stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
فازانگ
زندگی اولیه

اطلاعات کمی دربارهٔ اوایل زندگی فازانگ در دست است. خانوادهٔ او از سغدیان ساکن در محله‌ای سغدی‌نشین در چانگ‌آن بودند. پدرش، کانگ می، در دربار تانگ مقامی رسمی داشت، اما دربارهٔ مادرش اطلاعات دقیقی وجود ندارد. در برخی منابع چینی آمده که او پس از دیدن خوابی که در آن پرتوهای خورشید را می‌بلعید، باردار شد. گفته می‌شود که خانوادهٔ پدری فازانگ ثروتمند بودند، که این امر احتمالاً به پدرش کمک کرد تا در میان اشراف چینی جایگاهی پیدا کند. با این حال، منابع تاریخی دربارهٔ اصالت دقیق خانوادگی او اطلاعات متناقضی ارائه می‌دهند.
در مقابل، استادان و شاگردان فازانگ در منابع تاریخی بهتر ثبت شده‌اند. ژی‌یَن (Zhiyan) استاد اصلی او بود و داوچِنگ و بائوچِن نیز تأثیر زیادی بر او داشتند. فازانگ شاگردان بسیاری داشت، اما منابع فقط از چهار شاگرد اصلی او نام برده‌اند: هوِی‌شیاو، خوای‌جی، هوِی‌ژائو و از همه مشهورتر اویسانگ، که بعدها مکتب هوآئوم را در کره بنیان گذاشت. علاوه بر این، فازانگ احتمالاً شاگردان متعددی از جمله راهبه‌ای به نام فاچِنگ، دو شاگرد کره‌ای دیگر و یک زندگینامه‌نویس چینی به نام چیانلی داشته است.
فازانگ از نوجوانی به آیین بودایی علاقه داشت. در پانزده‌سالگی، او انگشت خود را در برابر استوپای آیوانگ شلیتا (که استخوان انگشت بودا را در خود جای داده بود) سوزاند. این کار در آن زمان نوعی آیین مذهبی رایج بود.
با این حال، او پس از جست‌وجو در چانگ‌آن نتوانست استادی مناسب بیابد، بنابراین به کوه ژونگنان رفت و در آنجا به مطالعهٔ سوتره‌های مهایانه، به‌ویژه سوترای گل‌آرایی (Avatamsaka) پرداخت. او همچنین برخی آیین‌های دائویی مانند نوشیدن اکسیرهای گیاهی را تمرین کرد.
پس از چندین سال گوشه‌نشینی و با شنیدن خبر بیماری والدینش، به چانگ‌آن بازگشت. در آنجا، با استادش ژی‌یَن آشنا شد و به دلیل دانش وسیعش دربارهٔ سوترای گل‌آرایی او را تحت تأثیر قرار داد. فازانگ حدود ۶۶۳ میلادی به‌عنوان شاگرد غیررسمی نزد ژی‌یَن رفت، اما همچنان سفرهای زیادی انجام می‌داد و نزد او ساکن نشد.
پیش از درگذشت ژی‌یَن در ۶۶۸ میلادی، او از دو استاد آیین وینایا، داوچِنگ و بائوچِن، خواست که از فازانگ حمایت کنند. پس از آن، داوچنگ به‌عنوان یکی از مدیران معبد تازه‌ساخت تای‌یوانسی در چانگ‌آن منصوب شد. فازانگ نیز برای ادامهٔ زندگی خود، در همین معبد به راهبان بودایی پیوست.
برخی منابع قدیمی ادعا کرده‌اند که فازانگ بیش از حد شایستهٔ دریافت سوگندهای بوداسفانه (Bodhisattva Precepts) بوده یا اینکه مراسم راهبان شدن او به‌طور معجزه‌آسایی انجام شده است. اما در واقع، این گزارش‌ها تلاش‌هایی برای توجیه نبود شواهدی از انجام یک آیین رسمی برای ورود او به راهبگی هستند.
۶۷۰–۷۰۰ میلادی

پس از ۶۷۰ میلادی، فازانگ پس از پیوستن به راهبان، بین کوه ژونگنان (در معابد ووجنسی و ژی‌شیانگسی) و تای‌یوانسی در پایتخت دررفت‌وآمد بود. او در این دوره به تدریس سوترای گل‌آرایی پرداخت. از ۶۸۰ تا ۶۸۷ میلادی، با راهب هندی دیواکارا در ترجمهٔ متون هندی به چینی همکاری کرد.
در سال‌های ۶۸۸–۶۸۹ میلادی، امپراتریس وو زتیان (که در آن زمان هنوز نایب‌السلطنه بود) به فازانگ دستور داد که در لوئویانگ یک تریبون بلند برای تدریس سوترای گل‌آرایی و محل بودی‌ماندا برای هشت گروه شنوندگان بسازد. این اقدام باعث ترویج گستردهٔ آموزه‌های هوآیان شد و همچنین رابطهٔ فازانگ با امپراتریس را مستحکم‌تر کرد.
در این دوره، فازانگ با مترجم بودایی دیگری به نام دِوِندراپراجنیا همکاری کرد و همچنان با شاگردش اویسانگ (بنیان‌گذار مکتب هوآئوم در کره) در ارتباط بود. این مکاتبات نه‌تنها علاقهٔ عمیق او به شاگردش را نشان می‌دهند، بلکه نگاهی نادر به رابطهٔ دوستانهٔ یک استاد و شاگرد در سنت بودایی ارائه می‌کنند.
با تأسیس دودمان ژو توسط امپراتریس وو در ۶۹۰ میلادی، فازانگ به تدریس سوترای گل‌آرایی ادامه داد و به سفرهای متعددی پرداخت. او همچنین با کاهنان دائویی مناظره کرد. با این حال، در مقطعی (بین ۶۹۴ تا مه ۶۹۵ میلادی)، به جنوب چین تبعید شد، اما در اوت ۶۹۵ میلادی دوباره بازگشت.
در همان سال، نسخهٔ جدید سوترای گل‌آرایی که توسط تیم ترجمهٔ شیکشاناندا انجام شده بود، منتشر شد و طی مراسمی جشن گرفته شد. فازانگ سپس به تدریس این سوتره پرداخت. در یکی از این جلسات در حدود ۷۰۰ میلادی، در هنگام سخنرانی او زلزله‌ای رخ داد که این رویداد به‌عنوان نشانه‌ای مبارک تلقی شد.
در سال ۶۹۷ میلادی، فازانگ در سرکوب شورش خیتان‌ها نقشی مهم ایفا کرد. او مراسم آیینی بودایی برگزار کرد تا به ارتش چین در پیروزی کمک کند. این اقدام رابطهٔ او را با امپراتریس وو محکم‌تر کرد و موفقیت در جنگ موج جدیدی از علاقه به بودیسم در دربار را برانگیخت.
برخی منابع اشاره کرده‌اند که فازانگ احتمالاً از نسخهٔ زوانزانگ از دعاهای بودایی (Dhāraṇī) مربوط به آوالوکیته‌سورا، که شامل اذکار اسرارآمیز برای دفع دشمنان بود، استفاده کرد تا ارتش چین را تقویت کند.
۷۰۰–۷۱۳ میلادی

قرن هشتم میلادی شاهد تحولات و ناآرامی‌های سیاسی بسیاری بود. بین سال‌های ۷۰۰ تا ۷۰۵ میلادی، فازانگ به دستور امپراتریس وو به فعالیت‌های ترجمه‌ای خود ادامه داد. او با تیم ترجمهٔ شیکشاناندا همکاری کرد تا نسخه‌ای جدید از سوترای لانکاواتارا را تهیه کند که در سال ۷۰۴ میلادی تکمیل شد.
در این دوره، گفته می‌شود که فازانگ به معبد فامن سفر کرد تا یک یادگار مقدس بودایی را بازیابد که گفته می‌شد خاصیت شفابخشی دارد. در آنجا، آیین‌های نیایش متعددی پیرامون این یادگار برگزار شد. پس از کناره‌گیری وو زتیان از قدرت به دلیل کشمکش‌های سیاسی، لی شیان دوباره به تخت نشست و فازانگ وفاداری خود را به او اعلام کرد. همچنین، در جریان یک شورش سیاسی، فازانگ با ارائهٔ اطلاعات مهم به امپراتور، به سرکوب آن کمک کرد. در نتیجه، در سال ۷۰۵ میلادی، ژونگ زونگ او را به مقام افتخاری رتبهٔ پنجم ارتقا داد و یک معبد نیز به افتخار او (Shengshansi) بازسازی شد.
در سال ۷۰۶ میلادی، فازانگ به تیم ترجمهٔ بودیروچی پیوست تا بر روی سوترای ماهاراتناکوتا (Da Baoji jing) کار کند. این پروژه برای سال‌ها مرکز فعالیت‌های علمی او بود و تا پس از درگذشتش در ۷۱۳ میلادی تکمیل نشد.
۷۰۰–۷۱۳ میلادی > معجزهٔ باران و نفوذ دربار

در سال‌های ۷۰۸ تا ۷۰۹ میلادی، خشکسالی شدیدی در مناطق اطراف پایتخت رخ داد. فازانگ به فرمان امپراتور، آیین‌های مذهبی لازم را برای درخواست باران اجرا کرد. به گفتهٔ منابع تاریخی، در روز هفتم، باران شدیدی شروع به باریدن کرد و ده شبانه‌روز ادامه یافت، که موجب خشنودی ژونگ زونگ شد. به نظر می‌رسد که فازانگ در این مراسم از دُهرانی مهاپراتیسارا (رقص باران) که در متون بودایی ذکر شده، استفاده کرده است.
در سال‌های پایانی زندگی، فازانگ حمایت بیشتری از سوی دربار دریافت کرد و به گسترش معابد بودایی هوآیان در چانگ‌آن، لوئویانگ، وو و یُوئه (ژجیانگ و جیانگسو) کمک کرد. بنا بر گزارش‌های زندگینامه‌نویس او، چوی چی‌وون، در این دوره تعداد انجمن‌های مطالعهٔ سوترای گل‌آرایی که توسط غیرراهبان بودایی برگزار می‌شد، از ده هزار فراتر رفت.
فازانگ در ۱۶ دسامبر ۷۱۲ میلادی (در سن ۶۹ سالگی) در معبد بزرگ جیانفو درگذشت. امپراتور رویزونگ با اهدای کمک مالی سخاوتمندانه‌ای به یاد او، به احترامش ادای دین کرد. فازانگ در جنوب معبد هوآیانسی، در دشت شن‌هه به خاک سپرده شد.
تأثیرات و میراث فازانگ

بزرگ‌ترین تأثیر فازانگ بر شاگرد برجسته‌اش، اویسانگ (۶۲۵–۷۰۲) بود که بعدها مکتب هوآیان کره‌ای را تأسیس کرد. رابطهٔ او و اویسانگ به‌خوبی ثبت شده و نشان‌دهندهٔ دوستی عمیق و مکاتبات مداوم آنها در طول زندگی‌شان است. فازانگ همچنین تأثیر زیادی بر یکی دیگر از شاگردان کره‌ای خود، سیمسانگ (ژاپنی: شین‌جو) داشت. سیمسانگ تعالیم هوآیان را به ژاپن منتقل کرد و استاد روبن (۶۸۹–۷۷۳) بود که بعدها مکتب کِگون (نسخهٔ ژاپنی هوآیان) را بنیان نهاد.
یکی از بزرگ‌ترین دستاوردهای فازانگ در گسترش بودیسم هوآیان در چین، ترجمهٔ سوترای گل‌آرایی (Avatamsaka sutra) بود. او در این پروژه با اساتید هندی و چینی متعددی همکاری کرد و تفسیری مهم بر این سوتره نوشت. تعالیم سوترای گل‌آرایی از طریق سخنرانی‌های گسترده و همچنین رابطهٔ نزدیک فازانگ با وو زتیان و درباریان ترویج شد، که در نهایت به ساخت و گسترش معابد هوآیان در چانگ‌آن، وو و یُوئه منجر شد.
فازانگ همچنین نقش مهمی در بهبود و ترویج فناوری چاپ چوبی (چاپ چوبی) ایفا کرد و از این روش برای چاپ متون بودایی استفاده کرد. در واقع، قدیمی‌ترین متن چاپ چوبی دارای تاریخ ثبت‌شده، نسخه‌ای از سوترای دُهرانی بود که توسط فازانگ در سال ۷۰۴ میلادی ترجمه شد. این نسخه در معبد پولگوکسا در کره کشف شده است.
معبد فامن
معبد جیانفو، شی‌آن
جنرال چارلز ساوت فارنزورت کانتی پارک

مکان تاریخی در ایالات متحده آمریکا
| 0 | 1 |
| --- | --- |
جنرال چارلز ساوت فارنزورت کانتی پارک: جنرال چارلز ساوت فارنزورت کانتی پارک
ثبت ملی اماکن تاریخی ایالات متحده: ثبت ملی اماکن تاریخی ایالات متحده
منطقه تاریخی ایالات متحده آمریکا: منطقه تاریخی ایالات متحده آمریکا
 :  
The William D. Davies Memorial Building: The William D. Davies Memorial Building
نمایش نقشه the Los Angeles metropolitan areaنمایش نقشه کالیفرنیانمایش نقشه ایالات متحده آمریکا: نمایش نقشه the Los Angeles metropolitan areaنمایش نقشه کالیفرنیانمایش نقشه ایالات متحده آمریکا
موقعیت: 568 E. Mount Curve Ave التادنا، کالیفرنیا
مختصات: ۳۴°۱۲′۰۲″ شمالی ۱۱۸°۰۷′۵۲″ غربی﻿ / ﻿۳۴٫۲۰۰۵۶°شمالی ۱۱۸٫۱۳۱۱۱°غربی﻿ / 34.20056; -118.13111
معمار: Charles H. Kyson
ش. منبع ثبت ملی: 97000027
افزوده‌شده به فهرست ملی: February 7, 1997
جنرال چارلز ساوت فارنزورت کانتی پارک (به انگلیسی: Gen. Charles S. Farnsworth County Park) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در التادنا، کالیفرنیا واقع شده‌است.
پیپت کوهی

| پیپت کوهی | پیپت کوهی |
| --- | --- |
یک پیپت کوهی در گذرگاه سانی در مرز بین آفریقای جنوبی و لسوتو: یک پیپت کوهی در گذرگاه سانی در مرز بین آفریقای جنوبی و لسوتو
وضعیت حفاظت: وضعیت حفاظت
 کمترین نگرانی  (IUCN 3.1):  کمترین نگرانی  (IUCN 3.1)
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: طنابداران
رده:: پرندگان
راسته:: گنجشک‌سانان
تیره:: دم‌جنبانکیان
سرده:: پی‌پت (پرنده)
گونه:: پیپت کوهی
نام دوبخشی: نام دوبخشی
Anthus hoeschi استرسمان، ۱۹۳۸: Anthus hoeschi استرسمان، ۱۹۳۸
پیپت کوهی یا پیپت کوهستان (به لاتین: Anthus hoeschi) پرنده‌ایست از خانوادهٔ دم‌جنبانکان و یکی از انواع گونه‌های پی‌پت‌هاست که بومی آفریقا می‌باشد. این پرنده در علفزارهای مناطق مرتفع گرمسیری یا نیمه گرمسیری زندگی کرده و می‌توان آن را در آفریقای جنوبی، لسوتو و احتمالاً بوتسوانا، جمهوری دموکراتیک کنگو، زامبیا و نامیبیا مشاهده نمود.
ابوسعید ابوالخیر

| ابوسعید فضل‌الله بن احمد بن محمد بن ابراهیم | ابوسعید فضل‌الله بن احمد بن محمد بن ابراهیم |
| --- | --- |
ملیت: ایرانی
عنوان: شیخ ابوسعید ابوالخیر مهنه‌ای
فضل‌الله بن احمد بن محمد بن ابراهیم میهنی مشهور به شیخ ابوسعید ابوالخیر (۱ محرم ۳۵۷–۴ شعبان ۴۴۰ ه‍.ق) عارف و شاعر نامدار ایرانی سده چهارم و پنجم بود. ابوسعید ابوالخیر در میان عارفان مقامی بسیار برجسته و ویژه‌ای دارد و نام او با عرفان و شعر آمیختگی عمیقی یافته است. چندان که در بخش مهمی از شعر پارسی چهرهٔ او در کنار مولوی و عطار قرار می‌گیرد، بی آنکه خود شعر چندانی سروده باشد. در تاریخ اندیشه‌های عرفانی‌اش در بالاترین سطح اندیشمندان این گُسترهٔ پهناور در کنار منصور حلاج، بایزید بسطامی و ابوالحسن خرقانی بشمار می‌رود. همان کسانی که شهاب‌الدین سهروردی آن‌ها را ادامه دهندگان فلسفه باستان و ادامه حکمت خسروانی می‌خواند. از دوران کودکی نبوغ و استعداد او بر افراد آگاه پنهان نبوده است.
زندگی

شیخ ابوسعید ابوالخیر از عارفان بزرگ و مشهور سده چهارم و اوایل سده پنجم هجری در روز شنبه ۲۱ آذر ۳۴۶ هجری خورشیدی در مهنه متولد گردید و در ۲۲ دی ۴۲۷ هجری خورشیدی در زادگاهش دیده از جهان فروبست.
میهنه، زادگاه و آرامگاه ابوسعید ابوالخیر، ناحیه‌ای میان سرخس و ابیورد، اکنون شهرکی در خاک ترکمنستان در ۱۳۰ کیلومتری جنوب شرقی عشق آباد، مقابل چهچهه در خاک ایران است.
او سال‌ها در مرو و سرخس فقه و حدیث آموخت تا در پی یک رویداد مهم در زندگی‌اش، درس را رها کرده و به جمع صوفیان پیوست و به وادی عرفان روی آورد.

شیخ ابوسعید پس از آشنایی با طریقه تصوف در نزد شیخ ابوالفضل سرخسی و ابوالعباس قصاب آملی به دیار اصلی خود (میهنه) بازگشت و هفت سال به ریاضت پرداخت و در سن ۴۰ سالگی به نیشابور رفت. وی به مدت یک سال در خانقاه آمل خدمت ابوالعباس قصاب آملی بود.

در این سفرها بزرگان علمی و شرعی نیشابور با او به مخالفت برخاستند، اما چندی نگذشت که مخالفت‌ها به موافقت بدل شد و مخالفان وی تسلیم شدند.
او تمام عمر خویش را در تربیت مریدانش سپری کرد. نوهٔ شیخ ابوسعید ابوالخیر، محمد بن منور، در سال ۵۹۹ کتابی به نام اسرار التوحید دربارهٔ زندگی و احوالات شیخ نوشته است.
او پیرو مذهب شافعی بود، اما روایت شده که با دیدن خودداری صوفیان خانقاه از صلوات گفتن بر آل رسول (صلی الله علیه و اله و سلم) در تشهد اول و در قنوت، پیش‌نماز خانقاه را ملامت کرده و گفته «ما در موکبی نرویم که آل محمد در آن‌جا نباشد».
ابوسعید در روز پنجشنبه (شب آدینه) چهارم شعبان ۴۴۰ قمری در میهنه درگذشت.
دیدگاه‌ها نسبت به ابوسعید

ابن سینا پس از دیدار با ابوسعید گفته است:[نیازمند منبع]
هر چه من می‌دانم او می‌بیند.
هرمان اِته، خاورشناس نامی آلمانی دربارهٔ شیخ ابوسعید ابوالخیر می‌نویسد:[نیازمند منبع]
وی نه تنها استاد دیرین شعر صوفیانه به‌شمار می‌رود، بلکه صرف نظر از رودکی و هم دوره‌هایش، می‌توان او را از نوآوران رباعی، که زاییده طبع است، دانست. نوآوری او در این‌گونه شعر از دو جایگاه است: یکی آن که وی نخستین شاعری است که شعر خود را فقط به شکل رباعی سرود. دوم آنکه رباعی را بر خلاف پیشینیان خود نقشی از نو زد، که آن نقش جاودانه ماند؛ یعنی آن را کانون اشتعال آتش عرفان وحدت وجود قرار داد و این نوع شعر از آن زمان نمودار گمان‌های رنگین عقیده به خدا در همه چیز بوده است. نخستین بار در اشعار اوست که کنایات و اشارات عارفانه به کار رفته، تشبیهاتی از عشق زمینی و جسمانی در مورد عشق الهی ذکر شده و در این معنی از ساقی بزم و شمع شعله‌ور سخن رفته و سالک راه خدا را عاشق حیران و جویان، می‌گسار، مست و پروانه دور شمع نامیده که خود را به آتش عشق می‌افکند.
دیدار با ابن سینا

داستان دیدار او با ابن سینا که در کتاب اسرارالتوحید آمده بسیار پر آوازه است:
خواجه بوعلی سینا با شیخ در خانه شد و در خانه فراز کردند و سه شبانه روز با یکدیگر بودند و به خلوت سخن می‌گفتند که کس ندانست و نیز به نزدیک ایشان در نیامد مگر کسی که اجازت دادند و جز به نماز جماعت بیرون نیامدند، بعد از سه شبانه روز خواجه بوعلی برفت، شاگردان از خواجه بوعلی پرسیدند که شیخ را چگونه یافتی؟ گفت: هر چه من می‌دانم او می‌بیند، و متصوفه و مریدان شیخ چون به نزدیک شیخ درآمدند، از شیخ پرسیدند که ای شیخ، بوعلی را چون یافتی؟ گفت: هر چه ما می‌بینیم او می‌داند.
گویند ابوسعید ابوالخیر به شیخ الرئیس نوشت: مبادا بر مباحث معقول اعتماد کنی؛ زیرا بدیهی‌ترین استدلال شکل اول است، در حالی که شکل اول دوری است. افزون بر این، ثبوت نتیجه متوقف بر کلیت کبراست و کلیت کبرا بر صدق اکبر بر اصغر متوقف است؛ زیرا اصغر از جمله افراد اکبر است. شیخ الرئیس در پاسخ گفت: کلیت کبرا موقوف بر اندراج اصغر است به اجمال، و مقصود از نتیجه حصول نتیجه است به تفصیل.
نمونه چند رباعی

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| وا فریادا ز عشق وا فریادا |  | کارم به یکی طرفه نگار افتادا |
| گر داد من شکسته دادا دادا |  | ور نه من و عشق هر چه بادا بادا! |
* * *
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| من بی تو دمی قرار نتوانم کرد |  | احسان تو را شمار نتوانم کرد |
| گر بر سر من زبان شود هر مویی  |  | یک شکر تو از هزار نتوانم کرد |
* * *
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| از واقعه‌ای تو را خبر خواهم کرد |  | و آنرا به دو حرف مختصر خواهم کرد |
| با عشق تو در خاک نهان خواهم شد |  | با مهر تو سر ز خاک برخواهم کرد |
* * *
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| گفتم: چشمم، گفت: به راهش می‌دار |  | گفتم: جگرم، گفت: پر آهش می‌دار |
| گفتم که: دلم، گفت: چه داری در دل |  | گفتم: غم تو، گفت: نگاهش می‌دار |
* * *
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| دیشب که دلم ز تاب هجران می‌سوخت |  | اشکم همه در دیدهٔ گریان می‌سوخت |
| می‌سوختم آن چنان‌که غیر از دل تو  |  | بر من دل کافر و مسلمان می‌سوخت |
| با درد تو اندیشهٔ درمان نکنم  |  | با زلف تو آرزوی ایمان نکنم |
|  جانا تو اگر جان طلبی خوش باشد |  | اندیشهٔ جان برای جانان نکنم |
آثار

کتاب‌هایی که برپایهٔ سخنان ابوسعید گردآوری شده، عبارتند از:
اسرار التوحید فی مقامات شیخ ابی سعید تألیف محمدبن منور بن ابی سعد بن ابی ظاهر بن ابی سعید، از نوادگان وی
رساله «حالات و سخنان شیخ ابوسعید»؛ گردآورنده: ابوروح لطف‌الله، نوه ابوسعید
سخنان منظوم ابوسعید ابوالخیر
جایگاه ابوسعید در فرهنگ مشرق زمین از یک جهت یادآور سقراط است؛ گرچه او عملاً در معارف صوفیه اثر جداگانه‌ای به قلم خود بر جای نگذاشته، در همه جا نام و سخن او هست. چندین کتاب از سخنان وی به وسیله دیگران نگارش یافته و دو سه نامه سودمند مهم که به ابن سینا، فیلسوف نامدار زمان خود، نوشته، از او بر جا مانده است.
به رغم اینکه وی در معارف صوفیه اثر مهمی تألیف نکرده، از شواهد و قرائن برمی‌آید که در ذهن ابوسعید، یک جهان‌بینی عرفانی، به صورت کلی و منظم وجود داشته است.
سخنان و داستان‌هایی دربارهٔ ابوسعید

او خود می‌گوید: «آن زمانی که قرآن می‌آموختم پدرم مرا به نماز آدینه برد. در راه شیخ ابوالقاسم که از مشایخ بزرگ بود پیش‌آمد، پدرم را گفت که ما از دنیا نمی‌توانستیم رفت زیرا که ولایت را خالی دیدیم و درویشان تباه می‌شدند. اکنون این فرزند را دیدم، ایمن گشتم که عالم را از این کودک بهره خواهد بود.» نخستین آشنایی ابوسعید با راه حق و علوم باطنی به اشاره و ارشاد همین شیخ بود. چنان‌که خود ابوسعید نقل می‌کند که شیخ به من گفتند: ای پسر خواهی که سخن خدا گویی گفتم خواهم. گفت در خلوت این شعر می‌گویی:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| من بی تو دمی قرار نتوانم کرد |  | احسان تو را شمار نتوانم کرد |
| گر بر سر من زبان شود هر مویی |  | یک شکر تو از هزار نتوانم کرد |
همه روز این بیت‌ها می‌گفتم تا به برکت این ابیات در کودکی راه بر من گشاده شد.
چنان‌که در برخورد وی با ابن سینا می‌توان این نکته را دریافت. در این دیدار با یکدیگر سه‌شبانه روز به خلوت سخن گفتند که کس ندانست.
بعد از سه شبانه روز خواجه بوعلی سینا برفت، شاگردان او پرسیدند که شیخ را چگونه یافتی گفت: هر چه می‌دانم، او می‌بیند. مریدان از شیخ پرسیدند که ای شیخ بوعلی را چگونه یافتی گفت: هر چه ما می‌بینیم او می‌داند.
بوسعید همچون حلقهٔ استواری زنجیره سنت‌های عرفانی پیش از خودش را به حلقهٔ نسل‌های پس از خویش پیوند می‌دهد. وی تصوف را عبارت از آن می‌داند که: «آنچه در سرداری بنهی و آنچه در کف داری بدهی و آنچه بر تو آید نجهی.» با اینکه در روزگار زنده بودنش مورد تازش خشک مغزان مذهبی بود و اتهام لاابالیگری‌های او در دورهٔ زندگی تا اسپانیای اسلامی یعنی اندلس رفته بود.

ابن حزم اندلسی در زمان زندگی او درباره‌اش می‌گوید: «شنیده‌ایم که به روزگار ما در نیشابور مردی است از صوفیان با کنیه ابوسعید ابوالخیر که گاه جامه پشمینه می‌پوشد، و زمانی لباس حریر که بر مردان حرام است، گاه در روز هزار رکعت نماز می‌گذارد و زمانی نه نماز واجب می‌گزارد نه نماز مستحبی و این کفر محض است. پناه بر خدا از این گمراهی.» با وجود این قدیس دیگری را نمی‌شناسیم که مردم تا این پایه شیفته او باشند و چهره او به عنوان رمز اشراق و اشراف بر عالم پنهان به گونه نشانه و رمزی درآمده باشد آن گونه که بوعلی رمز دانش و علوم رسمی است.
ابوسعید نسبت به دو صوفی پیش از خودش بایزید بسطامی و حلاج که در تاریخ عرفان مهم‌ترین مقام را دارند، ارادتی خاص داشته است. وی در محیطی که بیشتر صوفیان، حلاج را کافر می‌دانستند و گروهی مانند عبدالکریم قشیری در مورد او با احتیاط و سکوت برخورد می‌کردند او را به عنوان نمونه عیار و جوانمردی می‌دانست که به گفته خودش در اسرار التوحید «در علوم حالت در مشرق و مغرب کسی چون او نبود.» وی در فقه و کلام و منطق و حدیث و تفسیر و دیگر علوم رایج عصر از چهره‌های ممتاز به‌شمار می‌رفته است. ابوسعید بزرگ‌ترین علمای دوره از قبیل ابوعلی زاهد بن احمد فقیه و قفال مروزی و ابوعبدالله خضری سال‌های دراز به تحصیل علوم اشتغال داشته است.

از جمع استادان او که بگذریم وی با شمار زیادی از فقها و محدثین و ادیبان و شاعران دورهٔ خود روابط دوستانه و عادلانه داشته است. نه تنها داستان‌های اسرار التوحید بلکه اسناد تاریخی غیر صوفیانه نیز گواهند بر اینکه علمای بزرگی چون ابومحمد جوینی پدر امام‌الحرمین جوینی که از بزرگ‌ترین علمای نیشابور در این دوره بود با وی روابط دوستی داشته است.
در حکایت مشهوری از وی آمده است که:
هرمان اته، خاورشناس آلمانی او را یکی از نوآوران قالب رباعی در زبان فارسی دانسته است.
محمد بن منور نوادهٔ او نیز کتابی به اسم اسرارالتوحید فی مقامات شیخ ابی سعید ابی الخیر در وصف کمالات او نوشته که سه باب می‌باشد.
آرامگاه ابوسعید ابوالخیر

مقاله‌های اصلی: آرامگاه ابوسعید ابوالخیر (ترکمنستان) و آرامگاه منسوب به ابوسعید ابوالخیر
آرامگاه ابوسعید_ایران
آرامگاه ابوسعید_ترکمنستان
آرامگاه مشهور ابوسعید ابوالخیر در ۵ کیلومتری شمال شهرک میهنه، زادگاه وی، ناحیه‌ای بین سرخس و ابیورد و
در دل بیابان‌های ترکمنستان در ۱۳۰ کیلومتری جنوب شرقی عشق آباد، روبه‌رویِ چهچهه در خاک ایران است. ابوسعید نزد ترکمن‌ها بسیار مجرب بوده و همواره مرجع زیارت آن‌ها می‌باشد. علی‌رغم اینکه دسترسی مناس
بی جهت زیارت آرامگاه وی وجود ندارد اما همواره پذیرای مردم ترکمنستان می‌باشد. ابوسعید در ترکمنستان به منه بابا مشهور است.[نیازمند منبع] چرا که هر پیر و صاحب‌دلی با پسوند بابا شهرت دارد. بنای آرامگاه وی بسیار قدیمی و برپا می‌باشد. چندین مقبره دیگر نیز در حوالی مزار وی مدفون می‌باشند.
آرامگاهی نیز در روستای مهنه از توابع شهرستان مه‌ولات واقع در استان خراسان رضوی را به ابوسعید ابوالخیر نسبت داده‌اند.

بنای این آرامگاه در ۵۵ کیلومتری جنوب شرقی تربت حیدریه و ۷ کیلومتری فیض‌آباد در روستایی به نام مهنه قرار دارد که به اعتقاد برخی مدفن شیخ ابوسعید ابی‌الخیر پیر مهنه است. گردآورنده اسرار التوحید به روشنی محل دفن شیخ را میهنه خاوران ذکر کرده است که اکنون این نقطه در خارج از مرزهای ایران می‌باشد.
باستانی پاریزی، در مورد آرامگاه ابوسعید ابوالخیر در کتاب «بارگاه و خانقاه: در کویر هفت کاسه» چنین گفته است که:
«... مزار ابوسعید ابوالخیر در مهنه دشت خاوران است و هم‌اکنون آثار آن در جمهوری ترکمنستان جاودان است ولی در خراسان رضوی نیز دو جا به نام مزار ابوسعید ابوالخیر شهرت دارد: یکی در مهنه شهرستان مه‌ولات و دیگری در شهرستان جلگه‌رخ در نزدیکی کدکن در میان دشت ساختمانی است که گذشته سندی هم ندارد ولی بر سر آن اشعاری نوشته شده و آن را به نام مزار شیخ ابوسعید ابی الخیر معرفی کرده‌اند و همگان مردم بدین نام جای تبرک می‌جویند و حدس من این است که هر دو جا یک روزی قدمگاه شیخ ابوسعید بوده است…»
کرامت

کرامت نیز در جهان بینی عرفانی ابوسعید نه بر آب رفتن است، نه بر هوا پریدن و نه طی ارض کردن. کراماتی که به او نسبت، یا از او بازگفته اند، همگی از گونه فراست و آگاهی از اندرون دل دیگران بوده است. وی به این ویژگی در تاریخ تصوف مانند شده است، زیرا که سرتاسر زندگی خانقاهی او پراست از اندرون دل خوانی‌ها و فراست‌هایی که ردکنندگان را در حق او به اقرار و قبول وامی‌داشته است. بیشتر مشایخ صوفیه او را به این صفت ممتاز دانسته و از او با عنوان‌های «آگاه بر همه سینه‌ها»، «فارس غیوب» و «جاسوس یا حارس القلوب» و حتی «مشرق الضمائر» یاد کرده‌اند.
پانویس و منابع

درگاه نیشابور
درگاه ادبیات
↑  رباعیات ابوسعید ابوالخیر، خیام، باباطاهر؛ گردآوری: جهانگیر منصور، تهران: انتشارات ناهید (۱۳۷۸)؛ ص ۷–۸.
1 2  رباعیات ابوسعید ابوالخیر، خیام، باباطاهر؛ گردآوری: جهانگیر منصور، تهران: انتشارات ناهید (۱۳۷۸)؛ ص ۷.
↑  «نگاهی به شیخ ابوسعید ابوالخیر «ره»». رشد آموزش زبان و ادب فارسی. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۱ مه ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۱۹ می ۲۰۱۴.
↑  اسرار التوحید، ج۱، ص۲۰۴، به کوشش محمد رضا شفیعی کدکنی، تهران، ۱۳۶۶ ش.
↑  دروس معرفت النفس. صص. ۴۸۴ و ۴۸۵.
↑  دکتر مهدی دهباشی و دکتر سید علی اصغر میرباقری فرد (۱۳۹۴). تاریخ تصوف ج ۱. سمت. صص. ۱۳۳. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۰۲-۰۲۴۹-۱.
↑  حقیقت، عبدالرفیع، تاریخ نهضت‌های فکری ایرانیان: از آغاز قرن چهارم تا پایان قرن ششم هجری (از ظهور رودکی تا شهادت سهروردی)، شرکت مؤلفان و مترجمان ایران، بخش دوم، چاپ اول، آذر ۱۳۵۷ خورشیدی.
↑  آرامگاه منسوب به شیخ ابوسعید ابوالخیر بایگانی‌شده  در ۱۴ اوت ۲۰۱۲ توسط Wayback Machine پایگاه اطلاع‌رسانی شهرستان مه ولات.
↑  http://wikifeqh.ir/ابوسعید_ابوالخیر
مج‍موعه رباعیات ابوسعید ابوالخیر/ پیشگفتار اسماعیل شاهرودی؛ خط عبدالملکی تویسرکانی؛ همدان: نش‍ر هنرآفرین، ۱۳۷۶.
اسرار التوحید فی مقامات الش‍یخ ابی‌سعید/ تألیف محمدبن منور ابی‌سعد بن ابی‌طاهر بن ابی‌سعید میهنی؛ با مقابله نسخ استانبول و لنین‌گراد و کپنه‍اگ؛ به اهتمام ذبیح‌الله صفا؛ نشر در تهران.
حالات و سخنان شیخ ابوسعید ابوالخیر میهنی: متن بازماند از سده شش‍م هج‍ری/ اثر یکی از احفاد شیخ؛ به‌کوشش ایرج افش‍ار.
فرهنگ معین.
ابوسعید ابوالخیر [چاپ سنگی]؛ کاتب: محمدابراهیم بن محمدحسین‌خان اولیاء سمیع؛ وضعیت نشر: محمدابراهیم بن محمدحسین‌خان اولیاء سمیع، ۱۲۸۴ق. ۱۲۸۶ق. شماره بازیابی: ۶–۱۵۷۳۰.
رباعیات ابوسعید ابوالخیر، خیام، باباطاهر؛ گردآوری و مقدمه: جهانگیر منصور، تهران: انتشارات ناهید (۱۳۷۸).
مجسمه ابوسعید در نیشابور
فرشته به سبک نقاشی ایرانی متعلق ۱۵۵۵ میلادی در برگ یک کتاب همراه با رباعی زیر از ابوسعید ابوالخیر:

ایزد که جهان به قبضه قدرت اوست

         داده است ترا دو چیز کان هر دو نکوست

هم سیرت آنکه دوست داری کس را

         هم صورت آنکه کس ترا دارد دوست
شهرستان بویراحمد

| شهرستان بویراحمد | شهرستان بویراحمد |
| --- | --- |
اطلاعات کلی: اطلاعات کلی
کشور:  ایران
استان: کهگیلویه و بویراحمد
مرکز شهرستان: یاسوج
سایر شهرها: سپیدار، چیتاب، گراب سفلی
بخش‌ها: مرکزی، کبگیان، سپیدار، لوداب بخش سرود
سال تأسیس: ۱۳۴۹ خورشیدی
اداره: اداره
فرماندار: منوچهرمحمدی
مردم: مردم
مذهب: شیعه
آب‌وهوا: آب‌وهوا
بارش سالانه: ۷۰۰ میلی لیتر
داده‌های دیگر: داده‌های دیگر
پیش‌شمارهٔ تلفن: ۰۷۴
شهرستان بویراحمد یکی از شهرستان‌های استان کهگیلویه و بویراحمد است. مرکز این شهرستان، شهر یاسوج است.
موقعیت جغرافیایی

شهرستان بویراحمد از شمال با شهرستانهای دنا و مارگون، از شمال شرقی با شهرستان سمیرم استان اصفهان، از غرب با شهرستان کهگیلویه، از جنوب غربی با شهرستان چرام، از جنوب با شهرستانهای رستم و ممسنی استان فارس و از شرق با شهرستان سپیدان استان فارس همسایه است.
مردم‌شناسی

مردم شهرستان بویراحمد از اقوام لر هستند و به زبان لری گویش بویراحمدی تکلم می‌کنند.
تقسیمات کشوری

شهرستان بویراحمد شامل ۴ بخش، ۱۰ دهستان و ۵ شهر به شرح زیر است: