stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
یوسف اردبیلی
فعالیت‌ها

باقر ثنایی ذاکر استاد مشاوره دانشگاه تربیت معلم در کتاب چشم‌انداز تاریخی و وضعیت جاری مشاوره در ایران (صفحهٔ ۱۷۲) می‌نویسد: «اساتید سرشناس دورهٔ تأسیس برنامه راهنمایی مدارس عبارت بودند از آقای یوسف اردبیلی، بدیع الزمان بیدل، رابرت یانگ و قاسم قاضی.»
محمد حسین آسوده همچنین اضافه می‌کند: «این بزرگان خدمات شایانی به نهضت مشاوره کشور نمودند.»
خبرنامهٔ انجمن مشاوره ایران سر مقالهٔ دی ماه ۱۳۸۵ این نشریه را به مصاحبه با یوسف اردبیلی اختصاص داده‌است. در مورد هدف این مصاحبهٔ ۱۱ صفحه ایی با او آمده‌است: «انجمن تصمیم گرفت با چهره‌های پیشگام راهنمایی و مشاوره در ایران، یعنی کسانی که در تأسیس و تدریس و راه اندازی این رشته نقش فعالی داشتند مصاحبه به عمل آورد.»
کتاب «اصول و فنون راهنمایی و مشاوره در آموزش و پرورش» که توسط او در سال ۱۳۴۷ برای اولین بار تألیف شده در زمرهٔ یکی از رایج‌ترین کتاب‌ها در زمینهٔ راهنمایی و مشاوره در حیطهٔ آموزش و پرورش به شکل کاربردی است.
در مورد فعالیت‌ها و آثار او، در نشریات دیگر ایران نیز با وی مصاحبه به عمل آمده‌است.
در سمینارهای مرتبط با رشتهٔ راهنمایی و مشاوره از او برای سخنرانی دعوت به عمل آمده‌است.
او از دههٔ ۱۳۴۰ کتاب‌ها و مقاله‌های متعددی در زمینه‌های مربوط به راهنمایی و مشاوره منتشر کرده‌است که بسیاری از آن‌ها در آرشیوهای علمی در ایران و حتی در خارج از ایران، از جمله کتابخانهٔ فارسی دانشگاه پرینستون، ثبت شده‌اند.
علاوه بر این رشته، او نویسندهٔ کتابهای بسیاری در زمینه‌های مختلف مرتبط با راهنمایی و مشاوره مانند روانشناسی، بازنشستگی، تیزهوشی، و ناتوانی ذهنی است.
امروزه بسیاری از کتب و مقالات نوشته شده توسط محققان رشتهٔ راهنمایی و مشاوره در ایران، هم به فارسی و هم به انگلیسی، آثار او را در لیست منابع خود ذکر می‌کنند.
او در سال ۱۳۷۸ به عنوان نفر اول برگزیدهٔ بازنشستگان و پیش‌کسوت خدمت نمونهٔ کشور ایران انتخاب و به اخذ لوح تقدیر در هفتهٔ دولت نائل گردید.
کتابها

برخی از کتاب‌های تألیف یا ترجمه شده توسط او شامل فهرست زیر است:
اصول و فنون راهنمایی و مشاوره در آموزش و پرورش (چاپ اول: ۱۳۴۷ – چاپ چهاردهم: انتشارت بعثت ۱۳۹۳)
اطلاعات شغلی - جلد اول (دانشگاه تربیت معلم - ۱۳۴۸)
اطلاعات شغلی - جلد دوم (دانشگاه تربیت معلم - ۱۳۵۲)
تجربه‌هایی چند در سواد آموزی (سازمان پیکار با بیسوادی - ۱۳۵۰)
مشاوره و راهنمایی در مدارس (بنگاه فرانکلین سابق و چاپ دهخدا - ۱۳۵۶)
مهارت‌های مشاوره‌ای برای مدیران (مرکز آموزش مدیریت دولتی - ۱۳۷۱)
راهنمایی و مشاورهٔ حرفه‌ای (انتشارت بعثت - ۱۳۷۴)
آمار و راهنمای محاسبات آماری (انتشارت قدیانی - ۱۳۷۴)
روانشناسی موفقیت در تحصیلات دانشگاهی (انتشارات کویر - ۱۳۷۷)
اصول علمی تهیه، اجرا و استاندارد کردن آزمون و کاربردهای آن در راهنمایی، مشاوره و گزینش (انتشارت بعثت - ۱۳۷۷)
روشهای ارزشیابی در بخش‌های دولتی و غیردولتی ایران (انتشارت بعثت - ۱۳۷۶)
بازنشستگی: شناخت مسائل و مشکلات بازنشستگان و طریق مشاوره با آنان (انتشارات کویر - ۱۳۷۹)
چشم‌اندازها - انقلاب‌های علم در قرن بیست و یکم (انتشارت ققنوس - ۱۳۸۱)
راهنمایی و ارشاد کودکان و نوجوانان تیزهوش و مستعد (انتشارت بعثت - ۱۳۹۱)
راهنمای کامل تعلیم و تربیت کودکان و نوجوانان ناتوان در سیزده طبقه ناتوانی (انتشارت بعثت - ۱۳۹۳)
مقاله‌ها

برخی از مقالات تألیف یا ترجمه شده توسط او شامل فهرست زیر است:
مشاوره و مهارتهای مشاوره‌ای برای مدیران - مجله مدیریت دولتی زمستان ۱۳۷۰ - شماره ۱۵ (ص ۴۵–۶۲)
مشاوره چیست - مجله آموزش و پرورش (تعلیم و تربیت) آبان ۱۳۵۳ - شماره ۷۸ (ص ۱۰۵–۱۱۵)
طرز تهیه تست - مجله آموزش و پرورش (تعلیم و تربیت) دوره سی و سوم، تیر ۱۳۴۲ - شماره ۵ (ص ۲۹–۳۴)
تست: تعریف تست و انواع آن - مجله آموزش و پرورش (تعلیم و تربیت) دوره سی و سوم، خرداد ۱۳۴۲ - شماره ۴ (ص ۴۵–۴۹)
بازنشستگی و روانشناسی بازنشستگان - مجله مدیریت دولتی زمستان ۱۳۷۴ - شمارهٔ ۳۱ (ص ۵۳–۶۸)
بنیانگذاران فلسفه پراگماتیسم (اصالت عمل) - مجله آموزش و پرورش (تعلیم و تربیت) دورهٔ سی و نهم، دی ۱۳۴۸ - شماره ۴ (ص ۱۹–۲۵)
تست: شرایط و صفات اساسی تست - مجله آموزش و پرورش (تعلیم و تربیت) دورهٔ سی و سوم، شهریور ۱۳۴۲ - شماره ۷ (ص ۳۹–۴۷)
تست: شرائط اساسی تست - مجله آموزش و پرورش (تعلیم و تربیت) دورهٔ سی و سوم، مرداد ۱۳۴۲ - شماره ۶ (ص ۴۰–۴۳)
سنگ‌نوشته‌های هخامنشیان

همچنین ببینید: بایگانی‌های اداری تخت جمشید
سنگ‌نوشتهٔ بیستون، طولانی‌ترین و شاید معروف‌ترین سنگ‌نوشتهٔ هخامنشی.
سنگ‌نوشته‌های هخامنشی، سنگ‌نوشته‌هایی به خط میخی و بازمانده از سده‌های چهارم تا ششمِ پیش از میلاد (از سلطنت کوروش دوم تا اردشیر سوم) هستند. این سنگ‌نوشته‌ها افزون‌بر بایگانیِ اداری تخت جمشید و دیگر یافته‌های باستان‌شناختی از منابع دست‌اول در نگارش تاریخ امپراتوری هخامنشیان هستند هرچند مورخان در این اَمر بیشتر به گزارش‌های یونانی (مانند هرودوت) وابسته‌اند.
سنگ‌نوشته‌های هخامنشی با نمونه‌های آشوری و بابلیِ پیشینش از نظر چندزبانگی و شیوه‌های بلاغی متفاوت‌اند. کتیبه‌های هخامنشی سه‌زبانه هستند؛ به زبان‌های فارسی باستان، عیلامی و بابلی و از دو خط (میخیِ بابلی و میخیِ عیلامی که دو مُدل از یک نوع خط هستند) بهره برده‌اند. نوشته‌ای که به فارسی باستان است موقعیتِ ممتاز در سنگ‌نوشته‌ها را دارد: در بالا اگر سنگ‌نوشته به‌صورت عمودی است و در وسط اگر به‌صورت افقی است.
رمزگشایی و خوانشِ خط میخی، ابتدا با سنگ‌نوشته‌های تخت جمشید آغاز و با سنگ‌نوشتهٔ بیستون تکمیل شد. پژوهشگران ابتدا خطِ میخیِ فارسیِ باستان را رمزگشایی کردند و سپس نسخه‌های عیلامی و بابلی را براساس آن خواندند.
سنگ‌نوشته‌ها

نقشهٔ مکان‌های سنگ‌نوشته‌های هخامنشی. مرزهای امروزی نشان داده شده‌اند.
سنگ‌نوشته‌های سه‌زبانه، وضعیت چندقومیتیِ امپراتوری را می‌نمایانند: زبان فارسی باستان یک زبان هندواروپایی است، زبان بابلی یک زبان سامی است و زبان عیلامی هم یک زبان مجزا است. سه نسخهٔ این سنگ‌نوشته‌های سه‌زبانه، ترجمهٔ دقیقِ یکدیگر نیستند. گاهی عباراتی در یکی از نسخه‌های هستند که در دو نسخهٔ دیگر نیستند. همچنین هنگامی که متون به افراد مشخصی اشاره می‌کنند، تفاوت‌هایی در جزئیات دیده می‌شود: نسخهٔ فارسی باستانی اغلب در توصیفِ حاکمان، نسخهٔ عیلامی در توصیفِ مکان‌ها و نسخهٔ بابلی در توصیفِ مردمانِ تابع به کار می‌روند که نمایانندهٔ ارتباط هر یک از این زبان‌ها با طبقات اجتماعیِ گویشورشان است.
برخی سنگ‌نوشته‌های هخامنشی مانندِ سنگ یادبودی که در نزدیکیِ کانال سوئز پیدا شد به خط هیروگلیف مصری نوشته شده‌اند. دیگر متونِ به هیروگلیف بر سفال‌ها و کوزه‌هایی یافت شدند که احتمالاً در مصر ساخته شده بوده‌اند اما در شوش و تخت جمشید و بابل کشف شدند. مجسمه‌ای از داریوش یکم هم در مصر ساخته شده بوده‌است اما به شوش برده شده بوده‌است.
غیبتِ «زبان آرامی امپراتوری» (Imperial Aramaic) با توجه به آنکه در دوره‌های بعدی زبان رسمی بود، قابل توجه است. بر روی چند شیءِ هخامنشی مانند مُهر و وزنه و سکه، علامت‌های مجزای آرامی دیده می‌شود. تنها نوشتهٔ آرامیِ هخامنشی به نام پاپیروس بیستون در الفانتینِ مصر علیا پیدا شد که ترجمه‌ای از سنگ‌نوشتهٔ بیستون بود.
در ۱۹۵۸ ریچارد هلک آماری از شمار و طولِ نوشته‌های عیلامی در سنگ‌نوشته‌های هخامنشی به دست داد. سنگ‌نوشتهٔ بیستون طولانی‌ترین سنگ‌نوشته است درحالی که دیگر سنگ‌نوشته‌ها، کوتاه‌تر و تکراری‌ترند. ۴۴ متن عیلامی مربوط به سلطنت داریوش یکم، ۱۳ متن عیلامی مربوط به سلطنت خشایارشا یکم و یکی ۷ متن عیلامی هم مربوط به هر کدام از سلطنت‌های اردشیر یکم و اردشیر دوم اند. تنها دو سنگ‌نوشتهٔ عیلامیِ CMa و CMc مربوط به دوران سلطنت کوروش کبیر هستند.
بیشتر سنگ‌نوشته‌های هخامنشی در منطقهٔ مادریِ امپراتوری (پاسارگاد، تخت جمشید، نقش رستم) و شمارِ کمتری در دیگر نقاطِ امپراتوری (شوش، بیستون، گنج‌نامه، بابل) کشف شده‌اند. از معدود سنگ‌نوشته‌های بیرون از ایران، سنگ‌نوشتهٔ خشایارشا در ترکیه و چند سنگ‌نوشتهٔ از زمان کوروش بزرگ است.
بیشتر نوشته‌ها بر روی بناها و مجسمه‌های سلطنتی هستند و نقوشِ بسیاری تکراری‌اند. سنگ‌نوشته‌های داریوش بزرگ توسطِ جانشیناتش تقلید شدند. پژوهشگران باور دارند که این پدیده به‌جهتِ تأکید بر استمرار و تداوم امپراتوری بوده‌است.
سنگ‌نوشته‌ها > فهرست سنگ‌نوشته‌ها > در تخت جمشید > کتیبه‌های پی‌بنای کاخ آپادانا تخت جمشید

مقالهٔ اصلی: کتیبه‌های پی‌بنای کاخ آپادانا تخت جمشید
کتیبه‌های پی‌بنای کاخ آپادانایِ تخت جمشید هشت کتیبهٔ باستانی هستند که از دوران زمامداری داریوش بزرگ به جا مانده‌اند. این کتیبه‌ها از زیر ستون‌های کاخ آپادانا در تخت جمشید کشف شده‌اند. چهار کتیبه از این کتیبه‌ها از جنس طلا و چهار کتیبهٔ دیگر از جنس نقره‌اند. بزرگ‌ترین و باشکوه‌ترین کاخ داریوش اول، آپادانا بوده‌است. بنای این کاخ در تاریخ ۵۱۵ پیش از میلاد آغاز شد و تکمیل آن سی سال طول کشید. ساختمان این کاخ بزرگ و باشکوه، کاری ماندنی محسوب می‌شد، به همین سبب داریوش بزرگ فرمان داد تا نام و نشان و ویژگی‌های ایرانشهر (ایران) را بر چهار کتیبهٔ (/خشت) طلایی و چهار کتیبهٔ نقره‌ای، به سه زبان و خط پارسی باستان، بابلی و عیلامی حک کنند و چهار جعبهٔ سنگی که هرکدام ۴۵ سانتی‌متر طول و عرض و ۱۵ سانتی‌متر بلندی داشت، ساختند و در هر جعبه، یک کتیبهٔ طلایی و یک کتیبهٔ نقره‌ای به‌همراه چند سکه، از نوع سکه‌های ایونیه و لودیه و یونان، که در آن روزگار رواج داشت قرار دادند (در سال ۵۱۵ پیش از میلاد هنوز سکهٔ داریوش، موسوم به داریک یا داریوشی، ضرب نشده بود) و در چهار گوشه تالار کاخ، زیر پی دیوار آپادانا، با تخته سنگ‌هایی گران مدفون ساختند.
سنگ‌نوشته‌ها > فهرست سنگ‌نوشته‌ها > در تخت جمشید > کتیبهٔ پی‌بنای دیوار جنوبی

مقالهٔ اصلی: کتیبه پی‌بنای دیوار جنوبی تخت جمشید
سنگ‌نوشتهٔ پارسی باستان یکم
سنگ‌نوشتهٔ پارسی باستان دوم
سنگ‌نوشتهٔ ایلامی
سنگ‌نوشتهٔ بابلی
کتیبه‌های پی‌بنای دیوار جنوبی تخت جمشید بخشی از کتیبه‌های موجود در تخت جمشید هستند که در ضلع جنوبی پارسه قرار دارند. این کتیبه‌ها به‌فرمانِ داریوش بزرگ و هنگامی که درب جنوبی جایگاه آمدوشد به تخت جمشید بود، به مناسبت پی‌بنای کاخ تخت جمشید نوشته شده‌اند. این کتیبه‌ها بر روی تخته‌سنگی در ابعاد ۷۲۰ در ۲۰۵ سانتی‌متر که در جبههٔ جنوبی کار گذاشته‌است، نوشته شده‌است. این کتیبه از چهار قسمت تشکیل شده‌اند که در هر قسمتِ آن کتیبه‌ای به خط میخی کنده شده‌است. دو کتیبهٔ سمت چپ (غربی) به خط و زبان فارسی باستان نوشته شده‌اند. دو کتیبهٔ سمت راست (شرقی) از چپ به راست به‌ترتیب به خط میخی ایلامی و خط میخی بابلی نوشته شده‌اند.
سنگ‌نوشته‌ها > فهرست سنگ‌نوشته‌ها > در تخت جمشید > کتیبهٔ اردشیر یکم

مقالهٔ اصلی: کتیبه اردشیر یکم در تخت جمشید
کتیبهٔ اردشیر یکم در تخت جمشید یکی از چندین کتیبهٔ موجود در تخت جمشید است که از دوران هخامنشیان به جا مانده‌است. این کتیبه نشان می‌دهد که او نیز از پدر خود خشایارشا و نیایش داریوش بزرگ در دین پیروی کرده و پیرو کیش اهورایی بوده‌است.
سنگ‌نوشته‌ها > فهرست سنگ‌نوشته‌ها > در کاخ آپادانای شوش

در شوش ۱۹ کتیبه از داریوش باقی مانده‌است که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:
کتیبه DSe: در ۵۲ سطر مشتمل بر ۱- مدح اهوره مزدا ۲- معرفی داریوش ۳- نام سرزمین‌های خراج‌گزار ۴- روش حکومت و شرح بعضی از کارهای داریوش ۵- دعا به خود، نوشته شده‌است.
کتیبه DSf: در ۵۸ سطر نوشته شده‌است و مشتمل بر ۱- مدح اهوره مزدا ۲- معرفی داریوش و ستایش اهوره مزدا که پادشاهی را به او اعطا کرده‌است. ۳- درباره ساختن کاخ شوش و مواد ساختمانی که در آن به کار رفته‌است. ۴- دعا به خود و پدر و کشورش.
کتیبه‌های دیگر، کتیبه‌های کوچکی هستند و غالباً در معرفی داریوش با یه یادبود بنایی نگاشته شده‌اند.
سنگ‌نوشته‌ها > فهرست سنگ‌نوشته‌ها > در کاخ آپادانای شوش > کتیبهٔ داریوش بزرگ

مقالهٔ اصلی: کتیبه داریوش بزرگ در کاخ آپادانای شوش
کتیبهٔ داریوش بزرگ در کاخ آپادانای شوش، یکی از الواح ارزشمندی است که متعلق به دوران هخامنشیان می‌باشد. این لوح در یکی از دروازه‌های کاخ آپادانا شوش کشف شده‌است. در سال ۱۹۱۱ (میلادی) ژاک دو مورگان و رولاند دو مکوئنم با حفاری در کاخ آپادانای شوش موفق به این اکتشاف شدند. این لوحهٔ تاریخی که از خاک رس می‌باشد، در موزهٔ لوور نگهداری می‌شود. کتیبهٔ داریوش بزرگ، دارای ابعاد ۴۲ در ۴۲ سانتی‌متر است و قسمتی از آن از بین رفته‌است. کتیبهٔ داریوش بزرگ در کاخ آپادانای شوش به خط پارسی کهن است و یکی از نخستین متون به جا مانده از این پادشاه هخامنشی در آستانه به دست گرفتن قدرت می‌باشد. این کتیبه علاوه‌بر اینکه مجوز و فرمان‌نامهٔ ساخت بنای کاخ آپادانای شوش را بیان کرده‌است، اطلاعات گرانقدری را در مورد داریوش اول و هخامنشیان به باستان‌شناسان ارائه داده‌است.
سنگ‌نوشته‌ها > فهرست سنگ‌نوشته‌ها > در بیستون

افزون بر این سنگ‌نوشتهٔ معروف و بزرگِ بستون (در ادامه)، ده کتیبه کوچک که هر کدام دارای چند کلمه بیش نیست و در آن نام شورشیان ذکر شده و یک کتیبه ۱۸ سطری که مشتمل بر معرفی داریوش است، در بیستون کشف گردیده است.
سنگ‌نوشته‌ها > فهرست سنگ‌نوشته‌ها > در بیستون > سنگ‌نوشته بیستون

مقالهٔ اصلی: سنگ‌نوشته بیستون
سنگ‌نوشتهٔ بیستون بزرگ‌ترین سنگ‌نوشتهٔ جهان، نخستین متن شناخته شدهٔ ایرانی و از آثار دودمان هخامنشیان (۵۲۰ پ. م) واقع در شهر بیستون در سی کیلومتری شهر کرمانشاه بر دامنهٔ کوه بیستون است. سنگ‌نوشته بیستون یکی از مهم‌ترین و مشهورترین سندهای تاریخ جهان و مهم‌ترین متن تاریخی در زمان هخامنشیان است که شرح پیروزی داریوش بزرگ را بر گوماته مغ و به بند کشیدن یاغیان را نشان می‌دهد. محوطهٔ بیستون از آثار ملی ایران است و خود این اثر هم از سال ۲۰۰۶ یکی از آثار ثبت شدهٔ ایران در میراث جهانی یونسکو است. این سنگ‌نوشته دارای پنج ستون و به سه زبان فارسی باستان، اکدی و عیلامی است.
سنگ‌نوشته‌ها > فهرست سنگ‌نوشته‌ها > در مصر > کانال سوئز

مقالهٔ اصلی: کتیبه‌های داریوش بزرگ در سوئز
کتیبه‌های داریوش بزرگ در سوئز، یادبودهایی بودند که به چهار زبان پارسی باستان، عیلامی، بابلی و مصری نوشته شده بودند و در وادی تملات، برای یادآوری بازکردن کانالی میان رود نیل و دریاچهٔ تلخ بزرگ، نصب شده بودند. بهترین یادبود حفظ‌شده، سنگ یادبودی است از جنس گرانیت صورتی که توسط چارلز دو لیسپس، پسر فردینان دو لیسپس، در ۳۰ کیلومتری سوئز و در سال ۱۸۶۶ کشف شد. این یادبود که با نام سنگ یادبود شالوف نیز شناخته می‌شود، احداث نیای کانال سوئز مدرن توسط ایرانیان را ضبط کرده‌است، کانالی که از طریق وادی تملات، بوباستیس (که به شاخه‌ای از رود نیل متصل است) را به دریاچهٔ تمساح و از آن‌جا با استفاده از راه‌آبه‌ای طبیعی، به دریای سرخ متصل می‌کند. هدف اصلی این کانال، ساختن راهِ کشتیرانی‌ای میان نیل و دریای سرخ و در حقیقت میان مصر و ایران بود.
سنگ‌نوشته‌ها > فهرست سنگ‌نوشته‌ها > در ترکیه

مقالهٔ اصلی: کتیبه سه زبانه خشایارشا در ترکیه
کتیبهٔ سه‌زبانهٔ خشایارشا در نزدیکی دریاچهٔ وان ترکیه، بر فراز صخره‌ای و در ارتفاع ۲۰متری از سطح زمین و در نزدیکی یک قلعه واقع شده‌است. این کتیبه در اصل توسط داریوش بزرگ آماده‌سازی شده‌است اما به‌دلایلی تکمیل نشده و خالی رها شده‌است، اما خشایارشا پسر داریوش بزرگ، در دوران زمامداری خود آن را به سه زبان پارسی باستان، بابلی و عیلامی تکمیل کرده و به یادگار گذاشته‌است. این کتیبه ۲۷ سطر و ۳ ستون دارد و از چپ به راست، به سه زبان پارسی باستان، بابلی و عیلامی نوشته شده‌است. این کتیبه به‌همراه یادمان‌های سوئز، تنها کتیبهٔ شاهنشاهی هخامنشی است که در خارج از مرزهای کنونی ایران قرار دارد.
سنگ‌نوشته‌ها > فهرست سنگ‌نوشته‌ها > در گنج‌نامه

مقالهٔ اصلی: گنج‌نامه
سنگ‌نوشته‌های گنج‌نامه نوشتارهایی از دوران داریوش و خشایارشای هخامنشی است که بر دل یکی از صخره‌های کوه الوند در فاصله ۵ کیلومتری غرب همدان و در انتهای درهٔ عباس‌آباد حکاکی شده‌است. کتیبه‌ها هر کدام در سه ستون ۲۰ سطری به زبان‌های پارسی باستان، بابلی و عیلامی قدیم نوشته شده‌اند. متن پارسی باستان در سمت چپ هر دو لوح جای گرفته‌است و ۱۱۵ سانتی‌متر پهنا دارد. متن بابلی در وسط هر دو کتیبه نوشته شده و متن عیلامی در ستون سوم قراردارد.
این سنگ‌نوشته مشتمل است بر مدح اَهوره‌مَزدا و معرفی داریوش. تفضلی می‌گوید احتمالاً این کتیبه به دستور خشایارشا نگاشته شده‌است.
سنگ‌نوشته‌ها > فهرست سنگ‌نوشته‌ها > در بابل > استوانهٔ کورش

مقالهٔ اصلی: منشور حقوق بشر کورش
منشور حقوق بشر کوروش یا استوانهٔ کوروش بزرگ لوحی از گل پخته‌است که در سال ۵۳۸ پیش از میلاد به‌فرمان کوروش بزرگ هخامنشی پادشاه و بنیان‌گذار شاهنشاهی هخامنشی نگاشته شده‌است. نیمهٔ نخست این لوح از زبان رویدادنگاران بابلی و نیمهٔ پایانی آن سخنان و دستورهای کورش به زبان و خط میخی اکدی (بابلی نو) نوشته شده‌است. این استوانه در سال ۱۲۵۸ خورشیدی/ ۱۸۷۹ میلادی در نیایشگاه اِسَگیله (معبد مردوک، خدای بزرگ بابلی) در شهرِ باستانیِ بابل پیدا شده و در موزهٔ بریتانیا در شهر لندن نگهداری می‌شود. این منشور یکی از بزرگ‌ترین نشانه‌های روحیهٔ بردباری در فرهنگ ایرانی است.
سنگ‌نوشته‌ها > فهرست سنگ‌نوشته‌ها > در جزیرهٔ خارک

مقالهٔ اصلی: سنگ‌نوشته هخامنشی (جزیره خارک)
سنگ‌نوشتهٔ هخامنشی در جزیرهٔ خارک در سال ۱۳۸۶ در پی احداث جاده‌ای در جزیرهٔ خارک کشف شده‌است که به خط میخی ایران باستان و با طول و عرض تقریبی یک متر می‌باشد که بر روی سنگی مرجانی نوشته شده‌است. طبق تاریخ‌گذاری این کتیبه، قدمت آن به ۲۴۰۰ سال پیش و زمان هخامنشیان بازمی‌گردد.
جعلیات

هرچند از همان سدهٔ نوزدهم میلادی برای خاور نزدیک آثار تاریخی جلب می‌شد اما مشخصاً دربارهٔ ایران از دهه ۱۹۳۰ بود که پس از افزایش چشمگیر حفاری‌های غیرقانونی در غربِ این کشور، محصولات ایران به بازار هنر سرازیر شدند. «رونق واقعی جعل» پس از جنگ جهانی دوم تا انقلاب اسلامی اتفاق افتاد. کتیبه‌های جعلی برای افزایش ارزش تاریخیِ اشیاء (که بعضاً برخی اشیاء، خودشان قدیمی بودند) حک می‌شدند. کتیبه‌ها اغلب از روی کتاب‌ها کپی می‌شدند. آن‌ها را می‌توان بر روی لوح‌های فلزی، گِلی و سنگی، اشیاء تصویری، سلاح‌ها، جواهرات و مُهرها یافت. رودیگر اشمیت در مجموع ۲۷ کتیبه جعلی را شناسایی و ثبت کرد.
در سال ۱۹۵۳، رولاند گراب کنت (Roland Grubb Kent)، کتیبه‌های جعلیِ شناخته‌شده را فهرست کرد، نامِ Spurium (مخفف Spur) را به آن‌ها داد و برای آنها یک نمایه (index) تخت عنوانِ «spur. a–h» ارائه کرد. مانفرد مایرهوفر (Manfred Mayrhofer) در سال ۱۹۷۸ (i-k) بر این فهرست افزود. رودیگر اشمیت هم در سال ۲۰۰۷ نام‌های جدیدی به آنها داد: F برای جعلی و N برای ماکت.
درون‌مایه > جایگاه خدا و شاه در سنگ‌نوشته‌ها

شاه ایران در کانون نظام شاهنشاهی قرار داشت. خدای بزرگ، اهورامزدا او را برای فرمانروایی بر سرزمین‌ها و اقوام گوناگون بر روی زمین گماشته و به پارس برتری بخشیده بود. هیچ شاهی در پارس بدون این حمایت الهی فرمان نمی‌راند. شاه، آفریدهٔ اهورامزدا و بخشی از آفرینش پربرکت او بود که شادی و نیکبختی را برای تمام نوع بشر تضمین می‌کرد. بنابراین همگان شاه ایران را گرامی داشتند، از او اطاعت می‌کردند و به او خراج (فارسی باستان: باج) می‌پرداختند. شاه، استوارسازنده طرح اهورامزدا برای حفظ نظم کامل جهانی بود که همه کس از آن سود می‌برد. در این طرح شاه و خداوند یکدیگر را تکمیل می‌کردند و هدف یگانه‌ای داشتند.
درون‌مایه > انتقادات منفی

رضا مرادی غیاث‌آبادی، محتواهای ستون پنجم سنگ‌نوشتهٔ بیستون که به سرکوب سکاییان پرداخته و ادعا شده که آنان اهورامزدا را نمی‌پرستند و بند پنجم هشتمین سنگ‌نوشتهٔ خشاریارشا در تخت جمشید (XPh) که به تخریب نیایشگاه‌هایِ غیرِ اَهورایی با برچسبِ «دیوکده» اشاره کرده را مَصادیقِ سخت‌گیری‌های مذهبی و ممنوعیتِ ادیان دانسته است. او همچنین با اشاره به «کُشتارها و شکنجه‌ها و مجازات‌های داریوش، مَشروح در» بندِ ۱۹ از ستون یکم تحریر فارسی کتیبهٔ بیستون، بندهای ۱۸ تا ۱۹ ستون یکم تحریر بابلی همین کتیبه و بندهای ۲۰ و ۲۵ تا ۵۰ تحریر بابلیِ همین کتیبه که جزئیات بیشتری از دو تحریرِ فارسی و عیلامی دارد، داریوش را متهم به ستمگری می‌کند.
جستار وابسته

الواح هخامنشی



بخشی از سنگ‌نوشته در موزهٔ لوور


نگارهٔ سنگ‌نوشتهٔ خارک پیش از تخریب آن
میخائیل ششم

| میخائیل ششم استراتیوتیکوس Μιχαήλ ΣΤ΄ Στρατιωτικός | میخائیل ششم استراتیوتیکوس Μιχαήλ ΣΤ΄ Στρατιωτικός |
| --- | --- |
امپراتور بیزانس (روم شرقی) : امپراتور بیزانس (روم شرقی) 
سلطنت: ۱۰۵۶ - ۱۰۵۷
تاج‌گذاری: ۲۱ اوت ۱۰۵۶
پیشین: تئودورا
جانشین: ایزاک یکم
زاده: ؟
درگذشته: ۱۰۵۹
دودمان: -
میخائیل ششم با عنوان کامل میخائیل ششم استراتیوتیکوس (به یونانی: Μιχαήλ ΣΤ΄ Βρίγγας, Mikhaēl VI Bringas) (به انگلیسی: Michael VI Bringas) امپراتور بیزانس به مدت یک سال از ۱۰۵۶ تا هنگام برکناریش از قدرت در ۱۰۵۷ بود.
زندگی‌نامه

امپراتریس تئودورا، آخرین شهبانوی دودمان مقدونی، میخائیل استراتیوتیکوس را که از صاحب‌منصبان سالخورده بود به‌عنوان جانشین خود معرفی نمود. پس از آنکه تئودورا در ۲۱ اوت ۱۰۵۶ درگذشت، میخائیل با عنوان میخائیل ششم بر تخت امپراتوری بیزانس نشست. اما سیاست‌های او سبب شد تا فرماندهان نظامی حاضر در آسیای صغیر به مخالفت و دشمنی با او بپردازند. آنها سرانجام ایزاک کومننوس را در ۸ ژوئن ۱۰۵۷ در پافلاگونیا (واقع در آسیای صغیر) امپراتور خطاب نمودند.
ایزاک سپس همراه با سپاهیانش به‌سوی قسطنطنیه لشکر کشید، نیکه‌آ را به تصرف خود درآورد و توانست حامیان میخائیل ششم را در ۲۰ اوت همان سال در پتروئه شکست دهد. ۱۱ روز پس از این اتفاق میخائیل ششم در ۳۱ اوت ۱۰۵۷ از قدرت کناره‌گیری کرد و ایزاک کومننوس با عنوان ایزاک یکم بر تخت امپراتوری بیزانس نشست.
عبدالله مؤمنی

| عبدالله مؤمنی | عبدالله مؤمنی |
| --- | --- |
عبدالله مؤمنی: عبدالله مؤمنی
زادهٔ: ۱۰ خرداد ۱۳۵۶ کوهدشت
ملیت: ایرانی
تحصیلات: فوق لیسانس جامعه‌شناسی
محل تحصیل: علامه طباطبایی
پیشه(ها): فعال سیاسی، دبیر تشکیلات دفتر تحکیم وحدت-رئیس شورای مرکزی سازمان دانش آموختگان ایران اسلامی (ادوار تحکیم وحدت) فعال سیاسی جمهوری‌خواه
سال‌های فعالیت: ۷۵ تاکنون
آثار برجسته: دبیر تشکیلات انجمن‌های اسلامی دانشجویان سراسر کشور (دفتر تحکیم وحدت از سال ۱۳۸۰تا ۱۳۸۴ -رئیس شورای مرکزی؛ رئیس تشکیلات و سخنگوی سازمان دانش آموختگان (ادوار تحکیم وحدت)
همسر: فاطمه آدینه وند
فرزندان: حمیدرضا مومنی امیررضا مؤمنی
خویشاوندان: فرج‌الله مؤمنی
عبدالله مؤمنی (۱۰ خرداد ۱۳۵۶ در کوهدشت) فعال سیاسی جمهوری‌خواه و رئیس سابق تشکیلات دفتر تحکیم وحدت و سخنگوی ادوار تحکیم وحدت است. وی سابقهٔ بازداشت و تحمل زندان را به خاطر فعالیت‌های سیاسی خود دارد. او همچنین توسط وزارت دادگستری آمریکا بخاطر دور زدن تحریم‌های آمریکا علیه حکومت ایران، تحت پیگرد بین‌المللی قرار دارد.
او دارای تحصیلات لیسانس جامعه‌شناسی از دانشگاه تربیت معلم (خوارزمی) و فوق لیسانس در رشته جامعه‌شناسی از دانشگاه علامه طباطبایی است. او پس از انتقال از بند امنیتی ۲۰۹ به بند عمومی ۳۵۰ زندان اوین از طریق شرکت در امتحانات پیام نور در مدت زمان در بند بودن موفق به اخذ مدرک کارشناسی رشته حقوق شداست و در حال حاضر دانشجوی رشته جامعه‌شناسی سیاسی در مقطع دکتری از دانشگاه واحد علوم و تحقیقات تهران می‌باشد که توسط وزارت اطلاعات منع درس شد.
زندگی‌نامه

عبدالله مؤمنی در سال ۱۳۵۶ در کوهدشت به دنیا آمد. او تحصیلات خود را در مقطع لیسانس در دانشگاه تربیت معلم تهران آغاز کرد و در رشته جامعه‌شناسی فارغ‌التحصیل شد. او تحصیلاتش را در همین رشته در مقطع کارشناسی ارشد در دانشگاه علامه ادامه داد و رشته حقوق را هم در ایامی که در زندان اوین به سر می‌برد در دانشگاه پیام نور خواند و مقطع دکتری را هم در دانشگاه علوم و تحقیقات ادامه داد.
زندگی‌نامه > بازداشت در سال ۱۳۸۱

مؤمنی درسال ۱۳۸۱ پس از صدور حکم اعدام بخاطر نقد روحانیت برای سید هاشم آقاجری دفتر تحکیم وحدت با اعتراضات سراسری در دانشگاه‌های کشور و تعطیلی کلاس‌های درس، به این حکم اعتراض کرد. دو روز پس از برگزاری چند تجمع گسترده اعتراضی در دانشگاه شریف و تربیت مدرس و امیرکبیر عبدالله مؤمنی به‌همراه برخی از شورای مرکزی تحکیم بازداشت انفرادی در بند دو الف شدند. او کمی بعد آزاد می‌شود.
زندگی‌نامه > بازداشت در سال ۱۳۸۲

مؤمنی در ۳۰ خرداد ۱۳۸۲ پس از برگزاری تجمعات دانشجویی در دانشگاه‌های شهر تهران دراعتراض به خصوصی‌سازی در دانشگاه‌ها بازداشت شد.
زندگی‌نامه > پس از آزادی موقت

او به مدت دو ماه در بازداشگاه بود و بعد از آزادی از زندان با شرکت در یک کنفرانس خبری از اعمال خشونت و شکنجه در بازجویی سخن گفت. او در اعتراض به خشونت‌ها در زندان، نامه‌ای خطاب به سید علی خامنه‌ای نوشت. در بخشی از این نامه آمده:
بازجویان اصرار به اعتراف به داشتن رابطهٔ نامشروع با دیگران، داشتند، قسم خوردم که به زنم پایبند بوده‌ام و نوشتم «من هیچ رفتار و عمل غیراخلاقی نداشته‌ام.» پس از خواندن کاغذ بازجویی، با مشت و لگد و سیلی به جان من افتادند و پس از کتک کاری مفصل و تحقیر و توهین گفتند «به تو اثبات می‌کنیم که حرامزاده و ولدزنا هستی.» نتیجه آن فروکردن سر من در چاه توالت بود، آن چنان‌که کثافت‌های درون توالت به دهان و حلق من وارد و به مرحله خفگی رسیدم. می‌گفتند که «باید کاملاً توضیح دهی که با چه کسی در چه زمانی و در کجا و چگونه ارتباط داشته‌ای» و حتی از من می‌خواستند که در برگه بازجویی ام بنویسم که «در دوران کودکی مورد تجاوز جنسی قرار گرفته‌ام». بارها به تجاوز و استعمال بطری و شیشه نوشابه و چوب تهدید می‌شدم تا جایی که فی‌المثل بازجوی وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی بیان می‌کرد که چوبی را در … استعمال می‌کنیم که صدتا نجار نتواند آن را در بیاورد.[پیوند مرده]
در بهمن ۱۳۸۲، عبدالله مؤمنی با جمعی از نمایندگان دفتر تحکیم وحدت در محل تحصن نمایندگان مجلس حاضر شد سخنرانی خود را با این تیترکه «دیر شروع کردید»! آغاز نمود. او در این سخنرانی، تحصن را اقدامی به‌جا و شایسته دانست.
در آذر ماه ۱۳۸۳ جمعی از اصلاح گرایان و روشنفکران ایرانی منتقد نظام جمهوری اسلامی در داخل و خارج از ایران طرحی با عنوان فراخوان ملی برگزاری رفراندوم از طریق سایت اینترنتی به نظرخواهی همگان گذاشته‌اند. مبتکران این طرح خانم مهرانگیز کار، حقوقدان و آقایان محسن سازگارا، روزنامه‌نگار، محمد ملکی رئیس پیشین دانشگاه تهران در اوایل انقلاب اسلامی، ناصر زرفشان حقوقدان، اکبر عطری، رضا دلبری و عبدالله مؤمنی، فعالان جنبش‌های دانشجویی بودند.
زندگی‌نامه > دادگاه رسیدگی به پرونده

در سال ۱۳۸۵، دادگاه رسیدگی به اتهامات او در پرونده مربوط به سال ۱۳۸۱ و ۱۳۸۲ مورد بررسی قرار گرفت. دادگاه بدوی، با اتهام‌های «اقدام علیه امنیت ملی از طریق اجتماع و تبانی برای اقدام علیه امنیت کشور»، «تبلیغ علیه نظام و انجام سخنرانی و مصاحبه علیه نظام»، «برگزاری تجمع غیرقانونی»، «توهین به رهبر»، «توهین به مقدسات»، «تمرد از دستور پلیس» و «توهین به رئیس‌جمهور وقت» برگزار شد که مؤمنی از بسیاری از آنها تبرئه شد. پس از پایان بررسی‌ها، شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران، مؤمنی را به اتهام اقدام علیه امنیت ملی از طریق اجتماع و تبانی برای اقدام علیه امنیت کشور و برگزاری تجمعات غیرقانونی به پنج سال که به مدت پنج سال به حالت تعلیق درمی‌آید و نیز پنج سال محرومیت از حقوق اجتماعی محکوم کرد. این حکم در شعبه ۳۶ دادگاه تجدیدنظر استان تهران به پنج سال حبس که به مدت ۲۳ ماه به حالت تعلیق درمی‌آید، کاهش یافت.
زندگی‌نامه > بازداشت در سال ۱۳۸۶

در سال ۸۶ دفتر تحکیم وحدت، مراسمی را تحت عنوان سالگرد ۱۸ تیر و حمله به کوی دانشگاه در مقابل دانشگاه امیرکبیر تدارک دید. نیروهای امنیتی اما در همان روز به دفتر این نهاد رفته و تمام اعضاء این دفتر که مؤمنی در میان آنان بود را دستگیر کردند. در تیر ماه ۱۳۸۶ که وی بازداشت شده بود، نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی، منزل او را بازرسی و تفتیش کردند و ۴ کارتن از وسایل شخصی او از جمله کیس کامپیوترش را ضبط کردند.