stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
استانبول
استراحت و تفریح

بیشتر مکان‌های عمومی برای شنا کردن در شهر در باکرکوی (Bakırköy)، کوچوک چِکمِجه (Küçükçekmece) ساریَر (sarıyer) و تنگه بوآز (Boğaz) یا جزایر استانبول می‌باشند. در بیرون شهر نیز جزایر پرنس (Prens Adaları) دریای مرمر، سیلیوری (Silivri) توزلا (Tuzla) و شیله (Şile) در دریای سیاه وجود دارند که دارای مناظر زیبا و طبیعتی بکر هستند. جزایر پرَنس (Prens Adaları) گروهی از جزایر دریای مرمر، در جنوب کارتال (Kartal) و پَندیک (Pendik) هستند. کاج و سبک نئوکلاسیک کاج سنگی (چوبی) و هنر عصر جدید روش عمارت‌های بزرگ تابستانی عصر عثمانی از قرن‌های نوزدهم و بیستم، کالسکه‌های اسبی (وسایل نقلیه موتوری مجاز به ورود نیستند) برای رفتن به این جزیره‌ها می‌توان از قایق‌ها و اتوبوس‌های دریایی پر سرعت که از ایستگاه‌های متعدد واقع در قسمتهای مختلف شهر پراکنده هستند مانند امینونو و کارتال استفاده کرد. ۹ جزیره، در ۴ منطقه قرار گرفته‌اند که بزرگ‌ترین آنها بویوک آدا است.
شیله نیز یک منطقه ساحلی و مشهور ترکیه در دریای سیاه است که در ۵۰ کیلومتری استانبول قرار دارد. همچنین کیلیوس با ساحلی شنی و آرام است که از در قسمت شمالی اروپایی بوسفروس در دریای سیاه و در منطقه سارییر قرار گرفته است. این منطقه محل خوبی برای شنا کردن است و در سال‌های گذشته در میان ساکنان استانبول به عنوان مکانی برای گردش عمومی شناخته شده است. کیلیوس یک پارک ساحلی همراه با رستوران‌ها نیز می‌باشد.
مجله «نیوزویک» اخیراً استانبول را شهر متصل‌کننده اروپا نامیده است.
بعد از چند دهه از سعی در رسیدن شرقی، افتخارات استانبول در کشف مجدد از یک شناخت مدرن و جدید بود، قسمت اروپایی آن از سردترین شهرها در دنیا بوده است. زیبایی‌های زیادی وجود دارد، هنوزه شهر هوای ابری همراه با بازارها، کلیساهای روم شرقی و عمارات عثمانی را دارا می‌باشد. استانبول دارای مراکز خرید متعددی می‌باشد. یکی از این بازارهای بسیار قدیمی، بازار بزرگ استانبول می‌باشد که در سال ۱۴۶۱ ساخته شده است و در میان بزرگ‌ترین و قدیمی‌ترین بازارهای جهانی جای دارد. بازار محمد پاشا نیز بازار روباز بزرگی بین بازار بزرگ و بازار مصری است که از سال ۱۶۶۰ بازار بزرگ ادویه استانبول می‌باشد.
علاوه بر این مراکز خرید سنتی، مراکز خرید بزرگ و مدرنی نیز در استانبول ساخته شده‌اند، به عنوان مثال مرکز خرید جواهر که در سال ۲۰۰۵ و در منطقه شیشلی افتتاح شده است یا مرکز خرید ایستینیه پارک İstinye Park tr:İstinye Park که در سال ۲۰۰۷ افتتاح شده اشاره کرد که در آن بزرگ‌ترین برندهای لاکچری دنیا شعبه دارند. در خیابان‌ها و کوچه پس کوچه‌های استانبول نیز انواع رستوران‌ها و کافه‌ها برای هر سلیقه ای وجود دارد. اما اکثر رستورانهایی که در آن‌ها غذاهای بین‌المللی سرو می‌کنند در مناطق بی اغلو، بشیکتاش، شیشلی و کادیکوی قرار دارند.
یکی از معروف‌ترین خیابان‌های استانبول، خیابان استقلال ISTIKLAL می‌باشد که در قسمت جنوبی میدان تکسیم قرار گرفته است و در آن انواع فروشگاه‌ها با برندهای بین‌المللی و ترک، رستوران‌ها و کلاب‌های متنوعی وجود دارد و یکی از تفریحات گردشگران در استانبول، قدم زدن در این خیابان و صرف غذا و نوشیدنی در رستوران‌ها و کافه‌های آن می‌باشد.
جمعیت‌شناسی

استانبول در طول تاریخ یک شهر جهانی بوده است، اما از اواخر دوره عثمانی بیشتر یکنواخت شده است. قومیت مختلفی در این شهر زندگی می‌کنند بر اساس داده‌های یک نظرسنجی، ۷۸ درصد از شرکت کنندگان در سن رای دادن در استانبول هویت قومی خود را ترک اعلام کردند. هر چندبرخی منابع جمعیت کردها در استانبول را بالا ۵میلیون تخمین می‌زنند اما با بر اساس یک نظر سنجی جمعیت کردها حدود ۲ میلیون نفرتخمین زده می شودو یکی از بزرگ‌ترین اقلیت‌های قومی استانبول را تشکیل می‌دهند و بعد از ترک‌ها بزرگ‌ترین گروه در میان شهروندان استانبول هستند. بر اساس یک نظر سنجی توسط مؤسسه KONDA در سال ۲۰۱۹، کردها حدود ۱۰ درصد از کل جمعیت استانبول را تشکیل می‌دادند.
| گروه‌های قومی در میان شهروندان ترکیه در استانبول (۲۰۱۹ KONDA survey) | گروه‌های قومی در میان شهروندان ترکیه در استانبول (۲۰۱۹ KONDA survey) | گروه‌های قومی در میان شهروندان ترکیه در استانبول (۲۰۱۹ KONDA survey) | گروه‌های قومی در میان شهروندان ترکیه در استانبول (۲۰۱۹ KONDA survey) | گروه‌های قومی در میان شهروندان ترکیه در استانبول (۲۰۱۹ KONDA survey) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ترک | ترک |   | ۷۸٪ | ۷۸٪ |
| کرد | کرد |   | ۱۷٪ | ۱۷٪ |
| عرب | عرب |   | ۱٪ | ۱٪ |
| سایر | سایر |   | ۳٪ | ۳٪ |
ریشه شهرنشینی استانبول توسط بسیاری از جوامع شکل گرفته است. اغلب جمعیت استانبول را ترکان استانبولی و بیشتر مذهب جمعیت اسلام است. اقلیت‌های مذهبی عبارت‌اند از کلیسای مسیحیان شرقی ارتدکس، کلیسای وابسته به پاپ ارمنیان مسیحی (ارامنه) و یهودیان سفاردی در دهکده‌های کوچک استانبول، ارمنیان، یهودیان و یونیان ساکن هستند.
در برخی از قسمت‌ها مانند کوزگونجوک یک کلیسای ارمنیان بعد از یک کنیسه یهودیان وجود دارد و در بخش‌های دیگر جاده یک کلیسای ارتدکس یونان در نزدیکی یک مسجد به چشم می‌خورد. جایگاه رئیس قسطنطنیه، رهبر روحانی و معنوی کلیسای ارتدکس قسطنطنیه در استانبول است. همچنین براساس آن جا، اسقف اعظم جامعه ترکیه (کلیسای شرقی ارتدکس)، یک اسقف اعظم کلیسای ارمنیان وابسته به پاپ و ترکیه بزرگ در آن جا یعنی استانبول می‌باشد.
شهر به صورت سنتی، جایگاه رئیس جهانی است، برای بیشتر کلیساهای ارتدکس و اسقف اعظم ارامنه مانند اسقف اعظم جامعه ارتدکس ترکیه همین‌طور است. اقلیت‌های یونانی و ارمنی بعد از تغییرات جنگ جهانی اول که به تبعیض و تفرقه و سرکوب دایمی منجر گردید هنوز در استانبول زندگی می‌کنند. در سال ۱۹۴۲ یک مالیات ویژه تعیین شده بود. در سال ۱۹۶۴ تمام یونانی‌ها (در حدود ۰۰۰/۱۰۰ نفر) بدون شهروند شدن ترکیه از ترکیه برگردانده شدند. امروزه بیشتر یونانی‌های ترکی و ارامنه در استانبول یا در نزدیکی استانبول زندگی می‌کنند.
رشد جمعیت

جمعیت شهرهای بزرگی در طول ۲۵ سال بین سال‌های ۱۹۸۰ و ۲۰۰۵ بیشتر از ۳ برابر شده است. ۶۵ درصد از تمام استانبولی‌ها در بخش اروپایی و نزدیک به ۳۵ درصد در بخش آسیایی زندگی می‌کنند.
در سال ۱۹۱۴ افزایش جمعیت با تکان و لرزش بیش از ۵۰ درصدی با توجه به مطالعات برآورده شده است. تعداد زیادی از سال ۱۹۲۷ تا سال ۲۰۰۰ مورد سرشماری و آمار قرار گرفته‌اند. تعداد زیادی از سال ۲۰۰۵ و ۲۰۰۶ براساس محاسبات پیش‌بینی شده‌اند. جمعیت استانبول بین سال‌های ۱۹۸۰ و ۱۹۸۵ به ۲ برابر رسید. و در حال حاضر جمعیت کلانشهری استانبول حدود ۱۸٫۹ میلیون نفر است.
مذهب

اکثریت قریب به اتفاق مردم در سراسر ترکیه و در استانبول، مسلمان، و به‌طور خاص اهل سنت هستند. بسیاری از سنی‌ها به دنبال مکتب حنفی از تفکر اسلامی هستند، اگر چه حدود ۱۵ درصد از اهل سنت ترکیه به ویژه کردهای شرق فرات از فقه شافعی پیروی می‌کنند. بزرگ‌ترین مذهب غیر سنی مسلمان ترکیه علویان با بیش از ۷٬۵ میلیون نفر جمعیت در ترکیه هستند که یک سوم از همه علویان ترکیه در استانبول زندگی می‌کنند.
مذهب > مساجد استانبول

شهر تاریخی استانبول مساجد باشکوهی را در دل خود جا داده است که ساختار آن‌ها باورها و معماری دوره‌های مختلف تاریخی را که بر این شهر حکومت می‌کردند، به نمایش می‌گذارند.
تقریباً تمام مساجد سلطنتی استانبول که به فرمان سلطان‌ها در دورهٔ حکومت عثمانی ساخته شده‌اند معماری مشترکی دارند و شامل گنبد، محراب، مناره و حیاط هستند و همچنین مجموعهٔ مسجد که آن را کلیه می‌نامند. کلیه‌ها شامل مرکزی برای مداوای بیماران بودند که آن را «دارالشفا» می‌نامیدند و همچنین حمام عمومی، کاروان‌سرا، مطبخ، مدرسه و دارالقرآن. این مراکز به اقتضای نیازهای مذهبی و فرهنگی شکل گرفته بودند.
مسجد سلیمانیه، مسجد آبی و مسجد جدید از جمله مساجد زیبای این شهر توریست پسند هستند که هر ساله با استقبال گستردهٔ گردشگران روبه‌رو می‌شوند.
مذهب > مساجد استانبول > مسجد ایاصوفیه

ایاصوفیه در سال ۳۶۰ به عنوان کلیسای بزرگ ساخته شد و در طی سال‌ها دستخوش تغییراتی شد تا در تاریخ ۱۴۵۳ به دستور سلطان عثمانی به مسجد تبدیل و تا تاریخ ۱۹۳۱ مسجد باقی ماند. در سال ۱۹۳۱ به دلیل معماری غنی و تاریخی و تاریخ نهفته در بنا، ایاصوفیه به دستور آتاترک به موزه تبدیل شد.
مذهب > مساجد استانبول > مسجد سلیمانیه

همان‌طور که از نام آن برمی‌آید مسجد سلیمانیه به دستور سلطان سلیمان معروف به سلیمان محتشم و به دست معمار سلطنتی نامدار «معمار سینان» بنا شد. این مسجد بین سال‌های ۱۵۵۰ تا ۱۵۵۷ میلادی بنا شد و هنوز هم قسمت‌های زیادی از مجموعهٔ آن سالم مانده‌اند و بخش‌هایی مثل حمام ترکی سلیمانیه قابل استفاده هستند.
از قسمت‌های خاص این مسجد که برای گردشگران جذابیت بالایی دارد قبرستان مسجد است که مقبرهٔ سلطان سلیمان و همسرش خرم سلطان در آن قرار دارد. این مسجد روی تپهٔ سوم از هفت تپهٔ استانبول بنا شده و دید زیبایی از شهر را به گردشگران می‌دهد.
مذهب > مساجد استانبول > مسجد اورتاکوی

مسجدی زیباست که در قرن ۱۸ ام توسط آقا محمود، داماد وزیر بزرگ ابراهیم پاشا، تنها کمی آنطرف تر از پل بسفر بنا شد.
مذهب > مساجد استانبول > مسجد آبی

مسجد سلطان احمد که آن را به نام مسجد آبی می‌شناسند یکی از زیباترین مسجدهای استانبول است که در فصل‌های پرگردشگر، گردشگران برای بازدید از آن در صف‌های طولانی منتظر می‌مانند. مسجد آبی ترکیبی از عناصر معماری دورهٔ بیزانس و عثمانی را به نمایش می‌گذارد و نورپردازی خیره‌کنندهٔ آن در شب این مسجد را یکی از سوژه‌های پر طرفدار برای عکاسی می‌کند. مسجد سلطان احمد پس از گذشت سال‌ها یک مسجد فعال است و برای عبادت مورد استفاد قرار می‌گیرد. از شاخصه‌های این مسجد گنبد بزرگ به ارتفاع ۴۵ متر آن است که به انضمام ۴ منارهٔ آن نمای زیبایی می‌سازد. کاشی‌کاری‌های هنرمندانه، خوشنویسی‌های داخل گنبد و نقاشی‌های مسجد آبی بسیار معروف هستند.
مذهب > مساجد استانبول > مسجد جدید

مسجد جدید علی‌رغم نامی که دارد مسجدی ۴۰۰ ساله است که به دستور صفیه والده سلطان، مادر سلطان محمد سوم ساخت آن آغاز شد اما اتمام و تکمیل بنای مسجد تا ۶ والده سلطان دیگر به درازا کشید.
این مسجد میزبان ۶۶ گنبد بزرگ و کوچک است و در قسمت شاخ طلایی استانبول قرار دارد.
مذهب > مساجد استانبول > مسجد رستم پاشا

این مسجد در بین سال‌های ۱۵۶۱ الی ۱۵۶۳ به وسیله ثروت وقفی خود رستم پاشا ساخته شد. این مسجد نمونه‌ای مهم و شناخته شده از سرامیک کاری ایزنیک در استانبول می‌باشد و در واقع سرامیک کاری ایزنیک امضای معماری و تزئین عثمانی و بازگوی سیاست، تاریخ و داستان‌های دوره سلاطین عثمانی است.
مذهب > مساجد استانبول > مسجد چاملیجا

این مسجد که ساخت آن از سال ۲۰۱۳ و به‌دستور اردوغان در ارتفاعات محله چاملیجا در منطقه اوسکودار بخش آسیایی استانبول شروع شد و در سال ۲۰۱۹ به اتمام رسید. چاملیجا بزرگ‌ترین مسجد ترکیه به‌شمار می‌رود که با داشتن ۵ مناره و ۵۷ هزار و ۵۰۰ متر مربع مساحت، گنجایش ۶۳ هزار نفر را در خود دارد.
مجموعه مسجد همچنین شامل یک موزه، یک گالری هنری، یک کتابخانه، یک سالن کنفرانس برای ۱۰۰۰ نفر، ۸ کارگاه هنری و یک پارکینگ برای ۳۵۰۰ اتومبیل است.
اقتصاد

استانبول همیشه مرکز زندگی اقتصادی کشور بوده است که این به خاطر موقعیت اتصالی بین‌المللی راه‌های مرزی زمینی و دریایی می‌باشد. آن تقریباً ۲۰ درصد از کار صنعتی ترکیه و ۳۸ درصد از فضای کاری صنعتی ترکیه را شامل می‌شود. به‌علاوه ۵۵ درصد از تولیدات این شهر ترکیه از تجارت و دادوستد و ۴۵ درصد از دادوستد کشور از عمده فروشی و ۲/۲۱ درصد تولیدات ترکیه از فراورده‌های انبوه ملی به‌دست می‌آید. ۴۰ درصد از مالیات‌های جمع‌آوری شده در ترکیه و ۵/۲۷ درصد از محصولات ملی ترکیه است. تا سال ۱۹۸۰، تولید ناخالص ملی (GDP) استانبول به‌طور میانگین در یک سال ۵ درصد رشد داشته است.
دراواخر دهه سال ۱۹۹۰ اقتصاد ترکیه و استانبول به‌طور خاص دچار دو شوک مهم و اساسی شد. اول، بحران اقتصادی آسیایی بین ژوئیه ۱۹۹۷ و شروع سال ۱۹۹۸، بحران روسیه بین اوت ۱۹۹۸ و اواسط ۱۹۹۹ اثرات منفی در تمام قسمت‌های اقتصادی داشت به خصوص در میان صادرات، بر این اساس، یک شکل‌گیری جدید و مجدد اقتصادی استانبول در شروع و اواسط ۱۹۹۹ مشاهده شد.
زمین لرزه‌ای که مرکز آن در کجاالی (Kocaeli) بود در ۱۷ اوت ۱۹۹۹، با دومین شوک بزرگ اقتصادی برای شهر از شرق بعد از بحران موجود در روسیه ترکیب شد.
بخشی از کاهش نیروی انسانی و سرمایه به علت بلای طبیعی، یک کاهش در GDP حدوداً ۲ درصدی بوده است. با وجود این رکود اقتصادی، اقتصاد استانبول در سال‌های اخیر بهبودی یافته است. امروزه استانبول مرکز صنعتی ترکیه است. بسیاری از نقشه‌ها و طرح‌های تولیدی اصلی در شهر متمرکز شده است. استانبول و ایالات اطراف آن کتان، میوه، روغن زیتون، ابریشم و تنباکو تولید می‌کنند. فراورده‌های غذایی، تولید منسوجات، محصولات روغنی، مواد لاستیکی و فلزی، چرم، مواد شیمیایی، الکترونیکی، شیشه‌ای، ماشینی، کاغذ و محصولات کاغذی و نوشیدنی‌های الکلی از تولیدات صنعتی مهم شهر می‌باشند.
چشم‌انداز اصلی دیگر از اقتصاد استانبول (Tourism) گردشگری و جهانگردی است. هزاران هتل و صنعت‌های دیگر مرتبط با جهانگردی در استانبول وجود دارد که به گردشگران و بازدیدکنندگان به‌طور حرفه‌ای خدمت می‌کنند.
کفاف صابون‌های میوه‌ای ویتامینه ترکیه شهرتی جهانی دارند.
ترابری > راه‌آهن

شهر استانبول شاهراه ارتباطی بین نواحی مختلف دنیا است و جاده‌های بین‌المللی فراوانی از این شهر عبور می‌کنند.
ایستگاه سیرکِجی (Sirkeci)، آخرین توقف‌گاه یا ایستگاه برای تمام راه‌آهن‌ها در سمت اروپایی است. فقط یک مسافت طولانی روزانه پیموده می‌شود (به بخارست). دورتر از بوسفوروس در ایستگاه حیدرپاشا راه‌ها چندین برابر در طی روز به آنکارا سفر می‌کنند و کمتر از مقصدهای دیگری در آناتولی عبور می‌کنند. در حال حاضر ۲ ایستگاه وجود دارد که توسط گذرگاه بوسفوروس متصل می‌شود. پروژه مارمارای سرانجام به سیستم ریلی با یک ایستگاه تبادل‌کننده متصل خواهد شد که همچنین با سیستم مترو هم در ارتباط خواهد بود.
E5, E۹۰ و آزادراه حمل و نقل و ترانزیت اروپایی (TEM) سه جاده اصلی هستند که از مرز اروپایی به ترکیه و از قسمت مرز درون‌شهری به شرق می‌رسد. آزادراه ویژه نزدیک استانبول به خوبی گسترش یافته است و به‌طور دائم در حال گسترش و توسعه یافتن است. آزادراه به آنکارا و ادرینه می‌رسد. همچنین ۲ شاه‌راه دور شهر وجود دارد. قدیمی تر آن E۵ نامیده می‌شود که اغلب اوقات برای ترافیک درون شهر مورد استفاده قرار می‌گیرد، در صورتی‌که اخیراً بیشتر TEM بزرگراهی است که اغلب توسط ترافیک درون‌شهری یا بین قاره‌ای استفاده می‌شود.
پل بسفر و پل سلطان محمد فاتح نسبتاً (به‌طور نسبی)، برای این ۲ بزرگراه، گذرگاه تنگه بوسفروس را فراهم می‌کنند.
ترابری > ترابری هوایی

استانبول ۲ فرودگاه بین‌المللی دارد: بزرگ‌ترین فرودگاه، فرودگاه بین‌المللی استانبول در غربی‌ترین منطقه استانبول و در نزدیکی منطقه ینی کوی و در مجاورت دریای سیاه در زمینی به وسعت ۷۶٫۵ کیلومتر واقع شده است و از سال ۲۰۱۸ شروع بکار کرده است. فرودگاه بخش آسیایی استانبول نیز، فرودگاه بین‌المللی صبیحه گوکچن در ۲۰ کیلومتری شرقی از طرف آسیایی و ۴۵ کیلومتری شرقی اروپایی مرکز شهر قرار گرفته است.
ترابری > مترو

متروی استانبول در سال ۱۹۸۹ تأسیس شده و هم‌اکنون دارای ۹ خط و ۷۳ ایستگاه می‌باشد که تا فرودگاه نیز امتداد پیدا کرده‌اند. همچنین متروی قدیمی و کوچک استانبول با نام تونل در سال ۱۸۷۵ با دو ایستگاه ساخته شده بوده.
ترابری > تراموا

تراموا استانبول یکی از سیستم‌های ترابری داخلی شهری در استانبول است که دارای دو خط و ۵۳ ایستگاه می‌باشد که بیشتر در مناطق فاتیح و امینونو فعالیت می‌کنند.
ترابری > کشتیرانی

قسمتی از استانبول در کشور از اهمیت بیشتری برخوردار است. بخش قدیمی در Golden Horn (شاخ طلایی) یا همان خلیج (Haliç) به‌طور عمده برای کشتیرانی خصوصی به‌کار گرفته می‌شود. سرویس‌های معینی به خوبی سفرهای دریایی در چند قسمت وجود دارد مانند: پیرئوس، یونان؛ دوبروونیک، کرواسی؛ ونیز، ناپل، ایتالیا؛ مارسی، فرانسه؛ حیفا، اسرائیل در دریای مدیترانه و همچنین اودسا، اوکراین در دریای سیاه.
فوتبال

استانبول چند تیم فوتبال خانگی دارد، در میان این تیم‌ها، ۳ تقسیم‌بندی اصلی وجود دارد:
فنرباغچه، گالاتاسرای و بشیکتاش.
فنرباغچه از سال ۱۹۷۰ تا سال ۱۹۵۹، ۱۶ بار مسابقه ملی داشته است. بازی‌های خانگی باشگاه‌های ورزشی در ورزشگاه شوکرو سراج اغلو در کادیکوی انجام می‌شود. ظرفیت و گنجایش این ورزشگاه ۵۲٫۵۰۰ تماشاگر می‌باشد. کریستوف دام اولین مربی و سرپرست از طرف اتحادیه ترکیه بوده است که از ابتدای تابستان سال ۲۰۰۳ تا انتهای فصل
۲۰۰۶–۲۰۰۵ سرپرستی تیم را عهده‌دار بوده است. فنرباغچه توسط زیکو تا ماه ژوئیه سال ۲۰۰۶ سرپرستی شده است. بیشتر بازیکنان فنرباغچه مشهور و شناخته شده هستند، مانند استفان آپیاه، ماتیاس کژمان، و بازیکن میانی برزیلی الکساندرو دی سوزا.
گالاتاسرای از سال ۱۹۰۵ تا سال ۱۹۵۹، ۱۶ بار مسابقه ملی داشته است و برنده جام یوفا و سوپر جام یوفا در سال ۲۰۰۰ بوده است. آن‌ها در ورزشگاه عالی ترک تلکام آرنا تلکام  بازی می‌کنند که ۵۲٫۶۵۲ نیمکت و صندلی گنجایش دارد.
بشیکتاش قدیمی‌ترین انجمن و اتحادیه ورزش‌های ترکیه است (۱۹۰۳) که ۱۲ مسابقه ملی داشته است. بشیکتاش به‌طور مجموع شامل فدراسیون ترکیه است که برای ۲ فصل در سال‌های ۱۹۵۷ و ۱۹۵۸ بازی کرده است. بشیکتاش در هر دو سال برنده شد. بازی‌های خانگی در ورزشگاه اینونو برگزار می‌گردد. این ورزشگاه ۳۲٫۰۰۰ نفر ظرفیت دارد.
ایستانبول سپور چهارمین باشگاه ورزشی بزرگ استانبول می‌باشد (۱۹۲۶). در حال حاضر در دومین بخش بازی می‌کند. با اینکه در نام او استانبول وجود دارد، این تیم طرفداران زیادی در استانبول ندارد درست برخلاف فنرباغچه، گالاتاسرای و بشیکتاش. بازی‌های خانگی این تیم در ورزشگاه گونگورن برگزار می‌شود. این ورزشگاه ۱۰٫۵۰۰ نفر ظرفیت دارد.
شهرهای خواهرخوانده

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|   ایران-تبریز   ایران-اصفهان   قزاقستان-آلماتی   اردن-امان   آذربایجان-باکو   اسپانیا-بارسلونا   آلمان-برلین   مجارستان-بوداپست   آرژانتین-بوینس آیرس   کره جنوبی-بوسان   مصر-قاهره   ونزوئلا-کاراکاس   بنگلادش-چیتاگونگ   آلمان-کلن   رومانی-کنستانتا |   امارات متحده عربی-دبی   آلبانی-دورس   ایتالیا-فلورانس   سوئد-استکهلم   فرانسه-استراسبورگ   گرجستان-تفلیس   ایتالیا-ونیز   لهستان-ورشو  -جمهوری خلق چین-جی آن   کوبا-هاوانا   ایالات متحده-هوستون   اندونزی-جاکارتا   مالزی-جوهر بهرو   افغانستان-کابل   روسیه-کازان |   سودان-خارطوم   پاکستان-لاهور   ترکمنستان-مرو   اوکراین-اودسا   قرقیزستان-اوش   بلغارستان-پلاودیف   جمهوری چک-پراگ   مراکش-رباط   برزیل-ریو دوژانیرو   بوسنی و هرزگوین-سارایوو   ازبکستان-سمرقند   چین-شانگهای   ژاپن-شیمونوساکی   مقدونیه-اسکوپیه   روسیه-سن پترزبورگ |
مسجدهای تاریخی استانبول

ایاصوفیه که پیش از جمهوریت مسجد ایاصوفیه بوده است.
مسجد سلطان احمد یا مسجد آبی.
مسجد فاتح
مسجد سلیمانیه
مسجد بایزید
استانبولی‌های سرشناس

اورهان پاموک
بولنت اجویت
تانسو چیلر
رجب طیب اردوغان
عزیز نسین
ابراهیم متفرقه
اکرم امام اوغلو
صلاح الدین دمیرتاش
اوزگور اوزل
تعدادی از جاذبه‌های گردشگری استانبول

موزه ایاصوفیا
کاخ دلمه‌باغچه
مسجد سلطان احمد
برج دختر
مینیاترک
تنگه بسفر
روملی حصار
یدی کوله (هفت برج)
برج گالاتا
کاخ توپکاپی
کاخ بیلر بی
کاخ چراغان
تپه‌های چاملیجا (بام استانبول)
برج چاملیجا
جزیره بیوک آدا (یا پرنسس)
موزه هنرهای اسلامی ترکیه
موزه باستان‌شناسی استانبول
موزه فرش ترکیه
بازار بزرگ استانبول (کاپالی چارشی)
میسیر چارشیسی (بازار ادویه)
موزه موزاییک واقع در بازار پشت ایاصوفیه
پارک آبی آکوا دلفین استانبول
امنیت در شهر استانبول

بخش عمده درآمد کشور ترکیه از صنعت گردشگری و توریست است و همین موضوع باعث شده شرایط مناسبی برای توریست‌ها از جهت امنیت و امکانات فراهم گردد.
برقراری امنیت در شهرهای توریستی یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های هر کشوری است که ترکیه نیز توانسته در این مورد موفقیت نسبی داشته باشد. البته حوادث تروریستی چند سال اخیر کمی گردشگران را نگران کرده اما تأثیر بلندمدت در میزان گردشگران این شهر نداشته است.
نگارخانه

چشم‌انداز شاخ زرین
مسجد سلطان احمد
مسجد ایاصوفیه
مسجد دولمه‌باغچه
تنگه بسفر از روی پل بسفر
نمایی از بیوک آدا (یکی از جزایر استانبول)
کاخ دلمه‌باغچه
کاخ توپ‌قاپی
دروازه همایون کاخ توپ‌قاپی
دانشگاه بغازیچی (بسفر)
نمایی از مرغ دریایی؛ که در پس‌زمینه آن جزیره بورگازآدا دیده می‌شود.
نمایی از برج دختر در یک جزیره دور از ساحل آسیایی در ورودی جنوبی تنگه بسفر در استانبول
دستخط مربوط به دوره عثمانی که در آن نام شهر به صورت استانبول آمده است.
تصویر یک هنرمند از قسطنطنیه
فتح استانبول به دست سلطان محمد فاتح
خیابان استقلال، استانبول
تصویر ماهواره‌ای از استانبول و بسفر
محله‌های شهر استانبول.
تنگه بسفر
چشم‌اندازی از خلیج موسوم به شاخ طلایی
پارکی در شهر استانبول
کلیسای سنت آنتونی پادوا
مسجد سلطان احمد
ایا_صوفیه
مسجد اورتاکوی
خیابان بویوکدره
قطار برقی استانبول
نقشه حمل و نقل ریلی استانبول
متروی استانبول
ورزشگاه المپیک آتاترک
افسانه زلدا: اوکارینای زمان

| افسانه زلدا: اوکارینای زمان | افسانه زلدا: اوکارینای زمان |
| --- | --- |
جلد نسخه آمریکایی شمالی: جلد نسخه آمریکایی شمالی
توسعه‌دهنده(ها): نینتندو ای‌اِی‌دی
ناشر(ها): نینتندو
کارگردان(ـان): تورو اوساوا یوئیچی یامادا اِئیجی آئونوما یوشیاکی کوئیزومی توشیو ایواواکی
تهیه‌کننده(ها): شیگرو میاموتو
برنامه‌نویس(ـان): کنزو هایاکاوا توشیو ایواواکی
هنرمند(ان): یوشیاکی کوئیزومی یوسوکه ناکانو
نویسنده(ها): تورو اوساوا کنسوکه تانابه یوشیاکی کوئیزومی
آهنگساز(ان): کوجی کوندو
سری: افسانه زلدا
سکو(ها): نینتندو ۶۴ گیم‌کیوب آی‌کیو پلیر
تاریخ(های) انتشار:  ۲۱ نوامبر، ۱۹۹۸  نینتندو ۶۴   JP: ۲۱ نوامبر، ۱۹۹۸ آمریکای شمالی: ۲۳ نوامبر، ۱۹۹۸ اروپا: ۱۱ دسامبر، ۱۹۹۸ استرالزی: ۱۸ دسامبر، ۱۹۹۸   گیم‌کیوب   JP: ۲۸ نوامبر، ۲۰۰۲ آمریکای شمالی: ۱۸ فوریه، ۲۰۰۳ منطقه پال: ۳ مه، ۲۰۰۳   آی‌کیو پلیر   CHN: ۱۸ نوامبر، ۲۰۰۳  
ژانر(ها): اکشن-ماجراجویی
حالت(ها): تک‌نفره
افسانه زلدا: اوکارینای زمان (به انگلیسی: The Legend of Zelda: Ocarina of Time) یک بازی ویدئویی در سبک اکشن-ماجراجویی محصول سال ۱۹۹۸ است که توسط بخش نینتندو ای‌اِی‌دی شرکت نینتندو برای کنسول بازی نینتندو ۶۴ ساخته شده است. این بازی در ۲۱ نوامبر ۱۹۹۸ در ژاپن، در ۲۳ نوامبر هم در آمریکای شمالی و در ۱۱ دسامبر همان سال در اروپا منتشر شد. این بازی در ابتدا برای دستگاه نینتندو ۶۴ ساخته شده بود، اما در عوض بر روی کارتریج ۲۵۶ مگابیتی (۳۲ مگابایت حجم) منتشر شد که این نوع کارتریج، از نظر حجم، حجیم‌ترین کارتریجی بود که نینتندو در آن هنگام تولید کرده بود.
این بازی توانست بالاترین نمره متا یعنی ۹۹ را بدست آورد.
بازی اوکارینای زمان، پنجمین بازی از مجموعه بازی‌های افسانه زلدا و اولین بازی این سری بود که به صورت سه‌بعدی منتشر می‌شد. ۱۸ ماه پس از انتشار این بازی، یک بازی دیگر از این سری تحت عنوان افسانه زلدا: نقاب ماژورا منتشر شد که از نظر داستانی ادامهٔ اوکارینای زمان محسوب می‌شد. بازیکن در این بازی، قهرمان سری بازی‌های زلدا، لینک را در سرزمینی به نام Hyrule کنترل می‌کند. لینک سفری برای نابود کردن گانوندورف، پادشاه قبیله Gerudo را آغاز می‌کند تا به او اجازه ندهد تا به نیروی سه‌زور دست پیدا کند که این نیرو، به صاحبش این اختیار را می‌دهد تا هر آرزویی که دارد را برآورده کند.
گائتانو آرونیکا

| گائتانو آرونیکا | گائتانو آرونیکا |
| --- | --- |
زادهٔ: ۳۰ سپتامبر ۱۹۶۳ ‏(۶۱ سال) آگریجنتو، سیسیل، ایتالیا
ملیت: ایتالیایی
گائتانو آرونیکا (ایتالیایی: Gaetano Aronica؛ زادهٔ ۳۰ سپتامبر ۱۹۶۳) بازیگر اهل ایتالیا است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است، می‌توان به مالنا، باریا و بربرها اشاره کرد.
پی زد ال.۲۶

| پی زد ال>  ۲۶ | پی زد ال>  ۲۶ |
| --- | --- |
کاربری: ورزشی
تولیدکننده: PZL
نخستین پرواز: ۱۹۳۴
معرفی‌شده در: ۱۹۳۴
بازنشستگی: ۱۹۳۹
کاربر اصلی: Polish civilian aviation
ساخته‌شده: ۱۹۳۴
تعداد ساخته‌شده: ۵
پی زد ال. ۲۶ (به انگلیسی: PZL.26) یک هواگرد از نوع ورزشی ساخت شرکت PZL است. هواگرد پی زد ال. ۲۶ نخستین پروازش را در ۱۹۳۴ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۴ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۳۴ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۵ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.
نان و شعر

| نان و شعر | نان و شعر |
| --- | --- |
کارگردان: کیومرث پوراحمد
تهیه‌کننده: وحید نیکخواه‌آزاد فرشته طائرپور
نویسنده: کیومرث پوراحمد
بازیگران: پروین‌دخت یزدانیان مهدی باقربیگی جمشید صدری محمدعلی میانداری آسیه کلانی  محسن ملکی  محمد اعتزازی
فیلم‌بردار: پرویز ملک‌زاده
تدوین‌گر: کیومرث پوراحمد
شرکت تولید: خانه ادبيات و هنر كودكان و نوجوانان
توزیع‌کننده: فیلم روز
تاریخ‌های انتشار: ۱۳۷۲
مدت زمان: ۹۳ دقیقه
کشور: ایران
زبان: فارسی 
نان و شعر فیلمی به کارگردانی  و نویسندگی کیومرث پوراحمد محصول سال ۱۳۷۲ است. این فیلم بر اساس داستانی از مجموعه قصه های مجید، نوشته هوشنگ مرادی کرمانی ساخته شده است.
خلاصه داستان

«مجید» که در نانوایی کار می‌کند، شعر می‌سراید و شعرهایش را برای چاپ به مجله‌ها می‌فرستد. او تصادفاً چند صفحه از رمان «بینوایان» هوگو را به دست می‌آورد و برای تهیهٔ خود کتاب به کتابخانه می‌رود. اما مسئولان کتابخانه به این دلیل که مجید عضو کتابخانه نیست کتاب را به او امانت نمی‌دهند. مجید یکی از کتاب‌های شوهر خواهرش آقاکمال را به کتابخانه می‌برد و با کتاب «بینوایان» عوض می‌کند، غافل از آن که لای کتاب آقاکمال یک چک ۶۳۵ هزارتومانی است. یک کارگردان تلویزیون کتاب را به امانت می‌گیرد، و مجید به دنبال کارگردان به محل فیلمبرداری می‌رود و کتاب را به دست می‌آورد، اما چک را نمی‌یابد. مجید از بیم توبیخ و تنبیه، دو شب در نانوایی می‌خوابد و سپس همراه بی بی به خانهٔ کارگردان می‌رود؛ اما باز به چک دست پیدا نمی‌کند. در این اثنا عکس و شعر مجید در مجله‌ای چاپ می‌شود و او که سر از پا نمی‌شناسد موضوع را با بی بی در میان می‌گذارد، اما بی بی او را شماتت می‌کند، مجید به انجمن شاعران شهر راه می‌یابد و یکی از شعرهایش را در انجمن می‌خواند. مجید و شعرش مورد توجه قرار می‌گیرد، و کارگردان که برای فیلمبرداری به انجمن آمده چک را به مجید بازمی‌گرداند و مجید چک را به آقاکمال تحویل می‌دهد و بی بی با مهربانی از مجید استقبال می‌کند.
بازیگران

پروین‌دخت یزدانیان
مهدی باقربیگی
جمشید صدری
محمدعلی میانداری
آسیه کلانی
محسن ملکی
زهره طائی
سارا سلطانی
حسن اکبری
ناصر اعتزازی
مهران ریحانی
ابوالحسن زارع
محمد اعتزازی
اکبر گلستانی
محمدعلی اتراک
زهرا برومندنیا
علی براتی
حسن شبانروزی
محمد رضا سعیدی
جواد هدایی
حمید کرمانی
اکبر جمشیدی
اونور سعید یاران

بازیگر و مدل سابق اهل ترکیه
| اونور سعید یاران | اونور سعید یاران |
| --- | --- |
نام هنگام تولد: اونور سعید یاران
زادهٔ: ۱۳ ژانویهٔ ۱۹۹۵ ‏(۳۰ سال) استانبول، ترکیه
ملیت: ترکیه
تحصیلات: مدیریت ورزشی
محل تحصیل: دانشگاه هالیج
پیشه‌ها:  بازیگر  مدل 
سال‌های فعالیت: ۲۰۱۶–اکنون
قد: ۱٫۸۷ متر (۶ فوت ۲ اینچ)
جوایز: بهترین مدل ترکیه ۲۰۱۶
اونور سعید یاران ترکی استانبولی: Onur Seyit Yaran؛ زادهٔ ۱۳ ژانویهٔ ۱۹۹۵) بازیگر و مدل سابق اهل ترکیه است. در ایران به دلیل ایفای نقش در مجموعۀ تلویزیونی خواهر و برادرانم شناخته شده‌است.
زندگی‌نامه و تحصیلات

یاران در ۱۳ ژانویه ۱۹۹۵ در شهر استانبول به دنیا آمد. او یک خواهر بزرگتر از خود دارد. از سمت پدر اصالتاً اهل اردو و از سمت مادر اهل شهر سیواس است. او فارغ‌التحصیل آکادمی ورزش دانشگاه هالیج در رشتهٔ مدیریت ورزشی است. یاران در سال ۲۰۱۶ برنده مسابقه بهترین مدل ترکیه شد. در ۱۶ دسامبر ۲۰۲۱، جایزه بهترین ستاره تلویزیونی سال را در مراسم جوایز مرد سال جی‌کیو دریافت کرد. او در مراسم ۴۸مین جوایز پروانه طلایی در ۴ دسامبر ۲۰۲۲ برنده جایزه در بخش بهترین زوج مجموعۀ تلویزیونی با هم‌بازی خود سو بورجو یازگی جوشکون شد.