نظریه بی‌سازمانی اجتماعی
شاو و مک‌کی

نقشه‌برداری همچنین می‌تواند توزیع فضایی بزهکاری و جرم را نشان دهد، اما نمی‌تواند نتایج را توضیح دهد. در واقع، چنین پژوهش‌هایی اغلب از نظر سیاسی برای نسبت دادن بی‌اخلاقی به گروه‌های جمعیتی یا قومیت‌های خاص استفاده شده‌است. نظریه بی‌سازمانی اجتماعی و نظریه انتقال فرهنگی پیامدهای زمانی را بررسی می‌کند که یک جامعه قادر به انطباق با ارزش‌های مشترک و حل مشکلات ساکنانش نیست.
کلیفورد شاو و هنری دی. مک‌کی (۱۹۴۲) نظریه ساترلند در مورد رفتار مجرمانه سیستماتیک را به کار گرفتند و مدعی شدند بزهکاری در سطح فردی ایجاد نشده‌است بلکه پاسخی طبیعی توسط افراد عادی به شرایط غیرعادی است. بدین ترتیب، اگر جامعه‌ای خودپلیسی نباشد و اگر توسط سازمان‌های بیرونی به‌طور ناقص کنترل شود، برخی از افراد آزادی نامحدودی را برای بیان تمایلات و خواسته‌های خود اعمال می‌کنند که اغلب منجر به رفتارهای بزهکارانه می‌شود. آنها مدل منطقه متحدالمرکز را در نظر گرفتند و یک wikt:دیاکرونیک تجزیه و تحلیل برای نشان دادن اینکه بزهکاری قبلاً در مناطق شهری پراکنده بود و گروه‌های ثروتمند و مهم بیشتری برای جلوگیری از بی نظمی اجتماعی موجود حرکت کردند.
مفاهیم، فرضیه‌ها و روش‌های پژوهش آنها تأثیر زیادی بر تحلیل بزهکاری و جرم داشته‌است. متغیرهای وابسته آنها در نرخ بزهکاری با دستگیری، حضور در دادگاه، و قضاوت دادگاه در مورد تعهد سازمانی اندازه‌گیری شد. متغیرهای مستقل آنها شرایط اقتصادی بر اساس مساحت مایل مربع، ناهمگونی قومی و گردش جمعیت بود. این متغیرها بر اساس محل زندگی بزهکاران بود و شامل مردان ۱۰ تا ۱۶ ساله بود که به دادگاه اطفال و نوجوانان شکایت کرده بودند. (۵۶۰۰۰ پرونده دادگاه نوجوانان از ۱۹۰۰ تا ۱۹۳۳ به عنوان داده استفاده شد). چارچوب‌های زمانی که آنها انتخاب کردند الگوهای قوی مهاجرت مهاجران را نشان داد. شاو و مک‌کی باورمند بودند می‌توانند نشان دهند آیا بزهکاری توسط گروه‌های مهاجر خاصی ایجاد شده‌است یا محیطی که مهاجران در آن زندگی می‌کنند:
اگر نرخ بالای بزهکاری برای گروه‌های مهاجر خاص در طول مهاجرت آن‌ها از طریق محیط‌های مختلف اکولوژیکی شهر بالا باقی بماند، آن‌گاه بزهکاری می‌تواند با ویژگی‌های متمایز قانون اساسی یا فرهنگی آنها مرتبط باشد.
اگر نرخ بزهکاری با جابجایی مهاجران در محیط‌های زیست‌محیطی مختلف کاهش می‌یابد، آنگاه بزهکاری نمی‌تواند با قانون اساسی مهاجران مرتبط باشد ولی باید به نحوی با محیط خود در ارتباط باشند.
شاو و مک‌کی نشان دادند بی‌سازمانی اجتماعی در مناطق شهری که تنها مکان‌هایی بودند که فقرای تازه‌وارد می‌توانستند زندگی کنند، بومی است. در این مناطق، نرخ بالای گردش مالی در جمعیت (بی‌ثباتی مسکونی)، و ترکیبی از افراد با پیشینه‌های فرهنگی مختلف (تنوع قومی) وجود داشت. تحلیل‌های شاو و مک‌کی که نرخ بزهکاری را با این ویژگی‌های ساختاری مرتبط می‌کند، حقایق کلیدی را در مورد همبستگی‌های اجتماعی جرم و بزهکاری ایجاد کرد:
نرخ بزهکاری نوجوانان با یک الگوی فضایی منظم مطابقت داشت، با بالاترین میزان در مناطق درون‌شهری، و با افزایش فاصله از مرکز شهر، این میزان کاهش می‌یابد.
یک الگوی فضایی یکسان وجود داشت که توسط شاخص‌های مختلف دیگر مشکلات اجتماعی آشکار شد.
الگوی فضایی نرخ بزهکاری پایداری بلندمدت قابل توجهی را نشان داد، حتی اگر ساختار ملیت جمعیت در مناطق درون‌شهری در طول دهه‌ها به شدت تغییر کرد.
در مناطق درون‌شهری، روند بزهکاری از طریق شبکه ای از روابط بین فردی، شامل خانواده، باندها و محله اتفاق افتاد.
با مقایسه نقشه‌ها، شاو و مک‌کی متوجه شدند الگوی نرخ بزهکاری با مناطق شهری طبیعی مدل مناطق متحدالمرکز پارک و برگس مطابقت دارد. این گواه این نتیجه بود که نرخ بزهکاری همیشه برای منطقه خاصی از شهر (منطقه زیست‌محیطی ۲) بالا باقی می‌ماند، صرف نظر از اینکه کدام گروه مهاجر در آنجا زندگی می‌کردند. از این رو، بزهکاری قانونی نبود، بلکه باید با محیط زیست‌بوم شناختی خاصی که در آن رخ می‌دهد مرتبط باشد. در این زمینه، شاو و مک کی اظهار داشتند که تنوع قومی در ارتباطات میان بزرگسالان تداخل دارد و ارتباط مؤثر در مواجهه با تنوع قومی کمتر است زیرا تفاوت در رسوم و فقدان تجربیات مشترک ممکن است باعث ترس و بی‌اعتمادی شود.
اگرچه پژوهش در کشورهای مختلف به حمایت از یافته‌های شاو و مک‌کی مبنی بر اینکه نرخ بزهکاری در مناطقی با افول اقتصادی و بی‌ثباتی بالاتر است، حمایت می‌کند ولی این پژوهش نشان نداده‌است که نرخ جرم و جنایت از نظر فضایی از مرکز شهر به بیرون پراکنده می‌شود. در واقع، در برخی کشورها، ثروتمندان در مراکز شهرها زندگی می‌کنند، در حالی که فقیرترین مناطق در نزدیکی حاشیه شهرها هستند. علاوه بر این، کار آنها به این موضوع توجه نمی‌کند که چرا عدم بزهکاری قابل توجهی در حوزه‌های بزهکاری وجود دارد؛ بنابراین، این نظریه علل اجتماعی بزهکاری را شناسایی می‌کند که به نظر می‌رسد در مناطق جغرافیایی خاصی قرار دارند ولی نتایج آن کاملاً قابل تعمیم نیست. برای بحث کلی در مورد کار آنها، اسنودگراس (۱۹۷۶) را ببینید.
طرح منطقه شیکاگو شاو و مک‌کی نمونه‌ای از تمرین جرم‌شناسی عمومی است.