معاونت شهرسازی و معماری شهرداری تهران
اداره‌های کل > معماری و ساختمان

اداره کل معماری و ساختمان در سال ۱۳۸۵ تشکیل شده‌است.
این اداره کل دارای دو معاونت «معماری» و «ساختمان» است؛ همچنین مسئولیت و مأموریت مناسب‌سازی فضای شهری برای گروه‌های توان‌یاب اعم از افراد صامت (ناگویا)، ناشنوا، نابینا و معلول را بر عهده دارد. در تشریح برخی از مهمترین فعالیت‌های معاونت «معماری» می‌توان اشاره کرد به «تهیه و تدوین لایحه نمای ساختمان»، «راهبری ستاد مناسب‌سازی فضاهای شهری برای معلولین جسمی - حرکتی»، «تهیه طرح‌های معماری، سرای محلات و ساختمان‌های نواحی و شهرداری مناطق»، «راه‌اندازی بانک اطلاعات تخصصی اداره کل معماری و ساختمان» و… همچنین در تشریح برخی از مهمترین فعالیت‌های معاونت ساختمان می‌توان اشاره کرد به «نظارت عالیه بر ساخت و سازهای شهری در بخش معماری و ساختمان»، «کنترل مدارک فنی پروژه‌های مهم»، «اجرایی کردن مقررات ملی ساختمان»، «بیمه کیفیت ساختمان» و… این اداره کل در حوزه‌های ساختمان و معماری فعالیت می‌کند. از آن جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.
تهیه و بررسی پروژه‌های طراحی شهری اعم از خیابان، میدان، بلوک شهری، مکانیابی بناهای خاص و…
مطالعه، تحقیق و شناسایی الگوها، شیوه‌ها و سبک‌های جدید معماری و هماهنگ نمودن آنها با الگوهای بومی- سنتی مبتنی بر راهبردهای طرح جامع و تفصیلی.
تهیه و تدوین اصول، معیارها، دستورالعمل‌های طراحی و اجرای ساختمان‌ها با توجه به محیط زمینه و بافت پیرامونی
تدوین اصول و معیارها ایمنی، زیبایی، انسجام بخشی به کالبد محله‌ها و ایجاد ترکیبات شکلی و حجمی مناسب برای ساختمان‌ها
تقویت نشانه‌های هویتی شهر و نیز اخذ نتایج مطلوب از طریق طرح‌ها، برنامه‌ها و پروژه‌های موضعی مرتبط.
اتخاذ تدابیر و اقدامات لازم به منظور هدایت، کنترل و ارتقاء کیفیت ساخت و ساز
پیشگیری و جلوگیری از ساخت و ساز غیرمجاز در سطح شهر تهران و ارائه دستورالعمل‌های اجرایی مربوط
کنترل و نظارت بر عملکرد مهندسین در امور ساخت وساز
نیازسنجی آموزشی حرف مرتبط با صنعت ساختمان اعم از مهندسین، کاردان‌ها، معماران تجربی، کارگران ماهر در رشته‌های تخصصی مربوط
همکاری با نهادهای مرتبط برای تشکیل دوره‌های تخصصی و ارتقاء سطح علمی عوامل مؤثر در صنعت ساختمان.
اتخاذ تدابیر لازم جهت گسترش همه‌جانبه بیمه‌های ساختمان به منظور ارتقا، کیفیت ساختمان.
ارائه الگوهای صحیح بهره‌برداری از ساختمان به منظور افزایش عمر مفید آن با اشاعه فرهنگ صحیح بهره‌برداری در سطح جامعه.
نظارت بر اجرای ضوابط و مقررات ملی ساختمان درخصوص نحوه صرفه‌جویی از مصرف انرژی در ساختمان‌ها.
نظارت بر عملکرد بخش‌های مرتبط با معماری و ساختمان شهرداری‌های مناطق در چارچوب وظایف مرتبط.
مناسب‌سازی محیط شهری (فضاهای عمومی و ساختمان‌ها) جهت تردد معلولین و نظارت بر حسن اجرای ضوابط، مقررات و طرح‌های مرتبط با آن.
همان‌طور که پیش‌تر گفته شد یکی از ماموریت‌های مهم این نهاد مناسب‌سازی محیط شهری (فضاهای عمومی و ساختمان‌ها) برای تردد گروه‌های مختلف توان‌یاب‌ها اعم از ناشنوایان، نابینایان، افراد صامت و ناگویا و معلولان است. این نهاد همچنین موظف است حسن اجرای ضوابط، مقررات تردد توان‌یابان در ساخت‌وسازهای شهری نظارت کند.
شهرداری تهران از نیمه دهه هشتاد مستند به مصوبه شورای اسلامی شهر تهران مورخ ۱۳۸۴/۰۴/۲۲ مکلف به مناسب‌سازی فضای شهری و معماری برای ناتوانان و کم توانان شد و از آن تاریخ ستادی به این منظور ایجاد شده‌است و مسئولیت رسیدگی به این مأموریت را بر عهده دارد. به واقع تکلیف یاد شده و در نهایت ایجاد ستاد مناسب‌سازی فضای شهری برای معلولین جسمی - حرکتی اقدامی برای تحقق اهداف قانون «حقوق معلولین» است. قانون «حقوق معلولین» ششم خرداد ماه ۱۳۸۳ در شورای اسلامی شهر تهران به تصویب رسیده‌است. این ستاد دربرگیرنده نمایندگان حوزه‌های معاونت‌های شهرسازی و معماری، حمل و نقل و ترافیک، فنی و عمرانی، خدمات شهری، اجتماعی و فرهنگی، نمایندگان شورای اسلامی شهر تهران، نمایندگان سازمان‌ها و نهادهای ذی مدخل در امر مناسب‌سازی نظیر بنیاد شهید و امور ایثارگران، سازمان بهزیستی کشور، ستاد هماهنگی مناسب‌سازی کشور، امور ایثارگران ریاست جمهوری، راهنمایی و رانندگی ناجا و نمایندگان سازمان‌های غیردولتی مرتبط با امور معلولین است. همچنین دبیری ستاد بر عهده معاون شهرسازی و معماری شهرداری تهران است. این ستاد دارای چند کارگروه «شهرسازی و معماری»، «آموزش و اطلاع‌رسانی»، «اجتماعی» و «فنی و عمرانی» است.