stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
مؤسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان
مطالعات کودکی

با به سرانجام رساندن پژوهش دربارهٔ تاریخ ادبیات کودکان و انتشار مجموعه کتاب‌های تاریخ ادبیات کودکان ایران، پژوهشگران و کارشناسان مؤسسه، رویکرد تازه‌ای را در چشم‌انداز طرح‌ها و فعالیت‌های مؤسسه پیش رو نهاده‌اند. این رویکرد تازه، فراتر از ادبیات کودکان است و به پژوهش همه‌جانبه در زیست و فرهنگ کودکان از دوره باستان تا ۱۳۵۷ می‌پردازد.
مطالعات کودکی رشته جوانی است که در چند دهه گذشته سنگ بنای آن در حوزه علوم اجتماعی و جامعه‌شناسی گذاشته شده‌است و اکنون در برخی از مراکز دانشگاهی و پژوهشی کشورهای پیشرفته چنین رشته‌ای تا دوره‌های عالی تدریس می‌شود.
طرح پژوهشی مطالعات کودکی موضوع‌هایی همچون: تاریخ سلامت، بهداشت و پزشکی کودکان، آموزش و پرورش، پوشاک و افزارهای زیستی، اسباب بازی‌ها و سرگرمی‌ها و بازی‌ها، آداب تربیتی و سنت‌های خانوادگی و حقوق کودک را پوشش می‌دهد.
پژوهشگران این مؤسسه هم‌زمان با گرد آوری داده‌های گسترده دربارهٔ موضوع‌های گوناگون مطالعات کودکی، از اسفند ۱۳۸۸ جستجو و پژوهش دربارهٔ نخستین بخش از این طرح گسترده، با موضوع «تاریخ سلامت، بهداشت و پزشکی کودکان،» را به شکل متمرکز و فشرده آغاز کرده‌اند.
با من بخوان

«با من بخوان» برنامه‌ای برای گسترش ترویج کتاب‌خوانی برای همه کودکان از صفر تا ۱۸ سال در وضعیت‌های گوناگون اجتماعی و فرهنگی به ویژه کودکان مناطق محروم و دوردست و ترویج کتابخانه‌های کودک‌محور است. این برنامه زیر نظر مؤسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان برنامه‌ریزی و اجرا می‌شود.
شعار اصلی این برنامه عبارت است از: «همه کودکان حق دارند کتاب‌های باکیفیت بخوانند».
«با من بخوان» بر تقویت سواد پایه و سهیم شدن کتاب با کودکان و نوجوانان با روش بلندخوانی تمرکز دارد که با گفت‌وگو و انجام فعالیت‌های خلاق هنری در پیوند با کتاب، برای تأثیرگذاری عمیق‌تر و ایجاد لذت، شوق خواندن و برانگیختن انگیزش‌های زیبایی‌شناختی و معنایی کتاب همراه می‌شود. این برنامه بر اساس این هدف و رویکرد، افزون بر گزینش آگاهانه کتاب‌های مناسب و باکیفیت و رساندن آن به دست کودکان مناطق محروم، می‌کوشد با برگزاری کارگاه‌های گوناگون، مربیان و آموزگاران را در زمینه بلندخوانی و فعالیت‌های در پیوند با آن توانمند کند.
برنامه «با من بخوان» در مناطق مختلف از سوی نیکوکاران پشتیبانی می‌شود. این برنامه از امردادماه ۱۳۹۰ آغاز و در نقاط مختلف ایران اجرا شده‌است.
جایزه ترویج کتابخوانی ایبی – آساهی برجسته‌ترین و معتبرترین جایزه ترویج کتابخوانی در جهان است که مؤسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان با برنامه ترویج کتابخوانی «با من بخوان» از سوی ایران در سال ۲۰۱۶ موفق به کسب آن شد.
همچنن این برنامه از سال ۲۰۱۷ تاکنون شش بار پیاپی از سوی چند نهاد بین‌المللی نامزد دریافت جایزهٔ یادبود آسترید لیندگرن (جایزه آلما)، بزرگ‌ترین جایزهٔ ادبیات کودکان و نوجوانان و دومین جایزه بزرگ ادبیات در جهان، شده‌است.
در سال ۲۰۲۲، زهره قایینی، مدیر مؤسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان و سرپرست برنامهٔ ترویج کتابخوانی «با من بخوان»، برندهٔ جایزهٔ جهانی ترویج‌گر برجسته خواندن (ایبی- آی رید IBBY-iRead) شد.
ایرانک

ایرانک یکی از تارنماهای مؤسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان است که در سال ۱۳۸۵با نام بانک اطلاعات فرهنگ و ادبیات کودکان ایران راه اندازی و رونمایی شد. پس از یک دوره کاری و بررسی برآیند کار ایرانک، در هدف‌ها و چشم‌اندازهای این نهاد مجازی، بازبینی شد و از سال ۱۳۹۰ ایرانک به دو بخشپایگاه داده‌ها و موزه مجازی تقسیم شد. هدف از این پیوند از آن رو بود که هریک از این بخش‌ها نیمرخی از یک سیمای یگانه به‌شمار می‌روند که در ارتباط با هم دنیای کودکی را بهتر به نمایش می‌گذارند.
پایگاه داده‌های فرهنگ و ادبیات کودکان. هسته اصلی اطلاعات این پایگاه بر پایه اطلاعات گردآوری شده برای کتاب‌های مرجع «تاریخ ادبیات کودکان ایران» شکل گرفته‌است. در ۲۱ آبان ۱۳۸۵ این پایگاه با بیش از ۱۳هزار رکورد اطلاعاتی آغاز به کار کرد. پس از ۵ سال، ویرایش جدید این پایگاه با تغییر کامل بستر نرم‌افزاری و برنامه‌نویسی، رفع کاستی‌های نسخه نخست و افزودن بر شمار گونه‌های اطلاعاتی در دسترس پژوهشگران و علاقه مندان فرهنگ و ادبیات کودکان ایران قرار کمکدارد.
موزه مجازی فرهنگ کودکی. مؤسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان در طول این سال‌ها با یاری دوستداران و پشتیبانان فرهنگ کودکی، شمار زیادی اسباب بازی، زیست افزارها و افزارهای آموزشی و فرهنگی کودکان را برای راه اندازی موزه فرهنگ کودکی گردآوری کرده‌است. بر این اساس مؤسسه طرح کاملی از «موزه ملی – تخصصی تاریخ فرهنگ و ادبیات کودکان ایران» تهیه و در بهار ۱۳۸۵ در نشریه شماره ۴۳ موزه‌ها، نشریه تخصصی اداره کل موزه‌ها سازمان میراث فرهنگی و گردشگری منتشر کرد. مؤسسه از ابتدای سال ۱۳۸۹ طرح آماده‌سازی موزه مجازی را برای پیوند با جامعه دوستدار فرهنگ کودکی در دستور کار قرار داد تا شاید جامعه ایران گامی دیگر به راه اندازی موزه واقعی کودکان نزدیک تر شود. از این رو با تهیه شناسنامه کامل برای همه اشیاء و اسناد موزه‌ای آن‌ها را از راه دنیای مجازی در برابر دیدگان همگان نهاده‌است.
موزه کودکی ایرانک

موزه کودکی ایرانک، برآیند نزدیک به دو دهه پژوهش‌های سازمانی پژوهشگران مؤسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان، در زمینه تاریخ ادبیات کودکان و مطالعات کودکی است. این مؤسسه از سال ۱۳۸۲ به دنبال پایه گذاشتن موزه در شهر تهران بوده‌است. تاکنون چهارده بار در ایران و بیرون از ایران نمایشگاه‌های کوتاه و بلند از موزه کودکی ارائه شده‌است.
از امرداد سال ۱۳۹۸ موزه کودکی در فضایی نزدیک به هزار متر، در یکی از بهترین ساختمان‌های فرهنگی تهران (سالن گنجینه سازمان اسناد کتابخانه ملی) گشوده شده‌است، تا بتواند گوشه‌ای از بزرگی فرهنگ کودکی ایران را به نمایش بگذارد.
این موزه برپایه فلسفه موزه‌های مدرن که روایتی – همکنشانه است، طراحی شده‌است. در این گونه از موزه‌ها، این شئی نیست که به نمایش درمی آید، بلکه روایت اشیاء یا پدیدارها و بازنمایی آن‌ها است که همه آنچه در یک موزه هست، به هم پیوند می‌دهد. هم چنین این موزه برای کودکان، هم کنشانه است، یعنی کودکان و گاهی خانواده‌ها یا بزرگ‌ترها با روایت‌ها درگیر می‌شوند، و در بده بستان کنش و واکنش، دست می‌زنند، احساس و فکر می‌کنند، می‌آموزند و بهره می‌برند.
کتابک

کتابک، پنجره‌ای به جهان خواندن است و دانایی. کتابک برآیند کار کوشندگان و دست‌اندرکاران مؤسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان و خانه کتابدار کودک و نوجوان و ترویج خواندن (دوره زمانی ۱۳۸۵–۱۳۹۰) است. نهاد کتابک با این هدف طراحی شده‌است که راهنما و ترویج‌کننده مواد خواندنی مناسب برای کودکان ایرانی و کودکان سایر کشورهای فارسی‌زبان باشد و محتواهای وابسته به این موضوع را در اختیار مادران و پدران، آموزگاران، مربیان، کتابداران و مروجان قرار دهد. معرفی کتاب‌ها و نشریات‌های کودک و نوجوان، کتاب‌ها و نشریات مرجع، خبرهای کودکی، کارگاه‌های آموزشی، معرفی نهادها و شخصیت‌های مهم در حوزهٔ کودکی و … از جمله اطلاعات موجود در سایت کتابک هستند. این سایت با بیش از یک دهه فعالیت مستمر، مخاطبان گسترده‌ای دارد.
آموزک

بخش پژوهش و تهیه مواد آموزش خلاق از راه ادبیات کودکان است که به عنوان یک راهبرد بنیادین در تقویت سواد پایه، در مؤسسه دنبال می‌شود. پایگاه آموزک یا پایگاه آموزش خلاق از راه ادبیات کودکان بر آن است که پیوندگاهی باشد برای دانش‌افزایی و توان‌مندسازی آموزش و پرورش انسانی، نوگرا و خلاق و در دسترس گذاشتن اطلاعات و دانشی که در این زمینه به زبان فارسی وجود دارد یا ارائه راهکارهایی برای رسیدن به منابع دست اول به زبان‌هایی چون انگلیسی به خانواده‌ها، آموزگاران، کارشناسان آموزش و پرورش، دانشجویان و دانشگاهیان. پایگاه آموزک با رویکرد گردآوری منابع پراکنده و دسترس‌پذیر کردن آن و همچنین تألیف برخی مقاله‌ها برای شناخت و ترویج آموزش خلاق از راه ادبیات کودکان راه‌اندازی شده‌است.
کتاب هدهد

هدهد تارنمایی چند منظوره برای دسترس پذیر کردن فرآورده‌های فرهنگی کودکان و نوجوانان است. در حقیقت کار هدهد از یک سو کارشناسی و گزینش کتاب‌های مناسب کودکان و نوجوانان و از سوی دیگر در دسترس گذاشتن آن‌ها در فروشگاه مجازی یا حقیقی خود است. صاحب امتیاز و مسول این تارنما مؤسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان است. سایت هدهد افزون بر کتاب‌های کودک و نوجوان، مجموعه‌ای ارزش‌مند از کتاب‌های بزرگسال مربوط به حوزه ادبیات کودکان و آموزش خلاق از راه ادبیات کودکان را گردآوری کرده‌است که در این زمینه نیز به بالا بردن سطح فرهنگ و مطالعات کودکی کمک کند.
انتشارات

انتشارات مؤسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان، انتشار کتاب‌های پژوهشی، مرجع و آکادمیک در حوزه تاریخ و فرهنگ کودکی و همچنین کتاب‌های باکیفیت ادبیات کودکان را در دستور کار خود قرار داده‌است تا افزون بر پاسخ‌گویی به نیاز مخاطبان، الگوهایی مناسب برای نشر کتاب کودک به جامعه بشناساند.
سنت (پیامبر اسلام)

واژه سنت ((به عربی: سنة)، جمع سنن عربی) از ریشه (سن عربی) به معنای جریان ملایم و روان [آب] یا مسیر مستقیم شارش است. معنای عینی واژه مسیر مشخص و به خوبی پیموده است. سنت هنگام بحث منابع دین اسلام، سیره‌ای است محمد پیامبر آموزش می‌داد و به عنوان معلم و بهترین نمونه شریعت عملاً اجرا می‌کرد. بنا بر باورهای اسلامی، برای اجرای احکام دین و مناسک دینی و شکل دادن زندگی در تطبیق با خواست خدا تمسک به این شیوه لازم است. قرآن یکی از وظایف پیامبر به عنوان فرستاده خدا را اجرای این اعمال می‌داند.
در دین اسلام و منابع دینی، سنت به سنت محمد امین پیامبر اسلام گفته می‌شود و به معنای تمامی رفتارها و گفتارهایی است که در حضور و زمان ایشان انجام می‌شده و نهی از آن نفرموده است.
در مذهب شیعه، علاوه بر پیامبر اسلام، امامان شیعه نیز داخل تعریف سنت دانسته شده‌اند.
در مجموع؛ سنّت در اصطلاح شیعیان یعنی گفتار و کردار و تقریرِ چهارده معصوم و در اصطلاح اهل سنّت یعنی گفتار و کردار و تقریرِ پیامبر. گفتار به معنای قول چهارده معصوم و کردار به‌معنای عمل و رفتار چهارده معصوم است. تقریر به‌معنای سکوتی است که علامت رضایت باشد.
پیوند بیرون

ویکی‌نبشته دارای متنی از  مقالهٔ ۱۹۰۵  با نام «» است.
The Meaning of "Sunna" in the Qur’an, Qur'anic Studies
Sunnah and Hadith, Center For Muslim-Jewish Engagement
| داده‌های کتابخانه‌ای  | داده‌های کتابخانه‌ای  |
| --- | --- |
کتابخانه‌های ملی:  آلمان  اسرائیل  جمهوری چک 
سایر:  دانشنامهٔ اسلام
اریک اریکسون

| اریک اریکسون | اریک اریکسون |
| --- | --- |
نام هنگام تولد: اریک سالومونسون
زادهٔ: ۱۵ ژوئن ۱۹۰۲ فرانکفورت، هسن، آلمان
درگذشت: ۱۲ مهٔ ۱۹۹۴ (۹۱ سال) هارویک، ماساچوست، ایالات متحده آمریکا
شهروندی: آمریکایی آلمانی
همسر: جون سِرسون اریکسون (ا. ۱۹۳۰)
فرزندان: کای تی. اریکسون جان اریکسون سو اریکسون بلولند نیل اریکسون
جوایز: جایزه پولیتزر (۱۹۷۰) جایزه کتاب ملی (۱۹۷۰)
پس‌زمینه‌های علمی: پس‌زمینه‌های علمی
تأثیرات: روث بندیکت آنا فروید زیگموند فروید مارگارت مید
کار علمی: کار علمی
زمینهٔ تخصصی/حوزه کاری: روان‌شناسی
زیرشاخهٔ: روان‌شناسی رشد روان‌کاوی
نهاد: دانشگاه ییل دانشگاه کالیفرنیا، برکلی دانشگاه پیتسبرگ دانشگاه هاروارد
دانشجویان برجسته: ریچارد سنت
آثار برجسته: کودکی و جامعه (۱۹۵۰) لوتر جوان (۱۹۵۸) حقیقت گاندی (۱۹۶۹) چرخه زندگی کامل شد (۱۹۸۷)
ایده‌های برجسته: نظریه درباره رشد روانی-اجتماعی
تأثیر: اریک برن رابرت کلز هوارد گاردنر جیمز مارسیا
 :  
اریک اریکسون (به انگلیسی: Erik Erikson) (زاده ۱۵ ژوئن ۱۹۰۲ در فرانکفورت – درگذشته ۱۲ مه ۱۹۹۴ در ماساچوست) روان‌شناسی آمریکایی آلمانی‌الاصل بود. او در سال ۱۹۳۳ به آمریکا مهاجرت کرد. مهمترین عاملی که باعث معروفیت او شد، ابداع اصطلاح «بحران هویت» است. اریکسون علی‌رغم نداشتن مدرک لیسانس، به عنوان استادِ مدرس مؤسسات برجسته‌ای از جمله هاروارد، دانشگاه کالیفرنیا، برکلی و ییل خدمت کرد. مروری بر نظرسنجی روانشناسی عمومی که در سال ۲۰۰۲ منتشر شد، اریکسون را به عنوان دوازدهمین روانشناس پراستناد قرن بیستم معرفی کرد.
زندگی

مادر او از یک خانواده سرشناس یهودی در دانمارک و پدر او یک دانمارکی غیریهودی بود. در سال ۱۹۳۰ اریکسون با یک زن کانادایی ازدواج کرد. بدنبال این ازدواج اریکسون به دین مسیحیت گروید. به قدرت رسیدن هیتلر در ۱۹۳۳ و سوزاندن کتاب‌های فروید در خیابان‌های برلین باعث احساس ناامنی در اریکسون شد و او همراه با همسر و ۲ فرزند خُردسال خود از وین راهی دانمارک شد. بعد از اینکه اخذ تابعیت برای او و خانواده‌اش در دانمارک به مشکل برخورد، او به همراه خانواده‌اش به آمریکا مهاجرت کرد.
سجاد ایمن‌طلب

سجاد ایمن‌طلب فومنی (زاده ۹ تیر ۱۳۷۷ در بابلسر) که به سجاد ایمن‌طلب معروف است، کشتی‌گیر فرنگی‌کار ایرانی است.
از افتخارات وی می‌توان به کسب مدال نقره مسابقات قهرمانی کشتی آسیا ۲۰۲۳ اشاره کرد.
فعالیت حرفه‌ای ورزشی > زیر ۲۳ سال جهان ۲۰۲۱

در وزن ۶۷ کیلوگرم سجاد ایمن‌طلب پس از استراحت در دور نخست در دور دوم با نتیجه ۵ بر ۳ مقابل الکساندر لیاوونچیک از بلاروس مغلوب شد و با توجه به راهیابی این کشتی‌گیر به دیدار پایانی، به گروه شانس مجدد راه یافت. ایمن طلب در این گروه با نتیجه ۳ بر یک از سد حاجی کاراکوش از ترکیه گذشت و به دیدار رده‌بندی راه یافت. وی در این دیدار در مصاف با دیوید دیمیتروف از بلغارستان با نتیجه ۲ بر صفر پیروز شد و به مدال برنز دست یافت.
فعالیت حرفه‌ای ورزشی > قهرمانی آسیا ۲۰۲۳

در وزن ۷۲ کیلوگرم، سجاد ایمن‌طلب پس از استراحت در دور نخست، در دور دوم و در مرحله یک چهارم نهایی با نتیجه ۶ بر یک ویکاس دلال از هند را از پیش رو برداشت و به مرحله نیمه نهایی راه یافت. وی در این مرحله با نتیجه ۹ بر صفر مقابل جیان تان از چین به پیروزی رسید و به دیدار فینال راه یافت. ایمن طلب در دیدار پایانی با نتیجه ۵ بر ۲ مغلوب ابراگیم ماگومادوف از قزاقستان شد و به مدال نقره دست یافت.
حسین صفاریان

| حسین صفاریان | حسین صفاریان |
| --- | --- |
نام هنگام تولد: حسین‌علی صفاریان‌پور
زادهٔ: ۱۳۲۰ طالقان
درگذشت: ۲۰ خرداد ۱۳۹۸ (۷۸ سال)
ملیت:  ایران
پیشه: بازیگر
سال‌های فعالیت: ۱۳۵۱–۱۳۸۳
حسین صفاریان (زاده ۱۳۲۰ در طالقان – درگذشت ۲۰ خرداد ۱۳۹۸ در تهران) بازیگر سینما اهل ایران بوده‌است.
بازیگر

ایکس لارج (۱۳۹۷)
پا تو کفش من نکن (۱۳۹۵)
نازنین (۱۳۹۲)
ازدواج صورتی (۱۳۸۳)
شارلاتان (۱۳۸۳)
شب‌های تهران (۱۳۷۹)
کمیته مجازات (۱۳۷۷)
هفت گذرگاه (۱۳۷۴)
آقای شانس (۱۳۷۳)
تحفه هند (۱۳۷۳)
پادزهر (۱۳۷۲)
تیغ آفتاب (۱۳۶۹)
آخرین مهلت (۱۳۶۸)
تماس (۱۳۶۸)
فانی (۱۳۶۸)
طوبی (۱۳۶۷)
ترن (۱۳۶۶)
در انتظار شیطان (۱۳۶۶)
غریبه (۱۳۶۶)
کمینگاه (۱۳۶۶)
گمشدگان (۱۳۶۶)
مکافات (۱۳۶۶)
تشکیلات (۱۳۶۵)
مأموریت (۱۳۶۵)
گردباد (۱۳۶۴)
جنجال بزرگ (۱۳۶۳)
شب شکن (۱۳۶۳)
شکار در شب (۱۳۶۳)
عقاب‌ها (۱۳۶۳)
سناتور (۱۳۶۲)
انفجار (۱۳۵۹)
امشب اشکی می‌ریزد (۱۳۵۷)
مشت مرد (۱۳۵۷)
اشک رقاصه (۱۳۵۶)
جای امن (۱۳۵۶)
تنهایی (۱۳۵۵)
چلچراغ (۱۳۵۵)
قاصدک (۱۳۵۵)
مردی در آتش (۱۳۵۵)
آلوده (۱۳۵۴)
انگشت‌نما (۱۳۵۴)
رقیب (۱۳۵۴)
شب غریبان (۱۳۵۴)
شرف (۱۳۵۴)
الکی خوش (۱۳۵۳)
سلام بر عشق (۱۳۵۳)
گل پری جون (۱۳۵۳)
مرد شب (۱۳۵۳)
یاران (۱۳۵۳)
هفت دلاور (۱۳۵۲)
ستارخان (۱۳۵۱)
ژوزف استالین
سال‌های اولیهٔ زندگی > ۱۸۹۹–۱۹۰۴: حزب سوسیال دموکرات کارگری روسیه

استالین در اکتبر ۱۸۹۹ به عنوان هواشناس در رصدخانهٔ تفلیس شروع به کار کرد. حجم کار او زیاد نبود و به همین دلیل زمان زیادی برای فعالیت انقلابی داشت. او به واسطهٔ برگزاری کلاس آموزش سوسیالیسم، تعدادی هوادار جذب کرد و در سازماندهی نشست دسته‌جمعی مخفی کارگران برای روز کارگر سال ۱۹۰۰ همکاری کرد. در آن روز بسیاری از کارگران را به اعتصاب فراخواند. تا این زمان، اخرانا، پلیس مخفی تزار، به فعالیت‌های استالین در محافل انقلابی تفلیس پی برده بود. آن‌ها در مارس ۱۹۰۱ تلاش کردند دستگیرش کنند، اما او فرار کرد و مخفی شد و مدتی با کمک‌های مالی دوستان و سمپات‌هایش زندگی کرد. او که به زندگی زیرزمینی رو آورده بود، در تدارک تظاهراتی برای روز کارگر سال ۱۹۰۱ مشارکت کرد. در آن روز ۳ هزار معترض با پلیس درگیر شدند. استالین با بهره‌گیری از نام‌های مستعار و اقامت در مکان‌های مختلف از دستگیری اجتناب می‌کرد. او در نوامبر ۱۹۰۱ برای عضویت در کمیتهٔ تفلیس حزب سوسیال دموکرات کارگری روسیه (RSDLP)، که حزبی مارکسیست بود و در سال ۱۸۹۸ تأسیس شده بود، انتخاب شد.
استالین همان ماه به شهر بندری باتومی سفر کرد. خطابه‌های ستیزه‌جویانه‌اش میان مارکسیست‌های شهر تفرقه انداخت؛ برخی گمان می‌کردند او عامل پرووکاتور دولت است و می‌خواهد در دردسر بیاندازدشان. او در فروشگاه روتشیلد استخدام شد و دو اعتصاب کارگری سازماندهی کرد. استالین پس از دستگیری چند تن از رهبران اعتصابات، در سازماندهی تظاهرات بزرگی که منجر به حمله به یک زندان شد، همکاری کرد. سربازان با شلیک به سوی تظاهرکنندگان ۱۳ نفر را کشتند. استالین تظاهرات بزرگ دیگری را در روز تشییع جنازه‌شان سازماندهی کرد اما نهایتاً در آوریل ۱۹۰۲ دستگیر شد. ابتدا به زندان باتومی و سپس به زندان کوتاییسی انداخته شد، تا اینکه اواسط سال ۱۹۰۳ به سه سال تبعید در شرق سیبری محکوم شد.
استالین در ماه اکتبر باتومی را ترک کرد و در اواخر نوامبر ۱۹۰۳ به شهر کوچک نوایا اودا در سیبری رسید. در آنجا در خانهٔ دهقانی دو اتاقه‌ای زندگی می‌کرد و در سردخانهٔ ساختمان می‌خوابید. او دو بار تلاش کرد فرار کند: بار اول تا شهر بالاگانسک رسید، اما به دلیل یخ‌زدگی بازگشت. دومین تلاشش در ژانویهٔ ۱۹۰۴ موفقیت‌آمیز بود و خود را به تفلیس رساند. استالین آنجا با همکاری فیلیپ ماخارادزه روزنامه‌ای به نام مبارزهٔ پرولتری منتشر کرد. او خواستار انشعاب جنبش مارکسیستی گرجی از همتای روسی‌اش بود و در نتیجه چند تن از اعضای حزب سوسیال دموکرات کارگری روسیه او را متهم به ضدیت با انترناسیونالیسم مارکسیستی کردند و خواستار اخراجش از حزب شدند؛ لذا استالین خیلی زود نظراتش را پس گرفت. حزب سوسیال دموکرات کارگری روسیه در دوران تبعید استالین بین «بلشویک» های ولادیمیر لنین و «منشویک» های ژولیوس مارتوف منشعب شده بود. استالین با بسیاری از منشویک‌های گرجستان منازعه داشت و با بلشویک‌ها همراه شد. اگرچه او در شهر معدنی چیاتورا مقری بلشویکی تأسیس کرده بود، اما بلشویسم در سپهر انقلابی گرجی در اقلیت بود و منشویک‌ها غالب بودند.
سال‌های اولیهٔ زندگی > ۱۹۱۲–۱۹۱۷: ترقی به کمیتهٔ مرکزی و سردبیری پراودا

در ژانویهٔ ۱۹۱۲ که استالین در تبعید بود، اولین کمیتهٔ مرکزی بلشویکی در کنفرانس پراگ انتخاب شد. اندکی پس از کنفرانس، لنین و گریگوری زینوویف تصمیم گرفتند استالین را وارد کمیته کنند. استالین که همچنان در وولوگدا به سر می‌برد، موافقت کرد و تا پایان عمر عضو کمیتهٔ مرکزی باقی ماند. لنین معتقد بود استالینِ گرجی به جلب حمایت اقلیت‌های قومی امپراتوری برای بلشویک‌ها کمک خواهد کرد. در فوریهٔ ۱۹۱۲، استالین دوباره به سن پترزبورگ گریخت  و موظف شد تا روزنامهٔ هفتگی بلشویک‌ها به نام زوزدا (اختر) را به روزنامه‌ای روزانه با نام پراودا (حقیقت) تبدیل کند. این روزنامهٔ جدید در آوریل ۱۹۱۲ منتشر شد، هرچند نقش استالین به عنوان سردبیر مخفی ماند.
در ماه مهٔ ۱۹۱۲، او دوباره دستگیر و در زندان اسپالرنی زندانی شد و سپس به سه سال تبعید در سیبری محکوم گردید. در ژوئیه، او به روستای ناریما در سیبری رسید. استالین آنجا با یاکوف اسوردلوف، بلشویکی دیگر، هم‌اتاقی بود. پس از دو ماه، استالین و سوردلوف به سن پترزبورگ فرار کردند. در مدت کوتاه اقامت در تفلیس، استالین و گروه مسلح او برای حمله به یک کالسکهٔ پستی برنامه‌ریزی کردند که در طی آن بیشتر اعضای گروه — اما نه خود استالین — توسط مقامات دستگیر شدند. استالین به سن پترزبورگ بازگشت و به ویراستاری و نوشتن مقالات پراودا ادامه داد.
پس از انتخابات دومای اکتبر ۱۹۱۲ که شش بلشویک و شش منشویک به آن راه یافتند، استالین مقالاتی در حمایت از آشتی بین دو جناح مارکسیستی نوشت که باعث شد لنین از او انتقاد کند. در اواخر سال ۱۹۱۲، استالین دو بار برای دیدار با لنین به کراکوف در اتریش-مجارستان رفت و سرانجام تسلیم مخالفت لنین با اتحاد مجدد با منشویک‌ها شد. در ژانویهٔ ۱۹۱۳، استالین به وین سفر کرد و در آنجا به بررسی «مسئلهٔ ملی» پرداخت – اینکه بلشویک‌ها باید چه سیاستی برای اقلیت‌های ملی و قومی امپراتوری روسیه اتخاذ کنند. لنین که استالین را به نوشتن مقاله‌ای در این زمینه تشویق می‌کرد، می‌خواست با پیشنهاد حق جدایی از دولت روسیه این گروه‌ها را به سمت آرمان بلشویک‌ها جذب کند، اما همچنین امیدوار بود که آن‌ها بخشی از روسیهٔ آینده تحت حکومت بلشویک‌ها باقی بمانند.
مقالهٔ استالین به نام مارکسیسم و مسئلهٔ ملی اولین بار در شماره‌های مارس، آوریل و مهٔ ۱۹۱۳ مجلهٔ بلشویکی روشنگری منتشر شد و مورد پسند لنین قرار گرفت. طبق گفتهٔ مونتفیوره، این «معروف‌ترین اثر استالین» بود. این مقاله با نام مستعار «ک. استالین» منتشر شد، نامی که او از سال ۱۹۱۲ استفاده می‌کرد و از کلمهٔ روسی «فولاد» (استال) مأخوذ و «مرد پولادین» ترجمه شده است. شاید استالین قصد داشته از نام مستعار لنین تقلید کند. او تا پایان عمر نام «استالین» را حفظ کرد، احتمالاً چون مقاله‌ای که میان بلشویک‌ها معروفش کرده بود تحت این نام منتشر شده بود.
مقامات تزاری در فوریهٔ ۱۹۱۳ استالین را پس از بازگشت به سن پترزبورگ دستگیر کردند. او به چهار سال تبعید به توروخانسک در سیبری محکوم شد که فرار از آن بس دشوار بود. استالین در اوت به روستای موناستیرسکویه رسید، هرچند پس از چهار هفته به آبادی کوستینو منتقل شد. در مارس ۱۹۱۴، مقامات به دلیل نگرانی از احتمال فرارش او را به روستای کورهیکا در مدار شمالگان منتقل کردند. استالین در این روستا با زنی به نام لیدیا پریپرگینا رابطه داشت که در آن زمان ۱۴ ساله بود. فرزند آنها حوالی دسامبر ۱۹۱۴ به دنیا آمد، اما زود درگذشت. دومین فرزندشان، الکساندر، حدود آوریل ۱۹۱۷ متولد شد. استالین در کورهیکا در میان مردم بومی تونگوز و اوستیاک زندگی می‌کرد و بخش زیادی از وقت خود را به ماهیگیری می‌گذراند.
در دولت لنین > ۱۹۱۷–۱۹۱۸: تثبیت قدرت

لنین در ۲۶ اکتبر ۱۹۱۷ خود را رئیس دولت جدید موسوم به شورای کمیسرهای خلق (سوویناکوم) اعلام کرد. استالین از تصمیم لنین برای عدم تشکیل ائتلاف با منشویک‌ها و حزب سوسیالیست انقلابی حمایت کرد، اگرچه آنها نهایتاً با سوسیالیست‌های انقلابی چپ دولت ائتلافی تشکیل دادند. استالین به همراه لنین، تروتسکی و سووردلوف، بخشی از هیئت رهبری چهار نفرهٔ غیررسمی دولت شد. دفتر کار استالین در مؤسسهٔ اسمولنی، نزدیک دفتر کار لنین، قرار داشت و او و تروتسکی تنها افرادی بودند که بدون قرار ملاقات اجازهٔ ورود به اتاق مطالعهٔ لنین را داشتند. با اینکه استالین به اندازهٔ لنین یا تروتسکی شناخته شده نبود، اما اهمیتش میان بلشویک‌ها افزایش یافته بود. او نیز فرمان‌های لنین برای تعطیلی روزنامه‌های مخالف را امضا کرد و به همراه سووردلوف جلسات کمیته‌ای را ریاست می‌کرد که وظیفهٔ تدوین قانون اساسی برای جمهوری فدراتیو سوسیالیستی روسیه شوروی را بر عهده داشت. استالین قویاً از تصمیم لنین برای تشکیل سازمان امنیت چکا و «وحشت سرخ» که به دنبالش آمد، حمایت کرد. او می‌گفت خشونت دولتی برای قدرت‌های سرمایه‌داری ابزار مؤثری بوده است و برای دولت شوروی نیز همین‌طور خواهد بود. استالین برخلاف بلشویک‌های ارشد مانند کامنف و نیکلای بوخارین، هرگز نسبت به رشد سریع و گسترش چکا و وحشت سرخ ابراز نگرانی نکرد.
استالین پس از کناره‌گیری از سردبیری پراودا به عنوان کمیسر خلق برای امور ملیت‌ها منصوب شد. او نادژدا آلیلیوا را منشی خود و با او ازدواج کرد، اگرچه تاریخ دقیق ازدواجشان مشخص نیست. در نوامبر ۱۹۱۷، او «حکم ملیت» را امضا کرد که به اقلیت‌های قومی و ملی ساکن در روسیه حق جدایی و تعیین سرنوشت داد. این صرفاً فرمانی استراتژیک بود؛ بلشویک‌ها می‌خواستند حمایت اقلیت‌های قومی را جلب کنند، اما امیدوار بودند که آنها عملاً استقلال نخواهند. همان ماه، او برای مذاکره با حزب سوسیال دموکرات فنلاند به هلسینکی سفر کرد و در دسامبر درخواست استقلال فنلاند را پذیرفت. ادارهٔ او بودجه برای تأسیس روزنامه و مدرسه به زبان‌های اقلیت‌های قومی اختصاص داد. سوسیالیست‌های انقلابی از صحبت‌های استالین دربارهٔ فدرالیسم و تعیین سرنوشت ملی به عنوان نمایشی برای سیاست‌های متمرکز کننده و امپریالیستی سوویناکوم انتقاد می‌کردند.
به دلیل تداوم جنگ جهانی اول که روسیه در آن با قدرت‌های مرکز — آلمان و اتریش-مجارستان — در جنگ بود، دولت لنین در مارس ۱۹۱۸ از پتروگراد به مسکو نقل مکان کرد. استالین، تروتسکی، سووردلوف و لنین در کرملین ساکن شدند. استالین از تمایل لنین برای امضای آتش‌بس با نیروهای مرکز علی‌رغم از دست رفتن اراضی روسیه حمایت کرد. او این امر را ضروری می‌دانست زیرا برخلاف لنین، متقاعد نشده بود که اروپا در آستانهٔ انقلاب پرولتری است. سرانجام لنین سایر بلشویک‌های ارشد را متقاعد کرد که منجر به امضای پیمان برست-لیتوفسک در مارس ۱۹۱۸ شد. این معاهده مناطق وسیعی از سرزمین و منابع امپراتوری سابق روسیه را به نیروهای مرکز واگذار و بسیاری از مردم روسیه را خشمگین کرد. سوسیالیست‌های انقلابی چپ به همین دلیل از دولت ائتلافی کناره‌گیری کردند. حزب حاکم سوسیال دموکرات کارگری مدتی بعد به حزب کمونیست روسیه تغییر نام داد.
تحکیم قدرت > ۱۹۳۲–۱۹۳۹: بحران‌های بزرگ > قحطی

مقاله‌های اصلی: قحطی ۱۹۳۲–۳۳ شوروی و هولودومور
نارضایتی گسترده‌ای از دولت استالین میان مردم وجود داشت. ناآرامی‌های اجتماعی که پیش از این عمدتاً به مناطق روستایی محدود می‌شد، به‌طور فزاینده‌ای در مناطق شهری مشهود بود و این امر استالین را واداشت برخی از سیاست‌های اقتصادی خود را در سال ۱۹۳۲ تعدیل کند. در ماه مهٔ ۱۹۳۲، او بازارهایی به نام کولخوز برپا کرد تا کشاورزان مازاد محصولات خود را بفروشند. در عین حال، مجازات‌های کیفری شدیدتر شدند. در اوت ۱۹۳۲ قانونی تحت فشار استالین معرفی شد که در آن سرقت حتی مقدار کمی غلات می‌توانست جرمی با مجازات اعدام باشد. در طرح پنج سالهٔ دوم، سهمیه‌های تولید نسبت به طرح اول کاهش یافت و تمرکز اصلی بر بهبود رفاه مردم بود. لذا تلاش بر توسعهٔ فضای مسکن و تولید کالاهای مصرفی گذاشته شد. این طرح مثل گذشته بارها برای سازگاری با اوضاع وقت تغییر داده شد. به عنوان مثال، وقتی آدولف هیتلر در سال ۱۹۳۳ به صدراعظمی آلمان رسید، تمرکز به سمت تولید تسلیحات رفت.
شوروی شاهد قحطی بزرگی بود که در زمستان ۱۹۳۲–۱۹۳۳ به اوج خود رسید. بین پنج تا هفت میلیون نفر جان باختند. اوکراین و قفقاز شمالی بیشترین آسیب را دیدند، اگرچه قحطی قزاقستان و چندین استان روسیه را نیز تحت تأثیر قرار داد. مورخان در مورد اینکه دولت استالین عمداً باعث قحطی شده یا نه اختلاف دارند. هیچ سندی نیست که در آن استالین یا دولتش صراحتاً خواستار استفاده از گرسنگی به عنوان سلاحی علیه مردم شده باشند. برداشت محصول در سال‌های ۱۹۳۱ و ۱۹۳۲ به دلیل شرایط آب و هوایی ضعیف بود و به دنبال چند سال کاهش بهره‌وری، میزان تولید هم به‌طور تدریجی کاهش یافت. با این حال سیاست‌های دولتی — از جمله تلاش برای صنعتی‌شدن سریع، مالکیت اجتماعی دام و تأکید حفظ مزارع زیر محصول به جای پایبندی به تناوب کشت — مشکل را تشدید کرد. دولت همچنین نتوانسته بود برای مواقع اضطراری غلات ذخیره کند. استالین عناصر متخاصم و خرابکاری دهقانان را مقصر قحطی دانست. دولت او مقادیر کمی غذا در اختیار مناطق روستایی دچار قحطی قرار داد، اگرچه هرگز برای مقابله با گرسنگی کافی نبود. دولت شوروی تأکید داشت به نیروی کار شهری اولویت داده شود. برای استالین، صنعتی‌شدن شوروی بسیار مهم‌تر از جان دهقانان بود. صادرات غلات که یکی از منابع اصلی سرمایهٔ شوروی برای پرداخت هزینهٔ ماشین‌آلات بود به شدت کاهش یافت. استالین نپذیرفت سیاست‌های او در قحطی نقش داشته است. وقوع قحطی از ناظران خارجی پنهان نگه داشته شد.