فهرست فرق و مذاهب اعتقادی اسلام
فهرست فرقه‌های کلامی اسلامی

| صوفیه (متصوفه) | حیدریه (حیدری) | میر حیدر تونی (مـ ۸۳۰ ه‍.ق) | قرن نهم ه‍.ق در تبریز | — | حیدریه: اقتباس از نام مؤسس فرقه | — | برخی رهبر و مؤسس فرقه حیدریه را قطب‌الدین بن حیدری تونی (م ۶۱۸ ه‍.ق) مدفون در شهر زاوه (تربت حیدریه امروز) دانسته‌اند. |  |
| صوفیه (متصوفه) | نعمتی (نعمتی، نعمت‌اللهی) | نعمت‌الله ولی (مـ ۸۳۴ ه‍.ق) | قرن نهم ه‍.ق در کرمان | — | نعمتیه: اقتباس از نام مؤسس فرقه | — | شاخه‌های منشعب: طاووسیه، نعمت‌اللهیه کوثریه، محبوب علیشاهی، شمسیه، کمیلیه، نوربخشیه، ذوالریاستین، نعمت‌اللهیه گنابادیه |  |
| صوفیه (متصوفه) | شاذلیه | علی بن عبدالله بن عبدالجبار بن تمیم بن هرمز شاذلی المغربی (مـ ۶۵۶ ه‍.ق) | شمال آفریقا (مصر، الجزایر و تونس) | — | شاذلیه: اقتباس از نام مؤسس فرقه |  زیارت و تقدس قبر رهبر فرقه در مصر  زهد و کناره‌گیری از دنیا  عدم توجه به خانقاه و خلوت | برای این فرقه، ۱۵ شاخه نام برده‌شده است. شاخه‌های منشعب: زیانیه، وفائیه، عروسیه، جذولیه، هفونیه |  |
| صوفیه (متصوفه) | سوقیه | — | — | — | — | — |  |  |
| صوفیه (متصوفه) | ملامتیه | ابوحفص حداد (مـ ۲۶۴ ه‍.ق) و حمدون قصار (مـ ۲۷۰ ه‍.ق) | قرن سوم ه‍.ق  در نیشابور | با وجود آنکه اعتقاد ملامتیه به مرور زمان رو به زوال گذاشت، در قرون اخیر در ترکیه فرقه ملامتیه قوت گرفته است | ملامتیه: اعتقاد به فضیلت ملامت شدن توسط دیگران |  فرار از شهرت |  |  |
| صوفیه (متصوفه) | شَبَک | — | قرن نهم ه‍.ق در ایران | — | — |  اقتباس اعتقادات از فرقه ملامتیه و مسیحیت  شب غفران  تجسم خدا  لیلة الکفشه (روز دهم محرم) اباحه‌گری | این فرقه از طایفه کردهای عراق شکل گرفته است. شاخه‌های منشعب: صارلیه (از غلاة) |  |
| صوفیه (متصوفه) | حلمانیه | ابوحلمان دمشقی | دمشق | — | حلمانیه: اقتباس از نام مؤسس فرقه |  حلول خدا در صورت‌های زیبا  وجوب سجده به چهره‌های زیبا  اباحه‌گری | گویند حلاج از مریدان ابوحلمان بوده است. |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | سَبائیه (طیّاریه) | عبدالله بن سباء (مـ ۴۰ ه‍.ق) | کوفه، دمشق و مصر | — | سبائیه: اقتباس از نام مؤسس فرقه؛ یا به جهت اعتقاد آنان به سب خلفاء اهل سنت طیرانیه: به جهت اعتقاد به طیران جان‌ها |  الوهیت و مهدویت علی بن ابی‌طالب  نبوت عبدالله بن سبا  تناسخ  رجعت | این فرقه امروزه با نام حربیه شناخته می‌شوند. برخی همچون سید مرتضی عسکری، عبدالله بن سبا را فردی خیالی می‌دانند که وجود خارجی نداشته است. شاخه‌های منشعب: تمییه، عمریه، فارسیه، نضریه، قتیبیه |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | اهل حق (حقه، گوران) | سلطان اسحاق | لرستان و آذربایجان | غرب ایران از جمله شهرهای قصر شیرین و سرپل ذهاب، تهران، منطقه خراسان و نواحی همسایه این مناطق | اهل حق: اقتباس از شعار آنان که دین خود را دین حق یا حقیقت خوانند. |  اعتقاداتی آمیخته از ادیان کهن ایرانی، مانوی و مذهب اسماعیلیه  تناسخ  حرمت تراشیدن سبیل  اقامه نماز فقط به جماعت | اهل حق به فرقه‌های دیگری چون حروفی‌ها و متصوفه نیز اطلاق می‌شود ولی این عنوان بدون قرینه به طرفداران سلطان اسحاق اشاره دارد. شاخه‌های منشعب: اهل سر، یارسان، نصیری و علی‌اللهی |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | نصیریه (انصاریه، علویه، مقصره) | ابی‌نصیر (قرن پنجم ه‍.ق) | قرن پنجم ه‍.ق در شمال غربی سوریه | جند الاردن و طبریه | نصیریه: اقتباس از نام مؤسس فرقه مقصره: به جهت تقصیر این فرقه در برتری علی بر محمد علویه: به جهت باور به الوهیت علی بن ابی‌طالب |  التقاط عناصر شیعه، مسیحیت و ایرانیان پیش از اسلام  تثلیث در خداشناسی، نبوت و امامت  خالقیت علی بن ابی‌طالب | این طایفه با فرقه علی اللهی یکی دانسته شده است. شاخه‌های منشعب: حیدریه، شمالیه (شمسیه)، کلازیه (قمریه) و غیبیه، جبلیه، حلبیه، حدادیه، خزمزجیه، رسالنه، سواحلیه، سوارخه، رشاونه، سرانیه، صرامتیه، شلاهمه، صوارمیه، عتاریه، عمامره، غیبیه، فخریه، فاوره، قبلیه، کلازیه، کلبیه، ماخوسیه، متاوره، مخازره، مخالسه، مهالبه، مرشدیه، نمیلانیه، نواصره، نیلانیه و یاشوطیه |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | اسحاقیه | اسحاق بن زید بن حارث انصاری | ۱۲۷ ه‍.ق در کوفه | قرن ششم ه‍.ق | اسحاقیه: اقتباس از نام مؤسس فرقه |  الوهیت علی  شراکت علی بن ابی‌طالب در نبوت با پیامبر اسلام  عدم تفاوت بین نبوت و امامت  حلول روح عبدالله بن معاویه در اسحاق بن زید | این فرقه شاخه‌ای از فرقه اباحیان است. پس از مرگ اسحاق بن زید، پیروانش به سه دسته تقسیم شدند و برخی به مهدویت وی، برخی به مرگ وی و برخی به قیام مجدد وی معقتد شدند. |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | سمیعیه (بشریه، بشیریه) | سمیع بن محمد بن بشیر کوفی | ۱۸۳ ه‍.ق | — | سمیعیه، بشریه: اقتباس از نام رهبر فرقه |  انکار مرگ موسی کاظم  مهدویت موسی کاظم  امامت محمد بن بشیر و فرزندش سمیع  کفر علی بن موسی و سایر امامان دوازده‌گانه  اباحه‌گری بجز نماز و روزه  تناسخ | برخی این فرقه را همان بشریه می‌دانند. |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | شریکیه | — | — | — | شریکیه: به جهت باور به اشتراک نبوت محمد و علی |  اشتراک در نبوت محمد و علی همچون موسی و هارون |  |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | خطابیه (مخمسه) | ابوالخطاب محمد بن مقلاص بن راشد منقری (مـ ۱۳۸ ه‍.ق) | کوفه | با کشته شدن ابوالخطاب، فرقه خطابیه به چند فرقه کوچک منشعب شدند. | خطابیه: اقتباس از نام مؤسس فرقه مخمسه: به جهت اعتقاد به ظهور خدا در پنج صورت محمد، علی، فاطمه، حسن و حسین. |  نبوت ابوالخطاب  نبوت و الوهیت امامان  الوهیت جعفر صادق  تناسخ  اباحه‌گری | والی کوفه با شنیدن اعتقادات ابوالخطاب، با پیروان وی به جنگ پرداخت و هفتاد تن از آنان را در مسجد کوفه به قتل رسانید. ابوالخطاب نیز کشته و به دار آویخته شد. شاخه‌های منشعب: عمیریه، غرابیه، معمریه، |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | سریه | سریّ اقصم | — | — | سریه: اقتباس از نام مؤسس فرقه |  الوهیت جعفر صادق  نبوت سری اقصم  حلول روح  حلول روح موسی در سری | جعفر صادق دربارهٔ سری اقصم معتقد بود که وی دروغگوست. |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | قزلباشیه | صفی‌الدین اردبیلی (مـ ۷۳۵ ه‍.ق) | آناتولی | — | قزلباشیه: اقتباس از روایتی که به استناد آن فرقه تأسیس شده است |  باور به برخی اعتقادات نصیریه  حلول خدا در علی بن ابی طالب  ترک نماز و روزه رمضان  روزه گرفتن در ۱۲ روز اول محرم  ارتباط بین خدا و انسان بواسطه دده‌ها | روحانیون این فرقه دده نام داشته و رابط بین خدا و انسان هستند. فرقه شبک زیرشاخه‌ای از این فرقه است. |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | بزیعیه (بزیغیه) | بزیع بن موسی حائک | قرن دوم ه‍.ق | منقرض شدند | بزیعیه: اقتباس از نام مؤسس فرقه |  الوهیت جعفر صادق  نمایندگی و نبوت بزیع بن موسی | این فرقه از شاخه‌های خطابیه است. |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | غمامیه  (ربیعه، یعقوبیه) | محمد بن یعقوب | — | — | غمامیه، ربیعیه: از جهت اعتقادشان به هبوط خدا در فصل بهار به زمین یعقوبیه: اقتباس از نام مؤسس فرقه |  نزول خدا در موسم بهار به زمین و طراوت بخشیدن به آن  الوهیت علی بن ابی‌طالب  ولادت علی در ابرها | این فرقه با فرقه سبائیه که سحابیه نیز نام دارد یکی دانسته شده. |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | مالکیه | — | آمل در مازندران ایران | آمل | مالکیه: به جهت اعتقادشان نسبت به امامت مالک اشتر |  امامت مالک اشتر نخعی پس از علی بن ابی‌طالب | مسجد تشت زنان آمل به نام مالک اشتر است و ترمیم سالانه این مسجد از سنت‌های این فرقه محسوب می‌شود. |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | ابومسلمیه (خرم‌دینان، خرمیه، مسلمیه، اسحاقیه، حوالیه، تناسخیه، رزامیه، مسوده، شاعیه) | اسحاق ترک یا رزام بن رزم | ۱۲۷ ه‍.ق در مرو | — | خرمدینان: به علت پایه‌گذاری اعتقادات آنان توسط خرمیان تناسخیه: به جهت اعتقاد به تناسخ ارواح مسوده: به جهت لباس رسمی آنان ابومسلمیه: به جهت باور به امامت ابومسلم خراسانی |  امامت و مهدویت ابومسلم خراسانی  اباحه‌گری  امامت به میراث | به شیعیانی که اعتقادات این فرقه را پذیرفتند، شاعیه گویند. شاخه‌های منشعب: اسحاقیه، راوندیه، سنباذیه، ابلقیه، مبیضّه، بابکیه، برکوکیه، فاطمیه، مازیاریه، کردکیه، نورساعیه و رزامیه |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | بشاریه (علیائیه) | بشار شعیری کوفی (مـ ۱۸۰ ه‍.ق) | قرن دوم ه‍.ق در کوفه | — | بشاریه: اقتباس از نام مؤسس فرقه  علیائیه: به جهت اعتقاد به الوهیت علی بن ابی‌طالب |  الوهیت علی بن ابی‌طالب  انکار نبوت محمد |  |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | عبیداللهیه | — | — | — | عبیداللهیه: به جهت اعتقاد به الوهیت عبیدالله مهدی |  الوهیت عبیدالله مهدی | این طایفه شاخه‌ای از اسماعیلیه هستند. |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | شباسیه  (شباشیه) | شواس (شباس) المغیم | بصره | — | شباسیه: اقتباس از نام مؤسس فرقه |  الوهیت شواس المغیم |  |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | مبرقعیه | موسی بن محمد تقی بن علی بن موسی الرضا (مـ ۲۹۶ ه‍.ق) | قرن سوم ه‍.ق کوفه | منقرض شدند | مبرقعیه: اقتباس از نام رهبر و مراد فرقه |  امامت موسی مبرقع پس از محمدتقی | این طایفه پس از مدتی مجدداً به امامت علی النقی عدول کردند. |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | یزیدیه | یزید بن ابی انیسه | بصره و فارس | — | یزیدیه: اقتباس از نام مؤسس فرقه |  بعثت پیامبری از فارس که اسلام را منسوخ سازد | این فرقه از غلاة خوارج و شاخه‌ای از اباضیه محسوب می‌شوند. |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | یزیدیه | عدی بن مسافر (مـ ۵۵۵ ه‍.ق) | ۵۵۵ ه‍.ق کردستان | عراق، مغرب، موصل، سنجار، دیاربکر، حلب و ارمنستان | یزیدیه: به جهت انتساب به یزید بن معاویه، یا یزید بن ابی انیسه |  ثنویت زرتشتی  اعتقاداتی مخلوط از مهرپرستی، یهود، نصاری و فرقه‌ای نسطوری | این فرقه، ابتدا زرتشتی بود که توسط عدی بن مسافر به اسلام دعوت شده و پس از مرگ وی، دچار انحرافات بسیاری گردید. |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | بابکیه | بابک خرمدین | ۲۰۱ ه‍.ق در قلعه بابک | ۲۱۸ ه‍.ق | بابکیه: اقتباس از نام رهبر فرقه |  حلول روح  بهره‌گیری از اعتقادات دین مزدایی  برتری دادن شروین بر محمد | معتصم خلیفه عباسی به سال ۲۱۸ ه‍.ق با حمله به قلعه بابک، بابک خرمدین را کشته و بسیاری از یاران وی را به قتل رسانید؛ با این واقعه تعدادی از یایران وی به روم گریختند. |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | حسینیه (کسفیه، منصوریه) | ابومنصور عجلی | قرن دوم ه‍.ق در کوفه | — | کسفیه: به جهت تاویل آیه ۴۴ سوره طور و واژه کسف در آن آیه به ابومنصور عجلی منصوریه: اقتباس از نام رهبر فرقه |  امامت علی بن ابی‌طالب تا محمدباقر  امامت ابومنصور عجلی پس از محمدباقر  به آسمان رفتن ابومنصور و سخن با خدا | این طایفه در امام بعدی اختلاف کرده و به دو طایفه محمدیه و حسینیه منشعب شدند. |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | متربصه  (مترابصه) | — | زاهدان | — | متربصه: به جهت انتظار برای ظهور مهدی (متربص در عربی به معنای منتظر) |  انتصاب افراد به امامت و اعتقاد به مهدی آخرالزمان بودن وی  انتصاب فرد جدید پس از مرگ امام قبلی  جواز خروج بر حاکم مسلمان |  |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | منکریه (میلیه) | — | — | — | منکریه: به جهت انکار شفاعت در قیامت |  انکار شفاعت در قیامت به جهت نبود میل در آنجا |  |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | یعجوریه | احمد بن علی یعجوری | — | — | یعجوریه: اقتباس از نام مؤسس فرقه |  سقوط حد از مرتکب گناهی پس از توبه |  |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | فواتیه | فوات بن احنف | — | — | فواتیه: اقتباس از نام مؤسس فرقه |  اعطاء حق آفرینش، امر مرگ و زندگی و روزی دهندگی توسط خدا به علی بن ابی طالب و امامان از فرزندانش  حلول خدا در انسان |  |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | هشامیه (جوالیقه، جوالیقیه) | هشام بن سالم جوالیقی علاف (مـ ۱۸۳ ه‍.ق) | — | — | هشامیه، جوالیقه، جوالیقیه: اقتباس از نام مؤسس فرقه |  تجسیم و تشبیه | اهل سنت، این فرقه را از مجسمه دانسته‌اند. |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | احمدیه (قادیانیه) | غلام‌احمد قادیانی (مـ ۱۳۲۶ ه‍.ق) | ۱۲۹۷ ه‍.ق در دهکده قادیان، شهر گرداسپور واقع در هند | پاکستان، هند، بنگلادش، تانزانیا، آمریکا، کانادا و اندونزی | احمدیه: اقتباس از نام مؤسس و رهبر فرقه |  انکار هرگونه جهاد بجز جهاد با قلم  نجات مسیح از روی صلیب و هجرت به هند  |شاخه‌های منشعب: لاهوریه |  |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | بیانیه (سمعانیه) | بیان بن سمعان تمیمی نهدی (مـ ۱۱۹ ه‍.ق) | قرن دوم ه‍.ق در کوفه | منقرض شدند | بیانیه: اقتباس از نام مؤسس فرقه |  الوهیت علی بن ابی‌طالب  نبوت بیان بن سمعان  تناسخ  رجعت | خالد بن عبدالله القسری، بیان بن سمعان را به همراه یاران او در مسجد کوفه به آتش کشید و فرقه آنان را نابود کرد. |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | علبائیه  (علیاویه، ذمیه) | علباء بن دراع اسدی یا علیاء بن دراع دوسی یا بشار شعیری (مـ ۱۸۰ ه‍.ق) | قرن دوم ه‍.ق در بحرین | — | ذمیه: به جهت نکوهش محمد علبانیه: به جهت مسخ شدن یکی از پیروان این فرقه به شکل مرغی به نام علباء |  برتری علی بن ابی طالب بر محمد  الوهیت علی  تناسخ  اباحه‌گری | برخی کتب ملل و نحل این فرقه را همان علیائیه دانسته‌اند. |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | متعالیه | — | — | — | — |  کفر نوشنده شراب، چه بداند شراب است و چه نداند، حتی اگر قطره‌ای شراب به ظرف آب باشد |  |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | شلمغانیه  (عزاقریه) | ابوجعفر محمد بن علی شلمغانی | ۳۲۲ ه‍.ق در بغداد | ۳۴۰ ه‍.ق | شلمغانیه، عزاقریه: اقتباس از نام مؤسس فرقه |  روح‌القدس بودن و حلول خدا در شلمغانی  اباحه‌گری | شلمغان نام مکانی در نواحی شهر واسط است که رئیس این فرقه منسوب به آنجاست. شلمغانی با حسین بن روح به رقابت پرداخت و خود را باب دانست و در نهایت به امر حکومت به دار آویخته شد. |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | شریعیه | ابومحمد حسن شریعی | ۲۶۰ ه‍.ق | — | شریعیه: اقتباس از نام رهبر فرقه |  حلول خدا در پنج تن آل عبا  حلول خدا در شریعی  بابیت شریعی پس از حسن عسکری | پس از مرگ شریعی شخصی به نام نمیر ادعای جانشینی و حلول خدا در وی را کرد. این فرقه از شاخه‌های علیانیه دانسته شده است. |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | راوندیه (راوندیان) | عبدالله راوندی | قرن دوم ه‍.ق در خراسان | — | راوندیه: اقتباس از نام مؤسس فرقه |  امامت عباس بن عبدالمطلب و انتصابش توسط محمد  الوهیت منصور  مظهریت جبرائیل بودنفرماندار مکه | پس از آنکه منصور با آنها مقابله کرد، آنان بر منصور شوریده و منصور با به قتل رساندند. شاخه‌های منشعب: هریریه، رزامیه و ابومسلمیه |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | عمرویه | عمرو نبطی | قرن دوم ه‍.ق در مدینه | — | عمرویه: اقتباس از نام مؤسس فرقه |  کافی بودن معرفت امام از عبادات  تعطیل احکام  وجود علی بن ابی‌طالب در ابرها و حرکت با بادها | این فرقه همچون مفضلیه از غلات هستند. |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | قحطبیه | — | — | — | — | — |  |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | عجلیه (عمیریه) | عمیر بن بیان عجلی | قرن دوم ه‍.ق در کوفه | — | عجلیه، عمیریه: اقتباس از نام مؤسس فرقه |  الوهیت جعفر صادق | یزید بن عمر بن هبیره، پس از دستگیری عمیر بن بیان عجلی، وی را به دار آویخت. |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | باقریه | — | ۱۱۴ ه‍.ق در مدینه | — | باقریه: به جهت اعتقاد به مهدویت محمد باقر |  امامت امامان شیعه تا محمد باقر  رجعت محمدباقر  مهدویت محمدباقر | برخی این فرقه را باقیمانده کیسانیه دانسته‌اند که از ابوهاشم جدا و به پیروی از محمدباقر پرداختند. این فرقه پس از مرگ محمد باقر تأسیس شد و از غلاة گزارش شده است. |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | طریفیه | صالح بن طریف | قرن دوم ه‍.ق | — | طریفیه: اقتباس از نام مؤسس فرقه |  نبوت صالح بن طریف  شریعتی غیر از اسلام | رهبر فرقه در ابتدا از خوارج بود و پس از آن مدعی نبوت شد. |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | مخترعه | — | — | — | — |  نجاست عرق زن حائض و مرد جنب |  |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | مطبخیه | ابواسماعیل مطبخی | — | — | مطبخیه: اقتباس از نام مؤسس فرقه |  انکار وجوب نماز صبح، مغرب و عشاء |  |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | لاعنیه | — | قرن اول ه‍.ق | — | لاعنیه: به جهت التزامشان به لعن عمر، ابوبکر و… |  لعن عمر بن خطاب، ابوبکر، عثمان، طلحه، زبیر، معاویه، عایشه و ابوموسی اشعری  ثواب داشتن لعن |  |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | نمیریه | محمد بن نصیر نمیری | قرن سوم ه‍.ق در بصره | پس از مرگ محمد بن نصیر، پیروان او به فرقه‌های مختلف دیگری منشعب شدند | نمیریه: اقتباس از نام مؤسس فرقه |  امامت علی النقی  نبوت محمد بن نصیر نمیری پس از علی النقی  تناسخ | فرقه نصیریه، به محمد بن نصیر نمیری منسوب است. این فرقه پس از مرگ محمد بن نصیر به سه فرقه دیگر منشعب شدند و پیروانش پراکنده گردیدند. |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | مبدلیه | — | — | — | — |  قتل را کفاره و شرط قبول توبه گنهکار دانستن |  |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | جواربیه | داوود جواربی | — | — | جواربیه: اقتباس از نام مؤسس فرقه |  تشبیه خدا به انسان  اقتباس اعتقادات از تورات |  |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | مخمسه | — | — | — | مخمسه: به جهت باورشان به مأموران خمسه در اجرای مصالح |  اعطاء مأموریت اداره مصالح عالم توسط خدا به سلمان، مقداد، ابوذر، عمار و عمرو بن امیه  ریاست سلمان بر گروه پنج نفره |  |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | کاکائیه | اسحاق | کرکوک و اربیل در عراق | کرکوک و اربیل | کاکائیه: اقتباس از واژه کاکا به معنای برادر در زبان کردی |  عقائدی شبیه به شبک  تناسخ  حلول  تقدس و زیارت قبر اسحاق در کوه‌های اورامانات | این فرقه از فرقه علی‌اللهیه و با شباهت بسیاری به عقائد شبک منشعب شده است. |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | محمدیه | فیاض بن علی و بهنکی | نیمه دوم قرن سوم ه‍.ق | — | محمدیه: به جهت باور به الوهیت محمد |  الوهیت محمد | اعتقاد به الوهیت محمد، از مسیحیت به این فرقه رسوخ کرده است. |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | ذبابیه (مخطئه، غرابیه) | — | — | — | ذبابیه، غرابیه: به جهت اعتقاد به شباهت محمد و علی همانند شباهت دو ذباب (مگس) یا دو غراب (کلاغ) |  اشتباه جبرئیل در انتقال وحی بین محمد و علی بن ابی‌طالب |  |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | کیالیه | احمد بن کیّال | — | — | کیالیه: اقتباس از نام مؤسس فرقه |  امامت و نبوت احمد بن کیال  قائمیت وی  اعتقاداتی اقتباسی از فلسفه و عرفان و فرق گنوستیکی مسیحی | رهبر این فرقه به جهت اعتقادات خلاف آئین تشیع، توسط شیعیان مطرود شد. |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | صائدیه | صائد نهدی و بیان بن سمعان | قرن دوم ه‍.ق | منقرض شده | صائدیه: اقتباس از نام مؤسس فرقه |  مهدویت محمد بن حنفیه | این فرقه از شاخه‌های کربیه محسوب می‌شوند. جعفر صادق با آنان مخالفت شدیدی داشت. |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | عینیه | — | — | — | — |  تقدم علی بر محمد  الوهیت علی | این احتمال وجود دارد که این فرقه همان علبائیه بوده است. |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | یونسیه | یونس بن عبدالرحمن مولی علی بن یقطین | قرن سوم ه‍.ق | — | یونسیه: اقتباس از نام رهبر فرقه |  غلو در تشبیه خداوند و عرش | از آنجا که یونس بن عبدالرحمن از اصحاب خاص شیعه محسوب می‌شود، این احتمال وجود دارد که این فرقه، ساختگی و در تقبیح وی توسط اهل سنت ساخته شده باشد. |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | غیریه | — | — | — | — |  حکیم بودن محمد  انکار رسالت محمد |  |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | صاحب زمانیه | سید حسن صاحب‌الزمانی (مـ ۱۳۵۵ ه‍.ق) | — | — | صاحب‌زمانیه: به جهت ادعای مؤسس این فرقه و اقتباس از شهرت وی |  امامت سید حسن صاحب زمانی  مهدویت سید حسن صاحب زمانی | رهبر این فرقه به جهت شباهتش به عکس‌های نقاشی شده از امامان شیعه، ادعای امامت و مهدویت کرد و مدعی شد که صاحب الزمان است.  پس از ادعای سید حسن، برخی به وی گرویدند و وی به همراه احمد کرمانی دستگیر و راهی تهران شد و پس از مدتی آزاد شده و از ادعاهایش توبه نمود. |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | مشعشعیه | سید محمد مشعشع (مـ ۸۶۶ ه‍.ق) | ۸۴۰ ه‍.ق در واسط و خوزستان | ۱۱۷۶ ه‍.ق | مشعشعیه: اقتباس از نام رهبر فرقه |  امامت و مهدویت مشعشع  الوهیت علی بن ابی طالب | وی با اعتقاد به زنده بودن علی بن ابی‌طالب، اقدام به تخریب بارگاه وی در نجف کرد و ضریح چوبی آن را نیز سوزانید. |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | صافیه  (صافی) | — | آناتولی | آناتولی | — |  اعتقاداتی شبیه به شیعیان امامیه و صوفیانه | تعداد آنان نزدیک به چهل هزار خانوار می‌رسد. |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | مفضلیه | مفضل صیرفی | قرن سوم ه‍.ق | — | مفضلیه: اقتباس از نام مؤسس فرقه |  برتری علی بن ابی طالب بر دیگر خلفا  الوهیت جعفر صادق | امامیه معتقدند که این فرقه، به دست مفضل صیرفی تأسیس نشده است و وی مردی دانشمند بوده است. این فرقه از خطابیه و پس از برائت جعفر صادق از ابوالخطاب، با برائت از وی و نه افکارش، توسط برخی پیروان او، تأسیس شد. |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | سریغیه | سریغ (شریغ یا سریف) | — | — | سریغیه: اقتباس از نام مؤسس فرقه |  حلول لاهوت در ناسوت در حق پنج تن (محمد، علی، عباس، جعفر و عقیل) |  |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | سارقیه | — | — | — | سارقیه: به جهت اعتقاد به کفاره بودن صدقه از مال سرقتی توسط سارق |  غلو در کفاره گناهان  کفاره بودن غسل زن زناکار پس از زنا  کفاره بودن صدقه دادن دزد از مال دزدی که سبب سقوط عذاب است |  |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | میمیه | — | — | — | — |  نبوت علی و محمد  تقدم محمد بر علی در الوهیت | این فرقه در مقابل عینیه شکل گرفته است. |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | معاویه (حارثیه، جناحیه، حربیه) | عبدالله بن معاویه بن عبدالله بن جعفر بن ابی‌طالب (مـ ۱۳۱ ه‍.ق) | ۱۲۷ ه‍.ق در کوفه | — | حارثیه، معاویه: اقتباس از نام مؤسس فرقه  جناحیه: به جهت شهرت جد مؤسس فرقه به ذوجناحین |  تناسخ ارواح  حلول روح خدا در انبیاء  حلول روح خدا در علی  انتقال روح خدا به محمد حنفیه سپس به پسرش ابوهاشم  اباحه‌گری  مهدویت عبدالله طالبی | رهبر این فرقه در زندان ابومسلم کشته شد. این فرقه انشعابی غالی از کیسانیه است. شاخه‌های منشعب: حربیه و مغیریه |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | نحلیه | حسن بن علی نحلی | نفطه در تونس | — | نحلیه: اقتباس از نام مؤسس فرقه |  امامت در فرزندان حسن بن علی  حرمت استفاده از میوه درختی که در پایش کود ریخته باشند | این فرقه، شاخه‌ای از کیسانیه است. |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | یزیدیه | — | — | — | — |  امامت فرزندان حسین بن علی در هنگام اقامه نماز  عدم صحت اقتدا به دیگری در صورت حیات یکی از فرزندان حسین بن علی |  |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | هلالیه | ابوجعفر احمد بن هلال عبرتائی کرخی (مـ ۲۶۷ ه‍.ق) | قرن سوم ه‍.ق  در بغداد | — | هلالیه: اقتباس از نمام پدر مؤسس فرقه |  نیابت ابوجعفر از برای حجت بن الحسن  انکار نیابت عثمان بن سعید عمری |  |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | مغیریه | مغیره بن سعید عجلی کوفی (مـ ۱۱۹ ه‍.ق) | قرن دوم ه‍.ق در کوفه | ۱۱۹ ه‍.ق | مغیریه: اقتباس از نام مؤسس فرقه |  امامت محمدباقر  امامت مغیره بن سعید پس از وی  مهدویت و نبوت وی  کفر اصحاب پیامبر اسلام | خالد بن عبدالله القسری پس از دستیابی به مغیره، وی را به همراه پنج تن از یارانش، بسوزانید. |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | سمّاعیه | سماعه اسدی | — | — | سماعیه: اقتباس از نام مؤسس فرقه |  نبوت و الوهیت سماعه اسدی | این فرقه پیروان سماعیه بودند که ادعای دانستن علم سیمیا داشت و بر این اساس کارهای عجیبی از وی سر می‌زد. |  |
| غالیان (غلاة، غالیه) | قمیه | اسماعیل قمی | — | — | قمیه: اقتباس از نام مؤسس فرقه |  امکان تغییر شکل خدا به هر شکلی |  |  |