stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
زبان اردو
هویت فرهنگی > هند استعماری

جو مذهبی و اجتماعی در اوایل قرن نوزدهم هند انگلیس نقش به سزایی در توسعه گونه اردو داشت. هندی در پی آن به گونه متمایزی تبدیل شد که توسط افرادی که در پی ایجاد هویت هندو در برابر استعمار بودند، صحبت می‌شد.همانند هندی که برای ایجاد هویت متمایز هندو از هندوستانی جدا شد، اردو نیز برای ایجاد هویت اسلامی برای جمعیت مسلمان هند بریتانیا به کار گرفته شد.استفاده از اردو فقط به شمال هند محدود نمی‌شد و این زبان به عنوان زبان ادبی نویسندگان هندی در مناطق بمبئی، بنگال، اودیسا و تامیل نادو نیز مورد استفاده قرار می‌گرفت.
از آنجا که اردو و هندی به ترتیب به نماد مذهبی و اجتماعی برای مسلمانان و هندوان تبدیل شدند، هر گونه خط ویژه خود را برگزید. طبق سنت اسلامی، عربی، زبان پیامبر و وحی قرآن، دارای اهمیت و قدرت معنوی است. از آنجا که اردو به عنوان وسیله‌ای برای وحدت مسلمانان در شمال هند و بعداً پاکستان در نظر گرفته شده بود، یک خط فارسی-عربی اصلاح‌شده را برای نوشتار برگزید.
هویت فرهنگی > پاکستان

اردو همچنان که جمهوری اسلامی پاکستان با هدف ایجاد میهن برای مسلمانان جنوب آسیا تأسیس شد، به نقش خود در توسعه هویت مسلمان ادامه داد. با وجود داشتن چندین زبان و گویش متمایز در مناطق پاکستان، نیاز فوری به به‌کارگیری یک زبان واحد حس می‌شد. اردو در سال ۱۹۴۷ به عنوان نمادی از وحدت برای دولت جدید پاکستان انتخاب شد، زیرا پیشتر به عنوان زبان میانجی در میان مسلمانان در شمال و شمال غربی هند انگلیس کار می‌کرد. اردو همچنین به عنوان گنجینه میراث فرهنگی و اجتماعی پاکستان دیده می‌شود.
در حالی که اردو و اسلام با هم نقش مهمی در رشد هویت ملی پاکستان داشتند، اختلافات در دهه ۱۹۵۰ (به ویژه اختلافات در پاکستان شرقی، که بنگالی زبان غالب بود)، ایده اردو به عنوان یک نماد ملی و کاربردی بودن آن به عنوان زبان میانجی را به چالش کشید. هنگامی که در پاکستان شرقی سابق (بنگلادش کنونی) انگلیسی و بنگالی نیز به عنوان زبان رسمی پذیرفته شدند، از اختلافات موجود در مورد اردو کاسته شد.
سامانه نوشتاری

اردو از راست به چپ به گونه‌ای اصلاح‌شده از الفبای فارسی نوشته می‌شود که خود گونهٔ اصلاح‌شده الفبای عربی است. اردو با سبک نستعلیق خوش‌نویسی فارسی ارتباط دارد، در حالی که عربی به‌طور کلی به سبک نسخ یا رقعه نوشته می‌شود. حروف‌چینی نستعلیق دشوار است، بنابراین تا اواخر دهه ۱۹۸۰ روزنامه‌های اردو به صورت دست‌نویس توسط استادان خوشنویسی، که به نام خوش‌نویس شناخته می‌شدند، نوشته می‌شد. یک روزنامه دست‌نویس اردو به نام د مسلمان هنوز هم هر روز در چنای منتشر می‌شود.
یک گونه کاملاً فارسی‌شده و فنی از زبان اردو زبان میانجی دادگاه‌های حقوقی دولت انگلیس در بنگال و استان‌های شمال غربی و اودیسا بود. تا اواخر قرن نوزدهم، کلیه روند دادرسی در این گونه اردو رسماً به خط فارسی نوشته می‌شد. در سال ۱۸۸۰، سر اشلی ادن، ستوان فرماندار بنگال در هند استعماری، استفاده از الفبای فارسی را در دادگاه‌های حقوقی بنگال لغو کرد و دستور داد که از کیتهی استفاده شود که خطی بود که اردو و هندی را با آن می‌نوشتند. در استان بیهار نیز زبان دادگاه اردو بود که با خط کیتهی نوشته می‌شد.ارتباط کیتهی با اردو و هندی در نهایت با رقابت سیاسی میان این زبان‌ها و خط‌های آن‌ها که اردو در پیوند با خط فارسی بود، از میان رفت.
اخیراً در هند، اردوزبانان از دیواناگری برای انتشار مجلات ادبی اردو استفاده می‌کنند و روش‌های جدیدی و متمایزی را برای علامت‌گذاری اردو در دیواناگری ابداع کرده‌اند. این ناشران به منظور بازنمایی ریشه‌شناسی فارسی-عربی واژه‌های اردو، ویژگی‌های جدید نگارشی را به دیواناگری وارد کرده‌اند. یک مثال استفاده از अ (دیواناگری الف) با علائم واکه‌ای برای نشان دادن ع است که بر خلاف قوانین املانویسی هندی است. به استفاده از دیواناگری به ناشران اردو مخاطبان بیشتری می‌دهد، در حالی که تغییرات مربوط به املانویسی به آن‌ها کمک می‌کند تا هویت متمایز اردو را حفظ کنند.
گویش‌ها

اردو دارای چند گویش به رسمیت شناخته شده، از جمله دکنی، داکایی، ریخته و اردوی بومی نوین (بر اساس گویش کهریبولی منطقه دهلی) است. دکنی در منطقه دکن در جنوب هند صحبت می‌شود. این گویش با داشتن واژگان مراتی و کونکانی و همچنین برخی از واژگان از عربی، فارسی و جغتایی که در گویش معیار اردو یافت نمی‌شود، متمایز است. دکنی به‌طور گسترده در تمام مناطق ماهاراشترا، تلانگانا، آندرا پرادش و کارناتاکا صحبت می‌شود. اردو در سایر مناطق هند نیز خوانده و نوشته می‌شود. شماری روزنامه‌های روزانه و چندین مجله ماهانه به زبان اردو نیز در این ایالت‌ها منتشر می‌شوند.
اردوی داکایی گویش بومی شهر باستانی داکا (دهاکه) در بنگلادش است که قدمت آن به دوران مغول بازمی‌گردد. با این حال، پس از جنبش زبان بنگالی در قرن بیستم، محبوبیت آن، حتی در میان گویشوران بومیش، به تدریج کاهش یافته‌است. این زبان توسط دولت بنگلادش به رسمیت شناخته نشده‌است. اردوی صحبت شده توسط پاکستانی‌های ساکن در بنگلادش با این گویش متفاوت است.
گویش‌ها > کدگزینی

بسیاری از اردوزبانان دوزبانه یا چندزبانه هستند. برخی از آن‌ها که به دو زبان اردو و انگلیسی آشنایی دارند، گاه میان اردو و انگلیسی کدگزینی می‌کنند که به آن «اردیش» گفته می‌شود. دولت پاکستان در ۱۴ اوت ۲۰۱۵ جنبش علم را با یک برنامه درسی هماهنگ در اردیش راه‌اندازی کرد. احسن اقبال، وزیر فدرال پاکستان، گفت: «اکنون دولت در حال کار بر روی یک برنامه درسی جدید برای ارائه یک واسطه جدید به دانشجویان است که ترکیبی از دو زبان اردو و انگلیسی باشد و نام آن را اردیش بگذارد.»
شعر اردو

مقالهٔ اصلی: شعر اردو
شعر اردو که به شدت از ادبیات فارسی تأثیر گرفته یکی از گونه‌های غنی ادبیات در پاکستان و شمال هند است. بخش عمده‌ای از بزرگان این زبان از شیعیان و مرثیه سرایان عاشورا بوده‌اند. در مقایسه با شعر فارسی، قدمت شعر اردو زیاد نیست. با اینکه شعر اردو همه داروندار اولیه‌اش از شعر فارسی مستعار بوده‌است، با گذرِ زمان فاصله‌های قابلِ ملاحظه‌ای بین شعر اردو و فارسی ایجاد شده‌است و امروز بسیاری از نکاتی که در شعرِ اردو موردِ قبول واقع شده‌اند، به صورت اعمال در شعرِ فارسی اشکال محسوب می‌شوند و برعکس. مانند غزل‌های فارسی سبک هندی، غزل اردو هم غزل بیت‌محور است و هر بیتش به تنهایی معنای جداگانه‌ای را به مخاطب ارائه می‌دهد و قابلیت این را دارد که به‌طور مجزا در هر کجا استفاده شود. هرچند شعر کلاسیک فارسی هم همین‌طور بوده‌است. اما امروز در ایران بیشتر غزل‌ها منسجم بوده و انسجام عمودی دارند. حتی غزل‌هایی که موضوعاتِ مختلفی در آن‌ها گنجانیده شده‌اند و در نگاه اول غزل بیت‌محور به نظر می‌آیند، یک انسجام کلی موضوعی در خود دارند.
مقایسه با هندی

مقالهٔ اصلی: ستیز اردو و هندی
از نظر زبان‌شناسی، هندی و اردو دو گونهٔ معیار از یک زبان و نسبت به یکدیگر قابل فهم هستند. هندی به خط دیواناگری نوشته می‌شود و دارای واژگان سانسکریت بیشتری نسبت به اردو است، درحالی که اردو به خط عربی نوشته می‌شود و دارای وام‌واژه‌های فارسی و عربی بیشتری نسبت به هندی است. گرچه هر دو دارای یک هسته واژه‌ای از کلمات بومی پراکریت و سانسکریت با شمار زیادی وام‌واژهٔ فارسی و عربی هستند. به همین دلیل و همچنین این واقعیت که این دو گونه از یک دستور زبان یکسان برخوردار هستند، همه زبان‌شناسان آن‌ها را دو گونهٔ معیار از یک زبان به نام هندوستانی یا هندی-اردو می‌دانند.
هندی رایج‌ترین زبان رسمی در هند و اردو زبان ملی و میانجی پاکستان و یکی از ۲۲ زبان رسمی هند و زبان رسمی در اوتار پرادش، جامو و کشمیر و دهلی است. در نظر گرفتن هندی و اردو به عنوان زبان‌های جداگانه عمدتاً ناشی از سیاست و به دلیل رقابت هند و پاکستان است.
گویشوران اردو بر پایه کشور

جدول زیر تعداد اردوزبانان در برخی کشورها را نشان می‌دهد.
| کشور | جمعیت | گویشران بومی | گویشوران زبان دوم |
| --- | --- | --- | --- |
|  هند | ۱٬۲۹۶٬۸۳۴٬۰۴۲ | ۵۰٬۷۷۲٬۶۳۱ | ۱۲٬۱۵۱٬۷۱۵ |
|  پاکستان | ۲۰۷٬۸۶۲٬۵۱۸ | ۱۵٬۱۰۰٬۰۰۰ | ۱۶۴٬۰۰۰٬۰۰۰ |
|  افغانستان | ۳۴٬۹۴۰٬۸۳۷ | – | ۱٬۰۴۸٬۲۲۵ |
|  عربستان سعودی | ۳۳٬۰۹۱٬۱۱۳ | ۷۴۰٬۰۰۰ | – |
|    نپال | ۲۹٬۷۱۷٬۵۸۷ | ۶۹۱٬۵۴۶ | – |
|  بریتانیا | ۶۵٬۱۰۵٬۲۴۶ | ۴۰۰٬۰۰۰ | – |
|  ایالات متحده آمریکا | ۳۲۹٬۲۵۶٬۴۶۵ | ۳۹۷٬۵۰۲ | – |
|  بنگلادش | ۱۵۹٬۴۵۳٬۰۰۱ | ۲۵۰٬۰۰۰ | – |
|  کانادا | ۳۵٬۸۸۱٬۶۵۹ | ۲۴۳٬۰۹۰ | – |
|  قطر | ۲٬۳۶۳٬۵۶۹ | ۱۸۰٬۰۰۰ | – |
|  عمان | ۴٬۶۱۳٬۲۴۱ | ۷۳٬۰۰۰ | – |
|  ایران | ۸۳٬۰۲۴٬۷۴۵ | ۸۹٬۰۰۰ | – |
|  استرالیا | ۲۵٬۷۷۹٬۸۰۰ | ۶۹٬۰۰۰ | – |
|  بحرین | ۱٬۴۴۲٬۶۵۹ | ۶۵٬۰۰۰ | – |
|  نروژ | ۵٬۳۷۲٬۱۹۱ | ۳۸٬۰۰۰ | – |
|  ترکیه | ۸۱٬۲۵۷٬۲۳۹ | ۲۴٬۰۰۰ | – |
|  آلمان | ۸۰٬۴۵۷٬۷۳۷ | ۲۳٬۰۰۰ | – |
پراکندگی گویشوران اردو در پاکستان در سرشماری ۱۹۹۸
یک تابلوی راهنمای سه‌زبانه به عربی، انگلیسی و اردو در امارات متحده عربی.
تابلوی چندزبانه ایستگاه راه‌آهن دهلی نو. متون اردو و هندی هر دو به یک صورت خوانده می‌شوند.
عبارت زبان اردوی معلی که به خط نستعلیق نوشته شده‌است.
عنوان زبان لشکری به خط نسخ کامپیوتری
الفبای نستعلیق اردو
تابلوی دوزبانه انگلیسی-اردو در سایت باستان‌شناسی سیرکاپ، نزدیک تاکسیلا. متن اردو می‌گوید:استوپای عقاب دو سر
غلام همدانی مصحفی شاعری که گمان می‌رود نام «اردو» را ایجاد کرده‌است.
اردو و هندی روی یک تابلوی جاده‌ای در هند.
فیلم‌شناسی هدیه تهرانی

| فیلم‌شناسی هدیه تهرانی  | فیلم‌شناسی هدیه تهرانی  |
| --- | --- |
هدیه تهرانی در مراسم اعطای گواهینامه درجه یک هنری به هنرمندان سینما ۱۹ خرداد ۱۳۹۴: هدیه تهرانی در مراسم اعطای گواهینامه درجه یک هنری به هنرمندان سینما ۱۹ خرداد ۱۳۹۴
فیلم: ۴۰
سریال‌های تلویزیونی: ۳
هدیه تهرانی بازیگر ایرانی است. وی همچنین در زمینه عکاسی فعالیت دارد. هدیه تهرانی برنده دو سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن از جشنواره فیلم فجر برای نقش آفرینی در فیلم‌های قرمز و چهارشنبه سوری، و همچنین برنده جایزه بهترین بازیگر نقش اول زن از دوره نهم جشنواره پیونگ یانگ برای بازی در فیلم پارتی است.
سینمایی

| سال | نام فیلم | کارگردان | نقش |
| --- | --- | --- | --- |
| ۱۳۷۵ | سلطان | مسعود کیمیایی | مریم  کوهساری |
| ۱۳۷۶ | غریبانه | احمد امینی | بهرخ ثابتی |
| ۱۳۷۷ | شوکران | بهروز افخمی | سیما ریاحی |
| ۱۳۷۷ | سیاوش | سامان مقدم | هدیه |
| ۱۳۷۷ | قرمز | فریدون جیرانی | هستی مشرقی |
| ۱۳۷۸ | دست‌های آلوده | سیروس الوند | دیبا |
| ۱۳۷۹ | پارتی | سامان مقدم | نگار آریانی |
| ۱۳۷۹ | آبی | حمید لبخنده | مهتاب |
| ۱۳۷۹ | چتری برای دو نفر | احمد امینی | یاسمن پاکروان |
| ۱۳۸۰ | زمانه | حمیدرضا صلاحمند | زری |
| ۱۳۸۰ | کاغذ بی خط | ناصر تقوایی | رویا رؤیایی |
| ۱۳۸۰ | خانه‌ای روی آب | بهمن فرمان‌آرا | ژاله تیرانداز |
| ۱۳۸۱ | آبادان | مانی حقیقی | آرزو |
| ۱۳۸۱ | دنیا | منوچهر مصیری | دنیا شاداب |
| ۱۳۸۱ | دختر ایرونی | محمدحسین لطیفی | مریم یزدانی |
| ۱۳۸۲ | دوئل | احمدرضا درویش | هانیه |
| ۱۳۸۳ | جایی برای زندگی | محمد بزرگ‌نیا | گلچهره |
| ۱۳۸۳ | شبانه | امید بنکدار و کیوان علیمحمدی | شبنم نامی |
| ۱۳۸۳ | یک بوس کوچولو | بهمن فرمان‌آرا | زن مرموز / فرشته مرگ |
| ۱۳۸۴ | چهارشنبه سوری | اصغر فرهادی | مژده سمیعی |
| ۱۳۸۵ | نیوه‌مانگ | بهمن قبادی | هشو |
| ۱۳۸۵ | نسل جادویی | ایرج کریمی | فروغ |
| ۱۳۸۶ | هر کس سینمای خودش | عباس کیارستمی | خودش |
| ۱۳۸۷ | شیرین | عباس کیارستمی | هدیه تهرانی |
| ۱۳۸۷ | فرزند صبح | بهروز افخمی | دایه روح‌اله خمینی |
| ۱۳۸۷ | تهران ۱۵۰۰ | بهرام عظیمی | نازی |
| ۱۳۸۸ | هفت دقیقه تا پاییز | علیرضا امینی | میترا |
| ۱۳۹۰ | پل چوبی | مهدی کرم پور | نازلی |
| ۱۳۹۰ | یک روز دیگر | حسن فتحی |  |
| ۱۳۹۱ | آشغال‌های دوست داشتنی | محسن امیریوسفی | سیما |
| ۱۳۹۳ | روز مبادا | فائزه عزیزخانی |  |
| ۱۳۹۴ | آااادت نمی‌کنیم | ابراهیم ابراهیمیان | سیما |
| ۱۳۹۴ | دوئت | نوید دانش |  |
| ۱۳۹۵ | اسرافیل | آیدا پناهنده | ماهی |
| ۱۳۹۵ | پدیده | علی احمدزاده |  |
| ۱۳۹۵ | بدون تاریخ بدون امضا | وحید جلیلوند | سایه |
| ۱۳۹۶ | روزهای نارنجی | آرش لاهوتی | آبان |
| ۱۳۹۷ | مسخره‌باز | همایون غنی‌زاده | هما |
| ۱۳۹۸ | سینما شهرقصه | کیوان علی‌محمدی |  |
| ۱۳۹۹ | بی‌همه چیز | محسن قرایی | لیلی نظریان |
:
نمایش خانگی

| سال | نام | کارگردان | نقش |
| --- | --- | --- | --- |
| ۱۳۹١ | قلب یخی (فصل سوم) | سامان مقدم | سایه صولت |
| ١٣٩٨ | هم گناه | مصطفی کیایی | زیبا فخری |
| ۱۴۰۱ | هزار و یک شب | مصطفی کیایی |  |
| ۱۴۰۳ | تاسیان | تینا پاکروان |  |
تئاتر

این تابستان فراموشت کردم (به کارگردانی بهاره رهنما، ۱۳۹۱) [به عنوان صدا پیشه، بدون حضور فیزیکی]
آتیک غربی

مکان
| آتیک غربی | آتیک غربی |
| --- | --- |
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی ۲:۰۰+ (زمان)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی ۳:۰۰+ (ساعت تابستانی)
تلفن: 
آتیک غربی ( یونانی: Δυτική Αττική  ) یکی از واحدهای منطقه‌ای یونان است که بخشی از منطقه آتیکا است. این واحد منطقه‌ای بخش غربی تراکم آتن و منطقه غرب آن را پوشش می‌دهد.
مدیریت

واحد منطقه‌ای آتیک غربی به ۵ شهرداری تقسیم می‌شود.  این شهرداری‌ها به شرح زیر هستند (تعداد مانند نقشه در جعبه اطلاعات):
آسپروپیرگوس (۲)
الفسینا (۱)
فیلی (۵)
ماندرا-ایدیلیا (۳)
مگارا (۴)
در جریان انتخابات پارلمانی، آتیک غربی به حوزه انتخاباتی آتیک تعلق دارد.
مدیریت > بخشداری

به عنوان بخشی از اصلاحات دولت کالیکراتیس در سال ۲۰۱۱، واحد منطقه‌ای آتیک غربی از استان سابق آتیک غربی ایجاد شد ( یونانی: νομαρχία Δυτικής Αττικής ). استان دارای همان قلمرو واحد منطقه‌ای فعلی بود. در همین زمان شهرداری‌ها نیز سازماندهی شدند. جدول زیر ساماندهی این مناطق را نشان می‌دهد.
| شهرداری جدید | شهرداری‌های قدیمی | جایگاه |
| --- | --- | --- |
آسپروپیرگوس: آسپروپیرگوس
الفسینا: الفسینا
| الفسینا | ماگولا | الفسینا |
| فیلی | فیلی | آنو لیوسیا |
فیلی: آنو لیوسیا
| فیلی | زفیری | آنو لیوسیا |
ماندرا-ایدیلیا: ماندرا
| ماندرا-ایدیلیا | اریترس | ماندرا |
| ماندرا-ایدیلیا | اوینوی | ماندرا |
| ماندرا-ایدیلیا | ویلیا | ماندرا |
مگارا: مگارا
| مگارا | نیا پراموس | مگارا |
مدیریت > استان‌ها

در استان آتیک غربی، دو استان وجود داشت: مگاریدا و استان آتیکا (که بیشتر آن بخشی از آتیک شرقی بود).  استان بودن این دو منطقه در سال ۲۰۰۶ لغو شد.
دالاخانی

| دالاخانی | دالاخانی |
| --- | --- |
سهیل: سهیل
مرتفع‌ترین نقطه: مرتفع‌ترین نقطه
ارتفاع: ۳٬۳۵۰ متر
جغرافیا: جغرافیا
موقعیت: شهرستان سنقر
رشته‌کوه مادر: زاگرس مرکزی
| دالاخانی | دالاخانی |
| --- | --- |
دالاخانی : دالاخانی 
کوه دالاخانی در ۱۰ کیلومتری جنوب شهر سنقر و ۸۵ کیلومتری شمال شرقی شهر کرمانشاه قرار دارد و از لحاظ ارتفاع با ۳۳۵۰ متر بعد از قله های  پراو و شاهو، نمازگاه و قته چرمی، پنجمین قله مرتفع استان کرمانشاه به‌شمار می‌آید. این کوه جزء کوه‌های منفرد به حساب می‌آید و به رشته کوه خاصی پیوسته نیست. منفرد بودن این کوه زیبایی خاصی به مناطق اطراف بخشیده‌است.
کوه دالاخانی دارای قله‌های متعددی است که از بین آن‌ها می‌توان به قله: سهیل (۳۳۵۰ متر)، کل فرج (۳۱۵۰ متر)، قیط قلعه (۳۲۸۰ متر)، کمر زرد، چالاو و … اشاره نمود که سه قله اول یاد شده از دیگر قله‌ها شهرت بیشتری دارند.
وجه تسمیه

دالاخانی کلمه‌ای کوردی(دال در کوردی به معنای عقاب) به معنی آشیانه عقاب‌ها می‌باشد. تصور بر این است که قبلاً آشیانه عقاب‌ها بوده‌است. هرچند هم‌اکنون هم تعداد کمی عقاب در اطراف کوه وجود دارد. دال را در فرهنگ‌های فارسی از عقاب گرفته‌اند.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
:
مسیرهای صعود

برای رسیدن به قله دالاخانی چندین مسیر وجود دارد که هر کدام از این مسیرها، از یک روستای خاص آغاز می‌شوند و آن مسیر به نام آن روستا نامگذاری شده‌است که در ضلع‌های مختلف این کوه قرار دارند، این راه‌ها در میانه‌های مسیر با رسیدن به پناهگاه دالاخانی (سهیل) مشترک می‌شوند و پناهگاه دالاخانی را می‌توان نقطه اشتراک این مسیرها دانست.
مسیر شمال غربی قوری چای: این مسیر تقریباً در ۷–۶ کیلومتری سنقر به طرف بیستون قرار دارد. قوری چای نام روستایی است که در دامنه کوه دالاخانی قرار گرفته‌است. این مسیر از دره‌ای به نام دره مصطفی شروع می‌شود و به دروازه اصلی کوه ختم شده که از طریق دره دیگری موسوم به دره برزلنگ (نام گیاه دارویی به همین نام است) رسیده و از آنجا به وضوح می‌توان پناهگاه را مشاهده نمود. این مسیر مناسب برای صعودهای تابستانی می‌باشد و در فصل زمستان به خاطر وجود برف فراوان نیاز به برف‌کوبی سنگین دارد
مسیر صعود از تینمومسیر شمالی حسین‌آباد: این مسیر در امتداد مسیر روستای قوری چای قرار دارد و مانند قوری چای در دامنه شمالی دالاخانی واقع شده و دو راه برای صعود دارد. راه اول با کمی پیاده‌روی و تراورس به راست به مسیر قوری چای ختم شده و راه دوم کاملاً فنی است که در انتها با کمی پیاده‌روی به سمت راست به پناهگاه ختم می‌شود. در طول مسیر آبی وجود ندارد لذا کوهنوردان باید از روستا آب بردارند. این مسیر به علت دست به سنگ بودن کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرد. نام دیگر این مسیر قره نو (یال سیاه) می‌باشد
مسیرهای صعودمسیر جنوب غربی روستای تینمو: این روستا در ۱۵ کیلومتری سنقر به طرف بیستون، در کنار راهداری خانه هدهدی (مسیر سمت راست راهداری) قرار گرفته که با جاده‌ای مشخص به دامنه کوه منتهی می‌شود. این مسیر مناسب برای صعودهای تابستانی و زمستانی است که در میانه راه چشمه‌ای فصلی و در انتهای آن چشمه پونه قرار دارد. در طول مسیر می‌توان قله قیط قلعه را در سمت راست ملاحظه کرد
مسیر غربی روستای گونبان: این مسیر درست در سمت چپ راهداری خانه هدهدی قرار گرفته و به روستای گون ختم می‌شود. مسیری است که از میان دره‌ای گذشته و به زیر پناهگاه دالاخانی می‌رسد. مسیرش طولانی و در صعودهای بهاری از جاذبه‌های فراوانی برخوردار بوده که بیشتر کوهنوردان از آن استفاده می‌کنند. در طی این مسیر می‌توان دروازه را مشاهده کرد که به زیر پناهگاه ختم می‌شود این مسیر چون از داخل دره عبور صورت می‌گیرد کمتر آفتاب‌گیر است و مناسب صعود تابستانه می‌باشد
مسیر شرقی روستای آقبلاق
مسیر جنوب شرقی روستای ده آسیاب
پناهگاه

یکی از ویژگی‌های بارز و متمایز این کوه وجود پناهگاه زیبای دالاخانی و وجود چشمه آب سهیل در کنار آن می‌باشد این پناهگاه بروی یک گردنه در جنوب غربی قله اصلی در ارتفاع ۳۰۹۵ متری ساخته شده‌است و از لحاظ زمانی تقریباً با قله نیم ساعت فاصله دارد این پناهگاه شامل سه اتاق و یک راهرو می‌باشد که دوتا از این اتاق‌ها ۱۲ متری و یک اتاق آن ۷ متری می‌باشد و ظرفیت سی تا چهل نفر را جهت شب مانی دارد که به همت گروه کوهنوردی شهرستان سنقر در سال ۱۳۷۶ افتتاح شده‌است در کنار این پناهگاه چشمه آب دائمی و بسیار مصفایی وجود دارد که به چشمه سهیل مشهور است، این چشمه در صدمتری شمال پناهگاه قرار دارد.
در دور نمای قله دالاخانی می‌توان با یک چرخش °۳۶۰ به ترتیب مهمترین‌ها از شمال به سمت راست شاهد قلل بدر و پریشان، خط الراس الوند، خان گُرمز، بزاو، نخود چال، امروله، خط الراس گرین، قله کربویی لرستان، خط الراس پراو، شاهو، آوالان، پنجه علی و غیره بود.
چشمه‌ها

این کوه دارای جاذبه‌های فراوان برای کوهنوردان می‌باشد. ازجمله چشمه‌های آن چشمه پونه که در راه مسیر صعود از روستای تینه مو از جبهه جنوبی قرار دارد که مخصوصاً در فصل بهار دارای آب فراوان و گوارایی است، همچنین چشمه سهیل که در ارتفاع ۳۰۰۰ متری و نزدیک پناه گاه در انتهای مسیر صعود قوریچای قرار دارد دارای آبی سرد و گوارا ست، روستای تینه مو از جاده‌ای کنار راهدارخانه‌ای که روی گردنه مله ماس است قابل دسترسی است.
پناهگاه دالاخانی
دالاخانی
عسل‌خوار بیشاپ

| عسل‌خوار بیشاپ | عسل‌خوار بیشاپ |
| --- | --- |
نمونه‌ای در موزه بیشاپ، هونولولو: نمونه‌ای در موزه بیشاپ، هونولولو
وضعیت حفاظت: وضعیت حفاظت
 منقرض‌شده  (IUCN 3.1):  منقرض‌شده  (IUCN 3.1)
رده‌بندی علمی : رده‌بندی علمی 
Missing taxonomy template (fix):: عسل‌خوار
گونه:: †ع. bishopi
نام دوبخشی: نام دوبخشی
†عسل bishopi (Rothschild, 1893): †عسل bishopi (Rothschild, 1893)
مترادف: مترادف
 Acrulocercus bishopi:  Acrulocercus bishopi
عسل‌خوار بیشاپ (نام علمی: Moho bishopi) عضوی از سردهٔ منقرض‌شدۀ Moho در خانوادهٔ منقرض‌شدهٔ عسل‌خواران هاوایی (Mohoidae) بود. در گذشته به عنوان عضوی از عسل‌خواران استرالیا-اقیانوس آرام (Meliphagidae) در نظر گرفته می‌شد. لیونل والتر روتشیلد آن را به افتخار چارلز رید بیشاپ، بنیان‌گذار موزه بیشاپ، نام‌گذاری کرد.
عسل‌خوار بیشاپ نر و ماده
اورماره

مکان در 23x15px|border |alt=|link= پاکستان
| اورماره | اورماره |
| --- | --- |
شهر: شهر
ایالت: ایالت بلوچستان پاکستان
بخش: بخش گوادر
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۵ (PST)
اورماره نام یک شهر بندری است در سواحل مکران، بخش گوادر ایالت بلوچستان پاکستان. این شهر بر سر راه گوادر به کراچی قرار دارد. مردمان آن بیشتر بلوچند. نیمی از ایشان سنی‌مذهبند و مابقی ذکری.
مزاحم (فیلم ۱۳۸۰)

| مزاحم | مزاحم |
| --- | --- |
کارگردان: سیروس الوند
تهیه‌کننده: سیروس الوند داریوش بابائیان
نویسنده: خشایار الوند
بازیگران: خسرو شکیبایی میترا حجار امین حیایی همایون ارشادی سعید پیردوست علی‌اصغر طبسی نادیا دلدار گلچین صدرالدین حجازی لعیا زنگنه
موسیقی: فریبرز لاچینی
فیلم‌بردار: علی الهیاری
تدوین‌گر: حسن ایوبی
شرکت تولید: شکوفا فیلم
تاریخ‌های انتشار: ۸ فروردین ۱۳۸۱
مدت زمان: ۱۰۸ دقیقه
کشور: ایران
زبان: فارسی 
مزاحم فیلمی به کارگردانی سیروس الوند، نویسندگی خشایار الوند و تهیه‌کنندگی سیروس الوند و داریوش بابائیان محصول سال ۱۳۸۰ است. این فیلم در فروردین ۱۳۸۱ بر روی پرده سینما رفت.
خلاصه فیلم

نیما دادگر که بازیگری محبوب و سرشناس است مدتی است که با بازیگری جوان به نام غزال ازدواج کرده است. نیما مشغول یک پروژه‌ی فیلمبرداری است که تلفن‌های مشکوک زیادی به خانه‌ی آنها باعث ناراحتی نیما و غزال می‌شود. فردِ مزاحم که صدایی زنانه دارد تنها با نیما صحبت می کند و تا چندین روز هیچ نشانی از خود بروز نمی دهد؛ همین موضوع باعث مشکوک شدن غزال به همسرش نیما می‌شود اما ماجرا به گونه ای که مربوط به گذشته‌ی آنهاست پیش میرود و...
جشنواره‌ها > خانه سینما

مزاحم در ششمین دوره جشن خانه سینما (۱۳۸۱) در بخش بهترین چهره پردازی (عاطفه رضوی - مهرداد شکرآبی) کاندید تندیس زرین بوده‌است.
جشنواره‌ها > جشنواره فیلم فجر

این فیلم در بیستمین دوره جشنواره فیلم فجر در بخش بهترین فیلمبرداری (علی الهیاری) کاندید دریافت سیمرغ بلورین بوده‌است.
جشنواره‌ها > جشنواره فیلم مومبای

همچنین فیلم مزاحم در ششمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم مومبای هند (۱۳۸۲) حضور داشته‌است.
هیچ‌کس نمی‌داند (مجموعه تلویزیونی)

| هیچ‌کس نمی‌داند | هیچ‌کس نمی‌داند |
| --- | --- |
هانگول: 아무도 모른다
لاتین‌نویسی اصلاح‌شده: Amudo Moreunda
 :  
ژانر: Crime Mystery ملودرام
نویسنده: کیم اون هیانگ
کارگردان: لی جونگ هوم
بازیگران: کیم سو هیونگ ریو دوک هوان پارک هون آن جی هو
کشور سازنده: کره جنوبی
زبان اصلی: کره‌ای
شمار قسمت‌ها: ۱۶
تولید: تولید
مدت: ۷۰ دقیقه
پخش: پخش
شبکهٔ اصلی: اس‌بی‌اس
انتشار اولیه: ۲ مارس ۲۰۲۰ (۲۰۲۰-03-۰۲) – ۲۱ آوریل ۲۰۲۰ (۲۰۲۰-04-۲۱)
هیچ‌کس نمی‌داند (انگلیسی: Nobody Knows؛‏ کره‌ای: 아무도 모른다) یک مجموعه تلویزیونی محصول کره جنوبی سال ۲۰۲۰ با بازی کیم سو هیونگ، ریو دوک هوان، پارک هون و آن جی هو است. این مجموعه از ۲ مارس تا ۲۱ آوریل ۲۰۲۰ از اس‌بی‌اس پخش شد. قبل از پخش هیچ‌کس نمی‌داند، یک وب‌تون که نشان می‌دهد چرا شخصیت اصلی، چا یونگ جین (کیم سو هیونگ)، کارآگاه شد، در کاکائو پیج منتشر شد.
نسبت‌سنج هوا–سوخت

نسبت‌سنج هوا–سوخت (به انگلیسی: Air–fuel ratio meter) دستگاهی است که نسبت سوخت و هوا در موتورهای درون‌سوز محاسبه می‌کند. این سامانه ولتاژ خروجی از حسگر اکسیژن (که به آن حسگرلامبدا هم گویند) که از سنسور باریک یا سنسور پهن اکسیژن دریافت می‌کند. در گذشته از حسگر‌های باریک اکسیژن در ده ۷۰ و ۸۰ میلادی استفاده شد ولی در سالهای اخیر از سنسور پهن اکسیژن که البته گرانتر هم هست استفاده می‌کنند.
سیستم دفاع موشکی ناتو

باراک اوباما، رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا، با استفاده از سپر دفاع موشکی بالستیک (از جمله پرتابکننده‌های کشتی) در سال ۲۰۰۹، جایگزینی یک سیستم دفاعی میان‌برد زمینی برنامه‌ریزی شده در لهستان و جمهوری چک را پیشنهاد داد.
مجتمع دفاع موشکی، سایت پرتاب موشک ضد موشک نیروی دریایی ایالات متحده در رومانی، از سال ۲۰۱۵ جز سیستم دفاع ضد موشکی ناتو بوده است.
سیستم دفاع موشکی ناتو (NATO missile defence system) یک سیستم دفاع موشکی است که توسط سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) در چندین کشور عضو و اطراف دریای مدیترانه در حال ساخت است. برنامه‌ها برای این سیستم از زمان مطالعه در سال ۲۰۰۲ چندین‌بار، از جمله در پاسخ به مخالفت روسیه تغییر کرده است.