پل تان هوا
عملیات تندر غلتان > درگیری میگ-۱۷ها با اف-۱۰۵ها

در خلال نبرد ۴ آوریل ۱۹۶۵ به نیروی کوچکی متشکل از ۸ فروند میگ-۱۷ که نیمی از آن‌ها نقش طعمه را بازی می‌کردند وظیفهٔ رویارویی با ناوگان بزرگ شکاری-بمب افکن‌های فراصوت مدرن آمریکایی داده شد. از سوی دیگر آمریکاییان به ۴۶ فروند اف-۱۰۵ وظیفه یک حملهٔ تهاجمی سریع به پل را محول کردند. این اف-۱۰۵ها با ۲۱ فروند اف-۱۰۰ که جنگندهٔ روزپرواز بودند اسکورت می‌شدند. چهار فروند از این اف-۱۰۰ها برای درگیری با میگ‌ها مسلح به سایدوایندر بودند و ۱۷ فروند دیگر مسلح به اچ‌وی‌ای‌آر بودند تا دفاع زمین به هوای ویتنامی‌ها را زیر فشار قرار دهند. هر کدام از دسته‌های پروازی دارای رمزی بود. این اسم رمزها عبارت بودند از "استیل"، "آیرن"، "کاپر"، "مون"، "کربن"، "زینک"، "آرگون"، "گرانیت"، "اسو"، "موبیل"، "شل" و "پترول". دستهٔ پروازی "کادیلاک" وظیفهٔ ارزیابی آسیب‌های وارد شده به هدف‌های زمینی را بر عهده داشت. هواپیماهای ای-۱ وظیفهٔ جستجو و نجات را بر عهده داشتند و اسم رمز آن‌ها "سندی" بود و هلیکوپترهای اچ اچ-۳ که وظیفهٔ نجات به آن‌ها محول شده بود دارای اسم رمز "جولی گرین" بودند.
نیروی هوایی خلق ویتنام دفاع ضدهوایی خود را خط مقدم دفاع قرار داده بود و جنگنده‌های ویتنامی باید پس از آتش بس ضدهوایی‌ها حملهٔ خود را آغاز می‌کردند.
آمریکایی‌ها پروازهای شناسایی خود را بر فراز تانهوا آغاز کردند. سپس هواپیماهای آمریکایی در دسته‌های چهارتایی حمله را شروع کردند. هر دستهٔ پروازی در منطقه چرخ می‌زد تا پس از پایان حمله دستهٔ قبلی نوبت به او برسد. با وجود این که سرعت اف-۱۰۵ دو برابر سرعت صوت بود، ولی هنگامی که مهمات زیربال‌های کوچک آن بارگذاری می‌شد، تبدیل به یک جنگندهٔ فروصوت می‌گردید و توانایی رویارویی با جنگنده‌های دشمن که از اسکورت رد می‌شدند را نداشت، اف-۱۰۰های اسکورت‌کننده که وظیفه پوشش شمال منطقه را در جهت فرودگاه هانوی بر عهده داشتند در حوالی ۶۰ مایلی شمال دهانهٔ رودخانهٔ سونگچو جایی که رودخانه به دریا می‌ریزد مستقر بودند تا با هر گونه تهدید از سوی جنگنده‌های ویتنامی مقابله کنند و در صورت امکان آن‌ها را رهگیری کنند. چهار هواپیمای دیگر در جنوب دهانهٔ رودخانه چرخ می‌زدند. ولی حملهٔ میگ‌ها از سوی جنوب و با اندک زاویه‌ای به سمت غرب صورت گرفت و احتمالاً قصد آن‌ها منحرف کردن اسکورت‌ها بود.
هنگامی که اف-۱۰۰هایی که برای نبرد هوایی گمارده شدند به سوی جنوب پرواز کردند متوجهٔ میگ-۱۷هایی شدند که از سوی دریا به سوی اف-۱۰۵ها می‌رفتند و فوراً هشدار رادیویی "جدا شوید!" را فرستادند، ولی هشدار آن‌ها به خاطر ارتباط رادیویی آشفته و نامفهوم شنیده نشد. اف-۱۰۵هایی که در حال حمله بودند بی دفاع و بی خبر از خطری بودند که آن‌ها را تهدید می‌کرد. در حالی که ویتنامی‌ها دارای پوشش کامل رادیویی و کنترل زمینی خلبانان خود بودند. رادارهای برد کوتاه اف-۱۰۰ها که فقط جلو را اسکن می‌کرد متوجه میگ‌ها نشد، زیرا انتظار نمی‌رفت میگ‌ها در آن بخش از آسمان پدیدار شوند. بعداً نیروی هوایی آمریکا ئی سی-۱۲۱ و ئی-۳ آواکس را برای پوشش راداری ۳۶۰ درجه جهت پشتیبانی از جنگنده‌های خود به کار برد. میگ-۱۷ها از بالای ابرها پرواز کرده و از اسکورت‌ها عبور کردند و به سوی اف-۱۰۵های بمب افکن شیرجه زدند. لیدر دستهٔ پروازی هواپیماهای ویتنامی که تران هان نام داشت چهار فروند اف-۱۰۵ را دید که در حال پرتاب بمب هایشان بودند. او به وینگمن خود دستور داد تا حملهٔ او را پوشش دهد. در ۴۰۰ متری او به سوی یکی از اف-۱۰۵ها شلیک کرد. اف-۱۰۵ آتش گرفت و به درون خلیج تونکین افتاد. خلبان آن سرگرد فرانک بنت کشته شد. لیدر دستهٔ پروازی ویتنامی‌ها که در حال شیرجه زدن بود خواست پس از هدف قرار دادن اف-۱۰۵ هواپیما را بازیابی کند، ولی کنترل‌های هواپیما از کار افتاده بود و مجبور شد از هواپیما بیرون بپرد، ولی چتر نجات او باز نشد و به درون دریا افتاد و غرق شد. هنگامی که اف-۱۰۵ها برای حمله به میگ‌ها بازگشتند، میگ‌ها به دو گروه تقسیم شدند، شمال پل و جنوب پل. له مین هوان با پشتیبانی تران نگوین نام یک فروند اف-۱۰۵دی دیگر را با اسم رمز زینک ۲ و خلبانی سروان مگنوسن مورد اصابت قرار داد. مگنوسن پیام داد که اگر بتواند هواپیما را کنترل کند به سوی خلیج چرواز می‌کند. او سرانجام در ۲۰ مایلی خلیج تنکین در نزدیکی جزیره هونمه اجکت کرد. او ابتدا مفقودالثر شناخته شد و پس از ۴۸ ساعت جستجو کشته اعلام گردید. نیروی هوایی ایالات متحده سرنگونی دو فروند اف-۱۰۵ را در درگیری‌های هوایی اعلام کرد. خلبان چهارمین اف-۱۰۵ خود را در میدان دید یک میگ-۱۷ دیگر دیده. او با ناامیدی طبق توصیه‌ای که مافوق او کرده بود به سرعت غلتی زد و سرعت رو به جلوی هواپیما را کاهش داد و به این ترتیب میگ-۱۷ از او جلو افتاد. خلبان اف-۱۰۵ که ناگهان پشت سر میگ افتاده بود آنقدر از این وضعیت غافلگیر دشه بود که سعی نکرد میگ را با مسلسل هدف قرار دهد. کسی که توصیه چنین مانوری را به این خلبان خوش شانس کرده بود جان بوید از طراحان اسطوره‌ای درگیرینده‌های برتری هوایی آینده آمریکا بود.
پس از کامیابی سریع ویتنامی‌ها در سرنگون کردن دو جنگندهٔ آمریکایی آن‌ها با انبوهی از اف-۱۰۰ها و اف-۱۰۵ها که اکنون متوجه حضور آن‌ها شده بودند رو به رو شدند. تران هان دستور داد تا دسته به دو گروه تقسیم شود. او و وینگمنش وام گیای جنوب پل باقی ماندند وله مینه هوان و تران نگوین نام به شمال پرواز کرد. سه فروند اف-۱۰۰ از دستهٔ رهگیرها به خلبانی سرهنگ دوم امت هیز، سروان کیث کانلی و سروان دونالد کیلگس با میگ-۱۷ها درگیر شدند. هنگامی که اف-۱۰۰ها نزدیک شدند در شلیک موشک تردید داشتند، زیرا احتمال داشت موشک آن‌ها به اف-۱۰۵ها برخورد کند. اف-۱۰۰ لیدر که شرایط را برای شلیک موشک فراهم دید با قفل کردن روی یکی از میگ ها-۱۷ها یک فروند موشک سایدویندر شلیک کرد، ولی موشک به هدف نخورد و از بالای آن رد شد. کانلی و کیلگس نیز با توپ ۲۰ میلی‌متری به هدف شلیک کردند.
کیلگس ناگهان متوجه میگ گیای شد که به یکباره از میان غبار بیرون آمد. او تانک‌های سوخت زیر بالهایش را انداخت و به سوی هدف که به زاویه ی۹۰ درجهٔ او چخیرده بود تا به او حمله کند تغییر مسیر داد. او میگ دوم تران هان را سرنگون کرد. احتمالاً گیای به سوی کیلگس شلیک کرده بود، ولی به او اصابت نکرده بود. کیلگس از پشت به گیای نزدیک شد و دماغهٔ هواپیما را بالا دادتا چهار مسلسل ۲۰ میلی‌متری ام۳۹ برای نشانه روی آماده شوند. سپس پس سوز خود را روشن کرد و از امتیاز ارتفاع خود استفاده کرده و با سرعت ۴۵۰ نات به سوی میگ شیرجه رفت. کیلگس متوجه شد که خلبان ویتنامی قصد دارد تا او را به حالت شیرجه به سوی سطح آب‌های خلیج تنکین بکشاند تا هواپیمای خود که سبک تر است توانایی بالا کشیدن در این شیرجهٔ خطرناک در نزدیکی سطح دریا را داشته باشد، ولی هواپیمای کیلگس که سنگین تر است فرصت بالا کشیدن پیدا نکرده و به درون آب سرنگون شود. کیلگس که تقریباً به صورت عمودی در حال پایین آمدن بود مسلسل خود را به سوی هدف نشانه رفت و در حالی که نگران کاهش سریع ارتفاع خود بود در ارتفاع ۷۱۰۰ پایی آتش کرد. کیلگس پیش از این که بالا بکشد و میگ از میدان دید او بیرون برود متوجه شد که دم میگ آتش گرفت. کیلگس هواپیما را بالا کشیده و از مهلکه جان به در برد.
دان مک کارتی تاریخدان از سرنگونی میگ ۱۷ به دست کیلگس ابراز اطمینان می‌کند. لری دیویس هوانوردی‌نویس نیز می‌گوید که وینگمن کیلگس سرنگونی میگ را گزارش کرده، ولی مقامات بالاتر آن را رد کرده‌اند. بر پایهٔ این گزارش اف-۱۰۰ نخستین پیروزی هوایی خود را در جنگ ویتنام به دست آورد. اگر این گزارش درست باشد کیلگس تنها خلبان اف-۱۰۰ در جنگ ویتنام بود که توانست یک میگ را سرنگون کند.
لیدر دستهٔ میگ-۱۷ها و تنها بازماندهٔ دسته، تران هان، دارای یک پیروزی تأیید شده در برابر اف-۱۰۵ بود. هواپیمای او به سختی توانست با ماور از مهلکه بگریزد، ولی او تماس خود را با کنترل زمینی از دست داد و در حالی که سوختش در حال تمام شدن بود در نزدیکی درهٔ که تام فرود آمد. هان می‌گوید دیده است که وینگمن‌هایش، له مینه هوان و تران نگوین تام، به وسیلهٔ اف-۱۰۵ها سرنگون شدند. هان احتمالاً اف-۱۰۰های اسکورت‌کننده را با اف-۱۰۵ها اشتباه گرفته بود. از آن جایی که فقط یک خلبان آمریکایی ادعای سرنگون کردن میگ را داشته، ممکن است وینگمن‌های هان با هم برخورد کرده باشند یا مورد اصابت ضدهوایی خودی قرار گرفته باشند. با همهٔ این‌ها میگ-۱۷های ویتنام شمالی نخستین پیروزی‌های هوایی تأیید شدهٔ خود را در نبرد جت به جت و در برابر جنگنده‌های فراصوت به دست آوردند.