stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ساکن برج بلند (مجموعه تلویزیونی)

| ساکن برج بلند یا مردی در رأس قلعه The Man in the High Castle | ساکن برج بلند یا مردی در رأس قلعه The Man in the High Castle |
| --- | --- |
ژانر:  تاریخ جایگزین  درام (فیلم و تلویزیون)  پادآرمان‌شهر  مهیج 
سازنده: فرانک اسپاتنیتز
بر پایهٔ: ساکن برج بلند اثر فیلیپ کی. دیک
بازیگران:  الکسا داوالس  روپرت اوانس  لوک کلینتنک  دی‌جی کوالز  جوئل دی لا فونته  کری هیرویوکی تاگاوا  روفس سوئل  برنان بران  کلوم کیت رنی  بلا هیتکوت 
آهنگ آغاز: ادلوایس (اجرا شده توسط ژانت اولسون)
آهنگسازان:  هنری جکمن  دومینیک لوئیس 
کشور سازنده: ایالات متحده آمریکا
زبان‌(های) اصلی: انگلیسی آلمانی ژاپنی
شمار فصل‌ها: ۴
شمار قسمت‌ها: ۴۰
تولید: تولید
تهیه‌کننده‌های اجرایی:  ریدلی اسکات  فرانک اسپاتنیتز  کریستین باوت  ایزا دیک هکت  استوارت مکینون  کریستوفر تریکاریکو 
تهیه‌کننده‌ها:  مایکل سدار  ژان هیگینز  جردن شیهان  دیوید دابلیو. زوکر 
مکان‌های تولید:  سیاتل، واشینگتن  مونرو، واشینگتن  ونکوور، بریتیش کلمبیا 
فیلم‌برداری: جیمز هاوکینسون گونزالو آمات
تدوین‌گر: کاترین هیموف
مدت: ۴۸–۶۰ دقیقه
تولیدکننده‌ها:  آمازون استودیوز  تولیدات رایگان اسکات  تولیدات الکتریک شپرد  هدلیان پیکچرز  تولیدات بیگ لایت  پیکرو  ریویونین پیکچرز 
توزیع‌کننده: آمازون (شرکت)
پخش: پخش
شبکهٔ اصلی: سرویس ویدئویی آمازون
انتشار اولیه: ۱۵ ژانویه ۲۰۱۵ (۲۰۱۵-0۱-۱۵) – ۱۵ نوامبر ۲۰۱۹ (۲۰۱۹-11-۱۵)
پیوندهای بیرونی: پیوندهای بیرونی
وبگاه: وبگاه
آمریکا به سه بخش تقسیم شده: بخش ایالات ژاپنی پسیفیک در غرب، بخش نازی رایش بزرگتر در شرق و کوه‌های راکی متحده یا منطقه خنثی در وسط، در ابتدای مجموعه نشان داده می‌شود.
پرچم نازی رایش بزرگتر در آمریکا
پرچم ایالات ژاپنی پسیفیک در آمریکا
ساکن برج بلند یا مردی در رأس قلعه، عنوان مجموعه تلویزیونی آمریکایی با ژانر تاریخ جایگزین می‌باشد که توسط استودیو آمازون تولید شده است. این سریال بر اساس رمانی به همین نام از نویسندهٔ داستان‌های خیالی، فیلیپ کی. دیک، ساخته شده است.
خلاصهٔ داستان

این سریال یک داستان تاریخ جایگزین است که در آن نیروهای محور پیروز جنگ جهانی دوم می‌شوند و ایالات متحدۀ آمریکا در پایان جنگ به سه قسمت تقسیم می‌شود: کشور دست‌نشاندهٔ امپراتوری ژاپن در غرب آمریکا با نام ایالات ژاپنی پسیفیک، کشور دست‌نشاندهٔ آلمان نازی در شرق آمریکا با نام نازی رایش بزرگتر و محدودهٔ حایل بین این دو که منطقهٔ بی‌طرف کوه‌های راکی متحده یا منطقهٔ خنثی خوانده می‌شود.
التفهیم

«چرا این فزودن و کاستن نور قمر را است و ستارگان دیگر را نیست؟ میان مردمان نگرستن و ناستادن این معنی‌ها را خلاف‌است، در روشنایی ستارگان که ایشان‌را روشنایی از خویشتن است»
شماری از گام‌های ماه کتاب التَّفهیم (ابوریحان بیرونی)
تمبر پستی بمناسبت هزار و پنجاهمین سالروز بیرونی
التَّفهیم (یا التَّفهیم لِأَوائلِ صناعة التَّنجیم)، کتابی به زبان فارسی است که ابوریحان بیرونی در آغاز سده پنجم نوشته و هفتاد سال پس از مرگش، محمدبن جورابی آماده و پاکنویس کرده‌است.
متن فارسی کتاب را بیرونی به نام «ریحانه» دختر حسین خوارزمی نوشته‌است (حدود ۴۲۰ هجری قمری).
التفهیم، نخستین کتاب فارسی است که در مورد ستاره‌شناسی و هندسه و حساب نوشته شده و از آنجا که نویسنده آن یکی از دانشوران سرشناس است، اهمیت بسیار دارد.
پژوهشگر نامی تاریخ ریاضیات، ابوالقاسم قربانی، فهرستی از ۲۰۰ اصطلاح ریاضی این کتاب با معادل انگلیسی و شرح آن‌ها را تهیه کرده‌است.
ابوریحان بیرونی در کتاب التفهیم، از خلیج فارس با عنوان دریای پارس یاد کرده، و به «جشن بهاری زنان» (سپندارَ مزگان) نیز اشاره نموده‌است.
این کتاب در فهرست میراث مستند برنامه حافظه جهانی یونسکو ثبت شده‌است.
زبان

این اثر تنها کتاب فارسی موجود از ابوریحان بیرونی است و متن عربی آن نیز موجود است.
اینکه متن فارسی، ترجمهٔ متن عربی است یا بعکس، دقیقاً مشخص نیست. به نظر محمد قزوینی خود بیرونی هر دو متن را تألیف کرده‌است.
به نظر آقابزرگ تهرانی، بیرونی متن فارسی را در سال ۴۲۰ قمری و متن عربی را یک سال بعد نوشته‌است، اما به نظر جلال همائی متن عربی بر فارسی مقدّم بوده و خود بیرونی آن را به فارسی ترجمه کرده‌است.
بیرونی کتاب التفهیم را در غزنه و به هنگام پادشاهی محمود غزنوی نوشته اشت اما بر عکس چندین کتاب مشهور خود به هیچ‌یک از پادشاهان غزنوی اهدا نکرده‌است.
بخش‌های کتاب

ابوریحان بیرونی در کتاب التفهیم تلاش کرده مقدمات علوم ریاضی و نجوم را به زبان ساده‌ای (ساده، نسبت به اثر دیگرش کتاب قانون مسعودی)، بیان کند و مخاطبان او نیز نوجوانانی هستند که با این علوم آشنایی چندانی ندارند.
کتاب التفهیم از ۵۳۰ پرسش و پاسخ تشکیل شده و چهار بخش دارد:
هندسه، حساب (شمار)، نجوم (صورت عالم)، و احکام نجوم (تنجیم)
در مقدمهٔ کتاب چنین آمده‌است:
پرسش‌های یکم تا هفتاد و یکم دربارهٔ هندسه؛ پرسش‌های هفتادودوم تا صدونوزدهم دربارهٔ حساب؛ سؤال‌های صد و بیست تا دویست و سی و شش دربارهٔ نجوم (هیئت)؛ از دویست و سی و هفت تا دویست و چهل و یک در مبحث جغرافیا؛ پرسش‌های دویست و چهل و دو تا دویست و شصت و هفت مجدداً دربارهٔ نجوم (هیئت)؛ سؤال‌های دویست و شصت و هشت تا سیصد و بیست و سه در مورد گاه‌شمار، از سیصد و بیست و چهار تا سیصد و چهل و شش دربارهٔ اسطرلاب و بخش پایانی یعنی از ۳۴۷ تا ۵۳۰ مربوط به احکام نجوم است…
بیرونی در کتاب التفهیم، خطوط موازی را تعریف کرده‌است. وی در این کتاب نقشهٔ جهانی را هم ترسیم کرده که اگر چه جزء نخستین نقشه‌های عالم اسلام نیست، اما بعضی نکات برای نخستین بار در آن آمده‌است.
تاریخچه کتاب

قدیمی‌ترین نسخة خطی متن عربی التفهیم (کتابت ۵۷۳) در کتابخانة چستر بیتی Chester Beatty Library در ایرلند نگهداری می‌شود. نسخهٔ مورَّخ ۶۵۸ متعلق به کتابخانة کاما در بمبئی را هم قدیمی‌ترین دست‌نویس متن فارسی معرفی کرده‌اند، اما نسخه‌ای خطی مورَّخ ۵۳۸ با شماره نسخۀ 2132 به زبان فارسی در کتابخانة مجلس شورای اسلامی در تهران موجود است. نسخۀ 2132 مجلس با این که یک نسخۀ کامل است، اما اشکالاتی در رسم تصاویر و شکل‌های نجومی دارد.
متن عربی التفهیم را نخستین بار در ۱۳۱۳ ش / ۱۹۳۴ رمزی رایت به صورت عکسی همراه ترجمة انگلیسی آن چاپ کرد. این چاپ بر اساس نسخة خطی متن عربی مورخ ۸۳۹ است که در کتابخانة موزة بریتانیا نگهداری می‌شود.
متن فارسی را جلال الدین همائی در ۱۳۱۸ ش با مقدمه و توضیحات مفصّل در تهران چاپ کرد. در این چاپ، کتاب برای نخستین بار به پنج باب (با احتساب بخش مربوط به اسطرلاب به عنوان باب مستقل) تقسیم شده اما چاپ عربی هیچ‌گونه تقسیم‌بندی بر اساس باب ندارد.
در سال ۱۳۵۲ ش / ۱۹۷۳، عاصموف متن فارسی را به خط سیریل تاجیکی در شهر دوشنبه چاپ کرد. این چاپ، به تقلید از چاپ جلال الدین همائی، به پنج باب تقسیم شده‌است.
در ۱۳۵۴ ش / ۱۹۷۵ ترجمة روسی روزنفلد و احمداُف از التفهیم در تاشکند منتشر شد. در این چاپ هم از چاپ فارسی جلال الدین همائی و هم از چاپ عربی استفاده شده‌است.
التفهیم به ایتالیایی نیز ترجمه شده، ولی هنوز انتشار نیافته‌است. تحقیقات زیادی نیز به زبانهای مختلف در بارة التفهیم انجام شده‌است که ضمن آنها بخشهایی از کتاب به آلمانی و روسی، پیش از انتشار ترجمة روزنفلد و احمداُف، ترجمه شده‌است.
التفهیم پُر از واژه‌های فارسی است

اگرچه واژه‌های سانسکریت هم در التفهیم وجود دارد که عموماً اصطلاحات نجومی، نام ماه‌ها و بعضی نام‌های جغرافیایی است، اما، ابوریحان کوشیده‌است در این کتاب تا آنجا که ممکن است از واژگان موجود فارسی استفاده کند.
غالب این واژگان عینأ اصطلاحاتی است که از اواخر روزگار ساسانی در اخترشناسی و ریاضیات وجود داشته‌است، مانند: «پُری» یا «پُرماهی» برای توصیف حالتها و نور ماه، «بهر» و «بهره» به معنی قسمت و بخش…
هرچند کتاب التفهیم در دوره‌ای نوشته شده‌است که آغاز دگردیسی ادبی و طلیعه سبک دوره غزنوی و سلجوقی است، لکن به‌خوبی پیدا است که ابوریحان زیر بارِ نوگرایی عصر نرفته و کتاب خود را به سبک قدیم یعنی به همان سادگی و استحکام و پربودن از واژگان فارسی و کاربرد افعال کامل و تمام قدیم بنا کرده و نگاشته‌است.
شیوایی تعبیر، استواری اسلوب، زیبایی و رسایی الفاظ و عبارات، پختگی و سختگیِ معانی، سند اعتبار و استواریِ مطالب کتاب در تاریخ و آداب و رسوم و روزهای معروف و طرزِ گاهشماریِ ایرانیان می‌باشد.
به نظر ابوالقاسم قربانی، اگر تمام جهات کتاب را در نظر بگیریم، ازجمله مواضع علمی بودن، فواید تاریخی، قدمت، صحت و اعتبار مطالب و اهمیت ادبی آن، کتاب التفهیم بزرگترین و بهترین یادگارهای فارسی در سراسر آثار فارسی بعد از اسلام است که نمی‌توان هیچ نظیر و مانندی برای آن یافت.
برابرهای فارسی در کتاب التفهیم

آغازیدن (شروع کردن)
آماس (ورم)
آمده (حاصل شده)
شمار (حساب)
ستاره‌شمار (منجم)
اندیشیدن (تفکر)
بایست‌ها (شروط)
بد بزرگ (نحس اکبر)
بد خرد (نحس اصغر)
بسیار پهلو (کثیر الاضلاع)
پنجه (خمسه)
پهلو (ضلع)
تابستانی (صیفی)
تابش (شعاع)
چهارپهلو (چهارضلعی)
خرچنگ (سرطان)
خرس بزرگ (دب اکبر)
خوشه (سنبله)
دهگان (عشرات)
راست‌پای (متساوی‌الساقین)
راست‌پهلو (متساوی الاضلاع)
راست‌زاویه (قائم الزاویه)
زمین‌لرز (زلزله)
ژرف‌نگر (عمیق النظر و پرفکر و پرمغز)
کاریز (قنات)
پالیز، جالیز، جیلیز = باغ گل و میوه
کرانه (ساحل)
کژدم (عقرب)
گرمابه (حمام)
نیاکان (اجداد)
همچند (مساوی)
شماری از پرسش و پاسخ‌ها در کتاب التفهیم

ابوریحان بیرونی در بخش هندسه کتاب التفهیم، هنگام تعریف اصطلاح‌هایی مانند جسم، سطح، خط و نقطه، آگاهانه از ترتیب رعایت شده در کتاب هندسه اقلیدس پیروی نمی‌کند تا بتواند مفهوم‌ها را برای نوآموزان هندسه به‌خوبی و سادگی شرح دهد.
شماری از پرسش و پاسخ‌ها در کتاب التفهیم > هندسه چیست؟

دانستن اندازه‌ها و چندی یک از دیگر و خاصیت صورت‌ها و شکل‌ها که اندر جسم موجود است.
شماری از پرسش و پاسخ‌ها در کتاب التفهیم > جسم چیست؟

آن چیز است که یافته شود به بسودن و قائم بودن به تن خویش و جایگاه خویش پُرکرده دارد و چیزی دیگر از آنک مانندة او بود، با وی اندر جایگاه او نتواند بودن.
شماری از پرسش و پاسخ‌ها در کتاب التفهیم > بعدهای جایگاه چه چیزند؟

سه گونه‌اند یکی درازا و دیگری پهنا و سه دیگر ژرفا؛ و چنان نیست که نام درازا بر بُعدی اوفتد و بر دیگران نتواند اوفتادن، لکن این نام‌ها باضافت نهاده‌اند. هر گاه که یکی را از آن بُعدها طول نام کنی آن دیگر که بر او گردد، عرض نام شود و آن سه دیگر که بر هر دو گردد، آن را عمق خوانند؛ و عادت مردمان چنان رفته‌است که درازترین بُعدی را طول نام کنند، ای درازا؛ و آنک از او کمتر است، او را عرض نام کنند، ای پهنا؛ و سه دیگر را عمق نام کنند، ای ژرفا؛ و اگر بلندی بود سمک گویند، ای بالا.
شماری از پرسش و پاسخ‌ها در کتاب التفهیم > شش جهت کدامند؟

آن نهایت‌های سه بعدند که گفتیم از دو جانب؛ و یکی از نهایت‌های طول، پیش نام است و دیگر پس؛ و یکی از نهایت‌های عرض، راست و دیگر چپ؛ و یکی از نهایت‌های عمق، زیر و دیگر زبر.
شماری از پرسش و پاسخ‌ها در کتاب التفهیم > سطح چیست؟

جسم ناچار بی‌نهایت نبود به همه سوها و نهایت او سطح است و این نام را از بام خانه گرفته‌اند و نیز او را بسیط گویند یعنی گستریده، ازیراک سطح بر جسم گسترده‌است.
شماری از پرسش و پاسخ‌ها در کتاب التفهیم > خط چیست؟

اگر بسیط را نهایت باشد، آن نهایت او ناچاره خطی باشد و آن خط طولی باشد بی عرض. اگر خط را پهنا بودی سطح بودی و ما او را نهایت سطح نهادیم نه سطح؛ و صورت بستن این خط آسان شود به نگریستن از برون شیشه‌ای که در آن آب و روغن کرده باشند.
شماری از پرسش و پاسخ‌ها در کتاب التفهیم > نقطه چیست؟

چون خط را نهایت باشد نهایت او نقطه بود؛ و بدان که نقطه را نه طول است و نه عرض و نه عمق و او نهایت همه نهایت‌هاست.
شماری از پرسش و پاسخ‌ها در کتاب التفهیم > سطح راست و خط راست کدامند؟

اما سطح راست کوتاهترین سطح است اندر میان دو خط که نهایت اویند و خط راست کوتاهترین خط است میان دو نقطه که نهایت اویند.
شماری از پرسش و پاسخ‌ها در کتاب التفهیم > زاویه چیست؟

سپری شدن سطح بود و رسیدن او به نقطه‌ای که گرد بر گرد او دو خط باشد یک با دیگر پیوسته نه بر راستی ایشان.
شماری از پرسش و پاسخ‌ها در کتاب التفهیم > شکل چیست؟

صورتی بود که گرد بر گرد او یک خط باشد یا بیشتر.
شماری از پرسش و پاسخ‌ها در کتاب التفهیم > دایره چیست؟

شکلی است بر سطحی که گرد بر گرد او خطی بود که نام او محیط است و دور نیز خوانند و به میان او نقطه‌ای است که او را مرکز گویند و همه خط‌های راست که از مرکز بیرون آیند و به محیط رسند، همچند یکدیگر باشند راست.
شماری از پرسش و پاسخ‌ها در کتاب التفهیم > قطر و وتر کدامند؟

هر خطی راست که اندر دایره بر مرکز گذرد و به هر دو سر به محیط رسد او را قطر خوانند؛ و این قطر مر دایره را به دو نیم کند راست و اگر بر مرکز نگذرد او را وتر خوانند و دایره را به دو پاره مختلف کند. و…
شماری از پرسش و پاسخ‌ها در کتاب التفهیم > یکی چیست؟

آنست که یگانگی بر او افتد و بدو نام زده شود؛ و از تمامی وی آنست که کمی و بیشی نپذیرد و از حال خویش به ضرب و قسمت نگردد و اندر قوت همه عددهاست و همه خاصیتهای ایشان.
شماری از پرسش و پاسخ‌ها در کتاب التفهیم > یکی چگونه پاره می‌شود و به چند پاره؟

اما یکی حقیقی پاره نمی‌شود که اگر پاره شود یکی نبود بلکه آن پاره‌ها بود؛ و منجمان این یکی را که درجه است اندر صناعت خویش به شست پاره کردند باریکتر از درجه‌ها و آن را دقیقه نام کردند؛ و همچنان عادت مردمان بر این رفت تا درم را به شست پشیز کردند؛ و آنگاه هر دقیقه را به شست ثانیه کردند، یعنی دوم بار.
شماری از پرسش و پاسخ‌ها در کتاب التفهیم > عدد چیست؟

جمله ایست از یک‌ها گرد آمده؛ و از این جهت یکی را از عدد بیرون آوردند و گفتند که عدد نیست، زیرا که جمله نیست.
شماری از پرسش و پاسخ‌ها در کتاب التفهیم > عددهای طبیعی کدامند؟

انند که ابتدا از یکی کنند و زیادت یک یک همی‌کنند چون ۱، ۲ ٫۳ ،۴ ،۵ و آن را عددهای متوالی خوانند، ای یک از پس دیگر.
شماری از پرسش و پاسخ‌ها در کتاب التفهیم > زوج چیست؟

زوج جفت بود و این آن عدد است که بدو پاره ماننده یکدگر توان کردن، ای دو نیم.
شماری از پرسش و پاسخ‌ها در کتاب التفهیم > فرد چیست؟

فرد طاق بود و این آنست که بدو نیم نتوان کردن تا شکسته باوی یاد نکنی
شماری از پرسش و پاسخ‌ها در کتاب التفهیم > عددهای مشترک کدام است؟

مشترک آن باشد که عددی ایشان را بشمرد چون ۱۵، ۲۵، ۳۰ که پنج ایشان را بشمرد. پس همبازی ایشان بدان جزو است که همنام پنج است، ای پنجیک؛ و هر یک پنجیک دارد.
شماری از پرسش و پاسخ‌ها در کتاب التفهیم > عدد تام کدام است؟

آنست که اجزای او جمله کنی همچند او باشند. چون شش که او را سه نیمه بود، و دو سه یک و یکی شش یک. چون جمله کنی شش باشد. و…
باب سوم: حال‌های آسمان و زمین
شماری از پرسش و پاسخ‌ها در کتاب التفهیم > فلک چیست؟

جسمی است چون گوی گردنده اندر جای خویش؛ و اندر میان او چیزهاست که حرکت ایشان به‌سرشت خویش بخلاف حرکت فلک است و ما اندر میان اوییم؛ و او را فلک نام کردند از بهر حرکت او که کرده‌است همچون حرکت بادریسه؛ و فیلسوفان او را اثیر نام همی‌کنند.
شماری از پرسش و پاسخ‌ها در کتاب التفهیم > فلک یکی است یا بیشتر؟

فلک‌ها هشت گوی‌اند یک بر دیگر پیچیده، همچون پیچیدن توی‌های پیاز؛ و خردترین فلک‌ها آنست که به ما نزدیکتر است و ماه اندر او همی‌رود و همی برآید و فرود آید تنها بی‌هنباز؛ و هر کره‌ای را مقداریست از ستبری؛ و ستاره او را از بهر آن دو بعد اوفتد، یکی در دورترین و دیگر نزدیکترین؛ و کره دوم که زبر وی همی‌گردد، آن عطارد است؛ و سوم آن زهره است؛ و چهارم آن آفتاب است؛ و پنجم آن مریخ؛ و ششم آن مشتری؛ و هفتم آن زحل. این گوی‌های هفت ستاره رونده‌اند. و…
شماری از پرسش و پاسخ‌ها در کتاب التفهیم > ستاره ایستاده و رونده چیست؟

ستارگان ایستاده آنند که بر همة آسمان‌ها پراکنده‌اند و دوری ایشان همیشه یکسانست، چنان‌که یکی به دیگر نزدیکتر و دورتر نشوند؛ و به پارسی ایشان را بیابانی خوانند. زیرا که گمشده بدان راه بازیابد به بیابان و دریا اندر؛ و ستارگان رونده آن هفت اند که هر یکی کرده‌ای دارند جداگانه؛ و این روندگان یک بدیگر و به ثابته نزدیک همی‌شوند و دور همی‌شوند. گاه از جهت جای و گاه از جهت برابری. و…
شماری از پرسش و پاسخ‌ها در کتاب التفهیم > سپیده و شفق چیست؟

شب به حقیقت بودن ماست اندر تاریکی سایة زمین، چون آفتاب از ما غایب باشد زیر افق؛ و چون نزدیک آید ببر آمدن آن شعاع‌های او را که گرد بر گرد سایه است نخست ببینیم؛ و آن سپیده بود به مشرق که طلایة آفتاب است؛ و شفق سوی مغرب ساقه شعاع آفتاب است از پس او. اما به مشرق نخست سپیدی برآید از پس سحر، دراز بدیدار و تیز سر و به بالا؛ و او را صبح دروغین گویند که بر وی هیچ حکم نبندد اندر شریعت؛ و او را به دنبال گرگ از بهر درازی و باریکی و راستی تشبیه کنند؛ و دیر نماند این صبح. آنگاه از پس او سپیده دمد بر پهنا و بر افق بپراکند؛ و وقت نمار بامدادین ازوست؛ و حرام شدن طعام بر روزه‌داران آنگاه بود؛ و از پس آن افق سرخ شود چون آفتاب نزدیک آید و روشنایی او بر آن تیرگی‌ها افتد که نزدیک زمین‌اند از بخار وز گرد. و…
شماری از پرسش و پاسخ‌ها در کتاب التفهیم > صورت‌های جنوبی کدامند؟

نخستین صورت قطیس و این جانوری است در دریای و دو دست دارد و دنبالش چون آن مرغ؛ و دوم صورت جبار، ای بزرگ‌منش. چون مردی است کمر شمشیر بسته؛ و سوم صورت نهر، ای جوی؛ و دور او پیچهاست؛ و چهارم صورت ارنب، ای خرگوش؛ و پنجم صورت کلب اکبر، ای سگ بزرگ؛ و ششم صورت کلب مقدم، ای سگ پیشین؛ و هفتم صورت شجاع، ای مار باریک دراز؛ و هشتم صورت سفینه، ای کشتی؛ و نهم صورت کاس، ای جام؛ و دهم صورت غراب، ای کلاغ. و…
شماری از پرسش و پاسخ‌ها در کتاب التفهیم > چه چیز است کسوف قمر؟

چون زمین جسمی است تیره و تاریک که بصر بر وی نگذرد و همیشه روشنایی آفتاب بر وی افتاده از یکسو، ناچاره بدیگر سو برابر آفتاب او را سایه بود. قیاس بر جسمهای کثیف و تیره که میان چراغ بوند و میان پای دیوارها که روشنایی آن چراغ بر وی همی‌افتد. ولکن زمین کره است، پس سایه او نیز گرد است و بر منطقه البروج عرض نبود سوی شمال یا جنوب، گذشتن او بضرورت بر دایرة سایة زمین بود؛ و میان او و میان آفتاب زمین اندر آید و آن روشنایی را ببرد که از آفتاب بدو همی‌رسد، پس قمر بلون خویش بماند بی‌روشنایی؛ و آن گرفتن او بود. و…
شماری از پرسش و پاسخ‌ها در کتاب التفهیم > چیست کسوف شمس؟

قمر به آخر ماه تازی بامدادان باریک بود وز آفتاب سیو مغرب؛ و بازهم بدان باریکی پدید آید شبانگاه چون ماه تازی دیگر نو گردد وز آفتاب سوی مشرق شود؛ و تا از مغرب آفتاب به مشرق شود ناچاره بر وی بگذرد. این گذشتن اگر بر آن نهاد بود که میان آفتاب و میان بصر ما باشد، او را از ما بپوشاند یا همه یا پاره‌ای. پس آن سیاهی کسوف که بر آفتاب دیده آید، آن تن قمر است بلون خویش که آفتاب را از ما بپوشد.
شماری از پرسش و پاسخ‌ها در کتاب التفهیم > مهرگان چیست؟

شانزدهم روز است از مهرماه و نامش مهر؛ و اندرین روز افریدون ظفر یافت بر بیوراسب‌جادو آنک معروف است به ضحاک؛ و به کوه دماوند بازداشت؛ و روزها که سپس مهرگان است همه جشن‌اند بر کردار آنچ از پس نوروز بود؛ و ششم آن مهرگان بزرگ بود و رام روز نام است و بدین دانندش.
شماری از پرسش و پاسخ‌ها در کتاب التفهیم > اندر دفتر سال چه بُوَد؟

این دفتر سال بر ماه و سال پارسی کرده همی‌آید از بهر آسانی و خوبی تقدیر؛ و او را نیز تقویم خوانند. زیرا که هرچ برابر هر روزی نهاده‌است اندرو همه راست کرده و درست است…
تأثیرات کتاب التفهیم

اگرچه در نهضت ترجمه متون علمی از عربی به زبان لاتین (قرنهای ششم و هفتم) آثار ابوریحان بیرونی به لاتینی ترجمه نشد و تنها ابن ابی اصیبعه چند سطر به وی اختصاص داده‌است، با اینحال التفهیم محلّ توجه بسیاری از دانشمندان و ستاره شناسان پس از بیرونی قرار گرفت و نام آن، یا عباراتی از آن به بسیاری از کتابهای علمی راه یافت.
شهمردان بن ابی الخیر (شهمردان رازی) در روضة المنجمین (ص ۷۷)، که کمتر از نیم قرن پس از التفهیم نوشته، از آن یاد کرده‌است.
محمدبن مسعود زَکی غزنوی در کفایة التعلیم فی صناعة التنجیم، که آن را کاملاً مطابق الگوی التفهیم نوشته‌است، و نیز فخررازی در حدائق الانوار، از این کتاب نام برده‌اند.
مقالة سوم از چهار مقاله نظامی عروضی (ص ۸۷) نیز با نقل عباراتی از التفهیم آغاز شده‌است.
بین بخشی از التفهیم که در بارة نسبت بین اعداد است، با بخشی از میزان الحکمة عبدالرحمان خازنی نیز شباهتهایی وجود دارد، چه بسا خازنی این بخش را از التفهیم گرفته باشد.
بیش از همه، یاقوت حموی از بیرونی و التفهیم یاد کرده‌است؛ وی در چند باب نخست معجم البلدان، علاوه بر ذکر نام کتاب التفهیم، پاره‌هایی از آن را عیناً نقل کرده‌است.


فلک چیست؟ آسمان چیست؟ فلک یکی است یا بیشتر؟
صفحه ۳۳ کتاب «التَّفهیم لِأَوائلِ صناعة التَّنجیم» ابوریحان بیرونی
اسمالینگرلاند

مکان
| Smallingerland Smellingerlân | Smallingerland Smellingerlân |
| --- | --- |
فهرست شهرستان‌های هلند: فهرست شهرستان‌های هلند
Street in دراختن: Street in دراختن
  پرچمنشان:   پرچمنشان
Location in Friesland: Location in Friesland
مختصات: ۵۳°۶′ شمالی ۶°۶′ شرقی﻿ / ﻿۵۳٫۱۰۰°شمالی ۶٫۱۰۰°شرقی﻿ / 53.100; 6.100: مختصات: ۵۳°۶′ شمالی ۶°۶′ شرقی﻿ / ﻿۵۳٫۱۰۰°شمالی ۶٫۱۰۰°شرقی﻿ / 53.100; 6.100
استان: فریسلاند
حکومت: حکومت
 • نهاد: Municipal council
 • Mayor: Tjeerd van Bekkum (حزب مردم برای آزادی و دموکراسی)
مساحت: مساحت
 • کل: ۱۲۶٫۱۷ کیلومتر مربع (۴۸٫۷۱ مایل مربع)
 • خشکی: ۱۱۷٫۳۱ کیلومتر مربع (۴۵٫۲۹ مایل مربع)
 • آب: ۸٫۸۶ کیلومتر مربع (۳٫۴۲ مایل مربع)
ارتفاع: ۱ متر (۳ فوت)
جمعیت (ژانویه 2019): جمعیت (ژانویه 2019)
 • کل: ۵۵٬۹۳۸
 • تراکم: ۴۷۷/کیلومتر مربع (۱۲۴۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (زمان)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (ساعت تابستانی اروپای مرکزی)
Postcode: 8497, 9200–9223
Area code: 0512, 0566
وبگاه: www.smallingerland.nl
شهر اسمالینگرلاند (به هلندی: Smallingerland) در فریسلانت در کشور هلند واقع شده‌است. جمعیت این شهر ۵۴٫۹۶۲ نفر  است.
کنده‌هر

مکان
| کندهر کەنهەر | کندهر کەنهەر |
| --- | --- |
روستا: روستا
محل : محل 
کندهر: کندهر
مختصات: ۳۳°۵۳′۱۶″ شمالی ۴۶°۵۲′۳۲″ شرقی﻿ / ﻿۳۳٫۸۸۷۷۸°شمالی ۴۶٫۸۷۵۵۶°شرقی﻿ / 33.88778; 46.87556: مختصات: ۳۳°۵۳′۱۶″ شمالی ۴۶°۵۲′۳۲″ شرقی﻿ / ﻿۳۳٫۸۸۷۷۸°شمالی ۴۶٫۸۷۵۵۶°شرقی﻿ / 33.88778; 46.87556
استان: کرمانشاه
شهرستان: اسلام‌آباد غرب
بخش: بخش حمیل
دهستان: هرسم
بنیان‌گذاری: ۱۵۰۰ سال پ.م
جمعیت: ۱۰۸۹ نفر (سرشماری ۹۵)
کندهر ، روستایی است از توابع بخش حمیل شهرستان اسلام‌آباد غرب در استان کرمانشاه ایران.
کندهر در زبان کوردی  ( کەنه هر )  گفته می شود و از دو واژه (کەن) یعنی شکافی که در زمین به علت جاری شدن سیل ایجاد میشود و عمق زیادی ندارد  و (هەر) به معنی گل میباشد. در کل به علت وجود چشمه های زیادی که باعث ایجاد زمینهای گلی و سرسبز شده و در تمام طول سال اب جریان داشته به این اسم نامگذاری شده لازم به ذکر است که چشمه های روستا تا اواخر دهه شصت همچنان دارای اب بودن که به مرور زمان خشک شدن
موقعیت

روستای کندهر یکی از روستاهای استان کرمانشاه واقع در ۴۵ کیلومتری شهرستان اسلام اباد غرب ار توابع بخش حمیل می باشد.
مختصات طول و عرض جغرافیای این روستا برابر است با ۳۳,۵۳,۱۱.۸۷ در جه شمالی و ۴۶,۵۲,۳۰.۰۵ درجه شرقی ودر بلندی ۱۳۳۵ متری از سطح دریا قرار دارد.
آب وهوای این روستا معتدل و نیمه خشک و میزان بارندگی در آن تقریبا ۴۴۱ میلیمتر میباشد.
جمعیت

این روستا در دهستان هرسم قرار داشته و براساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۱٬۳۹۹نفر (۳۲۰خانوار) بوده‌است.
زبان

زبان مردم این روستا از شاخه زبان کُردی و به دلیل قرابت و نزدیکی با مناطق لکستان به لهجه ی لکی ادا می شود.
مست عشق (فیلم)

| مست عشق | مست عشق |
| --- | --- |
پوستر اکران سینمایی: پوستر اکران سینمایی
کارگردان: حسن فتحی
تهیه‌کننده:  مهران برومند  حسن علیزاده 
نویسنده:  فرهاد توحیدی  حسن فتحی 
بازیگران:  پارسا پیروزفر  شهاب حسینی  هانده ارچل  ابراهیم چلیک‌کول  بنسو سورال  بوران کوزوم  سلما ارگچ  حسام منظور  هالیت ارگنچ 
موسیقی: فاخر آتاک اوغلو  خواننده علیرضا قربانی
فیلم‌بردار: مرتضی پورصمدی
تدوین‌گر: میثم مولایی
شرکت‌های تولید: دیجیتال داناتلار سیماریا
توزیع‌کننده: فیلمیران
تاریخ‌های انتشار: ۵ اردیبهشت ۱۴۰۳
مدت زمان: ۱۰۵ دقیقه
کشور: ایران ترکیه
زبان: فارسی ترکی استانبولی
فروش گیشه: ۱۲۰٬۳۴۹٬۳۲۰٬۰۰۰ تومان
مست عشق فیلم درام تاریخی عاشقانه محصول مشترک ایران و ترکیه به کارگردانی و نویسندگی حسن فتحی و تهیه‌کنندگی مهران برومند و حسن علیزاده است. این اثر برشی از زندگی مولوی و شمس تبریزی را با نقش‌آفرینی پارسا پیروزفر و شهاب حسینی به تصویر می‌کشد. علاوه بر هنرپیشگان ایرانی، بازیگران ترکیه‌ای از جمله بنسو سورال، هانده ارچل و ابراهیم چلیک‌کول نیز در مست عشق ایفای نقش کرده‌اند.
خبر ساخت فیلمی با موضوع شمس و مولانا به کارگردانی فتحی، در شهریور ۱۳۹۸ اعلام شد. با مشخص شدن بازیگران نقش‌های اصلی، از مهر همان سال فیلم‌برداری کلید خورد و حدود سه ماه ادامه یافت؛ اما طبق گفتهٔ کارگردان و تهیه‌کننده، اختلافات مالی سرمایه‌گذاران و نیز دنیاگیری کووید-۱۹ بخش مهمی از کار را ناتمام گذاشت. سکانس‌های باقی‌مانده سرانجام در آذر ۱۴۰۰ تکمیل و فیلم به مرحلهٔ پس‌تولید رسید.
مست عشق از ۵ اردیبهشت ۱۴۰۳ در سینماهای ایران به نمایش درآمد. فروش فیلم در گیشه از ۱۲۰ میلیارد تومان گذشت و آن را به پنجمین فیلم پرفروش سال و نیز پرفروش‌ترین فیلم غیرکمدی تاریخ سینمای ایران تبدیل کرد.
همچنین حسن فتحی بعد از اکران مست عشق تعهد سریال را بعد از اکران جهانی داده.
خلاصه داستان

این فیلم برداشتی آزاد از زندگی مولانا و شمس تبریزی در سال‌های ۶۴۰ تا ۶۴۵ هجری قمری است و رابطهٔ عارفانه مولانا با شمس تبریزی را به تصویر می‌کشد.
بازیگران

| بازیگر | نقش | توضیحات |
| --- | --- | --- |
| پارسا پیروزفر | مولانا | شخصیت اصلی پسر بها الدین ولد همسر کرا خاتون پدر سلطان ولد کیمیا خاتون و علاالدین |
| شهاب حسینی | شمس تبریزی | شخصیت اصلی همسر کیمیا خاتون |
| ابراهیم چلیک‌کول | اسکندر بیک | سرباز همسر مریم |
| بنسو سورال | مریم | ندیمه کیمیا خاتون همسر اسکندر |
| حسام منظور | حسام‌الدین چلبی | دوست مولانا |
| هانده ارچل | کیمیا خاتون | دختر کرا خاتون دختر خوانده مولانا همسر شمس خواهر ناتنی سلطان ولد و علاالدین |
| بوران کوزوم | علاالدین | پسر مولانا و کرا خاتون |
| بوراک توزکوپاران | سلطان ولد | پسر مولانا و کرا خاتون برادر علاالدین و کیمیا خاتون |
| سلما ارگچ | کِرّا خاتون | همسر مولانا مادر سلطان ولد علاالدین و کرا خاتون |
| خالد ارگنچ | بها الدین ولد | پدر مولانا |
تولید > پیش‌تولید

۲۴ شهریور ۱۳۹۸ اعلام شد قرار است یک اثر سینمایی از داستان زندگی شمس و مولانا ساخته شود. اثری به نام مست عشق که حسن فتحی آن را کارگردانی کرده و مهران برومند تهیه‌کنندهٔ آن است. گفته می‌شد که پیش از شروع فیلمبرداری، حدود ۳ سال برای پیش‌تولید این پروژه زمان صرف شده است. سرمایه‌گذاران فیلم شرکت‌های سیماریا (به انگلیسی: Simarya Film Production) و دیجیتال داناتلار (به انگلیسی: Dijital Danatlar) هستند.
تولید > انتخاب بازیگران

نخستین حاشیهٔ فیلم، ماه‌ها قبل از آغاز فیلمبرداری شکل گرفت؛ هنگامی که برخی رسانه‌ها از انتخاب بازیگر ترک برای نقش مولانا سخن گفتند. همین سبب شد تا انتقاداتی صورت بگیرد که چرا برای یک شاعر ایرانی باید بازیگر ترک انتخاب شود. در همان زمان، برخی عوامل اصلی فیلم، این خبر را تأیید و برخی دیگر آن را تکذیب کردند. حتی فرهاد توحیدی، نویسنده فیلم‌نامه در گفت‌وگویی صراحتاً از انتخاب بازیگر ترک برای نقش مولانا حمایت کرد. تنها ساعاتی پس از انتشار این مصاحبه بود که حسن فتحی در گفت‌وگویی اعلام کرد که بازیگر نقش مولانا، به‌مانند نقش شمس، قطعاً ایرانی خواهد بود. فردای این گفت‌وگو، اعلام شد که پارسا پیروزفر در نقش مولانا بازی خواهد کرد. این هم مثل خبر انتخاب شهاب حسینی بازتاب‌های مثبتی داشت و بسیاری این دو را گزینه‌های خوبی برای مولانا و شمس دانستند.