stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
فردوس
گویش مردم فردوس

مقالهٔ اصلی: گویش تونی
مردم فردوس به گویش تونی سخن می‌گویند. این گویش در میان گویش‌های فارسی در خراسان، یکی از قدیمی‌ترین گویش‌ها به‌شمار می‌رود که تا حد بسیار زیادی ویژگی‌های قدیمی‌تر زبان فارسی را حفظ کرده است. با این که این گویش از نظر واژگان موجود در آن زیرمجموعه‌ای از زبان پارسی است، به دلیل تفاوت ساختاری که در صرف افعال و جمله‌بندی با زبان رسمی کشور داشته، نسبت به سایر گویش‌های خراسان وام‌واژه‌های کمتری به خود راه داده است. آهنگ و وزن ادای کلمات در این گویش، به گونه‌ایست که درک آن برای شنوندهٔ ناآشنا بسیار دشوار می‌نماید به‌طوری‌که اغلب آن را یک زبان و نه گویش می‌پندارند.[نیازمند منبع]
مردم پنج محلهٔ فردوس، اگر چه همه از گویش تونی استفاده می‌کرده‌اند، ولی باز هم تفاوت‌هایی در لهجه‌ها محله‌های مختلف وجود داشته، ولی این جدایی و اختلاف پس از زمین‌لرزهٔ سال ۱۳۴۷ یکی شده و به تدریج گویش‌های محله‌ها در هم آمیخت.
این گویش در تمامی سطح شهرستان و بخش‌هایی از شهرستان‌های مجاور از جمله قائن و گناباد رواج دارد.
آب و هوا

دمای هوای فردوس با توجه به نزدیکی آن به کویر و کمبود رطوبت، بین شب و روز و تابستان و زمستان، اختلاف زیادی دارد. هوا در تابستان گرم و خشک و در زمستان سرد و بارانی است. عمدهٔ بارندگی سالانه، از آغاز آذر تا پایان فروردین صورت می‌گیرد. دی، سردترین ماه و تیر، گرم‌ترین ماه سال می‌باشد.
ایستگاه هواشناسی فردوس در سال ۱۳۶۴ خورشیدی (۱۹۸۵ میلادی) راه‌اندازی گردید. بر اساس اطلاعات این ایستگاه، میانگین سالیانه بیشترین و کمترین درجه حرارت این شهر برابر با ۲۴٫۴ و ۱۰ درجه سانتیگراد است. کمترین دمای ثبت شده از ابتدای تأسیس ایستگاه هواشناسی تا سال ۲۰۰۵ میلادی در این شهر برابر با ۱۴٫۸- درجه سانتیگراد و بیشترین آن در این بازهٔ زمانی برابر با ۴۴٫۶ درجه سانتیگراد بوده است. شهر فردوس، به‌طور میانگین در ۵۸ روز از سال دارای دمای زیر صفر درجه و در ۱۴۰ روز از سال دارای دمای بالای ۳۰ درجه سانتیگراد است.
مجموع بارش سالیانه در فردوس به‌طور میانگین برابر با ۱۴۸ میلی‌متر در سال است. به‌طور متوسط ۴۰ روز در سال در شهر فردوس بارش نزولات جوی وجود داشته است. همچنین میانگین سالیانه رطوبت نسبی در این شهر، ۳۶٪ است و به‌طور میانگین ۳۶ روز از سال، آسمان این شهر کاملاً ابری است.
| آب و هوای فردوس >  | آب و هوای فردوس > ژانویه | آب و هوای فردوس > فوریه | آب و هوای فردوس > مارس | آب و هوای فردوس > آوریل | آب و هوای فردوس > مـــــه | آب و هوای فردوس > ژوئـن | آب و هوای فردوس > ژوئیـه | آب و هوای فردوس > اوت | آب و هوای فردوس > سپتامبر | آب و هوای فردوس > اکتبـر | آب و هوای فردوس > نوامبر | آب و هوای فردوس > دسامبر | آب و هوای فردوس > سـال  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| گرم‌ترین C° | ۲۱٫۵ | ۲۴٫۸ | ۳۰ | ۳۴٫۸ | ۳۹٫۶ | ۴۳٫۲ | ۴۴٫۶ | ۴۲٫۴ | ۳۹٫۸ | ۳۵ | ۲۷٫۶ | ۲۶ | ۴۴٫۶  |
| میانگین گرم‌ترین‌ها C° | ۱۰٫۳ | ۱۲٫۷ | ۱۷٫۳ | ۲۴٫۷ | ۳۰٫۳ | ۳۵٫۷ | ۳۶٫۶ | ۳۵٫۲ | ۳۲٫۳ | ۲۵٫۸ | ۱۸٫۹ | ۱۲٫۹ | ۲۴٫۴  |
| میانگین سردترین‌ها C° | -۱ | ۰٫۷ | ۴٫۷ | ۱۰٫۵ | ۱۴٫۹ | ۱۹٫۷ | ۲۱٫۸ | ۱۹٫۲ | ۱۴٫۵ | ۹٫۳ | ۴٫۳ | ۰٫۹ | ۱۰٫۰  |
| سردترین C° | -۱۴٫۸ | -۱۰ | -۷٫۸ | -۱٫۲ | ۲٫۲ | ۱۲٫۴ | ۹٫۲ | ۷٫۴ | ۵٫۲ | -۳٫۶ | -۷٫۲ | -۱۱٫۵ | -۱۴٫۸  |
| بارش mm | ۲۶ | ۲۸ | ۳۴٫۶ | ۱۸٫۲ | ۵٫۱ | ۰٫۴ | ۰٫۱ | ۰٫۴ | ۰٫۱ | ۲٫۴ | ۶٫۵ | ۲۶ | ۱۴۷٫۸    |
منبع:  اکتبر ۲۰۰۸: منبع:  اکتبر ۲۰۰۸
جمعیت

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۲۸٬۶۹۵ نفر (در ۸٬۷۴۹ خانوار) بوده است.
| جمعیت تاریخی> سال | جمعیت تاریخی> جمعیت | جمعیت تاریخی> ±% |
| --- | --- | --- |
| ۱۳۴۵ | ۱۰٬۸۱۳ | —     |
| ۱۳۵۵ | ۱۰٬۲۲۶ | ۵٫۴٪− |
| ۱۳۶۵ | ۱۶٬۱۸۴ | ۵۸٫۳٪+ |
| ۱۳۷۰ | ۱۸٬۴۶۸ | ۱۴٫۱٪+ |
| ۱۳۷۵ | ۲۱٬۷۸۴ | ۱۸٪+ |
| ۱۳۸۵ | ۲۳٬۴۰۵ | ۷٫۴٪+ |
| ۱۳۹۰ | ۲۵٬۹۶۸ | ۱۱٪+ |
| ۱۳۹۵ | ۲۸٬۶۹۵ | ۱۰٫۵٪+ |
آموزش و فرهنگ

شهر فردوس در حال حاضر دارای چند مرکز آموزش عالی است:
دانشگاه آزاد اسلامی واحد فردوس
مرکز آموزش عالی بنت‌الهدی صدر فردوس
دانشکده فنی و مهندسی فردوس.
دانشکدهٔ علوم پزشکی فردوس
آموزشکده عالی فنی و حرفه‌ای شهید رادمرد فردوس
دانشکده فنی و حرفه‌ای خامنه‌ای فردوس
دانشگاه جامع علمی و کاربردی فردوس
دانشگاه غیرانتفاعی پیروزان فردوس
مجتمع آموزشی ایثارگران قائم
دانشگاه پیام نور مرکز فردوس با ۲ هزار و ۵۰۰ نفر دانشجو در ۳۳ گرایش کارشناسی و یک رشته در مقطع کارشناسی ارشد
دبیرستانهای تیزهوشان و شبانه‌روزی (پسرانه شهید بهشتی و دخترانه فرزانگان وابسته به سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان است که از شهرستان‌های فردوس، گناباد، طبس، قائنات، سرایان، بشرویه و بجستان دانش‌آموز می‌پذیرد. در ایران تنها سه شهرستان دارای مرکز استعدادهای درخشان شبانه‌روزی هستند.
۹۱٫۱٪ از جمعیت شهر فردوس، و ۸۴٫۴٪ از مردم شهرستان فردوس باسوادند که این میزان، بسیار بالاتر از میانگین کشور و استان است.
در زمینه هنری، خوشنویسی و گرافیک کاظم خراسانی و (برادران فراستی) جزء برجسته‌ترین هنرمندان کشور هستند.
همچنین تئاتر شهرستان فردوس به لحاظ کیفیت در سال ۱۳۸۴ رتبه اول کشوری و در جشنواره تئاتر فجر و تئاتر کودک و نوجوان مقام اول در سطح کشور را بدست آورد.
آیین‌ها و رسم و رسومات > نخل برداری

نخل در لغت به معنی تابوت و در بین مردم فردوس به تابوت شهدای کربلا گفته می‌شود. عزاداران فردوسی از روزهای اول ماه محرم به آماده‌سازی نخل و سیاهپوش کردن آن اقدام می‌کنند. در گذشته هر محله شهر دارای نخل و تزئینات خاص خود روی نخل بوده است و نخل‌هابردارها پس از برداشتن نخل‌ها به طرف مسجد جامع تون برای عزاداری می‌رفتند.
سرشناسان

فهرست سرشناسان و نام آوران شهر فردوس در بخش اهالی فردوس قابل مشاهده است.
صنعت و معدن

شهرک صنعتی فردوس، در فاصلهٔ ۱۰ کیلومتری فردوس و در مسیر جادهٔ مشهد قرار گرفته است. این شهرک در سال ۱۳۶۹ آغاز به کار کرده و دارای ۱۸ واحد فعال است. شهرک صنعتی فردوس، ۲۰۰ هکتار وسعت داشته و برای ۸۶۵ نفر اشتغال‌زایی کرده است.
از جمله کارخانه‌های مهم موجود در این شهرک، کارخانه نساجی، اسید سولفوریک، لوله‌های پلی‌اتیلن و کنسانترهٔ انار را می‌توان نام برد.
همچنین اولین کارخانه تولید صنایع الکترونیک در خراسان جنوبی در سال ۹۳ در شهرک صنعتی فردوس احداث گردید و موفق به اخذ پروانه بهره‌برداری در خصوص تولید دستگاه‌های UPS و محافظ برق از وزارت صنایع شد.
علاوه بر این کارخانه‌های دیگری از جمله کارخانه شمش منیزیم، سیمان سفید و فولاد در خارج محدودهٔ شهرک صنعتی فردوس در حال احداث هستند.
در بخش معدن شهرستان فردوس، ۱۶ معدن با بیش از ۱۱۴ نفر اشتغال‌زایی و تولید سالانه ۶۳٬۸۳۲ تن مواد معدنی در حال فعالیت هستند که بیشتر آن‌ها معادن بنتونیت، کائولَن، فلدسپات، خاک صنعتی و گچ صنعتی هستند.
گردشگری

شهر فردوس در مسیر اصلی ارتباطی شمال شرق به جنوب و جنوب غرب ایران قرار گرفته است. جاده بجستان - فردوس - دیهوک، بخشی از بزرگراه ۷۸ آسیا بوده که ارتباط دهندهٔ ترکمنستان و کشورهای آسیای میانه با بندرعباس می‌باشد. همچنین محور اصلی ارتباطی مشهد به استان‌های جنوبی ایران (به‌جز سیستان و بلوچستان) از فردوس عبور می‌کند. مسیر اصلی ارتباطی استان‌های یزد، اصفهان، فارس و بوشهر به مشهد، از طریق جاده ۶۸ تا دیهوک و سپس ادامه مسیر به سمت فردوس و سپس مشهد از طریق جاده ۹۱ می‌باشد. همچنین محور اصلی ارتباطی استان‌های کرمان و هرمزگان، از طریق جاده ۹۱ بوده که از فردوس عبور می‌کند.
قرار داشتن فردوس در مسیر ارتباطی استان‌های جنوبی ایران با مشهد، باعث شده که مسافران زیادی از این شهر عبور کنند، به گونه‌ای که تنها در فاصلهٔ روزهای ۲۸ اسفند ۱۳۸۷ تا ۱ فروردین ۱۳۸۸ بیش از یک میلیون و پانصد هزار نفر مسافر از این شهر عبور کرده‌اند که بیشترین تعداد مسافر در بین شهرهای استان خراسان جنوبی بوده است. بر پایهٔ اعلام اداره میراث فرهنگی و گردشگری شهرستان فردوس، تنها در نیمهٔ نخست سال ۱۳۹۰، بیش از ۶ میلیون مسافر و زائر از این شهر عبور کرده‌اند که بیش از یک میلیون و ۷۰۰ هزار نفر آن‌ها از آثار تاریخی شهرستان فردوس بازدید کرده‌اند.
مکان‌های ییلاقی و تفریحی فردوس عمدتاً در شمال و شمال شرق آن و در مجاورت کوهستان‌های فردوس قرار گرفته‌اند. علاوه بر این، شهرستان فردوس، از جمله شهرستان‌های تاریخی کشور است که ۶۵ اثر تاریخی آن در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده‌اند.
گردشگری > هتل‌ها و مراکز اقامتی

منطقه حفاظت‌شده مظفری و کویر پلوند، در غرب فردوس قرار گرفته که برنامه‌های کویرنوردی در آن انجام می‌گیرد.
مهم‌ترین مکان‌های تفریحی و گردشگری فردوس عبارت اند از:
گردشگری > آبگرم معدنی فردوس

مقالهٔ اصلی: آبگرم معدنی فردوس
آبگرم معدنی فردوس، یک چشمه آبگرم با خواص درمانی است که در فاصله حدود ۲۰ کیلومتری شمال شهر فردوس واقع شده است.
گردشگری > شهر تاریخی تون

مقالهٔ اصلی: شهر تاریخی تون
شهر باستانی تون، یک شهر تاریخی با قدمتی مربوط به دورهٔ اشکانیان است. آثار به‌جا مانده از این شهر تاریخی، در بخش جنوب غربی شهر فردوس واقع شده که دربردارندهٔ چندین اثر تاریخی است که ۲۴ اثر آن در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده‌اند. مهم‌ترین آثار تاریخی واقع در این محدوده عبارتند از:
مقالهٔ اصلی: مسجد جامع تون
این مسجد، که امروزه بیشتر به نام مسجد جامع قدیم شناخته می‌شود، متعلق به دوره سلجوقیان بوده و با وجود تخریب بخش‌هایی از آن در زمین‌لرزهٔ فردوس، پس از احیای آن توسط مردم هنوز هم مورد استفاده نمازگزاران قرار می‌گیرد.
مقالهٔ اصلی: مجموعه تاریخی کوشک
این مجموعه، شامل یک مسجد، حمام و آب‌انبار بوده و در شرق شهر تون و نزدیک به دروازه قاین قرار دارد. مسجد کوشک، قدیمی‌ترین مسجد در استان خراسان جنوبی است.
بر بالای محراب این مسجد، کتیبه‌ای آراسته به گچ‌بری گل و بوته با تاریخ (۵۵۴ ه‍.ق) قرار دارد. بر اساس شواهد معماری موجود و فرم مسجد، بنای اولیه مسجد به اوایل اسلام برمی‌گردد. در جلوی ایوان ورودی مسجد کوشک و در داخل زمین، حمامی با همین نام وجود دارد که متعلق به دوره تیموریان است. در شمال شرقی ورودی مسجد نیز آب‌انباری با همان نام وجود دارد که از پیشینهٔ بالایی برخوردار است.
مقالهٔ اصلی: حمام خیروز
مقالهٔ اصلی: موزه مردم‌شناسی فردوس
حمام خیروز، بنایی تاریخی است مربوط به دوره صفوی که پس از مرمت و بازسازی، موزهٔ مردم‌شناسی فردوس در محل آن ایجاد شده است.
مقالهٔ اصلی: مدرسه علمیه علیا
این مدرسه در اواخر دوره حکومت صفویه به دست فردی به نام «میر علی بیک» ساخته شده و تا سال‌های پیش از زلزله سال ۱۳۴۷، به عنوان مدرسه مورد استفاده بوده است. از مشخصات بارز در معماری این مدرسه، تکرار فرم هشت ضلعی در قسمت‌های مختلف پلان آن است.
مقالهٔ اصلی: مدرسه علمیه حبیبیه
مدرسه علمیه حبیبیه به دست حبیب‌الله امانی تونی و در دوره صفویه ساخته شده است. این مدرسه قدیمی‌ترین مدرسه علمیه خراسان جنوبی محسوب می‌شود.
مقالهٔ اصلی: مسجد سیدی
مقالهٔ اصلی: حوض‌انبارسیدی
حوض‌انبار سیدی قدیمی‌ترین حوض‌انبار استان خراسان جنوبی محسوب می‌شود. کتیبهٔ بنای این حوض به سال ۸۹۰ هجری است. مسجد سیدی در کنار این حوض‌انبار قرار گرفته است. شبستان زمستانی آن کاملاً خشت و گلی و متعلق به دورهٔ صفوی و شبستان تابستانی آن مربوط به دورهٔ قاجار است.
مقالهٔ اصلی: امامزاده محمد و ابراهیم
در انتهای راستهٔ بازار قدیم و پشت مسجد جامع تون، آرامگاهی است مشهور به مزار، که متعلق به سلطان محمد و سلطان ابراهیم از نوادگان  موسی بن جعفر است. معماری این بنا مربوط به دوره تیموریان است. گنبد این بنا، از دو پوستهٔ گسسته تشکیل شده و تنها گنبد تاریخی استان خراسان جنوبی است که با کاشی طرح‌دار تزئین شده است.
گردشگری > قنات بلده

مقالهٔ اصلی: قنات بلده فردوس
قنات بلده، یک رشته قنات با قدمت تاریخی (مربوط به دورهٔ ساسانی) و ثبت‌شده به‌عنوان میراث جهانی یونسکو است که بخش‌های عمده‌ای از زمین‌های کشاورزی نزدیک شهر فردوس را آبیاری می‌کند. خروجی این قنات در نزدیکی روستای باغستان علیا قرار دارد.
گردشگری > سنگ سوراخ

مقالهٔ اصلی: سنگ سوراخ (فردوس)
سنگ سوراخ، اثری طبیعی به‌صورت حفره‌ای بزرگ در بالای کوهی به همین نام است که در فاصله ۳۵ کیلومتری غرب شهر فردوس قرار گرفته است. این حفره بزرگ به‌دلیل فرسایش‌های آبی در سنگ‌های آهکی کوه به‌وجود آمده و قطری حدود ۲۰ متر دارد.
گردشگری > کوه قلعه

مقالهٔ اصلی: کوه قلعه فردوس
کوه قلعه، محل یکی از قلعه‌ها و دژهای اسماعیلیه بوده و در ۵ کیلومتری جنوب شهر فردوس قرار دارد. شیب تند و دسترسی دشوار این کوه، آن را مکانی مناسب برای ساخت دژ نظامی اسماعیلیه کرده‌بود.
گردشگری > قلعهٔ دختر

مقالهٔ اصلی: قلعه دختر فردوس
قلعه دختر شامل آثار به‌جای مانده از یکی از قلعه‌های اسماعیلیان بوده و مربوط به سده‌های ششم و هفتم هجری قمری است. این اثر تاریخی، در ۸ کیلومتری شمال غرب فردوس قرار دارد.
این قلعه دارای تونلی آجری است که به کوه قلعه، یکی دیگر از قلعه‌های تاریخی اسماعیلیان، متصل است و این راه زیرزمینی این دو قلعه را به وسیله یک راه زیرزمینی دیگر به وسط شهر تاریخی تون متصل می‌کند. در داخل این تونل زیرزمینی که پس از زمین‌لرزهٔ سال ۱۳۴۷ کشف شد، اجساد بسیاری از مردگان یافت شد که در کنار هم در داخل این تونل چیده شده و دارای کفن‌هایی با آثار اسلامی و آیات قرآن بودند.
گردشگری > کویر پلوند

مقالهٔ اصلی: کویر پلوند
این کویر در ۴۰ کیلومتری غرب فردوس و در نزدیکی روستای پلوند قرار گرفته است. وجود تپه ماهورهای ماسه‌ای، دق‌ها و کفه‌های نمکی و نواحی کویری در کنار نواحی کوهستانی، از جاذبه‌های دیدنی این منطقه می‌باشد. همچنین از جمله جاذبه‌های طبیعی منحصر به فرد این ناحیه، تپه‌های ماسه‌ای به شکل دم یوزپلنگ می‌باشد که با عنوان اثر طبیعی دم یوز شناخته می‌شود.
گردشگری > کاروانسرای خوشاب

مقالهٔ اصلی: کاروانسرای خوشاب
بناهای تاریخی خوشاب شامل کاروانسرا و کاربات سنگی خوشاب از بناهای دوره قاجاریه و در ۴۵ کیلومتری غرب فردوس قرار دارد. در نزدیکی این مجموعه کویر شاه از بکرترین کویرهای ایران قرار دارد.
در نیمه اول سال ۹۸ اقامتگاه بومگردی خوشاب به بهره‌برداری رسیده است.
گردشگری > سد مهوید

مقالهٔ اصلی: مهوید
سد مهوید، سدی بتونی، در روستای مهوید در فاصله ۲۵ کیلومتری شمال شهر فردوس قرار دارد.
گردشگری > باغشهر اسلامیه

مقالهٔ اصلی: اسلامیه (فردوس)
باغشهر اسلامیه، شهری است زیبا در مجاورت فردوس که بیشتر خانه‌های آن به صورت باغ و ویلا هستند.
گردشگری > مناطق ییلاقی و گردشگری باغستان

مقالهٔ اصلی: باغستان سفلی
شهر و باغشهر باغستان، در ۱۰ کیلومتری شهر فردوس واقع بوده و با داشتن مناظر طبیعی زیبا و درختان چنار، بید و سپیدار سر به فلک کشیده و باغ‌های میوه، از جمله مناطق ییلاقی و گردشگری شهرستان فردوس محسوب می‌شود. آب قنات تاریخی بلده، از این روستا عبور می‌کند و در مسیر آن چند آسیاب آبی قرار گرفته‌اند.
ره آوردها

ره آوردهای فردوس، شامل غذاهای سنتی،
صنایع دستی، محصولات و سوغات است.
ره آوردها > غذاهای سنتی

آش جوش پره
آب گوشت وُلَتی
اشکنه اُجِز
بُلغور شیر
توگی
پخلگی
هَوَن لُکی
قُروتِی
کشک غُنه
کَاَچی
خوشدلی
خَعمَعک
سِرموک شَل
نان سرموکی
خوراک سرموکی(سرموک)
ره آوردها > صنایع دستی

قالی فردوس، از مهم‌ترین صنایع دستی شهرستان فردوس بوده و این شهرستان، یکی از مهم‌ترین مناطق قالی‌بافی استان خراسان جنوبی است.
تون بافی
سفال‌گری
برک بافی
گلیم
نمد مالی
معرق‌کاری
مشبک‌کاری
ره آوردها > محصولات و سوغات

محصولات و سوغات اصلی منطقه را انار، زعفران، پسته، بادام، پنبه، گردو، انواع کشک و زیره تشکیل می‌دهند.
ره آوردها > محصولات و سوغات > انار

شهرستان فردوس، یکی از تولیدکنندگان انار در ایران است. میزان تولید سالانهٔ انار در این شهرستان، حدود ۳۰ هزار تن است که حدود ۴۰ درصد از تولیدات باغی استان خراسان جنوبی را تشکیل می‌دهد.
این مقدار انار از ۲٬۰۴۵ هکتار سطح زیر کشت بدست می‌آید.
۸۰ درصد انار تولیدی شهرستان فردوس به کشورهای حاشیه خلیج فارس، کره جنوبی و دیگر کشورها صادر می‌شود.
از نظر میزان تولید انار، شهرستان فردوس پس از شهرستان‌های ساوه و نی‌ریز، سومین شهرستان تولیدکنندهٔ انار در ایران است.
با توجه به تولید زیاد انار در این شهرستان، صنایع مرتبط با انار هم در این شهرستان ایجاد شده‌اند که از آن جمله می‌توان کارخانه تولید کنسانتره انار، شرکت انارین، سردخانه ۵ هزار تنی انار، دو شرکت بسته‌بندی و سورتینگ برای صادرات و انسکتاریوم تولید زنبور تریکوگراما برای مبارزه با آفت کرم گلوگاه انار اشاره کرد.
انواع مختلف انار فردوس شامل شیشه کَپ، شهوار، ملس، شلغم، پوست سیاه، شیرین، یزدی و باغی است که معروف‌ترین و با کیفیت‌ترین آنها، انار شیشه کپ است. انار شیشه‌کَپ فردوس، علاوه بر طعم دلچسب و لذیذ، خاصیت ماندگاری و انبارداری بسیار خوبی دارد که این ویژگی سبب شده است که انار فردوس بدون اینکه فاسد شود به دورترین نقاط جهان حمل شود و باغداران فردوس و روستاهای اطراف، انار مورد نیاز خود را بدون استفاده از سردخانه و به صورتی سنتی تا مدت چهار ماه به بهترین نحو نگهداری کنند.
ره آوردها > محصولات و سوغات > زعفران

شهرستان فردوس، یکی از قطب‌های تولید زعفران در ایران است. میزان تولید زعفران خشک این شهرستان در سال ۱۳۸۴، ۱۱ تن بوده است. سطح زیر کشت زعفران در شهرستان فردوس، ۳٬۲۰۰ هکتار است. محصول زعفران فردوس در مؤسسه تحقیقاتی خراسان، به عنوان مرغوب‌ترین زعفران از نظر عطر و رنگ‌دهی شناخته شده است.
ره آوردها > محصولات و سوغات > پسته

تولید پسته در شهرستان فردوس در سال ۱۳۸۸ از ۳۱۰۰ هکتار سطح زیر کشت این محصول، حدود ۳۰۰۰ تن بوده است.
ره آوردها > محصولات و سوغات > محصولات گلخانه‌ای

این شهرستان با داشتن ۴۰ واحد گلخانه‌ای فعال به مساحت ۱۶۰ هزار متر مربع، رتبهٔ اول سطح زیرکشت گلخانه‌ای را در استان خراسان جنوبی دارد. از این سطح زیر کشت، سالانه ۲ هزار تن خیار تولید می‌شود.
ره آوردها > محصولات و سوغات > محصولات دامی

شهرستان فردوس، با داشتن ۲۳۰ هزار رأس دام سبک، ۹ هزار رأس دام سنگین و ۳۶۰ هزار واحد دامی، سالانه ۲۲ هزار تن شیر و ۳٬۵۰۰ تن گوشت قرمز تولید می‌کند.
ورزش

فردوس دارای جوانان مستعد فراوانی است که می‌توانند در سطح کشور افتخار آفرینی کنند، اما مشکلات مالی مانع شده تا این ورزشکاران به جایگاه واقعی خود دست یابند.
شروع فعالیت‌های ورزشی در فردوس به بیش از نیم قرن می‌رسد، اولین تیم ورزشی این شهر، تیم فوتبال عقاب که در سال ۱۳۴۸ تأسیس شد. از جمله تیم‌های ورزشی فردوس می‌توان به:
تیم هندبال منیزیم فردوس-قهرمان کشور در سال ۱۳۹۵، نایب قهرمان در سال ۱۳۹۳
تیم کیک بوکسینگ فردوس، قهرمان کشور در سال ۱۳۹۳ و مقام سومی در سال ۱۳۹۵.
تیم فوتسال عماد نظام فردوس-قهرمان استان در سال ۱۳۹۵
تیم والیبال عماد نظام فردوس قهرمان استان در سال ۱۳۹۵
تیم والیبال بانوان فردوس-قهرمان استان.
تیم فوتسال بانوان شهرداری فردوس-قهرمان استان
تیم بوکس شاهین فردوس-قهرمان استان در سال ۱۳۹۵
تیم کاراته بانوان فردوس- نایب قهرمان کشور در سال ۱۳۹۷
ورزش > اماکن ورزشی

۷۰ درصد اماکن ورزشی فردوس قدمتی بیش از چهل سال دارد.
در سال ۱۳۹۵ مبلغ یک میلیارد تومان جهت ساخت زمین چمن مصنوعی از سوی فیفا به شهر فردوس اختصاص یافت، ولی تا به امروز این زمین چمن مصنوعی ساخته نشده است.
مجموعه ورزشی انقلاب با ظرفیت ۲۰۰۰ نفر از سال ۱۳۸۵ در حال ساخت است، ولی به دلیل کمبود بودجه ساخت آن متوقف شده است. برخی از اماکن ورزشی فردوس عبارتند:
| عنوان پروژه | نوع بنا | تاریخ تأسیس | آدرس |
| --- | --- | --- | --- |
| شهید درخشان | استادیوم و ورزشگاه فوتبال | ۱۳۴۸ | بلوار بعثت |
| خلیج فارس | مجموعه آبی، استخر | ۱۳۸۹ | شهرک ولی عصر |
| شهدای نادمی | سالن چند منظوره | ۱۳۸۷ | بلوار طبیعت (پارک دلگشا) |
| شهرداری | استخر روباز | ۱۳۴۰ | میدان شاه سابق |
| صدف | استخر روباز | ۱۳۶۰ | خیابان رسالت |
| شهید فرودی | چمن مصنوعی، زمین ورزشی | ۱۳۹۰ | شهرک ولی عصر بلوار شهید فهمیده |
| شهدای دانش آموز | سالن ورزشی | ۱۳۶۴ | خیابان طالقانی |
| نجفی | زمین فوتبال | ۱۳۲۶ | بلوار پروفسور یاحقی |
| شهدای معلم | سالن تنیس، رزمی | ۱۳۶۷ | میدان جهاد (فلکه انار)، بلوار دکتر مدبرعزیزی |
| پوریا | سالن چند منظوره | ۱۳۷۶ | خیابان مدرس |
نام تون بر روی نقشه ایران در عصر خلفای عباسی، برگرفته از کتاب جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی
نام تون بر روی نقشه ابن حوقل در کتاب صورة الارض
نام تون (tun) بر روی نقشه ایران در دوره ایلخانان تهیه شده توسط مؤسسه جغرافیا دانشگاه تهران
نام تون (طون) بر روی نقشه ایران در دوره صفویه ترسیم شده توسط کاتب چلبی
نام تون (thun) بر روی نقشه ایران در اواخر دوره صفویه و اوایل دوره پادشاهی هوتکیان ترسیم شده توسط Nicolas de Fer
نام تون (طون) بر روی نقشه ایران در اواخر دوره صفویه و اوایل دوره پادشاهی افشاریه ترسیم شده توسط ابراهیم عن متفرکان
نام تون (toun) بر روی نقشه ایران در زمان پادشاهی زندیه ترسیم شده توسط Rigobert Bonne
نام تون(Toon) بر روی نقشه ایران در اوایل پادشاهی قاجاریه ترسیم شده توسط J. Smith
عکس هوایی از شهر فردوس قبل از زمین‌لرزه سال ۱۳۴۷
بازدید شهبانو فرح پهلوی از راسته بازار فردوس، سال ۱۳۵۴
راه‌های شهرستان فردوس
مسجد جامع تون
نمای درونی مدرسه علیا، ساخته شده در دوره صفوی
نمای بیرونی مدرسه علیا، ساخته شده در دوره صفوی
نمایی از کوه قلعه فردوس
بکی همن

ربکا لین «بکی» همن (به انگلیسی: Rebecca Lynn "Becky" Hammon) (به روسی: Ребекка Линн Хаммон) ‏(۱۱ مارس ۱۹۷۷، رپید سیتی، داکوتای جنوبی -) بسکتبالیست روسی/آمریکایی است که برای تیم سن آنتونیو سیلور استارز در دبلیوان‌بی‌ای بازی کرد.
او اکنون کمک مربی و دستیار گرگگ پاپاویچ در تیم سن انتویو اسپرز است. او دومین کمک مربی زن در ان بی ای و اولین کمک مربی زن تمام وقت در آنجا است.
راهبه آتش‌پاره

| راهبه آتش‌پاره | راهبه آتش‌پاره |
| --- | --- |
کارگردان: ماریانو لائورنتی
نویسنده: کارلو وئو
بازیگران: ادویژ فنش
موسیقی: برتو پیزانو
فیلم‌بردار: تینو سانتونی
تاریخ‌های انتشار: ۱۹۷۲
زبان: ایتالیایی 
راهبه آتش‌پاره (انگلیسی: Naughty Nun) با نام اصلیِ آنتونیوی زیبا، در ظاهر راهبه و در باطن شیطان (ایتالیایی: La bella Antonia, prima monica e poi dimonia) یک کمدی سکسی سبک ایتالیایی به کارگردانی ماریانو لائورنتی است که در سال ۱۹۷۲ منتشر شد.
بازیگران

ادویژ فنش
ژوزیان تانزیلی
پی‌یرو فوکاچا
دادا گالوتی
ریکاردو گارونه
مالیسا لونگو
لوچانا تورینا
اومبرتو دورسی
تیبریو مورجا
الیو کرووتو
کارین وِل
ویرا درودی
لوکریشا لاو
ماریو مارانتسانا

| ماریو مارانتسانا | ماریو مارانتسانا |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۴ ژوئیهٔ ۱۹۳۰ تریسته، ایتالیا
درگذشت: ۱۱ ژانویهٔ ۲۰۱۲ (۸۱ سال) رم، ایتالیا
ملیت: ایتالیایی
پیشه: بازیگر
ماریو مارانتسانا (ایتالیایی: Mario Maranzana؛ ‏ ۱۴ ژوئیهٔ ۱۹۳۰ – ۱۱ ژانویهٔ ۲۰۱۲) صداپیشه و بازیگر اهل ایتالیا بود.
از فیلم‌هایی که وی در آن نقش داشته‌است، می‌توان به دکامرون ممنوعه، مستأجر طبقه بالا، رسوایی در خانواده، خاله‌های دل‌انگیز، شب‌های داغ کالیگولا، پشت دیوارهای صومعه، خداحافظ، آقای چپیس، کریکت، بیوه دل‌ربا، دادرس ناحیه، زنان روستایی کم‌حرف و خانم کاملیا اشاره کرد.
وی در سال ۲۰۰۶ میلادی، برندهٔ نشان شایستگی جمهوری ایتالیا شد.
فرانک مکنزی

| ژنرال فرانک مکنزی | ژنرال فرانک مکنزی |
| --- | --- |
نام(های) مستعار: فرنک
زاده: ۱۹۵۷ (۶۷–۶۸ سال) برمینگم، آلاباما، آلاباما
وفاداری:  ایالات متحده آمریکا
شاخه نظامی:  سپاه تفنگداران دریایی ایالات متحده آمریکا
سال‌های خدمت: ۱۹۷۹ – ۲۰۲۲
درجه:  ژنرال
فرماندهی:  ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده آمریکا  فرماندهی مرکزی نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا  یگان اعزامی ۲۲ دریایی  گردان ۱، تفنگداران دریایی ۶ 
نشان‌ها: مدال خدمات ممتاز دفاعی مدال خدمات برتر دفاعی (۳) لژیون افتخار (۳)
دانشکده دندانپزشکی زنجان

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نوع: دولتی
بنیانگذاری شده: ۱۳۹۲
رئیس: مصطفی شیخی
موقعیت: زنجان
وبگاه: وبگاه رسمی
دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی زنجان یکی از دانشکده‌های دندانپزشکی ایران وابسته به دانشگاه علوم پزشکی زنجان در زنجان است.
تاریخچه

دانشکده دندانپزشکی زنجان در سال ۱۳۹۲ بنیانگذاری شد. هم‌اکنون ریاست این دانشکده را مصطفی شیخی برعهده دارد.
مارتین باتورینا

| اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی |
| --- | --- | --- | --- |
زادروز:  ۱۶ فوریهٔ ۲۰۰۳ ‏(۲۱ سال)
زادگاه:  اسپلیت
پست:  هافبک
اطلاعات باشگاهی: اطلاعات باشگاهی
باشگاه کنونی:  باشگاه فوتبال دینامو زاگرب
شمارهٔ پیراهن:  ۱۰
باشگاه‌های جوانان: باشگاه‌های جوانان
۰۰۰۰–۲۰۱۵:  باشگاه فوتبال هایدوک اسپلیت
۲۰۱۵–۲۰۱۷:  باشگاه فوتبال اسپلیت
۲۰۱۷–۲۰۲۱:  باشگاه فوتبال دینامو زاگرب
باشگاه‌های حرفه‌ای*: باشگاه‌های حرفه‌ای*
| سال‌ها |  باشگاه‌ها |  بازی† |  (گل)† |
| ۲۰۲۱– |  باشگاه فوتبال دینامو زاگرب II |  ۱۵ |  (۱) |
| ۲۰۲۱– |  باشگاه فوتبال دینامو زاگرب |  ۱۶ |  (۳) |
تیم ملی‡: تیم ملی‡
| ۲۰۱۸ |  تیم ملی فوتبال زیر ۱۶ سال کرواسی |  ۱ |  (۰) |
| ۲۰۲۱– |  تیم ملی فوتبال زیر ۲۱ سال کرواسی |  ۴ |  (۰) |
 تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است و آمار به روز شده در تاریخ ۲۴ ژوئیه ۲۰۲۲.   ‡ آمار بازی‌ها و گل‌های ملی به‌روز شده در تاریخ ۲۳:۱۸, ۲۵ دسامبر ۲۰۲۱ (UTC):  تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است و آمار به روز شده در تاریخ ۲۴ ژوئیه ۲۰۲۲.   ‡ آمار بازی‌ها و گل‌های ملی به‌روز شده در تاریخ ۲۳:۱۸, ۲۵ دسامبر ۲۰۲۱ (UTC)
مارتین باتورینا (انگلیسی: Martin Baturina؛ زادهٔ ۱۶ فوریهٔ ۲۰۰۳) بازیکن فوتبال است.
وی همچنین در تیم‌های ملی فوتبال زیر ۱۶ و زیر ۲۱ سال کرواسی بازی کرده‌است.
خسبیجان

| خسبیجان | خسبیجان |
| --- | --- |
روستا: روستا
کشور: ایران
استان: مرکزی
شهرستان: شازند
بخش: مهاجران
دهستان: خسبیجان
جمعیت: ۴۷۵ نفر (سرشماری ۹۵)
پیش‌شمارهٔ تلفن: ۰۸۶
خسبیجان، روستایی در دهستان خسبیجان بخش مهاجران شهرستان شازند در استان مرکزی ایران است. این روستا، مرکز دهستان خسبیجان است.
جمعیت

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت این روستا برابر با ۴۷۵ نفر (۱۶۴ خانوار) بوده است.
اندی هریس

اندی هریس (به انگلیسی: Andy Harris) نمایندهٔ حوزه انتخابیه اول مریلند از حزب جمهوری‌خواه ایالات متحده آمریکا در مجلس نمایندگان ایالات متحده آمریکا است که برای نخستین‌بار در ۳۲ ژانویه ۲۰۱۱ میلادی به‌عضویت این مجلس درآمد.
هیروشیما (فیلم ۱۹۹۵)

| هیروشیما | هیروشیما |
| --- | --- |
پوستر فیلم: پوستر فیلم
کارگردان: کوریوشی کوراهارا   راجر اسپاتیس‌وود
تهیه‌کننده: تریسی الکساندر
نویسنده: جان هاپکینز
بازیگران: کنت ولش کن جنکینس ویسلی دیود کالین فاکس لئون پوونال ریچارد ماسور سدریک اسمیت جفری دی‌مان سال روبینک تیموتی وست هیساشی ایگاوا مارک کاماچو  جیمز وولوت
موسیقی: مارتی سیمون
توزیع‌کننده: شوتایم
تاریخ‌های انتشار: ۱۹۹۵
مدت زمان: ۱۸۶ دقیقه
کشور: ژاپن کانادا
زبان: انگلیسی ژاپنی
هیروشیما (انگلیسی: Hiroshima) یک تله‌فیلم مستند ژاپنی-کانادایی محصول سال ۱۹۹۵ به کارگردانی کوریوشی کوراهارا و راجر اسپاتیس‌وود است. داستان فیلم دربارهٔ فرآیندهای تصمیم‌گیری است که منجر به پرتاب بمب اتمی توسط ایالات متحده بر روی شهرهای ژاپنی هیروشیما و ناکازاکی در اواخر جنگ جهانی دوم شد. این فیلم سه ساعته برای تلویزیون (شبکه شوتایم) ساخته شد و ظاهراً هیچ اکرانی در سینما نداشت، ولی دی‌وی‌دی فیلم برای تماشای خانگی موجود است.
این فیلم ترکیبی از درام سازی، فیلم تاریخی و مصاحبه شاهدان عینی است، فیلم به‌طور متناوب بین فیلم‌های مستند و سرگرمی‌های دراماتیک تغییر می‌کند. هم نمایش‌ها و هم بیشتر فیلم‌های اصلی به‌عنوان تصاویری با رنگ قهوه‌ای ارائه می‌شوند که تمایز بین آنها را محو می‌کنند. زبان‌ها انگلیسی و ژاپنی با زیرنویس هستند و بازیگران عمدتاً کانادایی و ژاپنی هستند.