stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
تاریخ اسرائیل
تاریخ > کشور اسرائیل > قرن ۲۱ام

در اواخر سال ۲۰۰۰، پس از دیدار جنجالی آریل شارون، رهبر لیکود از کوه معبد، انتفاضه دوم آغاز شد که تا چهار سال و نیم آینده ادامه داشت. بمب‌گذاری‌های انتحاری یکی از ویژگی‌های مکرر انتفاضه بود که باعث شد زندگی غیرنظامی اسرائیل به میدان جنگ تبدیل شود. برخی از مفسران معتقدند که انتفاضه از قبل توسط عرفات طراحی شده بود و دلیل آن شکست مذاکرات صلح بود. شارون در انتخابات ویژه سال ۲۰۰۱ نخست‌وزیر شد. وی در دوران تصدی خود، طرح خود برای عقب‌نشینی یکجانبه از نوار غزه را اجرایی کرد و همچنین ساخت دیوار حائل کرانه باختری اسرائیل را رهبری نیز کرد و به انتفاضه پایان داد. بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۸، ۱۰۶۳ اسرائیلی، ۵۵۱۷ فلسطینی و ۶۴ شهروند خارجی کشته شده‌اند.
در سال ۲۰۰۶، حملات توپخانه‌ای حزب‌الله به جوامع مرزی شمال اسرائیل و ربوده شدن دو سرباز اسرائیلی از مرزها، جنگ دوم لبنان را به مدت یک ماه کلید زد. در سال ۲۰۰۷، نیروی هوایی اسرائیل یک راکتور هسته‌ای در سوریه را منهدم کردند. در سال ۲۰۰۸، اسرائیل وارد نبرد دیگری شد، چراکه آتش‌بس بین حماس و اسرائیل شکست خورده‌بود. جنگ غزه ۲۰۰۸–۲۰۰۹ سه هفته زمان برد و پس از اعلام آتش‌بس یک‌سویه از سمت اسرائیل پایان یافت. حماس آتش‌بس را با شرایط ویژه خود آن هم در جهت اجرای عقب‌نشینی کامل و باز کردن گذرگاه‌های مرزی اعلام کرد. با وجود اینکه نه موشک‌پرانی طرف فلسطینی و نه حملات تلافی جویانه اسرائیل به‌طور کامل متوقف نشدند، اما آتش‌بس شکننده همچنان برقرار گشت. در جریان آنچه که دولت اسرائیل تحت عنوان واکنش به بیش از صد حمله راکتی فلسطینیان بر فراز شهرهای جنوبی این کشور معرفی نمود، اسرائیل عملیاتی را در نوار غزه در سال ۲۰۱۲ آغاز کرد که هشت روز به طول انجامید. اسرائیل پس از تشدید حملات موشکی حماس در تاریخ ژوئیه ۲۰۱۴، عملیات دیگری را علیه غزه کلید زد. در ماه مه ۲۰۲۱، دور تازه‌ای از نبر در غزه و اسرائیل روی داد که یازده روز زمان برد.
در دهه ۲۰۱۰، همکاری‌های منطقه‌ای فزاینده بین اسرائیل و کشورهای اتحادیه عرب ایجاد شد که با امضای توافقنامه ابراهیم به اوج خود رسید. وضعیت امنیتی اسرائیل از درگیری سنتی اعراب و اسرائیل به درگیری نیابتی ایران و اسرائیل و رویارویی مستقیم با ایران در طول جنگ داخلی سوریه تغییر کرد.
دیوار کنعانی اورشلیم در شهر داوود
نقشه اسرائیل و یهودا در قرن ۹ قبل از میلاد
جایگاه ساتراپی یهود مدینتا
قلعه ماسادا، محل محاصره رومی در قرن اول
کنیسه کفار برام قرن سوم در جلیل
یهودیان در دیوار غربی در دهه ۱۸۷۰
اولین کنگره صهیونیستی (۱۸۹۷) در بازل، سوئیس
نقشه سازمان ملل "طرح تجزیه فلسطین با اتحادیه اقتصادی"
دیوید بن گوریو استقلال اسرائیل را در ۱۴ مه ۱۹۴۸ اعلام می‌کند.
برافراشتن پرچم جوهر در ۱۰ مارس ۱۹۴۹، به نشانه پایان جنگ ۱۹۴۸
گزارش تصویری ایالات متحده از محاکمه آدولف آیشمن
اراضی تحت کنترل اسرائیل:  پیش از جنگ شش روزه  پس از جنگ

صحرای سینا به سال ۱۹۸۲ به مصر بازگردانده شد.
قانون ۱۹۸۰ اسرائیل اعلام کرد که «تمامیت اورشلیم، کامل و متحد، پایتخت اسرائیل است».
شیمون پرز (چپ) با اسحاق رابین (مرکز) و پادشاه حسین اردن (راست)، قبل از امضای پیمان صلح اسرائیل و اردن در سال ۱۹۹۴
محل قتل‌عام دیسکوتک دلفیناریوم تل آویو در سال ۲۰۰۱ که در آن ۲۱ اسرائیلی کشته شدند.
باد نوین‌آر-آروایلار

مکان
| Bad Neuenahr-Ahrweiler  | Bad Neuenahr-Ahrweiler  |
| --- | --- |
  نشان:   نشان
ایالت: راینلاند-فالتس
ناحیه: Ahrweiler
حکومت: حکومت
 • شهردار: Hans-Ulrich Tappe (CDU)
مساحت: مساحت
 • کل: ۶۳٫۳۸ کیلومتر مربع (۲۴٫۴۷ مایل مربع)
ارتفاع: ۹۹ متر (۳۲۵ فوت)
جمعیت (۲۰۰۶-۱۲-۳۱): جمعیت (۲۰۰۶-۱۲-۳۱)
 • کل: ۲۷۴۸۷
 • تراکم: ۴۳۰/کیلومتر مربع (۱۱۰۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: CET/CEST (UTC+1/+2)
کدهای پستی: ۵۳۴۷۴
کدهای شماره‌گیری: ۰۲۶۴۱; ۰۲۶۴۶
پلاک خودرو: AW
وبگاه: www.bad-neuenahr-ahrweiler.de
شهر باد نوین‌آر-آروایلار در ایالت راینلند-فالتز در کشور آلمان واقع شده است.
ضرب‌دار، ازبکستان

مکان در 25px ازبکستان
| ضرب‌دار | ضرب‌دار |
| --- | --- |
ضرب‌دارLocation in Uzbekistan: ضرب‌دارLocation in Uzbekistan
مختصات: ۴۰°۰۴′۲۹″ شمالی ۶۸°۱۰′۰۶″ شرقی﻿ / ﻿۴۰٫۰۷۴۷۲°شمالی ۶۸٫۱۶۸۳۳°شرقی﻿ / 40.07472; 68.16833: مختصات: ۴۰°۰۴′۲۹″ شمالی ۶۸°۱۰′۰۶″ شرقی﻿ / ﻿۴۰٫۰۷۴۷۲°شمالی ۶۸٫۱۶۸۳۳°شرقی﻿ / 40.07472; 68.16833
استان‌های ازبکستان: استان جیزک
District: شهرستان ضرب‌دار
جمعیت: جمعیت
 • کل: ۹ ۱۱۰
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۵ (UZT)
ضرب‌دار (ازبکی: Zarbdor) شهری است در ازبکستان. این شهر مرکز شهرستان ضرب‌دار در استان جیزک است.
مک‌کوسلاند، آیووا

مکان در 23x15px|border |alt=|link= آیووا, USA
| McCausland, Iowa | McCausland, Iowa |
| --- | --- |
شهر: شهر
Location of McCausland, Iowa: Location of McCausland, Iowa
مختصات: ۴۱°۴۴′۴۱″ شمالی ۹۰°۲۶′۳۳″ غربی﻿ / ﻿۴۱٫۷۴۴۷۲°شمالی ۹۰٫۴۴۲۵۰°غربی﻿ / 41.74472; -90.44250: مختصات: ۴۱°۴۴′۴۱″ شمالی ۹۰°۲۶′۳۳″ غربی﻿ / ﻿۴۱٫۷۴۴۷۲°شمالی ۹۰٫۴۴۲۵۰°غربی﻿ / 41.74472; -90.44250
ایالت:  آیووا
شهرستان: شهرستان اسکات، آیووا
مساحت: مساحت
 • شهر: ۰٫۵۶ مایل مربع (۱٫۴۵ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۰٫۵۴ مایل مربع (۱٫۴۰ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰٫۰۲ مایل مربع (۰٫۰۵ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۶۱۰ فوت (۱۸۶ متر)
جمعیت (۲۰۱۰): جمعیت (۲۰۱۰)
 • شهر: ۲۹۱
 • برآورد (2012): ۳۰۷
 • تراکم: ۵۳۸٫۹/مایل مربع (۲۰۸٫۱/کیلومتر مربع)
 • کلان‌شهری: ۳۸۱٬۳۴۲ (۱۳۴th)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (CST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۵ (CDT)
زیپ‌کد: 52758
کد منطقه: 563
FIPS code: 19-47820
GNIS feature ID: 0458887
مک‌کوسلاند (به انگلیسی: McCausland) شهری در ایالت آیووا کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۲۹۱ نفر بوده‌است.
نیروگاه تاپیلا

نیروگاه تاپیلا
نیروگاه تاپیلا (به انگلیسی: Toppila Power Station) (در نزدیکی شهر اولو در کشور فنلاند)، یکی از بزرگ‌ترین نیروگاه‌های تورب‌سوز جهان با ظرفیت تولید ۱۹۰ مگاوات است که شامل ۲ واحد ۷۷ و ۱۱۳ مگاواتی است.
عوف

مکان در 23x15px|border |alt=|link= الجزایر
| عوف | عوف |
| --- | --- |
شهرداری: شهرداری
استان: استان معسکر
جمعیت (1998): جمعیت (1998)
 • کل: ۷٬۳۲۶
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (زمان)
عوف (به عربی: عوف) یک شهرداری در الجزایر است که در استان معسکر واقع شده‌است.
 عوف  ۷٬۳۲۶ نفر جمعیت دارد.
نیروگاه بادی طارم

نیروگاه بادی طارم (یا نیروگاه بادی سیاهپوش ) نام نیروگاه بادی در منطقه طارم سفلی استان قزوین است. این نیروگاه انرژی جنبشی باد را به انرژی الکتریکی تبدیل می‌کند. کار ساخت این نیروگاه با سرمایه‌گذاری بانکی خصوصی انجام شده‌است. این نیروگاه با توان خروجی ۶۱ مگاوات بزرگترین نیروگاه بادی کشور تا سال ۱۴۰۰ بوده‌است. این نیروگاه شامل ۱۸ واحد توربین بادی با ظریف هر کدام ۳٫۴ مگاوات می‌باشد. توربین‌های این نیروگاه ساخت شرکت زیمنس بوده و از آخرین تکنولوژی موجود و بدون گیربکس می‌باشد. هدف از ساخت این نیروگاه تزریق ۲۴۰ مگاولت آمپر به شبکه برق منطقه قزوین و زنجان عنوان شده‌است. این نیروگاه در سال ۱۳۹۷ و با ظرفیت اولیه ۶۱ مگاوات به بهره‌برداری رسیده‌است.
پسر دلفینی ۲

| پسر دلفینی ۲ | پسر دلفینی ۲ |
| --- | --- |
کارگردان: محمد خیراندیش
تهیه‌کننده: محمدامین همدانی
فیلمنامه‌نویس:  محمد خیراندیش  محمد شکوهی 
بازیگران:  ناهید امیریان  حامد عزیزی  مریم جلینی  ثریا قاسمی  شراره حضرتی  ارسلان جولایی  ژرژ پطرسی  تورج نصر 
موسیقی: هومن نامداری
تاریخ‌های انتشار:  ۱۷ بهمن ۱۴۰۳ (فجر)  ۳ اسفند ۱۴۰۳ (ایران) 
مدت زمان: ۹۶ دقیقه
کشور: ایران
زبان: فارسی 
فروش گیشه: ۴٬۲۱۸٬۲۸۶٬۰۰۰ تومان
پسر دلفینی ۲ یا آبان: پسر دلفینی یک فیلم پویانمایی ایرانی محصول ۱۴۰۳ به کارگردانی محمد خیراندیش است که فیلم‌نامه‌اش را با محمد شکوهی نوشت. ناهید امیریان، حامد عزیزی، مریم جلینی، ثریا قاسمی، شراره حضرتی، ارسلان جولایی، ژرژ پطرسی و تورج نصر از صداپیشگان این فیلم هستند.
این فیلم در ۱۷ بهمن ۱۴۰۳ در چهل و سومین دوره جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد و برندهٔ سیمرغ بلورین بهترین پویانمایی و سیمرغ بلورین بهترین فیلم از نگاه تماشاگران شد.
داستان

در خلاصه داستان آمده است:
این بار پسر دلفینی به چهره‌ای محبوب و قهرمانانه در نگاه موجودات دریایی و مردم جزیره تبدیل شده است. اما در زندگی‌اش احساس تنهایی می‌کند زیرا همه از او انتظار دارند که یک قهرمان باشد. حسادت خواجه ماجد، که تمام دارایی‌های خود را به کاپیتان مروارید باخته باعث می‌شود تا آماده نبرد با آنها شود. او به‌طور اتفاقی با یک نهنگ خشمگین در دریا روبرو می‌شود و تمام تلاش خود را می‌کند تا پسر دلفینی را شکست دهد.
صداپیشه‌ها

ناهید امیریان
حامد عزیزی،
مریم جلینی
ثریا قاسمی
شراره حضرتی
ارسلان جولایی
ژرژ پطرسی
تورج نصر
تولید

پویانمایی پسر دلفینی در ۱۳۹۹ تهیه شده بود، اما به‌دلیل دنیاگیری کووید-۱۹، در سال ۱۴۰۱ به اکران رسید و در فهرست پرفروش‌ترین فیلم‌های روی پرده قرار گرفت و در ۳۰ کشور هم اکران شد. علاوه بر فیلم، یک مجموعهٔ ۲۶ قسمتی هم از اسفند ۱۴۰۲ در شبکه نمایش خانگی منتشر شد. پس از موفقیت پسر دلفینی، در مرداد ۱۴۰۳ کارگردان محمد خیراندیش اعلام کرد که با حضور یک سرمایه‌گذار خارجی پسر دلفینی ۲ در دست ساخت قرار دارد.
شهریار شهرام‌فر مدیر تولید اعلام کرد که ۱۸ ماه زمان برای تولید فیلم داشته‌اند. حامد عزیزی مدیر دوبلاژ گفته که فیلم ناخدا خورشید از ناصر تقوایی الهام‌بخش دوبلهٔ بخشی از این پویانمایی بوده است. این فیلم با سرمایه‌گذاری ۵۰ درصدی شرکت‌های خارجی ساخته شده است.
در ۱ بهمن ۱۴۰۳ اعلام شد که مراحل فنی پسر دلفینی۲ به تازگی به پایان رسیده و نخستین نمایش این فیلم در چهل و سومین دوره جشنواره فیلم فجر خواهد بود.
موسیقی

محمدامین همدانی تهیه‌کننده اعلام کرد که شروین حاجی‌پور خوانندهٔ تیتراژ پایانی فیلم است و پس از کسب مجوز، آهنگ تیتراژ در اکران نوروزی ۱۴۰۴ با صدای این خواننده پخش خواهد شد.
انتشار

آبان: پسر دلفینی در ۱۷ بهمن ۱۴۰۳ در چهل و سومین دوره جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد. این فیلم در ۳ اسفند همان سال در سینماهای ایران اکران شد.
به‌گفته تهیه‌کننده، قرار است نسبت به قسمت اول، این فیلم اکران‌های خارجی بیشتری در سینماهای کشورها و همچنین پلتفرم‌ها داشته باشد.
خورخه گائونا

Paraguayan footballer (born 1985)
| اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی |
| --- | --- | --- | --- |
نام کامل:  خورخه کنستانتینو گائونا آراندا
زادروز:  ۲۶ ژانویهٔ ۱۹۸۵ ‏(۴۰ سال)
زادگاه:  آسونسیون، پاراگوئه
قد:  ۱٫۸۳ متر (۶ فوت ۰ اینچ)
پست:  هافبک
باشگاه‌های حرفه‌ای*: باشگاه‌های حرفه‌ای*
| سال‌ها |  باشگاه‌ها |  بازی† |  (گل)† |
|  |  سرو پورتنیو |   |   |
| ۲۰۰۶–۲۰۰۷ |  Fernando de la Mora |   |   |
| ۲۰۰۷–۲۰۰۸ |  سرو پورتنیو |   |   |
| ۲۰۰۸ |  پرسپولیس |  ۲ |  (۰) |
تیم ملی: تیم ملی
| ۲۰۰۴–۲۰۰۵ |  زیر ۲۰ سال پاراگوئه |   |   |
 تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است و آمار به روز شده در تاریخ ۲ مه ۲۰۰۸.:  تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است و آمار به روز شده در تاریخ ۲ مه ۲۰۰۸.
خورخه گائونا (انگلیسی: Jorge Gaona؛ زادهٔ ۲۶ ژانویه ۱۹۸۵) بازیکن سابق فوتبال اهل پاراگوئه است.
او یکی از اعضای تیم‌ ملی زیر ۲۰ ساله پاراگوئه بود که در سال ۲۰۰۵ در مسابقات قهرمانی جوانان آمریکای جنوبی شرکت کرد.
افتخارات > باشگاهی > پرسپولیس

لیگ برتر خلیج فارس (۱): ۸۷–۱۳۸۶
دیویدسن (کارولینای شمالی)

مکان
| Davidson, North Carolina | Davidson, North Carolina |
| --- | --- |
شهرک: شهرک
Main Street, Davidson, NC.: Main Street, Davidson, NC.
شعار: "College Town.  Lake Town.  Your Town.": شعار: "College Town.  Lake Town.  Your Town."
Location of Davidson, North Carolina: Location of Davidson, North Carolina
مختصات: ۳۵°۲۹′۲۸″ شمالی ۸۰°۴۹′۵۸″ غربی﻿ / ﻿۳۵٫۴۹۱۱۱°شمالی ۸۰٫۸۳۲۷۸°غربی﻿ / 35.49111; -80.83278: مختصات: ۳۵°۲۹′۲۸″ شمالی ۸۰°۴۹′۵۸″ غربی﻿ / ﻿۳۵٫۴۹۱۱۱°شمالی ۸۰٫۸۳۲۷۸°غربی﻿ / 35.49111; -80.83278
ایالت: کارولینای شمالی
Counties: Mecklenburg
مساحت: مساحت
 • کل: ۵٫۱ مایل مربع (۱۳٫۱ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۴٫۹ مایل مربع (۱۲٫۶ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰٫۲ مایل مربع (۰٫۵ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۸۴۰ فوت (۲۵۶ متر)
جمعیت (2010): جمعیت (2010)
 • کل: ۱۰٬۹۴۴
 • تراکم: ۲۲۳۳٫۵/مایل مربع (۸۶۸٫۶/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۵ (Eastern (EST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۴ (EDT)
زیپ‌کدs: 28035-28036
کد منطقه: 704 980
FIPS code: 37-16400
GNIS feature ID: 1019914
وبگاه: http://www.ci.davidson.nc.us
دیویدسن (به انگلیسی: Davidson) شهری در ایالت کارولینای شمالی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۱۰٬۹۴۴ نفر بوده‌است.
دوک بزرگ

| 0 | 1 |
| --- | --- |
امپراتور و امپراتریس: امپراتور و امپراتریس
پادشاه و ملکه: پادشاه و ملکه
نایب‌السلطنه: نایب‌السلطنه
آرشیدوک و آرشیدوشس: آرشیدوک و آرشیدوشس
شاهزاده بزرگ: شاهزاده بزرگ
دوک بزرگ و دوشس بزرگ: دوک بزرگ و دوشس بزرگ
پرنس و پرنسس: پرنس و پرنسس
انفان و انفانت: انفان و انفانت
دوک و دوشس: دوک و دوشس
مارکی و مارکیز: مارکی و مارکیز
مارگراف و مارگرِفین: مارگراف و مارگرِفین
کنت و کنتس: کنت و کنتس
ویکنت و ویکنتس: ویکنت و ویکنتس
بارون و بارونس: بارون و بارونس
بارونت و بارونتس: بارونت و بارونتس
شوالیه و دام : شوالیه و دام 
جنتلمن و الدر: جنتلمن و الدر
این جعبه:  نمایش بحث ویرایش: این جعبه:  نمایش بحث ویرایش
چهره‌نگار دوشس بزرگ ماریا فیودوروونا در موزه آرمیتاژ
عنوان دوک بزرگ در غرب اروپا به ویژه آلمان و ایتالیا برای حاکم (شهریار) استانها به کار گرفته می‌شده است. مثلاً دوک بزرگ توسکانی در فاصله سالهای ۱۵۶۹ تا ۱۸۶۰ میلادی یا دوک بزرگ بادن در فاصله سالهای ۱۸۱۵ تا ۱۹۱۸ میلادی. در حال حاضر تنها در کشور لوکزامبورگ است که هنوز (از ۱۸۱۵ تا کنون) از این عنوان برای رئیس دولت استفاده می‌شود.
مقام دوک بزرگ دستوراً زیر نظر پادشاه است اما مقام آن از دوک فرمانروا (sovereign duke) بالاتر است. از نگاهی دیگر در زبان‌هایی که بین فرزندان پادشاه با شاهزادگان حاکم، تفاوتی قائل نشده‌اند، دوک بزرگ ترجمه معمول شاهزاده بزرگ به حساب می‌آید. در زبان‌های انگلیسی و فرانسوی نیز دوک بزرگ را به همین شیوه استفاده می‌کنند. ترجمه عنوان دوک بزرگ، شاهزاده بزرگ است.
فرم زنانه دوک بزرگ، دوشس بزرگ یا پرنسس بزرگ است.
کردهای خراسان

| 0 | 1 |
| --- | --- |
مناطق با جمعیت چشمگیر: مناطق با جمعیت چشمگیر
 به‌ترتیب جمعیت: استان‌های خراسان شمالی، خراسان رضوی، گلستان، سمنان و گیلان:  به‌ترتیب جمعیت: استان‌های خراسان شمالی، خراسان رضوی، گلستان، سمنان و گیلان
زبان‌ها: زبان‌ها
کردی کرمانجی: کردی کرمانجی
دین: دین
اسلام شیعه: اسلام شیعه
پراکنش اقوام کرد در خاورمیانه.
کُردهایِ خُراسان بخشی از مردم کرد ایران‌اند که پراکنش آنان در منطقه شمال خراسان است. این منطقه با نام کردخانه یا خُراسانِ کُردیهِ شناخته می‌شود. زبان مردم این منطقه کردی کرمانجی و دین آنان اسلام شیعه و سنی و ایزدی است.
جمعیت کردهای خراسان به استناد به برخی از آمارهای تا سه میلیون نفر برآورد می‌شود.
پیشینه

مردم کرد منطقهٔ خراسان بنا به منابع تاریخی نوادگان کردهایی هستند که در زمان شاه عباس از منطقه غرب دریاچه ارومیه به این نواحی برای نگاهداری از مرزهای ایران کوچ داده شدند و بنا به روایتی دیگر شاه عباس آنان را به خاطر تضعیف سرکشی خان‌های کرد و بکار بردن آنان در مقابله با حملات بی‌امان ازبکان، مغول و ترکمن به خراسان بزرگ کوچاند. کردها قبل از زمان صفویه نیز در خراسان سکنی داشته‌اند. خاطرات دعبل خزائی در راه عبور و رسیدن به مرو و برخورد او با کُردی‌های علوی، خاطرات تیمور درکتاب منم تیمور جهانگشا، که در مسیر قوچان به گروهی برمی‌خورد؛ که می‌گویند: ما کُردیم و همزمان با دورهٔ تیمور، کلاویخو نیز در سفرنامهٔ خود اشاره به وجود کردها در خراسان می‌نماید. پس دلیل بر وجود کردها پیش از زمان صفویه در خراسان است
جغرافیا

این منطقه در شمال خراسان در ایران قرار گرفته است. این اقوام شامل حدود ۲۲ ایل یا طوایف مهم کردی است. اکنون این منطقه با توجه به تقسیمات سیاسی ایران جزئی از استان‌های خراسان شمالی، خراسان رضوی و گلستان به حساب می‌آید. شهرهای حاشیه رودخانه اترک به ترتیب قوچان، باجگیران فاروج، شیروان، بجنورد و آشخانه و در دیگر قسمت‌ها درگز، اسفراین، کلات، مشهد، نیشابور و چناران دارای اقوام کرد می‌باشند. بیشترین جمعیت کردنشین در شهرهای بجنورد، قوچان، شیروان، فاروج و اسفراین و درگزوآشخانه  می‌باشند.
مردم

در استان خراسان شمالی بیش از ۶۷ درصد و در استان خراسان رضوی ۳۸ درصد از جمعیت را کردها تشکیل می‌دهند که یکی از گروهای قومی این استان‌اند. اینان شیعه مذهب هستند. حدوداً ۲۲ قبیله مهم و ۱۲۲ گروه از این قومیت در خراسان ساکن‌اند. کردهای خراسان از شاخه کورمانجها هستند و به زبان کردی کرمانجی سخن می‌گویند. یکی از عمده ویژگی‌های قوم کرمانج خراسان شمالی که افراد این قوم را از دیگر اقوام ممتاز می‌کرده پوشش مردان و زنان این قوم بوده است که اکنون تنها به عنوان زینت به کار برده می‌شود. تنها بعضاً این پوشش اصیل کرمانجی در میان زنان عشایر، آن هم زنان مسن‌تر، دیده می‌شود و گاه نیز اهالی خطه خراسان شمالی در مجالس جشن و شادی اقدام به پوشیدن لباس‌های کرمانجی می‌کنند.
ایل مرادخانی که به (حسین‌زاده) شهرت دارند و بزرگ‌ترین ایل در شیروان هستند
ایل توپی‌ها در شیروان، قوچان، فاروج، مشهد، سبزوار و جوین
ایل عمارلو در نیشابور
ایل مژدکانلوها در نیشابور
ایل زعفرانی‌ها در قوچان، فاروج، شیروان، درگز، و مشهد ساکن هستند. (ایل توپکانلو از زیر شاخه‌های ایل زعفرانلو می‌باشد)
ایل ملکشاهی و ایل شوهان در استان ایلام و کاشمر
ایل زنگنه در سبزوار، خوشاب، جوین و جغتای
ایل کیوانلو بخش چادرنشین آن در کوه‌های شاه جهان و هزار مسجد و بخش یکجانشین آن در جلگه میان مشهد و قوچان و کلات و درگز و در جغتای و ریواده
قوچان:طوایف زعفرانلو، برانلو، آرامانی، سعدانی، کیوانی، عمارلو، شادی، بچاوند، باوه نور در قوچان که همگی از ایل بزرگ حسنلو هستند. شیخ امیرانی، سووانی، پیچپرانی، شامی، بهادرانی. ایل توپکی‌ها، تیتکانی، حمزه یی، رشوانی، رودکانی، زیدانی
بجنورد: شادلو و دوانی در مزوج و بجنورد
رادکان: کاوانلو
تیتکانلو: ایل تیتکانلو که شاخه ای از ایل زعفرانلو می‌باشد
اردلان: شارلو، گوشانلو، ترسانلو، بادللو
شیروان:طایفه شامالی که قوم بزرگ و از قدیم جنگاور و سربلند هستند.
دلایل عمده انتقال کردها ازغرب ایران به خراسان

پی آمد جنگ چالدران؛ به دنبال پیروزی عثمانی‌ها در جنگ چالدران، آنها،رفتار بی رحمانه‌ای با کُردها پیش گرفتند. به دنبال این رفتار و قتل‌عام‌ها، مهاجرت کردها به مناطق داخلی ایران فزونی گرفت و گروه زیادی از طوایف به این مناطق کوچیده یا کوچانیده شدند. شاه طهماسب یکم، منصب امیر الامرایی تمام کُردهای درون ایران و حکومت مناطقی از ایران را به رئیس خلیل خان بیگ، طایفه سیاه منصور سپرد. جمعیت زیاد این کُردها و دام‌های آنها از یک سو، و محدود بودن مراتع برای آنها باعث بوجود آمدن مشکلات زیادی برای آنها و بومی‌های آن مناطق شد. از این رو به دلیل آنکه خلیل خان بیگ توانایی کنترل مناطق زیر فرمانش را نداشت، شاه طهماسب اول ناگزیر دستور انتقال برخی از آنها را به خراسان داد. منشی اسکندر بیک نیز، همین روایت را تقریباً تأیید می‌کند.
در پی نافرمانی‌ها و شورش‌های سران عشایر غرب دریاچه ارومیه، شاه در پی آن آمد، در جهت تضعیف قوای آنان دست به تبعید و کوچاندن اجباری کردهای آنجا بزند.
دفاع از مرز و مقابله باشرارت دشمنان شرقی؛ برخی شرق شناسان و ایران شناسانی که از مناطق شمالی خراسان گذر نموده‌اند بااشاره مختصر به تاریخ کردها بر این نظر متفقند که شاه عباس برای صیانت ازمرزهای شمالی خراسان کردها را به این مناطق کوچ داد.
حمایت از عشایر؛ عدم مراقبت صحیح دولت از این گروه که در نواحی مرزی روسیه و عثمانی ساکن بودند موجب می‌شد گاهی اوقات این عشایرکه ازسرحدداری خسته می‌شدند، به آن سوی مرزهای ایران هجوم برده و مبادرت به دستبرد نمایند. عکس این اتفاق نیز محتمل بودو لذا حکومت مرکزی برای حمایت ازعشایر وپاسخگویی به شکایات مرزنشینان، اقدام به جابجایی برخی از این کوچندگان کرد.
فرمانروایان کرد خراسان از زمان شاه اسماعیل صفوی تا رضاشاه پهلوی

حاج رستم بیگ چشمگزگ که در دشت چالدران به امر سلطان سلیم امپراتور ترک عثمانی با یارانش به قتل رسید.
شاه علی خان کرد چشمگزگ که همراه شاه عباس در سال ۱۰۰۰ قمری وارد خراسان شد.
شاهقلی سلطان میرایل جلیل چشمگزگ و امیرالامراء اکراد سال ۱۰۱۱ قمری
یوسف خان سلطان، میرایل جلیل چشمگزگ ۱۰۳۷ قمری
مهراب بیگ فرزند شاهقلی سلطان، ملقب به وکیل الاکراد(۱۰۳۸ قمری)
ژالو مهراب دختر بگ وکیل الاکراد (۱۰۶۹ قمری) اولین زن فرمانروایان در اجتماع اکراد ایران
سام بگ سپهسالار و پدر زن نادرشاه (وکیل الاکراد)
محمد حسین خان ایلخانی ۱۲۴۸ قمری معاصر نادرشاه و شاهرخ امیر گونه خانه ایلخانی معاصر شاهرخ نادری و آغامحمد خان قاجار
رضا قلی خان ایلخانی مقتدرترین خوانین ایرانی متوفی ۱۲۴۹در تبعید آذربایجان سام خان ایلخانی فاتح امیر حسین خان شجاع الدوله نجفعلی خان کردشادلو نخستین ایلخانی بجنورد سال ۱۲۴۸ قمری
هرات ملقب به شجاع الدوله متوفی ۱۳۱۱ قمری جعفرقلی خان شادلو ایلخانی مقتدر ملقب به سهام الدوله
ایلخانی زعفرانلو مسعود ۱۲۷۵ قمری حاکم بجنورد و استرآباد مسموم ۱۲۷۸
محمد ناصرخان شجاع الدوله پسر امیر حسین خان بنیان‌گذار شهر ناصری (شهر جدید قوچان) متوفی ۱۳۲۰ قمری
حیدر قلی خان سهام الدوله برادر جعفر قلی
خان مسعود شجاع الدوله در سال ۱۲۸۸ قمری متولد در فاروج
عبدالرضا خان شجاع الدوله یا محمد خان سهام الدوله (سردار مفخم) متوفی ۱۳۳۸ قمری برادرزاده حیدر قلی خان و متوفی ۱۳۲۲ قمری
امیر حسین خان شجاع الدوله زعفرانلو حاکم بجنورد و استرآباد که آخرین حکم ایلخانیگری را از عزیزالله خان سالار مفخم (سردار معزز)
از زمان درگذشت آخرین ایلخان زعفرانلو در سال ۱۳۳۹، جامعه کوچ نشینی کردهای خراسان عملاً یک پیکر بدون سر است و نه دستگاهی با سلسله مراتب معین دارد و نه رئیسی که همه از وی اطاعت کنند … درحالی که حداقل به مدت دو قرن، اداره و رهبری جامعه کرد خراسان به عهده دستگاهی با سلسله مراتب مشخص بود که در راس آن یک یا دو ایلخان قرار داشت که یکی از آن‌ها در شهر قوچان (فرهاد خان توپکانلو، علی محمد خان توپکانلو) و دیگری در بجنورد و گاهی نیز در شیروان مستقر بودند؛ ولی امروزه روابط بین طوایف و حتی بین محله‌های یک طایفه به حداقل خود رسیده است.
اما از چند دهه پیش امنیت منطقه توسط دولت مرکزی تأمین می‌شود و ژاندارم‌ها کوچ نشینان را خلع سلاح نموده و خصومت‌ها و ستیزها را خاموش کرده‌اند.
آداب و رسوم عروسی

مقالهٔ اصلی: رقص خراسانی
عروسی کردهای خراسان امروز فراتر از عروسی‌های رایج است و عملاً به جشن بزرگ و همایش فرهنگی در منطقه تبدیل شده است. حضور جمعیت از شهرهای مختلف، هنرنمایی هنرمندان گوناگون، تجلیل از سرآمدان موسیقی وفرهنگ منطقه در برخی عروسی‌ها حضور زنان با لباس زیبا و رنگارنگ محلی، شعر خوانی شاعران محلی و توجه ویژه به استفاده از نمادهای بومی-محلی در تزیین جایگاه و محیط عروسی و بهره‌گیری از سنت‌های نیک شه واش (شادباش) و دیگر آیین‌های عروسی سبب شده است که هر عروسی به یک جنگ بزرگ فرهنگی و هنری منطقه تبدیل شود و سی دی این عروسی‌ها در کوتاهترین زمان و در سطح وسیعی مورد استفاده خانواده‌ها قرار گیرد و گاه یک عروسی سنتی فراتر از یک شهر و استان مورد استقبال قرار گرفته است.
در قدیم عروسی‌های کردی سه شبانه روز و بنا به برخی نظرها و نوشته‌ها از جمله کتاب رامشگران شمال خراسان هفت شبانه روز به طول می‌انجامیده.
به علت تغییر شرایط زندگی بیشتر عروسی‌های کردی در یک شبانه روز برگزار می‌شوند.
موسیقی کردی خراسان

موسیقی کردی خراسان بسیار شبیه موسیقی دیگر مناطق فارسی‌زبان خراسان است که سراسر شمال خراسان، یعنی از سرخس تا شمال گنبد کاووس (از مشرق به مغرب) و از باجگیران و درگز تا نیشابور و سبزوار (شمال به جنوب) را در بر می‌گیرد، از اصالت و ویژگی خاصی برخوردار است. گاهی شنونده را به اوج عرفان و معنویات و عالم ملکوتی سیر می‌دهد. زمانی در غم، هجران و سوز و گداز، اشک چشم شنونده را سرازیر می‌کند و زمانی، به اوج شادی، رقص و پایکوبی وامی‌دارد. این اصالت و گستردگی، از تاریخ پر فراز و نشیب و سرزمین‌های پست و بلند، کوهستان‌ها، جلگه‌ها، کوچ‌ها و جابجایی و برخورد با اقوام و ملل مختلف، طبیعت و آبشارها، نغمه پرندگان و…نشأت گرفته است. موسیقی کردی خراسان چهار جنبه دارد:۱-دینی ۲-رزمی ۳-بزمی ۴- سوگی. هر یک از این چهار اصل نیز به مقام‌ها، آهنگ‌ها و شاخه‌های متعددی تقسیم می‌گردد. سازهای زهی رایج در میان کردهای خراسان عبارتند از: کمانچه، دوتار، شش‌تار و... سازهای بادی که در میان کردهای خراسان رواج داشته است و دارد عبارتند:۱-کرنای ۲-سرنا ۳-شاخ نفیر ۴-نی هفت بند ۵-دوزله (قوشمه یا دوسازه) ۶-نای نوازان می‌باشد.
طبقه‌بندی گروه‌های هنری کرد خراسان

عاشق‌ها: نوازندگان که این شغل را پدر بر پدر، به میراث برده‌اند و به صورت موروثی و نژادا عاشق نوازنده هستند. سازهای آن‌ها عبارتند از کرنا، سرنا (پیق)، دهل، دوزله (قومشه) و کمانچه. آن‌ها کار نوازندگی و آموزش رقص به جوانان را بر عهده دارند. خوانندگی و سرایندگی، جزو وظایف آن‌ها نیست. اجرای نمایش معروف به «توره» نیز از وظایف آنهاست.
بخشی‌ها: بخشی به کسی گفته می‌شود که نوازنده چیره‌دست دوتار باشد و نیز اشعاری را که می‌خواند خود شخصاً بسراید و آواز خوب بخواند؛ یعنی شاعر، نوازنده و خواننده باشد. واژه بخشی، از کلمه بخشش و موهبت الهی آمده است و شامل حال چنین افراد برجسته‌ای می‌شود و با معنای ذیل کلمه بخشی، که در فرهنگ مصاحب آمده، ارتباطی ندارد.
بلیروان‌ها: نی نوازانی هستند که بیشترشان به صورت شبانان و چوپانان، در فضای باز کوهستان به نواختن و فراگیری آن اقدام می‌کنند و گله گوسفندان یا شتران را با آوای نی خود، به چرا و حرکت وامی‌دارند. نی از زیباترین و اصیل‌ترین آلات موسیقی کردهای خراسان است.
لوطی‌ها: مردمانی آواره، سرگشته و بی قید و بند به دنیا هستند. تنها ساز آنها، دپ یا همان دایره است. بیشتر اشعار هزل و هجو می‌خوانند و از ستمگران و صاحبان زور و زر انتقاد می‌کنند، در گذشته، اخبار ایلات و عشایر ولایات را از نقطه‌ای به نقطه دیگر،انتقال می‌دادند و در واقع کار رادیو و تلویزیون کنونی را انجام می‌دادند. آن‌ها مصونیت سیاسی داشتند و هیچ‌کس حق آزارشان را نداشت.
لولوچی‌ها: آوازه خوان‌های غیر حرفه‌ای هستند که معمولاً در جوانی یا به مناسبت حال، همراه با تار بخشی‌ها یا ساز عاشق‌ها، یا بدون ساز آواز می‌خوانند. لولوچی‌ها، بابت کار خود، حق گرفتن دستمزد ندارند و مصونیتی هم شامل حال آن‌ها نمی‌شود و باید پاسخگوی آنچه که می‌خوانند، باشند.
پوشاک

لباس زن کرمانج خراسان شمالی ترکیبی از گراس (goras)، شیلوار، کله (kolle)و نظامی است. بالاتنه که در اصطلاح کرمانجی «گراس» نامیده می‌شود و دامن که در اصطلاح کردی «پارچه» و «شیلوار» نامیده می‌شود، دو قسمت اصلی لباس کرمانجی هستند. بالاتنه لباس، «گراس» نامیده می‌شود که پیراهنی ساده است و یقه خاصی ندارد. «کله» پوششی است از جنس پارچه مخمل که بر روی گراس پوشیده می‌شود. برای کله از پارچه مخمل با رنگ‌های تند و گرم مثل قرمز و سبز و بنفش استفاده می‌شود. این لباس با سکه‌های تزیینی که در اصطلاح کرمانجی «دراو» نامیده می‌شود با تعبیه حلقه بر روی سکه، تزیین می‌شود. سکه‌های متعدد بر روی کله، هنگام راه رفتن، صدایی موزون تولید می‌کند. به حاشیه یقه، جیب‌ها و سر آستین‌های کله، نوارهایی زیگزاگ با رنگ‌های تند، دوخته می‌شود.
زن کرمانج برای پوشش سر از (پشمی) که امروز به روسری موسوم است و شالی مخصوص استفاده می‌کند، این سرپوش‌ها حتی روی چهره زن به جز چشمان را می‌پوشاند.
عمارت آیینه خانه سردار مفخم در بجنورد
پوشش محلی خراسانی دختر کُرد کرمانج در شیروان
رقص محلی روستای پل گرد (پلگرد)/هزارمسجد/درگز