stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
متیو پری
زندگی

متیو پری زاده ۱۹ اوت ۱۹۶۹ در ویلیامزتاون، ماساچوست دوران جوانی خود را در اتاوا گذراند جایی که تبدیل به یک ستارهٔ تنیس شد. او در دبستان، هم‌مدرسه‌ای جاستین ترودو بود. مدتی بعد در ۱۵ سالگی به لس آنجلس کوچ کرد تا در کنار مادر بزرگ و پدرش (جان بنت پری) زندگی کند. در این دوران علاقه وی به بازیگری افزایش پیدا کرد. او نخستین بازی خود را در سال ۱۹۸۷ و در سریال شانس دوباره انجام داد. در سال ۱۹۹۶ برای نخستین‌بار به خاطر سریال فرندز نامزد دریافت جایزهٔ بهترین کمدین آمریکایی شد.
زندگی خصوصی > روابط

متیو پری با جولیا رابرتس، یاسمین بلیث و لورن گراهام رابطه داشته‌است. او از سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۲ با لیزی کاپلان رابطه داشت. او از سال ۲۰۱۸ با مالی هرویتز در رابطه بود و در سال ۲۰۲۰ از او خواستگاری کرد. البته این زوج قبل از ازدواج، از یکدیگر جدا شدند.[نیازمند منبع]
زندگی خصوصی > شهروندی

متیو پری شهروندی ایالات متحده آمریکا و کانادا را داشت.
زندگی خصوصی > مواد مخدر

متیو پری در سال ۱۹۹۷ یک برنامه ۲۸ روزه برای اعتیاد به ویکودین را گذراند. در سال ۲۰۰۰ او ۲۰ پوند (۹ کیلوگرم) به خاطر بیماری پانکراتیت کم کرد. انتشار چندین عکس از او که وضعیت آشفتهٔ وی از اعتیاد را نشان می‌داد جنجال‌های بسیاری به پا کرد. پری در سال ۲۰۰۱ برای ترک اعتیاد به اپیوئید (خصوصاً ویکودین و متادون)، آمفتامین و الکل دوباره یک دوره توانبخشی را گذراند. او در سال ۲۰۱۶ به رادیو ۲ بی‌بی‌سی گفت که به دلیل مصرف الکل و مواد مخدر سه سال از سال‌های ساخت مجموعه فرندز را به کلی از یاد برده است.
درگذشت

پیکر پری در ۲۸ اکتبر ۲۰۲۳ بدون واکنش در جکوزی خانه او در پسیفیک پلسیدس، لس آنجلس به‌وسیلهٔ دستیارش پیدا شد. پس از بررسی از سوی افسران اداره پلیس لس آنجلس مرده اعلام شد. سرکلانتر اداره پلیس لس آنجلس، اسکات ویلیامز، گفت: «علت مرگ ممکن است برای مدتی مشخص نباشد. اما در این مقطع سوء قصد محتمل نیست.» در ۲۹ اکتبر، دفتر بازرسی پزشکی شهرستان لس آنجلس، علت مرگ را به تعویق افتاده فهرست کرد و در انتظار مراحل تحقیقاتی تکمیلی بود. مرگ وی استفاده بیش از حد کتامین اعلام شد.
در اوت ۲۰۲۴ پلیس اعلام کرد پنج نفر از جمله دو پزشک و دستیار شخصی متیو پری در ارتباط با مرگ او بازداشت شدند. این افراد با فراهم کردن کتامین برای متیو پری از مشکلات اعتیاد او پری برای سودجویی سوءاستفاده کردند. آنها با اینکه می‌دانستند کاری که می‌کنند خطر زیادی برای متیو پری دارد، اما باز هم این کار را ادامه دادند.
جوایز

متیو پری ۴ بار نامزد دریافت جایزه امی شده‌است که ۲بار نیز برنده جایزه شد. او همچنین در سال ۲۰۰۶ به خاطر داستان ران کلارک برنده جایزه گلدن گلوب شد.
فیلم‌شناسی > فیلم

| سال | عنوان | نقش | توضیحات | منا>  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱۹۸۸ | یک شب در زندگی جیمی رردون | فرد رابرتز | با نام متیو ال. پری |  |
| ۱۹۸۹ | او غیرقابل کنترل است | تیموتی | با نام متیو ال. پری |  |
| ۱۹۸۹ | مرد چاق و پسر کوچک | تکنسین بمب | بدون اعتبار در عوامل |  |
| ۱۹۹۴ | وارد شدن | رندال برنز | فیلم ویدئویی |  |
| ۱۹۹۷ | هجوم احمق‌ها | الکس وایتمن |  |  |
| ۱۹۹۸ | قهرمانان تقریبی | لزلی ادواردز |  |  |
| ۱۹۹۹ | سه تا مانده تا تانگو | اسکار نواک |  |  |
| ۲۰۰۰ | همه نه یارد | نیکلاس «اوز» اسرانسکی |  |  |
| ۲۰۰۰ | بچه | آقای ویوین | حضور افتخاری (بدون اعتبار در عوامل) |  |
| ۲۰۰۲ | در خدمت سارا | جو تیلر |  |  |
| ۲۰۰۴ | همه ده یارد | نیکلاس «اوز» اسرانسکی |  |  |
| ۲۰۰۷ | نامب | هادسن میلبنک | همچنین تهیه‌کننده اجرایی |  |
| ۲۰۰۸ | پرندگان آمریکا | موری |  |  |
| ۲۰۰۹ | دوباره ۱۷ | مایک ادونل بزرگسال |  |  |
فیلم‌شناسی > مجموعه تلویزیونی

چارلز مسئول (۱۹۸۵)
مسائل اولیه (۱۹۸۹)
بورلی هیلز، ۹۰۲۱۰ (۱۹۹۱)
خیال باطل (۱۹۹۲)
روابط مرگبار (۱۹۹۳)
فرندز (۱۹۹۴–۲۰۰۴)
کارولین در بردغون (۱۹۹۵)
پخش زنده شنبه شب (۱۹۹۷)
سیمپسون‌ها (۲۰۰۱)
الی مک‌بل (۲۰۰۲)
بال غربی (۲۰۰۳)
همسر خوب (۲۰۱۲–۲۰۱۳)
کوگار تاون (۲۰۱۴)
پلی‌هاوس تقدیم می‌کند (۲۰۱۴)
زوج عجیب (۲۰۱۵–۲۰۱۷)
کشمکش خوب (۲۰۱۷)
فرندز: تجدید دیدار (۲۰۲۱)
کیلومتر پنج

| کیلومتر پنج | کیلومتر پنج |
| --- | --- |
کارگردان: حجت الله سیفی
تهیه‌کننده: حجت الله سیفی
نویسنده: حجت الله سیفی
بازیگران: هدایت اله نوید افسانه رایگان مونا سیفی پریدخت اقبالپور محرم شاه بخشی
فیلم‌بردار: اصغر مبرهنی
تدوین‌گر: هوشنگ نیک پور
شرکت تولید: اداره کل تولید فیلم و عکس و اسلاید وزارت ارشاد اسلامی
تاریخ‌های انتشار: ۱۳۶۱
مدت زمان: ۷۳دقیقه
کشور: ایران
زبان: فارسی
کیلومتر پنج فیلمی به کارگردانی  و نویسندگی حجت الله سیفی ساختهٔ سال ۱۳۶۱ است.
بازیگران

هدایت اله نوید
افسانه رایگان
مونا سیفی
پریدخت اقبالپور
محرم شاه بخشی
رامین عبادی
پیری
اسماعیل سرپرست
داوود نجفی
علیرضا محمدحسینی
حسین غفوری
محسن علیخانی
محمد حاج حسینی
محمد رضا اصلانی
حسن توانا
احمد عسگری
محمد اسماعیل‌نیا

| محمد اسماعیل‌نیا | محمد اسماعیل‌نیا |
| --- | --- |
محمد اسماعیل‌نیا در ۵ دی ۱۳۹۳، پس از نماز جمعه در مسجد جامع کاشمر: محمد اسماعیل‌نیا در ۵ دی ۱۳۹۳، پس از نماز جمعه در مسجد جامع کاشمر
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: ۱۳۳۶ خورشیدی بردسکن، ایران
تحصیلات: دکترای تخصصی منابع طبیعی جنگلداری
پیشه: نمایندهٔ دورهٔ نهم مجلس شورای اسلامی
محمد اسماعیل‌نیا (زاده ۱۳۳۶ در بردسکن) نمایندهٔ دورهٔ نهم مجلس شورای اسلامی و نایب رئیس اول کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی از حوزه انتخابیه کاشمر، بردسکن و خلیل‌آباد در استان خراسان رضوی است.
او تنها عضو ناظر شورای عالی آب کشور، عضو هیئت رئیسه کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی و عضو هیئت رئیسه فراکسیون‌های تولید، اشتغال، طرح‌ها و لوایح در دوره نهم مجلس شورای اسلامی است. او همچنین نائب رئیس مجمع نمایندگان دوره نهم مجلس شورای اسلامی در استان خراسان رضوی می‌باشد.
زپلین-لیندائو آر اس ۲

| زپلین-لیندائو آر اس ۲ | زپلین-لیندائو آر اس ۲ |
| --- | --- |
کاربری: هواگرد گشت دریایی و قایق پرنده
تولیدکننده: لوفت‌شیفباو زپلین
طراح: کلاود دورنیر
تعداد ساخته‌شده: ۱
زپلین-لیندائو آر اس ۲ (به انگلیسی: Zeppelin-Lindau_Rs.II) یک هواگرد از نوع هواگرد گشت دریایی و قایق پرنده ساخت شرکت لوفت‌شیفباو زپلین در آلمان است. در مجموع، تعداد ۱ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.
طراح این هواگرد، کلاود دورنیر مهندس آلمانی بود.
کینبال

| 0 | 1 |
| --- | --- |
تیم سیاه در آستانه زدن توپ است.: تیم سیاه در آستانه زدن توپ است.
بالاترین نهاد ورزشی: فدراسیون بین‌المللی کین بال
نخستین مسابقه: ۱۹۸۶؛ ۳۹ سال پیش (۱۹۸۶-خطا: زمان نامعتبر}}) در کبک
ویژگی‌ها: ویژگی‌ها
جداسازی جنسیتی: خیر، جدا
رده‌بندی: ورزش بدنسازی/زمین
تجهیزات:  - سیاه، خاکستری یا آبی Kin-Ball  – قطر توپ: ۱٫۲ متر (۴۸ اینچ)  – وزن توپ ۱ کیلوگرم است  - اندازه زمین ۲۰×۲۰ متر (۶۶×۶۶ فوت) است (خطوط زمین در اندازه‌گیری گنجانده شده است) 
محل برگزاری: ورزشگاه
برگزاری: برگزاری
کشور یا منطقه: جهانی
المپیک: خیر
کینبال (به انگلیسی:Kin-ball و Omnikin) یک بازی گروهیست که در سال ۱۹۸۶ در کبک کانادا توسط ماریو دمرس، یک استاد تربیت بدنی ابداع شد. فدراسیون بین‌المللی کینبال ۳٫۸ میلیون عضو دارد که عمدتاً از کانادا، ایالات متحده آمریکا، ژاپن، بلژیک، فرانسه، سوئیس، اسپانیا، آلمان، دانمارک و مالزی هستند.
برف روی کاج‌ها

| برف روی کاج‌ها | برف روی کاج‌ها |
| --- | --- |
کارگردان: پیمان معادی
تهیه‌کننده: جمال ساداتیان
نویسنده: پیمان معادی
بازیگران: مهناز افشار صابر ابر ویشکا آسایش حسین پاکدل حسن معجونی الهام کردا آناهیتا افشار شیرین یزدان‌بخش امیر پوریا زانیار خسروی
موسیقی: کارن همایون فر
فیلم‌بردار: محمود کلاری
تدوین‌گر: سپیده عبدالوهاب
توزیع‌کننده: بشرا فیلم
تاریخ‌های انتشار: ۵ اردیبهشت ۱۳۹۲
مدت زمان: ۹۰ دقیقه
کشور: ایران
زبان: فارسی 
فروش گیشه: ۱٬۲۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان
برف روی کاج‌ها فیلمی به کارگردانی و نویسندگی پیمان معادی و تهیه‌کنندگی جمال ساداتیان محصول سال ۱۳۸۹ است.
خلاصه داستان

زنی که معلم پیانو است متوجه می‌شود همسرش با یکی از شاگردانش رابطه دارد.
بازیگران

| بازیگر | نقش |
| --- | --- |
مهناز افشار: رؤیا
حسین پاکدل: علی
ویشکا آسایش: مریم
صابر ابر: نریمان
حسن معجونی: بهروز
آناهیتا افشار: نسیم
الهام کردا: نازی
زانیار خسروی: پرهام
شیرین یزدان‌بخش: حاج خانم
:
جوایز > سی‌امین دوره جشنواره فیلم فجر

| مسابقه | قسمت | نامزد | نتیجه | جایزه |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| سودای سیمرغ | بهترین فیلم از نگاه تماشاگران | پیمان معادی و سید جمال ساداتیان | برنده | سیمرغ بلورین |
| سودای سیمرغ | بهترین بازیگر نقش مکمل زن | ویشکا آسایش | نامزدشده |  |
| نگاه نو | بهترین بازیگر زن | مهناز افشار | برنده | دیپلم افتخار |
| نگاه نو | بهترین فیلمنامه | پیمان معادی | نامزدشده |  |
| نگاه نو | بهترین کارگردانی | پیمان معادی | نامزدشده |  |
جوایز > چهاردهمین دوره جشن حافظ

| قسمت | نامزد | نتیجه |
| --- | --- | --- |
| بهترین بازیگر زن سینما | مهناز افشار | برنده |
| بهترین فیلمنامه سینمایی | پیمان معادی | نامزدشده |
| بهترین موسیقی متن | کارن همایون‌فر | نامزدشده |
حواشی

تفاوت‌های نسخه‌ای که در جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد و نسخه اکران شده، بسیار زیاد هست. این تفاوت‌ها در برخی صحنه‌ها باعث شده داستان فیلم به سمت و سوی دیگری سوق داده شود اما جای شکرش باقی است که هسته فیلمنامه تغییر نکرده‌است! حوزه هنری نام این فیلم را جزو آثار تحریمی‌اش قرار داد و سرسختانه پای تصمیمش ایستاد. در مقطعی گفته شد که احتمالاً این فیلم در قم و مشهد اکران نخواهد شد. سید جمال ساداتیان (تهیه‌کننده) از سینما آزادی و وضعیت تبلیغات تلویزیونی و شهری برف روی کاج‌ها گلایه کرد و عنوان کرد که حوزه هنری مقصر است که این فیلم را تحریم کرده و سینماهایش را برای نمایش این فیلم، در اختیارش قرار نداده‌است. این فیلم، به‌طور سیاه سفید فیلمبرداری شده‌است.
سان‌تراست پلازا

| سان‌تراست پلازا | سان‌تراست پلازا |
| --- | --- |
اطلاعات کلی: اطلاعات کلی
گونه: اداری-تجاری
موقعیت: آتلانتا، ایالات متحده آمریکا
پایان: ۱۹۹۲
بلندی: بلندی
آنتن: ۲۷۴٫۹ متر (۹۰۲ فوت)
سقف: ۲۶۵٫۴۸ متر (۸۷۱٫۰ فوت)
جزئیات فنی: جزئیات فنی
شمار طبقات: ۶۰
مساحت کل طبقات: ۱۱۱٬۴۰۰ متر مربع (۱٬۱۹۹٬۰۰۰ فوت مربع)
طراحی و ساخت: طراحی و ساخت
معمار: جان پورتمن
توسعه‌دهنده: جان پورتمن
منابع: منابع
سان‌تراست پلازا، (به انگلیسی: SunTrust Plaza) آسمان‌خراش ۶۰ طبقه به ارتفاع ۲۷۴ متر، با کاربری اداری-تجاری است، که در شهر آتلانتا، ایالات متحده آمریکا مستقر می‌باشد. پروژه ساخت این ساختمان در سال ۱۹۸۸ آغاز شد و در سال ۱۹۹۲ تکمیل و افتتاح گردید. شعبه مرکزی سان‌تراست بانک در این ساختمان مستقر می‌باشد.
قربان دردی تورانی

| قربان تورانی | قربان تورانی |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۹۵۲ – گنبدکاووس
علت مرگ: جنازه خونین وی در مقابل منزلش رها شد
پیدا شدن جسد: ۲۲ نوامبر ۲۰۰۵۱ آذر ۱۳۸۴
قربان دُردی تورانی (۱۹۵۲ – ۲۲ نوامبر ۲۰۰۵ برابر با ۱ آذر ۱۳۸۴) معروف به قربان توری، مسلمان‌زاده ایرانی‌ای بود که به مسیحیت تغییر دین داد و کلیسای خانگی ای نیز تأسیس کرد. وی زاده شهر گنبدکاووس در استان گلستان در کشور ایران بود که در همین شهر هم از دنیا رفت.
تورانی که اصالتاً از تبار ترکمن بود، در دامان خانواده‌ای مسلمان سنی مذهب پرورش یافت. در اواسط دهه ۱۹۹۰ میلادی و در زمانی که در کشور ترکمنستان اقامت داشت، به مسیحیت تغییر آئین داد. پس از بازگشت به ایران، به‌سرعت کلیسای خانگی ای در شهر زادگاه خود تأسیس کرد. این کار در حالی انجام شد که آیین عموم همشهریانش اسلام بود. پس از بارها اعمال تهدید و ارعاب، نهایتاً، وی در روز ۲۲ نوامبر ۲۰۰۵ ربوده شد و پس از ساعاتی، جنازه خونین وی در مقابل منزلش رها شد. از قربان تورانی ۴ فرزند بجا مانده‌است که در زمان مرگ وی بین ۳ تا ۲۳ سال سن داشته‌اند.
زندگی‌نامه

قربان تورانی در خانواده‌ای سنی مذهب – شاخه حنفی – در شهر گنبدکاووس به دنیا آمد. در سال ۱۹۸۳ میلادی، زمانی که قربان تورانی در ترکمنستان اقامت داشته‌است، به جرم قتل نفس به ۱۵ سال زندان محکوم شده‌است.
قربان تورانی یک هفته پیش از مرگ، توسط مراجع دینی شهر گنبدکاووس برای ارائه توضیح پیرامون اعتقاداتش دعوت شده بود. وی این فرصت را موقعیتی مناسب برای توضیح پیرامون اعتقاداتش و همچنین دعوت سایرین به مسیحیت برآورد کرده بود و با آغوش باز به استقبال این جلسه رفت. اما، در این جلسه، در نهایت به وی اعلام می‌شود که این آخرین فرصت برای بازگشت به اسلام است. درخواستی که از طرف قربان تورانی اجابت نمی‌شود و منجر به اجرای حکم مرگ وی تنها پس از یک هفته می‌شود. پس از قتل وی، نیروهای امنیتی به بازرسی منزل وی پرداخته و درصدد جمع‌آوری کتاب‌های دینی وی و خصوصاً ترجمه‌های انجیل به فارسی بودند.
دعای زیر از وی به جا مانده‌است:
Dear Lord, Jesus, let me come into your presence,
So that I can touch your nailed feet.
Dear Lord Jesus, let me worship you in humility
And kiss your nailed and wounded hands and feet.
You were hung on the cross in Golgotha and nailed with four nails,
while your blood was pouring out.
In this desperate situation, how could you still love your created beings?
You were willing to even embrace those who crucified you.
You were tortured because of me, yes because of me.
Not only me, but also for my father and mother.
Because of me you suffered the most severe pains on the cross for six hours.
I wish I was not sinful, so that you would not suffer because of me.
How much I was willing to be there, and to pull the nails out of your beautiful hands when you were on the cross.
How desperate are my thoughts when I think I might have been able to help you not to suffer so.
Lord Jesus, please let me glorify your holy name in every moment of my life on this earth.
I am willing to give my life that belongs to you, for the sake of you and your church.
جولیوس بائر

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نوع: شرکت سهامی عام
ISIN: CH0102484968 
صنعت: خدمات مالی
بنا نهاده: ۱۸۹۰
بنیانگذاران: جولیوس بائر
دفتر مرکزی:  زوریخ، سوئیس
محدودهٔ فعالیت: جهانی
مدیر عامل اجرایی: بوریس کولاردی
رئیس هیئت مدیره: دانیل ساتر
محصولات: بانکداری اختصاصی مدیریت سرمایه‌گذاری
درآمد:  ۳٫۲ CHF میلیارد فرانک (۲۰۲۳)
سود خالص:  ۴۵۳ CHF میلیون فرانک (۲۰۲۳)
مجموع دارایی:  ۹۶٫۸ CHF میلیارد فرانک (۲۰۲۳)
تعداد کارکنان: ۷٫۴۲۵ نفر (۲۰۲۳)
وبگاه: www.JuliusBaer.com
جولیوس بائر (به آلمانی: Julius Baer) گروه بانکداری سوئیسی است، که در زمینه ارائه خدمات بانکداری اختصاصی، مدیریت ثروت و مدیریت سرمایه‌گذاری به مشتریان خصوصی و کسب‌وکارهای خانوادگی در سرتاسر جهان فعالیت می‌کند.
این بانک در سال ۱۸۹۰ توسط جولیوس بائر تأسیس شد و هم‌اکنون از نظر میزان دارایی‌های تحت مدیریت، پس از بانک یوبی‌اس، دومین بانک بزرگ سوئیس به‌شمار می‌آید. این بانک بالغ بر ۴۰ شعبه بین‌المللی در بیش از ۲۰ کشور جهان دارد. شعبه مرکزی گروه بانکداری جولیوس بائر در شهر زوریخ، سوئیس قرار دارد.
جمعیت‌شناسی ازبکستان

جمعیت ازبکستان (میلیون نفر): ۱۹۵۰–۱ ژانویه ۲۰۰۸.
آمار جمعیتی ازبکستان ویژگی‌های جمعیت شناختی جمعیت ازبکستان از جمله رشد جمعیت، تراکم جمعیت، قومیت، سطح تحصیلات، بهداشت، وضعیت اقتصادی، وابستگی‌های مذهبی و سایر جنبه‌های جمعیت است. ملیت هر فرد در ازبکستان، ازبک است، در حالی که اکثریت قومی ازبک خود را ازبک می‌نامند. بسیاری از داده‌ها ناشی از برآوردهاست زیرا آخرین سرشماری در زمان شوروی در سال ۱۹۸۹ انجام شد.
روند جمعیتی

ازبکستان پرجمعیت‌ترین کشور آسیای میانه است. ۳۲٫۵ میلیون نفر آن (تخمین سال ۲۰۱۸) تقریباً نیمی از کل جمعیت منطقه را تشکیل می‌دهند.
جمعیت ازبکستان بسیار جوان است: ۳۴٫۱٪ از مردم آن زیر ۱۴ سال هستند. براساس منابع رسمی، ازبک‌ها اکثریت (۸۰٪) از کل جمعیت را تشکیل می‌دهند. دیگر اقوام شامل روس‌ها ۵٫۵٪، تاجیک‌ها ۵٪، قزاق‌ها ۳٪، کاراکالپاکس ۲٫۵٪ و تاتارها ۱٫۵٪ (تخمین‌های ۱۹۹۶) است. ازبکستان قومی کره ای دارد که در سالهای ۱۹۳۷–۱۹۳۸ به اجبار از شرق دور شوروی به منطقه منتقل شده‌اند. همچنین گروه‌های کوچکی از ارامنه در ازبکستان، عمدتاً در تاشکند و سمرقند وجود دارند. این کشور ۸۸٪ مسلمان (عمدتاً سنی، با اقلیت ۵٪ شیعه)، ۹٪ ارتدکس شرقی و ۳٪ دیگر ادیان (که شامل جوامع کوچک مسیحیان کره ای، دیگر فرقه‌های مسیحی، بودائیان، بهائیان و … است) یهودیان بخارا هزاران سال در آسیای میانه، بیشتر ازبکستان زندگی می‌کردند. در سال ۱۹۸۹ در ازبکستان ۹۴٫۹۰۰ یهودی وجود داشته‌است (حدود ۰/۵ درصد از جمعیت طبق سرشماری سال ۱۹۸۹)، اما اکنون، از زمان فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، بیشتر یهودیان آسیای میانه منطقه را به قصد ایالات متحده یا اسرائیل ترک کردند. اکنون کمتر از ۵۰۰۰ یهودی در ازبکستان باقی می‌مانند.
بسیاری از جمعیت ازبکستان در زمانی که این کشور جزئی از اتحاد جماهیر شوروی بود، در مزارع اشتراکی در مقیاس بزرگ به کشاورزی پنبه مشغول بودند. جمعیت همچنان به شدت روستایی و وابسته به کشاورزی برای زندگی خود است، اگرچه ساختار مزرعه در ازبکستان از سال ۱۹۹۰ تاکنون به‌طور عمده از اشتراکی به فردی تغییر کرده‌است.
آمار حیاتی > برآوردهای سازمان ملل

| دوره زمانی | سال تولد | مرگ و میر در سال | تغییر طبیعی در هر سال | CBR 1 | CDR 1 | NC 1 | TFR 1 | IMR 1 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱۹۹۰–۱۹۹۵ |  |  |  | ۳۲٫۷ | ۷٫۵ | ۲۵٫۲ | ۳٫۹۵ |  |
| ۲۰۰۰–۱۰۰۰ |  |  |  | ۲۵٫۶ | ۶٫۹ | ۱۸٫۷ | ۳٫۱۰ |  |
| ۲۰۰۰–۲۰۰۵ |  |  |  | ۲۱٫۳ | ۶٫۴ | ۱۴٫۹ | ۲٫۵۱ |  |
| ۲۰۰۵–۲۰۱۰ |  |  |  | ۲۲٫۴ | ۶٫۲ | ۱۶٫۲ | ۲٫۴۹ |  |
| ۲۰۱۰–۲۰۱۵ |  |  |  | ۲۲٫۹ | ۶٫۲ | ۱۶٫۷ | ۲٫۴۳ |  |
| ۲۰۱۵–۲۰۲۰ |  |  |  | ۲۱٫۸ | ۵٫۸ | ۱۶٫۰ | ۲٫۴۳ |  |
| ۲۰۲۰–۲۰۲۰ |  |  |  | ۱۸٫۶ | ۵٫۹ | ۱۲٫۷ | ۲٫۳۱ |  |
| ۲۰۲۵–۲۰۳۰ |  |  |  | ۱۶٫۴ | ۶٫۳ | ۱۰٫۱ | ۲٫۲۱ |  |
| ۲۰۳۰–۲۰۳۵ |  |  |  | ۱۵٫۷ | ۶٫۹ | ۸٫۸ | ۲٫۱۲ |  |
| ۲۰۳۵–۲۰۴۰ |  |  |  | ۱۵٫۶ | ۷٫۶ | ۸٫۰ | ۲٫۰۵ |  |
منبع: سازمان ملل متحد، وب سایت وزارت امور اقتصادی و اجتماعی> چشم‌انداز جمعیت جهان: بازنگری در سال 2019.
آمار حیاتی > آمار حیاتی فعلی

تولدها:
ژانویه - مارس ۲۰۱۹: ۱۵۹٫۵۰0 (19.4)
ژانویه - مارس 2020:  ۱۷۰٬۴۰0 (20.2)
درگذشتگان:
ژانویه - مارس ۲۰۱۹: ۳۶٬۹۰0 (4.5)
ژانویه - مارس ۲۰۲۰: ۳۷٬۵۰0 (4.4)
افزایش طبیعی:
ژانویه - مارس ۲۰۱۹: ۱۲۲٬۶۰0 (14.9)
ژانویه - مارس 2020:  ۱۳۲٫۹۰0 (15.8)
آمار حیاتی > باروری و زایمان

نرخ باروری کل (TFR) و میزان تولد خام (CBR):
| سال | CBR (کل) | TFR (کل) | CBR (شهری) | TFR (شهری) | CBR (روستایی) | TFR (روستایی) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱۹۹۶ | ۲۷ | ۳٬۳۴ (۳٬۱) | ۲۳ | ۲٬۷۱ (۲٬۵) | ۲۹ | ۳٬۷۴ (۳٬۴) |
| ۲۰۰۲ | ۲۴٬۴ | ۲٬۹۲ | ۱۹٬۸ | ۲٬۴۸ | ۲۷٬۵ | ۳٬۲۱ |
:
آمار حیاتی > نرخ باروری کل (TFR)

براساس کتاب CIA World Factbook، میزان کل باروری (TFR) که در سال ۲۰۱۱ تخمین زده شده‌است ۱٫۸۹ کودک تولد / زن است.
در سال ۲۰۰۲، تخمین TFR 2.92 بود. برپایه آن ازبک ۲٫۹۹، روس ۱٫۳۵، کاراکپالاک ۲٫۶۹، تاجیک ۳٫۱۹، قزاق ۲٫۹۵، تاتار ۲٫۰۵، دیگران ۲٫۵۳؛ شهر تاشکند ۱٫۹۶، کاراکپالاکستان ۲٫۹۰، فرقان ۲٫۷۳؛ منطقه شرقی ۲٫۷۱، شرق مرکزی ۲٫۹۶، ۳٫۴۳ مرکزی، ۳٫۰۵ غربی بود.
میزان بالای باروری در زمان اتحاد جماهیر شوروی و در دوره تجزیه آن تا حدودی به دلیل ترجیحات فرهنگی تاریخی خانواده‌های بزرگ، اعتماد اقتصادی به کشاورزی و همچنین ارزش نسبی بیشتر از مزایای کودک در شوروی ازبکستان ناشی می‌شود. سقط جنین روش ترجیحی کنترل تولد بود. در سال ۱۹۵۵ قانونی، تعداد سقط جنین از سال ۱۹۵۶–۱۹۷۳ ۲۳۱٪ افزایش یافته‌است. در سال ۱۹۹۱، میزان سقط جنین ۳۹ سقط در هر ۱۰۰۰ زن در سن باروری در سال بود.
با این حال، در چند دهه گذشته، روش‌های کنترل باروری از سقط جنین به روش‌های مدرن پیشگیری از بارداری، به ویژه IUDها، به‌طور قابل توجهی تغییر کرده‌است. در میانه دهه 1980 IUDS به روش اصلی پیشگیری از بارداری از طریق سیاست‌های دولت و سازمانی که با هدف آشنایی زنان با روشهای مدرن پیشگیری از بارداری انجام شد، تبدیل شد. برپایه گزارش UHES از سال ۲۰۰۲، ۷۳٪ از زنان متأهل ازبک از IUD، ۱۴٪ کاندوم مرد و ۱۳٪ قرص استفاده کرده‌اند.
دولت از استفاده از داروهای ضدبارداری مدرن برای کنترل میزان باروری به دلیل مشکلات اقتصادی ملی که به دنبال تجزیه اتحاد جماهیر شوروی بود پشتیبانی کرد؛ بنابراین دولت در تعیین محبوبیت IUD تأثیرگذار بوده‌است. علیرغم برنامه‌های تنظیم خانواده که زنان را به روش‌های گوناگون پیشگیری از بارداری آموزش می‌دهد، IUD نخستین گزینه برای جلوگیری از بارداری زنان است. سخنان و روابط اجتماعی همچنین ترجیح جدی برای IUD را نشان می‌دهد. با این وجود، عواملی مانند کیفیت و سطح تحصیلات نشان داده شده‌است که زنان در انتخاب روشهای پیشگیری از بارداری، آزادی بیشتری به دست می‌آورند.
آمار حیاتی > اختلافات منطقه ای

مناطق سرخان دریا و قشقه دریا بیشترین میزان تولد و کمترین میزان مرگ و میر در ازبکستان را دارند. از طرف دیگر، شهر تاشکند کمترین میزان تولد و بالاترین میزان مرگ و میر کشور را دارد.
| آمار حیاتی توسط مناطق جمهوری ازبکستان> بخش | آمار حیاتی توسط مناطق جمهوری ازبکستان> نرخ تولد (‰) | آمار حیاتی توسط مناطق جمهوری ازبکستان> نرخ مرگ (‰) | آمار حیاتی توسط مناطق جمهوری ازبکستان> نرخ رشد طبیعی (‰) | آمار حیاتی توسط مناطق جمهوری ازبکستان>  | آمار حیاتی توسط مناطق جمهوری ازبکستان>  | آمار حیاتی توسط مناطق جمهوری ازبکستان>  | آمار حیاتی توسط مناطق جمهوری ازبکستان>  | آمار حیاتی توسط مناطق جمهوری ازبکستان>  | آمار حیاتی توسط مناطق جمهوری ازبکستان>  | آمار حیاتی توسط مناطق جمهوری ازبکستان>  | آمار حیاتی توسط مناطق جمهوری ازبکستان>  | آمار حیاتی توسط مناطق جمهوری ازبکستان>  | آمار حیاتی توسط مناطق جمهوری ازبکستان>  | آمار حیاتی توسط مناطق جمهوری ازبکستان>  | آمار حیاتی توسط مناطق جمهوری ازبکستان>  | آمار حیاتی توسط مناطق جمهوری ازبکستان>  | آمار حیاتی توسط مناطق جمهوری ازبکستان>  | آمار حیاتی توسط مناطق جمهوری ازبکستان>  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| منطقه Surxondaryo | ۲۶٫۸ | ۴٫۲ | +۲۲٫۶ |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| منطقه قشقاداریو | ۲۵٫۸ | ۴٫۱ | +۲۱٫۷ |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| منطقه جیزاخ | ۲۵٫۲ | ۴٫۲ | +۲۱٫۰ |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| منطقه سمرقند | ۲۶٫۲ | ۴٫۳ | +۲۱٫۹ |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| منطقه نامنگان | ۲۴٫۴ | ۴٫۵ | +۱۹٫۹ |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| منطقه آندیجان | ۲۳٫۸ | ۵٫۱ | +۱۸٫۷ |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| منطقه ناووی | ۲۲٫۳ | ۴٫۳ | +۱۸٫۰ |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| منطقه خوارزم | ۲۲٫۰ | ۴٫۵ | +۱۷٫۵ |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| منطقه فرگانا | ۲۲٫۲ | ۴٫۶ | +۱۷٫۶ |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| کاراکپالاکستان | ۲۱٫۶ | ۴٫۶ | +۱۷٫۰ |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| منطقه سیراریو | ۲۲٫۳ | ۴٫۶ | +۱۷٫۷ |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| منطقه بخارا | ۲۱٫۳ | ۴٫۲ | +۱۷٫۱ |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| منطقه تاشکند | ۲۰٫۶ | ۵٫۷ | +۱۴٫۹ |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| تاشکند | ۱۸٫۶ | ۶٫۳ | +۱۲٫۳ |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
:
آمار حیاتی > امید به زندگی

| دوره | امید به زندگی در  سال‌ها | دوره | امید به زندگی در  سال‌ها |
| --- | --- | --- | --- |
| ۱۹۵۰–۱۹۵۵ | ۵۶٫۱ | ۱۹۸۵–۱۹۹۰ | ۶۶٫۶ |
| ۱۹۵۵–۱۹۶۰ | ۵۷٫۹ | ۱۹۹۰–۱۹۹۵ | ۶۶٫۳ |
| ۱۹۶۰–۱۹۶۵ | ۵۹٫۸ | ۲۰۰۰–۱۰۰۰ | ۶۶٫۷ |
| ۱۹۶۵–۱۹۷۰ | ۶۱٫۶ | ۲۰۰۰–۲۰۰۵ | ۶۷٫۷ |
| ۱۹۷۰–۱۹۷۵ | ۶۳٫۰ | ۲۰۰۵–۲۰۱۰ | ۶۹٫۱ |
| ۱۹۷۵–۱۹۸۰ | ۶۴٫۰ | ۲۰۱۰–۲۰۱۵ | ۷۰٫۸ |
| ۱۹۸۰–۱۹۸۵ | ۶۵٫۳ |  |  |
منبع: چشم‌انداز جمعیت جهانی سازمان ملل 2017
گروه‌های قومی

ترکیب قومی مطابق سرشماری نفوس سال ۱۹۸۹ (آخرین سرشماری موجود): ازبک ۷۱٪، روسی ۶٪، خاور ۲٪، تاجیک ۵٪ (تصور می‌شود بسیار بالاتر)، قزاقستان ۴٪، تاتار ۳٪، کاراکپالاک ۲٪، ۷٪ دیگر.
برآوردهای ترکیب قومی در سال ۱۹۹۶ از کتاب حقیقت CIA:
ازبک ۸۰٪، روس ۵٫۵٪، تاجیک ۵٪، قزاق ۳٪، کاراکپالک ۲٫۵٪، تاتار ۱٫۵٪، ۲٫۵٪ دیگر (ارزیابی ۱۹۹۶).)
در جدول، ترکیب قومی جمعیت ازبکستان (بر حسب درصد) با توجه به چهار سرشماری نفوس میان سالهای ۱۹۲۶ تا ۱۹۸۹ نشان داده شده‌است (هیچ سرشماری در سال ۱۹۹۹ انجام نشده‌است). افزایش درصد تاجیکها از ۳٫۹ درصد از جمعیت در سال ۱۹۷۹ به ۴٫۷ درصد در سال ۱۹۸۹ ممکن است حداقل تا حدی به تغییر در دستورالعمل‌های سرشماری نسبت داده شود: در سرشماری سال ۱۹۸۹ برای نخستین بار ملیت نمی‌تواند گزارش شود. براساس گذرنامه، اما آزادانه براساس شناسایی هویت قومی مخاطب، خودآزمایی می‌شود.
زبان‌ها

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
بر پایه دفترچه اطلاعات سیا، توزیع زبان فعلی این است: ۷۴٫۳٪ ازبک، ۱۴٫۲٪ روسی، تاجیک ۴٫۴٪ و دیگر 7.1. الفبای لاتین در اواسط دهه ۱۹۹۰ جای سیریلیک را گرفت. پس از استقلال، ازبکی به زبان رسمی دولت تبدیل شد. رئیس‌جمهور اسلام کریموف، گروه ملی‌گرای تندرو Birlik (وحدت) و جبهه مردمی ازبک این تغییر را ارتقا بخشیدند. این احزاب باور داشتند که ازبک باعث تحریک ناسیونالیسم خواهد شد و خود تغییر بخشی از فرایند دزدگیر سازی است، به معنای محرومیت هرگونه شناخت زبان و فرهنگ روسی. بیرلیک در اواخر دهه ۱۹۸۰ کمپین‌هایی را برای رسیدن به این هدف برگزار کرد که یک رویداد در سال ۱۹۸۹ با ۱۲٬۰۰۰ نفر در تاشکند به اوج رسید و خواستار به رسمیت شناختن رسمی ازبک‌ها به عنوان زبان دولتی شد. در سال ۱۹۹۵، دولت قانون جمهوری ازبکستان در مورد زبان دولتی را تصویب کرد، که مقرر دارد ازبکی در همه حوزه‌های عمومی و مشاغل رسمی استفاده شود. محققان تحصیل در مورد مهاجرت و اقلیت‌های قومی از آن زمان به بعد از این قانون به عنوان منبع تبعیض نسبت به اقلیت‌هایی که ازبکی صحبت نمی‌کنند انتقاد کرده‌اند. با این وجود، روسی وقتی صحبت از علم، ارتباطات بین قومی، تجارت و تبلیغات می‌شود زبان فاکتوری است. براساس گزارش‌های غیرقابل اطمینان، برخی ادعا می‌کنند که جمعیت فارسی‌زبان تاجیک ازبکستان ممکن است به بزرگی ۲۵٪ -۳۰٪ از کل جمعیت باشد، اما این تخمین‌ها براساس گزارش‌های غیرقابل اطمینان از «تاجیک‌ها در سراسر کشور» است. .
ادیان

| دینها در ازبکستان (2013) | دینها در ازبکستان (2013) | دینها در ازبکستان (2013) | دینها در ازبکستان (2013) | دینها در ازبکستان (2013) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| دین | دین |  | درصد | درصد |
|  اسلام |  اسلام |   | ۸۸٪ | ۸۸٪ |
| ارتدکس شرقی  | ارتدکس شرقی  |   | ۹٪ | ۹٪ |
| دیگر | دیگر |   | ۳٪ | ۳٪ |
مطابق اعلامیه وزارت امور خارجه ایالات متحده در سال ۲۰۱۳، مسلمانان ۸۸٪ از جمعیت را تشکیل می‌دهند. تقریباً ۱۰٪ از جمعیت مسیحیان ارتدکس روسی هستند.
در ازبکستان در سال ۱۹۸۹ بالغ بر ۹۴٫۹۰۰ یهودی وجود داشته‌است (طبق سرشماری سال ۱۹۸۹ حدود ۰٫۵٪ از جمعیت)، اما کمتر از ۵۰۰۰ در سال ۲۰۰۷ باقی مانده‌اند.
یک مطالعه نشان داد ۳۵٪ از افراد مورد بررسی، دین را «بسیار مهم» می‌دانند.
آمار جمعیتی CIA World Factbook

آمار دموگرافیک زیر از دفتر اطلاعات جهانی CIA از سپتامبر ۲۰۰۹ است، مگر اینکه خلاف آن تصریح شود.
آمار جمعیتی CIA World Factbook > ساختار سنی

۰ تا ۱۴ سال: ۲۶٪ (مرد ۳٬۹۷۰٬۳۸۶ / زن ۳٬۷۸۷٬۳۷۱) ۱۵–۶۴ سال: ۶۷٪ (مرد ۹٬۱۹۱٬۴۳۹ / زن ۹٬۳۰۹٬۷۹۱) ۶۵ سال و بیشتر: ۶٪ (مرد ۵۷۶۱۹۱ / زن ۷۷۰٬۸۲۹) (۲۰۰۹))