پرواز شماره ۷۵۲ هواپیمایی بین‌المللی اوکراین
واکنش‌ها > پس از پذیرش مسئولیت سرنگونی

ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران، با صدور بیانیه ای اعلام کرد: «پرواز شماره ۷۵۲ خطوط هوایی اوکراین از فرودگاه امام خمینی (ره) حرکت نموده و در هنگام چرخش، کاملاً در حالت نزدیک شونده به یک مرکز حساس نظامی سپاه و در ارتفاع و شکل پروازی یک هدف متخاصم قرار می‌گیرد که در این شرایط بر اثر بروز خطای انسانی و به صورت غیرعمد، هواپیمای مذکور مورد برخورد قرار گرفته که متأسفانه موجب به شهادت رسیدن جمعی از هموطنان عزیز و جان باختن تعدادی از اتباع خارجی می‌گردد. ستاد کل نیروهای مسلح ضمن عرض تسلیت و اظهار همدردی با خانواده‌های داغدار هم وطن و جان باختگان اتباع سایر کشورها و عذرخواهی به خاطر خطای انسانی پیش آمده، اطمینان کامل می‌دهد با پیگیری انجام اصلاحات اساسی در فرایندهای عملیاتی در سطح نیروهای مسلح امکان تکرار این گونه خطاها را غیرممکن ساخته و بی‌درنگ مقصر آن را به سازمان قضایی نیروهای مسلح معرفی نماید تا با خطاهای صورت گرفته برخورد قانونی صورت گیرد.»
حسن روحانی در پی تأیید شلیک به هواپیما از سوی سپاه پاسداران، بیانیه‌ای صادر کرده و اعلام کرد که «جمهوری اسلامی ایران از این اشتباه فاجعه‌بار، بسیار متأسف است». وی در بیانیه‌اش «از سوی جمهوری اسلامی ایران»، به خانواده‌های قربانیان تسلیت گفت. روحانی همچنین خواستار تحقیقات بیشتر در خصوص علل رخ دادن حادثه شد.
علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، پس از انتشار خبر برخورد موشک‌ها با هواپیما و سقوط آن، در پیامی «همدردی عمیق و تسلیت صمیمانه» خود را به خانوادهٔ کشته‌شدگان ابراز کرد. در این نامه، به ستاد کل نیروهای مسلح برای «پیگیری کوتاهی‌ها یا تقصیرهای احتمالی در این حادثهٔ دردناک» دستور داده شده و «مراقبت و پیگیری‌های لازم برای عدم امکان تکرار چنین سانحه‌ای» از «مدیران و مقامات ذی‌ربط» خواسته شده است. وی بدون اشاره به نقش سپاه پاسداران و بدون عذرخواهی، حملهٔ سپاه به این هواپیما را ماجرایی مبهم خواند و از فرماندهان سپاه بابت اطلاع‌رسانی در مورد آن تشکر کرد. او همچنین اشارهٔ کوتاهی به اعتراضات مردمی پس از این حادثه کرد و آن را ناشی از فریب «دشمن» نامید و با برشمردن اقدامات سپاه، از مردم ایران خواست که «صبور» و «شاکر» باشند.
امیرعلی حاجی‌زاده، فرمانده نیروی هوا فضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در نشست خبری شنبه ۲۱ دی ماه به تشریح جزئیاتی از حادثه پرداخت. در ابتدا او ابراز کرد که پس از شنیدن این حادثه «آرزوی مرگ» کرده و با اشاره به جریان بررسی پرونده در مراجع بالاتر و قوه‌قضاییه تصریح کرد که «گردن ما از مو باریک‌تر است و همه مسئولیت این حادثه را می‌پذیریم، هرگونه تصمیمی که مسئولان بگیرند ما مطیع اجرای آنیم.» در توضیح این که چرا دیر اطلاع‌رسانی شده است وی ابراز کرد در زمان حادثه در غرب ایران بوده و با توجه به تقارن سقوط هواپیما و گزارش شلیک از پدافند، به صورت تلفنی اطلاع می‌دهد که به احتمال زیاد هواپیمای خودی مورد هدف واقع شده است و به سمت تهران حرکت می‌کند. در تهران از طرف ستاد کل نیروهای مسلح یک گروه بررسی حادثه تشکیل می‌شود که ستاد مذکور «هم اعضای تیم تحقیق و هم عوامل دخیل در حادثه را قرنطینه» می‌کند و حاجی‌زاده می‌گوید ما اجازه انتشار خبری نداشتیم و در دفاع از نهادهایی که برخورد موشک را رد کرده‌اند وی افزود آن‌ها مقصر نیستند چرا که بر اساس اطلاعات خودشان اظهار نظر می‌کردند و تصریح کرد که «هیچ اشکالی به بخش هواپیمایی کشوری و سایر بخش‌های دولتی و کشوری وارد نیست و هر خطا و مشکلی که بوده در بخش نیروهای مسلح است.»
مهدی کروبی در نامه‌ای به سید علی خامنه‌ای نوشت «جنابعالی به عنوان فرمانده کل قوا مسئولیت مستقیم این امر را بر عهده دارید.» کروبی با بررسی این حادثه تأکید کرد که سید علی خامنه ای بدون شک هیچ‌یک از شرایط و صفات احراز مسئولیت رهبری را ندارد.
رضا پهلوی در پیامی توییتری نوشت: «این خطای انسانی نیست؛ جنایت علیه بشریت است؛ و رهبری که فرمان آتش به اختیار می‌دهد، مسئول مستقیم آن. دیگر بس است. خامنه‌ای و رژیمش باید بروند.»
پس از اعتراف جمهوری اسلامی در سرنگونی هواپیما، ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، در این بیانیه اعلام کرده که خواستار تحقیقات کامل و شفاف، اجرای عدالت در حق عاملان، بازگرداندن اجساد، پرداخت غرامت، پذیرش کامل گناه و عذرخواهی رسمی از طریق مجرای دیپلماتیک از سوی ایران شد.
جاستین ترودو، نخست‌وزیر کانادا اعلام کرد که اگر تنش بین ایران و آمریکا بالا نمی‌گرفت قربانیان این حادثه اکنون زنده بودند. به گزارش العربیه انگلیسی، ترودو مراقب بود که دونالد ترامپ را برای ترور سلیمانی متهم نکند، افزود که او انتظار یک هشدار شفاف را پیش از دستور ترامپ برای قتل سلیمانی داشته (با توجه به این که به گزارش العربیه کانادا نیروهایی در قالب مأموریت آموزشی ناتو در عراق دارد) او گفت اگر نزاع‌های اخیر در منطقه نبود آن کانادایی‌ها الآن در خانه و کنار خانواده‌شان بودند، این چیزی است که هنگام نزاع و جنگ بر بیگناهان تحمیل می‌شود. او ابراز کرد که یک عصبانیتی نسبت به ایران وجود دارد که شنبه اعلام کرد که با یک اشتباه مرگبار هواپیما ساقط شده است. او درخواست اجرای عدالت را مطرح کرد که باید با نهایت دقت از سوی دولت ایران مورد توجه قرار گیرد. نخست‌وزیر کانادا این حادثه را یک تراژدی ملی خواند و خواستار «شفافیت و اجرای عدالت» برای همه خانواده‌ها و بازماندگان قربانیان شد. همچنین کانادا از تشکیل یک گروه بین‌المللی «هماهنگی و پاسخگویی» به‌خانواده‌های قربانیان خبر داد.
سناتور تد کروز گفت مسافران هواپیمای اوکراینی قربانی «بی‌کفایتی» مسئولان جمهوری اسلامی شدند.
در پی اعتراضات مردم ایران به سرنگونی هواپیمای مسافربری پرواز تهران – کی‌یف، که با شلیک موشک سپاه پاسداران سقوط کرد، ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا خطاب به مردم ایران گفت: ما اعتراضات شما را از نزدیک دنبال می‌کنیم. شجاعت شما الهام‌بخش است و دولت من همچنان در کنار شما خواهد ایستاد.
زهرا خاتمی‌راد، از مجریان صداوسیمای جمهوری اسلامی در اعتراض به سقوط هواپیمای اوکراینی استعفا داد و در صفحه اینستاگرام خود نوشت: «مردم سلام، ممنون که تا امروز منو به عنوان مجری پذیرفتید. دیگه هرگز به تلویزیون باز نخواهم گشت. حلال کنید.»
آژانس ایمنی پرواز اتحادیه اروپا روز شنبه ۲۱ دی با صدور اطلاعیه‌ای از کلیه شرکت‌های هواپیمایی اروپایی خواست تا اطلاع ثانوی از ورود به حریم هوایی ایران خودداری کنند.
عباس موسوی سخنگوی وزارت امور خارجه گفت جمهوری اسلامی تابعیت دوگانه را برای جان‌باختگان هواپیمای سرنگون شده اوکراینی به رسمیت نمی‌شناسد.
کریستیا فریلند، معاون نخست‌وزیر کانادا بر لزوم شفافیت و بررسی مستقل جعبه‌های سیاه هواپیما تأکید کرد و گفت: ما به یک تحلیل مستقل واقعی جعبه سیاه نیاز داریم و باید بدانیم که دقیقاً چه اتفاقی افتاد و چه کسی مسئول است؟ وی تأکید کرد که تا دستیابی به حقایق سرنگونی هواپیما از پا نمی‌نشینیم.
اکسانا زولوتاریوا (Oksana Zolotaryova)، رئیس بخش حقوق بین‌الملل در وزارت خارجهٔ اوکراین گفت چنانچه در مراجعه به نهادهای بین‌المللی، ایران همکاری نکند، به دادگاه بین‌المللی شکایت خواهیم کرد.
حامد اسماعیلیون پزشک و نویسنده ایرانی که همسر و فرزندش را دراین اتفاق از دست داد، با انتشار ویدئویی در شبکه‌های اجتماعی از تشکیل «انجمن خانواده‌های PS752» برای «دادخواهی این جنایت» خبر داد.
جواد سلیمانی که همسرش را در سرنگونی هواپیما از دست داده است در واکنش به اظهارات امیرعلی حاجی‌زاده که گفته بود سپاه قصد داشت ۴۰۰ نقطه از مواضع آمریکا را موشک‌باران کند و به همین دلیل حریم هوایی را نبسته بودند گفت «این نشانه جنایت شماست.»