stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ه
کاربردها

این حرف گاهی جزء اصلی کلمه است و صدای «ِ» /e/ می‌دهد:
| 0 | 1 |
| --- | --- |
واژگان فارسی: خانه، چشمه، تنگه (مثلاً تنگهٔ هرمز)، اضافه، پایه (ی صندلی، ی ابتدایی)، پنجه
واژگان ورودی از زبان‌های دیگر: تسوکه، زمبه (نام‌های ژاپنی)
و گاهی با توجه به دستور زبان به کلمه اضافه می‌شود:
| 0 | 1 |
| --- | --- |
اسم مفعول: آمده، رفته، خورده
اسم فاعل: آینده، زده
ماضی بعید: رفته‌بود دویده‌بود
ماضی نقلی: رفته‌ام دویده‌اید
ساخت اسم: ترقه، آتش‌زنه،
ساخت صفت: «استادانه پرتاب کن»، «یک مغازهٔ دودهنه خرید»،
ساخت قید: مردانه مُرد
در محاوره به جای «است» به‌کار می‌رود:
| 0 | 1 |
| --- | --- |
«بی‌مایه خمیره»: بدون مایه خمیر است
«رنگت چرا زرده؟»: رنگ‌ات چرا زرد است؟
برای معرفه کردن اسم‌ها در محاوره نیز به‌کار می‌رود:
حرف ه در این موارد به کار نمی‌رود:
کاربردها > در اسم‌ها

ه در آخر اسامی، آن‌ها را به مؤنث تبدیل می‌کند. مانند: راهب (مرد دینی) به راهبه (زن دینی)، مهدی به مهدیه، سعید به سعیده و…
های غیرملفوظ

های بیان حرکت، های غیرملفوظ، های مختفی یا های ناملفوظ در زبان فارسی هایی‌ست در پایان واژه و نشانگر فتحه یا کسرهٔ حرف پیش از خود است. این «ه» تلفظ نمی‌شود. مانند: خانِه یا خانَه و کاشانِه یا کاشانَه. در فارسی تاجیکی پایان این‌گونه واژگان مصوّت a [æ] است.
قافیه در شعر فارسی شناسای آن است، که فتحه واپسین حرکت واژه‌های پایان‌یافته با «های» مختفی بوده است.
ناصر خسرو:
ایا غرّه گشته به مکر زمانَه
ز مکرش به دل گشتی آگاه یا نَه
عطّار:
دلی کز عشق تو دیوانَه گردد
وجودش با عدم هم‌خانَه گردد …
درین دریا دل پردرد عطّار
ندانم مرد گردد یا نَه‌گردد
مولوی:
ای دل به کجایی تو آگاه هیی یا نَه
از سر تو برون کن هی سودای گدایانَه
در بزم چنان شاهی در نور چنان ماهی
خط در دو جهان درکش چه جای یکی خانَه
شمس قیس رازی ازهای وصلی در برابرهای اصلی نام برده است. وی دربارهٔ «های وصلی» یا زاید و واژگانی پایان‌یافته با این‌گونه «ها» (ـه/ه) نگاشته است:
«بناءِ این کلمات بر فتح است و این «هاآت» در کلّ احوال از لفظ ساقط‌اند و جز دلالت حرکت ماقبل در معنی کلمه هیچ مدخل ندارند»
برهان، محمدحسین بن خلف تبریزی از چهار گونه «ه» نام برده است. وی چهارمین گونه را، «های بیانِ فتحه» نامیده و چنین نگاشته است:
«غیر از دلالت بر فتحهٔ ماقبل هیچ مدخل دیگر ندارد، همچو: «خانه» و «کاشانه» و «بنده»؛ و این در جمع البتّه ساقط می‌شود، همچو: «خانها» و «جامها» و «بندها» و در اضافت به همزهٔ ملیّنه تبدیل می‌یابد، همچو: «خانهٔ من» و «جامهٔ من» و «بندهٔ خدا». و در تصغیر به کاف عجمی [گ] تبدیل می‌یابد، همچو: «خانگک» و «جامگک»»
های غیرملفوظ > تعریب

در تعریب «ج»، «ق» و «ح» بدل‌های «های مختفی» هستند. پسوند جمع «جات» در زبان فارسی اقتباس از جمع عربی کلمهٔ مختوم به «ج» بدل از «های مختفی» با «ات» است.
های غیرملفوظ > تفریس

در فارسی‌سازی برخی واژه‌های عربی مختوم به «ة» این «تای پایانی» به «های غیرملفوظ »تبدیل می‌شود. از این دست:
تفریسِ خدعة، خدشة، کلمة و خطبة به خدعه، خدشه، کلمه و خطبه به انجامِ‌های مختفی
بالاباک

Municipality در MIMAROPA
| بالاباک | بالاباک |
| --- | --- |
Municipality: Municipality
Map of Palawan with Balabac highlighted: Map of Palawan with Balabac highlighted
بالاباکLocation within the Philippines: بالاباکLocation within the Philippines
مختصات: ۰۷°۵۹′ شمالی ۱۱۷°۰۳′ شرقی﻿ / ﻿۷٫۹۸۳°شمالی ۱۱۷٫۰۵۰°شرقی﻿ / 7.983; 117.050: مختصات: ۰۷°۵۹′ شمالی ۱۱۷°۰۳′ شرقی﻿ / ﻿۷٫۹۸۳°شمالی ۱۱۷٫۰۵۰°شرقی﻿ / 7.983; 117.050
Region: MIMAROPA (Region IV-B)
استان‌های فیلیپین: پالاوان
Congr. district: 2nd district
تاسیس‌شده: 1957
Barangay: 20
حکومت: حکومت
 • شهردار: Shuaib J. Astami
مساحت: مساحت
 • کل: ۵۸۱٫۶۰ کیلومتر مربع (۲۲۴٫۵۶ مایل مربع)
بیشترین ارتفاع: ۵۶۹ متر (۱۸۶۷ فوت)
جمعیت (2010): جمعیت (2010)
 • کل: ۳۵٬۷۵۸
 • تراکم: ۶۱/کیلومتر مربع (۱۶۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۸ (PST)
Zip Code: 5307
Dialing code: 48
بالاباک (به لاتین: Balabac, Palawan) یک شهر در فیلیپین است که در پالاوان واقع شده‌است.
خصوصیات

بالاباک ۵۸۱٫۶۰ کیلومترمربع مساحت و ۳۵٬۷۵۸ نفر جمعیت دارد.
تیزی راشد

مکان در 23x15px|border |alt=|link= الجزایر
| تیزی راشد | تیزی راشد |
| --- | --- |
شهرداری: شهرداری
استان: استان تیزی وزو
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (زمان)
تیزی راشد (به عربی: تیزی راشد) یک شهرداری در الجزایر است که در استان تیزی وزو واقع شده‌است.
خواهرخوانده

شهر Longuyon خواهرخواندهٔ تیزی راشد هست.
دهستان میربگ شمالی

| اطلاعات کلی | اطلاعات کلی |
| --- | --- |
کشور:  ایران
استان: لرستان
شهرستان: دلفان
بخش: میربگ
جمعیت: ۱۳۰۸۵ نفر (سرشماری ۱۳۸۵)
میربگ شمالی، دهستانی است از توابع بخش میربگ شهرستان دلفان در استان لرستان ایران.و روستاهای شهن آباد فرهاد آباد و زالی دوراه ویارنظر دهستان کامی کبود را شامل می شود
جمعیت

براساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۱۳۰۸۵ نفر (۲۷۶۶ خانوار) بوده‌است.
موقعیت

کاکاوند شرقی
کاکاوندغربی
ایتیوند جنوبی
میربگ شمالی
میربگ جنوبی
خاوه جنوبی
خاوه شمالی
نورعلی
...
روستاها

محمدشاه آباد/عزیز آباد
نظراباد
نوروزاباد
یارابادمیربیگ
گرگعلی آباد
جعفرآباد علیا
شهرک امام خمینی / شهرک علی‌آباد
صحبت آباد
مرادابادمیراخور
اسدآباد چنار
جعفرآباد سفلی
حسن‌آباد بی بابا
دیماندول
گوهرگوش
ورمله/ محمدمراد
چشمه مورینه
مرادابادکل کل
معصوم‌آباد
سهراب آباد
کاظم‌آباد
حاتم آباد
زالی آباد
عباس‌آباد کانی کبود
عبدل ابادکانی کبود
فتاح آباد
فتحی ابادچاله چاله
همت‌آباد
یارحسین آباد
چشمه کبود
کرم آباد
داربیدزنگیوند
احمدوند
سردارآباد
شهن آباد
شیخ‌آباد شیخه
فرهاداباد
نصرت ابادسفلی
نصرت ابادعلیا
زالی آباد یارنظر
جکسون‌ویل، فلوریدا

«جکسون‌ویل» به اینجا تغییرمسیر دارد. برای دیگر کاربردها، جکسون‌ویل (ابهام‌زدایی) را ببینید.
مکان در 22px فلوریدا, 23x15px|border |alt=|link= ایالات متحده آمریکا
| جکسون‌ویل City of Jacksonville | جکسون‌ویل City of Jacksonville |
| --- | --- |
تلفیق شهر و شهرستان: تلفیق شهر و شهرستان
«چشمهٔ دوستی»: «چشمهٔ دوستی»
  پرچم:   پرچم
نام مستعار: جکس: نام مستعار: جکس
شعار: فلوریدا اینجا آغاز می‌شود: شعار: فلوریدا اینجا آغاز می‌شود
موقعیت در فلوریدا: موقعیت در فلوریدا
جکسون‌ویل: جکسون‌ویل
مختصات: ۳۰°۱۹′ شمالی ۸۱°۴۰′ غربی﻿ / ﻿۳۰٫۳۱۷°شمالی ۸۱٫۶۶۷°غربی﻿ / 30.317; -81.667: مختصات: ۳۰°۱۹′ شمالی ۸۱°۴۰′ غربی﻿ / ﻿۳۰٫۳۱۷°شمالی ۸۱٫۶۶۷°غربی﻿ / 30.317; -81.667
ایالت:  فلوریدا
شهرستان: دووال
تاریخ تاسیس تاریخ شهر شدن: ۱۷۹۱ ۱۸۳۲
حکومت: حکومت
 • شهردار: آلوین براون (د)
مساحت: مساحت
 • تلفیق شهر و شهرستان: ۲۲۹۲٫۱۵ کیلومتر مربع (۸۸۵٫۰۰ مایل مربع)
 • خشکی: ۱۹۸۶٫۵۳ کیلومتر مربع (۷۶۷٫۰۰ مایل مربع)
 • آب: ۳۰۲٫۱ کیلومتر مربع (۱۱۶٫۶ مایل مربع)
ارتفاع: ۵ متر (۱۶ فوت)
جمعیت (۲۰۱۰): جمعیت (۲۰۱۰)
 • تلفیق شهر و شهرستان: ۸۲۱۷۸۴
 • تراکم: ۳۶۰/کیلومتر مربع (۹۳۰/مایل مربع)
 • کلان‌شهری: ۱۳۴۵۵۹۶
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی ۵- (EST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی ۴- (EDT)
زیپ‌کد: زیاد
کد منطقه: ۹۰۴
وبگاه: www.coj.net
جکسونویل شهر بزرگی در فلوریدا، در ساحل شرقی این ایالت واقع شده است. در سال ۱۹۶۸، با شهر دووال ادغام شد. در حال حاضر بزرگ‌ترین شهر ایالات متحده از نظر مساحت زمینی می‌باشد. پس از این ادغام، جمعیت شهر به حدود ۹۷۱٬۳۱۹ نفر رسید. منطقه جکسونویل، که شامل شهرستان‌های کلی، سنت جانز، ناسائو و بیکر می‌شود، دارای جمعیتی حدود ۱٬۷۳۳٬۹۳۷ نفر است.
جکسونویل در نزدیکی رودخانه سنت جانز در شمال شرق فلوریدا قرار دارد. این شهر حدود ۱۲ مایل به سمت جنوب جورجیا و ۳۵۰ مایل به سمت شمال میامی واقع شده است. سواحل جکسونویل نیز در نزدیکی ساحل اطلس اقیانوس واقع هستند. منطقه ابتدا محل زندگی مردم تیموکوا بود و در سال ۱۵۶۴ مستعمره فرانسوی فورت کارولاین بود.
جکسونویل به یکی از اهمیت‌های مهم بندری در اواخر قرن نوزدهم تبدیل شد. پایگاه نیروی دریایی میپورت، پایگاه هواپیمایی دریایی جکسونویل و سایر پایگاه‌های نظامی در آن واقع شده‌اند. اقتصاد شهر بر اساس خدماتی همچون بانکداری، بیمه، مراقبت‌های بهداشتی و لجستیک استوار است. گردشگری نیز اهمیت زیادی دارد، به خصوص مربوط به گلف با مقر اصلی تور PGA در نزدیکی جزیره پانته ودرا بیچ، فلوریدا.
مردم جکسونویل به جنبه‌های جکسونویلی یا جکسونز خوانده می‌شوند که از اختصار نام شهر، «جکس»، گرفته شده‌اند.
تان تهانه بینه

Commune and Village در 23x15px|border |alt=|link= ویتنام
| Tân Thành Bình Xã Tân Thành Bình | Tân Thành Bình Xã Tân Thành Bình |
| --- | --- |
Commune and Village: Commune and Village
Location in Mỏ Cày Bắc District: Location in Mỏ Cày Bắc District
Tân Thành Bình: Tân Thành Bình
مختصات: ۱۰°۱۱′۴۵″ شمالی ۱۰۶°۱۹′۵۳″ شرقی﻿ / ﻿۱۰٫۱۹۵۸۳°شمالی ۱۰۶٫۳۳۱۳۹°شرقی﻿ / 10.19583; 106.33139: مختصات: ۱۰°۱۱′۴۵″ شمالی ۱۰۶°۱۹′۵۳″ شرقی﻿ / ﻿۱۰٫۱۹۵۸۳°شمالی ۱۰۶٫۳۳۱۳۹°شرقی﻿ / 10.19583; 106.33139
Region: مکونگ دلتا
Province: Bến Tre
District: Mỏ Cày Bắc
مساحت: مساحت
 • کل: ۷٫۰۸ مایل مربع (۱۸٫۳۳ کیلومتر مربع)
جمعیت (1999): جمعیت (1999)
 • کل: ۱۲٬۹۶۸
 • تراکم: ۱۸۳۰/مایل مربع (۷۰۷/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۰۷:۰۰ (Indochina Time)
Postal code: 28918
تان تهانه بینه (به لاتین: Tân Thành Bình) یک منطقهٔ مسکونی در ویتنام است که در مکونگ دلتا واقع شده‌است.
خصوصیات

تان تهانه بینه ۱۸٫۳۳ کیلومترمربع مساحت و ۱۲٬۹۶۸ نفر جمعیت دارد.
سندپوینت (آیداهو)

{{Infobox settlement

|name=Sandpoint, Idaho
|other_name=
|nickname=
|settlement_type=شهر
|motto=

|image_skyline=Sandpoint, ID.jpg
|imagesize=
|image_caption=Downtown Sandpoint, ID
|image_flag=
|flag_size=
|image_seal=
|seal_size=
|image_shield=
|shield_size=
|image_blank_emblem=
|blank_emblem_type=
|blank_emblem_size=
|image_map=Bonner_County_Idaho_Incorporated_and_Unincorporated_areas_Sandpoint_Highlighted.svg
|mapsize=250px
|map_caption=موقعیت در شهرستان بونر، آیداهو
|image_map1=
|mapsize1=
|map_caption1=
|image_dot_map=
|dot_mapsize=
|dot_map_caption=
|dot_x=
|dot_y=
|pushpin_map=USA
|pushpin_map_caption=موقعیت در ایالات متحده آمریکا

|subdivision_type=کشور
|subdivision_name=ایالات متحده آمریکا
|subdivision_type1=ایالت
|subdivision_name1=آیداهو
|subdivision_type2=شهرستان
|subdivision_name2=بونر

|government_footnotes=
|government_type=
|leader_title=
|leader_name=
|leader_title1=
|leader_name1=
|leader_title2=
|leader_name2=
|leader_title3=
|leader_name3=
|leader_title4=
|leader_name4=
|established_title=Incorporation
|established_date=۱۸۹۸

|unit_pref=Imperial
|area_footnotes=
|area_magnitude=
|area_total_km2=۱۲٫۴۱
|area_land_km2=۱۰٫۳۱
|area_water_km2=۲٫۱۰
|area_total_sq_mi=۴٫۷۹
|area_land_sq_mi=۳٫۹۸
|area_water_sq_mi=۰٫۸۱
|area_water_percent=
|area_urban_km2=
|area_urban_sq_mi=
|area_metro_km2=
|area_metro_sq_mi=
|area_blank1_title=
|area_blank1_km2=
|area_blank1_sq_mi=

|population_as_of=۲۰۱۰
|population_est=۷۴۰۳
|pop_est_as_of=۲۰۱۲
|population_footnotes=
|population_total=۷۳۶۵
|population_density_km2=۷۱۴٫۵
|population_density_sq_mi=۱۸۵۰٫۵
|population_note=
|population_metro=
|population_density_metro_km2=
|population_density_metro_sq_mi=
|population_urban=
|population_density_urban_km2=
|population_density_urban_sq_mi=
|population_blank1_title=
|population_blank1=
|population_density_blank1_km2=
|population_density_blank1_sq_mi=

|timezone=PST
|utc_offset=-۸
|timezone_DST=PDT
|utc_offset_DST=-۷
|coordinates_display=inline,title
|coordinates_type=region:US_type:city
| مختصات = ۴۸°۱۶′ شمالی ۱۱۶°۳۴′ غربی﻿ / ﻿۴۸٫۲۶۷°شمالی ۱۱۶٫۵۶۷°غربی﻿ / 48.267; -116.567
سندپوینت (به انگلیسی: Sandpoint) شهری در شهرستان بونر ایالت آیداهو است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی ۷٬۳۶۵ نفر بوده است.
امپراتوری ترابوزان

امپراتوری ترابوزان حکومتی بود که از سده‌های ۱۳ تا ۱۵ میلادی شامل بخش‌هایی از شمال شرقی آناتولی و مناطق جنوبی شبه‌جزیرهٔ کریمه می‌شد. این امپراتوری زمانی ایجاد شد که الکسیوس یکم نوهٔ آندرونیکوس یکم، طی یک شورش در برابر وی اعلام استقلال کرد. این سرزمین پس از سقوط امپراتوری بیزانس در نواحی یونانی‌نشین بیزانس به قدرت رسید و در چهارمین جنگ صلیبی به همراه امپراتوری نیقیه و فرمانداری اپیروس شرکت جُست.
سلطنت ترابوزان نسبت به دیگر ممالک پیشین بیزانس عمر طولانی‌تری یافت. درحالی که فرمانداری اپیروس به تدریج در سده‌های ۱۳ و ۱۴ تحت کنترل دوبارهٔ روم شرقی درآمد و همچنین امپراتوری نیقیه نهایتاً در سال ۱۴۵۳ با سقوط قسطنطنیه توسط امپراتوری عثمانی به پایان کار خود رسیده بود. امپراتوری ترابوزان تا سال ۱۴۶۱، یعنی زمانی که سلطان عثمانی محمد دوم با محاصره‌ای یک‌ماهه آن را فتح نمود، وجود داشت و در زمان دیوید ترابوزان نواحی یادشده به عثمانی الحاق شد. ولی در ناحیهٔ کریمه تا سال ۱۴۷۵ میلادی شاهزاده تئودور مقاومت کرد و پس از چهارده سال این سرزمین نیز به قلمروی خلفای عثمانی پیوست.
بررسی اجمالی

از لحاظ جغرافیایی امپراتوری ترابوزان شامل نوار باریکی در امتداد سواحل جنوبی دریای سیاه و نیمهٔ غربی آلپ پونتیک همراه با برخی نقاط جدا از سرزمین اصلی مانند کریمه بود. این سرزمین مدت‌ها پس از فتح عثمانی در ۱۴۶۱، علیه مسلمانان مقاومت نمود و جمعیت قابل توجهی از ارتدکس‌های یونانی را تا سال ۱۹۲۳ در خود جای داده بود. این‌ها معمولاً با عنوان یونانیان پونتیک شناخته می‌شدند. همچنین برخی یونانی‌تباران در قارص و گرجستان هستند که اغلب به عنوان یونانیان قفقاز نامیده می‌شوند. در کریمه نیز توسط کاترین کبیر در شمال سواحل دریای آزوف یونانیان رومیکایی اسکان داده شدند.
این یونانیان پونتیک در امتداد شرقی ساحل دریای سیاه و حوزهٔ نفوذ آن در رشته‌کوه‌های آلپ و همچنین در شمال شرقی آناتولی تا سال‌های پس از جنگ جهانی اول حضور چشمگیری داشتند ولی در این هنگام کسانی که تا به حال ایمان مسیحی و ارتدوکس یونانی و هویت خود را حفظ کرده بودند، یا مجبور به فرار شدند یا در نسل‌کشی‌ها به قتل رسیدند (۱۹۱۷–۱۹۲۱). بسیاری از این پناهندگان در مقدونیهٔ یونان اسکان یافتند. هنوز در قارص، گرجستان و کریمه اندکی از یونانیان هستند که حتی زبان اصلی خود را حفظ کرده‌اند.
هستهٔ اصلی و خاک مرکزی این امپراتوری سواحل جنوبی دریای سیاه از دهانهٔ رود یشیلرماک در غرب تا شهر باتومی در شرق بوده‌است. در توصیف مرزهای جنوبی این کشور نیز آمده است: کوه‌های آلپ پونتیک به عنوان یک مانع برای مهاجمان جنوبی بود که نخستین‌بار به ترکان سلجوقی و پس از آن به ترکمان‌های غارتگر اجازهٔ ورود به این قلمرو را نداد. این قلمرو امروزه قسمت‌هایی از چندین استان ترکیه شامل سینوب، سامسون، اردو، گره‌سون، ترابزون، بیبورت، گوموش‌خانه، ریزه و آرتوین را دربر می‌گرفت. برخی از کارشناسان بر این باورند که در سدهٔ ۱۳ میلادی امپراتوری کنترل گازاریان پراتیا را به‌دست آورد که شامل شهرهای چرسون و کرچ در شبه‌جزیرهٔ کریمه است.
حاکمان این سلطنت خود را به نام «کمنوس کبیر» (به انگلیسی: Megas Komnenos) و مانند همتایان خود، در دو جانشین دیگر بیزانس (نیقیه و اپیروس)، خود را امپراتور روم می‌دانستند. پس از سال ۱۲۶۱ استفاده از لقب «امپراتور» رایج شد. گرچه برخی از حاکمان این خاندان خود را امپراتور نمی‌دانستند.
تاریخچه

شهر ترابوزان پایتخت ناحیهٔ چالدیه در امپراتوری بیزانس بود. در سده‌های ۱۰ و ۱۱ نوعی تجزیه‌طلبی در این شهر به وجود آمده بود. آن گونه که آنا کومننه در کتابش شرح داده است، یک رهبر محلی به نام تئودور گابراس به عنوان یک شاهزادهٔ مستقل در این ناحیه فرمانروایی می‌کرد. امپراتور آلکسیوس یکم در عملی انجام شده قرار گرفته بود تا او را به عنوان فرماندار چالدیه تأیید کند؛ لیکن گابراس هم در برابر حملات گرجی‌ها شایسته نشان داده بود. یکی از جانشینان او به نام گرگوری، یک‌بار با اتحاد با حاکم کاپادوکیه دست به شورشی زد که سرکوب شده و چالدیه دوباره به یک فرمانداری تبدیل شد. یکی دیگر از جانشین تئودور به نام کنتاستین نیز رفتاری مستبدانه و اقداماتی ناشایست داشت که منجر به دخالت امپراتور ژران دوم در ۱۱۳۹ میلادی گشت. آخرین حاکم از این طیف در سال ۱۲۰۴ میلادی در تاریخ ثبت شده‌است.
آثار بنیاد امپراتوری ترابوزان به آوریل ۱۲۰۴ بر می‌گردد؛ زمانی که آلکسیوس اول ترابوزان و برادرش دیوید، از دغدغهٔ حکومت مرکزی بیزانس سوءاستفاده کرده و با استفاده از سربازان جنگ صلیبی چهارم در خارج از دیوار شهر مستقر شدند (ژوئن ۱۲۰۳ – اواسط آوریل ۱۲۰۴) و به تصرف شهر ترابوزان و استان چالدیه پرداختند. نیروهای نظامی ارائه شده توسط ملکه تامار از گرجستان نیز در این نبرد آنان را یاری کرد. از این پس ارتباط حسنه‌ای میان ترابوزان و گرجستان وجود داشته که در میزان و کیفیتش اختلاف نظر وجود دارد.
آلکسیوس و دیوید از نوادگان آخرین امپراتور بیزانس از دودمان کمنن و نوهٔ آندرونیکوس اول بودند. همچنین آن‌ها فرزند مانوئل (شاهزادهٔ کمنن) و روسودان دختر جرج سوم بودند. این عقبه باعث شده بود که گرجی‌ها از شورش ترابوزان حمایت کنند. البته برخی از مورخان معتقد هستند ملکه تامار هدف دیگری در سر می‌پرورانده و قصد داشته دولتی را میان سرزمین خود و بیزانس حائل کند.
رشد امپراتوری و جنگ‌های داخلی

پس از پشتیبانی گرجستان و ملکه تامار از آلکسیوس و دیوید در آوریل ۱۲۰۴ ترابوزان آزاد شد. در همان ماه آلکسیوس، در سن ۲۲ سالگی، به عنوان امپراتور اعلام شد و این لحظه را مورخان تأسیس امپراتوری ترابوزان می‌دانند.
واسیلیف اشاره می‌کند که برادران نه تنها با سرعت به اشغال شهر پرداختند و امپراتوری نوینی بنا کردند، به صلیبیونی که قصد تسخیر قسطنطنیه را داشتند و آن شهر را محاصره نمودند نیز سریعاً پاسخ دادند. به زودی قسطنطنیه فتح شد و برادران ترابوزانی وارد رقابت با امپراتوران رقیب (اپیروس و نیقیه) شدند.
در درازای سدهٔ ۱۳ میلادی کومننوس در درگیری مستمر با سلجوقیان روم بودند و بعد با ترکان عثمانی و همچنین جمهوری ایتالیایی قسطنطنیه و به ویژه جمهوری جنوا وارد نبرد شدند. امپراتوری‌های کوچک آناتولی مجبور بودند برای رقابت با یکدیگر شاهزادگان یکدیگر را با جهیزیه‌های گران‌بها به ازدواج هم درآورند تا از لحاظ سیاسی قدرت بیشتری کسب کنند و برای نگهداری از استقلال خود به ازدواج‌های سیاسی با تجار ونیز و جنوا تن دادند.
پسر دوم آلکسیوس، مانوئل اول (۱۲۳۸–۱۲۶۳) بزرگ‌ترین حاکم در حفظ امنیت داخلی و جنگاوری امپراتوری بود؛ او سینوب را در سال ۱۲۵۴ میلادی به چنگ آورد و نخستین سکه‌های نقره‌ای آسپرون را ضرب کرد.
پس از سقوط بغداد توسط هولاکو خان در سال ۱۲۵۸، جاده‌ ابریش و تبریز به معدن تجارت بدل گشت. مسافران اروپایی و غربی مسافرت‌شان به مشرق زمین را از ترابوزان آغاز می‌کردند و با گذشتن از تبریز به جادهٔ ابریشم می‌رفتند. این مسیر موجب رشد اقتصادی ترابوزان به ویژه در دوران آلکسیوس دوم شد.
فهرست شاهان

شاهان ترابوزان مدعی بودند که از دودمان کمنن از هستند و میان سال‌های ۱۲۰۴ تا ۱۴۶۱ بر ترابوزان حکومت می‌کردند.
| نام | سکه | آغاز سلطنت | پایان سلطنت | یادداشت |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| آلکسیوس اول | - | ۱۲۰۴ | ۱ فوریه ۱۲۲۲ | - |
| آندرونیکوس اول | - | ۱ فوریه ۱۲۲۲ | ۱۲۳۵ | - |
| ژان اول | - | ۱۲۳۵ | ۱۲۳۸ | - |
| مانوئل اول |  | ۱۲۳۸ | مارس ۱۲۶۳ | - |
| آندرونیکوس دوم | - | مارس ۱۲۶۳ | ۱۲۶۶ | - |
| جورج | - | ۱۲۶۶ | ۱۲۸۰ | خلع شد. |
| ژان دوم تراب |  | ۱۲۸۰ | ۱۲۸۴ | اولین دوره |
| تئودور ترابوزان | - | ۱۲۸۴ | ۱۲۸۵ | - |
| ژان دوم |  | ۱۲۸۵ | ۱۶ اوت ۱۲۹۷ | دومین دوره |
| آلکسیوس دوم | - | ۱۶ اوت ۱۲۹۷ | ۱۳۳۰ | - |
| آندرونیکوس سوم | - | ۱۳۳۰ | ۸ ژانویه ۱۳۳۲ | - |
| مانوئل دو | - | ۸ ژانویه ۱۳۳۲ | سپتامبر ۱۳۳۲ | برای ۸ ماه امپراتور بود. |
| باسیل کمننوس |  | سپتامبر ۱۳۳۲ | ۶ آوریل ۱۳۴۰ | - |
| ایرنه پالئولوژینا | - | ۶ آوریل ۱۳۴۰ | ۱۷ ژوئیه ۱۳۴۱ | بیوه باسیل بود. |
| آنا ترابوزان | - | ۱۷ ژوئیه ۱۳۴۱ | ۴ سپتامبر ۱۳۴۲ | دختر الکسیوس دوم بود. |
| ژان سوم | - | ۴ سپتامبر ۱۳۴۲ | ۳ مه ۱۳۴۴ | - |
| میخائیل ترابوزان |  | ۳ مه ۱۳۴۴ | ۱۳ دسامبر ۱۳۴۹ | پدر جان سوم بود. |
| آلکسیوس سوم |  | ۱۳ دسامبر ۱۳۴۹ | ۲۰ مارس ۱۳۹۰ | - |
| مانوئل سوم |  | ۲۰ مارس ۱۳۹۰ | ۵ مارس ۱۴۱۷ | - |
| آلکسیوس چهارم | - | ۵ مارس ۱۴۱۷ | ۱۴۲۹ | ویلیام میلر و وی. لورن استدلال کرده‌اند که الکسیوس در اکتبر ۱۴۲۹ به قتل رسیده است. اخیراً، آنتونی برایر بر اساس شواهد جدیدی مبنی بر قتل الکسیوس در ۲۶ آوریل همان سال بحث کرده است. |
| ژان چهارم | - | ۱۴۲۹ | ۱۴۶۰ | منبع تاریخ مرگ جان را از ۱۴۵۸ تا ۱۴۶۰ میلادی پیشنهاد می‌کنند. تاریخ ارائه شده در اینجا از آخرین انتشارات مربوط به این موضوع گرفته شده است. |
| دیوید ترابوزان | - | ۱۴۶۰ | ۱۴۶۱ |  |
تقسیم امپراتوری بیزانس پس از چهارمین جنگ صلیبی: امپراتوری نیقیه (آبی)، امپراتوری لاتین (صورتی)، امپراتوری ترابوزان (ارغوانی) و فرمانداری اپیروس (سبز).
وضعیت شهرسازی در شهر ترابوزان.
هند
نام

مقالهٔ اصلی: نام‌های هند
نام: «هند» (و همچنین صورت‌های آن در زبان‌های غربی ازجمله India در انگلیسی) برگرفته از زبان فارسی باستان است که به جای واژه سانسکریت «سیندو» (Sindhu) به‌کار می‌رفته و نام رودخانه سند بوده‌است. همچنین واژه «هندوستان» که به عنوان نام کامل این سرزمین در اغلب کشورها از جمله خود هند رواج دارد واژه‌ای فارسی به معنی «سرزمین هندوها» است.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
حیوان ملّی: 
پرنده ملّی: 
درخت ملّی: 
گل ملّی: 
حیوان باستانی ملّی: 
پستاندار آبزی ملّی: 
خزنده ملّی: 
پستاندار باستانی ملّی: 
میوه ملّی: 
معبد ملّی: 
رود ملّی: 
کوه ملّی: 
:
مشخصات کلی

معمولاً در مورد هند کلی‌گویی می‌شود و مشخصه‌هایی به کل آن تعمیم داده می‌شود. هند کشوری پهناور و متنوع است، و گوناگونی ژنتیکی، زبانی، غذایی و لباسی آن با یک قاره قابل مقایسه است.
پهناوری: ۳٬۲۸۷٬۲۶۳ کیلومتر مربع - آب‌های داخلی: ۶/۹٪
جمعیت: ۱٬۴۲۲٬۰۰۰٬۰۰۰ نفر (برآورد ۲۰۲۳م) رشد جمعیت: ۱٪ جمعیت هند به احتمال زیاد در سال ۲۰۲۸ با جمعیت چین برابر خواهد شد. این کشور در آن زمان حدود یک میلیارد و ۴۵۰ میلیون نفر جمعیت خواهد داشت.
یکای پول: روپیه هند است که به یکصد پیسه تقسیم می‌شود. ارزش روپیه در مقطع ده سالهٔ مارس ۲۰۰۴ تا مارس ۲۰۱۴ بین ۳۹ روپیه تا ۶۹ روپیه برای هر دلار آمریکا در نوسان بوده‌است.
پرچم هند: پرچم ملی کشور هند دارای سه رنگ افقی، از بالا به پایین، زعفرانی، سفید و سبز است. در وسط این پرچم گردونه‌ای با بیست و چهار پره به رنگ سرمه‌ای است. رنگ زعفرانی سمبل شجاعت، دلیری، وارستگی و فداکاری، رنگ سفید بیانگر خلوص و حقیقت و رنگ سبز به معنای ایمان، اعتقاد، باروری و حاصلخیزی است. گردونه پرچم که به آن دارما چاکرا گفته می‌شود، نمادی باستانی در آیین بوداست که توسط آشوکا پادشاه قدرتمند قرن چهارم قبل از میلاد به عنوان گردونه قانون استفاده می‌شد.
روز استقلال و روز جمهوری: کشور هند در ۲۳ مرداد ۱۳۲۶ (۱۵ اوت ۱۹۴۷) و درست یک روز پس از استقلال پاکستان (از بریتانیا) استقلال یافته‌است. قانون اساسی این کشور نیز در ۵ آذر ۱۳۲۸ (۲۶ نوامبر ۱۹۴۹) تصویب شد؛ ولی از آنجا که برخی از مواد آن بلافاصله دستخوش تحول گردید و بخش عمده این قانون در ۶ بهمن ۱۳۲۸ (۲۶ ژانویه ۱۹۵۰) - که به عنوان «روز آغاز» شناخته شده‌است - عملی گشت. این روز در کشور هند به عنوان «روز جمهوری» جشن گرفته می‌شود.
در میان ۱۰ ابرشهر بزرگ جهان سه شهر آن در هند واقع شده‌اند؛ یعنی یکی بیشتر از چین. طبق آمار سازمان ملل، دهلی‌نو حالا دومین ناحیه شهری بزرگ جهان است، بمبئی (مومبای) در رده هفتم است و کلکته هم در جای دهم قرار دارد. جمعیت دهلی و حومه‌های بلافصل آن بیش از ۲۲٫۶۵ میلیون نفر است و از این نظر تنها از توکیو پایین‌تر است. در قرن هفدهم دهلی برای مدت کوتاهی پرجمعیت‌ترین شهر جهان بود، اما این شهر در سال ۱۹۶۰ حتی در میان ۳۰ شهر پرجمعیت جهان هم قرار نداشت. از آن پس رشد سالانه جمعیت این شهر بیش از ۴ درصد بوده‌است. نرخ سالانه رشد جمعیت اخیراً رو به کاهش گذاشته، اما هنوز هم بالای ۳ درصد است. با این نرخ رشد، جمعیت این شهر از طریق زاد و ولد و مهاجرت سالانه ۷۰۰ هزار نفر زیاد می‌شود، و این افزایش جمعیت فشار زیادی بر منابع پایتخت هند وارد می‌کند. تأمین آب یکی از مشکلات عمده است. تقریباً یک‌چهارم خانوارهای ساکن شهر دسترسی دائم به منابع آب ندارند. ۶ شهر بزرگ دیگر هند، یعنی چنای (مدرس)، بنگلور، حیدر آباد، احمدآباد، پونه (پونا) و سورات، در فهرست ۱۰۰ ناحیه شهری بزرگ سازمان ملل قرار دارند.
هند به اینکه بزرگ‌ترین دموکراسی جهان است افتخار می‌کند (رأی‌دهندگان چینی مستقیماً حاکمانشان را انتخاب نمی‌کنند). در انتخابات پارلمانی که در سال ۲۰۰۹ برگزار شد، دقیقاً ۴۱۷٬۰۳۷٬۶۰۶ نفر شرکت کردند، و نرخ مشارکت اندکی کمتر از ۶۰ درصد بود. در مجموع ۸۳۰٬۸۶۶ شعبه اخذ رأی وجود داشت.
جغرافیا > تقسیمات کشوری

آندرا پرادش
آروناچال پرادش
آسام
بیهار
چتیسگر
گوا
گجرات
هاریانا
هیماچال پرادش
جامو و کشمیر
جارکند
کارناتاکا
کرالا
مادایا پرادش
مهاراشترا
مانیپور
مگالایا
میزورام
ناگالند
اوریسا
پنجاب
راجستان
سیکیم
تامیل نادو
تریپورا
اوتاراکند
اوتار پرادش
بنگال غربی
کشور هند شامل ۲۸ ایالت و ۷ ناحیه هم‌پیوسته (اتحادیهٔ منطقه‌ای) است.
جغرافیا > ایالت‌های فدرال

آندرا پرادش
آروناچال پرادش
آسام
بیهار
چاتیسگر
گوآ
گجرات
هاریانا
هیماچال پرادش
جامو و کشمیر
جارکاند
کارناتاکا
کرالا
مادایا پرادش
ماهاراشترا
مانی‌پور
مگالایا
میزورام
ناگالند
اودیسا
پنجاب
راجستان
سیکیم
تامیل نادو
تریپورا
اوتار پرادش
اوتارانچاند
بنگال غربی
تلانگانا
جغرافیا > قلمروهای اتحادیه

جزایر آندامان و نیکوبار
چندیگر
دادرا و نگر حویلی و دامان و دیو
ناحیه پایتختی ملی دهلی
جامو و کشمیر
لداخ
لاکشادویپ
پودوچری
جغرافیا > آب و هوا

آب و هوای هند دارای تنوع بسیار قابل توجهی است و از کوهستان‌های همیشه پوشیده از برف هیمالیا تا منطقه گرمسیری در میانه و جنوب و کویر خشک غرب (بیابان تار) این کشور را دربر می‌گیرد.
چهار فصل هند شامل: سرد و خشک از ماه دسامبر تا فوریه، گرم و خشک از ماه مارس تا مه، فصل بارش از ماه ژوئن تا سپتامبر و معتدل در ماه‌های اکتبر و نوامبر است. به‌طور میانگین ۱۰۰۰ تا۱۵۰۰ میلی‌متر باران در سال، تقریباً سراسر هند را دربر می‌گیرد که این مقدار به ۲۵۰۰ میلی‌متر در سواحل و ناحیه شمال شرقی هند می‌رسد. میانگین بارندگی سالانه در بنگال غربی به بیش از ۱۱هزار میلی‌متر در سال می‌رسد.
جغرافیا > موقعیت راهبردی

در قاره آسیا یک بازی ۴ نفره بین چین، هند، ژاپن و ایالات متحده آمریکا در جریان است. هند عضو ناظر پیمان امنیتی سازمان همکاری شانگهای می‌باشد. هند با رهبران چین برای رفع اختلافات مرزی وارد مذاکره شده‌است. چین هم قصد دارد با دور زدن اتحاد ژاپن و آمریکا و دنبال کردن سیاست «دیپلماسی نامتقارن» جایگاه نوینی در عرصه جهانی برای خود تعریف کند. یانگ بایون، کارشناس مرکز تحقیقات آسیا و اقیانوس آرام در دانشگاه بیدا در پکن می‌گوید: «ما با هند نقاط مشترک بسیاری داریم از جمله تمدنی درخشان، دوران تحقیر استعماری و جمعیت بالا» او با ارائه این فهرست می‌خواهد نشان دهد که بین این دو غول آسیایی شباهت‌ها بیش از تفاوت‌ها است.
بازگشایی گذرگاه‌های مرزی به ویژه گذرگاه ناتو لا (Nathu la pass) - که در ارتفاع ۴۰۰۰ متری از سطح دریا واقع شده و زمانی یکی از راه‌های ارتباطی معروف جاده ابریشم بوده‌است - پس از ۵۰ سال نشانگر قدمی بزرگ به جلو در روابط بین دو دولت است. روابطی که بر اثر حمایت سنتی هندی‌ها از خودمختاری تبت و پناه دادن به دالایی لاما رهبر معنوی بودائیان جهان و همچنین اختلافات مرزی کهنه سال‌های متمادی دستخوش تنش‌های همیشگی بود.