زندگی خودشان) از دسامبر ۲۰۰۴ تا آوریل ۲۰۰۵ برگزار کرد که هر دو هنرمند در افتتاحیه نمایشگاه شرکت کردند.
↑  نمایشگاهی براساس آثار استودیو آردمن انیمیشن از سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۰۷ در موزه جیبوری برگزار شد. بنیانگذاران آردمن انیمیشن پیتر لرد و دیوید اسپروسون در ماه مه ۲۰۰۶ از این نمایشگاه بازدید کردند و در آنجا با میازاکی نیز دیدار کردند.
میازاکی نخستین بار با ایسائو تاکاهاتا در سال ۱۹۶۴ کار کرد که باعث ایجاد یک همکاری و دوستی مادام العمر بین آن دو شد.
میازاکی در سال ۱۹۸۴ استودیوی شخصی خود با نام نیباریکی را افتتاح کرد.
میازاکی از رندرینگ سه‌بعدی در شاهزاده مونونوکه (۱۹۹۷) برای ایجاد «گوشت اهریمن» بر بدن شخصیت اصلی و ترکیب آن بر روی شخصیت‌های دستی استفاده کرد. تقریباً در پنج دقیقه فیلم از تکنیک‌های مشابه استفاده شده است.
میازاکی در کامیک-کان سن دیگو سال ۲۰۰۹