stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
فواصل موسیقی ایرانی
شرح نظری

فواصل موسیقی مردم آریایی به ویژه ایرانیان مبتنی بر دانگ بوده است. علت آن است که صدای انسان به راحتی دو صدای بین آن‌ها (دوم و سوم بزرگ یا کوچک) را پشت سر گذاشته و پَرش به صدای چهارم را مطبوع‌تر از دو صدای دیگر می‌پنداشتند و فاصلهٔ بیشتر مانند پنجم را دورتر می‌دانستند.
در پرده بندی فارابی، فاصله‌های «ریز پرده» وجود داشت که به نام وسطی (خنثی) و زائد (زینت) خوانده می‌شد و با تشخیص نوازنده، کم‌تر یا بیشتر از پرده اصلی گرفته و نواخته می‌شد. در گام فارابی وسعت صوتی از یک اکتاو به دو اکتاو گسترش یافت و برای اجرای آسان دو اکتاو، سیم پنجمی اضافه شد؛ بنابراین تعداد سیم و نتها بیان کنندهٔ گام هر دوران است. مثال‌ها:
گام اسحق موصلی «فاصله زائد» نداشت و فقط یک «فاصله وسطی» داشت. مثال:
دو، ر بمل، می بمل (فاصله وسطی)، می بکار، فا.
گام یعقوب کندی فیلسوف عرب دارای یک وسطی و یک زائد است. مثال:
دو، ر بمل (زائد)، ر، می بمل (وسطی)، می، فا.
فارابی در گام خود چهار «فاصله زائد» و سه «فاصله وسطی» داشته است. مثال:
دو، (ر بمل، ۴ فاصله زائد)، ر، (می بمل، ۳ فاصله وسطی)، می، فا.
ابن سینا در گام پیشنهادی خود دو نت زائد و یک نت وسطی قرار می‌دهد. مثال:
دو، (۲ فاصله زائد)، ر، می بمل (فاصله وسطی)، می، فا.
ایرانیان در موسیقی قدیم، فاصله وسطی را حفظ کرده بودند و از نت «ر» تا «می» فاصله‌ای به وجود آمده بود که به آن «فرس» گفته می‌شد و بعد از فارابی همه‌گیرتر شد. گفته می‌شود منصور جعفر ملقب به «زلزل» از این فاصله برای تشکیل فاصله‌ای دیگر بین فاصله «فرس» و نت «می» استفاده کرد که به «وسطای زلزل» معروف و تثبیت شد.
پس از آن، موسیقی‌دانان در فکر ایجاد منطق و اصولی ریاضی برای ردیف کردن صداها و فاصله‌ها بودند و بر پایه نت‌های وسطی و زائد، سعی در ایجاد نت‌های ثابت، پرده‌های متوالی، درجه‌بندی و اعتدال در فاصلهٔ بین نت‌ها داشتند. صفی‌الدین مبتکر این طرح بود و با تعدیل فاصله‌های وسطی و زائد، درجه‌بندی و فواصل جدیدی برای ایجاد آن‌ها به پرده‌های اصلی گام انجام داد. مهدی برکشلی فیزیکدان و موسیقیدان سرشناس ایرانی معتقد است بر اساس اسناد و مدارک، مبتکر اصلی اعتدال مساوی «صفی‌الدین ارموی» بوده است که امروزه به نام ژان سباستین باخ ثبت شده است. گام صفی‌الدین دارای دو دانگ متوالی و یک پرده و هر دانگ دارای هشت صداست، و بدین ترتیب هر اکتاو دارای هفده فاصله است. این روش که بر پایهٔ فاصله چهارم درست و تغییر مکان پرده بدست آمده بود مورد تأیید موسیقی‌دانان شرق، از جمله عبدالقادر مراغه‌ای و محمود شیرازی قرار گرفت.
موسیقی ایرانی پس از فوت عبدالقادر مراغه‌ای در سال ۸۳۸ هجری، به مدت پنج قرن پیشرفت محسوسی نداشت تا دوران علینقی وزیری که کتاب «دستور تار» منتشر شد، در این مدت موسیقی اروپایی در حال ترقی و تکامل بود و از کتاب‌های قدیمی موسیقی ایران هم بهره برد؛ چنان‌که برخی را نیز ترجمه کردند.
فواصل گام کروماتیک ایرانی

گام کروماتیک موسیقی ایرانی دارای ۲۵ نت و ۲۴ ربع پرده است. این نت‌ها می‌توانند هر کدام پایهٔ یک گام قرار گرفته و کلیهٔ مقام‌ها و دستگاه‌های موسیقی ایران در ۲۴ گام، در این مجموعه شکل می‌گیرد. برخلاف موسیقی غربی، اجرای گام کروماتیک موسیقی ایرانی به علت ساختار سازهای ایرانی و نداشتن پردهٔ ثابت، بسیار مشکل و متداول نیست.
فواصل مقام‌های دوازده‌گانه
همچنین ببینید: مقام (موسیقی)
موسیقیدانان، دستگاه‌های موسیقی ایرانی را بعد از صفی‌الدین، دوازده دایرهٔ ملایم تشخیص دادند و به عنوان مقام‌های اصلی بکار بردند که عبارتند از:
عشاق، نوا، بوسلیک، راست، عراق، اصفهان، زیرافکند، بزرگ، زنگوله، رهاوی، حسینی و حجازی.
این «مقام‌ها» در هر دانگ، دارای دو پرده و یک نیم پرده بود و با یک پردهٔ اتصالی، به دانگ دوم پیوند داشت. این تقسیم‌بندی، یک دورهٔ کامل در اکتاو است که از ترکیب یک فاصله «چهارم درست» (ذوالاربع) از درجه یک تا هشت، و یک فاصله «پنجم درست» (ذوالخمس) از درجه هشت تا هجده، تشکیل می‌شود و با گام کروماتیک غربی سازگار است. تمامی دستگاه‌ها، نغمه‌ها و گوشه‌ها در این تقسیم‌بندی اجرا می‌شود.
قطب‌الدین شیرازی چند دایرهٔ دیگر را «ملایم» دانسته و به این مجموعه اضافه کرد. با نام‌های:
زنگبار، گلستان، بهار، بوستان، عذری و وامق.
برخی دیگر نیز شش مقام اضافه کردند که عبارت بود از:
گَوِشْتْ، گردانیه، نوروز، سلمک، مایه و شهناز.
در ادامه به هر کدام از این مقام‌ها شعبه‌ای دیگر اضافه شد و مجموع آن را به ۲۴ مقام رساندند که عبارتند از:
زابلی، اوج، نوروز خارا، ماهور، عشیران، نوروز صبا، مبرقع، پنجگاه، مغلوب، راهوی، نیریز، نیشابور، رهاب، بیاتی، همایون، نهفت، سه‌گاه، حصار، چهارگاه، عزّال، نوروز عرب، نوروز عجم، دوگاه و محّیر.
در گام موسیقی قدیم هر درجه دارای نام بود و در مسیر تکامل خود، بعضی از این نام‌ها خود تشکیل یک دستگاه را دادند. نام درجات به ترتیب عبارتند از:
۱. یگاه، ۲. نیم بیاتی، ۳. نیم حصار، ۴. عشیران، ۵. نیم عجم، ۶. عراق، ۷. نیم ماهور، ۸. راست، ۹. زنگوله، ۱۰. راهوی، ۱۱. دوگاه، ۱۲. نهاوند، ۱۳. سه‌گاه، ۱۴. بوسلیک، ۱۵. چهارگاه، ۱۶. صبا، ۱۷. عزّال، ۱۸. نوا.
فواصل معکوس

موسیقی ایرانی، علاوه برداشتن فاصله‌های موسیقی غربی، دارای ۱۲ نام معکوس در فواصل مخصوص موسیقی ایرانی نیز هست. در این رده‌بندی، فواصل دوازده‌گانه با نام‌هایی متفاوت‌اند، اما محتوای آن‌ها یکی است. مثال:
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | بیش‌افزوده | بیش‌بزرگ | نیم‌بزرگ | کم‌کوچک | فاصله دوم |
|  |  |  |  |  | فاصله دوم |
|  | کم‌کاسته | کم‌کوچک | نیم‌بزرگ | بیش‌بزرگ | معکوس هفتم |
|  |  |  |  |  | معکوس هفتم |
| بیش‌افزوده | بیش‌بزرگ | نیم‌بزرگ | کم‌کوچک | کم‌کاسته | فاصله سوم |
|  |  |  |  |  | فاصله سوم |
| کم‌کاسته | کم‌کوچک | نیم‌بزرگ | بیش‌بزرگ | بیش‌افزوده | معکوس ششم |
|  |  |  |  |  | معکوس ششم |
|  | بیش‌افزوده | بیش‌درست | کم‌درست | کم‌کاسته | فاصله چهارم |
|  |  |  |  |  | فاصله چهارم |
|  | کم‌کاسته | کم‌درست | بیش‌درست | بیش‌افزوده | معکوس پنجم |
|  |  |  |  |  | معکوس پنجم |
| بیش‌افزوده | بیش‌درست | بیش‌افزوده | بیش‌درست | درست | فاصله یکم |
|  |  |  |  |  | فاصله یکم |
| بیش‌افزوده | بیش‌درست | کم‌کاسته | کم‌درست | هشتم‌درست | معکوس اکتاو |
|  |  |  |  |  | معکوس اکتاو |
فواصل مترادف

در موسیقی ایرانی مانند موسیقی غربی بعضی از فواصل مترادف یکدیگرند یعنی نامشان متفاوت بوده ولی اندازهٔ آن‌ها یکی است و در تعداد ربع پرده‌ها مساوی هستند. مثال:
یکم بیش‌درست و دوم کم‌کوچک (۱ ربع پرده)
یکم بیش‌افزوده، دوم نیم‌بزرگ و سوم کم‌کاسته (۳ ربع پرده)
دوم بیش‌بزرگ و سوم کم‌کوچک (۵ ربع پرده)
دوم بیش‌افزوده، سوم نیم‌بزرگ و چهارم کم‌کاسته (۷ ربع پرده)
سوم بیش‌بزرگ و چهارم کم‌درست (۹ ربع پرده)
سوم بیش‌افزوده، چهارم بیش‌درست و پنجم‌کاسته (۱۱ ربع پرده)
چهارم بیش‌افزوده، پنجم کم‌درست و ششم‌کاسته (۱۳ ربع پرده)
پنجم بیش‌درست و ششم کم‌کوچک (۱۵ ربع پرده)
پنجم بیش‌افزوده، ششم نیم‌بزرگ و هفتم کم‌کاسته (۱۷ ربع پرده)
ششم بیش‌بزرگ و هفتم کم‌کوچک (۱۹ ربع پرده)
ششم بیش‌افزوده، هفتم نیم‌بزرگ و اکتاو کم‌کاسته (۲۱ ربع پرده)
هفتم بیش‌بزرگ و اکتاو کم‌درست (۲۳ ربع پرده)
هفتم بیش‌افزوده و اکتاو بیش‌درست (۲۵ ربع پرده)
فواصل ترکیبی

فاصلهٔ ترکیبی به فاصله‌ای می‌گویند که وسعت صوتی آن از اکتاو بیشتر باشد. با اضافه کردن یک فاصلهٔ اکتاو به هر کدام از فاصله‌ها، یک فاصلهٔ ترکیبی به وجود می‌آید. وقتی یک فاصلهٔ ساده را به فاصلهٔ ترکیبی تبدیل می‌کنیم، تغییری در محتوای آن به وجود نمی‌آید. نام‌گذاری این فواصل بدین صورت است که با اضافه کردن عدد هفت، به فاصلهٔ مورد نظر، فاصلهٔ ترکیبی شناخته می‌شود. مثال:
دوم نیم‌بزرگ + اکتاو = نهم نیم‌بزرک
سوم نیم‌بزرگ + اکتاو = دهم نیم‌بزرگ
چهارم کم‌درست + اکتاو = یازدهم کم‌درست
پنجم بیش‌درست + اکتاو = دوازدهم بیش‌درست
ششم کم‌کوچک + اکتاو = سیزدهم کم‌کوچک
هفتم کم‌کاسته + اکتاو = چهاردهم کم‌کاسته
فواصل هفت دستگاه موسیقی ایرانی

همچنین ببینید: ردیف (موسیقی)
موسیقی امروز ایران با موسیقی قدیم تفاوت دارد و در طبقه‌بندی جدیدی به نام ردیف، بر اساس روایات موسیقی‌دانان گذشته مانند: آقا حسینقلی، میرزا عبداله و درویش خان استوار است. ردیف‌های موسیقی ایران شامل هفت دستگاه اصلی و ۲۲۸ گوشه است. در هر دستگاه سه صدا یا درجهٔ اصلی وجود دارد که به نت شاهد، نت متغیر و نت ایست که فرود موقت است، نامیده می‌شوند. در بعضی از دستگاه‌ها ممکن است نت شاهد و ایست یکی باشد یا نت متغیر نداشته باشد. از بعضی ردیف‌های هفت دستگاه موسیقی ایرانی، پنج ردیف منشعب می‌شود که آن‌ها را «نغمه»، «بیات» یا ردیف آوازی می‌نامند و مانند ردیف‌های سازی، دارای نت‌های شاهد، متغیر و ایست هستند. ردیف‌های آوازی در عین استقلال وابسته به دستگاه اصلی هستند و در نهایت با «فرود» که یک قطعهٔ ارتباطی‌ست، به دستگاه اصلی وصل می‌شوند.
در هفت ردیف موسیقی ایرانی، دستگاه شور گسترده‌تر از دستگاه‌های دیگر است و دارای چهار ردیف آوازی وابسته به خود اما مستقل به نام‌های: ابوعطا، بیات ترک، افشاری و دشتی است. آواز اصفهان نیز یکی از ملحقات دستگاه همایون است که در نهایت پنج ردیف اصلی آواز را تشکیل می‌دهند.
| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| دستگاه شور |  شور    | دستگاه سه‌گاه |  سه‌گاه    |
| شور: دوم نیم‌بزرگ، سوم کوچک، چهارم و پنجم درست، ششم و هفتم کوچک، هشتم درست. | شور: دوم نیم‌بزرگ، سوم کوچک، چهارم و پنجم درست، ششم و هفتم کوچک، هشتم درست. | سه‌گاه: دوم بزرگ، سوم نیم‌بزرگ، چهارم و پنجم درست، ششم نیم‌بزرگ، هفتم کوچک، هشتم درست. | سه‌گاه: دوم بزرگ، سوم نیم‌بزرگ، چهارم و پنجم درست، ششم نیم‌بزرگ، هفتم کوچک، هشتم درست. |
| دستگاه راست پنجگاه |  راست پنجگاه    | دستگاه نوا |  نوا    |
| راست‌پنجگاه: دوم بزرگ، سوم بزرگ، چهارم و پنجم درست، ششم و هفتم بزرگ، هشتم درست. | راست‌پنجگاه: دوم بزرگ، سوم بزرگ، چهارم و پنجم درست، ششم و هفتم بزرگ، هشتم درست. | نوا: دوم بزرگ، سوم کوچک، چهارم و پنجم درست، ششم نیم‌بزرگ، هفتم کوچک، هشتم درست. | نوا: دوم بزرگ، سوم کوچک، چهارم و پنجم درست، ششم نیم‌بزرگ، هفتم کوچک، هشتم درست. |
| دستگاه ماهور |  ماهور    | دستگاه همایون |  همایون    |
| ماهور: دوم بزرگ، سوم بزرگ، چهارم و پنجم درست، ششم و هفتم بزرگ، هشتم درست. | ماهور: دوم بزرگ، سوم بزرگ، چهارم و پنجم درست، ششم و هفتم بزرگ، هشتم درست. | همایون: دوم نیم‌بزرگ، سوم بزرگ، چهارم و پنجم درست، ششم و هفتم کوچک، هشتم درست. | همایون: دوم نیم‌بزرگ، سوم بزرگ، چهارم و پنجم درست، ششم و هفتم کوچک، هشتم درست. |
| توضیحات:  خطوط منحنی ساده، نشانگر فاصلهٔ یک‌پرده‌ای است.  خطوط منحنی گوشه‌دار، نشانگر فاصلهٔ نیم‌پرده‌ای است.  خطوط منحنی مقطع، نشانگر فاصلهٔ ریزپرده‌ای است.  | توضیحات:  خطوط منحنی ساده، نشانگر فاصلهٔ یک‌پرده‌ای است.  خطوط منحنی گوشه‌دار، نشانگر فاصلهٔ نیم‌پرده‌ای است.  خطوط منحنی مقطع، نشانگر فاصلهٔ ریزپرده‌ای است.  | دستگاه چهارگاه |  چهارگاه    |
| توضیحات:  خطوط منحنی ساده، نشانگر فاصلهٔ یک‌پرده‌ای است.  خطوط منحنی گوشه‌دار، نشانگر فاصلهٔ نیم‌پرده‌ای است.  خطوط منحنی مقطع، نشانگر فاصلهٔ ریزپرده‌ای است.  | توضیحات:  خطوط منحنی ساده، نشانگر فاصلهٔ یک‌پرده‌ای است.  خطوط منحنی گوشه‌دار، نشانگر فاصلهٔ نیم‌پرده‌ای است.  خطوط منحنی مقطع، نشانگر فاصلهٔ ریزپرده‌ای است.  | چهارگاه: دوم نیم‌بزرگ، سوم بزرگ، چهارم و پنجم درست، ششم نیم‌بزرگ، هفتم بزرگ، هشتم درست. | چهارگاه: دوم نیم‌بزرگ، سوم بزرگ، چهارم و پنجم درست، ششم نیم‌بزرگ، هفتم بزرگ، هشتم درست. |
یادداشت

↑  وسطای ایرانی را در کتب قدیم «وسطی الفرس» یا «وسطای قدیم» می‌نامیدند.
↑   منظور از شرق، کشورهای همسایه و نزدیک ایران مانند: افغانستان، هندوستان، پاکستان، قفقاز، آذربایجان، ترکیه، عراق، سوریه و فلسطین است و با کشورهای شرق دور مثل چین و ژاپن فرق دارد.
↑  Tetrachord
↑  Pentachord
↑  در موسیقی ایرانی نت اول، نامی نداشته است و ممکن است از «یگاه» به جای «تونیک» استفاده شده باشد.
فیثاغورث
ابونصر فارابی
صفی‌الدین ارموی
پرده‌بندی بر روی پنج سیم ساز عود بر اساس پنج «دور» با فاصله چهارم درست. در این پرده‌بندی هر سیم دارای یک دانگ کامل است و در فاصله اکتاو، دارای ۱۸ نت و ۱۷ فاصله است. وسعت صوتی این پرده‌بندی حدود ۲ اکتاو است. (در ساز عود نت نوشته شده یک اکتاو بم‌تر صدا می‌دهد)
عبدالقادر مراغه‌ای
فواصل موسیقی ایرانی بر اساس ریز پرده‌های سُری و کُرُن
گام کروماتیک با فواصل موسیقی ایرانی: ۱. یکم بیش‌درست، ۲. دوم نیم‌بزرگ، ۳. دوم بیش‌بزرگ، ۴. سوم نیم‌بزرگ، ۵. سوم بیش‌بزرگ، ۶. چهارم بیش‌درست، ۷. پنجم کم‌درست، ۸. پنجم بیش‌درست، ۹. ششم نیم‌بزرگ، ۱۰. ششم بیش‌بزرگ، ۱۱. هفتم نیم‌بزرگ، ۱۲. هفتم بیش‌بزرگ
جدول مقامات دوازده‌گانه صفی الدین ارموی
سردردهای تنشی

Medical condition
| سردردهای تنشی | سردردهای تنشی |
| --- | --- |
زنی دچار سردرهای تنشی: زنی دچار سردرهای تنشی
تخصص: عصب‌شناسی
تشخیص افتراقی: میگرن
طبقه‌بندی و منابع بیرونی: طبقه‌بندی و منابع بیرونی
[ویرایش در ویکی‌داده]: [ویرایش در ویکی‌داده]
سردردهای تنشی (انگلیسی: Tension headache)، رایج‌ترین نوع سردرد اولیه است. این درد می‌تواند از قسمت تحتانی پشت سر، گردن، چشم‌ها یا سایر گروه‌های عضلانی بدن آغاز شود که به‌طور معمول در هر دو طرف سر تأثیر می‌گذارد. سردردهای تنشی نزدیک به ۹۰٪ از کل سردردها را تشکیل می‌دهند.
داروهای ضد درد، مانند آسپرین (استیل‌سالیسیلیک اسید) و ایبوپروفن، برای درمان سردرد تنشی مؤثر هستند. به نظر می‌رسد داروهای ضدافسردگی سه‌حلقه‌ای برای پیشگیری مفید هستند.
از سال ۲۰۱۶، سردرد تنشی در حدود ۱٫۸۹ میلیارد نفر را تحت‌تاثیر قرار داده است و در زنان نسبت به مردان (۲۳ درصد نسبت به ۱۸ درصد) رایج‌تر است.
علائم و نشانه‌ها

براساس سومین ویرایش طبقه‌بندی بین‌المللی اختلالات سردرد، حملات درد باید دارای معیارهای زیر باشند:
مدت زمان بین ۳۰ دقیقه تا ۷ روز
حداقل دو ویژگی از چهار ویژگی زیر را داشته باشند:
دو طرفه بودن
کیفیت فشارنده یا تنگ شونده (و نه ضربانی)
شدت خفیف یا متوسط
با فعالیت‌های فیزیکی عادی مثل راه رفتن یا بالا رفتن از پله‌ها ایجاد نشده باشند.
هر دو ویژگی زیر را داشته باشند:
تهوع و استفراغ وجود نداشته باشد.
از بین فتوفوبیا (ترس از نور) و فونوفوبیا (ترس از صدا) بیشتر از یک مورد وجود نداشته باشد.
ریسک فاکتورها

عوامل مستعد کننده مختلفی می‌تواند سردردهای تنشی در افراد ایجاد کند:
اضطراب
استرس
مشکلات خواب
سن جوان
بهداشت پایین
مکانیسم

اگرچه عضلات سر و گردن و عوامل روان شناختی مانند استرس ممکن است در پاتوفیزیولوژی کلی سردرد تنشی نقش داشته باشند، اما در حال حاضر هیچ‌کدام از آن‌ها تنها عامل ایجاد سردرد تنشی نیستند. پایه پاتولوژی سردرد تنشی به احتمال زیاد ترکیبی از عوامل فردی، عوامل محیطی، و تغییر مسیر دردهای هردو سیستم حسی مرکزی و محیطی است.
مسیرهای درد محیطی سیگنال‌های درد را از بافت میوفاشیال (بافت محافظتی اطراف عضله) سر دریافت می‌کنند و تغییر در این مسیرها احتمالاً زمینه‌ساز دوره‌های سردرد تنشی می‌شود. علاوه بر این سیگنال‌های درد میوفاشیال، تندرنس عضلات سر، التهاب و ایسکمی عضلانی هم به عنوان علت‌های سردرد تنشی پیشنهاد شده است. با این حال مطالعات متعددی در پیدا کردن شواهد برای نقش ایسکمی یا التهاب عضلات در ایجاد بیماری شکست خوردند. تندرنس عضلات سر نیز به احتمال زیاد یک عامل تحریکی محیطی برای سردرد تنشی نیست، اما ممکن است یک چرخه درد مزمن ایجاد کند که در آن پاسخ درد محیطی در طول زمان به یک پاسخ درد مرکزی تبدیل شود. تغییر در مسیرهای درد محیطی در طول زمان سبب افزایش تحریک پذیری سیستم عصبی مرکزی می‌شود که در نهایت باعث تبدیل سردردهای تنشی دوره ای به سردردهای تنشی مزمن و دائمی می‌شود. به‌طور خاص این افزایش تحریک پذیری در نورون‌های نوسیسپتیو مرکزی (هسته عصب زوج پنجم مغزی، تالاموس و قشر مغز) رخ می‌دهد که در نهایت افزایش حساسیت مرکزی را (که به صورت آلودینیا و پردردی خود را نشان می‌دهد) ایجاد می‌کند. علاوه بر این در این حالت کاهش آستانه تحمل گرما و درد هم دیده می‌شود که فرضیه حساسیت مرکزی را تقویت می‌کند.
تشخیص

در سردرد تنشی انتظار می‌رود معاینه فیزیکی نرمال باشد البته به استثنا تندرنس عضلات سر در لمس و وجود فتوفوبیا یا فنوفوبیا.
تشخیص > تقسیم‌بندی

ICHD-3 آخرین تقسیم‌بندی سردرد هاست که توسط جامعه بین‌المللی سردرد ارائه شده است. براساس آن سردرد تنشی به دو گروه دوره ای یا اپیزودیک (ETTH) و دائمی یا مزمن (CTTH) تقسیم می‌شود. CTTH با حداقل ۱۵ روز سردرد در ماه به مدت حداقل ۳ ماه یا حداقل ۱۸۰ روز سردرد در سال تعریف شد. در ETTH سردرد کمتر از ۱۵ روز در ماه یا ۱۸۰ روز در سال رخ می‌دهد.
تشخیص > تشخیص‌های افتراقی

تشخیص سردرد تنشی با شرح حال و معاینه داده می‌شود و نیازی به تست آزمایشگاهی یا رادیولوژی ندارد اما در صورتی که علائمی از احتمال وجود بیماری خطرناکتر دیده شود برای بیمار MRI با کنتراست درخواست می‌شود. علاوه بر این در افراد بالای ۵۰ سال باید غربالگری برای بیماری آرتریت گیجگاهی در نظر گرفته شود که این غربالگری با انجام آزمایش‌های خونی ESR و CRP انجام می‌شود.
پیشگیری

اگر درد گردن وجود دارد طرز ایستادن یا نشستن خوب به جلوگیری از آن کمک می‌کند.
نوشیدن الکل احتمال و شدت سردرد را بیشتر می‌کند.
نوشیدن آب و جلوگیری از دهیدراتاسیون از سردرد تنشی جلوگیری می‌کند.
کسانی که درد پشت فک هنگام باز کردن دهان دارند ممکن است دچار سردرد شوند در این موارد درمان توسط دندانپزشک می‌تواند از سردرد جلوگیری کند.
مدیریت استرس و آرامش معمولاً می‌تواند احتمال سردرد را کاهش دهد.
تکنیک‌های بیوفیبدبک ممکن است بتواند مؤثر باشد.
درمان

درمان یک حمله سردرد نوشیدن آب و جلوگیری از دهیدراتاسیون است. اگر علائم یک ساعت پس از نوشیدن آب تسکین نیافت می‌توان از تکنیک‌های مدیریت استرس استفاده کرد.
درمان > ورزش

مطالعات از انجام تمرینات ورزشی ساده گردن و شانه در درمان سردرد تنشی حمایت می‌کنند. این تمرینات شامل تمرین‌های کششی، مقاومتی و دامنه حرکتی است.
درمان > دارو درمانی > سردرد تنشی اپیزودیک (ETTH)

داروهای بدون نسخه مثل استامینوفن یا داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی (مثل آسپرین، ایبوبروفن، ناپروکسن و…) برای حملات حاد سردرد مؤثر هستند ولی باید حداکثر چند بار در یک هفته مصرف شوند. وگرنه ممکن است بیمار دچار سردرد ناشی از مصرف بیش از حد دارو شود.
درمان > دارو درمانی > سردرد تنشی مزمن (CTTH)

کسانی که حداقل ۱۵ سردرد در ماه دارند می‌توانند دارو درمانی برای پیشگیری از سردرد دریافت کنند. خط اول درمان داروی آمی تریپتیلین (از گروه ضد افسردگی‌های سه حلقه ای) است و داروهای میرتازاپین و ونلافاکسین در خط دوم درمان قرار دارند. ضد افسردگی‌های سه حلقه ای در پیشگیری موثرند اما عوارض بیشتری از سایر داروهای ضد افسردگی دارند. شواهد کافی برای مؤثر بودن داروهای SSRI، پروپرانولول و شل کننده‌های عضلانی وجود ندارد.
بن ویلیامز

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 :  
نام اصلی:  بنجامین جان ویلیامز
زاده:  ۱۴ آوریل ۱۹۷۷  استرالیا کانبرا
پیشه دیگر:  داوری
بنجامین جان ویلیامز (زادهٔ ۱۴ آوریل ۱۹۷۷ در کانبرا) داور فوتبال اهل استرالیا است او همچنین یک دبیر دبیرستانی در استرالیا می‌باشد.
وی از سال ۲۰۰۵ وارد لیست فیفا شد و تاکنون رقابت‌هایی از جمله مقدماتی جام جهانی، جام ملت‌های آسیا ۲۰۱۱، جام ملت‌های آسیا ۲۰۱۵ و بازی‌های آسیایی ۲۰۱۰ قضاوت کرده‌است.
سوابق جنجال‌برانگیز

وی در بازی‌های آسیایی سال ۲۰۱۰ میلادی که در گوانجو کشور چین برگزار می‌شد، در بازی دو تیم مالزی در مقابل چین، ۷ کارت زرد و ۳ کارت قرمز نشان داد که تمامی این کارت‌ها به بازیکنان تیم مهمان (مالزی) نشان‌داده‌شد، در نهایت تیم ۸ نفرهٔ مالزی با نتیجهٔ ۳ بر صفر مغلوب تیم ملی میزبان شد.
در جام ملت‌های آسیا سال ۲۰۱۵، او با نشان دادن کارت زرد دوم در دقیقه ۴۳ بازی به بازیکن تیم ملی کشور ایران، سبب شد تیم ایران در حالیکه در مقابل تیم عراق یک بر هیچ جلو می‌بود در نهایت این بازی را تا پایان ده نفره در مقابل عراق بازی کند، نتیجهٔ نهایی این بازی حذف تیم ملی ایران از رقابت‌های جام ملت‌های آسیا در کشور استرالیا بود، برخی از کارشناس داوری در ایران، اشتباه داور دیدار ایران و عراق را در اخراج مهرداد پولادی، نابخشودنی دانستند و اظهار کرده‌اند که به نظر آنها، ویلیامز با این اشتباه کار را در ادامه برای خودش سخت کرد..
دانشکده داروسازی و علوم دارویی اصفهان

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نوع: سراسری (دولتی)
بنیانگذاری شده: ۱۳۳۵
وابستگی: وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
موقعیت: اصفهان
وبگاه: سایت رسمی
دانشکده داروسازی و علوم دارویی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان از جمله قدیمی‌ترین، مهم‌ترین و بزرگ‌ترین دانشکده‌های داروسازی سراسر کشور می‌باشد که در سال ۱۳۳۵ تأسیس شده است.
گروه‌های آموزشی > گروه فارماکولوژی و سم‌شناسی

تدریس فارماکولوژی در دانشکده پزشکی و داروسازی از سال ۱۳۳۰ آغاز گردید. سپس گروه فارماکولوژی و فیزیولوژی تشکیل شد تا اینکه در اواخر سال ۱۳۶۵ گروه فارماکولوژی از فیزیولوژِی مجزا شد و به شکل گروه مستقلی درآمد. این گروه در سال ۱۳۷۵ از دانشکده پزشکی به دانشکده داروسازی منتقل شد.
این گروه از سال ۱۳۶۳ در مقطع Ph.D دانشجو می‌پذیرد.
گروه‌های آموزشی > گروه فارماسیوتیکس

این گروه از سال ۱۳۴۶ و با نام گروه مواد دارویی فعالیت خود را در دانشکده آغاز نمود. گروه فرماسیوتیکس یا داروسازی صنعتی از سال ۱۳۶۸ در مقطع Ph.D دانشجو می‌پذیرد.
گروه‌های آموزشی > گروه فارماکوگنوزی

گروه فارماکوگنوزی فعالیت‌های خود را از سال ۱۳۵۱ شروع نمود و در سال ۱۳۷۰ به صورت رسمی از گروه مواد دارویی منفک گردید. این گروه از سال ۱۳۶۸ در مقطع Ph.D دانشجو می‌پذیرد.
گروه‌های آموزشی > گروه شیمی دارویی

این گروه فعالیت‌های خود را در زمینه آموزشی و پژوهشی یه شکل امروزی عملاً از سال ۱۳۴۹ و تحت عنوان گروه داروهای شیمیایی و زهرشناسی آغاز نمود. این گروه از سال ۱۳۶۸ در مقطع Ph.D دانشجو می‌پذیرد.
گروه‌های آموزشی > گروه بیوشیمی

تدریس دروس بیوشیمی از بدو تأسیس دانشکده پزشکی و داروسازی توسط استادان این گروه انجام می‌شد تا اینکه در سال ۱۳۴۶ این گروه تحت عنوان گروه بیوشیمی و تغذیه در دانشکده داروسازی رسماً موجودیت یافت.
در سال ۱۳۵۲ پذیرش دانشجو در رشته .M.Sc بیوشیمی به عنوان اولین دوره تحصیلات تکمیلی دانشکده و دانشگاه آغاز شد و از سال ۱۳۶۸ نیز در مقطع Ph.D دانشجو می‌پذیرد.
گروه‌های آموزشی > گروه داروسازی بالینی و خدمات دارویی

این گروه فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی خود را به صورت رسمی از سال ۱۳۸۲ آغاز نمود.
گروه‌های آموزشی > گروه بیوتکنولوژی دارویی

این گروه فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی خود را به صورت رسمی از سال ۱۳۸۲ آغاز نمود.
امکانات > مجله علمیRPS

مجله RPS یا Research in Pharmaceutical Sciences مقالات با کیفیت بالا به زبان انگلیسی در تمام زمینه‌های داروسازی و علوم دارویی شامل شیمی دارویی، مدل‌سازی مولکولی، فارماکوکینتیک و فارماکودینامیک، دارورسانی، فارماکوگنوزی، ارزیابی داروهای گیاهی، فارماکوتراپی و مراقبت‌های دارویی، داروسازی در اجتماع و فارماکو اپیدمیولوژی، فارماکولوژی، بیوشیمی آنالیتیکی و… را به چاپ می‌رساند.
مجله RPS توسط دانشکده داروسازی اصفهان در دو مجلد در سال منتشر می‌گردد. این مجله در Elsevier Bibliographic Databases. نمایه شده است. این Database شامل Scopus, EMBASE, EMCare, Compendex, GEOBASE, EMBiology, Elsevier BIOBASE, FLUIDEX, World Textiles and Mosby Yearbooks و… می‌باشد.
امکانات > کتابخانه

کتابخانه دانشکده داروسازی و علوم دارویی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان از سال ۱۳۴۸ فعالیت خود را آغاز نموده و از سال ۱۳۷۵ به محل فعلی انتقال یافت هم‌اکنون کتابخانه با ساختمانی به مساحت ۱۰۰۰ متر مربع در چهار طبقه ابتدای در ورودی دانشکده قرار دارد. کتابخانه دانشکده داروسازی زیر مجموعه معاونت پژوهشی دانشکده داروسازی می‌باشد.
مرکز تحقیقات علوم دارویی اصفهان
تاریخچه
مرکز تحقیقات علوم دارویی اصفهان در اواخر سال ۱۳۸۱ مجوز اصولی تأسیس را از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اخذ نمود. در حال حاضر این مرکز در فضای داخل دانشکده استقرار یافته است.
اهداف
- توسعه و به‌کارگیری دانش بشری در زمینه علوم دارویی
- تربیت نیروی انسانی محقق در زمینه علوم دارویی
- ترغیب و تشویق و بکارگیری محققین علوم دارویی در جهت پیشبرد اهداف پژوهشی مرکز
- جمع‌آوری، تنظیم و طبقه‌بندی اسناد، مقالات و مدارک مربوط به علوم دارویی
- انجام فعالیت‌های بنیادی اپیدمیولوژیک و بالینی در جهت اصلاح نظام ارائه خدات بهداشتی درمانی کشور به منظور جوابگویی به نیازهای جامعه اسلامی
- کوشش در جلب توجه و همکاری مراکز تحقیقاتی و اجرایی مربوط در داخل کشور
- همکاری عملی با مراکز تحقیقاتی و آموزشی سایر کشورها و سازمان‌های بین‌المللی با رعایت قوانین و مقررات دولت جمهوری اسلامی ایران
خط مشی
- اولویت پروژه‌های کاربردی با جذب منابع مالی خارج از دانشگاه
- هماهنگی و همکاری با صنایع دارویی آرایشی و بهداشتی استان و کشور
- انجام پژوهش‌های گرانت دار که در قالب پایان‌نامه‌های دانشجوئی قابل انجام نیست.
- انجام پژوهشهای بنیادی-کاربردی بین مرکز تحقیقات علوم داروئی و دانشکده‌های داروسازی
گرایش تحقیقاتی
- طراحی و تولید داروهای پپتیدی و پروتئینی
- کشف داروهای جدید و مکمل‌های داروئی از گیاهان دارویی، طب سنتی و مکمل
- تولید و بهینه‌سازی مواد اولیه دارویی
- ارزیابی‌های زیستی
- ساخت و کنترل کیفی و کمی داروها (TDM, PMS)
- مراقبت‌های دارویی ، کنترل و ارزیابی‌های داروئی
- توکسیکولوژی و بررسی سمیت داروها
- فارماکولوژی ملکولی و پزشکی
- بیوتکنولوژی
وضعیت کنونی
در حال حاضر مرکز تحقیقات علوم داروئی پس از دریافت موافقت نهائی در سال جاری با راه اندازی و تجهیز آزمایشگاه تحقیقاتی خود، برگزاری کمیته‌های مشترک با مراکز صنعتی و کارخانجات داروسازی درتلاش برای هماهنگ نمودن طرح‌های تحقیقاتی با نیازهای صنعت و جذب طرح‌های تحقیقاتی کاربردی و بنیادی – کاربردی مختلف می‌باشد.
این تلاشها جهت افزایش فعالیت‌های پژوهشی در محور تولید دانش به ویژه در طراحی داروهای پپتیدی و پروتئینی، استفاده از سیستم‌های نوین دارورسانی، استفاده از نانو حاملها، داروهای نوترکیب بیوتکنولوژیکال، تولید دارو بر اساس سلول‌های بنیادی، و کشف یا بهینه‌سازی ملکولهای داروئی تحقیقاتی با توجه به دانش موجود از منابع طبیعی یا شیمی داروئی می‌باشد.