stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
بهائی‌ستیزی
تاریخچه در ایران > دوران جمهوری اسلامی > مصادره و ویران کردن خانه‌ها و قبرستان‌های بهائیان > برخی از نمونه‌های مصادره و تخریب قبرستان‌های بهائیان

سپاه پاسداران نظام جمهوری اسلامی ایران در شهرهایی گوناگون، گورستان بهائیان را ویران کرده‌است.
از سال ۱۳۸۳ تا ۱۳۹۰، ویران کردن ۴۲ گورستان بهائیان در شهرهای گوناگون ایران.
در اردیبهشت ۱۳۹۳ (مه ۲۰۱۴) قبرستان تاریخی بهائیان شیراز را که ۹۰ سال قدمت داشت و در آن ۹۵۰ بهائی، از جمله ۹ نفر از اعدام شدگان بعد از انقلاب اسلامی دفن بودند، توسط نیروهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ویران شد. این قبرستان، قبل‌تر در سال ۱۳۶۳ مصادره شده بود.
در سال ۱۳۷۲ قبرستان بهائیان در تهران به دست شهرداری منطقه، به کلی ویران شد و روی آن، فرهنگسرا ساخته شد.
در روز دوشنبه هشتم مرداد هشتاد و شش جامعه بهائیان یزد در ایران متوجه شدند که گلستان جاوید (قبرستان بهائی) بار دیگر و برای چندمین بار در سالیان اخیر توسط ماشین‌های سنگین یا کشاورزی تخریب شده‌است. این درحالی است که بیش از بیست سال بود درگذشتگان بهائی در این مکان به خاک سپرده می‌شدند و از آخرین مراسم تدفین در این مکان بیش از دو ماه نمی‌گذشت.
در بامداد دوم آبان ماه ۱۳۸۷ قبرستان (گلستان جاوید) جامعهٔ بهائی در شهر قائم‌شهر واقع در استان مازندران تخریب شد. نزدیک به ۸۰ درصد از قبرها به وسیلهٔ لودر تخریب شده و تنها تعداد معدودی از قبور سالم ماندند.
۲۹ دی ۱۳۸۷ یک کامیون و یک بلدوزر با همراهی تعدادی از نیروهای لباس شخصی در قبرستان بهائیان درزیکلا قائمشهر اقدام به جمع‌آوری سنگ قبور و مسطح نمودن زمین نمودند.
تاریخچه در ایران > دوران جمهوری اسلامی > محرومیت از حق تحصیل

محرومیت تحصیلی بهائیان بخشی از تلاش‌های دولت ایران برای سرکوب این جامعه است. اندکی پس از انقلاب اسلامی سال ۱۳۵۷ تعداد بسیاری از دانش‌آموزان بهائی در تمامی مقاطع تحصیلی از ابتدایی تا دانشگاه از تحصیل محروم شدند. در سال‌های بعد در واکنش به فشارهای بین‌المللی، دانش‌آموزان مقطع ابتدایی و متوسطه اجازهٔ ثبت نام دوباره یافتند اما محرومیت جوانان بهائی از ورود به دانشگاه‌های خصوصی و عمومی کشور همچنان ادامه دارد و بهائیان نمی‌توانند در دانشگاه‌ها ثبت نام کنند و در صورت ثبت نام باید اخراج شوند.
مصوبه‌ای که دانش‌آموزان بهائی را از ورود به دانشگاه‌های دولتی منع می‌کند در سال ۱۳۵۹ (۱۹۸۱) صادر شد. در آن سال دانشگاه‌ها سیستم جدیدی برای پذیرش دانشجو اتخاذ کردند که بنا بر آن تنها دانش‌آموزانی که به یکی از ادیان رسمی قانون اساسی ایران معتقد بودند اجازه ورود به دانشگاه داشتند. این محدودیت تا به امروز ادامه دارد.
در ۶ اسفند ۱۳۶۹ (۲۵ فوریهٔ ۱۹۹۱) مصوبه‌ای توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی صادر شد که ذکر می‌کند که باید از ثبت نام بهائیان در دانشگاه‌ها جلوگیری به عمل آید و چنانچه هویت بهائی فردی هنگام تحصیل مشخص شود باید از تحصیل محروم شود. طی سال‌ها، برای منع ورود متقاضیان بهائی به دانشگاه، ترفندهای گوناگونی در مراحل مختلف فرایند پذیرش از جمله آزمون ورودی، انتخاب رشته، ثبت نام و … به‌کار برده شده‌است. برخی از این دانش‌آموزان با وجود شرکت در کنکور ورودی دانشگاه در مراحل بعدی با عبارت «نقص پرونده» مواجه می‌شوند. در میان معدود دانش‌آموزان بهائی که قادر به ثبت نام و شروع تحصیل در دانشگاه شده‌اند، بیشتر آن‌ها قبل از فارغ‌التحصیلی اخراج شدند. نمونه‌های اخراج دانشجویان بهائی یا ممانعت از ورود آن‌ها به دانشگاه یا عدم صدور مدرک آن‌ها در رسانه‌ها ثبت شده‌است.
در پاسخ به این محرومیت، جامعهٔ بهائی یک سیستم دانشگاهی از راه دور و غیررسمی تأسیس کرده‌است. هم‌اکنون دانشگاه علمی آزاد در بسیاری از رشته‌ها جوانان بهائی را آموزش می‌دهد.
تاریخچه در ایران > دوران جمهوری اسلامی > محدودیت‌های شغلی و اقتصادی

طبق مصوبهٔ شورای عالی انقلاب فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، بهائیان از اشتغال در مشاغل و امکان دولتی محروم هستند. بر اساس سندی که سحام‌نیوز در اردیبهشت ۱۳۹۴ منتشر کرد فرمانده نیروی انتظامی در سال ۱۳۸۶ با صدور دستورالعملی به ادارهٔ اماکن نیروی انتظامی سراسر کشور دستور داده که ضمن شناسایی بهائیان و تهیهٔ آمار مشاغل و پراکندگی جمعیتی آنان، مانع حضورشان در شغل‌هایی با درآمد بالا و در رشته‌های شغلی مشروط به طهارت شوند.
بنا بر آمار دفتر جامعهٔ جهانی بهائی در سازمان ملل متحد از سال ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۸ بیش از ۱۱۷۰ نمونه تبعیض اقتصادی علیه بهائیان ایران ثبت شده‌است. از جمله این تبعیض‌ها می‌توان به این موارد اشاره کرد: عدوم صدور یا تمدید پروانه کسب بهائیان، پلمپ و تعطیلی مغازه‌ها و محل‌های کسب و کار بهائیان، دستور به صاحبان ملک مبنی بر عدم اجاره یا تمدید قرارداد مغازه به بهائیان، دستور به فروشگاه‌های زنجیره ای و دفاتر دولتی مبنی بر عدم دادم و ستد با فروشندگان بهائی، فشار بر صاحبان مشاغل خصوصی برای اخراج کارمندان بهائی خود و یورش به امکان کسب و کار بهائی.
نمونه‌هایی از موارد فشار و تبعیض اقتصادی بر بهائیان در سال‌های اخیر:
تعطیلی و پلمب محل کسب و کار ۱۶ بهائی در استان خوزستان در ژوئیهٔ 2017
تعطیلی ۲۵ مغازه متعلق به بهائیان در ارومیه نیمه اول ژوئن ۲۰۱۶ (خرداد 1395)
تعطیلی و پلمب بیش ۱۲۴ مغازه مغازه متعلق به بهائیان در شهرهای استان‌های مازندران، البرز، هرمزگان و کرمان در نوامبر ۲۰۱۶ (آبان 1395)
جامعهٔ جهانی بهائی در شهریور ۱۳۹۵ (سپتامبر ۲۰۱۶) با انتشار نامه ای سرگشاده به رئیس‌جمهور ایران، حسن روحانی، خواستار پایان دادن به سرکوب اقتصادی بهائیان ایران شد.
تاریخچه در ایران > دوران جمهوری اسلامی > تبلیغات منفی و نفرت‌پراکنی بر ضد بهائیان

تبلیغات منفی و نفرت و شایعه پراکنی دربارهٔ بهائیان ایران یکی از گونه‌های آزار و ادیت آن‌ها محسوب می‌شود و دبیرکل سازمان ملل متحد، بان کی مون، در گزارش سپتامبر ۲۰۱۶ خود بابت افزایش موارد نفرت پراکنی و صحبت‌های تشویش آمیز مقامات قضایی و سیاسی، رهبران دینی و رسانه‌های ایران دربارهٔ بهائیان اظهار نگرانی کرد. در ماه ژوئن همان سال گزارشگر ویژهٔ سازمان ملل متحد دربارهٔ آزادی دین یا عقیده نیز از نفرت پراکنی و تهییج مردم علیه بهائیان که می‌تواند به اقدامات خشونت‌آمیز منتهی شود ابراز نگرانی جدی کرد. بنا به آمار دفتر جامعهٔ جهانی بهائی در سازمان ملل متحد تنها در فاصلهٔ سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۷، ۲۶ هزار مورد تبلیغات ضد بهائی از طریق رسانه‌های ایران در این کشور انتشار یافته‌است.
دومین دورهٔ کارگاه سه‌روزهٔ طراحی پوستر در راستای نفرت‌پراکنی علیه پیروان آیین بهائی، در کرج برگزار گردید. این برنامه که مصداق عینی نفرت‌پراکنی علیه پیروان یک آیین محسوب می‌شود اقدام دیگری از سوی حکومت ایران است که در چهار دههٔ گذشته به‌صورت روزمره و سیستماتیک حق شهروندی و انسانی پیروان این آیین را نقض کرده‌است. پدیده ثابتی سخنگوی جامعهٔ جهانی بهائی در لندن، گفت، «تبلیغات ضد بهائی دولت ایران در یک جشنوارهٔ فرهنگی که باید عرصه‌ای برای به نمایش گذاشتن ارزش‌های والا و دستاوردهای فرهنگی ایران باشد باعث تاسف است.»
یکی از اقدامات نفرت‌پراکنی دیگر نظام جمهوری اسلامی ایران، برگزاری کارگاه سه‌روزهٔ گرافیک تخصصی با نام «بهائیت محفل خیانت» از ۲۴ تا ۲۶ آذر ماه ۱۴۰۰ در شیراز بود.
همچنین سازمان تبلیغات اسلامی استان البرز و دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، دو نهاد حکومتی فعال در حوزهٔ تبلیغات دینی، اقدام به برگزاری یک جشنوارهٔ سه‌روزه بر ضد شهروندان بهائی کردند.
در مدرسهٔ علمیهٔ (اسلامی) الزهرای نیشابور نمایشگاهی بر ضد بهائیان برگزار شد.
تاریخچه در ایران > دوران جمهوری اسلامی > شرایط سخت‌تر در زندان

به‌دنبال افزایش فشار بر زندانیان زندان گوهردشت کرج و اعتصاب غذای ۲۰ زندانی سیاسی، جامعهٔ جهانی بهائی روز ۲۵ مرداد ۱۳۹۶ اطلاعیه‌ای صادر کرد و طی آن از وخیم‌تر شدن اوضاع زندانیان عقیدتی و سیاسی در ایران خبر داد. بر اساس این اطلاعیه، روز ۷ مرداد ۱۳۹۶، تعدادی از زندانیان از جمله ۱۵ زندانی بهائی را به بخش جدید امنیتی زندان منتقل کردند که دارای نظارت‌های امنیتی ویژه است و شرایطی نامساعدتر و سخت‌تر دارد به‌طوری‌که حتی در حمام و دستشویی‌های این بخش دوربین مداربسته و میکروفون نصب شده‌است. همچنین بعد از این انتقال ملاقات خانواده‌های زندانیان قطع شده‌است. دایان علائی، نمایندهٔ جامعهٔ جهانی بهائی در سازمان ملل متحد در ژنو، وقایع اخیر زندان گوهردشت را «بسیار نگران‌کننده» توصیف کرد و گفت این بهائیان تنها به دلیل باورهایشان زندانی هستند.
تاریخچه در ایران > دوران جمهوری اسلامی > نبش قبر

پس از خاکسپاری پیکر یک شهروند بهائی از اهالی شهر دماوند واقع در استان تهران به نام شمسی اقدسی اعظمیان و در تاریخ ۲ آبان‌ماه ۱۳۹۷، در آرامستان بهائیان گیلاوند به نام گلستان جاوید، پیکر وی به وسیلهٔ عده ناشناسی نبش قبر شده و در بیابان‌های اطراف روستای جابان از توابع همان شهرستان رها شده‌است. پیش از این نیروهای امنیتی به بهائیان ساکن در منطقه گیلاوند اعلام کرده بودند که حق دفن اموات خود را در این گورستان را نداشته و باید خاکسپاری اموات خود را فقط در تهران انجام دهند.
فتوای رهبران جمهوری اسلامی و مراجع تقلید بر ضد بهائیان

سید روح‌الله خمینی دربارهٔ بهائیان فتوا داد که این طائفه ضاله، کافر و نجس هستند و به حمام مسلمین نباید وارد شوند. پول قرض دادن به بهائیان و قرض گرفتن از آن‌ها اشکال دارد و باید از معامله با آن‌ها اجتناب شود.
سید علی خامنه‌ای نیز در فتوایی بر ضد بهائیان می‌گوید که جمیع افراد فرقهٔ ضالهٔ بهائی محکوم به کفر و نجاست هستند و از غذا و سایر چیزهایی که با رطوبت مسری در تماس با آن‌ها بوده‌است باید اجتناب کرد و در صورت تماس آن‌ها با چیزی، مراعات مسائل طهارت در رابطه با آن‌ها، نسبت به اموری که مشروط به طهارت است، واجب است.
محمد فاضل لنکرانی در پاسخ به استفتایی این‌طور فتوا می‌دهد: بهائی‌ها مسلمان نمی‌باشند بلکه کافر و نجسند. سلام ابتدایی به آن‌ها جایز نیست و در دست دادن به آن‌ها باید مراقب احکام نجس و پاکی باشید. غذای آن‌ها نجس است و خوردن آن، حرام است.
محمدتقی بهجت نیز بهائیان را نجس اعلام کرده و هرگونه ازدواج و معاشرت و معامله با آن‌ها را مطلقاً حرام می‌داند.
جعفر سبحانی و میرزا جواد تبریزی و حسین نوری همدانی و ناصر مکارم شیرازی نیز بهائیان را نجس و ازدواج و معامله با آن‌ها را حرام می‌دانند.
واکنش‌ها به بهائی‌ستیزی در ایران > نامهٔ اعتراضی ۴۳ فیلسوف و دانش‌آموختهٔ الهیات از ۱۶ کشور

۴۳ فیلسوف و دانش‌آموختهٔ برجستهٔ رشتهٔ الهیات از ۱۶ کشور جهان با پیشینه‌های مسیحی، یهودی، مسلمان و هندو در نامه‌ای سرگشاده از نظام جمهوری اسلامی ایران خواستند از پیگرد بهائیان دست برداشته و نیز برای آنان حق برخورداری از آموزش عالی قائل شود. در میان امضاکنندگان این نامه، نام استادان برجسته‌ای مانند چارلز تیلور، پروفسور فلسفه در دانشگاه مک‌گیل کانادا، هیلاری پاتنم، پروفسور فلسفهٔ دانشگاه کوگان و دانشگاه هاروارد آمریکا و لئوناردو بف، پروفسور اخلاقیات فلسفهٔ ادیانی و بوم‌شناسی (اکولوژی) دانشگاه ایالتی ریودوژانیروی برزیل هست.
پاسخ بهائیان به ظلم و سرکوب

پاسخ بهائیان ایران به ظلم و سرکوب به دور از خشونت و نافرمانی‌های مدنی بوده‌است و از عبارت «استقامت سازنده» برای توصیف آن استفاده می‌شود. بهائیان عقیده دارند که ایجاد تغییرات اجتماعیِ پایدار از جمله غلبه بر ظلم و ستم خشونت‌آمیز باید به ابعاد مادی و معنوی تغییر از جمله تغییر افکار و باورهای قلبی ظالمان و مظلومان توجه کنند. از این رو، در نظر بهائیان راهبردهای تقابل‌آمیزی که گروهی را به مبارزهٔ خشونت‌آمیز یا غیرخشونت‌آمیز با گروهی دیگر وامی‌دارد، به دگرگونی و تغییر پایدار نمی‌انجامند. در نتیجه، بهائیان از هر گونه کنش اجتماعی تفرقه‌آمیز، از جمله مشارکت در سازمان‌دهی و مخالفت سیاسی حزبی، دوری می‌کنند. بیت‌العدل اعظم (شورای بین‌المللی بهائی) می‌گوید واکنش بهائیان در مقابل ظلم، نه قبول خواسته‌های سرکوب‌گران است و نه پیروی از خوی و روش آن‌ها. بهائیان تلاش می‌کنند از راه‌های قانونی به دادخواهی برای خود و دیگران بپردازند و بارها تلاش کرده‌اند از طریق نامه‌نگاری با مسئولان و طرح شکایت‌های قانونی حقوق پایمال‌شدهٔ خود را اعاده کنند. یکی از برجسته‌ترین نمونه‌های استقامت سازنده و صلح‌آمیز بهائیان ایران تأسیس یک سیستم دانشگاهی از راه دور برای جوانان بهائی محروم از تحصیل دانشگاهی است. اگرچه جمهوری اسلامی ایران مدرک این دانشگاه در ایران را معتبر نمی‌داند، اما از سال ۱۹۹۸ (۱۳۷۷) تاکنون بیش از ۸۰ دانشگاه در سراسر دنیا مدرک این دانشگاه را معتبر دانسته‌اند و فارغ‌التحصیلان دانشگاه علمی آزاد را در مراتب بالاتر تحصیلی دانشگاه خود پذیرفته‌اند.
بهائی‌ستیزی در سایر کشورها > یمن

در سال‌های اخیر، جامعهٔ بهائی یمن از جانب مقامات صنعا مورد آزار و اذیت و سرکوب از جمله یورش به منازل، دستگیری‌های خودسرانه، بازداشت و حبس قرار گرفته‌است.
در حال حاضر هفت بهائی به دلیل اعتقادات خود در یمن در زندان هستند. پنج نفر از این تعداد در فاصلهٔ آوریل تا اکتبر ۲۰۱۷ دستگیر و زندانی شدند. یک نفر از اوت ۲۰۱۶ در بازداشت به سر می‌برد بهائی دیگر حامد کمال حیدره در سال ۲۰۱۳ توسط دفتر امنیت ملی یمن دستگیر شد و برای حدود یک سال در بازداشتگاهی در صنعا به سر برد. او در این دوران مورد شکنجه و بدرفتاری قرار گرفت و پس از ۹ ماه حبس انفرادی به زندان مرکزی صنعا منتقل شد. حامد حیدره که همچنان در زندان به سر می‌برد در ۲ ژانویهٔ ۲۰۱۸ به دلیل اعتقاد به آئین بهائی به اعدام محکوم شد.
در آوریل ۲۰۱۷ ده‌ها نفر از جامعهٔ بهائی یمن تماس‌های تلفنی تهدیدآمیزی از سوی دادستان کل دادگاه جرائم خاص دریافت کردند که از آن‌ها می‌خواست برای بازجویی در دادگاه حاضر شوند یا آن‌ها را تهدید به دستگیری در خانه‌هایشان می‌کرد. این افراد تهدید شده بودند که چنانچه از عقیدهٔ خود برنگردند دستگیر خواهند شد. به دنبال این ماجرا حکم دستگیری ۲۵ بهائی صادر شد. در ژانویهٔ ۲۰۱۷ دو بهائی که قصد ترک کشور را داشتند در فرودگاه عدن دستگیر شدند و به محل نامعلومی منتقل شدند. در اوت ۲۰۱۶، با یورش نیروهای دفتر امنیت ملی به یک برنامهٔ مخصوص جوانان، ۶۵ بهائی شامل زنان و کودکان دستگیر شدند.
این اعتقاد مطرح است که جمهوری اسلامی در آزار و اذیت بهائیان یمن به خصوص در صنعا که تحت کنترل نیروهای شبه‌نظامی حوثی وابسته به ایران است نقش دارد. احمد شهید گزارشگر ویژهٔ سازمان ملل متحد در زمینهٔ آزادی دین یا عقیده اظهار داشت شدت یافتن موج سرکوب بهائیان در یمن مشابه و انعکاسی از سرکوب و آزار و اذیت بهائیان در ایران است. او این سرکوب‌ها را که با هدف بازگشت بهائیان یمن از اعتقادشان صورت می‌گیرد محکوم کرده‌است و خواستار آزادی همهٔ زندانیان بهائی یمن است. سازمان عفو بین‌الملل، دیده‌بان حقوق بشر و فرستادهٔ ویژهٔ دبیرکل سازمان ملل متحد در امور یمن نیز از سرکوب بهائیان یمن ابراز نگرانی کرده و خواستار آزادی زندانیان بهائی یمن و لغو حکم اعدام حامدبن حیدره شده‌اند.
بهائی‌ستیزی در سایر کشورها > مصر

حدود ۲۰۰۰ نفر از پیروان دین بهائی در مصر زندگی می‌کنند. بهائیان مصر در سال ۲۰۰۹ میلادی، به این حق دست یافتند که در شناسنامه‌ها و کارت‌های هویت، از ذکر دیانت و عقیده معاف شوند. در تاریخ ۲ آوریل ۲۰۰۹ میلادی، گروهی از مسلمانان مصری ساکن استان سوهاج، ۴ خانه متعلق به خانواده‌های پیرو دین بهائی را به آتش کشیدند. به گزارش مطبوعات مصر، آتش‌سوزی موجب شد که تعدادی از خانواده‌های بهائی از ترس جان فرار کنند.
بهائیان مصر از جهت خاک‌سپاری مردگانشان نیز با مشکلاتی روبه‌رو هستند.
بهائی‌ستیزی در سایر کشورها > قطر

در سال ۲۰۲۱ جامعهٔ بین‌المللی بهائیان با انتشار گزارشی اعلام کرد که طی سال‌های گذشته دولت قطر به صورت سیستماتیک بهائیان را در لیست سیاه خود قرار داده و از این کشور اخراج می‌کند. نمایندهٔ جامعهٔ بین‌المللی بهائیان در سازمان ملل این قبیل اقدام‌ها را به پاکسازی مذهبی تشبیه کرده و گفته‌است که ادامهٔ این سیاست می‌تواند طی چند سال به از بین بردن کل جامعهٔ بهایی در قطر منجر شود.
جامعه بهائی قطر و جامعه جهانی بهائی پیشتر نیز این نگرانی‌های خود را با مقام‌های قطر و همچنین کمیته ملی حقوق بشر این کشور مطرح کرده بودند. در ماه مارس، عدم بهبود اوضاع موجب شد جامعه جهانی بهائی این موضوع را در شورای حقوق بشر سازمان ملل مطرح کند.
فیلم‌شناسی

مستند «جنایت مقدس»، رضا علامه‌زاده.
کتاب‌شناسی

یک‌صد و شصت سال مبارزه با دیانت بهائی (گوشه‌ای از تاریخ اجتماعی-دینی ایران در دوران معاصر)؛ فریدون وهمن؛
پروازها و یادگارها؛ به یاد شهیدان بهائی ایران؛ ماه‌مهر گلستانه.
میرزا علی‌محمد ورقا یزدی و فرزندش روح‌الله ورقا یزدی، در غل و زنجیر که سرانجام، به دلیل روی‌گردانی از دین اسلام، در سال ۱۸۹۶ میلادی سلاخی شدند.
ویران سازی گنبد حظیره‌القدس تهران به تحریک محمدتقی فلسفی و دستور ارتش در زمان محمدرضا پهلوی
آزار بهائیان در ایران - بی‌بی‌سی فارسی
مونا محمودنژاد یکی از بهائیانی بود که پس از انقلاب ۱۳۵۷، در هفده سالگی در ایران، اعدام شد. ده‌ها زن بهائی نیز با او اعدام شدند.
ویران کردن گورستان بهائیان در یزد توسط جمهوری اسلامی
سد سردار

| سد سردار | سد سردار |
| --- | --- |
نام: سد سردار
کشور: ایران
اطلاعات اثر: اطلاعات اثر
نام‌های دیگر: سد قورمیش
کاربری: سد
دیرینگی: دوره قاجار
دورهٔ ساخت اثر: دوره قاجار
اطلاعات ثبتی: اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت: ۲۴۶۲
تاریخ ثبت ملی: ۱۹ مهر ۱۳۷۸
سد سردار یا سد گل سردار مربوط به دوره قاجار بوده و در جاده بوکان به میاندوآب، روستای اوچ‌تپه واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۹ مهر ۱۳۷۸ با شمارهٔ ثبت ۲۴۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
سد سردار در ۴ کیلومتری روستای اوچ‌تپه بوکان قرار دارد و حدوداً از روستای کل‌تپه قورمیش ۱۵۰ متر فاصله دارد. اهالی بوکان، این بنا را از آثار عزیزخان مکری سردار کل در بوکان می‌دانند.
سد گل سردار در روستای قرمیش شهرستان بوکان و منتهی‌الیه جلگهٔ وسیعی قرار دارد که کوهستان عظیم قراول در حد شرقی آن واقع شده‌است.
بنای این سد به دوره ساسانی برمیگردد، سدگل سردار بوکان در معبری به پهنای ۱۸۰ تا ۲۰۰ متر در پایین و ۳۰۰ متر در بالا زده شده و دیوارهٔ آن توسط ۶ پایهٔ مدور بزرگ که به فاصله ۳۰ متری یکدیگر قرار دارد پشتیبانی می‌شود.
ارتفاع این سد در قسمت شمال غربی و بین ۱۰ تا ۱۵ متر است و دهانه و آبریز سد نیز در قسمت غربی همین بخش قرار دارد که بر روی لایه سنگی کوه واقع است.
دریاچه پشت سد به وسعت ۵ کیلومتر در جبههٔ شمالی و بین ۱۰ تا ۱۵ کیلومتر در جبههٔ شرقی-غربی بوده‌است. آب این به مصرف آبیاری و زراعت زمین‌های حاشیهٔ شمالی و شرقی جاده بوکان-میاندوآب زراعت استفاده می‌کنند.
آندره وندویر

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
نام کامل:  André Joseph Philibert Vandewyer
زادروز:  ۲۱ ژوئن ۱۹۰۹
زادگاه:  تیئنان
تاریخ مرگ:  ۲۲ اکتبر ۱۹۹۲ (۸۳ سال)
پست:  دروازه‌بان، مربی
باشگاه‌های جوانان: باشگاه‌های جوانان
۱۹۲۴–۱۹۲۶:  RRC Tirlemont
باشگاه‌های حرفه‌ای*: باشگاه‌های حرفه‌ای*
| سال‌ها |  باشگاه‌ها |  بازی† |  (گل)† |
| ۱۹۲۶–۱۹۳۱ |  RRC Tirlemont |  ۱۱۷ |  (۰) |
| ۱۹۳۱–۱۹۴۳ |  R. Union Saint-Gilloise |  ۱۹۶'"`UNIQ--ref-۰۰۰۰۰۰۰۰-QINU`"' |  (۰) |
| ۱۹۴۳–۱۹۴۵ |  RFC Hannutois |   |   |
| ۱۹۴۵–۱۹۴۶ |  RSC Wasmes [fr] |   |   |
تیم ملی: تیم ملی
| ۱۹۳۳–۱۹۳۴ |  تیم ملی فوتبال بلژیک |  ۵ |  (۰) |
دوران مربیگری: دوران مربیگری
۱۹۴۷–۱۹۵۹:  R. Union Saint-Gilloise
۱۹۵۵–۱۹۵۷:  تیم ملی فوتبال بلژیک
 تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است. :  تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است. 
آندره وندویر (انگلیسی: André Vandewyer; ۲۱ ژوئن ۱۹۰۹ – ۲۲ اکتبر ۱۹۹۲) بازیکن فوتبال اهل بلژیک بود.
وی همچنین در تیم ملی فوتبال بلژیک بازی کرده‌است.
رین اون

رین اون (استونیایی: Rein Aun؛ ۵ اکتبر ۱۹۴۰ – ۱۱ مارس ۱۹۹۵) ورزشکار دو و میدانی اهل استونی بود.
وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۱ مدال نقره شده‌است.
آندریا اسپوزیتو

| اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی |
| --- | --- | --- | --- |
زادروز:  ۱۷ مهٔ ۱۹۸۶ ‏(۳۸ سال)
زادگاه:  گالاتینا
قد:  ۱٫۹۱ متر (۶ فوت ۳ اینچ)*
پست:  مدافع
اطلاعات باشگاهی: اطلاعات باشگاهی
باشگاه کنونی:  باشگاه فوتبال لاتینا
باشگاه‌های جوانان: باشگاه‌های جوانان
۲۰۰۳:  باشگاه فوتبال لچه
باشگاه‌های حرفه‌ای*: باشگاه‌های حرفه‌ای*
| سال‌ها |  باشگاه‌ها |  بازی† |  (گل)† |
| ۲۰۰۴–۲۰۰۹ |  باشگاه فوتبال لچه |  ۴۶ |  (۲) |
| ۲۰۰۶–۲۰۰۷ |  ← Sambenedettese (قرضی) |  ۲۲ |  (۰) |
| ۲۰۰۹–۲۰۱۲ |  باشگاه فوتبال جنوآ |  ۵ |  (۰) |
| ۲۰۱۰ |  ← باشگاه فوتبال لیورنو (قرضی) |  ۳ |  (۰) |
| ۲۰۱۰–۲۰۱۱ |  ← باشگاه فوتبال بولونیا (قرضی) |  ۱۱ |  (۰) |
| ۲۰۱۱–۲۰۱۲ |  ← باشگاه فوتبال لچه (قرضی) |  ۷ |  (۰) |
| ۲۰۱۲–۲۰۱۳ |  باشگاه فوتبال لچه |  ۴۶ |  (۲) |
| ۲۰۱۳–۲۰۱۶ |  باشگاه فوتبال لاتینا |  ۶۴ |  (۱) |
| ۲۰۱۶–۲۰۱۷ |  باشگاه فوتبال ویچنزا ویرتوس |  ۳۵ |  (۱) |
| ۲۰۱۷–۲۰۱۸ |  باشگاه فوتبال چزنا |  ۲۶ |  (۰) |
| ۲۰۱۸–۲۰۲۰ |  باشگاه فوتبال کاتانیا |  ۳۶ |  (۲) |
| ۲۰۲۰– |  باشگاه فوتبال لاتینا |  ۰ |  (۰) |
تیم ملی: تیم ملی
| ۲۰۰۲ |  Italy U17 |  ۱ |  (۰) |
| ۲۰۰۵ |  Italy U19 |  ۲ |  (۰) |
| ۲۰۰۵–۲۰۰۶ |  Italy U20 |  ۳ |  (۰) |
 تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است و آمار به روز شده در تاریخ ۸ مارس ۲۰۲۰. :  تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است و آمار به روز شده در تاریخ ۸ مارس ۲۰۲۰. 
آندریا اسپوزیتو (انگلیسی: Andrea Esposito؛ زادهٔ ۱۷ مهٔ ۱۹۸۶) بازیکن فوتبال اهل ایتالیا است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال لچه، باشگاه فوتبال بولونیا، باشگاه فوتبال لاتینا، باشگاه فوتبال چزنا، باشگاه فوتبال جنوآ، و باشگاه فوتبال لیورنو اشاره کرد.
وی همچنین در تیم‌های ملی فوتبال بازی کرده‌است.
دریاچه جوان شهداد

| دریاچه فصلی جوانِ شهداد | دریاچه فصلی جوانِ شهداد |
| --- | --- |
موقعیت: ایران، کرمان
گونه: دریاچهٔ طبیعی
کشورهای حوضه: ایران
دریاچه شهداد و یا دریاچه جوان یک دریاچه در نزدیکی شهداد در استان کرمان است. از این دریاچه با عنوان معجزه کویر نیز یاد می‌شود. دریاچه شهداد دریاچه‌ای طبیعی است که در اثر طغیان و سیلاب در فروردین ماه سال ۱۳۹۸ به وجود آمد و در آذرماه سال ۱۴۰۱ آخرین قطرات این دریاچه خشک شد.   این دریاچه در منطقه شهداد استان کرمان واقع شده‌است.  این پدیده در دل کویر که حیات در آن به ندرت دیده می‌شود پدیده‌ای نادر است. سرانجام دریاچه جوان‌شهداد در آذر ماه سال ۱۴۰۱ به‌طور کامل خشک شد، اما این دریاچه فصلی می‌باشد و احتمال ابگیری دوباره آن وجود دارد.
دریاچه‌ی جوان شهداد

در سال ۱۳۹۸ سیلاب، جاده شهداد نهبندان را تخریب نمود که بخشی از پیامدهای ناگوار این سیلاب بود. از منظری دیگر که به این سیلاب بنگریم خواهیم دید که در نتیجه آن، دریاچه‌ای در کویر لوت و کلوت شهداد پدیدار شد. پس از پیدایش دریاچه جوان پرنده‌های مهاجر بسیاری به این منطقه جذب شده‌اند. پهنای دریاچه باعث شد که مسیر جاده شهداد به نهبندان که ۴۰ کیلومتر بود بسته شود. بقایای جاده هنوز موجود و تیرهای برق همجنان بابرجا هستند که در میان آب این دریاچه قرار دارند. کلوت‌هایی که سر از آب برآورده‌اند، مانند جزیره‌هایی بسیار زیبا هستند. پیدایش دریاچه علاوه بر آبیاری کویر، این منطقه را تبدیل به یکی از بهترین جاذبه‌های طبیعی ایران کرده‌است. پدید آمدن دریاچه جوان در مجاور گرم‌ترین نقطه جهان، بسیار عجیب است. مانند فضای بومی کرمان حیات چندانی در این منطقه به چشم نمی‌خورد. به بیانی دیگر این تغییرات به شکل زنجیروار سبب تغییر و به‌وجود آمدن اکوسیستمی جدید در این قسمت از کویر شود. نام گذاری این دریاچه توسط دکتر مصطفی جوادی پور مرادی ملقب به کوهسار 
 






    فعال گردشگری و اهل رسانه استان کرمان انجام شده‌است.
پوشش گیاهی و جانوری اطراف دریاچه جوان

پیرامون این دریاچه درختچه‌های گز دیده شده. این گیاهان که به آنها نبکا نیز گفته می‌شود زمانی که رطوبت کافی وجود داشته باشد سر از زمین بیرون می‌آورند. درختچه‌های تاغ و گرامینه نیز از دیگر گیاهان دیده شده اطراف دریاچه‌است. حیواناتی مانند مار، گربه شنی، سنجاقک، گنجشک، عنکبوت، روباه شنی، مارمولک، کاراکال، پرندگان مهاجر و جبیر این منطقه را به عنوان زیستگاه خود انتخاب کرده‌اند.
ویژگی‌های دریاچه جوان

تلفیق کلوت‌های شهداد، بیابان پهناور لوت با سازه‌های زیبا و دریاچه بسیار زیباست. وجود این جاذبه منحصر به فرد موجب شده، کویر لوت تنها مکانی برای کویرنوردان و علاقه مندان به طبیعت کویر نباشد، بلکه گردشگران دیگر نیز به این منطقه روی بیاورند.
ماشین‌ها (فیلم)

| ماشین‌ها | ماشین‌ها |
| --- | --- |
پوستر اکران سینمایی: پوستر اکران سینمایی
کارگردان: جان لستر
تهیه‌کننده: دارلا کی اندرسون
نویسنده: جان لستر جو رنفت دن فولگمن کیل موری فیل لورین یورگن کلوبین
داستان: جان لستر جو رنفت یورگن کلوبین
بازیگران: اوون ویلسون پل نیومن بانی هانت لری د کیبل گای مایکل کیتون تونی شالهوب
موسیقی: رندی نیومن
فیلم‌بردار: جرمی لاسکی
تدوین‌گر: کن اشرتزمن
شرکت تولید: پیکسار
توزیع‌کننده: والت دیزنی پیکچرز
تاریخ‌های انتشار: ۹ ژوئن ۲۰۰۶ (ایالات متحده آمریکا)
مدت زمان: ۱۱۷ دقیقه
کشور: ایالات متحده
زبان: انگلیسی 
هزینهٔ فیلم: ۱۲۰ میلیون دلار
فروش گیشه: ۴۶۲ میلیون دلار
ماشین‌ها یا خودروها (به انگلیسی: Cars) یک پویانمایی رایانه‌ای در ژانر کمدی ورزشی است که توسط استودیوی پویانمایی پیکسار ساخته شده و والت دیزنی آن را منتشر کرده‌است. جان لستر کارگردانی و نویسندگی این فیلم را برعهده دارد. از دیگر نویسندگان این فیلم می‌توان به جو رنفت، دن فوگلمن، کیل موری، فیل لورین و یورگن کلوبین اشاره کرد. اوون ویلسون، پل نیومن، بانی هانت، لری د کیبل گای، مایکل کیتون، جان راتزنبرگر، تونی شالهوب، چیچ مارین، جرج کارلین، جنیفر لوئیس و کاترین هلموند صداپیشگی شخصیت‌های انیمیشن را انجام می‌دهند. ماریو اندرتی، میشائیل شوماخر و جی لنو در نقش‌های خودشان صداپیشگی می‌کنند.
پویانمایی ماشین‌ها در سال ۲۰۰۶ منتشر شد و نامزد دریافت جایزه اسکار بهترین انیمیشن و برنده جایزه آنی و گلدن گلوب بهترین پویانمایی شد. در سال ۲۰۰۸، انستیتوی فیلم آمریکایی، این پویانمایی را در لیست ۱۰ فیلم پویانمایی برتر قرار داد.
دنباله این فیلم با عنوان ماشین‌ها ۲ در سال ۲۰۱۱ و قسمت سوم آن با عنوان ماشین‌ها ۳ در ۱۶ ژوئن ۲۰۱۷ در آمریکا منتشر شد.