stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
فلسفه اخلاق
مکاتب > فایده‌گرایی

سود انگاری (فایده‌گرایی) که هنوز هم در آمریکا و انگلیس محبوبیت دارد مسیر طولانی و پرتاب و توانی را طی کرده است. اصلی بنیادین ناظر به قلب این مکتب این‌گونه است: یک عمل تا آنجا که در جهت حصول و تولید بزرگ‌ترین خوشی و سعادت برای بزرگ‌ترین عده می‌باشد، درست و حق است. اگر سعادت را لذت بگیریم سودانگاری به لذت انگاری تقلیل می‌یابد. یکی از نتایج مهم حاصله جدایی نیت فاعل و نتیجهٔ فعل فاعل از هم است. این نظریه اخلاقی نوعی فلسفهٔ سیاسی که همان حکومت دمکراتیک است را نیز در پی خواهد داشت. مبارزه برای حق انتخابات زنان و آزادی‌های انسانی از نتایج تلاش معتقدین به این مکتب بوده است. همچنان انتقاداتی در مورد اراده آزاد و تعریف سود حقیقی به این مکتب نیز وارد است. از چهره‌های اصلی بنیان‌گذار این مکتب می‌توان جرمی بنتام و جان استوارت میل را نام برد.
ده فرمان در دستان موسی (اثر رامبراند)
افلاطون (چپ) و ارسطو (راست) مهم‌ترین فلاسفه اخلاق مبتنی بر فضیلت
آیومو موراسه

| آیومو موراسه | آیومو موراسه |
| --- | --- |
村瀬 歩: 村瀬 歩
زادهٔ: ۱۴ دسامبر ۱۹۸۸ ‏(۳۶ سال) لس آنجلس، ایالات متحده آمریکا
ملیت: ژاپنی
پیشه(ها): بازیگر صدا پیشه
سال‌های فعالیت: ۲۰۱۱–اکنون
کار(های) برجسته: فری تیل یو-گی-او اتک آن تایتان قاشق نقره‌ای کیسیجو دکتر استون بنانا فیش خجالتی
قد: ۱۷۲ سانتیمتر (۵ فوت ۸ اینچ)
آیومو موراسه (به انگلیسی: Ayumu Murase؛ زادهٔ ۱۴ دسامبر ۱۹۸۸) بازیگر و صدا پیشهٔ اهل ژاپن است. وی از سال ۲۰۱۱ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
آرمن وارداپتیان

| آرمن روبن وارداپتیان (وار)) | آرمن روبن وارداپتیان (وار)) |
| --- | --- |
زادهٔ: ۲۳ ژانویهٔ ۱۹۸۰ ‏(۴۵ سال) ایروان، ارمنستان
ملیت: ارمنستان
محل تحصیل: دانشگاه ملی علوم کشاورزی ارمنستان
شناخته‌شده برای: مجسمه‌سازی، نقاشی، جواهرسازی
آرمن روبن وارداپتیان (وار) (ارمنی: Արմեն Ռուբենի Վարդապետյան (ՎԱՌ)؛ انگلیسی: Armen Ruben Vardapetyan (VAR) زادهٔ ۲۳ ژانویهٔ ۱۹۸۰) یک نقاش، جواهرساز و مجسمه‌ساز اهل ارمنستان است.
زندگی‌نامه

در ۲۳ ژانویه ۱۹۸۰ در ایروان به دنیا آمد و از دانشگاه ملی علوم کشاورزی ارمنستان فارغ‌التحصیل گشت. .
وست ساکرامنتو، کالیفرنیا

مکان در 23x15px|border |alt=|link= کالیفرنیا, 23x15px|border |alt=|link= ایالات متحده آمریکا
| وست ساکرامنتو | وست ساکرامنتو |
| --- | --- |
شهر: شهر
City of West Sacramento: City of West Sacramento
The Ziggurat Building on the Sacramento River in West Sacramento.: The Ziggurat Building on the Sacramento River in West Sacramento.
نام مستعار: West Sac: نام مستعار: West Sac
Location in شهرستان یولو and the state of کالیفرنیا: Location in شهرستان یولو and the state of کالیفرنیا
ایالت:  کالیفرنیا
شهرستان: یولو
حکومت: حکومت
 • شهردار: Christopher Cabaldon (D)
 • Mayor Pro Tem: Bill Kristoff
 • مدیریت شهری: Bill Kristoff
 • State leg.: Sen. Lois Wolk (D) Asm. Mariko Yamada (D)
 • U.S. Congress: Mike Thompson (D)
مساحت: مساحت
 • کل: ۲۲٫۸۴۶ مایل مربع (۵۹٫۱۷۲ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۲۱٫۴۲۵ مایل مربع (۵۵٫۴۹۱ کیلومتر مربع)
 • آب: ۱٫۴۲۱ مایل مربع (۳٫۶۸۱ کیلومتر مربع)  ۶٫۲۲٪
ارتفاع: ۲۰ فوت (۶ متر)
جمعیت (۲۰۱۰): جمعیت (۲۰۱۰)
 • کل: ۴۸۷۴۴
 • تراکم: ۲۱۰۰/مایل مربع (۸۲۰/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۸ (PST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۷ (PDT)
زیپ‌کد: ۹۵۶۹۱, ۹۵۶۰۵
کد منطقه: 916
کد FIPS: ۰۶–۸۴۸۱۶
GNIS feature ID: ۱۶۶۰۱۴۹
وبگاه: www.cityofwestsacramento.org
وست ساکرامنتو (به انگلیسی: West Sacramento) شهری در شهرستان یولو ایالت کالیفرنیا است که در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۴۸۷۴۴ نفر جمعیت داشته‌است.
حیات وحش نیجر

آهوی داما، سمبل ملی نیجر
حیات وحش نیجر متشکل از گیاگان و زیاگان این کشور است. مناطق حفاظت‌شده حیات وحش در این کشور در مجموع حدود ۸٫۵ میلیون هکتار می‌شوند که ۶٫۶ درصد مساحت کشور است؛ رقمی که انتظار می‌رود در نهایت به ۱۱ درصد هدف تعیین‌شده توسط آی‌یوسی‌ان با افزودن ناحیه‌های بیشتری تحت رده مناطق مورد حفاظت برسد.
۱۳۶ گونه پستاندار در نیجر یافت می‌شوند که دو تای آن‌ها شدیداً در خطر انقراض، دو مورد در خطر، نه تا آسیب‌پذیر هستند و یکی تقریباً تهدیدشده است. یکی از گونه‌هایی که برای نیجر فهرست شده بود، دیگر در طبیعت یافت نمی‌شود. انجمن جهانی پرندگان گزارش کرده که ۵۲۸ گونه پرنده که سه تای آن‌ها در جهان تهدیدشده هستند و یکی معرفی شده است. با وجود پوشش گیاهی کم‌پشت، بسیاری گونه‌ها همچنان ممکن است در میان پرندگان فراوان این کشور کشف بشوند.
فاطمه زهرا زموم

| فاطمه زهرا زموم | فاطمه زهرا زموم |
| --- | --- |
      فاطما زهرا زموم، IFFI (۲۰۱۱):       فاطما زهرا زموم، IFFI (۲۰۱۱)
زادهٔ: ۱۹ ژانویهٔ ۱۹۶۷ ‏(۵۸ سال) شمال الجزایر
ملیت: فرانسوی الجزایری
تحصیلات: مطالعات فیلمبرداری و سمعی و بصری
پیشه(ها): نویسنده، فیلمساز، مدرس
فاطمه زهرا زموم (زاده ۱۹ ژانویه ۱۹۶۷) نویسنده، فیلم‌ساز و مربی فرانسوی الجزایری است.
زندگی‌نامه

زموم در برج منایل در شمال الجزایر در خانواده ای سرشناس که اجداد آن عمر بن زموم و محمد بن زموم هستند به دنیا آمد. پس از حضور در مدرسه هنرهای زیبا در الجزیره (۱۹۸۵–۱۹۸۸)، به پاریس رفت و در سال ۱۹۹۵ در رشته فیلمبرداری و مطالعات سمعی و بصری از سوربن فارغ‌التحصیل شد او زمان خود را بین الجزایر و پاریس تقسیم می‌کند و به دنبال علایق اصلی خود، نقاشی، داستان و سینما است.
زهار (۲۰۰۹) اولین فیلم بلند زموم است که صحنه‌هایی از خشونتی که الجزیره در دهه ۱۹۹۰ تجربه کرده را به تصویر می‌کشد. در سال ۲۰۰۵، او فیلم کوتاه داستانی توپ پشمی را کارگردانی کرد و همچنین چندین کتاب از جمله چگونه همه کتاب‌هایم را دود کردم (۲۰۰۶) تألیف کرد. او در سال ۲۰۱۱، دومین فیلم بلند سینمایی خود را (با نام چقدر دوستم داری) کارگردانی و تهیه کرد. داستان این فیلم دربارهٔ پسربچه ای به نام عادل است که پس از جدایی والدینش با مادربزرگش زندگی می‌کند. او داستانی دربارهٔ سرزمین را در سال ۲۰۱۴ کارگردانی و تهیه‌کننده کرد و در سال ۲۰۱۹ یک فیلم داستانی کم‌هزینه به نام (پارکورها) و مستند اکران نشده به نام بدن + هنر ساخت.
کارهای او

۱۹۹۵: عکس‌های سفر، مستند
۱۹۹۶: درسی از چیزها، مستند
۱۹۹۹: تقدیم به همه کسانی که می‌روند، رمان
۲۰۰۳: نقاشی الجزایر در قرن بیستم، کار تاریخی و تخصص
۲۰۰۴: خانه ای در ازدک، مستند
۲۰۰۵: توپ پشمی، مستند
۲۰۰۶: چکونه همه کتاب‌هایم را دود کردم، رمان
۲۰۰۹: زهار، فیلم تجربی
۲۰۰۹:داکر سیاه، مستند
۲۰۱۲: عشق تو چقدر بزرگ است، فیلم بلند
۲۰۱۴: «داستانی دربارهٔ سرزمین»، مستند درام برای تلویزیون و سینما
۲۰۱۹: "پارکورها، داستانی بلند
۲۰۱۹: بدن+هنر، یک مستند طولانی
حافظه عضله

حافظه عضله یا حافظه عضلانی (معادل فارسی عبارت انگلیسی muscle memory) عبارتی است که گاهی برای توصیف یادگیری حرکتی به کار می‌رود، و در واقع جزئی از حافظه عملکردی است که مسئول یادگیری و به خاطر سپردن یک حرکت مشخص در اثر تمرین آن است. وقتی حرکتی به دفعات زیاد تکرار شود، حافظه‌ای عضلانی برای آن حرکت ایجاد می‌شود که اجازه می‌دهد آن حرکت بدون توجه و تمرکز مستقیم قابل اجرا باشد. نمونه‌های حافظه عضله را می‌توان در حرکاتی یافت که فراموش نمی‌شوند و با تمرین بهتر می‌شوند، نظیر دوچرخه‌سواری، تایپ کردن یا نواختن یک ساز موسیقی.
بابکن وارداپتیان

| بابکن وارداپتیان | بابکن وارداپتیان |
| --- | --- |
زادهٔ: ۲۵ دسامبر [سبک قدیمی: ۱۲ دسامبر] ۱۹۰۶ گاندزاک، تحت‌الحمایگی قفقاز، امپراتوری روسیه
درگذشت: ۱۹۹۲ (۸۶ سال) لس آنجلس، کالیفرنیا، ایالات متحده آمریکا
ملیت: ارمنستان
تحصیلات: دکتری علوم معدن‌شاسی-کانی‌شناس و استاد
محل تحصیل: دانشگاه فنی آذربایجان
جوایز: 
پیشینه علمی: پیشینه علمی
شاخه(ها): دانشمند
محل کار: دانشگاه دولتی ایروان
 :  
بابکن وارداپتیان (ارمنی: Բաբկեն Սիմոնի Վարդապետյան؛  زادهٔ ۱۲ دسامبر ۱۹۰۶ - درگذشته ۱۹۹۲) زمین‌شناس، دانشمند، استاد اهل ارمنستان بود.
زندگی‌نامه

وی در ۲۵ دسامبر [سبک قدیمی: ۱۲ دسامبر] ۱۹۰۶ در گاندزاک به دنیا آمد و دانشگاه فنی آذربایجان فارغ‌التحصیل گشت. همچنین برندهٔ جوایزی همچون نشان پرچم سرخ کار شده است. وی در ۱۹۹۲ در سن ۸۶ سالگی در لس آنجلس درگذشت.
یادداشت

↑  Երկրաբանա-հանքաբանական գիտությունների դոկտոր
↑  Ադրբեջանի տեխնիկական համալսարան
ایران پهلوی

این مقاله دربارهٔ دولت حاکم بر ایران است. برای دودمان حاکم بر آن، دودمان پهلوی را ببینید.
ایران پهلوی یا کشور شاهنشاهی ایران به دوران پادشاهی پهلوی، از ۱۳۰۴ تا ۱۳۵۷ خورشیدی، گفته می‌شود در این دوران، ایران از غرب با ترکیه و عراق، از شمال با اتحاد جماهیر شوروی، از شرق با افغانستان و پاکستان همسایه بود و از طرف جنوب با کشورهای حاشیه شاخاب فارس مرز دریایی داشت. تهران پایتخت این کشور بود و در سال ۱۳۵۷، این کشور بالغ بر ۳۷ میلیون نفر جمعیت داشت.
سیاست > دادگستری

پیش از رضاشاه و بر پایهٔ روالی قدیمی و بدون قوانین نظام‌مند، به شکایات و دعاوی توسط حکام و آخوندها و بر پایهٔ اصول‌های شرعی و عرفی رسیدگی می‌شد. آخوندها بر پایهٔ میل خود رای‌ها را صادر می‌کردند و چون مبنای کارشان به گفتهٔ‌شان شریعت اسلام بود، بدون در نظر گرفتن حقوق بشر، با افراد غیر مسلمان نیز با همان قوانین اصطلاحاً اسلامی، برخورد می‌شد و احکامی همانند قطع عضو، شلاق و غیره اجرا می‌شد. پس از روی کار آمدن رضاشاه، هیئتی از تحصیل‌کردگان و حقوق‌دانان ایرانی به ریاست علی اکبر داور تشکیل شد و با استخدام حقوق‌دار و مشاورانی از بلژیک و فرانسه قوانین مدنی و جزائی و جنایی ایران بر مبنای حفظ حقوق فردی و اجتماعی و برابری همگان در برابر قانون، بدون در نظر گرفتن ردهٔ اجتماعی یا دین، تهیه شد. پس از این، محاکم شرع تعطیل شدند و دادگستری ایران، بنیان نهاده شد. در همین هنگام، دانشکده‌های حقوق نیز ساخته شد تا آموزش این بخش را بر عهده بگیرند. همچنین امور ازدواج و طلاق و انتقال سندها که پیشتر در اختیار آخوندهای ایران بودند، با تشکیل دفترهای رسمی، به نظارت وزارت دادگستری درآمد. همچنین حق کاپیتولاسیون نیز در این دوران لغو شد.
سیاست > اصلاحات اداری و تقسیمات کشوری

رضاشاه همچنین یک سری اصلاحات گستردهٔ اداری را در ایران انجام داد. سیستم حکومتی قاجار از این مشکل رنج بسیاری می‌برد که دچار گروهک سالاری نزدیکان شاه و افراد دلخواه دربار شده‌بود. چیزی که در دوران رضاشاه، با قوانین تازه، سعی در رفع آن شد. بر پایهٔ قوانینی که در سال‌های ۱۹۳۷ و ۱۹۳۸ تصویب شدند، تقسیم کشور نیز به ایالت و ولایت، به عبارتی دیگر، استان‌های بزرگ و کوچک از میان رفت و به جایش ده استان که از دید اقتصادی و جغرافیایی مناسب بودند، تشکیل شدند که هر کدام نیز تقسیمات دیگری را شامل بودند که شامل شهرستان و بخش بود.
سیاست > روابط با جهان

مقالهٔ اصلی: سیاست خارجی ایران
در دورهٔ زمامداری رضاشاه، ایران رابطهٔ نزدیکی با آلمان برقرار کرد، به‌گونه‌ای این کشور به بزرگ‌ترین شریک تجاری ایران تبدیل شد و بیش از سه هزار کارشناس آلمانی در ایران استقرار یافتند. این افزایش رابطه با آلمان، باعث تیرگی روابط با بریتانیا و شوروی شد و یکی از بهانه‌های حملهٔ این دو کشور در سال ۱۳۲۰ به ایران شد. در سال ۱۳۰۷ (۱۹۲۸ م)، رضاشاه برای پس‌گیری شماری از جزایر خلیج فارس، به ویژه بحرین با انگلستان وارد مذاکراتی شد. هرچند که نتوانست برای ایران موفقیتی کسب کند و مذاکرات در این مورد، شکست خورد و روابط ایران و انگلیس، تیره گردید. پس از این، رضاشاه فرمان فرستادن نیروها به جزایر بحرین را داد و طرف انگلیسی، نیروی دریایی خود را برای مقابله با نیروهای ایرانی، به خلیج فارس اعزام کرد. ایران این دوره، نیروی دریایی مجهزی نداشت و پی برد که درگیری نظامی با یک قدرت جهانی، سودی ندارد. نهایتاً، ایران تصمیم به شکایت به جامعه ملل گرفت تا بحرین استرداد گردد؛ اما فقط توانست جزایر کوچکی در خلیج فارس را پس بگیرد و نفوذ انگلستان در این سازمان، اجازهٔ بازگشت بحرین به ایران را نداد. با این حال، ایران هنوز خود را بر بحرین، دارای حق حاکمیت می‌دانست. در تیرماه ۱۳۱۶، پیمان سعدآباد با درون‌مایهٔ اتحاد، میان ایران، افغانستان، ترکیه و عراق نوشته شد. منش سیاسی رضاشاه، تبلیغات منفی قدرتمندی علیه او ایجاد کرد و بریتانیا که از دیرباز به شخص رضاشاه بدبین بود، روابط ایران با ایتالیا، فرانسه و آلمان را نیز سبب نگرانی دانست؛ تبلیغات رسانه‌ای علیه رضاشاه، پس از روابط ۱۹۳۹ ایران با ژاپن، شدت گرفت. با رخ دادن جنگ جهانی دوم، با وجود اعلام بی‌طرفی، بریتانیا و شوروی ایران را اشغال کرده و رضاشاه را با اعمال فشار برکنار کردند. بریتانیا در هنگام اشغال ایران توانست چند تهدید دیگر هم از بین ببرد؛ برای مثال، ناوگان دریایی ایران که در حال شکل‌گیری بود را به همراه دریادارانی همانند غلامعلی بایندر، از میان برداشت. پس از اشغال ایران، بریتانیا و شوروی به محمدعلی فروغی پیشنهاد دادند که رسماً جمهوریت را اعلام کند که وی مخالفت کرد. کمی بعد، آشکار شد که بریتانیا و شوروی خواستار کنار زدن رضاشاه هستند و در آخر، محمدرضا پهلوی به تخت پادشاهی ایران نشست.
از اواسط دهه چهل، محمدرضا شاه روابطش با شوروی را بهبود بخشید. به دنبال سفر شاه به مسکو در سال ۱۳۴۳ خورشیدی، پیوندهای اقتصادی و سیاسی تازه‌ای با شوروی شکل گرفت. این بهبودی روابط علاوه بر سود اقتصادی، موقعیت و قدرت چانه‌زنی شاه را در مقابل غرب، رقیبان منطقه‌ای مانند عراق و جمال عبدالناصر و نیروهای مخالف داخلی بالا برد.
محمدرضا توانست از اهرم نفت و اوپک بهره‌گیری کرده و عملاً در آغاز دهه پنجاه توانست به عنوان یک قدرت نفتی و منطقه‌ای حتی با متحدان غربی خود بر سر منافع ایران چانه‌زنی کند. او حاکمیت نظامی ایران را بر جزایر سه‌گانه اعمال کرد اما در عوض، از ادعای حاکمیت بر بحرین دست برداشت. پیمان بغداد (بعدها پیمان سنتو) میان کشورهای ایران، عراق، ترکیه و پاکستان منعقد شد. شاه از موضع قدرت پیمان الجزایر را امضاء کرد و به اختلافات مرزی با عراق پایان داد.
در ۱۹۶۴ میلادی شاه ایران نامزد جایزه صلح نوبل شد. بر پایه اطلاعاتی که در تارنمای رسمی بنیاد نوبل قرار گرفت، نام محمدرضا پهلوی، شاه ایران در فهرست سیزده نفره نامزدهای نهایی جایزه صلح نوبل به چشم می‌خورد. شاه به دلیل میانجی‌گری میان هند و پاکستان نامزد این جایزه شد.
سیاست > نیروی نظامی

در هنگام وزارتیِ جنگ و نخست‌وزیری، رضاشاه با ادغام نیروی قزاق و ژاندارم و همسان‌سازی آنان، توانست تا حدودی تشکیل نیرویی مجهز را پایه‌گذاری کند. وجود مستشاران نظامی، اداری و مالی انگلیسی در کشور و دخالت آنان در امور داخلی که یکی از مشکلات دوران قاجار بود، همواره باعث نارضایتی مردم می‌شد؛ سردار سپه آنان را از ایران اخراج کرد و افسرانی ایرانی را به سمت‌های فرماندهی رساند. پس از رسیدن به پادشاهی، او اقدام به تشکیل ارتشی منظم، نوین و مجهز کرد. افسران جوان به آموزشگاه‌های گوناگون اروپایی فرستاده شدند تا تکنیک‌های تازه به کشور بیاید. سپاس دبیرستان، دانشکده و دانشگاه جنگ ساخته شد و اسلحه‌های نوین جنگی همانند تانک، توپ، هواپیما و ناو، برای ایران خریداری شد. در همین هنگام، کارخانه‌های نظامی نیز در ایران، گشایش یافتند تا بخشی از تجهیزات مورد نیاز را تولید کنند. ارتش نوین ایران، دارای نیروی زمینی، دریایی و هوایی بود. بعدها، طرح‌ها گسترش یافتند اما برخی طرح‌ها مانند کارخانه‌های هواپیماسازی ایرانی، اجرایی نشدند. بنیان‌گذاری نیروی دریایی ایران، دیگر اقدام قابل توجه رضاشاه است. او نیروی هوایی کوچکی نیز برای ایران ایجاد کرد که توسط پسرش، تکمیل گردید.
ارتش شاهنشاهی ایران، پیکرهٔ اصلی نیروهای مسلح ایران را در ایران پهلوی می‌ساخت. وظیفهٔ اصلی ارتش، حفظ تمامیت ارضی و دفاع از سرزمین ایران در برابر یورش نظامی بیگانگان بود. ارتش شاهنشاهی توسط رضاشاه بنیانگذاری شده بود اما نوسازی و قدرتمند کردن ارتش از دوره پادشاهی محمدرضاشاه تسریع شد. با دستور مستقیم شاه جدید، نیروی هوایی شاهنشاهی با خرید جنگندهٔ اف۱۴ و دیگر هواپیماهای جنگندهٔ مدرن آمریکایی تجهیز گردید که در جنگ ایران و عراق کمک بسیاری به ایران کرد. نیروی دریایی ارتش نیز با خرید ناوهای جنگی به قدرتی رسیده بود که کنترل خلیج فارس را به تنهایی به دست بگیرد. نیروی زمینی ارتش با قدرت گروهک‌های تجزیه‌خواه از ایران را سرکوب کرد و به غائله آذربایجان نیز پایان داد. ارتش شاهنشاهی حاکمیت ملی را در سراسر ایران با اقتدار تثبیت کرد. نیروی هوایی شاهنشاهی ایران برای بیش از دو دهه، بزرگ‌ترین و راهبردی‌ترین توان دفاعی ایران به‌شمار می‌رفت و در سال ۱۳۵۷، به قدرتمندترین نیروی هوایی باختر آسیا تبدیل گردید و ناوگانی ساخته‌شده از ۴۶۲ فروند هواپیمای جنگی داشت.
در دوران پهلوی، ایران یکی از بزرگ‌ترین نیروهای مسلح جهان را در اختیار داشت که به سرعت، با فروپاشی سلطنت با انقلاب ۱۳۵۷ منحل شد.
اقتصاد

همچنین ببینید: اقتصاد ایران و اقتصاد در دوره پهلوی
رضاشاه به بسط و توسعهٔ اقتصادی ایران توجه خاصی داشته است و برای آن، اولویت قائل می‌شد. دوران وی، دوران شور ملی ایران در زمینهٔ توسعهٔ اقتصادی است. در سال ۱۹۲۸ امتیاز انتشار اسکناس که در دوران قبل به انگلیسی‌ها داده شده بود را لغو کرد و بانک ملی ایران انحصار انتشار اسکناس را به‌دست‌آورد و ایران توانست بر سیاست پولی خود، حاکمیت پیدا کند. در سال ۱۹۳۲ نیز ضرابخانهٔ شاهی گشایش یافت و ضرب سکه نیز در سلطهٔ ایران قرار گرفت. در دورهٔ پادشاهی رضاشاه، بخش خصوصی ایران، بیشتر درگیر صنایع کوچک و بازرگانی شد. حکومت وی، مقبولیتش را در نوسازی اقتصادی کشور و زنده‌سازی ملی‌گرایی ایرانی افزون بر سفارش بر دیوان‌سالاری و نیروهای نظامی جست‌وجو کرده است. دولت آن دوره نیز با فراهم‌سازی امنیت و گزینش سیاست اقتصاد ارشادی، در زمینهٔ توسعه گام برداشت؛ هرچند که این کار، بر اساس تصمیم و ارادهٔ شخصی رضاشاه به اجرا درمی‌آمد. پیش از زمامداری رضاشاه، در ایران به جز تاسیسات نفت، واحد صنعتی که بتوان آنان را کارخانه‌ای تولیدی و صنعتی نامید، وجود نداشت. در طول مدت کوتاهی در دوران رضاشاه، ایران از کشوری عقب‌مانده و غیرصنعتی، به کشوری پیشرفته و نیمه‌صنعتی تبدیل شد. با بنیان‌گذاری کارخانه‌های نوین، بیشتر نیازهای کشور و مردم، دیگر از داخل تأمین می‌شد. با قدرت گرفتن رضاشاه، هزاران کیلومتر راه‌های اصلی و فرعی میان شهرها و دهات‌های ایران، احداث شد و در عرض تنها چند سال، راه‌های خاکی تبدیل به جاده‌های عریض و ماشین‌رو شدند. پس از این، به‌جای گاری، اسب و شتر و دیگر موارد این‌چنینی، میان شهرهای ایران، اتوموبیل‌های سواری، باری و اتوبوس به‌راه افتاد. راه‌آهن سراسری ایران نیز در همین دوره ساخته شد.
در یک مقایسه، درآمد سرانهٔ ایران در سال ۱۹۷۷، دو برابر درآمد سرانهٔ کره جنوبی بوده است و در سال ۲۰۱۹ م، در حکومت بعدی، دست‌کم پنج برابر از این کشور کمتر بود. تا پیش از انقلاب ۱۳۵۷، اعتبار گذرنامه ایرانی به گونه‌ای بوده است که می‌شد با آن به بیشتر کشورهای اروپایی و جهان بدون نیاز به ویزا سفر داشت.
تولید ناخالص داخلی ایران در سال ۱۹۷۹ نزدیک ۱۰۰ میلیارد دلار بوده است. مقایسه این آمار با کشورهایی همچون ترکیه (۳۷ میلیارد)، امارات (۱۳ میلیارد)، کره جنوبی (۶۰ میلیارد) و ایالات متحده آمریکا (۲۳۶۹ میلیارد) انجام شده است. حتی در ده سال پایانی دوران پهلوی دوم، جز سال‌های ۵۷–۱۳۵۶ که اعتصاب‌های اقتصادی و بحران‌های اقتصادی هم‌دوره با آغاز اعتراض‌های انقلابی تندی گرفت، رشد اقتصادی ایران به زیر ۵ درصد نرسیده و تا ۱۷ درصد نیز رشد داشته است. چیزی که با اقتصاد حکومت پسین مقایسه شده است؛ رشد اقتصادی در دوران جمهوری اسلامی تنها در دوره هاشمی رفسنجانی به کف نرخ رشد اقتصادی دوران پهلوی، یعنی ۵ درصد، توانست نزدیک شود.
اقتصاد > عمران و شهرسازی

پیش از دوران رضاشاه، ساختمان‌های ایران بیشتر از خشت و گل بودند و میان آنان، کوچه‌های تنگی وجود داشت که در زمستان پر از آب و لجن می‌شد. در دوران پادشاهی رضاشاه، کوچه‌ها سنگ‌فرش شدند، خیابان‌ها و بلوارهای آسفالت ساخته شدند و افزون بر ساخت میدان‌های تازه و بزرگ، چراغ‌های برقی نیز در خیابان‌ها نصب شدند. ساختمان‌های مدرن و چندطبقه برای نهادهای دولتی ایجاد شدند و جای‌های همگانی تازه‌ای چون فروشگاه، باشگاه، بیمارستان، رستوران، ورزشگاه‌ها، پارک، مراکز تفریحی و… ایجاد شد و با درختکاری و گل‌کاری در معابر و میدان‌ها و صدها طرح عمرانی دیگر، چهرهٔ شهرهای ایرانی دگرگون شد. در همین هنگام، اداره‌های شهرداری گشایش یافتند تا شهرها را تمیز و نگهداری کنند. در استان‌هایی نیز هتل‌ها و مراکز گردشگری بسیاری تأسیس شد. تمام بناها و آثار باستانی که به دلیل بی‌توجهی در حال تخریب بودند، از جمله پارسه، مرمت و بازسازی شدند و برای شاعران و بزرگان ایرانی نیز، آرامگاه‌ها و بناهای یادبودی ساخته شد. در وصف محمدرضا پهلوی، آخرین شاهنشاه آمده است: «رضاشاه در معماری سلیقه‌ای خاص داشت و معنای زیبایی و تناسب را ذاتاً می‌دانست». سیاست شهرسازی دوران رضاشاه، نتیجه‌هایی چشمگیر داشت. در ۱۶ سال، جمعیت تهران از ۲۰۰ به ۵۳۰ هزار تن رسید. چنین گسترشی، در دیگر شهرهای ایران نیز به چشم می‌خورد و ساختمان‌های بزرگی نیز در شهرهای این کشور ایجاد شد. سبک معماری رضاشاهی همچون معماری دوران شاه عباس، یکی از مرحله‌های تاریخ هنر ساختمان و معماری در ایران است.
اقتصاد > انرژی و نفت

سازمان انرژی اتمی ایران در سال ۱۳۵۳، برای ایجاد شبکه‌ای با بیش از ۲۰ نیروگاه هسته‌ای بنیان گذاشته شد. در سال ۱۳۵۷، کار ایجاد دو رآکتور ۱۲۰۰ مگاواتی در نزدیکی بوشهر تقریباً به پایان رسید و قرار بود به زودی عملیات اجرایی آن آغاز شود که دولت انقلابی، این برنامه را لغو کرد. یکی از این دو رآکتور، با کمک بسیار از روسیه کامل شد و در سال ۱۳۹۰ شروع به کار کرد.
اقتصاد > گردشگری

مقالهٔ اصلی: گردشگری در ایران
تا اوایل دههٔ ۱۹۶۰ میلادی، ایران توجه اندکی به گردشگری کرده بود. کمبود امکانات و زیرساخت‌های مسافرت، سفر در ایران را بسیار سخت کرده بود. سرانجام، حکومت پهلوی شروع به ایجاد سنگفرش، بزرگراه و هتل کرد و شمار گردشگران وارد شده به این کشور، به‌طور پیوسته از دههٔ ۱۳۴۰ تا سال ۱۳۵۷ افزایش یافت. با این حال، آشفتگی سیاسی در سال ۱۳۵۷ که منجر به سرنگونی سلطنت در ایران شد، عملاً صنعت گردشگری در ایران را نابود کرد.
اسناد سازمان جلب سیاحان از آمار «رؤیایی» گردشگری در دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ و رتبهٔ سوم سفر شهروندان آمریکا به ایران می‌گویند. در میان سال‌های ۱۳۴۳ تا ۱۳۵۷ همچنین موافقت‌نامه‌های جهان‌گردی با کشورهایی در جهان و عضویت در سازمان جهانی جهان‌گردی و اتحادیهٔ جهانی سازمان‌های رسمی جهان‌گردی توسط سازمان جهان‌گردی و وزارت اطلاعات ایران به امضا رسیدند که شرایط را بهتر می‌ساخت.
جمعیت‌شناسی > آموزش و پژوهش

همچنین ببینید: آموزش در ایران
در دورهٔ حکومت رضاشاه، آموزش اجباری رایگان به تدریج برآورده شد. همچنین در این دوره، برای نخستین بار، مراکز ایرانی و دولتی آموزش عالی چون دانشگاه تهران ایجاد گردید. همچنین با تصویب قوانین حمایتی مانند معافیت یک‌سالهٔ تحصیل کنندگان مدارس متوسطه و تأکید بر نظام آموزش عالی، مدارس متوسطهٔ رایگان دولتی نیز شکل گرفت. به‌طور دقیق‌تر، پیش از رضاشاه، سوادآموزی در ایران، در جاهایی با نام مکتب‌خانه در مسجدها یا خانه‌های شخصی انجام می‌شده است. آموزگاران نیز ملا و ملاباجی بودند و خود اینها نیز تنها سواد خواندن و نوشتن داشته‌اند. در تهران و شهرهای بزرگ نیز، آموزشگاه‌های حرفه‌ای انگشت‌شمار بودند و آموزش‌های ارائه شده نیز در موضوعات محدودی بودند. با آغاز پادشاهی رضاشاه، مکتب‌خانه‌ها همگی بسته شدند و برای نخستین‌بار، مدرسه‌های منظم و رایگان زیادی در سراسر ایران، پدیدار شد. سیستم آموزشی این آموزشگاه‌های نوین، بر پایهٔ کشورهای اروپایی بود و دارای کتاب‌های درسی بودند. نخستین دانشگاه‌ها و دانش‌سراهای مدرن ایرانی پدیدار شدند و ساختمان‌های تازه‌ای چون دانشسرای عالی، هنرستان‌های فنی و حرفه‌ای، هنرستان‌های صنعتی و دانشگاه تهران در شهرها پدید آمدند. مربیان و استادهای خارجی جهت بهبود سطح دانش استخدام شدند و دانشجویانی هم به خارج از کشور اعزام شدند. کم‌کم شمار ایرانیان باسواد، گسترش یافت و این تنها به شهرها محدود نمی‌شد. در بیشتر دهات‌ها نیز دبستان دایر شد و سازمان‌های پیشاهنگی، تربیت بدنی و ورزشی ایرانی پدیدار شدند. در رشته‌های فرهنگی و هنری همچون موسیقی، مجسمه‌سازی، تئاتر، نقاشی و غیره، هنرستان‌هایی بنیان‌گذاری شدند. کتابخانه‌هایی نیز در کشور گشایش یافت و برای حفظ آثار باستانی ایران، اقدام به جمع‌آوری عتیقه‌ها و تأسیس موزه‌ها (همچون موزه ایران باستان) شد. یکی دیگر از کارهای فرهنگی و پژوهشی رضاشاه، بنیان‌گذاری فرهنگستان ایران و خارج کردن واژگان بیگانه همچون عربی و جایگزینی آنان با فارسی بوده است. چیزی که بعدها از سوی گروهی مورد نقد واقع شد.
جمعیت‌شناسی > بهداشت و درمان

در دوران رضاشاه، با بنیان‌گذاری دانشکده‌های داروسازی، پزشکی و دندان‌پزشکی، آموزش پزشک و متخصص، دایرسازی آموزشگاه‌های پرستاری و بهیاری و ساخت صدها بیمارستان و انواع درمانگاه در سراسر ایران، اقدام‌هایی گسترده برای بهداشت و درمان مردم ایران، انجام شد. اینها در حالی بود که پیش از روی کار آمدن رضاشاه، در دوره قاجار، به دلیل نبود پزشک و دارو و مراکز بهداشت، بیماری‌های گوناگون و واگیر، باعث درگذشت بسیاری می‌شد. بیماری‌هایی چون مالاریا، تراخم و کچلی شایع‌ترین بیماری‌هایی بودند که احتمالاً بیش از نیمی از ایرانیان، پیش از این، به چنین بیماری‌هایی مبتلا بودند. با روی کار آمدن رضاشاه افزون بر ایجاد مراکز درمان و بهداشتی، برای ریشه‌کنی بیماری‌های همه‌گیر و درمان بیماران، اقدامات بسیار برجسته‌ای شد.
اما در دوران بعدی، سازمان شاهنشاهی خدمات اجتماعی، با هدف بهبود هرچه بیشتر وضع بهداشت کشور در ششم اردیبهشت ماه ۱۳۲۶ به ریاست عالیه محمدرضا پهلوی و نیابت ریاست عالیه اشرف پهلوی بنیان نهاده شد.