زبان ولوف
الفبا > الفبای ولوفال

الفبای ولوفال دارای ۲۳ حرف می‌باشد. حروفی مثل «ص» و «ث» که در عربی کاربرد دارند، در زبان ولوف وجود ندارند. در این الفبا همین‌طور دونگارههایی با میم «م» و «ن» برای نشان دادن همخوان‌های پیش دماغی (مثل «مبـ»، «نجـ») وجود دارد.
الفبای ولوفال همین‌طور شامل ۹ حرکت برای نشان دادن واکه‌ها می‌باشد (در حالی که عربی و فارسی ۳ حرکت بیشتر ندارند). واکه‌ها همین‌طور می‌توانند کوتاه یا کشیده باشند. واکه‌های کشیده با ترکیبی از حرکات نه‌گانه و یکی از حروف «الف»، «و»، یا «ی» نشان داده می‌شود.
در نوشتن ولوفال، نشان دادن همهٔ حرکات، منجمله حرکات سکون (◌ْ) و تشدید (◌ّ) اجباری می‌باشد. معنی واژگان با تشدید یا سکون می‌تواند عوض شود. به‌طور مثال، واژهٔ «دَگْ» (به لاتین dag) به معنی خدمت‌گذار سلطنتی، و واژهٔ «دَگّ‎» (به لاتین dagg) به معنی بریدن می‌باشد.
| نام | اشکال> تنها | اشکال> آغازی | اشکال> میانی | اشکال> پایانی | آوانگاری | معادل لاتین | مثال> ولوفال | مثال> لاتین | نکته |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| alif اَلِف‎ | ا‎ | ا‎ | ـا‎ | ـا‎ | /a/ | - / a | اِتَمْ‎ گَالْ‎ | itam gaal |  حرف «الف» دو نقش را ایفا می‌کند. نقش اول، به عنوان حامل حرکت واکه در واژگانی که با واکه شروع می‌شوند، و نقش دوم به عنوان نشان دهندهٔ واکهٔ کشیدهٔ «aa». |
| beh بࣹهْ‎ | ب‎ | بـ‎ | ـبـ‎ | ـب‎ | [b] | b | بَاخْ‎ | baax |  |
| peh ݒࣹهْ‎ | ݒ‎ | ݒـ‎ | ـݒـ‎ | ـݒ‎ | [p] | p | ݒࣹݒّ‎ | pepp |  حرف در الفبای عربی وجود ندارد. معادل آن در فارسی «پ» می‌باشد.  حروف معادل منسوخ شده: پ، ݑ‎  یونی‌کد U+0752 |
| teh تࣹهْ‎ | ت‎ | تـ‎ | ـتـ‎ | ـت‎ | [t] | t | تَارْ‎ | taar |  |
| ceh ݖࣹهْ‎ | ݖ‎ | ݖـ‎ | ـݖـ‎ | ـݖ‎ | [c] | c | ݖَابِ‎ | caabi |  حرف در الفبای عربی وجود ندارد. معادل آن در فارسی «چ» می‌باشد.  حروف معادل منسوخ شده: چ‎, جۛ‎  یونی‌کد U+0756 |
| jeem جࣹیمْ‎ | ج‎ | جـ‎ | ـجـ‎ | ـج‎ | [dʒ] | j | جَایْ‎ | jaay |  |
| xah خَهْ‎ | خ‎ | خـ‎ | ـخـ‎ | ـخ‎ | [x] | x | خَمْ‎ | xam |  |
| dal دَلْ‎ | د‎ | د‎ | ـد‎ | ـد‎ | [d] | d | دَانُ‎ | daanu |  |
| reh رࣹهْ‎ | ر‎ | ر‎ | ـر‎ | ـر‎ | [r] | r | رَاس‎ | raas |  |
| seen سࣹینْ‎ | س‎ | سـ‎ | ـسـ‎ | ـس‎ | [s] | s | سَنتْ‎ | sant |  |
| ayn عَیْنْ‎ | ع‎ | عـ‎ | ـعـ‎ | ـع‎ | - | - | اِسْرَعࣹلْ‎ دࣴعࣴلْ‎ | Israel dëel |  برای نوشتن واکه‌های پشت سر هم یا هجاهایی که با واکه شروع می‌شود، در میان واژه، کاربرد دارد.  برای نوشتن واکهٔ کشیدهٔ «ëe» استفاده می‌شود، و در این حالت، با حرکت « ◌ࣴ‎» نوشته می‌شود. |
| ŋoon ݝࣷونْ‎ | ݝ‎ | ݝـ‎ | ـݝـ‎ | ـݝ‎ | [ŋ] | ŋ | ݝَامْ‎ | ŋaam |  حرف در الفبای عربی وجود ندارد. معادل آن در فارسی «نگ» می‌باشد.  حروف معادل منسوخ شده: ݤ‎,ڭ‎  یونی‌کد U+075D |
| feh فࣹهْ‎ | ف‎ | فـ‎ | ـفـ‎ | ـف‎ | [ɸ] | f | فَارْ‎ | faar |  |
| qaf قَفْ‎ | ق‎ | قـ‎ | ـقـ‎ | ـق‎ | [q] | q | نَقَرْ‎ | naqar |  |
| kaf کَفْ‎ | ک‎ | کـ‎ | ـکـ‎ | ـک‎ | [k] | k | کَانِ‎ | kaani |  |
| geh گࣹهْ‎ | گ‎ | گـ‎ | ـگـ‎ | ـگ‎ | [g] | g | گَالْ‎ | gaal |  حرف در الفبای عربی وجود ندارد. معادل آن در فارسی «گ» می‌باشد.  حروف معادل منسوخ شده: ڭ‎ |
| lam لَمْ‎ | ل‎ | لـ‎ | ـلـ‎ | ـل‎ | [l] | l | لَجّ‎ | lajj |  |
| meem مࣹیمْ‎ | م‎ | مـ‎ | ـمـ‎ | ـم‎ | [m] | m | مَامْ‎ مبَارْ‎ | maam mbaar |  دو کاربرد دارد. یا به عنوان هم‌خوان مستقل، یا به عنوان حرف اول دونگاره‌ی هم‌خوان‌های پیش دماغی (مثل «مبـ») |
| noon نࣷونْ‎ | ن‎ | نـ‎ | ـنـ‎ | ـن‎ | [n] | n | نَانْ‎ نجࣷولْ‎ | naan njool |  دو کاربرد دارد. یا به عنوان هم‌خوان مستقل، یا به عنوان حرف اول دونگاره‌ی هم‌خوان‌های پیش دماغی (مثل «نجـ») |
| noon ݧࣷونْ‎ | ݧ‎ | ݧـ‎ | ـݧـ‎ | ـݧ‎ | [ɲ] | ñ | ݧَانْ‎ | ñaan |  حرف در الفبای عربی وجود ندارد. معادل آن در فارسی «نگ» می‌باشد.  حروف معادل منسوخ شده: چ‎, جۛ‎  یونی‌کد U+0767 |
| waw وَوْ‎ | و‎ | و‎ | ـو‎ | ـو‎ | [w] | w | وَاوْ‎ بُورْ‎ | waaw buur |  حرف «و» دو نقش را ایفا می‌کند. نقش اول به عنوان همخوان با صدای [w] می‌باشد. نقش دوم در نشان دادن واکه‌های کشیدهٔ «oo»، یا «óó»، یا «uu» می‌باشد. |
| heh هࣹهْ‎ | ه‎ | هـ‎ | ـهـ‎ | ـه‎ | [h] | h | اَهَکَایْ‎ | ahakaay |  |
| yeh یࣹهْ‎ | ی‎ | یـ‎ | ـیـ‎ | ـی‎ | [j] | y | یَایْ‎ نجِیتْ‎ | yaay njiit |  حرف «ی» دو نقش را ایفا می‌کند. نقش اول به عنوان همخوان با صدای [j] می‌باشد. نقش دوم در نشان دادن واکه‌های کشیدهٔ «ee»، یا «éé»، یا «ii» می‌باشد. |
| واکهٔ کوتاه در ابتدای واژه> A | واکهٔ کوتاه در ابتدای واژه> À | واکهٔ کوتاه در ابتدای واژه> Ë | واکهٔ کوتاه در ابتدای واژه> E | واکهٔ کوتاه در ابتدای واژه> É | واکهٔ کوتاه در ابتدای واژه> I | واکهٔ کوتاه در ابتدای واژه> O | واکهٔ کوتاه در ابتدای واژه> Ó | واکهٔ کوتاه در ابتدای واژه> U |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| اَ‎ | اࣵ‎ | اࣴ‎ | اࣹ‎ | اࣺ‎ | اِ‎ | اࣷ‎ | اࣸ‎ | اُ‎ |
حرکات واکهٔ کوتاه: حرکات واکهٔ کوتاه
| a | à | ë | e | é | i | o | ó | u |
| ◌َ‎ | ◌ࣵ‎ | ◌ࣴ‎ | ◌ࣹ‎ | ◌ࣺ‎ | ◌ِ‎ | ◌ࣷ‎ | ◌ࣸ‎ | ◌ُ‎ |
واکهٔ کشیده در ابتدای واژه: واکهٔ کشیده در ابتدای واژه
| Aa | - | Ëe | Ee | Ée | Ii | Oo | Óo | U |
| آ‎ | - | اࣴعࣴـ / اࣴعࣴ‎ | اࣹیـ / اࣹی‎ | اࣺیـ / اࣺی‎ | اِیـ / اِی‎ | اࣷو‎ | اࣸو‎ | اُو‎ |
حرکات واکهٔ کشیده: حرکات واکهٔ کشیده
| aa | - | ëe | ee | ée | ii | oo | óo | u |
| ◌َا‎ | - | ◌ࣴعࣴـ / ◌ࣴعࣴ‎ | ◌ࣹیـ / ◌ࣹی‎ | ◌ࣺیـ / ◌ࣺی‎ | ◌ِیـ / ◌ِی‎ | ◌ࣷو‎ | ◌ࣸو‎ | ◌ُو‎ |