stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
دم‌نوش
دم‌نوش‌های محبوب

در آمریکا مصرف گیاهان دارویی در دهه‌های اخیر افزایش چشمگیری داشته است. محبوبترین دم‌نوش‌ها در آمریکا به ترتیب عبارتند از: بابونه آلمانی (کامومیل)، سنای اسکندریه، زنجبیل، سر خار گل، قاصدک، کاوا، شیرین بیان، نارون قرمز، ریحان مقدس و شنبلیله.
بر اساس تحقیقی که از طرف دانشگاه علوم پزشکی تهران در مورد شایعترین گیاهان دارویی خریداری شده از عطاری‌ها در شهر تهران در سال ۱۳۸۷ انجام شده است، شایعترین گیاهان خریداری شده از عطاران که به صورت دمنوش نیز بکار می‌روند عبارتند از: گل گاوزبان ایرانی، سنبل الطیب، بنفشه، کاسنی، شاه تره، آویشن، پنیرک، گل ختمی، دارچین و زنجبیل.
در فرهنگ کشورهای جهان

در ایران در سال‌های اخیر دم‌نوش‌های گیاهی و میوه‌ای مورد استقبال و مصرف برخی خانوارها قرار گرفته است. دلایل این استقبال گوناگون است. برخی برای نفع درمانی از این دم‌نوش‌ها استفاده می‌کنند. تعدادی برای تنوع بخشیدن به نوشیدنی روزانه، آن را مصرف می‌کنند و برخی، نوشیدن دمنوش گیاهی را نوعی شیک بودن دانسته و جهت پذیرایی از آن استفاده می‌کنند. بر اساس تحقیقاتی که در سال ۹۲ در ایران به عمل آمده است. ۸/ ۴۱ درصد از کل گیاهان دارویی که توسط مردم استفاده می‌گردد به صورت دم کردنی بوده است.
استقبال و رویکرد دوباره به چای‌های گیاهی، در ایالات متحده آمریکا از دهه ۱۹۶۰ (میلادی) آغاز شد. با پیدایش جنبشهای اجتماعی نظیر جنبش استعداد بشری و هیپی‌گری دور تازه‌ای از بازگشت به طبیعت در بین مردم آمریکا ظهور کرد و این موج به تدریج در سراسر جهان گسترش یافته و هنوز هم ادامه دارد.
در کشورهایی مثل مراکش، تونس، ترکیه و مصر مصرف چای نعناع فلفلی همراه با شکر فراوان رواج بسیاری دارد. نعناع فلفلی برای رفع گرمازدگی و رفع خستگی چای مناسبی است.
کشور آلمان از نظر مصرف چای گیاهی، رتبهٔ نخست را در جهان داراست. همچنین در این کشور، استفاده از میوه‌های خشک‌شده در چای‌های مخلوط رواج دارد. در این کشور، شرکت‌های متعددی در صنعت نوشیدنی‌های گیاهی در سطح بین‌المللی، فعال هستند و در سوپر مارکت‌های آن، فضای نسبتاً بزرگی به فروش چای گیاهی اختصاص داده شده است.
در کشور سوئیس رسم است که برای خانمی که باردار شده است. چای رازیانه به عنوان هدیه فرستاده شود. رازیانه گیاهی است که موجب ترشح شیر مادر بعد از زایمان می‌شود.
در کشور مصر و مکزیک که از مراکز تولید چای ترش به‌شمار می‌آیند، این چای برای رفع خستگی استفاده می‌شود. ورزشکاران دوی ماراتون کشور اتیوپی که خود یکی از کشورهای تولیدکنندهٔ این چای است، به جهت نوشیدن چای ترش شهرت دارند.
چای ماته در کشورهای آمریکای مرکزی و آمریکای جنوبی از قدیم بین ساکنان اولیه این مناطق به عنوان «چای نشاط بخش» رواج داشته است. این چای حاوی مقادیر زیادی مینرال و ویتامین آ و ویتامین ث است. گیاه این چای هم به صورت سبز و هم به صورت حرارت داده شده و به رنگ سیاه موجود است. به‌طور سنتی این چای در کشورهای آمریکای جنوبی در درون یک لیوان به شکل کدو ریخته شده و توسط نی فلزی به‌خصوص به نام «بومبیلا» (Bombilla) نوشیده می‌شود.
مواد مؤثر گیاهی

مواد شیمیایی گیاهی که قابل حل در آب هستند و در دم‌نوش‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند، عبارتند از:
آلکالوئید بیشتر آلکالوئیدها به خاطر خواص روان درمانی خود، به عنوان مسکّن‌های قوی و آرامبخش، مشهورند. از لحاظ مزه تلخ به‌شمار می‌آید. گل ساعتی و چای ماته نمونه‌ای از چای‌هایی حاوی آلکالوئید هستند.
زردینه (رنگیزه) این ماده مدّر و معرق است. شیرین بیان و بابونه آلمانی حاوی مقادیر زیادی زردینه هستند.
پلی‌فنل دارای خاصیت آنتی‌اکسیدانی و ضدسرطانی توسط مهار کردن رادیکال‌های آزاد است. رادیکال‌های آزاد با حمله به غشا سیتوپلاسمی و نابود کردن آن، به دی ان ا دسترسی پیدا کرده و از طریق تغییر آن باعث بیماری‌هایی مثل سرطان می‌شوند. از بیماری تصلب شرائین جلوگیری می‌کند.
تانن مهم‌ترین خاصیت تانن‌ها، قابض بودن آن‌هاست. از گیاهانی که حاوی تانن هستند می‌توان از تمشک قرمز نام برد.
گلیکوزید در بهبود عملکرد قلب مؤثر است. مدر بوده و باعث بهبود سرفه می‌شود. یکی از گیاهان حاوی گلیکوزید علف جارو است.
لیزاب (موسیلاژ) در حفظ مخاط گلو، دستگاه تنفسی و معده مؤثر است. در رفع اسهال و درد گلو بکار می‌آید. از گیاهان حاوی لیزاب پنیرک و گل ماهور می‌توان نام برد.
ویتامین و مینرال، برخی از گیاهان دارویی از نظر داشتن انواع ویتامین و مینرال بسیار غنی هستند. برای مثال میوه گل رز ۴۰–۲۰ برابر لیمو ویتامین سی دارد.
مواد تلخ ضمن تحریک اشتها، ترشح شیرهٔ معده و بزاق را نیز زیاد می‌کنند. برطرف‌کنندهٔ یبوست و تقویت‌کنندهٔ کبد هستند. قاصدک حاوی مقادیر زیادی مواد تلخ است.
طرز تهیه و وسایل

روش تهیه دم‌نوش به این صورت است که ابتدا روی گیاه که به طرز صحیحی خرد شده آب جوش می‌ریزند، سپس آن را به مدت ۵–۳ دقیقه (در صورت استفاده از برگ یا گل) در یکی ظرف در بستهٔ شیشه‌ای یا چینی می‌گذارند و گاهی آن را هم می‌زنند و سپس مایع را از کاغذ صافی یا الک با شبکهٔ ریز عبور می‌دهند. در صورتی که از قسمت‌های سفت گیاه مانند ریشه یا میوه برای دمنوش استفاده شود، توصیه می‌شود که پس از خرد شدنِ ریشه یا میوه، حدود ۷ دقیقه در درون ظرف سربسته باقی بماند.
دمنوش را می‌توان به صورت چای گیاهی کیسه‌ای، گیاه یا میوه خشک شده، گیاه تازه یا چای سرد (با یخ) درست کرد. طرز تهیه دم نوش چای سرد مانند نوع بدون یخ دمنوش است با این تفاوت که مقدار آبجوشی که بر روی گیاه ریخته می‌شود یک سوم تا یک چهارم میزان بدون یخ است و محلول غلیظ‌تر است. بعد از ریختن آب جوش، محلول چند بار بهم زده شده و در ظرفی دردار مدتی به حال خود رها گذاشته می‌شود. هنگامی که مایع حرارت خود را از دست داد مایع از داخل ظرف در بسته به درون یک لیوان حاوی یخ ریخته می‌شود. در صورت استفاده از گیاه تازه چای زیباتر به نظر می‌آید اما از نظر داشتن خواص دارویی گیاه خشک شده به مراتب خواص بیشتری نسبت به گیاه تازه دارد.
وسایلی که استفاده از آن برای تهیهٔ دمنوش معمول است، عبارتند از:
قوری برای دمنوش قوری‌های شیشه‌ای محبوبیت بیشتری دارند زیرا تغییرات رنگ و شکل گل و برگ در داخل آب قابل دید هستند. لولهٔ قوری بهتر است گشاد باشد تا مواد مورد استفاده از دمنوش به راحتی بتوانند خارج شوند.
قاشق اندازه‌گیری برای اندازه‌گیری گیاهان خشک استفاده می‌شود.
چای صاف کن بهتر است برای گرفتن تفاله‌های ریز انواعی از چای مانند بابونه آلمانی از چای صاف کن با سوراخ‌های بسیار ریز استفاده شود.
دم‌کن قوری برای جلوگیری از کاهش دمای دمنوش داخل قوری بکار برده می‌شود.
فنجان نوعی از فنجان چای که شیشه‌ای و بدون رنگ است جهت نوشیدن دمنوش بیشتر محبوبیت دارد.
هاون کوچک و دستهٔ هاون جهت خرد کردن گیاهان دارویی و ادویه‌هایی که بکار برده می‌شود.
چراغک یا ورمر شمعی وسیله خوبیست که می‌تواند چای را گرم نگه دارد. همچنین چراغک از نظر زیبایی هم محبوبیت دارد.
انواع عمده در ایران

| یونجه | Medicago sativa |  | برگ | یونجه بخاطر خواص معدنی‌سازی مفیدش برای رفع مشکلات ناخن‌های ترد و شکننده و موهای دو تا چند شاخه و شکنندگی مو مورد استفاده قرار می‌گیرد. یونجه تمام ویتامین‌های شناخته شده شامل ویتامین کا لازم برای ترکیب عواملِ انعقاد خون را مهیا و تجهیز می‌کند. به همین دلیل یونجه در مورد کم‌خونی توصیه می‌شود. همچنین حضور استروژن یا ورتاک زای گیاهی، که دارای خاصیت دوبلِ هورمونی و معدنی‌سازی مجدد است در آن مشاهده می‌شود، همان که اجازهٔ توصیه استفاده از یونجه را علیه اختلالات یائسگی و پوکی استخوان می‌دهد. |
| یاس سفید و یاس رازقی (مترادف:یاس عربی) | Jasminum sambac و Jasminum officinale _(دو گونه) |  | گل | آرامبخش و ضد افسردگی است. باید توجه داشت که گونهٔ دیگری از یاس به نام یاسمن زرد به شدت سمی است و نباید استفاده شود. |
دم‌نوش‌های ترکیبی

در دم‌نوش‌های ترکیبی معمولاً چند گیاه جهت یک رسیدن یک منظور و هدف با هم ترکیب می‌شوند، برای مثال گروهی از دم‌نوش‌های ترکیبی انرژی‌زا هستند و بعضی دیگر کم‌کنندهٔ فشارخون و گروهی دیگر آرام‌بخش هستند که برخلاف انرژی‌زاها که ضربان قلب و انرژی را افزایش می‌دهند به آرامش و تنش‌زدایی از بدن کمک می‌کنند.
برخی از گیاهان دارویی از قدیم با هم مخلوط می‌شدند. این مخلوط می‌تواند اثرات تقویت‌کننده داشته باشد ضمن اینکه مخلوط کردن، سبب می‌شود برخی عوارض جانبی نیز کم یا حذف شود اما مخلوط کردن خودسرانه و بدون مطالعه، ممکن است باعث تداخل گیاهان دارویی شده و عوارض جانبی این گیاهان را افزوده یا حتی مخلوط کردن آن‌ها سبب از بین رفتن برخی خواص یا ایجاد یک سمیت جزئی یا شدید شود. نمونهٔ اثرات تقویت‌کننده دو گیاه دارویی مخلوط بابونه آلمانی و گل ساعتی است. بابونه آلمانی ضد التهاب، مسکن، معرق و آرامبخش است همچنین گل ساعتی خواص آرامبخشی دارد. ترکیب این دو خواص آرامبخشی را افزایش داده در بهبود بی خوابی مؤثر است. نمونهٔ دیگر چای ترش حاوی اسید سیتریک بوده میوه گل رز مقادیر زیادی ویتامین ث دارد ترکیب این دو در دمنوش باعث تسریع و جذب بهتر ویتامین ث توسط عمل اسید سیتریک خواهد شد.
تصویری از گیاهان دارویی در یک عطاری
تصویری از بومبیلا، چای ماته به شکل سنتی توسط نی فلزی به‌خصوص به نام بومبیلا نوشیده می‌شود.
قوری شیشه‌ای حاوی دمنوش که بر روی چراغک یا ورمر شمعی قرار گرفته است.
دم‌نوش مخلوط حاوی: سیب، میوه گل رز، خلال پرتقال، پاپایا، نعنای فلفلی، ریشه شیرین‌بیان، علف لیمو، دارچین، انگورفرنگی سیاه، رز و گل پنیرکیان
اروس انرژی

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نوع: شرکت سهامی عام کابوشیکی گایشا
صنعت: برق خورشیدی
بنا نهاده: ۱ نوامبر ۲۰۰۱
دفتر مرکزی: میناتو-کو، توکیو
محدودهٔ فعالیت: جهانی
خدمات:  نیروگاه بادی  فاینانس پروژه 
تعداد کارکنان: ۱۸۴ نفر
وبگاه: Eurus Energy Holdings
اروس انرژی (انگلیسی: Eurus Energy) شرکت برق ژاپنی است، که در سال ۲۰۰۱ تأسیس شد.
آندره آغاسی

| 0 | 1 |
| --- | --- |
آندره آغاسی، ۱۹ آوریل ۲۰۰۵: آندره آغاسی، ۱۹ آوریل ۲۰۰۵
نام کامل: آندره کیرک آغاسی
کشور (ورزشی): آمریکایی ارمنی‌تبار
محل زندگی:  ایالات متحده آمریکا
زادهٔ: ۲۹ آوریل ۱۹۷۰ ‏(۵۴ سال) لاس وگاس، نوادا
قد: ۱٫۸۰ متر (۵ فوت ۱۱ اینچ)
آغاز حرفه: ۱۹۸۶
بازنشستگی: ۳ سپتامبر ۲۰۰۶
شیوه(های) بازی: راست دست، دو دست، Backhand
تک‌نفره: تک‌نفره
نتیجه‌ها: 870–274
بالاترین رتبه: شماره ۱ (۱۰ آوریل ۱۹۹۵)
نتایج تک‌نفرهٔ گرند اسلم: نتایج تک‌نفرهٔ گرند اسلم
آزاد استرالیا: برنده (۱۹۹۵) ، (۲۰۰۰) ، (۲۰۰۱) ، (۲۰۰۳)
آزاد فرانسه: برنده (۱۹۹۹)
ویمبلدون: برنده (۱۹۹۲)
آزاد آمریکا: برنده (۱۹۹۴) ، (۱۹۹۹)
بازی‌های المپیک: برنده (۱۹۹۶)
نتیجه‌ها: 40–42
آندره آغاسی (زاده ۲۹ آوریل ۱۹۷۰) در لاس وگاس، نوادا) یک تنیس‌باز آمریکایی ارمنی‌تبار می‌باشد. از پرافتخارترین و مشهورترین قهرمانان تنیس دنیا است. او از ۱۶ سالگی وارد مسابقات حرفه‌ای شد و در مدت بیش از دو دهه حضور در سطح اول رقابت‌های جهانی به ۶۰ عنوان قهرمانی از جمله ۸ گرند اسلم، ۳ جام دیویس و مدال طلای المپیک ۱۹۹۶ آتلانتا دست یافت. آغاسی که اواخر سال ۲۰۰۶ اعلام بازنشستگی کرد، یکی از شش بازیکنی است که به همهٔ گرانداِسلَم‌های تنیس دست یافته‌است.
ابتدای زندگی

او فرزند امانوئل آغاسی بوکسور سابق تیم ملی بوکس ایران در دو دوره مسابقات المپیک بود. امانوئل که زاده شهر اهر (قره داغ) و بزرگ‌شده تهران است در بازی‌های المپیک ۱۹۴۸ لندن و ۱۹۵۲ هلسینکی نماینده ایران در رشته بوکس بود، اما در ۲۲ سالگی به آمریکا مهاجرت کرد و در آنجا تشکیل خانواده داد. او که خود زندگی پرمشقتی را تجربه کرده بود، تمام هم و غمش رفاه فرزندانش بود و از آنجاکه تنیس را سریع‌ترین راه رسیدن به این هدف می‌دانست آن‌ها را تشویق به یادگیری این ورزش کرد. آندره از همان سنین کم استعداد زیادی از خود نشان می‌داد و پدرش که حساب ویژه‌ای روی او باز کرده بود هر روز با روش‌های خاص و ابتکاری خود او را تمرین می‌داد؛ تمریناتی سخت‌گیرانه که گرچه موجب شد رابطه آندره با تنیس برای سال‌ها به رابطه عشق و نفرت تبدیل شود، اما در نهایت از او افسانه‌ای ساخت که نامش در تاریخ این ورزش جاودانه شد. مادر آندره «بتی» یکی از کسانی است که از سرطان سینه نجات پیدا کرد.
زندگی خصوصی

وی تا کنون دو بار ازدواج کرده‌است. همسر اول آندره آغاسی بروک شیلدز نام داشت که زندگی مشترک آن دو پس از مدتی پایان یافت. وی سپس با اشتفی گراف ازدواج کرد و از او صاحب یک پسر و یک دختر شد.
پاپ پل ششم

| پاپ پل ششم پل ششم | پاپ پل ششم پل ششم |
| --- | --- |
پاپ پل ششم در سال ۱۹۶۹ میلادی: پاپ پل ششم در سال ۱۹۶۹ میلادی
آغاز پاپی: ۱۹۶۳
پایان پاپی: ۱۹۷۸
پیشین: ژان بیست‌وسوم
جانشین: ژان پل یکم
اطلاعات فردی: اطلاعات فردی
نام هنگام تولد: جووانی باتیستا انریکو آنتونیو ماریا مونتینی
زادهٔ: ۲۶ سپتامبر ۱۸۹۷ ایتالیا
درگذشت: ۶ اوت ۱۹۷۸ (۸۰ سال) ایتالیا
ملیت: ایتالیایی
مذهب: کلیسای کاتولیک رم
در کنار ریچارد نیکسون
پاپ پل ششم (به انگلیسی: Paul VI) یکی از پاپ‌های کلیسای کاتولیک رم بود که در ایتالیا به دنیا آمد و از ۱۹۶۳ تا ۱۹۷۸ میلادی پاپ بود. او در سال ۱۹۷۰ م به ایران سفر کرد تا اولین رهبرِ مذهبی واتیکان باشد که تا به حال به ایران سفر کرده‌است. محمد رضا شاه پهلوی در فرودگاه مهرآباد از پاپ استقبال کرد.
در ششم اوت سال ۱۹۷۸ در ایتالیا درگذشت.
از راست به چپ: پل ششم و سید حسین نصر و سید جعفر شهیدی
الومینه

مکان در 23x15px|border |alt=|link= آرژانتین
| Aluminé | Aluminé |
| --- | --- |
AluminéLocation in Argentina: AluminéLocation in Argentina
مختصات: ۳۹°۱۳′ جنوبی ۷۰°۵۷′ غربی﻿ / ﻿۳۹٫۲۱۷°جنوبی ۷۰٫۹۵۰°غربی﻿ / -39.217; -70.950: مختصات: ۳۹°۱۳′ جنوبی ۷۰°۵۷′ غربی﻿ / ﻿۳۹٫۲۱۷°جنوبی ۷۰٫۹۵۰°غربی﻿ / -39.217; -70.950
ایالت‌های آرژانتین: ایالت نئوکن
بخش: بخش الومینه
تاسیس‌شده: October 20, 1915
حکومت: حکومت
 • شهردار: Damián Romero
ارتفاع: ۹۸۵ متر (۳۲۳۲ فوت)
جمعیت (2001 سرشماری [INDEC]): جمعیت (2001 سرشماری [INDEC])
 • کل: ۳٬۷۲۰
CPA Base: ISO 3166-2:AR 8345
کد منطقه: +54 02942
وبگاه: www.alumine.gov.ar
الومینه (به اسپانیایی: Aluminé) یک منطقهٔ مسکونی در آرژانتین است که در بخش الومینه واقع شده‌است.
خصوصیات

الومینه ۳٬۷۲۰ نفر جمعیت دارد و ۹۸۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
اونینتا (نیویورک)

مکان در 23x15px|border |alt=|link= نیویورک, 23x15px|border |alt=|link= ایالات متحده آمریکا
| اونینتا، نیویورک Oneonta | اونینتا، نیویورک Oneonta |
| --- | --- |
شهر: شهر
نام مستعار: "City of the Hills": نام مستعار: "City of the Hills"
اونینتا، نیویورکموقعیت در ایالت نیویورک: اونینتا، نیویورکموقعیت در ایالت نیویورک
مختصات: ۴۲°۲۷′۲۱″ شمالی ۷۵°۳′۴۴″ غربی﻿ / ﻿۴۲٫۴۵۵۸۳°شمالی ۷۵٫۰۶۲۲۲°غربی﻿ / 42.45583; -75.06222: مختصات: ۴۲°۲۷′۲۱″ شمالی ۷۵°۳′۴۴″ غربی﻿ / ﻿۴۲٫۴۵۵۸۳°شمالی ۷۵٫۰۶۲۲۲°غربی﻿ / 42.45583; -75.06222
ایالت:  نیویورک (ایالت)
شهرستان: اوتسگو
تاریخ دهکده شدن: ۱۸۴۲
تاریخ شهر شدن: ۱۹۰۸
حکومت: حکومت
 • نوع: Mayor-Council
 • شهردار: ریچارد پی. میلر, Jr (د)
 • شورای شهر:  فهرست اعضاء • W1: مورین هنسی (د) • W2: پل رابینسون (د) • W3: اریک ای. میلر (ج) • W4: مایکل لینچ, Jr. (WF) • W5: راجر موران (ج) • W6: ورونیکا دیور (د) • W7: لیزابت شانون (د) • W8: کوین هادن (د) 
مساحت: مساحت
 • کل: ۴٫۴ مایل مربع (۱۱٫۳ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۴٫۴ مایل مربع (۱۱٫۳ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰٫۰ مایل مربع (۰٫۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۱۱۱۲ فوت (۳۳۹ متر)
جمعیت (۲۰۱۰): جمعیت (۲۰۱۰)
 • کل: ۱۳٬۹۰۱
 • تراکم: ۳۲۰۰/مایل مربع (۱۲۰۰/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی ۵- (EDT)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی ۴- (EDT)
زیپ‌کد: ۱۳۸۲۰
کد منطقه: ۶۰۷
کد FIPS: ۳۶-۵۴۸۸۱
وبگاه: townofoneonta.org
اونینتا (به انگلیسی: Oneonta) شهری در شهرستان اوتسگو ایالت نیویورک است که در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۱۳۹۰۱ نفر جمعیت داشته است. اونینتا، به‌طور رسمی در تاریخ ۱۹۰۸ میلادی به‌عنوان یک شهر شناخته شد.
بحران انرژی در ایران

بحران انرژی در ایران یک مشکل چند جانبی است که با ترکیبی از عوامل، از جمله حکمرانی غلط و اخذ تصمیم‌های اشتباه، عدم جذب سرمایه‌گذاری خارجی، شکست‌های سیاست خارجی و تسلط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بر صنایع تحت سلطه آنها تشدید شده است. از نوامبر ۲۰۲۴، ایران با شدیدترین بحرانهای انرژی در دهه‌های اخیر، شامل قطع مکرر برق و اختلال در تأمین گاز طبیعی مواجه است. زیرساخت‌های انرژی کشور خراب است و بسیاری از پالایشگاه‌ها و نیروگاه‌های کشور، کمتر از ظرفیت خود کار می‌کنند. عرضه انرژی ایران غیرقابل اعتماد است و خاموشی‌ها و کمبودهای مکرر، بر زندگی روزمره، صنایع و خدمات ضروری تأثیر می‌گذارد. کنترل سپاه بر صنایع اصلی، از جمله تولید و توزیع برق، مانع مدیریت کارآمد و برنامه‌ریزی استراتژیک شده است. اولویت دادن به منافع سیاسی و اقتصادی رژیم بر مدیریت توسعه زیرساختی، بحران را شدیدتر کرده است.
علیرغم کمبود مداوم برق، ایران همچنان به صادرات برق ادامه می‌دهد و در چهارماهه اول سال ۲۰۲۳ نسبت به مدت مشابه در سال ۲۰۲۲، افزایشی نزدیک به ۹۲ درصد داشته است.
کمبود برق و عدم تعادل انرژی

از زمستان ۲۰۲۴، ایران نه برای اولین بار، با شدیدترین بحران انرژی خود در دهه‌های اخیر، با قطع مکرر برق و اختلال در تأمین گاز طبیعی، رنج می‌برد. مقامات از تعطیلی گسترده مدارس، دانشگاه‌ها، ادارات دولتی و مراکز خرید در پایتخت تهران و ۱۷ استان ایران برای صرفه جویی در مصرف انرژی خبر دادند. بسیاری از بزرگراه‌ها و خیابان‌ها دچار خاموشی شده‌اند، از جمله قطع برق ۲۴ ساعته در جاده خطرناک هراز است که تهران را به شهرهای شمالی متصل می‌کند. بسیاری از مدارس، به آموزش از راه دور روی آورده‌اند، در حالی که برخی دیگر در چندین استان بسته هستند.
کمبود برق ایران تا تابستان ۲۰۲۴، حدود ۱۴۰۰۰مگاوات برآورد شده است که رقم قابل توجهی، معادل دو برابر برق تولیدی کل آذربایجان است. برآوردهای قبلی وزارت نیرو و مرکز پژوهش‌های مجلس، حاکی از آن بود که ایران برای جلوگیری از کمبود برق، باید سالانه ۵۰۰۰ مگاوات (۷ درصد) به تولید برق خود اضافه کند. آمارهای رسمی نشان می‌دهند که این هدف در سال‌های اخیر به‌دست نیامده است. در مجموع، عدم تعادل انرژی در سال ۲۰۲۴ حدود ۳۰۰ میلیون متر مکعب در روز است.
عرضه انرژی ایران غیرقابل اعتماد است و خاموشی‌ها و کمبودهای مکرر برق، بر زندگی روزمره، صنایع و خدمات ضروری، تأثیر می‌گذارد.
کمبود برق و عدم تعادل انرژی > اعتراضات ضد حکومتی در پی قطع برق

در بهمن ۱۴۰۳، شهر دهدشت در واکنش به قطع مکرر برق که ناشی از بحران انرژی در ایران بود، شاهد اعتراضات گسترده‌ای بود. معترضان با سردادن شعارهایی علیه حکومت، نارضایتی خود را از ناتوانی دولت در مدیریت این بحران ابراز کردند. نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی با سرکوب شدید، استفاده از خشونت و شلیک گاز اشک‌آور، این اعتراضات را سرکوب کردند. همچنین، نیروهای امنیتی با حضور گسترده در میدان مرکزی شهر، از تجمع بیش از دو نفر جلوگیری کرده و عابران را در صورت سردادن شعار به بازداشت تهدید می‌کردند. تعدادی از معترضان بازداشت شدند، بدون اینکه اطلاعاتی دربارهٔ سرنوشت آن‌ها منتشر شود. جوانان دهدشت بر ادامه اعتراضات تأکید کرده و از مناطق همجوار خواستار پیوستن به آن‌ها شدند. اعتراضات به شهرهای شیراز، تهران، یزد، پرند، شازند، بوکان، هشتگرد و کامیاران نیز گسترش یافته است. در این شهرها، شهروندان با سردادن شعارهایی به قطع مکرر برق اعتراض کردند.
علل کمبود و عدم تعادل انرژی

ایران در دهه اخیر، با عدم تعادل در بازار انرژی خود مواجه بوده است. مصرف برق از سال ۲۰۱۰، سالانه ۴ درصد افزایش یافته است و در سال ۲۰۲۲ به ۲۹۲ تراوات ساعت (تراوات ساعت) رسیده است. بخش مسکونی، ۳۳ درصد از مصرف برق را تشکیل می‌دهد و پس از آن، بخش صنعت با (۳۳ درصد) و بخش خدمات با (۱۸ درصد) قرار دارند. مابقی یعنی (۱۶ درصد)، در صنایع نفت و گاز مصرف می‌شود.
مصرف سرانه انرژی، برابر با ۳٫۲TOE (این معیار، مقدار انرژی موجود در یک تن نفت خام را نشان می‌دهد) است. مصرف سرانه انرژی در ایران، مشابه با میانگین خاورمیانه یا اتحادیه اروپا است.
از سال ۲۰۱۶، گاز طبیعی حدود ۷۰ درصد از کل مصرف انرژی را به خود اختصاص داده است که این سهم از سال ۲۰۱۰، به‌طور پیوسته ۱۰ درصد افزایش یافته است.
ایران هر سال ۷۰ میلیارد متر مکعب گاز به نیروگاه‌ها می‌رساند که تقریباً ۱٫۵ برابر کل گاز مصرفی ترکیه است. ایران در تابستان ۲۰۲۴ با ۱۴۰۰۰ مگاوات کمبود برق مواجه شد. علیرغم ظرفیت اسمی بیش از ۹۲ گیگاوات، بسیاری از نیروگاه‌های ایران قدیمی اند و بخش قابل توجهی از نیروگاه‌های بخار و گاز، بیش از ۳۰ سال عمر دارند. دلیل این سرمایه‌گذاری کم، تحریم‌های اقتصادی ایران و محدودیت‌های دولتی است. وزارت نیرو که تنها خریدار برق است، با جلوگیری از تشکیل بازار انرژی، مشوق‌های بخش خصوصی را محدود کرده است، بنابراین ایجاد بدهی فزاینده دولت به صاحبان نیروگاه‌های خصوصی، مانع از سرمایه‌گذاری شده است. تا اوایل سال ۲۰۲۴، بدهی دولت به صاحبان نیروگاه‌های خصوصی، از ۲ میلیارد دلار گذشت. فشار مالی ایران بخاطر ۳۰ میلیارد دلار یارانه برق و ۵۲ میلیارد دلار برای فرآورده‌های نفتی در سال ۲۰۲۳، بدتر شده که علتش افزایش مصرف است. علاوه بر این، ۱۳ درصد برق، در شبکه‌های فرسوده انتقال و توزیع از بین می‌رود که سالانه ۴ تا ۵ میلیارد دلار برای کشور هزینه دارد.
این امر منجر به قطع مکرر برق در اوج تابستان و کسری روزانه ۲۵۰ میلیون متر مکعب گاز در زمستان می‌شود که حداقل سالانه ۸ میلیارد دلار برای صنایع هزینه دارد.
علل عدم تعادل گاز

ایران چهارمین کشور مصرف‌کننده گاز در جهان است و بیشتر از ۳۰ کشور اروپایی در مجموع، گاز مصرف می‌کند. این کشور سالانه حدود ۲۶۰ میلیارد متر مکعب گاز طبیعی تولید می‌کند که ۱۸ میلیارد متر مکعب آن برای صادرات و بقیه در داخل مصرف می‌شود. مصرف گاز ایران از ۱۵۳میلیارد مترمکعب در سال ۲۰۱۳، به ۲۴۵ میلیارد مترمکعب در سال ۲۰۲۳ افزایش یافته است که توسط بخش مسکونی، وسایل نقلیه و نیروگاه‌ها مصرف می‌شود.
زیر بنای صنعت گاز ایران کارایی ندارد و بنا بدلائل شعله‌ور شدن، نشت و بهره‌گیری پایین، خسارات قابل توجهی به همراه دارد. این کشور سالانه ۱۸ میلیارد متر مکعب گاز را به دلیل تجهیزات ناکافی جمع‌آوری می‌کند ولی سالانه ۷ میلیارد متر مکعب آن در شبکه انتقال و توزیع تلف می‌شود. علاوه بر این، نیروگاه‌های حرارتی ایران تنها با راندمان ۳۳ درصد کار می‌کنند و ۱۳ درصد از برق در حین انتقال از بین می‌رود.
تحریم‌های اقتصادی در دو دهه، گذشته مانع از سرمایه‌گذاری خارجی در بخش انرژی ایران شده و توسعه ظرفیت تولید گاز و نیروگاه‌ها را محدود کرده است. علیرغم داشتن ذخایر قابل توجه گاز در مراکز ذخائر انرژی مشترک، بسیاری از آنها به دلیل عدم سرمایه‌گذاری توسعه نیافته باقی مانده‌اند. توسعه متوقف شده میدان گاز پارس جنوبی، این عدم
تعادل را شدیدتر کرده است. وزیر نفت ایران در سال ۲۰۲۲، هشدار داد که بدون یک سرمایه‌گذاری ۲۴۰ میلیارد دلاری، ایران تبدیل به یک وارد کننده انرژی خواهد شد.
در حالی که کشورهای همسایه مانند ترکیه، ترکیب انرژی خود را با متعادل کردن زغال‌سنگ، گاز طبیعی، نفت و انرژی‌های تجدیدپذیر متنوع می‌کنند، ایران همچنان به شدت به گاز طبیعی متکی باقی مانده است.
علل عدم تعادل گاز > بازار ارزهای دیجیتال

بازار ارزهای دیجیتال در ایران در حال رونق است. استفاده از بیت کوین، باعث مصرف انرژی زیادی است و به منابع الکتریکی قابل توجهی نیاز دارد. شبکه برق ایران با قطع مکرر و اتلاف حدود ۱۳ درصد برق در حین انتقال، بسیار پرهزینه است. رژیم ایران برای گسترش بازار ارزهای دیجیتال خود، به ویژه برای بیت کوین، در صدد برهم زدن تحریم‌های بین‌المللی برآمد و مقدار قابل توجهی از برق تولیدی (تقریباً ۶۰۰ مگاوات) را از شبکه عمومی برق حذف کرد.
فساد و سوء مدیریت

بخش انرژی ایران در سال‌های اخیر و مخصوصاً از زمان ریاست جمهوری ابراهیم رئیسی در سال ۲۰۲۱، با سوءمدیریت و فساد قابل توجهی مواجه بوده است. این کشور به دلیل برنامه‌ریزی ضعیف، زیرساخت‌های قدیمی و نیز تأثیر تحریم‌های بین‌المللی، با کمبود انرژی مواجه است. علیرغم این چالش‌ها، دولت ایران نتوانسته است سیستم برق خود را مدرن کند که در نتیجه، منجر به قطع مکرر برق و بحران‌های انرژی در طول سال شده است. یکی از مسائل اصلی که کمبود انرژی در ایران را تشدید می‌کند، قاچاق بی‌رویه سوخت است. اگرچه دولت ادعا می‌کند که صادرات مواد سوختی را افزایش داده است، اما بیشتر این تجارت، از طریق شبکه‌های قاچاق غیرقانونی و تحت کنترل سپاه پاسداران انجام می‌شود که آنها هم با نظارت رسمی رژیم فعالیت می‌کنند. سوخت یارانه ای ایران بسیار ارزان‌تر از کشورهای همسایه است و بهمین دلیل، قاچاقچیان را به‌شدت جذب می‌کند. در نتیجه، مقادیر زیادی بنزین و گازوئیل به صورت غیرقانونی از ایران صادر می‌شود و بدین ترتیب، بازار داخلی را با عدم عرضه کافی مواجه می‌کند. ملک شریعتی، نماینده مجلس فاش کرد که سالانه حدود ۱٫۵ میلیارد لیتر سوخت مایع از نیروگاه‌های ایران قاچاق می‌شود و فعالیت‌های قاچاق، اغلب شامل مدارک جعلی و جریمه‌های پایین است که در نتیجه، چنین جرائمی را سودآور می‌کند.
خصوصی کردن نیروگاه‌های اصلی در سال‌های اخیر نیز، به وخامت بخش انرژی ایران کمک کرده است. در ارتباط با محدودیت‌های بودجه، دولت بسیاری از نیروگاه‌ها را به سرمایه گذاران خصوصی که اغلب از نظر سیاسی مرتبط بودند، واگذار کرد. با این حال، این مالکان جدید، برای تعمیر و نگهداری این نیروگاه‌ها، سرمایه‌گذاری لازم را نکرده‌اند و بدین ترتیب، باعث از بین رفتن این تأسیسات می‌شوند. به عنوان مثال، نیروگاه‌هایی مانند نیروگاه آبادان و زاگرس، با قیمت‌های بسیار ارزان، به سازمان‌های قدرتمندی مانند ستاد، بنیاد شهید و امور ایثارگران واگذار شد و باز افراد خودی رژیم را ثروتمندتر کرد و بدین ترتیب، باز هم موجب کمبود انرژی مورد نیاز کشور شدند.
پیچیدگی بیشتر، به‌دنبال طرح جنجال‌برانگیز خصوصی‌سازی در آخرین بودجه کشور است که به نهادهای نظامی و مرتبط با دولت، مانند ستاد کل نیروهای مسلح، اجازه می‌دهد نفت را بفروشند و سودجویی خود را حفظ کنند. این رویه که در گذشته برای صادرات غیرقانونی نفت و در زمان تحریم‌ها استفاده می‌شد، زنگ خطر را در مورد فساد مداوم در رژیم به صدا درآورده است. یک مورد قابل توجه از چنین فسادهایی در سال ۲۰۱۳ رخ داد که تاجری بنام بابک زنجانی، به دنبال یک اختلاس ۲٫۷ میلیارد دلاری از طریق فروش غیرقانونی نفت، دستگیر شد.
بحران گاز ۱۴۰۱

به دنبال موج جدید سرمای در زمستان ۱۴۰۱ و کمبود گاز، بسیاری از مدارس، دانشگاه‌ها، اداره‌ها و شهرک‌های صنعتی در استان‌های مختلف ایران مجبور به کم کردن ساعت کاری یا تعطیلی شده‌اند. بحران گاز همچنین باعث توقف تحویل گاز به صنایع پتروشیمی، فولاد، سیمان و نیروگاه‌های برقی شد و جریان گاز بیش از ۸۴۰ سازمان و نهاد دولتی و عمومی در پی اخطارهای صادرشده قطع شده است.
در برخی از روستاها به دلیل قطعی گاز مردم در صف‌های طولانی نفت شکل گرفت. از قطعی گاز در برخی مناطق استان‌های خراسان رضوی، قزوین و گلستان است.
در بسیاری از مناطق ایران، تعداد قابل توجهی از جایگاه‌های سی‌ان‌جی به دلیل کمبود گاز قطع شد.
پیش‌تر نیروگاه‌های برق ایران برای صرفه‌جویی در مصرف گاز، مازوت مصرف کردند و این موضوع باعث آلودگی شدید هوا در شهرهای بزرگ شد.
قطع گاز پتروشیمی‌ها

زمستان سخت جواد اوجی با قطع زود هنگام گاز پتروشیمی‌ها در گرم‌ترین پاییز سالهای اخیر آغاز شده است. هنوز با سرد نشدن هوا پتروشیمی‌های بسیاری از جمله زاگرس، لردگان و مسجد سلیمان از کاهش یا قطع گاز خود خبر دادند!
تأمین گاز بخش خانگی مهم‌ترین اولویت شرکت ملی گاز است. اما برای تأمین گاز بخش خانگی راحت‌ترین کار برای وزارت نفت قطع گاز پتروشیمی‌هاست، قطع گازی که گاهی تا ۴۵ روز نیز به طول می‌انجامد. براساس آمار، سال گذشته، مجموع گازی که به‌عنوان خوراک و سوخت در اختیار پتروشیمی‌های قرار گرفت حدود ۸ درصد مصرف روزانه کشور، و معادل روزانه ۶۲ میلیون مترمکعب بوده است.