stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
منوچهری دامغانی
نمونهٔ اشعار

* * *
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| کرده گلو پر ز باد قمری سنجاب پوش |  | کبک فرو ریخته مشک به سوراخ گوش |
| بلبلکان با نشاط، قمریکان با خروش |  | در دهن لاله مشک، در دهن نحل نوش |
| سوسن کافور بوی، گلبن گوهر فروش |  | وز مه اردیبهشت کرده بهشت برین |
| شاخ سمن بر گلو بسته بود مخنقه |  | شاخ گل اندر میان بسته بود منطقه |
| ابر سیه را شمال کرده بود بدرقه |  | بدرقهٔ رایگان بی طمع و مخرقه |
| باد سحرگاهیان کرده بود تفرقه |  | خرمن در و عقیق بر همه روی زمین |
| چوک ز شاخ درخت خویشتن آویخته |  | زاغ سیه پر و بال غالیه آمیخته |
| ابر بهاری ز دور اسب برانگیخته |  | وز سم اسبش به راه لؤلؤ تر ریخته |
| در دهن لاله باد، ریخته و بیخته |  | بیخته مشک سیاه، ریخته در ثمین |
ارجاع اروپاییان

شعر منوچهری مورد توجه و علاقه اروپاییان نیز بوده وسالها پیش دو فوشِکور ایران‌شناس فرانسوی دربارهٔ وی کتابی به فرانسوی نوشته‌است. در زبان انگلیسی هم تحقیقی با عنوان The Divan of Manuchehri Damghani: A critical Study توسط جروم کلینتون انجام گرفته و در سال ۱۹۷۲ به چاپ رسیده‌است.
وضعیت تصحیح و ویرایش دیوان منوچهری

از دیوان منوچهری با همه اشتهار و تداول اشعارش نسخ قدیم در دست نیست و غالب نسخ موجود آن از عهد قاجاریه و قدیم‌ترین آن از دوره صفویه است.
دیوان منوچهری دامغانی تصحیح کازیمیرسکی در سال ۱۸۸۶ میلادی. آلبرت دو بیبرشتین کازیمیرسکی Albert Kazimirski de Biberstein (1808 –1887)، خاورشناس لهستانی مقیم فرانسه که کار تصحیح دیوان منوچهری دامغانی را در پاریس انجام داد و انتشارات کلینکسیک Klincksieck به چاپ رساند. دیوان منوچهری دامغانی به‌تصحیح محمد دبیرسیاقی منتشر شد که آخرین تجدیدنظر وی از این دیوان در سال ۱۳۸۷ به وسیلهٔ انتشارات زوّار چاپ شده‌است. تصحیح دیگری توسط برات زنجانی توسط مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران در سال ۱۳۸۷ چاپ شد. در سال ۱۳۹۰ دیوان منوچهری دامغانی به تصحیح عزیزالله علیزاده در تهران توسط انتشارات فردوس در قطع وزیری و ۳۳۶ صفحه شامل قصاید، قطعات، مُسَمّطات، رباعیّات، دوبیتی و ابیات دیگر، کشف الابیات، همراه با وزن و بحر تمام اشعار منتشر شده‌است. در سال ۱۳۹۳ دیوان منوچهری دامغانی به تصحیح حبیب یغمایی و به کوشش سید علی آل داود از سوی بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار منتشر شده‌است. در سال ۱۴۰۳ دیوان منوچهری دامغانی به‌تصحیح و تحقیق راضیه آبادیان توسط بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار با همکاری انتشارات سخن در ۱۱۰۷ صفحه منتشر شد.
آی‌ای‌آی برد-آی

| آی‌ای‌آی برد-آی> اطلاعات کلی | آی‌ای‌آی برد-آی> اطلاعات کلی |
| --- | --- |
کارخانهٔ سازنده: صنایع هوافضای اسرائیل Malat division.
آی‌ای‌آی برد-آی (به انگلیسی: IAI Bird-Eye) یک هواگرد ساختِ کارخانهٔ صنایع هوافضای اسرائیل در کشور اسرائیل است.
رفراندوم‌های سوئیس (۲۰۲۴)

| 0 | 1 |
| --- | --- |
رفراندوم‌های سوئیس که در سال ۲۰۲۴ در سوئیس برگزار خواهد شد. انتخابات سراسری در ۳ مارس و ۳ ژوئن برگزار شد و قرار است همه‌پرسی‌های دیگری در ۲۲ سپتامبر و ۲۴ نوامبر برگزار شود.
همه‌پرسی مارس

در دو همه‌پرسی که در ۳ مارس ۲۰۲۴ برگزار شد، هر دو مربوط به سیستم بازنشستگی بود.
«ابتکار سیزدهمین پرداخت مستمری OASI»، اضافه کردن سیزدهمین ماه مستمری را پیشنهاد کرد.
«ابتکار بازنشستگی (سن بازنشستگی)» با هدف افزایش سن بازنشستگی در سال جاری و افزایش خودکار آن هر سال انجام شد.
دولت سوئیس به رای‌دهندگان توصیه کرد که هر دو همه‌پرسی را رد کنند، اما نظرسنجی‌ها نشان داد که رای‌دهندگان احتمالاً ابتکار اول را پذیرفتند و دومی را رد کردند، و این نتیجه نهایی بود.
همه‌پرسی مارس > نتایج

| پرسش همه‌پرسی | برای> آرا | برای>  % | برای> کانتون‌ها | در مقابل> آرا | در مقابل>  % | در مقابل> کانتون‌ها | نامعتبر خالی | مجموع رای | ثبت شده است رای‌دهندگان | میزان مشارکت | نتیجه |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ابتکار برای سیزدهمین پرداخت مستمری OASI | ۱٬۸۸۳٬۴۶۵ | ۵۸٫۲۴ |  | ۱٬۳۵۰٬۲۵۷ | ۴۱٫۷۶ |  |  |  |  | ۵۸٫۳۴ | تایید شد |  |  |
| طرح بازنشستگی (سن بازنشستگی) | ۸۰۹٬۳۸۵ | ۲۵٫۲۸ | ۰ | ۲٬۳۹۲٬۳۸۴ | ۷۴٫۴۲ |  |  |  |  | ۵۸٫۱۰ | رد شد |  |  |
منبع: صدراعظم فدرال: منبع: صدراعظم فدرال
همه‌پرسی ژوئن

چهار همه‌پرسی در ۹ ژوئن ۲۰۲۴ برگزار شد. دو مورد در مورد حق بیمه سلامت، یکی در مورد واکسیناسیون، و یکی علیه قانون اخیر در مورد انرژی پایدار بود.
همه‌پرسی سپتامبر

دو همه‌پرسی در۲۲ سپتامبر ۲۰۲۴ برای رأی‌گیری در مورد اصلاح طرح‌های بازنشستگی شغلی و طرح تنوع زیستی برگزار می‌شود.
ابتکار تنوع زیستی توسط انجمن‌های حفاظت از طبیعت و محیط زیست مطرح شده است و با مخالفت ائتلاف گسترده‌ای از احزاب اصلی راست و میانه‌رو، محافل کشاورزی و سازمان‌های اقتصادی مواجه شده است.
فوجی تی-۷

| فوجی تی-۷ | فوجی تی-۷ |
| --- | --- |
A T-7 on display at Hamamatu AB, Japan: A T-7 on display at Hamamatu AB, Japan
کاربری: آموزشی
کشور سازنده: ژاپن
تولیدکننده: صنایع سنگین فوجی
معرفی‌شده در: ۲۰۰۲
کاربر اصلی: نیروی هوایی ژاپن
تعداد ساخته‌شده: ۴۹
توسعه‌یافته از: فوجی تی-۳
فوجی تی-۷ (به انگلیسی: Fuji T-7) یک هواگرد ساختِ کارخانهٔ صنایع سنگین فوجی در کشور ژاپن است.
دکستر، آیووا

مکان در 23x15px|border |alt=|link= آیووا, 23x15px|border |alt=|link= ایالات متحده آمریکا
| Dexter, Iowa | Dexter, Iowa |
| --- | --- |
شهر: شهر
Location of Dexter, Iowa: Location of Dexter, Iowa
ایالت:  آیووا
شهرستان: شهرستان دالاس، آیووا
مساحت: مساحت
 • کل: ۲٫۳۵ مایل مربع (۶٫۰۹ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۲٫۳۵ مایل مربع (۶٫۰۹ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰ مایل مربع (۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۱۱۴۲ فوت (۳۴۸ متر)
جمعیت (۲۰۱۰): جمعیت (۲۰۱۰)
 • کل: ۶۱۱
 • برآورد (2012): ۶۲۵
 • تراکم: ۲۶۰٫۰/مایل مربع (۱۰۰٫۴/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (CST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۵ (CDT)
زیپ‌کد: 50070
کد منطقه: 515
FIPS code: 19-21225
GNIS feature ID: 0455902
دکستر (به انگلیسی: Dexter) شهری در ایالت آیووا کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۶۱۱ نفر بوده‌است.
نظام‌آباد (اسلام‌شهر)

مکان
| نظام‌آباد | نظام‌آباد |
| --- | --- |
روستا: روستا
مختصات: ۳۵°۳۲′۰۱″شمالی ۵۱°۱۶′۳۶″شرقی﻿ / ﻿۳۵٫۵۳۳۶۱۱°شمالی ۵۱٫۲۷۶۶۶۷°شرقی﻿ / 35.533611; 51.276667: مختصات: ۳۵°۳۲′۰۱″شمالی ۵۱°۱۶′۳۶″شرقی﻿ / ﻿۳۵٫۵۳۳۶۱۱°شمالی ۵۱٫۲۷۶۶۶۷°شرقی﻿ / 35.533611; 51.276667
استان: تهران
شهرستان: اسلامشهر
بخش: بخش مرکزی
دهستان: ده عباس
جمعیت: ۸۶۱ نفر
پیش‌شمارهٔ تلفن: ۰۲۱
نظام‌آباد، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان اسلامشهر در استان تهران است.
تپه باستانی نظام‌آباد و امامزاده ابراهیم که قدمت اولیه آن به دوره صفویه بازمی‌گردد و در دوره‌های جدیدتر برخی قسمت‌ها به آن اضافه شده است، آثار باستانی این روستا به‌شمار می‌آید.
جمعیت

این روستا در دهستان ده عباس قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۰، جمعیت آن ۸۵۱ نفر (۲۳۴ خانوار) بوده است.
شغل اکثر اهالی این روستا کشاورزی می‌باشد. محصولات کشاورزی این روستا از قبیل گندم، جو، ذرت علوفه، انواع فلفل، گوجه فرنگی و بامیه می‌باشد و انواع سبزی و صیفی جات می‌باشد.
از دیگر فعالیت‌های اقتصادی این روستا می‌توان به پرورش کرم خاکی (ورمی کمپوست) اشاره کرد؛ که در سال ۱۳۹۰ افتتاح گردیده است.[نیازمند منبع]
این روستا دارای سالن ورزش است.
رابط کاربری

میانای کاربری، رابط کاربری یا یوزر اینترفیس (به انگلیسی: User Interface) (کوتاه‌شده: UI) فضایی است که تعامل میان انسان و ماشین در آن رخ می‌دهد. رابط کاربری، بخش دیدنی و قابل‌تعامل یک ابزار است که کاربر مستقیماً با آن سروکار دارد هدف از این تعامل، اجازه دادن به اجرا و کنترل ماشین از سوی انسان است، در حالی که ماشین به‌طور هم‌زمان اطلاعاتی را بازخورد می‌دهد که به فرایند تصمیم‌گیری اپراتورها کمک می‌کند. این به‌طور کلی به این معنی است که اپراتور باید حداقل ورودی را برای دستیابی به خروجی مورد نظر ارائه دهد و همچنین دستگاه خروجی‌های نامطلوب را برای کاربر به حداقل برساند.
رابط‌های کاربر از یک یا چند لایه تشکیل شده‌اند، از جمله رابط انسان و ماشین (HMI) که ماشین‌ها را با سخت‌افزار ورودی فیزیکی مانند صفحه‌کلید، ماوس یا تجهیزات بازی و سخت‌افزار خروجی مانند نمایشگر‌های کامپیوتر، بلندگوها و چاپگرها وصل می‌کند. دستگاهی که HMI را پیاده‌سازی می‌کند، دستگاه رابط انسانی (HID) نامیده می‌شود. اصطلاحات دیگر برای رابط انسان و ماشین عبارتند از رابط انسان و ماشین (MMI) و هنگامی که ماشین مورد نظر یک کامپیوتر است، رابط انسان و کامپیوتر. لایه‌های رابط کاربری اضافی ممکن است با یک یا چند حواس انسان تعامل داشته باشند، از جمله: رابط کاربری لمسی (لمس)، رابط بینایی (بینایی)، رابط کاربری شنوایی (صدا)، رابط کاربری بویایی (بو)، رابط کاربری تعادل (تعادل)، و رابط چشایی (چشایی).
رابط‌های کاربری ترکیبی (CUI) رابط‌هایی هستند که با دو یا چند حواس تعامل دارند. رایج‌ترین CUI یک رابط کاربری گرافیکی (GUI) است که از یک رابط کاربری لمسی و یک رابط کاربری بصری که قادر به نمایش گرافیک است، تشکیل شده است. هنگامی که صدا به یک رابط کاربری گرافیکی اضافه می‌شود، به یک رابط کاربری چندرسانه‌ای (MUI) تبدیل می‌شود.
سه دستهٔ کلی از CUI وجود دارد: استاندارد، مجازی و افزوده. CUI استاندارد از دستگاه‌های رابط انسانی استاندارد مانند صفحه‌کلید، ماوس و مانیتور کامپیوتر استفاده می‌کند. وقتی CUI دنیای واقعی را برای ایجاد واقعیت مجازی مسدود می‌کند، CUI مجازی است زیرا از یک رابط واقعیت مجازی استفاده می‌کند. وقتی CUI دنیای واقعی را مسدود نمی‌کند و واقعیت افزوده ایجاد می‌کند، CUI تقویت می‌شود و از یک رابط واقعیت افزوده استفاده می‌کند. هنگامی که یک رابط کاربری با تمام حواس انسان تعامل داشته باشد، به آن رابط کیفی گفته می‌شود که نام آن برگرفته از نظریهٔ کیفیات ذهنی است. رابط واقعیت افزوده حس، که در آن X تعداد حواس است. هنگامی که رابط‌های واقعیت مجازی با بوها و لمس‌ها ارتباط برقرار می‌کنند، گفته می‌شود که رابط واقعیت مجازی ۴ حسی است.
بررسی اجمالی

رابط کاربر یا رابط انسان و ماشین بخشی از ماشین است که تعامل انسان و ماشین را مدیریت می‌کند. سوئیچ‌ها، صفحه‌کلید و صفحه‌نمایش‌های لمسی نمونه‌هایی از بخش فیزیکی رابط ماشین انسانی هستند که می‌توانیم آن‌ها را ببینیم و لمس کنیم. در سیستم‌های پیچیده، رابط انسان و ماشین معمولاً کامپیوتری است. اصطلاح رابط انسان و کامپیوتر به این نوع سیستم اشاره دارد. مهندسی رابط‌های انسان و ماشین با در نظر گرفتن ارگونومی (عوامل انسانی) افزایش یافته است. رشته‌های مربوط به مهندسی عوامل انسانی (HFE) و مهندسی کاربر (UE) بخشی از مهندسی سیستم‌ها هستند.
طراحی رابط

روش‌های اولیه مورد استفاده در طراحی رابط شامل نمونه سازی و شبیه‌سازی می‌باشد. طراحی رابط معمولی انسان و ماشین شامل مراحل زیر است:
شیوه‌های متداول برای مشخصات تعامل شامل طراحی کاربر محور، شخصیت، طراحی فعالیت محور، طراحی مبتنی بر سناریو و طراحی انعطاف‌پذیری است.
شیوه‌های رایج برای مشخصات نرم‌افزار رابط شامل موارد استفاده و اعمال محدودیت توسط پروتکل‌های تعامل با هدف جلوگیری از خطاها در هنگام استفاده از رابط می‌باشد.
شیوه‌های معمول برای نمونه سازی بر اساس کتابخانه‌های عناصر رابط (کنترل‌ها، دکوراسیون و غیره) است.
روش‌های رایج برای مشخصات نرم‌افزار رابط شامل موارد استفاده و اعمال محدودیت توسط پروتکل‌های تعامل با هدف جلوگیری از خطاهای استفاده شده است. شیوه‌های معمول برای نمونه سازی بر اساس کتابخانه‌های عناصر رابط در کنترل‌ها، دکوراسیون و غیره می‌باشد.
اصطلاحات فنی

بین رابط کاربری و رابط اپراتور یا رابط انسان و ماشین (HMI) تفاوت وجود دارد.
اصطلاح «رابط کاربری» اغلب در زمینهٔ سیستم‌های کامپیوتری (شخصی) و دستگاه‌های الکترونیکی استفاده می‌شود.
جایی که شبکه‌ای از تجهیزات یا رایانه‌ها از طریق MES (سیستم اجرایی تولید) - یا میزبان برای نمایش اطلاعات به هم مرتبط هستند.
رابط انسان و ماشین (HMI) معمولاً برای یک ماشین یا قطعه از تجهیزات است و شیوهٔ رابط بین انسان و تجهیزات/ماشین است. رابط اپراتور، رابطی است که توسط آن چندین قطعه از تجهیزات که توسط یک سیستم کنترل میزبان به هم متصل شده‌اند دسترسی یا کنترل می‌شوند.
این سیستم ممکن است چندین رابط کاربری را برای خدمات‌رسانی به انواع مختلف کاربران قرار دهد. به عنوان مثال، یک پایگاه دادهٔ کامپیوتری کتابخانه ممکن است دو رابط کاربری فراهم کند، یکی برای کاربران کتابخانه (مجموعهٔ محدودی از عملکردها، بهینه‌سازی‌شده برای سهولت استفاده) و دیگری برای پرسنل کتابخانه (مجموعهٔ وسیعی از عملکردها، بهینه‌سازی‌شده برای کارایی).
رابط کاربری یک سیستم مکانیکی، یک وسیلهٔ نقلیه یا یک تأسیسات صنعتی گاهی به عنوان رابط انسان و ماشین (HMI) نامیده می‌شود. HMI اصلاحی از اصطلاح اصلی MMI (رابط انسان و ماشین) است.
اصطلاح CTA (Call to Action)که مخاطبان شما را ترغیب می‌کند تا اقدام خاصی انجام دهند؛ به عنوان مثال، ثبت‌نام در یک خبرنامه، خرید یا به اشتراک‌گذاری محتوای شما در رسانه‌های اجتماعی.
هل، تنسی

مکان
| Halls, Tennessee | Halls, Tennessee |
| --- | --- |
شهرک: شهرک
Location of Halls, Tennessee: Location of Halls, Tennessee
مختصات: ۳۵°۵۲′۳۲″ شمالی ۸۹°۲۳′۴۶″ غربی﻿ / ﻿۳۵٫۸۷۵۵۶°شمالی ۸۹٫۳۹۶۱۱°غربی﻿ / 35.87556; -89.39611: مختصات: ۳۵°۵۲′۳۲″ شمالی ۸۹°۲۳′۴۶″ غربی﻿ / ﻿۳۵٫۸۷۵۵۶°شمالی ۸۹٫۳۹۶۱۱°غربی﻿ / 35.87556; -89.39611
State: تنسی
شهرستان: Lauderdale
مساحت: مساحت
 • کل: ۳٫۷ مایل مربع (۹٫۵ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۳٫۷ مایل مربع (۹٫۵ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰٫۰ مایل مربع (۰٫۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۳۱۲ فوت (۹۵ متر)
جمعیت (۲۰۰۰): جمعیت (۲۰۰۰)
 • کل: ۲٬۳۱۱
 • تراکم: ۶۳۰٫۸/مایل مربع (۲۴۳٫۶/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (Central (CST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۵ (CDT)
زیپ‌کد: 38040
کد منطقه: 731
FIPS code: 47-31820
GNIS feature ID: 1286606
هل(به انگلیسی: Halls) شهری در ایالت تنسی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۲٬۲۵۵ نفر بوده‌است.
منصور مویژا

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
نام کامل:  Mensur Mujdža
زادروز:  ۲۸ مارس ۱۹۸۴ ‏(۴۰ سال)
زادگاه:  زاگرب, یوگسلاوی
قد:  ۱٫۸۴ متر (۶ فوت ۱⁄۲ اینچ)
پست:  مدافع
اطلاعات باشگاهی: اطلاعات باشگاهی
باشگاه کنونی:  فرایبورگ
شمارهٔ پیراهن:  ۲۴
باشگاه‌های جوانان: باشگاه‌های جوانان
۱۹۹۴–۲۰۰۴:  Zagreb
باشگاه‌های حرفه‌ای*: باشگاه‌های حرفه‌ای*
| سال‌ها |  باشگاه‌ها |  بازی† |  (گل)† |
| ۲۰۰۴–۲۰۰۹ |  Zagreb |  ۱۳۶ |  (۵) |
| ۲۰۰۹– |  فرایبورگ |  ۸۴ |  (۱) |
تیم ملی‡: تیم ملی‡
| ۲۰۰۴ |  Croatia U20 |  1 |  (۰) |
| ۲۰۰۵–۲۰۰۶ |  Croatia U21 |  ۸ |  (۲) |
| ۲۰۱۰– |  بوسنی و هرزگوین |  ۲۰ |  (۰) |
 تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است و آمار به روز شده در تاریخ 16:00, 18 August 2013 (UTC).   ‡ آمار بازی‌ها و گل‌های ملی به‌روز شده در تاریخ 18 August 2013:  تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است و آمار به روز شده در تاریخ 16:00, 18 August 2013 (UTC).   ‡ آمار بازی‌ها و گل‌های ملی به‌روز شده در تاریخ 18 August 2013
منصور مویژا (انگلیسی: Mensur Mujdža؛ زاده ۲۸ مارس ۱۹۸۴) یک بازیکن فوتبال اهل کرواسی است.
ستاره
تاریخچهٔ مشاهدات

از نظر تاریخی ستارگان برای تمدن‌های مختلف در سراسر تاریخ اهمیت داشته‌اند. گاهی ستارگان بخشی از آیین‌های مذهبی بوده‌اند و برای ناوبری فلکی و جهت‌یابی از آن‌ها استفاده می‌شده است. بسیاری از ستاره‌شناسان باستان بر این باور بودند که ستارگان به‌طور دائمی به کره آسمانی دوخته شده‌اند و هرگز تغییر نمی‌کنند. ستاره‌شناسان بر مبنای قراردادهایی ستارگان را در قالب صور فلکی دسته‌بندی می‌کردند و از آن‌ها برای ردیابی مسیر حرکت سیارات و موقعیت خورشید استفاده می‌کردند. از حرکت خورشید نسبت به ستارگان پس‌زمینه و افق در ساختن گاه‌شمار استفاده شد که در قاعده‌مند کردن فعالیت‌های کشاورزی به‌کار می‌رفت. گاه‌شمار میلادی که امروزه در بسیاری از نقاط دنیا مورد استفاده قرار می‌گیرد، یک گاه‌شمار خورشیدی بر اساس زاویهٔ محور چرخشی زمین نسبت به ستارهٔ محلی‌اش خورشید است.
قدیمی‌ترین نقشه آسمان که تاریخ دقیقی دارد، حاصل تلاش‌های اخترشناسی مصر باستان در سال ۱۵۴۸ پیش از میلاد است. قدیمی‌ترین کاتالوگ ستارگان کشف شده توسط اخترشناسان بابلی بین‌النهرین در اواخر هزارهٔ دوم پیش از میلاد در دوره کاسی‌ها گردآوری شده است (۱۵۳۱–۱۱۵۵ پیش از میلاد).
نام‌گذاری

بر اساس سنت باستانی ستارگان هر کدام در یک صورت فلکی که مجموعه‌ای بصری از ستارگان است قرار می‌گیرند و ستارگان پرنورتر یا ویژه، نام یا عنوان خاصی داشتند که گاه نسبت آن‌ها را با صورت فلکی‌شان معین می‌کند (مانند ستارهٔ قلب‌العقرب در صورت فلکی عقرب).
در سال ۱۶۰۳ میلادی ستاره‌شناس آلمانی یوهان بایر ۱۶ نقشهٔ صورت‌های فلکی را ترسیم کرد و به هریک از ستارگان یکی از حروف الفبای یونانی را اختصاص داد، به این ترتیب که نخستین حرف الفبا ویژه روشن‌ترین ستاره آن صورت باشد و به همین ترتیب از حرفی به حرف دیگر برسد و اگر شمارهٔ ستارگان صورتی از عدد ۲۴ شمارهٔ حروف الفبای یونانی تجاوز کرده، باقی ستارگان را با حروف الفبای لاتینی نمایانده است.
پس از آن‌که با اکتشاف دوربین‌های بزرگ شمارهٔ ستارگان هر صورت فلکی رو به فزونی گذاشته، اخترشناسان از نشانه‌های دیگری، ازجمله اعداد، برای شناساندن بازماندهٔ ستارگان هر صورت استفاده کردند.
نخستین کسی که چنین کرد ستاره‌شناس انگلیسی جان فلمستید بود. وی در جدول مشهور ستارگان خویش که چاپ آن در ۱۷۲۵ م پایان پذیرفت، نزدیک به سه هزار ستاره را با تعیین طول و عرض آن‌ها آورده است. امروزه هر زمان از جدول او انتخابی شود، ستاره مورد نظر را با عدد آن جدول می‌نمایند و پیش از آن حرف Fl را که اشاره به نام فلمستید است قرار می‌دهند.
درخشندگی

| ترتیب روشنایی | ستاره | قدر ظاهری | درجه قدر |
| --- | --- | --- | --- |
| ۱ | شباهنگ | ۱٫۴۵- | I |
| ۲ | سهیل | ۰٫۶۵- | I |
| ۳ | کرکس نشسته | ۰٫۰۰ | I |
| ۴ | عیوق | ۰٫۰۵ | I |
| ۵ | آلفا قنطورس | ۰٫۱۰ | I |
| ۶ | نگهبان شمال | ۰٫۱۵ | I |
| ۷ | رجل الجبار | ۰٫۱۵ | I |
| ۸ | شعرای شامی | ۰٫۴۰ | I |
| ۹ | ابط الجوزا | ۰٫۴۵ | I |
| ۱۰ | آخرالنهر | ۰٫۴۵ | I |
| ۱۱ | بتا قنطورس | ۰٫۵۵ | I |
| ۱۲ | کرکس پرنده | ۰٫۷۵ | I |
| ۱۳ | بزبان | ۰٫۸۵ | I |
| ۱۴ | قلب العقرب | ۱٫۰۵ | I |
| ۱۵ | بتا جوزا | ۱٫۱۵ | I |
| ۱۶ | فم الحوت | ۱٫۱۵ | I |
| ۱۷ | ذنب | ۱٫۲۵ | I |
| ۱۸ | آلفا صلیب | ۱٫۲۵ | I |
| ۱۹ | بتا صلیب | ۱٫۲۵ | I |
| ۲۰ | قلب الاسد | ۱٫۳۵ | I |
مقالهٔ اصلی: قدر ظاهری
از زمان باستان ستارگان بر اساس درخشندگی ظاهری تقسیم می‌شده‌اند. چشم ظاهری حدود ۶۰۰۰ ستاره را می‌تواند مشاهده کند. از نظر روشنایی [قدر] ظاهری رتبه‌بندی [قدر] ستارگان چنین است:
قدر اول: ۲۰ ستاره روشنتر
قدر دوم: حدود ۵۰ ستاره
قدر سوم: حدود ۲۰۰ ستاره معرفی شده‌اند
قدر چهارم: تنها حدود ۴۷۰ ستاره به‌طور ویژه معرفی شده‌اند
قدر پنجم: تنها حدود ۲۲۰ ستاره به‌طور ویژه معرفی شده‌اند
قدر ششم: تنها حدود ۵۰ ستاره به‌طور ویژه معرفی شده‌اند
اندازه‌گیری

به علت بزرگ بودن ستارگان بیان ابعاد آن‌ها در واحدهای اس‌آی کار دشواری است و به همین دلیل اندازه دیگر ستارگان را بر اساس اندازه خورشید بیان می‌کنند:
| 0 | 1 |
| --- | --- |
جرم خورشید::  {\begin{smallmatrix}M_{\odot }=1.9891\times 10^{30}\end{smallmatrix}} کیلوگرم
درخشندگی خورشید::  {\begin{smallmatrix}L_{\odot }=3.827\times 10^{26}\end{smallmatrix}} وات
شعاع خورشید::  {\begin{smallmatrix}R_{\odot }=6.960\times 10^{8}\end{smallmatrix}} متر
انرژی

انرژی ستارگان ناشی از واکنش‌های هسته‌ای است. ماده اصلی تشکیل‌دهندهٔ ستارگان رشته اصلی، هیدروژن است. هیدروژن موجود در ستارگان طی فرایند همجوشی هسته‌ای به هلیوم تبدیل می‌شود و در حین این واکنش گرما و نور بسیار زیادی تابش می‌یابد.
سرگذشت

مقالهٔ اصلی: تکامل ستارگان
به‌طور کلی چرخهٔ تبدیل مواد بینِ‌ستاره‌ای به ستاره‌ها که در نتیجهٔ این چرخه واکنش‌های هسته‌ای با عناصر سنگین غنی می‌شود و سپس به‌صورت باد ستاره‌ای یا سحابی سیاره‌ای یا اَبَرنواختر به فضای میان‌ستاره‌ای بازمی‌گردد را اخترش astration می‌گویند.
سرگذشت > زایش

مقالهٔ اصلی: زایش ستارگان
تولد ستارگان در ناحیه‌هایی از فضا که نام سحابی دارند صورت می‌گیرد بدین صورت که ملکول‌های هیدروژن که در ناحیه‌های بزرگی از فضا پراکنده هستند آرام آرام به هم نزدیک می‌شوند و زمانی که ستاره به تعادل هیدرودینامیکی برسد پیش‌ستاره و زمانی که بتواند همجوشی هسته‌ای انجام دهد تا انرژی خود را آزاد کند یک ستارهٔ رشته اصلی به‌شمار می‌آید. حداقل جرم ستاره برای سوزاندن هیدروژن ۰٫۱ جرم خورشید، سوزاندن هلیوم ۰٫۴ جرم خورشید، سوزاندن کربن ۵ برابر جرم خورشید و سوزاندن نئون نیاز به جرمی برابر ۸ جرم خورشید دارد.
سرگذشت > عمر

مقالهٔ اصلی: عمر ستارگان
هر ستاره دارای دوره عمر می‌باشد که بسته به نوع ستاره متفاوت است. ستارگان حجیم با نور بیشتر و حرارت زیاد عمر کوتاهتری نسبت به ستارگان کم نور و کوچک دارند. پایان عمر هر ستاره بستگی به میزان ذخیره هیدروژن در آن دارد. زمانی که هیدروژن درون ستاره‌ای پایان یابد هلیوم تبدیل به سوخت اصلی می‌شود و می‌سوزد. سوختن هلیوم سبب ایجاد گرمای بسیار زیادی می‌شود که تا آن زمان در ستاره پیش نیامده بوده است (این مراحل تا سوزاندن سیلیسیم پیش می‌رود زیرا تولید آهن که از همجوشی سیلیسیم به وجود می‌آید فرایندی گرماگیر و نه گرماده است) این گرمای زیاد سبب انبساط ستاره می‌شود و حجم آن را چند برابر می‌کند؛ مثلاً اگر زمانی خورشید شروع به سوزاندن هلیوم کند آنقدر انبساط می‌یابد که زمین در حجم زیاد آن محو می‌شود. این انبساط تا سر حد مریخ ادامه پیدا کرده و سپس متوقف می‌شود. مرحلهٔ بعدی بستگی به نوع ستاره دارد. ستارگان عظیم پس از این مرحله آنقدر انبساط یافته‌اند که دیگر نمی‌تواند جاذبه‌ای روی سطوح بیرونی خود داشته باشند. پس از آن این ستارگان منفجر شده و تبدیل به نواختر می‌گردند. هرچه ستاره بزرگ‌تر باشد میزان نواختر بزرگ‌تر خواهد بود. غول‌ها تبدیل به ابرنواختر می‌گردند. پس از آن این ستاره‌ها بسته به نوع نواختر ادامه عمر می‌دهند. نواخترهای معمولی تبدیل به کوتوله شده و عمری طولانی را آغاز می‌کنند. اما ابرنواخترها در خود فرو می‌ریزند و بسته به جرم هسته آن‌ها ستارگان بسیار کوچکی و چگالی به نام ستارگان نوترونی به‌وجود می‌آورند. این ستارگان عمر طولانی دیگری در پیش خواهند داشت. بعد از آن کوتوله‌ها یا کوتوله‌های سفید تبدیل به کوتوله سیاه شده و تا آخر جهان زندگی خواهند کرد. اگر جرم آن بسیار زیادتر از این موارد باشد تبدیل به سیاهچاله می‌شود.
| نوع سوخت | دمای سطح (میلیون کلوین) | چگالی (kg/cm۳) | مدت زمان سوزاندن (سال) |
| --- | --- | --- | --- |
| هیدروژن | ۳۷ | ۰٫۰۰۴۵ | ۸٫۱ میلیون |
| هلیوم | ۱۸۸ | ۰٫۹۷ | ۱٫۲ میلیون |
| کربن | ۸۷۰ | ۱۷۰ | ۹۷۶ |
| نئون | ۱٬۵۷۰ | ۳٬۱۰۰ | ۰٫۶ |
| اکسیژن | ۱٬۹۸۰ | ۵٬۵۵۰ | ۱٫۲۵ |
| S/Si | ۳٬۳۴۰ | ۳۳٬۴۰۰ | ۰٫۰۳۱۵ |
ستارهٔ متغیر

مقالهٔ اصلی: ستاره متغیر
تعادل ستاره زمانی بدست می‌آید که دو نیروی همجوشی (رو به بیرون) و گرانش (رو به درون) با هم برابر باشند اما هنگامی که یک ستاره به اواخر عمر خود می‌رسد و همجوشی آن دچار تغییراتی می‌شود روندی پیش می‌آید که گاهی همجوشی نیروی بیشتری وارد می‌کند و ستاره بزرگ و پرنور می‌شود و گاهی گرانش غلبه کرده و ستاره کوچک و کم‌نور می‌شود به این ستارگان ستارگان متغیر می‌گویند که آن‌ها دارای انواع زیادی هستند مانند متغیر دلتا قیفاووسی، متغیر دلتا سپری، متغیر آرآر شلیاقی، متغیر متغیر میرا و متغیر نامنظم
رده‌بندی ستارگان

| کلاس | دما | ستاره نمونه |
| --- | --- | --- |
| O | ۳۳٬۰۰۰ K یا بیشتر | زتا مارافسای |
| B | ۱۰٬۵۰۰–۳۰٬۰۰۰ K | پای شکارچی |
| A | ۷٬۵۰۰–۱۰٬۰۰۰ K | کرکس پرنده |
| F | ۶٬۰۰۰–۷٬۲۰۰ K | شعرای شامی |
| G | ۵٬۵۰۰–۶٬۰۰۰ K | خورشید |
| K | ۴٬۰۰۰–۵٬۲۵۰ K | اپسیلون هندی |
| M | ۲٬۶۰۰–۳٬۸۵۰ K | پروکسیما قنطورس |
مقالهٔ اصلی: رده‌بندی ستارگان
ستارگان بر اساس رنگ (که ناشی از دمای سطحی است) به دسته‌های O, B, A, F, G, K, M تقسیم می‌شوند.
تجمع ستارگان

به گروهی از ستارگان که با نیروی گرانش به هم پیوستگی داشته باشند خوشه ستاره‌ای می‌گویند که در دو دستهٔ خوشه ستاره‌ای باز و خوشه ستاره‌ای کروی تقسیم می‌شوند. خوشه‌های ستاره‌ای کروی در مرکز کهکشان‌ها یافت می‌شوند و معمولاً عمر بسیار بیشتری دارند. اما اگر فقط دو ستاره در کنار هم باشند به آن ستاره دوتایی گفته می‌شود.
نظر پیشینیان

ابن سینا ستاره را چنین تعریف می‌کند: جسمی است بسیط، کروی که جایگاه طبیعی آن در فلک است. روشنی می‌بخشد و قابل کون و فساد نیست. بر فراز مرکز، بی‌آنکه بر آن احاطه داشته باشد در حرکت است.
ستاره‌ها و سوخت جریان در مرکز کهکشان راه شیری

یک جریان خروجی بسیار بزرگ از ذرات شارژ شده که به شکل یک آبفشان است، در مرکز کهکشان راه شیری کشف گردید. این جریان خروجی به کشیدگی و درازای ۵۰٬۰۰۰ سال نوری از صفحه کهکشانی است. محققین بر این باورند که سوخت و انرژِی این جریان شدید ذرات، از شکل‌گیری ستاره‌ها تأمین می‌شود.
چشمک ستاره

به غیر از خورشید دیگر ستارگانی که در آسمان می‌بینیم، در فاصله بسیار دوری از ما قرار گرفته‌اند، به طوری که حتی از پشت تلسکوپ تنها به شکل نقطه ای نورانی به نظر می‌رسند، زمانی که به یک ستاره نگاه می‌کنیم، آشفتگی‌های موجود در جو زمین باعث می‌شود نوری که از آن ستاره به چشم ما می‌رسد در جهات مختلف دچار شکست شود. در نتیجه ستاره از نظر ما چشمک می‌زند.
ستاره‌های دوتایی ممکن است نامرئی باشند. در برخی حالات، ستاره دو سامانه ستارگان دو تایی کوتوله قهوه ای کم نور یا ستاره ای نوترون است که شناسایی آن تنها از طریق اثرات گرانشی که روی ستاره همدم خود می‌گذارد، امکان‌پذیر است.
نگارخانه

بهار در حال پاشیدن ستاره‌ها اثر ادوین بلاشفیلد
شب پرستاره اثر وینسنت ون گوگ
نقاشی شب پرستاره برفراز رن
مردم از دوران باستان الگوهایی در ستارگان می‌دیدند. این تصویر مربوط به سال ۱۶۹۰ از صورت فلکی شیر است که توسط یوهانس هولیوس کشیده شده است.
نمودار هرتسپرونگ-راسل
این تصویر توسط تلسکوپ فضایی هابل شکل نامتقارن ستاره غول قرمز میرا را نشان می‌دهد. این ممکن است به دلیل چرخه‌های انبساط-انقباض یا ویژگی‌های سطحی حل نشده باشد.
هود (پیامبر)

| هود | هود |
| --- | --- |
زادهٔ: قبل از صالح و پس از نوح سرزمین احقاف
درگذشت: بعد از ۷۶۰ سال هدایت مردم وادی السلام، نجف
مینیاتور اسلامی هود و یک پیامبر
هود نام پیامبری در قرآن است. بنابر قرآن و داستان‌های دینی مسلمانان او از نسل نوح بود و پدر او صالح و مادر او بکیه است. برای هدایت قوم عاد که در سرزمینی حاصل خیز زندگی می‌کردند، برگزیده شده بود.
قوم عاد

در سرزمین احقاف (بین یمن و عمان، در جنوب عربستان) قومی زندگی می‌کردند که به آن‌ها قوم عاد می‌گفتند. بنا بر آیات قرآن، قوم عاد بلندقامت، فربه، قدرتمند و درشت‌هیکل بودند که زندگی خوبی را داشتند و از قدرت خود برای ظلم و ستم استفاده می‌کردند و در جهل و گمراهی به سر می‌بردند.
عذاب قوم عاد

عذاب قوم عاد در واقع طوفان شنی مهیب و عظیم بود که هفت شبانه روز وزید و تمام شن‌های اطراف بر سر خانه‌ها و باغ‌های قوم عاد فرو ریخت و آنها را در زیر آن مدفون کرد. در قرآن سوره‌ای نیز به نام او وجود دارد و در سوره‌های اعراف و شعراء نیز از وی سخن به میان آمده است. او چهارصد سال زندگی کرد و بعد از، از بین رفتن قوم عاد در مکه ساکن شد تا درگذشت. مرقد او در حضرموت است.
هود در قرآن

هود در زمان پادشاهی شداد می‌زیسته است. قوم او بنام عاد و در سرزمین احقاف می‌زیسته‌اند.
هود و یارانش به سرزمین حضرموت هجرت کردند و دیار ویران شدهٔ قوم عاد برای عبرت آیندگان به یادگار ماند.