stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
انسان رودولفی

| انسان رودولفی محدودهٔ زمانی: پلیوسن | انسان رودولفی محدودهٔ زمانی: پلیوسن |
| --- | --- |
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: طنابداران
رده:: پستانداران
راسته:: نخستی‌ها
تیره:: انسانیان
سرده:: انسان
گونه:: H. rudolfensis
نام دوبخشی: نام دوبخشی
†Homo rudolfensis Alexeev، ۱۹۸۶: †Homo rudolfensis Alexeev، ۱۹۸۶
انسان رودولفی با نام علمی Homo rudolfensis یکی از کهن‌ترین گونه‌های سردهٔ انسان است که ۱٫۸۸ تا ۱٫۹ میلیون سال پیش در شرق دریاجهٔ ترکانا در کنیای امروزی می‌زیست. نشان مستقیمی دال بر ابزارسازی این انسان وجود ندارد. با این حال ابزارسازی—اگر محتمل نباشد—ممکن هست. به نظر می‌آید که انسان رودولفی به نیای مشترک سردهٔ انسان و پرامردم بسیار نزدیک باشد.
هرطه‌کلا

مکان
| هرطه‌کلا | هرطه‌کلا |
| --- | --- |
روستا: روستا
محل : محل 
هرطه‌کلا: هرطه‌کلا
مختصات: ۳۶°۳۷′ شمالی ۵۱°۲۴′ شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۶۱۷°شمالی ۵۱٫۴۰۰°شرقی﻿ / 36.617; 51.400: مختصات: ۳۶°۳۷′ شمالی ۵۱°۲۴′ شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۶۱۷°شمالی ۵۱٫۴۰۰°شرقی﻿ / 36.617; 51.400
استان: مازندران
شهرستان: چالوس
بخش: مرکزی
دهستان: کلارستاق غربی
جمعیت: ۱۰۰۹ نفر 
هرطه‌کلا، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان چالوس در استان مازندران ایران میباشد.
روستای هرطه‌کلا از بخش مرکزی شهرستان چالوس در استان مازندران است . در فاصله ۱۳ کیلومتری غرب شهرستان و در ۵ کیلومتری مجموعه زیبا و توریستی نمک آبرود واقع بوده و با ساحل زیبای دریای خزر ۳ کیلومتر از شمال و از جنوب ۱ کیلومتر با دامنه سر سبز جنگل مدوبن «حوضه آبخیز رودخانه سرد آبرو » فاصله دارد.
جمعیت

جمعیت روستا با ۳۱۵ خانوار ۱۰۵۰ نفر بوده که ۵۶۰ نفر مرد و ۴۹۰ نفر زن است. مردم هرطه‌کلا از قومیت طبری هستند. مردم هرطه‌کلا به زبان طبری با گویش چالوسی سخن می‌گویند.
شغل و درآمد اصلی مردم روستا کشاورزی با کشت برنج و باغداری با تولید مرکبات بوده ولی مشاغل پراکنده دیگری چون تولید کیوی ، چای ، پرورش ماهی و مرغ و ... وجود دارد . و برخی از اهالی در شهر شاغل بوده و تحصیلکرده‌ها نیز به  مشاغل اداری در شهرستان اشتغال دارند .
روستای هرطه‌کلا از جمله قدیمی‌ترین روستاهای شهرستان بوده و به تدریج روستاهای هچرود در شمال غرب و غرب  ،  امامرود  در شمال  ، کلاچان و اوجاکلادر شرق  ، چاخانی و دلگشا در جنوب و اکبر آباد در غرب شکل گرفته‌اند .
تاریخچه > دوران باستان

استان مازندران پیش از اسلام تپورستان (به پهلوی: ) نامیده می‌شد که برگرفته از نام قوم تپوری (به یونانی: Τάπυροι) می‌باشد که پس از اسلام قوم طبری نام گرفتند و سرزمینشان طبرستان نامیده شد.
به گفته واسیلی بارتلد تپوری‌ها در قسمت جنوب شرقی ولایت سکونت داشتند و در قید اطاعت هخامنشیان درآمده بودند و آماردها مغلوب اسکندر مقدونی و بعد مغلوب اشکانیان شدند و اشکانیان در قرن دوم ق.م آنها را در حوالی ری سکونت دادند و اراضی سابق آماردها به تصرف تپوری‌ها درآمد و بطلمیوس در شرح دیلم یعنی قسمت شرقی گیلان در ساحل  بحر خزر فقط از تپوری‌ها نام می‌برد. به گفته مجتبی مینوی قوم آمارد و قوم تپوری در سرزمین مازندران می‌زیستند و تپوری‌ها در ناحیه کوهستانی مازندران و آماردها در ناحیه جلگه‌ای مازندران سکونت داشتند. در سال ۱۷۶ ق.م فرهاد اول اشکانی قوم آمارد را به ناحیه خوار کوچاند و تپوری‌ها تمام ناحیه مازندران را فرو گرفتند و تمام ولایت به اسم ایشان تپورستان نامیده شد.
شهرهای آمل، چالوس، کلار، سعیدآباد و رویان جزئی از سرزمین قوم تپوری بودند. در دوران باستان چالوس بخشی از تپورستان و ناحیه رویان بود. چالوس که خود بخشی از کلارستاق هست به همراه کجور و تنکابن از نواحی اصلی سرزمین رویان بوده‌است.
رویان به سرزمینی آباد در غرب مازندران گفته می‌شد که شامل کجور (نور و نوشهر)، کلارستاق (چالوس، مرزن آباد و کلاردشت)، لنگا (عباس‌آباد و نشتارود)، تنکابن، سختسر، هوسم، طالقان، الموت، لورا، ارنگه، رودبار قصران و لارقصران می‌شد.
در دوران اشکانی و ساسانی منطقه رویان که چالوس نیز بخشی از آن بود تحت حاکمیت خاندان گشنسپ از پادشاهان تپورستان بوده‌است.
جستار های وابسته

شهرستان چالوس
↑  نصری اشرفی، جهانگیر (۱۳۹۹).  جعفر شجاع کیوانی، ویراستار. دانشنامهٔ تبرستان و مازندران جلد سوم. نشرنی = ۱۱۱.
↑  نصری اشرافی، جهانگیر (١٣٧٧). واژه‌نامه بزرگ تبری. به کوشش حسین صمدی و سید کاظم مداح و کریم الله قائمی و علی اصغر یوسفی نیا و محمود داوودی درزی و محمد حسن شکوری و عسکری آقاجانیان میری و ابوالحسن واعظی و ناصر یداللهی و جمشید قائمی و فرهاد صابر و ناعمه پازوکی. تهران: اندیشه پرداز و خانه سبز. ص. صفحه ۳۱ جلد اول. شابک ۰۵۹۱۱۳۱۹۶۴ مقدار |شابک= را بررسی کنید: checksum (کمک).
↑  عمادی، اسدالله (۱۳۷۲). بازخوانی تاریخ مازندران. نشر فرهنگ خانه مازندران. ص. ۷۲.
↑  مارکوارت، یوزف (۱۳۷۳). ایرانشهر بر مبنای جغرافیای موسی خورنی. ترجمهٔ مریم میر احمدی. تهران انتشارات اطلاعات. ص. ۲۴۵.
↑  BORJIAN, HABIB (2004). "Mazandaran: Language and People (The State of Research)". Yerevan State University (به انگلیسی): 289. doi:10.1163/1573384043076045.
↑  بارتلد، واسیلی (۱۳۰۸). تذکره جغرافیای تاریخی ایران. اتحادیه تهران. ص. ۲۸۳.
↑  مینوی، مجتبی (۱۳۴۲). مازیار. موسسه مطبوعاتی امیرکبیر. ص. ۹.
↑  محمدپور، صفرعلی (۱۳۸۶). چالوس در آیینه تاریخ. انتشارات کلام مسعود. ص. ۳۷۰.
↑  Foundation، Encyclopaedia Iranica. «Welcome to Encyclopaedia Iranica». iranicaonline.org (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۹-۳۰.
↑  علی اصغر یوسفی نیا، لنگا، ۲۴.
↑  ابن اسفندیار، کتاب تاریخ طبرستان، ۱۵–۴۱.
↑  ابن رسته، احمد بن عمر (۱۳۶۵). الاعلاق النفیسه. ترجمهٔ حسین قره چانلو. مؤسسه انتشارات امیرکبیر. ص. ۱۷۶.
↑  آقاجانی الیزه، هاشم (۱۳۹۲). «خاستگاه تپوریها تا تشکیل شهربی تبرستان» (PDF). ۸ (۳۱): ۵–۹.
↑  سجادی، محمد تقی (۱۳۷۸). تاریخ و جغرافیای تاریخی رامسر. انتشارات معین. ص. ۶۷.
↑  ذبیحی، علی (۱۳۹۱). آمل. رسانش نوین. ص. ۱۸.
↑
↑  حسین حسینیان مقدم، منصور داداش نژاد، حسین مرادی نسب و محمدرضا هدایت پناه زیر نظر دکتر سید احمدرضا خضری. تاریخ تشیع ۲: دولت‌ها، خاندان‌ها و آثار علمی و فرهنگی شیعه. تهران: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، 1393. 145.شابک ۹۷۸-۹۶۴-۷۷۸۸-۳۷-۳
↑  مقدسی، شمس‌الدین (۱۳۶۱). احسن التقاسیم فی معرفة الاقالیم جلد دوم. شرکت مؤلفان و مترجمان ایران. ص. ۵۱۹.
↑  ستوده، منوچهر (۱۳۶۲). حدودالعالم. انتشارات زبان و فرهنگ ایران. ص. ۱۴۶.
↑  حسین‌نیا امیرکلایی، هانیه؛ موسوی حاجی، سید رسول (۱۳۹۹). «مطالعه نمونه‌های سفالین دوران اسلامی شهر تاریخی ناتل». مطالعات باستان‌شناسی پارسه. ۴ (۱۴): ۸۸.
↑  اقبال، مهدی (۱۳۸۹). تاریخ چالوس. انتشارات شاملو. ص. ۲۳.
↑  سجادی، محمد تقی (۱۳۷۸). تاریخ و جغرافیای تاریخی رامسر. انتشارات معین. ص. ۵۷.
↑  اصفهانی، حمزه (۱۳۶۲). تاریخ پیامبران و شاهان (سنی ملوک الارض و الانبیا). انتشارات بنیاد فرهنگ ایران. ص. ۲۱۴.
↑
↑  اقبال، مهدی (۱۳۸۹). تاریخ چالوس. انتشارات شاملو. ص. ۲۳.
↑  کیا، صادق (۱۳۵۳). شاهنامه و مازندران. انتشارات وزارت فرهنگ و هنر. ص. ۲۹–۲۸.
موقعیت تپورها در قرن دوم قبل از میلاد، از شرق سپیدرود تا اسرم هیرکانیا
پاتریک کاسیدی (بازیگر)

| پاتریک کاسیدی | پاتریک کاسیدی |
| --- | --- |
پاتریک کسیدی (راست) به همراه مادرش شرلی جونز در حال رقصیدن در سال ۲۰۱۲: پاتریک کسیدی (راست) به همراه مادرش شرلی جونز در حال رقصیدن در سال ۲۰۱۲
زادهٔ: ۴ ژانویهٔ ۱۹۶۲ ‏(۶۳ سال) لس آنجلس
ملیت: ایالات متحده آمریکا
پیشه: هنرپیشه
سال‌های فعالیت: ۱۹۸۱–اکنون
همسر: Melissa Hurley
فرزندان: ۲
والدین: جک کسیدی شرلی جونز
خویشاوندان: شان کسیدی (برادر) دیوید کسیدی (برادر ناتنی) کیتی کسیدی (niece)
پاتریک کاسیدی (انگلیسی: Patrick Cassidy؛ زادهٔ ۴ ژانویهٔ ۱۹۶۲) هنرپیشه اهل ایالات متحده آمریکا است که بیشتر به خاطر بازی در تئاتر موزیکال و تلویزیون شناخته می‌شود. وی از سال ۱۹۸۱ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به همدم طولانی مدت، عشق در خطر، تب هیجانی شدید و هر کاری خواهم کرد اشاره کرد.
زبان گرهوالی

| گرهوالی | گرهوالی |
| --- | --- |
गढ़वळि: गढ़वळि
منطقه: بخش گارهوال (اوتاراکند، هندوستان)
شمار گویشوران: ۲.۹۲ میلیون  (بدون تاریخ)
تبار: هندواروپایی  زبان‌های هندوایرانیزبان‌های هندوآریاییشاخهٔ شمالیپهاریپهاری مرکزیگرهوالی
سامانه نوشتاری: دیواناگری
وضعیت رسمی: وضعیت رسمی
زبان رسمی در: اوتاراکند (  هند)
کدهای زبان: کدهای زبان
ایزو ۳–۶۳۹: gbm
زبان گارهوالی (गढ़वळि भाख/भासा) یکی از زبان‌های پاهاری شاخه‌ای از زبان‌های هندوآریایی است. عمدهٔ گویشوران این زبان گارهوال‌هایی هستند که در اوتاراکند هند می‌زیستند. گرهوالی گویش‌های متعددی دارد. برای نگارش این زبان از خط دیواناگری بهره‌می‌برند. گرهوالی یکی از ۳۲۵ زبان شناخته‌شدهٔ هندوستان است. گارهوالی از سوی یونسکو زبانی در خطر انقراض تشخیص داده شده‌است. تقریباً همهٔ گویشوران این زبان توانایی سخن گفتن به زبان هندی را هم دارند.
دیوید گراف

| دیوید گراف | دیوید گراف |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۶ آوریل ۱۹۵۰
درگذشت: ۷ آوریل ۲۰۰۱ (۵۰ سال)
ملیت: ایالات متحده آمریکا
سال‌های فعالیت: ۱۹۷۹–۲۰۰۱
دیوید گراف (انگلیسی: David Graf؛ ۱۶ آوریل ۱۹۵۰ – ۷ آوریل ۲۰۰۱) یک هنرپیشه اهل ایالات متحده آمریکا بود.
از فیلم‌های او می‌توان به دانشکده پلیس، دانشکده پلیس ۲، دانشکده پلیس ۳، دانشکده پلیس ۴، محافظت از تس، عشق در خطر و شهروند روث اشاره نمود.
آلبا (ائتلاف)

| ائتلاف بولیواری برای ملل آمریکای ما Alianza Bolivariana para los Pueblos de Nuestra América  (اسپانیایی) ALBA-TCP | ائتلاف بولیواری برای ملل آمریکای ما Alianza Bolivariana para los Pueblos de Nuestra América  (اسپانیایی) ALBA-TCP |
| --- | --- |
  نشان ملی :   نشان ملی 
Headquarters: کاراکاس
زبان(های) رسمی: Spanish English
Member states:  10 full members   آنتیگوآ و باربودا    بولیوی    کوبا    دومینیکا    گرنادا    نیکاراگوئه    سنت کیتس و نویس    سنت لوسیا    سنت وینسنت و گرنادین‌ها    ونزوئلا       Pending full membership    سورینام       Observers    هائیتی    ایران    سوریه       Former members    هندوراس    اکوادور  
حاکمان: حاکمان
• دبیرکل :  خورخه آریزا
 :  
بنیان‌گذاری: بنیان‌گذاری
• Cuba–Venezuela Agreement : 14 December 2004
• People's Trade Agreement : 29 April 2006
 :  
مساحت: مساحت
• کل: ۲٬۵۱۳٬۳۳۷ کیلومتر مربع (۹۷۰٬۴۰۵ مایل مربع)
جمعیت: جمعیت
• برآورد سال 2008: 69,513,221
• تراکم: ۲۷٫۶۵ بر کیلومتر مربع (۷۱٫۶ بر مایل مربع)
تولید ناخالص داخلی (GDP)  برابری قدرت خرید (PPP): برآورد 2008 
• کل: $636.481 billion
• سرانه: $9,156
واحد پول:  5 currencies   بولیوار ونزوئلا    بولیویانو بولیوی    کوردوبا نیکاراگوئه     دلار کارائیب شرقی    پزوی کوبا  
منطقه زمانی: یوتی‌سییوتی‌سی ۴:۰۰- to یوتی‌سی ۶:۰۰-
دامنه سطح‌بالا:  ۸ دامنه سطح‌بالای کد کشوری  .ag   .cu   .dm   .ni   .vc   .ve  
وبگاه رسمی: www.portalalba.org/index.php/
آلبا  (به اسپانیایی: ALBA) یا آلبا– تی سی پی، رسماً ائتلاف بولیواری برای ملل آمریکای ما (اسپانیایی: Alianza Bolivariana para los Pueblos de Nuestra América‎) یا ائتلاف بولیواری برای ملل آمریکای ما - معاهده تجارت ملل (اسپانیایی: Alianza Bolivariana para los Pueblos de Nuestra América – Tratado de Comercio de los Pueblos‎)، یک سازمان بین دولتی است که مبتنی بر ایده ادغام اجتماعی، سیاسی و اقتصادی کشورهای آمریکای لاتین و کارائیب است. نام "بولیواری" به ایدئولوژی سیمون بولیوار، رهبر استقلال قرن نوزدهم آمریکای جنوبی متولد کاراکاس اشاره دارد که می‌خواست آمریکای اسپانیایی زبان به عنوان یک " ملت بزرگ " متحد شود.
آلبا در ابتدا توسط کوبا و ونزوئلا در سال ۲۰۰۴ تأسیس شد و با دولتهای سوسیالیستی و سوسیال دموکراتیک که مایل به تحکیم ادغام اقتصادی منطقه ای بر اساس چشم‌انداز رفاه اجتماعی، مبادله و کمک اقتصادی متقابل هستند، مرتبط است. ده کشور عضو عبارتند از آنتیگوا و باربودا، بولیوی، کوبا، دومینیکا، گرانادا، نیکاراگوئه، سنت کیتس و نویس، سنت لوسیا، سنت وینسنت و گرانادین‌ها و ونزوئلا. سورینام در اجلاس فوریه ۲۰۱۲ به عنوان کشور مهمان در آلبا پذیرفته شد. کشورهای آلبا ممکن است تجارت خود را با استفاده از واحد پول مجازی منطقه ای انجام دهند که به SUCRE معروف است. ونزوئلا و اکوادور اولین قرارداد تجاری دوجانبه را با استفاده از سوکر به جای دلار آمریکا در ۶ ژوئیه ۲۰۱۰ منعقد کردند. اکوادور در اوت ۲۰۱۸ از این گروه خارج شد.
هوگو چاوز، رئیس‌جمهور فقید ونزوئلا، بنیان‌گذار آلبا
فرید ناظر فصیحی

| فرید ناظرفصیحی | فرید ناظرفصیحی |
| --- | --- |
زمینه فعالیت: سینما و تلویزیون
ملیت: ایرانی
پیشه: جلوه‌های بصری و جلوه‌های ویژه و مدرس جلوه‌های خاص
فرید ناظرفصیحی طراح جلوه‌های ویژه جلوه های رایانه ای و بصری سینما و تلویزیون است.
فرید ناظرفصیحی برندهٔ سیمرغ بلورین بهترین جلوه‌های ویژه بصری از سی و ششمین دوره جشنواره فیلم فجر برای فیلم چهارراه استانبول و ابلق می‌باشد.
فیلم‌شناسی

ابلق (فیلم) ۱۳۹۹
سلفی با دموکراسی ۱۳۹۸
زنبور کارگر ۱۳۹۸
سگ‌بند ۱۳۹۸
رحمان ۱۴۰۰ ۱۳۹۷
جان‌دار (فیلم) ۱۳۹۷
شبی که ماه کامل شد ۱۳۹۷
سمفونی نهم (فیلم) ۱۳۹۶
درخونگاه ۱۳۹۶
مصادره ۱۳۹۶
چهارراه استانبول (فیلم) ۱۳۹۶
آینه بغل ۱۳۹۶
ناپدید شدن ۱۳۹۶
دریاچه ماهی ۱۳۹۵
چهل کچل ۱۳۹۵
من سالوادور نیستم ۱۳۹۴
فصل نرگس ۱۳۹۴
آبجی ۱۳۹۴
نفس ۱۳۹۴
ممیرو ۱۳۹۴
چراغ‌های ناتمام ۱۳۹۴
روباه ۱۳۹۳
شرفناز ۱۳۹۳
بدون مرز ۱۳۹۳
شیار ۱۴۳ ۱۳۹۲
انارهای نارس ۱۳۹۲
او خوب سنگ می‌زند ۱۳۹۱
سریال

پایتخت (فصل پنجم)
پایتخت (فصل ششم)
دوپینگ (مجموعه تلویزیونی)
هم‌گناه
جوایز

جشنواره فیلم فجر
برنده (سیمرغ بلورین بهترین  جلوه های ویژه بصری) ۱۳۹۶ چهارراه استانبول
کاندید (بهترین جلوه‌های ویژه میدانی و جلوه‌های ویژه بصری) نفس
جشن سینمای ایران
کاندید (تندیس بهترین جلوه ‌های بصری) شبی که ماه کامل شد ۱۳۹۸
برنده (تندیس بهترین جلوه‌های بصری) چهارراه استانبول چهارراه استانبول ۱۳۹۷
کاندید (بهترین جلوه‌های ویژه میدانی و جلوه‌های ویژه بصری) نفس ۱۳۹۶
کاندید (تندیس بهترین جلوه‌های بصری) نفس ۱۳۹۵
جشن دنیای تصویر (جشن حافظ)
(تندیس بهترین دستاورد فنی و هنری) ۱۳۹۷ چهارراه استانبول کاندید
جشنواره بین‌المللی فیلم شهر
دیپلم افتخار (تندیس زرین بهترین دستاورد فنی یا هنری) چهارراه استانبول ۱۳۹۷
محسن یازیجی‌اوغلو

محسن یازیجی‌اوغلو (به ترکی استانبولی: Muhsin Yazıcıoğlu) (زاده ۳۱ دسامبر ۱۹۵۴ – درگذشته ۲۵ مارس ۲۰۰۹) سیاستمدار ترک و عضو پارلمان ترکیه بود. او رهبر و بنیانگذار حزب اتحاد بزرگ (BBP)، یک حزب سیاسی راست افراطی، ناسیونالیست-اسلامی بود.
درگذشت

یازیجی‌اوغلو در ۲۵ مارس ۲۰۰۹ در یک سانحه سقوط هلیکوپتر در استان جنوبی قهرمان‌مرعش ترکیه جان باخت. این حادثه پس از یک گردهمایی سیاسی و در مسیر حرکت به سمت گردهمایی بعدی در یوزگات، تنها چهار روز پیش از انتخابات محلی رخ داد. خلبان و سه سرنشین دیگر نیز در این سانحه جان خود را از دست دادند. پس از سقوط، اسماعیل گونش، یکی از سرنشینان، با شماره خدمات اضطراری ترکیه (۱۱۲) تماس گرفت و توانست به‌طور واضح با اپراتور صحبت کند.
Yazıcıoğlu با مراسمی رسمی تشییع شد که بیشتر رهبران احزاب در آن حضور داشتند. هزاران نفر در مراسم تشییع جنازه او در مسجد کوجاتپه آنکارا شرکت کردند. پس از درگذشت او، در انتخابات محلی سال ۲۰۰۹، نامزد حزب BBP به‌عنوان شهردار جدید سیواس انتخاب شد.
حالت ازی

حالت ازی، حالت ازسویی یا حالت افتراقی یک حالت دستوری برای اسم‌ها، ضمیرها و صفت‌ها در دستور زبان زبان‌های متعددی است. از آن گاهی برای بیان حرکت از سوی چیزی استفاده می‌شود. حالت ازسویی در زبان‌های باستانی همچون لاتین و سانسکریت و همچنین زبان‌های امروزی همچون ترکی استانبولی، ترکمنی، آذربایجانی، ازبکی، قزاقی، قرقیزی و مجاری دیده می‌شود. امروزه در زبان فارسی چنین حالتی وجود ندارد.
زبان‌های هندواروپایی > لاتین

حالت ازسویی که در لاتین به cāsus ablātīvus معروف است در ساختمان‌های دستوری متعددی یافت می‌شود. این حالت‌ها در سه حالت ازسویی زبان نیاهندواروپایی ریشه دارند و شامل سه حالت ازسویی (از)، ابزاری (با) و مکانی (در) هستند.
زبان‌های هندواروپایی > یونانی

در زبان یونانی باستان یک حالت ازسویی به نام αφαιρετική وجود داشت که در دوران هومری، میسنی و پیشامیسنی از آن استفاده می‌شد. به‌کارگیری آن به مرور کاهش یافت و سرانجام در دوران کلاسیک کاملاً از بین رفت؛ با این حال برخی از موارد استفادهٔ آن با اضافه و حالت برایی جبران شد.
زبان‌های هندواروپایی > آلمانی

زبان آلمانی دارای حالت ازسویی نیست؛ هرچند استثنائاً حالت‌های ازسویی لاتین از قرن ۱۷ تا ۱۹ میلادی پس از چند حرف اضافه در آن استفاده می‌شدند. برخی از متخصصان دستور زبان در آن زمان یک حالت ازسویی به عنوان ششمین حالت برای واژگان آلمانی را فهرست کردند. آن‌ها به‌طور خودسرانه پس از برخی از حروف اضافه، یک حالت ازسویی را در نظر گرفتند همانند عبارت von dem Mann[e] («از آن مرد») و mit dem Mann[e] («با آن مرد»)؛ با این حال آن‌ها حالت برایی پس از سایر حروف اضافه و بدون حروف اضافه را به عنوان برایی در نظر گرفتند، مثلاً در عبارتی مانند dem Mann[e].
زبان‌های هندواروپایی > آلبانیایی

حالت ازسویی در زبان آلبانیایی پنجمین حالت است و rasa rrjedhore نام دارد.
زبان‌های هندواروپایی > سانسکریت

در زبان سانسکریت حالت ازسویی به عنوان پنجمین حالت (pañcamī) شناخته می‌شود و کارکرد یکسانی با برابر آن در زبان لاتین دارد. اسم‌های سانسکریت در حالت ازسویی اغلب به موضوعی که «خارج از» یا «از» کار یا چیزی به وجود آمده یا رخ داده، اشاره می‌کنند؛ مثلاً pátram taróḥ pátati یعنی «برگ از درخت می‌افتد». از آن همچنین در اسم‌هایی در حالت‌های متعدد دیگری استفاده می‌شود؛ مثلاً برای کنش‌هایی که «به دلیل» یا «بدون» یک اسم معین رخ می‌دهند. حالت ازسویی وقتی با یک صفت مقایسه‌ای مثل śreṣṭhatamam («بهترین») می‌آید از آن برای اشاره به آنچه صفت را مقایسه می‌کند، استفاده می‌شود؛ «بهتر از فلان».
زبان‌های هندواروپایی > ارمنی

در زبان ارمنی حالت ازسویی نشانه‌های متفاوتی در هر گویش اصلی دارد که هردو از ارمنی کلاسیک ریشه می‌گیرند. پسوند -է -ē (-էն -ēn برای اسامی خاص) در ارمنی غربی از برابر مفرد ارمنی کلاسیک و پسوند -ից -ic (هردو اسم عام و خاص) در ارمنی شرقی از برابر جمع ارمنی کلاسیک ریشه می‌گیرند.
| غربی | شرقی | برابر |
| --- | --- | --- |
| մարդէ martē | մարդից mardic’ | از (یک) مرد |
| մարդէն martēn | մարդից mardic’ | از آن مرد |
| (տուն)> տանէ (dun)> danē | (տուն)> տնից (tun)> tnic’ | از خانه/از یک خانه |
| (տուն)> տանէն (dun)> danēn | (տուն)> տնից (tun)> tnic’ | از آن خانه |
حالت ازسویی کاربردهای متعددی دارد. کار اصلی آن برای نشان دادن «حرکت از» یک جا در زمان و مکان است. مثلاً:
| غربی | شرقی | برابر |
| --- | --- | --- |
| քաղաքէն եկայ k’aġak’ēn yega | քաղաքից եկա k’aġak’ic’ yeka | من از شهر آمدم |
| այստեղէն հեռու կը բնակէի aysdeġēn heṙu gě pnagēi. | այստեղից հեռու բնակում էի aysteġic’ heṙu bnakvum ēi | من دور از اینجا زندگی می‌کردم |
همچنین از آن برای نشان دادن حالت مجهول فعل استفاده می‌شود:
| غربی | شرقی | برابر |
| --- | --- | --- |
| ինծմէ միջտ կը սիրուէիր incmē mišd gě sirvēir | ինձնից միջտ սիրում էիր indznic’ mišt sirvum ēir | تو همیشه توسط من دوست داشته می‌شدی |
| ազատիչներիէն ազատեցանք azadič’nerēn azadec’ank’ | ազատիչներից ազատվեցինք azatič’neric’ azatvec’ink’ | ما به دست آزادی‌بخشان آزاد شدیم |
همچنین از آن برای عبارات مقایسه‌ای در ارمنی محاوره‌ای استفاده می‌شود:
| غربی | شرقی | برابر |
| --- | --- | --- |
| Ի՞նչ մեղրէն անուշ է Inč’ meġrēn anuš ē | Ի՞նչ մեղրից է անուշ Inč’ meġric’ ē anuš | «چه چیزی شیرین‌تر از عسل است؟» (ضرب‌المثل) |
| Մարիամ եղբօրմէն պզտիկ է Mariam yeġpōrmēn bzdig ē | Մարո ախպորից փոքր է Maro axporic’ p’ok’r ē | ماری از برادرش کوچکتر است. |
| թզեր համտեսել տեսնելէ աւելի լաւ է t’ëzer hamdesel desnelē aveli lav ē | թզեր համտեսել տեսնելուց ավելի լավ է t’ëzer hamtesel tesneluc’ aveli lav ē | چشیدن انجیرها بهتر از دیدنشان است. |
در آخر، از آن برای حکم کردن حرف اضافه استفاده می‌شود
| غربی | شرقی | برابر |
| --- | --- | --- |
| ինծմէ վար incmē var | ինձնից վար indznic’ var | زیر من |
| քեզմէ վեր k’ezmē ver | քեզնից վեր k’eznic’ ver | بالای تو |
| անոնցմէ ետք anonc’mē yedk’ | նրանից հետո nranic’ heto | پس از آن‌ها |
| մեզմէ առաջ mezmē aṙač | մեզնից առաջ meznic’ aṙadž | پیش از ما |
زبان‌های ترک‌تبار > آذربایجانی

حالت ازسویی در زبان آذربایجانی (çıxışlıq hal) با پسوندهای -dan یا -dən بیان می‌شود:
Ev – evdən

خانه – از/خارج از خانه
Aparmaq – aparmaqdan

بردن – بردن از/خارج از
زبان‌های ترک‌تبار > ترکی استانبولی

حالت ازسویی در زبان ترکی استانبولی (-den hali یا ayrılma hali) با پسوند -den (که گاهی برای هماهنگی واکه‌ای و توازن واک‌ها به -dan, -ten یا -tan تبدیل می‌شود) نشان داده می‌شود.
Ev – evden

House – from/off the house
At – attan

Horse – from/off the horse
Taşımak – taşımaktan

To carry – from/off carrying
Ses – sesten

Sound/volume – from/off sound/volume
در برخی موارد یک حالت ازسویی ساده می‌تواند معنی «به دلیل» را داشته باشد؛ در این موارد، واژه ازسویی می‌تواند به صورت اختیاری پس از پسوند dolayı «به دلیل» بیاید.
Yüksek sesten (dolayı) rahatsız oldum. / من به خاطر صدای بالا ناراحت بودم.
خواندن بیشتر

Karlsson, Fred (2018). Finnish - A Comprehensive Grammar. London and New York: Routledge. ISBN 978-1-138-82104-0.
Anhava, Jaakko (2015). "Criteria For Case Forms in Finnish and Hungarian Grammars". journal.fi. Helsinki: Finnish Scholarly Journals Online.
اندروید ۱۴

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نسخه‌ای از سیستم‌عامل اندروید: نسخه‌ای از سیستم‌عامل اندروید
نماگرفتصفحه اصلی اندروید ۱۴ با راه‌انداز پیکسل: نماگرفتصفحه اصلی اندروید ۱۴ با راه‌انداز پیکسل
توسعه‌دهنده: گوگل
خانواده: اندروید
مدل منبع: نرم‌افزار متن‌باز
دسترس‌پذیری عمومی: ۴ اکتبر ۲۰۲۳؛ ۱۶ ماه پیش (۲۰۲۳-04}})
انتشار پایدار: 14.0.0_r2 (UP1A.231005.007.A1)   ۳ اکتبر ۲۰۲۳؛ ۱۶ ماه پیش (۲۰۲۳-03}})
گونه هسته: هسته یکپارچه (هسته لینوکس)
جلوتر از: اندروید ۱۳
وبگاه رسمی: https://www.android.com/android-14/
وضعیت پشتیبانی: وضعیت پشتیبانی
پشتیبانی‌شده: پشتیبانی‌شده
اندروید 14 (انگلیسی: Android 14)، با اسم رمز Upside Down Cake که چهاردهمین نسخهٔ اصلی و بیست و یکمین نسخه اندروید می‌باشد یک سیستم عامل موبایلی می‌باشد که توسط اتحادیه گوشی باز به رهبری گوگل توسعه یافته است. در ۴ اکتبر ۲۰۲۳، اندروید ۱۴ برای عموم و پروژه متن‌باز اندروید (اِی‌اواس‌پی) منتشر شد. نخستین دستگاه‌هایی که با اندروید ۱۴ عرضه شدند پیکسل ۸ و پیکسل ۸ پرو بودند.
ویژگی‌ها

همچنین ببینید: تاریخچه نسخه‌های اندروید § اندروید ۱۴
ویژگی‌ها > تجربه کاربری

با تکیه بر گزینه تازه افزوده شده در اندروید ۱۳ برای تنظیم زبان‌ها به صورت جداگانه برای برنامه‌ها، این ویژگی در اندروید ۱۴ گسترش یافته و پیاده‌سازی آن برای توسعه‌دهندگان آسان‌تر است. علاوه بر این، واسط برنامه‌نویسی کاربردی جدید «تغییر شکل دستور زبانی» به منظور امکان استفاده از سلام‌های مختلف در زبان‌ها وقتی پیام به کاربر در یک زبان خاص به جنسیت اشاره می‌کند، اضافه شده است.
ویژگی‌ها > عمر باتری

نوآوری‌های دیگر در اندروید ۱۴، با کارآمدتر کردن فرآیندهای داخلی برای کاربران، عمر باتری را بهبود می‌بخشد. علاوه بر این، اکنون گزینه‌ای برای انتخاب مستقیم بین «حالت صرفه جویی در انرژی» و «حالت صرفه جویی در انرژی بسیار زیاد» وجود دارد.
اکنون زمان صفحه‌نمایش از آخرین شارژ کامل در تنظیمات باتری نمایش داده می‌شود. مصرف باتری به‌طور جداگانه از برنامه‌های سیستم و برنامه‌ها نشان داده می‌شود. این ویژگی با راه‌اندازی اندروید ۱۲ با نمایش میزان مصرف باتری در ۲۴ ساعت گذشته جایگزین شد.
ویژگی‌ها > حریم خصوصی و امنیت

به منظور بهبود حریم خصوصی، به کاربر این انتخاب داده می‌شود تا خودش تصمیم بگیرد که برنامه به چه تصاویری دسترسی داشته باشد.
گوگل نصب برنامه‌هایی را که نسخه‌های اندروید پایین‌تر از مارشمالو (۶٫۰) را هدف قرار می‌دهند، مسدود می‌کند. در اندروید ۱۴، کاربران دیگر نمی‌توانند برنامه‌هایی را که اس‌دی‌کی نسخه ۲۲ یا پایین‌تر را هدف قرار می‌دهند نصب یا دانلود کنند. هدف از این تغییر، محدود کردن گسترش بدافزار است که عمداً نسخه‌های قدیمی‌تر اندروید را هدف قرار می‌دهد تا محدودیت‌های امنیتی معرفی‌شده در نسخه‌های جدیدتر را دور بزند. همچنین یک پرچم نصب ADB برای دور زدن محدودیت گنجانده شده است.
یک تغییر کوچک نیز برای حالت مهمان یا حالت چند کاربره وجود دارد که در آن گزینه «به مهمان اجازه دهید از تلفن استفاده کند» به منوی سطح بالا منتقل شده است. پیش‌تر این گزینه در پشت خود حساب مهمان قرار داشت.
الگوریتم حافظه خارجی

در مبحث محاسبات، الگوریتمهای حافظه خارجی (الگوریتم‌های خارج از هسته) به الگوریتم‌هایی می‌گویند که به منظور پردازش داده‌هایی طراحی می‌شوند که به دلیل حجم بالا، در حافظه اصلی رایانه گنجانده نمی‌شوند. این الگوریتم‌ها باید به گونه‌ای طراحی شوند که در بهترین زمان بتوانند به داده‌های درون حافظه‌های کمکی مانند هارد درایودسترسی داشته باشند و آن‌ها را استخراج کنند. الگوریتم‌های حافظه خارجی، در مدل حافظه خارجی بررسی می‌شوند.
مدل

مدل حافظه خارجی (مدل I/O یا مدل disk access) یک نوع مدل محاسبه ایده‌آل شده‌است که منظور آنالیز الگوریتم حافظه خارجی به کار می‌رود. این مدل یک ماشین انتزاعیمانند مدل ماشین RAM می‌باشد با این تفاوت که علاوه بر حافظه اصلی حافظه cache هم وجود دارد.
زمان اجرای یک الگوریتم در مدل حافظه خارجی را تعداد خواندن و نوشتن‌هایی که بر روی حافظه انجام می‌شود تعیین می‌کند. این مدل همچنین بیان می‌کند که خواندن و نوشتن از حافظه cache بسیار سریع تر از حافظه اصلی است. مدل حافظه خارجی نخستین بار از سوی الوک آگاروال و جفری ویتر در سال ۱۹۸۸ معرفی شد. این مدل کمی مرتبط با مدل cache-oblivious می‌باشد ولی الگوریتم‌ها در مدل حافظه خارجی ممکن است هم، اندازه بلاک و هم، اندازه حافظه cache را بدانند به همین دلیل گاهی از این مدل تحت عنوان مدل cache-aware یاد می‌کنند.
این مدل شامل یک پردازنده و حافظه داخلی می‌باشد و همچنین یک حافظه cache در این مدل وجود دارد که اندازه آن را M در نظر می‌گیریم. این cache به یک حافظه خارجی بدون محدودیت متصل است. هردو حافظهٔ داخلی و خارجی بهبلاک‌هایی با اندازه B تقسیم می‌شوند. یک عملیات ورودی/خروجی یا انتقال حافظه در واقع انتقال یک بلاک شامل B عنصر پیوسته از حافظه خارجی به حافظه داخلی می‌باشد و زمان اجرای این الگوریتم با استفاده از تعداد این عملیات‌ها بدست می‌آید.
الگوریتم

الگوریتم‌ها در مدل حافظه خارجی این مزیت را دارند که با بدست آوردن یک شیء از حافظهٔ خارجی می‌توان کل بلاک آن شیء را بدست آورد. پیدا کردن یک عنصر میان N عنصر در این مدل با استفاده از یک درخت بی امکان‌پذیر است؛ که در این درخت هر یک از عملیات پیدا کردن، درج کردن و حذف کردن در زمان  O(\log _{B}N) انجام می‌شود. مرتب‌سازی خارجی، یک نوع مرتب‌سازی است که روی حافظه خارجی صورت می‌گیرد. این مرتب‌سازی را می‌توان با استفاده از مرتب‌سازی تجمعی که مشابه مرتب‌سازی سریع است انجام داد. زمان این مرتب‌سازی برای مرتب کردن N عنصر  O({\frac {N}{B}}\log _{\frac {M}{B}}{\frac {N}{B}}) می‌باشد.
کاربردها

این مدل برای تحلیل و بررسی داده‌هایی که به دلیل حجم بالا در حافظه داخلی جا نمی‌شوند بسیار مناسب است. برای مثال در سیستم‌های جغرافیایی، به خصوص سیستم‌های مدلسازی ارتفاعات که حجم داده‌ها از چندین گیگابایت و حتی ترابایت نیز بیشتر می‌شود از مدل حافظه خارجی استفاده می‌شود.