stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
روان‌شناسی فرگشتی
در زیر شاخه‌های روان‌شناسی > روان‌شناسی رشد

مقالهٔ اصلی: روان‌شناسی فرگشتی
به گفته پاول بالتس، مزایایی که توسط انتخاب فرگشتی اعطا می‌شود با افزایش سن کاهش می‌یابد. انتخاب طبیعی بسیاری از شرایط مضر و ویژگی‌های ناسازگاری را که در میان سالمندان ظاهر می‌شود، از بین نبرده‌است، مانند بیماری آلزایمر. اگر این یک بیماری بود که به جای ۷۰ ساله‌ها، ۲۰ ساله‌ها را می‌کشد، ممکن بود این بیماری باشد که انتخاب طبیعی می‌توانست از سنین قبل آن را از بین ببرد؛ بنابراین، بدون کمک فشارهای فرگشتی در برابر شرایط ناسازگار، انسان‌های مدرن از دردها، دردها و ناتوانی‌های ناشی از پیری رنج می‌برند و با کاهش مزایای انتخاب فرگشتی با افزایش سن، نیاز به رسانه‌های تکنولوژیک مدرن در برابر شرایط غیر سازگار افزایش می‌یابد.
در زیر شاخه‌های روان‌شناسی > روان‌شناسی اجتماعی

از آنجایی که انسان‌ها گونه‌ای بسیار اجتماعی هستند، مشکلات سازگاری زیادی در ارتباط با مسیریابی در جهان اجتماعی وجود دارد (به عنوان مثال، حفظ متحدان، مدیریت سلسله مراتب وضعیت، تعامل با اعضای برون گروه، هماهنگی فعالیت‌های اجتماعی، تصمیم‌گیری جمعی). محققان در زمینه نوظهور روان‌شناسی اجتماعی فرگشتی اکتشافات زیادی در رابطه با موضوعاتی که به‌طور سنتی توسط روان‌شناس اجتماعی مورد مطالعه قرار می‌گیرد، انجام داده‌اند. اجسام، از جمله ادراک فرد، شناخت اجتماعی، نگرش، نوع دوستی، احساسات، پویایی گروه، رهبری، انگیزه، تعصب، روابط بین گروهی و تفاوت‌های بین فرهنگی.
هنگامی که انسان برای حل یک مشکل تلاش می‌کند در سنین پایین قاطعیت نشان می‌دهد در حالی که شامپانزه‌ها هیچ حالت چهره قابل مقایسه ای ندارند. محققان گمان می‌کنند که بیان مصمم انسان فرگشت یافته‌ست، زیرا وقتی یک انسان مصمم بر روی مشکلی کار می‌کند، افراد دیگر اغلب کمک می‌کنند.
در زیر شاخه‌های روان‌شناسی > روان‌شناسی غیرطبیعی

مقالهٔ اصلی: روان‌پزشکی فرگشتی
فرضیه‌های سازگاری‌گرا در مورد علت‌شناسی اختلالات روانی اغلب مبتنی بر تشابهات بین اختلالات فیزیولوژیکی و روانی است، همان‌طور که در جدول زیر ذکر شده‌است. از نظریه پردازان برجسته و روان پزشکان فرگشتی می‌توان به مایکل تی. مک گوایر، آنتونی استیونز و راندولف نسه. آن‌ها و دیگران پیشنهاد می‌کنند که اختلالات روانی ناشی از اثرات متقابل طبیعت و تربیت است، و اغلب دلایل متعددی دارند.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| مکانیسم علت شکست یا عملکرد نادرست سازگاری | مثال فیزیولوژیکی | مثال روان‌شناسی فرضی |
| «سازگاری کارکردی (دفاع سازگاری)» | تب / استفراغ (پاسخ‌های عملکردی به عفونت یا مصرف سموم) | افسردگی یا اضطراب خفیف (پاسخ‌های عملکردی به از دست دادن خفیف یا استرس/ کاهش تعاملات اجتماعی برای جلوگیری از عفونت توسط پاتوژن‌های مسری) |
| محصول جانبی اقتباس(ها) | گاز روده (محصول جانبی هضم فیبر) | فتیش جنسی (?) (محصول جانبی احتمالی سازگاری‌های عادی برانگیختگی جنسی که بر روی اشیاء غیرمعمول یا موقعیت) |
| سازگاری با جلوه‌های متعدد | کم‌خونی داسی‌شکل (ژنی که مقاومت مالاریا را به شکل هموزیگوت ایجاد می‌کند، باعث کم خونی سلول داسی می‌شود) | اسکیزوفرنی یا اختلال دوقطبی (ممکن است عوارض جانبی سازگاری برای سطوح بالای خلاقیت باشد، شاید وابسته به رشدی متناوب مسیرها) |
| سازگاری نادرست | آلرژی (پاسخ‌های ایمونولوژیک بیش از حد واکنشی) | طیف اوتیسم (نقص احتمالی پیمانه بودن نظریه ذهن) |
| واژگان انتخاب وابسته به فراوانی | دو جنس / انواع مختلف خون و سیستم ایمنی | اختلال شخصیت (ممکن است راهبردهای رفتاری جایگزین را نشان دهد که احتمالاً به شیوع آن در جمعیت بستگی دارد) |
| عدم تطابق بین محیط اجدادی و فعلی | دیابت نوع ۲ (ممکن است مربوط به فراوانی غذاهای شیرین در دنیای مدرن باشد) | تعامل بیشتر مدرن با غریبه‌ها (در مقایسه با خانواده و دوستان نزدیک) ممکن است باعث بروز بیشتر افسردگی و اضطراب شود. |
| دم از توزیع نرمال (منحنی زنگی) | کوتاه‌قامتی یا غول‌پیکری | انتهای توزیع ویژگی‌های شناختی و شخصیتی (به عنوان مثال، به شدت درونگرایی و برونگرایی یا تیزهوشی و کم‌توانی ذهنی)  |
روان‌شناسان فرگشتی پیشنهاد کرده‌اند که اسکیزوفرنی و اختلال دوقطبی ممکن است منعکس کننده یک اثر جانبی ژن‌ها با مزایای سازگاری، مانند افزایش خلاقیت باشد. برخی افراد مبتلا به اختلال دوقطبی به ویژه در مراحل مانیا خلاق هستند و بستگان نزدیک افراد مبتلا به اسکیزوفرنی به احتمال زیاد مشاغل خلاقانه دارند.)
گزارشی در سال ۱۹۹۴ توسط انجمن روان‌پزشکی آمریکا نشان داد که افراد مبتلا به اسکیزوفرنی در فرهنگ‌های غربی و غیرغربی و در جوامع صنعتی و شبانی تقریباً به همان میزان هستند و این نشان می‌دهد که اسکیزوفرنی یک بیماری تمدنی و نه یک اختراع اجتماعی خودسرانه است. اختلال شخصیت ضداجتماعی ممکن است نشان دهنده یک استراتژی پایدار از نظر فرگشتی باشد، که به موجب آن تعداد کمی از افرادی که در قراردادهای اجتماعی تقلب می‌کنند در جامعه ای که عمدتاً از افراد غیراجتماعی تشکیل شده‌است سود می‌برند. افسردگی خفیف ممکن است یک پاسخ سازگاری برای کناره‌گیری و ارزیابی مجدد موقعیت‌هایی باشد که منجر به نتایج نامطلوب شده‌است («فرضیه نشخوار تحلیلی») (رجوع کنید به رویکردهای فرگشتی به افسردگی).
برخی از این حدس و گمان‌ها هنوز باید به فرضیه‌های کاملاً قابل آزمایش تبدیل شوند و برای تأیید اعتبار آنها به تحقیقات زیادی نیاز است.
در زیر شاخه‌های روان‌شناسی > رفتار ضد اجتماعی و جنایتکارانه

مقالهٔ اصلی: جرم‌شناسی زیست اجتماعی § روان‌شناسی فرگشتی
روان‌شناسی فرگشتی برای تبیین بزه یا رفتار غیراخلاقی به عنوان سازگاری یا مرتبط با رفتارهای سازگاری به کار رفته‌است. مردان عموماً پرخاشگرتر از زنان هستند، که به دلیل تلاش بسیار بیشتری که برای کمک به بارداری و فرزندپروری انجام می‌دهند، شرکای خود را انتخاب می‌کنند. فرض بر این است که مردان تهاجمی تر، ناشی از رقابت تولید مثلی شدیدتری است که آنها با آن مواجه هستند. مردان با وضعیت پایین ممکن است به ویژه در معرض بی فرزندی قرار بگیرند. ممکن است از نظر فرگشتی درگیر شدن در رفتارهای پرخطر و خشونت‌آمیز پرخاشگرانه برای افزایش موقعیت و در نتیجه موفقیت باروری آنها سودمند بوده باشد. این ممکن است توضیح دهد که چرا مردان به‌طور کلی در جنایات بیشتری درگیر می‌شوند و چرا موقعیت پایین و مجرد بودن با جنایت همراه است. علاوه بر این، استدلال می‌شود که رقابت بر سر زنان به‌ویژه در اواخر نوجوانی و بزرگسالی شدید بوده‌است، که این نظریه را توضیح می‌دهد که چرا نرخ جرم و جنایت در این دوره به‌ویژه بالاست. برخی از جامعه‌شناسان، قرار گرفتن در معرض افتراقی با آندروژن‌ها را علت این رفتارها دانسته‌اند، به ویژه لی الیس در کتاب خود نظریه فرگشتی نورواندروژنیک.
بسیاری از درگیری‌هایی که سبب آسیب و مرگ می‌شوند، شامل موقعیت، شهرت و توهین‌های به ظاهر بی‌اهمیت هستند. گزارشی در سال ۱۹۹۴ توسط انجمن روان‌پزشکی آمریکا نشان داد که افراد مبتلا به اسکیزوفرنی در فرهنگ‌های غربی و غیر غربی و در جوامع صنعتی و شبانی تقریباً به همان میزان هستند، که نشان می‌دهد اسکیزوفرنی یک بیماری تمدنی و نه یک اختراع اجتماعی خودسرانه است.استیون پینکر در کتاب فرشتگان بهتر طبیعت ما استدلال می‌کند که در جوامع غیردولتی بدون پلیس، داشتن یک نظریه بازدارندگی بسیار مهم بوده‌است؛ بنابراین، این مهم بود که برای انتقام‌جویی شهرت معتبری داشته باشیم و در نتیجه غرایز انسان‌ها برای انتقام و همچنین برای حفظ آبرو («شرف») ایجاد شود. پینکر استدلال می‌کند که توسعه ایالت و پلیس به‌طور چشمگیری سطح خشونت را در مقایسه با محیط اجدادی کاهش داده‌است. هر زمان که دولت از بین می‌رود، که می‌تواند بسیار محلی باشد، مانند مناطق فقیرنشین یک شهر، انسان‌ها دوباره در گروه‌هایی برای حفاظت و تهاجم سازماندهی می‌شوند و مفاهیمی مانند انتقام خشونت‌آمیز و حفاظت از ناموس دوباره اهمیت زیادی پیدا می‌کنند.
تئوری تجاوز به عنوان یک استراتژی تولید مثلی است که تکثیر فرزندان متجاوز را تسهیل می‌کند. چنین استراتژی ممکن است توسط مردانی اتخاذ شود که در غیر این صورت بعید است برای زنان جذاب باشد و بنابراین نمی‌توانند روابط قانونی برقرار کنند، یا توسط مردان با موقعیت بالا در مورد زنان آسیب‌پذیر اجتماعی که بعید است برای افزایش موفقیت باروری خود تلافی کنند، اتخاذ شودنظریه‌های اجتماعی زیست‌شناختی تجاوز جنسی بسیار بحث‌برانگیز هستند، زیرا نظریه‌های سنتی معمولاً تجاوز به عنف را یک سازگاری رفتاری نمی‌دانند و اعتراضاتی به این نظریه بر اساس اخلاقیات، زمینه‌های مذهبی، سیاسی و همچنین علمی وارد می‌شود.
در زیر شاخه‌های روان‌شناسی > روان‌شناسی ائتلافی

روان‌شناسی ائتلافی رویکردی برای تبیین رفتارهای سیاسی بین ائتلاف و شرط این رفتارها در دیدگاه روان‌شناختی فرگشتی است. این رویکرد فرض می‌کند که از زمانی که انسان‌ها روی زمین ظاهر شدند، به‌جای زندگی فردی به‌صورت گروهی فرگشت یافته‌اند تا به مزایایی مانند فرصت‌های بیشتر جفت‌گیری و افزایش موقعیت دست پیدا کنند. بنابراین انسان‌ها به‌طور طبیعی به گونه ای فکر و عمل می‌کنند که مدیریت و مذاکره کند پویایی گروه.
روان‌شناسی ائتلافی با ارائه پنج فرضیه در مورد نحوه عملکرد این سازگاری روانی پیش‌بینی قابل ابطال ارائه می‌کند:
انسان‌ها گروه‌ها را به عنوان دسته‌ای خاص از افراد، ناپایدار و با سایه کوتاهی از آینده نشان می‌دهند
کارآفرینان سیاسی محیط ائتلافی را به‌طور استراتژیک دستکاری می‌کنند، و اغلب برای الهام بخشیدن به کنش جمعی به ابزارهای احساسی مانند «خشم» متوسل می‌شوند.
دستاوردهای نسبی بر روابط با دشمنان مسلط است، در حالی که دستاوردهای مطلق روابط با متحدان را مشخص می‌کند.
اندازه ائتلاف و قدرت بدنی مردان به‌طور مثبت حمایت فردی از سیاست‌های خارجی تهاجمی را پیش‌بینی می‌کند.
افراد دارای فرزند، به‌ویژه زنان، در اتخاذ سیاست‌های خارجی تهاجمی نسبت به افراد بدون فرزند متفاوت خواهند بود.
استقبال و انتقاد

مقالهٔ اصلی: نقد روان‌شناسی فرگشتی
منتقدان روان‌شناسی فرگشتی آن را به ترویج جبر ژنتیکی، پان سازگاری‌گرایی (این ایده که همه رفتارها و ویژگی‌های تشریحی سازگار هستند)، فرضیه‌های غیرقابل ابطال، توضیحات دور یا نهایی رفتار در زمانی که توضیحات نزدیک برتر هستند و ایده‌های بدخواهانه سیاسی یا اخلاقی متهم می‌کنند.
استقبال و انتقاد > مفاهیم اخلاقی

منتقدان استدلال کرده‌اند که روان‌شناسی فرگشتی ممکن است برای توجیه سلسله مراتب اجتماعی موجود و سیاست‌های ارتجاعی استفاده شود. همچنین توسط منتقدان پیشنهاد شده‌است که نظریه‌ها و تفسیرهای روان‌شناسان فرگشتی از داده‌های تجربی به شدت بر فرضیات ایدئولوژی در مورد نژاد و جنسیت تکیه دارند.
در پاسخ به چنین انتقادی، روانشناسان فرگشتی اغلب نسبت به ارتکاب مغالطه طبیعت‌گرایانه هشدار می‌دهند – این فرض که «آنچه طبیعی است» لزوماً یک خیر اخلاقی است. با این حال، احتیاط آنها در برابر ارتکاب مغالطه طبیعت‌گرایانه به عنوان ابزاری برای خفه کردن بحث‌های اخلاقی مشروع مورد انتقاد قرار گرفته‌است.
استقبال و انتقاد > تضاد در مدل‌ها

برخی از انتقادات روان‌شناسی فرگشتی به تناقضات بین جنبه‌های مختلف سناریوهای سازگاری مطرح‌شده توسط روان‌شناسی فرگشتی اشاره دارد. یک مثال، مدل روان‌شناسی فرگشتی گروه‌های اجتماعی گسترده‌است که برای مغز انسان مدرن انتخاب می‌کنند، تناقض این است که عملکرد سیناپسی مغز انسان مدرن به مقادیر زیادی مواد مغذی خاص نیاز دارد، به طوری که چنین انتقالی به نیازهای بالاتر از مواد مغذی ضروری یکسان که توسط همه افراد در یک جمعیت مشترک است، امکان تشکیل گروه‌های بزرگ را به دلیل غذاهای تنگنا با مواد مغذی ضروری کمیاب که اندازه گروه را پوشش می‌دهند، کاهش می‌دهد. ذکر شده‌است که برخی از حشرات جوامعی با رتبه‌های متفاوت برای هر فرد دارند و میمون‌ها پس از حذف بیشتر مغز به عنوان استدلال‌های اضافی علیه مغزهای بزرگ که شبکه‌های اجتماعی را ترویج می‌کنند، از نظر اجتماعی فعالیت می‌کنند. مدل نرها به عنوان تأمین کننده و محافظ به دلیل عدم امکان حضور همزمان در دو مکان مورد انتقاد قرار می‌گیرد، نر نمی‌تواند هم از خانواده خود در خانه محافظت کند و هم همزمان برای شکار بیرون بیاید. در مورد این ادعا که یک مرد ارائه دهنده می‌تواند خدمات حفاظتی برای خانواده خود را با مبادله از مردان دیگر خریداری کند، منتقدان به این واقعیت اشاره می‌کنند که با ارزش‌ترین غذا (غذایی که حاوی کمیاب‌ترین مواد مغذی ضروری است) در اکولوژی‌های مختلف و به‌عنوان گیاهی در برخی مناطق جغرافیایی و در برخی مناطق حیوانی متفاوت است و شکار را غیرممکن می‌کند. سبک‌هایی که بر قدرت بدنی یا ریسک‌پذیری تکیه می‌کنند، ارزش جهانی مشابهی در مواد غذایی مبادله‌ای دارند و به جای اجتناب‌ناپذیر ساختن این امر که در برخی از مناطق آفریقا، غذای جمع‌آوری‌شده بدون نیاز به قدرت بدنی عمده، باارزش‌ترین چیز برای مبادله کالا برای محافظت باشد. تضاد بین ادعای روان‌شناسی فرگشتی مبنی بر اینکه مردان باید بیشتر از زنان بصری جنسی داشته باشند برای سرعت سریع ارزیابی باروری زنان نسبت به زنان برای ارزیابی ژن‌های مردانه و ادعای آن مبنی بر اینکه حسادت جنسی مردان در برابر خیانت محافظت می‌کند نیز اشاره می‌کند. اگر یک نر نیاز به ارزیابی خطر وجود یک جفت نر حسادت داشته باشد و در این صورت شانس او را برای شکست دادن او قبل از جفت‌گیری به هر حال ارزیابی کند، برای ارزیابی باروری زن بی‌معنی است (بیهوده ارزیابی سریعتر یک شرط ضروری از دیگری شرایط لازم را می‌توان احتمالاً ارزیابی کرد)
استقبال و انتقاد > مدل استاندارد علوم اجتماعی

مقالهٔ اصلی: مدل استاندارد علوم اجتماعی
روان‌شناسی فرگشتی درگیر مناقشات بزرگتر فلسفی و علوم اجتماعی مربوط به بحث سرشت و پرورش شده‌است. روانشناسان فرگشتی معمولاً روان‌شناسی فرگشتی را با آنچه که مدل استاندارد علوم اجتماعی می‌نامند، مقایسه می‌کنند. آنها مدل استاندارد علوم اجتماعی را به عنوان دیدگاه «لوح سفید»، «نسبی‌گرایی»، «ساخت‌گرایی اجتماعی» و «جبر فرهنگی» توصیف می‌کنند. مدل استاندارد علوم اجتماعی در طول قرن بیستم بر علوم اجتماعی تسلط داشت و تصور می‌کرد که ذهن تقریباً به‌طور کامل توسط فرهنگ شکل گرفته‌است.
منتقدان استدلال کرده‌اند که روانشناسان فرگشتی، بین دیدگاه خود و کاریکاتور مدل استاندارد علوم اجتماعی یک دوگانه جعلی ایجاد کردند.
منتقدان دیگر مدل استاندارد علوم اجتماعی را یک ابزارهای بلاغی یا مغالطه پهلوان‌پنبه می‌دانند. و نشان می‌دهد که دانشمندانی که روانشناسان فرگشتی آنها را با مدل استاندارد علوم اجتماعی مرتبط می‌کنند، معتقد نبودند که ذهن حالتی خالی و همچنین خالی از هر گونه استعداد طبیعی است.
استقبال و انتقاد > تقلیل گرایی و جبر

برخی از منتقدان روان‌شناسی فرگشتی را نوعی فروکاست‌گرایی و جبرگرایی زیستی ژنتیکی می‌دانند، یک انتقاد رایج این است که روان‌شناسی فرگشتی به پیچیدگی رشد و تجربه فردی نمی‌پردازد و در توضیح تأثیر ژن‌ها بر رفتار در موارد فردی ناکام است. چارچوب تعامل‌گرا که تصدیق می‌کند که بسیاری از سازگاری‌های روانی اختیاری هستند (به تغییرات محیطی در طول رشد فردی حساس هستند). این رشته عموماً بر تحلیل‌های نزدیک از رفتار متمرکز نیست، بلکه تمرکز آن بر مطالعه علیت دیستال/نهایی (فرگشت سازگاری‌های روان‌شناختی) است. حوزه ژنتیک رفتاری بر مطالعه تأثیر نزدیک ژن‌ها بر رفتار متمرکز است.
استقبال و انتقاد > پیمانه‌ای بودن ذهن

مقالهٔ اصلی: پیمانه‌ای بودن ذهن
روانشناسان فرگشتی معمولاً فرض می‌کنند که ذهن نیز مانند بدن از بسیاری از سازگاری‌های مدولار فرگشت‌یافته تشکیل شده‌است،
اگرچه در این رشته در مورد درجه انعطاف‌پذیری عمومی یا «عمومی» برخی از ماژول‌ها اختلاف نظر وجود دارد. پیشنهاد شده‌است که ماژولاریت فرگشت می‌یابد، زیرا، در مقایسه با شبکه‌های غیر ماژولار، از نظر تناسب مزیتی را به ارمغان می‌آورد. زیرا هزینه‌های اتصال کمتر است.
در مقابل، برخی از دانشگاهیان استدلال می‌کنند که وجود ماژول‌های بسیار خاص حوزه غیرضروری است و پیشنهاد می‌کنند که آناتومی عصبی مغز از مدلی مبتنی بر توانایی‌ها و فرآیندهای عمومی حوزه بیشتر پشتیبانی می‌کند. علاوه بر این، پشتیبانی تجربی از نظریه دامنه خاص تقریباً به‌طور کامل ناشی از عملکرد در تغییرات عملکرد انتخاب واسون است که دامنه آن بسیار محدود است زیرا فقط یک نوع فرعی از استدلال قیاسی را آزمایش می‌کند.
استقبال و انتقاد > توسعه فرهنگی و نه ژنتیکی ابزارهای شناختی

روان‌شناس سیسیلیا هیس استدلال کرده‌است که تصویر ارائه شده توسط برخی روان‌شناسی فرگشتی از ذهن انسان به عنوان مجموعه ای از غرایز شناختی –  ارگان‌های فکری که توسط فرگشت ژنتیکی در دوره‌های زمانی بسیار طولانی شکل گرفته‌است با نتایج تحقیق مطابقت ندارد. او در عوض معتقد است که انسان‌ها ابزارهای شناختی «ارگان‌های فکری با هدف خاص» دارند که در مسیر رشد از طریق تعامل اجتماعی ساخته شده‌اند. نقدهای مشابهی توسط سوبرنا ای. اسمیت از دانشگاه نیوهمپشر بیان شده‌است.
استقبال و انتقاد > پاسخ توسط روانشناسان فرگشتی

روانشناسان فرگشتی بسیاری از منتقدان خود را مورد خطاب قرار داده‌اند (به عنوان مثال در کتاب‌های Segerstråle (2000)، (،
جروم بارکوف (۲۰۰۵)، و الکوک (2001)).
از جمله ردیه‌های آنها این است که برخی از انتقادات مغالطه پهلوان‌پنبه است، یا مبتنی بر ماهیت نادرست در مقابل دوگانگی پرورش یا بر اساس سوء تفاهم‌های اساسی از این رشته‌است.
رابرت کورزبان پیشنهاد کرد که "...منتقدان میدان، وقتی اشتباه می‌کنند، اندکی از نقطه نظرشان غافل نمی‌شوند. سردرگمی آنها عمیق است. اینطور نیست که تیراندازی باشند که نمی‌توانند کاملاً به مرکز هدف ضربه بزنند. آنها تفنگ را به معکوس و به سمت عقب نگه داشته‌اند. بسیاری به‌طور خاص برای اصلاح باورهای غلط اولیه نوشته‌اند.
کتاب‌های روان‌شناسی فرگشتی در ایران

از جمله کتاب‌هایی که در زبان فارسی به طرح این مباحث پرداخته‌اند می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
روان‌شناسی فرگشتی – قدم اول. اثر دیلان اوانس. مترجم: نورالدین رحمانیان  انتشارات: شیرازه، ۱۳۸۰
بنیان‌های روان‌شناسی زیست‌بنیاد: (مبانی شناخت انسان). (۲۰جلد) اثر مایکل آیزنک. ترجمهٔ آرش حسینیان (ب. کوشا). نشر اینترنتی . 1387
فرگشت و رفتار انسان: اثر جان کارترایت. ترجمهٔ بهزاد سروری خراشاد. نشر جهاد دانشگاهی مشهد. ۱۳۸۷
روان‌شناسی فرگشتی: (۵جلد) اثر دیوید باس. ترجمهٔ آرش حسینیان. نشر اینترنتی. ۱۳۹۱ (چاپ مجدد نشر مثلث: 1394)
چهار بدفهمی در باب سرشت انسان: اثر کریستوفر رایان. کاسیلدا جتا. گروه مترجمان. نشر تلنگر، 1395
روان‌شناسی فرگشتی: اثر جان توبی. لدا کازمیدس. ترجمهٔ جواد حاتمی. هاشم صادقیه. نشر بینش نو. زمستان ۱۳۹۱
هوس‌های سرخ. (تألیف) اثر کوروش رستگار. نشر اینترنتی. ۱۳۹۲
تخت‌گاز ده‌هزارساله (۲جلد). اثر هنری هارپندینگ. گرگوری کوچران. ترجمهٔ آرش حسینیان. نشر اینترنتی ۱۳۹۳ (چاپ کاغذی:نشر تلنگر. 1396)
روان‌شناسی فرگشتی (۴جلد): اثر دانیل ورکمن. ویل ریدر. ترجمهٔ آرش حسینیان. نشر تلنگر ۱۳۹۶
تحلیل فرگشتی نظام‌های جفتی انسان:(۲جلد) اثر دیوید باراش. ترجمهٔ آرش حسینیان، ۱۳۹۷
روان‌شناسی فرگشتی ویراست ششم(۲۰۱۹): نوشتهٔ دیوید باس، ترجمهٔ سروش نجف زاده و علیرضا نجف زاده(۱۳۹۹)
برای مطالعهٔ بیشتر

Buss, D. M. (1995). "Evolutionary psychology: A new paradigm for psychological science" (PDF). Psychological Inquiry. 6: 1–30. doi:10.1207/s15327965pli0601_1.
Confer, J.C.; Easton, J.A.; Fleischman, D.S.; Goetz, C. D.; Lewis, D.M.G.; Perilloux, C.; Buss, D. M. (2010). "Evolutionary Psychology: Controversies, Questions, Prospects, and Limitations" (PDF). American Psychologist. 65 (2): 110–26. CiteSeerX 10.1.1.601.8691. doi:10.1037/a0018413. PMID 20141266.
Cosmides, Leda; Tooby, John (2008). "Evolutionary Psychology".  In Hamowy, Ronald (ed.). Evolution Psychology. The Encyclopedia of Libertarianism. Thousand Oaks, CA: انتشارات سیج; مؤسسه کیتو. pp. 158–61. doi:10.4135/9781412965811.n99. ISBN 978-1-4129-6580-4. LCCN 2008009151. OCLC 750831024.
Heylighen F. (2012). "Evolutionary Psychology", in: A. Michalos (ed.): Encyclopedia of Quality of Life Research (Springer, Berlin).
Kennair, L. E. O. (2002). "Evolutionary psychology: An emerging integrative perspective within the science and practice of psychology". Human Nature Review. 2: 17–61.
Medicus, G. (2005). "Evolutionary Theory of Human Sciences". pp. 9, 10, 11. Retrieved 8 September 2009.
Gerhard Medicus (2015). Being Human – Bridging the Gap between the Sciences of Body and Mind. Berlin: VWB شابک ‎۹۷۸-۳-۸۶۱۳۵-۵۸۴-۷
Oikkonen, Venla: Gender, Sexuality and Reproduction in Evolutionary Narratives. London: Routledge, 2013. شابک ‎۹۷۸-۰-۴۱۵-۶۳۵۹۹-۸
برندگان جایزه نوبل نیکولاس تینبرگن (سمت چپ) و کنراد لورنتس (راست) که با کارل فون فریش برای کار روی رفتار جانوران مورد تأیید قرار گرفتند.
فهرست سفیران ایران در سوریه

ایران پیش از استقلال سوریه در دمشق سرکنسولگری داشته است.
پهلوی

حبیب‌الله ممدوح (عین‌الملک) (سرکنسول) ؟ - ؟
مسعود معاضد (وزیر مختار در سوریه و لبنان) ؟ - ؟
مرتضی مشفق کاظمی (وزیر مختار) ۲۰ آذر ۱۳۲۸ - آذر ۱۳۳۲
حسین دیبا (وزیر مختار)
در تیر ماه ۱۳۳۷ در پی اتحاد مصر و سوریه و تشکیل جمهوری متحدهٔ عربی سفارت ایران در سوریه به کنسولگری تبدیل شد ولی پس از جدایی سوریه از جمهوری متحدهٔ عربی در شهریور ماه ۱۳۴۰ نمایندگی ایران با درجهٔ سفارت کبریٰ در تاریخ ۱ فروردین ۱۳۴۱ در دمشق افتتاح شد.
محمود ملایری ۱ فروردین ۱۳۴۱ - تیر ۱۳۴۲
فریدون دیبا تیر ۱۳۴۲ - تیر ۱۳۴۴
محمود ملایری تیر ۱۳۴۴ - مهر ۱۳۴۴
کاهش روابط به سطح کاردار
علی عاصمی (مسئول موقت) مهر ۱۳۴۴ - آذر ۱۳۴۶
اردشیر نورآذر (کاردار موقت) آذر ۱۳۴۶ - خرداد ۱۳۵۱
حسین منتظم (کاردار موقت) خرداد ۱۳۵۱ - آذر ۱۳۵۲
ارتقای روابط به سطح سفیر
محمد پورسرتیپ آذر ۱۳۵۲ - مرداد ۱۳۵۷
سرلشکر علی معتضد مرداد ۱۳۵۷ - پیروزی انقلاب
جمهوری اسلامی

ابراهیم قلعه‌بیگی (کاردار موقت) پیروزی انقلاب - شهریور ۱۳۵۸
حسن روحانی شهریور ۱۳۵۸ - شهریور ۱۳۶۰
سید علی‌اکبر محتشمی‌پور شهریور ۱۳۶۰ - آبان ۱۳۶۴
محمود هاشمی بهرمانی (سرپرست موقت) آذر ۱۳۶۴ - اردیبهشت ۱۳۶۵
محمدحسن اختری اردیبهشت ۱۳۶۵ - ۱۳۷۷
حسین شیخ‌الاسلام ۱۳۷۷ - ۱۳۸۲
محمدرضا باقری ۱۳۸۲ - ۱۳۸۴
محمدحسن اختری ۵ دی ۱۳۸۴ - ۱۳۸۶
سید احمد موسوی دی ۱۳۸۶ - ۱۳۹۰
محمدرضا رئوف شیبانی مهر ۱۳۹۰ - اردیبهشت ۱۳۹۶
جواد ترک‌آبادی اردیبهشت ۱۳۹۶ - اردیبهشت ۱۴۰۰
مهدی سبحانی اردیبهشت ۱۴۰۰ - فروردين ۱۴۰۲
حسین اکبری فروردین ۱۴۰۲ - آذر ۱۴۰۳
به‌روزرسانی (SQL)

دستور به روزرسانی (SQL (UPDATE داده های یک یا چند مدرک را در یک جدول تغییر می دهد. به شکلی که بتوان یا همه ردیف‌ها را به‌روزرسانی کرد، یا ممکن است یک زیرمجموعه با استفاده از یک شرط گزیده شود.
UPDATE به صورت زیر می باشد:
UPDATE table_name SET column_name = value [, column_name = value ...] [WHERE condition]
برای موفقیت آمیز بودن UPDATE ، کاربر باید امتیازات دستکاری داده ها (امتیاز UPDATE ) را در جدول یا ستون داشته باشد و مقدار به روز شده لازم است که با هیچ یک از محدودیت های قابل اجرا (مانند کلیدهای اصلی ، فهرست های منحصر به فرد، محدودیت های CHECK و محدودیت هایی که تهی نیستند یعنی NOT NULL )تضاد نداشته باشد.
در برخی از پایگاه‌های داده، مانند PostgreSQL ، زمانی که یک عبارت FROM وجود دارد، آنچه در اصل اتفاق می افتد این است که جدول هدف به جداول آورده شده در فهرست از لیست ملحق می‌شود و هر سطر خروجی از join یک عملیات به‌روزرسانی برای جدول هدف را به نمایش میگذارد. در زمان استفاده از FROM، باید اطمینان حاصل شود که join حداکثر یک ردیف خروجی برای هر ردیفی که نیاز به اصلاح دارد، تولید می کند. به عبارتی دیگر، یک ردیف هدف نباید به بیش از یک ردیف از جدول(های) دیگر اتصال پیدا کند. اگر این پیوند اتفاق بیفتد ، تنها یکی از ردیف‌های پیوند شده برای به‌روزرسانی ردیف هدف مورد استفاده قرار میگیرد، اما اینکه کدام یک استفاده می شود را به آسانی نمی توان پیش‌بینی کرد.
به دلیل این بلاتکلیفی، ارجاع دادن به جداول دیگر فقط در انتخاب‌های فرعی ایمنی بیشتری دارد، اگرچه خواندن آن معمولا سخت‌تر و کندتر از استفاده از join است.
MySQL با استاندارد ANSI تطابق ندارد.
مثال ها

مقدار ستون C1 در جدول T را فقط در ردیف هایی که مقدار ستون C2 که "a" است را روی 1 تنظیم کنید.
UPDATE T
   SET C1 = 1
 WHERE C2 = 'a'
در جدول T ، مقدار ستون C1 را 9 و مقدار C3 را 4 برای تمام ردیف هایی که مقدار ستون C2 که "a" است، تنظیم کنید.
UPDATE T
   SET C1 = 9,
       C3 = 4
 WHERE C2 = 'a'
افزایش ارزش ستون C1 با 1 اگر مقدار در ستون C2 که "a"است.
UPDATE T
   SET C1 = C1 + 1
 WHERE C2 = 'a'
مقدار  C1 را در ستون C1 با رشته " text " وصل کنید اگر مقدار در ستون C2 که "a"است.
UPDATE T
   SET C1 = 'text' || C1
 WHERE C2 = 'a'
مقدار ستون C1 را در جدول T1 روی 2 قرار دهید، تنها در صورتی که مقدار ستون C2 در زیر لیست مقادیر ستون C3 در جدول T2 با ستون C4 برابر با 0 یافت شود.
UPDATE T1
   SET C1 = 2
 WHERE C2 IN ( SELECT C3
                 FROM T2
                WHERE C4 = 0)
همچنین می توان چندین ستون را در یک دستور update به روز کرد:
UPDATE T
   SET C1 = 1,
       C2 = 2
شرایط پیچیده و پیوستن نیز امکان پذیر است:
UPDATE T
   SET A = 1
 WHERE C1 = 1
   AND C2 = 2
برخی از پایگاه های داده اجازه استفاده غیر استاندارد از بند FROM را می دهند:
UPDATE a
   SET a.[updated_column] = updatevalue
  FROM articles a
       JOIN classification c
         ON a.articleID = c.articleID
 WHERE c.classID = 1
یا در سیستم های اوراکل (با فرض اینکه یک شاخص در طبقه بندی وجود دارد.articleID):
UPDATE
(
  SELECT *
    FROM articles
    JOIN classification
      ON articles.articleID = classification.articleID
   WHERE classification.classID = 1
)
SET [updated_column] = updatevalue
با نام طولانی جدول:
UPDATE MyMainTable AS a
SET a.LName = Smith
WHERE a.PeopleID = 1235
مسائل بالقوه

مشکل هالووین ببینید . برای انواع خاصی از update اظهارات برای تبدیل شدن به یک حلقه بی نهایت وقتی که where بند و یک یا چند set بندها ممکن است از یک بند شاخص در هم تنیده استفاده کنند .
شریا دانوانتری

| شریا دانوانتری | شریا دانوانتری |
| --- | --- |
شریا دانوانتری در سال ۲۰۱۹: شریا دانوانتری در سال ۲۰۱۹
زادهٔ: حیدرآباد (هند)، آندرا پرادش (تلانگانا کنونی)، هند
محل تحصیل: ان‌آی‌تی وارانگل
پیشه(ها): بازیگر، مدل
سال‌های فعالیت: ۲۰۰۹– تاکنون
قد: ۱٫۷۳ متر (۵ فوت ۸ اینچ)
شریا دانوانتری (زاده ۲۹ اوت ۱۹۸۸) بازیگر و مدل هندی است که در فیلم‌ها و سریال‌های وب به زبان هندی و تلوگو کار می‌کند.
شریا دانوانتاری در ۲۹ اوت ۱۹۸۸ در حیدرآباد از پدری هندی زبان و مادری تلوگو زبان به دنیا آمد. او در دو ماهگی با پدر و مادرش به دبی نقل مکان کرد. او در خاورمیانه و دهلی بزرگ شد، دانوانتاری در رشته مهندسی الکترونیک و ارتباطات فارغ‌التحصیل شد.
او در فیلم خفه‌شو بازی کرده‌است.
فالو (ایتالیا)

مکان
| فالو | فالو |
| --- | --- |
کومونه: کومونه
Comune di Fallo: Comune di Fallo
Fallo: Fallo
ناحیه: آبروتزو
استان / شهرستان: کییتی (CH)
مساحت: مساحت
 • کل: ۵ کیلومتر مربع (۲ مایل مربع)
ارتفاع: ۵۷۵ متر (۱۸۸۶ فوت)
جمعیت (1 January 2008): جمعیت (1 January 2008)
 • کل: ۱۵۵
 • تراکم: ۳۱/کیلومتر مربع (۸۰/مایل مربع)
اهلیت‌نام: Fallesi
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (زمان)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (ساعت تابستانه)
کد پستی: 66040
پیش‌شماره تلفن: 0872
قدیس پشتیبان: San Vincenzo Ferreri
روز قدیس: 5 April
فالو (ایتالیا) (به ایتالیایی: Fallo) یک کومونه در ایتالیا است که در استان کییتی واقع شده‌است.
خصوصیات

فالو ۵ کیلومترمربع مساحت و ۱۵۵ نفر جمعیت دارد و ۵۷۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.