نبرد کورسک
نقشه و آماده‌سازی آلمان > طرح عملیات

با در نظر گرفتن شرایط گروه ارتش جنوب، فن مانشتاین تصمیم گرفت نیروهایش وضعیت تدافع راهبردی به خود بگیرند. او پیش‌بینی می‌کرد نیروهای شوروی برای به محاصره درآوردن و انهدام گروه ارتش جنوب، در طول رود دونتس، تا رود دنیپر پیشروی کنند. در ماه فوریه فن مانشتاین تصمیم گرفت که منتظر حمله دشمن بماند و با شناسایی جناحین آن مجموعه‌ای از ضد حملات را علیه این قسمت‌ها به انجام برساند. در این حالت هیتلر نگران پیامدهای سیاسی اتخاذ موضع دفاعی بود و با تأکید بر حفظ دونباس، این طرح را رد کرد.[نیازمند منبع] با توجه به اهمیت بالای اقتصادی ناحیه دونتس برای آلمان و مماس بودن حد خط مقدم بر حد شرقی این ناحیه، هیتلر تصور می‌کرد دونتس در وضعیتی ناایمن و آسیب‌پذیر در مقابل حمله دشمن قرار دارد و اگر دشمن ابتدا حمله و در ناحیه دونتس رخنه کند احتمالاً این ناحیه و متعاقب آن نیکوپول که تنها منبع حیاتی منگنز برای آلمان به حساب می‌آمد، از دست خواهند رفت. در نظر هیتلر با توجه به شرایط نامساعد آلمان در جبهه‌های دیگر جنگ، از دست دادن ابتکار عمل در جبهه شرقی می‌توانست آسیب سیاسی غیرقابل جبرانی به آلمان وارد کند. به هر صورت تلفات وارد آمده به ورماخت در سال‌های ۴۳–۱۹۴۲ گزینه چندانی برای هیتلر باقی نگذاشته و فرماندهی عالی آلمان را به این باور رسانده بود که قادر به اجرای یک تهاجم عمده راهبردی در جبهه شرقی نیست. البته این در نزد آلمانی‌ها به آن معنا نبود که طرح یک تهاجم تابستانه را رها کنند.
در نتیجه بر مبنای پیشنهاد ارتشبد کورت سایتسلر، رئیس ستاد کل نیروی زمینی آلمان، طرحی ارائه شد که بر اساس آن نیروهای آلمانی در یک تهاجم محدود اما قدرتمند، برای به محاصره درآوردن نیروهای ارتش سرخ در برآمدگی کورسک عملیاتی را به انجام می‌رساندند و در یک نبرد محاصره‌ای (Kesselschlacht) همانند پیروزی‌های تاکتیکی اوایل جنگ، آن‌ها را منهدم می‌کردند. آلمانی‌ها بدین طریق نه تنها این اراضی را مجدداً به دست می‌آوردند و نیروهای پرشماری از دشمن را از بین می‌بردند بلکه جایگاه بین‌المللی خود را نزد متحدانشان به‌خصوص ایتالیا، رومانی و فنلاند که پس از نبرد استالینگراد شروع به سر دادن زمزمه رسیدن به نوعی از قرار صلح کرده بودند، نیز ارتقا می‌بخشیدند. انهدام این برآمدگی همچنین خط مقدم ورماخت در جبهه شرقی را ۲۵۰ کیلومتر کوتاه‌تر، ۱۸ تا ۲۰ لشکر آن را جهت عملیات در مناطق دیگر آزاد و حفره‌ای بزرگ در خط مقدم ارتش سرخ باز می‌کرد. در بُعد پراهمیت‌تر راهبردی موفقیت در چنین عملیاتی ابتکار عملی را که ضد حمله فون مانشتاین در خارکوف در جبهه شرقی نصیب ورماخت کرده بود، حفظ می‌نمود. با این وجود برخلاف تصوری که پیش از آغاز جنگ با شوروی در سر هیتلر و ژنرال‌های او بود، آلمانی‌ها در عین با ارزش دانستن نتایج آن، دیگر اهداف راهبردی خود در این عملیات را بسیار محدودتر می‌دانستند. چنین تهاجمی با وارد آوردن ضربه‌ای با شدت کافی می‌توانست از اجرای حملات عمده توسط ارتش سرخ جلوگیری کند و همزمان به نیروهای آلمانی فرصت کافی برای تحکیم مواضع دفاعی بدهد.
طرح‌ریزی برای تهاجم تابستانه سال ۱۹۴۳ از ماه مارس آغاز شد. اواسط این ماه فرماندهی عالی نیروی زمینی آلمان با صدور فرمان عملیاتی شماره ۵ به تشریح موارد پایه این تهاجم که «عملیات سیتادل» نامیده شده بود، پرداخت. بر این اساس یک ارتش ورماخت نیروهای خود را حوالی اریول در شمال کورسک متمرکز می‌کرد و به سمت جنوب یورش می‌برد و نیروی دیگری در نزدیکی بلگورود متجمع می‌شد و به سمت شمال حرکت می‌نمود. با الحاق این دو نیرو به یکدیگر قوای دشمن در برآمدگی کورسک به محاصره می‌افتادند. در این طرح‌ریزی بر تهاجم ورماخت پیش از آماده شدن ارتش سرخ برای تهاجم، تأکید شد. بدین شکل، فون مانشتاین توصیه کرد تهاجم بلافاصله پس از فروکش کردن بارش‌های فصل بارندگی در اواخر ماه آوریل یا اوایل ماه مه، آغاز شود. بر مبنای طرح عملیاتی گروه ارتش مرکز و گروه ارتش جنوب می‌بایست نیروهای زرهی خود را تا میانه ماه آوریل در جناحین ناحیه برآمدگی مستقر می‌کردند. در پی بدی آب‌وهوا، فرسودگی نیروهای ورماخت و نیاز آن‌ها به سازمان‌دهی مجدد، اجرای فرمان عملیاتی شماره ۵ به تعویق افتاد.[نیازمند منبع] فرمان عملیاتی شماره ۶ در روز ۱۵ آوریل به فرماندهان ارتش‌های مشارکت‌کننده در عملیات سیتادل اطلاع داد که آماده اجرای تهاجم در زمانی حداقل شش روز پس از ۲۸ آوریل باشند. بدین صورت زودترین زمان آغاز عملیات روز ۳ ماه مه مقرر شد.
طبق جزئیات عملیاتی، ارتش نهم از گروه ارتش مرکز ورماخت به فرماندهی ارتشبد والتر مدل نقش انبر شمالی عملیات را بر عهده داشت و می‌بایست از دهانه شمالی برآمدگی به سوی جنوب تا ارتفاعات شرق کورسک پیش می‌رفت و خطوط آهن را از حملات دشمن مصون می‌داشت.[نیازمند منبع] در این حال ارتش دوم زرهی ورماخت به فرماندهی ارتشبد رودولف اشمیت با سه سپاه ۵۵، ۱۳ و ۳۵، جناح چپ ارتش نهم ورماخت را با ایجاد موضع دفاعی در طول خط کیروف-زمیوفکا، پوشش می‌داد. در جناح جنوبی عملیات، ارتش چهارم زرهی از گروه ارتش جنوب ورماخت به فرماندهی ارتشبد هرمان هوت و گروه‌رزمی کمپف به فرماندهی ارتشبد ورنر کمپف هم می‌بایستی طرف دیگر حمله گازانبری را به انجام می‌رساندند و در جهت شمال تا تپه‌های شرق کورسک و مجاورت ارتش نهم ورماخت پیش می‌رفتند. حمله فون مانشتاین بیشتر بر تهاجم ارتش چهارم زرهی ورماخت با جلوداری سرنیزه زرهی سپاه ۲ زرهی اس‌اس به فرماندهی اوبرگروپن‌فورر پل هاوسر متکی بود. سپاه ۴۸ زرهی ورماخت به فرماندهی اتو فون کنوبلسدورف نیز می‌بایست از سمت چپ و گروه‌رزمی کمپف از سمت راست پیشروی می‌کردند. ارتش دوم ورماخت به فرماندهی سپهبد والتر وایس می‌بایست از جانب غربی منطقه محدب کورسک مراقبت می‌نمود.