stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
اندیشه نو
اندیشه نو و مسیحیت > دیدگاه درباره عیسی

۱. عیسی به‌عنوان نمونه‌ای از آگاهی الهی: برخلاف مسیحیت سنتی که عیسی را پسر خدا و تنها اسطه‌ برای نجات انسان می‌داند، اندیشه نو عیسی را یک فرد بیدارشده که آگاهی الهی را درک کرده بود تلقی می‌کند. در این دیدگاه، عیسی مسیح صرفاً نمونه‌ای از انسانی است که "آگاهی مسیحایی" (آگاهی برتر، به انگلیسی Christ Consciousness) را متجلی کرده است، اما این آگاهی در دسترس همه انسان‌ها قرار دارد.
"مسیح" یک اصل جهانی است، نه یک فرد خاص: اندیشه نو بر این باور است که "مسیح" فقط عنوانی مختص عیسای ناصری نیست، بلکه سطحی از آگاهی معنوی است که هر فردی می‌تواند به آن دست یابد. این ایده در آثار متفکرانی مانند ارنست هولمز  و چارلز فیلمور دیده می‌شود.
"ملکوت خدا در درون شماست":  اندیشه نو به این آیه از انجیل (لوقا ۲۱ :۱۷) استناد می‌کند تا نشان دهد که هر فردی می‌تواند خداوند را در درون خود بیابد و همانند عیسی این آگاهی را متجلی کند.
۲.  نجات به‌عنوان خودشناسی، نه فداکاری عیسی: در مسیحیت سنتی، نجات انسان فقط از طریق ایمان به عیسی به‌عنوان پسر خدا و فدیه‌ بشریت ممکن است. اما در اندیشه نو، نجات یک فرایند درونی است که از طریق خودشناسی و درک حقیقت الهی درون فرد حاصل می‌شود.
عیسی برای نشان دادن راه نجات آمد، نه برای قربانی شدن: در این دیدگاه، عیسی نیامد تا گناهان بشر را پاک کند، بلکه آمد تا راه بیداری و آگاهی را نشان دهد. مرگ او بر صلیب یک اتفاق تاریخی است، اما جنبه الهیاتی آن، یعنی کفاره و نجات از طریق فداکاری، مورد تأیید اندیشه نو نیست.
"من و پدر یکی هستیم" (یوحنا ۱۰:۳۰): اندیشه نو این آیه را نشانه‌ای از آگاهی کامل عیسی از حضور خدا در درون خود می‌داند. در این راستا، آیه‌ نه‌تنها به عیسی محدود نمی‌شود، بلکه بیانی است که می‌تواند درباره‌ همه‌ انسان‌ها صدق کند. بعبارت دیگر، با کشف این حقیقت که انسان و خدا یکی هستند، همان‌گونه که عیسی بیان کرد، نجات در همین زندگی و از طریق تغییر آگاهی برای هر انسانی ممکن است.
۳. معجزات عیسی: در اندیشه نو، معجزات عیسی به‌عنوان نشان‌دهنده‌ قدرت ذهن و هماهنگی با قوانین الهی و کیهانی در نظر گرفته می‌شود. این دیدگاه بر این باور است که عیسی با آگاهی کامل از قدرت ایمان و قوانین معنوی جهان، قادر به انجام این کارها بوده است، و این توانایی برای همه‌ انسان‌ها در دسترس است.
۴. عیسی تنها راه به سوی خدا نیست، بلکه نمونه ای از راه است: در مسیحیت سنتی، عیسی در یوحنا (۱۴:۶) می‌گوید: "هیچ‌کس جز از طریق من نزد پدر نمی‌آید." این آیه معمولاً به این معنا تفسیر می‌شود که تنها از طریق ایمان به شخص عیسی می‌توان به نجات رسید. اما اندیشه نو عیسی معتقد است که عیسی نیامده تا اعلام کند که فقط او راه نجات است، بلکه نشان داده که هر انسانی می‌تواند به همان آگاهی که او تجربه کرد، برسد. اریک باترورث در این رلبطه می نویسد: "عیسی نیامد که بگوید من راهی هستم که شما نمی‌توانید طی کنید؛ او گفت این راه را بیاموزید، آن را زندگی کنید، و شما نیز همان را تجربه خواهید کرد."
نجات فقط در گرو پذیرش یک دین خاص نیست، بلکه همه‌ مذاهب می‌توانند به درک این حقیقت کمک کنند.
راه رسیدن به "پدر" (خدا)، یا حقیقت الهی، از طریق تحقق آگاهی مسیحایی درون خود فرد امکان‌پذیر است، نه فقط از طریق ایمان به یک شخص خاص. در این رابطه امت فاکس می نویسد: "عیسی نشان داد که راه رسیدن به پدر، راهی است که هر انسان می‌تواند طی کند، نه یک مسیر محدود که فقط از طریق پرستش او امکان‌پذیر باشد."
اندیشه نو و مسیحیت > دیدگاه درباره نجات یا رستگاری

جنبش اندیشه نو نجات یا رستگاری را نه به‌عنوان یک رویداد بیرونی که از طریق قربانی شدن عیسی و فیض الهی حاصل می‌شود، بلکه به‌عنوان فرآیندی درونی از آگاهی، خودشناسی و هم‌راستایی با قوانین الهی در نظر می‌گیرد. در این راستا، آموزه‌های متفکرانی چون کویمبی، امرسون و هاپکینز معتقد هستند که انسان‌ها ذاتاً الهی است و نیازمند رستگاری از گناه اولیه نیست، بلکه باید به آگاهی بالاتر و هماهنگی با حقیقت الهی دست یابد. هولمز در کتاب خود "The Science of Mind" نجات را به‌عنوان آگاهی از حقیقت الهی و خروج از نادانی و توهم توصیف می‌کند و والاس واتلز بیان می‌کند که نجات یعنی رهایی از تفکر در محدودیت و پذیرش قدرت ذهنی و روحانی در زندگی. همچنین، اندیشه نو بر این باور است که نجات نه فقط یک مسئله روحانی، بلکه شامل رهایی از رنج‌های جسمی و مادی انسان نیز می‌شود. به همین دلیل، بسیاری از متفکران این جنبش به درمان معنوی و قدرت ذهن در شفابخشی تأکید دارند. در این زمینه فیلمور معتقد بود که نجات از طریق هم‌راستایی ذهن و روح با اصول الهی حاصل می‌شود و این هم‌راستایی می‌تواند به سلامت جسمی و بهبود زندگی نیز منجر شود. مری بیکر ادی نجات را فرایندی از درک حقیقت معنوی و رهایی از توهم بیماری و محدودیت می‌دانست. جوزف بنر اشاره می‌کند که نجات واقعی در رهایی از خودمحوری و پذیرش «من الهی» درون خویش است و فلورانس اسکاول شین تأکید می‌کند که نجات از طریق تغییر الگوهای فکری و استفاده از تأییدات مثبت امکان‌پذیر است.
اتحاد بین‌المللی اندیشه نو

اتحاد بین‌المللی اندیشه نو (International New Thought Alliance یا اختصارا INTA) در سال ۱۹۱۴ با هدف ایجاد هماهنگی میان گروه‌های مختلف جنبش اندیشه نو تأسیس شد. این سازمان از رویدادهایی مانند کنگره متافیزیکی الهام گرفت و در قرن ۲۰ به یکی از نهادهای اصلی اندیشه نو تبدیل شد.
بیانیه اصول اتحاد بین‌المللی اندیشه نو:
ما خدا را به‌عنوان ذهن بیکران، هستی نامحدود، روح و حقیقت غایی تأیید می‌کنیم.
ما بر این باوریم که خدا، که نیکی مطلق است، برترین، جهانی و جاودانه است.
ما یگانگی خدا و انسان را تصدیق می‌کنیم، به این معنا که جوهر الهی در درون هر یک از ما حضور دارد و از طریق پذیرش ما، در قالب سلامت، فراوانی، خرد، عشق، زندگی، حقیقت، قدرت، زیبایی و آرامش تجلی می‌یابد.
ما به قدرت دعا و توانایی هر فرد برای تجربه‌های عرفانی با خدا و بهره‌مندی از لطف او ایمان داریم.
ما آزادی هر فرد در باورهایش را محترم می‌شماریم و با پذیرش و احترام، تنوع انسانی را ارج می‌نهیم. ما شأن و کرامت انسان را، که ریشه در حضور خدا در درون او دارد، تأیید می‌کنیم و بر این اساس، اصل دموکراسی را گرامی می‌داریم.
ما بر این باوریم که موجوداتی روحانی هستیم که در جهانی روحانی زندگی می‌کنیم، جهانی که بر پایه قوانین روحانی استوار است. هم‌سویی با این قوانین به ما امکان می‌دهد که بهبود یابیم، رشد کنیم و به هماهنگی برسیم.
ما تأیید می‌کنیم که اندیشه‌های ما در زندگی روزمره‌مان تجلی می‌یابند.
ما ملکوت الهی را در همین لحظه و در همین جا حاضر می‌دانیم.
ما متعهد به بیان والاترین اصول معنوی از طریق عشق بی‌قیدوشرط، تلاش برای خیر همگانی، آموزش و رشد یکدیگر، خدمت به هم و زندگی مسالمت‌آمیز با یکدیگر هستیم، در راستای آموزه‌های عیسی و دیگر معلمان روشن‌ضمیر.
ما بر آگاهی رو به رشد خود از حقیقت و آمادگی‌مان برای بازنگری باورهایمان بر این اساس تأکید می‌کنیم.
دیدگاه درباره تناسخ

دیدگاه روحانی و تکامل روحی: تناسخ به‌عنوان ابزاری برای تکامل و رشد روحی. در این دیدگاه، تناسخ فرصتی است برای روح تا از تجارب گذشته خود آگاهی یابد و اشتباهات گذشته را اصلاح کند. به عقیده هاپکینز هر زندگی مادی تنها یک گام به سوی تحقق نهایی روح است و تناسخ راهی برای تکامل در این مسیر است.
دیدگاه روان‌شناختی و رشد فردی: تناسخ به‌عنوان یک فرصت برای فرد برای یادگیری از تجارب گذشته و آگاهی از اشتباهات. به نظر هنری وود  تناسخ به فرد این امکان را می‌دهد که از تجارب پیشین خود درس بگیرد و از آن‌ها برای بهبود زندگی خود استفاده کند.
دیدگاه فلسفی و معنای زندگی: تناسخ بعنوان یک مفهوم فلسفی مطرح می‌شود که هدف آن کمک به انسان‌ها برای درک معنای زندگی و جایگاه خود در جهان. به عقیده بایرن دانیل تناسخ یک فرآیند فلسفی است که به انسان‌ها فرصتی می‌دهد تا به واقعیت‌های معنوی و فلسفی دست یابند و از این طریق به حقیقت وجودی خود نزدیک شوند.
دیدگاه انتقادی: تناسخ فاقد شواهد علمی و تجربی کافی است و می‌تواند به‌عنوان یک تفسیر غیرمعتبر از واقعیت شناخته شود.
اندیشه نو و  معنویت عصر نو

اگر چه معنویت عصر نو و جنبش تفکر نوین شباهت هایی با هم دارند، ولی از نظر فلسفی و روحانی دو جنبش مجزا هستند:
بر خلاف اندیشه نو که در میان جوامع مسیحی لیبرال گسترش یافت، معنویت عصر نو  تحت تأثیر جنبش‌های ضد فرهنگی و ‌گرایش فزاینده به معنویت شرقی، روانشناسی انسان‌گرا و اکولوژی بود. از ترکیبی از عناصر معنوی، فلسفی و علمی تشکیل شده است و به دنبال ایجاد یک پارادایم جدید برای زندگی فردی و جمعی است.  علاوه بر این، تفاوت‌های فلسفی نیز بین این دو مکتب وجود دارد. بعنوان مثال، جنبش  اندیشه نو اغلب با مفاهیم مسیحی ترکیب می‌شود و بر این ایده تأکید می‌کند که خدا در درون هر فرد وجود دارد و انسان‌ها می‌توانند از طریق تفکر مثبت با این نیروی الهی هماهنگ شوند،در حالیکه معنویت عصر نو بیشتر بر یکپارچگی جهانی، هماهنگی با طبیعت و کشف خود درونی تأکید دارد. این جنبش شامل عناصری از عرفان شرقی، شمنیزم، علوم خفیه، روانشناسی و علوم جدید است. همچنین معنویت عصر نو به دنبال ایجاد تحول جهانی است و بر این باور است که بشریت در آستانه‌ یک عصر جدید (عصر آکواریوس) قرار دارد که در آن صلح، هماهنگی و روشن‌بینی حاکم خواهد شد. از سوی دیگر، اندیشه نو بر استفاده‌ از قدرت تجسم، تأکیدات مثبت و قدرت ذهن برای بهبود سلامت و شرایط زندگی تأکید دارد در حالیکه معنویت عصر نو بر مدیتیشن، یوگا، شفای انرژی (مانند ریکی)، ستاره‌شناسی، بلوردرمانی و استفاده از سنگ‌های شفابخش تکیه دارد.‌
| ویژگی | اندیشه نو (New Thought) | معنویت عصر نو (New Age) |
| --- | --- | --- |
| تاریخچه | قرن نوزدهم، ریشه در مسیحیت لیبرال و متافیزیک | دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰، ریشه در ضد فرهنگ |
| فلسفه | قدرت ذهن، تفکر مثبت، سلامتی و ثروت | یکپارچگی جهانی، هماهنگی با طبیعت، تحول جهانی و عرفان شرقی |
| شیوه‌ها | دعا، تجسم، تأکیدات مثبت | مدیتیشن، یوگا، شفای انرژی، بلوردرمانی |
| نگرش به مذهب | مسیحیت لیبرال، تجربه‌ شخصی از خدا | دیدگاه پانته‌ایستی یا غیردینی، پسامدرن |
| ساختار | سازمان‌یافته (کلیساها و سازمان‌ها) | شبکه‌ای و غیرساختارمند |
سایر شخصیت های کلیدی

وارن فلت ایوانز (۱۸۸۹-۱۸۱۷): یکی از نخستین نویسندگان نظام‌مند اندیشه نو. آثار او مانند “عقل شفابخش” (The Mental Cure)، نقش کلیدی در گسترش این جنبش داشت.
مالیندا کرامر (۱۹۰۶-۱۸۴۴): از بنیان‌گذاران علم الهی (Divine Science). او باور داشت که خدا در همه چیز حاضر است و انسان می‌تواند از طریق تفکر مثبت و تجسم خلاق به شفا و فراوانی دست یابد.
رالف والدو تراین (۱۹۵۸-۱۸۶۶): نویسنده کتاب "هماهنگی با بینهایت" (In Tune with the Infinite) که در آن به اصول اندیشه نو، از جمله قدرت ذهن و ارتباط با انرژی الهی، پرداخته شده است. این کتاب تأثیر گسترده‌ای بر جنبش اندیشه نو و عموم مردم داشت.
توماس تروارد (۱۹۱۶-۱۸۴۷): قاضی بریتانیایی که ایده‌های فلسفی او تأثیر عمیقی بر جنبش اندیشه نو در آمریکا گذاشت. کتاب‌های او، مانند "سخنرانی‌های ادینبرو در علم ذهن" (The Edinburgh Lectures on Mental Science)، به عنوان منابع مهم در این جنبش شناخته می‌شوند.
جیمز آلن (۱۹۱۲-۱۸۶۴): نویسنده‌ای مشهور در حوزه خودیاری و فلسفه معنوی است. او بیشتر به خاطر کتاب کلاسیک خود، "همان‌گونه که انسان می‌اندیشد" (As a Man Thinketh)، شناخته می‌شود. این کتاب به‌عنوان یکی از آثار پایه‌ای در زمینه قدرت تفکر مثبت و تأثیر ذهن بر زندگی انسان شناخته می‌شود.
فلورانس اسکاول شین (۱۹۴۰-۱۸۷۱): "نویسنده‌کتاب بازی زندگی و راه این بازی" (The Game of Life and How to Play It) که به آموزش اصول اندیشه نو برای موفقیت فردی پرداخته است.
والتر راسل (۱۹۶۳-۱۸۷۱): فیلسوف، دانشمند، هنرمند و متفکر تأثیرگذار اندیشه نو و نویسنده کتاب “یگانه جهانی” (The Universal One). راسل بر این باور بود که جهان مبتنی بر قوانین ریاضی و الگوهای ارتعاشی است، او این مفاهیم را به علم و متافیزیک پیوند داد.
جورف بنر (۱۹۴۱-۱۸۷۲): الهام بخش متفکرانی مانند ارنست هولمز و اما کورتیس هاپکینز و نویسنده کتاب معروف “زندگی غیر شخصی” یا „Impersonal Life” که بر رهایی از خودمحوری و اتصال به نیروی الهی تأکید دارد. این مفهوم در تعالیم اندیشه نو به‌طور گسترده‌ای گسترش یافته و به یکی از اصول کلیدی این جنبش تبدیل شده است.
ارنست هولمز (۱۹۶۰-۱۸۷۷): بنیان‌گذار علم دینی (Religious Science) و نویسنده کتاب "علم ذهن" (The Science of Mind). او با ترکیب اصول اندیشه نو و فلسفه، جنبش‌های معنوی جدیدی را پایه‌گذاری کرد.
ناپلئون هیل (۱۹۷۰-۱۸۸۳): از تأثیرگذاران در پیوند دادن اندیشه نو با موفقیت فردی. کتاب "بیندیشید و ثروتمند شوید" (Think and Grow Rich) بر اساس اصول اندیشه نو و قانون جذب است.
جوزف مورفی (۱۹۸۱-۱۸۹۸): مروج ایده‌های ذهن ناخودآگاه و موسس بنیاد جوزف مورفی و نویسنده‌ "قدرت ذهن ناخودآگاه" که بر تأثیر ذهن بر زندگی فردی و شفابخشی تأکید دارد.
نِویل گادرد (۱۹۷۲-۱۹۰۵):  نویسنده کتاب “احساس، راز است” (Feeling is the Secret). او با ترکیب آموزه‌های متافیزیکی، تفکر مثبت و تفسیر عرفانی از مسیحیت، به یکی از شناخته‌شده‌ترین چهره‌های اندیشه نو تبدیل شد. آموزه‌های او تأثیر زیادی بر جنبش‌های قانون جذب، جنبش خودیاری، تجسم خلاق و قدرت ذهن ناخودآگاه داشتند.
هیوز انترتینمنت

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نوع پیشین: خصوصی
صنعت: فیلم
گونه: مختلف
سرنوشت: بسته‌شده
بنا نهاده: ۱۹۸۷؛ ۳۸ سال پیش (۱۹۸۷-خطا: زمان نامعتبر}}) در شیکاگو، ایالات متحده
بنیانگذاران: جان هیوز
از بین رفته: ۲۰۰۲
دفتر مرکزی: شیکاگو، ایالات متحده
محصولات: موشن پیکچرز
هیوز انترتینمنت (به انگلیسی: Hughes Entertainment) یک شرکت فیلم‌سازی و برچسب موسیقی آمریکایی بود که توسط فیلم‌ساز جان هیوز تأسیس شد. این شرکت در سال ۲۰۰۲ بسته شد.
تأسیس

این استودیو در سال ۱۹۸۷ توسط تهیه‌کننده فیلم آمریکایی، جان هیوز با نام شرکت جان هیوز تأسیس شد. این شرکت در ابتدا در یونیورسال پیکچرز، از طریق یک قرارداد تولید سه ساله، به منظور تولید، کارگردانی و نوشتن دو تا سه تصویر در سال به منظور توسعه ایده‌های توسعه خود ساخته شد. متعاقباً این شرکت در سال ۱۹۸۵ به پارامونت پیکچرز منتقل شد. سپس این شرکت معاملات مختلفی را در اواخر دهه ۱۹۸۰ و اوایل تا اواسط دهه ۱۹۹۰ با برادران وارنر و فاکس قرن بیستم انجام داد. این شرکت فیلم‌هایی مانند سوی موفرفری، تنها در خانه و معجزه در خیابان سی و چهارم را تولید کرد.
فیلم‌ها

فهرست فیلم‌های نویسنده و کارگردانان:
| سال | عنوان | کارگردان | توزیع‌کننده | شرکت‌های تولید مشترک | بودجه | فروش |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱۹۸۷ | بعضی از چیزهای شگفت‌انگیز | هاوارد دویچ | پارامونت پیکچرز | N/A |  | ۱۸٫۵ میلیون دلار |
| ۱۹۸۷ | هواپیماها، قطارها و اتومبیل‌ها | جان هیوز | پارامونت پیکچرز | N/A | ۳۰ میلیون دلار | ۴۹٫۵ میلیون دلار |
| ۱۹۸۸ | او یک بچه دارد | جان هیوز | پارامونت پیکچرز | N/A | ۲۰ میلیون دلار | ۱۶ میلیون دلار (داخلی) |
| ۱۹۸۸ | فضای باز بزرگ | هاوارد دویچ | یونیورسال پیکچرز | N/A | ۲۴ میلیون دلار | ۴۳٫۴ میلیون دلار |
| ۱۹۸۹ | عمو باک | جان هیوز | یونیورسال پیکچرز | N/A | ۱۵ میلیون دلار | ۷۹٫۲ میلیون دلار |
| ۱۹۸۹ | تعطیلات کریسمس نشنال لمپون | جرمیا اس. چچیک | برادران وارنر | N/A | ۲۵ میلیون دلار | ۷۱٫۳ میلیون دلار |
| ۱۹۹۰ | تنها در خانه | کریس کلمبوس | فاکس قرن بیستم | N/A | ۱۸ میلیون دلار | ۴۷۶٫۷ میلیون دلار |
| ۱۹۹۱ | فرصت‌های شغلی | برایان گوردون | یونیورسال پیکچرز | N/A |  | ۱۱٫۳ میلیون دلار |
| ۱۹۹۱ | فقط تنها | کریس کلمبوس | فاکس قرن بیستم | N/A |  | ۲۵ میلیون دلار |
| ۱۹۹۱ | داری دیوونم می‌کنی | پیتر فیمن | فاکس قرن بیستم | N/A | ۱۷ میلیون دلار | ۴٫۶ میلیون دلار |
| ۱۹۹۱ | سوی موفرفری | جان هیوز | برادران وارنر | N/A | ۲۵ میلیون دلار | ۳۳٫۷ میلیون دلار |
| ۱۹۹۲ | تنها در خانه ۲: گمشده در نیویورک | کریس کلمبوس | فاکس قرن بیستم | N/A | ۲۸ میلیون دلار | ۳۵۹ میلیون دلار |
| ۱۹۹۳ | دنیس شیطونه | نیک کسل | فاکس قرن بیستم | N/A | ۳۵ میلیون دلار | ۱۱۷٫۲ میلیون دلار |
| ۱۹۹۴ | معجزه در خیابان سی و چهارم | لس میفیلد | فاکس قرن بیستم | انیمیشن قرن بیستم |  | ۴۶٫۳ میلیون دلار |
| ۱۹۹۴ | روز گردش بچه | پاتریک رید جانسون | فاکس قرن بیستم | N/A | ۴۸ میلیون دلار | ۱۶٫۷ میلیون دلار |
| ۱۹۹۷ | تنها در خانه ۳ | راجا گاسنل | فاکس قرن بیستم | فاکس فمیلی فیلمز | ۳۲ میلیون دلار | ۷۹٫۱ میلیون دلار |
| ۲۰۰۱ | پورت جنوبی جدید | کایل کوپر | بوئنا ویستا پیکچرز | تاچ‌استون پیکچرز |  |  |
| ۲۰۰۲ | خدمتکاری در منهتن | وین وانگ | گروه سینمایی سونی پیکچرز | کلمبیا پیکچرز و رولوشن استودیوز | ۵۵ میلیون دلار | ۱۶۳ میلیون دلار |
دودمان خلجی

سلسله خلجی (به هندی: सलतनत ख़िलजी) یک سلسله پادشاهی مسلمان ترک- به پایتختی دهلی بر بخش وسیعی از شمال و غرب شبه قاره هند نزدیک به سه دهه، بین سال‌های ۱۲۹۰ تا ۱۳۲۰، حکومت می‌کرد. این دودمان توسط سلطان جلال‌الدین فیروز خلجی تأسیس شد و دومین دودمان سلطنت دهلی به‌شمار می‌رود. سلسله خلجی بخاطر فتوحاتش در جنوب هند و دفع حملات پی‌درپی مغول به هند مشهور شده‌است.
منبع‌شناسی

منابع دربارهٔ عصر حکومت دودمان خلجی در هندوستان پراکنده و اغلب مطالب آنان با یکدیگر اختلاف دارد. منبعی معاصر با حکومت آنان به‌دست نیامده است. تنها نوشته‌هایی که معاصر با دودمان خلجی دربارهٔ آنان نوشته شده‌است عبارتند از فصلی کوتاه در تاریخ وصاف که به وقایع سقوط دودمان ممالیک دهلی و سلطنت جلال الدین خلجی و قتل او و آغاز سلطنت علاءالدین می‌پردازد، مثنوی نیمه داستانی نه سپهر از امیر خسرو دهلوی که به درخواست مبارک شاه نوشته شده‌است. اما این منابع محدود نمی‌تواند اطلاعات چندان موثقی بدهد. بین ۳۰ تا ۱۱۵ سال پس از سقوط دودمان خلجی، سه کتاب تاریخی مهم نوشته شده‌اند که اطلاعات نسبتاً کاملی از دودمان خلجی را در بر دارند.
اولین منبع فتوح السلاطین اثر عبدالملک عصامی است که به نظم و به سبک شاهنامه فردوسی سروده شده‌است. این متن حماسی در سال ۱۳۴۹، ۲۹ سال پس از قتل مبارک شاه، سروده شده‌است و حاوی مطالب مهمی دربارهٔ دودمان خلجی است. دومین و مهم‌ترین منبع، کتاب تاریخ فیروزشاهی ضیاءالدین برنی است که در سال ۱۳۵۷، ۳۷ سال پس از قتل مبارک شاه، در تاریخ سلاطین هند نوشته شده‌است و گویا بر مبنای اسناد اداری و دیوانی سلطنت خلجی و خاطرات شفاهی درباریان آن زمان نگارش شده‌است. در متون پژوهشی تاریخی دربارهٔ دودمان خلجی، بیشترین ارجاعات به کتاب تاریخ فیروزشاهی می‌شود. سومین منبع، کتاب تاریخ مبارک شاهی اثر یحیی بن احمد سرهندی هست که در سال ۱۴۳۴، ۱۱۵ سال پس از قتل مبارکشاه، است. سرهندی این کتاب را در عصر سلاطین سادات هند، در تاریخ حاکمان مسلمان هندوستان، نوشته‌است و توانست با استفاده از اسنادی که در دسترسش بود کتاب خود را نگاشته و اطلاعات مفیدی دربارهٔ دودمان خلجی و اقدامات شاهان آن بدهد. اگرچه بخاطر فاصله زمانی زیاد این کتاب با دودمان خلجی، باید با برخی مطالب این کتاب با احتیاط برخورد کرد.
منابع دوره‌های بعدی عمدتاً رونویسی از آثار مذکور هستند و مطلب جدیدی برای ارائه دادن ندارند. در دوران مدرن در آثار پژوهشی ایی چون تاریخ کمبریج هند به تاریخ حکومت و اقدامات سیاسی و اقتصادی دودمان خلجی پرداخته شده‌است. شاخصه مهم این دسته پژوهش‌ها، استفاده از منابع هندو و استفاده از آثار سکه‌شناسی و معماری در تحلیل تاریخ دودمان خلجی است. اما عموما دودمان خلجی به عنوان یک دولت کم‌اهمیت حاشیه ای در کنار باقی دودمان‌های سلاطین هند مطرح می‌شد. اما این اواخر پژوهش‌های جامعی چون تاریخ خلج‌ها اثر کیشوری ساران رای دربارهٔ تاریخ دودمان خلجی و اقدامات اقتصادی و اداری و فرهنگی آنان انجام شده‌است که مفصل تاریخ این دودمان را مورد بررسی قرار می‌دهند.
تبار

دودمان خلجی اصالت ترکی-افغانی داشتند که گفته شده است اجداد آنها خلج‌ها ریشه ترکی داشتند که در اوایل سال‌ ۶۶۰ میلادی با همراه با هونا‌ ها و هفتالیان از آسیای میانه به مناطق جنوبی و شرقی افغانستان امروزی مهاجرت کردند که در  آن مناطق به تحت نام ترک شاهیان (کابلشاهیان) بودایی حکمرانی کردند. بر اساس گفته های چوراسیا، خلجی‌ ها بسیاری از عادات و رسوم افغان ها را به ارث بردند و به این دلیل توسط اشراف ترک سلطنت دهلی به عنوان افغان ها دیده می شدند. حتی در حدی که اشراف ترک‌ تبار در سلطنت دهلی در برابر تصدی تاج و تخت دهلی توسط جلال الدین پس از انقلاب خلجی مقاومت کردند.چنانچه در کتاب تاریخ فیروز شاهی اثر ضیا بارانی، گفته شده: وقتی سلطان جلال الدین خلجی بر تخت پادشاهی نشست، مردم شهر بخاطر اینکه در مدت هشتاد سال پرورده ملک ترکان بودند، پادشاهی خلجی ایشان را دشوار می‌نمود. در آن زمان مردمان را عجب می‌نمود که خلجیان چگونه بجای ترکان بر تخت نشینند و پادشاهی از اصل ترکان در اصل دیگری رود.
کلیفورد ادموند باسورث در کتاب تاریخ غزنویان آورده است ﻿سپتامبر ١٠٤٠م سپاهی مأمور سرکوبی شورشیان افغان در محلی گردید که گردیزی آن را کوهپایه غزنین میخواند یعنی دامنه کوههای ولایات غزنه و گردیز افغانستان کنونی که در جهت مشرق به مرز پاکستان میرسد؛ گردیزی این عاصیان را افغان» می خواند، درصورتی که بیهقی از آنان با نام «خلج» یاد میکند ۲۷ ابو علی فرمانده این سپاه که کوتوال یا فرمانده پادگان غزنه بود در ربیع الاول سال ٤٣٢ ق / نوامبر ۱۰٤۰ مظفر و پیروز از این لشکر کشی تنبیهی مراجعت کرد
کلیفورد ادموند باسورث، نیز میگوید افغان ‌های غلزایی امروزی (که بخش اعظم افغان ‌های افغانستان را تشکیل می‌دهند) حاصل جذب قبایل خلج در افغان ‌ها، در دوران متاخر، هستند. میان قرون ۱۰ و ۱۳ میلادی، برخی منابع این عصر خلج‌ها را ترک به‌شمار آورده‌اند. مینورسکی بر این باور است که تاریخ اولیه اقوام خلج مبهم است و در ادامه می‌افزاید که هنوز باید ریشه اصلی نام خلج ثابت شود. محمود کاشغری (قرن یازدهم میلادی) خلج را در میان قبایل ترک اوغوز نمی‌گنجاند، بلکه آنها را در میان قبایل اوغوز ترکمان ("مانند ترکان") می‌گنجاند. کاشغری بر این بارو بود که خلج متعلق به قبایل اصیل ترک نیست بلکه به دلیل همزیستی با آنها در زبان و پوشش اغلب مانند ترکان به نظر می رسند. کتاب‌های "تاریخ سیستان" و "شاهنامه فردوسی" نیز خلج را از ترک متمایز می‌کنند.، اما از آنها به عنوان افغان ها نیز یاد نکرده‌است. خلج‌ها اکثر اوقات دسته ای جدا از ترک و تازی ها و افغان ها به‌شمار می‌رفتند. محمد بن نجیب بکران، صاحب کتاب جهان نامه، آنها را صریحاً جزئی از ترکان به‌شمار می‌برد، اما اضافه می‌کند که رنگ پوست آنها (در مقایسه با دیگر ترکان) تیره‌تر شده بود و زبان آنها نیز به دلیل دچار تغییر شدن در سالیان طولانی، به یک گویش مجزا تبدیل شده بود. عرفان حبیب. حبیب خاطرنشان کرد که در برخی از کتیبه‌های دوانگاری ساتی متعلق (قرن پانزدهم میلادی)، خلج‌های متأخر مالوه با نام‌های «خلچی» و «خیلچی» عنوان شده‌اند و در کتاب پادشاهنامه (قرن هفدهم میلادی) منطقه‌ای در نزدیکی بست خراسان بزرگ (زیستگاه سابق خلج‌ها) به عنوان «خلیچ» آمده‌است.
تاریخ > جلال الدین فیروز خلجی

خلج‌ها از رعایای خاندان ممالیک دهلی بودند و به عنوان بخشی از نخبگان مسلمان به سلطان دهلی، غیاث الدین بلبن، خدمت می‌کردند. آخرین حاکم بزرگ ترک، بالبن، در مبارزه خود برای حفظ قدرت بر افسران ترک نافرمان خود، قدرت شورای گروه چهارده را از بین برد. اما این به‌طور غیرمستقیم به یکپارچگی و اقتدار بزرگان ترک، که با کسب قدرت غیر ترکها مخالف بودند، لطمه زد. این امر آنها را در مقابل جناح خلج‌ها و هندیان مسلمان، که به دلیل افزایش روزافزون تعداد نوکیشان مسلمان در هند در حال تقویت بودند، آسیب‌پذیر کرد تا از طریق یک سری ترورها قدرت را به دست گیرند. افسران مملوک یکی پس از دیگری به قتل رسیدند و آخرین حاکم سلسله ممالیک ترک، معز الدین کیقباد ۱۷ ساله، در کاخ کیلوغری در یک کودتا توسط جلال الدین فیروز خلجی کشته شد.
جلال الدین فیروز خلجی در زمان به سلطنت رسیدن حدود ۷۰ سال داشت و در میان عموم به عنوان پادشاهی ملایم، متواضع و نرم خو و مهربان شناخته می‌شد.
جلال الدین موفق شد بر مخالفت اشراف ترک غلبه کند و در ژانویه ۱۲۹۰ بر تخت پادشاهی دهلی بنشیند. اما جلال الدین در طول سلطنت شش ساله خود (۱۲۹۰–۱۲۹۶) مورد پذیرش همگان قرار نگرفت: برادرزاده بلبن، ملک جهجو، علیه به سلطنت رسیدن علاءالدین و به حاشیه راندن اشراف و فرماندهان در خدمت خاندان مملوک، شورش کرد. جلال الدین این شورش را سرکوب کرد و برخی از فرماندهان را اعدام کرد، سپس لشکرکشی ناموفقی به رانتامبوری را ترتیب داد، و با کمک برادرزاده‌اش جونا خان، یک نیروی مغول را در کرانه‌های رود سند شکست داد.
تاریخ > علاءالدین محمد خلجی

علاءالدین خلجی برادرزاده و داماد جلال الدین بود. او به شبه جزیره دکن و دیوگیری، که در آن زمان پایتخت ایالت ماهاراشترا بود، حمله کرد و آنجا را غارت کرد. او در سال ۱۲۹۶ به دهلی بازگشت و جلال الدین را به قتل رساند و خود به عنوان سلطان قدرت را به دست گرفت. او مناصب مهم حکومتی را به متحدان هندی مسلمان غیر ترک خود، مانند ظفر خان (وزیر جنگ)، نصرت خان (وزیر دهلی)، عین الملک ملتانی، ملک کافور، ملک تغلق و ملک نایاک را که از جنگجویان معروف بودند، سپرد. این عمل علاءالدین منجر به تشکیل یک دولت هندی - اسلامی شد.
برای تضمین مسیری به بنادر تجاری گجرات، عین الملک مولتانی برای فتح پادشاهی پارامارا مالوا فرستاده شد. رای آن با ارتش بزرگ راجپوت از آن دفاع کرد، اما او توسط مولتانی که فرماندار استان شد شکست خورد. سپس نصرت خان برای فتح خود گجرات فرستاده شد و در آنجا پادشاه سولانکی آن را شکست داد. نصرت خان شهرهای اصلی آن را غارت کرد و معابد آن، همچون معبد معروف سومنات (که پس از حمله سلطان محود دوباره بازسازی شده بود)، را غارت کرد. در اینجا بود که نصرت خان ملک کافور را که بعداً ژنرال نظامی شد دستگیر کرد. علاءالدین با کمک ژنرال‌هایی مانند ملک کافور و خسرو خان به گسترش سلطنت دهلی در جنوب هند ادامه داد و غنایم جنگی زیادی را از کسانی که شکست دادند جمع‌آوری کرد. فرماندهان او غنایم جنگی را از پادشاهی‌های فتح شده جمع‌آوری کردند و خمس (یک پنجم) غنائم را به خزانه سلطان پرداخت کردند که به تقویت حکومت خلجی کمک کرد.
علاءالدین خلجی ۲۰ سال سلطنت کرد. او به ایالت‌های رانتامبور (۱۳۰۱ م)، چیتورگره (۱۳۰۳)، ماندو (۱۳۰۵) حمله کرد و آن‌ها را تصرف کرد و ایالت ثروتمند دواگیری را غارت کرد. او همچنین دوبار حمله مغولان به هند را با موفقیت دفع کرد. علاءالدین همچنین به دلیل بی رحمی خود در برابر پادشاهی‌های مورد حمله پس از جنگ‌ها شناخته شده بود. مورخان از او به عنوان یک ظالم یاد می‌کنند. او هر کس را کسی را که مظنون به تهدیدی برای قدرت خود می‌دید به همراه زنان و کودکان و دیگر اعضای خانواده اش می‌کشت. در سال ۱۲۹۸، بین ۱۵۰۰۰ تا ۳۰۰۰۰ نفر در نزدیکی دهلی، که اخیراً مسلمان شده بودند، به دلیل ترس علاءالدین از شورش آنها، در یک روز سلاخی شدند. او همچنین اعضای خانواده و برادرزاده‌های خود را در سال‌های ۱۲۹۹ تا ۱۳۰۰، پس از مشکوک شدن به آنان برای شورش، ابتدا چشمانشان را بیرون آورد و سپس سرشان را برید.
در سال ۱۳۰۸، ملک کافور، سردار علاءالدین، وارنگال را تصرف کرد، امپراتوری هویسالا را در جنوب رودخانه کریشنا سرنگون کرد و به مادورای در تامیل نادو یورش برد. او در طی این لشکرکشی‌ها خزانه‌های پایتخت و گنجینه‌های معابد جنوب هند غارت کرد. از جمله مناطقی که غارت شد، وارانگال بود که مهم‌ترین غنیمتی که از آنجا به‌دست آمد از بزرگ‌ترین الماس‌های شناخته شده در تاریخ بشر به نام کوه نور بود. ملک کافور در سال ۱۳۱۱ با انبوهی از غنایم جنگی از شبه جزیره دکن به دهلی بازگشت و به نزد علاءالدین خلجی رفت. این فتوحات و اقدامات مالک کافور، را که در خانواده‌ای هندو به دنیا آمد و قبل از فرماندهی ارتش دهلی به اسلام گرویده بود، ملک کافور را بسیار در نزد سلطان علاءالدی محبوب کرد.
در سال ۱۳۱۱، علاءالدین دستور قتل‌عام مغولها را در قلمروی سلطنت دهلی صادر کرد. طی این کشتار بین ۱۵۰۰۰ تا ۳۰۰۰۰ مهاجر مغول که، اخیراً به اسلام گرویده بودند ولی بر اثر مشکوک شدن علاءالدین به آنها در طرح یک قیام برای براندازی او قتل‌عام شدند.