فهرست انقلاب‌ها و شورش‌ها
پیش از میلاد مسیح

| تاریخ | انقلاب/شورش | موقعیت | انقلابیون/شورشیان | نتیجه | تصویر | پانویس |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| حدود. ۲۷۳۰ پ. م | شورش ست |  مصر | کاهنان هوروس | تجزیه مصر واحد به دو بخش مصر علیا و مصر سفلی |  |  |
| حدود. ۲۶۹۰ پ. م | شورش نوبی‌ها |  مصر | نوبی‌ها | فرعون خسه‌خموی شورشیان را شکست می‌دهد و مصر را دوباره یکپارچه می‌کند |  |  |
| حدود. ۲۳۸۰ پ. م | شورش سومریان | لاگاش، سومر | سومریان | یک شورش مردمی که در نتیجه آن لوگالاندا خلع شد و یک اصلاح طلب به نام اوروکاگینا به تخت نشست. |  |  |
| ۱۰۴۶ پیش از میلاد | نبرد مویه |  چین |  ژو | پایان سلسله شانگ؛ آغاز سلسله ژو |  |  |
| ۱۰۴۲–۱۰۳۹ پ. م | شورش سه نگهبان | چین | سه نگهبان، جدایی طلبان و هواداران شانگ | پیروزی قاطع طرفداران ژو، ایجاد سیستم سیاسی فنگجیان، شکست مقاومت هواداران شانگ. |  |  |
| ۸۴۲ پ. م | شورش هموطنان | چین | دهقانان و سربازان | پادشاه سلسله ژو، پادشاه لی، تبعید شد و چین تا زمان مرگ پادشاه لی، توسط سیستم گونگهی اداره شد. |  |  |
| ۶۲۶–۶۲۰ پ. م | شورش بابلی‌ها | امپراتوری آشوری نو | بابلی‌ها، تحت رهبری نبوپلسر | امپراتوری آشور سرنگون شد و امپراتوری بابل نو توسط بابلی‌ها تأسیس شد. امپراتوری بابل نو نزدیک یک قرن بر خاور نزدیک باستان حکومت کرد. |  |  |
| ۵۷۰ پ. م | شورش آماسیس |  مصر | سربازان مصری | فرعون آپریس سرنگون و تبعید شد و تاج و تخت به‌دست آماسیس افتاد. آپریس بعدها دوباره تلاش کرد تا مصر را، با حمایت بابل، پس بگیرد اما شکست خورد و کشته شد. |  |  |
| ۵۵۲–۵۵۰ پ. م | خیزش پارس‌ها | پارس، ماد | پارسیان، تحت رهبری کوروش کبیر | دولت ماد سرنگون شد و ماد بخشی از شاهنشاهی هخامنشی گردید. |  |  |
| ۵۲۲ پ. م | شورش‌های سراسری ضد هخامنشی |  شاهنشاهی هخامنشی | آشوریان، بابلی‌ها، مصری‌ها، ایلامیان، مادها، پارس‌ها و پارت‌ها | داریوش بزرگ تمام شورش‌ها را در عرض یک سال سرکوب کرد و آرامش را به شاهنشاهی هخامنشی بازگرداند. |  |  |
| ۵۱۰–۵۰۹ پ. م | انقلاب رومیان |  روم | جمهوری خواهان | پادشاهی روم سرنگون شد و به جای آن جمهوری روم تأسیس شد. |  |  |
| ۵۰۸–۵۰۷ پ. م | انقلاب آتن |  آتن | دموکرات‌ها | هیپاس جبار سرنگون شد و در پی سقوط حکومت آریستوکراتیک اولیگارشی آتن، دموکراسی ایجاد شد. |  |  |
| ۴۹۹–۴۹۳ پ. م | شورش ایونیان | ایونیه،  شاهنشاهی هخامنشی | یونانیان | هخامنشیان کنترل خود را بر مناطق یونانی نشین شورش کرده در ایونیه و قبرس به‌دست آوردند. |  |  |
| ۴۹۴ پ. م | اولین جدایی پلبی‌ها |  جمهوری روم | پلبی‌ها | پاتریسی‌ها با ایجاد تریبون مردم، برخی از مردم را از بدهی‌های خود آزاد کردند و بخشی از قدرت خود را واگذار کردند. |  |  |
| ۴۸۴ پ. م | شورش بل-شیمانی در بابل | بابل،  شاهنشاهی هخامنشی | بابلی‌ها | شورش به سرعت توسط خشایارشا سرنگون شد. |  |  |
| ۴۸۲–۴۸۱ پ. م | شورش شمش-اریبا در بابل | بابل،  شاهنشاهی هخامنشی | بابلی‌ها | شورش به سرعت توسط خشایارشا سرنگون شد، استحکامات شهر بابل ویران و معابد بابل نیز غارت شد. |  |  |
| ۴۶۴ پ. م | جنگ سوم مسنیا |  اسپارت | بردگان مسنیایی | شورش بردگان توسط آرکیداموس دوم سرنگون شد. |  |  |
| ۴۶۰–۴۵۴ پ. م | شورش ایناروس | مصر،  شاهنشاهی هخامنشی | ایناروس دوم در اتحاد با آتن | پس از دو سال محاصره، شورش توسط ارتش هخامنشیان، به رهبری بغابوخش دوم و آرتاوازد، سرکوب شد. ایناروس اسیر و به شوش آورده شد و در آنجا به صلیب کشیده شد. |  |  |
| ۴۴۹ پ. م | دومین جدایی پلبی‌ها |  جمهوری روم | پلبی‌ها | سنا دسمویری را مجبور به استعفا کرد و تریبون مردم و حق اعتراض را، که در دوران حکومت دسمویر به حالت تعلیق درآمده بود، بازگرداند. |  |  |
| ۴۴۵ پ. م | سومین جدایی پلبی‌ها |  جمهوری روم | پلبی‌ها | ازدواج میان پاتریسیان و پلبی‌ها قانونی شد و مقام کنسولی تریبون (یک تریبون مردمی که با اختیارات کنسول انتخاب می‌شد) ایجاد شد. |  |  |
| ۳۴۲ پ. م | چهارمین جدایی پلبی‌ها |  جمهوری روم | پلبی‌ها |  |  |  |
| ۲۸۷ پ. م | پنجمین جدایی پلبی‌ها |  جمهوری روم | پلبی‌ها | قانون هورتنسیا اجرا شد و مقرر کرد که قوانین مصوب شورای پلبی برای همه شهروندان رومی، از جمله پاتریسی‌ها، اجباری است. این قانون سرانجام نابرابری سیاسی بین دو طبقه پاتریسی و پلبی را از بین برد و به حدود دویست سال مبارزه با اختلاف طبقاتی پایان داد. |  |  |
| ۲۴۱ پ. م | شورش فالیسکی |  جمهوری روم | فالیسکی | فالیسکی‌ها شکست خوردند و تحت سلطه رومیان قرار گرفتند، شهر فالری نیز ویران شد. |  |  |
| ۲۰۹ پ. م | شورش چن شنگ و وو گوآنگ | چین | روستایی‌ها تحت رهبری چن شنگ و وو گوآنگ | شورش توسط نیروهای دودمان چین سرکوب شد. چن و وو توسط مردان خود ترور شدند. |  |  |
| ۲۰۶ پ. م | شورش لیو بانگ | چین | ارتش هان | دودمان چین در یک شورش مردمی سرنگون شد و پس از یک دوره درگیری، لیو بانگ به عنوان امپراتور سلسله هان تاج گذاری کرد. |  |  |
| ۲۰۵–۱۸۵ پ. م | شورش بزرگ مصریان |  مصر | مصریان، تحت رهبری هوروینیفر و عنخ وینیفر | شورش توسط امپراتوری بطلمیوسی سرکوب شد و حکومت یونانی‌ها بر مصر مستحکم شد. |  |  |
| ۱۸۱–۱۷۹ پ. م | نخستین جنگ سلتیبریان | هیسپانیا،  جمهوری روم | سلتیبریانی‌ها | شورش در نهایت توسط رومیان سرکوب شد. |  |  |
| ۱۶۷–۱۶۰ پ. م | شورش مکابی | یهودیه، سوریه،  امپراتوری سلوکی |  مکایی‌ها، تحت رهبری یهودای مکایی | یهودیه مستقل شد و حکومت مستقل حشمونیان تأسیس شد. |  |  |
| ۱۵۴ پ. م | شورش هفت پادشاهی | چین | شاهزاده نشینان به رهبری شاهزاده لیو پی | شورش پس از ۳ ماه سرکوب شد، قدرت دودمان هان بیشتر متمرکز شد. |  |  |
| ۱۵۴–۱۵۱ پ. م | دومین جنگ سلتیبریان | هیسپانیا،  جمهوری روم | سلتیبریانی‌ها | نفوذ روم در سلتیبریان افزایش یافت |  |  |
| ۱۴۳–۱۳۳ پ. م | جنگ نومانتینی | هیسپانیا،  جمهوری روم | سلتایبری‌ها | گسترش قلمرو روم از طریق سلتایبریا. |  |  |
| ۱۵۵–۱۳۹ پیش از میلاد | جنگ لوسیتانی | هیسپانیا،  جمهوری روم | لوسیتانی‌ها، به رهبری ویریاتوس. | صلح‌سازی در لوسیتانیا | | |  |
| ۱۳۵–۱۳۲ پیش از میلاد | جنگ اول بردگان | سیسیل،  جمهوری روم | بردگان سیسیلی، به رهبری یونس | پس از چند نبرد کوچک که بردگان پیروز شدند، ارتش بزرگ‌تری از روم به سیسیل رسید و شورشیان را شکست داد. |  |  |
| ۱۲۵ پیش از میلاد | شورش فرگلا | فرگلا،  جمهوری روم | فرگلایی‌ها | فرگلا توسط لوسیوس اوپیمیوس تصرف و نابود شد. |  |  |
| ۱۰۴–۱۰۰ پیش از میلاد | جنگ دوم بردگان | سیسیل،  جمهوری روم | بردگان سیسیلی، به رهبری سالویوس تریفون | شورش سرکوب شد و ۱۰۰۰ برده‌ای که تسلیم شدند، برای تفریح مردم به رم بازگردانده شده و به مبارزه با حیوانات در میدان مجبور شدند. برای تحقیر رومیان، آنها از مبارزه خودداری کردند و در سکوت با شمشیرهای خود یکدیگر را کشتند، تا اینکه نفر آخر خود با شمشیر خویش کشت. |  |  |
| ۹۱–۸۸ پیش از میلاد | جنگ اجتماعی | ایتالیا،  جمهوری روم | اقوام ایتالیایی | در نهایت به پیروزی روم انجامید. با این حال، روم برای جلوگیری از جنگی پرهزینه دیگر، به تمامی متحدان ایتالیایی خود شهروندی رومی اعطا کرد. |  |  |
| ۸۸ پیش از میلاد | اولین لشکرکشی لوکیوس کورنلیوس سولا به رم | ایتالیا،  جمهوری روم | پوپولارها | اپتیمات‌ها پیروز شدند و لوکیوس کورنلیوس سولا به‌طور موقت قدرت را در رم به دست گرفت. |  |  |
| ۸۲–۸۱ پیش از میلاد | جنگ داخلی سولا | ایتالیا،  جمهوری روم | پوپولارها | اپتیمات‌ها بار دیگر پیروز شدند و لوکیوس کورنلیوس سولا خود را به عنوان دیکتاتور رم تثبیت کرد. |  |  |
| ۸۰–۷۱ پیش از میلاد | جنگ سرتوری | هیسپانیا،  جمهوری روم | پوپولارها | جنگ پس از ترور رهبر پوپولارها، کوئینتوس سرتوریوس توسط مارکوس پرپرنا ونتو پایان یافت و سپس به سرعت توسط پومپیوس شکست خورد. |  |  |
| ۷۷ پیش از میلاد | شورش لپیدوس | ایتالیا،  جمهوری روم | پوپولارها | لپیدوس در نبرد شکست خورد و بر اثر بیماری درگذشت. دیگر پوپولارها به اسپانیا گریختند تا در جنگ سرتوری شرکت کنند. |  |  |
| ۷۳–۷۱ پ. م | سومین جنگ بردگان | ایتالیا،  جمهوری روم | گلادیاتورها، تحت رهبری اسپارتاکوس | سپاهیان اسپارتاکوس از ارتش کراسوس شکست خوردند. |  |  |
| ۶۵ پیش از میلاد | توطئه اول کاتیلین | ایتالیا،  جمهوری روم | کاتیلینا | لوسیوس اورلیوس کوتا و لوسیوس مانیوس تورکواتوس به عنوان کنسول در قدرت باقی ماندند. |  |  |
| ۶۲ پیش از میلاد | توطئه دوم کاتیلین | ایتالیا،  جمهوری روم | کاتیلینا | این توطئه افشا شد و کاتیلینا مجبور به فرار از رم شد. مارکوس تولیوس سیسرو و گایوس آنتونیوس هیبریدا به عنوان کنسول در قدرت باقی ماندند. |  |  |
| ۵۲–۵۱ پ. م | جنگ‌های گالی | گالیا | گل‌ها، تحت رهبری ورسینگتوریکس | شورش گل‌ها توسط ژولیوس سزار سرکوب شد. |  |  |
| ۴۹–۴۵ پ. م | جنگ داخلی روم |  جمهوری روم | پوپولارها، تحت فرماندهی ژولیوس سزار | سزار بر اپتیمات‌ها پیروز شد، کنترل جمهوری روم را به دست گرفت و دیکتاتور مادام العمر شد. |  |  |
| ۴۴–۳۶ پ. م | شورش سیسیلی | سیسیل،  جمهوری روم | سکستوس پومپیوس | شورش با پیروزی دومین تریومویرات پایان یافت. |  |  |
| ۳۸ پ. م | شورش آکیتنی‌ها | گل ناربونی،  جمهوری روم | مارکوس ویپسانیوس آگریپا | شورش توسط مارکوس ویپسانیوس آگریپا سرکوب شد. |  |  |
| ۲۹ پ. م | شورش تبسی‌ها | تبس، مصر،  جمهوری روم | مصری‌ها | شورش توسط کورنلیوس گالوس سرکوب شد. |  |  |
: