stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
لیلی و مجنون
نقد > جامعه عربی لیلی و مجنون

مطالعه این اثر نظامی و مقایسه آن با خسرو و شیرین از همین شاعر، مقایسه میان دو فرهنگ عرب و عجم و سرچشمه‌های تفکر، اندیشه و باورهای این دو ملت است. جامعه لیلی و مجنون، هرگونه عدول از آداب و سنن را رد می‌کند. خواننده در لیلی و مجنون با جامعه‌ای مواجه می‌شود که مردم آن توان نگاه معصومانه کودکی از سر مهر را به هم سن ناهمجنس خود ندارند و همه در صدد سرک کشیدن در کار یکدیگر و تجسس هستند. به گفته یدالله بهمنی «چنین فرهنگی نمی‌تواند سلامت روانی جامعه را تضمین کند و از آن نمی‌توان انتظار ظهور انسان‌های فرهیخته را داشت.»
در حالی که در هریک از صحنه‌های خسرو و شیرین، سخن و اندیشه نظامی در اوج است، در لیلی و مجنون، به ندرت بیت نغزی وجود دارد که رشته حوادث داستان را به یکدیگر پیوند بزند. به گفته وحید دستگردی در دیار لیلی خشونت حرف اول را می‌زند؛ زیرا قدرت منطق ضعیف است. لیلی و مجنون در جامعه‌ای سنتی همراه با تعصبات خشک، باورهای جاهلی و تربیت نادرست زندگی می‌کنند. در این جامعه لیلی به عنوان یک دختر حق تصمیم‌گیری و حتی اظهارنظر دربارهٔ سرنوشت خود را ندارد.
به گفته سعیدی سیرجانی «لیلی پرورده جامعه‌ای است که دلبستگی و تعلق خاطر را مقدمه انحرافی می‌پندارد که نتیجه‌اش سقوط حتمی است در درکات وحشت‌انگیز فحشا؛ و به دلالت همین اعتقاد، همه قدرت قبیله مصروف این است که آتش و پنبه را از یکدیگر جدا نگه دارند تا با تمهید مقدمات گناه، آدمیزاده ظلوم و جهول در خسران ابدی نیفتد» از دیدگاه سیرجانی در چنین جامعه‌ای لیلی دو گناه دارد. اول آنکه زن است و دوم آنکه زیباست؛ و در محیطی که به جای تربیت مردان به محکوم کردن و محروم کردن زنان پرداخته می‌شود، این لیلی است که به ناچار از درس و مدرسه محروم می‌شود.
نقد > ایرانی‌سازی روایت توسط نظامی

نظامی برای آنکه داستان به مذاق خواننده فارسی‌زبان دلنشین باشد، رنگ و بوی شدید ایرانی به آن افزود. بنابراین آنچه نظامی به نظم آورد، حتی در بن‌مایه اصلی نیز با روایت عربی تفاوت داشت. برای نمونه بر اساس روایت نظامی، آغاز دلدادگی مجنون به لیلی در مکتبخانه و در کودکی بوده‌است. چنین روایتی در منابع عربی دیده‌نمی‌شود. بر اساس اشعار عربی، مجنون هنگام گوساله چرانی در صحرا لیلی را دیده‌است. ترجمه روایت عربی چنین است:
هنگامی دل به لیلی سپردم که خرد و ساده‌دل بود و همسالانش هنوز برجستگی سینه او را ندیده بودند. هردو کودک بودیم و گوساله می‌چراندیم. ای کاش هرگز نه ما بزرگ شده بودیم و نه گوساله‌ها.
در روایت نظامی هم لیلی و هم مجنون از خاندان‌های اشرافی معرفی شده‌اند و برخلاف روایت‌ها و اشعار شبانی به‌جای مانده عربی، امکان این را نداشته‌اند تا یکدیگر را در حال شترچرانی دیده‌باشند. از همین رو نظامی عنصر مکتبخانه را در قصه وارد می‌کند. در حالی که هیچ چیز از وجود یک مکتبخانه در محیط بادیه و آئین عرب بیابانی غریب‌تر نیست.
بنابراین به لطف اندیشه و بیان نظامی، داستان به اوج رسیده‌است. به این منظور شاعر داستان را با خیال خویش درآمیخته و به آن رنگ و بوی شهری داده‌است. برای نمونه شاعر در بندی که به رفتن لیلی به تماشای باغ اختصاص داده‌است، دنیایی را تصویر کرده‌است که شباهتی به محیط زندگی قیس عامری و لیلی در عربستان ندارد.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| تا سبزه باغ را ببیند |  | در سایه سرخ گل نشیند |
| تا نرگس تازه جام گیرد |  | با لاله نبید خام گیرد |
| از زلف دهد بنفشه را تاب |  | وز چهره گل شکفته را آب |
| لیلی و دگر عروس‌نامان |  | رفتند بدان چمن خرامان |
| چون گل به میان سبزه بنشست |  | او سبزه و سبزه گل همی‌بست |
چنین ابیاتی، بیش از آنکه داستان دخترک گوسفندچران بادیه‌نشین بیابان‌های عربستان باشد که جز حسرت و محرومیت و فراغ نصیبی ندارد، وصف شاهزاده خانمی مانند شیرین (در خسرو و شیرین) است که با کنیزان به تماشای سبزه و گل رفته‌اند.
به عنوان نمونه‌ای دیگر از ایرانی‌سازی داستان، نظامی شخصیتی به نام نوفل را وارد داستان می‌کند. نوفل کسی است که حاضر است به خاطر عشق مجنون، با سربازان خود به جنگ عشیره لیلی برود. شخصیت او به وضوح شخصیت یک جوانمرد اشراف‌زاده ایرانی است و به دشواری بتوان شخصیت او را در ریشه عربی داستان جست.
ملاحظه می‌شود که نظامی تنها از خمیرمایه این حکایت، شاهکاری بنا کرد که شعرای زیادی را به تقلید خود واداشت. او از یک ماجرای عشقی بدوی، یک شاهکار ادبی به زبان فارسی آفرید. زبان فارسی نیز باعث شد تا داستان ابعاد جهانی پیدا کند. از سوی دیگر نظامی بود که به این پیوند ساده عشقی، ابعاد معنوی داد.
علاوه بر موارد گفته شده، داستان پادشاه بدون فرزندی که نگران وارث خویش است، حکومت مجنون بر جانوران، سخن گفتن با ستارگان، مکالمات آموزنده مجنون با شخصیت‌های گوناگون، بخش زید و زینب، زندگی زاهدانه در غار و ماجرای پادشاه مرو و سگ‌های او از دیگر عناصر و نقوش ایرانی است که داستان را ایرانی کرده‌است.
نقد > شخصیت‌های داستان

شخصیت‌پردازی در داستان لیلی و مجنون نظامی، شخصیت‌پردازی مستقیم است؛ ولی شخصیت‌ها همگی دچار سکون و ایستایی بوده و بدون تحرک هستند. در طول ده‌ها سال گذر ایام، مجنون همواره عاشق بی‌حد لیلی است. نه از این عشق کم می‌شود و نه بر آن افزوده می‌شود. این شخصیت‌ها اگرچه پیش از نظامی وجود داشته‌اند، ولی همگی بازآفرینی شده‌اند. با این‌حال شخصیت‌های بازآفرینی شده، همگی قراردادی و نوعی هستند و امکان وجود چنین شخصیت‌هایی در عالم واقع محال است.
در لیلی و مجنون (بر خلاف خسرو و شیرین) روایت بر پایه شخصیت مرد شکل گرفته‌است. با وجود آن‌که یک شخصیت مرد و یک شخصیت زن در داستان وجود دارد، ولی عشقی که در این روایت به تصویر کشیده می‌شود یک عشق عرفانی و فرا زمینی است.
از بعد شخصیتی رفتار مجنون در این حکایت نه تنها درخور عاشقان چنین منظومه‌ای نیست، بلکه گاه سفیهانه و غیرمنطقی هم هست. مجنون از عشق بی‌قرار است و در صحرا با حیوانات وحشی دمخور بوده و دربند رازداری و پرده‌پوشی نیست. مجنون صاف و صادق است. او عاشق رنج بردن و خواری کشیدن و ناله کردن است. با خنده میانه‌ای ندارد. از نشاط و سبکروحی به دور است و آن را مطابق شان انسانی نمی‌داند. او خودآزار است و حتی عشق را به طفیل «غم عشق» می‌خواهد؛ ولی لیلی از این همه رنجور نیست. چرا که خود وی نیز زاده و پرورده همان محیط است. لیلی رنجور خودکم بینی مجنون است. چرا که می‌داند تا این خود کم‌بینی و حقارت هست، به وصال او نخواهد رسید.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| گل را نتوان به باد دادن |  | مه‌زاده به دیوزاد دادن |
در عوض لیلی حسابگری‌های زنانه و مصلحت‌بینی‌هایی دارد که لازمه حیات بادیه‌است. با این‌حال شخصیت لیلی از نظر زندگی سراسر تسلیم وی اهمیت دارد. به گفته سعیدی سیرجانی لیلی شخصیتی است فاقد هرگونه تلاش. او را از مکتبخانه بازمی‌گیرند. در خانه زندانی می‌کنند. او را به شوهر می‌دهند، بدون آن‌که نظر وی را جویا شوند. به شوهری که همه روزه نگهبان او است. کار لیلی اما در این میان فقط گریه‌است و تسلیم. او حتی راز دل به مادر هم نمی‌گوید. مادرش سال‌ها بعد و از زبان همکلاسان او پی به راز عشقش می‌برد.
ابن‌السلام (شوهر رسمی لیلی) مردی نرم‌خو است. او فقط یک نظر لیلی را در باغ و از فاصله شاید نه‌چندان نزدیک دیده‌است. از پرداخت شیرب‌ها و مهریه سنگین هم ابایی ندارد. او حتی در برابر عدم تمکین لیلی در شب زفاف، بر خلاف بسیاری دست به تجاوز به عنف نمی‌زند. بلکه به انتظار مرور زمان می‌نشیند تا او را تسلیم کند. او دلخوش است به اینکه فقط همسرش را ببیند. ابن‌السلام سرانجام بر اثر مشاهده زنجموره‌های لیلی دق می‌کند.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| خرسند شدن به یک نظاره |  | ز آن به که کند ز من کناره |
مهم‌ترین روایات

لیلی و مجنون نظامی، سرآغازی شد برای مثنوی‌های بیشماری که در دوره بسیار طولانی به تقلید از آن پرداختند. این سروده‌های تقلیدی تقریباً در تمامی زبان‌هایی که خود را تحت نفوذ فرهنگی زبان و ادبیات فارسی می‌دانستند (مانند فارسی، کردی و پشتو) سروده شدند؛ ولی تنها تعداد کمی از این سروده‌ها ماندگار شدند.
نخستین مقلد بزرگ منظومه لیلی و مجنون نظامی در زبان فارسی، امیرخسرو دهلوی است. بعدها نورالدین عبدالرحمن جامی نیز در هفت پیکر خود منظومه لیلی و مجنون را بازآفرینی کرده‌است. در دوره تیموری و دوره صفوی چندین شاعر در ایران و هند، از جمله هاتفی خرجردی، میرزا محمدقاسم گنابادی و هلالی جغتایی لیلی و مجنون را بازآفرینی کردند و این روند تا دوره قاجار نیز ادامه یافته‌است. علاوه بر این سلمان ساوجی نیز از شعرایی است که سخت تحت تأثیر لیلی و مجنون نظامی بوده‌است و این تأثیر در فراق‌نامه او مشهود است. سهیلی جغتایی نیز منظومه‌ای با عنوان لیلی و مجنون و به پیروی از نظامی سروده‌است. تازه‌ترین منظومه‌های لیلی و مجنون از نامی اصفهانی و سرانجام حسن اهتمام (۱۳۳۵ خورشیدی) است. در مجموع به گفته حسن ذوالفقاری، ۸۶ نظیره‌پرداز به استقبال لیلی و مجنون نظامی رفته‌اند.
روایت امیرخسرو دهلوی، جنبه عشق زمینی بیشتری داشته و مجنون و لیلی دست‌کم برای یک شب به مراد دل می‌رسند. در این روایت اشتیاق لیلی بیش از مجنون است. برخلاف روایت نظامی، در روایت دهلوی خبری از ازدواج لیلی نیست؛ ولی در عوض مجنون با خدیجه، دختر رئیس قبیله ازدواج می‌کند؛ ولی طاقت نمی‌آورد و باز سر به بیابان می‌گذارد. به گفته محمدجعفر محجوب، علاوه بر فضل تقدم، روایت نظامی بر روایت امیرخسرو دهلوی برتری انکارناپذیری دارد.
روایت جامی با این هردو متفاوت است. به گفته او مجنون که جوانی عیاش است عاشق لیلی می‌شود، ولی به کام نمی‌رسد. در روایت جامی، مجنون پیش از لیلی می‌میرد. بخش اضافه روایت جامی آن است که مجنون در سلک گدایانی در می‌آید که لیلی به آنان نذری می‌دهد. در این میان لیلی کاسه او را می‌شکند و مجنون از این اتفاق سرمست می‌شود.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| اگر با من نبودش هیچ میلی |  | چرا ظرف مرا بشکست لیلی؟ |
مجنونی که در روایت ملاعبدالله هاتفی جامی (خواهرزاده نورالدین عبدالرحمان جامی) به تصویر کشیده می‌شود، فردی بهانه‌جو و زیبایی طلب است که از خردسالی جز در آغوش زیبارویان آرام نمی‌گرفته‌است.
علاوه بر منظومه‌هایی که به نقل روایت لیلی و مجنون پرداخته‌اند، شعرای دیگر فارسی‌زبان با شیوه دیگری به این داستان اشاره کرده‌اند. برخی از آنان مضامین گفته شده در روایت‌های قبلی را در اشعار خود به کار برده‌اند و برخی دیگر بدون روایت کامل داستان، مضامین نویی بر داستان افزوده‌اند یا حوادث فرعی داستان را به ابتکار خود تغییر داده و به گونه متفاوتی بیان کرده‌اند و به ذکر حوادثی پرداخته‌اند که در هیچ‌یک از روایات قبلی داستان گفته نشده‌است. برای نمونه عطار نیشابوری از شعرایی است که اگرچه روایت کاملی از عشق لیلی و مجنون را به نظم نیاورده، ولی حکایات و مضامین فراوانی بر آن افزوده‌است. برخی از این حکایات حتی با اصل داستان نظامی نیز در تناقض است. برای نمونه عطار، مولوی و وحشی بافقی همگی از روی نازیبای لیلی خبر می‌دهند.
ابعاد جهانی

منظومه لیلی و مجنون نظامی به زبان‌های گوناگونی مانند آلمانی، فرانسوی، انگلیسی، روسی و ارمنی ترجمه شده‌است. در ادبیات ارمنی از دیدگاه مشابهت در جدال میان عشق و آداب و رسوم جامعه، منظومه «آنوش» (۱۸۹۲ میلادی) اثر هوانس تومانیان با لیلی و مجنون مقایسه می‌شود. در ادبیات کردی منظومه مثنوی «مه‌م و زین» (قرن ۱۷ میلادی) اثر احمد خانی از نظر فضای ایرانی داستان، با آن قابل مقایسه‌است.
علاوه بر ترجمه لیلی و مجنون نظامی به زبان ترکی، در ادبیات ترکی منظومه‌های تقلیدی‌ای از لیلی و مجنون سروده شدند که اغلب تحت تأثیر لیلی و مجنون نظامی بوده و به داستان اصلی وفاداری نشان داده‌اند. ازجمله شاعران ترک که مثنوی لیلی و مجنون سروده‌اند، محمد فضولی است. این مثنوی در سال ۹۴۲ قمری سروده شده‌است. اعتقاد بر این است که این مثنوی تحت نفوذ نظامی سروده شده‌است؛ ولی یک محقق ترک به نام نهاد تارلان مدعی است که فضولی در سرودن این منظومه تحت تأثیر هیچ‌کس نبوده و این منظومه را زاده قریحه و شخصیت فضولی دانسته‌است.
در زبان اردو نیز، آنچه به تقلید از لیلی و مجنون سروده شده، همگی تأثیر گرفته از زبان فارسی و روایت‌های فارسی لیلی و مجنون بوده‌است.
موسیقی

پرده لیلی، اگرچه در مقام‌ها و الحان موسیقی قدیم ایران نیامده‌است، ولی در موسیقی جدیدتر ایرانی، گوشه سی و سوم از دستگاه راست‌پنجگاه و گوشه بیستم از دستگاه همایون، «لیلی و مجنون» یا «لیلی مجنون» خوانده می‌شود.
عزیر حاجی‌بیف آهنگساز آذربایجانی در سال ۱۹۰۸ اپرایی به نام لیلی و مجنون بر اساس اشعار فضولی نوشت که اولین اپرای جهان اسلام محسوب می‌شود. قارا قارایف نیز در سال ۱۹۴۷ یک پوئم سمفونیک به همین نام ساخته‌است.
شهرام ناظری آلبوم موسیقی‌ای با عنوان لیلی و مجنون دارد.
اریک کلاپتون خوانندهٔ بریتانیایی هم با الهام از شعر فضولی، ترانهٔ لیلا را در سال ۱۹۷۰ منتشر کرد.
لیلی و مجنون در مکتبخانه. نگارگری نسخه‌ای از روایت نظامی در دوره تیموری
دفاع جانوران وحشی از مجنون در برابر اجیرشدگان پدر لیلی
ملاقات لیلی با مجنون رنجور. نگارگری نسخه‌ای خطی به روایت امیرخسرو دهلوی
پیر مراد به لیلی و مجنون آگاهی می‌دهد و یکی از وحوش از آنان حفاظت می‌کند.
مجنون در کنار وحوش
ملاقات مجنون و لیلا در بیشه
صحنه ملاقات لیلی و مجنون که بر روی یک قالیچه تصویر شده‌است
تشیع جنازه مجنون
تصویر دیباچهٔ کتاب ترجمهٔ انگلیسی لیلی و مجنون نظامی، توسط جیمز اتکینسون در ۱۸۳۶م
بهدادین

مکان
| بهدادین | بهدادین |
| --- | --- |
روستا: روستا
مختصات: ۳۴°۱۲′۴٫۰۰″ شمالی ۶۰°۱۱′۱۳٫۹۹″ شرقی﻿ / ﻿۳۴٫۲۰۱۱۱۱۱°شمالی ۶۰٫۱۸۷۲۱۹۴°شرقی﻿ / 34.2011111; 60.1872194: مختصات: ۳۴°۱۲′۴٫۰۰″ شمالی ۶۰°۱۱′۱۳٫۹۹″ شرقی﻿ / ﻿۳۴٫۲۰۱۱۱۱۱°شمالی ۶۰٫۱۸۷۲۱۹۴°شرقی﻿ / 34.2011111; 60.1872194
استان: خراسان رضوی
شهرستان: خواف
بخش: بخش سنگان
دهستان: بستان
جمعیت: ۲۴۷۰ نفر (سرشماری ۹۵)
بهدادین، روستایی است از توابع بخش سنگان و در شهرستان خواف استان خراسان رضوی ایران.
جمعیت

این روستا در دهستان بستان قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیت آن (۲۹۳خانواده)۱۳۱۵
بوده‌است.
جهان خواهد لرزید

| جهان خواهد لرزید | جهان خواهد لرزید |
| --- | --- |
کارگردان: لیور گلر
تهیه‌کننده:  فیلیپ جی. راث  بن سیلورمن  آرتور لاندون  اد بارت  یایر ایلان  ارز کوسکاس  سار یوگف  نائومی لواری 
فیلمنامه‌نویس: لیور گلر
بازیگران: الیور جکسون-کوهن جرمی نویمارک جونز  آنتون لسر مایکل سی. فاکس  تام برگمن
موسیقی: ارز کوسکاس
فیلم‌بردار: ایوان واتسف
تدوین‌گر: تال کلر
توزیع‌کننده: ورتیکال انترتینمنت
تاریخ‌های انتشار:  ۱۶ ژانویه ۲۰۲۵ (۲۰۲۵-01-۱۶) (جشنواره فیلم میامی)  ۱۴ مارس ۲۰۲۵ (۲۰۲۵-03-۱۴) (ایالات متحده)  
مدت زمان: ۱۰۶ دقیقه
کشور:  آمریکا  انگلستان  بلغارستان  اسرائیل 
زبان: انگلیسی 
جهان خواهد لرزید (به انگلیسی: The World Will Tremble) یک فیلم درام تاریخی محصول سال ۲۰۲۵ به نویسندگی و کارگردانی لیور گلر با بازی الیور جکسون-کوهن و جرمی نویمارک جونز است. فیلم داستان واقعی تلاش برای فرار از اردوگاه مرگ خلمنو در طول جنگ جهانی دوم را روایت می‌کند.
این فیلم اولین نمایش جهانی خود را در جشنواره فیلم یهودی میامی در میامی، فلوریدا در ۱۶ ژانویه ۲۰۲۵ انجام داد. قرار است در ۱۴ مارس ۲۰۲۵ توسط ورتیکال انترتینمنت در ایالات متحده منتشر شود.
داستان

گروهی از زندانیان تلاش می‌کنند تا در طول جنگ جهانی دوم از اردوگاه مرگ خلمنو فرار کنند، اولین اردوگاه نازی‌های شناخته‌شده در طبیعت، با نقشه‌ای که از جنایات سیستماتیک انجام شده به جهان اطلاع دهند.
داستان واقعی باورنکردنی و ناگفته در مورد اینکه چگونه گروهی از زندانیان برای ارائه اولین روایت شاهدان عینی از هولوکاست تلاش می‌کنند تا از اولین اردوگاه مرگ نازی‌ها فرار کنند.
ساخت

لیور گلر، نویسنده و کارگردان، ده سال را صرف تحقیق در مورد اردوگاه مرگ خلمنو کرد و توسط مورخ دکتر نعما شیک از مرکز یادبود هولوکاست کمک گرفت.
نوشیدنی قهوه قوطی

فروش انواع قوطی قهوه در فروشگاه
نوشیدنی قهوه قوطی یک نوع نوشیدنی از پیش تهیه شده است که به صورت آماده نوشیدن فروخته می‌شود. این محصول به ویژه در ژاپن، کره جنوبی و سایر نقاط آسیا محبوب است که در سبک‌های مختلف و توسط تعداد زیادی از شرکت‌ها تولید می‌شود. این نوشیدنی‌ها در سوپرمارکت‌ها و خواربارفروشی‌ها در دسترس است، تعدادی زیادی از آنها دستگاه‌های فروش قهوه فروخته می‌شود که در پاییز و زمستان نوشیدنی گرم و در ماه‌های گرم سال نوشیدنی گرم ارائه می‌دهند.
داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی

| داروی ضدالتهاب غیراستروئیدی | داروی ضدالتهاب غیراستروئیدی |
| --- | --- |
کلاس دارویی: کلاس دارویی
Coated 200 mg tablets of generic ایبوپروفن, a common NSAID: Coated 200 mg tablets of generic ایبوپروفن, a common NSAID
شناسه‌های دسته‌بندی: شناسه‌های دسته‌بندی
تلفظ: ‎/ˈɛnsɛd/‎ EN-sed  
مشابه: Nonsteroidal anti-inflammatory agents/analgesics (NSAIAs), Nonsteroidal anti-inflammatory medicines (NSAIMs)
موارد مصرف: مسکن (دارو)، تب‌بر, ضدالتهاب
کد ای‌تی‌سی: M01A
مکانیسم عمل: بازدارنده آنزیم
هدف زیستی: COX-1  و  COX-2
داده‌های بالینی: داده‌های بالینی
وب‌ام‌دی: RxList
در ویکی‌داده: در ویکی‌داده
داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (به انگلیسی: Nonsteroidal anti-inflammatory drug)، به اختصار NSAID، از پرکاربردترین داروهای پزشکی هستند. این داروها باعث مهار سیکلواکسیژناز می‌شوند و سه خاصیت مهم کاهش التهاب، ضد درد و تب‌بُر دارند. این گروه از داروها در دوزهای بالا اثرات ضدالتهابی دارند.NSAIDها ازاین‌رو منحصربه‌فرد هستند که غیر مخدرند و اعتیادی ایجاد نمی‌کنند. ناپروکسن و ایبوپروفن از جملهٔ این داروها محسوب می‌شود.
دسته‌بندی

داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی از دیدِ ماده و ساختار پایه به گروه‌های زیر تقسیم می‌شوند:
دسته‌بندی > سالیسیلات‌ها

آسپرین (Aspirin)
متیل سالیسیلات (Methyl salicylate)
دسته‌بندی > آلکانوئیک اسیدها

دیکلوفناک(Diclofenac)
تولمتین(Tolmetin)
دسته‌بندی > مشتقات پروپیونیک اسید

ایبوپروفن (Ibuprofen)
ناپروکسن (Naproxen)
فنوپروفن (Fenoprofen)
کتوپروفن (Ketoprofen)
فلوربیپروفن (Flur656+5)
اکساپروزین (Oxaprozin)
دسته‌بندی > سایر گروه‌ها

فنامیک اسیدها مانند مفنامیک اسید
مهارکننده‌های اختصاصی Cox-۲ مانند سلکوکسیب
پیروکسیکام
فنیل بوتازون
عوارض

عوارض  ضدالتهاب‌های غیر استروئیدی و آسپیرین تا حدود ۳۰ درصد از کل پذیرشهای بیمارستانی مربوط به عوارض داروها را تشکیل میدهند. مهمترین عارضهٔ داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی مشکلات گوارشی است. بطوریکه حدود ۲۰-۱۰ درصد مصرف‌کنندگان این داروها دچار عوارض گوارشی میشوند. هرچه مقدار مصرف این داروها و طول دورهٔ درمان بیشتر باشد احتمال بروز خونریزی‌های گوارشی بیشتر است.  از دیگر عوارض جانبی این داروها آسیب‌های کلیوی است که از یک التهاب قابل برگشت ساده‌ی کلیوی تا آسیب های پایدار جدی می‌تواند متغیر باشد. همچنین ضدالتهاب‌های غیراستروئیدی موجب بالا رفتن فشار خون می شوند به خصوص در کسانی است که از داروی ضد فشار خون استفاده می کنند. دوز بالای این داروها در کسانی که بیماری کبدی دارند و یا مبتلا به آرتریت جوانان و یا تب روماتیسمی هستند می تواند ریسک آسیب‌های کبدی را بالا ببرد.
عملکرد

آنزیم سیکلواکسیژناز باعث تبدیل اسید آراشیدونیک به پروستاگلاندینH2 می‌شود که پیش‌ساز سایر پروستاگلاندین‌ها است. در این مسیر علاوه بر پروستاگلاندینها، لوکوترینها نیز تولید می‌شوند. پروستاسایکلین و ترومبوکسان نیز متابولیت‌های این فرایند هستند. حداقل دو ایزوفرم سیکلواکسیژناز وجود دارد: Cox-۱ و Cox-۲
این داروها همچنین با تخفیف التهاب مسکن‌های غیرمخدر بسیار خوبی هستند. مکانیسم اثر ضد درد NSAIDها به‌خوبی شناخته نشده‌است . سنتز پروستاگلاندین‌ها در دستگاه عصبی مرکزی توسط پیروژن‌ها تحریک می‌شود که نتیجه آن بالارفتن درجه حرارت بدن می‌باشد. NSAIDها با مهار سنتز پروستاگلاندین‌ها در دستگاه عصبی مرکزی باعث کاهش تب (antipyretic action) می‌شوند.
تفاوت بین آسپرین و سایر NSAIDها در این است که آسپرین به‌طور غیرقابل برگشت سیکلواکسیژناز را مهار می‌کند، درحالی‌که NSAIDهای دیگر به‌طور برگشت‌پذیر سیکلواکسیژناز را مهار می‌کنند. مهار غیرقابل برگشت سیکلواکسیژناز توسط آسپرین دورهٔ اثر طولانیتر ضدپلاکتی این دارو را توجیه می‌کند. از این خاصیت آسپرین در پیشگیری از سکته قلبی و سکته مغزی استفاده می‌شود.
این داروها در درمان بسیاری از بیماری‌ها مانند استئوآرتریت، آرتریت روماتوئید، دیسمنوره، نقرس، آرتریتها، دردهای مختلف اندامها، تب و غیره به کار می‌روند و فرم‌های خوراکی، تزریقی، پماد و شیاف دارند. شایع‌ترین عوارض جانبی این داروها عوارض گوارشی آن می‌باشد ولی عوارض کلیوی نیز دارند. مفنامیک اسید، ناپروکسن و سالیسیلات نیز از این گروه هستند.
فرضیهٔ ‍Cox-2

Cox-۱ عمدتاً درسلول‌های غیر التهابی مانند سلول‌های معده یافت می‌شوند، درحالی که Cox-۲ در سلول‌های التهابی و گلبولهای سفید یافت می‌شود. مهار Cox-۱ باعث اختلال در انعقاد خون می‌شود. داروهای قدیمی این گروه مانند آسپرین، بروفن، دیکلوفناک، پیروکسیکام و ایندومتاسین هر دو ایزوفرم آنزیم سیکلواکسیژناز را مهار می‌کنند (البته Cox-۲ را بیشتر مهار می‌کنند) لذا هرچند کمی اختلال در انعقاد خون ایجاد می‌کنند ولی بیشتر اثرات ضدالتهابی و تب بر دارند. داروهای جدید این خانواده مانند سلکوکسیب و رافلوکسیب مهارکننده اختصاصی Cox-۲ هستند.
طیف فعالیت NSAIDها، بازتابی از توانایی آن‌ها در سرکوب هر دو ایزوفورم Cox-1 و ‍Cox-2 آنزیم سیکلو اکسیژناز است که به‌طور کلی محصولات آبشار آراشیدونیک اسید را کاهش می‌دهد. مشاهدهٔ این مطلب که Cox-1 در تمام بدن وجود دارد ولی بروز Cox-2 محدود به تعدادی از بافت‌های تخصصی شده‌است و طی التهاب القا می‌شود منجر به ایجاد این فرضیه شد که Cox-1 عمدتاً مسوول اثرات ناخواستهٔ گوارشی مهارکننده‌های توأم Cox-1 و Cox-2 است؛ و Cox-2 سنتز پروستانوئیدها را در طی پروسه‌های پاتولوژیک به عهده دارد. این فرضیه حاکی است که مهارکننده‌های توأم Cox-1 و Cox-2 نظیر ایبوپروفن در دوزهای درمانی هم اثرات درمانی و هم اثرات سمی دارند. درحالی‌که مهارکننده‌های انتخابی Cox-2 باید اثرات درمانی بدون سمی بودن NSAIDş را داشته باشند. در حال حاضر در ایران سلکوکسیب دارویی است که در بازار وجود دارد و به شدت برای Cox-2 اختصاصی است و حد اقل تأثیر روی فعالیت Cox-1 را دارد. این داروها هرچند عوارض گوارشی کمتری دارند ولی عوارض کلیوی آن‌ها مشابه مهارکننده‌های غیراختصاصی Cox-۲ بوده و عوارض قلبی عروقی آن‌ها حتی ممکن است بیشتر باشد.
نولیبرالیسم (روابط بین‌الملل)

نئولیبرالیسم در مطالعات روابط بین‌الملل به مکتبی فکری اشاره دارد که بر اساس آن دولت‌ها در روابط با دیگر دولت‌ها در درجه نخست به مزیت‌های مطلق و نه به مزیت‌های نسبی اهمیت می‌دهند یا حداقل باید اهمیت دهند. گرچه هر دو نظریه نئولیبرالیسم و ایدئولوژی اقتصاد نئولیبرال از روش شناسی‌های یکسانی استفاده می‌کنند-ازجمله نظریه بازی‌ها-با این حال همانند یکدیگر نیستند.
فهرست میراث جهانی در لیبی

| میراث جهانی در لیبی | میراث جهانی در لیبی |
| --- | --- |
 :  
اطلاعات: اطلاعات
کشور: لیبی
تاریخ ثبت: ۱۳ اکتبر ۱۹۷۸
آثار ثبت شده: ۵ (فرهنگی)
فهرست آزمایشی: ۳ (فرهنگی)
میراث در خطر: ۵
وبگاه: Ly
میراث جهانی در لیبی تا تاریخ ۲۰۲۲ شامل پنج اثر ثبت شده در کشور لیبی توسط میراث جهانی است.
سایت‌های سازمان میراث جهانی آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد، یونسکو، مکان‌هایی هستند که دارای اهمیت فرهنگی یا طبیعی هستند، همان‌طور که در پیمان‌نامه میراث جهانی، که در سال ۱۹۷۲ تأسیس شده، شرح داده شده‌است. لیبی این پیمان‌نامه را در جمعه، ۱۳ اکتبر ۱۹۷۸ پذیرفت و از آن هنگام، مکان‌های طبیعی و فرهنگی لیبی واجد شرایط برای گنجانده شدن در فهرست میراث جهانی هستند. هر پنج اثر ثبت‌شدهٔ لیبی در بخش آثار فرهنگی و سایت‌هایی تاریخی هستند.
آثار ثبت شده لیبی در اثر جنگ داخلی لیبی وضعیت پایداری ندارند و یونسکو آن‌ها را از سال ۲۰۱۶، در ردهٔ آثار در معرض خطر قرار داده‌است. سطح بالای بی‌ثباتی در کشور، این واقعیت که گروه‌های مسلح در سایت‌ها یا مناطق پیرامون آن‌ها حضور دارند و آسیب‌هایی که به آثار وارد شده و ممکن است وارد آید، موجب اتخاذ چنین تصمیمی شد. در سپتامبر ۲۰۱۷، پس از وقوع درگیری‌های نظامی درون و بیرون مجموعه باستان‌شناسی صبراته، مدیرکل یونسکو از همه طرف‌های جنگ خواست با توجه به مفاد کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه، از هرگونه استفاده نظامی یا هدف قرار دادن مکان‌های میراث فرهنگی و مناطق اطراف آن‌ها، خودداری کنند.
سایت‌های میراث جهانی

یونسکو سایت‌ها را با ده معیار فهرست می‌کند. هر ورودی باید حداقل یکی از معیارها را داشته باشد.
میراث فرهنگی
میراث طبیعی
میراث ترکیبی طبیعی و فرهنگی
میراث در خطر
| # | نگاره | نام | موقعیت (استان) | سال ثبت | ش ثبتمعیارها | شرح | منبع |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ |  | سایت باستان‌شناسی لپتیس ماگنا | الخُمس | ۱۹۸۲ | ۱۸۰ i, ii, ii | شهر رومی لپتیس ماگنا توسط امپراتور سپتیمیوس سوروس، که متولد این شهر بود، توسعه یافت. بناهای عمومی، یک بندرگاه، یک بازار، انبارها، مغازه‌ها و خانه‌های موجود در این مجموعه، از دلایل ثبت جهانی این اثر بودند. |  |
| ۲ |  | سایت باستان‌شناسی صبراته | زاویه | ۱۹۸۲ | ۱۸۴iii | صبراته در ابتدا به عنوان یک مقر بازرگانی توسط فینیقی‌ها ساخته شد. این شهر در حاکمیت ماسینیسا، فرمانروای نومیدیا، بود ولی توسط رومی‌ها فتح شد و پس از آن در قرن‌های دوم و سوم میلادی بازسازی گردید. |  |
| ۳ |  | سایت باستان‌شناسی شحات | الجبل الاخضر | ۱۹۸۲ | ۱۹۰ ii, iii, vi | این شهر در ابتدا توسط یونانی‌ها ایجاد شد ولی تدریجاً رومی‌نشین شد و به پایتختی منطقه درآمد تا این که در زمین‌لرزه ۳۶۵ کرت نابود شد. ویرانه‌های هزار سالهٔ این مجموعه از قرن هجدهم میلادی مجدداً شهرت یافتند. |  |
| ۴ |  | صخره‌نگاره‌های کوه‌های اکاکوس | فزان | ۱۹۸۵ | ۲۸۷iii | رشته کوه‌های اکاکوس شامل هزاران نقاشی و غارنگاری به سبک‌های مختلف است که قدمت آن‌ها از ۱۲۰۰۰ قبل از میلاد تا ۱۰۰ پس از میلاد می‌رسد و منعکس‌کننده تغییرات گیاهی و جانوری در منطقه و همچنین سبک زندگی متفاوت جمعیت‌های متوالی در صحرا است. |  |
| ۵ |  | شهر قدیمی غدامس | نالوت | ۱۹۸۶ | ۳۶۲v | غدامس که در یک واحه قرار دارد، یکی از قدیمی‌ترین شهرهای پیش از صحرا است که نمایانگر معماری داخلی بومی با تقسیم‌بندی عمودی عملکردها است. |  |
:
موقعیت جغرافیایی

شحات
لپتیس ماگنا
صبراته
غدامس
کوه‌های اکاکوس
موقعیت میراث‌های جهانی یونسکو در لیبی
فهرست آزمایشی

علاوه بر مکان‌هایی که در فهرست میراث جهانی ثبت شده‌اند، کشورهای عضو می‌توانند فهرستی از مکان‌های آزمایشی را که ممکن است برای نامزدی در نظر گرفته شوند، ارائه کنند. نامزدهای فهرست میراث جهانی تنها در صورتی پذیرفته می‌شوند که سایت قبلاً در فهرست آزمایشی ثبت شده باشد. تا تاریخ ۲۰۲۲ لیبی سه اثر را در فهرست آزمایشی خود دارد.
| # | نگاره | نام | موقعیت (استان) | سال ثبت | شماره ثبت | شرح | منبع |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ |  | سایت باستان‌شناسی قرزه | مصراته | ۲۰۲۰ | ۶۴۸۶ | شهری باستانی که دارای بقایای فرهنگ‌های پونیک و رومی است و در دوران باستان، از نظر بازرگانی جایگاهی استراتژیک در آخرین مرزهای جنوبی روم داشته‌است. این مجموعه به خوبی حفظ شده‌است. |  |
| ۲ |  | سایت باستان‌شناسی بطلمیوس | مرج | ۲۰۲۰ | ۶۴۸۷ | پتولمایس یا بطلمیوس شهری با ریشه‌های یونانی-رومی است که در قرن هفتم قبل از میلاد تأسیس شد و توسط بطلمیوسیان گسترش یافت. تأثیرات فرهنگی یونانی، مصری، رومی، لیبیایی، بیزانسی-مسیحی و اسلامی در آن مشهود است. این شهر حتی در اوایل قرن بیستم به اشغال ایتالیا درآمد و از اهمیت استراتژیک برخوردار بود. این سایت شامل ساختمان‌های عمومی و خصوصی است که به خوبی حفظ شده‌اند و از اهمیت معماری بالایی برخوردار هستند. |  |
| ۳ |  | غار هوا فطیح | الجبل الاخضر | ۲۰۲۰ | ۶۴۸۸ | غاری شامل بقایای انسان اولیه است که حفاری‌های دانشگاه کمبریج قدمت آن را به ۱۵۰۰۰۰ سال پیش بازمی‌گرداند. این غار از لحاظ دانشی که در باب نخستیان دربردارد، بی‌همتاست. |  |
: