چارلی و کارخانه شکلات‌سازی (فیلم)
ساخت > پیش‌تولید

در مه ۲۰۰۳، برادران وارنر اعلام کردند که چارلی و کارخانه شکلات‌سازی یکی از فیلم‌های بزرگ و محوری آنها برای سال ۲۰۰۵ خواهد بود. در همان ماه، تیم برتون پس از دریافت تأیید مشتاقانه از سوی خانواده دال برای کارگردانی فیلم انتخاب شد. برتون پروژه چارلی و کارخانه شکلات‌سازی را با روند دشوار توسعه فیلم بتمن (۱۹۸۹)، که خود کارگردانی کرده بود، مقایسه کرد و گفت: «نسخه اسکات فرانک بهترین بود، احتمالاً واضح‌ترین و جالب‌ترین، اما آن را کنار گذاشته بودند.» لیسی دال اظهار داشت که برتون اولین و تنها کارگردانی بود که خانواده دال از او راضی بودند. برتون پیش از این یک اقتباس دیگر از آثار نویسنده کتاب، جیمز و هلوی غول‌پیکر (۱۹۹۶) را تهیه کرده بود و، مانند رولد دال، از فیلم ۱۹۷۱ خوشش نمی‌آمد، زیرا داستان آن از کتاب اصلی فاصله گرفته بود.
وقتی کودک بودم، دال نویسنده‌ای بود که بیشتر از همه با او ارتباط برقرار کردم. او ایده نوشتن ترکیبی از روشنایی و تاریکی را داشت و بدون ساده‌سازی برای بچه‌ها می‌نوشت، با نوعی طنز ناهنجار که بچه‌ها درک می‌کنند. همیشه این سبک را دوست داشتم و این دیدگاه در تمام کارهایی که انجام داده‌ام تأثیرگذار بوده است.
–تیم برتون
در مرحله پیش‌تولید، برتون از خانه سابق دال در روستای گریت میسندن در باکینگهام‌شایر بازدید کرد. لیسی دال به یاد می‌آورد که برتون وارد کلبه نویسندگی مشهور دال شد و گفت: «این همان خانه خانواده باکت است!» و به خودش گفت: «خدا را شکر، کسی این را درک کرد.» لیسی همچنین دست‌نوشته‌های اصلی را به برتون نشان داد، که او متوجه شد از کتاب منتشرشده، سیاسی‌تر و جنجالی‌تر بودند. این دست‌نوشته‌ها شامل کودکی به نام «هرپس» بودند، نامی برگرفته از بیماری آمیزشی.
فیلم‌نامه لوری توسط پاملا پتلر، که با برتون در عروس مرده (۲۰۰۵) همکاری کرده بود، بازنویسی شد، اما کارگردان در دسامبر ۲۰۰۳ جان اوگست، فیلم‌نامه‌نویس ماهی بزرگ، را برای نوشتن فیلمنامه‌ای کاملاً جدید استخدام کرد. هم اوگست و هم برتون از کودکی طرفدار این کتاب بودند. اوگست اولین بار چارلی و کارخانه شکلات‌سازی را در هشت‌سالگی خوانده بود و بعدها برای دال یک نامه طرفداری ارسال کرد. او قبل از استخدام، فیلم ۱۹۷۱ را ندیده بود و وقتی از برتون پرسید آیا باید آن را تماشا کند یا نه، «تیم تقریباً از پشت میز پرید و به من گفت این کار را نکن.» در مورد فرآیند نوشتن فیلمنامه، اوگست گفت: «من واقعاً کتاب را با یک ماژیک مشخص‌کننده خط به خط بررسی کردم و حتی توصیفات کوچک صحنه‌ها را هم تا حد ممکن نگه داشتم تا فیلم تا حد امکان شبیه اثر دال باشد.» فیلم‌نامه چارلی و کارخانه شکلات‌سازی در سه هفته و نیم نوشته شد. برتون و اوگست بسیاری از بخش‌های کتاب را که در اقتباس ۱۹۷۱ وجود نداشت، در فیلم گنجاندند، از جمله ساخت قصر شکلاتی شاهزاده هندی، حضور پدر چارلی و صحنه حمله سنجاب‌ها به وروکا سالت.
با وجود نیت برتون و اوگست برای وفادار ماندن به محتوای اصلی کتاب، آنها برای بررسی تم خانواده از داستان کتاب فاصله گرفتند و به کشف پیشینه ویلی وانکا پرداختند. برتون توضیح داد: «ما عناصر جدیدی اضافه کردیم که در کتاب وجود نداشت، اما همیشه احساس راحتی می‌کردم که همه چیز در روح کتاب بود.» در بررسی دوران کودکی وانکا، برتون و اوگست شخصیت دکتر ویلبور وانکا، پدر مستبد ویلی، را خلق کردند. برتون معتقد بود که این شخصیت پدری به توضیح شخصیت ویلی وانکا کمک می‌کند، وگرنه او صرفاً «یک آدم عجیب» به نظر می‌رسید. این عنصر فیلم برای برتون شخصی نیز بود. در سال ۲۰۰۲، برتون، که تا حدی از والدین خود جدا شده بود، به دیدار مادر در حال احتضارش در دریاچه تاهو رفت و متوجه شد که او پوسترهای تمام فیلم‌هایش را قاب گرفته و روی دیوارهای خانه نصب کرده است. این صحنه در فیلم نیز منعکس شده است، جایی که در پایان مشخص می‌شود دکتر وانکا با مقالات روزنامه‌ای قاب‌شده، موفقیت‌های پسرش را دنبال کرده است. برتون بعدها گفت: «فکر می‌کنم تمام تلاش‌های هنری راهی برای حل مسائل، نوعی درمان، و خیال‌پردازی برای حل مشکلات است. به همین دلیل بود که تصمیم گرفتم این مسئله را این‌طور حل کنم.» خانواده دال درباره اضافه شدن شخصیت ویلبور وانکا مردد بودند، اما در نهایت تصمیم گرفتند از دیدگاه برتون حمایت کنند.
بین برادران وارنر و کارگردان در مورد شخصیت‌پردازی چارلی باکت و ویلی وانکا اختلاف نظر وجود داشت. استودیو تمایل داشت شخصیت آقای باکت به طور کامل حذف شود و ویلی وانکا به عنوان پدر ایده‌آلی به تصویر کشیده شود که چارلی تمام عمر آرزوی داشتن او را داشته است. اما برتون باور داشت که وانکا نمی‌تواند پدر خوبی باشد و او را بیشتر شبیه به یک منزوی می‌دید. برتون گفت: «از بعضی جهات، او بیشتر از بچه‌ها مشکل دارد.» برادران وارنر همچنین می‌خواست چارلی به عنوان یک کودک نابغه به تصویر کشیده شود، اما برتون با این ایده مخالفت کرد. او می‌خواست چارلی یک کودک عادی باشد که در پس‌زمینه داستان قرار بگیرد و به دردسر نیفتد.