لهجه قزوینی
واژه‌نامه

اَدی بودی = رابطهٔ پنهانی
اَندا مَندا = بهانهٔ وسواسی
اسکلیدن = پاره شدن
اُشقونج = ریواس
اُشکو زدن = لکهٔ مانده شده روی لباس
اَقُزُه = به‌قدری؛ به‌اندازه‌ای
اُکُرمَه = گریه و زاری فراوان
اَلَمبه = دراز، به بلندی تیر
اَنقَصداً یا بَراَنقَص (عن قصداً، بر عن قصد):از روی قصد؛ عمداً
اِینود = غریب رفتار
آتیشَه رِکَه = جرقهٔ آتش؛ آتیش پاره
آخوره = آبخوره، زیرزمین
آلا بینیم = زودباش!
آلا قِر قِر = زودباش دیگر / هرچیز سست و بی دوام و ظاهرفریب
آهان دیه = بله دیگه
بادیَه = کاسه؛ بشقاب
بالام جان = عزیزم
بامبَه زدن = تو سری زدن
ببم = پسرم
ببم جان = پسرم
بِجَه بِجَه = جنب و جوش فراوان؛ جهیدن زیاد
بچُرّی = بی عرضه گی
بدگِل = زشت
بَستو = کوزه
بودبودک = کنایه از بچه ای که پیش فعالی دارد
بیدملقی = بید مجنون
بیلگ = مچ دست
پُخُم بَک = بی خاصیت
پرپین کردن = دعا خواندن
پسینه = گنجه
پَشّام کردن = در خواب کلافه شدن
پلو = مچل
پول = یکن
پَیاده مِشم = پیاده میشم
پیتاندن = پیچاندن (بپیت = بپیچ)
پیت خوردن = دور زدن
تاس = (از) وسایل حمال
تاسَه کردن = دلتنگ کسی شدن
تَخِتمه = قاطی کردن (غدا)
تخیدن = خوردن، کوفت کردن
تس‌انبله = آدم شل‌وول (بعضی جاها: شکم)
تُس‌باغه = بچه پررو
تَکَل = تایر
تِلّه کَشی = کار بیش از حد معمول
تُنُکَه = شلوار کوتاه زنانه
تَنگامه = تنگنای وقت
جان به سر = کلافگی
جان عزیز = جان دوست
جرماغ = چنگ زدن
جِزّه جگر زدن = آتش گرفتن دل
جیکُ پیک = وسایل تزئینی
جیله = ریزه و کوچک
چاچولک باز = خیلی زرنگ
چاچَه = حوضچهٔ کوچک آب
چاشنه بند = در درس به جایی نرسیدن
چاغالَه = بادام و زردآلوی تازه و کال
چرپاندن = به‌زور جا دادن، کتک زدن
چرت‌گوز = آدم مدعی
چُرّیدن = چکیدن
چَشته خور = بد عادت
چشماشه درآوردن = خیره شدن تیز به کسی
چُغُوریی = چاله
چقّری = چاله
چُمبه = چوب کوچک کشمش
چیس میه؟ = چیه مگه؟
چوچَک = گنجشک
خاگینه = غذایی با تخم مرغ و شیره
خانه مانده = کنایه به دختر ازدواج نکرده
خَجَّه خبرچین = آدم دهن لق
خرتلاق = خرخره
خرتلاق = گلو
خَرّه = گل لای کف حوض
خَرَّه به سر = خاک بر سر
خُسرک = مادر شوهر
خُسیدن = وا دادن
خُولِ وِیل = کج و کوله
خیدیگ = قلقلک
د بیا د = بیا دیگه
دار دار کردن = عالم آدم را خبر کردن
دَخو = لقب دهخدا (ساده دل)
دِردو = آدم جلب
دسه زن = ناخنک زدن
دُکّان = مغازه
دَمَخیز = ضعیف‌کشی/ سراشیبی
دُندُک = نوک پرنده
زابرا = سرگشته
زِرتاب = آبکی
زرت‌زرت = دائماً، به‌صورت مداوم
زِرتینه = یهو
زرد اَنبو = کمبود ویتامین دار
زُفکُنه = اُردنگی
زق‌زق = سر و صدا کردن
زُمرقه = مشت
زیبیلدانی = آشغالی
زینگیله = یک مقدار کم (چند انگور به هم چسبیده)
زیوار = پایه؛ قائمه
زیویل (زیبیل) = زباله، آشغال
ساپ = نخ/ دل‌درد
سانجو = دل‌درد
سَخسی = بستو
سِرتق = پررو
سرعقب کردن = دنبال کردن
سُماق بالان = آبکش
سِندِ سال = لحنی از سن و سال
شونقور مونقور = حالت چشمان خمار و خواب‌آلود
طناف = طناب
عَوَضالش = در عوض
غَلافشَه = دختر سربه‌هوا؛ شیطان
غلاق = کلاغ
فَتیله = فیتیله
فِق‌فِق = پرش‌های عصبی پوست؛ تیک عصبی
فقو= ترش‌مزه
قاخنج = درده دادن
قایم قُدَه (ا) = فامیل شوهر که در کار عروس دخالت می‌کنند
قبرقه = پهلو و قسمتی از سینه
قَتَره = کوتاه و کوچک
قِر و قمیش = ادا درآوردن
قرساقش برنمی‌داره = دلش نمی‌خواد، حال نمی‌کنه
قُلچاق = عروسک
قَمچیل = کمربند سگک دار
قیش = کمربند
قیماق = سرشیر
کش‌پنتور = کرمک (وسیله‌ای در دوچرخه)
کَشکَرک = نوعی پرنده
کفنا = گرسنه
کُلدک = چندلایی کردن
کُلُفت = چاق
کوته‌نَنگ = کم‌عقل، شیرین‌عقل
کوسَگَلین = لباس مخصوص قزوینی‌ها در گذشته دور
گران‌گاز = گران‌فروش
گُسنه = گرسنه
گُـلُـمبه = برآمده
گوز بالا گوز = دست گل به آب دادن
گوز کردن = کمر خمیدگی
گوگال = سوسک سیاهی که در فصل بهار و تابستان است
لال اَوا = لالمونی گرفتن
ماچ = بوس (مصافحه کردن)
مفرش = زیرانداز هنگام خوردن غذا در خانه
نادِنجی = لحنی از ناودان/ ناآرامی و بی‌قراری‌های کودک
نمرَه = شماره تلفن
نیم‌زگیل = در نیمه‌باز
واج انداختن = به هوس انداختن
وَخمیات (وخمیاد) = قبرستان
وِندر = زشت، پرو، عنکبوت سیاه (در تداول مردم قزوین) سخت سیه‌چرده و استخوانی
وِیدل = آدم بدغذا یا وسواسی
ویشگال = کندکاو کردن
هُر هُر = دلهره داشتن، استرس
هُرّی دِلِم رِخت = تو دلم خالی شد، مضطرب شدم
هکّه ور = زورگو
هوشتک = سوت
هولَ وَلا = دستپاچه شدن، هول به جان افتادن
یَخه کردن = خِفت کردن
یه قر بخوریم= گشتی بزنیم
ببم جان=پسرم