stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ترکیه
نام‌شناسی

مقالهٔ اصلی: نام ترکیه
نام انگلیسی ترکیه (Turkey) که امروزه به جمهوری ترکیه اعمال می‌شود، از لحاظ تاریخی (از طریق Turquie در فرانسوی باستان) از لاتین قرون وسطی، Turchia, Turquia گرفته شده است. این نام نخستین بار در انگلیسی میانی با عنوان‌های (Turkye , Torke، بعداً Turkie , Turky) به گواهی جفری چاوسر ثبت شده است.
جغرافیا

مقالهٔ اصلی: جغرافیای ترکیه
ترکیه در بین شش کشور آسیایی و دو کشور اروپایی قرار گرفته است. کشورهای هم‌مرز ترکیه عبارت‌اند از: در خاور با ایران ۴۹۹ کیلومتر، جمهوری آذربایجان ۹ کیلومتر، ارمنستان ۲۶۸ کیلومتر، و گرجستان ۲۵۲ کیلومتر؛ در جنوب خاور با عراق ۳۵۲ کیلومتر و سوریه ۸۲۲ کیلومتر؛ در شمال باختر با یونان ۲۰۶ کیلومتر و بلغارستان ۲۴۰ کیلومتر.
ترکیه از سه طرف به دریا راه دارد. دریای سیاه، دریای مرمره، دریای اژه و مدیترانه از طریق دو تنگه بسفر و داردانل به دریاهای آزاد مرتبط می‌شوند و از لحاظ جغرافیایی موقعیت مناسبی به این کشور می‌دهند. بزرگ‌ترین و مهم‌ترین شهر آن استانبول می‌باشد.
جغرافیا > بزرگ‌ترین شهرها

بزرگ‌ترین شهرهای ترکیه به ترتیب: استانبول، آنکارا، ازمیر، بورسا، آدانا، غازی عینتاب، آنتالیا، قونیه و قیصریه هستند. بیشتر شهرهای این کشور دارای پارک‌های ملی و شهری سطح بالا هستند و همانند کشورهای غربی، هر شهر بزرگ در ترکیه دارای ناحیه تجاری است.
یک ناحیه تجاری در استانبول
فرودگاه جدید استانبول
ازمیر سومین شهر بزرگ ترکیه
بورسا
یک بلوار در شهر آدانا
تقسیمات کشوری و شهرها

مقالهٔ اصلی: استان‌های ترکیه
آنکارا
قرقلرایلی
ادرنه
تکیرداغ
جناق‌قلعه
بالیکسر
بورسا
یالووا
استانبول
قوجاایلی
سقاریه
دوزجه
زنگولداغ
بولو
بیلجیک
اسکی‌شهر
کوتاهیه
مانیسا
ازمیر
آیدین
موغله
دنیزلی
بوردور
عشاق
افیون قره‌حصار
اسپارتا
آنتالیا
قونیه
مرسین
قرامان
آق‌سرای
قرشهر
قرق‌قلعه
چانکیری
قرابوک
بارتین
قسطمونی
سینوپ
چروم
یوزگات
نوشهر
نیغده
آدانا
ختای
عثمانیه
قهرمان‌مرعش
قیصریه
سیواس
توقات
آماسیه
سامسون
اردو
گیرسون
ارزنجان
ملطیه
غازی عینتاب
کیلیس
شانلی‌اورفه
آدیامان
گوموش‌خانه
ترابزون
ریزه
بایبورت
ارزروم
آرتوین
اردهان
قارص
آغری
ایغدیر
تونجلی
الازیغ
دیاربکر
ماردین
باتمان
سعرد
شیرناق
بتلیس
بینگول
موش
وان
حکاری
کنگره جغرافیای اول که در سال ۱۹۴۱ در آنکارا برگزار شد، در پایان بررسی‌های طولانی خود ترکیه را به هفت ناحیه جغرافیایی (به ترکی: bölge) تقسیم نمود. در بررسی‌های کنگره نام‌برده ویژگی‌های مختلف جغرافیایی ترکیه در نظر گرفته شد. هر یک از این نواحی شامل چندین استان (به ترکی: il) می‌شوند.
کشور ترکیه ۸۱ استان دارد. مراکز همه استان‌ها به جز سه استان با خود استان هم‌نام هستند. سه استان نام‌برده عبارت‌اند از: ختای (مرکز: انتاکیه)، قوجاایلی (مرکز: ایزمیت)، سقاریه (مرکز: آداپازاری). هرکدام از استان‌های ترکیه به چندین بخش تقسیم شده است.
| ن ب وتقسیمات کشوری ترکیه | ن ب وتقسیمات کشوری ترکیه | ن ب وتقسیمات کشوری ترکیه |
| --- | --- | --- |
| ناحیه | استان | ناحیه‌های ترکیه  استانبول |
| اژه |  ازمیر  افیون قره‌حصار  آیدین  دنیزلی  عُشاق  کوتاهیه  مانیسا  موغله  | ناحیه‌های ترکیه  استانبول |
| دریای سیاه |  آرتوین  اردو  آماسیه  بارتین  بایبورت  بولی  ترابزون  توقات  چوروم  دوزجه  ریزه  زونگولداغ  سامسون  سینوپ  قره‌بوک  قسطمونی  گوموش‌خانه  گره‌سون  | ناحیه‌های ترکیه  استانبول |
| آناتولی مرکزی |  اسکی‌شهر  آق‌سرای  آنکارا  چانقری  سیواس  قرشهر  قیریق‌قلعه  قونیه  قیصریه  قرامان  نوشهر  نیغده  یوزغاد  | ناحیه‌های ترکیه  استانبول |
| آناتولی شرقی |  اردهان  ارزروم  ارزنجان  آغری  الازیغ  ایغدیر  بتلیس  بینگول  تونجلی  حکاری  سعرد  قارص  ملطیه  موش  وان  | ناحیه‌های ترکیه  استانبول |
| مرمره |  ادرنه  استانبول  بالیکسیر  بورسا  بیله‌جک  تکیرداغ  چناق‌قلعه  سقاریه  قوجاایلی  قرقلرایلی  یالوا  | ناحیه‌های ترکیه  استانبول |
| مدیترانه |  آدانا  اسپارتا  آنتالیا  بوردور  ختای  عثمانیه  قهرمان مرعش  مرسین  | ناحیه‌های ترکیه  استانبول |
| آناتولی جنوب شرق |  آدیامان  باتمان  دیاربکر  شانلی‌اورفه  شرناق  غازی عینتاب  کیلیس  ماردین  | ناحیه‌های ترکیه  استانبول |
 رده:استان‌های ترکیه  رده:تقسیمات کشوری :  رده:استان‌های ترکیه  رده:تقسیمات کشوری
تاریخ

مقالهٔ اصلی: تاریخ ترکیه
تاریخ > دوران باستان

شبه جزیره آناتولی دربرگیرنده بیشتر مناطق ترکیه امروزی همواره یکی از قدیمی‌ترین مناطق مسکونی دنیا بوده که قدمت آن برمی‌گردد به اوایل دوران نوسنگی.
ترکیه کنونی در دوران باستان، تحت حکومت دولت شهرهای متعدّدی مانند لودیه و ایونیا قرار داشت. تا اینکه در حدود ۵۰۰ سال پیش از میلاد، این دولت‌ها توسّط کورش بزرگ هخامنشی منقرض شد و آناتولی زیر سلطه هخامنشیان درآمد. پس از یورش اسکندر در سال ۳۳۳ پ.م. آسیای کوچک به دست سلوکیان افتاد؛ و پس از اندکی رومیان جای آن‌ها را گرفتند.
تاریخ > امپراتوری بیزانس

بعدها امپراتوری روم به دلیل وسعت زیاد دچار مشکل شد، تا اینکه در سال ۳۹۵ میلادی امپراتور کنستانتین شهر امپراتوری روم شرقی (کنستانتینوپل/قسطنطنیه/استانبول/اسلامبول) را پایتخت خود قرار داد؛ این اقدام مقدّمهٔ تقسیم روم به دو بخش شرقی و غربی شد. از آن پس روم شرقی یا امپراتوری بیزانس، ترکیه کنونی را در دست گرفت. در سال ۴۶۳ هجری قمری، ترکمانان مسلمان سلجوقی به فرماندهی آلپ ارسلان به جنگ با امپراتوری بیزانس شتافتند و در ملازگرد، سپاه امپراتور بیزانس، رومانوس چهارم را شکست دادند. بدین ترتیب نیمهٔ شرقی ترکیه به دست سلجوقیان افتاد و زمینه برای مسلمان شدن مردم آن جا و نفوذ زبان ترکی به آن جا فراهم شد؛ ولی نیمهٔ غربی ترکیه در دست امپراتوری بیزانس باقی‌ماند.
تاریخ > امپراتوری عثمانی

پس از نبرد ملازگرد و پیروزی امپراتوری سلجوقی در مقابل بیزانس، کوچ قبایل ترکمن مسلمان از شرق ایران به آسیای کوچک آغاز شد و این قبایل به تدریج دولتهای کوچک محلی در آنجا تشکیل دادند. یکی از مشهورترین این قبایل، قبیله «کایی» بود که در نزدیکی سوگوت سکونت داشتند. رهبر این قبیله به نام عثمان در سال ۶۷۸ هجری خورشیدی (۶۹۹قمری/۱۳۰۰میلادی) حکومتی تأسیس کرد که به نام خودش عثمانی خوانده شد. از آن پس تا حدود ۱۵۰ سال بعد امارت عثمانی بیشتر مناطق آناتولی را به تصرف درآورد.
در سال‌های نخست سده نهم هجری قمری، ایلدریم بایزید سلطان عثمانی، از تیمور لنگ شکست خورد و اسیر شد. تیمور لنگ افراد بسیاری را از ترکیه اسیر کرد تا به مناطق دیگر ببرد، ولی به درخواست خواجه علی سیاهپوش آنان را رها کرد و بدین ترتیب این افراد ناحیه شیعه نشین بزرگی را در کشور عثمانی به وجود آوردند و بسیاری از آنان در زمان شاه اسماعیل یکم صفوی به ایران آمدند و جزئی از قزلباشها شدند.
در سال ۸۳۲ ه‍.خ (۱۴۵۳میلادی)، سلطان محمد فاتح توانست به زندگی هزار ساله امپراتوری بیزانس (امپراتوری روم شرقی) پایان دهد. فتح درخشان او، تسخیر قسطنطنیه (کنستانتینوپول) پایتخت بیزانس بود، که از آن پس ایسلامبول (استانبول) نامیده شد. این فتح مبدأ قرون جدید در تاریخ اروپا شناخته شده است.
کسی که حکومت عثمانی را به امپراتوری تبدیل کرد، سلطان سلیم یکم ملقب به یاووز (مهیب) بود. وی در اوایل سده نهم هجری قمری به پادشاهی رسید. او در طول پادشاهی ۹ ساله خود شام، مصر، عراق، حجاز (غرب عربستان)، و بخش‌هایی از بالکان (در جنوب شرق اروپا) را به تصرف درآورد و خود را خلیفه مسلمانان نامید. همچنین او کتاب‌های بسیاری را از مناطق متصرف شده بدست آورد، که اکنون زینت بخش کتابخانه‌های ترکیه است. سلطان سلیم یکم در سال ۸۹۳ ه‍.خ (۹۲۰ق. /۱۵۱۴م) شاه اسماعیل یکم را در جنگ چالدران شکست داد.
اوج قدرت امپراتوری عثمانی در زمان سلطان سلیمان یکم (قانونی) پسر سلطان سلیم رخ داد. او مناطق بیشتری را به تصرف درآورد و حتی به محاصره وین پرداخت. او در یکی از جنگ‌هایش با شاه تهماسب صفوی، تا سلطانیه نیز پیش‌آمد. پس از او امپراتوری عثمانی رو به انحطاط گذاشت.
تاریخ > جمهوری ترکیه

امپراتوری عثمانی در جنگ اول جهانی از هم پاشید و مورد تهاجم بریتانیا و متحدانش قرار گرفت. مصطفی کمال پاشا به دلیل سازماندهی مقاومت ملی علیه دول خارجی قهرمان ملی ترکیه گردید و توانست جمهوری ترکیه را در سال ۱۳۰۲ (۱۹۲۳) بر پایهٔ اصل جدایی دین از سیاست بنا کند و ملقب به آتاترک شد. وی خط لاتین را برای نوشتن زبان ترکی مرسوم کرد و اقدامات بسیاری را برای صنعتی و غربی شدن ترکیه انجام داد و دوره نوینی را در ترکیه به وجود آورد. او نظام جمهوری ترکیه را به صورت یک جمهوری مجلس محور (پارلمانی) تأسیس کرد و با ایجاد مجلس بزرگ میهنی ترکیه، دولت را در برابر مجلس میهنی مسئول ساخت. آتاترک مؤسس و رهبر حزب خلق جمهوری‌خواه ترکیه بود و به مدت پانزده سال و به صورت مادام العمر ریاست جمهوری ترکیه را بر عهده داشت.
در دوران اقتدار آتاترک و امین و پشتیبان او عصمت اینونو که از آن به عنوان دوران تک حزبی یاد می‌شود، سیمایی از اقتدار سیاسی ملی گرایانه به نمایش گذاشته شد که ابایی از نژادپرستی و ترویج پان‌ترکیسم و به انزوا راندن اسلام و قومیت‌ها نداشت. بعد از یک دوران تک‌حزبی در سال ۱۳۲۹ (۱۹۵۰) حزب دمکرات از گروه سیاسی مخالف قدرت را بدست گرفت و به تعداد احزاب اضافه شد، ولی آزادی سیاسی با دوره‌هایی از کودتاهای نظامیان در سال‌های ۱۳۳۹، ۱۳۵۰ و ۱۳۵۹ شکسته شد. در سال ۱۳۵۳ ترکیه با دخالت نظامی خود علیه کودتای یونانیان در قبرس مانع از الحاق قبرس به یونان شد. در سال ۱۳۷۵ باز نیروهای نظامی دولتی را که با برنامه‌های اسلامی روی کار آمده بود، ساقط کرد. اما از سال ۱۳۸۱ حزب اسلامگرای عدالت و توسعه به عنوان حزب حاکم زمام امور این کشور را در اختیار دارد. از سال ۱۳۶۳ (۱۹۸۴) تاکنون حزب کارگران کردستان و حکومت ترکیه درگیری‌های نظامی بسیاری داشته‌اند که باعث مرگ بیش از ۴۵ هزار تن گردیده است. ترکیه در سال ۱۳۲۵ به عضویت سازمان ملل درآمد و در سال ۱۳۳۱ به ناتو پیوست. ترکیه عضو جنبی جامعه اروپا است و اکنون با اجرای اصلاحاتی سعی در تحکیم و تقویت مردمسالاری و اقتصاد خود دارد تا بتواند مذاکرات برای عضویت در اتحادیه اروپا را آغاز نماید.
تاریخ > پیشینه پرچم

مقالهٔ اصلی: پرچم ترکیه
طرح اصلی پرچم ترکیه مدرن عبارت است از ماه و ستاره سفید با زمینه سرخ رنگ. این طرح مربوط می‌شود به علائمی که امپراتوری‌های ترکمن سلجوقی و عثمانی به عنوان پرچم استفاده می‌کردند. جمهوری ترکیه این پرچم را به عنوان نشانه دولت نگاه داشت. از آن جا که سلاطین عثمانی در عین حال عنوان خلیفه مسلمین را داشتند، نزد اروپاییان طرح این پرچم به عنوان نماد اسلام شناخته شد.
اکنون شمار بسیاری از کشورهای اسلامی ماه و ستاره را به صور مختلف به پرچم خود افزوده‌اند. نشانه هلال احمر نیز از این تأثیر به کنار نبوده است. صلیب سرخ جهانی در ۱۲۴۱ توسط هنری دونانت بازرگان سوئیسی تأسیس شد و چون نشانه دولت سوئیس و علامت دین مسیح را بر آن نهادند، هلال احمر به عنوان برابر اسلامی-سنی (و شیر و خورشید سرخ به عنوان برابر شیعی) آن بعد از جنگ جهانی اوّل بر پا شد.
از جمله کشورهایی که نماد ماه و ستاره را روی پرچم کشورشان دارند، عبارت‌اند از: ازبکستان، الجزایر، پاکستان، ترکمنستان، تونس، جمهوری آذربایجان، سنگاپور، مالزی، موریتانی، لیبی و ترکیه.
فرهنگ

مقالهٔ اصلی: فرهنگ ترکیه
فرهنگ ترکیه شامل فرهنگ‌ها و آیین‌هایی به شدت متنوع و ناهمگن است که از غرب آسیا، آسیای میانه، اروپای شرقی و سنت‌های قفقاز گرفته شده است. بسیاری از این سنت‌ها در ابتدا توسط امپراتوری عثمانی، یک کشور چند قومی و چند مذهبی گرد هم آمده بودند.
ترکیهٔ نوین در حال سرمایه‌گذاری بر بخش‌هایی است که به جهانی‌سازی کشور کمک می‌کند. برای مثال، بخش‌های هنری و معماری مورد توجه ترکیهٔ نوین بوده‌اند. نخبگان کشور در تلاش بوده‌اند تا کشور با سرعت بیشتری فرهنگ غربی را بپذیرد با این حال، فرهنگ ملی، بومی و مذهبی کشور را نیز حفظ کردند. به شکل کلی، حکومت ترکیه در تلاش بوده است تا ملی‌گرایی و فرهنگ ملی را تقویت و در کنار آن به جهانی‌سازی کشور بپردازد.
فرهنگ > دین

| دین در ترکیه | دین در ترکیه | دین در ترکیه | دین در ترکیه | دین در ترکیه |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| دین | دین |  | درصد | درصد |
| اسلام | اسلام |   | ۹۹٫۸٪ | ۹۹٫۸٪ |
| دیگر | دیگر |   | ۰٫۲٪ | ۰٫۲٪ |
نخستین قانون اساسی جمهوری ترکیه که در سال ۱۹۲۴ میلادی تهیه شده است دین رسمی ترکیه را اسلام تعیین نموده است. لیکن در اصلاحات قانون اساسی سال ۱۹۲۸ این ماده قانونی حذف و با تأکید بر جدایی دین از سیاست، ترکیه کشوری با دولت و حکومت سکولار (جدایی دین از سیاست) معرفی گردیده است. بنابر آخرین آمار موجود در ترکیه حدود ۹۹/۸ درصد جمعیت این کشور را مسلمانان و ۰/۲ درصد را مسیحیان و کلیمیان و پیروان دیگر ادیان تشکیل می‌دهند. (البته مطابق کتاب اطلس جامع گیتاشناسی، %۹۲/۵مسلمان (عمدتاً سنی)، ۰/۲٪بی‌دین و بقیه ۰/۵٪ هستند)
مسلمانان ترکیه بیشتر پیرو مذهب تسنن می‌باشند که از میان آن‌ها حنفی‌ها بزرگ‌ترین گروه به‌شمار می‌آیند که عمدتاً در مرکز و غرب ترکیه ساکن هستند. شافعی‌ها با جمعیتی کمتر در مناطق شرقی ترکیه مستقرند و اکثراً کرد هستند. شمار پیروان مذاهب دیگر بسیار کم می‌باشد. روی هم رفته پیروان ادیان در ترکیه به دو قسمت اصلی تقسیم می‌شوند:
الف) پیروان دین اسلام، که خود به چند مذهب تقسیم می‌شود و اهم آن‌ها عبارتند از:
ب) پیروان ادیان دیگر به‌جز اسلام، که در کل ۲ درصد از جمعیت ترکیه را تشکیل می‌دهند.
فرهنگ > دین > حجاب

مقاله‌های اصلی: حجاب در ترکیه و زنان در ترکیه
حجاب اسلامی در ترکیه دچار دگرگونی‌هایی شده است. بر اساس قوانین ترکیه، کارمندان زن در ادارات دولتی اجازهٔ استفاده از روسری و سایر پوشش‌های مشابه را ندارند؛ همچنین بر اساس بخشنامه‌ای تحت عنوان «نحوه پوشش در مراکز آموزش عالی ترکیه» که در سال ۱۹۹۷ میلادی صادر شده، دانشجویان دختر دانشگاه‌های دولتی اجازهٔ استفاده از حجاب در دانشگاه‌ها را ندارند و در سال ۲۰۰۶ این قانون برای دانشگاه‌های غیردولتی نیز لازم‌الاجرا شد. اکنون در این کشور حجاب اختیاری و در بخش‌های حکومتی «غیرقانونی» است.
فرهنگ > ورزش

مقالهٔ اصلی: ورزش در ترکیه
پرهوادارترین ورزش در ترکیه، فوتبال است. این کشور در فوتبال مردان و زنان سرمایه‌گذاری بسیاری کرده است و برخی از باشگاه‌های کشور توانسته‌اند به شهرت جهانی برسند. برای مثال، باشگاه فوتبال گالاتاسرای توانسته در لیگ اروپا و سوپرجام اروپا به قهرمانی برسد. تیم ملی فوتبال مردان ترکیه نیز در جام جهانی فوتبال ۲۰۰۲، جام کنفدراسیون‌ها ۲۰۰۳ و جام ملت‌های اروپا ۲۰۰۸ به مقام سوم دست یافته است. بسکتبال و والیبال هم هواداران بسیاری در این کشور دارند و علاوه بر تیم مردان، تیم‌های زنان ترکیه نیز در ورزش‌های پرهوادار توانسته‌اند افتخارات بین‌المللی بسیاری به دست آورند. تیم ملی والیبال زنان ترکیه از تیم‌های ملی موفق ترکیه بوده است و توانسته است که در بازی‌های اروپایی، مسابقات قهرمانی والیبال زنان اروپا و بسیاری دیگر، مدال‌های برتر را ار آن خود کند. کشتی روغنی نیز ورزش ملی کشور است و مسابقات آن در کشور برگزار می‌شود.
تیم ملی فوتبال زنان ترکیه در سال ۲۰۱۹. با افزایش هواداران فوتبال در کشور، تیم‌های ملی فوتبال زنان و مردان ترکیه از تجهیزات و کیت‌های هم‌طرازی استفاده می‌کنند.
ورزشگاه ترک تلکام آرنا که برای باشگاه ورزشی گالاتاسارای است.
ورزشگاه قادر هاس قیصریه
تیم والیبال زنان گالاتاسارای پیش از آغاز مسابقه
ترکیه میزبان و نایب قهرمان جام‌جهانی بسکتبال ۲۰۱۰
فرهنگ > رسانه‌ها

صدها کانال، رادیو، روزنامه و خبرگزاری دولتی و مستقل در ترکیه وجود دارد که برخی از آن‌ها بسیار موفق بوده‌اند. برای مثال، TRT World (پخش به انگلیسی) توانسته است که به عنوان یک رسانه در جهان شهرت کسب کند و این کانال در تمام شبکه‌های اجتماعی پربازدید جهان حساب کاربری دارد. در مجموع، رسانه‌های ترکیه نسبت به کشورهای منطقه خاورمیانه وضعیت آزادتر و مدرن‌تری دارند اما ترکیه همچنان جزو کشورهای رده پایین در شاخص آزادی رسانه است و جامعه ترکیه در سده بیست و یکم میلادی آن پذیرای خشونت‌ها و اعتراضات بسیاری برای عدم وجود آزادی بیان است.
فرهنگ > غذاها و نوشیدنی‌ها

آشپزی ترکیه بخاطر شباهت بسیار با آشپزی خاورمیانه، مورد پسند ذائقه مردمان کشورهای همسایه آن نیز است. برای گردشگران کشورهای اروپایی نیز، غذاهای ترکیه تا حد زیادی جذاب است. ترکیه نوشیدنی‌های بسیاری نیز دارد که چای ترکی، قهوه ترک و آیران از مشهورترین آن‌ها هستند اما ترکیه بر پایه مصرف سرانه چای، رتبه نخست را میان تمام کشورهای جهان دارد.
فرهنگ > تقویم

تغییر تقویم ترکیه از تقویم قمری به تقویم میلادی پس از تجزیه امپراتوری عثمانی، جامعه امروزی ترکیه را بسیار به کشورهای توسعه یافته نزدیک کرده و باعث افزایش شاخص توسعه انسانی آن نیز شده است. جمهوری ترکیه مانند بیشتر کشورهای جهان از تقویم گریگوری استفاده می‌کند اما نام ماه‌ها، روزهای هفته و تعطیلات رسمی به زبان ترکی استانبولی است که این تقویم را ترکیبی از تقویم میلادی و ترکی کرده است.
فرهنگ > موسیقی و رقص

مقالهٔ اصلی: موسیقی ترکی
موسیقی در ترکیه به‌طور کلی شامل قطعه‌های ترکی می‌شود اما از موسیقی ایرانی، عربی، یونانی و چند سبک غربی دیگر نیز تأثیر گرفته است. در دهه‌های اخیر سبک‌های غربی اروپایی و آمریکایی در ترکیه شکوفایی بسیاری داشتند و امروزه بسیاری از خواننده‌های بومی کشور به سبک‌های خارجی اجرا می‌کنند. همچنین بیشتر شهرهای کشور دارای تالارهای کنسرت و صحنه برای اجرا هستند و سالانه خواننده‌های سرشناس بسیاری از سراسر جهان، برای اجرای کنسرت موسیقی به کشور ترکیه سفر می‌کنند. انواع رقص‌های ملی نیز در سراسر کشور در جشنواره‌ها و کنسرت‌های موسیقی اجرا می‌شوند.
کنسرت جسی جی در استانبول، سال ۲۰۱۲
کنسرت سرهات در ترکیه، سال ۲۰۱۸
کنسرت شوال سام در ازمیر
شبنم فراح خواننده اهل ترکیه در حال اجرا
التون جان در حال اجرا در آنتالیا
اقتصاد

مقالهٔ اصلی: اقتصاد ترکیه
وستل، شرکت لوازم خانگی
یک خودرو از شرکت فورد اتوسان
یک ایستگاه پایه از شرکت ترکسل
اقتصاد ترکیه ترکیبی از صنایع بومی و نوین است که روز به روز بر دامنه‌اش افزوده می‌شود. تولیدات فراوان کشاورزی ترکیه در سال ۲۰۰۵ رتبه هفتم جهان را بدست آورد و در سال ۲۰۰۶ برای ۱۱٫۲٪ از مردم ترکیه اشتغال ایجاد کرد. بخش خصوصی اقتصاد ترکیه نیز قوی و به سرعت در حال رشد است و نقش مهمّی در بانکداری، حمل و نقل و ارتباطات دارد. در سال‌های اخیر اقتصاد ترکیه رشد خوبی داشته و رشد ۸٫۹٪ و ۷٫۴٪ را در سال‌های ۲۰۰۴ و ۲۰۰۵ به دست آورده است.
تولید ناخالص داخلی ترکیه (برابری قدرت خرید) در رده ۱۳ ام جهان قرار دارد و این کشور ۱۹ امین تولید ناخالص داخلی بزرگ جهان را در اختیار دارد. ترکیه همچنین از اعضای مؤسس سازمان همکاری و توسعه اقتصادی و گروه ۲۰ است. ترکیه گسترش و امکانات بسیاری هم در صنعت خودروسازی داشته است به‌طوریکه بیش از ۱٫۳ میلیون وسیله نقلیه در سال ۲۰۱۵ تولید کرده و به عنوان چهاردهمین سازنده بزرگ اتومبیل جهان در رتبه‌بندی جای گرفته است. ترکیه در سال ۲۰۱۹ نخستین خودروی ملی خود را ساخت که توسط پینینفارینا طراحی شد و رجب طیب اردوغان آن را نشانه‌ای از توسعه کشور دانست. این کشور در کشتی‌سازی پیشرفته است و محصولات آن به کشورهای اروپایی نیز صادر می‌شوند. با توجه به تلاش دولت برای برابرتر کردن سیاست‌های اقتصادی، ترکیه دارای کارخانه‌ها و شرکت‌های خصوصی بزرگ و مشهور جهانی است و بسیاری از کارخانه‌های کشور توانسته‌اند بخش‌های بزرگی از بازار اروپا را در اختیار بگیرند. برندهای ترکیه‌ای مانند بکو و وستل از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان لوازم الکترونیکی مصرفی و لوازم خانگی در اروپا به‌شمار می‌روند و هزینه بالایی را برای تحقیق و توسعه در فناوری‌های جدید مرتبط با محصولات خود، سرمایه‌گذاری می‌کنند.
دیگر بخش‌های مهم اقتصاد ترکیه عبارتند از بانک‌داری، ساخت‌وساز، لوازم خانگی، الکترونیک، پوشاک و منسوجات، محصولات پتروشیمی، مواد غذایی، گردشگری و صنعت ماشین آلات. مواد غذایی ترکیه در بسیاری از کشورهای اروپایی به‌طور پیوسته در دسترس هستند.
صنایع ترکیه مدرن و گسترده شده و توانسته‌اند علاوه بر کشورهای اروپایی، بسیاری از کشورهای منطقهٔ خاورمیانه را هدف صادرات قرار دهند به نحوی که در کنار کشورهای اروپایی مثل آلمان، کشورهایی از خاورمیانه از جمله ایران و عراق، واردات بسیار بالایی از ترکیه داشته‌اند.
اقتصاد > زیر ساخت > ترابری

در سال ۲۰۱۳، ۹۸ فرودگاه در ترکیه به جابجایی مسافران مشغول بودند که ۲۲ تای آن‌ها فرودگاه بین‌المللی بودند. فرودگاه بین‌المللی آتاترک، بر اساس میانگین چندساله، یازده‌امین فرودگاه پررفت‌وآمد جهان است. بسیاری از فرودگاه‌های ترکیه شرایط بسیار خوبی دارند و میزان رفت‌وآمد مسافران در آن‌ها بسیار بالاست. دولت نیز در تلاش است تا هرچه بیشتر از پتانسیل اقتصادی این بخش بهره ببرد و در حال برنامه‌ریزی برای ساخت فرودگاه‌های مدرن‌تر و بزرگ‌تر است. فرودگاه جدید استانبول با این برنامه که قرار است بزرگ‌ترین فرودگاه جهان باشد، آغاز به ساخت شد. ایرلاین‌های ترکیه نیز با کنار زدن رقبای منطقه‌ای خود، همانند ایران‌ایر از ایران، توانسته‌اند شهرتی جهانی کسب کنند و ترکیش ایرلاینز هم‌اکنون ناوگانی ۳۴۹تایی دارد و به ۱۲۶ کشور جهان امکان سفر دارد.
شرکتهای هواپیمایی ترکیه ۶۱۸ فروند هواپیمای مسافری در اختیار دارند.
راه‌آهن ترکیه نیز از چند دهه پیش تر، آغاز به نوسازی و مدرن‌سازی تجهیزات و خطوط خود کرده است و هم‌اکنون، راه‌آهن ترکیه از خطوط پرسرعت بهره می‌برد.
ترکیش ایرلاینز شرکت هواپیمایی حامل پرچم ترکیه
یک قطار تندرو TCDD HT80000
قطارهای قیصریه
یک اتوبوس شهری، در شهری کم‌جمعیت در ترکیه
ترافیک و یک تاکسی شهری در سال ۲۰۱۳ در ترکیه
اقتصاد > گردشگری در ترکیه

مقالهٔ اصلی: گردشگری در ترکیه
گردشگری در ترکیه بخش مهمی از اقتصاد کشور را تشکیل می‌دهد. ترکیه همچنین ششمین کشور در رتبه‌بندی گردشگری جهان است. از قرن بیستم میلادی، صنعت گردشگری در ترکیه به صورت جدی مورد توجه قرار گرفت. وزارت فرهنگ و گردشگری در حال برندسازی ترکیه در جهان، از طریق تبلیغات و کار روی فرهنگ ملی کشور است. ترکیه علاوه بر کشورهای همسایه، از کشورهای سراسر جهان گردشگر دریافت می‌کند. شمار میراث جهانی یونسکو در ترکیه به عدد ۱۷ می‌رسد و این کشور از آثار باستانی گرفته تا طبیعت و مراکز خرید شهری‌اش، استفاده بالایی برای بهبود اقتصاد بومی می‌کند. در سال ۲۰۲۳ یک میلیون و ۳۰۰ هزار نفر گردشگر فقط برای اهداف پزشکی و درمانی به ترکیه سفر کردند.
نیروی نظامی

مقالهٔ اصلی: نیروهای مسلح ترکیه
نیروهای مسلح ترکیه متشکل از: نیروهای مسلح، نیروی زمینی، نیروی هوایی و نیروی دریایی ترکیه است. نیروی هوایی ترکیه بیش از ۶۰٫۰۰۰ نفر کارمند و ۶۳۵ هواپیما در اختیار دارد و از جنگنده‌هایی شامل جنرال داینامیکس اف-۱۶ فایتینگ فالکن و پهپادهای جنگی ساخت داخل بهره می‌برد. این کشور پس از نیروهای مسلح ایالات متحده، دومین نیروی نظامی بزرگ فعال را در ناتو دارد.
درگاه ترکیه
تصویربرداری ماهواره‌ای از جغرافیای ترکیه در سال ۲۰۰۵

دیوار تروی؛ ۱۲۰۰ سال پیش از میلاد
کتابخانه سلسوس در افسوس؛ سال ۱۳۵ میلادی
مسجد سلطان احمد در استانبول
پهناوری امپراتوری عثمانی
آتاترک، بنیانگذار جمهوری ترکیه
تکامل پرچم ترکیه
نقشه قوم‌شناسی کشور ترکیه (بر اساس تخمین‌ها)
نقشه تراکم جمعیت ترکیه در سال ۲۰۰۰ میلادی
نقشه قوم‌شناسی ترکیه (بر اساس تخمین‌ها)
درآمد سرانه استان‌های ترکیه بر اساس آمار سال ۲۰۱۱ (به دلار):
  ۲۶۰۰۰ و بیشتر
  ۲۲۰۰۰–۲۶۰۰۰
  ۱۸۰۰۰–۲۲۰۰۰
  ۱۳۰۰۰–۱۸۰۰۰
  ۱۰٬۰۰۰–۱۳٬۰۰۰
  ۶۰۰۰–۱۰٬۰۰۰
  ۲۰۰۰–۶۰۰۰
   کمتر از ۲۰۰۰
نیروی نظامی ترکیه در افغانستان
کاتیوشا (ترانه)

| «کاتیوشا»> War song  | «کاتیوشا»> War song  |
| --- | --- |
زبان: زبان روسی
تاریخ انتشار: ۱۹۳۸
ژانر: موسیقی فولکلور
ترانه‌نویس(ها): میخائیل ایساکوفسکی
آهنگساز(ها): Matvey Blanter
کاتیوشا (به روسی: Катюша) نام آهنگ معروف و فولکلور روسی است که در زمان جنگ جهانی دوم به منظور تقویت روحیه سربازان خوانده می‌شد و دربارهٔ دختری است که شعری را برای معشوقش که سرباز است می‌خواند.
این آهنگ تاکنون توسط خوانندگان متعدد و مطرح زیادی اجرا شده‌است. نسخه ایتالیایی این آهنگ به نام Fischia il vento به همراه آهنگ Bella Ciao از مشهورترین آهنگ‌ها دربارهٔ مقاومت محسوب می‌شوند. کاتیوشا در زبان روسی مخفف شده نام دخترانه یکاترینا است (یکاترینا=کاتیا=کاتیوشا).
متن این ترانه توسط میخائیل ایساکوفسکی سروده شده‌ و توسط ایوان ربروف خوانده شده است.
جنگ جهانی دوم

این آهنگ ابتدا توسط دختران یک مدرسه صنعتی در مسکو برای سربازانی که به جنگ جهانی دوم اعزام می‌شدند، خوانده شد. طولی نکشید که ترانه‌ای مشهور شد و نقشی کلیدی را در تقویت روحیه سربازان ایفا کرد.
گونه عبری

این آهنگ در سال ۱۹۴۰ توسط یک نویسنده اسراییلی به عبری ترجمه شد و سپس بازخوانی گردید و همانند کاتیوشا به ترانه‌ای معروف در بین جنبش جوانان اسراییل تبدیل گشت.
متن

| متن روسی : Катюша | نویسه گردانی: Katyusha | ترجمه : کاتیوشا |
| --- | --- | --- |
|  Расцветали яблони и груши,  Поплыли туманы над рекой.  Выходила на берег Катюша,  На высокий берег на крутой. Выходила, песню заводила  Про степного, сизого орла,  Про того, которого любила,  Про того, чьи письма берегла. Ой ты, песня, песенка девичья,  Ты лети за ясным солнцем вслед.  И бойцу на дальнем пограничье  От Катюши передай привет. Пусть он вспомнит девушку простую,  Пусть услышит, как она поет,  Пусть он землю бережет родную,  А любовь Катюша сбережет. |  Rastsvetali yabloni i grushi,  Paplyli tumany nad rekoy.  Vykhodila na bereg Katyusha,  Na vysokii bereg na krutoy. Vykhodila, pesnyu zavodila  Pro stepnogo, sizogo orla,  Pro togo, katorogo lyubila,  Pro togo, ch'i pis'ma beregla. Oy ty, pyesnya, pyesenka devich'ya,  Ty leti za yasnym solntsem vsled.  I boytsu na dal'nem pogranich'e  Ot Katyushi peredai privyet. Pust' on vspomnit devushku prostuyu,  Pust' uslyshit, kak ona payot,  Pust' on zemlu berezhyet rodnuyu,  A lyubov' Katyusha sberezhyot. |  شاخه‌های درختان سیب و گلابی شکوفه دادند  مه به آهستگی از روی رودخانه می‌گذشت  کاتیوشا از کناره‌های رودخانه گذر می‌کرد  از کناره‌های بلند و پرشیب راه می‌رفت و آواز می‌خواند  آواز عقاب خاکستری رنگ مرغزار را  برای عشق راستینش  برای آنکه نامه‌هایش را نگه داشته بود تو ای آواز! آوازک دوشیزه  به آن سوی خورشید درخشان برو  و به سربازی که در مرزهای دوردست است برس  با درودهایی از جانب کاتیوشا بگذار تا یک دختر ساده را به یاد آورد،  و آوازهایش را بشنود  بگذار تا از سرزمین مادری پاسداری کند  همان‌طور که کاتیوشا از عشقشان پاسداری می‌کند |