نبرد تاوتون
آرایش نیروها

تعداد بسیار کمی از منابع تاریخی وجود دارند که جزئیات دقیقی از نبرد ارائه می‌دهند و در آن‌ها توضیح جامعی از استقرار دقیق نیروها نیست. کمبود منابع اولیه و موثق منجر به این گردیده که مورخان اولیه، به وقایع‌نگاری «هال» به عنوان منبع اصلی و قابل استناد ارجاع بدهند. با وجود نگارش این منابع در ۷۰ سال پس از این رویداد، سوالات پیش آمده بیشتر در مورد خاستگاه این اطلاعات است. جان دی وارین — وقایع‌نگار بورگوندی — یک منبع معاصر بود اما وقایع‌نگاری‌های او تنها از سال ۱۸۹۱ میلادی در دسترس عموم قرار گرفت و وجود چند اشتباه در آن، مورخان آن دوره را برای استفاده از آن تا حدودی دلسرد کرد. شرح روایت‌های بعدی که پس از جنگ بیان شدند، اصالتاً در نسخهٔ «هال» وجود داشتند که توسط جزئیات کوچک از منابع دیگر تکمیل شده بود.
نبرد بر روی یک زمین مسطح بین روستاهای ساکستون (در جنوب) و تاوتون (در شمال) صورت گرفت که جزو زمین‌های کشاورزی محسوب می‌گردید و دارای مقدار زیادی فضای باز و گسترده به همراه جاده‌های کوچک مناسبی برای مانور ارتش‌ها بود. از این منطقه دو جاده عبور می‌کرد که یکی جادهٔ قدیمی لندن — که تاوتون را به پایتخت انگلستان متصل می‌کرد — و دیگری جادهٔ مستقیم بین ساکستون و تاوتون بود که دارای کناره‌های فراوان جریان کوک بک در محدوده‌ای مارپیچ و محاط به بلندی‌های مشرف به سمت شمال به غرب بود. این فلات توسط درهٔ کوچک تاوتون به دو نیم تقسیم می‌گردید که از سمت غرب آغاز و به سمت زمین‌های شمالی متمایل به شرق وسعت پیدا می‌کرد. زمین‌های جنگلی انبوه در سرتاسر منطقه پراکنده و درختزار «رنشاو وودز» در سمت شمال غرب فلات قرار گرفته بود. در بخش جنوبی درهٔ کوچک تاوتون نیز، درختزار «کسل هیل وود» قرار گرفته بود که در سمت غربی فلات و در یک خم از جریان «کوک بک» قرار داشت. منطقهٔ شمال شرقی این درختزار پس از نبرد تاوتون به «علفزار خونین» مشهور گشت.
با توجه به گفته‌های کریستوفر گراوت و همچنین عضو مشتاق امور نظامی، «تِریور جیمز هالسال» که همکار «گراوت» در این تحقیقات می‌باشد؛ «تصمیم «سامرست» برای درگیری با ارتش یورک‌ها در این فلات درست بود.» دفاع میدانیِ قبل از تاوتون، بهترین ایده بود که می‌توانست «سد راه هر مهاجمی به سمت شهر یورک گردد» چه آنهایی [مهاجمانی] که در امتداد جادهٔ لندن به تاوتون می‌خواستند به این مهم دست یابند و چه آنهایی که تصمیم داشتند تا از یک جادهٔ قدیمی رومی به سمت غرب حرکت کنند. لنکستری‌ها در ضلع شمال و به محاذات درهٔ کوچک تاوتون مستقر شدند و از دره به عنوان خندق دفاعی بهره جستند. نقطه‌ضعف این موقعیت این بود که «آن‌ها نمی‌توانستند فراتر از برآمدگی (لبه) جنوب دره را ببینند.» جناحین لنکسترها توسط باتلاق‌ها محافظت می‌گردید و سمت راست آنها، بیشتر توسط کرانه‌های شیب‌دار «کوک بک» محافظت می‌شد. عرض منطقهٔ استقرار لنکسترها به گونه‌ای بود که «اجازهٔ استقرار و شکل‌گیری یک خط مقدم وسیع را نمی‌داد» و همین موضوع باعث محروم ماندن لنکسترها در راستای استفاده از برتری عددی بود. گزارش «وارین»، این نظر را تقویت کرده که «سامرست» دستور داد تا یک نیروی نیزه‌دار در درختزار «کسل هیل وود» به حالت آماده باش برای حملهٔ غافلگیرانه از سمت جناح چپ یورک — در زمان مناسب — استقرار داشته باشند.
هنگامی که لنکسترها استقرار خود را تکمیل کردند، یورک‌ها به دیدرس رسیدند. صفوف سربازان یورک، درست در هنگامهٔ آغاز برف بر روی خط‌الرأس جنوبی درهٔ کوچک تاوتون قرار گرفتند. تعداد ارتش ادوارد بیشتر بود و نیروهای «نورفک» نیز هنوز برای پیوستن به او نرسیده بودند. ویلیام نویل، نخستین ارل کنت، طلایه‌دار ارتش یورک بود. «هال» — مورخ متقدم تاریخی — از جان ونلوک، نخستین بارون ونلوک، جان دینهام، نخستین بارون دینهام و افراد دیگری به عنوان عقب‌دار ارتش یورک نام برده است. منابع به شیوه‌های متفاوت از دوک سامرست، ترولپ، ارل نورث‌آمبرلند و همچنین «دوک اکستر» به عنوان فرماندهان لنکستر نام می‌برند هر چند، در مورد اینکه هر کدام از این افراد به‌طور دقیق فرماندهی کدام بخش را بر عهده داشته‌اند، اتفاق نظر وجود ندارد.