گیاهان چمنی
علف چاودار

علف‌های چاودار معمولاً به علف چاودار ایتالیایی – کولتیوارهای کوتاه عمر یک ساله یا دو ساله یا دارای عمر کمتر از سه سال – علف چاودارهای پایا که می‌توانند برای چندین سال باقی بمانند تقسیم می‌شوند. ایجاد مرز بین اینها کاملاً مشخص نیست و در عمل دامنهٔ پیوسته‌ای از علف چاودارهای یک ساله دنیای غرب تا علف‌های چاودار پایای چند ساله وجود دارد. چندین هیبرید بین علف چاودار ایتالیایی و علف چاودار پایا وجود دارد که نسبت دادن آن‌ها به یک کولتیوار یا گونه مشخص مشکل است. این وضعیت بعداً با درک این حقیقت که هر دو گروه کولیتوارهای دیپلوئید و تتراپلوئید در دست بهره‌برداری هستند پیچیده‌تر می‌شود. این پیچیدگی‌ها برای پرورش دهندگان بذر خصوصاً در ارتباط با کشت قبلی مزرعه بذری و در رعایت قرنطینه مناسب مشکلات بیشتری را ایجاد می‌کند.
معمولاً علف چاودار ایتالیایی از علف چاودار پایا به واسطه داشتن ریشک در پالئای خارجی تشخیص داده می‌شوند. به علاوه محور سنبله معمولاً در علف چاودار ایتالیائی حالت تخت داشته و در علف چاودار پایا به صورت تخم مرغی است. ساقه‌های علف چاودار ایتالیایی گرد است ولی ساقه‌ها در علف چاودار پایا پهن است. گوشک‌ها در نوع ایتالیائی بارزتر هستند. کولتیوارهای ایتالیایی که دارای عمر کوتاهی بوده – وقتی که در اروپای شمالی در اول بهار کشت شوند – در همان سال کشت، تولید بذر می‌کند. آزمایش فلوئورسنت نیز برای تشخیص کولتیوارهای زودرس به کار می‌رود. بذور در شرایط تاریکی بدون صفحهٔ فلوئورسنت جوانه می‌زنند و سپس گیاهان جوان در نور ماوراء بنفش (UV) آزمایش می‌شوند؛ کولتیوارهایی که گیاهچه‌هایشان دارای نسبت بالای فلوئورسنت باشند و نور مهتابی را پس دهند آن‌هایی هستند که کمتر پایا هستند. البته، این همبستگی مطلق نیست و بعضی از کولتیوارهای پایا نیز دارای نسبت زیادی از گیاهان فلوئورسنت هستند. هیبریدهای بین علف چاودار ایتالیایی و پایا ممکن است بسته به فشار جهت انتخاب صفات که از طرف اصلاح‌کننده اعمال شود؛ خصوصیات یکی از گونه‌ها را بیشتر یا کمتر دارا باشند.
کولتیوارهایی که تتراپلوئید هستند، معمولاً اندازهٔ بذرشان تقریباً دو برابر کولتیوارهای دیپلوئید می‌باشد. محتوی رطوبت گیاه در مجموع ۱ تا ۲ درصد بالاتر است، لذا خشک کردن آهسته‌تر صورت می‌گیرد. بعضی تتراپلوئیدها نسبت به دیپلوئیدهای هم ردیف عمر کمتری دارند ولی کولتیوارهای تترایکلوئید جدیدتر از این نظر، پیشرفت زیادی کرده‌اند.
علف چاودار ایتالیایی
طبقه‌بندی کولتیوارها
بذر دادن در سال کشت یکساله در دشت‌های غرب، دو ساله (ایتالیایی)
پلوئیدی دیپلوئید، تتراپلوئید
ویژگی‌های اصلی در شناسایی کولتیوارها:
زمان به گل رفتن گیاه زود، دیر
شکل رشد گیاه (در زمان ظهور گل) مستقیم، مایل
در ازای برگ پرچمی (در زامن گلدهی) کوتاه، بلند
پهنای برگ پرچمی (در زمان گلدهی) باریک، پهن
طول ساقه، شامل گل آذین کامل کوتاه، بلند
محصول بذری:
فقط یک بار بذرگیری از مزرعه بذری چاودار ایتالیایی انجام می‌شود، و محصول دوم معمولاً کاهش زیادی در عملکرد دارد و کنترل رشد گیاهان خودرو که بذرشان ریزش کرده غیرممکن است. و نتیجتاً نگهداری خلوص کولتیوار را مشکل می‌کند.
قرنطینه:
علف چاودار ایتالیایی دگرگشن بوده و گرده‌ها توسط باد پخش می‌گردند. برای قرنطینه مناسب علف چاودار ایتالیایی و پایا می‌بایست آزمایش شود که آیا از یک گونه هستند یا نه. برنامه‌های بذور روغنی و علوفه ای(OECD 1977 OECD) برای مزارع کوچک (۲ هکتار و کمتر) ۲۰۰ متر و برای مزارع بزرگتر در تولید بذر در نسل‌های بعدی ۱۰۰ متر قرنطینه را لازم دانسته است. وقتی در نظر است بذر تولید شده برای محصولات علوفه‌ای یا مصارف دیگر کشت بشود این فاصله به ۱۰۰ تا ۵۰ متر کاهش می‌یابد. کولتیوارهای دیپلوئید و تتراپلوئید با یکدیگر تلافی نمی‌کنند، ولی گرده از یک گروه ممکن است باعث عدم باروری گشته و عملکرد را کاهش دهد؛ بنابراین یک قرنطینهٔ ۵۰ متری گروه‌های دیپلوئید و تتراپلوئید توصیه می‌شود.
کشت قبلی:
اکثر علف‌های چمنی می‌توانند در زمین باقی بمانند و برای کشت محصول بذری علف چاودار ایتالیایی توصیه می‌شود که حداقل دو سال قبل از آن اقدام به کاشت علف‌های چمنی با بذر هم اندازه علف چاودار نشده باشد. در بعضی از طرح‌های گواهی بذر دورهٔ سه یا چهار سال توصیه شده. استفاده از بعضی برگ ریزها مثل پاراکوات برای از بین بردن علف‌های چمنی تثبیت شده می‌تواند روشی برای کوتاه‌تر کردن طول مدت بین کشت محصول‌های بذری باشد. به‌طور کلی محصولات بهاره مثل غلات یا محصولات ریشه‌ای برای تهیهٔ یک مزرعه تمیز بهتر از محصولاتی هستند که در پاییز کشت می‌شوند. کشت محصولات پاییزه باعث ازدیاد بقایای گیاهان چمنی خودرو و علف‌های هرز چمنی می‌شود.
علف‌های هرز مشکل ساز:
علفهای هرز چمنی مشکل‌ترین علف‌های هرز جهت کنترل می‌باشند؛ و جدا کردن بذور آن‌ها بعد از برداشت از علف چاودار نیز مشکل می‌باشد. این گیاهان چمنی شامل یولاف‌های وحشی علف سیاه، مرغ پوآی چمنی یک ساله، علف یونجه زار خشن، انواع بروموس و چمن دارنل می‌باشند. علف‌های هرز چمنی باید در بستر بذر کنترل شوند. گلیفوسایت می‌تواند در محصول قبلی غلات مصرف شده و بسیاری از علف‌های هرز پهن برگ و باریک برگ را کنترل کند. در داخل کلش مزارع یا به عنوان یک علف کش قبل از کشت پاراکوت نیز می‌تواند مؤثر باشد. بعد از تثبیت، اتیوفومسات نیز می‌تواند بسیاری از علف‌های هرز گرامینه و غلات، ناخواسته خودرو، گندمک و شیر پنیر را کنترل کند. این کار باید در آخر پاییز تا اوایل زمستان (از اواسط مهر تا اوایل دی ماه در انگلستان) وقتی خاک مرطوب باشد انجام شد. در این مرحله مزرعهٔ بذری علف چاودار باید رشد خوبی داشته و حداقل ۲ تا ۳ برگ در گیاه داشته باشد.
علف‌های هرز پهن برگ باید توسط استفاده از علف کش‌های مناسب مثل MCPA , 2,4-D، مکوپروپ، ایوکسینیل و بروموکسینیل کنترل شوند. این علف کش‌ها در صورتی که گیاه علف چاودار در پاییز حداقل در مرحله ۳ تا ۴ برگه باشد، بی‌خطر هستند. همچنین می‌توان این علف کش‌ها را در بهار چهار هفته قبل از ظهور گل آذین مصرف کرد. اگر علف کش‌ها در زمان نامناسب مصرف شوند می‌توانند باعث عقیمی و در نتیجه کاهش عملکرد گردند.
کشت محصول بذری:
محصولات بذری ترجیحاً باید در ردیف ای نزدیک به هم کاشته شوند (فاصله بین ردیف ۱۰ سانتیمتر و حداکثر ۲۰ سانتیمتر) در مناطق مرطوب تر ممکن است بذر را به‌طور سراسری پخش کرد؛ ولی به‌طور کلی به دلیل این که بذر در عمق دلخواه قرار نمی‌گیرد توصیه نمی‌شود.
محصول بذری علف چاودار ایتالیایی ممکن است به صورت مخلوط زیر یک محصول غله دیگر در بهار کشت شود یا بدون محصول پوششی در پاییز کشت شود. کشت پاییزه می‌تواند در حدود دهم شهریور ماه انجام شود و باید در شرایط اروپای شمالی در اواخر شهریور ماه کشت آن کامل شده باشد. برای کولتیوارهای دیپلوئید، مقدار ۱۲ کیلوگرم در هکتار بذر مناسب است، ولی اگر شرایط بستر بذر مطلوب نباشد این مقدار به ۱۶ کیلوگرم در هکتار افزایش می‌یابد. برای کولتیوارهای تتراپلوئید این مقادیر به ترتیب ۱۶ و ۲۲ کیلوگرم می‌باشند، وقتی که بذر به صورت سراسری پخش می‌گردد میزان بذر بیشتری باید به کار برد.
داشت محصول بذری:
در بین عناصر غذایی عمده کلسیم و فسفر و پتاسیم مهم‌تر بوده و مقادیر مورد نیاز تقریباً مشابه با گندم است با این تفاوت که مقدار پتاسیم مورد نیاز کمی بیشتر است. مقدار اسیدیته خاک باید بالاتر از ۵ بوده و ترجیحاً حدود ۶مناسب می‌باشد. به کار بردن ۴۵ تا ۵۰ کیلوگرم در هکتار فسفر و ۵۰ تا ۶۰ کیلوگرم در هکتار پتاسیم در اکثر خاک‌های حاصلخیز قابل توصیه است. ازت برای تحریک رشد در زمان‌های بحرانی در صورت نیاز به کار برده می‌شود. وقتی که محصول به عنوان کشت همراه یا در پاییز در شرایط سخت به‌طور مستقیم در زمین کشت می‌شود. مقدار ۲۰ تا ۵۰ کیلوگرم ازت به صورت سرک در پاییز باعث تسریع رشد می‌گردد، خصوصاً اگر محصول بخواهد مورد چرا واقع شود. هدف تحریک پنجه زنی و استقرار یک پوشش خوب برای تولید بذر می‌باشد. در بهار بسته به شرایط مزرعه، افزایش ۱۰۰ تا ۱۷۵ کیلوگرم ازت مورد نیاز خواهد بود. در شرایط مرطوب تر ازت کمتری جهت کاهش خطر و رس کردن محصول توصیه می‌شود و کل ازت مصرفی در بهار نباید از ۱۲۵ کیلوگرم در هکتار تجاوز نماید. اولین بار مصرف باید در اواخر اسفند انجام گیرد و بعضی از محققین پیشنهاد می‌کنند همین یک بار باقی‌مانده را پس از برگ چینی توصیه می‌کنند. چرای پاییزه در سال استقرار گیاه مؤثر بوده و باعث می‌گردد که اندام‌های رشد یافتهٔ اضافی را قبل از زمستان از مزرعه خارج سازد.
ممکن است بدون چیدن بهاره برگ‌ها از علف چاودار ایتالیایی بذرگیری نمود، ولی این کار دو عیب دارد. قبل از گرده افشانی ممکن است خوابیدگی اتفاق افتد که منجر به کاهش دانه بندی شده و رشد رویشی به مقدار بیش از حد می‌رسد. برگ چینی این دو عیب را منتفی نموده و امتیازات دیگری نیز دارد که چرا دادن یا سیلو کردن تأمین درآمد کرده و مقداری از هزینه تولید محصول بذری را جبران می‌کند. البته، چیدن برگ‌ها می‌بایست دقیقاً در زمان مناسب خود انجام شود در غیر این صورت باعث کاهش عملکرد بذر خواهد شد. چرا دادن یا بریدن آن و تهیهٔ یک سیلوی زود ممکن است ولی در هر یک از موارد در انگلستان از اواخر فروردین و در مواقعی قبل از نیمه اردیبهشت مزرعه باید به عنوان محصول بذری اختصاص یابد، برگ چینی بعد از این باعث گل آذین کمتر یا کوچکتر می‌شود که هر دو مورد باعث کاهش عملکرد بذر خواهد شد. وقتی که مزرعه خیلی خیس باشد برگ چینی نباید انجام شود. زیرا خطر گل مال شدن وجود دارد.
برداشت:
در بین دو روش بریدن و ردیف کردن محصول و جمع‌آوری بعدی آن، و برداشت مستقیم یک روش را می‌توان انتخاب کرد. در اقلیم‌هایی که در زمان برداشت آب و هوا خوب و طبیعی است قطع کردن محصول و ردیف کردن آن ترجیح دارد، ولی در مواردی که خشک کردن محصول بذری معمولاً لازم می‌باشد برداشت مستقیم با کمباین بهتر است. در اکثر گونه‌های علف‌های چمنی در زمان رسیدن محصول ریزش بذر اتفاق می‌افتد. تولیدکنندگان نیز با محصولی مواجه هستند که گل آذین‌ها به‌طور هم‌زمان نمی‌رسند. البته، معمولاً حداکثر عملکرد بذر از گل آذین‌های بزرگ به دست می‌آید که روی پنجه‌های مسن تر ظاهر می‌شوند و بهترین زمان برداشت وقتی است که اکثریت این گل آذین‌ها رسیده باشند و این بهتر از این است که منتظر شویم گل آذین‌های کوتاهتر برسند. بذر معمولاً وقتی می‌رسد در حالت خمیری است و رنگ سبز شروع به تغییر می‌کند. در بعضی از کولتیوارها رنگیزه‌های آنتوسیانین در این مرحله ممکن است شدت بیشتری یابد، ساقه نیز شروع به زرد شدن می‌کند.
از علائم مشخص‌کننده رسیدگی بذر آزمایشی درصد رطوبت بذر است. در این مرحله کاهش رطوبت بذر می‌تواند سریع انجام گیرد و لذا آزمایش‌های مکرر لازم می‌شود. نمونه‌گیری از داخل مزرعه با انتخاب گل آذین‌ها به صورت تصادفی از چندین نقطهٔ محصول برداشت شده و آن را در یک ظرف پلاستیکی می‌گذارند، سپس کل نمونه‌ها کوبیده شده و آن را در یک ظرف پلاستیکی می‌گذارند، سپس کل نمونه‌ها کوبیده شده و بذور جدا شده و باید ۴۵ درصد یا کمتر در کولتیوارهای تتراپلوئید و ۴۳ درصد برای کولتیوارهای دیپلوئید باشد. محتوی رطوبت بذر دربرداشت مستقیم با کمباین باید ۵ درصد از اعداد فوق کمتر باشد (یعنی ۴۰ درصد برای تتراپلوئید و ۳۸ درصد برای کولتیوارهای دیپلوئید) در آب و هوای مناسب مقدار رطوبت بذر در این زمان هر روز ۲ تا ۳ درصد کاهش می‌یابد. اثر باران باعث افزایش موقتی در رطوبت بذر می‌شود و باید منظور نشود.
خشک کردن:
در مناطقی با آب و هوای خوب بهترین راه برای خشک کردن این است که محصول چیده شده و وقتی رطوبت بذر به قدر کافی برای انبار کردن پایین آمد (۱۴ درصد یا کمتر) با یک کمباین برداشت گردند. جایی که خشک شدن در مزرعه مقدور نیست، و بذر مستقیماً با کمباین برداشت می‌شود، باید سریعاً خشک شود. اگر بذر مرطوب در انبار ذخیره شود جوانه زنی می‌تواند خیلی سریع اتفاق افتد، خصوصاً کولتیوارهای تتراپلوئید در مقابل رطوبت زیاد آسیب پذیرترند. وقتی خشک کردن بذر با پهن کردن صورت می‌گیرد، تهویه باید بلافاصله شروع شود و محتوی رطوبت بذر باید در مدت ۵ روز به کمتر از ۲۰ درصد کاهش یابد. براساس توصیه انستیتوی بین‌المللی گیاه‌شناسی کشاورزی کمبریج وقتی که رطوبت بذر بیش از ۳۵ درصد لازم باشد، ضخامت بذور روی یکدیگر نباید از ۵۵ سانتیمتر بیشتر باشد (در این حالت سطح لازم برای پهن کردن هر تن بذر ۸ متر مربع می‌باشد). جریان هوای مورد نیاز برای هر تن بذر در رطوبت بذر ۳۵، ۴۰ و ۴۵ درصد به ترتیب ۲/۱۶، ۴۵/۲۱ و ۸/۲۷ متر مکعب در دقیقه می‌باشد. در مراحل اولیه هیچگونه گرمایی نباید مورد استفاده قرار گیرد. وقتی که رطوبت نسبی هوا تا ۶۵ درصد کاهش یابد، فقط در مراحل انتهائی مقدار کمی می‌تواند مورد استفاده واقع شود. باید مطمئین شویم که سطح بالای بذر نیز در مدت ۵ روز تا رطوبت کمتر از ۲۰ درصد خشک شود.
وقتی که از جریان مداوم در خشک‌کننده‌های مسطح استفاده می‌شود جهت جلوگیری از خشک کردن بیش از حد لایه‌های زیر و همچنین جهت جلوگیری از اختلاف زیاد در رطوبت بذر ضخامت بذر نباید بیش از ۱۵ سانتیمتر باشد. حداکثر درجه حرارت برای هوای خشک‌کننده به میزان ۳۸، ۴۹ و ۵۹ درجه سانتیگراد برای بذر با محتوی رطوبت ۴۵، ۴۰ و ۳۵ درصد توصیه شده‌است. بذور پس از خشک شدن و قبل از انبار شدن باید سرد شوند.