stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ملاقات خصوصی
بازخورد > نظرات منتقدان و تماشاگران

مخاطبان و منتقدان، ملاقات خصوصی را شایسته دریافت جایزه و نامزدی در اکثر بخش‌های چهلمین جشنواره فیلم فجر می‌دانستند اما به دلیل حواشی ایجاد شده در این دوره، سیمرغ بلورین بهترین فیلم از نگاه تماشاگران که تا آخرین روز جشنواره متعلق به ملاقات خصوصی بود حذف شد و با انصراف سازندگان این فیلم و دیگر حواشی، این فیلم فقط در دو بخش نامزد دریافت جایزه شد که با انتقاد شدید منتقدان و مخاطبان رو به رو شد.
نظر منتقدان به ملاقات خصوصی مثبت بود. ملاقات خصوصی و نگهبان شب به‌عنوان فیلم برگزیده منتقدان و نویسندگان «ماهنامه سینمایی فیلم امروز» انتخاب شدند. ملاقات خصوصی به عنوان بهترین فیلم از نگاه ۳۰ منتقد و نویسندهٔ مجله سینمایی برش‌های کوتاه انتخاب شد. ملاقات خصوصی همچنین توانست در رشته‌های بهترین فیلم، بهترین فیلمنامه، بهترین کارگردانی و بهترین بازیگر نقش اصلی زن (پریناز ایزدیار)، بالاترین امتیاز را از سایت جامع منتقدان فارسی‌زبان به انتخاب ۳۷ منتقد به دست آورد.
اغلب منتقدان معتقد بودند بازی پریناز ایزدیار در ملاقات خصوصی از برترین نقش‌آفرینی‌های دههٔ اخیر سینمای ایران و یکی از تحسین‌شده‌ترین بازی‌های کارنامه‌اش است و او را از مدعیان «سیمرغ بهترین بازیگر نقش اول زن» می‌دانستند، اما به دلیل حواشی این فیلم، کاندید نشد.
این فیلم از نگاه کاربران وبگاه سینماتیکت به‌عنوان بهترین فیلم چهلمین دوره جشنواره فیلم فجر انتخاب شد. در این نظرسنجی با ۵۶٫۰۰۰ رای ثبت شده، ملاقات خصوصی با ۵۷ درصد آرا به عنوان محبوب‌ترین فیلم جشنواره انتخاب شد. این فیلم عنوان بهترین فیلم از نگاه کاربران «سلام سینما» را به دست آورد. در نظرسنجی «بهترین فیلم غیرکمدی سال ۱۴۰۱» در «سینماتیکت» با بیش از ۲۰۳٫۰۰۰ رای ثبت شده، ملاقات خصوصی در رقابت با ۱۵ فیلم غیرکمدی دیگر، از جمله علفزار، ابلق، تی تی، موقعیت مهدی، روز صفر و… توانست به عنوان بهترین فیلم غیرکمدی سال به انتخاب «مخاطبان» برگزیده شود.
جوایز و نامزدی‌ها

| سال | جشنواره | قسمت | نامزد | نتیجه | جایزه | منبع |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱۴۰۰ | چهلمین دوره جشنواره فیلم فجر | بهترین فیلم از نگاه تماشاگران | امیر بنان | جایزه داده نشد | سیمرغ بلورین |  |
| ۱۴۰۰ | چهلمین دوره جشنواره فیلم فجر | بهترین فیلم اول | امید شمس | انصراف | سیمرغ بلورین |  |
| ۱۴۰۰ | چهلمین دوره جشنواره فیلم فجر | بهترین بازیگر نقش مکمل مرد | پیام احمدی نیا | انصراف | سیمرغ بلورین |  |
| ۱۴۰۰ | انجمن منتقدان فارسی‌زبان | بهترین فیلم | امیر بنان | برنده |  |  |
| ۱۴۰۰ | انجمن منتقدان فارسی‌زبان | بهترین فیلمنامه | امید شمس، بهمن ارک و علی سرآهنگ | برنده |  |  |
| ۱۴۰۰ | انجمن منتقدان فارسی‌زبان | بهترین کارگردان | امید شمس | برنده |  |  |
| ۱۴۰۰ | انجمن منتقدان فارسی‌زبان | بهترین بازیگر نقش اول زن | پریناز ایزدیار | برنده |  |  |
| ۱۴۰۰ | انجمن منتقدان فارسی‌زبان | بهترین بازیگر نقش اول مرد | هوتن شکیبا | نامزدشده |  |  |
| ۱۴۰۰ | انجمن منتقدان فارسی‌زبان | بهترین بازیگر نقش مکمل مرد | پیام احمدی نیا | نامزدشده |  |  |
| ۱۴۰۱ |  هشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم شهر | بهترین فیلم | امیر بنان | برنده | تندیس زرین |  |
| ۱۴۰۱ |  هشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم شهر | بهترین فیلمنامه | امید شمس، بهمن ارک و علی سرآهنگ | نامزدشده | تندیس زرین |  |
| ۱۴۰۱ |  هشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم شهر | بهترین کارگردان | امید شمس | نامزدشده | تندیس زرین |  |
| ۱۴۰۱ |  هشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم شهر | بهترین بازیگر نقش اول مرد | هوتن شکیبا | نامزدشده | تندیس زرین |  |
| ۱۴۰۱ |  هشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم شهر | بهترین بازیگر نقش اول زن | پریناز ایزدیار | نامزدشده | تندیس زرین |  |
| ۱۴۰۲ | جشنواره بین‌المللی آکادمی افسانه زندگی | بهترین بازیگر سال | پریناز ایزدیار | برنده | لوح تقدیر |  |
| ۱۴۰۲ | بیست و دومین جشن حافظ | بهترین فیلم | امیر بنان | برنده | تندیس حافظ |  |
| ۱۴۰۲ | بیست و دومین جشن حافظ | بهترین فیلمنامه | امید شمس، بهمن ارک و علی سرآهنگ | برنده | تندیس حافظ |  |
| ۱۴۰۲ | بیست و دومین جشن حافظ | بهترین کارگردانی | امید شمس | نامزدشده | تندیس حافظ |  |
| ۱۴۰۲ | بیست و دومین جشن حافظ | بهترین بازیگر مرد | هوتن شکیبا | نامزدشده | تندیس حافظ |  |
| ۱۴۰۲ | بیست و دومین جشن حافظ | بهترین بازیگر زن | پریناز ایزدیار | نامزدشده | تندیس حافظ |  |
| ۱۴۰۲ | چهل و دومین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر (بخش تبلیغات) | بهترین آنونس | کیومرث بیگ‌زند | نامزدشده | سیمرغ بلورین |  |
| ۱۴۰۲ | چهل و دومین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر (بخش تبلیغات) | بهترین عکس | محمد بدرلو | نامزدشده | سیمرغ بلورین |  |
| ۱۴۰۲ | چهل و دومین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر (بخش تبلیغات) | بهترین پوستر | محمد بدرلو | نامزدشده | سیمرغ بلورین |  |
:
حواشی

ملاقات خصوصی تا آخرین روز چهلمین جشنواره فیلم فجر صدرنشین آرای مردمی بود اما در روز آخر جشنواره، برای اولین بار این جایزه به دلایل نامشخص حذف شد. امیر بنان تهیه‌کننده فیلم در واکنش به حذف سیمرغ بلورین بهترین فیلم از نگاه تماشاگران، این تصمیم را موجب آسیب به شأن مردمی جشنواره فجر و لطمه به آبروی سینمای ایران توصیف کرد و در ادامه تصمیم گرفت با انصراف از داوری فیلمش در این دوره، اعتراض خود و عواملش را به‌صورت عملی اعلام کند تا فیلمش در هیچ‌یک از بخش‌ها داوری نشود.
به همین دلیل، عوامل «ملاقات خصوصی» در مراسم اختتامیه حاضر نشدند و در نهایت هوتن شکیبا، پریناز ایزدیار و سایر عوامل فیلم، پستی را در اینستاگرامشان منتشر کردند و از مردم و منتقدان به دلیل استقبال از فیلمشان تشکر کرده و محبت‌های آنان را با هیچ جایزه ای قابل قیاس ندانستند و برای دیگر فیلم‌ها و هنرمندان حاضر در جشنواره آرزوی موفقیت کردند.
همچنین پیگیری خود در رابطه با حذف بی‌دلیل سیمرغ مردمی و یافتن علل و مقصران آن را اعلام کردند تا دیگر شاهد ناحقی در بزرگ‌ترین جشنواره کشور نباشند.
اما ساعاتی بعد که اسامی نامزدهای چهلمین جشنواره فیلم فجر اعلام شد، فیلم «ملاقات خصوصی» در دو بخش بهترین فیلم اول و  بهترین بازیگر مکمل مرد نامزد شده بود و همین موضوع صدای اعتراض تهیه‌کننده و دیگر عوامل فیلم را دوباره بلند کرد. مخاطبان و منتقدان، ملاقات خصوصی را شایسته دریافت جایزه و نامزدی در اکثر بخش‌های چهلمین جشنواره فیلم فجر می‌دانستند و نامزدی این فیلم تنها در دو بخش و بدون هیچ جایزه ای با انتقاد شدید منتقدان و مخاطبان رو به رو شد. دبیر جشنواره در پاسخ به اعتراض عوامل گفت:
«فیلمسازان، تهیه‌کنندگان و کارگردانان قبل از اعلام فیلم‌های خود به جشنواره، آیین‌نامه‌ای را امضا می‌کنند. بر اساس این آیین‌نامه، آنان حق انصراف و خارج کردن فیلم‌های خود آن هم چند ساعت قبل از پایان جشنواره را ندارند.»
با این حال هیچ‌یک از عوامل در اختتامیه حاضر نشدند.
همچنین در نظر گرفتن بیشترین جایزه برای فیلم موقعیت مهدی که تولید صدا و سیما است، شائبه حکومتی بودن این رویداد سینمایی و تقدیر از آثار سفارشی را تقویت کرد، به خصوص که تهیه‌کننده این فیلم بعد از دریافت جایزه بهترین فیلم از سازمان صدا و سیما تمجید کرد. در پی حواشی این دوره از جشنواره علاوه بر عوامل فیلم ملاقات خصوصی، مسعود کیمیایی، محمدحسین مهدویان و رضا میرکریمی که هر سه با فیلم‌هایشان در چهلمین جشنواره فیلم فجر حضور داشتند، به نشانه اعتراض از این جشنواره خداحافظی کردند.
ملاقات خصوصی از زمان پایان چهلمین جشنواره فیلم فجر تا مهر ۱۴۰۱ توقیف بود. آنچه موجب توقیف «ملاقات خصوصی» شد، مشکلی بود که سازمان زندان‌ها با این فیلم داشت، همچنین ارگان‌های مختلفی نامه زده بودند که معتقد بودند فیلم به لحاظ محتوایی مشکلاتی دارد که نباید اکران شود. اتفاقی که امید شمس این‌گونه ان را شرح داد: «فیلم ما کاملاً با فیلمنامه‌ای که پروانه ساخت گرفته بود، مطابقت داشت و جالب بود که سازمان زندان‌ها و قوه قضائیه هم فیلمنامه را تأیید کردند اما با تغییر مدیران سازمان سینمایی پس از تغییر دولت همه‌چیز عوض شد و مجوزها و توافقات قبلی هم به‌نظر بی‌اعتبار شدند.»
سرانجام این فیلم در مهر ۱۴۰۱ رفع توقیف شد، اما به دلیل شرایط ملتهب جامعه، اکران آن به تعویق افتاد.
ماسوله

| ماسوله | ماسوله |
| --- | --- |
کشور:  ایران
استان: گیلان
شهرستان: فومن
مردم: مردم
جمعیت: ۳۹۳ نفر (۱۳۹۵)
جغرافیای طبیعی: جغرافیای طبیعی
مساحت: ۱۰۰ هکتار اراضی تحت حفاظت شهرداری ماسوله، سازمان میراث فرهنگی و گردشگری پایگاه میراث فرهنگی ماسوله و سازمان حفاظت از محیط زیست
ارتفاع: ۱۰۵۰ متر
تأسیس شهرداری: ۱۳۰۷ مصادف با ۱۹۲۹ میلادی
  ماسوله  روی نقشه ایران ۳۷° شمالی ۴۸° شرقی﻿ / ﻿۳۷°شمالی ۴۸°شرقی﻿ / 37; 48   :   ماسوله  روی نقشه ایران ۳۷° شمالی ۴۸° شرقی﻿ / ﻿۳۷°شمالی ۴۸°شرقی﻿ / 37; 48   
 :  
| ماسوله | ماسوله |
| --- | --- |
نام: ماسوله
کشور: ایران
استان: استان گیلان
شهرستان: شهرستان فومن
اطلاعات اثر: اطلاعات اثر
اطلاعات ثبتی: اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت: ۱۰۹۰
تاریخ ثبت ملی: ۳۰ مرداد ۱۳۵۴
ماسوله شهری در استان گیلان و از توابع بخش سردار جنگل شهرستان فومن است. ماسوله، در منطقه جنوب غربی استان گیلان و در فاصله ۳۶ کیلومتری شهر فومن و ۶۰ کیلومتری شهر رشت واقع شده‌است.
راه قدیمی ماسوله به خلخال که در گذشته شاهراه ارتباطی گیلان و آذربایجان بوده‌ است به منظور حفاظت از محیط زیست، طبیعت بکر و میراث معنوی ماسوله و جلوگیری از تخریب منابع طبیعی و دخل و تصرف، با دخالت سازمان منابع طبیعی و ابخیزداری کشور و سازمان حفاظت از محیط زیست و پایگاه میراث فرهنگی ماسوله در چندین دهه گذشته از سمت استان گیلان حفاظت شده‌است.
این شهر در سال ۱۳۵۴ هجری خورشیدی طی شماره ۱۰۹۰ در فهرست آثار ملی به عنوان میراث فرهنگی و طبیعی به ثبت رسیده‌است. ماسوله در پی احداث جاده ارتباطی جدید بین گیلان و آذربایجان و نیز قحطی ۱۳۲۰ و … بیشتر جمعیت خود را از دست داد. پس از ثبت ماسوله به عنوان میراث فرهنگی و طبیعی، اجازه ساخت و ساز و توسعه شهر توسط شهرداری ماسوله (تأسیس ۱۳۱۱)، سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان منابع طبیعی و ابخیزداری کشور داده نشد و مجموعه شهر تاریخی تقریباً به همان صورت قدیمی و تاریخی مورد حفاظت قرار گرفته‌است. این شهر هم‌اکنون در برابر مسائلی مانند ریزش سنگ، سیل، رانش زمین، زمین‌لرزه، تصرف به منظور توسعه عمرانی و انسانی و تخریب و… حفاظت می‌شود؛ و در صف انتظار جهت ثبت به عنوان میراث جهانی برای حفاظت بیشتر قرار دارد.
{ هزینه ورود به ازای هر ماشین : ۱۰۰ هزار تومان است ( ۱۴۰۳ ) }
جمعیت

این شهر در بخش سردار جنگل قرار دارد و طبق سرشماری سال ۹۵، دارای جمعیت ۳۹۳ نفری است؛ که با این حساب، این شهر جزو ۱۰ شهر دارای کمتر از ۱۰۰۰ نفر جمعیت در ایران است.
کالبد شهر تاریخی ماسوله

کالبد شهر تاریخی ماسوله متأثر از ارتباطات پیچیده و ویژگی‌های اجتماعی و اقتصادی این زیستگاه کهن است. طبیعت مرتعی و کوهستانی و از سوی دیگر فرهنگ و تمدن خاصی که اولین نمایه کالبدی آن قرار گرفتن خانه‌ها در ماسوله است، طوری که با یک نگاه گویی پلکان‌های بزرگی از کوه به دره کشیده شده‌اند.این وضعیت ساختمانی باعث شده‌اند که خانه‌های ماسوله بدون حیاط احداث گردند. در واقع سقف خانهٔ زیرین به عنوان حیاط خانه بالایی محسوب می‌گردد. بهترین مرفولوژی برای خانه‌های ماسوله به صورت برونگرا می‌باشد. در این فرم برای تأمین آسایش، ساختمان‌ها را تا حد امکان در ارتفاع بلندتر از سطح زمین و از دو یا چهار طرف باز به بناها این قابلیت را می‌دهد تا محدودیت‌های نورگیری در شرایط سخت آب و هوایی و دسترسی‌های افقی و عمودی مشکلی نداشته باشند. بافت شهری در ماسوله نوع همزیستی بین فضاهای سبز محیط طبیعی و معماری محیط مصنوعی ایجاد کرده‌است که خود از اصول معماری همساز با محیط زیست است. در واقع می‌توان چنین ادعا کرد که ماسوله یک باغ شهر تاریخی است. در ماسوله نیز مانند سایر شهرهایی که در منطقهٔ کوهستانی واقع شده‌اند، بافت شهری در قسمت پایین دره نمی‌گیرد، چون هنگام شب هوای سرد سنگین تر است و به پایین دره نفوذ می‌کند و همچنین در این قسمت از دره خطر سیل وجود دارداز طرف دیگر قسمت شمالی کوه همواره در سایه قرار دارد و بسیار سرد است. همچنین قسمت بالای کوه به دلیل شدت باد و نبود حصار برای کنترل آن، برای استقرار بافت شهری مناسب نمی‌باشد.
گردشگری ماسوله

ماسوله شامل وسعتی معادل یکصد هکتار منطقه تحت حفاظت میراث فرهنگی و منابع طبیعی، یکی از خوش آب و هواترین نقاط ایران است که هر ساله پذیرای ده‌ها هزار گردشگر می‌باشد. شهر تاریخی و توریستی ماسوله به دلیل داشتن معماری منحصربه‌فرد در جهان شناخته شده‌است. ماسوله با کوهستان‌های مرتفع، جنگل و ییلاقات سرسبز از توریستی‌ترین مناطق شمالی ایران با جلوه‌های طبیعی فراوان به ویژه در اواخر بهار و فصل تابستان است و قلهٔ شاه معلم در ماسوله با ارتفاع ۳٬۰۵۰ متر بلندترین نقطه استان گیلان و هدفی جذاب برای گروه‌های کوهنوردی می‌باشد. دو هتل در داخل فضای معماری سنتی ماسوله و چندین هتل در جادهٔ منتهی به آن پذیرای گردشگران ایرانی و خارجی هستند همچنین تعداد زیادی مهمانخانه و خانهٔ اجاره‌ای هم در این زمینه وجود دارند.
تاریخ

حدود سده هشتم هجری (قرن ۱۴ میلادی) مردم کهنه ماسوله که در ۶ کیلومتری شمال غرب این شهر واقع است به همراه مردمانی از نقاط مختلف سرزمین گسترده ایران به نقطه‌ای که هم‌اکنون به عنوان شهر ماسوله شناخته شده‌است کوچ کردند.
۱۲۸۹: ایجاد کتابخانه (کتابخانه عمومی) ماسوله با هزار جلد کتاب خطی.
۱۲۸۹: تأسیس نخستین مدرسه در ماسوله (مدرسه اسلامیه).
۱۲۹۳: تأسیس نخستین مدرسه دولتی (مدرسه ایمان).
بهمن ۱۲۹۴: رویارویی قوای جنگل با قوای روس در جریان اشغال ایران در جنگ جهانی اول.
۱۲۹۵: تأسیس اداره پست.
۱۳۰۴: تأسیس اداره دارایی.
۱۳۰۸: تأسیس اداره آمار (ثبت احوال).
۱۳۱۱: تأسیس شهرداری ماسوله.
۱۳۱۶: راه اندازی تلفن.
۱۳۱۷: تأسیس اداره امنیه.
۱۳۲۴: رویارویی قوای دولتی در ماسوله با فرقه دموکرات آذربایجان که از راه ماسوله قصد ورود به گیلان را داشت. (فرقه دموکرات آذربایجان نام سازمانی سیاسی بود که شوروی برای ضمیمه ساختن شمال غربی ایران به خاک خود در سال ۱۹۴۵ میلادی تأسیس کرد).
۳۰ مرداد ۱۳۵۴: ثبت ماسوله در فهرست آثار ملی به شماره ۱۰۹۰.
شهریور ۱۳۸۵: ثبت کهنه ماسوله در فهرست آثار ملی.
۱۳۵۶ تدوین اولین ضوابط حفاظتی میراث فرهنگی بافت
۱۳۷۶ ابلاغ مجموعه ضوابط حفاظتی عرصه و حریم ماسوله
۱۳۹۳ ابلاغ ضوابط حفاظتی بازنگری حریم و عرصه منظر فرهنگی ماسوله
ماسوله هم‌اکنون در فهرست موقت میراث جهانی یونسکو ثبت شده‌است و در انتظار ثبت در فهرست قطعی میراث جهانی است. گفته می‌شود عدم هماهنگی مسئولین اجرایی و سیاسی استان گیلان مانع جدی در تحقق این مهم بوده‌است.
ماسوله در پی احداث جاده ارتباطی جدید بین گیلان و آذربایجان و نیز قحطی ۱۳۲۰ و … بیشتر جمعیت خود را از دست داد. کاروانسراهای شاهراه ارتباطی شمال و آذربایجان از رونق افتادند و بازار داد و ستد و صنایع فلزی و چرم آن نیز از دور افتاد. .
کهنه ماسوله

در ۱۰ کیلومتری بالاتر از ماسوله جدید، ماسوله قدیم با آثار و بازمانده‌های انسانی از قبیل سنگ کوره و كوره هاي ذوب آهن اسفنجي و… در منطقه‌ای گسترده پراکنده شده‌است که جزء آثار باستانی به‌شمار می‌آیند. طی کاوش‌های انجام شده توسط علي اصغر مقري از محوطه باستانی کهنه ماسوله سفالینه هائی متعلق به قرون پنجم تا هشتم هجری قمری بدست آمده‌است .
بعد از او كاوشهاي بهروز همرنگ در سال 1390 به كشف آثاري از دوره پارتي و دوره هاي پس از آن در اين محوطه منجر شد كه نشانگر تداوم فعاليت هاي ذوب آهن اسفنجي در محدوده از دوره پارتي تا دوره قاجار مي دهد. تفسيرهاي باستان شناسان از كاوش هاي همرنگ و مقري حاكي از يافته بسيار مهم كوره هاي چند مرحله اي ذوب آهن اسفنجي در كهنه ماسوله و مناطق اطراف آن است. كوره هاي چهار مرحله اي ذوب آهن اسفنجي ماسوله در ديگر مناطق مشاهده نشده است. کهنه ماسوله در سال ۱۳۸۵ در فهرست آثار ملی قرار گرفت.
جغرافیای ماسوله

شهر امروزی ماسوله شامل مجموعه معماری سنتی ازرشمندی است است که در دل ژرف طبیعت رشته کوه‌های سرسبز با وسعتی معادل ۱۰۰ هکتار در مختصات جغرافیایی ۴۸ درجه، ۵۹ دقیقه طول شرقی و ۳۷ درجه، ۹ دقیقه عرض شمالی قرار دارد؛ و محدوده آن از سمت شمال به شهرستان ماسال، از سمت جنوب به طارم علیا (استان زنجان)، از سمت شرق به جلگه شهر فومن و از سمت غرب به شهرستان خلخال (استان اردبیل) می‌رسد محدوده مرکزی ماسوله از سه جهت شمال، جنوب و غرب به کوه و از طرف شرق بر درهای زیبا مشرف است ارتفاع آن از سطح دریاهای آزاد برابر با ۱۰۵۰ متر است آب و هوای ماسوله کوهستانی، با تابستان‌های خنک و زمستان‌های سرد و پر برف است اطراف ماسوله پوشیده از جنگل است و راه اصلی ارتباطی آن، جاده ایست که به سمت فومن کشیده شده‌است
معماری ماسوله

ماسوله دارای معماری منحصربه‌فردی است. محوطه جلوی خانه‌ها و پشت بام‌ها هر دو به عنوان پیاده‌رو استفاده می‌شوند. بافت معماری ماسوله در دوران زندیه شکل گرفته‌است و خیابان‌های کوچک و پله‌های بسیار به هیچ وسیله نقلیه موتوری اجازه ورود نمی‌دهد. معماری ماسوله در یک جمله توصیف می‌شود: حیاط ساختمان بالایی پشت بام ساختمان پایینی است. تعداد طبقات ساختمان‌ها معمولاً تا دو طبقه می‌رسد.
محله‌های ماسوله

ماسوله دارای ۴ محله اصلی به نام‌های «خانه بر» (کَ وَر)، «مسجدبر» (مَزَ وَر)، «کِی‌سَر» شامل کَفا کِی‌سَر و بِنَ کِی‌سر و «اسد محله» (اَسَ مَل) و بازاری در چهار طبقه است که هر چهار محله به‌طور مستقل به بافت بازار شهر ارتباط بی‌واسطه دارند. در حال حاضر در ماسوله بیش از ۳۵۰ واحد مسکونی وجود دارد که در گذشته (حدود ۱۰۰ سال پیش)، این تعداد ۶۰۰ واحد بوده‌است. وجود بیش از ۱۲۰ واحد تجاری در محدودهٔ بازار آن، بیش از ۴ کاروان سرا، ۲ حمام خزینه‌دار، بیش از ۳۳ چشمهٔ عمومی (خونی)، ۱۰ مسجد و ۵ امام زاده حاکی از رونق و شکوفایی این شهر در دوره‌های متاخر می‌باشد. جمعیت ماسوله طی ۶۰ سال گذشته کاهش یافته‌است.
اقتصاد ماسوله

قرار داشتن در شاهراه ارتباطی سابق و وجود هشت کاروانسرا موید این مطلب است که پیشه بسیاری از مردمان ماسوله داد و ستد بوده‌است. صنایع دستی ماسوله شامل صنایع فلزی و چوبی نیز تا حدود دهه شصت رواج داشته که در حال حاضر به کلی از بین رفته‌است. اقتصاد ماسوله در حال حاضر مبتنی بر توریسم است.
پیدایش ماسوله

ماسولهٔ قدیم یا «کهنه ماسوله» که در فاصله «هشت کیلومتری غرب جاده ماسوله به خلخال» قرار گرفته‌است سکونتگاه اصلی و اولیه ماسوله ای‌ها بوده‌است که اکنون آنچه در این مکان به چشم می‌خورد سنگ دیوار بناهای آن است. در نخستین کاوش‌های باستانشناسی شهرستان فومن که در شهریور ماه ۱۳۷۴ توسط هیئت پژوهشکده باستانشناسی سازمان میراث فرهنگی استان گیلان در این محوطه صورت گرفت مشخص شد که از سده پنجم تا هشتم هجری «کهنه ماسوله» به عنوان یکی از مراکز مهم در زمینه فلزکاری بوده‌است. همچنین سفالینه‌های لعابدار با رنگ‌های متنوع که مشخصات دوره سلجوقی را داشته‌اند در این منطقه کشف شد این ناحیه به دلیل اهمیت و اعتبار تاریخی آن در شهریور ۱۳۸۵در فهرست آثار ملی ثبت شد.
دربارهٔ منتقل شدن ماسوله ای‌ها به مکان فعلی آرای مختلف و گوناگونی ارائه شده‌است یکی از روایت‌ها اینست که عون بن علی از نوادگان امام اول شیعیان به همراه سید جلال الدین اشرف از فرزندان موسی کاظم امام هفتم شیعیان که مزارش در شهر آستانه اشرفیه گیلان قرار دارد در جنگی در حوالی طارم زنجان زخمی شد و راه ماسوله در پیش گرفت و در مکان فعلی ماسوله جان سپرد و به خاک سپرده شد. سپس به تدریج ماسوله ای‌ها در اطراف مزارش خانه ساختند و بدین ترتیب ماسوله فعلی شکل گرفت.
روایتی زلزله بزرگ‌سال ۸۹۰ هجری قمری را علت کوچ ماسوله ای‌ها به مکان فعلی بیان می‌کند و روایتی دیگر نیز همه گیر شدن بیماری طاعون در سال ۹۴۳ هجری قمری در کشور را دلیل جا به جایی ذکر می‌کند؛ ولی بر اساس مشهورترین روایت، که سند آن در حاشیه یک کتابی خطی ـ موجود کتابخانه ملی رشت نگه داری می‌شود، شکل‌گیری ماسوله به فاجعه حمله مغول به ایران منتسب است. در واقع بعد از حمله مغول به ایران و مهاجرت‌های گسترده اقوام ایرانی، گروهی از تجار، روحانیان، صاحبان حرف از اقصی نقاط کشور به ویژه از خراسان و آذربایجان به منطقه گیلان که در آن زمان منطقه ای امن محسوب می‌شده‌است پناه آورده و با همراهی مردمان بومی منطقه، که عموماً تالش بودند ماسوله به مثابه شهر را بنیاد نهادند. نسل‌های بعدی، در همین مکان جدید هم ماندگار شدند و شهری که مرکز داد و ستد و شاهراه ارتباطی بین گیلان و آذربایجان (زنجان و خلخال و سایر شهرها) بود و بازار، کاروانسراهای و صنایع فلزی و غیر فلزی آن رونق فراوان داشت با کاهش چشمگیر مواجه شد. زمانی قرار گرفتن ماسوله در نقطه ثقل گیلان، زنجان و آذربایجان اهمیت ویژهای به آن بخشیده بود ولی با ایجاد راه‌های اصلی بین گیلان و آذربایجان و گیلان و زنجان از دیگر مسیرها، ماسوله رونق اقتصادی و به دنبال آن، جمعیت خود را از دست داد اشغال کشور در سال ۱۳۲۰ خورشیدی در جریان جنگ جهانی دوم و هرج و مرج ناشی از آن نیز بر مهاجرت اهالی ماسوله تأثیرگذار بود. شهرداری ماسوله در سال ۱۳۱۱ هجری خورشیدی تأسیس شد ولی در سال ۱۳۱۸ تعطیل گردید؛ و در سال ۱۳۴۱ مجدداً شروع به کار کرد.
مردم ماسوله نقش والایی در تاریخ جنبش جنگل در برابر تهاجم روسیه و بریتانیا داشته‌اند. ماسوله ای‌ها به قوای جنگل کمک می‌کردند و عده‌ای مانند شهید باباغلامعلی در کنار آن‌ها می‌جنگیدند.
زبان ماسوله

مردم ماسوله تالش هستند و به گویش جنوبی زبان تالشی سخن می‌گویند.
تالشی در بخش‌هایی از غرب گیلان، جنوب شرقی اردبیل و جنوب جمهوری آذربایجان رایج است که به زبان اوستایی و زبان تاتی بسیار نزدیک است. دین مردم ماسوله اسلام و مذهبشان شیعه است.
تالشی از خانواده زبان‌های ایرانی شمال غربی و زبان‌های کاسپین است. گویش جنوبی زبان تالشی به زبان تاتی بسیار نزدیک و به صورت دوطرفه قابل فهم می‌باشد اما در عین حال این دو زبان به عقیده برخی زبانشناسان متفاوت از هم هستند. تالشی همچنین هم‌ریشه با دیگر زبان‌های کاسپین همچون گیلکی و مازندرانی است ولی با آن‌ها تفاوتی آشکار دارد. تات‌ها و تالش‌ها و مازندرانی‌ها و گیلک‌ها به زبان‌هایی سخن می‌گویند که در بسیاری موارد با زبان فارسی تفاوت داشته و با مادی و پارتی و اوستایی مشابهت دارد. زبان تالشی مشابهت با زبان‌های اوستایی و کردی دارد. همچنین این زبان به زبان آذری باستان نزدیک است.«زبان تالشی» از زبان‌های ایرانی شمال غربی محسوب می‌شود که با زبان مادی، پارتی و اوستایی و نیز با زبان آذری باستان - و نه ترکی ـ شباهت بسیاری دارد.
چند نمونه از تشابه زبان پهلوی و تاتی با تالشی و گیلکی و فارسی:
↓پهلوی ↓تاتی ↓تالشی ماسوله ↓گیلکی ↓فارسی
سوچ ← سوچ ← سوچ ←سوچ ← سوز
کالجار ← کلنجار ←کَلَنجار←کلنجار← جدال
مزگت ← مچت ← مَچِّت←مسچد،مچّد ← مسجد
وات ← وا ← وا←وا ← باد
وره ک ← وره ← وَرَّه ←وره← برّه
وهرگ ← ورگ ← وَرگ←ورگ،گورگ ← گرگ
وچک - وچه - وَچَه-وچگ - بچه
وس ← وس ← وَس←وس ← بس
چند نمونه از تشابه زبان اوستایی، تالشی ماسوله و گیلکی و فارسی:
↓اوستایی ↓ تالشی ماسوله ↓گیلکی ↓فارسی
اَش ← چِم ←چوم← چشم
اَهمه ← اَمَ ←اما،امه← ما
کارِتَه ← کاردَه ←کارد← کارد
سوخره ← سُر ←سورخ← سرخ
زَن ← زونِه ←دانستن← دانستن
اَواَ ← اَوَر ←اوره،اویه← آنجا
ایس‌بی ← ایس‌پی ←ایسپی← سفید
آسن ← آسِن ←آهین← آهن
خته ← خُتَه ←خوتن،خوفتن← خوابیدن
نمونه‌ای از شعر فولکور تالشی با معادل فارسی:
بند سرون شیمه مرزه به مرزه: کوه‌ها را یکی پس از دیگری پشت سر گذاشتم
ویندمه الاله تا بندی کا لرزه: دیدم گل آلاله‌ای در کوهستان می‌لرزید
واتم الاله تا چی را ت لرزی: گفتم ای گل آلاله چرا لرزان هستی
واتش ترسم بشی من پس بیرزی: گفت می‌ترسم بروی و مرا تنهایم بگذاری
زبان تالشی به مادی و پارتی شبیه است. و نیز مشابهت با زبان‌های اوستایی و کردی دارد. همچنین این زبان به زبان آذری باستان نزدیک است.«زبان تالشی» از زبان‌های ایرانی شمال غربی محسوب می‌شود و نیز با زبان آذری قدیم شباهت بسیاری دارد. هر چند تالشی با زبان گیلکی (زبان اصلی مرکز و شرق گیلان) متفاوت است ولی ماسوله ای‌ها از گذشته به واسطه ارتباط با فومن به راحتی گیلکی صحبت می‌کردند.
فرهنگ ماسوله

نکته دیگر بارزی که در فرهنگ مردم ماسوله وجود دارد، پذیرا بودن است. آنچه از آیین گذشته ماسوله به جا مانده‌است، مراسم سنتی ماه محرم است؛ که از جاذبه‌های فرهنگی - توریستی ماسوله به‌شمار می‌رود و هر ساله جمعیت عظیمی را به خود جلب می‌کند و نکته جالب اینکه بر خلاف بسیاری از نقاط، خطیب و مداح و بازیگران تعزیه هیچ مبلغی دریافت نمی‌کنند. چون امکان ساخت و ساز در ماسوله بسیار محدود است (تنها خرابی‌ها قابل بازسازی است) جمعیت ساکن و ثابت ماسوله حدود کمتر از ۱۰۰۰ نفر است ولی چند ده برابر ساکنین ثابت آن در شهرهای بزرگ ایران و خارج از ایران ساکن هستند. رستوران ماسوله در شهر شیکاگو در ایالات متحده آمریکا معرف ماسوله و غذاهای ایرانی و گیلانی با مدیریت عظیم نصیری ماسوله است.
چگونگی تشرف مردم ماسوله به اسلام

هرچند اسناد مکتوبی از چگونگی صحیح، در تشریف به اسلام از جانب ماسوله‌ای‌ها در دست نیست ولی دلایل زیر می‌تواند ما را به یک واقعیت مطلوب راهنمایی نماید.
· وجود حضرت عون ابن محمد ابن علی بن ابیطالب در ماسوله
· تاریخ حک‌شده بر روی یکی از علم‌های محلات اربعه ماسوله به تاریخ ۱۳۸ هـ ق با اسم شخص محرز آن و نام تهیه‌کننده او.
· انجام مراسم مذهبی که طبق سندیت ۸ قرن از بزرگداشت آن می‌گذرد.
· وجود ۱۰ مسجد و ۲ حسینیه در مجموعه شهر ماسوله.
· وجود بقعه متبرکه، امام‌زاده هاشم، امام‌زاده ابراهیم، امام‌زاده عین الدین و امام‌زاده زید الدین. بیان مطالب سینه‌به‌سینه توسط قدمای ماسوله ما را به این حقیقت نزدیک می‌نماید. در سال۲۲ هجری که آذربایجان توسط سپاه اسلام فتح گردید و آهنگ اسلام در سرتاسر نواحی آن پیچید شهرها و روستاهای دور نزدیک آذربایجان یکی پس از دیگری مجذوب دین مبین اسلام می‌شد در سال ۳۵ هجری هنگامی‌که فرستادگان اسلام در حاکمیت (عتبه فرقه و پاسازیه الخزاعی والی آذربایجان) برای ابلاغ پیام صلح و دوستی اسلام عازم طبرستان بودند از طریق شال- کلور- ماجلان- اندرق وارد اولین نقطه گیلان شدند (کهنه ماسوله) و زمانی متوجه شدند که اهالی کهنه ماسوله زرتشتی می‌باشند لذا ضمن معرفی خود به‌عنوان نمایندگان اسلام و علت عزیمت به شهر کهنه ماسوله وارد گردیده‌اند؛ و مردم ماسوله نیز پس از تأملات با آذربایجان مشتاق به پذیرش دین مبین اسلام گردیده‌اند.
در سال ۱۳۴۷ حاج محمدعلی دژم فکر به فرمایش پدر ملاربیع دژم فکر استاد و مدرس قرآن و اخلاق ماسوله به همراه معین فاضلی و درویش دانادوست تصمیم به ساخت علامتی به شکل علامت ماسوله جهت اجرای مراسم عزاداری اباعبدالله الحسین به سبک خود ماسوله اما در پایتخت تهران می‌گیرند و در سال ۱۳۴۸ مسجد قنات آباد در مولوی تهران انتخاب می‌شود و از سال ۱۳۵۰ مراسم به‌طور رسمی و باشکوه هرچه تمام تر برگزار شد.
جمعیت دینی اهالی ماسوله مقیم مرکز در سال‌های اوج با هدایت و رهبری حاج محمدعلی دژم فکر به عنوان ریاست هیئت تا سال ۱۳۹۰ به فعالیت خود ادامه داد.