دودمان بوربون

| دودمان بوربون | دودمان بوربون |
| --- | --- |
نشان بزرگ سلطنتی فرانسه: نشان بزرگ سلطنتی فرانسه
پرچم سلطنتی پادشاهی فرانسه: پرچم سلطنتی پادشاهی فرانسه
خاندان مادر: دودمان کاپتی
کشور: فرانسه، اسپانیا، لوکزامبورگ، دو سیسیل، پارما، پرتغال، برزیل
ریشهٔ نام: بوربون
تاریخ بنیان‌گذاری: ۱۲۷۲؛ ۷۵۲ سال پیش (۱۲۷۲-خطا: زمان نامعتبر}})
بنیانگذار: روبر، کنت کلرمون،  ششمین پسر لوئی نهم، پادشاه فرانسه، با بئاتریس بورگوندی، بانوی بوربون ازدواج کرد.
رهبر کنونی: لوئی آلفونسو دوبوربون
آخرین حاکم: در فرانسه و ناوار: شارل دهم (۱۸۲۴–۱۸۳۰) در فرانسه: لوئی فیلیپ یکم (۱۸۳۰–۱۸۴۸) در پارما: روبرتو یکم (۱۸۵۴–۱۸۵۹) در دو سیسیل: فرانسیسکو دوم (۱۸۵۹–۱۸۶۱)
عنوان‌ها:  فهرست  پادشاه فرانسه و ناوار   پادشاه اسپانیا پادشاه آراگون و کاستیا   پادشاهی دو سیسیل   پادشاه لهستان   دوک اعظم لیتوانی   دوک اعظم لوکزامبورگ   دوفن فرانسه   دوک بوربون   دوک کالابریا   دوک واندوم   دوک اورلئان   دوک آنژو   دوک بری   دوک آلنکن   دوک آنگولم   دوک پارما   دوک لوکا   شاهزاده کنده   شاهزاده کنتی   کنت لامارش   کنت سوآسون   کنت پرووانس   کنت آرتو   کنت بارسلون  
دارایی(ها): فرانسه، ناوار، اسپانیا، دو سیسیل، لوکزامبورگ، پارما
عزل: فرانسه (و ناوار تا ۱۸۳۰):۱۸۳۰: انقلاب ژوئیه ۱۸۴۸: انقلاب فوریه پارما، ۱۸۵۹: الحاق به پادشاهی ساردنی دو سیسیل، ۱۸۶۱: وحدت ایتالیا
شاخه‌(های) فرعی: دودمان بوربون-آنژو دودمان بوربون-براگانزا  دودمان بوربون-بوسست  دودمان بوربون-پارما  دودمان بوربون-دو سیسیلی خاندان اورلئان دودمان اورلئان-براگانزا  دودمان اورلئان-گالیرا دودمان کنده (منقرض شده) دودمان کونتی  دودمان سوآسون 
دودمان بوربون از خانواده‌های مهم پادشاهی اروپا و کشور فرانسه و اسپانیا است.
بوربون‌های سلطنتی در سال ۱۲۷۲ به وجود آمدند، زمانی که روبر، کنت کلرمون کوچکترین پسر پادشاه لوئی نهم، پادشاه فرانسه با وارث ارباب بوربون یعنی بئاتریس بورگوندی ازدواج کرد. این خاندان به مدت سه قرن به عنوان یک شاخه فرعی از خاندان‌های پادشاهی فرانسه ادامه یافت و به عنوان اشراف فرانسوی تحت فرمانروایی پادشاهان کاپتی و والوا خدمت کرد.
سلسله ارشد خاندان بوربون در سال ۱۵۲۷ با مرگ شارل سوم، دوک بوربون منقرض شد. این باعث شد که شاخه بوربون-واندوم از نظر تبارشناسی به شاخه ارشد خانه بوربون تبدیل شود. در سال ۱۵۸۹، با مرگ آنری سوم، پادشاه فرانسه، دودمان والوآ منقرض شد. بر اساس قانون سالیک، رئیس خاندان بوربون، به عنوان نماینده ارشد شاخه بازمانده از دودمان کاپتی، به عنوان آنری چهارم پادشاه فرانسه شد. سپس پادشاهان بوربون بخشی از پادشاهی ناوار در شمال پیرنه را که پدر آنری (آنتوان) با ازدواج در سال ۱۵۵۵ به دست آورده بود، به فرانسه ملحق و تا زمان سرنگونی در سال ۱۷۹۲ بر هر دو حکومت کردند. در سدهٔ ۱۸، افرادی از این خاندان بر اسپانیا و جنوب ایتالیا (سیسیل و پارما) چیره شدند و افرادی دیگر از بوربون‌ها دوک‌نشین‌های مهمی مانند دوک اعظم لوکزامبورگ و دوک‌نشین پارما را در دست گرفتند. شاخه اصلی بوربون‌ها در طول انقلاب فرانسه و با اعدام لوئی شانزدهم به‌طور موقت سقوط کرد. اما در سال ۱۸۱۴ به مدت کوتاهی و به‌طور قطعی در ۱۸۱۵ پس از سقوط اولین امپراتوری فرانسه، به پادشاهی بازگشتند. سلسله ارشد بوربون‌ها سرانجام طی انقلاب ژوئیه ۱۸۳۰ سرنگون شد. شاخه فرعی بوربون، یعنی خاندان اورلئان، به مدت ۱۸ سال (۱۸۳۰–۱۸۴۸) حکومت کرد که از این دوران با عنوان سلطنت ژوئیه یاد می‌شود، تا اینکه آن نیز طی انقلاب فوریه ۱۸۴۸ سرنگون شد و لوئی فیلیپ از سلطنت برکنار و از فرانسه تبعید شد.
امروزه دودمان پادشاهی اسپانیا و دوک‌های اعظم لوکزامبورگ، از دودمان بوربون و از نسل فیلیپ، دوک آنژو فرزند لوئی، گراند دوفن و نوه لوئی چهاردهم، پادشاه فرانسه هستند.
در سال ۱۷۰۰، با مرگ کارلوس دوم، پادشاه اسپانیا، هابسبورگ‌های اسپانیایی در نسل مردان منقرض شدند. بر اساس وصیت کارلوس دوم بدون فرزند، نوه دوم لوئی چهاردهم فرانسه با شرط عدم اتحاد تاج و تخت فرانسه و اسپانیا به عنوان جانشین وی معرفی شد. این موضوع با مخالفت قدرت‌های آن روز اروپا مانند هابسبورگ اتریش و بریتانیای کبیر مواجه شد. این مخالفت باعث بروز جنگ‌های جانشینی اسپانیا شد. در نهایت شاهزاده فیلیپ، دوک آنژو، با عنوان فلیپه پنجم، پادشاه اسپانیا شد. جدایی دایمی تاج و تخت فرانسه و اسپانیا زمانی حاصل شد که فرانسه و اسپانیا در قرارداد اوترخت در سال ۱۷۱۴، فیلیپ انصراف خود از امتیازاتش نسبت به تاج و تخت فرانسه و تمامی القاب و عنوان‌ها و دارایی‌ها را برای خود و فرزندانش تأیید کرد و ترتیبات مشابه بعداً تاج و تخت اسپانیا را باعث شد این دو از هم جدا نگه داشته شوند. شاخه اسپانیایی بوربون (به اسپانیایی به عنوان Borbón [boɾˈβon] ترجمه شده‌است) چندین بار سرنگون شده و بازسازی شده‌است، در ۱۷۰۰–۱۸۰۸، ۱۸۱۳–۱۸۶۸، ۱۸۷۵–۱۹۳۱، و از سال ۱۹۷۵. بوربون‌ها از ۱۷۳۴ تا ۱۸۰۶ در پادشاهی ناپل و از ۱۷۳۵ تا ۱۸۱۶ در سیسیل و از ۱۸۱۶ تا ۱۸۶۰ در پادشاهی متحد دو سیسیل حکومت کردند. آنها همچنین در پارما از ۱۷۳۱ تا ۱۷۳۵، ۱۷۴۸–۱۸۰۲ و ۱۸۴۷–۱۸۵۹ حاکم بودند.