stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
فهرست واژگان فارسی در زبان‌های دیگر
انگلیسی

مقالهٔ اصلی: فهرست واژگان انگلیسی با ریشه فارسی
فارسی و انگلیسی به عنوان دو زبان هندواروپایی واژگان بسیاری از زبان نیاهندواروپایی به ارث برده‌اند. بسیاری از این واژگانِ همانند شکل یکسانی نیز دارند ولی موضوع این مقاله تنها وام‌واژه‌هایی است که از فارسی به انگلیسی وارد شده‌اند، چه از راه مستقیم و چه از راه یک یا چند زبان میانجی.
بسیاری از واژه‌های با ریشهٔ فارسی از راه‌های گوناگونی به انگلیسی راه پیدا کرده‌اند. برخی از آن‌ها مانند پردیس (paradise) در دوران روابط فرهنگی میان ایرانیان و یونیان و رومیان باستان به زبان‌های یونانی و لاتین راه یافته و راه خود را تا انگلیسی ادامه داده‌اند. فارسی به عنوان زبان دوم جهان اسلام به بسیاری از زبان‌های جهان مسلمان‌نشین را برهمکنش گذاشته و واژه‌های آن وارد جهان اسلام شده‌اند.
ایران تا سدهٔ نوزدهم تا اندازه زیادی برای جهانگردان انگلیسی زبان پیدا نشده باقی‌مانده بود. جاده‌های زمینی تجاری‌ای که ایران و اروپا را بهم متصل می‌کرد از سرزمین‌هایی نامهربان با بیگانگان می‌گذشت و این جریان ایران را را از اروپا جدا نگاه می‌داشت. همچنین بازرگانی در بندرهای ایرانی خلیج فارس نیز در فرماندهی محلی‌ها بود. در مقابل فعالیت بازرگانان انگلیسی در بندرهای شرق مدیترانه سبب شد تا برخی واژه‌های در پیوند با فرهنگ عثمانی راه خود را به زبان انگلیسی باز کنند. از همین رو بسیاری از واژه‌های این فهرست هرچند از زبان فارسی هستند ولی از راه زبان میانجی ترکی عثمانی به انگلیسی آمدند.
بسیاری از واژه‌های فارسی-عربی هم به وسیله زبان اردو در دوران استعمار بریتانیا در هند وارد انگلیسی شدند؛ زیرا فارسی زبان جهانی و بین‌المللی هندوستان (پاکستان امروزی و شمال غربی هند امروزی) پیش از حکومت انگلیسی‌ها بود.
برخی واژه‌های فارسی نیز در دوران روابط فرهنگی مورها و مسیحیان در شبه‌جزیره ایبری در سده‌های میانه وارد زبان‌های اروپایی (و در بعضی موارد زبان انگلیسی) شدند و به همین روی از زبان عربی به عنوان زبان میانجی گذر کرده‌اند.
اسپانیایی

مقالهٔ اصلی: فهرست واژگان اسپانیایی با ریشه ایرانی
این فهرستی از واژگان اسپانیایی است که از زبان‌های ایرانی فارسی و اوستایی ریشه می‌گیرند. برای مقداری از این واژگان ممکن است ریشه‌شناسی دیگری هم قائل شده باشند و ممکن است در فهرست واژگان اسپانیایی که از زبان‌های دیگر می‌آیند نیز دیده شوند.
عربی

مقالهٔ اصلی: فهرست واژگان عربی با ریشه فارسی
واژگان عربی با ریشه فارسی یا کلمات معرب از فارسی به کلماتی گفته می‌شود که در زبان و ادبیات عربی به کار گرفته می‌شوند اما ریشه فارسی دارند. هر واژه‌ای که در زبان عربی، ریشه و بُن عربی نداشته باشد به آن معرب (معربات) یا تعریب می‌گویند. تعریب آن است که کلمه‌ای غیرعربی را به شکل عربی درآورند؛ یا یا آن را به همان شکل اصلی بیان کنند.
ترکی

مقالهٔ اصلی: فهرست واژگان ترکی با ریشه فارسی
زبان ترکی آذربایجانی شاید پس از زبان ازبکی دومین زبان از زبان‌های ترکی باشد که بیشترین برهمکنش و تأثیر را از فارسی گرفته است. این برهمکنش تأثیر بیشتر در واج‌شناسی، مجموعه واژگان و ساختار بوده است و به گونه کمتر در صرف این زبان بوده است. برهمکنش و تأثیر عناصر زبان‌های ایرانی بر آغوزی از آسیای میانه آغاز شده است.
پیشوندها، پسوندها، قیدها و حروف ربط در ترکی

و (با صدای O)
قیدها

همه
هیچ
هر
همیشه (ترکی آذربایجانی)
حروف ربط

یا
و یا
اگر
گرچه (Gerçi)
مگر
چونکه
بلکه
که
هم
همچنین (Həmçinin در ترکی آذربایجانی)
پیشوندها

بی
هم
نا
پسوندها

چه (ça)
باز (در واژگانی مانند Sihirbaz به معنی تردست)
دان (در واژگانی مانند Cüzdan به معنی کیف پول)
ی (در واژگانی مانند Turuncu به معنی ترنجی/ به رنگ ترنج)
کار (در واژگانی مانند Fedakâr به معنی فداکار)
پرست (در واژگانی مانند Hayalperest به معنی خیال‌پرداز)
ستان
خانه- در واژگان بسیاری استفاده شده است (eczane,çamaşırhane,bimarhane,şeşhane,...)
لولا گائوس

| لولا گائوس | لولا گائوس |
| --- | --- |
زادهٔ: ۲ دسامبر ۱۹۲۱ والنسیا، اسپانیا
درگذشت: ۴ ژوئیهٔ ۱۹۹۳ (۷۱ سال) مادرید، اسپانیا
ملیت:  اسپانیایی
پیشه: بازیگر
لولا گائوس (اسپانیایی: Lola Gaos‎؛ ۲ دسامبر ۱۹۲۱–۴ ژوئیه ۱۹۹۳) بازیگر اهل اسپانیا بود.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است، می‌توان به اقامتگاه جاسوسان، سه عضو صلیب سرخ، سرقت در ساعت ۳، پانچو ویا، هنر زندگی، ویریدیانا و تریستانا اشاره کرد.
دره الاماچی- پنتر، نیوجرسی

Former مکان مختص سرشماری در آمریکا
| Allamuchy-Panther Valley, New Jersey | Allamuchy-Panther Valley, New Jersey |
| --- | --- |
Former مکان مختص سرشماری: Former مکان مختص سرشماری
Map of Allamuchy-Panther Valley CDP in Warren County. Inset: Location of Warren County in New Jersey.: Map of Allamuchy-Panther Valley CDP in Warren County. Inset: Location of Warren County in New Jersey.
ایالت: نیوجرسی
County: Warren
مساحت: مساحت
 • کل: ۵٫۸ مایل مربع (۱۵٫۰ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۵٫۷ مایل مربع (۱۴٫۸ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰٫۱ مایل مربع (۰٫۲ کیلومتر مربع)
جمعیت (2000 Census): جمعیت (2000 Census)
 • کل: ۳٬۱۲۵
 • تراکم: ۵۴۶٫۷/مایل مربع (۲۱۱٫۱/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۵ (Eastern (EST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۴ (Eastern (EDT))
FIPS code: 34-00675
دره الاماچی- پنتر، نیوجرسی (به انگلیسی: Allamuchy-Panther Valley, New Jersey) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در نیوجرسی واقع شده‌است.
خصوصیات

دره الاماچی- پنتر ۱۵٫۰ کیلومترمربع مساحت و ۳٬۱۲۵ نفر جمعیت دارد.
ورزش و سیاست

در سالیان اخیر همواره سازمان‌ها و انجمن‌های ورزشی خواستار عدم دخالت سیاست در ورزش و رویدادهای ورزشی بوده‌اند و حتی برای حصول این امر بارها افراد، سازمان‌ها و کشورهایی را مورد جریمه یا تحریم از رویدادهای ورزشی نموده‌اند اما تاکنون جدایی ورزش از سیاست به سختی از حدود شعاری‌اش فراتر رفته‌است.
تحریم‌های سیاسی در المپیک

همواره المپیک به عنوان بزرگ‌ترین رویداد ورزشی جهان، محلی مناسب برای اعلام مواضع سیاسی کشورهای شرکت کننده بوده‌است. با وجود تأکید شدید کمیته بین‌المللی المپیک بر جدایی سیاست و ورزش از یکدیگر، سایه سیاست همیشه بر سر ورزش بوده و هرگاه لازم بوده دول سیاسی از آن بهره‌برداری کرده‌اند. از المپیک برلین که هیتلر می‌خواست اقتدارش را به رخ جهانیان بکشد تا به امروز المپیک شاهد نمایش مواضع سیاسی دول مختلف بوده‌است. گرچه رویکرد کمیته بین‌المللی المپیک، همواره جدایی سیاست از ورزش بوده اما این نهاد معمولاً در برابر ابرقدرت‌ها همواره سر تعظیم فرود آورده و از جریمه و محرومیت برای تنبیه کشورهای تحریم کننده المپیک خودداری نموده‌است.
تحریم‌های سیاسی در المپیک > المپیک ۱۹۵۶ ملبورن

نخستین باری که نقش سیاست در مسابقات المپیک به وضوح نمایان گشت و شماری از کشورها به دلایل سیاسی این بازی‌های جهانی را تحریم کردند، به سال ۱۹۵۶ برمی‌گردد. در آن سال سه کشور هلند، سوئیس و اسپانیا برای اعتراض به سرکوب شورش‌های مردمی در مجارستان، ورزشکاران خود را به المپیک ۱۹۵۶ در ملبورن استرالیا نفرستادند و کشورهای مصر، عراق، کامبوج و لبنان به خاطر بحران کانال سوئز، از اعزام ورزشکاران خود به این بازی‌ها چشم پوشیدند.
تحریم‌های سیاسی در المپیک > المپیک ۱۹۷۶ مونترال

در آغاز این المپیک کشور چین که به عنوان یکی از خریداران عمدهٔ گندم کانادا محسوب می‌شد، اعلام کرد: «اگر کشور تایوان در این بازیها شرکت کند، آنان بازی‌ها را تحریم خواهند کرد!». لذا، کشور کانادا به ورزشکاران تایوان اجازهٔ شرکت در بازی‌ها را تحت عنوان کشوری مستقل نداد. در ادامه تأثیر سیاست در این المپیک و تنها پس از چند روز از آغاز رقابت‌ها ۲۸ کشور آفریقایی در اعتراض به برگزاری مسابقه راگبی بین دو تیم زلاندنو و آفریقای جنوبی علی‌رغم تمام تحریم‌های بین‌المللی علیه آفریقای جنوبی به علت رژیم آپارتاید، خواستار اخراج زلاندنو از این رقابت شدند و وقتی کانادا از این عمل به بهانه آن‌که راگبی جز رشته‌های المپیکی نبوده سرباز زد کشورهای آفریقایی دستور به بازگشت ورزشکارانشان به وطن را دادند.
تحریم‌های سیاسی در المپیک > المپیک ۱۹۸۰ مسکو

المپیک مسکو و تحریم گسترده از سوی غرب بزرگترین تحریم سیاسی در تاریخ بازی‌های المپیک محسوب می‌گردد. آمریکا، آلمان و ۶۳ کشور غربی در اعتراض به اشغال افغانستان توسط ارتش اتحاد شوروی سابق، بازی‌های المپیک ۱۹۸۰ مسکو را تحریم و از اعزام ورزشکاران خود به این پیکارها خودداری ورزیدند. البته ۱۶ کشور غربی، از جمله بریتانیا و ایتالیا به صف تحریم‌کنندگان غربی نپیوستند و در این المپیک شرکت کردند. ایران نیز با دلیلی مشابه بلوک غرب اما به صورت جداگانه در این رقابت‌ها حضور نیافت.
تحریم‌های سیاسی در المپیک > المپیک ۱۹۸۴ لس آنجلس

چهار سال بعد، اتحاد جماهیر شوروی و ۱۴ کشور عضو بلوک شرق درصدد انتقام سیاسی برآمدند و به تحریم بازی‌های المپیک ۱۹۸۴ لس آنجلس دست زدند. با این حال ۳ کشور کمونیستی و بلوک شرقی رومانی، یوگسلاوی سابق و جمهوری خلق چین در این المپیک لس آنجلس شرکت کردند. ایران نیز در ادامه سیاست نه شرقی نه غربی از حضور در این رقابت‌ها خودداری کرد.
تحریم‌های سیاسی در المپیک > المپیک ۱۹۸۸ سئول

آخرین بار در سال ۱۹۸۸ بود که بازی‌های المپیک با تحریم روبرو شد. پیکارهای آن دوره در سئول پایتخت کره جنوبی برگزار می‌شد و کره شمالی از حضور در مسابقات خودداری کرد. سه کشور اتیوپی، کوبا و نیکاراگوئه نیز با کره شمالی هم‌صدا شدند و در پی اعلام همبستگی خود با کره شمالی، ورزشکارانشان را به سئول نفرستادند.
عدم رویارویی یا برخورد اعتراض‌آمیز با تیم‌ها یا ورزشکاران به دلایل سیاسی

در بسیاری از رویدادهای ورزشی، برخی از ورزشکاران به دلایل سیاسی از رویارویی با ورزشکاران کشوری خاص، به صورت داوطلبانه یا تحت فشار حکومت یا جامعه خودداری می‌نمایند، در بعضی از موارد نیز علی رقم رویارویی واکنش‌های اعتراض آمیزی را نشان می‌دهند، از جمله می‌توان به عدم رویارویی با ورزشکاران آفریقای جنوبی در دوران آپارتاید یا رویارویی اعتراض‌آمیز یا عدم رویارویی ورزشکاران برخی از کشورهای اسلامی و عرب در رقابت با ورزشکاران اسرائیلی اشاره نمود.
عدم رویارویی یا برخورد اعتراض‌آمیز با تیم‌ها یا ورزشکاران به دلایل سیاسی > تحریم ورزشی آفریقای‌جنوبی در زمان آپارتاید

در سال ۱۹۸۰ سازمان ملل شروع به تدوین «فهرست دیدارهای ورزشی با آفریقای جنوبی» نمود. در این فهرست نام ورزشکاران و افرادی وجود داشت که در مسابقات ورزشی در آفریقای جنوبی شرکت کرده‌اند و اساساً از روی گزارشهای رسانه‌ای مطبوعات آفریقای جنوبی تهیه شد. حضور در این فهرست موجب عواقب ناگوار برای ورزشکاران نمی‌شد اما نوعی فشار روحی روانی به‌شمار می‌آمد و برخی از سازمانهای ورزشی بر اساس این فهرست محدودیتهایی را به ورزشکاران اعمال می‌کردند. نام ورزشکاران در صورتی از این فهرست خط می‌خورد که آنها قبول کنند از بازگشت به آفریقای جنوبی و شرکت در مسابقات در دوران آپارتاید امتناع کنند. برآورد به عمل آمده نشان داد که این فهرست ابزار مؤثری بود. در تاریخ ۱۰ دسامبر ۱۹۸۵، مجمع عمومی سازمان ملل کنوانسیون بین‌المللی علیه آپارتاید در ورزش را به تصویب رساند.
عدم رویارویی یا برخورد اعتراض‌آمیز با تیم‌ها یا ورزشکاران به دلایل سیاسی > تحریم ورزشی اسرائیل

برخی از این کشورها که اسرائیل را از زمان تأسیس‌اش در سال ۱۹۴۸ میلادی تا به حال رسمیت نشناخته‌اند در ورزش نیز اقدامات و رفتارهای تحریمی را علیه ورزشکاران اسرائیلی اجرا کرده‌اند. بارها ورزشکاران این کشورها و حتی ورزشکاران برخی از کشورهایی که اسرائیل رادبه رسمیت شناخته‌اند از رقابت با ورزشکاران اسرائیلی در رقابت‌های ورزشی خودداری نموده‌اند. حتی برخی از ورزشکاران با روش‌هایی از حضور در سکوی اهدای مدال مسابقات به علت حضور ورزشکاران اسرائیلی خودداری کرده‌اند. همچنین در مواردی کشور میزبان اجازه افراشته شدن پرچم اسرائیل در مسابقات یا رژه رفتن ورزشکاران اسرائیلی در زیر پرچم کشورشان را نداده‌است.
مجازات و تعلیق افراد و فدراسیون‌ها به علت دخالت سیاست در ورزش

نهادها و فدراسیون‌های بین‌المللی ورزشی همواره بر عدم دخالت سیاست، مذهب و مسائل نژادپرستی در ورزش تأکید داشته و برای رعایت این اصول، قوانین و مجازات‌های سختی را وضع و اجرا نموده‌اند. در بسیاری از موارد اشخاص، باشگاه‌ها یا فدراسیون‌های ورزشی کشورهایی که این اصول را رعایت نکردند با جریمه یا تعلیق از سوی این نهادها مواجه گشته‌اند.
مجازات و تعلیق افراد و فدراسیون‌ها به علت دخالت سیاست در ورزش > تعلیق جودوی ایران به علت عدم مبارزه با ورزشکاران اسرائیلی

مقالهٔ اصلی: تعلیق جودوی ایران
تعلیق جودوی ایران در ۱۳۹۸ خورشیدی هنگامی رخ داد که ورزشکاران ایرانی در پی اخطارهای قبلی باز هم در مقابل ورزشکاران اسرائیلی بازی نکردند. فدراسیون جهانی جودو، بدنبال اتفاقاتی که در مسابقات جودوی قهرمانی ۲۰۱۹ میلادی جهان در توکیو رخ داد، محرومیت نهایی فدراسیون جودوی ایران از حضور در تمامی مسابقات و رویدادها و فعالیت‌های اجتماعی تحت نظارت فدراسیون جهانی جودو به مدت ۴ سال اعلام کرد.
دوگانگی‌های نهادهای ورزشی در تنش‌های سیاسی

همواره مقامات ورزشی بر جدایی سیاست از ورزش تأکید داشته‌اند اما در برخی موارد شاهد نقض و دخالت علنی سیاست از سوی نهادهای ورزشی بر علیه برخی از کشورها بوده‌ایم.
دوگانگی‌های نهادهای ورزشی در تنش‌های سیاسی > واکنش نهادهای ورزشی به جنگ روسیه و اوکراین

در بازیهای پلی آف مقدماتی جام‌جهانی ۱۹۷۴ تیم‌ملی فوتبال اتحاد جماهیر شوروی به علت عدم‌حضور در برابر شیلی به دلیل اعتراض به کودتای نظامی در شیلی، از سوی فیفا سه بر صفر بازنده اعلام گشت ولی در سال۲۰۲۲ که لهستان حاضر به رؤیایی با روسیه در پلی آف مقدماتی جام‌جهانی به دلیل حمله روسیه به اوکراین نشده بود روسیه از سوی فیفا و در ادامه با تأیید دادگاه ورزشی CAS از بازی‌های مقدماتی جام جهانی حذف شد. این درحالیست که نهادهای ورزشی در بسیاری از موارد مشابه مانند مداخله نظامی عربستان در یمن یا تهاجم اسرائیل به فلسطین به بهانه جدایی ورزش از سیاست سکوت کرده و حتی ورزشکاران و کشورهایی را که اعتراض خود را از طریق ورزش بیان می‌کنند با عنوان جدایی ورزش از سیاست با جریمه و محرومیت‌های جدی مواجه می‌سازند.
دوگانگی‌های نهادهای ورزشی در تنش‌های سیاسی > واکنش نهادهای ورزشی به جنگ روسیه و اوکراین > محرومیت ورزشکاران و مالکین روسی و باشگاه‌ها

در پی تهاجم روسیه به اوکراین، فدراسیون بین‌المللی فوتبال، فیفا، و فدراسیون فوتبال اروپا، یوفا، اعلام کردند که تیم‌های ملی و باشگاهی روسیه از حضور در تمام میدان‌ها فوتبال محروم هستند. کمیته بین‌المللی المپیک نیز با صدور قطعنامه‌ای اعلام کرد که روس‌ها و بلاروس‌ها باید از شرکت در مسابقات منع شوند تا از یکپارچگی مسابقات ورزشی جهانی محافظت شود. کمیته بین‌المللی المپیک پذیرفت که ورزشکاران هر دو کشور صرفاً به خاطر اقدامات دولتشان مستحق مجازات نیستند. ولی از آنجایی که آسیب جنگ در اوکراین بیشتر از آسیب این محرومیت بر ورزشکاران روس و بلاروس هست مجبور به این عمل می‌باشد. این مجازات‌ها توسط دنیای ورزشی اجرا می‌گردد که مدت‌هاست تلاش کرده تا ورزش را جدا از سیاست نشان دهد. همچنین برخی افراد مانند رومن آبراموویج مالک روس تبار باشگاه چلسی توسط دولت انگلستان تحریم و از اقامت در انگلستان و فروش دارایی‌هایش از جمله باشگاه چلسی محروم گردید.
دوگانگی‌های نهادهای ورزشی در تنش‌های سیاسی > واکنش کنفدراسیون فوتبال آسیا به تنش سیاسی ایران و عربستان

در سال ۲۰۱۶ کنفدراسیون فوتبال آسیا با تصویب مصوبه‌ای دستور به برگزاری دیدارهای تیم‌های ایرانی و عربستانی در زمین بی‌طرف داد. این تصمیم در پی اجازه ندادن دولت عربستان به تیم‌های کشورش برای برگزاری مسابقه در ایران به اتهام نداشتن امنیت صورت گرفت. اما با تصمیم AFC بر برگزاری مسابقات گروهی لیگ قهرمانان آسیا در یک کشور، در چندین مورد تیم‌های فوتبال ایرانی علی رغم اعتراضشان، مجبور به حضور و برگزاری دیدار در عربستان گشتند. پیش از این نیز در سال ۱۳۹۵ وقتی باشگاه‌های ایران از میزبانی رقبای عربستانی محروم شده بودند، لبنان به عنوان یکی از گزینه‌ها میزبانی از طرف ایران به عنوان زمین بی‌طرف معرفی گشت اما عربستان اعلام کرد در این کشور هم به خاطر اختلاف سیاسی حاضر به انجام مسابقه نمی‌باشد که این تصمیم هم مورد پذیرش کنفدراسیون آسیا قرار گرفت. فدراسیون فوتبال ایران در نامه‌ای کنایه آمیز به کنفدراسیون آسیا نوشته بود: «از AFC می‌خواهیم که فهرست ورزشگاه‌های مورد علاقه عربستان را تهیه کند و سپس دیگر اعضای این نهاد، خود را به آنچه دولت سعودی خواسته ملزم کنند». این تفاوت رفتاری AFC با واکنش رسانه‌های ایرانی مواجه بوده و گاهی از آن به عنوان اقدامی سیاسی نام برده‌اند.
خیابان آزادی

|  خیابان آزادی |  خیابان آزادی |
| --- | --- |
 خیابان آزادی در سال ۱۴۰۱:  خیابان آزادی در سال ۱۴۰۱
خیابان آیزنهاور: خیابان آیزنهاور
اطلاعات مسیر: اطلاعات مسیر
طول: ۴٫۵ کیلومتر (۲٫۸ مایل)
تقاطع‌های بزرگ: تقاطع‌های بزرگ
انتهای شرقی:  میدان انقلاب  خیابان انقلاب  خیابان کارگر
انتهای غربی:  میدان آزادی بزرگراه جناح بزرگراه سعیدی بزرگراه مخصوص کرج
موقعیت: موقعیت
شهرهای بزرگ: تهران بزرگ
 :  
سامانه بزرگراهی: سامانه بزرگراهی
بزرگ‌راه‌های ایران  آزادراه‌ها: بزرگ‌راه‌های ایران  آزادراه‌ها
نمایی از خیابان آزادی در سال ۱۳۵۳
نمایی از خیابان آزادی و برج آزادی پیش از انقلاب
خیابان آزادی، دهه ۱۳۴۰
خیابان آزادی در شب
خیابان آزادی از نمای شرق به غرب
خیابان آزادی که پیش از انقلاب ۱۳۵۷ با نام آیزنهاور شناخته می‌شد خیابانی در غرب تهران است که از میدان آزادی در سوی غربی خیابان آغاز شده و در میدان انقلاب پایان می‌یابد. در دورهٔ پهلوی این خیابان آیزنهاور نام داشت که از نام یکی از رؤسای جمهور آمریکا گرفته شده بود. این خیابان در شمال خیابان‌هایی چون جیحون، کارون و آذربایجان جای دارد و از خیابان‌های مهم و مرکزی تهران به‌شمار می‌آید.
محله آزادی

محله آزادی یکی از محله‌های قدیمی و معروف تهران است که به علت هم‌جواری با برج آزادی و میدان انقلاب به عنوان یکی از مهم‌ترین محله‌های شهر تهران محسوب می‌شود. وجود مترو شادمان به عنوان یکی از ایستگاه‌های مهم مترو تهران اهمیت این محلهٔ تهران را دو چندان کرده‌است.
مراکز دولتی

محله آزادی دارای مراکز مهم دولتی از جمله بانک، مخابرات و ادارات مهم دولتی است. معروف‌ترین مراکز دولتی این محله شامل:
اداره مرکزی سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی
ساختمان شهرداری منطقه ۱۰
بیمه تأمین اجتماعی
وزارت میراث فرهنگی،گردشگری و صنایع دستی
اداره پست منطقه ۱۰
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی
سازمان فنی و حرفه‌ای کشور
سازمان حج و زیارت
کارخانه زمزم تهران
ساختمان شهرداری منطقه ۹
تکیه‌ها، مساجد و حسینیه‌های شاخص

مسجد صاحب الزمان نبش خیابان بهبودی
حسینیه بزرگ امام حسن در کنار دانشگاه صنعتی شریف
حسینیه خوئی‌ها در خیابان آذربایجان
اماکن تفریحی و ورزشی

بوستان پارک المهدی
مجتمع تفریحی ورزشی شهدای جیحون
باشگاه ورزشی بدنسازی تنومند
تقاطع ها

|  از شرق به غرب  |  از شرق به غرب  |  از شرق به غرب  |
| --- | --- | --- |
| میدان انقلاب |  خیابان انقلاب  خیابان کارگر |  |
ایستگاه متروی میدان انقلاب: ایستگاه متروی میدان انقلاب
|  |  خیابان جمالزاده |  |
 BRT 1 ایستگاه بی‌آرتی قریب:  BRT 1 ایستگاه بی‌آرتی قریب
|  |  خیابان دکتر قریب |  |
|  |  خیابان اسکندری |  |
ایستگاه متروی توحید: ایستگاه متروی توحید
|  | خیابان توحید |  |
 BRT 1 ایستگاه بی‌آرتی نواب:  BRT 1 ایستگاه بی‌آرتی نواب
|  |  خیابان شهدای منا |  |
 BRT 1 ایستگاه بی‌آرتی بهبودی:  BRT 1 ایستگاه بی‌آرتی بهبودی
|  |  خیابان آذربایجان  خیابان بهبودی |  |
ایستگاه متروی شادمان: ایستگاه متروی شادمان
|  |  خیابان جیحون |  |
|  | بزرگراه یادگار امام |  |
ایستگاه متروی حبیب الله: ایستگاه متروی حبیب الله
|  |  خیابان شهیدان  خیابان دکتر حبیب الله |  |
 BRT 1 ایستگاه بی‌آرتی دانشگاه شریف:  BRT 1 ایستگاه بی‌آرتی دانشگاه شریف
|  |  خیابان هوشیار |  |
 BRT 1 ایستگاه بی‌آرتی استاد معین:  BRT 1 ایستگاه بی‌آرتی استاد معین
|  |  خیابان استاد معین  خیابان اکبری |  |
ایستگاه متروی استاد معین: ایستگاه متروی استاد معین
|  |  خیابان عزیزی |  |
 BRT 1 ایستگاه بی‌آرتی میدان آزادی:  BRT 1 ایستگاه بی‌آرتی میدان آزادی
| میدان آزادی | بزرگراه جناح بزرگراه سعیدی بزرگراه مخصوص کرج |  |
 از غرب به شرق :  از غرب به شرق
ایستگاه‌های بی‌آرتی و مترو

ایستگاه بی‌آرتی قریب از خط ۱
ایستگاه بی‌آرتی توحید از خط ۱ و خط ۴
ایستگاه بی‌آرتی بهبودی از خط ۱
ایستگاه بی‌آرتی دانشگاه شریف از خط ۱
ایستگاه بی‌آرتی استاد معین از خط ۱
ایستگاه بی‌آرتی میدان آزادی از خط ۱
ایستگاه متروی استاد معین
ایستگاه متروی دکتر حبیب‌الله
ایستگاه متروی شادمان
ایستگاه متروی توحید
هوشنگ گلشیری

| هوشنگ گلشیری | هوشنگ گلشیری |
| --- | --- |
گلشیری در ۱۹۷۱: گلشیری در ۱۹۷۱
زاده: ۲۵ اسفند ۱۳۱۶ ۱۶ مارس ۱۹۳۸ اصفهان، ایران
درگذشته: ۱۶ خرداد ۱۳۷۹ ۵ ژوئن ۲۰۰۰ (۶۲ سال) تهران، ایران بیماری مننژیت
آرامگاه: امامزاده طاهر، کرج، ایران
پیشه: نویسنده، روزنامه‌نگار
ملیت: ایرانی
کتاب‌ها: شازده احتجاب، آینه‌های دردار، جُبّه‌خانه، جن‌نامه، برهٔ گمشدهٔ راعی
همسر(ها): فرزانه طاهری
فرزند(ان): غزل، باربد
خویشاوندان: احمد گلشیری (برادر) سیامک گلشیری (برادرزاده)
امضا: 
 جوایز جایزهٔ صلح اریش ماریا رمارک، جایزهٔ لیلیان هلمن/دشیل همت  :  جوایز جایزهٔ صلح اریش ماریا رمارک، جایزهٔ لیلیان هلمن/دشیل همت  
هوشنگ گلشیری (۲۵ اسفند ۱۳۱۶ – ۱۶ خرداد ۱۳۷۹) نویسندهٔ ایرانی و سردبیر مجلهٔ کارنامه بود. مورّخان ادبی وی را از تأثیرگذارترین داستان‌نویسان معاصر زبان فارسی دانسته‌اند.
گلشیری کارش را با آموزگاری در روستاها و سپس‌تر در اصفهان آغاز کرد. او با نگارش رمان کوتاه شازده احتجاب در اواخر دههٔ ۱۳۴۰ خورشیدی به شهرت فراوانی رسید. این کتاب را یکی از قوی‌ترین داستان‌های ایرانی خوانده‌اند. از سال ۱۳۵۳ تا ۱۳۵۷ به دعوتِ بهرام بیضایی در دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران استادی کرد. پس از انقلاب با تشکیل جلسات هفتگی داستان‌خوانی و نقد داستان از سال ۱۳۶۲ تا پایان عمر خود نسلی از نویسندگان را پرورش داد که در دههٔ هفتاد ۱۳۷۰ به شهرت رسیدند. او همچنین عضو کانون نویسندگان ایران و از بنیانگذاران حلقه ادبی جُنگ اصفهان بود.
زندگی

گلشیری به تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۱۶ در اصفهان به دنیا آمد. در کودکی همراه با خانواده به آبادان رفت. خود وی دوران زندگی خود در آبادان را در شکل‌گیری شخصیت خود بسیار مؤثر می‌دانست. در سال ۱۳۲۸[نیازمند منبع] با اخذ مدرک دیپلم ادبی از دبیرستان ادب در اصفهان، تحصیل در رشتهٔ ادبیات فارسی را در دانشگاه اصفهان آغاز کرد. آشنایی با انجمن ادبی صائب در همین دوره نیز اتفاقی مهم در زندگی او بود. گلشیری کار ادبی را با جمع‌آوری فولکلور مناطق اصفهان در سال ۱۳۳۹ آغاز کرد. سپس مدتی شعر می‌سرود. خیلی زود دریافت که در این زمینه استعدادی ندارد، بنابراین سرودن را کنار گذاشت و به نگارش داستان پرداخت. وی پس از چندی همراهِ شماری از نویسندگان نواندیش مانند ابوالحسن نجفی و محمد حقوقی جلسات یا حلقهٔ ادبی جُنگ اصفهان را پایه گذارد.
زندگی > زندگی شخصی

گلشیری از سال ۱۳۵۳ تا ۱۳۵۷ به دعوتِ بهرام بیضایی در دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران استادی کرد. او در سال ۱۳۵۸ با فرزانه طاهری که مترجم است ازدواج کرد. حاصل این ازدواج دو فرزند به نام‌های غزل و باربد است. احمد گلشیری برادر وی مترجم و سیامک گلشیری برادرزاده او نویسنده است.
زندگی > مرگ

سرانجام گلشیری در سن ۶۲ سالگی بر اثر ابتلا به بیماری مننژیت که نخستین نشانه‌های آن از پاییز ۱۳۷۸ خورشیدی پدیدار شده بود در بیمارستان ایران‌مهر درگذشت. او را در امامزاده طاهر شهر کرج به خاک سپردند.
فعالیت‌ها

در سال ۱۳۶۸، در اولین سفر به خارج از کشور پس از انقلاب برای سخنرانی و داستان‌خوانی به هلند (با دعوت سازمان آیدا)، و شهرهای مختلف انگلستان و سوئد رفت. در سال ۱۳۶۹ نیز برای شرکت در جلسات خانهٔ فرهنگ‌های جهان در برلین به آلمان سفر کرد. در این سفر در شهرهای مختلف آلمان، سوئد، دانمارک و فرانسه سخنرانی و داستان‌خوانی کرد. در بهار ۱۳۷۱ به آلمان، آمریکا، سوئد، بلژیک و در بهمن ۱۳۷۲ هم به آلمان، هلند، بلژیک سفر کرد.
فعالیت‌ها > دوران روزنامه‌نگاری

گلشیری همکاری خود را با مطبوعات از جوانی آغاز کرد. وی برخی آثار خود را در نشریاتی مانند پیام نوین، کیهان هفته و فردوسی به چاپ رساند. پس از راه‌اندازی جُنگ اصفهان نیز گلشیری شاخص‌ترین چهره و به گفتهٔ منتقدی سخنگوی پرنفوذ این جریان به‌شمار می‌رفت.
پس از انقلاب ۱۳۵۷ نیز گلشیری فعالیت روزنامه‌نگاری را ادامه داد. گلشیری از اواخر سال ۱۳۶۴، با همکاری با مجلهُ آدینه از اولین شمارهُ آن، و پس از آن، دنیای سخن، و پذیرش مسئولیت صفحات ادبی مفید برای ده شماره دور تازه‌ای از کار مطبوعاتی خود را آغاز کرد. سردبیری ارغوان که فقط یک شماره منتشر شد (خرداد ۱۳۷۰)، و سردبیری و همکاری با چند شمارهُ نخست فصلنامه زنده رود (۱۳۷۱ تا ۱۳۷۲) ادامهُ فعالیت‌های مطبوعاتی او تا پیش از سردبیری کارنامه بود. سردبیری ماهنامهٔ ادبی کارنامه را در تابستان ۱۳۷۷ بر عهده گرفت و نخستین شماره آن را در دی ماه همین سال منتشر کرد. این مجله در حقیقت پایگاهی بود برای نویسندگانی که در دههٔ پیشین امکان انتشار آثار خود را نداشتند. در این دوره، جلسات بررسی شعر و داستان نیز به همت او در دفتر کارنامه برگزار می‌شد. یازدهمین شماره کارنامه به سردبیری او پس از مرگش در خرداد ۱۳۷۹ منتشر شد.
فعالیت‌ها > کارگاه داستان‌خوانی

یکی از اقدامات تأثیرگذار و مهم گلشیری تشکیل کارگاه‌های داستان و پرورش نسل تازه‌ای از نویسندگان ایرانی بود. وی جلسات هفتگی داستان‌خوانی و نقد داستان را از سال ۱۳۶۲ تا پایان عمر خود در هر شرایطی به صورت مستمر برگزار کرد. وی در سال‌هایی که کارنامه را منتشر می‌کرد، جلسات نقد شعر و داستان را در دفتر مجله برگزار می‌کرد. در اواسط سال ۱۳۶۲، گلشیری جلسات هفتگی داستان‌خوانی را که به جلسات پنج‌شنبه‌ها معروف شد، با شرکت نویسندگان جوان در خانهٔ خود برگزار کرد. این جلسات تا اواخر سال ۱۳۶۷ با حضور نویسندگانی چون یارعلی پورمقدم، محمدرضا صفدری، محمد محمدعلی، حسین سناپور، آذر نفیسی، عباس معروفی، منصور کوشان، شهریار مندنی‌پور، منیرو روانی‌پور، قاضی ربیحاوی، ناصر زراعتی، حسین مرتضاییان آبکنار، و ابوتراب خسروی ادامه داشت.
بنیاد گلشیری

سنگ مزار پیشین گلشیری
وضعیت کنونی آرامگاه هوشنگ گلشیری که سنگش تخریب شده است.
مقاله‌های اصلی: بنیاد هوشنگ گلشیری و جایزهٔ هوشنگ گلشیری
پس از درگذشت وی، بنیاد هوشنگ گلشیری برای ادامهٔ تلاش‌های او و حمایت از فعالیت‌های ادبی تشکیل شد و جایزهٔ هوشنگ گلشیری را برای اهدا به آثار منتخب ادبیات فارسی برقرار کرد.
جوایز و افتخارات

جایزهٔ صلح اریش ماریا رمارک در سال ۱۳۷۸
جایزهٔ لیلیان هلمن/ دشیل همت در سال ۱۳۷۶
نوشته‌ها

مقالهٔ اصلی: کتاب‌شناسی هوشنگ گلشیری
نوشته‌ها > مجموعه‌های داستان‌های کوتاه

مثل همیشه (۱۳۴۷)
نمازخانه کوچک من (۱۳۵۴)
جُبّه‌خانه (۱۳۶۲)
پنج گنج (۱۳۶۸)
دست تاریک دست روشن (۱۳۷۴)
نیمهٔ تاریک ماه (برگزیده آثار- کتاب اول ۱۳۸۰)
نوشته‌ها > داستان‌های بلند

شاه سیاه‌پوشان
حدیث ماهیگیر و دیو (۱۳۶۳)
نوشته‌ها > رمان‌ها

شازدهٔ احتجاب (۱۳۴۸)
کریستین و کید (۱۳۵۰)
بره گمشده راعی (۱۳۵۶)
معصوم پنجم یا حدیث مرده بر دار کردن آن سوار که خواهد آمد (۱۳۵۸)
در ولایت هوا، تفننی در طنز (۱۳۷۰، در سوئد).
آینه‌های دردار (۱۳۷۰)
جِن‌نامه (۱۳۷۶، نشر باران، سوئد)
نوشته‌ها > فیلم‌نامه

دوازده رخ (۱۳۶۷، انتشارات نیلوفر)