فهرست وام‌واژه‌های جایگزین‌شده در ترکی استانبولی
وام‌واژه‌های عربی

| مفکره mufekkrireh | müfekkire | düşünce gücü | thought capacity |  |
| muferrih | müferrih | iç açıcı | relaxing, refreshing |  |
| مفرد mufrett | müfret | tekil | singular |  |
| مفلس muflis | müflis | batkın | one that's gone bankrupt |  |
| مهم mühim * | mühim | önemli | important |  |
| مؤمن mü'min | mümin | inanan, inançlı | believer |  |
| مناسبت münâsebet * | münasebet | ilişki | relation |  |
| مراجعت mürâcaʻat | müracaat | başvuru | application |  |
| مرکب mürekkeb | mürekkep | birleşmiş, birleşik | composed of | واژهٔ mürekkep هنوز به‌معنی جوهر استفاده می‌شود. |
| مرتب murrettip | mürettip | dizgici | type setter |  |
| مسابقه müsâbaka | müsabaka | karşılaşma | match, competition |  |
| مسامحه müsâmaha | müsamaha | hoşgörü | tolerance |  |
| مساوی musavi | müsavi | eşit | equal |  |
| مستهجن  müstehcen * | müstehcen | uygunsuz | inappropriate, obscene |  |
| مستملک mustamlak | müstemleke | sömürge | colony (exploitee) |  |
| مسوده müsvedde * | müsvedde | taslak | draft |  |
| مشابه، مماثل muşabbih, mumassil | müşabih, mümasil | benzer | similar |  |
| مشبهات muşşabbahat | müşabehet | benzerlik | similarity |  |
| مشخص müşahhas | müşahhas | somut | concrete (in concept) (opposite of abstract) |  |
| مشکل müşkül | müşkül | çetin ** | difficult |  |
| muşkul-pesend | müşkülpesent | titiz | fussy |  |
| مشرک muşrik | müşrik | çoktanrıcı | polytheist |  |
| مشتق müştak | müştak | türev | derivative |  |
| muştehi | müştehi | istekli | willing (person) |  |
| مشتکی muşteki | müşteki | yakınan, sızlanan | one who complains, whiner |  |
| مشتملات muştemilat | müştemilat | eklenti | attachment, appandage |  |
| مشترک muşterek * | müşterek | ortak | partner |  |
| muştereken | müştereken | ortaklaşa | jointly |  |
| مشتری muşteri * | müşteri | alıcı, alımcı | customer |  |
| mut'a | müt'a | geçici kazanç | temporary earning |  |
| مطالعه mütâlâʻa | mütalâa | düşünce | thought |  |
| متارکه mütâreke | mütareke | antlaşma | armistice |  |
| متعدد muteaddit | müteaddit | birçok | a lot, many |  |
| متفن muteaffin | müteaffin | kokuşuk | malodorous |  |
| متعهد muteahhid * | müteahhit | üstenci | contractor |  |
| muteahhidlik | müteahhitlik | üstencilik | contractor (as a profession) |  |
| muteakiben | müteakiben | arkadan | following |  |
| متعاقب muteakib | müteakip | sonra, ardından | after, thereafter |  |
| متعالیه mutealiye | mütealiye | deneyüstücülük | transcendentalism |  |
| متعلق muteallik | müteallik | ilişkin, ilgili | related (to) |  |
| متعمم muteammim | müteammim | yaygınlaşmış, genelleşmiş | something that has widespread |  |
| متعارفه mutearife | mütearife | belit ** | axiom | واژه فرانسوی aksiyom رایج‌تر است. |
| متبقی mutebaki | mütebaki | kalan | remaining |  |
| mutebasbıs | mütebasbıs | yaltakçı | slimy |  |
| متبدل mutebeddil | mütebeddil | değişen, kararsız | one that changes, undecided |  |
| متبسم mutebessim | mütebessim | gülümseyen, güleç | one that smiles |  |
| متجنس mutecanis | mütecanis | bağdaşık | homogenous |  |
| mutecasir | mütecasir | yeltenen | one who dares |  |
| متجاوز mutecaviz | mütecaviz | saldırgan | attacker |  |
| متدین mutedeyyin | mütedeyyin | dindar | religious |  |
| متأثر muteessir | müteessir | üzüntülü | sad (person) |  |
| متفکر mutefekkir | mütefekkir | düşünür | thinker, intellectual |  |
| متفرق müteferrik | müteferrik | dağınık | untidy |  |
| متحمل mutehammil | mütehammil | dayanıklı | durable |  |
| متحرک muteharrik | müteharrik | devingen, oynar | mobile |  |
| متخصص mütehassıs | mütehassıs | uzman | expert |  |
| متشبث muteşşebbis | müteşebbis | girişimci | entrepreneur |  |
| متواضع mütevâzî * | mütevazi | alçakgönüllü | humble |  |
| متوفی muteveffa | müteveffa | ölü, ölmüş | dead |  |
| متفق muttefik * | müttefik | bağlaşık ** | ally |  |
| مزایده muzayyadeh | müzayede | açık arttırma | auction |  |
| مزمن müzmin | müzmin | süreğen | chronic | واژه جایگزین به ندرت به کار می‌رود. |
| نادر، اندر nadir *, ender * | nadir, ender | seyrek | rare(ly) |  |
| نغمه nağme | nağme | ezgi | melody |  |
| nafile * | nafile | boşuna | futile |  |
| نصیحت nasîhat * | nasihat | öğüt | advice, counsel |  |
| نظیر nâzır | nazır | bakan | minister |  |
| نفس nefes * | nefes | soluk | breath |  |
| نسیج nesiç | nesiç | doku | tissue |  |
| نسل nesl * | nesil | kuşak | generation |  |
| نتیجه netîce * | netice | sonuç | result |  |
| نزیف nezif | nezif | kanama | hemorrhage |  |
| نصف nısf | nısıf | yarı(m) | half |  |
| نهایت nihâyet * | nihayet | son(unda) | final(ly) |  |
| نکاحدر ترکی نوین nikâh *  | nikâh | düğün | wedding | واژهٔ nikâh برای مراسم ازدواج استفاده می‌شود، درحالی‌که düğün به‌معنی مهمانی عروسی به‌کار می‌رود. |
| نسبت nisbet * | nispet | oran | ratio |  |
| نطق nutk * | nutuk | söylev | speech |  |
| رغما ragmen * | rağmen | karşın | despite, in spite of |  |
| رفاه  rafāh * | refah | gönenç | prosperity |  |
| رأی re'y | rey | oy | vote |  |
| رئیس re'îs | reis | başkan | president |  |
| روح ruh * | ruh | tin ** | spirit | واژهٔ ترکی تقریباً هرگز استفاده نمی‌شود مگر در متن‌های فیلسوفانه. |
| رطوبه rutûbet * | rutubet | yaşlık, ıslaklık | moisture |  |
| رؤیا  rü'ya * | rüya | düş | dream |  |
| سادهّ، سائد sade, sa'aid * | sade | yalın | plain | واژهٔ ترکی به‌ندرت استفاده می‌شود. |
|  صفحة  safha * | safha | evre, aşama | stage, phase |  |
| صفراء safra * | safra | öd | bile |  |
| ساحل sahil * | sahil | kıyı | coast |  |
| صاحب sahip * | sahip | iye ** | owner | واژهٔ ترکی به‌ندرت استفاده می‌شود؛ به‌هرروی معمولاً در متن دستور زبان و هنگام توصیف پسوند مالکیت به‌کار می‌رود. |
| sahte * | sahte | düzmece | fake |  |
| samimî * | samimi | içten | sincere | واژهٔ ترکی دقیقاً معنی "از درون" می‌دهد. |
| سطح sath | satıh | yüzey | surface |  |
| سیاره sayyâre | seyyare | araba, taşıt | car | Interestingly,"araba" is the outdated expression for "car" in Arabic. The current word in Arabic for car is "Seyyara" but in Turkish seyyar, means "transportable" or given to travel. |
| سبب sebeb * | sebep | neden | reason |  |
| سفاره safarat | sefaret | büyükelçilik | embassy |  |
| سلامت selâmet | selamet | esenlik | health, soundness |  |
| سما semâ | sema | gök | sky |  |
| سنه sene * | sene | yıl | year |  |
| seviye * | seviye | düzey | level |  |
| صحت sıhhat | sıhhat | sağlık | health |  |
| سحر sihr * | sihir | büyü | magic |  |
| صحبت sohbet * | sohbet | söyleşi | chat | این واژه در زمینهٔ متفاوتی استفاده می‌شود. |
| سؤال su'âl | sual | soru | question |  |
| صلح sulh | sulh | barış | peace |  |
| صنع sunî | suni | yapay | artificial | واژهٔ ترکی از yapmak ریشه گرفته‌است به‌معنی انجام دادن. |
| سکوت sükût | sükût | sessizlik | silence | واژهٔ ترکی به‌معنی "بی‌صدایی" است. |
| sürʻat * | sürat | hız | velocity, speed | In physics, the old word word is used for speed (scalar) and the new word is used for velocity (vectoral). The new word is actually a loanword from Persian خیز (khiz), meaning "move!" |
| شاهد şâhid * | şahit | tanık | witness | واژهٔ ترکی از فعل tanımak به‌معنی شناختن ریشه گرفته‌است. |
| شاعر şair * | şair | ozan | poet |  |
| شرق şark | şark | doğu | east | واژهٔ ترکی از فعل doğmak به‌معنی زاده‌شده گرفته شده‌است. |
| شرط şart * | şart | koşul | condition |  |
| şatafat(lı) | şatafat(lı) | gösteriş(li) | spectacular (noun and adjective) |  |
| شمال şimâl | şimal | kuzey | north |  |
| şuʻûr * | şuur | bilinç | conscience | واژه ترکی از فعل bilmek گرفته شده است که به معنی دانستن است. |
| şübheli * | şüpheli | sanık | suspect; someone charged with an offense |  |
| تعلق taalluk | taalluk | ilinti | connection, relation |  |
| طبقه tabaqqa * | tabaka | katman | layer |  |
| طبیعت ṭabîʻat * | tabiat | doğa | nature | واژهٔ ترکی از ریشهٔ doğmak به‌معنی زاده‌شده آمده‌است. |
| طبیعی ṭabîʻî * | tabii | doğal | natural | واژهٔ عربی بیشتر معنی البته و مشخصاً می‌دهد، درحالی‌که واژهٔ جایگزین‌شده چنین معنایی ندارد. |
| تعبیر، افاده taʻbîr, ifâde* | tabir, ifade | deyiş** | narration |  |
| ṭâbiyet* | tâbiyet | uyruk** | nationality |  |
| تحلیل tahlil * | tahlil | inceleme | (laboratory) test (as in medicine) |  |
| تخمین tahmin * | tahmin | kestirim ** | guess, prediction |  |
| تعقیب taʻkib* | takip | izlem ** | follow-up | واژهٔ ترکی از izlemek ریشه گرفته‌است به‌معنی مراقب بودن یا پاییدن. |
| طلب ṭaleb * | talep | istek | request, demand, wish |  |
| طلبه ṭalebe | talebe | öğrenci | student (plural of طالب ṭâlib, "seeker" [of knowledge]) |  |
| تعمیر taʻmîr *, تعدیلات taʻdîlât * | tamir, tadilat | onarım | repair, renovation |  |
| طرف taraf * | taraf | yan | side |  |
| taraftar * | taraftar | yandaş | supporter, proponent | در حالی که واژه ترکی بسیار پرکاربرد است، واژه عربی تنها برای هوادار تیم‌های ورزشی به کار می‌رود. |
| تاریخ tarih * | tarih | günay ** | date (in time) | واژه ترکی گون آی به معنی روز و ماه است و واژه تاریخ هنوز بکار می‌رود. |
| تسلط tasallut | tasallut | sarkıntılık | (sexual) harassment |  |
| تصور tasavvur | tasavvur | canlandırma, tasarı | imagine |  |
| تصدیق tasdîk * | tasdik | onay | approve |  |
| تصحیح tashîh | tashih | düzeltme | correction |  |
| تصویر tasvîr * | tasvir | betimleme | description |  |
| طیاره tayyâre | tayyare | uçak | airplane |  |
| توصیه tavsiye * | tavsiye | salık | advice |  |
| تعادل teʻâdül | teadül | denklik | equivalence |  |
| تعامل teʻâmül | teamül | tepkime, davranış | reaction, behavior |  |
| تبسم tebessüm | tebessüm | gülümseme | smile |  |
| تبدیل tebdîl | tebdil | değişiklik | change |  |
| تبریک tebrîk * | tebrik | kutlama | congratulate | واژه تازه همچنین به معنی مراسم و جشن نیز به کار می‌رود. |
| تجلی tecellî | tecelli | belirme | emerge, appear |  |
| تجسم tecessüm | tecessüm | görünme | appearance, manifestation |  |
| تجربة tecrübe * | tecrübe | deneyim | experience |  |
| تجهیزات techîzât * | teçhizat | donanım | equipment |  |
| تداوی tedavi * | tedavi | sağaltım ** | therapy |  |
| تدبیر tedbîr * | tedbir | önlem | precaution |  |
| تأثر te'essür | teessür | üzüntü | agony |  |
| teferruat | teferruat | ayrıntı | detail |  |
| تکامل tekâmül | tekamül | evrim, başkalaşım | maturation, metamorphosis, evolution |  |
| تقاعد tekaʻüd | tekaüt | emeklilik | retirement |  |
| تکفل tekeffül | tekeffül | yükümlenme | standing surety |  |
| تکلیف teklîf * | teklif | öneri | proposal |  |
| تکرار tekrar * | tekrar | yine | again |  |
| تلاش telâş * | telaş | tasa, kaygı | worry |  |
| تناسب tenâsüb | tenasüp | uyum | congruity |  |
| تنبیه tenbîh * | tembih | uyarı | warning |  |
| tercîh etmek * | tercih etmek | yeğlemek | to prefer |  |
| ترجمه tercüme * | tercüme | çeviri | translation |  |
| تردد terreddut * | tereddüt | duraksama | hesitancy |  |
| ترتیب tertip * | tertip | düzen | order, tidiness |  |
| تأثیر tesir * | tesir | etki | effect |  |
| تسلی teselli * | teselli | avunma | console |  |
| تشخیص teşhis * | teşhis | tanı | diagnosis | واژه تانی از فعل تانیماک به معنی شناختن گرفته شده است. |
| تشکیل teshkil | teşkil etmek |  oluşturmak  | to constitute |  |
| تشرین اول teşrîn-i evvel |  | ekim | October |  |
| تشرین ثانی teşrîn-i sânî |  | kasım | November |  |
| تشویق teşvik * | teşvik | özendirme, kışkırtma | (providing) incentive, provocation |  |
| usûl * | usul | yöntem | method |  |
| عنصر unsur * | unsur |  öğe  | constituent, element |  |
| عنوان unvan * | ünvan | san | (professional) title |  |
| اسلوب uslup * | üslup | biçem ** | style |  |
| وعد vaʻd * | vaat | söz | promise (noun) |  |
| واقعه vakʻâ * | vaka | olay | event |  |
| وقور vakûr | vakur | ağır başlı | dignified | واژهٔ ترکی جایگزین‌شده دقیقاً به‌معنی "سرسنگین" است.. |
| وصف vasf * | vasıf | nitelik | feature, quality |  |
| واسطه vasıta | vasıta | araç | vehicle |  |
| وسیع vâsi | vâsi | engin | vast |  |
| وطن vatan * | vatan | yurt | homeland |  |
| vatandaş * | vatandaş | yurttaş ** | citizen | واژه ترکی در بیشتر از سی سال پیش، بیشتر به کار می‌رفت. |
| vaz geçmek * | vazgeçmek | caymak ** | to change one's mind; to give up (on something/someone) | Here, vaz is the Persian loan word, and geçmek is a Turkish auxiliary verb. |
| وظیفه vazîfe * | vazife | görev | task, mission |  |
| و ve * | ve | ile | and | Although the Turkish word is also very common, it cannot always replace the Arabic word. For example, in a sentence like, I came and I ate, the Turkish word ile cannot be used in this context. |
| وهم vehm | vehim | kuruntu | apprehension, fancy |  |
| ولایة vilâyet* | vilayet | il | province |  |
| تفسیر tefsîr * | tefsir | yorum | interpretation, analysis, comment |  |
|  ضبط  dzabt * | zabıt | tutanak | minute of proceeding, trial |  |
| ضمیر zamîr * | zamir | adıl ** | pronoun |  |
| زاویه zaviye | zaviye | açı  | angle |  |