stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
مهار هوایی
جزئیات

در مهار هوایی، جو یک سیاره یا ماه برای انجام یک مانور سریع و تقریباً بدون استفاده از سوخت جهت ورود به مدار علمی فضاپیما استفاده می‌شود. این مانور زمانی آغاز می‌شود که فضاپیما از مسیر ورودی بین‌سیاره‌ای وارد جو هدف می‌شود. کشش آیرودینامیکی ایجادشده هنگام نزول به جو، سرعت فضاپیما را کاهش می‌دهد. وقتی سرعت فضاپیما به حد کافی برای قرارگیری در مدار سیاره کاهش یافت، فضاپیما از جو خارج شده و در اولین نقطه اوج مدار با یک سوخت‌سوزی کوچک، کمترین ارتفاع مدار را به خارج از جو می‌برد. برای اصلاح خطاهای ارتفاع اوج و زاویه انحراف، ممکن است نیاز به سوخت‌سوزی‌های کوچک دیگری باشد تا مدار علمی اولیه برقرار شود.
در مقایسه با روش‌های سنتی ورود به مدار که به سوخت زیادی نیاز دارند، این روش تقریباً بدون استفاده از سوخت، می‌تواند جرم فضاپیما را به‌شدت کاهش دهد؛ زیرا بخش زیادی از جرم فضاپیما معمولاً به سوخت اختصاص می‌یابد. صرفه‌جویی در جرم سوخت، امکان افزودن ابزارهای علمی بیشتر به مأموریت را فراهم می‌کند، یا باعث طراحی فضاپیمایی کوچک‌تر و ارزان‌تر می‌شود که به موشک پرتابگر کوچک‌تر و اقتصادی‌تر نیاز دارد.
به دلیل گرمایش شدید آیرودینامیکی که در هنگام عبور از جو اتفاق می‌افتد، فضاپیما باید داخل یک پوسته محافظ حرارتی (سپر هوایی) یا سامانهٔ ورودی قابل بازشدن قرار گیرد. این پوسته حرارتی باید دارای سامانه‌ای برای محافظت در برابر حرارت باشد. همچنین فضاپیما نیازمند سیستم هدایت خودکار و حلقه‌بسته در طول مانور است تا بتواند مدار هدف را تنظیم کرده و در زمانی که انرژی کافی کاسته شده است، از جو خارج شود. برای جلوگیری از ورود بیش از حد به عمق جو یا خروج زودهنگام بدون کاهش انرژی کافی، از یک پوسته بالابرنده یا سامانه کنترل کشش استفاده می‌شود که می‌تواند سطح کشش‌زا را در حین پرواز تغییر دهد.
مطالعات نشان داده است که مهار هوایی با استفاده از وسایل ورودی موجود و مواد محافظ حرارتی، در سیاراتی مانند زهره، زمین، مریخ و قمر تیتان امکان‌پذیر است. در گذشته، برای مهار هوایی در اورانوس و نپتون، استفاده از وسایل با نسبت برآر به کشش (L/D) متوسط ضروری تصور می‌شد، به دلیل عدم قطعیت زیاد در وضعیت ورودی و پروفایل چگالی جو. اما پیشرفت‌های اخیر در هدایت بین‌سیاره‌ای و تکنیک‌های هدایت جوی نشان داده است که پوسته‌های کم-L/D قدیمی مانند مدل آپولو برای مهار هوایی در نپتون کافی هستند.
مهار هوایی در مشتری و زحل به‌عنوان یک هدف بلندمدت در نظر گرفته می‌شود، زیرا گرانش قوی این سیارات منجر به سرعت‌های ورود بسیار بالا و شرایط سخت حرارتی می‌شود که مهار هوایی را در این مکان‌ها کمتر جذاب و شاید غیرممکن می‌سازد. بااین‌حال، استفاده از کمک گرانشی هوایی در تیتان برای ورود یک فضاپیما به مدار زحل امکان‌پذیر است.
مزایای مهار هوایی

فناوران ناسا در حال توسعه روش‌هایی هستند که با استفاده از آن‌ها بتوان وسایل نقلیه فضایی رباتیک را بدون نیاز به بار سنگین سوخت، که به‌طور سنتی عملکرد وسیله نقلیه، مدت مأموریت و جرم محموله‌های علمی را محدود کرده است، به مدارهای علمی طولانی‌مدت در مقاصد دوردست منظومه شمسی قرار داد.
مطالعه‌ای نشان داده است که استفاده از مهار هوایی به جای روش‌های دیگر (مانند سوخت‌سوزی و کاهش سرعت با جو) می‌تواند افزایش قابل توجهی در جرم محموله‌های علمی مأموریت‌ها ایجاد کند. این افزایش از ۷۹٪ در مأموریت‌های زهره، تا ۲۸۰٪ برای تایتان و ۸۳۲٪ برای نپتون متغیر است. علاوه بر این، این مطالعه نشان داد که فناوری مهار هوایی می‌تواند مأموریت‌های علمی مفیدی به مشتری و زحل را نیز ممکن سازد.
فناوری مهار هوایی همچنین برای مأموریت‌های سرنشین‌دار مریخ ارزیابی شده و مشخص شده است که مزایای جرمی قابل توجهی ارائه می‌دهد. با این حال، برای این کاربرد، مسیر فضاپیما باید به گونه‌ای تنظیم شود که از بارهای کاهشی بیش از حد بر روی خدمه جلوگیری شود. محدودیت‌های مشابهی برای مأموریت‌های رباتیک وجود دارد، اما محدودیت‌های انسانی به‌طور معمول سخت‌گیرانه‌تر هستند، به‌ویژه با توجه به اثرات بی‌وزنی طولانی‌مدت بر تحمل شتاب.
طراحی فضاپیما برای مهار هوایی

برای انجام مهار هوایی، فضاپیما باید وارد جو در راهروی نظری مهار هوایی شود. ورود بیش از حد شیب‌دار منجر به ناتوانی فضاپیما در خروج از جو می‌شود. ورود بیش از حد کم‌عمق باعث می‌شود که فضاپیما بدون کاهش کافی انرژی، از جو خارج شود. ورود در این راهرو به سامانه هدایت اجازه می‌دهد شرایط خروج مورد نظر برای مدار هدف را به دست آورد.
مانور مهار هوایی می‌تواند با استفاده از سه نوع سامانه اصلی انجام شود:
فضاپیما می‌تواند در ساختاری پوشیده از مواد محافظ حرارتی محصور شود که به طراحی پوسته سخت شناخته می‌شود.
گزینه دیگر استفاده از سامانه‌های بادشونده مانند سپر حرارتی بادشونده یا یک دامن کششی مکانیکی است.
گزینه سوم استفاده از یک بالوت (ترکیبی از بالون و چتر نجات) است که از مواد نازک و مقاوم ساخته شده و پس از باز شدن در خلأ فضا، پشت فضاپیما کشیده می‌شود.
طراحی فضاپیما برای مهار هوایی > طراحی پوسته سخت با بدنه گِرد

سامانه پوسته سخت با بدنه گِرد فضاپیما را در یک پوسته محافظ قرار می‌دهد. این پوسته که سپر هوایی نامیده می‌شود، به‌عنوان یک سطح آیرودینامیکی عمل کرده و باعث ایجاد بالابر و کشش می‌شود و همچنین فضاپیما را در برابر گرمای شدید ناشی از پرواز با سرعت بالا در جو محافظت می‌کند. پس از قرارگیری فضاپیما در مدار، این پوسته جدا می‌شود.
ناسا در گذشته از سامانه‌های سپر هوایی برای مأموریت‌های ورود به جو استفاده کرده است. یکی از نمونه‌های اخیر این سامانه، کاوشگرهای مریخ روح و فرصت هستند که به‌ترتیب در ژوئن و ژوئیه ۲۰۰۳ پرتاب شدند و در ژانویه ۲۰۰۴ بر سطح مریخ فرود آمدند. نمونه دیگر، سفینهٔ فرماندهی آپولو است که از آن برای شش پرواز بدون سرنشین بین فوریه ۱۹۶۶ تا آوریل ۱۹۶۸ و یازده مأموریت سرنشین‌دار از آپولو ۷ (اکتبر ۱۹۶۸) تا آخرین مأموریت سرنشین‌دار آپولو ۱۷ (دسامبر ۱۹۷۲) استفاده شد. به دلیل تجربه گسترده در استفاده از این سیستم، طراحی آن به‌خوبی شناخته شده است. با این حال، تطبیق سپر هوایی برای مهار هوایی به جای ورود به جو نیازمند سفارشی‌سازی مواد محافظ حرارتی برای تحمل شرایط گرمایی متفاوت مهار هوایی است. همچنین استفاده از چسب‌های مقاوم در دماهای بالا و ساختارهای سبک و مقاوم به گرما برای کاهش جرم سامانه مهار هوایی ضروری است.
طراحی فضاپیما برای مهار هوایی > طراحی سپر هوایی بادشونده یا بازشونده

طراحی سپر هوایی بادشونده یا بازشونده مشابه سپر هوایی سنتی است، اما برخلاف سیستم‌های بالابرنده، این نوع سپر تولید نیروی برآ نمی‌کند. تنها متغیر کنترل‌شونده، سطح مقطع کششی است. سپر هوایی بادشونده به‌عنوان یک سیستم هیبریدی شناخته می‌شود که دارای یک نوک سفت و یک کاهش‌دهنده بادشونده متصل است که سطح کشش را افزایش می‌دهد. درست قبل از ورود به جو، سپر بادشونده از یک نوک سخت باز شده و سطح بیشتری را برای کاهش سرعت فضاپیما فراهم می‌کند. این سیستم از مواد نازک و مقاوم با پوشش پارچه سرامیکی ساخته شده است. سپر هوایی بادشونده، گرچه به اندازه بالوت دنباله‌دار بزرگ نیست، اما تقریباً سه برابر سپر سخت است و مهار هوایی را در ارتفاع بالاتری از جو انجام می‌دهد و بارهای حرارتی را کاهش می‌دهد. از آنجا که این سیستم بادشونده است، فضاپیما در طول پرتاب و پرواز در فضا محصور نمی‌شود که این امر انعطاف‌پذیری بیشتری در طراحی و عملیات فضاپیما فراهم می‌کند.
طراحی فضاپیما برای مهار هوایی > طراحی بالوت دنباله‌دار

یکی از فناوری‌های اصلی کاهش سرعت بادشونده، بالوت دنباله‌دار است. این طراحی شامل یک کاهش‌دهنده چنبروار (شبیه به دونات) است که از مواد سبک و نازک ساخته شده است. بالوت بسیار بزرگ‌تر از فضاپیما بوده و همانند یک چتر نجات، در پشت فضاپیما کشیده می‌شود تا سرعت آن را کاهش دهد. طراحی دنباله‌دار همچنین امکان جدا شدن آسان پس از تکمیل مانور مهار هوایی را فراهم می‌کند. این طراحی نسبت به سپر سخت مزایای عملکردی دارد، مانند عدم محدودیت در اندازه و شکل فضاپیما و قرار گرفتن در معرض بارهای آیرودینامیکی و حرارتی کمتر. از آنجا که بالوت بسیار بزرگ‌تر از فضاپیما است، مهار هوایی در ارتفاع بالاتری از جو اتفاق می‌افتد و گرمای کمتری تولید می‌شود. بالوت بیشتر نیروها و گرما را تحمل می‌کند و به حداقل محافظ حرارتی برای فضاپیما نیاز است. یکی از مزایای اصلی بالوت، کاهش جرم است. جایی که سپر سخت ممکن است ۳۰ تا ۴۰ درصد جرم فضاپیما را تشکیل دهد، جرم بالوت می‌تواند به حدود ۸ تا ۱۲ درصد کاهش یابد و جرم بیشتری را برای تجهیزات علمی آزاد کند.
کاربرد عملی

مهار هوایی هنوز در هیچ مأموریت سیاره‌ای به کار گرفته نشده است، اما مانور بازگشتی زونْد ۶ و زونْد ۷ هنگام بازگشت از ماه، به‌عنوان مهار هوایی عمل کردند، زیرا مدار آن‌ها از حالت هذلولوی به بیضوی تغییر یافت. در این مأموریت‌ها، به دلیل عدم تلاش برای افزایش ارتفاع حضیض پس از مهار هوایی، مدار نهایی همچنان جو را قطع می‌کرد و فضاپیما در نقطه حضیض بعدی وارد جو شد.
مهار هوایی برای مدارگرد مریخ مارس اودیسی برنامه‌ریزی شده بود، اما به دلیل کاهش هزینه و شباهت به دیگر مأموریت‌ها، این فناوری به ترمز جوی تغییر یافت.
مهار هوایی همچنین برای ورود به مدار قمر زحل، تیتان، پیشنهاد و تحلیل شده است.
در داستان‌های علمی-تخیلی

مهار هوایی در داستان علمی-تخیلی را می‌توان در رمان ۲۰۱۰: ادیسه دو نوشته آرتور سی. کلارک مشاهده کرد، جایی که دو فضاپیما (یکی روسی و دیگری چینی) از مهار هوایی در جو مشتری برای کاهش سرعت اضافی خود و آماده‌سازی برای کاوش در قمرهای مشتری استفاده می‌کنند. این صحنه به‌صورت جلوه ویژه در فیلم ۲۰۱۰: سالی که ما ارتباط برقرار کردیم نمایش داده می‌شود، اما در فیلم تنها فضاپیمای روسی از مهار هوایی استفاده می‌کند و این مانور به اشتباه ترمز اتمسفری نامیده شده است.
بازیکنان بازی ویدئویی برنامه فضایی کربال نیز اغلب از مهار هوایی استفاده می‌کنند، به‌ویژه هنگام کاوش قمرهای سیاره گازی Jool (نماد مشتری در بازی).
در سریال تلویزیونی جهان دروازه ستارگان (Stargate Universe)، خلبان خودکار سفینه Destiny از مهار هوایی در جو یک سیاره گازی در حاشیه یک منظومه ستاره‌ای استفاده می‌کند. این مانور سفینه را به سمت ستاره‌ای در مرکز آن منظومه هدایت می‌کند.
در رمان علمی-تخیلی دانیل سوارز، معدنچیان سیارکی از یک سفینه ویژه مهار هوایی برای بازگشت اضطراری به زمین از سیارک ریوگو ۱۶۲۱۷۳ استفاده می‌کنند.
روش‌های مرتبط

مهار هوایی بخشی از خانواده فناوری‌های «کمک هوایی» است که ناسا برای مأموریت‌های علمی به هر جرم سیاره‌ای با جو قابل توجه توسعه داده است. این مقصدها می‌توانند شامل مریخ، زهره، قمر زحل تیتان و دیگر بخش‌های منظومه شمسی باشند.
ترمز اتمسفری یکی دیگر از مانورهای کمک هوایی است که شباهت‌هایی با مهار هوایی دارد، اما تفاوت‌های مهمی نیز با آن دارد. در حالی که مهار هوایی برای وارد کردن فضاپیما به مدار از یک مسیر هذلولوی استفاده می‌شود، ترمز جوی برای کاهش اوج و حضیض فضاپیمایی که از قبل در مدار قرار دارد، به کار می‌رود.
|  | مهار هوایی | ترمز اتمسفری |
| --- | --- | --- |
| مسیر اولیه | بین‌سیاره‌ای | مدار بالا |
| تعداد عبورهای جوی | ۱ عبور در مدت چند ساعت تا چند روز | ۱۰۰ تا ۴۰۰ عبور در طی چند هفته تا چند ماه |
| عمق ورود به جو | لایه‌های نسبتاً متراکم جو میانی | جو بیرونی و کم‌تراکم |
| نیاز به تجهیزات | سپر حرارتی سنگین | بدون سپر حرارتی |
نرم‌افزار

ابزار تحلیل مأموریت مهار هوایی (AMAT) قابلیت تحلیل سریع مأموریت‌های مهار هوایی و ورود، فرود و نشستن (EDL) برای مقصدهای دارای جو در منظومه خورشیدی را ارائه می‌دهد.
شماتیکی از راهرو ورودی فضاپیمای مهار هوایی
شماتیکی از مهار هوایی با کنترل کشش با استفاده از سپر هوایی بادشونده یا بازشونده
فهرست میراث جهانی در آمریکا

پراکندگی میراث جهانی در قاره آمریکا
این یک فهرست از مکان‌های میراث جهانی یونسکو در آمریکا است.
(ف)، میراث فرهنگی
(ط)، میراث طبیعی
(ت)، میراث ترکیبی
(خ)، میراث در خطر
اعداد داخل پرانتز بیانگر تعداد میراث ثبت شده در آن کشوراست.
مکان‌ها بر پایه کشور > آرژانتین (۸)

کوئوا دی لاس مانوس (غار دست‌ها)، (ف).
پارک ملی ایگوآزو (مشترک با برزیل)، (ط).
پارک ایالتی ایشیگوالاستو و پارک ملی تالامپایا، (ط).
ساختمان یسوعی و مزرعه گاوداری کوردوبا، (ف).
پارک ملی لاس گلاسیارس (یخ رود)، (ط).
شبه جزیره والدز، (ط).
شیاره هوماهواکا، (ط).
مکان‌ها بر پایه کشور > ایالات متحده آمریکا(۲۱)

تپه‌های کاهوکیا - ایلینوی
پارک ملی غارهای کارلزباد - نیومکزیکو
پارک تاریخی ملی فرهنگی چاکو - نیومکزیکو
پارک ملی اورگلیدز - فلوریدا
پارک ملی گرند کنیون - آریزونا
پارک ملی کوه‌های بزرگ اسموکی - تنسی
پارک ملی آتشفشانهای هاوایی - هاوایی
تالار استقلال - پنسیلوانیا
ناحیه حفاظت شده پارک ملی کلوانه/پارک ملی رنگل/ناحیه حفاظت شده پارک ملی خلیج گلیشر/پارک تاتشنشینی - آلاسکا
پارک ملی غار ماموت - کنتاکی
پارک ملی میزا ورده - کلرادو
مانتیسلو و دانشگاه ویرجینیا - ویرجینیا
پارک ملی المپیک - واشینگتن
پارک ملی ردوود - کالیفرنیا
تائوس پوئبلو - نیومکزیکو
تندیس آزادی - نیویورک
پارک صلح ملی واترتون-پارک ملی گلیشر - مونتانا
پارک ملی یلوستون - وایومینگ
پارک ملی یوسیمیتی - کالیفرنیا
یادبود ملی خرابه‌های آزتک - نیومکزیکو
مکان‌ها بر پایه کشور > اکوادور (۴)

کوئیتو
گالاپاگوس
پارک ملی سانگای
مکان‌ها بر پایه کشور > باربادوس (۱)

بریج‌تاون و
مکان‌ها بر پایه کشور > بولیوی (۶)

تیاهواناکو
مکان‌ها بر پایه کشور > برزیل (۱۸)

برازیلیا
فرناندو دی نوروها
پارک ملی ایگوئاچو
جنگل آتلانتیک
پارک ملی سرا دا کاپیوارا
کونگونهاس
مکان‌ها بر پایه کشور > پاناما (۵)

پاناماسیتی
مکان‌ها بر پایه کشور > پرو (۱۱)

ماچو پیچو
خطوط نازکا
مکان‌ها بر پایه کشور > سورینام (۲)

پاراماریبو
مکان‌ها بر پایه کشور > گواتمالا(۳)

تیکال
مکان‌ها بر پایه کشور > مکزیک (۲۱)

مکزیکو سیتی
خلیج کالیفرنیا
چیچن ایتزا
شوچیکالکو
تئوتیهواکان
مکان‌ها بر پایه کشور > هندوراس (۲)

مکان قوم مایا در کوپان
سرچشمه ها

«وب سایت رسمی یونسکو». دریافت‌شده در ۲۸-۰۷-۲۰۱۱. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
| ن ب وفهرست‌های میراث جهانی | ن ب وفهرست‌های میراث جهانی | ن ب وفهرست‌های میراث جهانی |
| --- | --- | --- |
| موقعیت |  آسیا شرق  مرکز  جنوب شرق  جنوب   غرب   آفریقا  آمریکا شمال  مرکز  جنوب  کارائیب  اروپا شرق  شمال  جنوب  غرب  اقیانوسیه  |  |
| مرتبط |  در معرض خطر  میراث سابق  بر پایه کشور  بر پایه سال ثبت  |  |
عبدالله بن طاهر
نسب و پیشینهٔ پدران عبدالله

مجموعه روایاتی پیرامون نسب طاهر بن حسین، پدر عبدالله بیان شده است که به کمک آن می‌توانیم از پیشینه و نسب عبدالله نیز اطلاع یابیم. بر اساس این روایات، نسب طاهر به یکی از دو شکل ذیل است: طاهر بن حسین بن مُصعَب بن رُزَیق بن ماهان یا طاهر بن حسین بن مصعب بن زَریق بن اَسعَد بن زادان. طاهریان دارای‌تبار ایرانی بودند و لقب خُزاعی را به سبب این که از موالی قبیلهٔ خزاعه بودند، به‌دست آورده‌اند. به همین سبب، نسب خود را به قبیلهٔ خزاعه که در دوران دعوت پیامبر از قبایل بزرگ مکه بودند، می‌رساندند. عده‌ای از راویان و مورخان از یک سو و طاهریان نیز از سمتی دیگر خاندان طاهری را منسوب به رستم، پهلوان ایرانی و منوچهر، پادشاه ایرانی می‌دانستند. مورخان بر این عقیده‌اند که علت این نسب سازی‌ها، اهمیت نسب و ریشه هر خاندان در آن دوره بوده است که طاهریان و به‌طور ویژه طاهر با تلاش‌های هوادارانشان، توانستند از این راه حمایت و دوستی خاندان‌های محلی را جلب کنند و از این طریق نفوذ و میزان قدرت خویش را افزایش دهند.
بر اساس روایاتی که مطرح شده است، رزیق، جد طاهر، از موالی طلحه بن عبدالله خزاعی معروف به «طلحه الطَلْحات» بوده که این شخص امارت سیستان را در اواخر سدهٔ اول هجری/ هفتم میلادی یا اوایل حکومت عباسیان، بر عهده داشته است. مُصعب، نیای طاهر، نیز در آغاز جنبش عباسیان به آنان پیوست و به عنوان دبیر در خدمت یکی از داعیان عباسی به نام سُلیمان بن کَثیر خُزاعی درآمده است. پس از پیروزی عباسیان، مصعب به پاداش خدمات خود و خاندانش از سوی عباسیان، امارت هرات و پوشنگ را عهده‌دار گردید. در سال ۱۶۰ ه‍.ق/ ۷۷۶ م که مصادف با خلافت مهدی عباسی بود، در نواحی تحت حکومت مصعب، شورشی به رهبری یوسف بن ابراهیم ثَقَفی صورت گرفت که به سبب آن مصعب از قلمرو خود رانده شد. اما در دورهٔ هارون الرشید و به فرمان او، حکومت پُوشَنگ به حسین، پدر طاهر، واگذار گردید. پس از پدر نیز، طاهر عهده‌دار این سمت گشت.
اوضاع خلافت عباسی در اوایل سدهٔ سوم هجری > شورش‌ها علیه مأمون

در ادامهٔ سیر وقایع، در شرق تحولات مهمی روی داد. اگرچه مأمون قدرت تام را در ولایات شرقی در اختیار داشت اما منطقه‌ای نسبتاً کوچک در اختیار بابک قرار داشت. او به همکاری با خرمدینان پرداخت و در سال ۲۰۱ ه‍.ق/ ۸۱۶ م، اقدام به شورش در آذربایجان کرد و با بهره‌گیری از پایگاه‌های کوهستانی خویش، نیروهایی که با هدف مقابله با وی از سمت حکومت مرکزی گسیل می‌شدند را در اجرای مأموریتشان ناکام می‌گذاشت. اما در غرب خلافت نیز مأمون با مسائل گوناگونی مواجه شده بود. پس از پیروزی بر امین و نصب حسن بن سهل بر حکومت عراق، به یکباره قیام شیعی ابوالسَرایا در حمایت از ابن طباطبای حسنی به وقوع پیوست که به دشواری و با یاری گرفتن حسن بن سهل از هَرثمه بن اَعْیَن سرکوب شد و ابوالسرایا نیز به قتل رسید. البته اقدامات مأمون از جمله ولایت عهدی علی بن موسی‌الرضا، امام هشتم شیعه، طغیان عراقیان وفادار به خلافت علیه قدرت یابی علویان و تسلط ایرانیان، به‌ویژه اهالی خراسان، بر امور حکومت را در پی داشت، که به صورت رویگردانی عباسیانِ مستقر در بغداد از مأمون و نصب عمویش، ابراهیم بن مهدی، به خلافت نمودار شد. به علت وخامت اوضاع، مأمون به سوی بغداد حرکت کرد و بنابر برخی روایات نقشهٔ قتل فضل بن سهل (۲۰۲ ه‍.ق/ ۸۱۸ م) و علی بن موسی‌الرضا را طراحی و عملی کرد، تا به مخالفت‌ها علیه خود پایان دهد. مأمون پس از انجام این اعمال، با نگارش نامه‌ای در صدد دلجویی از مردم بغداد و خاندان بنی‌عباس برآمد. اما با بی‌توجهی آنان، به سمت بغداد حرکت کرد و طاهر را نیز همراه با سپاهیانش برای افزایش شوکت و قدرت خود از رِقه فراخواند. طاهر به سرعت حرکت کرد و خود را در نَهْرَوان به مأمون رساند و در سال ۲۰۴ ه‍.ق / ۸۱۹ م به اتفاق یکدیگر وارد بغداد شدند. این حادثه آغازگر روابط حسنه میان طاهر و خلیفه گشت. در همین دوران به پیشنهاد طاهر، بار دیگر مأمون، جامهٔ سبز علوی را کنار گذاشت و جامهٔ سیاه بنی‌عباس را به تن کرد و بدین ترتیب پیوند خود را با این خاندان تجدید کرد. یکی دیگر از دغدغه‌های مأمون در غرب خلافت، تسلط بر اوضاع مصر و برقراری آرامش در آن ناحیه بود که از سال ۱۸۲ ه‍.ق/ ۷۹۸ م با ورود پناهندگانی از قُرطَبه دستخوش ناآرامی‌های متعددی شده‌بود که ظاهراً علت ناآرامی‌ها و قیام‌های شکل گرفته در این سرزمین را باید در نظام شدید و طاقت‌فرسای مالیاتی جستجو کرد. از آخرین شورش‌های رخ داده از این سنخ، می‌توان به شورش قِبطی‌های دلتای نیل اشاره کرد که سرکوب آن با دشواری‌های بسیار و وقوع نبردهای خشن و بی‌رحمانه صورت پذیرفت. پس از آن نیز، خلیفه که در شام اقامت داشت، در محرم سال ۲۱۸ ه‍.ق/ ۸۳۲ م شخصاً عازم مصر شد تا اوضاع آن ناحیه را که عاملانش موفق به تسلط بر آن نشده‌بودند، سامان دهد. علاوه بر آن مأمون خود را ملزم به دفاع از مرزهای اسلام در برابر امپراتوری بیزانس می‌دانست، که موفق به بازپس‌گیری هِراکلیا از مسلمانان شده‌بود. وی در نظر داشت که بار دیگر به مقابله با آنان برخیزد اما وفات یافت.
آغاز کار عبدالله

عبدالله بن طاهر در سال ۱۸۲ ه‍.ق/ ۷۹۸ م متولد گشت. پرورش او از آغاز خردسالی در نزد عالمان به‌نام صورت پذیرفت که موجب دستیابی او به درجه‌ای رفیع در ادبیات عرب و علوم عصر خویش شد. سپری‌شدن دوران جوانی وی از زمانی که بیش از بیست سال نداشت، نزد مأمون که در مرو استقرار داشت، موجب پدیدار شدن اُلفتی از سوی مأمون به وی شد که تا پایان حکومت مأمون نیز پایدار ماند. نقطهٔ آغاز پدیدار شدن عبدالله در منابع را، مربوط به ماجرای ولایتعهدی علی بن موسی‌الرضا می‌دانند که او نیز در زمرهٔ شاهدان عهدنامهٔ مأمون با علی بن موسی‌الرضا قرار داشت. پذیرش این مطلب، درک سخن مأمون پیرامون عبدالله را آسان می‌سازد که او را ستایش کرده و دست‌پروردهٔ خویش خوانده است. مأمون به علت علاقه به عبدالله، همواره او را ستایش می‌نمود و وی را فردی بردبار، پرهیزکار و جوانمرد توصیف می‌نمود. عبدالله از همراهان مأمون در هنگام بازگشت به بغداد بود و در مجالس خصوصی وی جای داشت و صمیمیت و نزدیکی عبدالله با مأمون به جایی رسید که وی منصب حاجب مخصوص مأمون را به همراه اختیارات فراوان در اختیار گرفت. با مراجعت طاهر به خراسان، عبدالله متصدی تمامی مناصب او در بغداد در کنار حکومت شام تا مصر شد و در نزد مأمون ماند. سِمت‌هایی که از طاهر به عبدالله رسید، عبارت بود از، ریاست شرطهٔ بغداد؛ نظارت بر امور دیوان‌ها؛ مسئول جمع‌آوری خراج سواد عراق و فرماندهی سپاه بود. او به علت ارتکاب خطایی در بغداد ــ مست کردن و سوزاندن خانه خود ــ، توسط طاهر سرزنش شد و به خراسان فراخوانده شد اما با شفاعت مأمون، مورد عفو پدر قرار گرفت.
سرکوب شورش نصر بن شبث > انتخاب عبدالله

سرانجام عبدالله در اولین مأموریت مهم خویش، به دستور مأمون، ماٰمور به دفع شورش نَصر بن شَبَث در رقه شد. بنابر نقلی دیگر، طاهر، عبدالله را مأمور به این کار کرد.
در این باره نکته‌ای قابل توجه است، بدین صورت که در برخی از منابع به جانشینی عبدالله به جای پدر در رقه هنگام ورود طاهر به بغداد، اشاره شده است که شرکت عبدالله در جریان محاصرهٔ بغداد توسط طاهر و سپس همراهی با وی در عزیمت به رقه، مستلزم اثبات این روایت است اما بنابر شواهدی دقیق‌تر، او مأمون را در ورود به بغداد همراهی کرد و جانشین طاهر در رقه پس از پیوستن او به مأمون، یحیی بن مَعاذ بوده است. مشورت مأمون با طاهر پیرامون برگزیدن عبدالله به حکومت مصر و رویارویی با نصر بن شبث نیز می‌تواند نمایانگر نخستین مأموریت جدی عبدالله بوده باشد. طاهر عبدالله را به صفات شجاعت و سخاوت توصیف کرد و سپس، مأمون به عبدالله گفت: «من تو را از آنچه پدرت درباره‌ات گفته، برتر می‌بینم» و مدتی است دربارهٔ فرستادن تو به حکومت مصر و نبرد با نصر بن شبث استخاره کرده‌ام؛ بنابراین، خداوند تو را برای این کار برگزیده است. عبدالله نیز پس از واگذاری تمامی مناصب خویش به اسحاق بن ابراهیم، پسر عموی خود، در میان بدرقهٔ بسیاری از بزرگان، در سال ۲۰۶ ه‍.ق/۸۲۱ م به سمت رقه حرکت کرد.
سرکوب شورش نصر بن شبث > پیشینهٔ شورش نصر بن شبث

نصر بن شبث جنبش خود را در ربیع‌الاول سال ۱۹۹ ه‍.ق/ ۸۱۴ م در اعتراض به قتل امین آغاز کرد و با تسلط بر بخش شرقی رود فرات و قلعهٔ کیسوم، چندین سال در برابر طاهر بن حسین و عبدالله بن طاهر پایداری کرد. مأمون با بخشیدن امارت سرزمین‌های موصل، جزیره، شام و مغرب به طاهر، وی را مأمور سرکوب شورش نصر بن شبث (۱۹۹ ه‍.ق تا ۲۰۹ ه‍.ق/ ۸۲۴ م) در آن دیار کرد. طاهر، با وجود نارضایتی از تصمیم خلیفه، به آن سمت حرکت کرد و مقر خود را در رقه قرار داد و از ۱۹۹ ه‍.ق تا ۲۰۴ ه‍.ق در آنجا بود. طاهر برای به نمایش گذاشتن نارضایتی اش از خلیفه، در انجام مأموریت خود که سرکوب شورش نصر بن شبث بود، سستی ورزید و اقدامی جدی در این زمینه انجام نداد و فقط به محاصرهٔ نصر در قلعه‌ای بسنده کرد، تا سرانجام به دستور مأمون، فرزند طاهر، عبدالله، مأمور سرکوب شورش گردید و طاهر در سال ۲۰۴ ه‍.ق به عراق مراجعت کرد. البته در طولانی شدن روند ده ساله سرکوب نصر، باید به نقش حسن بن سهل نیز اشاره کرد که به علت اختلاف با طاهر، از ارسال هرگونه کمک و پشتیبانی برای وی خودداری کرد و وی را به حال خود واگذاشت.
سرکوب شورش نصر بن شبث > رویارویی عبدالله با نصر بن شبث

عبدالله نیز پنج سال دیگر در جهت به زانو درآوردن نصر بن شبث صرف نمود و در مدت زمانی که وی قلعهٔ کیسوم را تحت محاصرهٔ خویش قرار داده بود، طاهر درگذشت. اگرچه مأمون برای جلوگیری از هرگونه خطر احتمالی، عبدالله بن طاهر را که در آن زمان مشغول نبرد با نصر بن شبث بود، از مرگ پدر باخبر ننمود و پس از اطلاع عبدالله از این واقعه، مأمون، نگرانی و تاسف عبدالله در حین جنگ را به عنوان دلیلی برای این عمل خود بیان کرد. او سپس جهت اظهار همدردی با وی، نامهٔ تسلیت خود را برایش ارسال نمود و از خدا درخواست نمود تا عبدالله موفق به کسب جایگاه طاهر نسبت به خلیفه و تمام مسلمانان گردد. عبدالله برای کسب پیروزی در نبرد فشار خود را بر نصر افزون کرد، به‌طوری‌که بسیاری از بزرگان سپاه نصر از بین رفتند و با این کار چاره‌ای در برابرش جز تسلیم باقی نماند. نصر شرایطی را در پاسخ به امان‌نامهٔ مأمون تعیین کرد که مورد پذیرش مأمون قرار نگرفت. عبدالله نیز به‌ناچار به علت دریافت نامه‌ای تهدیدآمیز از مأمون مبنی بر اتهام مسامحه در کار نصر، بیش از پیش بر حملات خویش افزود، به‌طوری که گزارش‌های باقی مانده حاکی از نبردهای شدید عبدالله با نصر است. عبدالله با استفاده از ابزار محاصره سعی در تسلط بر قلعهٔ کیسوم و ضبط تمامی اموال نصر را داشت. عبدالله پس از پیروزی با نگارش امان‌نامه‌ای به نصر که حاوی تهدیداتی نیز بود، او را به بخشش توسط مأمون امیدوار کرد و نصر نیز با رؤیت نامه، بی‌درنگ تسلیم شد. عبدالله، نصر را به همراه محمد بن حسن بن مُصعَب در پایان سال ۲۰۹ ه‍.ق/ ۸۲۴ م به بغداد فرستاد و قلعهٔ کیسوم را نیز تخریب کرد. بنابر روایت طبری، نصر بن شبث در سال ۲۰۹ ه‍.ق با تعیین شرایطی از مأمون امان خواست و او نیز همهٔ شروط به غیر یکی را قبول کرد و قبول آن یک شرط را منوط به عزیمت نصر بن شبث به بغداد دانست. نصر نیز در ۷ صفر سال ۲۱۰ ه‍.ق وارد بغداد شد. به جهت اهمیت این پیروزی قصیده‌ای طولانی در ستایش عبدالله توسط شاعر همراه او، عوف بن مُلحِّم خزاعی، سروده شد. عبدالله پس از کسب این پیروزی به رقه مراجعت نمود.
بهبود اوضاع مصر > دست یافتن بر محمد بن یزید و رسیدگی به اوضاع دمشق

عبدالله پس از مدتی، با کسب مأموریتی از جانب مأمون مبنی بر سرکوب شورش ابن سری و آرام کردن اوضاع مصر، در سال ۲۱۰ ه‍.ق یا ۲۱۱ ه‍. ق، عازم آن ناحیه شد. او در مسیر عزیمتش به مصر، آرامش را به دمشق و نواحی مجاور آن بازگرداند و همچنین بر دشمن خود، محمد بن یزید اُموی، دست پیدا کرد. این شخص پیش از آن، عبدالله را به موجب سرودن قصیده‌ای در مُباهات به طاهر، هدف توهین و ناسزا قرار داده بود و حال با تسلیم شدن به وی، در مقام عذرخواهی برآمد و با گریز به یکی از ابیات قصیدهٔ عبدالله که بزرگواری پدرش را برتر از همه بیان کرده بود، دلیل اقدامش را تعصب عربیش نسبت به طاهر عجم بیان کرد و طلب عفو نمود. عبدالله نیز از گناهانش چشم‌پوشی کرد و وی را مورد مرحمت قرار داد. همچنین روایت ابن عَساکِر از بذل و بخشش‌های عبدالله در دمشق موجود است. وی همچنین علما را مورد توجه ویژهٔ خویش قرار داد و با وصول به شام که مصادف با ماه رمضان شد، نظر و اِسْتِفْتا علما آنجا را پیرامون روزه جویا شد و تکریمشان را به اطرافیان خویش نیز متذکر شد. در مسیر حرکت او در شام، شهرها به اطاعت از وی گردن نهادند و قلعه‌ها به فرمانش ویران گشتند و مردم نیز در سایهٔ امان او، از بند خراج رها شدند که این اقدامات، آوازهٔ او را بلند گردانید و شوکتش را افزون کرد که در نتیجهٔ آن، وی را در مصر با آغوش باز پذیرا شدند و شخصی به نام یونس بن عبدالاعلی در سخنانی وی را ستایش نمود.