stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ترابری در قزوین
سامانه حمل و نقل برون شهری > مترو

مترو قزوین به تهران در امتداد مترو تهران به کرج و هشتگرد قرار دارد. طول کل این خط از هشتگرد تا قزوین حدود ۷۰ کیلومتر بوده  و در شهرهای نظر آباد، آبیک، شهرک صنعتی کاسپین، محمدیه و قزوین ایستگاه خواهد داشت . محل عبور مترو ضلع شمالی آزادراه خواهد بود . زیر سازی‌های پیش‌بینی شده برای این پروژه سرعت ۲۰۰ کیلومتر بوده ولی به علت ضریب اطمینان قطارها با سرعت ۱۴۰ کیلومتر بر ساعت حرکت خواهند کرد. اعتبار کل پروژه ۵۰۰ میلیارد تومان است و یک شرکت چینی مسئول احداث آن می‌باشد . تا کنون ۲۰ میلیارد تومان به مطالعه و برنامه‌ریزی این خط از مترو هزینه شده و عملیات اجرایی آن از سال ۱۳۹۲ آغاز می‌شود. مدت انجام پروژه ۵ سال بوده و پیش‌بینی می‌شود در سال ۹۶ به بهره‌برداری برسد.
معابر برون شهری > تاریخچه معابر برون شهری

مسیر جاده ابریشم بعد از گذشتن از ری به قزوین می‌رسیده است . این منطقه از مناطق مهم جاده ابریشم محسوب می‌شده‌است زیرا محل تلاقی دو مسیر شرق به غرب و شمال غرب ایران بوده‌است حدود ۲۰ کاروانسرا در دشت قزوین وجود داشته که محل نگهداری کالاهای تجاری، به ویژه ابریشم بوده‌است.
معابر برون شهری > بزرگراه ها و آزاد راه ها

استان قزوین با دارا بودن بیش از ۲۱۶ کیلومتر آزادراه در مسیرهای، تهران-قزوین، قزوین-زنجان و قزوین-رشت، ۲۲۱ کیلومتر بزرگراه، ۷۰ کیلومتر راه اصلی و ۲۲۶ کیلومتر جاده بین شهری، یکی از شاهراه‌های ارتباطی کشور محسوب می‌شود.
استان قزوین ۸ استان کشور را به‌طور مستقیم پیوند می‌دهد و ۱۱ استان نیز ارتباطشان از این استان انجام می‌شود. این استان با دارا بودن تنها ۱ درصد از مساحت کشور ۱۵ درصد از آزادراه‌های کشور را در خود جای داده است.
معابر برون شهری > مهم ترین راه های ارتباطی

آزادراه (قزوین-رشت)
آزادراه (تهران-قزوین-زنجان)
جاده ۳۲ (ایران)
جاده ۳۷ (ایران)
جاده ۳۸ (ایران)
جاده ۴۹ (ایران)
خیابان سپه ، اولین خیابان ایران
ترمینال آزادگان - محور شرق ؛ قزوین
ایستگاه راه آهن قزوین
هواپیماهای سبک در فرودگاه قزوین
نقشه مترو کرج به قزوین
نقشه قزوین و جاده ابریشم
گالیله فراری

| گالیله فراری | گالیله فراری |
| --- | --- |
زادهٔ: ۳۱ اکتبر ۱۸۴۷ لیورنو ورسلس، پادشاهی ساردنی
درگذشت: ۷ فوریه ۱۸۹۷ (۴۹ سال) تورین، پادشاهی ایتالیا
ملیت: ایتالیایی
شناخته‌شده برای: جریان متناوب
پیشینه علمی: پیشینه علمی
شاخه(ها): فیزیک; مهندسی
 :  
گالیله فِراری (به ایتالیایی: Galileo Ferraris) (۳۱ اکتبر ۱۸۴۷ – ۷ فوریه سال ۱۸۹۷) یک فیزیکدان ایتالیایی و مهندس برق بود، عمدتاً برای مطالعات و کشف مستقل از میدان الکترومغناطیسی، یک اصل اساسی کار موتور القایی از او یاد می‌شود.
فراری رساله گسترده و کاملی روی نتایج عملی که با استفاده از ترانس مدار باز مدل گولرد- گیبس به‌دست آمده بود را منتشر کرد.
شرح حال

پسر یک داروساز به نام لوئیجی فراری، و آنتونیا مسیح، بود. در یک خانواده بزرگ با سه برادر و چند خواهر بزرگ شد. او مادر خود را زمانی که ۸ ساله بود از دست داد و شروع به یادگیری در خانه عمویش دکتر تورین کرد. سپس در کالج سن فرانسیسکو پائولا دی تورینو، که بعدها تبدیل به دبیرستان‌های کلاسیک وینچنتزو گوبرتی شد تحصیل کرد، او در رشته مهندسی عمران در سن ۲۲ سالگی فارغ‌التحصیل شد و در سال ۱۸۷۷ معاون فیزیک فنی در موزه صنعتی سلطنتی ایتالیا (بعدها دانشگاه پلی تکنیک تورین تبدیل شد) شد. فراری به‌طور مستقل دربارهٔ میدان مغناطیسی دوار تحقیق می‌کرد. او متوجه تولید میدان مغناطیسی در سیم‌پیچ حامل جریان الکتریکی متناوب با همان فرکانس و اختلاف فاز ۹۰ درجه شد. با این آزمایش راه برای ساخت موتور الکتریکی جریان متناوب باز می‌شد. کشف او در ۱۸ مارس ۱۸۸۸ در یادداشتی به آکادمی علوم سلطنتی تورین ارائه شد. سپس در مورد تقدم او بر نیکولا تسلا (که او هم این کشف را در آمریکا ثبت کرده بود)، در این کشف اختلاف افتاد که در دادگاهی رأی به تقدم او داده شد. اما تسلا پیش از او چند اختراع دیگر ثبت کرد و به شرکت وستینگهاوس واگذار کد تا اولین ماشین الکتریکی به نام تسلا ثبت شود.
در سال ۱۸۸۹، فراری در مؤسسه صنعتی ایتالیا، دانشکده مهندسی برق (اولین مدرسه از این نوع در ایتالیا بود، که بعد به دانشگاه صنعتی تورین تبدیل شد) کار کرده‌است. در سال ۱۸۹۶، فراری انجمن برق را تأسیس کرد و از طرف پادشاه اولین رئیس این سازمان شد و سه ماه بعد به علت ذات الریه در ۴۹ سالگی در گذشت.
انتشارات

اختلاف فاز جریان و اتلاف انرژی در ترانسفورماتور، توسط پروفسور گالیله فراری(Turin, 1887).
مطالعات بیشتر

فرهنگ زندگینامه علمی
موتور جریان متناوب گالیله فراری
ارکوله پاتی

| ارکوله پاتی | ارکوله پاتی |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۶ فوریهٔ ۱۹۰۳ کاتانیا، ایتالیا
درگذشت: ۱۵ نوامبر ۱۹۷۶ (۷۳ سال) رم، ایتالیا
پیشه(ها): نویسنده، نمایشنامه‌نویس، فیلم‌نامه‌نویس و روزنامه‌نگار
ارکوله پاتی (به ایتالیایی: Ercole Patti)؛ (۱۶ فوریه ۱۹۰۳ – ۱۵ نوامبر ۱۹۷۶) نویسنده، نمایشنامه‌نویس، فیلم‌نامه‌نویس و روزنامه‌نگار ایتالیایی بود.
پاتی در کاتانیا در خانواده‌ای از طبقه متوسط به بالا متولد شد. او برادرزاده نویسنده جوزپه ویلاروئل بود که قبل از فارغ‌التحصیلی در رشته حقوق در سال ۱۹۲۵، در سن بسیار پایین به کار روزنامه‌نگاری پرداخت. پس از یک سال کار در شرکت پدرش، تصمیم گرفت به رم نقل مکان کند، در آنجا به کار روزنامه‌نگاری مشغول شد. در آنجا، پس از چند همکاری‌های پراکنده با روزنامه‌های مختلف، در روزنامه مردم به عنوان خبرنگار خارجی در چین، هند و ژاپن استخدام شد. او به عنوان یک رمان‌نویس در سال ۱۹۴۰ با رمان بالای شهر، طنزی از طبقات عالی رومی، به شهرت رسید.
پتی از سال ۱۹۳۵ به عنوان فیلمنامه‌نویس فعال بود و فیلم‌هایی با رمان‌های او ساخته شده‌است. پاتی علاوه بر رمان‌ها، مجموعه‌هایی از داستان‌های کوتاه و دو اثر زندگی‌نامه‌ای منتشر کرد.
پخش زنده با بیل مار

| پخش‌زنده با بیل مار | پخش‌زنده با بیل مار |
| --- | --- |
عنوان: عنوان
نویسنده: بیل مار، آدام فلبر و همکاران
بازیگران: بیل مار
سازنده موسیقی متن: لوییس باستر بروان دوم، اسکات شاوونی پارکر کریستوفر کید رید
کشور سازنده: ایلات متحده
زبان اصلی: انگلیسی
شمار قسمت‌ها: ۲۵۲ (فهرست قسمت‌ها)
تولید: تولید
مکان‌های تولید: شهر تلویزیونی سی‌بی‌اس هالیوود، کالیفرنیا
مدت: ۶۰ دقیقه
پخش: پخش
شبکهٔ اصلی: اچ‌ب‌او
انتشار اولیه: ۲۱ فوریه ۲۰۰۳ (۲۰۰۳-02-۲۱) – تاکنون
انتشار: انتشار
پس از: از نظر سیاسی نادرست
پیوندهای بیرونی: پیوندهای بیرونی
وبگاه: وبگاه
پخش زنده با بیل مار (به انگلیسی: Real Time with Bill Maher) برنامه‌ایی گفتگو-محور است که از سوی شبکه اچ‌بی‌او به میزبانی کمدین و طنزپرداز سیاسی، بیل مار پخش می‌شود. این برنامه شبیه به برنامه قبلی بیل مار از نظر سیاسی نادرست است که از شبکه ابی‌بی‌سی پخش می‌شد، که خود دنباله‌ای بر برنامه پخش زنده از شبکه کمدی سنترال بود. در تمام این برنامه‌ها مهمانانی مدعو درباره موضوعات سیاسی روز به تبادل نظر می‌پردازند. برخلاف برنامه قبلی، مدعوین در زمینه مورد بحث دارای تخصص هستد، روزنامه‌نگاران، سیاست‌مداران، مجری‌های برنامه‌های تلویزیونی و صاحب‌نظران سیاسی پانل تخصصی برنامه را تشکیل می‌دهند. گاهی نیز از بازیگران و برنامه‌سازان نیز دعوت می‌شود. به خاطر بعد مسافت، گاهی میهمانان به صورت ارتباط ماهواره‌ای در برنامه حضور دارند. اگرچه برنامه از نظر سیاسی نادرست به صورت از پیش‌ضبط شده بود و چهار روز در هفته نیز پخش می‌شد، پخش زنده تنها یک روز در هفته و به صورت زنده پخش می‌گردد.
این برنامه به صورت یک-ساعت و در حضور تماشاگران زنده برگزار می‌شود. روز پخش جمعه‌ها در ساعت ۱۰:۰۰ به وقتی شرق آمریکاست. این برنامه از استودیو ۳۳ در شهر تلویزیونی سی‌بی‌اس (استودیو باب بارکر) در شهر لس‌آنجلس پخش می‌شود. این برنامه تا پیش از سال ۲۰۰۹ به صورت مجموعه‌های ۱۲تایی برنامه زنده بود. اما از ۲۰۰۹ به بعد به صورت یک برنامه که در تمام یک فصلِ پخش، نمایش داده شد. به دلیل پخش زنده بودن، این برنامه تکراری ندارد، اما در زمان‌هایی که برنامه تعطیل است، اچ‌بی‌او، به بازپخش قسمت‌هایی از آن اقدام می‌کند.
در حال حاضر این برنامه فصل دهم خود را سپری می‌کند و اچ‌بی‌او قرارداد این برنامه را تا سال ۲۰۱۵ تمدید کرده‌است.
ماجرای کریستین اودانل

در ۱۷ سپتامبر ۲۰۱۰، مار کلیپی از یکی از نامزدهای سناتور جمهوری‌خواهان به نام کریستین اودانل را پخش کرد. این کلیپ مربوط به ۲۹ اکتبر سال ۱۹۹۹، از برنامه از نظر سیاسی نادرست بود.. اودانل در این برنامه اظهار داشته بود که «درباره جادوگری مردد بوده‌است» این اظهار نظر، یکی از چندین اظهارنظر جنجالی‌اش در برنامه بیل مار بود، که باعث شد تا وی به صدر اخبار این انتخابات برسد. این کار باعث شد تا اودانل به یکی از خبرسازترین در تمام رسانه‌ها تبدیل شود و آگاهی تبلیغاتی وی با نام «من جادوگر نیستم» به شدت سر و صدا به پا کرد. به‌طوری‌که در برنامه شبانه نمایش روزانه و گزارش کلبرت و نیز کمدی‌های ساتردی نایت لایو به تمسخر گرفته شود. کریستین ویگ در تمام کمدی‌ها اس‌ان‌ال به جای وی نقش ایفا می‌کرد. این اتفاقات باعث شد تا وی انتخابات عمومی را به رقیب دموکرات خود ببازد.
دیدگاه‌ها

لری کینگ از این برنامه به عنوان برترین نمایشِ تلویزیونی نام می‌برد. بیل مار از افرادی بود که زیاد بر برنامه زنده با لری کینگ دعوت می‌شد.
کتاب‌ها

دو کتاب بر اساس برنامه تاکنون منتشر شده؛ «قوانین جدید: گزارش‌های مودبانه از ناظر ترسو»، توسط انتشارات رولدا در سال ۲۰۰۵ و «قوانین جدیدِ جدید: نگاهی طنز از سوی همه به جز من به دیگران» در سال ۲۰۱۱.
شناتال علیا

| شنتال علیا | شنتال علیا |
| --- | --- |
روستا: روستا
کشور: ایران
استان: آذربایجان غربی
شهرستان: سلماس
بخش: بخش کوهسار
دهستان: شنتال
جمعیت: ۳۶۸ نفر (سرشماری ۹۵)
شنتال علیا، روستایی است از توابع بخش کوهسار و در شهرستان سلماس استان آذربایجان غربی ایران. یک روستای مهندس پرور
جمعیت

این روستا در دهستان چهریق قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۳۵۹نفر (۶۷ خانوار) 
بوده است.
جوآن کراوفورد

| جون کراوفورد | جون کراوفورد |
| --- | --- |
کراوفورد در ۱۹۳۶: کراوفورد در ۱۹۳۶
زادهٔ: ۲۳ مارس ۱۹۰۴ (مورد مناقشه) سن آنتونیو، تگزاس، ایالات متحده
درگذشت: ۱۰ مهٔ ۱۹۷۷ (۷۳ سال) نیویورک سیتی، ایالات متحده
علت مرگ: حمله قلبی و سرطان
ملیت: آمریکایی
پیشه: هنرپیشه
سال‌های فعالیت: ۱۹۲۵–۱۹۷۲
امضاء: امضاء
جون کراوفورد (به انگلیسی: Joan Crawford) (زادهٔ ۲۳ مارس ۱۹۰۴ مورد مناقشه – درگذشتهٔ ۱۰ مهٔ ۱۹۷۷) هنرپیشهٔ آمریکایی سینما، تئاتر و تلویزیون بود.
زندگی

جون کراوفورد با نام تولد لوسیل فی لوسیور (به انگلیسی: Lucille Fay LeSueur) در ۲۳ مارس ۱۹۰۴ فهرست شماری منابع ۱۹۰۳، ۱۹۰۵، ۱۹۰۶ یا ۱۹۰۸) در سن آنتونیو، تگزاس زاده شد.
کراوفورد در ابتدا به عنوان رقاص با برخی کمپانی‌های تئاتر همکاری می‌کرد و این پیش از آن بود که کارش را در تئاتر برادوی آغاز کند. او در سال ۱۹۲۵ اولین قراردادش را با مترو گلدوین میر امضاء کرد. در ابتدا کمیت و کیفیت نقش‌هایی که برایش در نظر گرفته می‌شدند ناامیدکننده بود، به همین خاطر نوعی «کمپین تبلیغ برای خود» راه انداخت به شکلی که در اواخر دههٔ ۱۹۲۰ به عنوان یک فلَپر شهرت پیدا کرده بود. کراوفورد در دههٔ ۱۹۳۰ از نظر شهرت با دیگر ستارگان «مترو گلدوین میر» مانند گرتا گاربو و نورما شیرر رقابت می‌کرد. او اغلب نقش زنان جوان و سختکوشی را ایفا می‌کرد که در پایان داستان به موفقیت عشقی و مالی می‌رسیدند. فیلم‌های کراوفورد (با مضمون پیشرفت یک زن جوان از ژنده‌پوشی به ثروت) نزد جامعهٔ آن روز آمریکا که در دوران رکود بزرگ به سر می‌برد و به خصوص بانوان بسیار محبوب شدند. کراوفورد تبدیل به یکی از برجسته‌ترین ستارگان هالیوود و یکی از پردرآمدترین زنان آمریکا شد، اما به مرور فیلم‌های او شروع به خسارت دادن در گیشه کردند به شکلی که در اواخر دههٔ ۱۹۳۰ به عنوان «سَم باکس آفیس» شناخته می‌شدند.
پس از ۲ سال دوری از صحنه، کرافورد در سال ۱۹۴۵ و با فیلم «میلدرد پیرس» بازگشتی موفقیت‌آمیز داشت و برای آن فیلم جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول زن را دریافت کرد. در دههٔ ۱۹۶۰ به صورت منظم اما کم‌تر در سینما و تلویزیون حضور داشت و سرانجام در سال ۱۹۷۰ با بازی در فیلم "Trog" برای همیشه از بازیگری کناره گرفت. از نظر زیبایی مورد توجه کارگردانان قرار داشت.
زندگی > زندگیِ خصوصی

کراوفورد ۴ بار ازدواج کرد. ۳ ازدواج اولش با طلاق و ازدواج آخری با مرگ همسرش خاتمه یافتند.
داگلاس فیربنکس جونیور (ازدواج ۱۹۲۹–۱۹۳۳ طلاق)
فرانکوت تون (ازدواج ۱۹۳۵–۱۹۳۹ طلاق)
فیلیپ تری (ازدواج ۱۹۴۲–۱۹۴۶ طلاق)
در سال ۱۹۵۵ و در پی ازدواج با مدیر عامل پپسی کولا «آلفرد استیل» وارد آن شرکت شد. پس از مرگ همسرش در سال ۱۹۵۹ به‌عنوان جانشین او انتخاب شد اما در سال ۱۹۷۳ و برخلاف میل خودش از آن سمت کناره‌گیری کرد. او ۵ کودک بی‌سرپرست را به فرزندی پذیرفت که بعداً یکی از آن‌ها را به مادر واقعی‌اش بازگرداند. کراوفورد از برقرار کردن یک رابطهٔ مثبت با ۲ فرزند بزرگش کریستینا و کریستوفر ناتوان بود و آن ۲ را از ارث محروم کرد. پس از مرگش، کریستینا کتابی با نام مامی عزیزترینم نوشت که در آن ادعا کرده بود تمام عمر مورد آزار فیزیکی و احساسی جوآن کراوفورد بوده است.
درگذشت

وی در ۱۰ مه ۱۹۷۷ بر اثر حمله قلبی و سرطان در آپارتمانش در نیویورک سیتی درگذشت.
جوایز و افتخارات

۱۰۰ سال... ۱۰۰ ستاره به انتخاب بفا
۱۰۰ سال... ۱۰۰ قهرمان و شرور به انتخاب بفا
جایزه بهترین بازیگر نقش اول زن هیئت ملی بازبینی فیلم
جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول زن میلدرد پیرس (۱۹۴۶)
فیلم‌شناسی

دایره (۱۹۲۵)
بن هور (۱۹۲۵)
پاریس (۱۹۲۶)
آکادمی نظامی وست‌پوینت (۱۹۲۷)
نمایش هالیوود ۱۹۲۹ (۱۹۲۹)
باران (۱۹۳۲)
گرند هتل (۱۹۳۲)
مانکن (۱۹۳۷)
زنان (۱۹۳۹)
میلدرد پیرس (۱۹۴۵)
میلدرد پیرس (۱۹۴۵)
تسخیرشده (۱۹۴۷)
ترس ناگهانی (۱۹۵۲)
جانی گیتار (۱۹۵۴)
چه بر سر بیبی جین آمد؟ (۱۹۶۲)
فتنه

فتنه (عربی: فتنة، فتن؛ «وسوسه، رنج، شورش، نزاع داخلی، درگیری») واژه‌ای عربی با معنای ضمنی گستردهٔ دشواری یا مصیبت یا پریشانی است. این واژه مفاهیم تاریخی مهمی دارد که در عربی امروزی نیز بسیار مورد استفاده قرار می‌گیرد. می‌توان بین معانی فتنه که در عربی کلاسیک استفاده می‌شود و معانی فتنه که در عربی استاندارد مدرن و گویش‌های مختلف محاوره‌ای استفاده می‌شود تمایز قائل شد. جدای از کاربرد آن در قرآن، فتنه به عنوان اصطلاحی برای چهار جنگ داخلی در خلافت اسلامی از قرن هفتم تا نهم میلادی استفاده می‌شود.
پیشینه و ریشه‌شناسی

فتنه از مادهٔ «فِتْن» به معنای داخل نمودن طلا در آتش است، و به معنای داخل نمودن انسان در آتش نیز آمده‌است. کلمه «فتنه» در قرآن به معناهای گوناگون آمده‌است. به معنای عذاب، محصول عذاب، آزمایش و امتحان و واقع نمودن خود یا دیگران در عذاب.
جعفر سبحانی می‌گوید: فتنه گاهی به معنای شورش‌های کور به کار می‌رود که نه هدف مشخصی دارند و نه مقدس هستند. .
در صدر اسلام

در صدر اسلام از جنگ‌های داخلی و کشمکش‌های متعددی به عنوان فتنه یاد شده‌است. مانند ماجرای سقیفه که در آن کشمکش با بیعت جمعی از بزرگان عرب با ابوبکر پایان یافت. خروج ابن زبیر علیه یزید در مکه، قیام شیعیان عراق و ایران علیه سلسله اموی که به سرنگونی امویان منجر شد. همچنین از شکل‌گیری و انشقاق مسلمانان و تشکیل شیعه و سنی نیز به عنوان فتنه یاد شده‌است.
در صدر اسلام > آیات و روایات پیرامون فتنه

در قرآن در موارد مختلفی و با معانی مختلفی از عنوان فتنه استفاده شده است:
و با آنان بجنگید تا فتنه‌ای بر جای نماند و دین یکسره از آن خدا گردد پس اگر بازایستند قطعاً خدا به آنچه انجام می‌دهند بیناست
و بدانید که اموال و فرزندان شما فتنه هستند و خداست که نزد او پاداشی بزرگ است
علی بن ابیطالب دربارهٔ فتنه گفته‌است:
در فتنه‌ها مانند شتر دو ساله باش که نه پشتی دارد تا دیگران از او سواری بگیرند و نه پستانی دارد تا دیگران از او شیری بدوشند.
با احتیاط و بصیرت گام بردارید، به هنگام برخاستن گرد و غبار حادثه‌هایی که نمی‌توان به درستی واقع آن را درک کرد و در هم پیچیدن فتنه‌ها به هنگام تولد نوزاد آن و آشکارشدن باطن آن و برقرارشدن قطب و مدار آسیای آن؛ فتنه‌هایی که از مراحل ناپیدا آغاز می‌شوند و به مرحله شدید و روشن می‌رسند. رشد آن‌ها مانند رشد نوجوان و آثار آن مانند آثار سنگ سخت و محکم است. ستمکاران آن را با پیمان‌هایی که دارند از یکدیگر ارث می‌برند.
انحراف به راست و چپ مایه گمراهی است و راه وسط و مستقیم همان جاده حق است و قرآن و آثار نبوت بر همین راه است.
دیدگاهی دربارهٔ فتنه در حدیثی از محمد بن علی بن موسی، معروف به جواد، امام نهم شیعیان
تام فورد

| تام فورد | تام فورد |
| --- | --- |
تام فورد در سپتامبر ۲۰۰۹: تام فورد در سپتامبر ۲۰۰۹
نام هنگام تولد: توماس کارلایل فورد
زادهٔ: ۲۷ اوت ۱۹۶۱ ‏(۶۳ سال) آستین، تگزاس، ایالات متحده
تحصیلات: Parsons School of Design
پیشه(ها): طراح لباس، مدیر خلاق، فیلمساز
ناشر: Gucci (۱۹۹۰–۲۰۰۴) YSL(۱۹۹۹–۲۰۰۴) Tom Ford(۲۰۰۴-اکنون)
همسر: ریچارد باکلی (۲۰۱۴ _ درگذشتهٔ ۲۰۲۱)
فرزندان: ۱
وبگاه: https://www.tomford.com/
توماس کارلایل فورد (انگلیسی: Thomas Carlyle Ford؛ زادهٔ ۲۷ اوت ۱۹۶۱) معروف به تام فورد (انگلیسی:Tom Ford) طراح مد، فیلم‌نامه‌نویس، تهیه‌کننده و کارگردان آمریکایی است. او برند لوکس خود را در سال ۲۰۰۵ راه اندازی کرد. و قبل از آن به عنوان مدیر خلاق گوچی و ایو سن لورن فعالیت داشت. در حال حاضر به علاوه فعالیت‌های سابق خود به عنوان رئیس هیئت مدیره شورای طراحان مد آمریکا فعالیت می‌کند.
کودکی

توماس کارلایل فورد متولد ۲۷ اوت ۱۹۶۱، فرزند توماس دیوید فورد و شرلی بنتون در حومه هیوستون، تگزاس، و در سن مارکوس، خارج از آستین. پدر و مادر او هردو کارگزار معاملات ملکی بودند.
او چیدمان خانه را در ۶ سالگی تغییر داد و به مادرش دربارهٔ موها و کفش‌هایش بازخورد می‌داد. هنگامی که او ۱۱ ساله بود خانواده او به سانتافه، نیومکزیکو نقل مکان کردند. در سانتافه، او وارد دبیرستان سنت مایکل شد و بعداً به مدرسه مقدماتی سانتافه نقل مکان کرد و در سال ۱۹۷۹ از آن فارغ‌التحصیل شد.
در سن ۱۶ سالگی در کالج بارد در سایمون راک ثبت نام کرد اما به سرعت ترک تحصیل کرد. او به دلیل علاقه‌ای که به هنر و نقاشی داشت به شهر نیویورک نقل مکان کرد تا در رشته تاریخ هنر در دانشگاه نیویورک (NYU) تحصیل کند.     در آنجا با ایان فالکونر ملاقات کرد که برای اولین بار او را به استودیو ۵۴ برد. فورد پس از یک سال ترک تحصیل کرد و روی بازیگری در تبلیغات تلویزیونی تمرکز کرد. در این کار تا جایی پیش رفت که در ۱۲ کمپین مختلف تلویزیون ملی آمریکا به صورت همزمان حضور داشت. [3] [4]
فورد تحصیل در رشته معماری داخلی را در کالج هنر و طراحی Parsons The New School for Designدر شهر نیویورک آغاز کرد.  او مدام از استودیو ۵۴ بازدید می‌کرد و در آنجا متوجه شد که همجنس‌گرا است.
نورها و زرق و برق کلاب‌های دیسکو آن زمان تأثیر زیادی بر طراحی‌های آینده او داشت.
فورد قبل از آخرین سال تحصیلی خود در مدرسه جدید، یک سال و نیم را در پاریس گذراند، جایی که او به عنوان کارآموز در دفتر مطبوعاتی Chloé کار کرد و علاقه او به مد را برانگیخت.  او سال آخر خود را در مدرسه جدید با تحصیل در رشته مد گذراند اما در رشته معماری فارغ‌التحصیل شد.
فعالیت حرفه‌ای در زمینه فشن > شروع فعالیت

هنگام مصاحبه برای مشاغل پس از فارغ‌التحصیلی، فورد گفته بود که در The New School's Parsons division تحصیل کرده‌ است، اما پنهان کرد که در رشته معماری فارغ‌التحصیل شده‌ است.  کار او در Chloé یک موقعیت معمولی روابط عمومی بود. فورد علی‌رغم عدم تجربه‌اش در مد، هر روز به مدت یک ماه با طراح آمریکایی کتی هاردویک تماس می‌گرفت تا بتواند شغلی در شرکت پوشاک ورزشی او پیدا کند. هاردویک در نهایت پذیرفت که با او مصاحبه کند. او بعداً از این اتفاق اینطور یاد می‌کند: «من تمام قصدم این بود که به او امیدی ندهم. از او پرسیدم طراحان اروپایی مورد علاقه‌اش چه کسانی هستند. او گفت: "Armani و Chanel." ماه‌ها بعد از او پرسیدم که چرا این حرف را زدی و او گفت: «چون تو آرمانی پوشیده بودی». جای تعجبی ندارد که چرا او برای این شغل پذیرفته شده». فورد به مدت دو سال به عنوان دستیار طراحی برای هاردویک کار کرد. بعد از گذشت این زمان فورد به عنوان طراح شلوار جین برای شرکت پری الیس در نیویورک مشغول به کار شد.
در سال ۱۹۸۸، فورد به پری الیس نقل مکان کرد،  جایی که هم رابرت مک دونالد، رئیس شرکت، هم مارک جیکوبز، طراح آن را می‌شناخت. او دو سال در این شرکت کار کرد، اما از کار کردن در صنعت مد آمریکا خسته شد. در مصاحبه‌ای بعد با نیویورک تایمز، او اظهار داشت: «اگر قرار بود طراح خوبی شوم، باید آمریکا را ترک می‌کردم. فرهنگ آمریکا مانع پیشرفت من می‌شد.»
در آن زمان، کمپانی گوچی شدیداً درگیر بحران و نوسان بود و تا مرز ورشکستگی پیش رفته بود. گوچی به دنبال یک تغییر اساسی بود و می‌خواست اتفاقی تازه را وارد خط پوشاک زنانه خود کند. این کار بخشی از روند بازسازی برند بود. داون ملو، مدیر خلاقیت این شرکت در آن زمان گفت: «هیچ‌کس رؤیای پوشیدن گوچی را نخواهد دید». در سال ۱۹۹۰، ملو فورد را به عنوان طراح اصلی لباس زنانه این برند استخدام کرد و فورد به میلان نقل مکان کرد. ملو گفت: «من با افراد زیادی صحبت می‌کردم و بیشتر آنها این کار را نمی‌خواستند.» برای یک طراح آمریکایی که به ایتالیا مهاجرت کند تا به شرکتی بپیوندد که از تعریف یک برند همچنان فاصله زیادی دارد، ریسک بزرگی بود. فورد و شریک زندگیش، روزنامه‌نگار فشن، ریچارد باکلی، در سپتامبر همان سال به میلان نقل مکان کردند.
نقش فورد در گوچی به سرعت گسترش یافت. او در عرض شش ماه لباس‌های مردانه طراحی کرد و بلافاصله پس از آن کفش‌ها را وارد بازار کرد. هنگامی که ریچارد لمبرتسون در سال ۱۹۹۲ با عنوان مدیر طراحی گوچی را ترک کرد، فورد سمت او را بر عهده گرفت، که رهبری پوشاک آماده، عطر، تصاویر، تبلیغات و طراحی فروشگاه‌ها را بر عهده داشت. در سال ۱۹۹۳، زمانی که او مسئول طراحی یازده خط تولید بود، فورد هجده ساعت در روز کار می‌کرد. در این سال‌ها اتفاقات خلاقانه‌ای بین فورد و مائوریتزیو گوچی، رئیس و مالک ۵۰ درصد شرکت وجود داشت. به گفته ملو، مائوریتزیو همیشه می‌خواست همه چیز گرد و قهوه ای باشد و تام می‌خواست آن را مربع و سیاه کند. اگرچه مائوریتزیو گوچی می‌خواست فورد را اخراج کند، دومینیکو دی سوله اصرار داشت که او بماند. با این وجود، کار فورد در اوایل دهه ۱۹۹۰ عمدتاً در پشت صحنه بود. کمک‌های او به گوچی تصویر این برند را به‌طور کامل عوض کرد. او مینیمالیسم موجود در طراحی‌های این شرکت در اوایل دهه ۹۰ را با طرح‌های به روز و رترو جایگزین کرد. او پله‌های ترقی رو به سرعت در این شرکت طی کرد.
فعالیت حرفه‌ای در زمینه فشن > مدیر خلاقیت Gucci و Saint Laurent

در سال ۱۹۹۴، فورد به سمت مدیر خلاقیت گوچی ارتقا یافت. در اولین سال ریاست خود، او Halston-style velvet hipsters, skinny satin shirts و car-finish metallic patent boots را معرفی کرد.  در سال ۱۹۹۵، او طراح فرانسوی، Carine Roitfeld و عکاسی Mario Testino را برای ایجاد کمپین‌های تبلیغاتی جدید شرکت به کار برد.  بین سال‌های ۱۹۹۵ و ۱۹۹۶، فروش گوچی ۹۰ درصد افزایش یافت. در مقطعی، فورد بزرگ‌ترین سهامدار انفرادی گوچی بود. تا سال ۱۹۹۹، خانه ای که با پیوستن فورد تقریباً ورشکسته شده بود، بیش از ۴ میلیارد دلار ارزش داشت.
زمانی که گوچی در سال ۱۹۹۹ برند Yves Saint Laurent (YSL) را خریداری کرد، فورد نیز به عنوان مدیر خلاق آن انتخاب شد.  YSL نارضایتی خود را از طرح‌های فورد پنهان نکرد و اظهار داشت: «بیچاره هر کاری که می‌تواند انجام می‌دهد.»   در طول مدتی که مدیر خلاق YSL بود، برنده جوایز متعدد شورای طراحان مد آمریکا شد. فورد توانست Fashion House کلاسیک را به جریان اصلی بازگرداند.  کمپین‌های تبلیغاتی او برای عطرهای YSL Opium(با مدل مشهور Sophie Dahl با موهایی قرمز و برهنه که فقط یک گردنبند و کفش‌های پاشنه بلند در حالتی کاملاً جنسی)  و عطر YSL M7(با قهرمان هنرهای رزمی Samuel de Cubber در حالتی تماماً برهنه)  جنجالی و تحریک آمیز بودند.
در آوریل ۲۰۰۴، یک شرکت چند ملیتی در فرانسه، گوچی را خریداری کرد. فورد پس از مدیرعامل Domenico de Sole، راه خود را از برند گوچی بعد از یک مشاجره و به توافق نرسیدن با مدیرعامل(Pinault Printemps Redoute) و رئیسان جدید در مورد کنترل هنریِ شرکت،جدا کرد.  او از آن زمان به عنوان «ویرانگری» یاد می‌کند. و علت آن را «بحران میانسالی» می‌داند، زیرا او «همه چیز را برای پانزده سال در این شرکت قرار داده‌است».  زمانی که فورد در سال ۲۰۰۴ گوچی را ترک کرد، ارزش این کمپانی ۱۰ میلیارد دلار بود. [33] در طول این همکاری تام فورد خط تولید لباس‌های شب، لباس‌های ورزشی و مبلمان را به این برند اضافه کرد. فعالیت او به حدی بود که بعد از او چهار نفر برای انجام کاری که فورد انجام می‌داد استخدام شدند.
برند Tom Ford

پس از ترک گوچی، فورد در سال ۲۰۰۵ تصمیم گرفت برند شخصی خودش را به نام ،Tom Ford تأسیس کند. مجموعه لوازم آرایشی و همچنین مجموعه عینک تام فورد، اولین محصولاتی بود که در سال ۲۰۰۵ از این برند روانه بازار شد. و در سال ۲۰۰۶ عطر تام فورد نیز به این برند اضافه شد.  فورد " مشتری تام فورد " را اینگونه توصیف می‌کند: فردی بین‌المللی، با فرهنگ و خوش سفر با درآمدی قابل قبول. او برای زنان صفاتی مثل قوی، باهوش و زنانی که استایل خود را می‌شناسند را اضافه کرد.  میشل اوباما، بانوی اول آمریکا، در سال ۲۰۱۱ یک لباس شب عاج رنگی که توسط فورد طراحی شده بود در کاخ باکینگهام پوشید. [پیوند مرده]   او همچنین لباس‌های بیانسه، جنیفر لوپز، گوئینت پالترو، آن هتوی، دنیل کریگ، تام هنکس، جانی دپ، رایان گاسلینگ، ویل اسمیت، جولیان مور، هیو جکمن، جان هم و هنری کویل را طراحی کرده‌است.   فورد کت و شلوارهای دنیل کریگ را برای چهار فیلم آخر جیمز باند یعنی No Time to Die (2021) ,Spectre (2015) ,Skyfall (2012) ,Solace (2008) طراحی کرد.
در سال ۲۰۱۳ از فورد در آهنگ "Suit & Tie" جاستین تیمبرلیک که با همکاری جی زی بود نام برده شد.   فورد کت و شلوارها، پیراهن‌ها و لوازم جانبی موزیک ویدیوی "Suit & Tie" را که برنده گرمی شد، طراحی کرد.  او برای تور جهانی ۲۰/۲۰ تیمبرلیک بیش از ۶۰۰ قطعه طراحی کرد.   در همان سال، Jay-Z آهنگی با عنوان "Tom Ford" را منتشر کرد.   فورد نسبت به این اتفاق واکنش داد که «او بر فرهنگ عامه نفوذ کرده و تاثیر زیادی گذاشته‌ است.»  پس از انتشار این آهنگ، فورد افزایش زیادی در جستجوهای موتورهای جستجو دریافت کرد.  این آهنگ بیش از یک میلیون نسخه فروخت و گواهی پلاتین دریافت کرد.
برند Tom Ford > حواشی

فورد به دلیل استفاده از زنان برهنه در کمپین‌های تبلیغاتی مختلف مورد انتقاد قرار گرفت. روزنامه‌نگاران مختلف اظهار داشتند که در این تبلیغات از زنان به عنوان یک کالای جنسی استفاده شده. در یکی از آگهی‌ها، زنی برهنه بود که شیشه‌ای از عطر را بین پاهایش نگه می‌داشت. یکی دیگر زنی برهنه را نشان می‌داد که شلوار مردی را در حالی که روزنامه می‌خواند اتو می‌کرد. بخشی از تبلیغات تام فورد در ایتالیا ممنوع شد.     در پاسخ به انتقاداتی مبنی بر اینکه او از زنان به عنوان کالا استفاده می‌کند فورد اظهار داشت که «او شخصیت بخش جنسیت‌های برابر است و به همان اندازه خوشحال است که مردان را در تبلیغات هویت کالا می‌بخشد». او استدلال کرد که «شما نمی‌توانید برهنگی مردانه را در فرهنگ ما به گونه‌ای نشان دهید که می‌توانید برهنگی زنانه را نشان دهید» و اشاره کرد که او در ایو سن لوران یک تبلیغ برهنه مردانه انجام داد و در آن زمان با این اتفاق مواجه شد.   در سال ۲۰۱۴، فورد محصول جدیدی به نام "Penis Pendant Necklace" عرضه کرد. این محصول باعث جنجال‌هایی شد و مسیحیان آن را توهین‌آمیز خواندند زیرا آویز شبیه به صلیب بود.   فورد پاسخ داد که " این شیء قرار نبود صلیب باشد، بلکه یک فالوس بود" و "مردم آنچه را که خودشان فکر می‌کنند و می‌خواهند در چیزها می‌بینند".  در سال ۲۰۲۲، فورد از مت گالا انتقاد کرد و گفت که این رویداد "به یک مهمانی کاستوم تبدیل شده‌است".