stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
نطق نخستین

| نطق نخستین | نطق نخستین |
| --- | --- |
آلبوم استودیویی از کامس : آلبوم استودیویی از کامس 
انتشار: ۳ سپتامبر ۱۹۷۱
ضبط: نوامبر-دسامبر ۱۹۷۰، استودیوی پای، لندن
ژانر: سایکدلیک فولک، پراگرسیو فولک
مدت: ۴۹:۱۷
ناشر: Dawn DNLS 3019
تهیه‌کننده: بری ماری
نطق نخستین (به انگلیسی: First Utterance) اولین آلبوم گروه موسیقی پراگرسیو راکِ کامِس است که سال ۱۹۷۱ منتشر شد.
این آلبوم تلفیق بدیعی از عناصر موسیقی پراگرسیو راک، فولک، سایکدلیا، مایه‌های پاگانیسم و تجسم مرگ (Macabre) است، با ترانه‌هایی که مواجههٔ معصومیت بی‌پناه را با نیروی متجاوز به تصویر می‌کشند. سازبندی عموماً آکوستیک اثر (شامل گیتار، ویولن، فلوت، و همخوانی شاعرانهٔ زنان) نیز در تضاد با مضامین تیره و خشن آن به کار رفته‌است.
نطق نخستین فروش ناامیدکننده‌ای داشت که چندی بعد باعث فروپاشی گروه شد، اما به عنوان یک آلبوم کالت جایگاه ویژه‌ای در بین هواداران داشته و گروه‌هایی همچون اپث و کارنت ۹۳ از آن الهام گرفته‌اند.
اشتارگات

Medical condition
| Stargardt disease | Stargardt disease |
| --- | --- |
نام‌های دیگر: Stargardt macular dystrophy & degeneration, juvenile macular degeneration, fundus flavimaculatus
Optical coherence tomography is used for diagnosis of Stargardt's disease.: Optical coherence tomography is used for diagnosis of Stargardt's disease.
تخصص: چشم‌پزشکی
نشانه‌ها: تاری دید
دورهٔ معمول آغاز: کودکی
دورهٔ بیماری: در طول زندگی
علت: ژنتیک، جهش ژن ABCA4
روش تشخیص: اختلال بینایی در مرکز شبکیه چشم
درمان: دارد، اما به منظور کنترل بیماری (استفاده از سلول‌های بنیادی و داروهای تحت آزمایش)
طبقه‌بندی و منابع بیرونی: طبقه‌بندی و منابع بیرونی
[ویرایش در ویکی‌داده]: [ویرایش در ویکی‌داده]
اشتارگات (به انگلیسی: Stargardt disease) یک بیماری ژنتیک نادر است که باعث اختلال بینایی در مرکز شبکیه چشم می‌شود.
عوامل ایجاد بیماری

بیماری اشتارگارت یک مشکل مدیریت پسماند است، عامل ایجاد این بیماری نادر جهش در ژن ABCA4 می‌باشد، به این صورت که هم پدر و هم مادر باید حامل این ژن باشند تا به فرزند منتقل شود.
معمولاً در ازدواج‌های فامیلی این جهش مشهود هست. دو نوع جهش ABCA4 موجود است.
در این جهش‌ها سنتز ویتامین A مختل می‌شود و باعث تجمع پسامد در روی شبکیه شده و گیرنده‌های نوری سطح شبکیه را مختل می‌کند. ویتامین A یک عنصر مهم برای گیرنده‌های نوری سطح شبکیه چشم هستند.
درمان > سلول بنیادی

درمان قطعی برای بیماری اشتارگات در حال حاضر وجود ندارد، اما بیماری به وسیله ژن درمانی و سلول درمانی به وسیله سلول‌های بنیادی قابل کنترل است و احتمال بهبود بیماری با ضریب بیشتری بالا می‌رود، استفاده از سلول‌های بنیادی بستگی به زنده ماندن سلول‌های بنیادی در محیط شبکیه چشم دارد، گاهی نیاز است در مقاطع زمانی مختلف درمان تکرار شود.
درمان > ویتامین آ

دانشمندان با جایگزین کردن اتمهای هیدروژن با دوتریوم Deuterium در ویتامین A توانستند Alk-001 را تولید کنند. این محصول که به عنوان ویتامین A دوتره (Deuterated Vitamin A) شناخته می‌شود، اصطلاحاً پاکتر از شکل طبیعی ویتامین A می‌سوزد. دوتریوم (Deuterium)، شکل بی خطری از هیدروژن است که به‌طور طبیعی در بدن انسان تولید شده و غیر رادیواکتیو است. Alk-001 هم‌اکنون در محله سوم کارآزمایی بالینی در بیماری اشتارگارت می‌باشد. . نام علمی Alk-001 عبارت است از
C20-D3- retinyl acetate
تا به حال فاز ۱ و فاز 2 تحقیقاتی بروی بیمارن انسانی با موفقیت به پایان رسید است و نتایج مثبت و امیدوار کننده ای داشته و فاز ۳ در حال اجرا می‌باشد.
درمان > شبکیه مصنوعی

جدیدترین تکنولوژی برای درمان بیماران شبکیه چشم، استفاده از شبکیه مصنوعی یا شبکیه الکترونیکی است. این تکنولوژی در سال ۲۰۱۶ ابداع شد، هرچند کیفیت تصویر به‌دست آمده برای بیمارن چندان واضح نبود، اما پروژه شبکیه مصنوعی در حال ارتقا کیفیت است.
نبرد عقاب‌ها

| نبرد عقاب‌ها | نبرد عقاب‌ها |
| --- | --- |
کارگردان: ناصر رفعت
تهیه‌کننده: رضا بیک ایمانوردی
نویسنده: رضا عقیلی
بازیگران: عبداله بوتیمار فیروز کتایون امیرابراهیمی شهناز مهران
موسیقی: آرشام قهرمانیان
تاریخ‌های انتشار: ۱۳۵۳
مدت زمان: ۹۵ دقیقه
کشور: ایران
زبان: فارسی
نبرد عقاب‌ها فیلمی به کارگردانی ناصر رفعت و نویسندگی رضا عقیلی محصول سال ۱۳۵۳ است.
بازیگران

عبدالله بوتیمار
فیروز
کتایون
شهناز
مهران
مهران بانکی
قباد
حجت
پولاد
محمد گیلانی
بهرامی
گهرم
اکبر اصفهانی
حمید مهدیون
اسکندری
محمد محسنی
فرشید
حاجی‌زاده
وارطان
حسن رضایی
حسین گیل
غلامرضا سرکوب
نادی‌بودمر

| نادی‌بودمر | نادی‌بودمر |
| --- | --- |
روستا: روستا
نادی‌بودمرموقعیت نادی‌بودمر در نقشه: نادی‌بودمرموقعیت نادی‌بودمر در نقشه
مختصات: ۴۵°۵۶′ شمالی ۱۸°۲۷′ شرقی﻿ / ﻿۴۵٫۹۳۳°شمالی ۱۸٫۴۵۰°شرقی﻿ / 45.933; 18.450: مختصات: ۴۵°۵۶′ شمالی ۱۸°۲۷′ شرقی﻿ / ﻿۴۵٫۹۳۳°شمالی ۱۸٫۴۵۰°شرقی﻿ / 45.933; 18.450
کشور:  مجارستان
استان: بارانیا
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (زمان)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (ساعت تابستانی اروپای مرکزی)
نادی‌بودمر (به مجاری:  Nagybudmér) یک منطقهٔ مسکونی در مجارستان است که در ناحیه بوی واقع شده‌است.
نرگس تپه غربی

| نرگس تپه غربی | نرگس تپه غربی |
| --- | --- |
نام: نرگس تپه غربی
کشور: ایران
استان: استان گلستان
شهرستان: شهرستان کردکوی
اطلاعات اثر: اطلاعات اثر
کاربری: تپه
دیرینگی: دوران پیش از تاریخ ایران باستان
دورهٔ ساخت اثر: دوران پیش از تاریخ ایران باستان
اطلاعات ثبتی: اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت: ۱۱۳۲۶
تاریخ ثبت ملی: ۱۰ بهمن ۱۳۸۳
نرگس تپه غربی مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان کردکوی، بخش مرکزی، جنوب غربی بدیل آباد واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۰ بهمن ۱۳۸۳ با شمارهٔ ثبت ۱۱۳۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
ناچوی قهرمان

| ناچوی قهرمان | ناچوی قهرمان |
| --- | --- |
کارگردان: جرد هس
تهیه‌کننده:  جک بلک  دیوید کلاوانس  جولیا پیستور  مایک وایت  ریکاردو دل ریو 
نویسنده:  جرد هس  جاشوآ هس  مایک وایت 
بازیگران: جک بلک
موسیقی:  دنی الفمن 
فیلم‌بردار: خاویر گروبت
تدوین‌گر: بیلی وبر
شرکت تولید:  نیکولدئون موویز  اچ اچ فیلمز 
توزیع‌کننده: پارامونت پیکچرز
تاریخ‌های انتشار:  ۱۶ ژوئن ۲۰۰۶ (۲۰۰۶-06-۱۶) (آمریکا)  
مدت زمان: ۹۲ دقیقه
کشور: آمریکا
زبان: انگلیسی اسپانیایی
هزینهٔ فیلم: ۳۵ میلیون دلار
فروش گیشه: ۹۹.۳ میلیون دلار
ناچوی قهرمان (به انگلیسی: Nacho Libre) یک فیلم کمدی ورزشی آمریکایی محصول سال ۲۰۰۶ است که بازیگرانی مانند جک بلک ، تروی جنتیله و آنا دِ لا رگه را در آن ایفای نقش میکنند.
بازیگران

جک بلک در نقش ایگناسیو / ناچو
تروی جنتیله در نقش ایگناسیوی جوان
آنا دِ لا رگه را در نقش خواهر انکارناسیون
هکتور جیمنز در نقش اسکلتو / استیون
پتر استورماره در نقش امپراتور
کارلا جیمنز در نقش کاندیدا
ریچارد مونتویا در نقش لایحه (گیِرمُو)
سزار گونزالس در نقش رامسس
مویسس آریاس در نقش خوان پابلو
دونالد چمبرز در نقش سکوت (سایلنسیو)
داریوس رز در نقش خوک (چانچو)
دیگو ادواردو گومز در نقش چوی
کریگ ویلیامز در نقش برفدانه (ال اسنوفلیک)
پنج تا پنج

| پنج تا پنج | پنج تا پنج |
| --- | --- |
کارگردان: تارا اوتادی
تهیه‌کننده: سعید اسدی
نویسنده: ماهان حیدری
بازیگران: رضا کیانیان علی اصغر شهبازی داوود شعبانی نصر شمس لنگرودی محمدعلی دیباج
موسیقی: بهزاد عبدی
فیلم‌بردار: علیرضا برازنده
تدوین‌گر: واروژ کریم مسیحی
تاریخ‌های انتشار: ۱۳۹۲
مدت زمان: ۹۰ دقیقه
کشور:  ایران
زبان: فارسی
پنج تا پنج فیلمی اجتماعی، ساخت ایران به کارگردانی تارا اوتادی و نویسندگی ماهان حیدری محصول سال ۱۳۹۲ است.
در سال ۲۰۲۱ نسخه هندی فیلم با عنوان«Chehre» «چهره » که کپی کامل داستان میباشد اکران شده است .
داستان

داستان سرگذشتِ مردی 55 ساله (صابر ساعدی) را از ساعت پنج عصر تا پنج صبح روایت می‌کند که اتومبیلش در جاده‌ای دور افتاده دچار سانحه شده و به ناچار مجبور می‌شود شب را در خانه‌ی چهار پیرمرد بگذراند. میزبان‌ها شرط اقامت مرد در آن خانه را حضور وی در بازیِ معمولِ خود دانسته و از او می‌خواهند در بازی‌شان شرکت کند. صابر پس از مخالفت اولیه و کش و قوس‌هایِ فراوان از سر ناچاری شرط را پذیرفته با آن‌ها وارد بازی می‌شود...
بازیگران

رضا کیانیان
محمد شمس لنگرودی
علی اصغر شهبازی
تورج نصر
محمدعلی دیباج
نوا مایرهنریش

| نوا مایرهنریش | نوا مایرهنریش |
| --- | --- |
نوا مایرهنریش در سال ۲۰۱۷: نوا مایرهنریش در سال ۲۰۱۷
زادهٔ: ۲۵ دسامبر ۱۹۷۳ ‏(۵۰ سال) اهلن، نوردراین-وستفالن، آلمان
ملیت: آلمانی
نوا مایرهنریش (آلمانی: Nova Meierhenrich؛ زادهٔ ۲۵ دسامبر ۱۹۷۳) بازیگر و مجری تلویزیون اهل آلمان است.
از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته‌است، می‌توان به عشق ممنوعه اشاره نمود.
نظام نرخ ارز

نظام نرخ ارز (به انگلیسی: Exchange rate regime) روشی است که مرجع پولی یک کشور یا وحدت پولی، مدیریت پول رایج دلار در مورد سایر ارزها و بازار تبادل ارزهای خارجی را انجام می‌دهد. نظام نرخ ارز رابطه‌ای نزدیک با سیاست پولی دارد و این دو به طور کلی به بسیاری از عوامل مشابه مانند مقیاس اقتصادی و شفافیت، نرخ تورم، کشش بازار کار، توسعه بازار مالی و تجارت آزاد فقط دلارآمریکا است وابسته هستند.
به عبارت دیگر، نظام ارزی به سازوکارها و ترتیباتی که بر پایه آنها ارزهای خارجی در اقتصاد کشور ایفای نقش می‌کنند گفته می‌شود. نحوه تعیین نرخ ارز یکی از مهمترین خروجی‌های هر نظام ارزی است.
دو نوع نظام اصلی وجود دارد:
نظام نرخ ارز شناور (یا انعطاف‌پذیر) که در آن ارزش ارز در پاسخ به وقایع بازار ارز خارجی مجاز به نوسان است.
نظام نرخ ارز ثابت یا واحد که در این روش یک نرخ رسمی ثابت، برای یکای پول ایران دلاراست در مقابل ارزها اعلام و مورد حمایت قرار می‌گیرد.
نخل پادشاه کوه لوئیس

| نخل پادشاه کوه لوئیس | نخل پادشاه کوه لوئیس |
| --- | --- |
نخل پادشاه کوه لوئیس، Archontophoenix purpurea: نخل پادشاه کوه لوئیس، Archontophoenix purpurea
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: گیاه
راسته:: نخل
تیره:: نخل
سرده:: نخل سالار
گونه:: A. purpurea
نام دوبخشی: نام دوبخشی
Archontophoenix purpurea : Archontophoenix purpurea 
نخل پادشاه کوه لوئیس (نام علمی: Archontophoenix purpurea) نام یک گونه از سرده نخل سالار است.
نخل پادشاه

| نخل پادشاه | نخل پادشاه |
| --- | --- |
نخل پادشاه: نخل پادشاه
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: گیاهان
راسته:: نخل‌سانان
تیره:: نخلان
گونه:: A. cunninghamiana
نام دوبخشی: نام دوبخشی
Archontophoenix cunninghamiana : Archontophoenix cunninghamiana 
نخل پادشاه (نام علمی: Archontophoenix cunninghamiana) نام یک گونه از سرده نخل‌های سالار است.
نلسون (ویکتوریا)

نلسون (به انگلیسی: Nelson) یک شهرک در استرالیا است که در ویکتوریا (استرالیا) واقع شده‌است.
رود اوئیراسه

| رود اوریرز | رود اوریرز |
| --- | --- |
Oirase River gorge: Oirase River gorge
Location of the mouth in Japanنمایش نقشه استان آئوموریرود اوئیراسه (ژاپن)نمایش نقشه ژاپن: Location of the mouth in Japanنمایش نقشه استان آئوموریرود اوئیراسه (ژاپن)نمایش نقشه ژاپن
نام محلی: خطای {{نام بومی}}: یک برچسب زبان IETF باید در پارامتر {{{1}}} وارد شود (راهنما)
ویژگی‌های ظاهری: ویژگی‌های ظاهری
سرآب: دریاچه تووادا
 • مکان: استان آئوموری و استان آکیتا، ژاپن
 • مختصات: ۴۰°۲۸′ شمالی ۱۴۰°۵۲′ شرقی﻿ / ﻿۴۰٫۴۶۷°شمالی ۱۴۰٫۸۶۷°شرقی﻿ / 40.467; 140.867
 • ارتفاع: ۴۰۱ متر (۱٬۳۱۶ فوت)
 :  
دهانه: هاچینوهه، آئوموری
 • مکان: اقیانوس آرام
 • مختصات: ۴۰°۳۶′۲۸″ شمالی ۱۴۱°۲۷′۴۰″ شرقی﻿ / ﻿۴۰٫۶۰۷۷۸°شمالی ۱۴۱٫۴۶۱۱۱°شرقی﻿ / 40.60778; 141.46111
 • ارتفاع: ۰ متر (۰ فوت)
طول: ۶۷ کیلومتر (۴۲ مایل)
اندازهٔ حوضه: ۸۲۰ کیلومتر مربع (۳۲۰ مایل مربع)
رود اوریرز (به لاتین: Oirase River) یک رود در ژاپن است که در توادا، آئوموری واقع شده‌است.
اشکوب ۱۰ کامبرین

| سامانه | ردیف | اشکوب | میلیون سال پیش |
| --- | --- | --- | --- |
| اردوویسین | زیرین | ترمادوسین | → پس از آن |
| کامبرین | فورونجین | اشکوب دهم | ۴۸۵,۴–۴۸۹٬۵ |
| کامبرین | فورونجین | ژیانگشانین | ۴۸۹٬۵-۴۹۴ |
| کامبرین | فورونجین | پایبین | ۴۹۴–۴۹۷ |
| کامبرین | میائولینگین | گوژانگین | ۴۹۷–۵۰۰٬۵ |
| کامبرین | میائولینگین | درومین | ۵۰۰٬۵-۵۰۴٬۵ |
| کامبرین | میائولینگین | وولیوئن | ۵۰۴٬۵–۵۰۹ |
| کامبرین | ردیف دوم | اشکوب چهارم | ۵۰۹–۵۱۴ |
| کامبرین | ردیف دوم | اشکوب سوم | ۵۱۴-۵۲۱ |
| کامبرین | ترنووین | اشکوب دوم | ۵۲۱-۵۲۹ |
| کامبرین | ترنووین | فورتونین | ۵۲۹–۵۴۱٬۰ |
| ادیاکاران | ادیاکاران | ادیاکاران | → پیش از آن |
اشکوب ۱۰ کامبرین (انگلیسی: Cambrian Stage 10) سومین و آخرین اشکوب‌ از ردیف فورونجین است که هنوز نام‌گذاری نشده است. اشکوب ۱۰ کامبرین بر روی اشکوب ژیانگشانین و در زیر اشکوب ترمادوسین قرار دارد. مرز زیرین و بالای آن را با سن سنجی رادیومتریک به ترتیب حدود ۴۸۹،۵ و ۴۸۵،۴ میلیون سال پیش برآورد کرده‌اند. مرز بالای این اشکوب با پیدایش قیف‌دندانان تعریف شده است.
نام‌گذاری

با وجود عدم نام‌گذاری رسمی اشکوب ۱۰ کامبرین توسط کمیسیون بین‌المللی چینه‌شناسی، چندین نام‌های محلی برای این اشکوب به کار می‌رود. برخی از پژوهشگران نام "لاوسونین" (Lawsonian) را به‌کار می‌برند که از نام لاوسون کاو در کوه‌های واه واه یوتا گرفته شده است.
سوسک دلقک

| سوسک دلقک | سوسک دلقک |
| --- | --- |
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: بندپایان
رده:: حشرات
راسته:: قاب‌بالان
تیره:: سوسک‌های شاخ‌دراز
زیرخانواده:: Lamiinae
تبار:: سوسک دلقک
سرده:: سوسک دلقک
گونه:: سوسک دلقک
نام دوبخشی: نام دوبخشی
Acrocinus longimanus (Linnaeus, 1758): Acrocinus longimanus (Linnaeus, 1758)
سوسک دلقک یا سوسک رنگارنگ (نام علمی: 'Acrocinus longimanus') گونه ای بزرگ جثه متعلق به سوسک‌های شاخدراز است و در قاره آمریکای شمالی و جنوبی (به ویژه از جنوب مکزیک تا مناطق استوایی برزیل) زندگی می کند. شکل ظاهری بال ها باعث شده این سوسک را سوسک دلقک یا رنگارنگ بنامند. طول بالغ‌ها تا ۷۶ میلی متر می رسد.
تغذیه

سوسک دلقک از شیره گیاهان تغذیه می‌کند.
تخم‌گذاری

این سوسک تخم‌های خود را بر روی تنه درختان مرده می‌ریزد. جنس ماده در خلال ۲ تا ۳ روز، ۱۵ تا ۲۰ تخم می‌گذارد.
فعالیت

سوسک دلقک در طول روز فعال است و زیر نور مهتاب در شب‌ها جذاب به نظر می‌رسد.
نجمی غنی شاعر

| نجمی غنی شاعر | نجمی غنی شاعر |
| --- | --- |
روستا: روستا
مختصات: : مختصات: 
کشور: ایران
استان: خراسان جنوبی
شهرستان: نهبندان
بخش: مرکزئ
دهستان: بندان
جمعیت: ۴۹ نفر (سرشماری ۹۵)
نجمی غنی شاعر روستایی در دهستان بندان بخش مرکزی شهرستان نهبندان استان خراسان جنوبی ایران است. بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۰ جمعیت این روستا ۷۹ نفر (در ۱۷ خانوار) بوده است.
| جمعیت تاریخی> سال | جمعیت تاریخی> جمعیت | جمعیت تاریخی> ±% |
| --- | --- | --- |
| ۱۳۸۵ | ۸۶ | —     |
| ۱۳۹۰ | ۷۹ | ۸٫۱٪− |
نوبو کایهو

| اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی |
| --- | --- |
ملیت: ژاپن
زاده: ۲۱ دسامبر ۱۹۴۱ توکیو
درگذشته: ۲۰ آوریل ۲۰۱۵ (۷۳ سال) ایچیکاوا، چیبا
ورزشی: ورزشی
ورزش: بسکتبال
نوبو کایهو (انگلیسی: Nobuo Kaiho; ۲۱ دسامبر ۱۹۴۱ – ۲۰ آوریل ۲۰۱۵) بازیکن بسکتبال اهل ژاپن بود.
نوبو مک‌کارتی

| نوبو مک‌کارتی | نوبو مک‌کارتی |
| --- | --- |
 :  
زمینه فعالیت: سینما
تولد: ۱۳ نوامبر ۱۹۳۴  اتاوا، انتاریو، کانادا
مرگ: ۶ آوریل ۲۰۰۲ (۶۷ سال)  لوندرینا، برزیل
ملیت: ژاپنی-کانادایی
پیشه: بازیگر
سال‌های فعالیت: ۱۹۵۸-۲۰۰۰
صفحه در وبگاه IMDb: صفحه در وبگاه IMDb
نوبو مک‌کارتی (به انگلیسی: Nobu McCarthy) (زاده ۱۳ نوامبر ۱۹۳۴-درگذشته ۶ آوریل ۲۰۰۲) بازیگر ژاپنی-کانادایی بود.
از فیلم‌های معروف او می‌توان به بازی در فیلم ارتفاعات آرام اشاره کرد.
موتور جریان مستقیم

ساختمان موتور الکتریکی DC با جاروبک، روتور دو قطبی و استاتور با آهنربای دائمی. حروف N و S نشان دهنده برآیند نیروی مغناطیسی حاصل از آهنرباهای دائمی است.
علائم + و - نشانگر جریانی است که به کموتاتور اعمال می‌شود که وظیفه تغذیه سیم‌پیچ‌های روتور را بر عهده دارد. همچنین فلش سبز رنگ جهت چرخش روتور را نمایش می‌دهد.
موتور جریان مستقیم (Direct current or DC motor)، موتور الکتریکی است که با جریان مستقیم کار می‌کند. این موتور، انرژی الکتریکیِ جریان مستقیم را به انرژی مکانیکی تبدیل می‌کند.
همه موتورهای جریان مستقیم به یک مکانیسم داخلی (مکانیکی یا الکترونیکی) برای تغییر مداوم جهت جریان در آرمِیچر موتور نیاز دارند. به این مکانیسم، کوموتاسیون می‌گویند.
اکثر موتورهای DC حرکت چرخشی دارند، به جز موتورهای خطی که حرکت خطی دارند (نمی‌چرخند).
موتورهای DC دارای گشتاور راه‌اندازی بالا و قابل تغییر هستند و کاربرد بسیاری در صنعت دارند. سرعت موتور DC با روش‌های مختلفی قابل کنترل است؛ از جمله با تغییر ولتاژ تغذیه‌  (مثلاً به روش PWM)، یا تغییر جریان سیم‌پیچ‌های موتور.
موتورهای DC با ابعاد کوچک در ابزارآلات برقی و لوازم برقی خانگی (به شکل موتور یونیورسال)، اسباب‌بازی‌ها ...، و با ابعاد بزرگ در آسانسورها، خودروهای الکتریکی، بالابرها و در کارخانه‌های نَوَرد لوله و فولاد استفاده می‌شوند. همچنین این موتورها در کاربردهای صنعتی که به کنترل دقیق سرعت و گشتاور نیاز دارند، استفاده‌های فراوان دارند.
موتورهای الکترومغناطیسی

در اطراف سیم‌پیچی که از آن‌ جریان الکتریکی می‌گذرد، میدان مغناطیسی تولید می‌شود. جهت و شدت این میدان مغناطیسی بستگی به جریانی دارد که از سیم‌پیچ‌ عبور می‌کند.
ساده‌ترین موتور DC از یک آهنربای ثابت در استاتور و یک آرمیچر با یک یا چند سیم‌پیچ با سیم‌های عایقی که دور یک هسته آهنی (که برای متمرکز کردن میدان مغناطیسی استفاده می‌شود) پیچیده‌شده‌اند، تشکیل می‌شود. سیم‌پیچ‌ها معمولاً چندین دور به محور هسته تابانده شده و در موتورهای بزرگتر می‌توان از مسیرهای جریانی موازی زیادی استفاده کرد. انتهای همهٔ سیم‌ها به کموتاتور متصل شده‌است. کموتاتور به هرکدام از سیم‌پیچ‌های آرمیچر اجازه می‌دهد تا با عبور جریان تحریک شوند و با گردش آرمیچر قسمت‌های مختلف سیم‌پیچ آرمیچر توسط منابع تغذیه خارجی از طریق گذر از جاروبک تحریک می‌شوند. موتور DC بدون جاروبک، نیاز به مدارهای الکترونیکی دارند که جریان مستقیم را در هر سیم‌پیچ قطع و وصل کند.
جریان سیم‌پیچ‌ها و نیز قطر و تعداد دور آنها، قدرت میدان الکترومغناطیسی تولیدشده را تعیین می‌کند.
با عبور جریان از سیم‌پیچ‌ها، میدان مغناطیسی تولید می‌شود. اَندَرکُنش این میدان با میدانی که در استاتور توسط آهنربای (دائم یا الکترومغناطیسی) تولیدشده، باعث نیرویی در آرمیچر می‌شود که آن را می‌چرخاند (تولید گشتاور). البته برای تداوم چرخش آرمیچر، جهت جریان مستقیم در سیم‌پیچ آن می‌بایست در بازه‌های زمانی منظم (مثلاً هر نیم دور)، معکوس شود (کموتاسیون).
در سطوح بالاتر قدرت، موتور DC غالباً از هوا برای خنک کردن موتور استفاده می‌کنند.
آرایش و تعداد میدان‌های استاتور و روتور و طریقهٔ اتصال آن‌ها به یکدیگر نقش تعیین‌کننده‌ای در میزان سرعت و گشتاور موتور دارد. سرعت این نوع ماشین‌ها می‌تواند با تغییر ولتاژ آرمیچر تنظیم شود. همچنین با افزودن مقاومت متغیر در مدار آرمیچر می‌توان سرعت را کنترل کرد. در موتور DC مدرن غالباً با استفاده از مدار الکترونیک قدرت سطح ولتاژ را با قطع و وصل‌ جریان به سیکل‌های خاموش و روشن کاهش می‌دهند که تأثیر بسزایی در کنترل سرعت دارد.
از زمانی که موتور DC ابداع شدند به دلیل گشتاور زیاد آن‌ها در سرعت پایین، در کِشنده‌های لوکوموتیوهای الکتریکی و قطارها استفاده می‌شدند. موتور DC پای ثابت دستگاه‌های کشنده و لوکوموتیوهای الکتریکی و دیزل-الکتریکی، قطار و … برای سال‌های متمادی بودند.
آغاز استفاده از موتور DC و شبکه‌های الکتریکی برای تغذیه ماشین‌های الکتریکی در سال ۱۸۷۰ میلادی باعث انقلاب دوم صنعتی شد. موتور DC می‌تواند به صورت مستقیم با باتری قابل شارژ مورد استفاده قرار گیرد که این سیستم امروزه در خودروهای هیبریدی و الکتریکی استفاده می‌شود.
اگر نیروی خارجی به موتور DC اعمال شود، موتور مانند یک ژنراتور DC عمل می‌کند. این ویژگی منحصر به فرد در خودروهای هیبریدی برای شارژ باتری‌ها استفاده می‌شود و در قطارهای برقی شهری برق تولید شده بر اثر این ویژگی و کاهش سرعت قطار به شبکه برق بازگردانده می‌شود تا توسط سایر دستگاه‌ها استفاده شود. در لوکوموتیوهای دیزلی-الکتریکی موقع ترمز از موتور DC به عنوان ژنراتور استفاده می‌شود تا به ترمز کردن کمک کنند و انرژی برق تولیدشده در این عملیات به باکس‌های مقاومتی فرستاده‌می‌شود تا در آنجا تلف شود. در طراحی‌های جدید به جای بسته‌های مقاومت از بسته‌های بزرگ باتری استفاده شده تا مقداری از این انرژی به جای تلف‌شدن ذخیره شود.
موتور DC جاروبک‌دار

موتور DC جاروبک‌دار، برای تولید میدان مغناطیسی گردان، نیاز به کموتاسیون دارد. مزایای استفاده از موتور DC جاروبک‌دار شامل هزینه اولیه پایین، قابلیت اطمینان بالا و سادگی کنترل سرعت موتور است. معایب آن عبارتست از تعمیر و نگهداری زیاد، و طول عمر کم در مواردی است که به صورت مداوم از آن استفاده شود. تعمیرات شامل تغییر زغال کربنی جاروبک‌ها همراه با سیم متصل به آن که وظیفه انتقال انرژی را به عهده دارد و در بعضی موارد تعویض کموتاتور. این قطعات برای انتقال انرژی الکتریکی از منابع تغذیه به سیم‌پیچ‌های روتور است.
موتور DC بدون جاروبک (براش‌لِس، Brushless)

عموماً موتور DC بدون جاروبک‌ دارای یک یا چند آهنربای دائم در داخل روتور است، و آهنرباهای الکتریکی در استاتور قرار گرفته‌اند. کنترلر موتور، جریان DC را به متناوب (پالس) تبدیل می‌کند. طراحی این مدل از لحاظ مکانیکی بسیار ساده‌تر از مدل جاروبک‌دار است زیرا دردسرهای انتقال و رساندن انرژی الکتریکی به یک قطعه متحرک دورانی را ندارد.
کنترل‌گر موتور می‌تواند موقعیت روتور را با کمک سنسورها یا قطعات مشابه اثر هال تشخیص داده و دقیقاً زمانبندی و فاز و غیره را کنترل کند و باعث افزایش گشتاور، صرفه جویی انرژی، تنظیم سرعت و حتی گاهی ترمز بشود. مزایای موتورهای بدون جاروبک عمر طولانی آن، تعمیرات نادر یا بدون تعمیرات، صرفه جویی بسیار زیاد. معایب آن شامل هزینه اولیه بالا، پیچیدگی و دردسر زیاد در کنترل‌گرهای سرعت موتور. در بعضی موارد موتورهای بدون جاروبک به موتورهای سنکرون ترجیح داده می‌شوند چرا که به دستگاه و منبع خارجی دیگری برای سنکرون شدن نیاز ندارند.
کموتاسیون

از آنجایی‌که موتور DC با جریان مستقیم تغذیه می‌شود، برای چرخش مداوم آرمیچر آن، جهت جریان DC واردشونده به آرمیچر باید به‌طور مداوم و منظم عوض شود. این کار با کُموتاتور انجام می‌شود.
نیروی محرکهٔ تولیدشده در آرمیچر

میانگین ولتاژ تولیدشده در یک پیچک با تعداد دور  N_{C} از رابطهٔ زیر به دست می‌آید:
که در آن  p تعداد قطب،  \phi  شار میدان مغناطیسی استاتور و  n سرعت چرخش روتور است.
اگر  Cتعداد کل پیچک‌های آرمیچر، و  a تعداد مسیرهای موازی بین جاروبک‌ها باشد، تعداد پیچک‌های سری بین جاروبک‌ها  C/a می‌شود و با احتساب  Z به عنوان هادی‌های موجود در آرمیچر، نیروی محرکهٔ آرمیچر این‌گونه محاسبه می‌شود:
E_{A}={\frac {2CN_{C}}{a}}pn\phi ={\frac {Zpn\phi }{a}}
با محاسبه ضریب سیم‌پیچی  k_{w}، که برای ماشین‌های DC معمولاً تنها از ضریب توزیع  k_{d} تشکیل شده‌است، نیروی محرکۀ الکتریکی القایی آرمیچر بدین‌گونه خواهد بود:
E_{A}={\frac {Zpn\phi k_{w}}{a}}={\frac {Zp}{2\pi a}}\phi \omega
در این رابطه،  \omega  سرعت چرخش روتور است.
گشتاور ماشین جریان مستقیم

با توجه به برابری توان‌های تبدیل‌شده (الکتریکی به مکانیکی)، با احتساب شرایط ایدئال تبدیل توان، و با توجه به اینکه مقادیر  Z، p و  a برای ماشین ثابت است، گشتاور  \tau  رابطه‌ای مستقیم با  I_{a} و  \phi  دارد:  \tau =k\phi I_{a}که در آن  k ثابت است.
تحریک آرمیچر

موتور جریان مستقیم، به جز مواردی که از مغناطیس دائم در استاتور خود استفاده می‌کند، به یک سیم‌پیچ تحریک که جریان مستقیم از آن عبور می‌کند، احتیاج دارد. به این سیم‌پیچ، سیم‌پیچ میدان گفته می‌شود.
تحریک آرمیچر > تحریک جداگانه

پیچک تحریک جداگانه که از صدها دور سیم نازک تشکیل شده، به منبع خارجی یا جداگانه‌ای از آرمیچر متصل است و ولتاژ آن منبع هیچ‌گونه وابستگی با ولتاژ آرمیچر ندارد.
تحریک آرمیچر > تحریک خودی

تحریک سیم‌پیچ میدان به وسیلهٔ آرمیچر ماشین را تحریک خودی می‌نامند. در این ماشین قطب‌های میدان باید پس‌ماند مغناطیسی داشته باشند تا هنگام چرخش آرمیچر ولتاژ پس‌ماندی در جاروبک‌ها تولید شود.
تحریک سری: سیم‌پیچ میدان در این نوع ماشین از سیم‌های ضخیم با دور اندک (مقاومت کم) تشکیل شده که به‌طور سری به آرمیچر متصل شده‌است و جریان میدان سری به جریان آرمیچر بستگی دارد.
تحریک موازی (شانت): پیچک میدان از سیم‌های نازک با تعداد دور زیاد تشکیل شده که به‌طور موازی به آرمیچر متصل شده‌است.
تحریک کُمپُوند: شامل هر دو سیم‌پیچ تحریک سری و تحریک شنت می‌باشد، البته در مواقعی به جای تحریک شانت از تحریک جداگانه استفاده می‌شود. در صورتی که شار میدان تحریک سری در جهت شار میدان تحریک شنت باشد ماشین را کمپوند اضافی و در غیراین‌صورت به آن ماشین کمپوند نقصانی می‌گویند.
راه‌اندازی موتور جریان مستقیم

در لحظهٔ شروع راه‌اندازی سرعت موتور صفر است و بنابرین نیروی ضد محرکه  E_{a} نیز صفر می‌باشد، در نتیجه با اعمال ولتاژ پایانه  V_{t} به موتور، جریان آرمیچر از رابطهٔ  I_{a}={\frac {V_{t}}{r_{a}}} در ماشین‌های شانت، و  I_{a}={\frac {V_{t}}{r_{a}+r_{s}}} در ماشین‌های سری و کمپوند به دست می‌آید که در این صورت جریان زیادی وارد موتور می‌شود که نتایج زیر را دربردارد:
جرقهٔ زدن زیان‌آور هنگام کموتاسیون
آسیب‌دیدن سیم‌پیچ آرمیچر و از بین رفتن عایق بر اثر گرمای بیش از اندازه
گشتاور راه‌اندازی بالا و شتاب سریع که به قسمت‌های متحرک ماشین آسیب می‌رساند.
افت زیاد ولتاژ تغذیه
بنابراین برای راه‌اندازی مناسب ماشین لازم است که جریان راه‌اندازی محدود شود. این کار با قرار دادن مقاومت بر سر مدار آرمیچر انجام می‌شود. البته این مقاومت باید به تدریج از مدار برداشته شود، زیرا در هنگام کار عادی ماشین باعث کاهش سرعت ماشین و تلف انرژی و در نتیجه کاهش بازدهی ماشین می‌شود.
از انواع راه‌اندازهای سری می‌توان راه‌اندازهای سه‌سر، راه‌اندازهای چهارسر و راه‌اندازهای اتوماتیک را نام برد.
راه‌اندازی موتور جریان مستقیم > چگونگی راه‌اندازی موتور

راه‌اندازی موتورهای جریان مستقیم با قراردادن مقاومت در مدار  آرمیچر انجام می‌گیرد که این مقاومت خود از مقاومت‌های کوچک‌تری که هر کدام در بخش مجزایی هستند تشکیل می‌شود و هر کدام از این اجزا به تدریج در هنگام راه‌اندازی از مدار ماشین خارج می‌شود تا مقاومت موجود در مدار آرمیچر تنها مقاومت آرمیچر یا مقاومت سیم‌پیچ سری باشد.
راه‌اندازی موتور جریان مستقیم > طراحی راه‌انداز

مقاومت راه‌انداز بین دکمه‌های مختلف یک راه‌انداز به قسمت‌های نامساوی تقسیم می‌شود تا از ضربات غیرعادی جریان به خصوص در آخرین دکمهٔ اتصالی جلوگیری شود. در این فرایند جریان ماکزیمم آرمیچر  I_{a1} باید به گونه‌ای باشد تا کموتاسیون خوب به وجود بیاید (جرقه‌های خطرناک هنگام کموتاسیون رخ ندهد).