stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
چارلز دیکنز
شیوهٔ نوشتار

دیکنز نیز مانند بسیاری از رمان‌نویسان دیگر (جرج الیوت، امیل زولا، دفو) از روزنامه‌نگاری آغاز کرد و سپس از واقعیت به خیال گرایید. وی نیز مانند دیوید کاپرفیلد را در حالی می‌نوشت که مقید به سخن دیگران بود. کارش در مقام گزارشگر مذاکرات پارلمانی به او سرعت و دقت آموخت. چارلز دیکنز از گزارشگری به شکل آزادتری از روزنامه‌نگاری گروید. طرحواره‌هایی از بوز در معنا مجموعه مقالاتی است که جریان تکامل رشد تدریجی این داستان‌سرا، شخصیت‌آفرین و تحلیل‌گر محیط‌ها و اشیا را به دست می‌دهد. او هرچند هرگز از روزنامه‌نگاری نبرید و همواره سردبیر مجلات و سرگرم نوشتن مقالاتی برای روزنامه‌ها و سخنرانی‌ها بود، اما گفته می‌شود نمونه‌ای روشن از کوشش روزنامه‌نگاری برای اعتلا بخشی به استعدادهای نویسندگی خویش است.
چارلز دیکنز ارائه‌کننده عوالم شهر است. دگرگونی شهر - چه از لحاظ اقتصادی و چه اجتماعی - و چیرگی او بر توصیف این دگرگونی‌ها. در طرح‌واره‌ها به وضوح این توانایی را نشان می‌دهد. توصیف یک عمارت یا مؤسسه از زبان دیکنز، چیزی ورای وصفی خشک و خالی از عمارتی بی‌جان است. او ناظر تغییرپذیری ظاهر است و چنان توصیف می‌کند که گویی این عمارت ساکن نیست. او اشیا را در قیاس جنبه‌های متحرک جامعه‌ای می‌بیند که در حال تبدل است. وقتی خیابان‌های کثیف لندن را توصیف می‌کند چنین به ما می‌گوید: «نم همین قدر دزدانه و نرم فرود می‌آید که سنگفرش خیابان‌های را چرب کند.» می‌گوید: «چراغ‌های گازی به علت مه سنگین و تنبلی که بر هر چیز می‌نشیند رخشنده‌تر می‌نمایند».
طرح‌واره‌هایی از بوز، از ذوق و استعداد کمدی دیکنز نیز جان می‌گیرد. چارلز دیکنز کمدی را به گونه‌ای توصیف می‌کند که نشانه تأثیر گرفتن او از این تجربه است. بازیگران زن و دلقک‌ها اغراق شده‌اند، اما این اغراق به‌طور قطع ملهم از مبادی تئاتر روزگار خویشند. یکی دیگر از استعدادهای نمایشی دیکنز، تأثرانگیزی و خوشمزگی است. یکی از طرحواره‌های اولیه یعنی مغازهٔ گروگیر این تأثرانگیزی را به گونه‌ای شایان بیان می‌کند. در این اثر، هم تجزیه و تحلیل و هم اقناع است که هم تفاهم‌برانگیز و هم ترحم‌انگیز است.
دیوید کاپرفیلد به دوران پختگی و کمال هنری دیکنز تعلق دارد. حجم انتقاد صریح اجتماعی در این رمان کمتر از نوشته‌های دیگر است. در این‌جا توجه نویسنده به ماجراهای خانگی و روحانی بیشتر از بیدادهای اجتماعی است. هرچند با زندگی‌ای که خود نویسنده داشته‌است، طبعاً توجه به مسائل روانشناختی از دید اجتماعی بارز و آشکار است. خفت‌های شخصیت «هیپ» در این رمان، فرازجویی‌هایش، بزرگ‌منشی‌های به خود بسته‌اش و نیز ترقی و تنزلش همه سمبول‌های اجتماعی قابل شناخت‌اند. این رمان در آن واحد تصویر یک شخصیت خاص و یک تعمیم نیرومند است.
دیکنز در چند رمان بعدی دیگرش رنجی بر خود هموار می‌سازد تا از هرگونه راه‌حل ساده‌ای اجتناب کند. دوران مشقت، دوریت کوچک، داستان دو شهر، و آرزوهای بزرگ دامنهٔ توقع خود را از خواسته محدود می‌کنند و از خواننده، توقع ندارند که همه کسانی را که اکنون پس از آن همه رنج، به رفاه رسیده‌اند ببینند. اگرچه پرداخت شخصیت‌های متعلق به طبقه کارگر و مسائل صنعتی به شیوه‌ای زمخت و احساساتی انجام می‌شود اما هنر دوران سختی در نوعی صداقت دربارهٔ تقلید اجتماعی شخصیت داستان است. در این‌جا برخلاف خانه متروک، از پی تشریح تخریب، در رسیدن ساختمانی در مقیاس کوچک دیده نمی‌شود.
دیکنز همیشه اطمینان حاصل می‌کرد که خوانندگانش مسحور داستان و مشتاق دنبال کردن آن هستند. برای همین، در دورانی که نوشته‌های خود را به صورت روزانه در روزنامه چاپ می‌کرد داستان در لحظه‌ای حساس پایان می‌یافت.
دیکنز در حالت ایستاد می‌نوشت.
جملات معروف

اینست تفاوت بین ساختن و خلق کردن: اینکه چیز ساخته شده، تنها پس از ساخته شدن دوست داشته می‌شود اما چیزی که خلق شده، قبل از به‌وجود آمدن دوست داشته شده‌است.
روزی که برای دیگران تلف می‌شود، برای خود تلف نمی‌شود.
درد فراق به لذت دیدار دوباره نیست.
فهرست آثار

چارلز دیکنز آثار بسیاری به صورت رمان و داستان‌های کوتاه دارد. او بیشتر داستان‌های برجسته خود مانند الیور توئیست را به صورت داستان‌های سریالی در روزنامه‌ها و هفته‌نامه‌ها منتشر می‌کرد که بعدها به صورت کتاب جمع‌آوری شدند.
رمانهای برجسته دیکنز:
یادداشت‌های پیکویک، (The Pickwick Papers (۱۸۳۷
الیور توئیست، (The Adventures of Oliver Twist (۱۸۳۸
ماجراهای نیکلاس نیکلبی، (The Life and Adventures of Nicholas Nickleby (۱۸۳۹
مغازه عتیقه‌فروشی، (The Old Curiosity Shop (۱۸۴۰
بارنابی روج، (Barnaby Rudge (۱۸۴۱
آواز کریسمس، (A Christmas Carol (۱۸۴۳
زندگی و ماجراجویی‌های مارتین چوزلویت، (The Life and Adventures of Martin Chuzzlewit (۱۸۴۴
دامبی و پسر، (Dombey and Son (۱۸۴۸
دیوید کاپرفیلد، (David Copperfield (۱۸۵۳
خانه متروک، (Bleak House (۱۸۵۳
دوران مشقت، (Hard Times: For These Times (۱۸۵۴
دوریت کوچک، (Little Dorrit (۱۸۵۷
داستان دو شهر، (A Tale of Two Cities (۱۸۵۹
شبگردی‌ها،  (۱۸۶۰) night walks
آرزوهای بزرگ، (Great Expectations (۱۸۶۱
دوست مشترکمان، (Our Mutual Friend (۱۸۶۵
عبور ممنوع، (No Thoroughfare (۱۸۶۷ (به همراه ویلکی کالینز)
اسرار ادوین درود، (The Mystery of Edwin Drood (۱۸۷۰
در دهه ۱۸۶۰
نقاشی آبرنگ صندلی خالی دیکنز را در اتاق کارش نشان می دهد.
دیکنز در سال ۱۸۶۰
اقتصاد سنت پیر و میکلون

اقتصاد سنت پیر و میکلون بر مبنای سرانه ثروت مردمی یا قدرت خرید کل(PPP) در جایگاه ۳۵ جهان ایستاده و جزو قدرت های بالای خرید با نرخ تورم پایین محسوب می شود. به دلیل موقعیت جزایر به ماهیگیری و خدمات رسانی به ناوگان ماهیگیری در سواحل نیوفاوندلند وابسته است. با این حال به دلیل اختلافات با کشور کانادا بر سر سهمیه های ماهیگیری و کاهش تعداد کشتی هایی که در این جزایر لنگر می اندازند، اقتصاد کلی کمی رو به زوال بوده است. در سال ۱۹۹۲ یک هیئت داوری به این جزایر اعزام شد تا موقعیت کلی که بیشتر بر سر انحصار ماهیگیری بود را بسنجد و یک منطقه نسبتا بزرگ انحصاری برای این جزایر در نظر بگیرد که اتفاقا با موفقیت هایی نیز همراه بود و منطقه دریایی حدود ۱۲ هزار کیلومتر مربع به آنها اختصاص یافت.
شامیل اوماخانوف

شامیل مصطفیویچ اوماخانوف (۱۶ آوریل ۱۹۷۵، خاساویورت، اتحاد جماهیر شوروی - ۲۷ ژوئن ۱۹۹۸، نالچیک، روسیه) - کشتی گیر آزاد روسی، دارنده مدال برنز قهرمانی روسیه در سال ۱۹۹۷ و برنده جام جهانی (۱۹۹۸) بود که در جوانی درگذشت..
زندگینامه

متولد ۱۹۷۵ در خاساویورت. برادر باگات الدین اوماخانف و مراد اوماخانوف. او تمرینات کشتی آزاد را در سال ۱۹۸۵ در مدرسه ورزش و جوانان اسپارتاک در خساویورت آغاز کرد. مربیان او مربیان افتخاری روسیه ماگومد گوسینوف و سایگیدپاشا اوماخانوف (:en:Saygidpasha Umakhanov) بودند. وی در سال ۱۹۹۱ برنده مسابقات داغستان در بین جوانان و برنده جایزه دوم مسابقات قهرمانی روسیه در وزن تا ۴۰ کیلوگرم شد. سپس او در تورنمنت یادبود قهرمان جهان آلیمبگ بستایف برنده شد. در سال ۱۹۹۲ از مدرسه شماره ۱۳ خساویورت فارغ التحصیل شد..
جام شامیل اوماخانوف

مسابقات کشتی اوماخانوف از ۱۹۹۹ میلادی به یادبود او برگزار می شود.
تصادف هوایی دنیپردزرژینسک ۱۹۷۹

| 0 | 1 |
| --- | --- |
یک توپولف تو-۱۳۴ شرکت آئروفلوت که شبیه هر دو هواپیمای این تصادف بود.: یک توپولف تو-۱۳۴ شرکت آئروفلوت که شبیه هر دو هواپیمای این تصادف بود.
تصادف: تصادف
تاریخ: ۱۱ آگوست ۱۹۷۹
علت: تصادف هوایی
محل حادثه: نزدیک دنیپردزرژینسک، جمهوری شوروی سوسیالیستی اوکراین، اتحاد جماهیر شوروی
کل کشته‌شدگان: ۱۷۸
کل بازماندگان: ۰
هواپیمای یکم: هواپیمای یکم
نوع: توپولف تو-۱۳۴
شرکت هواپیمایی: آئروفلوت
شماره پرواز یاتا: SU7628
شماره پرواز ایکائو: AFL7628
شناسه تماس: AEROFLOT 7628
شماره دم: СССР-۶۵۸۱۶
مبدا پرواز: فرودگاه وورونژ
مقصد: فرودگاه کیشیناو
مسافرین: ۸۸
خدمه: ۶
کشته‌شدگان: ۹۴
بازماندگان: ۰
هواپیمای دوم: هواپیمای دوم
علت: توپولف تو-۱۳۴
شرکت هواپیمایی: آئروفلوت
شماره پرواز یاتا: SU7880
شماره پرواز ایکائو: AFL7880
شناسه تماس: AEROFLOT 7880
شماره دم: СССР-۶۵۷۳۵
مبدا: فرودگاه دونتسک
مقصد: فرودگاه بین‌المللی مینسک
مسافران: ۷۷
خدمه: ۷
کشته‌شدگان: ۸۴
بازماندگان: ۰
در ۱۱ آگوست ۱۹۷۹، یک تصادف هوایی بر فراز آسمان جمهوری شوروی سوسیالیستی اوکراین، در نزدیکی شهر دِنیپرُدزِرژینسک (کامیانسکه کنونی) رخ داد. هواپیماهای درگیر، دو توپولف تو-۱۳۴ شرکت آئروفلوت و در حال پرواز داخلی بودند. همه ۱۷۸ سرنشین هر دو هواپیما (از جمله، اعضای باشگاه فوتبال پخته‌کار تاشکند) در این حادثه جان باختند.
تحقیقات رسمی هیئت هوانوردی اتحاد جماهیر شوروی در مورد این سانحه به این نتیجه رسید که این سانحه ناشی از «اشتباهات و تخلفات» انجام شده توسط افسران مراقبت پرواز  بوده است.
هواپیما > پرواز ۷۶۲۸ آئروفلوت

یک جت مسافربری توربوفن دوقلوی تو-۱۳۴ با شماره سریال ۴۳۵۲۲۱۰ و ثبت CCCP-۶۸۸۱۶ بود که در سال ۱۹۷۴ در کارخانه هوانوردی خارکف ساخته شد و اولین پرواز خود را در ۲۴ مارس همان سال انجام داد. این هواپیما توسط بخش مولداوی این شرکت هواپیمایی اداره می‌شد و در زمان حادثه، ۱۲۷۳۹ ساعت کار کرده و۷۶۸۳ چرخه برخاست و فرود را تکمیل کرده بود.
۸۸ مسافر و ۶ خدمه در واپسین پرواز این هواپیما حضور داشتند.
هواپیما > پرواز ۷۸۸۰ آئروفلوت

هواپیمای مسافربری تو-۱۳۴آک با شماره سریال ۱۳۵۱۴۰۵پو ثبت CCCP-۶۵۷۳۵ بود که در کارخانه هوانوردی خارکف در ۵ نوامبر ۱۹۷۱ ساخته شد و اولین پرواز خود را در اواخر همان سال انجام داد. ابتدا به عنوان مدل "کا" و سرویس ویژه کار می‌کرد، سپس به پیکربندی استاندارد ۷۸ مسافر تبدیل شد. در زمان حادثه، هواپیما ۱۹۷۵۳ ساعت پرواز را در ۷۰۷۵ سورتی انجام داده بود.
در واپسین پرواز این هواپیما، ۷۷ مسافر و ۷ خدمه حضور داشتند. مسافران شامل اعضای باشگاه فوتبال پاختاکورازبکستان بودند.
کنترل ترافیک هوایی

در مسیر رسیدن به مقصد، هر دو هواپیما از فضای مرکز مراقبت پرواز منطقه‌ای خارکف عبور کردند. این منطقه تراکم ترافیک بالایی داشت و کارمندان مراقبت پرواز اغلب مجبور بودند بیش از دوازده هواپیما را به‌طور همزمان کنترل کنند. این مشکل از اوایل دهه ۱۹۷۰ مورد بحث قرار گرفته بود، اما در پایان دهه این مشکل هنوز حل نشده بود. بخش جنوب غربی که از ۱۸۰ درجه تا ۲۵۵ درجه را پوشش می‌دهد، به‌ویژه پیچیده وغیرقابل پیش‌بینی بود.
در ۱۱ آگوست ۱۹۷۹، در ساعت ۰۷:۵۰مسکو، یک شیفت مراقبت پرواز جدید به سرپرستی سرگئی سرگئیف شروع به کار کرد. در بخش سخت جنوب‌غربی، او یک کنترل‌کننده بی‌تجربه کلاس ۳، نیکولای ژوکوفسکی بیست‌ساله را، تحت نظارت کنترل‌کننده کلاس ۱، ولادیمیر الکساندرویچ سومی بیست‌وهشت‌ساله، به کار گرفت.
آن روز، لئونید برژنف در حال سفر به کریمه بود. مقامات شوروی می‌خواستند به رهبر اتحاد جماهیر شوروی مسیر پرواز باز بدهند و این باعث اختلال قابل‌توجه در عملیات پرواز خطوط هوایی منطقه شد.
تصادف

پرواز ۷۶۲۸ تقریباً ۴ کیلومتر (۲ مایل)، در حالی که پرواز ۷۸۸۰ ۰٫۵ کیلومتر (۰٫۳۱ مایل) در سمت چپ بود. در ساعت ۱۳:۳۵:۳۸ هر دو هواپیما به‌طور ناگهانی از صفحه رادار برج مراقبت ناپدید شدند. ژوکوفسکی سعی کرد با آنها تماس بگیرد، اما آنها پاسخی ندادند. در ساعت ۱۳:۳۷، ایگور چرنوف، کاپیتان آنتونوف ای‌ان-۲ (CCCP-۹۱۷۳۴) که از چرکاسی به دونتسک پرواز می‌کرد، گزارش داد «چیزی از آسمان دارد می‌افتد!». در ساعت ۱۳:۴۰ چرنوف گزارش داد که قطعات هواپیما را در منطقه دنیپروردزرژینسک (کامیانسکه فعلی) مشاهده کرده است.
هر دو هواپیما در یک ابر در ارتفاع ۸٬۴۰۰ متر (۲۷٬۶۰۰ فوت) برخورد کردند. تقریباً بالای دنیپردزرژینسک. بال راست پرواز ۷۸۸۰، به بدنه جلوی پرواز ۷۶۲۸ فرو رفت. بخشی از بال راست ۷۸۸۰ پاره و بقایای آن توسط موتور سمت راست ۷۸۸۰ بلعیده شد. ۷۶۲۸ به سمت راست چرخید و باعث شد دم هر دو هواپیما با هم برخورد کنند که در آن زمان موتور سمت چپ ۷۶۲۸ به کیل ۷۸۸۰ برخورد کرد و بال راست ۷۶۲۸ پاره شد. پرواز ۷۶۲۸ از کنترل خارج شد و از بین رفت و قطعات دو هواپیما در منطقه ای به ابعاد ۱۶ در ۳ کیلومتر (۹٫۹ در ۱٫۹ مایل) پراکنده شدند. . آسیب به ۷۸۸۰ شامل از دست دادن قسمت اعظم دم، یکی از موتورها و بخشی از بال راست بود. خلبانان ۷۸۸۰ اقدام به فرود اضطراری کردند، اما در ارتفاع تقریباً ۴٬۰۰۰ متر (۱۳٬۰۰۰ فوت) آنها کنترل خود را از دست دادند و در ساعت ۱۳:۳۸ به زمین در شمال شرقی دنیپروردزرژینسک سقوط کردند و هواپیمایشان منفجر شد.
تحقیقات

در تحقیقات برای یافتن علت حادثه، کمیسیون به این نتیجه رسید که وزن مرکز ثقل و برخاست هر دو هواپیما در محدوده نرمال بوده و هیچ انفجار یا آتش‌سوزی قبل از برخورد وجود نداشته است. کمیسیون همچنین دریافت که تعمیر و نگهداری مطابق با الزامات قانونی انجام شده و سطح آموزش خدمه پرواز هر دو هواپیما و نیز سابقهٔ کاری آنها، دلیل سقوط هواپیما نبوده است.
هنگامی که کمیسیون، عملکرد افسران برج مراقبت را بررسی کرد، یک سری اشتباهات توسط ژوکوفسکی را کشف کرد:
درخواست پرواز ۷۶۲۸ برای صعود از ۸٬۴۰۰ متر (۲۷٬۶۰۰ فوت)  رد شد تا ۹٬۶۰۰ متر (۳۱٬۵۰۰ فوت) با این بهانه که در مجاورت خطرناک هواپیمای ۶۵۱۳۲ قرار داشت. فاصله ۵۵ کیلومتر (۳۴ مایل) بود – نزدیک به حداقل، اگرچه فاصله ایمنی بین ۶۵۱۳۲ و پرواز ۷۶۲۸ را می‌شد با کاهش سرعت پرواز ۷۶۲۸ بیشتر کرد.
دستور به پرواز ۷۸۸۰ برای صعود از ۷۲۰۰ متر به ۸۴۰۰ متر، اگرچه خدمه پرواز ۷۸۸۰ این درخواست را نداشتند. در نتیجه، وضعیت درگیری با پرواز ۷۶۲۸ به وجود آمد.
به هواپیمای ۸۶۶۷۶ اجازه صعود به ۱۰٬۲۰۰ متر (۳۳٬۵۰۰ فوت) داده نشد که اگر داده می‌شد، فاصله ایمنی بین آن و هواپیمای ۶۵۱۳۲ افزایش می‌یافت.
باعث شد که خدمه پرواز قوانین رادیویی را زیر پا گذاشته و در مورد دستورالعمل‌های دریافتی با مدیر بحث کنند. دو دقیقه و ۵۱ ثانیه قبل از برخورد، ژوکوفسکی با خدمه یک هواپیمای اوکراینی یاکوولف یاک-۴۰ که به عنوان هواپیمای ۸۷۳۲۷ شناخته می‌شود، بحثی ۴۷ ثانیه‌ای آغاز کرد و در مورد نیاز آنها برای رفتن به ارتفاع دیگر توضیح داد.
بازرسان همچنین دریافتند که افسر باتجربه‌تر، ولادیمیر سومی، در آخرین دقایق قبل از سقوط، با دریافت پاسخ مبهم بدون علامت تماس، در اشتباه بوده است، او تأیید نکرد که آیا خدمه پرواز ۷۸۸۰ متوجه شده‌اند یا خیر. سومی قبلاً به دلیل تخلفات از جمله روابط‌عمومی نامناسب مجازات شده بود.
افسر ارشد، سرگئی سرگئیف، با تغییر مسئولیت‌های محول‌شده به پرسنل، از جمله گذاشتن سومی به‌عنوان ارشد ژوکوفسکی، محیط برج مراقبت را به‌هم ریخته بود.
نه ماه پس از فاجعه، ژوکوفسکی و سومی به پانزده سال زندان در مستعمره کیفری محکوم شدند. سومی ۶/۵ سال در زندان بود و سپس به دلیل رفتار خوب آزاد شد. او تا ۲۰۰۸ در خارکف زندگی می‌کرد. گزارش شده که ژوکوفسکی خودکشی کرد. سرگئی سرگئیف، افسر اصلی آن روز، تحت پیگرد قانونی قرار نگرفت.
نتیجه‌گیری نهایی کمیسیون این بود که «علت فاجعه اشتباهات و تخلفات NPP GA-78 توسط مدیر بخش جنوب‌غربی و دیسپچر بوده است».
زاویه نسبی هواپیما در برخورد شماره ۶۵۸۱۶ پرواز ۷۶۲۸ بود. شماره ۶۵۷۳۵ پرواز ۷۸۸۰ بود.
قفل ترافیکی

برای دیگر کاربردها، قفل ترافیکی (ابهام‌زدایی) را ببینید.
قفل در شبکه ای از خیابان های دوطرفه. خودروهای قرمز رنگ آنهایی هستند که با توقف در وسط تقاطع باعث قفل می شوند.
قفل ترافیکی شکلی از راهبندان است که در آن صف‌های مداوم وسایل نقلیه کل شبکه خیابان‌های متقاطع را مسدود کرده و رفت و آمد را در همه جهت‌ها کاملا متوقف میکنند. این اصطلاح از وضعیتی که ممکن است در یک طرح شبکه ای نشات می گیرد که در آن تقاطع ها مسدود شده اند و از حرکت وسایل نقلیه به جلو در تقاطع یا عقب نشینی به یک تقاطع بالادست جلوگیری می کند.
گاهی اصطلاح قفل ترافیکی  به اشتباه برای توصیف تراکم ترافیک بالا با حداقل جریان استفاده می شود، در صورتی‌که در این حالت سیستم رفت و آمد مسدود نشده‌است.
فهرست آثار تمدنی ایران در دیگر مناطق جهان

فهرست آثار تمدنی ایران در دیگر مناطق جهان شامل فهرست آثار فرهنگی، تمدنی یا ایران بزرگ از عهد باستان تا اوایل سدۀ بیستم بیرون از مرزهای فعلی ایران و در کشورهای مختلف جهان است. این فهرست شامل آثار موجود در موزه‌ها، کتابخانه‌ها، شهرها و بناهای تاریخی و تمدنی می‌شود.
قلمرو فرهنگی و تمدنی ایران بسیار گسترده‌تر از قلمرو سیاسی آن بوده‌است. از این‌رو، بخش مهمی از میراث فرهنگی ایران کهن یا به عبارت بهتر میراث ایران‌شهر (مفهوم)را باید بیرون از مرزهای سیاسی کنونی جستجو کرد. آثار مربوط به تمدن ایران شهری یا ایران کهن را در کشورهای زیر می‌توان به ترتیب الفبامورد اشاره قرار داد:
افغانستان، آذربایجان، آلمان، آمریکا، اتریش، ارمنستان، ازبکستان، اسرائیل، انگلیس، اوکراین، بلژیک، پاناما، پرتقال، تاجیکستان، ترکیه، چین (ختای)، روسیه، زنگبار (یکی از جزایر تانزانیا)، ژاپن، عراق، مصر، هلند، هندوستان..
آثار تمدن ایران شهری یا پرشیا در داخل ایران جداگانه فهرست شده‌است. به فهرست آثار تاریخی ایران و فهرست آثار ثبت‌شده ایران در یونسکو نگاه شود.
فهرست تعدادی از آثار تمدنی ایران در موزه‌های جهان بر اساس حروف الفبا

الف
ارابه طلایی چهار اسب
استوانه کوروش-
افسار برنزی لرستان
ب
بازوبند طلایی بز و پرنده هما
بشقاب شکار قوچ-
بشقاب نوازندگان-
پ
پلاک طلایی مرد ماد با خنجر
پیمانه با نقش بز کوهی-
ت
تخته بازی ۵۸ خانه-
تکوک شیر غران
تکوک طلایی بز کوهی هگمتانه
تندیس فاخته لاجوردی-
تندیس ناپیرآسو-
تندیس نقره‌ای گاو نشسته
تنگ دسته‌گربه‌ای-
ج
جام شیردال و گاو بال‌دار
جام نقره‌ای زن ایلامی-
جام هیولای دوسر و غزال
د
دسته گلدان بز کوهی-
دسته‌های پرنده‌گون دیگ-
دیگچه دهان لوله‌ای با سه‌پایه
س
سرستون گاو دوسر کاخ آپادانا شوش
سگک عقاب و صید-
سنگ‌نگاره بز با دم ماهی
سنگ‌نگاره پیشکش‌آوران تخت جمشید
سنگ‌نگاره زن ایلامی و ندیمه-
سنگ‌نگاره مرد با شاخ نعمت-
سنگ‌نگاره ویرانی شوش-
سنگ‌نگاره یادبود اونتاش ناپیریشا
ش
شیردال-
ف
فلزنگاره نیایش آفتاب
ق
قالی پازیریک
ک
کتیبه سه زبانه خشایارشا در ترکیه
کتیبه‌های داریوش بزرگ در سوئز
کاسه زرین میخی‌نگار-
کتیبه داریوش بزرگ در کاخ آپادانای شوش
کلاه‌خود پرنده و سه پیکر
کوزه بانوی رقصان-
ن
نقش سه نیزه‌دار
نقش شیر کاخ آپادانای شوش
رویدادنامه نبونعید
تاجیکستان

تاجیکستان همانند افغانستان کشوری کهن بازبان ملی فارسی است ولی فارسی را به خط سریلیک می‌نگارند. بنا بر این تاریخ و تمدن آن جدا از تاریخ و تمدن ایران نیست.
گنجینه آمودریا مجموعه‌ای دارای۱۷۰ تکه طلا و نقره و ۲۰۰ سکه متعلق به زمان هخامنشیان است که در جنوب غربی کشور تاجیکستان کنار مرز افغانستان یافت شده‌است. این گنجینه هم‌اکنون در موزه ویکتوریا و آلبرت و موزه بریتانیا
وموزه میهو ژاپن نگهداری می‌شود.
برای این آثار تاریخ سده پنجم و چهارم پ. م پیشنهاد شده‌است، زمانی که پادشاهی نیرومند هخامنشی پرچم خود را بر سرزمین‌هایی از دره سند تا رود نیل برافراشته بود. گنجینه در کناره رودخانه جیحون یا آموی‌دریا (Oxus River) در سرزمین کنونی تاجیکستان و به احتمال زیاد از تپه باستانی تخت کواد (قباد) که گذرگاهی در ساحل شمالی رود است بین سال‌های ۱۸۷۷ و ۱۸۸۰ م. در کاوش‌های غیرعلمی به‌دست آمده‌است. ممکن است شمار بسیاری از آثار پراکنده یا حتی ذوب شده باشند. گفته شده که به آثار نیایشگاهی از دوره هخامنشی تعلق داشته‌اند و توسط مردمان منطقه به‌عنوان هدیه یا نذر در آن مکان نهاده شده‌اند. این مجموعه نخستین بار در موزه بریتانیا در سال ۱۹۰۰ م. در سالن زیورهای طلایی به‌نمایش درآمد.
تندیس زرّین مغان
برواره‌ی (مهراب) آتشکده‌ای یافت شده در شهرِ افراسیاب:
افراسیاب میدانگاهی باستانیست در سمرقند، دارای یادگارهایی از سالیانِ ۵۰۰ پیش از زادروز مسیح تا ۱۲۲۰ ترسایی. دیرنگی این آتشکده میانِ ۶۰۰_۶۵۰ ترسایی برآورد شده‌است و به ایرانی‌تبار و ایرانی‌زبانانِ سُغدی برمی‌گردد.
جمهوری آذربایجان

سنگ نوشته‌های فارسی بر مساجد و قلعه‌های آذربایجان:
سنگ نوشته شاه عباس کبیر در مسجد اردوباد.
بخشی از متن کتیبه:
غرض از تسطیر این کلمات آنست که چون حقیقت اخلاص و جانسپاری کافهٔ اکابر و اصاغر و عامه فقراء و ضعفاء قصبه طیبه اردوباد … وضوح تمام داشت و بسبب تشیع فطری در زمانی که ولایت آذربایجان بتصرف مخالفان درآمده بود انواع ظلم و ستم بر ایشان نموده قتل و اسیر ایشان کرده بودند بنابرین در ازاء جانسپاریهاء ایشان … از مراحم بیدریغ شاهانه شامل حال ایشان شده…
ترکیه

شهر وان کتیبه سه زبانه خشایارشا در ترکیه
در شهر تاریخی داسکیلیون در شمال غربی ترکیه به کشف کتیبه سنگی متعلق به قرن پنجم پیش از میلاد منجر شد. نقش‌های این کتیبه سربازان یونانی را درحالی که با سربازان ایرانی سوار بر اسب می‌جنگند به تصویر کشیده‌است.
یکی از ده‌ها اثر تمدنی ایران در ترکیه می‌توان به کتیبه خشایار شاه اشاره کرد
از خشایارشا یک کتیبه در وان در ۲۷ سطر بر دیوار قلعه‌ای وجود دارد که مشتمل است بر ۱- مدح اهوره مزدا ۲- معرفی شاه ۳- ذکر بنایی که داریوش ساخته و خشایارشا کتیبه‌ای به یادبود آن نگاشته‌است ۴-دعا.
کشف شهر هخامنشی در ترکیه.
درهنگام کاوشهای تپه اولوز اولوز هیوک در آماسیا، پایه ستونهای یک کاخ ۲ هزار و ۵۰۰ ساله از دوره پارسیان کشف شد.
دکتر شوکت دانمز گفت: "پس از مدتها کاووش امسال برای اولین بار یک سالن پذیرایی ستون دار به نام" آپادانا "، یک سالن تاج و تخت و یک سالن اجرایی پیدا شد کرد. ما تازه در آغاز حفاری‌ها هستیم. اما حتی یافته‌های فعلی نیز بسیار هیجان انگیز است. " پروفسور دکتر دونمز با تأکید بر اینکه یافته‌ها از نظر تاریخ عصر آهن آناتولی، تاریخ باستان آناتولی و باستان‌شناسی ایرانی و هخامنشی بسیار مهم هستند، وی گفت: در حال حاضر ۶ ستون و پایه را آشکار کردیم.
پروفسور دکتر دنمز گفت: "ما قبل از شروع کاوش، نمی‌دانستیم که چنین شهری ایرانی و نه چنین معبدی، یا چنین تالار پذیرایی. را پیدا خواهیم کرد. ما فکر نمی‌کردیم تپه آناتولی مرکزی و خودمان مشکلات فرهنگ عصر آهن را حل کنیم. اکنون باور کنید، بر اساس همه باستان‌شناسی آناتولی مرکزی، همه جهان پیروی از اولوز تپه را آغاز کرده‌اند. من فکر می‌کنم بعد از گوبکلیتپه، آناتولی شروع به تبدیل شدن به یک مرکز بسیار مهم کرد که تاریخ دین در آناتولی را تغییر داد.
کشف اداره پست و آتشکده هخامنشیان در آماسیه ترکیه
تاش کوله
ارمنستان

تندیس بهرام‌شاهپور ساسانی، شاه بخش ایرانی ارمنستان (برادر بهرام چهارم که از سوی ایران به پادشاهی ارمنستان گمارده شد ۳۹۲–۳۹۴م) در کنار وی پیکره مسروب ماشتوتس نوآور دبیره (خط) ارمنی، در نزدیکی آپاران ارمنستان.
موزه دولتی تاریخ روسیه. موزه ارمیتاژ و مجموعه دوره اسلامی موزه ارمیتاژ که این مجموعهٔ، پس از تأسیس دپارتمان شرقی، در ۱۹۲۰ شکل گرفت. در آن زمان، موزه‌های سن پترزبورگ دچار یک فرایند بازسازماندهی و تخصصی شدن گردیدند، که در جریان آن، مجموعه‌های ایرانیِ مربوط به قرون وسطی در ارمیتاژ قرار گرفتند. موزه همچنین اشیایی ایرانی را از ناحیهٔ کوباچی جمهوری داغستان به دست آورد، ولی هیچ کاوش باستان‌شناسانه‌ای در ایران صورت نگرفت و از خود ایران هیچ شیء هنری خریداری نشد.
استَک (بشقاب) سیمین زراندود، با نگاره شاهپور سوم ساسانی
تاج شاهپور همانند تاج شاهپورسوم در تاق بستان کرمانشاه است که شناسایی شاهنشاه را آسانتر می‌کند.
شاهنشاه خنگری آخته بر پُشت پلنگی فروکرده است، گنجینه‌ی: موزه ارمیتاژ
استَک (بشقاب) سیمین شاهپور سوم ساسانی هنگام به بند کشیدن یک گورخر.
پهنا دوری ۲۲/۵سامتیمتر. گنجینه هرمیتاژ روسیه. نبشته به خط و زبان پهلوی"دارایی دادوَر اسپندارمذ".
استَک سیمین زراندود، با نگاره شاهنشاه شاهپور سوم ساسانی هنگام شکار گراز در نخچیرگاه.
این دوری همراه نبشتهٔ پهلوی و سُغدی است"رامن۲۳۰درهم" "نگاهدارندهٔ مُهر"گنجینهٔ هرمیتاژ روسیه.
لباس ارمغان ایرانی تزار روسیه به دربار سوئد. مخمل زربافت بافته دست هنرمندان صفویست، که تزار الکسی میخایلوویچ به شهبانوی سوئد کریستینا الکساندرا برای دوستی دو کشور پیشکش کرد.
پرترهٔ فتحعلی‌شاه
گرجستان

در گرجستان نیز مانند همه سرزمینهایی که در برهه ای از تاریخ در قلمرو ایرانشهری قرار داشته‌اند آثاری از تمدن ایرانی پیدا می‌شود. در شهر تفلیس یک آتشگاه وجود دارد که مدتی تبدیل به مسجد شده بود.

"مالکیت آتشگاه نسلها در دست ایرانیان مقیم تفلیس بوده و اگر این ساختمان به دست مسیحیان افتاده بود روی آن یک کلیسا می‌ساختند ولی اتفاقی برایش نیفتد چون در دست ایرانیان بود تا زمانی که روسیه منطقه را اشغال کرد."
بنا بر اعلام منابع رسمی، دولت اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۸۶ آتشگاه را جزو آثار شاخص ملی به ثبت رساند. سالها پس از فروپاشی شوروی و ایجاد کشورهای جدید در منطقه، در سال ۲۰۰۷ دولت گرجستان " آتشگاه" را در فهرست میراث فرهنگی کشور جای داده‌است
عراق (اراگ)

تاق کسرا در عراق طاق کسری این اثر باستانی در ۳۷ کیلومتری جنوب شهر بغداد در کناره خاوری رود دجله واقع شده‌است. ایوان کسری در کنار شهر سلمان پاک و نزدیک به آرامگاه سلمان فارسی از یاران محمد پیامبر اسلام است.
نقش و نگار دیوارهای کاخ را ببین /تا به چگونگی نبرد ایرانیان با رومیان در انطاکیه پی ببری. آنجا که انوشیروان پوششی سبزرنگ، /گراینده به رنگ زرد زعفرانی بر تن دارد و باشکوه و جلال به آرامی /در زیر درفش کاویانی سپاه خود را سان می‌بیند. کاخ خسرو چندان شکوهمند و سربلند است که گویی کوهی سرفراز در آنجا قرار دارد.
بحتری؛ در قصیدهٔ سینیه