داگلاس نورث
ایده‌ها و کارهای بنیادین نورث از نگاه جان والیس > چهار کار بنیادین داگلاس نورث > ۲. هزینه‌های مبادلاتی و نهادها

اما والیس معتقد است این چرخش نورث به سمت هزینه‌های مبادلاتی و نهادها به معنای دور شدن وی از اقتصاد نئوکلاسیک نبود بلکه در این چهارچوب شکل گرفت چراکه درون بستر نظریه نئوکلاسیکی امکان کنار گذاشتن فروض هزینه‌های مبادلاتیِ صفر و نهادهای بدون تغییر وجود دارد.
تمرکز والیس به این موضوع است که نورث چه تحلیلی از شکل‌گیری قالب‌های سازمانی و نهادی دارد: ابتدا به مقاله «تغییر نهادی و رشد اقتصادی» منتشره در ۱۹۷۱ اشاره و روی استدلال نورث در آن تأکید می‌کند که آنچه نیاز است پیکره‌ای از نظریه‌ای است که مدل‌های سنتی اقتصاددانان را دربرگیرد و قلمروی آن را گسترده‌تر کند و اجازه دهد تا تبیینی از شکل‌گیری، تقلید و نزول قالب‌های سازمانی، شاملِ آن مدل‌های سنتی شود؛ قالب‌هایی که انسان‌ها درون آن همکاری یا رقابت می‌کنند.
والیس معتقد است نورث به سمت نظریه نئوکلاسیکی نهادها حرکت کرد؛ براساس این نظریه شکل و قالب نهادها یا سازمان‌ها با توجه به عقلانیت و محدودیت‌های نئوکلاسیک سنتی (خاصه قیمت‌های نسبی) تعیین می‌شود. سپس این ایده که از نظریه نئوکلاسیک می‌توان برای تبیین اینکه چرا نهادها به این یا آن شیوه عمل می‌کنند، استفاده کرد را پیروزی اساسی و دومین پیشبرد مفهومی مهم نورث می‌خواند.
ایده‌ای که در یک سری مقالات با لنس دیویس و رابرت پل توماس مطرح شد و سرانجام به انتشار دو کتاب به نام «تغییر نهادی و رشد اقتصادی آمریکا» با همکاری دیویس در ۱۹۷۱ و کتاب «خیزش جهان غرب: تاریخ اقتصادی جدید» در ۱۹۷۳ با همکاری توماس منجر شد. تحلیل والیس از هر دو کتاب این است که می‌توان تغییرات سازمان‌دهی تعاملات انسانی (نهادها) را بر مبنای منافع عقلایی افرادی تبیین کرد که جهان اطراف خود را به شیوه‌ای ساختارمند می‌کنند که «منافع خالصشان حداکثر شود».
والیس برای نشان‌دادن کاربرد کلاسیک این تحلیل در آثار نورث، به تبیین نورث و توماس اشاره می‌کند که توضیح داده‌اند چگونه افزایش قیمت نیروی کار در اروپای سده چهاردهم درنتیجهٔ مرگ سیاه (طاعون) و کاهش معنادار جمعیت، به ایجاد نهاد نیروی کار مزدبگیر در اروپای غربی و بازگشت به نهاد بردگی و رعیت‌داری در اروپای شرقی منجر شد؛ یعنی براساس این مدل تکانه یکسانِ قیمت نسبی به دو تغییر نهادی متفاوت اما هر دو عقلایی منجر گشت.
والیس سپس به دو مسیر فکری‌ای که از نظریه نئوکلاسیکی نهادها ایجاد شد، می‌پردازد، دو مسیر فکری‌ای که سازگاری کامل با یکدیگر نداشتند: در یک مسیر، تغییرات نهادی به دلیل نوسان‌های کوتاه‌مدتی که در قیمت‌های نسبی ایجاد می‌شود، رخ می‌دهد؛ این نوسان‌ها در قیمت‌های نسبی، در یک مقطع از زمان، انگیزه‌هایی برای تغییر ساختار سازمان‌های انسانی خلق می‌کند، به همین دلیل این تغییرات دوام می‌آورند. والیس می‌گوید این تحلیل باعث شد تا نورث شروع به تحقیق دربارهٔ وابستگی به مسیر و هزینه‌های مبادلاتی کند. بلافاصله به نقش مهم هزینه‌های مبادلاتی از نگاه نورث اشاره می‌کند که یکی از دلایل تغییر نهادها کاهش یا افزایش دادنِ هزینه‌های مبادلاتی است و در عین‌حال چون هزینه مبادلاتی، تغییر دادنِ نهادها را دشوار می‌کند، بنابراین به ماندگاری و سخت‌جانی نهادها کمک می‌کند.
والیس به مسیر فکری دیگر نورث نیز اشاره می‌کند که ریشه فاصله گرفتن وی از نظریه نئوکلایسکی نهادها بود؛ و آن نارضایتی فزاینده نورث از اقتصاد نئوکلاسیک بود، دلیل این نارضایتی را ناتوانی این نظریه از درک و تبیین فرایند تغییر اقتصادی طی زمان و به‌طور کلی درک فرایند تغییر اقتصادی طی زمان می‌داند؛ بنابراین والیس سومین گشایش چشمگیر وی را تشخیص این مسئله می‌داند که نظریه نئوکلاسیکی نه تنها کفایت نمی‌کرد بلکه از تبیین تغییر اقتصادی و نهادی بلندمدت در هر جامعه ای چه در حال رشد یا غیر آن ناتوان بود.
والیس جمع‌بندی می‌کند که نورث در حالی که قبول داشت نظریه اقتصادی و تکنیک‌های کمی باعث شده‌است تا درک ما از فرایند تاریخی پیشرفت کند نخستین انتقاد روشن خود را به سمت تاریخ نگاران اقتصادی نشانه رفت:
از منظر کاملاً ذهنی، تاریخ اقتصادی جدید پیشبرد محسوسی در زنده سازی این حوزه و گسترش مرزهای دانش داشته‌است. با این حال فکر می‌کنم از آنجایی که ما باید در این حوزه باشیم خیلی عقب است.