stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
متابولیسم
فروگشت

مقالهٔ اصلی: فروگشت
در مرحله کاتابولیسم، مولکول‌های ترکیب آلی مواد غذایی (کربوهیدرات‌ها، چربی‌ها و پروتئین‌ها) درون یاخته خورد می‌شوند. مسیرهای فروگشت انرژی آزاد می‌کنند؛ برخی به صورت ذخیره شده در آدنوزین تری‌فسفات و برخی به صورت ناقلین الکترون کاهش یافته مانند NADH، NADPH و FADH2 و انرژی باقی مانده به صورت گرما آزاد می‌شود.
هدف واکنش‌های کاتابولیک ارائه انرژی و اجزا مورد نیاز برای واکنش‌های آنابولیک است. ماهیت دقیق این واکنش‌های کاتابولیک از ارگانیسم به ارگانیسم دیگر متفاوت است و ارگانیسم‌ها می‌توانند بر اساس منبع انرژی و کربن دسته‌بندی شوند (گروه‌های مواد مغذی اولیه)، همان‌طور که در جدول زیر نشان داده شده‌است. مولکول‌های آلی به عنوان منبع انرژی توسط ارگانوتروف‌ها استفاده می‌شوند، درحالی‌که لیتوتروف‌ها از مواد معدنی استفاده کرده و فتوتروف‌ها نور خورشید را به عنوان انرژی شیمیایی به دام می‌اندازند. هر چند، تمام روش‌های مختلف دگرگشتی به واکنش‌های اکسایش-کاهش بستگی دارند که شامل انتقال الکترون از مولکول‌های کاهش‌دهنده مثل ترکیب‌های آلی، آب، آمونیاک، سولفید هیدروژن یا یون‌های آهنی به مولکول‌های پذیرنده مثل اکسیژن، نیترات یا سولفات هستند. در جانوران این واکنش‌ها شامل ترکیبات آلی پیچیده هستند که به مولکول‌های ساده‌تر می‌شکنند، مثل کربن دی‌اکسید و آب. در ارگانیسم‌های فتوسنتز کننده مثل گیاهان و سیانوباکتری‌ها، این واکنش‌های انتقال دهنده الکترون انرژی را آزاد نمی‌کنند، اما به عنوان یک روش ذخیره‌سازی انرژی جذب شده از نور خورشید استفاده می‌شوند.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| منبع انرژی | نور خورشید | فوتو- |  |  | -تروف |
| منبع انرژی | مولکول‌های تشکیل شده از قبل | کمو- |  |  | -تروف |
| دهنده الکترون | ترکیب آلی |  | ارگانو- |  | -تروف |
| دهنده الکترون | ترکیب معدنی |  | لیتو- |  | -تروف |
| منبع کربن | ترکیب آلی  |  |  | هترو- | -تروف |
| منبع کربن | ترکیب معدنی |  |  | اتو- | -تروف |
مجموعه‌ای از شایع‌ترین واکنش‌های کاتابولیک در جانوران را می‌توان به سه مرحله اصلی تقسیم کرد. ابتدا، مولکول‌های آلی مثل پروتئین‌ها، پلی ساکاریدها یا لیپیدها در خارج از سلول به قطعات کوچکتر خود تبدیل می‌شوند. سپس، این قطعات کوچکتر توسط سلول برداشته شده و به قطعات کوچکتر تبدیل می‌شوند، معمولاً، استیل-کوآ (acetyl-CoA)، و مقداری انرژی آزاد می‌کنند. در نهایت، گروه استیل موجود در کوآ در چرخه اسید سیتریک و زنجیره انتقال الکترون به آب و کربن دی‌اکسید، اکسید شده و انرژی ذخیره شده توسط کاهش نیکوتین‌آمیدآدنین‌دی نوکلئوتید (NAD+) به NADH.
فروگشت > هضم

درشت مولکول‌هایی مثل نشاسته، سلولز یا پروتئین‌ها نمی‌توانند به سرعت توسط سلول‌ها گرفته شوند و قبل از اینکه در متابولیسم سلولی مصرف شوند باید به واحدهای کوچکتر شکسته شوند. چندین دسته مشترک از آنزیم‌ها به این پلیمرها هضم می‌شوند. این آنزیم‌های گوارشی از جمله پروتئازها پروتئین‌ها را به آمینواسیدها تجزیه می‌کنند، همچنین گلیکوزید هیدرولازها که چندقندی‌ها را به قندهای ساده به نام تک قندی‌ها تجزیه می‌کنند.
میکروب‌ها به راحتی آنزیم‌های گوارشی را در اطراف خود ترشح می‌کنند، در حالی‌که جانوران آنزیم‌ها را از سلول‌های مخصوصی در روده خود ترشح می‌کنند. تک قندی‌ها یا قندهای آزاد شده توسط این آنزیم‌های خارج سلولی توسط پروتئین‌های انتقال فعال، درون سلول‌ها پمپ می‌شوند.
فروگشت > انرژی به دست آمده از ترکیبات آلی

کاتابولیسم کربوهیدرات‌ها، کربوهیدرات‌ها را به واحدهای کوچکتر می‌شکند. کربوهیدرات‌ها معمولاً یک بار توسط سلول‌ها گرفته شده و به تک‌قندی‌ها هضم می‌شوند. در داخل، مسیر اصلی شکستن قندکافت است، جایی که قندهایی مثل گلوکز و فروکتوز به پیرووات تبدیل شده و مقداری ATP تولید می‌شود. پیرووات یک ماده واسطه‌ای در چندین مسیر متابولیکی می‌باشد، اما اکثر آن به استیل-کوآ تبدیل شده و در چرخه اسید سیتریک تغذیه می‌شود. اگرچه بیشتر ATP در چرخه اسید سیتریک تولید می‌شود، مهم‌ترین ماده تولید شده NADH است، که هنگام اکسید شدن استیل-کوآ از NAD+ ساخته می‌شود. این اکسیداسیون دی‌اکسید کربن را به عنوان یک ماده زائد تولید می‌کند. در شرایط بی هوازی، قندکافت اسید لاکتیک|لاکتات تولید می‌کند. مسیر جایگزین برای شکستن گلوکز، مسیر پنتوز فسفات می‌باشد، که کوآنزیم NADPH را کاهش می‌دهد و قندهای پنتوزی مثل ریبوز را تولید می‌کند، که جزو قندهای اسید نوکلئیک است.
تبدیل انرژی > فسفرگیری اکسایشی

در فسفرگیری اکسایشی، الکترون‌ها از مولکول‌های آلی موجود در زمینه‌هایی از جمله چرخه پروتوگون اسید برداشته شده و به اکسیژن انتقال یافته و انرژی آزاد شده از آن برای ساختن ATP استفاده می‌شود. این واکنش در یوکاریوت‌ها توسط مجموعه‌ای از پروتئین‌های غشای میتوکندری انجام شده و زنجیره انتقال الکترون نامیده می‌شود. در پروکاریوت‌ها، این پروتئین‌ها در غشای داخلی سلول وجود دارند. این پروتئین‌ها از انرژی آزاد شده از عبور الکترون از کاهش مولکول‌هایی نظیر NADH بر روی اکسیژن در پمپ پروتون در سرتاسر غشا استفاده می‌کنند.
پمپ‌های پروتون خارج میتوکندری واپخش پروتون را در طول غشا ایجاد کرده و یک شیب الکتروشیمیایی را تولید می‌کنند. این نیرو پروتون‌ها را از طریق آنزیم‌هایی به نام ای‌تی‌پی سنتاز به داخل میتوکندری بازمی‌گرداند. جریان پروتون‌ها چرخش زیرواحد پایه را ایجاد می‌کند و باعث فعال شدن دامنه سنتاز به تغییر شکل و فسفرگیری آدنوزین دی‌فسفات و تبدیل آن به ATP می‌شود.
تبدیل انرژی > انرژی به دست آمده از ترکیبات معدنی

کمولیتوتروف یک نوع واکنش دگرگشتی است که در پروکاریوت‌هایی که برای ایجاد انرژی از اکسایش ترکیبات معدنی استفاده می‌کنند یافت می‌شود. این ارگانیسم‌ها می‌توانند از هیدروژن، کاهش ترکیبات گوگردی (از جمله، سولفید، سولفید هیدروژن و تیوسولفات)، اکسید آهن (II) یا آمونیاک به عنوان منبع کاهش نیرو استفاده کرده و انرژی را از اکسیداسیون این ترکیبات با پذیرنده‌های الکترون از جمله اکسیژن یا نیترات به دست آورند. این فرایندهای میکروبی در چرخه‌های بیوژئوشیمی جهانی از جمله آستوژنسیس، نیتریفیکاسیون و دنیتریفیکاسیون مهم بوده و برای حاصلخیزی خاک خطرناک هستند.
تبدیل انرژی > انرژی به دست آمده از نور خورشید

انرژی نور خورشید توسط گیاهان، سیانو باکتری‌ها، باکتری‌های بنفش، باکتری‌های گوگردی سبز و بعضی از آغازیان به دام می‌افتد. این فرایند اغلب همراه با تبدیل دی‌اکسید کربن به ترکیبات آلی، به عنوان بخشی از فرایند فتوسنتز می‌باشد که در ادامه بحث شده‌است. انرژی به دام افتاده و سیستم‌های تثبیت کربن می‌توانند به صورت جداگانه در پروکاریوت‌ها عمل کنند، به عنوان مثال باکتری‌های بنفش و باکتری‌های گوگردی سبز می‌توانند از انرژی خورشید در هنگام جابه‌جایی بین تثبیت کربن و تخمیر ترکیبات آلی به عنوان منبع انرژی استفاده کنند.
در گیاهان، جلبک‌ها و سیانوباکتری‌ها، فتوسیستم II از انرژی نورانی برای جدا کردن الکترون از آب استفاده کرده و اکسیژن را به عنوان یک محصول زائد آزاد می‌کند. سپس الکترون‌ها به سمت مجموعه سیتوکروم ب۶اف جریان می‌یابند، که از انرژی آن‌ها برای پمپ پروتون‌ها در سراسر غشای تیلاکوئیدها در کلروپلاستها استفاده می‌کنند. این پروتون‌ها با تحریک ATPسنتاز دوباره از غشا به عقب برمی‌گردند. سپس الکترون‌ها به سمت فتوسیستم I جریان می‌یابند و می‌توانند برای کاهش کوآنزیم NADP+ برای استفاده در چرخه کالوین استفاده شوند که در ادامه بحث خواهد شد یا برای تولید بیشتر ATP بازیافت شوند.
فراگشت

فراگشت یا آنابولیسم فرایندی سازنده در روند سوخت‌وساز بدن (دگرگشت) است که در آن انرژی صرف می‌شود تا مواد ساده‌تر مانند اسید آمینو ترکیب گردد و ترکیبات آلی پیچیده‌تر مانند زیمایه‌ها (آنزیم‌ها) و اسیدهای هسته‌ای ساخته شود. فراگشت مجموعه‌ای از فرایندهای سازنده در جایی است که انرژی آزاد شده به وسیله فروگشت برای ساختن مولکول‌های پیچیده استفاده می‌شود. به‌طور کلی، مولکول‌های پیچیده‌ای که ساختار سلولی را تشکیل می‌دهند مرحله به مرحله از پیش‌سازهای کوچک و ساده ساخته شده‌اند. فراگشت شامل سه مرحله اصلی می‌باشد. اولین مرحله، تولید پیش‌سازهایی از جمله آمینواسیدها، تک‌قندی‌ها، ایزوپرنوئیدها و نوکلئوتیدها، دومین مرحله، فعال‌سازی خود به وسیله واکنش‌هایی با استفاده از انرژی ATP، و سومین مرحله، گردآوری این پیش‌سازها و تشکیل مولکول‌های پیچیده از جمله، پروتئین‌ها، چندقندی‌ها، لیپیدها و نوکلئیک اسیدها می‌باشد.
فراگشت > تثبیت کربن

فتوسنتز، سنتز کربوهیدرات‌ها از نور خورشید و کربن دی‌اکسید (CO2) می‌باشد. واکنش تثبیت کربن توسط آنزیم روبیسکو به عنوان بخشی از چرخه کالوین انجام می‌شود. یک نوع فتوسنتز در گیاهان اتفاق می‌افتد، تثبیت کربن C3، تثبیت کربن C4 و فتوسنتز CAM. کربن دی‌اکسید مسیرهای متفاوتی را در چرخه کالوین طی می‌کند، در مسیر C3 گیاهان CO2 را به‌طور مستقیم تثبیت می‌کنند، درحالی‌که در مسیر فتوسنتز C4 و CAM برای سازگاری با نور شدید خورشید و شرایط خشک، ابتدا CO2 را با دیگر مواد ترکیب می‌کنند.
در پروکاریوت‌های فتوسنتزی سازوکارهای تثبیت کربن متنوع‌تر هستند. در اینجا، کربن دی‌اکسید می‌تواند توسط چرخه کالوین، چرخه کربس یا کربوکسیلاسیون استیل کوآ تثبیت شود.
فراگشت > کربوهیدرات‌ها و گلیکان‌ها

در فراگشت کربوهیدرات، اسیدهای آلی ساده به تک قندی‌هایی مثل گلوکز تبدیل شده و سپس به چندقندی‌هایی مثل نشاسته تبدیل می‌شوند. تولید گلوکز از ترکیباتی مثل پیرووات، لاکتات، گلیسرول، گلیسرات ۳ فسفات و آمینواسیدها را نوگلوکززایی می‌گویند.
چندقندی‌ها و گلیکان‌ها با اضافه شدن متوالی تک‌قندی‌ها توسط گلیکوزیل ترنسفراز ساخته می‌شوند، از واکنش، یک دهنده قند-فسفات مانند اوریدین دی‌فسفات‌گلوکز (UDP-گلوکز) به یک پذیرنده گروه هیدروکسیل چندقندی‌ها گسترش می‌یابند.
فراگشت > اسیدهای چرب، ایزوپرنوئیدها و استروئیدها

اسیدهای چرب توسط سنتز اسیدهای چرب ساخته می‌شوند، با هم ترکیب شده و سپس واحدهای استیل کوآ را کاهش می‌دهند.
ترپن و ترپنوئیدها گروه بزرگی از لیپیدها شامل کاروتنوئیدها و فرمی از بزرگ‌ترین گروه تولیدات طبیعی گیاهان هستند. این ترکیبات با تجمع و اصلاح واحدهای ایزوپرن داده شده از پیش‌سازهای واکنش‌های ایزوپنتنیل پیروفسفات و دی‌متیل‌آلیل پیروفسفات ساخته می‌شوند. یک واکنش مهم که در دهنده‌های ایزوپرن فعال استفاده می‌شود بیوسنتز استروئید می‌باشد. در اینجا، واحدهای ایزوپرن به یکدیگر متصل شده و اسکوآلن را می‌سازند و سپس تا خورده و مجموعه‌ای از حلقه‌ها را برای ساختن لانواسترول تشکیل می‌دهند. لانواسترول می‌تواند به دیگر استروئیدها از جمله کلسترول و ارگوسترول تبدیل شود.
فراگشت > پروتئین‌ها

اسیدهای آمینه برای ساختن پروتئین‌ها در یک زنجیره‌ای از پیوندهای پپتیدی به یکدیگر متصل می‌شوند. هر پروتئین دارای یک توالی خاص از اسید آمینه است. آمینو اسیدها می‌توانند در توالی‌های مختلفی با هم اتصال پیدا کرده و گروه عظیمی از پروتئین‌های مختلف را بسازند. اسیدهای آمینه با پیوند استری توسط مولکول آران‌ای حامل به هم متصل شده و پروتئین‌ها را تشکیل می‌دهند.
فراگشت > سنتز نوکلئوتیدها و روش ساخت

نوکلئوتیدها از آمینواسیدها، دی‌اکسید کربن و اسید فرمیک در مسیری که نیاز به مقدار زیادی از انرژی دگرگشتی دارد تشکیل می‌شوند. در نتیجه، بیشتر ارگانیسم‌ها سیستم‌های کارآمدی برای مازاد نوکلئوتیدهای تشکیل شده دارند. پورین‌ها به عنوان نوکلئوزیدها ساخته می‌شوند (بازهای متصل شده به ریبوز). آدنین و گوانین از پیش‌ماده‌های نوکلئوزیدی اینوزین مونوفسفات تشکیل شده‌اند، که آن‌ها نیز از اتم‌های آمینواسیدهای گلیسین، گلوتامین و آسپارتیک اسید، همچنین فرمات منتقل شده از کوآنزیم تتراهیدروفولات سنتز شده‌اند. از طرف دیگر، پریمیدین‌ها، از باز اوروتات که از گلوتامین و آسپارتات تشکیل شده، ساخته می‌شوند.
ترمودینامیک موجودات زنده

سازواره‌های زنده باید از قوانین ترمودینامیک پیروی کنند، این قوانین انتقال گرما و کار را توصیف می‌کند. قانون دوم ترمودینامیک بیان می‌کند که در هر سامانه بسته، مقدار آنتروپی تمایل به افزایش دارد. اگرچه پیچیدگی شگفت‌انگیز موجودات زنده متضاد این قانون را نشان می‌دهد، زندگی زمانی ممکن است که تمام موجودات در یک سامانه باز، ماده و انرژی را با محیط اطراف خود تبادل کنند. از لحاظ ترمودینامیکی، حفظ سوخت‌وساز بدن با ایجاد بی نظمی، تنظیم می‌شود.
ترمودینامیک موجودات زنده > تعریف کالری

کالری صرفاً روشی برای اندازه‌گیری انرژی است – انرژی موجود در مواد غذایی و همچنین انرژی آزاد شده در بدن. از لحاظ فنی، ۱ کالری مقدار انرژی لازم برای افزایش حرارت ۱ گرم آب به مقدار ۱ درجهٔ سانتیگراد است. زمانی که آرام می‌نشینید در هر دقیقه ۱ کالری مصرف می‌کنید، یعنی مقدار حرارت یکسانی که یک شمع یا لامپ ۷۵ واتی آزاد می‌کند.
تنظیم و کنترل

بیشتر سازواره‌ها در محیط‌های زندگی، همواره در حال تغییر هستند، واکنش‌های دگرگشتی باید برای مجموعه‌ای از حالت‌های درون سلول‌ها به نام هومئوستاز، تنظیم نهایی شوند. همچنین تنظیمات متابولیکی به ارگانیسم‌ها اجازه می‌دهند تا به سیگنال‌ها پاسخ داده و تعامل فعالی با محیط خود داشته باشند.
سطوح متعددی از تنظیمات متابولیکی وجود دارند. در تنظیم ذاتی، خودتنظیمی مسیر متابولیکی مسئول تغییرات در سطح لایه‌ها یا تولیدات می‌باشد. این نوع از تنظیمات اغلب شامل دگرریختاری فعالیت‌های آنزیم‌های متعدد در مسیر می‌باشد. کنترل بیرونی شامل یک سلول در سازواره پرسلولی می‌باشد که دگرگشت خود را در پاسخ به سیگنال‌های دیگر سلول‌ها تغییر می‌دهد. سپس این سیگنال‌ها توسط دومین سیستم‌های پیامرسان که اغلب شامل فسفرگیری پروتئین‌ها می‌باشد به داخل سلول منتقل می‌شوند.
یک مثال بسیار خوب در کنترل بیرونی تنظیم دگرگشت گلوکز توسط هورمون انسولین می‌باشد.
تکامل

مسیرهای اصلی دگرگشت که در بالا توضیح داده شدند، از جمله گلیکولیز و چرخه اسیدسیتریک، در حال حاضر در تمام سه دامنه موجودات زنده وجود دارند و در آخرین جد جهانی نیز حاضر بودند. این سلول‌های اجدادی جهانی، پروکاریوت و احتمالاً متانوژن بودند که متابولیسم گسترده‌ای از آمینواسید، نوکلئوتید، کربوهیدرات و لیپیدها دارند. اولین مسیرهای متابولیسم آنزیم-باز ممکن است بخشی از متابولیسم نوکلئوتید پورین باشد، درحالی‌که مسیرهای متابولیکی قبلی بخشی از دنیای آران‌ای اجدادی بودند.
علاوه بر تکامل مسیرهای متابولیکی جدید، تکامل می‌تواند باعث از دست رفتن عملکردهای متابولیک شود. به عنوان مثال، بعضی انگل‌ها فرایندهای متابولیکی را که برای زنده ماندن اساسی نیستند، از دست داده و آمینواسیدها، نوکلئوتیدها و کربوهیدرات‌ها را به جای بازمانده‌های میزبان دوباره تشکیل می‌دهند. کاهش توانایی‌های متابولیکی مشابه را می‌توان در ارگانیسم‌های اندوسیمبیوزیس دید.
تحقیق و دست‌کاری

به‌طور کلاسیک، متابولیسم با یک رویکرد تقلیل‌گرایانه مورد مطالعه قرار می‌گیرد که تنها بر روی یک روش متابولیکی متمرکز است. ارزشمندترین روش استفاده از ردیاب در تمام ارگانیسم، بافت و لایه‌های سلولی است که مسیرهای پیش‌سازها را در تبدیل به محصول نهایی، با واسطه مواد رادیواکتیو نشاندار کرده و محصولات را تعریف می‌کند. آنزیم‌هایی که واکنش‌های شیمیایی را کاتالیز می‌کنند سپس می‌توانند خالص شده و سینتیک آن‌ها و پاسخ به بازدارندگی آن‌ها مورد بررسی قرار می‌گیرد.
ایده پیچیدگی شبکه‌های دگرگشتی در سلول‌ها که با هزاران آنزیم مختلف شمرده می‌شود، در شکل نشان داده شده، تعامل بین فقط ۴۳ پروتئین و ۴۰ متابولیت را نمایش می‌دهد. این مدل‌ها زمانی که مسیر و اطلاعات متابولیت به دست آمده از روش‌های کلاسیک را با اطلاعات بیان ژن از مطالعات پروتئومیک و ریزآرایه دی‌ان‌ای ادغام می‌کنند، بسیار قدرتمند هستند. استفاده از این تکنیک‌ها، یک مدل از متابولیسم انسانی در حال حاضر تولید شده‌است که کشف داروها و تحقیقات بیوشیمیایی را در آینده هدایت خواهد کرد.
تاریخچه

اصطلاح متابولیسم از کلمه یونانی Μεταβολισμός مشتق شده‌است – «متابولیسموس» برای «تغییرات»، یا «سرنگونی». در سده سیزدهم یک پزشک مسلمان به نام ابن نفیس دریافت بدن و اجزای آن به‌طور مستمر در حال انحلال و تغذیه هستند و به ناچار، دائماً تغییر می‌کنند. اولین مرجع مستند در مورد دگرگشت توسط ابن نفیس در سال ۱۲۶۰ بعد از میلاد مسیح در مطالعه‌ای با عنوان «الرساله الکاملیه فی السیرة النبویه» نوشته شده‌است. تاریخچه مطالعه دگرگشت در محدوده چندین قرن می‌باشد و در مطالعات اخیر از آزمایش جانوران به آزمایش‌های فردی واکنش‌های دگرگشتی در زیست‌شیمی مدرن حرکت کرده‌است. اولین آزمایش‌های کنترل شده در دگرگشت انسانی توسط سانتوریو سانتوریو در سال ۱۶۱۴ در کتاب Ars de statica medicina منتشر شده‌است.
در بررسی‌های اخیر، سازوکارهای این فرایندهای دگرگشتی مشخص نشده‌است و اعتقاد به اصالت حیات به زندگی بخشیدن به بافت‌های زنده معتقد است.
کشف آنزیم‌ها در آغاز سده بیستم توسط ادوارد بوخنر انجام شد که مطالعه واکنش‌های شیمیایی دگرگشت را از مطالعه زیست‌شناختی یاخته‌ها جدا کرده و آغاز زیست‌شیمی را مشخص کرده‌است. یکی از برجسته‌ترین زیست‌شیمی‌دان‌های نوین هانس آدولف کربس می‌باشد که کمک بسیار بزرگی در مطالعه دگرگشت انجام داده‌است. او چرخه اوره را کشف کرده و بعدها، با همکاری هانس کورنبرگ، چرخه سیتریک اسید و چرخه گلی‌اکسیلات را کشف کرده‌است. تحقیقات مدرن زیست‌شیمی تا حد زیادی با گسترش روش‌هایی از جمله کروماتوگرافی (سَوانِگاری)، بلورشناسی پرتو ایکس، طیف‌سنجی تشدید مغناطیسی هسته‌ای، برچسب ایزوتوپی، میکروسکوپ الکترونی و شبیه‌سازی دینامیک ملکولی پیشرفت زیادی کرده‌است. این روش‌ها کشف و تجزیه و تحلیل دقیق بسیاری از مولکول‌ها و مسیرهای متابولیکی را در سلول امکان‌پذیر کرده‌اند.
سوخت‌وساز، دِگَرگشت یا مِتابولیسم
میخوش

مکان در 23x15px|border |alt=|link= ایران
| میخوش میخوش | میخوش میخوش |
| --- | --- |
روستا: روستا
استان: اردبیل
شهرستان: گرمی
بخش: موران
تقسیمات کشوری: اجارود شرقی
جمعیت (۲۰۰۶): جمعیت (۲۰۰۶)
 • کل: ۱۶۳
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۳:۳۰ (IRST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۴:۳۰ (IRDT)
میخوش نام روستایی در دهستان اجارود شرقی، بخش موران، شهرستان گرمی، استان اردبیل است که طبق سرشماری نفوس و مسکن مرکز آمار ایران ۱۶۳ نفر جمعیت دارد.
واسینه لازه

مکان در Slavonia, 23x15px|border |alt=|link= کرواسی
| واسینه لازه Vasine Laze | واسینه لازه Vasine Laze |
| --- | --- |
روستا: روستا
Region: Slavonia
شهرستان‌های کرواسی: شهرستان پوژگا-اسلاونیا
شهر: پژگا، کرواسی
ارتفاع: ۳۳۰ متر (۱۰۸۰ فوت)
جمعیت (2001 census): جمعیت (2001 census)
 • کل: ۲۴
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (زمان)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (CEST)
کد پستی: 34000
کد منطقه: 034
وسین لیز (به لاتین: Vasine Laze) یک زیستگاه انسانی در کرواسی است که در شهرستان پوژگا-اسلاونیا واقع شده‌است.
خصوصیات

وسین لیز ۲۴ نفر جمعیت دارد و ۳۳۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
ناصر یگانه

| ناصر یگانه | ناصر یگانه |
| --- | --- |
رئیس کل دیوان عالی کشور: رئیس کل دیوان عالی کشور
دوره مسئولیت ۱۳۵۳ – ۲۷ اسفند ۱۳۵۷: دوره مسئولیت ۱۳۵۳ – ۲۷ اسفند ۱۳۵۷
پادشاه: محمدرضا پهلوی
پس از: سید عمادالدین میرمطهری
پیش از: سید مهدی سجادیان
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: ۱۳۰۲ قزوین، ایران
درگذشته: ۲۴ آبان ۱۳۷۲ (۷۰ سال) واشینگتن، دی.سی.، ایالات متحده
ملیت:  ایران
حزب سیاسی: حزب ایران نوین حزب رستاخیز
محل تحصیل: دانشگاه تهران دانشگاه سوربن
تخصص: سیاستمدار
خویشاوندان سرشناس: میرزا غفارخان یگانه (سالار منصور)
ناصر یگانه (۱۳۰۲، قزوین – ۱۳۷۲، واشینگتن، دی.سی.) حقوقدان، سیاستمدار، دولتمرد ایرانی و رئیس دیوان عالی کشور ایران بود. از دیگر سمتهای او می‌توان به نمایندگی مجلس شواری ملی و سنا، وزیر مشاور و معاون پارلمانی نخست‌وزیر اشاره کرد.او همچنین یکی از اعضای فراماسون ایران بود.
تولد و تحصیلات

ناصر یگانه در ۱۳۰۲ در قزوین متولد شد. پدرش میرزا غفارخان یگانه ملقب به سالار منصور از مشروطه خواهان قزوین بود. وی پس از انجام تحصیلات ابتدایی و متوسطه وارد دانشکده حقوق دانشگاه تهران شد و درجه لیسانس در علم حقوق دریافت نمود. سپس برای ادامه تحصیل به اروپا رفت و از دانشکده حقوق دانشگاه سوربن پاریس دکترای حقوق دریافت نمود آنگاه به آمریکا سفر نمود و رویه‌های قضایی دادگاه‌های آمریکا را مورد مطالعه قرار داد.
فعالیتهای اداری

پس از بازگشت به ایران به شغل قضاوت مشغول شد و ضمناً تحصیلات خود را در علوم قدیمه و معارف اسلامی و حکمت تعقیب نمود. در دادگستری چندی رئیس شعبه دادگاه بخش و زمانی مستشار دیوان کیفر بود تا به ریاست اداره فنی رسید و بعد مدیر کل قضایی وزارت دادگستری شد.
یگانه در سمت قضائی خود تلاش دامنه‌داری را برای ورود به هیئت حاکمه ایران آغاز کرد و با دسته‌جات سیاسی روز و احزاب در مذاکره و تبادل‌نظر بود. سرانجام وارد کانون مترقی شد. این گروه توسط حسنعلی منصور بنیان‌گذاری شده بود و قریب سی نفر از تحصیلکرده‌های اروپا و آمریکا عضو آن بودند. کانون مترقی در سال ۱۳۴۲ فعالیتهای سیاسی خود را آغاز کرد و اعضای آن توانستند به مجلس بیست و یکم راه پیدا کنند. یگانه که از عناصر فعال و پرکار گروه بود کاندیدای انتخابات شد و از قزوین به وکالت مجلس شورای ملی رسید. هنوز یک سال از عمر مجلس بیست و یکم نگذشته بود که لیدر کانون مترقی که خود سمت نمایندگی مجلس را داشت به نخست‌وزیری منصوب شد و بیشتر اعضاء کابینه خود را از اعضاء گروه که نمایندگی مجلس را داشتند انتخاب کرد. در هیئت وزیران حسنعلی منصور سمت معاون پارلمانی و وزارت مشاور به دکتر ناصر یگانه تعلق گرفت. یگانه در کابینه امیرعباس هویدا در ۱۳۴۳ در همان سمت سابق خود تثبیت شد. وی چند بار نامزد وزارت دادگستری شد ولی از قبول آن خودداری نمود، با این حال چند نوبت در غیاب وزیران دادگستری سرپرستی وزارتخانه را قبول کرد.
یگانه در سال ۱۳۵۰ پس از شش سال وزارت مشاور سنگر سیاسی خود را تغییر داد و کاندیدای نمایندگی مجلس سنا گردید و با مساعدت تمام عیار حزب ایران نوین سناتور دوم تهران شد. در ۱۳۵۳ عمادالدین میرمطهری رئیس دیوان کشور، به سن هفتاد و پنج سالگی رسید و به موجب قانون بازنشستگی وی ابلاغ گردید. در این موقع یگانه داوطلب ریاست دیوان عالی کشور گردید. در آن تاریخ سمت قضایی وی با حفظ مقام سناتوری دادیاری دیوان عالی کشور بود. ابتدا از طرف وزیر دادگستری حکمی برای دکتر یگانه صادر شد که به موجب آن حکم نامبرده به مقام مستشاری دیوان عالی کشور منصوب گردید و به یکی از شعب دوازده‌گانه معرفی شد. سپس وزیر دادگستری حکم دیگری صادر کرد که وی به ریاست شعب دیوان عالی کشور منصوب شده است؛ و نهایتاً با رای رؤسای شعب دیوان کشور و فرمان صادق احمدی وزیر وقت دادگستری به ریاست دیوان عالی انتخاب شد.
یگانه در دی ماه ۱۳۵۷ سفری به اروپا رفت و چندی در پاریس گذرانید سپس در بهمن ماه همان سال به تهران بازگشت، دکتر ناصر یگانه بعد از انقلاب دستگیر و زندانی شد. چندی در زندان به سر برد تا آزاد شد و پس از آزادی به آمریکا عزیمت و در آنجا اقامت نمود. یگانه سرانجام در سال ۱۳۷۲ بر روی قایق خودش در واشینگتن به زندگی خود خاتمه داد.
ورونو

مکان
| ورونو | ورونو |
| --- | --- |
کومونه: کومونه
ورونو: ورونو
ناحیه: پیمونت
استان / شهرستان: استان نووارا (NO)
دهستان: Revislate
حکومت: حکومت
 • شهردار: Gualtiero Pastore
مساحت: مساحت
 • کل: ۱۰٫۲ کیلومتر مربع (۳٫۹ مایل مربع)
ارتفاع: ۳۰۰ متر (۱۰۰۰ فوت)
جمعیت (Dec. 2004): جمعیت (Dec. 2004)
 • کل: ۱٬۷۲۲
 • تراکم: ۱۷۰/کیلومتر مربع (۴۴۰/مایل مربع)
اهلیت‌نام: Verunesi
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (زمان)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (ساعت تابستانه)
کد پستی: 28010
پیش‌شماره تلفن: 0322
وبگاه: وبگاه رسمی
ورونو (به ایتالیایی: Veruno) یک کومونه در ایتالیا است که در استان نووارا واقع شده‌است.
خصوصیات

ورونو ۱۰٫۲ کیلومترمربع مساحت و ۱٬۷۲۲ نفر جمعیت دارد و ۳۰۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
حالا چه شود!

| حالا چه شود! | حالا چه شود! |
| --- | --- |
کارگردان: محمد جعفری هرندی
تهیه‌کننده: سیدمحسن وزیری
نویسنده: سیدمحسن وزیری محمد جعفری هرندی حمید جمدر
بازیگران: جمشید مشایخی شهلا ریاحی مرتضی احمدی حسن رضایی ثریا حکمت پروین سلیمانی محمود بصیری عزت‌الله رمضانی‌فر
تدوین‌گر: حسن مصیبی
شرکت تولید: كارگاه فيلم و انديشه
تاریخ‌های انتشار: ۱۳۷۳
مدت زمان: ۹۰ دقیقه
کشور: ایران
زبان: فارسی 
حالا چه شود! فیلمی به کارگردانی محمد جعفری هرندی و نویسندگی سیدمحسن وزیری، محمد جعفری هرندی، حمید جمدر محصول سال ۱۳۷۳ است.
خلاصه داستان

در کنار یک هتل بزرگ خانه‌ای قدیمی مثل یک وصله ناجور قرار دارد
مشاور املاک محل قصد فروش این خانه را دارد که به کمک فرزندان  متوسل میشود
بازیگران

جمشید مشایخی
شهلا ریاحی
مرتضی احمدی
حسن رضایی
ثریا حکمت
پروین سلیمانی
محمود بصیری
اصغر رستگار
پانته‌آ پارسی‌پور
اکبر اصغری
مهدی کریمی
سارا طاهری
نسیم ذوالفقاری
عطیه غبیشاوی
الناز صادقی
رناک جعفری
علی وزیری
اسماعیل زال
سیدجعفر حسینی
ایمان صادقی
رضا کارگران
عزت‌الله رمضانی‌فر
سانتا روزا دو پوروس

مکان در 25px برزیل
| سانتا روزا دو پوروس | سانتا روزا دو پوروس |
| --- | --- |
Location of municipality in Acre State: Location of municipality in Acre State
ایالت: اکری
مساحت: مساحت
 • کل: ۲۳۰۹ مایل مربع (۵۹۸۱ کیلومتر مربع)
جمعیت (2007): جمعیت (2007)
 • کل: ۳ ۹۴۸
سانتا روزا دو پوروس (به پرتغالی: Santa Rosa do Purus) یکی از شهرستان های برزیل است که در اکری واقع شده‌است.
خصوصیات

سانتا روزا دو پوروس ۵٬۹۸۱ کیلومترمربع مساحت و ۳٬۹۴۸ نفر جمعیت دارد.
واسا، رجستهن

Village در 23x15px|border |alt=|link= هند
| Vasa Vasantpur , Vasantgarh | Vasa Vasantpur , Vasantgarh |
| --- | --- |
Village: Village
مختصات: ۲۴°۳۶′۵۴″شمالی ۷۲°۵۷′۴۷″شرقی﻿ / ﻿۲۴٫۶۱۵۱°شمالی ۷۲٫۹۶۳۱°شرقی﻿ / 24.6151; 72.9631: مختصات: ۲۴°۳۶′۵۴″شمالی ۷۲°۵۷′۴۷″شرقی﻿ / ﻿۲۴٫۶۱۵۱°شمالی ۷۲٫۹۶۳۱°شرقی﻿ / 24.6151; 72.9631
ایالت: راجستان
District: Sirohi
جمعیت (2001): جمعیت (2001)
 • کل: ۸٬۶۷۶
زبان‌ها: زبان‌ها
 • رسمی: زبان هندی
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۵:۳۰ (IST)
PIN: 307024
کد تلفن: 02971
پلاک خودرو: RJ-24-
نزدیک‌ترین شهر: Abu Road
لوک‌سابا constituency: Sirohi
Vidhan Sabha  constituency: Pindwada
تصویری از رجستهن
واسا، رجستهن (به انگلیسی: Vasa, Rajasthan) یک روستا در هند است که در راجستان واقع شده‌است.
خصوصیات

واسا ۸٬۶۷۶ نفر جمعیت دارد.
میچل، داکوتای جنوبی

مکان
| Mitchell, South Dakota | Mitchell, South Dakota |
| --- | --- |
شهر: شهر
Corn Palace in Mitchell: Corn Palace in Mitchell
Location in Davison County and the state of داکوتای جنوبی: Location in Davison County and the state of داکوتای جنوبی
State: داکوتای جنوبی
شهرستان: Davison
Incorporated: 1883
حکومت: حکومت
 • شهردار: Ken Tracy
مساحت: مساحت
 • کل: ۱۲٫۱۴ مایل مربع (۳۱٫۴۴ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۱۱٫۱۴ مایل مربع (۲۸٫۸۵ کیلومتر مربع)
 • آب: ۱٫۰۰ مایل مربع (۲٫۵۹ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۱۳۱۲ فوت (۴۰۰ متر)
جمعیت (2010): جمعیت (2010)
 • کل: ۱۵٬۲۵۴
 • برآورد (2011): ۱۵٬۳۶۸
 • تراکم: ۱۳۶۹٫۳/مایل مربع (۵۲۸٫۷/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (Central (CST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۵ (CDT)
زیپ‌کد: 57301
کد منطقه: 605
FIPS code: 46-43100
GNIS feature ID: 1256500
وبگاه: www.cityofmitchell.org
میچل(به انگلیسی: Mitchell) شهری در ایالت داکوتای جنوبی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۱۵٬۲۵۴ نفر بوده‌است.