stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
محمد حنیف‌نژاد
دستگیری و اعدام > اعدام

در بامداد روز ۴ خرداد ۱۳۵۱ محمد حنیف‌نژاد به همراه دیگر بنیانگذاران سازمان مجاهدین، سعید محسن و اصغر بدیع‌زادگان و دو تن از اعضای کادر مرکزی سازمان، عبدالرسول مشکین‌فام و محمود عسگری‌زاده، در میدان چیتگر تیرباران شدند.
حسین شاه‌حسینی، عضو شورای مرکزی جبههٔ ملی ایران، که در سال ۱۳۵۱ در زندان قزل‌قلعه بوده، داستان اعدام محمد حنیف‌نژاد را به شرح زیر نقل کرد:
«گروهبان ساقی، مسئول زندان قزل‌قلعه … صبح روز ۴ خرداد ۱۳۵۱ … به سلول من آمد. رنگ پریده و عصبی می‌نمود. احوالش را پرسیدم. گفت: امروز شاهد منظره‌ای بودم که تا عمر دارم فراموش نمی‌کنم. حدود ساعت ۴ صبح قرار بود حکم اعدام دربارهٔ حنیف‌نژاد و دوستانش اجرا شود. من هم ناظر واقعه بودم. هنگامی که به اتّفاق یکی دیگر از مأمورین زندان به سلّول او رفتیم تا او را برای اجرای مراسم اعدام به میدان تیر چیتگر ببریم، حنیف‌نژاد بیدار بود. همین که ما را دید، گفت: می‌دانم برای چه آمده‌اید. آنگاه، رو به قبله ایستاد و با تلاوت آیاتی از قرآن، دستها را بالا برد و گفت: خدایا، شاکرم به درگاهت. این توفیق را نصیبم کردی که در راه آرمانم شهید شوم… سپس، همراه ما به راه افتاد… او را به طرف میدان تیر حرکت دادیم. در طول راه تکبیرگویان، شکرگزاری می‌کرد و تا لحظهٔ تیرباران بدین کار ادامه داد، گویی به عروسی می‌رفت!...».
محل دفن وی در قطعه ۳۳ بهشت زهرا در تهران است.
ازدواج

همسر حنیف نژاد پوران بازرگان بود. پوران در سال ۱۳۵۳ با تراب حق‌شناس ازدواج کرد و پس از انقلاب به پاریس رفتند تا اینکه در ۱۳۸۶ در آنجا درگذشت.
یادبودها

در سال‌های ابتدایی پس از انقلاب ۱۳۵۷ یکی از خیابان‌های اصلی شهر تهران به نام خیابان شاهپور به نام شهید محمد حنیف‌نژاد نام‌گذاری شده بود که در سال ۱۳۶۱ نام این خیابان عوض شد و هم‌اکنون خیابان وحدت اسلامی نام دارد.
در مسجدسلیمان خیابانی از مرکز شهر منتهی به میدان همافران به نام وی نام‌گذاری شده است و هنوز هم به همین نام معروف است.
کتاب‌شناسی

تذکر: این کتاب‌ها لزوماً بیطرف نیستند. اما کوشیده شده که شامل تمامی آثار مرتبط باشند:
بیان حقیقت برای مردم ایران و ثبت در تاریخ، نصرالله اسماعیل‌زاده
خاکستر خاطرات، خاطرات فتح‌الله خامنه‌ای، انتشارات ارژنگ، بهار ۱۳۹۹، ISBN 978-3-00-065569-2
جمعی از پژوهشگران، «سازمان مجاهدین خلق» پیدایی تا فرجام (۱۳۴۴ _ ۱۳۸۴)، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی دریافت نسخهٔ آنلاین از سایت رسمی کتاب
احمدی روحانی، حسین، سازمان مجاهدین خلق ایران، چاپ اول:۱۳۸۴
جعفری، محمد مهدی، سازمان مجاهدین خلق از درون، نشر: نگاه امروز
جعفریان، رسول، جریان‌ها و سازمان‌های مذهبی سیاسی ایران ـ سال‌های ۱۳۵۷–۱۳۲۰»، تهران:پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه معاصر
کاظمی، محسن، خاطرات احمد احمد
کریمی، احمدرضا، شرح تاریخچه سازمان مجاهدین خلق ایران و مواضع آن، چاپ اول:۱۳۸۴
مهرآبادی، مظفر، بررسی تغییر ایدئولوژی سازمان مجاهدین خلق، چاپ اول:۱۳۸۴
رئیسی (رضا)، رفیعی (حسین) و نوحی (حمید)، روند جدایی، تهران، چاپ اول ۱۳۶۰
میثمی، لطف‌الله، خاطرات لطف‌الله میثمی ج۲
| ن ب وسازمان مجاهدین خلق ایران | ن ب وسازمان مجاهدین خلق ایران |
| --- | --- |
رهبران فعلی: مسعود رجوی •  مریم رجوی •  زهرا مریخی
بنیانگذاران:  محمد حنیف‌نژاد  •  سعید محسن  •  علی‌اصغر بدیع‌زادگان 
سازمان‌های مرتبط:  شورای ملی مقاومت ایران •  ارتش آزادیبخش ملی ایران  •  انجمن نجات  •  سازمان حزب‌الله  •  گروه فریاد خلق 
سازمان‌های منشعب: سازمان پیکار در راه آزادی طبقه کارگر  •  نبرد برای رهایی طبقه كارگر  •  مبارزه در راه آرمان طبقه كارگر  •  گروه مهدویون
مقرها:  مقرهای پیشین: (قرارگاه اشرف  •  قرارگاه لیبرتی)  مقر کنونی: کمپ تیرانا 
اعضای شاخص:  قبل از انقلاب : تقی شهرام  سعید محسن  احمد رضایی  عبدالرضا نیک‌بین رودسری  لطف‌الله میثمی  محمد حنیف‌نژاد  ناصر صادق  اشرف ربیعی  حسن آلادپوش  محبوبه متحدین  بهرام آرام  علی‌اصغر بدیع‌زادگان  علی باکری  وحید افراخته  مجید شریف واقفی  محمد محمدی گرگانی  مهدی رضایی  رضا رضایی بعد از انقلاب : علی زرکش  مسعود کشمیری  زهره عطریانفر  کاظم افجه‌ای  محمدرضا کلاهی  مهدی ابریشم‌چی  سعید شاهسوندی   موسی خیابانی  آذر رضایی 
عملیات‌های نظامی: جنگ ایران و عراق •  خیزش شعبانیه •  عملیات آفتاب •  عملیات مرصاد •  عملیات چلچراغ
بمب‌گذاری‌ها: انفجار در دفتر نخست‌وزیری جمهوری اسلامی ایران •  بمب‌گذاری در دفتر حزب جمهوری اسلامی •  بمب‌گذاری نمازجمعه تهران ۱۳۶۳
ترورهای سرشناس:  (بمب‌گذاری در دفتر حزب جمهوری اسلامی  قربانیان شاخص:( سید محمد بهشتی  حسن عباس‌پور  موسی کلانتری  محمود قندی  محمدعلی فیاض‌بخش  رحمان استکی  محمد منتظری  علی درخشان  محمدصادق اسلامی  غلامحسین حقانی  عبدالحمید دیالمه  رضا پاک‌نژاد  حسن عضدی  سید فخرالدین رحیمی) (انفجار دفتر نخست‌وزیری  محمدعلی رجایی  محمدجواد باهنر  هوشنگ وحید دستجردی)  لوئیس هاوکینز  پل شفر  مجید شریف واقفی  مهدی رجب بیگی  محمد کچوئی  سید حسن آیت  یوسف مرحبا  میر اسدالله مدنی  سید عبدالکریم هاشمی‌نژاد  سید عبدالحسین دستغیب  محمد صدوقی  عطاءالله اشرفی اصفهانی  اسدالله لاجوردی  علی صیاد شیرازی ناموفق: ( عباس واعظ طبسی  شاپور مرحبا  سید احمد خمینی  صادق احسانبخش) 
مقالات مرتبط:  روزنامه مجاهد  اعدام زندانیان سیاسی (تابستان ۱۳۶۷)  تظاهرات ۳۰ خرداد ۱۳۶۰  خودسوزی اعضای مجاهدین خلق  فیلم ناتمامی برای دخترم سمیه
جرباشیان

جرباشیان (زبان ارمنی: Ջրբաշյան), یکی از نام‌های خانوادگی رایج در میان ارمنیان می‌باشد.
ادوارد جرباشیان
استپان جرباشیان
رافائل جرباشیان
روبن جرباشیان
مخیتار جرباشیان
ایکستلاهواک د رایون

Town & Municipality در 23x15px|border |alt=|link= مکزیک
| ایکستلاهواک د رایون | ایکستلاهواک د رایون |
| --- | --- |
Town & Municipality: Town & Municipality
ایکستلاهواک د رایون: ایکستلاهواک د رایون
  مهر:   مهر
ایالت: ایالت مکزیک
Municipal Status: 1816
حکومت: حکومت
 • Municipal President: Juan Manuel Trujillo Mondragon (2006-2009)
ارتفاع (of seat): ۲٬۵۴۰ متر (۸۳۳۰ فوت)
جمعیت (2005) Municipality: جمعیت (2005) Municipality
 • شهرستان: ۱۲۶٬۵۰۵
 • صندلی: ۷٬۱۱۴
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (CST)
Postal code (of seat): 50740
وبگاه: (اسپانیایی) http:// www.ixtlahuaca.gob.mx
ایکستلاهواک د رایون (به اسپانیایی: Ixtlahuaca de Rayón) از شهرهای کشور مکزیک است که در ایالت استادو د مخیکو قرار دارد و جمعیت آن طبق سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی ۱۳۶٬۶۹۶ نفر بوده است.
شهروندی

«شهروند» به اینجا تغییرمسیر دارد. برای دیگر کاربردها، شهروند (ابهام‌زدایی) را ببینید.
شهروندی را قالب پیشرفتهٔ «شهرنشینی» می‌دانند. به باور برخی از کارشناسان، شهرنشینان هنگامی که به حقوق یکدیگر احترام گذارده و به مسئولیت‌های خویش در قبال شهر و اجتماع عمل نمایند به «شهروند» ارتقاء یافته‌اند.
شهروندی تا پیش از این در حوزهٔ اجتماعی شهری بررسی می‌شد اما پس از آن شهروندی مفاهیم خود را به ایالت و کشور گسترش داده‌است، اگرچه امروزه بسیاری به شهروندی جهانی نیز می‌اندیشند.
شهروندی امروزه کاربردها و معانی مختلفی یافته‌است.
مفهوم شهروندي، در جوامع مختلف و در ادوار زمانی متفاوت دستخوش تغییراتی شده است. در اغلب این تعاریف، جنبه هاي حقوقی شـهروندي مورد تأکید قرار گرفته است. با این همه، تجربه شهروندي تنهـا متکـی بـه پایگاه حقوقی افراد نیست، بلکه به روابط بین افراد و گروه هاي اجتماعی نیــز بســتگی دارد.
هــر فــرد یــا گروهــی ممکــن اســت فشــار ها و محدودیت هایی را در اجراي نقش شهروندي خـویش تجربـه کنـد  ایـن فشارها و محدودیت ها نیز به سهم خود بـر هویـت افـراد و گـروه هـا و احساس تعلق و وابسـتگی  آنهـا بـه نظـام اجتمـاعی تـأثیر مـی گذارنـد . بدین ترتیب، شرایطی کـه یـک نظـام اجتمـاعی از آن برخـوردار اسـت، می تواند به زمینه احسـاس مشـترك میـان اعضـاي آن جامعـه  بـه عنـوان شهروند تبدیل شود و یا به  جدایی و کنار ماندن آنها بینجامد.
ریشه‌شناسی

شهروندی در زبان فارسی از مشتقات شهر (city) است.
شهروند و حقوق وی

مقالهٔ اصلی: حقوق شهروندی
حقوق شهروندی (به انگلیسی: Citizenship Rights) از جمله محورهای بسیار مهم و اساسی هر نظام و سیستم حقوقی در جهان است. در نظم و نظام حقوقی کشور ایران، اگر چه مصادیق آن شناسایی و تا حدی تعیین شده است، اما این اصطلاح همانند بسیاری از اصطلاحات حقوق عمومی به صورت جامع در منابع حقوقی یا از سوی قانون گذار تبیین نشده است. بر اساس جمع بندی از مجموع تعاریفی که در این زمینه ارائه شده و نیز برخی ملاحظات نظری تکمیلی،  می توان گفت حقوق شهروندی به عقیده نویسنده کتاب «جریان شناسی حقوق بشر و شهروندی» عبارت است از:
مجموعه ای از حقوق، اختیارات و امتیازات افراد یا گروهایی از مردم که با حکومت یک کشور دارای رابطه شهروندی (تابعیت) بوده و استیفا یا بهره مندی از تمام یا بخشی از آنها مشروط و مقید به انجام تکالیف شهروندی و التزام به قوانین و مقررات عمومی کشور مذکور است.
یک شهروند یک عضو رسمی یک شهر، ایالت یا کشور است. این دیدگاه، حقوق و مسئولیت‌هایی را به شهروند یادآور می‌شود که در قانون پیش‌بینی و تدوین شده‌است. از نظر حقوقی، جامعه نیازمند وجود مقرراتی است که روابط تجاری، اموال، مالکیت، شهرسازی، سیاسی و حتی مسائل خانوادگی را در نظر گرفته و سامان دهد. از این رو از دید شهری موضوع حقوق شهروندی، روابط مردم شهر، حقوق و تکالیف آنان در برابر یکدیگر و اصول و هدف‌ها و وظایف و روش انجام آن است. همچنین نحوه اداره امور شهر و کیفیت نظارت بر رشد هماهنگ شهر است که می‌توان به عنوان مهم‌ترین اصولی بدانیم که منشعب از حقوق اساسی کشور است.
در واقع حقوق شهروندی آمیخته‌ای است از وظایف و مسئولیت‌های شهروندان در قبال یکدیگر، شهر و دولت یا قوای حاکم و مملکت و همچنین حقوق و امتیازاتی که وظیفه تأمین آن حقوق بر عهدهٔ مدیران شهری (شهرداری)، دولت یا به‌طور کلی قوای حاکم می‌باشد.
به مجموعه این حقوق و مسئولیت‌ها، «حقوق شهروندی» گفته می‌شود.
شهروندی پویا

شهروندی اشاره به زندگی روزمره، فعالیت‌های فردی و کسب و کار افراد اجتماع و همچنین فعالیت‌های اجتماعی ایشان دارد و به‌طور کلی مجموعه‌ای از رفتار و اعمال افراد در برابر مکان زندگی است. شهروندی پویا یا شهروندی فعال در واقع از این نگرش برخاسته‌است.
شهروندی از این منظر، مجموعه گسترده‌ای از فعالیت‌های فردی و اجتماعی است. فعالیت‌هایی که اگرچه فردی باشند اما برآیند آن‌ها به پیشرفت وضعیت اجتماعی کمک خواهد کرد. همچنین است مشارکتهای اقتصادی، خدمات عمومی، فعالیت‌های داوطلبانه و دیگر فعالیت‌های اجتماعی که در بهبود وضعیت زندگی همه شهروندان مؤثر خواهد افتاد. در واقع این نگاه ضمن اشاره به حقوق شهروندی مدون و قانونی در نگاه کلی‌تر به رفتارهای اجتماعی و اخلاقی می‌پردازد که اجتماع از شهروندان خود انتظار دارد. دریافت این مفاهیم شهروندی نیازمند فضایی مناسب برای گفتگو و مشارکت مردم با نقطه نظرات متفاوت و نظارت عمومی است.
آموزش شهروندی

آموزش شهروندی به‌طور غیررسمی در خانه یا محل کار یا کارگاه‌های آموزشی یا به‌طور رسمی به صورت سرفصل درسی مجزا در مدارس و حتی مدارس ابتدایی یا به صورت رشته تحصیلی دانشگاهی در واقع به شهروندان می‌آموزد که چگونه یک شهروند فعال، آگاه و مسئولیت پذیر باشند. در واقع مبنای این آموزش‌ها پرورش یک شهروند نمونه یا شهروند خوب یا ارائه یک الگوی شهروندی نیست بلکه به آنان می‌آموزد که چگونه تصمیمات خود را با توجه به مسئولیت‌هایشان در قبال اجتماع و زندگی فردی خود اتخاذ نمایند.
تربیت شهروندی، یکی از فروع شهروندی است که با توجه به تحولات سریع اجتماعی، فناوری و سیاسی دوران معاصر، ازجمله دلمشغولی‌های برنامه‌ریزان و سیاستگذاران تعلیم و تربیت کشورهای جهان به‌شمار می‌آید. در کشورهای توسعه یافته مفاهیم شهروندی از دوران کودکی تا نوجوانی آموزش داده می‌شود و دولت نیز آموزش‌های لازم را در اختیار والدین و معلمان قرار می‌دهد.
در انگلیس از سال ۲۰۰۲ میلادی، آموزش شهروندی و آشنایی با آن به‌طور رسمی در برنامه درسی مدارس از سنین ۱۱ تا ۱۶ سالگی قرار گرفت. اهداف این آموزش‌ها عموماً موارد ذیل است:
آشنایی با حقوق و مسئولیت‌های شهروندی
بحث و بررسی دربارهٔ سرفصل‌ها و موضوعات مهم شهروندی
فهم و شناخت جامعه و آشنایی با فعالیت‌های اجتماعی
مشارکت فعال در یک برنامه اجتماعی یا گروهی
حقوق مصرف‌کننده

امروزه به دلیل تنوع نیازها و تخصصی شدن مشاغل، افراد یک خانواده برای تأمین حداقل مایحتاج مصرفی خود نیازمند استفاده از کالاها و خدمات عرضه شده توسط دیگران هستند. از اینرو نیاز به کالاهای مصرفی و خدمات یک نیاز ضروری و اجتناب ناپذیر است که هرگونه اختلال در تولید و توزیع آن‌ها می‌تواند جامعه و مدیریت آن را به چالش بکشاند و علاوه بر زیان‌های مادی صدمات و زیان‌های معنوی را نیز متوجه مصرف‌کننده نماید.
مفاهیم شهروندی

مفهوم حقوق بشر اغلب در کنار دو مفهوم «حقوق اساسی» و «حقوق شهروندی» مطرح می‌شود. این سه مفهوم، گاه مترادف جانشین یکدیگر به کار می‌روند اما در تفکیک مفهومی مرزهای ظریفی میان این مفاهیم سه‌گانه و دلالت موضوعی وجود دارد.
می‌توان گفت حقوق شهروندی آن بخش از حقوق اساسی است که در قانون اساسی هر کشوری شکل «ملی» به خود می‌گیرد و فقط شامل حال شهروندان همان کشور خاص می‌شود (مانند حق مشارکت سیاسی که ملهم از حقوق بشر در شکل نسبی آن است)
بسیاری بر این عقیده‌اند که قوانین موضوعه هر کشوری تأثیر مستقیم از مفهوم شهروندی و حقوق شهروندی می‌پذیرد.
بعضی شهروندی را در ابعاد اجتماعی، سیاسی و مدنی تقسیم‌بندی می‌کنند اما به نظر می‌رسد در دسته‌بندی کلی می‌توان شهروندی را در مسئولیت‌های فردی و اجتماعی شهروندان و همچنین مسئولیت‌های دولت در قبال شهروندان بررسی کرد. با نگاهی کلی در جوامع مختلف می‌توان بخشی از این مفاهیم مشترک را عنوان و تکمیل کرد.
مفاهیم شهروندی > مسئولیت‌های اجتماعی

شهروندان به‌طور داوطلبانه امکانات خود را جهت کمک به پیشرفت و بهبود شهر به کار می‌گیرند. شهروندان فعال با توجه به تخصص و استعداد خود در سازمان‌ها و کمیته‌های محلی گوناگون نظیر انجمن اولیا و مربیان و سازمان‌های غیردولتی عضویت داشته و فعالیت می‌کنند. شرکت در نشست‌ها و اجتماعات شهری، حضور در محکمه‌های عمومی، هیئت منصفه یا هیئت‌های حل اختلاف، مشارکت در پروژه‌های اجتماعی برای پیشرفت جامعه و همچنین یافتن مشکلات و راه‌حل آن‌ها بسیار سودمند خواهد بود. صاحبنظران بر این عقیده‌اند که اجتماعات محلی، و نهادهای مردم محور می‌توانند با ارائه رفتارهای جدید و نهادینه ساختن آن‌ها در جوامع، نقش مؤثری در ایجاد و بازتولید مفهوم شهروندی ایفا نمایند.
مفاهیم شهروندی > مسئولیت‌های فردی

ر‌أی دادن:حق رأی در عین حالی که، از نظر بسیاری، از جمله مسئولیت‌های شهروندی محسوب می‌گردد اما در واقع یک امتیاز نیز می‌باشد. کسانی که رأی نمی‌دهند در واقع صدایشان در دولت شنیده نمی‌شود.
قبل از هر رای‌گیری، اطلاعات مربوط به موضوع یا نامزدها باید به صورت شفاف به اطلاع شهروندان برسد.
خدمت در ارتش: در زمان جنگ، هر مردی که توانایی بدنی دارد، برای جنگ فراخوانده می‌شود. در زمان صلح نیز به صورت خدمت اجباری سربازی یا داوطلبانه در نیروهای مسلح حاضر می‌شوند.
در بعضی ایالات یا مناطق محلی، ممکن است به افرادی فرمان داده شود تا در دستگیری مجرم‌ها یا برای برقراری صلح و امنیت یا اجرای یک فرمان به کلانتر کمک کنند.
احترام به قانون و حقوق دیگران: هر شهروندی می‌بایست از قوانین اجتماع، ایالت و کشوری که در آنجا زندگی می‌کند، پیروی کند.
هر شهروندی می‌بایست به حقوق دیگران احترام بگذارد.
پرداخت مالیات: هر شهروندی موظف به پرداخت مالیات بر درآمد و دیگر عوارض قانونی بر اساس درستکاری و راستی و به موقع می‌باشد.
مفاهیم شهروندی > مسئولیت‌های دولت

از جمله مسئولیت‌های دولت، خرج نمودن مالیات و عوارض دریافتی توسط بخش‌های دولتی جهت ارائه خدمات زیر، به شهروندان است:
حفاظت از جان و مال و حقوق و امنیت شهروندان: توسط پلیس، آتش‌نشانی، امداد در حوادث و بلایای پیش بینی نشده، دادگاه و سامانه قضایی و نیروهای مسلح.
بهداشت و سلامتی: آب و غذای سالم، بازرسی از شیر و گوشت، نگهداری از بیمارستان‌ها.
آموزش: مدرسه‌ها و کتابخانه‌های عمومی.
نگهداری، تعمیر و ساخت جاده‌ها، بزرگراه‌ها و خیابان‌ها و راه‌آهن.
حفاظت و نگهبانی از منابع طبیعی، جنگل‌ها و محیط‌زیست.
حفاظت از پس‌اندازها، با بازرسی از بانک‌ها و ضمانت حساب‌های بانکی.
کمک و جبران خسارات: در موارد پیش‌بینی نشده مانند سیل، زلزله و خشکسالی.
شهروندی در کشورهای گوناگون > شهروندی در ایران

تا قبل از این در ایران، شهروندی تنها از منظر شهر و شهرنشینی مطرح می‌گردید و شهروندی رابطه متقابل یک شهرنشین با شهر و مدیران شهری و شهرداری دیده می‌شد و حقوق شهروندی را در گرو تصویب نقشه جامع شهر می‌دیدند.

اما استفاده از واژه شهروند و شهروندی یا حقوق شهروندی در سال‌های اخیر در میان حقوقدانان و مجامع قانونی و حقوقی دید جامعتری یافت. در سال ۸۳ قانونی با عنوان «احترام به آزادی‌های مشروع و حفظ حقوق شهروندی» به تصویب مجلس رسید و به نام «بخشنامه حقوق شهروندی» در قوه قضائیه، دستورکار واحدها گردید. رئوس مهم این قانون دربارهٔ نحوه بازداشت و بازجویی و منع شکنجه و رفتار با متهمان توسط ضابطین و مجریان قضایی بود.
کد فراگیر شماره‌ای اختصاصی است که داشتن آن برای تمامی اتباع خارجی اعم از اشخاص حقیقی و اشخاص حقوقی که در ایران حضور و فعالیت دارند بسیار لازم و ضروری است. چنانچه متقاضی دریافت کد فراگیر اتباع خارجی هستید در این نوشته با ما همراه باشید..
هر چند در سال‌های اخیر واژهٔ شهروند به جای تبعه در ایران به سرعت فراگیر شده و کاربرد عمومی پیدا کرده‌است اما برخی از صاحب نظران در امور مسائل حقوقی و زبانی هنوز هم به این عقیده‌اند که در جوامع چون ایران، تاجیکستان و افغانستان که تا هنوز اختلاف سطح توسعه در زمینه‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی میان شهر و روستا خیلی بزرگ است، کاربرد این واژه به جای تبعه در حقیقت تبعیض در مقابل روستاییان به‌شمار خواهد رفت. زیرا به آن‌ها شاید این تصور داده شود که آن‌ها مانند شهر نشینان اتباع متساوی الحقوق کشور به‌شمار نمی‌روند.
در ایران به کودکانی که یکی از والدین آن‌ها شهروند کشورهایی مانند افغانستان و پاکستان باشد با مشکل شهروندی روبرو هستند. سالانه ۱۲ هزار دختر ایرانی با اتباع بیگانه ازدواج می‌کنند. به استناد آمارهای منتشر شده ۳۳ هزار فرزند حاصل از ازدواج دختران مشهد با اتباع بیگانه بدون شناسنامه هستند.
قواعد تابعیت در قانون مدنی ایران آورده شده‌اند. جلد دوم قانون مدنی مصوب ۱۳۱۳ با اصلاحات بعدی، در شماری از مواد خود به شرایط کسب تابعیت ایرانی، سلب تابعیت و بازگشت به تابعیت اختصاص پیدا کرده‌است. ماده ۹۷۶ قانون مدنی کسانی را که ایرانی هستند برشمرده و ماده ۹۷۹ شرایطی را که بیگانگان می‌توانند به تابعیت ایرانی درآیند مقرر نموده‌است.
ماده ۹۷۹ اعلام می‌دارد:
«اشخاصی که دارای شرایط ذیل باشند می‌توانند تابعیت ایران را تحصیل کنند.
جریان شهروندی

جریان شهروندی، جریان فکری فرهنگی مدنی که با محوریت انسان و شهروند بر مبنای آموزه‌های حقوق بشر و شهروندی و آزادی‌های بنیادین و معیارهای انتخابات شفاف _آزاد و عادلانه موازای جریان فکری ناسیونالیسم و جریان فکری اسلامگرا با روش کنشگری مدنی تغییر برای تحقق دولت حقوقی فعالیت می‌کند. به باور این جریان در ایران سه جریان فکری «اسلام‌گرا»، «ناسیونالیسم» و «شهروندی» وجود دارد که روش کنش خود را برمبنای «محافظه‌کاری»، «اصلاح‌طلبی»، «مدنی تغییر» یا «براندازی» برگزیدند. جریان فکری «اسلام‌گرا» که از گروه‌ها و سازمان‌های مختلف و گاه معاند یکدیگر شکل می‌گیرد نظر به نحوه تعامل با نظام جمهوری اسلامی روش کنش‌گری «محافظه‌کاری»، «اصلاح‌طلبی» یا «براندازی» را برگزیدند حال‌آنکه جریان «ناسیونالیستی» بین دو روش «اصلاح‌طلبی» یا «براندازی» عمل می‌کند. جریان فکری «شهروندی» روش کنشگری «مدنی تغییر» را اختیار کرده است.
جریان شهروندی ، جریان انسان گرای شهروندی پس از اعتراضات دی ماه ۱۳۹۶ را مطرح گردید این نظریه دارای تعریف، اهداف، اصول، ارکان و دیدگاه‌های که با محوریت شهروند برمبنای حقوق بشر و شهروندی  آزادی‌های بنیادین و مسئولیت پذیری شهروندان استوار است.
جریان شهروندی، جریان تغییر که خواهان تغییر نظام فکری و اندیشه‌ها، نگرش‌ها و روش‌های برای تغییر وضعیت اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، قانونگذاری و مدیریتی، حل بحران‌ها و بهبود اوضاع کشور و شهروندان ایرانی می‌باشد و براین باور است که شهروند‌گرایی تنها نظریه‌ای است که برخلاف رویکردهای نژادی، قومی، دینی، مذهبی، ناسیونالیستی، شونیستی و باستان‌گرایی می‌تواند همه شهروندان ایرانی را از هر جنسیت، نژاد، دین، مذهب، قومیت، زبان، فرهنگ، منطقه جغرافیایی، عقیده سیاسی و هر گروه اجتماعی را تحت پوشش خود گرد آورد و آنچنان فراگیر است که همه ایرانیان خود را دارای حقوق‌‌ و تکالیف یکسان و برابر، مطالبات و منافع خود را در آن مشاهده و در اداره کشور مشارکت و سهیم دانسته که برای تغییر در وضعیت اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، قانونگذاری و مدیریتی، حل بحران‌ها و بهبود اوضاع کشور و شهروندان ایرانی برابر این تغییرات می‌داند.
جریان شهروندی هدف غایی خود را تحقق دولت حقوقی که مبشر تحقق حقوق بشر و شهروندی، قانون‌مداری، برابری، آزادی، تکثرگرایی، شایسته سالاری، عدالت اجتماعی، تعهد، شفافیت، تنوع، مطالبه‌گری، پاسخ‌گویی، صلح، توسعه، مدارا، بردباری، مهرورزی، نفی تبعیض، عدم خشونت، ارتقا مسئولیت‌پذیری شهروندان، رعایت حقوق زنان و کودکان و کرامت انسانی را در اعمال پروسه متکامل گام به گام روشنگری، توانمندسازی شهروندان، سازواری (ائتلاف) مدنی، فرمان مدنی، بازنگری همه جانبه قانون اساسی، انتخابات شفاف، آزاد و عادلانه، انتخاب و انتصاب مدیران توسعه یافته بشرح ذیل می‌داند.
جریان انسان گرای شهروندی به عنوان سومین جریان فکری به موازات جریان فکری ناسیونالیسم و جریان اسلام گرا در منطقه خاورمیانه و شمال افریقا برای پرورش انسان جدید و تحقق دولت انسان با تغییر گفتمان فکری و فرهنگی غالب در این منطقه از سنتی به انسان گرای شهروندی فعالیت می کند.
جریان شهروندی > شهروندی در افغانستان

در قانون اساسی افغانستان از واژه تبعه استفاده شده‌است.  از مهم‌ترین عوامل اخلال در روند شهروندی در افغانستان معاصر، جنگ‌سالاری، و نژادپرستی و قوم‌گرایی) نام برده می‌شود. جنگ‌سالاری در ۲۵۰ سال اخیر تاریخ افغانستان مبنای جامعه بوده‌است و هر گروهی که قدرت نظامی بیشتر داشته‌است از قدرت سیاسی برخوردار می‌شده‌است.
جریان شهروندی > ایالات متحده آمریکا

مقالهٔ اصلی: منشور حقوق ایالات متحده آمریکا
حقوق شهروندی و آزادی مردم ایالات متحده آمریکا در منشور حقوق ایالات متحده آمریکا که در سال ۱۷۹۱ (میلادی) به قانون اساسی آن کشور الحاق گردید، مشخص و حراست شده‌است. مهم‌ترین حقوق شهروندی در ایالات متحده آمریکا بر اساس این منشور عبارتند از:
متمم یکم: آزادی مذهب و آزادی بیان
متمم دوم: آزادی مالکیت و حمل اسلحه
متمم سوم: حراست از مالکیت مسکن افراد در زمان صلح و جنگ
متمم چهارم: حق امنیت جان، مسکن و مالکیت افراد در برابر تفتیش و توقیف
متمم پنجم تا هشتم: دادرسی، محاکمه و مجازات عادلانه
متمم نهم: منحصر نشدن حقوق و آزادی افراد به موارد بیان شده
متمم دهم: محفوظ داشتن اختیاراتی که به موجب قانون اساسی به دولت فدرال اعطا نگردیده یا برای ایالت‌ها ممنوع نشده، برای ایالت‌ها یا مردم.
متمم یازدهم: رعایت حقوق حرف زدن در چهار چوب قوانین مدنی
پارک ملی پاللاس-اوللس‌تونتوری

| پارک ملی پاللاس-اوللس‌تونتوری   Pallas-Yllästunturi National Park | پارک ملی پاللاس-اوللس‌تونتوری   Pallas-Yllästunturi National Park |
| --- | --- |
رده‌بندی آی‌یوسی‌ان: II (پارک ملی): رده‌بندی آی‌یوسی‌ان: II (پارک ملی)
موقعیت در فنلاند: موقعیت در فنلاند
fa (in English: Expected satiety): fa
مکان: لاپلند (فنلاند)
مختصات: ۶۸°۰۹′۳۲″ شمالی ۲۴°۰۲′۲۵″ شرقی﻿ / ﻿۶۸٫۱۵۸۸۹°شمالی ۲۴٫۰۴۰۲۸°شرقی﻿ / 68.15889; 24.04028
مساحت: ۱٬۰۲۰ کیلومتر مربع (۳۹۰ مایل مربع)
ثبت‌شده: ۲۰۰۵
بازدیدکنندگان: ۵۶۱ ۲۰۰ (در ۲۰۱۹)
هیئت حاکمه: متسه‌هالیتوس
وبگاه: www.nationalparks.fi/en/pallas-yllastunturinp
پارک ملی پالْلاس-اولْلَس‌تونتوری سومین پارک ملی بزرگ فنلاند و مساحت آن ۱۰۲۰ کیلومتر مربع است. پارک ملی در غرب لاپلند در شهرداری‌های اینون‌تکیو، کیتّیلَه، کلاری و مونیو واقع شده است. چشم‌انداز پارک ملی پاللاس-اوللس‌تونتوری تحت ویژگی مناظر مرتفع و بایر است، مانند کوه یا تپه پوشیده از تالاب که تقریباً ۱۰۰ کیلومتر طول دارد. جنگل‌های تایگا در این منطقه جنگل‌های شمالی را پوشش می‌دهد. از نظر بازدید، پارک ملی پاللاس-اوللس‌تونتوری محبوب‌ترین پارک ملی فنلاند است. در سال ۲۰۱۹، شمارنده‌های بازدیدکننده ۵۶۱۲۰۰ بازدید را ثبت کردند.
مسیرهای پیاده‌روی

پاللاس-اوللس‌تونتوری ده‌ها مسیر مختلف برای پیاده‌روی و اسکی دارد که برای افرادی که به دنبال سطوح مختلف سختی هستند مناسب است. مسیرها فرصتی عالی برای دیدن طبیعت متنوع پارک ملی فراهم می‌کنند. برخی از مسیرها به بالای آبشار منتهی می‌شوند، در حالی که برخی دیگر از طبیعت جنگلی و مناظر باتلاقی منطقه عبور می‌کنند.
در پارک ملی پیاده‌روی، می‌توان دوچرخه سواری کوهستان، پارو زدن، اسکی و راه رفتن با پاچیله انجام داد. طیف متنوعی از مسیرهای پیاده‌روی فرصت سفرهای یک روزه در طول‌های مختلف و پیاده‌روی طولانی‌تر را فراهم می‌کند. درپاللاس-اوللس‌تونتوری، کوهنوردان روزانه می‌توانند به بالای آبشارها نیز صعود کنند.
اکثر مسیرها مسیرهای دایره‌ای هستند و در همه مسیرها اردوگاه‌های خدماتی وجود دارد. کمپینگ‌ها می‌توانند چادر سرخ‌پوستان، کومه و اجاره‌ای باشند. منطقه پارک ملی در مجموع ۳۴۰ کیلومتر مسیرهای پیاده‌روی تابستانی مشخص دارد. تقریباً ۲۰۰ کیلومتر مسیر پیاده‌روی تابستانی نیز در مجاورت پارک ملی قرار دارد. به استثنای چند مورد، دوچرخه سواری در کوهستان در مسیرهای پیاده‌روی مشخص شده تابستانی مجاز است. بیش از ۵۰۰ کیلومتر مسیر اسکی و بیش از ۱۰۰ کیلومتر مسیر پیاده‌روی زمستانی وجود دارد.
مسیر هتاپالاس شناخته شده‌ترین مسیر پیاده‌روی در پارک ملی و قدیمی‌ترین مسیر پیاده‌روی مشخص شده در فنلاند است که در سال ۱۹۳۴ مورد بهره‌برداری قرار گرفت. مسیر هتا-پالاس تقریباً ۵۰ کیلومتر طول دارد و می‌توان آن را در هر دو جهت پیاده‌روی کرد. این مسیر در امتداد فلات‌های و دره‌ها است و سربالایی و سرپائینی فراوان دارد.
طبیعت پارک ملی متنوع است. این منطقه دارای چندین زیستگاه مختلف شامل پوده‌زار، جنگل خلنگزار، جنگل کهن‌رشد در حالت طبیعی خود، زمین‌های باز و جنگل‌های غنی از گیاهان می‌باشد.