stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
دودمان خلجی
تاریخ > آخرین سلاطین

علاءالدین خلجی در ژانویه ۱۳۱۶ درگذشت. پس از مرگ او سلطنت دهلی بیش از چهار سال در هرج و مرج فرورفت. در پی این هرج و مرج‌ها ملک کافور فرزند شش ساله علاءالدین به نام شهاب الدین عمر را به سلطنت گماشت و خود نایب السلطنه اش شد. اما از حمایت امیران برخوردار نشد و پس از ۳۵ روز حکومت توسط آنان به قتل رسید.
پس از قتل ملک کافور، بزرگان و امیران دولت منصب نایب السلطنه گی را به یکی از پسران علاءالدین، به نام مبارک خان که پیشتر توسط ملک کافور محبوس شده بود، سپردند. اما دو ماه بعد مبارک‌خان، شهاب‌الدین را کور کرد و به قلعه گوالیار فرستاد و خود بر تخت سلطنت جلوس کرد و قطب‌الدین لقب یافت. برای جلب وفاداری بزرگان دولت به آنها مقام‌ها و زمین‌ها و مناصب مختلف بخشید. مانند غازی ملک که او را سردار سپاه در پنجاب کرد. مبارک شاه پس از کمتر از چهار سال حکومت به نام خود، در سال ۱۳۲۰ توسط یکی از سردارانش به نام خسرو خان در یک کودتا به قتل رسید. پس از قتل مبارک شاه، خسرو خان خود به سلطنت نشست و سلطان ناصرالدین لقب یافت. اما حکومت او مورد تأیید بزرگان قرار نگرفت و آنان غازی مالک را، که هنوز فرمانده ارتش در پنجاب بود متقاعد کردند، که علیه خسرو خان شورش کند و او را به قتل رساند و خود پادشاه شود. نیروهای غازی مالک به دهلی رفتند و خسرو خان را گرفتند و سر او را بریدند. غازی مالک به محض سلطان شدن، نام خود را به غیاث الدین طغلق تغییر داد و اولین فرمانروای سلسله طغلق شاهیان شد.
زبان

زبان رسمی و درباری سلسله خلجی فارسی بود. پس از آن عربی و برخی از زبان‌های بومی شمال هند بوده‌است. این استفاده از زبان‌های مختلف، دری و هندی باعث به وجود آمدن اولین فرم از زبان اردو شد.
شاهان

| لقب | نام | سلطنت |
| --- | --- | --- |
| جلال الدین | ملک فیروز خلجی | ۱۲۹۰–۱۲۹۶ |
| علاءالدین | علی گرشاسپ خلجی | ۱۲۹۶–۱۳۱۶ |
| شهاب‌الدین | عمر خان خلجی | ۱۳۱۶ |
| قطب الدین | مبارک خان خلجی | ۱۳۱۶–۱۳۲۰ |
خسرو خان در سال ۱۳۲۰ به کار سلسله خلجی پایان داد.: خسرو خان در سال ۱۳۲۰ به کار سلسله خلجی پایان داد.
سکه ای از تگین شاه متعلق به سال ۷۲۸، که خود را در آن به عنوان «ائلتبر (پادشاه خراج‌گذار) خلج» نامیده‌است.
سکه مسی علاءالدین خلجی
الماس کوه نور در سال ۱۳۱۰ توسط علاءالدین خلجی از وارانگال به غنمیت گرفته شد.
سکه خسرو خان.
وار ایکر (اکلاهما)

مکان
| Warr Acres, Oklahoma | Warr Acres, Oklahoma |
| --- | --- |
شهر: شهر
State: اکلاهما
شهرستان: Oklahoma
مساحت: مساحت
 • کل: ۲٫۸ مایل مربع (۷٫۴ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۲٫۸ مایل مربع (۷٫۳ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰٫۰ مایل مربع (۰٫۱ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۱۳۱۲ فوت (۴۰۰ متر)
جمعیت (۲۰۰۰): جمعیت (۲۰۰۰)
 • کل: ۹٬۷۳۵
 • تراکم: ۳۴۶۰٫۴/مایل مربع (۱۳۳۶٫۱/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (Central (CST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۵ (CDT)
زیپ‌کدs: 73122, 73123, 73132
کد منطقه: 405
FIPS code: 40-78500
GNIS feature ID: 1099375
وار ایکر(به انگلیسی: Warr Acres) شهری در ایالت اکلاهما کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۱۰٬۰۴۳ نفر بوده‌است.
ناحیه ادامز، شهرستان کاشاکتون، اوهایو

Township
| Adams Township, Ohio | Adams Township, Ohio |
| --- | --- |
Township: Township
Municipalities and townships of Coshocton County.: Municipalities and townships of Coshocton County.
ایالت: اوهایو
County: Coshocton
مساحت: مساحت
 • کل: ۲۵٫۶ مایل مربع (۶۶٫۴ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۲۵٫۶ مایل مربع (۶۶٫۴ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰٫۰ مایل مربع (۰٫۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۹۳۲ فوت (۲۸۴ متر)
جمعیت (۲۰۰۰): جمعیت (۲۰۰۰)
 • کل: ۷۵۵
 • تراکم: ۲۹٫۴/مایل مربع (۱۱٫۴/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۵ (Eastern (EST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۴ (EDT)
FIPS code: 39-00240
GNIS feature ID: 1085909
ناحیه ادامز، بخش کاشاکتون، اوهایو (به انگلیسی: Adams Township, Coshocton County, Ohio) در ایالات متحده آمریکا است که در اوهایو واقع شده‌است.
خصوصیات

ناحیه ادامز ۶۶٫۴ کیلومترمربع مساحت و ۷۵۵ نفر جمعیت دارد و ۲۸۴ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
ابراهیم بک

| ابراهیم بک | ابراهیم بک |
| --- | --- |
ابراهیم بک: ابراهیم بک
نام بومی: Ibrohimbek
زاده: ۱۸۸۹ قشلاق کوکتاش، دره حصار، امارت بخارا
درگذشته: ۳۱ اوت ۱۹۳۱ تاشکند، شوروی
وفاداری: باسمه‌چی‌ها
سال‌های خدمت: ۱۹۳۱–۱۹۲۰
ابراهیم بک (۱۸۸۹ – ۳۱ اوت ۱۹۳۱) رهبر یک جنبش ضد شوروی به نام باسمه‌چی‌ها در آسیای میانه بود. او از طایفه ازبک لاقای ساکن در مناطق شرقی بخارا بود و یک مقاومت سازمان‌دهی‌شده را بر ضد ارتش شوروی در دهه ۱۹۲۰ میلادی رهبری می‌کرد. او به دلیل محافظه‌کاری دینی و وفاداری به امیر بخارا که بر کنار شده بود، با "اصلاح‌طلبانی" که دارای تفکرات جدیدیزم بودند، اختلاف داشت. او با انور پاشا در مدت زمان کوتاهی که در آسیای میانه بود، نیز مبارزه می‌کرد. گرچه ابراهیم بک یک رهبر خوب در جنگ چریکی بود، اساساً یادگار دوران قدیم بود و می‌خواست تاکتیک‌های نظامی پیچیده و فراوان خود را خارج از طبیعت سیاسی جنگ داخلی روسیه بیابد.
بک و باسمه‌چی‌ها با واحدهای ارتش سرخ با رهبری میخائیل فرونزه درگیر شدند و در بهار سال ۱۹۲۵ از آن‌ها شکست خوردند. شوروی‌ها اظهار می‌کردند که سرویس اطلاعاتی بریتانیا به بک کمک می‌کرده‌است.
بک در نهایت به سمت جنوب و افغانستان فرار کرد و همراه با فضیل مقسوم چندین حمله مرزی به مرزهای جمهوری تازه‌تاسیس تاجیکستان شوروی انجام داد. بک در سال ۱۹۳۱ با خیانت روستائیان تاجیک توسط مقامات شوروی دستگیر و سپس اعدام شد. در اواسط سال ۱۹۳۱ پیروان باسمچی وی تا حد زیادی توسط ارتش سرخ شکست خورده بودند.
ایشتوویگو

واپسین شاه ماد
| ایشتوویگو | ایشتوویگو |
| --- | --- |
نقش برجسته دکان داوود منتسب به ایشتوویگو: نقش برجسته دکان داوود منتسب به ایشتوویگو
واپسین شاه ماد: واپسین شاه ماد
سلطنت: ۵۸۵ تا ۵۵۰ پ. م
پیشین: هووخشتره
جانشین: کوروش بزرگ  (به‌عنوان شاهنشاه هخامنشی)
آرامگاه: دکان داوود
همسران: آرینیس
فرزند(ان): ماندانا امیتیس
دودمان: ماد
پدر: هووخشتره
ایشتوویگو یا آستیاگ یا آژِی‌دهاگ (به بابلی :Iš-tu-me-gu، در تاریخ هرودوت: آستیاگ (به یونانی: Ἀστυάγης، لاتین‌نویسی: Astuágēs)، در گزارش کتزیاس: Astuigâs، در گزارش دیودور: Aspadas) چهارمین و آخرین پادشاه ماد بود. بر اساس تواریخ هرودوت ایشتوویگو حدوداً از سال ۵۸۵ تا ۵۵۰ پیش از میلاد به مدت ۳۵ سال حکومت کرد.
ایشتوویگو پس از مرگ پدرش هووخشتره به حکومت ماد رسید. از اقدام‌های ایشتوویگو، جنگ با لیدیه بود که در نهایت، موجب پیمان صلح او با پادشاه لیدیه و ازدواج او با آرینیس، خواهر کرزوس شد. از دیگر اقدام‌های منتسب شده به ایشتوویگو لشکرکشی به قفقاز و ایلام است.
ایشتوویگو پدر ماندانا و برادر آمیتیس بود. ماندانا با کمبوجیه یکم ازدواج کرد که حاصل این ازدواج تولد کوروش دوم یا کوروش بزرگ بود. کوروش در ۵۵۰ پیش از میلاد علیه سلطنت پدربزرگش شورش کرد و او را از سلطنت خلع کرد. با خلع ایشتوویگو از سلطنت حکومت ۱۲۸ ساله مادها پایان یافت و شاهنشاهی هخامنشی بنیان نهاده شد.
اطلاعات زیادی در مورد دوران حکومت ایشتوویگو در دسترس نیست و قضاوت در مورد شخصیت و دوران حکومت او به دلیل کمبود منابع و گزارش‌های متناقض ممکن نیست.
ریشهٔ نام

ایشتوویگو در یونانی Astuágēs (در تاریخ هرودوت) و Astuígas و Astuigâs (در فوتیوس به نقل از کتزیاس) و در متون بابلی به صورت Iš-tu-me-gu ضبط شده‌است. این واژه‌ها به صورت مشترک بازتابی از کلمه ایرانی باستان *Ṛšti-vaiga- به معنی «نیزه‌انداز» هستند. صورت ایلامی این کلمه، Iš-ti-/Ir-iš-ti-man-ka، چندین بار در لوح‌های استحکامات پرسپولیس دیده می‌شود که وابسته بودن آن‌ها به نام ایشتوویگو، مورد مناقشه است.
پادشاهی

آستیاگ، فرزند هووخشتره بود. وی پس از مرگ پدرش در ۵۸۴ پیش از میلاد، به‌جای او بر تخت نشست و بنا به گفتهٔ هرودوت، به‌مدت ۳۵ سال یعنی تا ۵۵۰ پیش از میلاد حکومت کرد. در مورد نخستین حوادث حکومت آستیاگ کتزیاس از لشکرکشی او به سرزمین کادوسی سخن به میان می‌آورد، در حالی که گزنفون از یک لشکرکشی به ارمنستان، آن هم به انگیزه پایان دادن به جنگ میان ارمنی‌ها و قبیلهٔ گرجی‌زبان کلدایی سخن می‌گوید.
آستیاگ در گزارش‌های تاریخی هرودوت و کتزیاس بسیار متفاوت به تصویر کشیده شده‌است.
پادشاهی > جنگ با لیدیه

مهم‌ترین اقدام سیاسی آستیاگ، ادامهٔ جنگ‌های زمان هووخشتره با کشور لیدیه بود که آن نیز به نتیجه‌ای نرسید و سرانجام به دنبال این نبردهای بی‌حاصل، معاهده صلحی بین دو طرف منعقد شد که طی آن، دختر فرمانروای لیدیه، به همسری آستیاگ درآمد. بدین ترتیب، دشمنی‌ها تبدیل به دوستی شد. این خویشاوندی سبب شد که مادها در مورد حاکمیت بر لیدیه، حقی برای خود قائل شوند. کرزوس، برادر همسر آستیاگ، در آینده‌ای نه چندان دور، فرمانروای لیدیه شد که این موضوع، در نبردهای بعدی بین پارس‌ها و لیدیایی‌ها تأثیر گذاشت.
پادشاهی > ازدواج‌ها و روابط سیاسی

علاوه بر ازدواج خود آستیاگ با دختر فرمانروای لیدیه، ماندانا و آمیتیس دو دختر آستیاگ نیز ازدواج‌های سیاسی داشتند. بر اساس منابع کلاسیک یونانی ماندانا با کمبوجیه یکم حاکم پارس ازدواج کرد. از این ازدواج در منابع کلاسیک تعبیرهای متفاوتی شده از جمله تلاش برای برقراری یک رابطه مستقیم بین مادها و پارس‌ها. تعبیر دیگر از این ازدواج این بود که بر اساس خواب آستیاگ پسر ماندانا تبدیل به خطری برای خود آستیاگ می‌شد و آستیاگ برای رفع این خطر ماندانا را به عقد کمبوجیه یکم پارسی درآورد که از دید آستیاگ از لحاظ اجتماعی در رده پایین‌تری قرار داشت و خطری از سوی او پادشاهی‌اش را تهدید نمی‌کرد.
پادشاهی > کاخ آستیاگ

بنابر نوشته‌های هرودوت، این کاخ توسط هفت دیوار تو در توی دفاعی محافظت می‌شد، هر دیواری تا کنگره و باروی دیوار دیگر بالا می‌آمد، و کنگره‌های هر دیواری رنگ خاصی داشت. دو دیوار درونی که محافظ کاخ بودند، با ورقه‌های طلا و نقره پوشانده شده بودند. بنا بر نوشته‌های پولی‌بیوس، محیط کاخ به هفت استادیا (حدود یک کیلومتر) می‌رسید، سقف کاخ با چوب سرو ساخته شده و رویش را با ورقه‌های طلا و نقره پوشانده بودند.
پادشاهی > نبرد با پارسیان

مقالهٔ اصلی: شورش پارس‌ها
در ۵۵۸ پ. م، کوروش دوم شاه اقوام و طوایف پارسی شد. مرکز فرماندهی او در پاسارگاد بود. کوروش نیز مانند پدرش کمبوجیه اول، در آغاز در مقابل آستیاگ مطیع و فرمانبردار بود. در این دوران، ماد خود را برای حمله‌ای به بابل آماده می‌کرد. ولی حمله آستیاگ به بابل به دلیل شوریدن کوروش و نبردهای او با آستیاگ انجام نشد.
بنابر تاریخ بابلی، در سال ششم سلطنت نبونئید، آستیاگ سپاهیان خود را گردآوری کرد و علیه کوروش پادشاه اَنشان به جنگ پرداخت. سپاهیان آستیاگ علیه وی شوریدند و او را اسیر کردند. آن‌ها وی را تحویل کوروش دادند. آنگاه کوروش به سوی پایتخت یعنی شهر آگمتانو ( اکباتان / هگمتانو/ آمدانه ) پیش رفت. نقره، طلا و سایر اجناس گرانبهایی را که وی به عنوان غنیمت جنگی در آن شهر تصاحب کرد به اَنشان منتقل نمود.
جانشینی

به نظر می‌رسد که کوروش پادشاهی ماد را منسوخ نکرد. در عوض، انتقال قدرت از خاندانی به خاندان دیگر بود. به هر حال، کوروش و جانشینانش، عنوان‌های رسمی شاهان ماد و سیستم مدیریتی آن‌ها را پذیرفتند. در امپراتوری هخامنشی، ماد موقعیتش را به عنوان دومین استان بعد از پارس به دست آورد. اشراف‌زادگان مادی در همان جایگاهشان در حکومت کوروش و جانشینانش (به رغم شورش علیه داریوش یکم در ۵۲۱ پ.م. توسط گوبریاس) باقی ماندند. اولین حکمران بابل بعد از فتح توسط پارس‌ها، یک مادی بود. در گاهشماری نبونئید، او به عنوان «حکمران دیار گوتیان» گواهی داده شده‌است که بابل را به‌دست آورده‌است. در اول هزاره پ.م. گوتیم نام ماد، یا حداقل، قسمت غربی‌اش بود. همچنین ذکر شده که علاوه بر پارسی‌ها و ایلامی‌ها، مادی‌ها هم در گارد جاویدان ۱۰ هزار نفری هخامنشی خدمت می‌کردند. یهودیان، یونانیان و مصریان، و دیگر مردم‌ دنیای باستان، پارس‌ها را مادی خواندند و حکومت پارس‌ها را ادامه ماد شمردند. به استناد برخی مدارک بابلی که بعد از فتح میان‌رودان توسط پارس‌ها، نوشته شده‌است، بسیاری از مادها در مقام‌های عالی‌رتبه استانی، افسران نظامی و سربازهای سلطنتی در بابل اشتغال داشتند. به علاوه، به نظر می‌رسد که مادها در بابل و دیگر شهرهای بزرگ به عنوان افراد خصوصی زندگی می‌کردند. اسناد میخی همچنین تأیید می‌کنند که تاجران بابلی با داد و ستدهای مختلفی در هگمتانه و دیگر شهرهای مبادرت می‌ورزیدند. کوروش پس از تسخیر سرزمین ماد، رسماً خود را فرمانروای ماد خواند و لقب شاهان ماد را به خود اختصاص داد: «شاه ماد (شاه بزرگ، شاه شاهان، شاه سرزمین‌ها)». اما در عمل، سرزمین ماد توسط یک فرماندار پارسی اداره می‌شد. گرچه هرودوت در بخش‌های پژوهشی کارهایش با کمال دقت بین آداب و رسوم مادها و پارس‌ها تفاوت قائل می‌شود، ولی در فصولی که به افسانه‌ها و داستان‌ها می‌پردازد، شیوه‌های این دو را با یکدیگر مخلوط می‌کند و درهم می‌آمیزد. تئوگنیس و سیمونید و سایر شاعران یونانی نیز پارسی‌ها را اهل ماد خواندند.
در اساطیر > ایرانی

جلال خالقی مطلق در مقاله‌ای این فرضیه را مطرح کرده که کیخسرو در شاهنامه همان کوروش و آستیاگ همان افراسیاب است. بر طبق داستان شاهنامه، پس از آنکه به دستور افراسیاب، سیاوش در توران کشته می‌شود، همسر سیاوش، فرنگیس و دختر افراسیاب، پسری می‌زاید که کیخسرو نامیده می‌شود. به علت پیش‌گویی‌هایی که در مورد کیخسرو شده بود، افراسیاب قصد می‌کند تا کودک را از بین ببرد ولی سرانجام از این کار منصرف می‌گردد به این شرط که پیران کودک را به چوپانان سپرده و در نزد آنان رشد کند و از نژاد و خاندان خود آگاه نگردد. پس از آنکه کودک هفت ساله می‌گردد به نزد افراسیاب برده می‌شود. کیخسرو که پیشتر از قصد افراسیاب برای کشتنش آگاه گردیده‌بود به توصیه پیران در پیشگاه افراسیاب، دیوانگی پیشه کرد و از مرگ نجات یافت. پس از این ماجرا گیو به توران رفت و کیخسرو را به همراه مادرش به ایران آورد. سرانجام، کیخسرو پس از بر تخت نشستن در ایران، سپاهی فراهم آورده، به خون‌خواهیِ پدرش به توران یورش برد و پس از جنگ‌های بسیار، افراسیاب را شکست داد و او را کشت.
در اساطیر > ارمنی

اژدَهَک Aždahak فرم ارمنی وام‌واژه پارتی ʾjdhʾg از نام دیو اوستایی آژی دَهاکَ است در اساطیر ایرانی گفته شده که در کوه دماوند به بند کشیده شده‌است. در شاهنامه، ضحاک (معرب آژی دهاک) به عنوان یک حاکم بیگانه ستمگر ایران با جنبه‌های شیطانی توصیف شده‌است: از کتف‌هایش مار روییده‌است. در اساطیر ارمنی، گفته شده همانند آژی‌دهاک در دماوند، شاه اَرتَوَزد در کوه آرارات زندانی شده‌است. تاریخ‌نویس ارمنی موسس خورناتسی در ضمیمهٔ کتاب اول تاریخ ارمنستان، افسانهٔ مشابه شاهنامه (ظاهراً در نوع ایرانیان شمال‌غربی Θraētaona، فارسی میانه: Frēdōn، که به صورت Hṙudēn آمده‌است) را بازگو می‌کند. او اَژدَهَک را با صفت Biwrasp (پهلوی: Bēwarasp، به معنی صاحب ده هزار اسب در بندهشن) با آستیاگ، شاه مادی همانند می‌کند. شاه ارمنی تیگران، علیه آستیاگ شورش کرده بود.
برای مطالعه بیشتر

آموزگار، ژاله (۱۳۹۱). تاریخ اساطیری ایران. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۴۵۹-۱۵۶-۳.
Dandamayev, Muhammad A (1993). "Cyrus II The Great". Encyclopædia Iranica (به انگلیسی). Vol. ۶.
Dandamayev, Muhammad A (2004). "HARPAGOS". Encyclopædia Iranica (به انگلیسی). Vol. XII. p. ۱۳. Retrieved 18 July 2014.
Drews, Robert (1969). "The Fall of Astyages and Herodotus' Chronology of the Eastern Kingdoms". Historia (به انگلیسی) (۱۸): ۱–۱۱. Retrieved 11 June 2014.
Pelling, Christopher (1996). "The Urine and the vine: Astyages' Dreams at Herodotus 1.107-8". Classical Quarterly (به انگلیسی) (۴۶): ۶۸–۷۷. doi:10.1093/cq/46.1.68. Retrieved 11 June 2014.
Rollinger, Robert (2004). "CYRUS ACCORDING TO HERODOTUS". Encyclopædia Iranica (به انگلیسی). Vol. XII. p. ۲۶۰–۲۶۲. Retrieved 4 April 2014.
ZOURNATZI, Antigoni (2013). "The Median Logos of Herodotus and the Persians' Legitimate Rule of Asia"". Iranica Antiqua (به انگلیسی) (۴۸): ۲۲۱–۲۵۲. Retrieved 11 June 2014.
Young, T. C (1988). "The Early History of the Medes and the Persians and the Achaemenid Empire to the Death of Cambyses". CAH2 (به انگلیسی). Vol. IV:The Persian Empire. Cambridge university press. p. 1–52. doi:10.1017/CHOL9780521228046.002.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
ایشتوویگوپادشاهی ماد: ایشتوویگوپادشاهی ماد
| پیشین: هووخشتره |  شاه ایران ۵۸۵ تا ۵۵۰ پیش از میلاد | پسین: کوروش بزرگ |
امپراتوری‌های ماد، لیدی، بابل و مصر
نگاره آستیاگ، پادشاه ماد، در حال فرمان دادن و گسیل داشتن هارپاگ برای کشتن کوروش خردسال
آستیاگ در زنجیر خود را تسلیم کوروش میکند
رودولف بورکرت

| رودولف بورکرت | رودولف بورکرت |
| --- | --- |
زادهٔ: ۳۱ اکتبر ۱۹۰۴
درگذشت: ۷ ژوئن ۱۹۸۵ آلمان غربی
ملیت: چکسلواکی
رودولف بورکرت (چکی: Rudolf Burkert; ۳۱ اکتبر ۱۹۰۴ – ۷ ژوئن ۱۹۸۵) اسکی‌باز پرش اهل چکسلواکی بود.
نورتون، اوهایو

مکان
| Norton, Ohio | Norton, Ohio |
| --- | --- |
شهر: شهر
Location of Norton, Ohio: Location of Norton, Ohio
Location within Summit County: Location within Summit County
ایالت: اوهایو
Counties: Summit, Wayne
حکومت: حکومت
 • شهردار: David L. Koontz
مساحت: مساحت
 • کل: ۲۰٫۴ مایل مربع (۵۳٫۰ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۲۰٫۱ مایل مربع (۵۲٫۱ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰٫۳ مایل مربع (۰٫۹ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۱۰۶۶ فوت (۳۲۵ متر)
جمعیت (۲۰۰۰): جمعیت (۲۰۰۰)
 • کل: ۱۱٬۵۲۳
 • تراکم: ۵۷۲٫۸/مایل مربع (۲۲۱٫۲/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۵ (EST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۴ (EDT)
زیپ‌کد: 44203
کد منطقه: 330
FIPS code: 39-57260
GNIS feature ID: 1071010
وبگاه: http://www.cityofnorton.org/
نورتون(به انگلیسی: Norton) شهری در ایالت اوهایو کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۱۲٬۰۸۵ نفر بوده‌است.
قاضی محمد

با محمد قاضی اشتباه نشود.
| قاضی محمد | قاضی محمد |
| --- | --- |
قاضی محمد: قاضی محمد
رئیس‌جمهور جمهوری مهاباد: رئیس‌جمهور جمهوری مهاباد
دوره مسئولیت ۲۲ ژانویه ۱۹۴۶ – ۱۵ دسامبر ۱۹۴۶: دوره مسئولیت ۲۲ ژانویه ۱۹۴۶ – ۱۵ دسامبر ۱۹۴۶
پس از: تشکیل پست
پیش از: انحلال جایگاه
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: مهاباد، میدان چهارچراغ
ملیت: ایران
حزب سیاسی: حزب دموکرات کردستان
فرزندان: علی قاضی  سهیلا قاضی  مریم قاضی  عفت قاضی  منیر قاضی  پروین قاضی  فوزیه قاضی
خویشاوندان: صدر قاضی (پسرعمو)، میرزا سیف‌القضات (عمو)، مینا قاضی (همسر)
قاضی محمد (اردیبهشت ۱۲۷۹ – ۱۰ فروردین ۱۳۲۶) قاضی و سیاستمدار اهل مهاباد در سال (۱۹۴۶) بود. او پیشتر قاضی شهر مهاباد بود که بعد از جنگ جهانی دوم رهبر سیاسی حزب دموکرات کردستان ایران و جمهوری مهاباد را بر عهده گرفت. پس از عقب‌نشینی ارتش شوروی از خاک ایران، قاضی محمد توسط دادگاه محلی به اتهام همکاری با ارتش شوروی محکوم و در میدان چهارچراغ شهر مهاباد اعدام شد.
ابتدای زندگی

جد قاضی محمد از گرجستان به منطقهٔ سابلاغ یا ساوجبلاغ مکری (مهاباد) در دورهٔ بداق سلطان مهاجرت کرده بودند. قاضی محمد فرزند قاضی علی در یک خانواده مذهبی در مهاباد به دنیا آمد. پدر وی قاضی شهر بود که در جریان شورش سمکو میرزا با او همکاری کرد. پس از مرگ پدر وی به جای او قاضی شهر شد.
در هنگام حملهٔ سپاهیان روس در جنگ اول جهانی، میرزا فتاح (عموی پدر قاضی محمد) و سه نفر از فرزندان میرزا فتاح توسط روس‌ها کشته شدند. در سال ۱۳۱۵، قاضی محمد به عنوان ریاست معارف شهر مهاباد برگزیده شد و تا سال ۱۳۲۱ رئیس جمعیت شیر و خورشید مهاباد نیز بود. خانوادهٔ قاضی محمد که روشنفکر، مذهبی و ملی‌گرا بودند. این خاندان از عواید روستاهایی که در اطراف بوکان داشتند، گذران زندگی می‌کردند. قاضی محمد در ابتد، از دوستان و نزدیکان حکومت مرکزی ایران بود. حتی در جریانِ شورش سمکو و قتل‌عام و غارت مهاباد توسط اسماعیل سیمیتقو (سمکو)، چندتن از نزدیکان و فامیل قاضی محمد کشته شدند. از دورهٔ رضاشاه پهلوی، قاضی محمد تا سال ۱۳۲۱ شمسی به‌عنوان کارمند خدمت می‌کرد.
مبارزات سیاسی > در داخل ایران

قاضی محمد کاملاً فهمیده بود که نقشهٔ روس‌ها پیوند کردستان و آذربایجان ایران به شوروی است؛ چون در حقیقت کمترین ضرر برای شوروی در همین بود که البته بعداً استراتژی خود را عوض کردند تا حکومت خودمختار آذربایجان را در ایران به وجود بیاورند. حداقل موجب ضعیفی ایران و قطع همسایگی با شوروی در شمال غرب شود و همچنین حکومتی در آنجا حامی خود داشته باشد. در حقیقت، مهم‌ترین حامی شوروی نیز همان حکومت جمهوری آذربایجان بود؛ چون اکثریت دست‌اندرکاران جمهوری کردستان مذهبی بودند و از رواج کمونیسم و افکار کمونیستی ترسیده بودند. پیش از آن فعالیت ژ-کاف مبتنی بر نظم شدید و پنهان بود بعد از بازگشت قاضی محمد به مهاباد، به پیشنهاد قاض محمد ژ-کاف فعالیت خود را علنی کرد و برای روشن‌تر شدن برنامه‌هایش نامش به حزب دموکرات کردستان ایران تغییر یافت. برنامهٔ حزب دموکرات کردستان ایران تشریح شد و به امضای صدوپنج تن رسید و بدین ترتیب حزب دموکرات با همان زیربنای جمعیت تجدید حیات کردستان فعالیت‌هایش را علنی کرد. فقط چند تغییر کوچک در کادر و اعضای حزب روی داد و ذبیحی تبدیل به یکی از اعضای ساده حزب دموکرات شد؛ ولی در وی تغییری روی نداد و از این بابت ناراحت نشد.
اعدام

پس از بیرون رفتن نیروهای شوروی از مناطق اشغال شدهٔ شمال غربی ایران، عملیات ارتش و بازپس‌گیری زنجان آغاز می‌شود. قاضی محمد و صدرقاضی و سیف قاضی، همراه با هفت نفر دیگر شورای جنگ را تشکیل می‌دهند تا با ارتش شاهنشاهی مقابله کنند فردای آن روز نیز در مسجد عباس آقا صدر قاضی کنار قاضی محمد می‌ایستد و چنین نطق می‌کند «دولت مرکزی قادر نیست در جبهه‌های آذربایجان و مهاباد همزمان بجنگد من قریب ۳ سال در تهران بودم و به خوبی از روحیهٔ سربازان و درجه‌داران و افسران ارتش مطلع هستم دولت در سقز و سردشت و تکاب نیرویی ندارد و ما به خوبی با کمک فداییان دموکرات آذربایجان می‌توانیم، قوای دولتی را تارومار کنیم».
با این‌حال در مهاباد هم، هیچ مقاومتی چه از طرف شبه نظامیان جمهوری مهاباد و چه از طرف مردم محلی صورت نگرفت و روز۲۳ آذرماه، برخی از مردم مهاباد به استقبال ارتش ایران به میاندوآب، نزد ژنرال همایونی رفتند. روز ۲۴ آذر، اسداوف که در نقش نمایندهٔ بازرگانی شوروی در مهاباد، زمام جمهوری را در دست داشت، مهاباد را به سوی ارومیه ترک کرد. فردای آن روز (۲۵ آذر)، قاضی محمد، سیف قاضی، حاجی باباشیخ و چند تن دیگر از سران جمهوری مهاباد به روستای حمامیان رفتند تا با فرماندهٔ ارتش که در آن روستا اسکان یافته بود، گفتگو کنند. در این دیدار، تیمسار همایونی از قاضی محمد پرسیده بود که چرا کردها را در جهت تجزیهٔ ایران، راهنمایی می‌کردی؟ قاضی محمد پاسخ داده بود «هر عملی در آنجا تحت نظارت و فشار روس‌ها انجام گردیده است». روز۲۶ آذر ماه ۱۳۲۵ قاضی محمد و سایر سران جمهوری مهاباد به روستای گوگ تپه رفتند تا در آنجا رسماً خود را تسلیم نیروهای ارتش کنند. ارتش ایران از سمت شمال و قوای همراه سرهنگ غفاری به اتفاق عشایر کرد، از سمت شرق با سرعت وارد شهر شدند. عشایر کردی که به یاری سرهنگ غفاری آمدند، عشایر ایل‌های دهبکری، مامش ،منگور و پیران از منطقهٔ بوکان و مهاباد بودند. نوری شاه‌ویس (از یاران ملا مصطفی بارزانی)، در خاطرات خود می‌نویسد: «به‌طوری‌که خودم از ملا مصطفی شنیدم، قبل از حمله به مهاباد، آمریکایی‌ها به مذاکره با قاضی محمد پرداخته و به او قول داده بودند اگر از جنگ و درگیری احتراز کند و تسلیم شود، جان وی و دیگر افراد جمهوری در امان خواهد بود.»
ستوان دوم ارتش اعزامی به آذربایجان، مأمور منطقه مهاباد، خود به دو بخش تقسیم شدند و از دو ناحیهٔ منطقه مهاباد را محاصره نمودند یعنی از شمال (نقده) و شرق بوکان و (تکاب و شاهین دژ و میاندوآب). از سمت جنوب یعنی چند کیلومتر پایین‌تر از بوکان (سرا) قبلاً هم ارتش حضور داشت، در این میان تنها جایی که از دسترس ارتش ایران به دور مانده بود منطقه غرب مهاباد و به طرف پیرانشهر بود که این منطقه بسیار صعب العبور است (به‌ویژه در زمستان و اواخر پاییز) و تعداد روستاهای این مسیر، انگشت شماراند، در حالی که مسیر اصلی مهاباد به پیرانشهر از نقده می‌گذرد که ارتش آن را مسدود نموده بود و راهی برای گریز وجود نداشت.
پس از آزادسازی مهاباد، دولت شاهنشاهی با یک دادگاه قاضی محمد و برادرانش را به اعدام محکوم می‌کند، حکم اعدام قاضی محمد و برادرانش در ۱۰ فروردین ۱۳۲۶ در میدان چوارچرا مهاباد اجرا می‌شود.
اعدام > پیامدهای فروپاشی جمهوری مهاباد

در اردیبهشت ۱۳۲۵، اتحاد جماهیر شوروی، پس از قرارداد قوام-سادچیکف و گرفتن امتیازات نفتی و زیر فشار برخی از دولت‌های غربی، نیروهای نظامی‌اش را فراخواند. برخی معتقدند که مهم‌ترین علت سقوط دولت‌های مهاباد و آذربایجان، عقب‌نشینی قوای شوروی از ایران و همزمان اعزام نیروهای ارتش ایران به مهاباد بوده است. قاضی محمد برای مقابله با ارتش ایران، جز چند واحد عشایری پراکنده، نیروی دیگری نداشت و در وضعیت بحرانی به سر می‌برد. در آذرماه ۱۳۲۵ ارتش به فرقهٔ دموکرات آذربایجان حمله کرد و قوای فرقهٔ دموکرات در طول ۲۴ ساعت در هم شکستند. با شکست نیروهای دموکرات آذربایجان در گردنهٔ قافلانکوه در شب ۱۹ آذر، جمهوری مهاباد افول کرد و دو روز بعد، برادر قاضی محمد؛ صدر قاضی به قصد ملاقات با سرلشکر همایونی به میاندوآب رفت. این دیدار به قصد زمینه‌سازی در جهت استقرار مسالمت‌آمیز نیروهای ارتش ایران در منطقهٔ مهاباد بود. در فرجام این دیدار، قرار شد نیروهای بارزانی از مهاباد خارج شوند و قوای دولتی در آن محدوده، مستقر شوند. بارزانی‌ها عقب‌نشینی کردند و نیروهای ارتش به سمت مهاباد به حرکت درآمدند. در این هنگام نیروهای نامنظم ایلی من جمله؛ واحدهای دهبُکری، مامش و منگور که از ابتدا با جمهوری مهاباد و شخص قاضی محمد مخالف بودند، به عنوان طلایه‌دار، قوای دولتی را همراهی کردند؛ اما به دلیل مخالفت یکی از نمایندگان قاضی محمد، قوای عشایری مخالف جمهوری مهاباد، به دستور فرماندهان نظامی ارتش متوقف شدند و ارتش وارد مهاباد شد. تا چند روز روابط دوستانه‌ای میان فرماندهان ارتش و سران دولت مهاباد برقرار بود؛ اما به یکباره ورق برگشت و در ۲۶ و ۲۷ آذر، ارتش شروع به دستگیری سران جمهوری ساقط شده کرد. قاضی محمد و پسرعمویش سیف قاضی نیز دستگیر و روانهٔ زندان شدند. با دستگیری و بازداشت سران جمهوری مهاباد، مقامات ارتش که دیگر کنترل مهاباد را به دست گرفته بودند. از تمامی کسانی که از بازداشتی‌ها شکایت داشتند، تقاضا کردند که مدارک خود را جهت پیگیری به ارتش ارائه دهند.
اعدام > پیامدهای اعدام

بعد از اعدام، محمدرضاشاه همراه حسین فردوست، ارتشبد نیروی زمینی شاهنشاهی ایران به مهاباد رفت. به او خبر داده بودند که اهالی منطقه مُکریان (مهاباد و بخش‌ها) از او ناراحت هستند. در مهاباد و حومه یک نفر حتی فرماندار ویژه مهاباد نیز به استقبال او نیامد. همچنین در روز ۱۱ مه ۱۹۴۷ (۱۰ فروردین ۱۳۲۶) تظاهرات خشونت باری در شهر خرم‌آباد، مرکز لرستان در اعتراض به اعدام‌ها در مهاباد صورت گرفت.
یادداشت

↑  برخی منابع، روستای حمامیان و بوکان قید کرده‌اند.
قاضی محمد
قاضی محمد در سمت چپ و ملا مصطفی بارزانی در سمت راست
فارسی: اجرای حکم اعدام قاضی محمد در میدان چهارچراغ مهاباد، ۱۰ فروردین ۱۳۲۶
پروژه تور

| 0 | 1 |
| --- | --- |
بنیان‌گذاری: دسامبر 2006
بنیان‌گذاران: راجر دینگلدان, نیک متیوسن
محصولات: مرورگر تور تیلز اوربات اسنوفلیک
وبگاه: www.torproject.org
مؤسسهٔ پروژهٔ تور یک مؤسسه غیرانتفاعی تحقیقی-آموزشی در ماساچوست است که توسط راجر دینگلدان، نیک متیوسن و پنج نفر دیگر تأسیس شده‌است. پروژه تور عمدتاً مسؤل تعمیر و نگهداری نرم‌افزار برای شبکه ناشناس تور است.