stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
پایتخت (فصل ۶)
حاشیه‌ها > فیلم‌نامه

پس از پخش پایتخت ۶، تغییر ناگهانی لحن پایتخت و شخصیت‌ها و فقدان ماجرا و ضعف نویسنده، موجب واکنش مخاطبین و اهل فن شد. مخاطبین مدام ضعف آرش عباسی در نگارش پایتخت ۶ را با قلم خشایار الوند مقایسه می‌کردند. اوج ماجرا زمانی بود که وزیر ارشاد توئیتی راجع به خشایار الوند نوشت، و محسن تنابنده در واکنش به سید عباس صالحی، وزیر ارشاد، در استوری اینستاگرامش، ضمن تقبیح و گلایه از «طایفهٔ مرده‌پرست»، به حسن وارسته و کوروش نریمانی نویسندگان پیشین این مجموعهٔ پرطرفدار اشاره کرد؛ و از آن دو قدردانی نمود، و به‌طور تلویحی به منتقدان فهماند که پایتخت به‌جز خشایار الوند نویسندهٔ دیگری هم داشت. در همین‌حال سیروس مقدم نیز در نشست برنامهٔ شب صحبت شبکه اول سیما به این‌که مغز متفکر پایتخت محسن تنابنده است و این‌که در برخی از فصول پایتخت خشایار الوند حضور نداشته است از جمله پایتخت ۲ اشاره کرد. با پایان یافتن قسمت پانزدهم این فصل پایتخت سیل انتفادات بیشتر شد. ضعف در شکل و محتوای پایتخت ۶ از یک سو، و نامهٔ منتسب به عبدالعلی علی‌عسگری رئیس سازمان صدا و سیما از سوی دیگر، باعث شد به رغم تبلیغات مکرر شبکهٔ یک مبنی بر پخش پشت صحنهٔ پایتخت، از پخش آن ممانعت کرده و جای آن در دو قسمت نشست تخصصی با سیروس مقدم کارگردان و مهدی فرجی مشاور پروژه گذاشته و ضعف و قوت‌های اثر را بررسی کرده و به حواشی آن پاسخ دهند. پشت صحنهٔ این مجموعه نیز پس از چند روز از شبکهٔ یک پخش شد. آرش عباسی نویسنده پایتخت شش در گفت و گو با خبرگزاری مهر می‌گوید: فکر می‌کنم کسانی که در این زمینه انتقاد داشتند و بیان می‌کردند نبود زنده‌یاد خشایار الوند خیلی محسوس است، یک مشکل خیلی بزرگ داشتند آن هم این بود که شناختی نسبت به خشایار الوند نداشتند و درصد حضور او را در هم در این پروژه نمی‌دانستند. خدا خشایار الوند را رحمت کند، اما نه الوند نه من و نه نویسندگان دیگری که با محسن تنابنده کار کرده‌اند، حوزه اختیاراتشان از یک محدوده‌ای بالاتر نمی‌رفت و نمی‌رود. شما به عنوان نویسنده یا نباید با تنابنده کار کنید، یا اگر می‌پذیرید باید پای همه چیز بمانید. پایتخت و کاراکترهای پایتخت قصه‌هایی نیستند که تنابنده برای هر فصل در جایی شروع به نوشتن آن‌ها کند و در جایی به پایان برساند؛ تنابنده با تک‌تک کاراکترهای پایتخت زندگی می‌کند. چه فصل‌های بعدی ساخته شود و چه ساخته نشود او تا آخر عمر با آن‌ها زندگی می‌کند. پس هر نویسنده‌ای که وارد این تیم شود، تا جایی می‌تواند روی قصه و کاراکترها تأثیرگذار باشد چون ساختمانی که مدنظر تنابنده است در ذهنش ساخته و قصه‌هایش پرداخت شده است. او دربارهٔ قصه‌ها با نویسنده گپ می‌زند و نَعل به نَعل فیلمنامه را چک کرده و مو را از ماست می‌کشد.
عبدالحسین خسروپناه مدرس حوزه علمیه و دانشگاه در اظهارنظری عنوان داشت: «فارغ از نقدهایی چون اختلاط نامحرم، تعابیر بی‌ادبانه به‌ویژه نسبت به والدین، بی‌احترامی به نماز و حج و… ولکن نقد ریشه‌ای‌تر این سریال رویکرد ایران‌گریزی و ایران‌تضعیفی است که متأسفانه از دورهٔ قاجار توسط مستشرقین و بعد روشنفکر نمایان داخلی دنبال می‌شود. این سریال با نشان دادن ایرانیانی که یا قاچاقچی (ارسطو) هستند یا روانی (بهبود) یا مسئول ناتوان و بی‌عرضه و منفعل (نمایندهٔ مجلس) یا دارای کمبود شخصیت (بهتاش) یا نوجوانان غرق در اینستاگرام و فضای مجازی (دختران دوقلو) یا مدعیان پرادعای هیچ‌کاره و فرصت‌طلب (نقی) یا مروج آرایشگری و رفتارهای نامناسب (رحمت و فهیمه) یا عقل کلی که در مواردی احساسی داوری می‌کند (هما)، برای بیننده به‌ویژه بینندهٔ خارجی تصویر بسیار منفی علیه ایران می‌سازد.»
حاشیه‌ها > جنجال قسمت آخر

در قسمت ۱۵ و پایانی موقت فصل ششم پایتخت که روز ۱۵ فروردین ۱۳۹۹ روی آنتن رفت؛ در سکانس پایانی این قسمت که کاراکتر رحمت به همراه همسرش به ماه عسل رفته بود، شباهت‌های بسیاری میان این سکانس و بخش‌هایی از فیلم‌های همسفر و ممل آمریکایی (که در دوران پیش از انقلاب ساخته شدند) مشاهده می‌شد. پخش این سکانس با انتقادات شدید برخی مخاطبان و فعالان سیاسی و مردم ایران مواجه شد. در پی این انتقادات، عبدالعلی علی‌عسکری، رئیس سازمان صداوسیما، طی نامه‌ای به سید مرتضی میرباقری، معاون سیما، خواستار بررسی حواشی این قسمت و مشخص شدن این موضوع شد که این اقدام حاصل «اشتباه، بی‌توجهی و وادادگی بوده یا نتیجهٔ عملیات مرموز و فتنه‌انگیز ستون پنجم فرهنگی دشمن». علی‌عسکری در نامه‌اش به «جلوگیری از تکرار موارد این‌چنینی» تأکید کرد.
محسن تنابنده نیز پس از پخش قسمت پانزدهم، در حساب شخصی خود در اینستاگرام، تصویری از سکانس رحمت و همسرش بر روی موتور همراه با متن «رحمت و همسفرش» منتشر کرد.
در این رابطه، برخی از کارشناسان رسانه، پخش سکانس‌های «خارج از عرف» در سریال پایتخت ۶ را به کاهش محدودهٔ خط قرمزهای صداوسیما و تغییر استراتژی این رسانه جهت افزایش مخاطب و افزایش درآمد نسبت دادند.
به رغم برگزاری نشست تخصصی، مخالفین و منتقدین سرسخت و مخاطبین علاقه‌مند به این سریال، این فصل پایتخت را مملو از ضعف در فرم و محتوا و اخلاق در بخش نگارش دانستند و معتقد بودند که این پایتخت از به سبب ضعف فراوان در فیلم‌نامه و ضعف نویسنده و همچنین تفکر درون آن، صدمهٔ بسیار فراوانی خورده است
انتقادات به نویسندهٔ سریال تا جایی پیش رفت که آرش عباسی با دلخوری از آن‌ها و هجمه‌های ناگهانی در شبکه‌های اجتماعی، به‌صورت زنده مجبور به پاسخ دادن سوالات خبرنگاران در اینستاگرامش شد.
عده‌ای از منتقدین، برنامهٔ تحلیل و بررسی سریال پایتخت ۶ را که جایگزین پشت صحنهٔ این سریال شده‌بود، امری فرمایشی و برای خواباندن صدای معترضین به ضعف سریال دانستند.
حاشیه‌ها > شایعه توقیف شدن

پس از پخش مجموعه تلویزیونی پایتخت توسط آی‌فیلم برای سوّمین بار بعد از ساخت فصل شش این مجموعه و پخش نکردن این فصل، محسن تنابنده به نقل از صفحه اینستاگرامی تی‌وی‌بان در صفحه اینستاگرام خود استوری کرد:
توقیف پایتخت ۶! متأسفانه شنیده‌ها درست بود؛ مگر اتفاق خاصی بیفتد
پس از آن برخی رسانه‌ها خبر از توقیف این سریال به دلیل بازآفرینی فیلم‌های ممل آمریکایی و همسفر در قالب سکانس‌هایی از این سریال دادند. البته هنوز این خبر توسط صدا و سیما تأیید یا رّد نشده است.
حاشیه‌ها > اتهامات مالی

پس از اتمام پخش سریال، نامه‌ای منتسب به جمعی از همکاران صداوسیما در فضای مجازی منتشر شد که با ادبیاتی تند و به ظاهر مستند سعی کرد تا پروندهٔ فصل ششم پایتخت را مورد بررسی قرار دهد. در این نامه اتهاماتی چون «رانت و فساد مالی» به سیروس مقدم، تنابنده و دیگر عوامل سریال پایتخت نسبت داده شده و همچنین به «فساد در بخش‌های گوناگون و ناکارآمدی مدیران سازمان صداوسیما» اشاره شده است.[نیازمند منبع]
حاشیه‌ها > حذف شدن سارا و نیکا

پس از پخش‌شدن فیلم و تصاویری خصوصی از سارا و نیکا فرقانی اصل که آن‌ها را در یک استخر عمومی در خارج از کشور نشان می‌داد، صدا و سیما تصمیم به کنار گذاشتن آن‌ها گرفت و اجازه حضور این دو بازیگر را در دو قسمت پایانی نداد. طی این ماجرا بسیاری از هنرمندان از جمله بهرام افشاری، مهران احمدی، نسرین نصرتی و جمع دیگری از هنرمندان از آن‌ها در شبکه‌های اجتماعی حمایت کردند و خواستار بازگشت آنها از سوی صدا و سیما شدند.[نیازمند منبع]
عوامل تولید

تهیه‌کننده: الهام غفوری
کارگردان: سیروس مقدم
طراح و سرپرست نویسندگان فیلمنامه و مشاور کارگردان: محسن تنابنده
نویسنده فیلمنامه: آرش عباسی و محمد تنابنده
مدیر فیلمبرداری: فرشاد گل‌سفیدی و محمدرضا سکوت
طراح گریم: مجید اسکندری
مدیر تولید: محمود اتحادی
جانشین تولید: محمدرضا بهرام آهی
مدیر برنامه‌ریزی: فهیمه کمالی
طراح صحنه و لباس: آرزو غفوری
صدابردار: میثم یاردیلو
دستیار اول کارگردان: سعید بیات
مدیر تدارکات: مهدی رهبری
فیلمبردار دوم: مرتضی درویش‌خانی
روابط عمومی: علی زادمهر
سرپرست گریم: کیوان یکتا
منشی صحنه: آسیه معصومی‌زاده
انتخاب بازیگران: رضا سخایی
هماهنگی بازیگران: میترا نوروزی
دستیار دوم کارگردان: بهنام مسعودی
دستیار اول صحنه: علی خزایی
مدیر صحنه: فرهاد ترابی
دستیار صحنه: مهدی معتدل
دستیاران صدابردار: سهراب ثمرقندی و سهیل صفاری
دستیار برنامه‌ریز: سید بهنام حسینی
دستیاران لباس: سامره جوانمرد و نسیم غضنفرزاده
دستیار اول تدارکات: مرتضی شکری
عکاس: مهدی حیدری قمی
پشت صحنه: علی بیات
دستیار اول فیلمبردار: امید اله‌وردی
دستیاران فیلمبردار: کیوان محمدی‌نژاد، آراز رز و علی نانکلی
اجرای گریم: میلاد بهداد، طناز قاسمی، شهره خراسانی و سامان مریوانی
دستیاران تدارکات: علیرضا آذری، محسن حمزه‌لو، علی مظفری، پیام گرگانی، فرهام والیانی، مهدی سرخسروی، محمدرضا معروفی، رضا خالقی و مهرداد قاسمی
سینه‌موبیل: ایرج ابراهیمی، ایمان احمدی و زاهد قربانی
فیلم‌بردار: فرشاد گل سفیدی
جنگ جمل

همچنین ببینید: دوران خلافت علی ابن ابی طالب و فتنه اول
جنگ جمل یا نبرد جمل در جمادی‌الاولی یا جمادی الثانی سال ۳۶ هجری قمری (دسامبر ۶۵۶ میلادی) بین عایشه، طلحه و زبیر از یک سو و علی، خلیفه وقت، از سوی دیگر رخ داد. این نبرد، نخستین جنگ میان مسلمانان است. از آن رو که در این جنگ، عایشه در مرکز میدان جنگ و بر روی شتری به‌نام عسکر سوار بود، آن را «جنگ جمل» (شتر نر) نامیده‌اند.
در ابتدای خلافت علی بن ابی طالب، طلحه و زبیر در مدینه با وی بیعت نمودند، اما چهار ماه بعد بیعت خود را شکستند و راهی مکه شدند؛ و در آنجا به عایشه، همسر محمد پیامبر اسلام و دختر ابوبکر خلیفه اول، که از دشمنان علی بود پیوستند و مردم را به خونخواهی عثمان برانگیختند، در حالی که علی در کشته شدن عثمان نقشی نداشت و فرزندش حسن را نیز برای محافظت از عثمان فرستاده بود. در نهایت حدود سه هزار نفر به سوی بصره حرکت کردند. در بصره سپاه جمل به بیت المال حمله کردند و محافظان آن را کشتند و درگیری را آغاز کردند. همچنین عثمان بن حنیف، والی منصوب علی، را مجبور کردند که شهر را ترک کند و موی سر و ریشش را کندند. از طرفی هم علی با قوای خود در پی آنان آمد و لشکری از کوفه به وی پیوست. علی به بصره نزدیک شد و باب مذاکرات با طلحه و زبیر و عایشه را باز کرد. در حالی که، همه در حال حاضر فکر می‌کردند توافق بین طرفین حاصل شده‌است، جنگ بین دو سپاه ناگهان آغاز گردید. در منابع در مورد آغازگر جنگ روایاتی گوناگون داریم. بر طبق برخی روایات، علی به لشکریانش دستور داد که جنگی را آغاز نکنند، اما پس از آنکه برخی از سپاهیان علی کشته شدند، وی با سپاه جمل وارد جنگ شد. علی به سپاه خود دستور داد هرکس از دشمن زخمی شد او را نکشید و لباس و وسایل اشخاص را به غنیمت نبرید.
آنچه از این روایات بر می‌آید این است که بنا به سنت عرب، جنگ بیشتر شامل نبردهای دو نفره رودررو بوده و درگیری گروهی و گسترده در آن به چشم نمی‌خورد. طلحه توسط تیری زخمی شد و سپس درگذشت. زبیر نیز پس از دیدار با علی، میدان جنگ را ترک نمود. برخی افراد از قبیله بنی تمیم خودسرانه وی را تعقیب کردند و در جایی خلوت کشتند. مهم‌ترین بخش جنگ، حول شتر و هودج عایشه در جریان بود و در طی آن بین ۴۰ تا ۲۷۰۰ نفر از محافظان عایشه کشته شدند. نهایتاً، سپاه علی پیروز شد و یاران علی زانوی شتر را قطع کردند و شتر به همراه عایشه به زمین نشست. عایشه بازداشت گردید اما با احترام با وی رفتار شد و علی وی را تحت مراقبت به مدینه فرستاد. او به سپاه شکست خورده جمل امان داد، برخی از سران مخالف همچون مروان بن حکم را پس از بیعت آزاد نمود و دستور داد که جز اسلحه جنگی، چیزی به غنیمت گرفته نشود و اسرا آزاد شوند. این عمل علی، باعث بروز ناآرامی‌هایی در سپاهش گردید.
درخواست یاری علی از مردم کوفه

علی مجبور به جلوگیری از تصرف عراق توسط این گروه شد، چرا که شام فقط از معاویه اطاعت می‌کرد. در مصر نیز هرج و مرج وجود داشت؛ بنابراین با از کف رفتن عراق، عملاً استان‌های شرقی وابسته به آن شامل ایران نیز از دست می‌رفت. در هنگام عزیمت علی از مدینه به سمت بصره (قبل از وقوع نبرد جمل) علی در جایی توقف کرد و با قریشیان مکی بصره دیدار کرد. در ربذه، علی اخبار درگیری‌های بصره میان سپاه بصره با عثمان بن حنیف و حکیم بن جبله را دریافت کرد. سپاه جمل، عثمان بن حنیف را آزاد کردند و وی که موی سر و ریشش کنده شده بود در ربذه یا ذی قار به علی پیوست. این بمثابه پیام جنگ به علی بود و هاشم بن عتبه را با نامه‌ای نزد ابوموسی اشعری والی کوفه فرستاد، تا سپاهی گرد آورد. علی در منزل فید، در میانه راه مکه و کوفه، حسن مجتبی و عمار یاسر را برای گردآوری سپاه به کوفه گسیل داشت. همچنین، به تدریج افراد دیگری نظیر محمد بن ابی بکر، عبدالله بن عباس و محمد بن عون را نیز به کوفه فرستاد، تا سپاه گرد آورند.
بهرامیان می‌نویسد، علی هشت روز پس از ترک مدینه به ذی قار رسید و در آنجا مستقر شد. ولیری می‌نویسد، در حالی که مذاکرات با عثمان بن حنیف به مدت ۲۶ روز به پیش می‌رفت، علی به ذی قار نزدیک شد. وی ترجیح داد به جای این که به بصره لشکر کشی کند، حمایت کوفه را جلب کند.
ابوموسی اشعری والی کوفه پیش از جنگ جمل با علی بیعت نمود. اما وقتی که جنگ بین طلحه و زبیر و عایشه با علی بالا گرفت، ابوموسی موضعی بی‌طرف اتخاذ کرد و با وجود تحت فشار قرار گرفتن، از تصمیمش منصرف نشد. ابوموسی اشعری در کوفه، با اینکه علی را به عنوان خلیفه به رسمیت شناخته بود، مردم کوفه را بی‌طرفی در جنگ داخلی بین مسلمانان فرا می‌خواند. عایشه، نیز، در این هنگام نامه‌ای از بصره به ابوموسی اشعری نگاشت و از وی خواست کاری کند که مردم کوفه به یاری علی نروند. ابوموسی نیز، شاید متأثر از آن، مردم را از فتنه برحذر می‌داشت و به خودداری از جنگ فرامی خواند. همچنین، وی نامه‌ای به زید بن صوحان، که از بزرگان کوفه و یاران علی بود، نگاشت و از وی خواست تا به سپاه جمل بپیوندند یا دست کم مردم را از یاری علی بازدارد. اما زید اجابت نکرد.
سرانجام حامیان علی وی را از کوفه بیرون کردند و علی نامه‌ای شدیدالحن به وی نوشت و از امارت کوفه عزلش کرد و قرظه بن کعب را به امارت کوفه گماشت. فرستادگان علی تلاش بسیاری برای جلب حمایت برای سپاه علی انجام دادند، تا بالاخره شش، هفت یا دوازده هزار نفر را به سپاه علی ملحق کردند. مادلونگ می‌نویسد حسن توانست لشکر شش یا هفت هزار نفره فراهم کند و آنان را به ذی قار آورد و به علی ملحق شد. در نهایت، علی با سپاهی با حدود ۱۲۰۰۰ نفر متشکل از هفت گروه از قبایل گوناگون که از مدینه، کوفه و بصره به وی پیوسته بودند به بصره رسید. برخی روایات تاریخی نظیر طبری و ابن اعثم تعداد سپاه وی را تا ۲۰۰۰۰ تن نیز برآورد کرده‌اند.
پس از جنگ

عایشه بازداشت گردید اما با احترام با وی رفتار شد و علی وی را تحت مراقبت به مدینه فرستاد و در این تصمیم سر سخت بود.
علی به سپاه شکست خورده عایشه امان داد و آن‌ها را پس از اخذ بیعت آزاد نمود. در خصوص بیعت برخی از سپاه جمل همچون مروان گزارش‌ها مختلف است و برخی مورخان گفته‌اند علی آن‌ها را بدون اخذ بیعت بخشید و وی به معاویه در شام پیوست. همچنین مانع تصاحب اموالشان توسط سپاهیانش به عنوان غنیمت جنگی شد. این عمل علی، باعث بروز ناآرامی‌هایی در سپاهش گردید. مطلبی مهم‌تر که باعث شد تندرویان سپاه علی وی را متهم به خروج از دین بکنند، این بود که علی مانع از به کنیزی گرفتن زنان و فرزندان و گرفتن اموال کشته شدگان جنگ در سپاه عایشه گردید و تنها اسلحه‌هایی را که در میدان جنگ به دست می‌آمد را مجاز به گرفتن دانست. این موضوع باعث بروز ناآرامی‌هایی در سپاهش گردید. آنان از علی پرسیدند که چطور ریختن خون این افراد حلال بوده اما اموالشان حرام است و خوارج، بعداً، این مسئله را به عنوان یکی از اتهامات وارده بر علی مبنی بر خروج از دین به حساب می‌آوردند.
با توجه به اینکه علی کسب غنیمت جنگی جز سلاح و مرکب جنگی لشکر جمل را منع کرده بود، وقتی وارد بصره شد، از پول‌هایی را که در بیت‌المال یافت، ۵۰۰ درهم به عنوان جبران میان سپاهش تقسیم کرد. تقسیم مساوی این مبلغ احتمالاً نشانهٔ این است که وی به کهنه‌مسلمانانی که از روزهای اول به اسلام خدمت کرده بودند و تازه‌مسلمانانی که در فتوحات نقش داشتند، یکسان مواجب می‌داد و سپس برای جلب حمایت کوفیان علیه معاویه، به آن شهر رفت.
مردم بصره با علی بیعت کردند. علی، عبدالله بن عباس را والی بصره نمود. پس از آن، علی موفق به تشکیل ائتلافی گسترده شد که دو گروه جدید را به حامیانش افزود. اولی قاریان که آخرین امیدشان در بازیابی نفوذ خود را در علی می‌دیدند و دومی رهبران قبائل سنتی که مجذوب مساوات وی در تقسیم غنائم شده بودند. شکل‌گیری موفقیت‌آمیز این ائتلاف که افراد گوناگونی چون عمار بن یاسر (مهاجر)، قیس بن سعد عباده (انصار)، مالک اشتر (قاریان)، و اشعث بن قیس (رهبر سابق جنگ‌های رده و رئیس قبیله کنده) را در بر می‌گرفت، را می‌توان به پای شخصیت برجستهٔ علی گذاشت.
بازتاب جنگ جمل در فقه و عقاید مسلمانان

فتنه اول نخستین تجربه جنگ میان گروه‌های مسلمان بود. سیره حکومتی علی در جنگ میان حاکم و شورشیان مسلمان از مبانی تدوین احکام مواجهه با شورشیان درون جامعه اسلامی و تدوین «احکام بغات» بوده‌است، که در پاسخ به خلفای عباسی، به‌خصوص هارون الرشید، تدوین شده‌است. علی در نبرد جمل حکم کرد که زخمیان و اسیران نباید کشته شوند. با آنان که سلاح می‌اندازند نباید جنگیده شود و آنان که از میدان نبرد می‌گریزند، نباید تعقیب شوند. فقط سلاح‌ها و مرکب‌های جنگی غنیمت گرفته شود. همچنین پس از نبرد دستور داد هیچ زندانی جنگی، زن یا کودکی نباید به بردگی گرفته شود و اموال کشتگان سپاه دشمن به وراث قانونی‌شان می‌رسد. نزد شیعه نیز برای استنباط احکام بغی علیه امام عادل به جنگ جمل پرداخته شده‌است.
جنگ جمل، بعداً به موضوع مناقشات کلامی میان شیعه و سنی تبدیل شد و طرفین در مباحث مربوط به جانشینی محمد و شأن صحابه وی به این جنگ استناد می‌جستند. شیخ مفید در «کتاب جمل» و ابوالحسن اشعری در مقالات الاسلامیین آرا و عقاید دربارهٔ جمل را دسته‌بندی کرده‌اند. از این جهت که شخصیت علی برای مسلمانان (اعم از شیعه و سنی) دارای اهمیت مذهبی، سیاسی، فقهی و روحانی است، زندگی او به طرق مختلف تحلیل و تفسیر شده و اسناد تاریخی موجود نیز تحت تأثیر ملاحظات فرقه‌ای قرار گرفته‌است. در منابع شیعی، ادعاهای خونخواهی عثمان و اخبار مربوط به پشیمانی و توبه سران سپاه جمل نقد و رد شده‌است. اما، منابع اهل سنت در مقابل بر توبه و پشیمانی طلحه، زبیر و عایشه تأکید کرده‌اند. شیخ مفید می‌گوید جمعی زیادی از اهل سنت نگارش، خواندن و روایت کردن اخبار جنگ جمل و جنگ صفین را روا نمی‌دانستند.
از جمله موضوعاتی که بعداً محل بحث در میان اهل حدیث شد، درستی شرکت یا کناره‌گیری اصحاب در این جنگ بوده‌است. از یک سو علی خلیفه بود و طلحه، زبیر و عایشه از صحابه بزرگ در برابرش بودند و از سوی دیگر جمعی از صحابه بزرگ نظیر سعد بن ابی وقاص، اسامه بن زید و عبدالله بن عمر از نزاع دوری جستند. اشاعره، مرجئه و اهل حدیث با توجه منزلتی که برای صحابه محمد قائل بوده‌اند، معتقدند علی، طلحه، زبیر و عایشه، که همگی از اصحاب بزرگ هستند، بر اساس اجتهاد خود عمل کرده‌اند و بر خطا نبوده‌اند. معتزله آرای مختلفی دربارهٔ جمل دارند. واصل بن عطا و عمرو بن عبید یکی از طرفین جنگ را، به هر حال، گمراه می‌دانستند. اما، از بیان صریح آن طرف مورد نظرشان اجتناب کردند. برخی در تعیین هدایت یا ضلالت یکی از طرفین، توقف کردند و موضعی اتخاذ نکردند. برخی نظیر اسماعیل بستی، سپاه جمل را گمراه و بلکه اهل فسق (خروج از شریعت) دانستند. برخی نظیر قاضی عبدالجبار، شورش سپاه جمل را با هدف مشروع خونخواهی عثمان تلقی کردند و نه برای کسب حکومت. ماتریدیه نظیر عمر بن محمد نسفی هرچند بر حقانیت علی تأکید کردند، اما خطای سپاه جمل را مایه تنزل آن‌ها از مرتبه اجتهاد نمی‌دانسته‌اند. اباضیه از طلحه و زبیر را به دلیل نقض بیعت و بغی بیزاری می‌جستند، اما توبه عایشه را پذیرفته می‌دانستند. حنابله و حشویه نظیر تفتازانی و عضدالدین ایجی حکم به توقف دربارهٔ قضاوت در خصوص صحت شرعی عمل صحابه داده‌اند و روایات تاریخی مرتبط با جنگ جمل را بی‌اعتبار می‌دانستند.
یادداشت

↑  وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِی حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَمَنْ قُتِلَ مَظْلُومًا فَقَدْ جَعَلْنَا لِوَلِیِّهِ سُلْطَانًا فَلَا یُسْرِفْ فِی الْقَتْلِ إِنَّهُ کَانَ مَنْصُورًا (سوره اسراء آیه ۳۳)
↑  وَقَرْنَ فِی بُیُوتِکُنَّ وَلاَ تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجَاهِلِیَّةِ الْأُولَی … و در خانه‌های خود بمانید، و همچون دوران جاهلیّت نخستین (در میان مردم) ظاهر نشوید. (سوره احزاب آیه ۳۳)
مسیر تقریبی لشکرکشی سپاه علی و سپاه جمل
نگاره‌ای از عایشه سوار بر شتر در جنگ جمل، برگرفته از «سیره نبی» حماسه‌ای ترکی اثر مصطفی فرزند یوسف از ارزروم در سده شانزدهم میلادی
سلول جانوری

سلول جانوریPorno en Nigeria PUTAPUTAPUTA
با یاخته گیاهی کمی تفاوت دارد. یاخته جانوران، یک یاخته هوهسته ای یا همان  یوکاریوت  است.
تعریف یاخته

تئوری سلول که در سده نوزدهم میلادی پدید آمد می‌گوید که همه اندامگان‌ها از یک یا چند یاخته تشکیل شده‌اند، همه یاخته ها از یاخته های پیشین پدید می‌آیند، همه کارکردهای زیستی یک سازواره در درون یاخته ها انجام می‌گیرند و اینکه یاخته ها شامل اطلاعات وراثتی لازم برای سامان دادن به کارکرد یاخته و انتقال اطّلاعات به نسل‌های آینده یاخته ها هستند. یاخته های بدن پریاختگان در برخی بافت‌ها مانند پوست با پیوند میان‌یاخته ای به هم متصل می‌شوند.
تعریف یاخته > ویژگی‌های سلول های جانوری

سلول های جانوری بدون شکل منظم‌اند.
نسبت به گیاهان کوچک‌ترند.
واکوئل کوچک‌تری نسبت به گیاهان دارند.
لیزوزوم دارند اما گیاهان ندارند.
کلروپلاست ندارند.
سلول های جانوری فاقد دیوارهٔ یاخته می‌باشند.
سلول های گیاهی(به استثناء خزه ها و سرخس ها) به طور کلی فاقد سانتریول می‌باشند.
اندازه‌های سلول جانوری

یک سلول جانوری بین ۱۰ تا ۲۰ میکرون قطر دارد، یعنی پنج بار کوچکتر از کوچکترین ذره‌ای که شما می‌توانید با چشم خود ببینید. همین کوچکی سلول باعث شد تا زمان اختراع میکروسکوپ نوری، هیچ‌کس نفهمد که همه جانداران از سلول ساخته شده‌اند..
اندامک‌ها

اندامک‌های سلول جانوری:
هستک
هسته
ریبوزوم
وزیکول
شبکه آندوپلاسمی زبر یا خشن
دستگاه گلژی
سیتواسکلتون
شبکه آندوپلاسمی نرم
میتوکندری یک اندامک است که انرژی مورد نیاز سلول را تأمین می‌کند
سیتوپلاسم
لیزوزوم
سانتریول
تفاوت سلول جانوری و گیاهی

همچنین ببینید: سلول گیاهی
برای تمایز سلول های گیاهی و جانوری می‌توان تفاوتهای زیر را بررسی کرد: تفاوتهای متابولیسمی تفاوتهای ساختاری تفاوتهای تقسیمی سلول گیاهی نسبت به سلول جانوری دارای اشکال متنوع تری است و علاوه بر آن سلول‌های گیاهی در دیوارهٔ اسکلتی نسبتاً سختی محصور هستند. سلول های گیاهی معمولاً دیواره سخت و ضخیم سلولزی دارند که نقش محافظت کننده دارد. سلول‌های جانوری این دیواره را ندارند. سانتریول در یاخته‌های جانوری و گیاهان ابتدایی مثل خزه‌ها و سرخس‌ها وجود دارد اما در گیاهان پیشرفته دیده نمی‌شود. سلول های جانوری ممکن است یک یا چند تاژک داشته باشند اما به جز سلول‌های جنسی نر(اسپرم ها) بعضی از گونه‌های گیاهی، سلول های گیاهی فاقد تاژک هستند. در سلول های گیاهی اندامکی به نام پلاست وجود دارد که در سلول های جانوری یافت نمی‌شود. پلاست‌ها مسئول رنگیزه‌های مختلف گیاهی می‌باشند و آنها را به سه گروه کلروپلاست، کروموپلاست و آمیلوپلاست تقسیم می‌کنند. در بسیاری از سلول‌های گیاهی بالغ یک واکوئل مرکزی بزرگ وجود دارد که در خود آب و مواد شیمیایی گوناگونی را ذخیره می‌کند.
یوکاریوت

در زیست‌شناسی به جانداری که سلول های آن هسته واقعی دارند یوکاریوت (Eukaryote) گفته می‌شود.
به همین منوال، به فرمانروی جانداران تک سلولی و پرسلولی که سلول‌های آنها هستهٔ واقعی و غشا دارد، یوکاریوت (Eukaryotae) می‌گویند.
یوکاریوت‌ها دارای سلول هایی هستند که در آن‌ها ماده ژنتیکی در یک غشا ی دو لایه‌ای محفوظ شده که هسته سلول نام دارد.
موجودات پرسلولی همگی یوکاریوت هستند و در مقابل یوکاریوت گروهی به نام پروکاریوت قرار دارد که در آنها ماده ژنتیکی در تماس مستقیم با سیتوپلاسم قرار دارد.
یوکاریوت‌ها دارای کروموزوم خطی هستند و اندامک‌های غشاداری مانند میتوکندری نیز دارند.
ریبوزوم‌های سلول‌های یوکاریوتی پیچیدگی بیشتری نسبت به ریبوزوم‌های سلول‌های پپروکاریوت دارند و کمی بزرگترند.
داشتن هستهٔ غشادار و سیتوپلاسم حاوی اندامک‌های سلولی که شامل همهٔ سلول ها به‌جز باکتری‌ها می‌شود را یوکاریوتی (eukaryosis) می‌گویند.
اندازه یوکاریوت‌ها به طور متوسط ۱۰میکرومتر است
تفاوت‌ یوکاریوت هاو پروکاریوت ها

| یوکاریوت‌ها | پروکاریوت‌ها |
| --- | --- |
دارای هسته مشخص و محصور در غشا: فاقد هسته
دارای اندامک‌های غشادار و مشخص و دستگاه غشایی درونی: فاقد اندامک‌های محدود به غشا
اندازه بسیار متنوعی دارند.: اندازه یک سلول پروکاریوت ۱ تا ۱۰ میکرومتر است.
ماده ژنتیکی یک سلول یوکاریوتی عمدتاً در هسته متمرکز است.: ماده ژنتیکی سلول در ناحیه شبه‌هسته‌ای موسوم به نوکلئوئید متمرکز شده است.
سلول‌های یوکاریوتی دارای سه نوع RNA پلی مراز اصلی هستند. البته کلروپلاست و میتوکندری آن نیز RNA پلی مراز دارند.: سلول‌های دارای یک نوع RNA پلی مراز هستند.
ماده ژنتیکی یک سلول یوکاریوتی عمدتاً در هسته متمرکز است. بخش اندکی نیز درون اندامک‌های درون‌یاخته‌ای هم‌چون میتوکندری، کلروپلاست و گلی‌اکسیزوم دیده می‌شود.: ماده ژنتیکی سلول پروکاریوتی از لحاظ کمیت ۷۰۰ مرتبه کم‌تر از ماده ژنتیکی نوع یوکاریوتی است.
تاژک سلول یوکاریوتی عمدتاً از جنس پروتئین استوانه‌ای شکل میکروتوبول است.: تاژک سلول پروکاریوتی از جنس پروتئین فلاژلین است.
تاژک در حال حرکت، دارای حرکت شلاقی است: تاژک در حال حرکت، دارای حرکت چرخشی است
فرایندهای آندوسیتوز و اگزوسیتوز را فقط در انواع یوکاریوتی می‌توان یافت: فرایندهای آندوسیتوز و اگزوسیتوز را نمی‌توان یافت
حجم یک سلول یوکاریوتی هزاران بار بزرگتر از نوع پروکاریوتی است.: حجم یک سلول پروکاریوتی کم است.
فرمانروهای آغازیان -گیاهان- جانوران – قارچ‌ها در این گروه قرار دارند.: فرمانروی باکتری‌ها شاخص‌ترین نوع پروکاریوت‌ها هستند.
فرایند رونویسی در سلول‌های یوکاریوت کمی پیچیده‌تر از سلول‌های پروکاریوتی است. دارای اینترون و اگزون: فرایند رونویسی در سلول‌های پروکاریوت‌ها کمی ساده‌تر از سلول‌های یوکاریوتی است؛ و فاقد اینترون و اگزون (البته در آرکی‌باکتری‌ها استثا)
دارای پروتئین‌های متنوع است و دارای ۴ تا ۵ نوع هیستون که به دی‌ان‌ای پیوسته‌اند.: دارای معدودی پروتئین (اکثراً آنزیم) است و فاقد هیستون
دارای پروتئین‌های اکتین یا میوزین است.: فاقد پروتئین‌های اکتین یا شبه میوزین
دارای میکروتوبول است.: فاقد میکروتوبول
کروموزوم‌های نوکلئوپروتئین دارند.: کروموزوم‌های نوکلئوپروتئین ندارند.
میتوز و میوز دارند.: میتوز ندارند.
ژنوم آن‌ها بیش از یک مولکول دی‌ان‌ای خطی است.: دارای یک مولکول دی‌ان‌ای حلقوی
ریبوزوم S۸۰ دارند. بزرگتر و پیچیده‌تر البته در کلروپلاست و میتوکندری خود از نوع S۷۰ دارند.: ریبوزوم S۷۰ دارند؛ کوچکتر و ساده‌تر
سانترومر یا کینه توکور دارند.: سانترومر یا کینه توکور ندارند.
یک یا چند هستک دارند: هستک ندارند.
دارای کیپه‌های متعدد از یک ژن: از هر ژن یکی دارند.
همانندسازی در مواضع متعدد یا دارای چندین دوراهی همانندسازی: یک نقطه شروع همانندسازی دارند؛ و دوجهتی
سنتز همه زنجیره‌های پلی پپتیدی با متیونین فرمیله نشده آغاز می‌شود.: سنتز همه زنجیره‌های پلی پپتیدی با متیونین فرمیله آغاز می‌شود.
ردیف هاگنس (TATA)، راه‌انداز (پروموتور) RNA پلیمراز۲ است که به ردیف پرینبو در پروکاریوت‌ها شباهت دارد.: ردیف پرینبو (TATAATG) در نزدیکی نقطه آغاز راه‌انداز جای دارد.
معمولاً در انتهای ۵ پریم mRNA کلاهک وجود دارد.: کلاهک ندارد.
به دو انتهای mRNA پروتئین‌های پیوسته متفاوت متصل است.: فاقد پروتئین‌های پیوسته به انتهای mRNA است.
اکثراً ردیف پلی A بلندی در انتهای ۳پریم در mRNA داند.: وجود ردیف پلی A در انتهای ۳پریم در mRNA نادر است.
mRNA منحصراً (مونو سیسترونی) یا تک ژنی است.: mRNA چندژنی (پلی سیسترونی) در آن‌ها متداول است.