مریوان
جامعه > جامه و لباس > لباس مردان

لباس مردان عبارت است از:
چوخه رانک:
چوخه رانک شامل نیم‌تنه‌ای به نام «چوخه» که از جنس «پشم» یا «کتان» است و شلواری گشاد به نام «رانک» که مچ‌پای آن تنگ است.
پانتول:
پانتول؛ شلواری گشاد با دم‌پای تنگ است با این تفاوت که جنس آن از پارچه می‌باشد.
مَلیکی:
مایکی؛ نیم‌تنه‌ای بدون یقه است که از پایین نیم‌تنه تا بالا به وسیله دکمه بسته می‌شود.
لفکه سورانی:
لفکه سورانی پیراهنی با آستین فراخ و بلند و زبانه‌ای مثلث شکل در انتهای آستین است که آن در حال عادی دور مچ یا بازو می‌پیچند.
پشتوین:
شال که به آن «پشتوین» و «پشتینه» نیز می‌گویند، پارچه‌ای است تقریباً به طول ۳ تا ۱۰ متر که بر روی لباس در ناحیهٔ کمر بسته می‌شود.
دستار:
دستار یا «کلاغه» که به آن «دشلمه»، «مندلی»، «ره شتی»، و «سروین» (سربند) نیز هم گویند و مردان به جای کلاه از آن استفاده می‌کنند.
فرنجی:
فرنجی یا «فره‌جی» که ویژهٔ مردان ناحیهٔ اورامانات است و از نمد ساخته و آماده می‌شود.
کله بال:
کله بال نوعی از نمد پوششی است که چوپانان در مناطق چرای گله در صحرا استفاده می‌کنند.
پیچ و کولاو:
پیچ و کولاو کلاه محلی کردها را که معمولاً زنان کرد ان را با دقت و ظرافت خاصی و با نقش و نگارهایی بر جایی مانده از فرهنگ اصیل کردی می‌بافند معمولاً به رنگ‌هایی سیاه و سفید و به دو صورت کلاه بلند و تخت بافته می‌شود و در دست مصرف‌کنندگان قرار می‌گیرد البته بنا به گفتهٔ پیشینیان و به اعتقاد آن‌ها مرد نباید سرش لخت باشد.
پیچ:
پیچ دستمالی است سیاه و سفید که با گذاشتن کلاه روی سر به دور کلاه پیچانده می‌شود و در قسمت پشت سر در درون دستمال قرار داده می‌شود تا شل نشود البته برادران بارزانی پیچ و کولاو و شالشان به رنگ قرمز می‌باشد. البته اعراب نیز از این شال چه سیاه و سفید و چه قرمز رنگ برای پوشش خود استفاده می‌کنند.
کلاش:
کلاش یا گیوه؛ پاپوشی است به رنگ سفید که با ظرافت کامل توسط برادران اورامانی ساخته می‌شود که از بدبو شدن پا جلوگیری می‌کند و پا را خنک نگه می‌دارد از خصوصیات آن فصلی بودن آن است و نمی‌توان از آن در فصل زمستان یا فصول باران زا استفاده کرد.
لباس مردانه از قسمت‌های زیر تشکیل می‌شود:
۱. که وا پانتول:
که وا پانتول که به جای کت و شلوار معمولی می‌پوشند ولی شکل و دوخت آن‌ها غیر از مد کت و شلوار ی است که معمول می‌باشد؛ که وا یا کت لباس کردی تقریباً به صورت یک ژاکت نظامی می‌دوزند با این تفاوت که که وا جیب‌های کناره‌ای ندارد و ضمناً چاک آن کاملاً از طرفین راست و چپ باز می‌شود. به علاوه غیراز چاک کناره‌ای آستین‌هایش چاک دارا ست. دوخت شلوار کردی یا پانتول بدین ترتیب است که دهانه‌ای تنگ و بدنه‌ای گشاد دارد و به جای کمر انتهای آن را که گشادیش بیش از دو برابر یک شلوار معمولی است با بندی که «دخین» نامیده می‌شود و از توی قسمت تا شدهٔ آن «لیفه گذشته» می‌بندند و از کمر به پایین که وا را داخل پانتول کرده و بند پانتول را روی ان می‌بندند.
۲. پشت بند:
پشت بنداز پارچه گلدار به طول ۶ متر درست می‌شوند بدین ترتیب که پارچه را از سمت عرضش تا کرده می‌دوزند و بعد آن را به صورت مختلف ساده و گره چین به کمر می‌بندند. آن‌هایی که صاحب اسلحهٔ کمری هستند؛ آن را روی پشت بند می‌بندند و خنجر را بین پشت بند و که وا فرومی‌کنند.
۳. پیچ:
پارچه‌ای است ۳ متری و اغلب گلدار که تارهای از آن جدا می‌کنند و به شکل جالبی طوری‌که تارهای ان در طرفین صورت آویزان گردد به دور سر می‌پیچند. پچ را که در نواحی سقز «مرزه» می‌گویند روی کلاه مخصوص به نام «عارقچین» می‌بندند عارقچین را از نخ و مخصوصاً از نخ‌های قرقره‌ای با میل قلاب می‌بافند و این کار مخصوص زنان و دختران کرد است اغلب برای زیبایی بیشتر آن را از نخ‌های سیاه و سفید و به مقدار کم نخ‌های رنگین پر نقش می‌بافند.
البته شایان ذکر است که پیچ فقط مخصوص اکراد (کردها) نبوده در اکثر مناطق خاورمیانه مردها پیچ می‌بندند، برای نمونه در هندوستان، پاکستان، افغانستان، مناطق عرب‌نشین و… ولی پیج هر قومی جداست و مخصوص آن قوم.
۴. کراس-گجی:
کراس همان پیراهن است با این تفاوت که اولاً یقه ندارد و به علاوه به انتهای آستین‌ها نیز دنباله‌ای به نام سورانی می‌دوزند که آن را در حالت عادی روی آستین که وا می‌بندند و در مواقع اضطراری و مخصوصاً در مواقع جنگ دو سر سورانی به هم گره زده و به گردن می آویزانند و نیز همین سورانی‌ها باعث تسهیل بالا زدن آستین‌ها در مواقع شستن دست و صورت می‌باشند.