جامعه دموکراتیک و آزاد شرق کردستان

| جامعه دموکراتیک و آزاد شرق کردستان  کۆمه‌ڵگای دیموکراتیک و ئازادی رۆژهه‌ڵاتی کوردستان Komalgeyê Demokratîk û Azadê Rojhilatê Kûrdistanê | جامعه دموکراتیک و آزاد شرق کردستان  کۆمه‌ڵگای دیموکراتیک و ئازادی رۆژهه‌ڵاتی کوردستان Komalgeyê Demokratîk û Azadê Rojhilatê Kûrdistanê |
| --- | --- |
: 
تاریخچه: تاریخچه
بنیادگذاری: ۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۳
رهبری: رهبری
رهبر افتخاری: عبدالله اوجالان
ریاست مشترک: گلان فهیم و فواد بریتان
محل نشست‌ها: محل نشست‌ها
کوهستان قندیل: کوهستان قندیل
وبگاه: وبگاه
kodar.info/fa/: kodar.info/fa/
جامعه دموکراتیک و آزاد شرق کردستان یا کودار (به کُردی: کۆمه‌ڵگای دیموکراتیک و ئازادی رۆژهه‌ڵاتی کوردستان، کۆدار یا Komalgeyê Demokratîk û Azadê Rojhilatê Kûrdistanê, Kodar) یک نظام اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی است که برای سازمان دادن جامعۀ کردستان ایران در قالبی غیردولتی و بر اساس نظام ارزشی و تئوریک کنفدرالیسم دموکراتیک تأسیس شده‌است. بنیانگذار جامعۀ دموکراتیک و آزاد شرق کردستان (کودار)، حزب زندگی آزاد کردستان (پژاک) بوده که در سال ۱۳۹۳ آن را بر اساس آرا و عقاید عبدالله اوجالان تأسیس کرده‌است.
کودار خود را نه یک حزب یا سازمان،‌ بلکه «یک سیستم دمکراتیک غیردولتی» می‌داند که از «همۀ اقشار و طبقات مختلف اجتماعی به‌خصوص زنان و جوانان» و «بر اساس میهن آزاد و یکسان، و مجالس شهروندان آزاد و برابر» تشکیل می شود و با بهره‌گیری از «نیروی ذاتی تنوعات جامعه» به فعالیت «در عرصه های اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، علمی، هنری، سیاسی، دفاع، دیپلماسی و حقوقی» می‌پردازد.
به گفتۀ فرهاد عبدالله‌زادگان عضو رهبری حزب حیات آزاد کردستان، کودار بُعد عملی ایدۀ کنفدرالیسم دموکراتیک و تحقق‌بخشی به جامعۀ مبتنی بر سیاست دموکراتیک را نمایندگی می‌کند و این با ساختار و عمل حزبی که آموزش و تکوین کادر از طریق قالب، جهت‌گیری، استراتژی، تاکتیک و ایدئولوژی حزبی مشخص را دنبال می‌کند کاملاً متفاوت است. کودار به عنوان مدلی از یک نظام سیاسی-اجتماعیِ کنفدرال‌ـدموکراتیک می‌تواند احزاب و نهادهای سیاسی، اجتماعی و مدنی متعددی را با ایدئولوژی و ساختار و قالب متفاوت در زیر یک سقف گرد آورد. به گفتۀ عبدالله‌زادگان نظام کنفدرال دموکراتیک کودار آلترناتیوی برای الگوی قدرت‌گرایی حزبی و هدف قرار دادن سلطۀ‌ حزبی بر جامعه محسوب می‌شود و حزب حیات آزاد کردستان با تأسیس این نظام که احزاب سیاسی تنها به عنوان جزئی از آن امکان فعالیت دارند، زمینه را برای ایجاد جامعه‌ای دموکراتیک مهیا ساخته‌است. نظام کنفدرالیسم کودار همچنین با جبهه و فعالیت جبهه‌ای نیز متفاوت است. جبهۀ سیاسی چندین حزب سیاسی یا تشکل مدنی را با هدف به دست آوردن قدرت دولتی با یکدیگر متحد می‌کند،‌ اما نظام کنفدرال نه تنها به فعالیت حزبی محدود نیست، بلکه احزاب را در خدمت یک نظام اجتماعی دموکراتیک، متکثر و فراگیر قرار می‌دهد که ابعاد آن تنها به سیاست محدود نمی‌شود و به دنبال تسخیر قدرت دولتی نیز نیست. به گفتۀ امیر کریمی عضو شورای رهبری کودار نیز کودار نه یک حزب یا جبهه، بلکه «یک نظام دموکراتیک اجتماعی» است که نه «خودِ پژاک» بلکه «منتج از بستری است که مبارزات پژاک در جامعه کردستان ایجاد کرده است.» به باور او تأسیس جامعۀ دموکراتیک امری مربوط به فردای پیروزی دموکراتیک نیست، بلکه امری است که می‌باید در روند مبارزه متحقق شود و به آرامی تکامل بیابد. به باور او کودار بر پایۀ فعالیت‌های قبلی نیروهای کنفدرالیست دموکراتیک به وجود آمده و همچون بستری برای فعالیت این نیروها در آینده نیز رشد خواهد یافت.
همتای این سیستم در رابطه با زنان جامعه زنان آزاد شرق کوردستان (کژار) است که از آن به عنوان به عنوان شاخۀ زنان جامعۀ دموکراتیک و آزاد شرق کردستان (کودار) یاد می‌شود.