هواپیمایی ماهان
تاریخچه

شرکت هواپیمایی ماهان، به مرکزیت شهر کرمان، از لحاظ ناوگان هوایی و مسافر حمل شده به عنوان بزرگ‌ترین شرکت هواپیمایی ایران به‌شمار می‌آید. این شرکت در سال ۱۳۷۱ با برخورداری از دو فروند هواپیمای مسافربری، تأسیس گردید. شرکت هواپیمایی ماهان خدمات رسانی خود را در سال ۱۳۷۲ با برقراری پرواز بین شهر کرمان و پایتخت ایران، تهران، آغاز نمود. شروع پروازهای بین‌المللی این شرکت به اواخر سال ۱۳۷۲ بر می‌گردد که طی آن پرواز تهران به مقصد دبی صورت پذیرفت.
در سال ۱۳۷۸ اولین هواپیمای ایرباس ای۳۰۰ به ناوگان هواپیمایی ماهان ملحق گردید و در سال ۱۳۷۹ به عضویت در انجمن بین‌المللی حمل‌ونقل هوایی (یاتا) پیوست. در سال ۱۳۸۰ شرکت، هواپیماهای پیشرفته ایرباس ای۳۱۰ را وارد کرد که باعث تقویت ناوگان و بالا رفتن توان شرکت جهت انجام پروازهای دوربرد به مسیرهای خاوردور گردید. در سال ۱۳۸۱ مقاصد جدید پروازی همچون دوسلدورف در آلمان، کلمبو در سری‌لانکا و دهلی در هند، به شبکه پروازی ماهان اضافه گردید. در سال ۱۳۸۳ مسیر بیرمنگام در انگلستان به عنوان دومین مقصد اروپایی هواپیمایی ماهان راه‌اندازی گردید.
در سال ۱۳۸۴ با ورود ۴ فروند ایرباس ای۳۲۰ (A-320) به ناوگان ماهان اضافه گردید و این شرکت به تنها شرکت هواپیمایی دارنده ناوگان مدرن در ایران تبدیل شد. شروع پروازهای ماهان به مقاصد منچستر و لاهور در پاکستان در سال ۱۳۸۵ آغاز گردید. در سال ۱۳۸۶ تعداد پروازهای دوبی به دو بار در روز افزایش و پرواز بانکوک نیز به صورت روزانه انجام شد. همچنین ۳ فروند هواپیمای مدرن بوئینگ ۷۴۷–۴۰۰ به ناوگان اضافه گردید.
در ادامه روند رو به رشد شرکت هواپیمایی ماهان، نوسازی ناوگان این شرکت از طریق افزودن هواپیماهای دور برد و پهن پیکر ایرباس ۳۴۰ که به تدریج از سال ۱۳۹۰ به ناوگان هوایی اضافه شدند، این شرکت موفق گردید تا ظرفیت جدیدی در مسیرهای پروازی موجود خود ایجاد کرده و در صدد توسعه مقاصد پروازی خود در سطح بین‌المللی باشد. .
در سال ۱۳۸۹ افتتاح پرواز مستقیم از تهران به آلماتی در قزاقستان انجام شد. برقراری پروازهای مستقیم بین تهران و شانگهای و همچنین اصفهان به استانبول در سال ۱۳۹۰ آغاز گردید. شرکت تعداد ناوگان در سال ۱۳۹۱ را به ۴۵ هواپیما افزایش داد که مقارن با افزایش پروازها به اربیل در کردستان عراق و آنکارا در ترکیه بود. در سال ۱۳۹۲ نیز پروازهای ماهان به کویت از طریق تهران و شیراز آغاز و همچنین پروازهای تهران-گوانگ‌ژو به سه پرواز در هفته افزایش یافت.
در حال حاضر این شرکت از تعداد ۶۰ فروند هواپیما جهت انجام پروازهای خود به ۲۴ مقصد بین‌المللی در اروپا، خاور دور و خاورمیانه (شامل شهرهایی همچون دوسلدورف، مونیخ، میلان، مسکو، کیف، پاریس، کپنهاگ، استانبول، آنکارا، شانگهای، گوانگژو، پکن، بانکوک، کوالالامپور، دهلی، دبی، آتن، آلماتی، ایروان، بغداد، نجف، بیروت، دمّام، دمشق، اربیل، جده، کابل، کویت، ...) بهره می‌برد.. همچنین شرکت هواپیمایی ماهان دارای شبکه پرواز گسترده داخلی به مقصد ۳۲ شهر می‌باشد.
در سال ۱۳۹۴ بیش از پنج میلیون و چهارصد هزار نفر مسافر توسط شرکت هواپیمایی ماهان جابجا شده‌اند که از این تعداد، نزدیک به دو میلیون و چهارصد هزار نفر در مسیرهای بین‌المللی پرواز داشته‌اند.
حسین مرعشی (پسرعموی عفت مرعشی، همسر اکبر هاشمی رفسنجانی و عضو هیئت مؤسس مؤسسه خیریه مولی‌الموحدین، سهام‌دار عمده هواپیمایی ماهان) در مصاحبه با شفاف در خصوص چگونگی راه‌اندازی ماهان ایر این چنین گفت:
در دورانی که استاندار کرمان بودم متوجه کمبود امکانات هوایی شدم. یک روز در دفتر کار خودم نشسته بودم، که یکی از دوستان از دبی تماس گرفت و گفت یک آقای مصری به نام ابراهیم کامل، چهار هواپیما دارد و می‌خواهد در ایران شرکت هواپیمایی تأسیس کند و سؤال کرد آیا شما آمادگی دارید این کار را در کرمان انجام دهید و من هم بدون درنگ و تأمل موافقت خودم را اعلام کردم. فوری به رئیس فرودگاه کرمان دستور لازم را دادم و فردای آن روز در سالن فرودگاه ما با طرف مصری نشستیم و مذاکره کردیم و قرار گذاشتیم یک شرکت مشترک به صورت پنجاه پنجاه تشکیل دهیم، به شرط آنکه سهم ایران را او تأمین مالی کند و از ما طلبکار باشد تا از درآمد شرکت آن را بردارد. یک ربع بیشتر مذاکره طول نکشید و در نهایت هم به توافق رسیدیم.

بعد مطلع شدیم که دولت ایران در زمان شاه چند وام به دولت مصر داده بود که دولت مصر نتوانسته وام‌ها را به ایران بازپرداخت کند آقای کامل به ما گفتند اگر شما بتوانید موافقت طرف ایران را بگیرید من هم موافقت طرف مصر را می‌گیرم تا این هواپیماها را به جای طلب به ایران بدهیم. من فوراً با دکتر نواب در وزارت اقتصاد تماس گرفتم و ایشان هم موضوع طلب ایران از مصر را تأیید کرد. دکتر نواب قبول کرد به جای طلب ایران هواپیماها را از آقای کامل تحویل بگیریم. ایشان رفتند موافق دولت مصر را گرفتند ما هم اینجا به آقای دکتر نوربخش گزارش دادیم و آقای هاشمی را هم در جریان گذاشتم. در نهایت با استفاده از این امکان، مؤسسه خیریه مولی‌الموحدین هم مابه‌اِزای ریالی را به دولت پرداخت کرد…"
در سال ۱۳۹۵ پروازهای ماهان به کیف، کپنهاگ، پاریس، مسکو و افزایش پروازها در مسیرهای خاور دور را ه اندازی سیستم دریافت کارت پرواز اینترنتی از طریق سایت این شرکت آغاز شد.