stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
دوره معبد دوم
دوره اولیه رومی (۶۳ قبل از میلاد - ۷۰ میلادی) > پیامد و عاقبت جنگ اول یهودی-رومی

دو نسل بعد از از جنگ اول یهودی-رومی، شورش بارکوخبا (۱۳۲-۱۳۶ میلادی) درگرفت. یکی از دلایل آن به نظر می‌رسد بازسازی اورشلیم به عنوان یک مستعمره رومی با نام ائلیا کاپیتولینا بود. این شورش به شدت توسط رومیان سرکوب شد و منجر به خالی شدن گسترده جوامع یهودی از سکنه شد، حتی بیشتر از جنگ اول یهودی-رومی در سال ۷۰ میلادی. برخی محققان این رویدادها را نسل‌کشی توصیف کرده‌اند. بر اساس گزارش کاسیوس دیو، ۵۸۰،۰۰۰ یهودی در این جنگ کشته شدند و بسیاری دیگر از گرسنگی و بیماری جان باختند، ۵۰ قلعه و ۹۸۵ روستا ویران شد. علاوه بر این، بسیاری از اسرای جنگی یهودی به بردگی فروخته شدند.. برخی از مورخان معاصر ادعا می‌کنند که ارقام دیو تا حدی اغراق‌آمیز بود,، اما بر اساس شواهد باستان‌شناسی، تقریباً تمام محققان ادعای او در مورد خالی شدن گسترده از سکنه را تأیید می‌کنند.. این شورش به آرزوی یهودیان برای بازسازی اورشلیم و معبد و همچنین به‌طور محسوس‌تر، سکونت یهودیان در منطقه یهودیه پایان داد. استان یهودیه نام خود را به سوریه فلسطین تغییر داد.
بعد از شکست شورش بار کوخبا، حضور یهودیان در این منطقه به‌طور قابل توجهی کاهش یافت.. با این حال، حضور کوچکی از یهودیان باقی ماند و جلیل به مرکز مذهبی آنها تبدیل شد. جوامع یهودی همچنین در تپه های جنوبی حبرون و نوار ساحلی ساکن ماندند. مشنا و بخشی از تلمود، متون مرکزی یهودی، در قرن های ۲ تا ۴ میلادی در طبریه و اورشلیم نوشته شدند.. در طول قرن های بعد، یهودیان بیشتری به جوامع شکوفای پراکنده مهاجرت کردند. برخی دیگر در سرزمین اسرائیل ماندند و برخی به مسیحیت گرویدند.. مورخان یهودی گاهی از این دوره زمانی که با دوران باستانی جهان مصادف است، به عنوان دوره ربانی یا تلمودی یاد می کنند.
پس از ویرانی معبد دوم، یهودیت به دو حوزه زبانی یونانی و عبری/آرامی تقسیم شد. الهیات و متون مذهبی هر یک از این جوامع کاملاً متفاوت بود. یهودیت یونانی‌زبان هرگز یشیواهایی برای مطالعه شریعت شفاهی ایجاد نکرد. یهودیت ربانی (که در سرزمین اسرائیل و بابل متمرکز بود) تقریباً به‌طور کامل پراکندگی یونانی‌زبان را در نوشته‌های خود نادیده می‌گیرد. مشخص نیست که آیا یهودیت یونانی‌زبان در نهایت با ادغام پیروانش در جامعه مسیحی یونانی-رومی ناپدید شد، یا اینکه به عنوان یک جامعه متمایز کتاب‌محور باقی ماند که بعدها بر تکامل یهودیت قرائی تأثیر گذاشت.
در قرن اول میلادی، جامعه یهودی در بابل، که یهودیان پس از فتح بابل و همچنین پس از شورش بار کخبا در سال ۱۳۵ میلادی به آنجا تبعید شده بودند، جمعیت رو به رشد سریعی در حدود یک میلیون نفر داشت که این رقم بین سالهای ۲۰۰ تا ۵۰۰ میلادی، هم از طریق رشد طبیعی و هم از طریق مهاجرت بیشتر یهودیان از سرزمین اسرائیل، به حدود دو میلیون نفر  افزایش یافت و حدود یک ششم جمعیت یهودیان جهان را در آن دوران تشکیل می داد..
دین

در طول ۶۰۰ سال دوران معبد دوم، جریان های مذهبی متعددی ظهور کرد و تحولات مذهبی گسترده ای رخ داد. تکامل کانون کتاب مقدس عبری، کنیسه، و آخرالزمان گرایی یهودی همگی می توانند به دوران معبد دوم ردیابی شوند.
بر اساس سنت یهودی، نبوت در دوران اولیه معبد دوم متوقف شد؛ این امر در زمانی که یهودیان بیشترین نیاز را به حمایت و راهنمایی الهی احساس می کردند، آنها را بدون نسخه خودشان از هدایت الهی رها کرد.
در دوران یونانی، جریان های یهودیت تحت تأثیر فلسفه یونانی قرار گرفتند که از قرن سوم قبل از میلاد توسعه یافته بود، به ویژه یهودیان مهاجر در اسکندریه که منجر به تدوین ترجمه  هفتادگانی ( سپتواگینتا ) شد. فیلون یکی از حامیان مهم ترکیب الهیات یهودی و تفکر یونانی بود. نفوذ فزاینده یونانی گرایی در یهودیت منبع اختلاف برای برخی یهودیان شد؛ این یکی از عوامل اصلی شورش مکابیان بود.
در اواسط قرن دوم قبل از میلاد، فرقه های فریسیان و صدوقیان بر اساس نظر اکثر دانشمندان شکل گرفتند. تصور می شود فرقه عرفانی صحرای یهودیه، احتمالاً اسنیان، در یک سوم دوم قرن دوم قبل از میلاد تاسیس شده است. این فرقه نمونه مفیدی از تأثیر عمیق این سالها بر ظهور الگوها، باورها و سبک زندگی های جدید است. فرار اعضای فرقه به بیابان، اعتراض مستقیمی علیه آنچه در آن زمان در اورشلیم در جریان بود. ظهور رهبری جدید در شهر، رهبری که مسیر تاریخ یهود را برای بیش از یک قرن شکل می داد، منجر به بیگانگی و جدایی این فرقه شد.
از حدود سال ۱۷۰ قبل از میلاد تا ۳۰ میلادی، پنج نسل متوالی از زوگوت ("جفت های") رهبران، امور معنوی یهودیان را رهبری کردند.
در دوران اواخر معبد دوم، ایده های مسیحایی متعددی شکل گرفت. مسیحیت در ابتدا به عنوان یک فرقه یهودی معبد دوم در قرن اول یهودیت یونانی در یهودیه روم ظهور کرد. عیسی ناصری یک واعظ و رهبر مذهبی یهودی در قرن اول میلادی بود. پس از مرگ او، حواریون و پیروانشان در سراسر لوانت، اروپا، آناتولی، بین النهرین، قفقاز جنوبی، مصر و اتیوپی گسترش یافتند، علیرغم آزار و اذیت اولیه. به زودی این آیین پرستندگان خدای غیر یهودی را نیز جذب کرد که منجر به دوری از آداب و رسوم یهودی شد و پس از سقوط اورشلیم که به یهودیت مبتنی بر معبد پایان داد، مسیحیت به تدریج از یهودیت جدا شد.
ادبیات

ادبیات مذهبی دوران معبد دوم را می‌توان به سه دسته تقسیم کرد: کتب اپوکریفا و پسودپیگرافا؛ ادبیات یهودیان یونانی‌زبان مهاجر؛ و نسخه‌های دریای مرده. دو دسته اول توسط مسیحیان حفظ شدند، در حالی که دسته سوم در قرن بیستم در غارهای قمران کشف شد.
کتب اپوکریفا ("کتب پنهان") توسط برخی فرقه های مسیحی به عنوان کتب قانونی مقدس پذیرفته شده است و شامل کتاب هایی مانند ۴-۱ مکابیان، سیراخ، حکمت سلیمان، باروخ (شامل نامه ارمیا)، توبیت و یهودیت، به همراه ۲-۱ عَزرا و دعای مناسه می شود که توسط هیچ کلیسایی به عنوان قانونی شناخته نمی شوند. کتب پسودپیگرافا ("عناوین نادرست") شامل کتاب هایی است که به چهره های شناخته شده کتاب مقدس مانند انوخ، ابراهیم، موسی و دیگران نسبت داده می شود. نسخه های دریای مرده به‌طور کلی به عنوان کتابخانه یک جامعه عرفانی و فرقه ای که در قمران زندگی می کردند، احتمالاً اسنیان، در نظر گرفته می شوند. این نسخه ها علاوه بر آثار دو دسته اول، شامل نوشته های دیگری مانند قانون جامعه، سند دمشق، نسخه معبد، نسخه جنگ، سرودهای سپاسگزاری، پشاریم و موارد دیگر نیز هست.
دسته چهارم نیز وجود دارد که شامل برخی از بخش های کتاب مقدس عبری است که در دوران معبد دوم نگاشته شده اند، از جمله کتب انبیای زکریا، حَجَی، ملاکی، یوئیل و بخش هایی از کتاب اشعیا (فصل های ۲۴ تا ۲۷ و ۵۶ تا ۶۶)، که همگی مربوط به دوران هخامنشیان هستند، به همراه بخش های گسترده ای از کتوویم. با این حال، این کتاب ها معمولاً در پژوهش های علمی جزء ادبیات دوران معبد دوم طبقه بندی نمی شوند.
اقتصاد > کشاورزی

تقریبا تمامی نیازهای اقتصاد ملی یهودی در دوران معبد دوم در داخل کشور تامین می شد؛ صادرات و واردات بسیار ناچیز بود.. کشاورزی نقش مهمی در زندگی اقتصادی داشت. یوسفوس دلیل اینکه متون قدیمی از یهودیان نام نبرده اند را چنین توضیح می دهد:
بنابراین در مورد خودمان، ما نه در یک کشور ساحلی زندگی می کنیم و نه در تجارت و مبادلات تجاری که از آن ناشی می شود لذت می بریم؛            بلکه شهرهایی که در آن ساکن هستیم از دریا دور است، و با داشتن یک سرزمین حاصلخیز برای سکونت، تنها به کشاورزی در آن می پردازیم..
بر اساس شواهد، اکثر اراضی کشاورزی یهودیه برای کشت غلات، عمدتاً گندم و همچنین جو که محصولی مقاوم‌تر اما کمتر محبوب در مناطق خشک‌تر بود، استفاده می‌شد. باستان‌شناسان تعداد زیادی چرخ روغن زیتون و شراب کشف کرده‌اند که نشان‌دهنده اهمیت این محصولات نیز هست. ادبیات ربانی، نوشته‌های یوسفوس و عهد جدید نیز آشکار می‌کنند که سبزیجات، صیفی‌جات و حبوبات هم کشت می‌شدند. حبوبات بسیار مهم بودند، زیرا می‌توانستند برای مدت طولانی نگهداری شوند و اغلب در سال‌هایی که سایر محصولات شکست می‌خوردند.، به خوبی رشد می‌کردند. منابع از اواخر قرن اول و اوایل قرن دوم میلادی نشان می‌دهد که برنج توسط کشاورزان یهودی در اوایل دوره روم به فلسطین معرفی شد. برنج محلی، برنجی با دانه‌های بزرگ و باکیفیت بود..
از محصولات دامپروری عمده می‌توان به شیر، کره و پنیر (اگرچه این خوراکی‌ها سهم کوچکی در رژیم غذایی داشتند)، پشم و غذا برای ارتش روم اشاره کرد که به‌طور غیرمعمول برای آن زمان، شامل یک جیره روزانه گوشت بود. ماهی نیز وجود داشت، احتمالاً عمدتاً شور، اما نه در مقادیر زیاد. شهر جلیلی تاریشیا، واقع در ساحل دریاچه جلیل، نام خود را از واژه یونانی ταρίχη به معنای "ماهی شور" گرفته است..
چند منطقه کوچک در استان به کشت محصولات نقدی اختصاص داده شده بود. یک نمونه معروف، باغ های درخت بلسان در اطراف اریحا بود. جوزفوس همچنین اشاره می کند که در زمان او، زیتون به‌طور گسترده ای در برخی از مناطق جلیل بالا کشت می شد و روغن آن گاهی به شهرهای همسایه فروخته می شد..
اقتصاد > واردات و صادرات

منابع متعددی وجود دارند که نشان می‌دهند مقداری واردات محدود هم صورت می‌گرفته است. واردات گندم در مخشیرین ۳:۴ ذکر شده است و حکم هاخامها مبنی بر ناپاکی آیینی ظروف سفالی و شیشه‌ای وارداتی نیز به نظر می‌رسد که این محصولات به منطقه وارد می‌شدند. نوشته‌های حَفتصیبا از دوره هلنیستی نشان می‌دهد که تبادل کالا میان جوامع محلی تا حدی وجود داشته و حتی امکان داشته که صادراتی هم صورت گرفته باشد. همچنین ممکن است که این منطقه به عنوان یک پایگاه تجاری عمل می‌کرده باشد، زیرا بلسان و خرما از منطقه اریحا در خارج از منطقه فروخته می‌شد و مشخص است که مردم محلی در آنجا در سایر موارد خودکفا نبوده‌اند..
اما با نگاه به کلیت وضعیت اقتصادی، مقیاس واردات و صادرات ناچیز بوده است. به عنوان مثال، رومیان مالیات سالیانه زمین و بندرگاهی به مبلغ ۲۰،۶۶۵ مودیا، یا حدود ۱۳۵.۵ تن گندم را برای شهر یافا از هیرکانوس دریافت می کردند. مالیات ۱۳۵.۵ تن گندم برای بندر اصلی یهودیان بسیار ناچیز بود که نشان می دهد این شهر تنها مقدار کمی کالا صادر می کرده است. بر اساس گفته یوسفوس، مراکز تجاری اصلی شهرهای ساحلی فنیقی بودند. آنها در تجارت بین المللی در دریای مدیترانه شرکت داشتند و گفته می شود به عنوان بنادر اصلی برای کمی واردات و صادرات سرزمین اسرائیل عمل می کردند. حشمونیان برخی از این شهرها را فتح کردند، اگرچه ممکن است کاملا متروک نشده باشند، اما وضعیت اقتصادی و اعتبار آنها تنزل یافت. در این دوره تنها اسقلان شهر مستقل باقی ماند و یافا همچنان به عنوان یک بندرگاه کوچک فعالیت می کرد. پس از تصرف یهودیه توسط رومیان، شهرهای ساحلی فنیقی دوباره شکوفا شدند و جایگاه خود را به عنوان مراکز اقتصادی باز یافتند.
واردات مواد غذایی در زمان های خشکسالی یا قحطی، همانند دوران هرود, و هلنا . اهمیت داشت. با این حال، همان‌طور که در کتاب وصیت ایوب  , آشکار است، تجارت در این دوران اغلب ویژگی شهرهای ساحلی بود.
اقتصاد > کالا و محصولات

اورشلیم در اواخر دوران معبد دوم یک مرکز مصرف مهم در آن زمان بود. این مرکز اقتصادی برای تأمین نیازهای معبد و زائران، و همچنین ساکنان محلی که در کشاورزی کار نمی‌کردند، توسعه یافته بود. کبوترها در دشت‌های یهودیه پرورش داده می‌شدند و به معبد فرستاده می‌شدند.
محل هایی که معبد از آنجا محصولات کشاورزی با کیفیت بالا دریافت می کرد، در مشنای مناخوت آمده است: آرد نان نازک با کیفیت برتر از مزارع میخماس و زانوخا (زانوآ امروزی) حمل می شد.  آرد افورایم در رتبه دوم قرار داشت. درختان زیتون نزدیک تقوع در جلیل، منبع اصلی روغن زیتون معبد بودند.رجف در شرق رود اردن در رتبه دوم قرار داشت.قروتیم (کروتیم) و هاتولیم تولیدکنندگان اصلی شراب بودند، پس از آن بیت ریما (بانی زید الغربیه امروزی)، بیت لاون (الوبان الغربی) و کفار سیگنا (در جلیل پاینی) قرار داشتند..
زبان > نمای کلی

در دوران معبد دوم، محیط زبانی در یهودیه با همزیستی دو زبان گفتاری آرامی و عبری مشخص می‌شد. در مورد معنای دوزبانگی جمعیت اختلاف نظر وجود دارد؛ برخی معتقدند گویشوران به یک اندازه به عبری و آرامی تکلم می‌کردند، در حالی که دیگران معتقدند یکی از زبان‌ها بر دیگری بسته به منطقه ترجیح داشته است. آرامی در سامره و جلیل گسترش یافت، در حالی که در یهودیه همچنان از عبری استفاده می‌شد.. اگرچه آرامی در نهایت بر عبری به عنوان زبان رایج در منطقه غلبه کرد، اما بسیاری از مردم عبری را به عنوان زبان عبادی آموختند.
در کل، این دوره شاهد تغییرات زبانی مهمی در منطقه بود که بازتاب تحولات سیاسی، فرهنگی و اجتماعی آن زمان است. همزیستی عبری و آرامی بخشی از ویژگی‌های چندفرهنگی این دوره بود.
در طول دو قرن حکومت هخامنشیان (۵۳۸-۳۳۲ قبل از میلاد)، زبان اداری آرامی امپراتوری بود. از سال ۳۳۳ قبل از میلاد به بعد، یونانی کوینه زبان رسمی اداری شد و برای گسترش فرهنگ یونانی به کار می‌رفت. حتی در زمان حکومت روم، زبان اداری در استان‌های شرقی از جمله یهودیه همچنان یونانی باقی ماند.
این تغییرات زبانی منعکس کننده تحولات سیاسی و فرهنگی در منطقه در طول دوران باستان بود. استفاده از آرامی در دوره هخامنشی، سپس جایگزینی آن با یونانی در دوران یونانی و حتی ادامه استفاده از یونانی به عنوان زبان اداری در دوره حکومت روم، نشان دهنده تأثیرات فرهنگی و سیاسی قدرت‌های بزرگ آن زمان بر این منطقه است.
این تحولات باعث شد تا یهودیان دوزبانه شوند و هم از عبری و هم از زبان‌های رسمی مانند آرامی و یونانی در زندگی روزمره استفاده کنند، که این امر تأثیر عمیقی بر فرهنگ و جامعه آنها گذاشت.
خط مربع (همچنین به نام خط آشوری شناخته می‌شود) احتمالاً در دوران هخامنشی شروع به جایگزینی خط پالئو-عبری کرده بود، اگرچه این گذار تا دوران یونانی کامل نشد و آثار خط قبلی همچنان تا شورش بار کخبا در حال استفاده بود.
زبان لاتین، زبان ارتش روم و سطوح بالاتر اداری، تقریباً تأثیری بر چشم‌انداز زبانی این منطقه نداشت. در متون و شواهد باستان‌شناختی کمتر دیده می‌شود. تنها تعداد اندکی پاپیروس لاتین در این منطقه کشف شده است؛ آنهایی که در مأصادا پیدا شدند، متعلق به پادگان رومی بودند.
بنابراین در حالی که زبان‌های آرامی، عبری و یونانی نقش مهمی در زندگی روزمره مردم داشتند، لاتین تقریباً هیچ نفوذی در میان جمعیت عمومی نداشت و عمدتاً در سطح نظامی و اداری رومیان محدود می‌شد.
زبان > آرامی

در دوران هخامنشی، آرامی زبان اداری امور غیرنظامی بود. متون قراردادها به زبان آرامی نوشته می‌شدند. کتوبا (سند ازدواج)، گت (سند طلاق) و سایر اسناد قانونی که در تلمود ذکر شده اند، به زبان آرامی نگاشته می‌شدند. فرمول‌های متون آرامی کتوبا از دوران هخامنشی حفظ شده بودند، گرچه در دوره یونانی تغییراتی در آنها داده شد. جامعه یهودی الفانتین نیز آرامی را پذیرفته بود و این زبان، زبان اصلی استفاده شده در پاپیروس‌ها و استراکاهای الفانتین بود. عیسی که اهل جلیل بود و شاگردانش نیز به زبان آرامی سخن می‌گفتند.
بنابراین آرامی در این دوره نقش مهمی در زندگی اداری، قانونی و روزمره یهودیان در سراسر خاورمیانه داشت، گرچه در برخی مناطق مانند یهودیه، عبری همچنان زبان غالب بود.
با وجود اینکه آرامی به زبان رایج در میان مردم تبدیل شده بود، متون آرامی اندکی وجود دارد که اطلاعاتی درباره زبان گفتاری در منطقه در دوران معبد دوم ارائه می‌دهد. سه کتاب از کتاب مقدس عبری شامل بخش‌هایی به زبان آرامی است: عزرا ۴:۸ تا ۶:۱۸ و ۷:۱۲ تا ۲۶ و دانیال ۲:۴ تا ۷:۲۸. "مگیلات تعانیت" (نوار روزه) حدود قرن اول میلادی به زبان آرامی نوشته شده است. این موضوع در مورد ترگومیم، یا ترجمه های آرامی کتاب مقدس نیز صدق می‌کند، اما تاریخ‌گذاری دقیق آنها دشوار است.
این نکته نشان می‌دهد که گرچه آرامی زبان گفتاری غالب در میان مردم بود، اما متون مکتوب آرامی آن دوران به‌طور گسترده‌ای باقی نمانده است. شاید دلیل آن این باشد که عبری همچنان زبان مقدس و رسمی برای بسیاری از متون مهم باقی مانده بود.
زبان > عبری

برخی از کتب متأخر عهد عتیق مانند عزرا، نحمیا، استر، دانیال، تواریخ، حجی، زکریا و ملاکی صراحتاً به دوران معبد دوم تاریخ گذاری شده اند. آیات اول و دوم کتاب حزقیال در زمان تبعید به بابل نوشته شده است. در مورد زمان نگارش کتاب جامعه، غزل‌غزلها، یونس، برخی مزامیر و احتمالاً کتاب ایوب اختلاف نظر وجود دارد اما اکثر محققان معتقدند در دوران معبد دوم نوشته شده اند.  اکثر این کتب به آنچه در زبان‌شناسی "عبری متأخر کتاب مقدس" نامیده می‌شود، نگاشته شده اند.  این شکل متأخر عبری کتاب مقدس به ویژه در کتاب تواریخ قابل مشاهده است که گاهی بخش‌هایی از کتاب سموئیل و ملوک را بازنویسی می‌کند و قسمت‌هایی را برای انطباق با کاربرد پس از تبعید تغییر می‌دهد. با این حال، نه تمام آثار ادبی دوره معبد دوم به یک اندازه ویژگی‌های عبری متأخر کتاب مقدس را دارند؛ برخی به شکلی نوشته شده‌اند که به‌طور چشمگیری متذکر عبری کلاسیک کتاب مقدس است.
عبری همچنان در برخی مناطق یهودیه حداقل تا سال ۲۰۰ میلادی و شاید حتی بعد از آن زبان گفتاری بود. زبان عبری گفتاری در دوران معبد دوم احتمالاً از عبری کتاب مقدس و شاید از یک لهجه خاص آن ریشه گرفته بود. این شکل از عبری اکنون به عنوان "عبری مشنایی" شناخته می‌شود. حسیدیم که پیش‌درآمد اسنیان و فریسیان محسوب می‌شوند، ترکیبی از عبری کتاب مقدس و عبری مشنایی را به عنوان زبان ادبی خود استفاده می‌کردند که در آن عبری مشنایی غالب بود. ادبیات تنایم و آموراییم در سرزمین اسرائیل و بابل به زبان عبری مشنایی نوشته شده که بعدها در مشنا نیز یافت می‌شود. از اولین نمونه‌ها می‌توان به رساله‌های تمید و میدوت اشاره کرد. این زبان عبری زنده بود و فقط یک زبان مصنوعی محدود به دانشمندان یهودی نبود، هرچند در بحث‌های ربانی ثابت شده بود. گروه قمران همچنان از عبری متأخر کتاب مقدس که یک زبان ادبی بود استفاده می‌کرد، اما آن را با ویژگی‌های زبانی منحصربه‌فرد خود تلفیق می‌کرد.
فلاویوس ژوزفوس، مورخ یهودی قرن اول، مدعی است که او با مردم اورشلیم به زبان عبری سخن می گفت. اما همان‌طور که معمول است، شهادت او مبهم و با برگردان های آرامی که برای توصیف سنت های یهودی استفاده می کند، در تناقض است. عبری گفتاری در طول شورش بار کخبا (۱۳۲-۱۳۵ میلادی) شاهد موج کوتاهی از احیای علاقه بود. با این حال، مشنا حدود سال ۲۰۰ نوشته شده است، زیرا دیگر امکان حفظ و انتقال شفاهی آن به دلیل کمبود گویشوران عبری که بتوانند آن را از بر کنند، وجود نداشت. این نشان می دهد که گرچه عبری همچنان به عنوان یک زبان گفتاری در برخی مناطق وجود داشت، اما جایگاه آن رو به افول بود. احیای موقت آن در زمان شورش بار کخبا نیز نتوانست از کاهش گویشوران آن جلوگیری کند، به‌طوری که مشنا در نهایت به صورت کتبی تدوین شد. این روند نزولی عبری گفتاری در برابر گسترش آرامی صورت گرفت که در نهایت آرامی را به زبان غالب مردم در این منطقه تبدیل کرد، هرچند عبری همچنان به عنوان زبان مقدس و ادبی حفظ شد.
متون قرن اول و دوم میلادی کشف شده در صحرای یهودا از جمله نسخه مسی یافت شده در قمران و نامه های بار کخبا و سایر نوشته های کشف شده در غارهای نزدیک ناحال هور، حاوی عبری مشنایی هستند. این اسناد نمایی از عبری روزمره را به ما ارائه می دهند، هرچند مشخص نمی کنند که به کدام مناطق خاص مربوط می شوند. نمونه های صحرای یهودا تمایل دارند نشان دهند که این یک لهجه جنوبی بوده است.
زبان > یونانی

یونانی زبان اصلی یهودیان مصر در دوران یونانی و رومی، به ویژه یهودیان اسکندریه بود. اگرچه یهودیان مصر در اوایل دوره پتولمایی از زبان آرامی استفاده می کردند، اما به سرعت آن را به نفع یونانی کنار گذاشتند. تنها در اوایل دوره بیزانس بود که جوامع یهودی مصر با یکدیگر به زبان عبری که دوباره به عنوان زبان رسمی خدمت می کرد، ارتباط برقرار می کردند. اما در دوره بیزانس، با احیای اهمیت زبان عبری، دوباره این زبان به عنوان زبان رسمی و ارتباطی در میان جوامع یهودی مصر جایگاه پیدا کرد..
استفاده از زبان یونانی فقط به یهودیان مهاجر و پراکنده محدود نمی‌شد،  از قرن سوم قبل از میلاد به بعد، تقریباً تمامی کتیبه‌های جنوب منطقه لوانت به زبان یونانی نوشته شده بودند، به استثنای قبور، استخوان‌دان‌ها (ستوندان)  و در کنیسه‌ها.  بسیاری از استخوان‌دان‌های(ستوندان)   این دوره دارای کتیبه‌های یونانی هستند، که یا نشان‌دهنده قبور خانواده‌های در غربت است یا به مقامات در شناسایی قبرها کمک می‌کرده است. طبق گفته مشنا، زبان یونانی حتی در معبد اورشلیم نیز حضور داشته است..
نام های یونانی مانند جیسون، منلائوس و الکساندر در میان یهودیان در بیشتر دوران معبد دوم محبوب بودند. برخی از فریسیان نیز نام های یونانی مانند آنتیگونوس از سوکو یا پی[ت]ولیون داشتند.
هویت > آرمان های ملی گرایانه

در دوران اولیه یونانی هلنیستی، یهودیان از دیدگاه مشاهده گران یونانی به عنوان فیلسوفان شرقی توصیف می شدند که خارج از آشوب های سیاسی هلنیستی زمان خود، در یک بافت قومی-ملی آرمانشهری زندگی می کردند. متون یهودی از دوران هخامنشیان نیز هیچ آرزوی سیاسی برای استقلال را منعکس نمی کنند و حتی در اوایل دوران هلنیستی، یهودیان دیدگاه مثبتی نسبت به حاکمان هلنیستی داشتند..
اما رویدادها و شرایطی که منجر به شورش مکابیان شد، باعث شکل گیری یک سنت نظامیگری-متعصبانه بین سالهای ۱۷۰ تا ۱۶۰ قبل از میلاد در میان یهودیان گردید و این سنت تا شورش بار کخبا نقش کلیدی در زندگی ملی آنها ایفا کرد..
هویت > پراکندگی

زادگاه همچنان پیوند نمادین مشترک یهودیان پراکنده بود. آن مرکز جهان بود، علیرغم اینکه اکثریت یهودیان ساکن در خارج از کشور بازنمی‌گشتند و علیرغم اینکه بسیاری از آنها علاقه خود را به هم شهرهای یونانی-رومی زادگاه خود و هم شهر معبد در اورشلیم نشان می‌دادند. احتمالاً یهودیان سمیرنا در آسیای کوچک برای حمایت از پروژه‌های شهری پول اهدا می‌کردند. ترابیلکو به آنها "یهودیان سابق یهودیه" و نه "یهودیان سابق" می‌گوید، که نشان می‌دهد آنها به عنوان گروهی که ریشه در یهودیه داشتند اما اکنون به شهر محل اقامت خود وفادار بودند و حتی به امور عمومی کمک مالی می‌کردند، شناخته می‌شدند. یهودیان آکمونیا در فریگیه به شهرشان کمک مالی می‌کردند و از آن به عنوان پاتریس یا "شهر میهن" یا "زادگاه" یاد می‌کردند..
آثار فیلون اسکندرانی در اوایل قرن اول میلادی، بینش بیشتری نسبت به ارتباط یهودیان پراکنده با سرزمین یهودیه/فلسطین میدهند. در زمان فیلون، یهودیان مدت زیادی بود که در پراکندگی و به ویژه در اسکندریه حضور داشتند. از آنجایی که هم‌میهنان فیلون برای نسل‌های متمادی در اسکندریه زندگی می‌کردند، به نظر می‌رسد که او آن را شهر خود می‌دانست. اما در عین حال، فیلون نوشت که در حالی که یهودیان پراکنده جایی را که در آن متولد و بزرگ شده بودند، سرزمین پدری خود می‌دانستند، اورشلیم را شهر مادری خود می‌پنداشتند:
" ...آنها شهر مقدس را که معبد مقدس خدای متعال در آن قرار دارد، شهر مادری خود می‌دانند؛ اما شهرهایی که از پدران، پدربزرگان و نیاکان دورتر به ارث برده‌اند، در هر مورد، توسط آنها سرزمین پدری محسوب می‌شود که در آن متولد و پرورش یافته‌اند."..
برای توضیح وضعیت یهودیان به شکلی که برای خوانندگان یونانی قابل درک باشد، فیلون یهودیان پراکنده را به عنوان مهاجرانی ترسیم کرد که مستعمره‌هایی (به زبان یونانی: آپویکیای) را بنیان نهادند، با این تفاوت که اورشلیم شهر مادری (متروپولیس) آنها محسوب می‌شد. بنابر گفته کِیشِر، در این زمینه فقط می‌توان اسکندریه را سرزمین یهودیان در نظر گرفت، زیرا جایی بود که یک "مستعمره" یهودی در آن بنیان نهاده شده بود. این مستعمره به عنوان یک اتحادیه قومی متمایز با وضعیت سیاسی و قانونی شناخته شده (پولیتئوما) سازماندهی شده بود، در حالی که اورشلیم نقش شهر مادری را برای آن ایفا می‌کرد..
برای فیلون، تمایزات قومی بین مصریان و یهودیان از تمایزات بین یونانیان و یهودیان مهمتر است، زیرا مصریهای بومی اسکندریه از طبقه پایین جامعه بودند و عادات مضحکی داشتند. در همان زمان، آپیون یک اسکندرانی با نژاد احتمالاً مصری، از نزدیکی بین یهودیان و مصریان و دشمنی ذاتی بین یهودیان و یونانیان سخن گفت. آپیون بر این باور بود که یهودیان از مصریان نژاد گرفته‌اند، چیزی که ژوزفوس آن را انکار کرد. همان‌طور که فیلون خود می‌نویسد، هر دو جامعه عمل ختنه را انجام می‌دادند و برای باورهای ملی‌گرایانه و مذهبی خود شور و شوق نشان می‌دادند، اما بخش عمده هر دو جمعیت شهروند روم نبودند.
جمعیت شناسی > منطقه ای

در دوره اواخر معبد دوم و تا شورش بار کخبا، یهودیه ، جلیل، پیریه، شارون و سامریه غربی یک نوار تقریباً پیوسته از اسکان یهودی را تشکیل می‌دادند. سامره مرکزی و شمالی توسط سامری‌ها مسکون بود.
جمعیت شناسی > منطقه ای > جلیل

جلیل تا زمان فتح حشمونیان، جمعیت کمی داشت و اکثر ساکنان آن در مراکز حصاردار واقع در حاشیه دره‌های غربی و مرکزی متمرکز بودند. در آن زمان، جلیل فوقانی خانه اکثریت جمعیت بت‌پرست با پیوندهایی به ساحل فنیقیه بود.. بر اساس کتاب مکابیان، جوامع یهودی قبلاً در جلیل در زمان شورش مکابیان و قبل از الحاق این منطقه به پادشاهی حشمونیان حضور داشتند.
فتح و انضمام اعظم جلیل توسط اریستوبولوس اول، اولین پادشاه حشمونی حدود سال های ۱۰۴-۱۰۳ قبل از میلاد انجام شد. این فتح باعث مهاجرت قابل توجه یهودیان به جلیل گردید. پس از تسخیر یهودیه توسط روم در ۶۳ قبل از میلاد موج دوم و بزرگتری از مهاجرت یهودیان به این منطقه رخ داد. در اواخر قرن اول قبل از میلاد و اوایل قرن اول میلادی، شهرهای بزرگ و مهمی در جلیل بنیان گذاشته شدند. جمعیت یهودی در جلیل پس از دوره معبد دوم و به ویژه در نتیجه شورش بار کخبا که جلیل را به مرکز معنوی، جمعیتی و فرهنگی یهودیان در سرزمین اسرائیل تبدیل کرد، رونق گرفت. یهودیت در اواخر قرن دوم و اوایل قرن سوم میلادی در جلیل به اوج قدرت سیاسی و فرهنگی خود رسید.
جمعیت شناسی > منطقه ای > پیریه

شواهد تاریخی و کشفیات باستان شناسی از اواخر دوره معبد دوم، نشان دهنده سکونتگاه های یهودی در منطقه پیریه هستند. بر اساس پایگاه داده اداره باستان شناسی اردن، تحقیقات ساگیو درباره یهودیان ماوراء  اردن، ۱۶۰ محل سکونتگاه در پیریه با سفالینه های دیرهلنیستی و/یا اوایل دوران روم را آشکار کرد.
کاوش های باستان شناختی اندکی که در آنجا انجام شده است، نشان می دهد که سکونت یهودیان در آن منطقه پس از شورش اول یهودیان ادامه داشت، اما در جریان شورش بار کخبا متروک یا ویران شد، و سپس در تمام دوره روم متأخر یک خلأ سکونتگاهی در آنجا وجود داشت..
جمعیت شناسی > منطقه ای > ادومیه

حتی قبل از سقوط نهایی پادشاهی یهودا در ۵۸۶ قبل از میلاد، ادومی ها از سرزمین اجدادی و پادشاهی سابق خود در شرق عربه رانده شدند و شروع به اسکان در نواحی جنوبی یهودیه کردند که در منابع کلاسیک به نام "ادومیه" شناخته شد. این روند اسکان پیوسته بود و هم از طریق نفوذ صلح آمیز و هم با تهاجم نظامی انجام می شد.
سفال‌نوشته‌ها که از محله هایی در ادومیه از جمله اِرَد، بئر شِبَع، تل جمّه، مَرِشا و دیگران و مربوط به قرن چهارم قبل از میلاد هستند، نشان می‌دهند که در دوران متأخر دوره هخامنشی، جمعیت بسیار متنوعی در این منطقه ساکن بوده‌اند، با حدود ۳۲ درصد نام‌های عربی، ۲۷ درصد نام‌های ایدومی، ۲۵ درصد نام‌های سامی غربی عمومی، ۱۰ درصد نام‌های یهودایی و ۵ درصد نام‌های فینیقی..
در حدود اواسط قرن سوم قبل از میلاد، یک جامعه فینیقی یونانی شده از صیدون در مارشا اسکان یافتند.. در طول  حکومت هیرکانوس در اواخر قرن دوم قبل از میلاد، ادومی‌ها به دین یهود گروید و در میان یهودیان جذب شدند..
جمعیت شناسی > منطقه ای > سامریه

به نظر میرسد که در قرن اول میلادی، اکثریت مردم سامریه سامری بوده اند.. سامریه همچنین توسط یهودیان (در جنوب و مرکز سامریه)، سامیان بومی یونانی شده، نوادگان مقدونی هایی که در زمان اسکندر کبیر در شهر سامریه ساکن شدند، مهاجرانی که در زمان گابینیوس، فرماندار رومی سوریه، به آنجا سرازیر شدند، و سربازان مزدور "از جمعیت های همسایه" که توسط هرود کبیر به سباسته آورده شده بودند، مسکونی داشته است..
سامریان و یهودیان رابطه خصمانه‌ای با یکدیگر داشتند. یوسفوس یک نمونه را توصیف می‌کند که در آن یهودیانی از جلیل هنگام سفر به اورشلیم برای شرکت در یک جشن، در گینه از سوی سامریان مورد حمله قرار گرفتند که منجر به کشته شدن یکی از آنها شد.