stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
مهدی هاشمی رفسنجانی
فساد > اتهام آدم‌ربایی و شکنجه

مهدی هاشمی توسط هوشنگ بوذری، تاجر ایرانی- کانادایی به آدم‌ربایی متهم شده‌است. هوشنگ بوذری مشاور سیاسی اکبر هاشمی در مجلس شورای اسلامی و مشاور شرکت نفت ایران در دهه اول پس از انقلاب ۵۷ بوده‌است. او در پایان جنگ در رم شرکت مشاوره‌ای تأسیس می‌کند و با این شرکت موفق می‌شود تا قراردادی را در پارس جنوبی را بین طرف ایرانی و یک کنسرسیوم نفتی TPL به سرانجام برساند و ۳۵ میلیون دلار کمیسیون بگیرد. پس از این قرارداد، به گفتهٔ بوذری در مصاحبه با آتلانتیک، اکبر هاشمی که حالا دیگر رئیس‌جمهوری ایران شده بود در تماس تلفنی برای سفر به ایران دعوت می‌کند و در ایران از او می‌خواهد تا مهدی را با صنایع دریایی آشنا کند. مهدی پس از مدتی که از تعلیمات بوذری بهره‌مند می‌شود شرکت مهندسی و ساخت تأسیسات دریایی ایران را در اوایل دهه ۷۰ تأسیس می‌کند. او سپس به بوذری تلفن می‌زند و در ازای لغو نکردن قراردادش در پارس جنوبی از او ۵۰ میلیون دلار باج می‌خواهد. بوذری وقتی به تهران سفر می‌کند تا از اکبر هاشمی کمک بخواهد که مهدی را از تصمیمش منصرف کند، دستگیر و به زندان اوین فرستاده می‌شود. بازجویانش در زندان برای آزادی ۵ میلیون دلار از او پول طلب می‌کنند. همسر بوذری ۳ میلیون دلار پرداخت می‌کند و بوذری با این وعده که ۲ میلیون دلار دیگر را پس از آزادی تحویل خواهد داد آزاد می‌شود. او موفق می‌شود به کانادا بگریزد. در کانادا شکایتی علیه ایران در دادگاه قضایی انتاریو به ثبت رساند اما به دلیل مصونیت دولت‌ها از پیگیری حقوقی در کانادا بی‌نتیجه می‌ماند. اما دادگاهی در تورنتو که بوذری از افراد مشخصی مانند اکبر و مهدی هاشمی به آن شکایت کرده بود، مهدی هاشمی را به دادگاه فراخواند و پس از آنکه به دادگاه نرفت او را به پرداخت ۱۳ میلیون دلار غرامت محکوم کرد.
دادگاه معترضان اعتراضات ۱۳۸۸

در جریان چهارمین جلسه دادگاه متهمان دستگیرشده بعد از انتخابات ریاست جمهوری دور دهم، اتهاماتی از سوی حمزه کرمی و مسعود باستانی، دوتن از متهمان به کودتای مخملی در ایران؛ به مهدی هاشمی وارد شد.
این اتهامات در جریان اعترافات این دو متهم مطرح شده‌اند. از جمله ادعاها دربارهٔ مهدی هاشمی که در دادگاه به آن اشاره شد، انتشار اکاذیب، پرونده‌سازی جعلی برای دولت نهم، تلقین تقلّب در انتخابات می‌باشد. وی متهم شد که این جرائم را در سمت مدیریت رسمی سایت جمهوریت مرتکب شده‌است. همچنین استفاده از ۲ میلیارد تومان بودجه سازمان بهینه‌سازی مصرف سوخت در تبلیغات نهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری برای پدرش به واسطه حضور حمزه کرمی در آن سازمان و استفاده از منابع مالی و امکانات دانشگاه آزاد اسلامی برای راه‌اندازی سایت جمهوریت از جمله موارد اتهامی توسط حمزه کرمی می‌باشد.
بازگشت به ایران و دادگاه

وی با پرواز ساعت ۱۰:۰۰ دوبی-تهران مورخ ۲ مهرماه ۱۳۹۱ به ایران بازگشت. در فرودگاه مورد استقبال محسن، یاسر و فاطمه هاشمی قرار گرفت. همچنین نماینده دادستانی تهران نیز با حضور در فرودگاه، اقدام به ابلاغ احضاریه حضور در دادستانی تهران به وی کرد. مهدی هاشمی در راه بازگشت در فرودگاه به خبرنگار بی‌بی‌سی گفت همه حرف‌ها را در ایران خواهد گفت. وی پس از بازگشت به تهران در فرودگاه توسط نمایندهٔ دادستانی بازداشت شد اما تعهد داد تا ۲۴ ساعت بعد خود را به دادستانی معرفی کند. وی یک روز بعد یعنی سوم مهر ماه به دادسرای امنیت رفت اما در ساعات پایانی همان روز با صدور قرار بازداشت موقت، روانهٔ زندان اوین شد که این بازداشت ۲ ماه و ۲۳ روز طول کشید. وی سرانجام در تاریخ ۲۶ آذر سال ۹۱ با قرار وثیقهٔ ۱۰ میلیارد تومانی آزاد شد. در طول مدت بازداشت، اکبر هاشمی رفسنجانی در ۳۰ آبان ۱۳۹۱ یک بار برای ملاقات با فرزندانش مهدی و فائزه به اوین رفت. هاشمی می‌گوید شخصی به نام عسگری که یکی از اعضای تیم سابق مذاکره‌کننده بوده، بازجوی او و افراد دیگری بوده‌است.
پروندهٔ مهدی هاشمی با کیفرخواستی ۱۲۵ صفحه‌ای، ۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۲ از سوی دادگاه به دادسرای تهران بازگردانده شد تا ایرادات آن برطرف شود و در نهایت ۱۱ مردادماه ۱۳۹۳ و پس از گذشت ۶۷۹ روز رسیدگی مجدد آغاز شد. قرار بود متهم به اتفاق وکلایش برای دریافت ابلاغ حکم به دادگاه انقلاب مراجعه کنند اما وی و وکلایش تا ساعت ۱۵ روز ۲۳ اسفند ۱۳۹۳ به دادگاه مراجعه نکردند. با حکم شعبه ۲۸ دادگاه انقلاب اسلامی تهران، مهدی هاشمی به حبس، جزای نقدی، رد مال و انفصال از خدمات دولتی محکوم شد.
دادگاه سرانجام مهدی هاشمی رفسنجانی را در تاریخ ۲۱ خرداد ۱۳۹۴ خورشیدی به جرم‌های اختلاس، ارتشاء و مباحث امنیتی به ۱۰ سال زندان محکوم کرد. وی در تاریخ ۱۸ مرداد ۱۳۹۴ برای اجرای حکم روانه زندان اوین شد. در نهایت در تاریخ ۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۲ اولین جلسه دادگاه رسیدگی به اتهامات مهدی هاشمی رفسنجانی برگزار شد، اما قاضی سراج پرونده را با توجه به ایرادات سنگین به بازپرس ارجاع داد و روند رسیدگی تا مدتی متوقف شد. به گفته وکیل مهدی هاشمی آن‌ها نخستین متقاضی علنی بودن دادگاه بودند. همچنین وکیل هاشمی از سعی در تحت فشار قرار دادن قاضی در جریان برگزاری دادگاه گفت.
به موجب حکم دادگاه مهدی هاشمی بابت اختلاس و جعل به ۱۰ سال حبس و رد مال به مبلغ ۶۰۰ میلیون تومان و جزای نقدی معادل دو برابر آن، به دلیل ارتشا به ۱۰ سال حبس، رد مال به مبلغ ۵میلیون و ۲۰۰ هزار دلار و جزای نقدی معادل همین میزان، همچنین به دلیل ارتشا، به انفصال دائم از خدمات دولتی و ۵۰ ضربه شلاق و به دلیل مسائل امنیتی نیز مطابق قانون مجازات اسلامی به ۵ سال حبس محکوم شد. براساس قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۹۲، وی طولانی‌ترین حکم یعنی صرفاً ۱۰ سال از مجموع ۲۵ سال محکومیت خود را تحمل خواهد کرد.
هاشمی در ۱۹ دی ۱۳۹۵ هم‌زمان با مرگ پدرش به مرخصی رفت. مرخصی او تا ۷ اسفند تمدید شد که برخلاف آیین‌نامه سازمان زندان‌ها بود. او در ۲۲ شهریور ۱۴۰۰ بخشی از جزایی نقدی را پرداخت کرد. هاشمی در مهر ۱۴۰۱ در جریان آتش‌سوزی زندان اوین مرخصی بود. برادرش یاسر هاشمی رفسنجانی گفت که او «هر دو هفته یک بار چهارشنبه تا جمعه به مرخصی می‌آید.» مرخصی زودهنگام برادرش توسط او «مطلع بودن مقام‌های زندان اوین از اتفاقی که قرار است بیفتد» تفسیر شد و گفت که به برادرش گفته‌اند «فعلاً به زندان بازنگردد.» او در ۲۷ دی ۱۴۰۱ با پرداخت باقی جزای نقدی به‌صورت مشروط آزاد شد و حکم شلاق نیز برایش اجرا شد.
در تیر ۱۴۰۲ قوه‌قضائیه اعلام کرد که مهدی هاشمی پس از هفت سال و نیم حبس و شلاق‌خوردن از زندان آزاد شده است.
استانتسییا پامباک

مکان در 23x15px|border |alt=|link= ارمنستان
| استانتسییا پامباک Փամբակ կայարանին կից | استانتسییا پامباک Փամբակ կայարանին կից |
| --- | --- |
استانتسییا پامباکموقعیت روی نقشه ارمنستاناستانتسییا پامباکموقعیت روی نقشه استان لوری: استانتسییا پامباکموقعیت روی نقشه ارمنستاناستانتسییا پامباکموقعیت روی نقشه استان لوری
مختصات: ۴۰°۴۹′۴۵″ شمالی ۴۴°۳۳′۳۱″ شرقی﻿ / ﻿۴۰٫۸۲۹۱۷°شمالی ۴۴٫۵۵۸۶۱°شرقی﻿ / 40.82917; 44.55861: مختصات: ۴۰°۴۹′۴۵″ شمالی ۴۴°۳۳′۳۱″ شرقی﻿ / ﻿۴۰٫۸۲۹۱۷°شمالی ۴۴٫۵۵۸۶۱°شرقی﻿ / 40.82917; 44.55861
استان: لوری
جمعیت (1979): جمعیت (1979)
 • کل: ۳۹
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۴ (AMT)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۵ (AMST)
کد منطقه: ؟؟؟ (۳۷۴)
استانتسییا پامباک (به ارمنی: Փամբակ կայարանին կից) یک روستا در ارمنستان است که در استان لوری واقع شده‌است.  در  کیلومتری شمال وانادزور، مرکز استان لوری واقع شده است.
خصوصیات

استانتسییا پامباک  ۳۹ نفر 
جمعیت دارد و در ارتفاع  متر بالاتر از سطح دریا قرار گرفته است.
سانی ساید، واشینگتن

مکان
| Sunnyside, Washington | Sunnyside, Washington |
| --- | --- |
شهر: شهر
Location of Sunnyside, Washington: Location of Sunnyside, Washington
ایالت: ایالت واشینگتن
شهرستان: Yakima
Incorporated: 1902
حکومت: حکومت
 • نوع: Council-Manager
 • Manager: Mark Gervasi (2010)
 • Mayor: James A. Restucci (2010)
 • Deputy Mayor: James A. Restucci (2010)
مساحت: مساحت
 • کل: ۵٫۹ مایل مربع (۱۵٫۴ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۵٫۹ مایل مربع (۱۵٫۴ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰٫۰ مایل مربع (۰٫۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۷۴۵ فوت (۲۲۷ متر)
جمعیت (2010): جمعیت (2010)
 • کل: ۱۵٬۸۵۸
 • تراکم: ۲۳۴۰٫۴/مایل مربع (۹۰۳٫۶/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۸ (Pacific (PST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۷ (PDT)
زیپ‌کد: 98944
Area code: 509
کد FIPS: 53-68750
GNIS feature ID: 1531913
وبگاه: http://www.ci.sunnyside.wa.us/
سانی ساید (به انگلیسی: Sunnyside) شهری در شهرستان یاکیما ایالت واشنگتن است که در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۱۵۸۵۸ نفر جمعیت داشته است.
علیرضا بیگدلی

| علیرضا بیگدلی | علیرضا بیگدلی |
| --- | --- |
سرپرست سفارت ایران در افغانستان: سرپرست سفارت ایران در افغانستان
متصدی: متصدی
آغاز به کار  ۴ آذر ۱۴۰۳: آغاز به کار  ۴ آذر ۱۴۰۳
رئیس‌جمهور: مسعود پزشکیان
پس از: حسن کاظمی قمی
معاون کنسولی، امور مجلس و ایرانیان وزیر امور خارجه: معاون کنسولی، امور مجلس و ایرانیان وزیر امور خارجه
دوره مسئولیت ۶ بهمن ۱۴۰۰ – ۱۷ مهر ۱۴۰۳سرپرست: ۲۱ آذر – ۶ بهمن ۱۴۰۰: دوره مسئولیت ۶ بهمن ۱۴۰۰ – ۱۷ مهر ۱۴۰۳سرپرست: ۲۱ آذر – ۶ بهمن ۱۴۰۰
گمارنده: حسین امیرعبداللهیان
رئیس‌جمهور: سید ابراهیم رئیسی
پس از: سید کاظم سجادی
پیش از: وحید جلال‌زاده
سفیر ایران در ترکیه: سفیر ایران در ترکیه
دوره مسئولیت ۱۳۹۱ – ۱۳۹۴: دوره مسئولیت ۱۳۹۱ – ۱۳۹۴
رئیس‌جمهور: محمود احمدی‌نژادحسن روحانی
پس از: بهمن حسین‌پور
پیش از: محمدابراهیم طاهریان‌فرد
سفیر ایران در قبرس: سفیر ایران در قبرس
دوره مسئولیت ۱۳۸۶ – ۱۳۸۹: دوره مسئولیت ۱۳۸۶ – ۱۳۸۹
رئیس‌جمهور: محمود احمدی‌نژاد
سفیر ایران در جمهوری آذربایجان: سفیر ایران در جمهوری آذربایجان
دوره مسئولیت ۱۳۷۴ – ۱۳۷۹: دوره مسئولیت ۱۳۷۴ – ۱۳۷۹
رئیس‌جمهور: اکبر هاشمی رفسنجانیسید محمد خاتمی
پس از: محمد طاهری
پیش از: احد قضایی
کاردار ایران در قزاقستان: کاردار ایران در قزاقستان
دوره مسئولیت ۱۳۷۰ – ۱۳۷۱: دوره مسئولیت ۱۳۷۰ – ۱۳۷۱
رئیس‌جمهور: اکبر هاشمی رفسنجانی
پس از: تأسیس سفارت
پیش از: رسول اسلامی
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: ۱۳۴۰ ‏(۶۳–۶۴ سال) ایران
پیشه: دیپلمات
علیرضا بیگدلی (زاده ۱۳۴۰) دیپلمات ایرانی و سرپرست سفارت جمهوری اسلامی ایران در کشور افغانستان از آذر سال ۱۴۰۳ است. وی پیش‌تر معاون کنسولی، امور مجلس و ایرانیان وزارت امور خارجه از سال ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ بوده‌است.
بیگدلی دارای مدرک کارشناسی روابط سیاسی، کارشناسی ارشد مطالعات منطقه‌ای خاورمیانه و دکترای اندیشه سیاسی می‌باشد.[نیازمند منبع]
وی پیشتر کاردار ایران در قزاقستان (۱۳۷۰ – ۱۳۷۱)، سفیر ایران در جمهوری آذربایجان (۱۳۷۴ – ۱۳۷۹)، سفیر ایران در قبرس (۱۳۸۹ – ۱۳۸۶) و سفیر ایران در ترکیه (۱۳۹۱ – ۱۳۹۴) بوده‌است.
تامی شوچاک-درایدن

تامی شوچاک-درایدن (انگلیسی: Tammy Shewchuk-Dryden؛ زادهٔ ۳۱ دسامبر ۱۹۷۷) بازیکن هاکی روی یخ اهل کانادا است.
اختلال نعوظ

Medical condition
| اختلال نعوظ | اختلال نعوظ |
| --- | --- |
نقاشی مینیاتور یک زن که از ناکارآمدی شوهرش ناراضی است نزد قاضی در دولت عثمانی شکایت می‌کند.: نقاشی مینیاتور یک زن که از ناکارآمدی شوهرش ناراضی است نزد قاضی در دولت عثمانی شکایت می‌کند.
تخصص: اورولوژی، روان‌پزشکی، روان‌شناسی، سکس‌شناسی 
طبقه‌بندی و منابع بیرونی: طبقه‌بندی و منابع بیرونی
آی‌سی‌دی-۱۰: F52.2, N48.4
آی‌سی‌دی-۹-سی‌ام: 302.72, 607.84
دادگان بیماری‌ها: 21555
ئی‌مدیسین: med/۳۰۲۳
پیشنت پلاس: اختلال نعوظ
سمپ: D007172
[ویرایش در ویکی‌داده]: [ویرایش در ویکی‌داده]
اختلال نُعوظ (به انگلیسی: erectile dysfunction، ED) گونه‌ای ناکارآمدی جنسی در مردان است که در آن آلت مردی قادر نیست به وضعیت نعوظ برسد یا در آن حالت باقی بماند؛ بنابراین فرد نمی‌تواند عملکرد رضایت‌بخشی در رابطه جنسی داشته باشد.
علت

اختلال نعوظ، ممکن است که دلیل جسمی یا روانی داشته باشد. اعتیاد به الکل (الکلیسم)، بیماری‌های دستگاه درون‌ریز و اختلال‌های عصبی از دلایل جسمی معمول هستند. اضطراب در آمیزش، خصومت یا احساس‌های منفی نسبت به شریک جنسی و همچنین افسردگی، نگرانی‌ها، اضطراب‌ها و درگیری‌های احساسی خارج از رابطه می‌توانند از دلایل روانی اختلال نعوظ باشند.
اختلال نعوظ همچنین می‌تواند در اثر بالا رفتن سن رخ دهد. ممکن است با بالا رفتن سن و اختلال در گردش خون، خون به میزان کافی به آلت نرسد یا در بافت‌های مجاور پخش شود.
از دیگر عوامل اختلال در نعوظ می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
دیابت
افزایش فشار خون
سختی سرخرگ یا آترواسکلروز
استرس، اضطراب و افسردگی
تعدادی از داروها مانند داروهای ضد افسردگی، ضد درد و فشار خون
سیگار و سوءمصرف مواد مخدر
مشکلات خانوادگی
خستگی یکی از عوامل مهم در این زمینه می‌باشد.
آسیب‌های مغز و نخاع
کاهش هورمون مردانه تستوسترون
بیماری MS یا مولتیپل اسکلروز
بیماری پارکینسون
رادیوتراپی بیضه‌ها
سکته مغزی
پتوز کلیه
برخی از جراحی‌های پروستات یا مثانه
درمان

در صورتی که اختلال نعوظ به علت‌های روانی رخ داده باشد ممکن است روان‌درمانی، مشاوره زناشویی یا سکس‌درمانی مفید واقع شود و اگر علت‌های صرفاً جسمی موجب اختلال در نعوظ شده باشند می‌توان از تزریق، جراحی آلت یا درمان دارویی با قرص سیلدنافیل استفاده کرد. این دارو، اثر نیتریک اکسید را افزایش داده و موجب نعوظ می‌شوند. نیتریک اکسید در هنگام تحریک جنسی ترشح می‌شود و رگ‌های آلت را باز می‌کند تا خون بیشتری در آن‌ها جریان یابد. البته این قرص‌ها تنها در ۷۰٪ موارد اثرگذار هستند.
پژوهش‌ها

نتایج پژوهش‌های دانشمندان آمریکایی و برزیلی که در ژورنال پزشکی جنسی منتشر شد نشان داد که سم عنکبوت سرگردان برزیلی می‌تواند به درمان اختلال نعوظ ناشی از افزایش سن کمک کند. این درمان به‌ویژه می‌تواند برای آن دسته از مردانی که داروهایی مانند سیلدنافیل بر آن‌ها تأثیری ندارد (۳۰٪ مردان) مفید باشد.
اختلال و عدم نعوظ در مردان و دلایل آن
مردم زازا

زازاها غربی ترین مردم ایران در میان مردم ایران هستند
مناطق سکونت اکثریت زازاها در ترکیه
زازاها یا چنانچه خود را دیملی، دِمِلی می‌نامند، مردمانی هستند که به زبان زازاکی صحبت می کنند و  عمدتاً در آناتولی شرقی، در منطقه درسیم (امروزه استان تونج‌ایلی) میان ارزنجان در شمال و مرادسو در جنوب و در شرقی‌ترین بخش ناحیه تاریخی ارمنستان علیا زندگی می‌کنند. آنها همچنین در بینگول، ملاطیه، استان العزیز و اطراف دیاربکر، سیورک و سیواس یافت می‌شوند.  همچنین حدود ۳۰۰ هزار زازا در اروپای غربی زندگی می‌کنند که بعضاً پناهنده سیاسی هستند. جمعیت زازاها در خاک ترکیه، در حال حاضر نامشخص است اما حدود ۷ تا ۸ میلیون نفر برآورد می‌شود. زازاها پس از ترک ها، کردها و عرب ها چهارمین گروه قومی بزرگ ترکیه را تشکیل می دهند.
منشأ

این مردم خود را به نام زازا، دِمِلی، کِرمانج و کِرد می‌خوانند. به نظر می‌رسد حضور زازاها (دِمِلی‌ها) در مناطقی که اکنون ساکن آن هستند مرتبط با موج مهاجرت دیلمی‌ها از دیلمستان در قرون ۱۰–۱۲ میلادی باشد، اما این نظریه با مطالعات ژن شناختی نوین مطابق نیست. تحقیقات ژن شناختی هیچ‌گونه تفاوتی میان زازاها (دِمِلی‌ها) و کورمانج‌ها نیافته‌است. شواهد زبان‌شناسانه به ریشه دیلمی زازاها اشاره دارد. دِمِلی‌ها برخلاف سایر کردها عمدتاً کشاورزانی یکجانشین هستند، گرچه دامپروری نقش مهمی در فعالیت‌های اقتصادی آنها ایفا می‌کند ولی آنان به‌طور خاص به باغداری شهره‌اند. این فرضیه از نظر ژنتیک (نسل شناسی) تقویت نمی‌شود. پژوهش های جدید نشان می دهند که اصل دیمیلی بومی خاور آناتولی بوده و از نظر نسل شناسی از همسایگان کرمانج خود غیر قابل تشخیص و جدایی هستند و تنها از نظر زبانی با جنوب دریای خزر پیوند دارند.
به یکی از ریزابه های دجله دیاله می گفتند که دجله کوچک یا دیله کوک نیز خوانده می‌شد. دهخدا نام دجله را از معجم البلدان دیلکه نقل نموده است و گفته است در کتیبه ها به‌صورت دگلت بوده است.
نواحی شمالی رود دجله دیلمان نامیده می‌شدند و طبق بندهش دجله رود از دیلمان بیاید و به خوزستان به دریا ریزد.
منشأ > رابطه دیلمستان و زازاها (دیملی‌ها)

زبان شناسان و پژوهشگران مانند فریدریش کارل آندرئاس, کارل هادانک, ولادیمیر مینورسکی, دیوید نیل مکنزی, آرتور کریستنس ,ویلیام برلی لاکوود, یوست گیپرت که در مورد زازاها و زبان زازاها تحقیقاتی انجام داده است، به این نتیجه رسیدند که زازاکی با زبان های رایج در منطقه تاریخی دیلم ارتباط نزدیکی دارد و پیشنهاد کردند که زازاها از شمال ایران از طریق منطقه تاریخی دیلم مهاجرت کرده اند و به منطقه ای که امروز در آن زندگی می کنند آمدند. زبان‌ها و گویش‌هایی که امروزه در منطقه تاریخی دیلم صحبت می‌شود، مانند تاتی، تالشی، گیلک، سنگسر، سیمنان و مازندرانی، نزدیک‌ترین زبان‌ها به زازاکی هستند.
مردم

در خصوص تعداد سخنوران به این زبان آمار قابل اطمینانی وجود ندارد، ممکن است در جنوب غربی آناتولی بین ۱٫۵ و ۲ میلیون نفر باشند. طی چهل سال گذشته در حدود همین تعداد زازا به مراکز شهری غرب آناتولی و اروپای غربی مهاجرت کرده‌اند. این ارقام همهٔ قوم زازا را شامل می‌شود گرچه عدهٔ زیادی از آنجا در این حین به ترک‌ها آسیمیله شده‌اند و مهارت زیادی در خصوص زبان مادریشان ندارند. همهٔ زازاها مسلمانند ولی در سرزمین خود به دو گروه شمالی و جنوبی (با اندازه حدوداً برابر) تقسیم می‌شوند. گروه اول پیروی مذهب علوی بوده و گروه دوم سنی مذهب (عموماً شافعی) هستند. مذهب مشترک زازاهای سنی آنها را با همسایگان کرد سنی در جنوب غربشان پیوند می‌دهد. از این رو این سؤال که آیا همهٔ زازاها یک مردم هستند باید از این سؤال که آیا زازاکی خود یک زبان مستقل است تفکیک شود. تا اوایل دهه ۱۹۸۰ همواره شکی وجود نداشت که آنها کردهایی هستند که به گویشی کردی تکلم نمی‌کنند اما در سال‌های اخیر توسط ابوبکر پاموکچو که یکی از اعضای سازمان اطلاعات ترکیه بود نظریه جدایی زازاها از کردها مطرح شد که با استقبال خوب و پشتیبانی مالی ترکیه مواجه شد. زبان‌شناس زازا محمد مالمیسنجی بیان کرده که واژه زازاستان توسط دایره اطلاعاتی ترکیه به منظور آسیب رساندن به ملی‌گرایی کردها مطرح شده‌است. البته تفکر ملی‌گرایی زازا توسط بسیاری از زازاها با مخالفت مواجه شده. بسیاری از زازاهای سنی زبانشان را دِمِلکی می‌دانند، گرچه برخی زازاهای علوی به آن کِرمانجکی می‌گویند. نام دِمِلی در اشاره به یکی از عشایر بزرگ زازا است.
زبان

مقالهٔ اصلی: زازاکی
مقالهٔ اصلی: گویش‌های زازاکی
احتمال مهاجرت زازاها در قرون وسطی، به مدت حدوداً یک هزاره ارتباط مستقیمی با نزدیکترین خویشاوندان زبانی‌شان نداشتند. با این حال، زبان‌شان خط مرزهای زبانی پرشماری را با زبان‌های حاشیه دریای خزر حفظ کرده و جایگاهش در گروه گویش‌های کرانه خزر ایرانی شمال غربی واضح است. گویش‌های تالشی، هرزندانی، گورانی، گیلکی، مازندرانی و برخی گویش‌ها در مناطق تاتی زبان و منطقه پیرامون سمنان گویش‌های حاشیه جنوبی خزر را تشکیل می‌دهند. این گویش‌ها همانند زبان پارتی، متعلق به زیر شاخه زبان‌های ایرانی شمال غربی هستند. مطابق با همه منابع معتبر زبان‌شناسی، زبان زازاکی یک زبان مستقل است و جزو زبان‌های کردی محسوب نمی‌شود. اگر با توجه به شرایطی که در آن پیدا شده و توسعه یافته ارزیابی شود، دایره واژگانی غنی دارد. ریشه های فعل پسوندهای زمان در زازاکی با پسوند n/ant پس از ریشه، مشترک با سیمنان، سنگسر، گیلک، تالشی، تات و دیگر زبان ها/گویش های سواحل دریای خزر تشکیل می شود:
| فارسی | زازاکی | سمنانی | گیلکی | تاتی | تالشی |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| میرو- | شن- | شن- | شون- | شند- | شد- |
| میآ- | یَن- | آن- | آن- | آمند- | آمد- |
| میگوی- | وان- | وان- | گون- | آتن- | وتد- |
| میبی- | وین- | ?- | ین- | وین- | وین- |
| مینکن- | کن- | کن- | کون- | کند- | کردد- |
| میروم | از شنا | ا شنی | من شونم | من شندن​/از مشم | از شدام |
| فارسی | زازاکی | تالشی  | تاتی | سمنانی | سنگسری | اوستیایی |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| من | ez | ez | ez | e | e | aez |
| تو | tı | tı | ti | ti | ti | dı |
| او | o | əv | u | un | no | uy |
| او | a | - | nā | una | na | - |
| ما | ma | ama | amā | hamā | mā | max |
| شما | şıma | şema | şūmā | şūmā | şūmā | şımax |
| انان | inan ,ê, i | ayen ,əvon | ē | e | ey | idan |
دین

زازاها مسلمانند و در سرزمین خود به دو گروه شمالی و جنوبی (با اندازه حدوداً برابر) تقسیم می‌شوند. گروه اول پیروی مذهب علوی بوده و گروه دوم سنی مذهب (عموماً شافعی) هستند. مذهب مشترک زازاهای سنی آنها را با همسایگان کُرد کُرمانج سنی در جنوب غربی‌شان پیوند می‌دهد. گارنیک آساتوریان مدعی‌ست که زازاهای علوی به ترکیبی از باورهای بومی بدوی و مسیحی معتقدند.
جمعیت

جمعیت زازاها در داخل خاک ترکیه، حدود ۷ تا ۸ میلیون نفر برآورد می‌شود. منابع داخلی زازاها، جمعیت کل آنان را تا ۸ میلیون نفر تخمین زده‌اند. نزدیک به ۳۰۰ هزار نفر از زازاها در کشورهای اروپایی و به خصوص آلمان زندگی می‌کنند.
نگارخانه

کارگران زازا در دیاربکر سال ۱۸۸۱ میلادی
یک زن زازا در تونجلی
مرجان عروس‌خوار

| مرجان عروس‌خوار | مرجان عروس‌خوار |
| --- | --- |
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: گزنده‌داران
رده:: گل‌سان‌زیان
راسته:: مرجان‌های سنگی
تیره:: مرجان‌های قارچی
سرده:: مرجان قارچی
مرجان عروس‌خوار (نام علمی: Fungia scruposa) نام یک گونه از سرده مرجان قارچی است.
سختدل

village در 23x15px|border |alt=|link= ایران
| سختدل سختدل | سختدل سختدل |
| --- | --- |
village: village
استان‌های ایران: استان آذربایجان شرقی
شهرستان‌های ایران: شهرستان چاراویماق
بخش (تقسیمات کشوری): بخش مرکزی شهرستان چاراویماق
تقسیمات کشوری در ایران: دهستان ورقه
جمعیت (2006): جمعیت (2006)
 • کل: ۱۱۸
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۳:۳۰ (ساعت رسمی ایران)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۴:۳۰ (ساعت رسمی ایران)
سختدل یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان ورقه بخش مرکزی شهرستان چاراویماق واقع شده‌است.این روستا ۱۱۸ نفر جمعیت دارد.
چینچین

مکان در 23x15px|border |alt=|link= ارمنستان
| چینچین Չինչին | چینچین Չինչին |
| --- | --- |
روستا: روستا
چینچینمحل چینچین در ارمنستان: چینچینمحل چینچین در ارمنستان
مختصات: ۴۰°۵۴′۴۲″ شمالی ۴۵°۲۱′۱۵″ شرقی﻿ / ﻿۴۰٫۹۱۱۶۷°شمالی ۴۵٫۳۵۴۱۷°شرقی﻿ / 40.91167; 45.35417: مختصات: ۴۰°۵۴′۴۲″ شمالی ۴۵°۲۱′۱۵″ شرقی﻿ / ﻿۴۰٫۹۱۱۶۷°شمالی ۴۵٫۳۵۴۱۷°شرقی﻿ / 40.91167; 45.35417
استان: تاووش
جمعیت (۲۰۰۸): جمعیت (۲۰۰۸)
 • کل: ۶۸۷
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۴ (AMT)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۵ (AMST)
چینچین (به ارمنی: Չինչին) یک روستا در ارمنستان است که در استان تاووش واقع شده‌است. چینچین در  کیلومتری ایجوان، مرکز استان واقع شده‌است.
خصوصیات

چینچین  نفر جمعیت دارد و در ارتفاع  متر بالاتر از سطح دریا قرار گرفته‌است.
روان‌شناسی

با روان‌پزشکی یا روان‌شناسی زرد اشتباه نشود.
روان‌شناسی (به انگلیسی: Psychology) یا پسیکولوژی (به فرانسوی: Psychologie) دانشی است که با بهره‌گیری از روش علمی به پژوهش و مطالعهٔ حالت‌ها و فرایندهای ذهنی و رفتار در انسان و دیگر جانوران می‌پردازد. منظور از «رفتار» همهٔ حرکات، اعمال و رفتار‌های قابل مشاهدهٔ مستقیم و غیرمستقیم است، و منظور از «فرایندهای روانی»، مواردی همچون: احساس(هیجان)، ادراک، اندیشه (تفکر)، هوش، شخصیت، نگیزش ، حافظه و… است.
آغاز پژوهش‌های روان‌شناختی به‌شکل علمی و دانشگاهی، به اواخر قرن هفدهم و اوایل قرن هجدهم بازمی‌گردد؛ می‌توان گفت اکتشاف‌ها و پژوهش‌های قابل توجه در روان‌شناسی، تنها از حدود ۱۵۰ سال پیش، شروع شده‌است، و این درحالی است که علوم تجربی دیگر از تاریخچه‌ای بلندتر و پربارتر برخوردارند؛ البته مباحث مربوط به ذهن و روان، قرن‌هاست که ذهن متفکران را به خود مشغول کرده و آثار مکتوب آن، از دانشمندان یونان باستان و متفکرانی چون سقراط، افلاطون و ارسطو نیز در دست است؛ اما این شاخه از علم تا پیش از روان‌شناسی جدید، به‌صورت مدون و آکادمیک، مورد مطالعه قرار نگرفته بود.
تعریف

روان‌شناسی در تاریخچهٔ خود، به گونه‌های متفاوتی تعریف شده‌ است. اولین دسته از روان‌شناسان، حوزه کار خود را «مطالعه فعالیت ذهنی» می‌دانستند. با توسعه رفتارگرایی در آغاز قرن حاضر و تأکید آن بر مطالعه انحصاری پدیده‌های قابل اندازه‌گیری عینی، روان‌شناسی به‌عنوان «بررسی رفتار» تعریف شد.
این تعریف، معمولاً، هم شامل مطالعه رفتار حیوان‌ و هم رفتار آدمیان می‌شود، با این فرض‌ها که:
اطلاعات حاصل از آزمایش با حیوان‌ها قابل تعمیم به انسان‌ها است.
رفتار حیوان‌ها به‌خودی‌خود، شایان توجه‌ است.
از سال ۱۹۳۰ تا ۱۹۶۰ در بسیاری از کتاب‌های درسی روان‌شناسی، همین تعریف ارائه می‌شد؛ اما با توسعهٔ روان‌شناسی پدیدارشناختی و روان‌شناسی شناختی، بار دیگر به تعریف قبلی رسیده‌ایم و در حال حاضر در تعاریف روان‌شناسی هم به «رفتار» اشاره‌ می‌شود و هم به «فرایندهای ذهنی». روان‌شناسی را می‌توان چنین تعریف کرد: مطالعه علمی رفتار و فرایندهای روانی.
این تعریف، هم توجه روان‌شناسی را به مطالعه عینی رفتار قابل مشاهده آشکار می‌سازد و هم به فهم و درک فرایندهای ذهنی که مستقیماً قابل مشاهده نیستند و بر اساس داده‌های رفتاری و عصب-زیست‌شناختی قابل استنباط هستند، عنایت دارد.
تاریخچه

مقالهٔ اصلی: تاریخ روان‌شناسی
تاریخچه روانشناسی را می‌توان تا سده چهارم و پنجم پیش از میلاد، با دانشمندانی چون افلاطون و ارسطو دنبال نمود؛ ولی به قول هرمان ابینگ هاوس، روان‌شناسی، پیشینه‌ای دراز، اما تاریخچه‌ای کوتاه دارد (شولتز و شولتز، ۱۳۷۲، ص ۱۸). یک فیلسوف آلمانی به نام رادولف گوسلنیوس ابداع‌ کننده اصطلاح «سایکولوژی» است. تقریبا تا اواخر سده نوزدهم، روان‌شناسی به‌عنوان شاخه‌ای از علم فلسفه، شناخته می‌شد.
تاریخچه > دوره ساختارگرایی

ساختارگرایی اشاره به «تئوری آگاهی» دارد که توسط ویلهلم وونت مطرح شد. در سال ۱۸۷۹ ویلهلم وونت (که به پدر روان‌شناسی آزمایشی نیز معروف است) اقدام به تأسیس یک آزمایشگاه در دانشگاه شهر لایپزیک آلمان نمود که تمرکز اصلی آن، بر مطالعات روان‌شناختی بود. ویلهلم وونت خودش یک ساختارگرا نبود؛ اما از شاگردان وی و فردی به نام ادوارد بردفورد تیچنر-که یکی از نخستین روان‌شناسان آمریکا شد-از فعالان رویکرد ساختارگرا در برابر رویکرد کارکردگرایی بود. مطالعات ویلهلم وونت بر شکست ساختار به اجزای فرایندهای ذهنی متمرکز بود.
تاریخچه > دوره کارکردگرایی

رویکرد کارکردگرایی در مقابل رویکرد ساختارگرایی شکل گرفت. این رویکرد به شدت، تحت تأثیر کار و مطالعات فیلسوف، دانشمند و روان‌شناس آمریکایی بنام ویلیام جیمز استوار بود. وی باور داشت که علم روان‌شناسی می‌بایست ارزش کاربردی داشته باشد و دریابد که ذهن چطور می‌تواند به منفعت فرد، عمل کند. در سال ۱۸۹۰ ویلیام جیمز در کتاب خود با نام «اصول روان‌شناسی»، به بسیاری از پرسش‌های مطرح شده در باب بنیادهای روان‌شناسی که تا سال‌ها بعد توسط روان‌شناسان مطرح می‌شدند، پاسخ داد. از دیگر محققان مکتب کارکردگرایی می‌توان به جان دیویی و هاروی کار اشاره کرد.
همچنین می‌بایست به دانشمند آلمانی به نام هرمان ابینگ هاوس اشاره کرد؛ کسی که پیشرو انجام آزمایش‌هایی دربارهٔ حافظه بود. وی در مطالعاتی که در دانشگاه برلین انجام می‌گرفت، مدل روش تحقیق کمی دربارهٔ یادگیری و فراموشی را ارائه کرد. در همین زمان، دانشمند روسی با نام ایوان پاولف (شخصی که مبتکر فرایند یادگیری شرطی شدن کلاسیک است) نیز آزمایش‌ها خود را روی سگ‌ها انجام داد که بعدها به‌عنوان «مفهوم شرطی شدن کلاسیک» از آن، یاد شد.
اما در سال‌های ابتدایی دهه ۱۹۵۰ میلادی، تمامی تکنیک‌های به‌کار گرفته و توسعه یافته‌ شده توسط ویلهلم وونت، ویلیام جیمز، جان دیویی، هرمان ابینگ هاوس و بقیه این دسته از دانشمندان، تحت عنوان روان‌شناسی آزمایشی-که به شدت، به دسته‌های اطلاعات ذهنی و پردازش آن‌ها مربوط می‌شدند-شاخه‌ای از مباحث مربوط به روان‌شناسی شناختی شده بودند.