آلنا دوهان
گزارشگر ویژه > ایران

وی در اردیبهشت ۱۴۰۱ برای بررسی اثر تحریم‌های آمریکا بر حقوق بشر به ایران سفر کرد. گزارش وی در سپتامبر ۲۰۲۲ به سازمان ملل ارایه شد. وی طی کنفرانسی گفت که آمریکا در جریان تحریم‌های خود کنوانسیون وین و حقوق مدنی مردم ایران را نقض کرده‌است. وی که با طرفهای مختلف از دولت تا نهادهای مدنی و دیپلمات‌های خارجی مقیم ایران گفتگو کرده‌است در کنفرانس خود گفت که آمریکا بین ۱۰۰ تا ۱۲۰ میلیارد دلار از اموال ایران را بلوکه کرده‌است. تحریمها بر طیف وسیعی از مردم اعم از پناهجویان فقرا و بیماران اثر گذارده‌است.
ما سه صفحه توصیه نامه داده‌ایم از کشورهای تحریم کننده خواسته‌ایم رفتار خود را متوقف کرده و به تعهدات خود در زمینه احترام به حقوق بشر عمل کنند. کشورها و نهادهای بین‌المللی بیشتر با ایران همکاری کنند. ایران میزبان تعداد زیادی از پناهندگان افغانستان است و بدون کمک سازمان ملل نمی‌تواند این کار را مدیریت کند. بین پنج تا هشت میلیون نفر هستند که دو تا ۱۰ هزار افغان وارد کشور شوند برای دولت ایران سخت است که بدون کمک بین‌المللی آنها را مدیریت کند… این تحریم‌ها تأثیر زیادی روی حقوق بشر گذاشته‌است و نسبت به سال ۲۰۱۵ دامنه آن بیشتر شده‌است. دانشگاهیان و ورزش و بخش فرهنگی و … اینقدر تحریم شده‌اند که ایران نمی‌تواند حق عضویت سازمان ملل را بدهد و حق عضویت ورزشکاران و … را بدهد. باید توجه کنیم که اقداماتی که علیه ایران اعمال می‌شود نقض حقوق بشر است. هدف از سفر من این است که وضعیت را تجزیه و تحلیل کنم. اطلاعات دریافت کردم دربارهٔ کودکان پروانه ای و به من گفتند پانسمان و داروهای مورد نیاز هیچ راهی است که وارد شود. شرکت‌ها گفته‌اند می‌ترسند تحت تحریم‌های آمریکا قرار بگیرند.
او در مصاحبه با هفته نامه لو پوان در پاسخ به این سؤال که «دولت ایران می گوید تحریم ها باعث افزایش مرگ و میر در طول همه گیری کووید-۱۹ در ایران شده است. آیا این امر درست است یا صرفا تبلیغات است؟» گفت:
بله، تحریم‌ها باعث مرگ مردم شده است و چندین مورد در گزارش من آمده است. قانع کننده‌ترین دلیل، عدم دسترسی به دارو است. بله، ایران بیش از ۹۰ درصد داروهای خود را تولید می‌کند، اما متأسفانه برای این کار نیاز به تهیه کردن مواد اولیه از خارج است.این امر مشکل است، زیرا می‌‌دانیم که دستیابی به این مواد، پرداخت هزینه و دریافت آن‌ها برای این کشور بسیار دشوار است. به خصوص که کیفیت مواد اولیه همیشه خوب نیست و این مواد بسیار گران هستند. ساده‌ترین مثال انسولین است. در ایران افراد دیابتی زیادی وجود دارد و زمانی که در مورد این مشکل در ایران صحبت کردم، به من گفتند که کشور خودش توانسته یک نوعی از محصول استاندارد انسولین را تولید کند، با این تفاوت که این دارو برخی انواع خاص دیابت را درمان نمی‌کند، بنابراین در ایران قابل درمان نیستند. بیماران مبتلا به این بیماری در ایران، جان خود را از دست می‌دهند. من همچنین در ایران با مبتلایان به «بیماری پروانه‌ای» که دچار اپیدرمولیز بولوزا، یک بیماری ژنتیکی پوستی هستند، صحبت کردم که با استفاده از پانسمان‌های مخصوص که دولت از خارج خریداری می‌کند تحت درمان قرار می‌گرفتند. این درمان به ۱۰۰۲ بیمار ایرانی این امکان را می‌داد که با وجود درد غیر قابل تحمل، به زندگی خود ادامه دهند. اما اکنون یک سال است که دیگر این بانداژها در ایران قابل دسترس نیست و ۱۵ «بیمار پروانه‌ای ایرانی» از آن زمان جان خود را از دست داده‌اند، در حالی که میزان مرگ و میر ناشی از این بیماری معمولا بیشتر از یک مورد در سال نیست. من با بیماران دیگری که از بیماری‌های دیگری رنج می‌برند صحبت کردم و وضعیت به همین منوال است. ما ارقامی را در مورد تغییر نرخ مرگ و میر در بسیاری از گروه بیماری‌‌ها جمع‌ آوری کرده‌ایم. به عنوان مثال مرگ و میر کودکان مبتلا به تالاسمی، نوعی کم خونی ارثی، از ۲۷ تا ۳۲ مورد در سال به ۱۳۲ مورد افزایش یافته است. همچنین یادآوری می‌کنم که این ایران نبود که از توافق هسته‌ای ایران در سال ۲۰۱۸ خارج شد، بلکه ایالات متحده بود که چنین کرد. به عنوان استاد حقوق بین‌الملل می‌‌توانم اضافه کنم که اگر دیگر تحریم‌هایی از سوی «شورای امنیت سازمان ملل» وجود نداشته باشد، حقوق بین‌الملل این امکان را به دولت‌ها نمی‌‌دهد که تحریم‌های یکجانبه به ‌ویژه در بخش‌های مالی و بانکی وضع کنند.