stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
طراحی سازوکار

در اقتصاد و تئوری بازی‌ها، طراحی سازوکار یا طراحی مکانیسم مطالعه طراحی قواعد یک بازی یا سیستم است. این طراحی باید به گونه‌ای باشد که به خروجی یا هدف مشخصی منجر شود، حتی اگر تمام عوامل بازی به دنبال منفعت شخصی خود باشند.
بازی‌هایی که طراحی مکانیسم مورد بررسی قرار می‌دهد، مشخصه‌های زیر را دارند:
اطلاعات هر عامل اقتصادی – بازیگر - برای سایر عامل‌های اقتصادی- بازیگران- قابل مشاهده نیست، در واقع اطلاعات هر بازیگر مخفی است.
ساختار این بازی به گونه‌ای است که طراح انتخاب می‌کند نه این که از پیش تعیین شده باشد.
طراح به دنبال نتیجه دلخواه خود است.
راهکار اصلی برای حل این بازی‌ها ایجاد انگیزه برای عاملان اقتصادی برای آشکار کردن اطلاعات است.
جایزه اقتصادی نوبل در سال ۲۰۰۷ به دلیل پایه‌گذاری تئوری طراحی مکانیزم به لئونید هورویج، اریک مسکین، و راجر مایرسون اعطا شد.
زمینه‌های نظری ایجاد طراحی سازوکار

یکی از بنیادی‌ترین موضوعاتی که دانش اقتصاد از ابتدا به دنبال توضیح آن بوده‌است مسئلهٔ تخصیص منابع است. بر اساس تئوری‌های رفاه در اقتصاد خرد بخصوص قضیه اول رفاه تخصیص ایجاد شده توسط بازار رقابتی، بر اساس معیار پارتو بهینه‌است. این قضیه مبتنی بر فروضی است. یکی از این فروض اطلاعات کامل است. در صورت عدم وجود اطلاعات کامل، دیگر لزومی به برقراری قضیه اول رفاه وجود ندارد؛ لذا در صورت عدم وجود اطلاعات کامل برای آن که به تخصیص پارتو دست پیدا کنیم، نیاز به طراحی قواعدی وجود دارد که تحت این قواعد تعامل عامل‌های اقتصادی تخصیص بهینه را رقم بزند.
پایه‌های نظری > سازوکار

لئونید هورویج (۱۹۶۰) سازوکار را به صورت زیر تعریف می‌کند:

«یک سازوکار یک سامانه ارتباطی است، به گونه‌ای که در آن شرکت کنندگان پیام‌هایی را به یکدیگر یا یک عامل مرکزی ارسال می‌کنند، و بر اساس قاعده‌ای از پیش تعیین شده، برای هر مجموعه از این پیام‌ها یک عایدی نصیب هر کدام از شرکت کنند گان می‌شود.»
پایه‌های نظری > اصل افشا > ضرورت اصل افشا

این اصل به طراح کمک می‌کند که برای یافتن بهترین سازوکار به جای آنکه همه مکانیسم‌های ممکن را - که قاعدتاً غیرممکن است- مورد بررسی قرار دهد، توجه خود را به مجموعه محدودی از مکانیسم‌ها - که مکانیسم‌های مستقیم نامیده می‌شوند- معطوف کند.
مکانیسم‌های مستقیم علی‌رغم آنکه منطبق با شرایط دنیای واقعی نیستند به دلیل چارچوب تحلیلی- ریاضی که در اختیار طراح قرار می‌دهند، مورد توجه می‌باشند. زمانی که مسئله بهینه‌سازی جهت یافتن بهترین مکانیسم مستقیم حل شد، طراح با استفاده از یک نگاشت می‌تواند مکانیسم بدست آمده را به مکانیسمی واقعی تر تبدیل کند.
پایه‌های نظری > اصل افشا > بیان آن

این اصل که نخستین بار در سال ۱۹۷۲ توسط گیبارد ارائه شد به صورت زیر است:

«هر تعادل نش بیزین با اطلاعات ناکامل، رامیتوان توسط مکانیسم افشا به تعادلی با عایدهای معادل که در آن بازیگرها نوع خود را درست اعلام می‌کنند تحویل داد.»
شاخه‌های مختلف طراحی مکانیسم

در یک دسته‌بندی کلی طراحی مکانیسم را می‌توان به دو دسته طراحی تخصیص‌های قیمتی و غیر قیمتی دسته‌بندی کرد. که بررسی هر کدام با استفاده از مثال انجام شده‌است.
شاخه‌های مختلف طراحی مکانیسم > تخصیص‌های قیمتی > نظریه قرارداد

ساده‌ترین مثال، تصور حالتی است که یک کارفرما با دو نوع متفاوت از کارگران (یکی کارا و دیگر ناکارا) روبروست. اگر حاصل تلاش هر کارگر قابل مشاهده (Observable) و قابل اثبات (Verifiable) باشد، کارفرما مشکلی جهت تنظیم دو نوع متفاوت قرارداد با هر نوع از کارگران ندارد. حالا شرایطی را تصور کنید که دو نوع کارگر از یکدیگر قابل تمیز نیستند، کارفرما علاقه‌مند خواهدبود که قراردادهای دوگانه را به صورتی تنظیم کند که در عین حال که هر دو کارگر همچنان تمایل به کار کردن دارند در عین حال هر کارگر قرارداد مناسب خود را انتخاب کند و تمایلی نداشته باشد که قراردادی را که برای کارگر دیگر طراحی شده‌است قبول کند.
شاخه‌های مختلف طراحی مکانیسم > تخصیص‌های قیمتی > طراحی بازار

طراحی بازار یکی از حوزه‌های میان رشته‌ای در اقتصاد خرد است که با استفاده از نظریه بازی‌ها، تحقیق در عملیات، اقتصاد خرد و نیز مطالعات مربوط به مطالعه موردی خاص خود، به حل برخی مشکلات موجود در بازارها می‌پردازد. به بیان ساده، طراحی بازار با درک موارد ناکارا در بازار، به رفع آن همت می‌گمارد.
معمولاً مطالعات موردی طراحی بازار در قالب تخصیص‌های غیرقیمتی ظاهر می‌شود. در تخصیص‌های غیر قیمتی مسئله تخصیص منابع نه با استفاده از سازوکار قیمت بلکه تخصیص بر اساس شرایط عرضه‌کنندگان و تقاضا کنندگان است. مواردی از این مسائل در بازار مبادله کلیه، بازار اشتغال پزشکان جوان و به هم‌رسانی مدارس و دانش آموزان مورد توجه قرار گرفته و سعی در حل برخی مشکلات موجود شده‌است.
یکی از مسائلی که در طراحی بازار بسیار مورد توجه‌است، مسئله تبادل کلیه است. افراد فراوانی هستند که نیازمند پیوند کلیه هستند و در بسیاری از موارد یکی از بستگان آن‌ها حاضر است یکی از کلیه‌های خود را به آن‌ها بدهد، مشکل در اینجاست که در بسیاری از موارد، کلیه این فرد با بدن گیرنده سازگاری ندارد (گروه خون و سازگاری بافتی). با در نظر گرفتن این که در آمریکا سالانه چندین هزار از این موارد وجود دارد و خرید و فروش اعضای بدن هم ممنوع است، این راه حل به نظر می‌رسد که چرا تلاش نکنیم در بین این جامعه از زوجها (دهنده - گیرنده)، دو زوج را پیدا کنیم که با وجودی که با هم قابل Match شدن نیستند، ولی دهنده هر زوج با گیرنده زوج دیگر سازگاری دارد. با استفاده از همین ایده ساده، مباحث راوانی حول مبادله کلیه. شیوه‌های به هم‌رسانی دهندگان و گیرندگان کلیه شکل گرفته‌است.  در اینجا موضوع انگیزه‌های دهنده‌ها و گیرنده‌ها وتیم‌های پزشکی پیش می‌آید، مضاف بر آنکه سازگاری گروه خونی رابطه‌ای یک یه یک نیست (فردی با گروه خونی A می‌تواند از گروه‌های A و O کلیه بگیرد ولی می‌تواند به گروه‌های A و AB کلیه بدهد).
شاخه‌های مختلف طراحی مکانیسم > تخصیص‌های قیمتی > طراحی حراجی

مثال دیگر تخصیص یک واحد غیرقابل تقسیم از کالایی است، به یکی از چندین متقاضی، که کالا برای هر یک از آن‌ها ارزش متفاوتی از دیگران دارد. در شرایط وجود اطلاعات کامل، فروشنده مشابه یک انحصارگر عمل می‌کند و کالا را به خریداری که کالا را به بالاترین میزان ارزش‌گذاری می‌کند با قیمتی که تنها کمی از این ارزش کوچکتر است، می‌فروشد. اکنون حالتی را تصور کنید که ترجیحات هر خریدار تنها برای خود او آشکار است، در این حالت طراحی مکانیزم به بحث تئوری حراج ختم می‌شود. راه‌حل مسئله فوق با هدف دستیابی به این هدف که خریداران ترجیحات واقعی خود را آشکار کنند، مکانزیمی است که حراج قیمت دوم با پیشنهادهای مخفی (Second-Price Sealed Bid Auction) نامیده می‌شود و قانون آن بدین صورت است که هر خریدار پیشنهاد قیمت خود برای کالا را در پاکت دربسته ارائه می‌دهد و برنده کسی است که بیشترین پیشنهاد را ارائه داده‌است و او باید دومین بیشترین پیشنهاد را بپردازد (موضوع جالب آن که به سادگی می‌توان نشان داد حاصل این مکانیزم معادل حراجهای متداول -که حراج انگلیسی خوانده می‌شوند- که طی آن افراد با افزایش قیمت در مقابل یکدیگر تلاش در به دست آوردن یک کالا دارند خواهد بود، البته به شرط برقرار بودن یک یا دو فرض ساده‌کننده). در تئوری حراجها همچنین در مورد اینکه اگر ارزش کالا برای هر خریدار تابعی از نظر سایر خریداران بود یا حالتی که بیش از یک واحد کالا برای فروش ارائه می‌شود نیز می‌پردازد. از لحاظ عمق تئوریک، بحث حراج‌ها و قراردادها از جذاب‌ترین مباحث طراحی مکانیزم است.
مثال‌هایی از طراحی سازوکار > کالای عمومی

در تعیین اندازه کالای عمومی، اثرات خارجی آن مورد توجه است. فرض کنید که قرار است کارخانه‌ای در منطقه‌ای مسکونی ایجاد شود. ایجاد این کارخانه به دلیل آلودگی و سروصدا مطلوبیت منفی – هزینه‌های بهداشتی و سلامتی- برای ساکنان آن منطقه دارد. از طرفی ایجاد کارخانه باعث ایجاد سود و درآمد برای کارکنان آن می‌شود. تصمیم‌گیری برای دادن مجوز برای ایجاد این کارخانه به صورت تعیین میزان سود اقتصادی و زیان ناشی از این کارخانه و سنجیدن مقادیر آن دو است. اگر میزان سود کارخانه از میزان زیان که یه ساکنان وارد شده‌است کمتر باشد مجوز داده نمی‌شود. اما اگر میزان سود کارخانه از میزان زیان که یه ساکنان وارد شده‌است بیشتر باشد می‌توان با پوشش دادن زیان توسط سود کارخانه برای هر دو طرف مطلوبیت مثبت ایجاد کرد و مجوز ایجاد کارخانه را صادر کرد.
اما مشکل از آنجایی ایجاد می‌شود که هر دو طرف انگیزه دارند که در اعلام میزان واقعی سود و زیان دروغ بگویند. چرا که ساکنان منطقه می‌دانند که پرداختی به آن‌ها بر اساس زیان اعلامی آن‌ها می‌باشد و صاحبان کارخانه نیز می‌دانند که هر چه سود اعلامی بیشتر باشد پرداختی به ساکنان بیشتر بوده و در نتیجه عایدی کمتری نصیب آن‌ها می‌شود.
برای حل این مشکل باید انگیزه‌های افراد را مورد نظر قرار داد. در این‌جا افراد انگیزه دارند که دروغ بگویند چراکه میزان عایدی آن‌ها با میزان اعلامی آن‌ها از سود و زیانشان تناسب دارد. حال اگر بخواهیم که فرد راست بگوید باید انگیزهٔ دروغ گفتن را از او بگیریم برای این کار میزان عایدی فرد مستقل از مقدار اعلامی او در نظر گرفته می‌شود. مکانیزمی که برای این مسئله در نظر گرفته می‌شود به صورت زیر است:
اگر میزان سود اعلامی از میزان زیان اعلامی کمتر باشد مجوز برای ایجاد کارخانه داده نمی‌شود.
اگر میزان سود اعلامی از میزان زیان اعلامی بیشتر باشد به ساکنان منطقه برابر سود کارخانه داده شده و از صاحبان کارخانه برابر زیان اعلامی گرفته می‌شود. تفاوت بین سود و زیان اعلامی توسط دولت – در واقع به عنوان هزینه راست گفتن عاملان اقتصادی- پرداخت می‌شود.
به این مکانیسم سازوکار راست‌نما (Truth Revealing) گفته می‌شود. با استفاده از تئوری بازی نشان داده می‌شود که با این قواعد در نظر گرفته شده، راست گفتن برای هر دو عامل راهبرد غالب است.
مثال‌هایی از طراحی سازوکار > مالیات

یکی از انواع مالیات، مالیات بر درآمد است که در آن پایه مالیاتی درآمد افراد است. به همین دلیل افراد انگیزه دارند که اطلاعات درآمدی خود را مخفی کنند. یکی از مکانیسم‌هایی که برای پی بردن به درآمد افراد طراحی شده‌است مالیاتی است که به نام مالیات بر ارزش افزوده شناخته می‌شود. که در آن با در نظر گرفتن زنجیره تولید کالا و اظهار نامه مودیان مالیاتی می‌توان پی به درآمد افراد برد.
مدرسه پزشکی یوسی‌ال

| 0 | 1 |
| --- | --- |
UCL Medical School: UCL Medical School
ساختمان اصلی کنونی بیمارستان دانشگاه در لندن مرکزی که در سال ۲۰۰۵م، افتتاح شد.: ساختمان اصلی کنونی بیمارستان دانشگاه در لندن مرکزی که در سال ۲۰۰۵م، افتتاح شد.
بنیانگذاری شده: ۱۷۴۶م (مدرسه پزشکی بیمارستان میدلسکس) ۱۸۳۴ (دانشکده پزشکی بیمارستان کالج دانشگاه) ۱۸۷۴ (مدرسه پزشکی لندن برای زنان، بعداً دانشکده پزشکی بیمارستان سلطنتی رایگان) ۱۹۸۷ (کالج دانشگاه و مدرسه پزشکی میدلسکس) ۱۹۹۸ (مدرسه پزشکی کالج سلطنتی آزاد و دانشگاه) ۲۰۰۸ (دانشکده پزشکی یو سی ال)
موقعیت: لندن، بریتانیا ۵۱°۳۱′۱۸″شمالی ۰°۰۸′۰۵″غربی﻿ / ﻿۵۱٫۵۲۱۸°شمالی ۰٫۱۳۴۸°غربی﻿ / 51.5218; -0.1348
وبگاه: https://www.ucl.ac.uk/medical-school
مدرسه پزشکی پزشکی یوسی‌ال (به انگلیسی: UCL Medical School) دانشکده پزشکی کالج دانشگاهی لندن است. این دانشکده طیف گسترده‌ای از برنامه‌های آموزش پزشکی در مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد را ارائه می‌دهد و همچنین دارای یک واحد تحقیقاتی آموزش پزشکی و یک واحد مشاوره آموزشی است. مدرسه پزشکی یوسی‌ال دارای اعتبار جهانی است و در سال ۲۰۲۲ طبق رتبه‌بندی دانشگاهی کیواس در رتبه هفتم جهان قرار داشته‌است.
آموزش پزشکی در این دانشکده، تحت نامها و ساختهای مختلف از سال ۱۸۳۴م، شروع شده‌است. نام و ساخت فعلی، نتیجه ادغام دانشکده پزشکی و بیمارستان آموزشی میدلسکس در سال ۲۰۰۸م، است. پیش از آن نیز در سال ۱۹۸۷م، بیمارستان رایگان سلطنتی در مدرسه آموزش پزشکی میدلسکس ادغام شده و در سال ۱۹۹۸م، دانشکده سلطنتی پزشکی رایگان تأسیس شده بود.

 آموزش بالینی این دانشکده در درجه اول در بیمارستان سلطنتی رایگان و چند بیمارستان دیگر از جمله بیمارستان گریت اورمند استریت و بیمارستان ملی مغز و اعصاب در لندن صورت می‌گیرد.
شهرستان فردوس

| شهرستان فردوس | شهرستان فردوس |
| --- | --- |
مدرسه علمیه علیا: مدرسه علمیه علیا
موقعیت در استان: موقعیت در استان
اطلاعات کلی: اطلاعات کلی
کشور:  ایران
استان: خراسان جنوبی
مرکز شهرستان: فردوس
سایر شهرها: اسلامیه، باغستان
بخش‌ها: مرکزی، اسلامیه
سال تأسیس: ۱۳۰۴ خورشیدی
نام‌های پیشین:  تون
اداره: اداره
فرماندار: مهدی روشن
مردم: مردم
جمعیت: ۶۱٬۳۴۶ نفر
رشد جمعیت: %۱٫۰
تراکم جمعیت: ۸٫۹ نفر بر کیلومتر مربع
مذهب: شیعه
جغرافیای طبیعی: جغرافیای طبیعی
مساحت: ۵٬۱۰۰ کیلومتر مربع
آب‌وهوا: آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه: ۱۷٫۲ درجه سانتی گراد
بارش سالانه: ۱۴۷٫۸ میلی‌متر
روزهای یخبندان سالانه: ۵۷٫۵ روز
داده‌های دیگر: داده‌های دیگر
پیش‌شمارهٔ تلفن: ۰۵۶
وبگاه: http://www.sk-ferdos.ir
شهرستان فردوس یکی از شهرستان‌های استان خراسان جنوبی است. مرکز این شهرستان شهر فردوس است. این شهرستان که در سال ۱۳۲۳ تشکیل شد، شهرستان فردوس در ابتدا مشتمل بر بخش‌های مرکزی، طبس و بشرویه بود. پس از تقسیم استان خراسان به سه استان، شهرستان فردوس متعلق به استان خراسان رضوی بود که در اسفند ۱۳۸۵ به استان خراسان جنوبی ملحق شد.
پیشینه شهرستان تا امروز

این شهرستان در سال ۱۳۲۳ تأسیس گردید. شهرستان فردوس در ابتدا مشتمل بر بخش‌های مرکزی، طبس و بشرویه بود.
در لغت‌نامه دهخدا، در مورد تقسیمات کشوری شهرستان فردوس آمده است: «شهرستان فردوس از سه بخش به نام حومه، بشرویه و طبس تشکیل شده، جمع قراء و قصبات آن ۴۵۳ و تعداد نفوس شهرستان ۵۵٬۸۷۸ تَن است.»
در تیرماه سال ۱۳۳۹، بخش طبس از شهرستان فردوس جدا شده و به صورت شهرستان درآمد و همچنین بخش سرایان نیز از بخش مرکزی (بخش حومه در آن زمان) جدا شده و به یک بخش مستقل تبدیل شد. پس از تقسیم استان خراسان به سه استان در سال ۱۳۸۴، بخش سرایان از این شهرستان جدا شده، به شهرستان تبدیل شد و به استان خراسان جنوبی ملحق گردید. تا اسفند ۱۳۸۵، شهرستان فردوس متعلق به استان خراسان رضوی بود که در این زمان طی مصوبه دولت به استان خراسان جنوبی ملحق گردید. همچنین در آبان سال ۱۳۸۷، بخش بشرویه به شهرستان ارتقا یافت و از این شهرستان جدا شد. پس از جدا شدن بخش بشرویه از شهرستان فردوس، تا ۱۲ سال این شهرستان تنها شامل یک بخش (بخش مرکزی به مرکزیت شهر اسلامیه) بود تا اینکه در اردیبهشت ۱۳۹۹، بخش مستقل اسلامیه شامل دهستان‌های باغستان و برون و شهر اسلامیه تشکیل شد و از بخش مرکزی جدا شد. در حال حاضر این شهرستان، شامل دو بخش مرکزی و اسلامیه، ۳ شهر و ۳ دهستان می‌باشد.
موقعیت جغرافیایی

شهرستان فردوس، از شمال به شهرستان بجستان، از شمال شرقی به شهرستان گناباد، از شرق و جنوب به شهرستان سرایان، از جنوب غربی به شهرستان طبس و از غرب به شهرستان بشرویه محدود می‌شود. مساحت شهرستان ۵٬۱۰۰ کیلومتر مربع است.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  | شهرستان گناباد | شهرستان بجستان | شهرستان بشرویه و شهرستان بجستان |  |
|  | شهرستان سرایان |  | شهرستان بشرویه |  |
|  | شهرستان سرایان |    شهرستان فردوس     | شهرستان بشرویه |  |
|  | شهرستان سرایان |  | شهرستان بشرویه |  |
|  | شهرستان سرایان | شهرستان سرایان | شهرستان طبس و شهرستان بشرویه |  |
مشخصات کلی شهرستان

این شهرستان، دارای ۳ شهر فردوس، اسلامیه و باغستان، ۲ بخش و ۳ دهستان است. همچنین این شهرستان، تعداد ۷۷۱ آبادی دارد که از این میان، ۱۶۵ روستا دارای سکنه می‌باشند.[نیازمند منبع]
بخش مرکزی
دهستان حومه
شهرها: فردوس
بخش اسلامیه
دهستان باغستان
دهستان برون
شهرها: اسلامیه و باغستان
جمعیت

بر اساس سرشماری عمومی نفوس ومسکن در سال ۱۳۷۵، جمعیت این شهرستان با احتساب بخش سرایان ۸۶٬۶۲۵ نفر بوده که پس از انتزاع بخش سرایان و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵، جمعیت آن بالغ بر ۶۱٬۳۴۶ نفر بوده است. با توجه به ارتقای بخش بشرویه به شهرستان و جداشدن آن از این شهرستان، جمعیت محدودهٔ کنونی این شهرستان در سرشماری سال ۱۳۹۵، ۴۵٬۵۲۳ نفر بوده است.
جاذبه‌های گردشگری

شهرستان فردوس، از جمله شهرستان‌های تاریخی کشور است که از ۱۹۰ اثر تاریخی شناسایی شده در آن، تاکنون ۹۰ اثر به ثبت آثار ملی رسیده‌اند.
از جملهٔ جاذبه‌های گردشگری این شهرستان عبارتند از:
آبگرم معدنی فردوس
آرامگاه میر تونی
آرامگاه میرزاها
آرامگاه امامزادگان محمد و ابراهیم
آرامگاه امامزاده کریمشاه
آرامگاه سلطان احمد مهوید
آسیاب آبی حاجی خان
آسیاب آبی باغستان
آب‌انبار آذری
آب انبار امامزاده
آب‌انبار برون
آب‌انبار بش
آب انبار بازار
آب‌انبار سردشت
آب انبار حسین‌آباد
آب انبار حسینیگی
آب‌انبار قلعه
آب‌انبار قاسم
آب‌انبار قرائی
آب‌انبار مهران کوشک
آب‌انبار محمدی
آب انبار خانکوک
آب‌انبار خوشاب
آب‌انبار جوگی
آب‌انبار شور
آب انبار عطایی
آب‌انبار شاه میرزا
آب‌انبار استاد عبدالله
آب‌انبار سادات
بقایای ارگ تون
بقایای معماری سرخ کوه
پایاب تاریخی تون
پناهگاه حیات وحش رباط شور
تپه باستانی سرتخت
تپه چنجه
حمام بیدسگان
حمام کوشک
حمام خیروز
حمام جهانیار
حمام سردشت
حوض انبارسیدی
حوض انبار خوجه
حوض انبار سرخ کوه
خانه افراشته
خانه آزاد
خانه رسایی
خانه مقدم
خانه راهی
خانه بدیعی
خانه مجد الاشراف
خانه صدرالسادات (۱)
خانه صدرالسادات (۲)
خانه طبسی
خانه کباری
خانه معزی
خانه سهرابی
خانه میرزا رشید عطایی
سنگ سوراخ
مدرسه علمیه علیا
مدرسه علمیه حبیبیه
منطقه حفاظت‌شده مظفری
مسجد سیدی
مسجد مهوید
مسجد حاج عبدالله
مسجد جامع فتح‌آباد
مسجد جامع تون
مسجد، آب‌انبار و حمام کوشک
محوطه تاریخی گوند
محوطه تاریخی چاه پخو
کوه قلعه فردوس
کاربات سنگی خوشاب
کاروانسرای خوشاب
کوشک حاجی‌آباد
کاروانسرای رباط شور
کویر پلوند
گورستان خاموشی
قلعه دختر
قلعه خانیک شاه
قلعه بیدسکان
قنات بلده
روستای تاریخی خانیک (خانیک شاه)
شهر باغستان
روستای ییلاقی بیدسکان
روستای تاریخی برون
ویژگی‌های اقلیمی

این شهرستان با توجه به موقعیت جغرافیایی و عدم وجود توده‌های مرطوب و کوهستان‌های مناسب و به علت مجاورت با دو کویر مرکزی و نمک دارای آب و هوای صحرایی، خشک و کم‌باران می‌باشد. میانگین میزان بارندگی این شهرستان در حدود ۱۵۵ میلی‌متر در سال است.
این شهرستان به لحاظ وسعت زیادش از نظر آب و هوایی دارای دو منطقه متفاوت است:
-مناطق کوهپایه‌های شمالی که معمولاً دارای زمستان‌های بسیار سرد و تابستان‌های معتدل می‌باشد که شهرهای فردوس و اسلامیه تقریباً در این ناحیه قرار دارند و علت وجود این آب و هوا عمدتاً کوهستانی و مرتفع بودن آن است.
-قسمت جنوب و جنوب غربی که دارای تابستان‌های فوق‌العاده گرم و خشک می‌باشد.
ناهمواری‌ها

بلندترین ارتفاعات شهرستان فردوس از شمال تا شمال شرق آن و در راستای شمال غربی به جنوب شرقی امتداد یافته‌اند. بلندترین قلهٔ این رشته‌کوه، سیاه‌کوه با ارتفاع ۲٬۸۱۳ متر است.
دشت فردوس، در پایین‌دست این ارتفاعات قرار دارد که شهر فردوس در آن واقع شده است. وسعت حوضه آبریز دشت فردوس ۱٬۳۶۰ کیلومتر مربع است که ۵۰۰ کیلومتر مربع آن را دشت و بقیه را ناهمواری‌ها تشکیل می‌دهند. بلندترین نقطهٔ آن، قله سیاه‌کوه و پایین‌ترین نقطهٔ خروجی دشت ۱٬۱۰۰ متر بلندتر از سطح دریا است.
همچنین در جنوب غربی شهر فردوس، رشته کوه کم‌ارتفاعی وجود دارد که در نهایت به کوه‌های بیرجند می‌پیوندد که دو قله آن به نام‌های کوه قلعه و قلعه دختر آثار تاریخی دوران اسماعیلیه را در خود جای داده‌اند.
پوشش گیاهی

با توجه به میزان بارش کم، درجه حرارت بالا، جنس خاک و سایر شرایط طبیعی و جغرافیایی در شهرستان فردوس، پوشش گیاهی از نوع استپی است که بر حسب میزان رطوبت تغییر می‌کند و این پوشش در قسمت‌های شمالی و مرتفع انبوه بوده و تبدیل به مراتع می‌شود.
مهم‌ترین گیاهان استپی شهرستان عبارت‌اند از: خارشتر، گون، گز، قیچ، تاغ، تریخ، اسپند و شورکده که اغلب از نوع گیاهان سازگار به شوری هستند.
ویژگی عمدهٔ تمامی این ناحیه تُنُک‌بودن پوشش گیاهی آن است که به ندرت بیش از یک سوم خاک را می‌پوشاند. در بین گیاهانی که به‌طور طبیعی رشد می‌کنند، گیاهانی که مصرف دارویی دارند در منطقه یافت می‌شوند که بعضی از این گیاهان عبارتند از ختمی، بادیان، ترنجبین، زرشک، زیره، خارخشت، شوید، کلپوره، کاسنی و بارهنگ.
۲۳۰ هزار هکتار از مساحت شهرستان فردوس را مراتع پرتراکم، متوسط و کم‌تراکم تشکیل داده و ۱۳۰ هزار هکتار از وسعت آن را بیابان و کویر در بر می‌گیرد.
راه‌ها

محور اصلی ارتباطی مشهد به استان‌های جنوبی ایران (به‌جز سیستان و بلوچستان) از فردوس عبور می‌کند. مسیر اصلی ارتباطی استان‌های یزد، اصفهان، فارس و بوشهر به مشهد، از طریق جاده ۶۸ تا دیهوک و سپس ادامه مسیر به سمت فردوس و سپس مشهد از طریق جاده ۹۱ می‌باشد. همچنین محور اصلی ارتباطی استان‌های کرمان و هرمزگان، از طریق جاده ۹۱ بوده که از فردوس عبور می‌کند. جاده بجستان - فردوس - دیهوک، بخشی از بزرگراه ۷۸ آسیا بوده که ارتباط دهندهٔ ترکمنستان و کشورهای آسیای میانه با بندرعباس می‌باشد.
شهرستان فردوس، در مجموع دارای ۴۱۵ کیلومتر جادهٔ آسفالته بوده که ۳۸ کیلومتر آن بزرگراه است. همچنین ۹۷درصد روستاهای با بیش از ۲۰ خانوار جمعیت در این شهرستان از راه آسفالته برخوردارند که بیشترین میزان در استان خراسان جنوبی است.
وضعیت کشاورزی

شهرستان فردوس دارای ۲۰۰ حلقه چاه کشاورزی، ۲۳۰ رشته قنات و ۵۲ دهنه چشمه است که بیش از ۹۰ درصد آب برداشتی از منابع زیرزمینی این شهرستان در بخش کشاورزی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
با توجه به میزان بارندگی کم در این شهرستان، عمدهٔ زمین‌های کشاورزی به صورت آبی می‌باشند. کل سطح زیر کشت این شهرستان در حدود ۲۷٬۰۰۰ هکتار است. از این میان، نزدیک به ۸٬۰۰۰ هکتار، به صورت دیم بوده و بقیه آبی هستند.
مهم‌ترین محصول زراعی این شهرستان، زعفران و مهم‌ترین محصولات باغی آن، انار و پسته هستند. همچنین شهرستان فردوس یکی از مهم‌ترین مناطق قالی‌بافی استان خراسان جنوبی است.
وضعیت کشاورزی > انار

شهرستان فردوس، یکی از تولیدکنندگان اصلی انار در ایران است. میزان تولید سالانهٔ انار در این شهرستان، حدود ۳۰ هزار تن است که حدود ۴۰ درصد از تولیدات باغی استان خراسان جنوبی را تشکیل می‌دهد.
این مقدار انار از ۲٬۰۴۵ هکتار سطح زیر کشت بدست می‌آید.
۸۰ درصد انار تولیدی شهرستان فردوس به کشورهای حاشیه خلیج فارس، کره جنوبی و دیگر کشورها صادر می‌شود.
از نظر میزان تولید انار، شهرستان فردوس پس از شهرستان‌های ساوه و نی‌ریز، سومین شهرستان تولیدکنندهٔ انار در ایران است.
با توجه به تولید زیاد انار در این شهرستان، صنایع مرتبط با انار هم در این شهرستان ایجاد شده‌اند که از آن جمله می‌توان کارخانه تولید کنسانتره انار، شرکت انارین، سردخانه ۵ هزار تنی انار، دو شرکت بسته‌بندی و سورتینگ برای صادرات و انسکتاریوم تولید زنبور تریکوگراما برای مبارزه با آفت کرم گلوگاه انار اشاره کرد.
انواع مختلف انار فردوس شامل شیشه کَپ، شهوار، ملس، شلغمی، پوست سیاه، شیرین، یزدی و باغی است که معروف‌ترین و با کیفیت‌ترین آنها، انار شیشه کپ است. انار شیشه‌کَپ فردوس، علاوه بر طعم دلچسب و لذیذ، خاصیت ماندگاری و انبارداری بسیار خوبی دارد که این ویژگی سبب شده است که انار فردوس بدون اینکه فاسد شود به دورترین نقاط جهان حمل شود و باغداران فردوس و روستاهای اطراف، انار مورد نیاز خود را بدون استفاده از سردخانه و به صورتی سنتی تا مدت چهار ماه به بهترین نحو نگهداری کنند.
وضعیت کشاورزی > زعفران

شهرستان فردوس، یکی از قطب‌های تولید زعفران در ایران است. میزان تولید زعفران خشک این شهرستان در سال ۱۳۸۴، ۱۱ تن بوده است. سطح زیر کشت زعفران در شهرستان فردوس، ۳٬۲۰۰ هکتار است. محصول زعفران فردوس در مؤسسه تحقیقاتی خراسان، به عنوان مرغوب‌ترین زعفران از نظر عطر و رنگ‌دهی شناخته شده است.
وضعیت کشاورزی > پسته

تولید پسته در شهرستان فردوس در سال ۱۳۸۸ از ۳۱۰۰ هکتار سطح زیر کشت این محصول، حدود ۳۰۰۰ تن بوده است. در شهرستان فردوس، انواع مختلفی از پسته مانند کله قوچی، احمد آقایی، محلی و فندقی تولید می‌شوند.
وضعیت کشاورزی > محصولات گلخانه‌ای

این شهرستان با داشتن ۴۰ واحد گلخانه‌ای فعال به مساحت ۱۶۰ هزار متر مربع، رتبهٔ اول سطح زیرکشت گلخانه‌ای را در استان خراسان جنوبی دارد. از این سطح زیر کشت، سالانه ۲ هزار تن خیار تولید می‌شود.
وضعیت کشاورزی > محصولات دامی

شهرستان فردوس، با داشتن ۲۳۰ هزار رأس دام سبک، ۹ هزار رأس دام سنگین و ۳۶۰ هزار واحد دامی، سالانه ۲۲ هزار تن شیر و ۳٬۵۰۰ تن گوشت قرمز تولید می‌کند.
گلزار شهدای دهستان برون
تقسیمات کشوری شهرستان فردوس
نمای بیرونی مدرسه علیا، ساخته شده در دوره صفوی
نمایی از سنگ سوراخ در ۳۵ کیلومتری غرب فردوس
راه‌های شهرستان فردوس
عبدالحمید زنگنه

| عبدالحمید زنگنه | عبدالحمید زنگنه |
| --- | --- |
وزیر آموزش و پرورش: وزیر آموزش و پرورش
دوره مسئولیت ۱۷ بهمن ۱۳۲۹ – ۲۹ اسفند ۱۳۲۹: دوره مسئولیت ۱۷ بهمن ۱۳۲۹ – ۲۹ اسفند ۱۳۲۹
پادشاه: محمدرضا پهلوی
نخست‌وزیر: حاج‌علی رزم‌آرا
پس از: شمس‌الدین جزایری
پیش از: حبیب الله آموزگار
دوره مسئولیت ۲۸ آذر ۱۳۲۷ – ۱۴ فروردین ۱۳۲۹: دوره مسئولیت ۲۸ آذر ۱۳۲۷ – ۱۴ فروردین ۱۳۲۹
نخست‌وزیر: محمد ساعد
پس از: محمد سجادی
پیش از: مسعود کیهان
معاون پارلمانی نخست‌وزیر: معاون پارلمانی نخست‌وزیر
دوره مسئولیت ۱۵ بهمن ۱۳۲۶ – خرداد ۱۳۲۷: دوره مسئولیت ۱۵ بهمن ۱۳۲۶ – خرداد ۱۳۲۷
نخست‌وزیر: ابراهیم حکیمی
نماینده مجلس شورای ملی: نماینده مجلس شورای ملی
دوره مسئولیت اسفند ۱۳۲۲ – ۱۳۲۴: دوره مسئولیت اسفند ۱۳۲۲ – ۱۳۲۴
حوزه انتخاباتی: کرمانشاه  (دوره چهاردهم)
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: کرمانشاه، ایران
ملیت: ایران
پیشه: سیاست‌مدار
عبدالحمید زنگنه (۱۲۸۳ کرمانشاه - ۲۸ اسفند ۱۳۲۹ تهران) استاد دانشگاه و وزیر فرهنگ دوره پهلوی و نماینده مجلس شورای ملی بود.
تحصیلات و فعالیت‌های دانشگاهی

در مدرسه دارالفنون تحصیل کرد. در سال ۱۳۰۷ به همراه ۱۲۰ تن از محصلان برای تحصیل به اروپا فرستاده شد. پس از کسب دکترای حقوق به ایران بازگشت و به تدریس در دانشکده حقوق دانشگاه تهران پرداخت. مدتی نیز رئیس آن دانشکده شد.
فعالیتهای سیاسی و اجرائی

در سال ۱۳۲۲ به نمایندگی کرمانشاه به مجلس شورای ملی رفت (دوره چهاردهم).
زنگنه در زمستان ۱۳۲۶ در کابینه حکیم‌الملک معاون پارلمانی نخست‌وزیر شد و در آذر ۱۳۲۷ در دولت ساعد به وزارت فرهنگ رسید و تا پایان دولت در فروردین ۱۳۲۹ بر سر کار بود. ترور نافرجام شاه در دانشگاه تهران در دوران وزارت او رخ داد که در پی آن، حزب توده غیرقانونی و تعقیب اعضا و هواداران این حزب و همچنین سایر کنشگران سیاسی و مطبوعات آغاز شد. دولت برای فشار بر مطبوعات لایحه‌ای به قید فوریت به مجلس داد که زنگنه برای دفاع از آن به مجلس رفت. بنابر این لایحه، در صورتی که شهربانی نوشته‌ای را توهین به شاه یا خانواده سلطنتی یا شعائر مقدس ملی و مذهبی یا رؤسای دولت‌های خارجی یا تحریک به قیام و اقدام علیه حکومت یا ایجاد مفسده و آشوب تشخیص می‌داد، می‌توانست بلافاصله آن روزنامه و مدیرمسئول و نویسنده را توقیف کند و دادستان نیز می‌بایست ظرف ۴۸ ساعت پرونده را به دادگاه بفرستد. تا صدور حکم دادگاه، نشریه و بازداشت‌شدگان در توقیف می‌ماندند و محاکمه آنان بدون حضور هیئت منصفه ظرف ساعت پس از رسیدن پرونده و خارج از نوبت باید رسیدگی می‌شد.
زنگنه در اواخر دولت رزم آرا نیز وزیر فرهنگ شد و در همین سمت بود که کشته شد. در هفدهم بهمن ۱۳۲۹ که رزم‌آرا او را به عنوان وزیر فرهنگ به مجلس معرفی می‌کرد، حسین مکی نماینده تهران صدا زد: «میرغضب آزادی را آوردند».
ترور

زنگنه روز ۲۸ اسفند ۱۳۲۹ چند روز بعد از ترور سپهبد رزم آرا در محیط دانشگاه تهران به دست نصرت‌الله قمی در ۴۶ سالگی به قتل رسید. فدائیان اسلام می‌خواستند ترور زنگنه را به خود نسبت بدهند و حتی خلیل طهماسبی می‌خواست قاتل او را نجات دهد که توفیقی نیافت و قمی اعدام شد. قمی علت اقدامش به ترور زنگنه را وابستگی زنگنه به انگلیس و مخالفت وی با برنامه ملی شدن صنعت نفت عنوان کرده و اذعان داشته است که در این کار به هیچ وجه نظر شخصی نداشته و از طرف حزب و جماعتی هم مأموریت نداشته است.