نتسوکه
مواد ساخت > مواد غیرمعمول

عاج نوک‌شاخ (Hornbill ivory): از بین بسیاری از گونه‌های پرنده نوک‌شاخ، فقط نوک‌شاخ کلاه‌خوددار ماده‌ای مانند عاج را می‌سازد. این یک ماده قابل تراشیدن و متراکم است که در قسمت پیشانی پرنده تشکیل می‌شود. این ماده جامد، عاج، شاخ و استخوان نیست، با این وجود قرن‌هاست که عاج نامیده می‌شود. از عاج واقعی نرم‌تر است و به رنگ زرد کرمی است و در قسمت بالا و کناره‌ها قرمز می‌شود. نِتسوکه، خرچنگ از عاج نوک‌شاخ کلاه‌خوددار، قرن نوزدهم، رنگ‌آمیزی طبیعی غده
اومیماتسو (umimatsu): گونه‌ای از مرجان‌های سیاه با بافت متراکم، حلقه‌های رشد متحدالمرکز و به رنگ کهربایی مایل به قرمز در ماده سیاه است. به گفته مایکل بیرچ: {ترجمه تحت اللفظی اومیماتسو «کاج دریایی» است، و همچنین در بین مردم به عنوان «مرجان سیاه» توصیف می‌شود. با این حال، مرجان واقعی یک ماده آهکی سخت است که توسط پولیپ‌های دریایی برای سکونت ترشح می‌شود. اومیماتسو، از طرف دیگر کلونی موجودات دریایی کراتینی ضدپاتارین است.} به گفته بوشل، «ترجمه تحت اللفظی… کاج‌دریایی است… چه به معنای واقعی و چه به صورت مجازی ترجمه غلط اسمی است، زیرا ماده در حقیقت مرجانی است که توسط اسکلت موجودات زنده تشکیل شده‌است. … به رنگ، اومیماتسو، مرجان سیاه، سیاه یا قهوه‌ای مایل به سیاه است که گاهی رگه‌هایی از قهوه‌ای روشن یا زرد کثیف را نشان می‌دهد.» بوشل ادامه می‌دهد: «به عنوان ماده، اومیماتسو برای جمع‌کنندگان بیشتر از تراش‌کاران قابل‌قبول است. تراشکاران پیشرو به‌طور طبیعی از این مواد خودداری می‌کردند. این ماده مستعد ترک‌خوردگی، خرد شدن یا پوسته شدن بود. تراشکاران می‌دانند که این مواد برای جزئیات تراش‌کاری و جلوه‌های ظریف پرمخاطره است. به دست آوردن قطعات عالی از مرجان‌های سیاه دشوار بود.»
اومورِگی (umoregi): تعاریف مختلفی وجود دارد، برخی متناقض: به گفته بوشل: «اومورِگی یک چوب نسبتاً فسیل شده‌است، دارای شکل ظاهری آبنوس است اما دانه‌ای نشان نمی‌دهد.» اغلب چوب فسیل شده نامیده می‌شود، اومورِگی به درستی چوب نیست، بلکه یک «جِت» (نوعی لیگنیت) است که اغلب با آبنوس اشتباه گرفته می‌شود. این ماده براق است که صیقل آن عالی می‌شود، اما تمایل به شکافتن دارد. اومورِگی چوبی سنگ‌شده‌است که وقتی درختان سرو و کاج از دوران ترشیاری (۵ میلیون سال پیش) در زیر خاک دفن شدند و سپس کربونیزه شدند، شکل گرفت. لایه‌های زمینی که اومورِگی‌زایکو (umoregi-zaiku) می‌توان یافت در زیر بخشهای آبامایا (Aobayama) و یاگیاما (Yagiyama) در شهر سندای ژاپن گسترش یافته‌است. قطعات ساخته شده از این ماده به‌طور کلی قهوه‌ای تیره با دانه‌بندی چوب زیبا و براقیت نرم لاک است.
درازدندان گراز دریایی: گراز دریایی دارای دو دندان نیش کشیده‌است که از فک بالا به سمت پایین بیرون می‌آیند. طول این درازدندان‌ها اغلب به دو فوت می‌رسند و قرن‌هاست که در بسیاری از کشورها و به ویژه در ژاپن به‌صورت عاج تراشیده شده‌است. کنده‌کاری درازدندان گراز دریایی معمولاً آسان است، زیرا قسمت اعظم فضای داخلی دندان با ماده‌ای خال‌دار و نیمه‌شفاف پر شده‌است که نسبت به بقیه دندان سخت‌تر و مقاوم در برابر کنده‌کاری است. نِتسوکه مانجو، به ویژه نِتسوکه رایسا، این ماده نیمه‌شفاف را در لبه‌های مخالف نِتسوکه نشان می‌دهد.
دندان نهنگ: نهنگ عنبر دارای دندان‌هایی است که در تمام طول فک پایین عظیم خود قرار دارند. آنها که در وسط قرار دارند بزرگ‌ترین آنها هستند و طول آنها بیشتر از شش تا هشت اینچ است. این بزرگترها اغلب توسط تراش‌گران اسکریم‌شاو (scrimshaw) استفاده می‌شوند. درکسلر: «من یک دندان نهنگ کوچک‌تر دارم که تقریباً به اندازه‌ای است که ممکن است چندین نِتسوکه از آن تراشیده شود.»
استخوان نهنگ: تمام استخوان‌ها توخالی هستند، حفره با یک ماده اسفنجی پر شده‌است. برش‌های عرضی که از روی برخی استخوان‌ها دیده می‌شود، الگویی از سوراخ‌های کوچک را نشان می‌دهد که مانند نقاط تاریک به نظر می‌رسند. در برش طولی استخوان، کانال‌های باریک با خطوط تاریک و طول‌های مختلف دیده می‌شود. بعد از صیقل خوردن، استخوان بیشتر مات و جلای آن کمتر ار عاج است.
دندان‌ها: انواع دیگری از دندان‌های حیوانات برای نِتسوکه استفاده می‌شود، از جمله: گراز، خرس، و حتی ببر.
عاج گیاهی: مهره‌ای از نخل عاج (Phytelephas aequatorialis)، که اغلب به عنوان عاج گیاهی نامیده می‌شود. بخشی از پوسته مهره گاهی روی نِتسوکه می‌ماند. اگرچه اغلب اوقات به عنوان عاج فیل اشتباه گرفته می‌شود و به‌طور فریبنده‌ای به فروش می‌رسد، اما موارد ساخته شده از مهره دو تا سه اینچی هیچ‌یک از رشته‌های مشترک در عاج حیوانات را دارا نیست و گاهی گوشت مهره شبیه عاج به رنگ زرد روشن در زیر پوشش خارجی شبیه پوست خشن نارگیل قرار دارد. این خشکبار در هنگام خشک شدن بسیار سخت است، اما هنگام خیس شدن به راحتی می‌توان از آن یک شی هنری به وجود آورد.
پوست گردو (kurumi): در این نمونه نادر از نِتسوکه سبک کاتابوری، مغز از پوست به روش‌های مختلف برداشته می‌شود. یکی با قرار دادن کرم کوچکی در سوراخ پوست گردو که مغر را مصرف می‌کند. بعد از آن، طرح‌های استادانه‌ای تراشیده شده و رشته‌ای نخ در آن قرار داده می‌شود. تراش‌کار غالباً تمام ویژگی‌های طبیعی سطح پوست گردو را از بین می‌برد و سطح را در نقاطی تراش می‌داد تا یک اثر مشبک ایجاد کند. پس از تراشیدن، نِتسوکه حاصل صیقل داده و ضدآب می‌شد.
بامبو: (Iyo bamboo) برای نِتسوکه استفاده می‌شود. نِتسوکه بامبو قطعه‌ای از ساقه یا ریشه می‌باشد که روی آن حک شده‌است. به گفته برنارد روزت: «تراش‌کاری اطراف آن از ساقه زیرزمینی گیاه آغاز می‌شود، آن منطقه کوچک تقریباً جامد که به ریزوم خزنده در زیر زمین متصل می‌شود. نِتسوکه بامبو معمولاً دیده نمی‌شود. گاهی، شخصی با یک نِتسوکه از ریشه بامبو مواجه می‌شود و می‌تواند از بافت و کُهنه‌کاری عالی مواد لذت ببرد."
عقیق: ماده معدنی است که دارای رنگ‌های زیادی است و می‌توان آن را به شدت صیقل داد.
شِبه‌عاج: ماده‌ای است که از گرد و غبار ایجاد شده هنگام تراشیدن عاج جدید، عاج ماموت، درازدندان و دندان به‌دست می‌آید، سپس با یک رزین شفاف مخلوط شده و با سخت شدن فشرده می‌شود. این یکی از راه حل‌های بسیاری برای تقاضای تجارت در بازار گردشگری برای کنده‌کاری‌های نِتسوکه پس از غیرقانونی بودن تجارت عاج جدید بود. بعد از سخت و خشک شدن، شبه‌عاج را می‌توان دقیقاً به همان شیوه عاج تراشید. اگرچه اغلب با فریب‌کاری به عنوان کالای عاج فیل به جهانگردان مدرن فروخته می‌شود، اما موارد ساخته شده از شبه‌عاج هیچ‌یک از رشته‌های مشترک در عاج حیوانات را دارا نیست، اگرچه گاهی، کنده‌کاری به شیوه ساختگی، قدیمی جلوه داده می‌شود تا ظاهر زرد رنگ آن حکاکی‌های عاج قدیمی را نمایش دهد.