stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
فرمان میلان
تأثیر بر مسیحیان ایران

مسیحیت در سال ۳۰۰ میلادی در ارمنستان به رسمیت شناخته شد و کنستانتین بزرگ امپراتور روم نیز در سال ۳۱۳ میلادی فرمان آزادی مسیحیان را صادر کرد. وی از مسیحیان حمایت می‌کرد و هنگام جنگ، اسقفان و روحانیون مسیحی را به همراه داشت تا برای پیروزی او دعا کنند. کنستانتین حتی در سال ۳۳۷ میلادی و کمی پیش از مرگ، در نامه‌ای خطاب به شاپور دوم، چنین نوشت: «در دین آنها (مسیحیان) چیزی با طبیعتی ناپسند وجود ندارد، آنها صلح‌جویانه خداوند را عبادت می‌کنند، چون او از خونریزی خشنود نمی‌شود و تنها از روح پاکی که وقف نیکی و دین است، لذت می‌برد. پس آنها که چنین باور دارند، شایسته احترامند.» وی به شاپور دوم خاطر نشان کرد که «در صورت مدارا با مسیحیان، خداوند با او همراه خواهد بود» و به این ترتیب شاپور دوم را به ضرورت حمایت از اتباع مسیحی در ایران، ملزم ساخت. شاپور به اتحاد مسیحیان و به ویژه مسیحیان ساکن نواحی غربی با رومی‌ها، یقین داشت. در واقع برخی مسیحیان ایران نیز امیدوار بودند که تحت حمایت کنستانتین باشند و از محدودیت‌ها و مشکلاتی که حکمرانان پیش از شاپور بر مسیحیان اعمال کردند، در امان بمانند. بدین ترتیب بود که با شروع مقدمات جنگ بین ایران و روم در ثلث آغازین قرن چهارم میلادی، مسیحیان ساکن مرزهای غربی ایران در جنگ با روم شرکت نکردند و حتی برخی به این پیشگویی باور داشتند که پیروزی ایران در جنگ با روم، نشانه‌ای است از غضب خداوند؛ اما بنا بر پیشگویی‌های مذهبی به پیروزی رومی‌ها امیدوار بودند.
نامه‌ای از شاپور دوم به امرای نواحی غربی ایران، مبین بی‌اعتمادی وی نسبت مسیحیان آن نواحی و یقین وی بر مناسبات مسیحیان با روم است. وی در این نامه دستگیری سیمون بارصبع رئیس کلیسای مسیحیان ایران و دریافت خراج مسیحیان از او تأکید می‌کند و یادآور می‌شود، «در حالی که او درگیر جنگ با روم است، مسیحیان در ناز و نعمت به سر می‌برند و دوستدار دشمن ما قیصرند.» به این ترتیب بود که مدتی بعد از وقوع جنگ بین ایران و روم در سال ۳۳۹ میلادی که بیش از بیست سال ادامه یافت، تعقیب، تبعید و در برخی موارد کشتار مسیحیان نواحی غربی ایران آغاز شد.
ترس (جنگ‌افزار)

تُرس سنگری سبک و قابل حمل است که در قرون وسطی توسط جنگجویان به کار برده می‌شد. این سنگر سیار جنسی از الوار یا فلز داشته که جنگاوران با انباشت مهمات و تیر و سنگ در ورای آن و در سمت خود علاوه بر حفظ جان و بدن از ضربات دشمن (خصوصاً تیرهای ارسالی توسط تیر اندازان) به جنگ می‌پرداختند. این وسیله جنگی -تدافعی اگر از جنس الوار چوبین ساخته می‌شد با نخ‌هایی خصوصاً از جنس پنبه به یکدیگر محکم می‌گشت. این وسیله درصورتی که از پوست ساخته می‌شد دیگر تُرس نامیده نشده و به آن "درقه" می‌گفتند.
نوع دیگر این وسیله "تُرس الغدر" (سپر حیله) بوده که به نوعی سپر گفته می‌شد که جنگاوران آن را به گردن می‌انداختند و از میان سوراخ تعبیه شده در میان آن به تیرپراکنی می‌پرداختند.
بر اساس این متن ،"سنگر سبک"یا "سنگر سیار (متحرک)"را می‌توان از نام‌های دیگر "تُرس" دانست.
معادل انگلیسی این لغتMantlet است که به سپر قابل حملی گفته می‌شود که کار دفع ضربات جنگی را بر عهده دارد و این سلاح در قرون وسطی به کار برده می‌شد. علاوه بر این امروزه به صفحات فلزی ضد گلوله که سطح وسایل نقلیه و جنگی را عایق میکندد نیز گفته می‌شود.
امیلیانو گونزالس ناورو

| عالی‌جناب امیلیانو گونزالس ناورو | عالی‌جناب امیلیانو گونزالس ناورو |
| --- | --- |
۱۱مین Vice President of Paraguay: ۱۱مین Vice President of Paraguay
دوره مسئولیت ۲۷ ژانویه ۱۹۳۲ – ۱۵ اوت ۱۹۳۲: دوره مسئولیت ۲۷ ژانویه ۱۹۳۲ – ۱۵ اوت ۱۹۳۲
رئیس‌جمهور: خوزه پاتریسیو گوگیاری
پس از: Office Vacant
پیش از: Raúl Casal Ribeiro
دوره مسئولیت ۱۵ اوت ۱۹۲۸ – ۲۵ اکتبر ۱۹۳۱: دوره مسئولیت ۱۵ اوت ۱۹۲۸ – ۲۵ اکتبر ۱۹۳۱
رئیس‌جمهور: خوزه پاتریسیو گوگیاری
پس از: Manuel Burgos
پیش از: Office Vacant
دوره مسئولیت ۲۵ نوامبر ۱۹۰۶ – ۴ ژوئیه ۱۹۰۸: دوره مسئولیت ۲۵ نوامبر ۱۹۰۶ – ۴ ژوئیه ۱۹۰۸
رئیس‌جمهور: Benigno Ferreira
پس از: Manuel Domínguez (1904)
پیش از: Juan Bautista Gaona (1910)
۲۰مین رئیس‌جمهور پاراگوئه: ۲۰مین رئیس‌جمهور پاراگوئه
دوره مسئولیت ۲۵ اکتبر ۱۹۳۱ – ۲۷ ژانویه ۱۹۳۲: دوره مسئولیت ۲۵ اکتبر ۱۹۳۱ – ۲۷ ژانویه ۱۹۳۲
معاون رئیس‌جمهور: Vacant
پس از: خوزه پاتریسیو گوگیاری
پیش از: خوزه پاتریسیو گوگیاری
دوره مسئولیت ۲۲ مارس ۱۹۱۲ – ۱۵ اوت ۱۹۱۲: دوره مسئولیت ۲۲ مارس ۱۹۱۲ – ۱۵ اوت ۱۹۱۲
معاون رئیس‌جمهور: Vacant
پس از: Pedro Peña
پیش از: Eduardo Schaerer
دوره مسئولیت ۴ ژوئیه ۱۹۰۸ – ۲۵ نوامبر ۱۹۱۰: دوره مسئولیت ۴ ژوئیه ۱۹۰۸ – ۲۵ نوامبر ۱۹۱۰
معاون رئیس‌جمهور: Vacant
پس از: Benigno Ferreira
پیش از: Manuel Gondra
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: ۱۶ ژوئن ۱۸۶۱
درگذشته: ۱۸ اکتبر ۱۹۳۴ (۷۳ سال) ایالات متحده آمریکا
ملیت: پاراگوئه
حزب سیاسی: Liberal
امیلیانو گونزالس ناورو (انگلیسی: Emiliano González Navero؛ زاده ۱۶ ژوئن ۱۸۶۱ – درگذشته ۱۸ اکتبر ۱۹۳۴) وکیل، و سیاستمدار اهل پاراگوئه بود. وی سه بار در سال‌های ۱۹۰۸–۱۹۱۰، ۱۹۱۲ و از ۱۹۳۱–۱۹۳۲ رئیس‌جمهور این کشور بود.
امیلیانو گونزالس ناورو در ۱۸ اکتبر ۱۹۳۴، در سن ۷۳ سالگی در ایالات متحده آمریکا درگذشت.
صالح سخندان

| صالح سخندان | صالح سخندان |
| --- | --- |
زادهٔ: ۵ آبان ۱۳۶۹ ‏(۳۴ سال) تهران، ایران
ملیت: ایرانی
دیگر نام‌ها: آقای خطای دید، سالسو
تحصیلات: دانشجوی انصرافی مهندسی برق
محل تحصیل: دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی
پیشه: خطای دید
سال‌های فعالیت: از ۱۳۸۹ تا کنون
شناخته‌شده برای: خطای دید
آثار برجسته: رؤیا پارک خانهٔ وارونه
سبک: واریخت‌سازی
جنبش: هنر دیدمانی
وبگاه: وبگاه رسمی
صالح سخندان (زاده ۵ آبان ۱۳۶۹ در تهران) طراح آثار حوزه هنری دیدمانی و خطای دید سه‌بعدی و بنیان‌گذار ویداوین و استودیو صالسو است که به خاطر آثارش به نام آقای خطای دید نیز شناخته می‌شود. سخندان دانشجوی مهندسی برق بود که به خاطر علاقه‌اش به حوزه هنری خطای دید از دانشگاه انصراف داد. او پیش از آشنایی با خطای دید تجربهٔ کار در زمینه گرافیک را داشت. سخندان در سبک هنری خود آثار شخصی و تجاری زیادی برجای گذاشته‌است و با شرکت در مسابقه تلویزیونی عصر جدید هنر خود را در تلویزیون صدا و سیما نیز به نمایش گذاشت.
زندگی‌نامه

صالح سخندان ۵ آبان ۱۳۶۹ در تهران متولد شد. به خاطر علاقهٔ خود به مهندسی، هنر و ریاضیات و تجربهٔ کار در زمینه گرافیک به کاربرد این سه رشته در آثارش تمایل داشت. در سال ۱۳۸۹ در حالی که ۲ سال از دوران تحصیلاتش در رشتهٔ مهندسی برق دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی می‌گذشت با حوزه هنری خطای دید آشنا شد و اولین پروژه خود را در زمینه واریخت‌سازی تابلوها گرفت و پس از یک سال در سال ۱۳۹۰ این پروژه را به اتمام رساند.
علاقه‌مندی سخندان به حوزه هنری واریخت و تجربه انجام پروژه‌های گرافیکی برای سازمان‌ها و شرکت‌ها مقدمه‌ای بود تا از دانشگاه انصراف دهد و از سال ۱۳۹۰ به‌طور تخصصی به مطالعه و طراحی در زمینه خطای دید بپردازد. اولین نمود فعالیت صالح سخندان در حوزه خطای دید، نقاشی سه بعدی بود اما اولین تجربه او نبود. او همچنین پیشگام نقاشی سه بعدی دیجیتال در دنیا است.
سخندان در سال‌های فعالیت خود صدها اثر شخصی و پروژه تجاری انجام داده‌است که به صورت کلی می‌توان به ساخت پارک‌ها، موزه‌های بزرگ، طراحی گرافیکی و مجسمه‌سازی بر اساس خطای دید و چیدمان‌های خاص و نقاشی‌های سه بعدی اشاره کرد. رؤیا پارک (واقع در دارآباد)، خانهٔ وارونه (واقع در پارک جنگلی چیتگر) و ایلوژنا (واقع در ایران مال) از نمونه آثار او در شهر تهران است.
از سال ۱۳۹۳ به تولید پرداخت و اولین محصول خود را در قالب برچسب ارائه نمود که با برچسب‌های متداولی که در حوزه دکوراسیون استفاده می‌شد، متفاوت بود.
در اسفند ۱۳۹۴ صالح سخندان گروهی هنری به نام «آقای خطای دید» از هنرمندان فعال در حوزه هنری خطای دید با تجربه مطالعاتی و طراحی از سال ۱۳۹۰ تشکیل داد که آثار متعددی از این گروه در فضای مجازی منتشر شده‌است.
سبک نقاشی

آثار هنری خطای دید، آثاری هستند که در نگاه اول آن چیزی که به نظر می‌رسند، نیستند و حتی بی‌نظم و درهم‌وبرهم به نظر می‌آیند اما در زاویه‌ای خاص معنادار می‌شوند. به گفتهٔ سخندان تحصیلات دانشگاهی و حتی کتاب جامعی که به این موضوع پرداخته باشد، وجود ندارد و یک موضوع بین رشته‌ای، ترکیبی از پزشکی، هنر، مهندسی است که برای فعالیت در این زمینه نیاز داریم با نحوه کارکرد مغز و سیستم بینایی و مباحث هندسه، نور و فیزیک آشنا باشیم.
صالح سخندان درکشیدن آثارش از روش بداهه و ایده بدون طرح اولیه استفاده می‌کند. در ابتدا آثاری که با خطای دید خلق می‌کرد به دلیل تازگی این موضوع جدی گرفته نمی‌شد اما به مرور با انتشار عکس آثارش در اینترنت و شبکه‌های اجتماعی بیشتر از قبل مورد توجه قرار گرفت و حوزه هنری خطای دید و کاربرد آن در صنایع و به خصوص در تبلیغات و سرگرمی بیش از پیش شناخته شد.
به گفته سخندان در اصل نقاشی‌های سه بعدی با استفاده از پاستل‌های گچی در خیابان کشیده می‌شدند و به هنر خیابانی معروف بودند. هدف این گونه آثار رساندن محتوا و اصل نیت هنرمند است و خود نقاشی حائز اهمیت نیست بلکه خروجی آن، مثل عکس‌هایی که از آن گرفته می‌شود اهمیت دارد. به همین دلیل الزامی بر ماندگاری آن‌ها وجود ندارد اما می‌توان با استفاده از متریال و رنگ‌های خاص ماندگاری این آثار را افزایش داد.
آثار

در سال ۱۳۸۹ سخندان کار خود را با طراحی دگرگون چند سطحی تابلوهای پارکینگ مجتمع تجاری تیراژه ۲ آغاز کرد. این تابلوها به منظور راهنمایی راننده‌ها به سمت در خروجی و طبقات مختلف پارکینگ استفاده شده‌است.
در سال ۱۳۹۱ اولین نقاشی سه بعدی خود را در پارک چیتگر تهران با استفاده از زغال و گچ رنگی در متراژ ۱۷ متر مربع کشید. این اثر بعد از یک روز با بارش باران به علت استفاده از گچ رنگی درکشیدن اثر از روی زمین پاک شد.
در سال ۱۳۹۲ به سفارش شهرداری تهران در بوستان هنرمندان نقاشی سه‌بعدی برج میلاد را با استفاده از رنگ اکرولیک بر روی زمین کشید.
در سال ۱۳۹۴ به سفارش تداکس تهران لوگوی کنفرانس پارادایم نو را طراحی نمود
در سال ۱۳۹۷ اولین موزه خطای دید ایران به نام رؤیا پارک در مجموعه موزه‌های دارآباد با طراحی و نظارت صالح سخندان ساخته شد و در فروردین ۱۳۹۸ افتتاح شد. تمام این مجموعه به صورت صددرصدی توسط متخصصان و طراحان تیم مهندسی-هنری آقای خطای دید بدون بهره‌گیری از مهندسان و طراحان خارجی ساخته شد. وجود المان‌های ایرانی در بخش‌های مختلف این مجموعه مانند قالیچه پرنده، آرش کمانگیر، سیمرغ، یوزپلنگ ایرانی حس بومی بودن این اثر را برای بازدیدکننده‌ها تداعی می‌کند.
در آبان ۱۳۹۸ سخندان پروژه خانه وارونه را در دریاچه چیتگر با سوژه اتاق‌های وارونه آغاز کرد. موزه‌های زیادی در دنیا با این سوژه که به نام Upside Down شناخته شده‌است، وجود دارد. پیش از این پروژه نیز سه جاذبه اتاق وارونه در موزه رؤیا پارک اجرا شده بود اما خانه وارونه تهران اولین مجموعه اختصاصی با محوریت اتاق‌های وارونه در ایران است که در بهمن ۱۳۹۸ افتتاح شد.
در آذر ۱۳۹۸ به درخواست معاونت فرهنگی هنری مترو تهران صالح سخندان در ایستگاه متروی دکتر شریعتی تهران چیدمان خطای دید از پرتره علی شریعتی را خلق کرد. در این چیدمان از کتاب‌های شریعتی استفاده شده که با تماشای نقاشی روی سطوح مختلف آن‌ها از زاویهٔ‌ای خاص، تصویر پرتره علی شریعتی دیده می‌شود.
حضور در مسابقه تلویزیونی عصر جدید

صالح سخندان در فصل دوم مسابقه تلویزیونی عصر جدید در زمینه هنری برای نمایش استعداد خود در زمینه خطای دید شرکت نمود. با پذیرش در مرحله راستی‌آزمایی این فصل از مسابقه برای اجرا در مرحله اول انتخاب شد. سخندان با اولین اجرای خود در قسمت نهم مرحله اول این مسابقه از داوران سید بشیر حسینی، رؤیا نونهالی و امین حیایی زنگ سفید (رای بله داوران) و از آریا عظیمی‌نژاد زنگ قرمز (رای نه داوران) دریافت نمود. اجرای سخندان تلفیقی از هنر نقاشی و مهندسی بود که در پایان با ترکیب هدفمندی از بی‌نظمی‌ها نتیجه غافلگیرکننده‌ای برای داوران به وجود آورد. در بخش فینال این قسمت از میان شرکت‌کنندگان به عنوان یکی از دو نفر منتخب داوران به مرحله دوم راه یافت.
سخندان برای دومین اجرای خود در قسمت نهم مرحله دوم این مسابقه نیز موفق شد از همهٔ داوران زنگ سفید (رای بله داوران) دریافت نماید.
از آثار واریخت‌سازی صالح سخندان در موزه رؤیا پارک تهران
اولین نقاشی سه بعدی عمومی صالح سخندان با گچ رنگی در پارک چیتگر تهران (سال ۱۳۹۱)
آینه بی‌نهایت مثلثی از آثار صالح سخندان در موزه رؤیا پارک تهران
چیدمان خطای دید از پرتره علی شریعتی در ایستگاه متروی دکتر شریعتی تهران
امین ترکاشوند

| اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی |
| --- | --- | --- | --- |
نام کامل:  امین ترکاشوند
زادروز:  ۳۰ فروردین ۱۳۶۲
زادگاه:  ایران
قد:  ۱۷۶
پست:  مهاجم
اطلاعات باشگاهی: اطلاعات باشگاهی
باشگاه کنونی:  گهر دورود
شمارهٔ پیراهن:  ۱۷
باشگاه‌های حرفه‌ای*: باشگاه‌های حرفه‌ای*
| سال‌ها |  باشگاه‌ها |  بازی† |  (گل)† |
| ۲۰۰۵-۲۰۰۹ |  راه‌آهن |  ۹۱ |  (۶) |
| ۲۰۰۹–۲۰۱۱ |  داماش گیلان |  ۳۸ |  (۹) |
| ۲۰۱۱–۲۰۱۲ |  پارسه تهران |  ۲۴ |  (۴) |
| ۲۰۱۲– |  گهر دورود |  ۲۶ |  (۳) |
 تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است. :  تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است. 
امین ترکاشوند (۳۰ فروردین ۱۳۶۲) بازیکن فوتبال اهل ایران است.
وی سابقه عضویت در تیم‌های راه‌آهن، داماش گیلان، پارسه تهران و گهر دورود را دارد.
راب ماس

راب ماس (به انگلیسی: Robb Moss) مستندساز مستقل و رئیس دپارتمان مطالعات بصری و محیطی دانشگاه هاروارد است.
از آثار قابل توجه ماس می توان به فیلم هایی چون مهار ، دو بار در همان رود ، مخفی کاری و توریست اشاره کرد . فیلم های او اغلب درباره گذر زمان و تأثیر آن بر شخصیت ها، داستان ها و خاطرات است. فیلم های او در جشنواره های مختلف به نمایش درآمده است.
جدیدترین پروژه راب ماس، مهار، در مورد دفع زباله های هسته ای در حال حاضر و تا ده هزار سال آینده است. این فیلم که با همکاری پیتر گالیسون کارگردانی شد، در سال 2015 در جشنواره فول فریم به نمایش درآمد.
راب ماس در 25 سال گذشته در دانشگاه هاروارد به تدریس فیلمسازی پرداخته است.
امیلدان

| امیلدان | امیلدان |
| --- | --- |
روستا: روستا
کشور: ایران
استان: گیلان
شهرستان: رشت
بخش: بخش لشت نشا
دهستان: علی‌آباد زیباکنار
جمعیت: ۱۷۹ نفر (سرشماری ۹۵)
امیلدان، روستایی است از توابع بخش لشت نشا شهرستان رشت در استان گیلان ایران.
جمعیت

این روستا در دهستان علی‌آباد زیباکنار قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۹۷ نفر (۶۴خانوار) بوده‌است.
امامقلی‌خان حاجی ایلخانی

| امام‌قلی‌خان حاجی ایلخانی | امام‌قلی‌خان حاجی ایلخانی |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۲۰۳ تهران
درگذشت: ۱۲۷۸ اردل
پیشه: ایلخانی
آثار برجسته: ایل بیگی
عنوان: حاجی ایلخانی
امامقلی‌خان حاجی ایلخانی (زاده ۱۲۰۳ تهران - درگذشته ۱۲۷۸ اردل) از رجال دوره قاجار و از رؤسای ایل بختیاری بود، که مقارن با سلطنت ناصرالدین‌شاه، سال‌ها به عنوان ایل بیگی و ایلخانی بختیاری فعالیت می‌کرد. وی برادر حسینقلی‌خان ایلخانی بود. فرزندان امام‌قلی‌خان به حاجی‌ایلخانی مشهور بودند و شناخته‌شده‌ترین آن‌ها لطفعلی‌خان امیر مفخم (نماینده مجلس و وزیر جنگ)، غلامحسین‌خان سالار محتشم (۲ دوره وزیر جنگ)، سلطان محمدخان سردار اشجع، نصیر خان سردار جنگ (نماینده مجلس چهارم) و محمدرضاخان سردارِ فاتح (پدر شاپور بختیار) هستند.
زندگی‌نامه

امامقلی‌خان حاجی ایلخانی در سال ۱۲۴۰ هجری قمری، مقارن با ۱۲۰۳ در تهران زاده شد. پدرش جعفرقلی‌خان دورکی؛ از خوانین ایل بختیاری دورکی و مادرش بی‌بی شاه‌پسند نام داشت. وی دومین فرزند جعفرقلی‌خان، پس از حسینقلی‌خان ایلخانی بود. امامقلی‌خان ۲ برادر ناتنی بنام‌های رضاقلی‌خان ایل بیگی (پدر ضرغام‌السلطنه) و مصطفی‌قلی‌خان داشت. امامقلی‌خان دوران کودکی را سپری می‌کرد که پدرش در جنگ با جعفرقلی‌خان بختیاروند کشته شد و آن‌ها تحت سرپرستی عموی خود؛ کلبعلی‌خان دورکی بزرگ شدند. در این دوره کلبعلی‌خان دورکی و جعفرقلی‌خان بختیاروند، جهت رسیدن به قدرت با یکدیگر به جنگ پرداختند.
ایل بیگی

پس از آنکه پسران جعفرقلی‌خان به سن جوانی رسیدند، علیه عموی خود شوریدند و چند جنگ میان آن‌ها درگرفت ولی برای هیچ‌یک از ۲ طرف پیروزی حاصل نشد، تا آنکه کلبعلی خان به‌طور طبیعی درگذشت و در پی آن، حسینقلی‌خان ایلخانی با کمک ۳ برادرش، حمایت والی اصفهان و تأیید قانونی حکومت مرکزی تهران، به قدرت رسید. او بعد از استحکام موقعیت خود در بختیاری به لقب ایلخانی رسید و از سوی وی امام‌قلی‌خان به ایل بیگی منصوب گردید. وی در حدود ۳۰ سال در این جایگاه فعالیت کرد.
قتل حسینقلی‌خان

حکومت طولانی و بدون صدمه حسینقلی‌خان باعث زیاد شدن ثروت و قدرت وی در میان بختیاری‌ها و نیز در دربار قاجار شد، در نتیجه حسینقلی خان ایلخانی در پی توطئه‌ای توسط مسعود میرزا ظل‌السلطان؛ حاکم اصفهان و فرزند ناصرالدین‌شاه، در شهر اصفهان به قتل رسید. پس از این واقعه، برای مدتی منطقه بختیاری دستخوش ناامنی شد. از آن زمان، فامیل ایلخانی به ۳ بخش تقسیم شد: خاندان ایلخانی که پسران خودِ حسینقلی خان ایلخانی بودند؛ خاندان حاجی ایلخانی که اعقاب امامقلی‌خان را شامل می‌شدند و خاندان ایل بیگی که فرزندان رضاقلی‌خان ایل بیگی بودند. بعد از مرگ حسینقلی‌خان، ۲ پسرش؛ اسفندیار خان و علیقلی‌خان به فرمان ظل‌السلطان زندانی شدند و امامقلی‌خان در سال ۱۲۹۹ قمری به عنوان؛ ایلخانی و رضاقلی‌خان؛ ایل بیگی منصوب شدند.
دوره اول ایلخانی

پس از قتل حسینقلی خان ایلخانی، در اصفهان به دست ظل السلطان، اختلاف و دو دستگی در میان خانواده‌های خویشاوند، یعنی؛ ایلخانی و حاجی‌ایلخانی و ایل‌بیگی، شدت گرفت. در چنین موقعیتی، امامقلی‌خان به کمک خانواده ایل بیگی، ایلخانی بختیاری شد. وی در فاصله سالهای ۱۲۹۹ تا ۱۳۰۵ در این مقام باقی‌ماند، در این سال از این مقام برکنار شد و رضاقلی خان ایل بیگی؛ برادر کوچکتر وی، به مقام ایلخانی رسید.
جنگ چغاخور

در سال ۱۳۰۵ ه‍.ق پس از عزل ظل‌السلطان از حکومت اصفهان و آزادی اسفندیارخان از زندان، امام‌قلی‌خان از مقام خود معزول شد و برادرش رضاقلی خان ایل بیگی، جایگزین وی شد و اسفندیار خان نیز به عنوان ایل بیگی منصوب گردید. در این زمان امامقلی‌خان از فرمان عزل خود سرپیچی کرد و امین‌السلطان به رضاقلی‌خان و اسفندیارخان دستور داد تا ۴۰۰ سوار بختیاری آماده کنند، تا با ۳۰۰ سوار دولتی و ۲ عرّاده توپ کوهستانی به جنگ با امامقلی‌خان بروند. امامقلی‌خان نیز با استعداد ۶۰۰ سوار بختیاری به جنگ با آنها رفت، ولی در حین نبرد، نیروهای او دچار تفرقه شدند و این امر باعث شد که او شکست خورده و به دژ ملکان پناهنده شود. این نبرد؛ جنگ چغارخور نام گرفت. پس از مدتی، امامقلی‌خان با امین‌السلطان به توافق رسید و در پی آن، او به خوزستان فرستاده شد تا به عنوان دستیار در خدمت حاکم خوزستان باشد.
دوره دوم ایلخانی

امام‌قلی‌خان، در سال ۱۳۰۷ و با قدرت گرفتن دوباره ظل السلطان، بار دیگر به ریاست ایل بختیاری رسید و تا سال ۱۳۰۹ حکومت منطقه بختیاری را برعهده داشت.
دوره سوم ایلخانی

اندکی بعد امام‌قلی‌خان برای سومین بار، ایلخانی بختیاری شد و اسفندیارخان به سمت ایل بیگی و رضاقلی‌خان به عنوان حاکم چهارمحال منصوب شدند، اما مدتی بعد توسط شهاب‌الملک؛ حاکم خوزستان از سمت خود معزول شد و برادرزاده‌اش اسفندیارخان به جای او نشست.
دوره چهارم ایلخانی

پس از مدتی بار دیگر حکومت اصفهان از سوی ناصرالدین‌شاه، به ظل‌السلطان داده شد و اسفندیارخان که با او دشمنی دیرینه داشت، از ایلخانی بختیاری استعفاء کرد و امامقلی‌خان برای چهارمین بار به ایلخانی رسید. وی تا سال ۱۳۱۷ که درگذشت، در این سمت باقی ماند.
درگذشت

وی مردی مهربان و خوش‌اخلاق بود و در دوره ریاستش بر ایل بختیاری، خدمات زیادی برای ایل بختیاری انجام داد. امامقلی خان، در سال ۱۳۱۷ هجری قمری، درگذشت و پیکر وی در منطقه اردل، بختیاری و در جوار امام‌زاده حمزه، به خاک سپرده شد.
فرزندان

اولین همسر امام‌قلی‌خان، دختر ابوالفتح‌خان کیانرسی؛ از خوانین چهارلنگ بختیاری بود، که پسر ارشد او؛ محمدحسین خان سپهدار از وی زاده شد. این ازدواج در دوره، برای رفع اختلافات میان دو شاخه هفت‌لنگ و چهارلنگ از ایل بختیاری انجام گرفته بود. همسر دوم امام‌قلی‌خان؛ بی‌بی زینب نام داشت، که از وی نیز صاحب ۳ پسر بنام‌های؛ غلامحسین خان سردار محتشم، سلطان محمدخان سردار اشجع و علی‌اکبر خان سالار اشرف شد. امام‌قلی‌خان همچنین ۳ همسر دیگر از طوایف دیگر بختیاری اختیار کرد. او در مجموع ۹ پسر و ۸ دختر داشت. مشهورترین فرزندان وی عبارتند از:
محمدحسین‌خان سپهدار
لطفعلی‌خان امیر مفخم
غلامحسین‌خان سالار محتشم
علی‌اکبر خان سالار اشرف
سلطان‌محمدخان سردار اشجع
نصیرخان سردار جنگ
محمدرضاخان سردارِ فاتح
محمودخان هژبرالسلطنه
امان‌الله جهانبانی

| تیمسار امان‌الله جهانبانی | تیمسار امان‌الله جهانبانی |
| --- | --- |
وزیر جنگ ایران: وزیر جنگ ایران
دوره مسئولیت ۱۸ اسفند ۱۳۲۰ – ۸ امرداد ۱۳۲۱: دوره مسئولیت ۱۸ اسفند ۱۳۲۰ – ۸ امرداد ۱۳۲۱
پادشاه: محمدرضا پهلوی
نخست‌وزیر: علی سهیلی
پس از: احمد نخجوان
رئیس اداره کل صناعت : رئیس اداره کل صناعت 
دوره مسئولیت ۳۰ آذر ۱۳۱۴ – ۱۳۱۷: دوره مسئولیت ۳۰ آذر ۱۳۱۴ – ۱۳۱۷
نخست‌وزیر: محمود جم
پس از: علی‌اصغر حکمت
پیش از: [[]]
وزیر راه: وزیر راه
دوره مسئولیت ۱۳ آذر ۱۳۲۰ – ۱۸ اسفند ۱۳۲۰: دوره مسئولیت ۱۳ آذر ۱۳۲۰ – ۱۸ اسفند ۱۳۲۰
نخست‌وزیر: محمدعلی فروغی
پس از: محمد سجادی
پیش از: یدالله عضدی
مجلس شورای ملی: مجلس شورای ملی
حوزه انتخاباتی: آذربایجان شرقی  (دوره‌های چهارم تا ششم)  آذربایجان غربی  (دوره‌های دوم و سوم)  استان فارس  (دوره اول)
سناتور: سناتور
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: امان‌الله میرزا جهانبانی ۱۲۷۴ اراک
درگذشته: ۱۰ اردیبهشت ۱۳۵۳ (۷۹ سال) تهران
آرامگاه: امامزاده ابوطالب، آدران، رباط‌کریم
ملیت:  ایران
همسر(ان): قمر طلعت   اختر السلطنه هلن
فرزندان: ۱۲ فرزند (شامل حسین، نادر، خسرو و مهرمنیر)
والدین: امان‌الله میرزا جهانبانی شمس‌السلطنه
تخصص: نظامی و دولتمرد
خدمات نظامی: خدمات نظامی
وفاداری: نیروهای مسلح شاهنشاهی ایران
خدمت/شاخه: ارتش شاهنشاهی ایران
درجه: سپهبد
یگان: نیروی زمینی شاهنشاهی ایران
سپهبد امان‌الله جهانبانی (زاده ۱۲۷۴ – درگذشته ۱۰ اردیبهشت ۱۳۵۳) شاهزاده قاجار، از فرماندهان ارتش شاهنشاهی ایران، دولتمرد و سناتور دوره پهلوی بود.
پیشینه خانوادگی

خاندان جهانبانی نوادگان سیف‌الله میرزا پسر فتحعلی شاه از همسر گرجی او گلبدن خانم خازن‌الدوله اند که در دوره رضا شاه، نام خانوادگی جهانبانی برگزیدند. اما در سال ۱۳۱۷ که این خاندان مغضوب رضا شاه و اعضایش از ارتش اخراج شدند، عده‌ای از آنان نام خانوادگی خود را به کی‌کاووسی، فتحعلی پور، جهانبینی و شه‌بنده تغییر دادند.
پدر سپهبد جهانبانی امان‌الله میرزا ضیاءالدوله فرزند جهانگیر میرزا و نوه سیف‌الله میرزا چهل و دومین فرزند پسری فتحعلی شاه قاجار از سرکردگان قزاقخانه با درجه امیرتومانی بود که وقتی لیاخوف رئیس قزاقخانه شد، به همراه چند تن دیگر از سرکردگان از قزاقخانه کناره‌گیری کرد و به مشروطه‌خواهان پیوست و از نمایندگان تهران در مجلس شورای ملی اول شد. سپس به معاونت وزارت جنگ رسید. در دوره استبداد صغیر در تهران مخفی بود تا فتح تهران پیش‌آمد و دوباره بر سر کار برگشت و فرمانده قشون آذربایجان شد. او به سبب همکاری با مشروطه‌خواهان تبریز و از جمله ثقه‌الاسلام تبریزی تحت تعقیب روس‌ها قرار گرفت و به کنسول‌گری انگلیس در تبریز پناه برد و همان‌جا با تپانچه‌ای که در اختیار داشت، به زندگی خود خاتمه داد (۱۲۹۰ خورشیدی).
کودکی و تحصیلات

سپهبد جهانبانی هنگام تولد نصرت‌الله میرزا نام داشت اما پس از خودکشی پدرش، نام او را بر وی گذاشتند. ناصرالدین شاه قاجار شوهر عمه پدرش بود و شوهر عمه خود او اسدالله میرزا شهاب‌الدوله که از شاهزادگان مشروطه‌خواه بود در دوران احمد شاه، وزیر پست و تلگراف و رئیس تشریفات دربار بود. بعدها در دوران محمدرضا شاه پهلوی سناتور شد.
امان‌الله میرزا را از ده سالگی برای تحصیل به مدارس نظام روسیه فرستادند. پس از بازگشت با درجه یاوری (سرگردی) در قزاقخانه مشغول خدمت شد. چندی ریاست قسمت توپخانه آتریاد کرمانشاه را برعهده داشت. در همان آتریاد  رضاخان فرمانده قسمت پیاده بود. امان‌الله میرزا مقارن کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ درجه سرهنگی داشت.
قشون متحدالشکل

پس از تشکیل قشون متحدالشکل، سرتیپ امان‌الله میرزا به ریاست ارکان حرب (ستاد) قشون برگزیده شد. وی فرمانده قوای اعزامی به آذربایجان جهت دفع خطر اسماعیل آقا سیمیتقو بود که با کسب پیروزی در نبرد شکریازی قلعه چهریق را به تصرف قوای دولتی درآورد و نشان ذوالفقار گرفت و به درجه‌ی سپهبدی ارتقاء یافت .
در خرداد ۱۳۰۲ سرهنگ امان‌الله میرزا سرپرست پنجاه دانشجویی شد که برای تحصیل نظام به اروپا اعزام شدند و دوره ستاد را آنجا طی کرد. پس از بازگشت در اوایل سال ۱۳۰۵ همراه رضاشاه به خراسان سفر کرد و پس از خلع درجه و برکناری جان محمدخان فرمانده لشکر شرق شد. در ۱۳۰۶ با حفظ سمت به بلوچستان رفت و در چند زدوخورد به آن منطقه امنیت بخشید و درجه امیرلشکری گرفت. چندی هم ریاست بازرسی ارتش را سرپرستی می‌کرد. در سال ۱۳۱۴ رئیس دانشگاه جنگ شد و در پنجم اسفند همان سال به ریاست اداره کل صنعت رسید.
مغضوبیت

در نیمه‌های سال ۱۳۱۶ خاندان جهانبانی به دلایل نامعلومی مورد غضب رضا شاه قرار گرفتند ، سر لشکر جهانبانی از ریاست اداره کل صناعت برکنار شد و چندی در زندان دژبان و بعد در زندان قصر محبوس بود. سرانجام پس از یک سال با خلع درجه و اخراج از ارتش از زندان آزاد شد ولی زیر نظر پلیس بود.
بازگشت به صحنه

پس از استعفای رضاشاه از جهانبانی اعاده حیثیت شد و با همان درجه به خدمت بازگشت و پنج روز پس از استعفای رضا شاه در کابینه فروغی وزیر شد. ابتدا وزیر کشور بود. در ترمیم کابینه فروغی در سیزدهم آذر ۱۳۲۰ به عنوان وزیر راه و در کابینه سهیلی در هجدهم اسفند به عنوان وزیر جنگ به مجلس معرفی شد تا اینکه با استعفای دولت سهیلی در هشتم مرداد ۱۳۲۱ او نیز کنار رفت.
سمت بعدی سرلشکر جهانبانی ریاست شهربانی کل کشور بود تا بهار ۱۳۲۳ که از این سمت استعفا کرد. جهانبانی پس از گشایش مجلس سنای ایران در سال ۱۳۲۸، تا آخر عمر شش دوره متوالی سناتور بود. در دوره دوم مجلس سنا در سال ۱۳۳۴ به درخواست وزارت امور خارجه عضو کمیسیون مختلط ایران و شوروی برای تعیین و تحدید حدود مرزی شد.
فرزندان

جهانبانی دو بار ازدواج کرد، حاصل این ازدواج‌ها نه فرزند بود. از جمله: نادر جهانبانی (خلبان ارتش شاهنشاهی) مهرمنیر جهانبانی و خسرو جهانبانی که با شهناز پهلوی ازدواج کرد. یکی از دختران امان‌الله جهانبانی با محمود امان‌پور ازدواج کرد. امان‌پور پدربزرگ کریستین امان‌پور خبرنگار سی ان ان است.
آثار > تألیف

عملیات قشون در بلوچستان، ت‍ه‍ران: چاپخانه مجلس، ۱۳۰۷.
مرزهای ایران و شوروی، ت‍ه‍ران: چاپخانه مجلس، ۱۳۳۶.
سرگذشت بلوچستان و مرزهای آن، تهران: [بینا]، ۱۳۳۸.
خاطراتی از دوران درخشان رضاشاه کبیر: نبرد شکریازی و ساری‌داش، تهران: بانک ملی ایران (چاپخانه)، ۱۳۴۶. (تجدید چاپ با عنوان خاطرات سپهبد امان‌الله جهانبانی: لشکرکشی ارتش ایران به (چهریق) مشهور به نبرد «شکریازی» و «ساری داش»، به کوشش احمد محمدی، تهران: احمد محمدی، ۱۳۹۲.)
س‍رب‍از ای‍ران‍ی و م‍ف‍ه‍وم آب و خ‍اک: زن‍دگ‍ی‌ن‍ام‍هٔ خ‍ودن‍وش‍ت س‍پ‍ه‍ب‍د ام‍ان‌الله ج‍ه‍ان‍ب‍ان‍ی، به کوشش پرویز جهانبانی، وی‍راس‍ت‍هٔ م‍ح‍م‍د ب‍ق‍ای‍ی (م‍اک‍ان)، ت‍ه‍ران: ف‍ردوس، ۱۳۸۰.
آثار > ترجمه

جنگ روسیه و فتح ترکمان: جنگ در ترکستان (جنگ ترکمان)، (ترجمه از زبان روسی) قم: مجمع ذخائر اسلامی، ۱۳۹۶.