زبان روهینگیا
خط زبان روهینگیا > الفبای عربی روهینگیا

تاریخ نوشتن روهینگیا به الفبای عربی به ۲۰۰ سال پیش بر می‌گردد. البته که متون ادبی زیادی به این زبان موجود نیست. در طول استعمار بریتانیا بین سالهای ۱۸۲۶ و ۱۹۴۸، بیشتر مکاتبات به زبانهای انگلیسی و اردو انجام می‌شد. از زمان استقلال، زبان برمه‌ای زبان مکاتبات شد. از دههٔ ۱۹۶۰ به این سو، پیران و بزرگان مردم روهینگیا به نیاز به الفبای استاندارد و مناسب برای نوشتار زبان خویش پی بردند.
در سال ۱۹۷۵، پیران و بزرگان روهینگیا بر سر الفبای استاندارد سازی شدهٔ عربی توافق کردند. این الفبای جدید، همان الفبای پیشین است، به علاوهٔ حروف و علامت‌های نوین. در این الفبا ۴ حرف هم‌خوان جدید وجود دارد. در این الفبا همینطور ۳ حرکت واکه از عربی «◌َ» [a] (زبر)، «◌ِ» [i] (زیر)، «◌ُ» [u] (پیش) و ۳ حرکت واکهٔ نوین «◌ࣤ» [o] (زبر مجعد)، «◌ࣦ» [e] (زیر مجعد)، و «◌ࣥ» [ou] (پیش مجعد) وجود دارد. در الفبای عربی روهینگیا، استفاده از «و» و «ی» برای نشان دادن واکه‌ها به طور کامل حذف شده است (بجز در وام‌واژه‌ها از عربی). واکه‌ها فقط با حرکت نشان داده می‌شوند، و همین‌طور، نوشتن تمامی حرکات اجباری می‌باشد.
اما از مهم‌ترین و منحصر به فردترین ابتکارات الفبای روهینگیا، وجود «علامت نواخت»، برای نشان دادن نواخت هجا می باشد. زبان روهینگیا زبان نواخت‌بر است، به این معنا که نواخت ادای هجاها در معنی واژه تاثیر دارد. زبان فارسی زبانی نواخت‌بر نیست اما در آن ویژگی نواخت‌بری به گونه‌ای محدود به‌کار می‌رود. یک نمونه مشهود از خاصیت نواخت‌بری واژگان در فارسی واژهٔ «گویا» است که بسته به نحوه ادای آن می‌توان معنی‌های «روان و سلیس» یا «انگار» را برداشت کرد.
حال، به دلیل نواخت‌بر بودن زبان روهینگیا، نشان دادن تفاوت نواخت در نوشتار ضروری می‌باشد. در الفبای روهینگیا، ۳ علامت نواخت وجود دارد. این علامت‌ها بر روی حرکات واکه، یعنی بالای «زبر» و «پیش»، و یا پایین «زیر» نوشته می‌شود. به عبارتی، علامت نواخت نقش حرکت روی حرکات واکه را ایفا می‌کند، و نقش آن تغییر نواخت ادای واکه است. علامت نواخت فقط و فقط به همراه حرکت واکه نوشته می‌شود. علاوه بر نقش آن، دلیل دیگر این اجبار این است که دو تا از این علامات نقطه‌ای هستند. پس بدون وجود حرکت واکه بین حرف هم‌خوان و علامت نواخت، امکان اشتباه خواندن این نقاط به عنوان نقطهٔ حرف وجود دارد.
علامت هاربای به زبان روهینگیا، یک تک نقطه است که بالای زبر یا پیش، و یا پایین زیر (ساده یا مجعد) نوشته می‌شود. (نمونه: دَ࣪ / دِ࣭ / دُ࣪ / دࣨ࣪ / دٍ࣭‎) همان‌طور که از این مثالها پیداست، بدون وجود حرکت واکه بین علامت نواخت و حرف «د»، امکان اشتباه خواندن آن به صورت «ذ» وجود دارد. این علامت نواخت «کوتاه سطح بالا» (/˥/) را نشان می‌دهد.
علامت تِلا به زبان روهینگیا، دو نقطه است که بالای زبر یا پیش، و یا پایین زیر (ساده یا مجعد) نوشته می‌شود. (نمونه: دَ࣫ / دُ࣫ / دِ࣮‎) این علامت نواخت «بلند افت از بالا» (/˥˩/) را نشان می‌دهد.
علامت تانا به زبان روهینگیا، یک حلقهٔ کوچک ماهی‌شکل است که بالای زبر یا پیش، و یا پایین زیر (ساده یا مجعد) نوشته می‌شود. (نمونه: دࣤ࣬ / دࣥ࣬ / دࣦ࣯‎) این علامت نواخت «بلند خیز به بالا» (/˨˦/) را نشان می‌دهد.
حروف با پیش‌زمینهٔ زرد، تنها در وام‌واژه‌ها کاربرد دارند. حروف با پیش‌زمینهٔ سبز، تنها در روهینگیا وجود دارند و در نه در اردو، نه فارسی، و نه عربی معادل ندارند.
کیبورد تایب به الفبای عربی روهنگیا از این لینک در دسترس می‌باشد.
|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
: 
| ب | پ | ت | ٹ | ث | ج |
| چ | ح | خ | د | ڈ | ذ |
| ر | ࢪ | ڑ | ز | س | ش |
| ص | ض | ط | ظ | ع | غ |
| ڠ | ف | ڤ | ق | ‌ ک‌ | گ |
| ‌ ل | م | ن | ں | و | ࢫ |
| ه | ي | ࢬ |  |  |  |
| واکه‌های روهینگیا | واکه‌های روهینگیا | واکه‌های روهینگیا | واکه‌های روهینگیا | واکه‌های روهینگیا | واکه‌های روهینگیا |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
: 
| ◌َ | ◌ࣤ | ◌ِ | ◌ࣦ | ◌ُ | ◌ࣥ |
تنوین‌ها: تنوین‌ها
| ◌ً | ◌ࣧ | ◌ٍ | ◌ࣩ | ◌ࣱ | ◌ࣨ |
: 
| ◌ۡ | ◌ّ |  |  |  |  |
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| ◌࣪ / ◌࣭ | ◌࣫ / ◌࣮‎ | ◌࣬ / ◌࣯‎ |