جنگ صلیبی پنجم
پیشروی و شکست صلیبیون

| سال‌شمار جنگ صلیبی پنجم | سال‌شمار جنگ صلیبی پنجم |
| --- | --- |
رویدادهای جنگ صلیبی پنجم: رویدادهای جنگ صلیبی پنجم
۱۱۸۹–۱۱۹۲: جنگ صلیبی سوم
۱۱۹۷: جنگ صلیبی ۱۱۹۷ یا جنگ صلیبی هاینریش ششم
۱۲۰۰: به قدرت رسیدن عادل یکم در مصر
۱۲۰۲-۱۲۰۴: جنگ صلیبی چهارم
۱۲۰۴: جنگ گروه‌های فلمینگی با ایوبیان
۱۲۰۹: آغاز جنگ صلیبی کاتاری
سپتامبر ۱۲۱۰: ازدواج ماریا مونفروا با جان برین و تاج‌گذاری آنها
۱۲۱۲: جنگ صلیبیون و ایوبیان در طرابلس
مه و آوریل ۱۲۱۳: منشور اینوسنت سوم
۱۱ نوامبر ۱۲۱۵: شورای چهارم لاتران و اعزام نمایندگان به مناطق مختلف
۱۶ ژوئیهٔ ۱۲۱۶: مرگ اینوسنت سوم و پاپ شدن هونوریوس سوم
۱۲۱۶: جنگ اشرف موسی با کیکاووس یکم سلجوقی
اوت ۱۲۱۷: گرد آمدن نیروهای پیشتاز در آسپالاگو
سپتامبر یا اکتبر ۱۲۱۷: رسیدن نیروهای پیشتاز به عکا
نوامبر ۱۲۱۷: خروج نیروهای پیشتاز از عکا و حمله به مناطق مختلف
۲۰ نوامبر ۱۲۱۷: حمله جان برین به قلعه باتور و شکست خوردن وی
ژانویه ۱۲۱۸: بازگشت آندراش دوم و پادشاهان قبرس و انطاکیه به قلمروهای خود
۲۶ آوریل ۱۲۱۸: ورود نیروهای صلیبی به عکا
۲۳ مهٔ ۱۲۱۸: حرکت نیروهای صلیبی به سمت دمیاط
۲۲ ژوئن ۱۲۱۸: نخستین هجوم صلیبیون به دمیاط و شکست آنها
۲۲ ژوئن ۱۲۱۸: دومین هجوم صلیبیون به دمیاط و شکست آنها
۲۴ اوت ۱۲۱۸: سومین هجوم صلیبیون و سقوط برج سلسله
۳۱ اوت ۱۲۱۸: مرگ عادل یکم و به قدرت رسیدن الکامل محمد
سپتامبر ۱۲۱۸: درگیری صلیبیون با اشرف موسی در نزدیکی دمشق و شکست صلیبیون
سپتامبر ۱۲۱۸: پیوستن نیروهای کمکی به ارتش صلیبی به رهبری کاردینال پلاجیو
۱۶ اکتبر ۱۲۱۸: ضد حمله الکامل برای بشکستن محاصره دمیاط و شکست وی
۵ فوریه ۱۲۱۹: عقب‌نشینی الکامل به اشموم طناح پس از شورش ابن‌مشطوب
اوت ۱۲۱۹: نخستین پیشنهاد صلح الکامل به صلیبیون و مخالفت صلیبیون با آن
۲۹ اوت ۱۲۱۹: شکست صلیبیون در فاریسکور
۵ نوامبر ۱۲۱۹: سقوط دمیاط
اواخر سال ۱۲۱۹: بازگشت جان برین به عکا پس از مرگ لئوی دوم ارمنستان
ژوئن ۱۲۲۰: دومین پیشنهاد صلح الکامل به صلیبیون و مخالفت صلیبیون با آن
اواخر ژوئن ۱۲۲۱: حرکت صلیبیون به سمت قاهره
ژوئیه و اوت ۱۲۲۱: شکست صلیبیون اشموم طناح
۲۰ اوت ۱۲۲۱: پیشنهد صلح پلاجیو به الکامل و بسته شدن قرارداد صلح ۸ ساله
۷ سپتامبر ۱۲۲۱: خروج صلیبیون از دمیاط و پایان جنگ صلیبی پنجم
نمایندهٔ پاپ پس از رسیدن نیروهای کمکی به دمیاط، بیش از پیش امیدوار شد تا از شور و احساسات نیروهای صلیبیِ تازه‌نفس برای حمله به قاهره استفاده کند. این گروه که در رأس آنان لویی، دوک باواریا قرار داشت، تصمیم نمایندهٔ پاپ را تأیید و خود را آمادهٔ حرکت به سمت قاهره کردند. در اواخر ژوئن ۱۲۲۱ م، پلاجیو دستور عزیمت سپاه را صادر کرد. این تصمیم در غیاب جان برین گرفته شد و به همین علت فرماندهان نظامی از اجرای آن سرباز زدند. پلاجیو مجبور گشت تا پادشاه اورشلیم را فراخوانَد؛ البته در یک نقل آمده‌است که نمایندگان جان در دمیاط، از پی او فرستادند.
پادشاه اورشلیم در ۶ ژوئیه در حالی که به این نبرد بدبین بود، به دمیاط بازگشت زیرا خبردار شده‌بود که امپراتور به‌زودی وارد خواهد شد و در عین حال زمانْ برای انجام عملیات مناسب نیست و طغیان نیل موجب خواهد شد که نیروهای صلیبی پس از ترک دمیاط، امکان ارتباط با پایگاه خود در این شهر را نداشته باشند و در این حالت حفاظت از سرزمین‌های که بر آن چیره خواهند شد، بسیار دشوار خواهد گردید؛ به‌ویژه که نیروهای صلیبی نیز مشتاق بازگشت به سرزمین خود بودند. به هر حال، سپاه صلیبی در ۱۲ ژوئیه رهسپار فارَسکور شد و سپس به شرمساح رفت و عده‌ای بسیار از نیروها را برای دفاع از دمیاط برجای گذاشت و وقتی الکامل محمد از حرکت صلیبیون اطلاع یافت، به سوی شرمساح رفته تا با آنان مقابله کند؛ ولی پس از آگاهی از عدهٔ بسیار زیاد نیروهای این سپاه، از این تصمیم چشم‌پوشی نمود. بدین‌گونه صلیبیون راه پیشروی خود را گشوده یافته و به شرمساح رسیدند و در ۲۴ ژوئیه بر آن چیره گشتند. جان برین از پلاجیو خواهش کرد که در همان منطقه بمانند؛ زیرا هنگام طغیان رودخانهٔ نیل فرارسیده‌است و از سوی دیگر، نیروهای شام به مصر نزدیک شده‌اند، ولی نمایندهٔ پاپ بر ادامهٔ حمله اصرار ورزید.
در این نقطه که آکنده از قنات‌های آب و رودهای منشعب از نیل است، الکامل محمد با کمک برادرانش، المعظم عیسی و اشرف موسی — که به‌تازگی به مصر رسیده بودند — توانست نیروهایی را در پشت سپاه صلیبی پیاده و خط بازگشت آن‌ها را قطع نماید. در این هنگام ارتباط سپاه صلیبی با دمیاط نیز قطع گردید. همچنین ایوبیان، کشتی‌های صیادی خود را بین مقدمه و مؤخرهٔ سپاه صلیبی، پراکنده‌ساختند و آن‌ها را از راه دریا و زمین به محاصرهٔ خود درآوردند؛ سپس سدهای آن‌جا را تخریب کردند. نیروهای صلیبی وقتی متوجه این موضوع شدند که آب اکثر زمین‌های پیرامون آن‌ها را دربرگرفته بود. بدین‌گونه همهٔ راه‌ها به‌جز یک راه بر روی صلیبیون بسته شد، یعنی نوار بسیار تنگی که با نیل مماس بود و از اردوگاه آنان تا دمیاط امتداد داشت. الکامل محمد با آگاهی از این موضوع، دستور داد تا در اشموم طناح، بر روی رود نیل پلی قرار دهند، آن‌گاه نیروهای ایوبی از پل عبور نمودند و بر این راه چیرگی یافتند. با این کار، نیروهای صلیبی دیگر نه راه پیش داشتند و نه راه پس. پلاجیو متوجه شد که با ترک دمیاط دچار اشتباه نظامی بزرگی شده‌است؛ لذا راهی پیش‌رو نداشت، مگر آن‌که به‌وسیلهٔ صلح از تنگنا خارج گردد.