stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
اشبورو، کارولینای شمالی

مکان
| Asheboro, North Carolina | Asheboro, North Carolina |
| --- | --- |
شهر: شهر
نام مستعار: Zoo City/Heart of NC: نام مستعار: Zoo City/Heart of NC
شعار: "Exactly where you want to be.": شعار: "Exactly where you want to be."
Location of Asheboro, North Carolina: Location of Asheboro, North Carolina
ایالت: کارولینای شمالی
شهرستان: Randolph
حکومت: حکومت
 • Mayor: David Smith
مساحت: مساحت
 • کل: ۱۵٫۴ مایل مربع (۴۰٫۰ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۱۵٫۳ مایل مربع (۳۹٫۷ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰٫۱ مایل مربع (۰٫۲ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۸۳۷ فوت (۲۵۵ متر)
جمعیت (United States Census Bureau): جمعیت (United States Census Bureau)
 • کل: ۲۵٬۰۱۲
 • تراکم: ۱۴۱۲٫۵/مایل مربع (۵۴۵٫۴/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۵ (Eastern (EST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۴ (EDT)
زیپ‌کدs: 27203-27205
کد منطقه: 336
FIPS code: 37-02080
GNIS feature ID: 1018863
وبگاه: www.ci.asheboro.nc.us
اشوو (به انگلیسی: Asheboro) شهری در ایالت کارولینای شمالی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۲۵٬۰۱۲ نفر بوده‌است.
ویشک، داکوتای شمالی

مکان
| Wishek, North Dakota | Wishek, North Dakota |
| --- | --- |
شهر: شهر
شعار: "Explore the Outdoors": شعار: "Explore the Outdoors"
Location of Wishek, North Dakota: Location of Wishek, North Dakota
ایالت: داکوتای شمالی
شهرستان: McIntosh
مساحت: مساحت
 • کل: ۱٫۴۵ مایل مربع (۳٫۷۶ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۱٫۴۴ مایل مربع (۳٫۷۳ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰٫۰۱ مایل مربع (۰٫۰۳ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۲۰۳۴ فوت (۶۲۰ متر)
جمعیت (2010): جمعیت (2010)
 • کل: ۱٬۰۰۲
 • برآورد (2011): ۹۸۹
 • تراکم: ۶۹۵٫۸/مایل مربع (۲۶۸٫۶/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (Central (CST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۵ (CDT)
زیپ‌کد: 58495
کد منطقه: 701
FIPS code: 38-87020
GNIS feature ID: 1032855
Highways: ND 3, ND 13
وبگاه: City of Wishek, North Dakota
ویشک(به انگلیسی: Wishek) شهری در ایالت داکوتای شمالی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۱٬۰۰۲ نفر بوده‌است.
اتحادیه ابیا

Community Council / Constituency در Maseru District, 23x15px|border |alt=|link= لسوتو
| Abia | Abia |
| --- | --- |
Community Council / Constituency: Community Council / Constituency
ناحیه: Maseru District
ارتفاع: ۵۰۵۶ فوت (۱۵۴۱ متر)
جمعیت (۲۰۰۶): جمعیت (۲۰۰۶)
 • کل: ۱۷۴۴۹
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۲ (CAT)
Coordinates computed from Lesotho Villages file.: Coordinates computed from Lesotho Villages file.
اتحادیه ابیا (به لاتین: Abia Community) در لسوتو با جمعیت ۱۷٬۴۴۹ نفر است که در maseru district واقع شده‌است.
یواس‌اس گالری (اف‌اف‌جی-۲۶)

| 0 | 1 |
| --- | --- |
پیشینه: پیشینه
مالک: 
سفارش ساخت::  ۲۸ فوریه ۱۹۷۷
آب‌اندازی::  ۱۷ مه ۱۹۸۰
آغاز کار::  ۲۰ دسامبر ۱۹۸۰
به دست آورده شده::  ۱۰ نوامبر ۱۹۸۱
اعزام::  ۵ دسامبر ۱۹۸۱
مشخصات اصلی: مشخصات اصلی
وزن::  ۴٬۱۰۰ تن بزرگ (۴٬۲۰۰ تن), full load
درازا::  ۴۵۳ فوت (۱۳۸ متر), در کل
پهنا::  ۴۵ فوت (۱۴ متر)
آبخور::  ۲۲ فوت (۶٫۷ متر)
سرعت::  over ۲۹ گره (۵۴ کیلومتر بر ساعت)
یواس‌اس گالری (اف‌اف‌جی-۲۶) (به انگلیسی: USS Gallery (FFG-26)) یک کشتی بود که طول آن ۴۵۳ فوت (۱۳۸ متر), در کل بود. این کشتی در سال ۱۹۸۰ ساخته شد.
چاکرا خاجی

چاکرای Svadhisthana دارای شش گلبرگ با حروف سانسکریت "ba", "bha", "ma", "ya" نشان داده شده‌است. "راً و "لا". صدای دانه در مرکز "vam" است. تاتو برای عنصر آب به صورت هلال نقره ای نشان داده شده‌است.
چاکرا خاجی (انگلیسی: Svadhisthana), از نظر لغوی به معنی «منزل خود شخص» دومین چاکرا در نخاع و در بالای «چاکرا ریشه» که با شبکهٔ استخوان خاجی در ارتباط است و سیستم ادراری و تناسلی را کنترل می‌نماید.
سوادیستانا

چرخ و مرکز دوم معروف به (سوادیستانا) است که در پایه آلت تناسلی نر قرار یافته‌است و به صورت نیلوفری است که شش گلبرگ دارد و رنگ آن سرخ نارنجی و این مرکز مطابق با عنصر آب است.
لایه‌های هفت‌گانه پرانا

هستی شناسان هندو (cosmologist) لایه‌های هفت‌گانه پرانا را به طور جداگانه در ارتباط با جسم انسان، زمین و برهماندا (Brahmanda)، که واحدی از هستی است، یا جهانی است که می‌بینیم، یعنی جایی که در آن جان‌های بیشماری وجود دارد، توصیف کرده‌اند. هر واحدی شامل خانواده ای از ستارگان است، و هر ستاره ای دارای مرکزی است از سیستم ترتیبی شمسی خودش. هر واحد را هندوها، برهماندا، یعنی هستهٔ هستی آفریدگار می‌دانند در مورد نوع انسان، هفت لایه را چاکراها می‌دانند که از پایین به بالا، دومین چاکرا، سوادیستانا (Swadhisthana) است.
تحریک به وسیله رنگ

این مرکز اساساً به اعمال غده‌های فوق کلیوی مربوط است. هم چنین تأثیر به سزایی بر دستگاه تناسلی و سیستم
ماهیچه ای دارد. بر سیستم دفاعی بدن و فعالیت‌های طحال، مثانه، کلیه و لوزالمعده هم تأثیرگذار است. این چاکرا مرکز اصلی
سم زدایی بدن می‌باشد. این مرکز بر احساسات و عواطف و لذت و اشتیاق و میل جنسی اثر می‌گذارد. به بصیرت و بیداری و خلاقیت نیز اثر دارد. کنترل بسیاری از اعمال شخصیتی بر عهده این چاکرا بوده و به وسیله رنگ می‌توان آنرا تحریک کرد، تا بر روی انرژی‌ها و در نتیجه بر روی عرصه زندگی سماوی باز شود.
اختلال عملکرد

این چاکرا مرکز احساسات اولیه انسان، انرژی جنسی و خلاقیت می‌دانند. اختلالات در روابط با جنس مخالف، افراط یا سرکوب میل جنسی، فقدان اعتماد به نفس از آثار اختلال عملکرد این چاکراست. تحریک این چاکرا با رنگ نارنجی صورت گرفته و از ترکیبات آن می‌توان در بخش روانی، در بخش‌های مربوط به زنان و زایمان و مشاوره‌های ازدواج، همچنین مراکز فیزیوتراپی و خدمات مربوط به اختلالات حرکتی استفاده کرد. در این بخش‌ها می‌توان از گیاهانی که گل‌های نارنجی دارند استفاده کرد.
اپلتون، ویسکانسین

مکان
| Appleton, Wisconsin | Appleton, Wisconsin |
| --- | --- |
شهر: شهر
Appleton skyline from the south bank of the Fox River.: Appleton skyline from the south bank of the Fox River.
Location of Appleton within Wisconsin: Location of Appleton within Wisconsin
ایالت: ویسکانسین
Counties: Outagamie, Calumet, Winnebago
Surrounding Towns: Grand Chute, Little Chute, مناشا، ویسکانسین
Settled: 1835
Incorporated: 2 May 1857
حکومت: حکومت
 • نوع: Mayor-Council
 • شهردار: Timothy M. Hanna
مساحت: مساحت
 • شهر: ۲۱٫۴ مایل مربع (۵۵ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۲۰٫۹ مایل مربع (۵۴ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰٫۷ مایل مربع (۲ کیلومتر مربع)  ۲٫۴٪
ارتفاع: ۷۹۰ فوت (۲۴۰ متر)
جمعیت (2010): جمعیت (2010)
 • شهر: ۷۸٬۰۸۶
 • تراکم: ۳۶۵۵٫۹/مایل مربع (۱۴۱۱٫۶/کیلومتر مربع)
 • کلان‌شهری: ۳۶۷٬۰۰۰
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (CST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۵ (CDT)
ZIP Code: 54911, 54912, 54913, 54914, 54915, 54916, 54919
کد منطقه: 920
FIPS code: 55-02375
GNIS feature ID: 1560914
وبگاه: www.appleton.org
اپلتون، ویسکانسین  (به انگلیسی: Appleton) شهری در شهرستان کلومت اوتاگیمی وینباگو ایالت ویسکانسین است که در سال ۱۸۵۷ بنیان‌گذاری شده‌است. این شهر طبق سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی ۷۸٬۰۸۶ نفر جمعیت داشته‌است.
نرماندی

مکان در 23x15px|border |alt=|link= فرانسه
| نرماندی Normandie | نرماندی Normandie |
| --- | --- |
ناحیه فرانسه: ناحیه فرانسه
  پرچمنشان:   پرچمنشان
مرکز:  روان
شهرستان‌ها:  ۵ کالوادوس شهرستان اور مانش اورن سن-ماریتیم 
حکومت: حکومت
 • رئیس‌جمهور: هروه مورین (راست میانه)
مساحت: مساحت
 • کل: ۲۹۹۰۶ کیلومتر مربع (۱۱۵۴۷ مایل مربع)
جمعیت (۲۰۱۳): جمعیت (۲۰۱۳)
 • کل: ۳۳۲۲۷۵۷
 • تراکم: ۱۱۰/کیلومتر مربع (۲۹۰/مایل مربع)
اهلیت‌نام: نورمن‌ها
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (زمان اروپای مرکزی)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (ساعت تابستانی اروپای مرکزی)
تولید ناخالص داخلی (۲۰۱۵): Ranked نهمین
Total: €۹۰٫۴ billion (US$۹۹٫۳ bn)
Per capita: €27.2k (US$29.9k)
وبگاه: www.normandie.fr
نُرماندی یا نورماندی (به فرانسوی: Normandie) به منطقه‌ای جغرافیایی واقع در شمال‌غربی فرانسه می‌گویند. این منطقه در سال ۹۱۱ میلادی توسط شارلِ ساده پادشاه فرانک باختری به رولو و وایکینگ‌های نروژی که آنان را «نُرمان» می‌نامیدند به‌صورت دوک‌نشین بخشیده شد تا از یورش‌های همیشگی آنها به خاک فرانسه جلوگیری شود. به این ترتیب این منطقه را نورماندی نامیدند. نورماندی در طول تاریخ به یکی از قدرتمندترین دوک‌نشین‌های اروپا تبدیل شد و قدرت دوک نورماندی با قدرت پادشاه فرانسه برابری می‌کرد.
مبارزه‌ای بی پایان با نیروهای طبیعت، مانند روحیه ماجراجویانه اجداد وایکینگ آنها، شخصیت مردم نورماندی را که اغلب به عنوان سرسخت و خاموش توصیف می‌شوند، شکل داد.
تاریخچه

یافته‌های باستان‌شناسی مانند نقاشی‌های غارها ثابت می‌کند که انسان‌ها در دوران ماقبل تاریخ در این منطقه حضور داشته‌اند.
سلت‌ها (همچنین به عنوان بلگی و گول‌ها شناخته می‌شوند) در امواج متوالی از قرن ۴ تا ۳ قبل از میلاد به نورماندی حمله کردند. هنگامی که ژولیوس سزار به گُل حمله کرد (۵۸–۵۰ قبل از میلاد)، ۹ قبیله سلتی مختلف در نورماندی زندگی می‌کردند. رومی شدن نورماندی با روش‌های معمول به دست آمد: جاده‌های رومی و سیاست شهرنشینی. تاریخ‌نویسان کلاسیک بسیاری از ویلاهای گالو-رومی را در نورماندی ذکر کرده‌اند.
تاریخچه > تاریخ معاصر

در سال ۱۹۴۴ میلادی پس از ناکامی آلمان در جبهه شرقی و نبرد استالینگراد در جنگ با شوروی، نیروهای متفقین غربی (امپراتوری بریتانیا و ایالات متحده آمریکا) یک نبرد آبی_خاکی بسیار بزرگ را در نرماندی آغاز کردند که نتیجه‌اش شکست آلمان و آزادسازی فرانسه‌ای بود که بعد از پایان نبرد فرانسه تا پایان نبرد نرماندی تخت اشغال آلمان بود.
نگارخانه

نقشهٔ نرماندی
موقعیت منطقهٔ نرماندی در فرانسه
راجگیر

City در 23x15px|border |alt=|link= هند
| راجگیر राजगीरRajgriha(राजगृह) | راجگیر राजगीरRajgriha(राजगृह) |
| --- | --- |
City: City
استوپای ویشوا شانتی در راجگیر، یکی از ۸۰ معابد (پاگودا) صلح در سراسر جهان.: استوپای ویشوا شانتی در راجگیر، یکی از ۸۰ معابد (پاگودا) صلح در سراسر جهان.
نام مستعار: Court of Magadha Empire: نام مستعار: Court of Magadha Empire
Biharنمایش نقشه هندراجگیر (بیهار)نمایش نقشه بیهار: Biharنمایش نقشه هندراجگیر (بیهار)نمایش نقشه بیهار
مختصات: ۲۵°۰۲′شمالی ۸۵°۲۵′شرقی﻿ / ﻿۲۵٫۰۳°شمالی ۸۵٫۴۲°شرقی﻿ / 25.03; 85.42: مختصات: ۲۵°۰۲′شمالی ۸۵°۲۵′شرقی﻿ / ﻿۲۵٫۰۳°شمالی ۸۵٫۴۲°شرقی﻿ / 25.03; 85.42
ایالت: بیهار
منطقه: ماگدها
Division: پاتنا
District: نالاندا
Ward: 19 wards
founded: ≈2000 BCE
بنیان‌گذار: Samrat Brihadratha
مساحت(2015) : مساحت(2015) 
 • City: ۶۱٫۶ کیلومتر مربع (۲۳٫۸ مایل مربع)
 • Regional planning: ۵۱۷ کیلومتر مربع (۲۰۰ مایل مربع)
ارتفاع: ۷۳ متر (۲۴۰ فوت)
جمعیت (۲۰۱۱): جمعیت (۲۰۱۱)
 • کل: ۴۱۵۸۷
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۵:۳۰ (IST)
PIN: ۸۰۳۱۱۶
Telephone code: +۹۱–۶۱۱۲
پلاک خودرو: BR-21
Sex ratio: 1000/889 ♂/♀
Literacy: ۵۱٫۸۸٪
Lok Sabha constituency: Nalanda
Vidhan Sabha  constituency: Rajgir (SC) (173)
وبگاه: nalanda.bih.nic.in
 ↑  Constituents of Rajgir Regional Plannina area are CD blocks of Rajgir, Silao, Giriak and Katrisarai :  ↑  Constituents of Rajgir Regional Plannina area are CD blocks of Rajgir, Silao, Giriak and Katrisarai 
راجگیر (به انگلیسی: Rajgir؛ نام باستانی: Rājagṛha; پالی: Rājagaha; هندی: राजगृह؛ با نام اصلی گیریوراج Girivraj) یک شهر در منطقه نالاندا در ایالت بیهار در کشور هند است.
شهر راجگیر اولین پایتخت پادشاهی ماگدها است حکومتی که در نهایت به امپراتوری موریا منتج شد. تاریخ منشأ اولیه این شهر ناشناخته است اگر چه سرامیک‌هایی با قدمت حدود ۱۰۰۰ سال قبل از میلاد در این شهر یافت شده است. این منطقه همچنین برای پیروان جین و بودیسم به عنوان یکی از مکان‌های مورد علاقهٔ خدایان مهاویرا و گوتاما بودا و شناخته شده برای برگزاری مجمع «آتاناتیا» در قله کوه کرکس مورد احترام است.
راجگیر به پتنا از طریق بختیارپور توسط راه آهن و جاده متصل است. راجگیر از هر دو شهر پتنا و موکامه در حدود ۱۰۰ کیلومتر فاصله دارد.
راجگیر ۴۱٬۵۸۷ نفر جمعیت دارد و ۷۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
شیر و خورشید

برای دیگر کاربردها، شیر و خورشید (ابهام‌زدایی) را ببینید.
| نشان شیر و خورشید | نشان شیر و خورشید |
| --- | --- |
آخرین طراحی استاندارد شیر و خورشید که در دهه ۱۳۵۰ انجام شده است.: آخرین طراحی استاندارد شیر و خورشید که در دهه ۱۳۵۰ انجام شده است.
نسخه‌ها: نسخه‌ها
دو طرح امروزی از نشان شیر و خورشید: دو طرح امروزی از نشان شیر و خورشید
 :  
بی‌استفاده شده: ۱۹۷۹ میلادی
تاج: تاج کیانی یا تاج پهلوی
نگهدارها: شیر
سایر عناصر: شمشیر ایرانی
نسخه‌های پیشین: نشان ستاره بینی خورشید در صورت فلکیِ اسد (شیر) در منطقةالبروج
کاربرد: ستاره‌بینی، نقش رایج تزیینی از قرن ششم هجری، ظهور بر روی پرچم‌ها به‌طور ناپیوسته از قرن ۱۵ میلادی (نهم هجری)، نشان رسمی ایران از زمان محمد شاه قاجار در سال ۱۸۴۶ تا پایان سلسله پهلوی در سال ۱۹۷۹، و یکی از نشان‌های رسمی کنوانسیون ژنو در کنار صلیب سرخ و هلال احمر
شیر و خورشید از نمادهای ملی ایران است که تا پیش از انقلاب ۱۳۵۷ به‌صورت رسمی مورد استفاده بود. این نشان آمیزه‌ای از فرهنگ‌های کهن بین‌النهرین، ایران، عرب، ترک، یهودی، شیعی و مغول است. نشان شیر و خورشید ریشه در ستاره‌بینی دارد؛ به بیان دقیق‌تر، نمایانگر جایگاه خورشید در صورت فلکی شیر است.
در هنگام زمامداری دودمان‌های ترک و نزدیک سده ششم هجری، نشان شیر و خورشید از ستاره‌بینی به کارهای هنری در قلمرو اسلامی از مصر تا آسیای میانه وارد شد. از دوران سلجوقیان روم سکه‌هایی با نقش شیر و خورشید را می‌توان یافت و سپس این نشان از سده نهم هجری (پانزدهم میلادی) به‌طور ناپیوسته بر روی پرچم‌های ایران نقش بسته است.
نشان شیر و خورشید در هر دودمانی از تاریخ ایران به گونه‌های مختلفی تعبیر شده است. در آغاز تنها نشانی اخترشناسانه بوده است نه نمادی حکومتی. در دوران صفویه این نشان تعبیری شیعی/ایرانی پیدا می‌کند. از زمان شاهان پس از آقامحمدخان قاجار و هم‌زمان با دگرگونی‌های فکری و اجتماعی در آن هنگام، تعبیر شیعی این نشان رفته‌رفته کمرنگ شد. در این دوران این نشان، نادرست به ایران پیش از اسلام نسبت داده می‌شود. نشان شیر و خورشید پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران با نشان کنونی جمهوری اسلامی ایران جایگزین شد.
ریشه‌های نشان شیر و خورشید

بخش بزرگی از شواهد و متون ادبی و باستان‌شناسی، که احمد کسروی، مجتبی مینوی و سعید نفیسی گردآوری و بررسی کرده‌اند، نشان می‌دهد که نشان ستاره‌بینی خورشید در صورت فلکیِ اسد در منطقةالبروج از قرن ششم هجری نقشی نمادین و رایج شد. همین پژوهش‌ها نشان می‌دهد که این نشان از ستاره‌بینی و اخترشناسی وارد فرهنگ عام، نشان‌ها و نقوش هنری شده است و از آنجا به‌تدریج و در حدود سده پانزدهم میلادی (نهم هجری) به نقش‌های روی پرچم‌ها وارد می‌شود.
به گفتهٔ شاپور شهبازی در ایرانیکا این نماد «تلفیقی از سنن کهن ایران و عرب و ترک و مغول بود». افسانه نجم‌آبادی، استاد دانشگاه هاروارد، بیان می‌کند که نشان شیر و خورشید موفقیت بی نظیری در میان نشان‌های موجود در ایران برای نشان دادن هویت امروزی ایرانی داشته است. این نشان از تمام فرهنگ‌های مطرح در تاریخ ایران تأثیر گرفته است، به‌طوری‌که نشان‌ها و تعبیرهای زرتشتی، شیعه، ترکی، یهودی را یکجا جمع نموده است. تحول این نشان را می‌توان به اختصار چنین تشریح کرد:
ریشه‌های نشان شیر و خورشید > ریشه در ستاره‌بینی

ستاره‌شناسان باستان به وجود ارتباطی بین موقعیت ستارگان و پدیده‌های زمینی باور داشتند. آن‌ها دوازده برج آسمانی را میان هفت جسم گردان آسمانی از جمله خورشید تقسیم می‌کردند و هر یک یا دو برج را ویژهٔ یکی از جرم‌ها و خانهٔ آن جرم آسمانی می‌پنداشتند. آن‌ها برج اسد را خانهٔ خورشید می‌دانستند. خواجه نصیرالدین طوسی در منظومه خود در ستاره‌شناسی می‌نویسد:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| اولین از بروج با هشتم |  | نام آن بره و دگر کژدم |
| هر دو مریخ را شدند بیوت |  | همچو برجیس را کمان با حوت |
| زهره را خانه ثور و هم میزان |  | شمس را شیر و ماه را سرطان |
| تیر را خانه و شه و جوزا |  | مر زحل راست جدی و دلوعطا |
در شعرهای شاعران ایران نیز چنین باوری را می‌توان یافت. قطران تبریزی دربارهٔ رفتن پادشاه آذربایجان به دیدن شاه گنجه چنین گفته است:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| اگر به خانه شیر آمده است شید رواست |  | بدان‌که خانه شیداست شیر بر گردون |
ریشه‌های نشان شیر و خورشید > ریشه در سنت‌های سامی

الکساندر کرَپ طی مطالعاتی که بر روی تمدن‌های باستانی میان رودان، مصر و آناتولی انجام داده است به ارتباط نزدیک بین خورشید و شیر در باورها، اساطیر و خدایان در این تمدن‌ها اشاره می‌نماید. او ردپای ارتباط شیر و خورشید را، از سنت‌های خاور نزدیک به ستاره‌بینی در میان رودان و از ستاره‌بینی تا نشان شیر و خورشید مرسوم در ایران ردیابی می‌کند. از نمونه‌های پیوستگی نزدیک شیر و خورشیدِ کرَپ به شَمَش، خدای خورشید بابلیان اشاره می‌کند که به‌صورت شیر نمایش داده می‌شده است. یا آهی بزرگ فرعون مصر «شیر فرزند خدای خورشید» نامیده می‌شده است. در فلسطین، سامسون پهلوان کشندهٔ شیر، خود در اصل شیری بوده است که فرزند بَعل شَمَش، خدای خورشید بوده است.
به نوشته کیندرمن در دانشنامه اسلام، نشان شیر و خورشید در ایران بعد اسلام بیش‌تر برگرفته از نشان ستاره‌بینی، خورشید در برج اسد است. روشن است که هنر اسلامی بسیاری از سنت‌ها را بدون تغییر آشکاری از تمدن‌های قبل به قرض گرفته بود. ممکن نیست که سرآغاز چنین باوری را پیدا کرد. در دوران باستان از اشکال ستارگان برداشت‌ها و تفسیرهای گوناگونی می‌کرده‌اند. بابلیان طالع سلاطین را در صورت فلکی شیر می‌دیدند. آن‌ها شیر را به‌عنوان سلطان حیوانات، در برجی که انقلاب تابستانی در آن بوقوع می‌پیوندد قرار دادند و این به‌عنوان نشانه غلبه خورشید بود. از همین رو است که عیسی، شیر یهودا (به‌عنوان غلبه‌کننده بر مرگ) و علی، شیر خدا نام دارند.
ریشه‌های نشان شیر و خورشید > در سنت‌های ایرانی

در ایران پیش از اسلام، خورشید نشان میترا بوده و ریشه در باورهای ایرانیان باستان داشته است. در اوستا و گات‌ها از خورشید بارها یاد شده است. خورشید (Xwaršēd در فارسی میانه) ایزدی است که در یشت ششم اوستا در مورد او آمده که جهان را از آلودگی دور می‌دارد. خورشید (به‌صورت یک مرد) همیشه سلطنت را در ایران تداعی می‌کرده است؛ «تصویر بلورین خورشید» سراپرده سلطنتی داریوش سوم را متمایز می‌نموده است. درفش اشکانیان با تصویر خورشید تزیین می‌شده است. بر بالای تاج شاهنشاهان ساسانی گویی قرار داشته که نماد خورشید بوده است. یوحنا مالالاس، تاریخ‌نویس یونانی به نامه‌ای اشاره می‌کند که در آن شاه ایران را «خورشید شرق» و قیصر روم را «ماه غرب» نامیده‌اند.
شیر همواره به‌صورت برجسته، تندیس‌ها، سردیس‌ها، کاسه‌ها، جام‌های زرین و سیمین، در دوره‌های هخامنشی، اشکانی و ساسانی دیده شده است. شیر پیوند نزدیکی با شاهنشاهی در ایران داشته است؛ ردیف‌هایی از شیران زینت بخش تخت و ردای شاهان هخامنشی بوده است. تاج آنتیوخوس یکم، شاه پارسی‌تبار کوماژن (حک: ۳۴–۶۹ پیش از میلاد) با تصویر شیر تزیین شده بود. در نقش برجسته مراسم اعطای مقام در نقش رستم، اردشیر یکم زرهی با تصویر شیر به تن داشته است. شیر، نقش تزیینی مشابهی برای عضدالدوله دیلمی داشته است. در برخی از گویشهای شرق ایران، واژه شاه، شیر خوانده می‌شود.
ریشه‌های نشان شیر و خورشید > تأثیر سنت‌های اسلامی، ترکی و مغولی

به گفتهٔ شاپور شهبازی در دانشنامهٔ ایرانیکا سنت‌های عربی-اسلامی، ترکی و مغولی همیشه بر پیوند نمادین شیر و پادشاهی تأکید و جاذبهٔ جادویی خورشید را نیز تأیید می‌کرده‌اند، و مغول‌ها احترام به خورشید، به‌ویژه در هنگام طلوع را دوباره در ایران گسترش دادند.
در بین عرب‌های شبه جزیره عربستان، به مانند سایر نقاط آسیا و اروپا که شیر در آن وجود نداشت، شیر به مانند جانوری شبه افسانه‌ای تصور می‌شد که شاه حیوانات بود و تعجبی نداشت که نماد قدرت پادشاهی باشد. به گفتهٔ کیندرمن در دانشنامه اسلام این جانور در فرهنگ عرب‌ها نشان دلیری، شجاعت و جوانمردی بود. در هنر دورهٔ اسلامی نقش شیر از حیوانات دیگر پررنگ‌تر بود. به جز معنای ستاره‌بینی که در نشان «شیر و خورشید» وجود داشت، در سایر کاربردها تنها جنبه‌ای تزئینی و بدون اهمیت و معنای ویژه‌ای بوده است. از انواع رایج می‌توان به‌صورت گرد در فواره‌های الحمرا یا سرامیکهای ایرانی قرن ۱۲ تا ۱۴ میلادی (بیش‌تر برای ریختن مایعات یا عود دان)، به‌صورت تنها در حال حمله یا حمله به جانوری دیگر (برگرفته از سنت‌های ایرانی قبل از اسلام) اشاره نمود. یکی از کاربردهای شیر، استفاده به‌صورت نشان حکومتی بوده است، مانند آنچه که مملوکان مصر یا شاید سلجوقیان روم (به‌همراه خورشید) استفاده می‌کردند (که برگرفته از نشان‌های روی سکه که خود بیش‌تر برگرفته از نشان‌های طالع‌بینی و ستاره‌بینی و صور فلکی بوده است).
پیشینه کاربرد > سلجوقیان روم

اولین سکه موجود با نقش شیر و خورشید به دوران پادشاهی کیخسرو دوم از سلاجقه روم می‌رسد. ابن عبری تاریخ‌نگار و دانشمند در کتاب تاریخ مختصرالدول روایتی عاشقانه از این سکه ارائه می‌دهد که افسانه نجم‌آبادی این داستان را دور از واقعیت و صحت تاریخی می‌داند. ابن عبری می‌نویسد که غیاث‌الدین کیخسرو فرزند علاءالدین کیکاووس، از شاهان خاندان سلجوقیان روم، دل به شاهزاده‌ای گرجی می‌بازد. کیخسرو چنان شیفته می‌شود که به درخواست دختر گرجی برای ضرب سکه‌ای با چهرهٔ او بر آن موافقت می‌کند اما نزدیکان کیخسرو برای پاس داشت دین اسلام، روا نمی‌دانند تا چهره زنی نامسلمان بر سکه‌ها نقش بندد. با پایفشاری کیخسرو، چاره‌ای اندیشیده می‌شود تا از این بن‌بست بیرون آیند. پیکرهٔ شیری بر سکه نگاشته می‌شود و بر فراز آن، خورشید که نشان از چهرهٔ زیباروی گرجی است جای می‌گیرد و بدین‌گونه خواستهٔ دلبر برآورده می‌گردد.
پیشینه کاربرد > مغولان و ترکمانان > نخستین پرچم‌های شیر و خورشید دار

قدیمی‌ترین پرچم شیر و خورشید دار شناخته شده به سال ۸۲۶ هجری قمری (حدود ۱۴۲۳ میلادی) هم‌زمان با دورهٔ تیموریان بر می‌گردد. این پرچم در مینیاتوری از شهنامه چنگیزی (منظومه‌ای دربارهٔ جهانگشایی مغولان) به تصویر کشیده شده است. این مینیاتور که حمله مغولان به حصار شهر نیشابور را نشان می‌دهد. سربازان مغول را نشان می‌دهد که پرچمی با نشان شیر و خورشید حمل می‌کنند.
فؤاد کوپریلی در مورد پرچم‌های دورهٔ ایلخانان و تیموریان می‌نویسد که آنان در سپاه از پرچم‌هایی به رنگ‌های زرد و قرمز نیز استفاده می‌کردند و بر روی آن‌ها تصاویر گوناگونی از قبیل اژدها، شیر، قره قوش (نوعی عقاب) و شیر و خورشید نقش می‌بسته است. به احتمال زیاد، تمغاهای شخصی نیز روی پرچم‌ها به کار می‌رفته است. در نسخه‌ای از شاهنامه مربوط به قرن نهم هجری ثبت شده که در دوران حکومت مغول‌ها نگاره‌ای وجود داشته که پرچمی را با تصویر شیر و خورشید در وسط آن نشان می‌دهد. احتمالاً این پرچم متعلق به ایلخانیان بوده است، زیرا آن‌ها هم این نقش را بر روی سکه‌های خود به کار می‌برده‌اند و پس از وارد شدن به ایران، ایرانیان یک شمشیر به دست شیر داده و آن را شخصی‌سازی کرده‌اند.
فؤاد کوپریلی همچنین می‌گوید: «تصویر شیر و خورشید در سکه‌های برخی از فرمانروایان این سلسله [آق قوینلوها] و بعضی سلسله‌های دیگر ترک فقط نقشی نجومی است نه مظهر حکومت.» با توجه به این پرچم و نمونه‌های مشابه آن در قرن نهم هجری قمری (پانزده میلادی)، مراجع معتبری مانند دانشنامه بریتانیکا و دانشنامه ایرانیکا زمان اولین مدارک موجود از استفاده شیر و خورشید در پرچم‌های ایران را این دوران می‌دانند.
پیشینه کاربرد > گورکانیان هند

سلسله گورکانیان هند از ۱۵۲۶ تا ۱۸۵۷ میلادی در بخش بزرگی از شبه‌قاره هند حکومت می‌کردند، پرچم اصلی و شناخته شده این حکمرانان «علم» نام داشت این پرچم دارای نشان شیر و خورشید بود. گورکانیان هند پیشینه علم خود را به تیمور نسبت می‌دادند.
پیشینه کاربرد > صفویان

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
 حسینعلی بیگ فرستاده شاه عباس بزرگ در  روم (راست).  محمدرضا بیگ فرستاده شاه سلطان حسین در ورسای (چپ).:  حسینعلی بیگ فرستاده شاه عباس بزرگ در  روم (راست).  محمدرضا بیگ فرستاده شاه سلطان حسین در ورسای (چپ).
به گفتهٔ افسانه نجم‌آبادی در دوران صفوی نشان شیر و خورشید مظهر دو رکن جامعه بود: «حکومت» و «مذهب» مشخص است که هر چند درفش‌های مختلفی در زمان شاهان صفوی به‌خصوص نخستین شاهان صفوی استفاده می‌شده است، تا زمان شاه عباس صفوی، نشان شیر و خورشید به نشانی رایج در درفش‌های ایران بدل شده‌بود. به گفتهٔ یحیی ذکا در دوره صفوی «نشان خورشید» نشانگر نظام سال و ماه خورشیدی و «نشان شیر» در آن اشاره به علی، «شیر خدا» برگرفته از عبارت مشهور «اسدالله الغالب» است که در بعضی از نشان‌ها این جمله در زیر نشان شیر و خورشید به چشم می‌خورد و شمشیر در دست شیر نیز ذوالفقار شمشیر مشهور علی ابن ابیطالب امام اول شیعیان است. تفسیر صفویان از این نشان برمبنای ترکیبی از اسطوره‌ها به‌خصوص شاهنامه فردوسی، داستان‌های محمد پیامبر مسلمانان و منابع اسلامی بود. شاهان صفوی برای خود دو نقش قائل بودند: «شاه و مقدس مرد.» این تفسیر دوگانه از نقش شاه به سبب شجره نامه‌ای بود که شاهان صفوی برای خود قائل بودند. دو شخص نقشی کلیدی در این میان داشتند. جمشید شاه اسطوره‌ای ایران به‌عنوان بنیان‌گذار شاهنشاهی در اسطوره‌های ایرانی و علی، امام اول شیعیان. در این پندار، خورشید سمبل جمشید و شیر سمبل علی بود. شاپور شهبازی به نقش کلیدی شاهنامه فردوسی در جهان بینی صفویان اشاره می‌نماید. او می‌نویسد که به‌کارگیری شیر و خورشید توسط صفویان می‌تواند برگرفته از شعرهایی از شاهنامه باشد که به خورشید ایرانیان در مقابل ماه تورانیان یا سزار روم ماه غرب و شاه ایران خورشید شرق اشاره می‌کند. از آنجایی که درفش عثمانی‌ها به‌عنوان حاکمان سرزمین روم در آن زمان و به‌عنوان رقیب صفویان هلال ماه بود. صفویان، با الهام از این شعر شاهنامه نشان شیر و خورشید را به‌عنوان نشان ملی خود برگزیدند.
به گفتهٔ نجم‌آبادی خورشید علاوه بر استعاره بر جمشید، دو معنای استعاره‌ای دیگر نیز برای صفویان داشته است. مفهوم زمان برمبنای گاه‌شماری خورشیدی که متمایز از گاه‌شماری قمری عربی-اسلامی بود. همچنین معنای ستاره‌بینی و دخالت کیهان در تقدیر و تعبیری که ستاره‌بینی از حالت نجومی شیر در صورت فلکی خورشید (اسد) داشت. صورت فلکی شیر نیز خوش‌یمن‌ترین جایگاه خورشید بوده است؛ بنابراین نشان شیر و خورشید دو جفت آسمانی و زمینی را به هم پیوند می‌داد، شاهنشاه و مقدس مرد (جمشید و علی)، که به توسط نشان کیهانی خورشید در برج شیر (اسد) به هم پیوند داده شده بودند. در جستجوی یافتن تعبیر صفویان از نشان شیر و خورشید، شاپور شهبازی چنین تحلیل می‌نماید که صفویان شیر را سمبل علی، امام اول شیعیان، می‌دانستند و خورشید سمبل انوار الاهی که همان تغییر یافته مفهوم باستانی «فرّ دین» بود. باز معرفی مفهوم فر ایزدی توسط صفویان برای توجیه و مشروعیت بخشی به حکمرانی صفویان بود. آن‌ها چنین مشروعیتی را با نسبت دادن فر ایزدی به علی و از طریق نسبت دادن خود به امام چهارم شیعیان و از طریق مادر امام چهارم شیعیان (شهربانو) به شاهان ساسانی به‌وجود آورده بودند.
پیشینه کاربرد > افشار و زند

مهر شاهنشاهی نادرشاه در سال ۱۷۴۶ منقش به شیر و خورشید بود. نشان همچنین مزین به عبارت «الملک لله» بود. دو شمشیر آب طلای متعلق به کریم‌خان زند دارای نشان نجومی شیر است که نشانگر نشان ستاره بین شیر در برج اسد دارد. از دیگر نمونه‌های مربوط به این دوران می‌توان به نقش شیر و خورشید بر روی سنگ قبر یک سرباز زند اشاره نمود.