هیتنری
تعریف

محققان مطالعات دینی هیتنری را به‌عنوان یک جنبش دینی جدید، و در شکل بازسازی‌شده بت‌پرستی مدرن طبقه‌بندی می‌کنند. هیتنری به‌عنوان یک جنبش مذهبی جدید بت‌پرستی معاصر تعریف شده‌است، که آگاهانه از جوامع زبانی، فرهنگی و قومی «ژرمنی» عصر آهن قبل از مسیحیت و اروپای قرون وسطای اولیه الهام گرفته‌است»، و «جنبشی که برای احیاء یا تفسیر مجدد جهان‌بینی فرهنگ‌های پیش از مسیحیت شمال اروپا (یا فرهنگ‌های آلمانی‌زبان) شکل گرفته‌است».
معتقدان هیتنری به دنبال احیای نظام‌های اعتقادی گذشته در استفاده از «منابع تاریخی» باقی مانده‌اند. در میان منابع تاریخی مورد استفاده، متون زبان نورس باستانی مرتبط با ایسلند، مانند ادای منثور و ادای منظوم، متون زبان انگلیسی باستانی مانند بیوولف، و متون زبان آلمانی بالای میانه مانند سرود نیبلونگ‌ها موجود هستند. برخی از پیروان هیتنری نیز ایده‌هایی را از شواهد باستان‌شناسی شمال اروپای پیش از مسیحیت و فرهنگ عامه دوره‌های بعدی در تاریخ اروپا گرفته‌اند. در میان بسیاری از پیروان هیتنری، از این منابع به‌عنوان «لور» یاد می‌شود و مطالعه آن بخش مهمی از دین آن‌ها است. برخی منابع متنی نیز به‌عنوان ابزاری برای «بازسازی» نظام‌های اعتقادی پیش از مسیحیت، مشکل‌ساز به‌نظر می‌رسند، زیرا توسط مسیحیان نوشته شده‌اند و دین‌های پیش از مسیحیت را به شیوه‌ای مغرضانه مورد بحث و نقد قرار می‌دهند. انسان‌شناس جنی بلین هیتنری را «دینی که از جزئیات ساخته شده‌است» توصیف می‌کند، درحالی‌که محقق مطالعات دینی، مایکل استرمیسکا، باورهای آن را «مخالف با عدم قطعیت و سردرگمی تاریخی» می‌داند، و آن را یک جنبش پست مدرن توصیف می‌کند.
روش‌هایی که پیروان هیتنری از این منابع تاریخی و باستان‌شناسی استفاده می‌کنند متفاوت است. برخی به‌دنبال بازسازی باورها و اعمال گذشته‌اند و تا حد امکان همان‌ها را به‌کار می‌بندند، درحالی‌که برخی دیگر این منابع را آزمایش می‌کنند و نوآوری‌های جدید را در آن امتحان می‌کنند. به‌عنوان مثال، برخی اعمال خود را با نوعی عرفان شخصی-ذهنی که از طریق تجربه‌های معنوی به‌دست آورده‌اند، تطبیق می‌دهند. برخی دیگر مفاهیمی را از ادیان قومی باقی‌مانده در جهان، و همچنین سنت‌های چندخدایی مدرن مانند هندوئیسم و ادیان آفریقایی-آمریکایی می‌آزمایند و معتقدند که این روش به ساختن جهان‌بینی‌های معنوی، مشابه آنچه در اروپای قبل از مسیحیت وجود داشت، کمک می‌کند. برخی از کسانی که بر رویکرد «منابع تاریخی و باستان‌شناسی» تکیه می‌کنند، چنین نگرش‌هایی را مورد انتقاد قرار می‌دهند و کسانی را که از اصطلاح «نئو-هیتن» (نو بت‌پرستان) استفاده می‌کنند را تحقیر می‌کنند.
برخی از پیروان هیتنری به‌دنبال عناصر مشترکی هستند که در سراسر اروپای ژرمنی در طول عصر آهن و اوایل قرون وسطی یافت می‌شوند، و از آن‌ها به‌عنوان مبنایی برای اعتقادات و انجام مناسک خود استفاده می‌کنند. برخی نیز از اعتقادات و اعمال یک منطقه جغرافیایی خاص و دوره زمانی خاصی در اروپای ژرمنی، مانند انگلستان آنگلوساکسون یا ایسلند دوران وایکینگ‌ها، الهام می‌گیرند. برخی از پیروان، از ویژگی‌های جامعه اروپای شمالی در عصر آهن و اوایل قرون وسطی آگاهی عمیقی‌دارند، اما برای اکثر پیروان، منبع اصلی اطلاعات دربارهٔ گذشته پیش از مسیحیت، ادبیات داستانی و روایتهای رایج از اساطیر نورس است. بسیاری نیز دیدگاهی رمانتیک از این گذشته دارند، و گاهی اوقات اندیشه‌های نادرستی در مورد آن به‌کار می‌بندند. جامعه‌شناس دین جنیفر اسنوک اشاره می‌کند که بسیاری از پیروان هیتنری «به عصر حماسی، نابه‌هنگام و خالصِ اجداد و قهرمانان گوش سپرده‌اند».
مورفی پیزا انسان‌شناس، پیشنهاد می‌کند که هیتنری را می‌توان به‌عنوان یک «دین ابداع‌شده» شناخت. همان‌طور که فردریک گرگوریوس محقق مطالعات دینی بیان می‌کند، علی‌رغم این واقعیت که «هیچ تداوم واقعی» بین هیتنری و نظام‌های اعتقادی پیش از مسیحیت اروپای آلمانی وجود ندارد، معتقدان هیتنری دوست ندارند که پیروان یک «دین جدید» یا رهروان «بدعتی مدرن» در نظر گرفته شوند. و ترجیح می‌دهند که آن‌ها را به‌عنوان پیروان یک «کیش سنتی» بشناسند. بسیاری از پیروان از استفاده از اصطلاح علمی و اخلاقی «بازسازی‌گرایی» (به انگلیسی: reconstructionism) برای توصیف اعمال خود اجتناب می‌کنند، و ترجیح می‌دهند هیتنری را یک «دین بومی» با شباهت‌هایی با نظام‌های اعتقادی سنتی مردمان بومی جهان معرفی کنند. با ادعای احساس بومی‌گرایی، برخی پیروان هیتنری - به‌ویژه در ایالات متحده - سعی می‌کنند خود را قربانی استعمار و امپریالیسم مسیحی قرون وسطی نشان دهند. یک نظرسنجی در سال ۲۰۱۵ از جامعه هیتنری نشان داد که تعداد پیروان (۳۶ درصد) برابر با کسانی است که هیتنیسم را ادامه نظام‌های اعتقادی باستانی می‌دانستند، و دین خود را بازسازی‌گرایانه می‌دانند. تنها ۲۲ درصد اذعان داشتند که هیتنری مدرن است، اما از تاریخ الهام گرفته شده‌است، اگرچه این تفسیر غالب در میان پیروان در کشورهای شمال اروپا بود.