بیورآکتور غشایی
مقایسه روشهای نوین RBC و SBR ,MBBR ,MBR در تصفیه فاضلاب

سیستم بیو راکتور غشایی (MBR) از غشاهای ریز منفذ برای جداسازی مواد جامد یا مایع استفاده می‌کند و شامل یک سیستم رشد چسبیده لجن فعال است. این سیستم به عنوان جانشین ته‌نشینی ثانویه استفاده می‌شود. الگوهای بهره‌برداری از این فرایند به دو صورت مستغرق و جریان عرضی است. روش MBR از لحاظ فرایند به سه دسته، بیورآکتورهای غشایی رایج (MBR)، بیورآکتور غشایی استخراجی (EMBR)، بیورآکتورهای غشایی هوازی (MABR) تقسیم می‌شود.
ترکیب فرایند بیوفیلم چسبیده با فرایند لجن فعال، فرایند EMBR است. حامل بیوفیلمی قرارگرفته در این رآکتورها، توسط هم‌زن یا تزریق هو ا به صورت معلق درمی آید. ته‌نشینی اولیه، هوادهی و ته‌نشینی نهایی مراحل فرایند این روش هستند. درصد پر شدن آکنه، نوع جریان و اختلاط در رآکتور فاکتورهای مؤثر در روش MBBR هستند. برای رسیدن به بازده بالا، تلاطم کافی موردنیاز است و لازم است آکنه جهت رسیدن اکسیژن و مواد غذایی به داخل بیوفیلم، بسیار نازک و دارای سطوح مناسب باشد. معلق بودن حمل کننده‌ها، ته‌نشین شدن آن‌ها و مشکلات عملیاتی ممکن است باعث کاهش بازدهی سیستم شود. مناطق ساکن و ته‌نشین شدن حمل کننده‌ها از مواردی هستند که در تمام سیستم‌های بیوفیلم مشکل‌سازند و باید از ایجاد آن‌ها جلوگیری شود تا بتوان عملکرد را بهبود بخشید.
سیستم SBR را می‌توان نوعی روش لجن فعال دانست که در آن رآکتور از فاضلاب پرشده و سپس به تدریج در طی یک سیکل زمانی فاضلاب و مواد ته‌نشین شده تخلیه می‌گردد. به‌طور کلی فرایند SBR شامل پنج مرحلهٔ اصلی پر شدن فاضلاب، واکنش، رسوب و ته‌نشینی، تخلیه فاضلاب و خروجی و سکون است. دو سیستم Cromaglass SBR و Fluidyne ISAM از انواع سیستم‌های SBR می‌باشند.
در تماس‌دهنده بیولوژیکی دوار (RBC) روند انجام فرایند به گونه‌ای است که در راستای تخلیهٔ مواد کربن دار و نیتروژن دار از فاضلاب‌های شهری یا صنعتی، از رشد چسبیده باکتری به صورت هوازی یا بی هوازی استفاده می‌گردد. در رآکتورهای بیولوژیکی دوار به جای عبور فاضلاب از بستر ساکن، بستر درون حوضچه حاوی فاضلاب می‌چرخد و تصفیه انجام می‌گیرد. یک واحد RBC به‌طور نمونه شامل یک مجموعه از دیسک‌های بزرگ صاف یا شیاردار نزدیک به هم است که بر روی یک میلهٔ افقی مشترک قرارگرفته‌اند و در فاضلاب بخشی یا کاملاً غوطه‌ورند. این میله، پیوسته به وسیلهٔ یک موتور مکانیکی یا یک محرکه هوای فشرده شده، می‌چرخد و یک بیوفیلم بر روی کل سطح محیط‌ها قرارگرفته‌است که مواد آلی موجود در فاضلاب را از طریق متابولیزم دگرگون می‌کند. سرعت دورانی، نرخ بار هیدرولیکی و آلی، زمان ماند هیدرولیکی و مشخصات فاضلاب ورودی برخی از پارامترهای مؤثر بر عملکرد RBC می‌باشند.
| کاهش چشمگیر فضای تصفیه خانه> عدم نیاز به پیش تصفیه دقیق.عدم نیاز به پمپ برگشت لجن | MBR> *..* | MBBR> *.*.* | SBR> *..* | RBC> *..* |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| هزینه پایین نگهداری و عملکرد |  |  | * | * |
| هزینه اولیه مناسب | * | * | * |  |
امکان استفاده مجدد از جریان خروجی (مانند:استفاده در آبیاری، زمین‌های کشاورزی): *
| ساده بودن نظارت و کنترل فرایند | * |  |  | * |
نکات دیگر از مقایسه روش‌های مذکور بدست آمد که در زیر به آن‌ها اشاره می‌شود:
_در روش MBR احتمال گرفتگی غشا و در روش SBR احتمال مسدود شدن هواده‌ها هنگام هوادهی وجود دارد. برخلاف روش MBR روش SBR دراری انعطاف‌پذیری در عملکرد و کنترل را دارد.
_در روش‌های MBBR و RBC توسعه آسان و سریع و نیتریفیکاسیون گسترده و در روش MBBR برخلاف روش RBC راه اندازی فرایند سریع و تکنولوژی قابل انعطاف است.
_روش‌های RBC و SBR د ر مقابل شوک تغییر دبی فاضلاب قابل انعطاف و دارای طراحی فشرده با بخش‌های مجزا هستند و مشکلی با بوی بد و حشرات ندارند.
_روش‌های SBR و MBBR دارای تکنولوژی قابل انعطافی هستند.
_روش MBBR برخلاف اکثر رآکتورهای بیوفیلمی، از تمام حجم تانک برای رشد بیومس استفاده می‌کند.
_روش‌های RBC و MBR از راندمان تصفیه بسیار بالایی برخوردار هستند.