stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ابوالفضل بیهقی

«بیهقی» به اینجا تغییرمسیر دارد. برای دیگر کاربردها، بیهقی (ابهام‌زدایی) را ببینید.
| ابوالفضل بیهقی | ابوالفضل بیهقی |
| --- | --- |
نام اصلی: کُنیه: ابوالفضل نام: محمد  نَسَب: ابن حسین نسبت: بیهقی
زاده: ۳۸۵ هجری قمری / ۹۹۵ میلادی/ ۳۷۴ هجری خورشیدی حارث آباد، سبزوار
درگذشته: ۴۷۰ هجری قمری / ۱۰۷۷ میلادی
آرامگاه: نامعلوم
لقب: پدرِ نثرِ فارسی
پیشه: نویسنده دبیر و رئیس دیوان رسالت
سال‌های فعالیت: ۴۳۷ هجری قمری به بعد
ابوالفضل محمد بن حسین بیهقی (زاده شده در ۳۸۵ ه‍.ق / ۹۹۵ م/ ۳۷۴ ه‍.ش در حارث‌آباد بیهق (سبزوار امروزی) – فوت در ۴۷۰ ه‍.ق / ۱۰۷۷ م. در غزنین) تاریخ‌نگار و نویسنده ایرانی در دربار غزنوی است. شهرت او برای نگارش کتاب معروف به تاریخ بیهقی است که مهم‌ترین منبع تاریخی در مورد دوران غزنوی به‌شمار می‌رود. بسیاری ابوالفضل بیهقی را پدر تاریخ‌نویسی نوین می‌دانند.
تاریخ بیهقی

مقالهٔ اصلی: تاریخ بیهقی
مشهورترین اثر بیهقی، تاریخ بیهقی است که تنها بخش باقی‌مانده از آن، دورهٔ سلطان مسعود غزنوی اول (۴۲۱ تا ۴۳۲ هجری قمری) را روایت می‌کند.
ابن فندق می‌گوید که «تاریخ آل محمود» (تاریخ بیهقی) به زبان فارسی نوشته شده و از نخستین روزهای سبکتگین تا آغاز سلطنت ابراهیم غزنوی را شرح می‌دهد و بیش از سی مجلد دارد. ابن فندق برخی جلدهای کتاب را در کتابخانهٔ سرخس دیده و برخی جلدهای دیگر را در مجموعه‌های شخصی خاتون مهدعراق (دختر ملکشاه سلجوقی) در نیشابور و چند جلد دیگر را در جاهای دیگر، اما کل این اثر را ندیده است. بر اساس این اشارات و متن خود کتاب، می‌توان حدس زد که بیهقی تاریخ کامل سلسله غزنویان را نوشته بوده که اولین جلد آن، «تاریخ ناصری» به تبع نام ناصرالدین سبکتگین (پایه‌گذار سلسله غزنوی) نام داشته یا بعدها به این نام شناخته شده است. این حدس با این واقعیت تأیید می‌شود که محمد عوفی در کتاب جوامع الحکایات و لوامع الروایات، دو ماجرا را از «تاریخ ناصری» نقل می‌کند که مربوط به نخستین روزهای امیر سبکتگین و پیش از تولد محمود غزنوی است. سه جلد بعدی کتاب به نام «تاریخ یمینی» یا «مقامات محمودی»، قاعدتاً باید مربوط به دورهٔ سلطنت محمود غزنوی بوده باشد. باز هم ابن فندق اشاره می‌کند که بیهقی ۶۷ بار بارش برف در سال ۴۰۰ هجری قمری در نیشابور را گزارش داده و در پی آن در سال ۴۰۱ هجری قمری قطحی آمده است. بخش‌های باقیمانده از تاریخ بیهقی (جلد ۵ تا ۱۰) مربوط به دورهٔ سلطان مسعود غزنوی است و به نام «تاریخ مسعودی» شناخته می‌شود، هرچند که نام اغلب چاپ‌های کتاب صرفاً «تاریخ بیهقی» گذاشته می‌شود. اما قسمت‌هایی از همین بخش باقی‌مانده از کتاب هم از دست رفته است. برای مثال، جلد نهم کتاب با روایت شکست سلطان مسعود از سلجوقیان و قصد او برای رفتن به هند پایان می‌گیرد و نویسنده اعلام می‌کند که کتاب دهم شامل دو بخش مربوط به خوارزم و جبال، لشکرکشی مسعود به هند، و پایان دوران او خواهد بود. اما آنچه از کتاب دهم باقی مانده فقط شامل بخش مربوط به خوارزم است که از «المُسامَرة فی اخبار خوارزم» (اثر گمشده ابوریحان بیرونی) برداشت شده است. قسمتی از جلد پنجم کتاب هم ممکن است از دست رفته باشد.
در دورهٔ بعد از مرگ سلطان مسعود، بیهقی در گزارش‌های خود به وقوع سیل در غزنه و بازسازی شهر و قلعهٔ آن به دست عمرو لیث صفاری اشاره می‌کند. سی جلد کتاب تاریخ بیهقی، دست‌کم ۴۲ سال از عصر غزنویان را پوشش می‌داده است: چهار جلد اول شامل «تاریخ ناصری» و «تاریخ یمینی»؛ جلد پنجم تا دهم شامل «تاریخ مسعودی» (تنها بخش باقی‌مانده از کتاب، هرچند به نظر می‌رسد که قسمت‌هایی از جلد پنجم و دهم نیز از دست رفته باشد)؛ و جلد یازدهم تا سی‌ام شامل نوزده سال سلطنت دوم امیرمحمد غزنوی، سلطنت مسعود غزنوی دوم، سلطنت علی غزنوی (معروف به بهاءالدوله)، سلطنت عبدالرشید غزنوی و سلطنت فرخزاد غزنوی، تا آغاز سلطنت ابراهیم غزنوی (۴۳۲ هجری قمری). بیهقی به مرگ زودهنگام فرخزاد و جانشینی ابراهیم در ۱۹ صفر ۴۵۱ هجری قمری (۶ آوریل ۱۰۵۹) اشاره کرده و می‌افزاید که در آن روز مشغول نگارش تاریخ بوده است.
روز ملی نثر پارسی

در گاه‌شمار رسمی ایران روز اول آبان‌ماه به یاد این نویسنده و تاریخ‌نگار بزرگ ایرانی با عنوان روز ملی نثر پارسی به ثبت رسیده است. هر سال هم‌زمان با این روز همایش‌ها و مراسم مختلفی برگزار می‌شود. مهم‌ترین برنامه‌ها در سازمان ارشاد و در شهر سبزوار زادگاه بیهقی برگزار می‌گردد.
اوّل آبان، درتقویم ملّی، به نام روز ملّی بزرگداشت ابوالفضل بیهقی( پدرنثر فارسی) ثبت شده است.
از اوّل آبان ۱۳۸۶ تاکنون، سیزده دوره ازاین همایش های ادواری در سطح ملی و بین المللی برگزارشده است.
کتاب‌شناسی

تاریخ بیهقی (سلطان محمود و مسعود غزنوی): ابوالفضل محمد ‌بیهقی، مصحح عزیزالله علیزاده، تهران: فردوس، ۱۳۸۷، (وزیری، گالینگور)، ۷۸۴ صفحه.
دادستان تهران

دادستان تهران، در بین دادستان‌های حوزه‌های دیگر قضایی، اهمیت خاصی در قوانین ایران دارد. این جایگاه «نماد اعمال حاکمیت حکومت در مرکز کشور» خوانده شده، و نقش ممتازی در نظام قضایی ایران دارد. اهمیت آن به دلیل مهم‌تر بودن پرونده‌های قضایی طرح شده در تهران است. در قوانین ایران به دادسرای تهران در بررسی بعضی از جرایم صلاحیتی اضافی نسبت به دادسراهای محلی اعطا شده‌است. دادستان تهران در جلسات مسئولان عالی قضایی به ریاست رئیس قوه قضائیه شرکت می‌کند. در آذر ۱۴۰۰ با حکم غلامحسین محسنی اژه‌ای، رئیس قوه قضائیه علی صالحی به عنوان دادستان عمومی و انقلاب تهران منصوب شد.
صلاحیت‌های ویژه دادستان تهران

بر اساس قانون تشکیل و طرز رسیدگی دیوان جزای عمال دولت «رسیدگی به تمامی جرایم استانداران و معاونان وزارتخانه‌ها و مدیران کل و فرمانداران و روسای ادارات استان‌ها و شهرستان‌ها و کلیه کارمندان قضایی که به سبب شغل دولتی مرتکب می‌شوند در دیوان کیفر به عمل می‌آید و نیز رسیدگی به جرایم اختلاس و هر نوع تصرف غیرقانونی و ارتشا و کلاهبرداری به سبب شغل دولتی سایر مستخدمان و مأموران که در قوانین دیوان کیفر پیش‌بینی شده در صورتی که مبلغ مورد اختلاس یا تصرف غیرقانونی یا کلاهبرداری دفعتاً واحده یا مجموعاً از ۳۰ هزار ریال و مبلغ رشوه دفعتاً واحده یا مجموعاً از ۵ هزار ریال بیشتر باشد در صلاحیت دیوان کیفر است.» پس از تصویب لایحه تشکیل دادگاه‌های عمومی در سال ۱۳۵۸، این دیوان منحل و وظایف دادسرای آن به دادسرای عمومی محول شد ولی بر اساس همین قانون «به کلیه جرایم استانداران و فرمانداران و دارندگان پایه‌های قضایی در دادسرا و دادگاه‌های جزایی تهران رسیدگی می‌شود.»
بر اساس قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب مصوب ۱۳۷۳ «رسیدگی به تمامی اتهامات اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام، شورای نگهبان، نمایندگان مجلس شورای اسلامی، وزرا و معاونین آنها، معاونان و مشاوران رؤسای سه قوه، سفرا، دادستان و رئیس دیوان محاسبات، دارندگان پایه قضایی، استانداران، فرمانداران و جرایم عمومی افسران نظامی و انتظامی از درجه سرتیپ و بالاتر و مدیران کل اطلاعات استان‌ها در صلاحیت دادگاه کیفری استان تهران می‌باشد. به استثنای مواردی که در صلاحیت سایر مراجع قضایی است.» تنها مقاماتی که از شمول رسیدگی دادستان تهران خارجند، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام و رهبر هستند.
دادسرای تهران در خصوص رسیدگی به اتهامات رئیس‌جمهور هم صالح دانسته شده‌است.
بر اساس قانون راجع به استرداد مجرمان، اشخاص مسترد از خارج به دادسرای شهرستان تهران ارجاع می‌شوند. قانون مجازات اخلال کنندگان در امنیت پرواز هواپیما و خرابکاری در وسایل و تأسیسات هواپیمایی مصوب ۱۳۴۹ «رسیدگی به جرایم مندرج در این قانون منحصراً در صلاحیت مراجع قضایی پایتخت» می‌داند.
دادستان‌های تهران پس از انقلاب اسلامی > دادستان عمومی تهران

ابوالفضل میر شمس شهشهانی (۱۳۵۷–۱۳۵۸) •  (۱۳۵۸–۱۳۵۹)
حسین دادگر (۱۳۵۹–۱۳۶۳)
سید ضیاءالدین میرعمادی (۱۳۶۳ – ۱۳۶۸)
علی یونسی (۱۳۶۸ – ۱۳۷۲)
محمد ناصری صالح‌آبادی (۱۳۷۲ – ۱۳۷۳*)
دادستان‌های تهران پس از انقلاب اسلامی > دادستان انقلاب تهران

سید رضا زواره‌ای (؟ –۱۳۵۸)
احمد آذری قمی (تیر ۱۳۵۸–۲۴ شهریور ۱۳۵۸)
علی قدوسی (همزمان با تصدی دادستانی کل انقلاب) (شهریور ۱۳۵۸–آبان ۱۳۵۸)
سید اسدالله لاجوردی (۲۰ آبان ۱۳۵۸–دی ۱۳۶۳)
علی رازینی (۱۳۶۳–۱۳۶۶)
مرتضی اشراقی (۱۳۶۶ – ۷ شهریور ۱۳۶۸)
سید ابراهیم رئیسی (۷ شهریور ۱۳۶۸ – شهریور ۱۳۷۳)
دادستان‌های تهران پس از انقلاب اسلامی > دادستان عمومی و انقلاب تهران

سعید مرتضوی (۱۳۸۲–۱۳۸۸)
عباس جعفری دولت‌آبادی (۱۳۸۸–۱۳۹۸)
علی القاصی مهر (۱۳۹۸–آذر ۱۴۰۰)
علی صالحی (۱۴۰۰ تاکنون)
§ همزمان «دادستان کل انقلاب» و «دادستان انقلاب تهران» بود. 
* دادسراها در ۱۳۷۳ برچیده و در ۱۳۸۲ بازگشوده شدند.
دان بویل

| دان بویل | دان بویل | دان بویل | دان بویل |
| --- | --- | --- | --- |
 :  
زادهٔ:  ۱۲ ژوئیهٔ ۱۹۷۶ ‏(۴۸ سال) اتاوا
قد:  ۵ فوت ۱۱ اینچ (۱۸۰ سانتیمتر)
وزن:  ۱۹۰ پوند (۸۶ کیلوگرم؛ ۱۳ سنگ ۸ پوند)
پست:  Defenceman
ضربه:  Right
بازی برای:  Florida Panthers تمپا بی لایتنینگ San Jose Sharks نیویورک رنجرز
تیم ملی:   کانادا
منتخب ان‌اچ‌ال:  Undrafted
سوابق بازی:  ۱۹۹۸–۲۰۱۶
دان بویل (انگلیسی: Dan Boyle؛ زادهٔ ۱۲ ژوئیهٔ ۱۹۷۶) بازیکن هاکی روی یخ اهل کانادا است.
وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون جام استنلی شده‌است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به تمپا بی لایتنینگ اشاره کرد.
امناس

مکان
| Ammenäs | Ammenäs |
| --- | --- |
Ammenäs: Ammenäs
مختصات: ۵۸°۱۹′ شمالی ۱۱°۵۰′ شرقی﻿ / ﻿۵۸٫۳۱۷°شمالی ۱۱٫۸۳۳°شرقی﻿ / 58.317; 11.833: مختصات: ۵۸°۱۹′ شمالی ۱۱°۵۰′ شرقی﻿ / ﻿۵۸٫۳۱۷°شمالی ۱۱٫۸۳۳°شرقی﻿ / 58.317; 11.833
سوئد: بوهوسلن
استان: استان وسترا گوتلاند
شهرداری: Uddevalla Municipality
مساحت: مساحت
 • کل: ۱٫۵۰ کیلومتر مربع (۰٫۵۸ مایل مربع)
جمعیت (31 December 2010): جمعیت (31 December 2010)
 • کل: ۵۴۴
 • تراکم: ۳۶۲/کیلومتر مربع (۹۴۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (زمان)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (زمان)
امناس (به سوئدی: Ammenäs) یک سکونتگاه مسکونی در سوئد است که در Uddevalla Municipality واقع شده‌است.
خصوصیات

امناس ۱٫۵۰ کیلومترمربع مساحت و ۵۴۴ نفر جمعیت دارد.
سوسن شاکرین

| سوسن شاکرین | سوسن شاکرین |
| --- | --- |
زادهٔ: ۷ آذر ۱۳۳۳ تهران، ایران
درگذشت: ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۲ بیمارستان فیروزگر
علت مرگ: سرطان لوزالمعده
آرامگاه: بهشت زهرا قطعه هجده
ملیت: ایرانی
شهروندی: ایران
پیشه(ها): نوازنده گیتار کلاسیک، مدرس و پژوهشگر موسیقی و آهنگساز فیلم
همسر: رجب محمدین
سوسن شاکرین (۷ آذر ۱۳۳۳–۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۲) نوازنده گیتار کلاسیک، مدرس و پژوهشگر موسیقی و آهنگساز فیلم اهل ایران بود.
زندگی‌نامه

سوسن شاکرین متولد ۱۳۳۳ تهران است. از نوجوانی و با علاقه بسیار در دوره‌های شبانه کنسرواتوار موسیقی، آموزش گیتار و سایر دروس تخصصی را آغاز می‌کند و بعدها نیز به‌طور آزاد، آموختن را ادامه می‌دهد. در سازمان کر اپرا، کر ارکستر سمفونیک و کر تالار رودکی هم حضوری فعال و پیگیر داشته‌است. از عمده کارهای او، ساختن موسیقی متن برای نمایشنامه رادیویی «آهسته با گل سرخ» و موسیقی برای نمایش عروسکی «ماه پیشونی» برای اجرا در جشنواره تئاتر عروسکی است. او همچنین یک کتاب قصه برای کودکان به نام «آروزی بزرگ چشمه» به چاپ رسانده و دو کتاب موسیقی به چاپ رسانده‌است. سوسن شاکرین برای پنج فیلم بلند سینمایی در ایران و دو فیلم در هلند موسیقی متن ساخته‌است. افسانه مه پلنگ. برخورد. یاد و دیدار (۱۳۶۶)، گل (۱۳۶۷) و (بخاطر همه چیز) موسیقی متنهای او در ایران است که سه فیلم آخر از، ساخته‌های رجب محمدین است.
نام سوسن شاکرین پس از شیدا قراچه‌داغی و گیتی پاشایی به عنوان سومین زن در موسیقی فیلم، در فرهنگ سینمای ایران به ثبت رسیده‌است.[نیازمند منبع]
آهنگساز فیلم

مستند "هلند Magnitogorsk 1996 "
فیلم کوتاه " هلند 1993 het rode visje "
افسانه مه‌پلنگ (۱۳۷۰)
برخورد (۱۳۷۰)
به خاطر همه چیز (۱۳۶۹)
گل (۱۳۶۷)
یاد و دیدار (۱۳۶۶)
آلبوم ایراندخت

دردها و افتخارات یک تاریخ
رفته با آب‌های زمان
آخرین قصه شهرزاد
عشق سخن می‌گوید
از خود عبور کردن
وقتی از هم جدا می‌شویم
رهایی از یک رؤیا
زمان بی‌نام
سیمرغ فراموش شده
کتابشناسی

«روش نوین التیام انقباض‌ها ودردهای عضلانی مفصلی ازطریق تکنیک نوازندگیِ سوسن شاکرین.»
«ایراندخت» پارتیتور بخشهای گیتار از منتخب آثار آلبوم ایراندخت. موسیقی متن فیلم.
«تمرینات تکنیک برای تمام سازها» (انتشارات به نگار ۱۳۷۳)
«اصول و مبانی موسیقی.» (انتشارات سوره مهر ۱۳۸۸)
«تأثیر موسیقی ایران بر موسیقی غرب. مبانی موسیقی» نشر:ناشر مؤلف سال ۱۴۰۰
«ایران سرچشمه موسیقی غرب و جهان…» چاپ دوم. ۱۴۰۱ نشر: ناشرمولف.
«آرزوی بزرگ چشمه». داستان کودک.انتشارات بامداد. ۱۳۵۴.
چا وو مین

| چا وو مین | چا وو مین |
| --- | --- |
چا در دسامبر ۲۰۲۱: چا در دسامبر ۲۰۲۱
نام هنگام تولد: کیم مین وو
زادهٔ: ۲۴ اکتبر ۲۰۰۰ ‏(۲۴ سال) بوسان، کره جنوبی
تحصیلات: مؤسسه هنر سئول
پیشه: بازیگر
سال‌های فعالیت: ۲۰۲۱–اکنون
نماینده: جاست انترتینمنت
نام کره‌ای: نام کره‌ای
هانگول: 김민우
لاتین‌نویسی اصلاح‌شده: Kim Min-u
مک‌کیون–ریشاور: Gim Minu
نام هنری: نام هنری
هانگول: 차우민
لاتین‌نویسی اصلاح‌شده: Chaumin
مک‌کیون–ریشاور: Ch'aumin
 :  
کیم مین وو (کره‌ای: 김민우؛ زادهٔ ۲۴ اکتبر ۲۰۰۰) که به‌طور حرفه‌ای با نام چا وو مین (차우민) شناخته می‌شود، بازیگر اهل کره جنوبی است. او به خاطر ایفای نقش در شب فرا رسیده (۲۰۲۳) و گروه مطالعه (۲۰۲۵) شناخته می‌شود.
اوایل زندگی

چا وو مین زادهٔ ۲۴ اکتبر ۲۰۰۰ در بوسان، کره جنوبی است. او در مؤسسه هنر سئول تحصیل کرده است.
فیلم‌شناسی > فیلم

| سال | عنوان | نقش | منابع |
| --- | --- | --- | --- |
| ۲۰۲۳ | شهروند شجاع |  |  |
فیلم‌شناسی > مجموعه تلویزیونی

| سال | عنوان | نقش | منابع |
| --- | --- | --- | --- |
| ۲۰۲۱ | The Tasty Florida | سو هه وون |  |
| ۲۰۲۲ | قهرمان ضعیف کلاس ۱ | کانگ وو یونگ |  |
| ۲۰۲۳ | شب فرا رسیده | گو کیونگ جون |  |
| ۲۰۲۵ | گروه مطالعه | پی هان وول |  |
| ۲۰۲۵ | فیلم ملو | وو جونگ هو |  |
| ۲۰۲۵ | قلب‌های مدفون | جی سون وو |  |
گویش بروجردی

| بروجردی | بروجردی |
| --- | --- |
وُروویردی: وُروویردی
زبان بومی در:  ایران استان لرستان، استان مرکزی، استان همدان  کرمانشاه 
منطقه: شهرستان بروجرد، شهرستان دورود، شهرستان شازند، شهرستان خنداب و شازند شهرستان ازنا  شهرستان کنگاور شهرستان ملایر
تبار: هندواروپایی  هندوایرانیایرانیغربیجنوب‌غربیزبان لریبروجردی
کدهای زبان: کدهای زبان
ایزو ۳–۶۳۹: lrc
گلاتولوگ: boru1243
گویش بروجردی گویش رایج مردم شهر بروجرد و مناطق پیرامون آن است. این گویش هم سطح با گویش ثلاثی رایج در شمال شرقی استان لرستان و شهرستان بروجرد، جنوب همدان، جنوب استان مرکزی و شرق استان کرمانشاه است.این گویش به طور گسترده در شهرستان شازندو در برخی از روستاهای شهرستان‌های ملایر،دورود رایج است.تعداد گویشوران این زبان لری حدود دو میلیون نفر می‌باشد.
وابستگی زبانی

فهرست لینگوییست و اتنولوگ گویش بروجردی را گویشی از لری شمالی معرفی می‌کنند. دانشنامه ایرانیکا در توصیف شاخه‌های شمالی لری، از بروجرد، به عنوان یکی از مراکز مهم گویش‌های لری شمالی یاد کرده‌است. امان الهی بهاروند بروجردی را از گویش‌های لری غربی می‌داند. اریک جان آنونبی لری را به سه زبان لرستانی، بختیاری و لری جنوبی تقسیم می‌کند و بروجردی را در کنار خرم‌آبادی، نهاوندی، لری اندیمشک و گویش‌های روستایی در زمره گویش‌های زبان لرستانی می‌داند که با هم مشابهت واژگانی دارند. استانداری استان مرکزی از این گویش را لری بروجردی و هم خانواده با سایر گویش های لری شمالی همانند ملایری  و بروجردی ذکر می کند.علی حصوری این گویش را از گویش های زبان لری معرفی می کند. بر اساس تحقیقات نشریه مطالعات زبان ها و گویش های غرب ایران گویش بروجردی یکی از گویش های زبان لری است.
اریک آنونبی دلیل مشابهت واژگانی این زبان‌ها با فارسی را به دلیل قرض‌گیری واژه‌ای می‌داند. لغت‌نامه دهخدا زبان ساکنان شهرستان بروجرد را فارسی لری دانسته دانشنامه جهان اسلام نیز گویش مردم بروجرد را فارسی با لهجه بروجردی عنوان کرده‌است. در دانشنامه بروجرد ذکر شده که مردم بروجرد به زبان فارسی با لهجه بروجردی سخن می‌گویند. همچنین در «تذکره حزین» در خصوص گویش مردم بروجرد چنین آمده‌است:
مردم صدهزار نفری این شهرستان دارای لهجه و زبان مخصوصی هستند که شعبه‌ای از فرس باستان است و هنگامی که با لهجه خود سخن نگویند گفت و شنودشان عین عبارت کتاب است.
احمد اسفندیاری ویژگی‌های زبانی گویش بروجردی به گونه‌ای است که آن تبدیل به یک گویش مستقل و هم ارز با گویش‌های رایج در غرب ایران مثل فارسی اراکی، فارسی همدانی، لری، لکی و کردی می‌کند. وی در مقدمه کتاب «گویش بروجردی» به صراحت بیان می‌دارد که گویش بروجردی نه لهجه‌ای از فارسی امروزی و نه شاخه‌ای از لری است، بلکه گویشی مستقل و هم ارز با لری، لکی و لهجه‌های فارسی اطراف است که ریشه در فارسی میانه و به ویژه زبان پهلوی دارد. ریشه زبانهای ایرانی، لری-بختیاری و سایر گویش‌های زبان لری مانند زبان فارسی به پارسی میانه و از طریق پارسی میانه به پارسی باستان برمی‌گردد.

همچنین به عقیده ایران کلباسی محقق زبان‌های ایرانی، گویش بروجردی جزو گویش‌های مرکزی و از دسته شمال غربی زبان‌های ایرانی است که بعد از لهجه‌های (فارسی) شیرازی، اصفهانی، یزدی، کرمانی و مشهدی، یکی از نزدیکترین گویش‌ها به فارسی است.
از سوی دیگر در لغت‌نامه دهخدا اشاره‌ای به گویش مردم شهر بروجرد نشده‌است، اما در زیر مدخل شهرستان بروجرد آمده‌است:
زبان مادری سکنه شهرستان[بروجرد] فارسی لری و مذهب عموم مسلمانان شیعه اثناعشری است.
سطح زبانی

بنا بر فهرست لینگوییست، گویش بروجردی از گویش‌های لری شمالی است. ایران کلباسی از زبان مردم بروجرد با عنوان گویش بروجردی نام برده‌است که به این ترتیب سطح آن را در حد یک گویش تعیین می‌کند. دانشنامه اسلامی نیز بروجردی را یک لهجه در نظر گرفته‌اند که سطحی محدودتر از گویش است.
ویژگی‌ها > مختصات آوایی

گویش بروجردی دارای انعطاف‌پذیری در مواجهه با واژگان جدید یا سنگین است و آن‌ها را به واژگان ساده‌تر از نظر ادا تبدیل می‌کند. اسفندیاری در کتاب «گویش بروجردی»، مختصات آوایی گویش بروجردی را به چند گروه تقسیم دمش، کشش، خیشومی وهمخوان غلتان مهمترین آنهاست (ص. ۷–۱۰).
دمش: برخی کلمات در گویش بروجردی دارای حروفی هستند که در آن کلمه با دمش بیشتر هوا ادا می‌شوند. برای نمونه پُلو در این گویش پِلِو pheLəw گفته می‌شود. (h در اینجا نشانه دمش است و تلفظ نمی‌شود). دمش بیشتر وابسته به چگونگی استفاده از آن واژه است چرا که مثلاً در مورد واژه تُف، حرف ت در حالت عادی با دمش کم و در حالت داد زدن با دمش زیاد ادا می‌شود.
کشش: برخی واکه هاو همخوانها در این گویش به صورت تشدید یا تکرار بیان می‌شوند که کشیدگی در آن واکه ایجاد می‌کند. میزان کشیدگی بسته به معنا و شرایط استفاده از واژه دارد. برای نمونه، میزان کشش فتحه a بر روی حرف «ن» در سه واژه نَرَه (ندارد)، نَرَه (نرود) و نَرَه (نَر است) متفاوت است و به این ترتیب سه معنای متفاوت از آن برداشت می‌شود.
خیشومی: دو حرف «م» و «ن» در برخی واژه‌ها با عبور هوا از بینی به صورت خیشومی یا غُنّه بیان می‌شوند. ن در انگور æņgűr و ن و م در مِنگِو ɱ̩eņgew (ماده گاو) خیشومی ادا می‌شوند.
همخوان غلتان: «ر» در حالت عادی شبیه فارسی بیان می‌شود ولی در برخی واژه‌ها با تُک زبان به صورت محسوسی غلتیده می‌شود. مثلاً در واژه سَر، حرف «ر» سریع و در سِر ˘ser (راز/بی‌حس) به صورت غطلیدن نوک زبان کشیده می‌شود.
در گویش بروجردی علاوه بر دو مصوت ای (نمونه: بیل، ریخت، بیا) i و او u (نمونه: روز، ملوس)، مصوت خاصی نیز وجود دارد که بین i و u قرار می‌گیرد و با ũ نمایش داده می‌شود. برای ادای آن لبها گرد می‌شود و زبان پشت لثه پائین می‌چسبد (شبیه حالت سوت زدن). واکه ũ در زبان فرانسه به‌طور گسترده مثلاً در rũvre (کوچه) و در آلمانی در واژه‌هایی چون schũler (دانش آموز) عیناً به همین ترتیب ادا می‌شود. نمونه کاربرد ũ در گویش بروجردی در واژه مو (گیسو) قابل بررسی است که در فارسی mu، در لری mi و در بروجردی به صورت mũ بیان می‌شود. نمونه دیگر پونه است که در لری به صورت pinæ و در بروجردی pũnæ بیان می‌شود که حد واسط فارسی و لری است.
واو مجهول: در فارسی واکه مرکّب ei=ey در واژگانی چون دی و نی وجود دارد که در بروجردی نیز عیناً به همین شکل ادا می‌شوند. اما واکه مرکّب فارسی ou=ow در واژگانی مانند جور (ستم)، نو (تازه) و دوران در فارسی به صورت eu=ow بیان می‌شود: جِور (jeur)، نِو(neu) و دِوران (deu'ran) (ص. ۷–۱۰).
ابدال

در گویش بروجردی، حروف همخوان که مخرج نزدیکی دارد گاه به جای یکدیگر به کار می‌روند. برای مثال تبدیل حرف ت/ط به د در گویش بروجردی زیاد دیده می‌شود: افدار (افطار)، مُفد (مفت)، دُشَک (تشک). همچنین حالت برعکس آن نیز مشاهده می‌شود: گَرت (گرد=غبار)، کوت (کود). دیگر انواع رایج ابدال در این گویش عبارتند از:
موارد خاص دیگری نیز در این گویش دیده می‌شود که تبدیل چی/چه به شی و تبدیل سوت به شوت نمونه‌هایی از آن است.
ابدال > ساختار افعال

برخی افعال در گویش بروجردی با افزودن الف مکسور به اول فعل آغاز می‌شوند. مانند:
برخی افعال در گویش بروجردی از سّه (استن) بحای (یدن/یده) برای ساخت حالت گذشته یا نقلی استفاده می‌کنند. برای مثال پوسسَّه (پوسیدن/پوسیده)، بُرسَّه (بریدن/بریده) و افعالی چون دِرِّس (دریده شد)، فَهمِسِم (فهمیدم)، رَسِسی (رسیدی) از آن جمله‌اند.
واژگان

گویش بروجردی دارای واژه‌هایی از دوره‌های کهن است:
فهرست زیر برخی واژگان فارسی و برابر آن‌ها را در گویش‌ها و لهجه‌های رایج در استان‌های غرب ایران در ناحیه زاگرس نشان می‌دهد
| فارسی | بروجردی | خرم‌آبادی | کلهری | لکی | سورانی | کورمانجی | هورامی |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| آب | اِو | آو، اُوْ | ئاو | ئاو | ئاو | av |  -  |
| باران | بارو | بارو | واران | واران، وه شت | باران، وه رشت | baran | واران |
| چشم | چِش | چَش یا تیئه | چاو | چه م | چاو | chav | چه م |
| اینجا | اینجِه، اینجُ | ایچه، ایلا | ئێره/لێرە | ئێره | ئێره/لێرە | li vê derê |  -  |
| فراوان | فراوون | فره  | فره | فره | زۆر | zor,pir,gelek,zaf | فره |
| داماد | داماد | دوما | زاوا | زوما | زاوا | zava, zaba |  -  |
| رهگذر | رهگذر | رهگوذر | ڒێویار/ڕێبوار | ڒێویار | ڕێبوار | rêwî |  -  |
| اتاق | اتاق | اتاق، تو، تویی | دێ | دێ | دێ، ژوور | jûr, oda, olî |  -  |
| خانه | خونه | هونه، ماڵ | ماڵ | ماڵ | ماڵ، خانوو | mal, xanî |  -  |
| با | وا، واردِ | وا | گه رد/وەل | گه رد | گه ڵ/تەک | gel |  -  |
| بچه | بَچَه | بچه | مناڵ | ئایل | منداڵ/مناڵ | zarok |  -  |
| کلیه | کلیه، گُردالَه | گورداڵه | گوڕچگ | گورداڵه | گوڕچیلە | gurchik |  -  |
| سهم، بخش | سهم | به ش | به ش | به ش | به ش | besh |  -  |
| نَمک | نَمک | نِمک | خووا | خووا | خووا | xo |  -  |
| چیز | شی، چی | چـّی | چێشت | چـّێ | شتێ | tisht |  -  |
| روز | روز، رو | رو | ڒووژ | ڒووژ | ڒۆژ | roj | ڒوژ |
| شب | شِو | شِوُ | شەو | شو | شەو | shev | - |
| خوش | خوش | خوُش، هوش | خوەش | خوه ش | خۆش | xwosh | وەش |
| شما | شما | شِما | ئیوه | هومه | ئێوه | hûn | شمه |
| زن | زن | زَهّ ، زێنه | ژن | ژینه، ژن | ژن | jin |  -  |
| مرد | مرد | پیا | پێا | پێا | پێا، مێرد | mêr |  -  |
| پدر، بابا | بابا، بوئَه | بُووَه | باوگ | باوه | باب/باوک | bav |  -  |
| مادر | نِنَه، مامان | دا، دایَه، دالکه | داێگ/داڵگ | دأ | داێک، داێه | dayîk |  -  |
| پسر | پسر | کُر | کور | کور | کور | kur |  -  |
| دختر | دُختَر | دُختِر، دِت | دۊت/کەنیشک | دت، ئافره ت | کچ، کەنیشک | kech, dot |  -  |
| نفس | نفس | هناسه | هەناس | هناسێ | هەناس | bêhn, henase |  -  |
| غروب ، شامگاه | ایواره | ایواره | ئیوواره | ئیوواره | ئێوواره | êvar |  -  |
مثالها > ضرب‌المثل

گویش بروجردی غنی از ضرب‌المثل‌های متعددی است که عمدتاً در آن‌ها از واژگان ساده مثل اسم گیاهان، حیوانات و مکانها استفاده می‌شود. نمونه‌هایی از ضرب‌المثل‌های بروجردی از کتاب «گزیده‌ای از ضرب‌المثلهای بروجردی» از این قرار است:
آیِمِ وِزَّه دو شام مُخورَه و هنی گُسنَشَه.
/ آدم طمع کار (یا وسواسی) دوبار شام می‌خورد و هنوز گرسنه است.
اَیَر تَما مَن و مَنونی، بَرو شویَر بَکُ بیوَه نَمونی!
/ اگر منتظر من و امثال منی، برو شوهر کن که بیوه نمانی!
اَ خر مِپُرسَه چارشَمَّه سیرو کِیَّه!
/ از خر می‌پرسد چهارشنبه سوری کی (چه زمانی) است!
اسم اِجبوجِش منیژَه خانِمَه
/ اسم شپشش منیژه خانمه.
/ کنایه از آدم پر فیس و افاده
اول بَجور جاتِه اوسِه بَل پاتِه
/ اول جایت را پیدا کن بعد پایت را بگذار
/ در انتباه به کسی که قصد خواستگاری از دختری با موقعیت برتر را دارد گفته می‌شود.
بَلگِ مو و گَیَه گِو
/ برگ مو و شکمبه گاو
/ در توصیف فردی پرخور که غذای مورد نظر سیرش نمی‌کند.
تِریاک مفت اَ عسل شیرین ترَه
/ تریاک مفت از عسل شیرین تر است
/ در مقام تحقیر فرد مفتخور که از تحمل ننگ مفتخواری ابایی ندارد.
حیا وِ چِشَه تو که چِش نَری
/ حیا به چشم است تو که چشم نداری
/ طعنه به فردی بی حیا که ادعای شرم و حیا می‌کند.
خر کوچوک و خرسولِ بزرگ!
/ خر کوچک و سرگین بزرگ!
/ کنایه به فردی حقیر بخواهد کار بزرگی کند.
دَسِ چربِته بَمال سر کچل خویِت!
/ (امثال و حکم): دستت چرب است بمال به سرت!
/ در مقام رفع مزاحمت از کسی که مدعی کمک است.
سنگ که سَوُک شد وا نُکِ پا مورَنِش دَمِ مُستراح
/ سنگ که سبک شد با نوک پا می برندش دم در مستراح
/ توصیه به سنگینی و رعایت شئونات
گوشت مِرَه سر دُمَه که دُمَه خو مِجُمَه
/ گوشت می‌رود سر دنبه (چرا) که دنبه خوب می‌جنبد
/ در توصیف این که ثروتمندان با هم ازدواج می‌کنند یا ثروتمندان دائماً به دارائی شان افزوده می‌شود.
مرگ وِرِه آیِمِ فقیر عروسیَه!
/ مرگ برای آدم فقیر عروسی است.
/ شرح حال کسی که فقر و درماندگی امانش را بریده‌است.
وِ حرف سِی کُلَه بارو نِمِوارَه!
/ با حرف سگ دم بریده باران نمی‌بارد! (امثال و حکم): به دعای گربه سیاه باران نمی‌بارد.
/ باید به نفرین دیگران بی اعتنا بود.
او که اَ صَو عزا بیشتر مِگورگَه خوو بَگورگَه/ آن که از صاحب عزا بیشتر گریه می‌کند، خون گریه کند.
سِی که عَجلِش مِیَردَه نونِ چوپونِه مُخُرَه/ سگ وقتی دچار بخت برگشتگی می‌شود نان چوپان را می‌خورد/ این ضرب‌المثل رفتار کسی را نشان میده که حتی به ولی نعمت خود (چوپان) هم رحم نمی‌کند.
مثالها > شعر

نمونه شعر با گویش بروجردی از عبدالمحمد آیتی:
مَ اَ اَشکام وِرَت گوهر مِسازِم
وا مرجنگام گل و بُتَّش منازِم
دِ خمّ خونِ دل رنگش که کِردِم
گلوون مُکِنم نشونت منازِم
من از اشک‌هایم برایت گوهر می‌سازم
با مژه‌هایم بر آن گل و بته می‌اندازم
در خم خون دل وقتی که رنگش کردم
گلوبند می‌سازم و نامزدت می‌کنم
پکارسکایا

Village
| Pekarskaya Пекарская | Pekarskaya Пекарская |
| --- | --- |
Village: Village
Pekarskayaموقعیت روی نقشه باشقیرستانPekarskayaموقعیت روی نقشه روسیه: Pekarskayaموقعیت روی نقشه باشقیرستانPekarskayaموقعیت روی نقشه روسیه
مختصات: ۵۵°۰۱′ شمالی ۵۶°۱۳′ شرقی﻿ / ﻿۵۵٫۰۱۷°شمالی ۵۶٫۲۱۷°شرقی﻿ / 55.017; 56.217: مختصات: ۵۵°۰۱′ شمالی ۵۶°۱۳′ شرقی﻿ / ﻿۵۵٫۰۱۷°شمالی ۵۶٫۲۱۷°شرقی﻿ / 55.017; 56.217
ناحیه‌های فدرال روسیه: باشقیرستان
شهر: شهرستان بلاگووشچنسکی
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۵:۰۰
پکارسکایا (انگلیسی: Pekarskaya) یک شهرک در شهرستان بلاگووشچنسکی باشقیرستان کشور روسیه است.