جمهوری شوروی سوسیالیستی ترکمنستان
تاریخ > حکومت شوروی

حکومت شوروی در بدو آغاز به فعالیت خود دست به ایجاد اصلاحات و تحولات عظیم در ترکمنستان زدند. سیاست اسکان سازی اجباری عشایر و نیمه‌کوچ‌نشینان، همراه با سایر تغییرات اجتماعی-اقتصادی دهه‌های اول حکومت شوروی در ترکمنستان، کوچ‌نشینی عشایری به عنوان یک شیوه معیشتی در ترکمنستان متوقف شد و در اواخر دهه ۱۹۳۰، اکثریت ترکمن‌ها یکجانشین شدند. تلاش‌های دولت شوروی برای تضعیف زندگی سنتی ترکمن‌ها منجر به تغییرات قابل توجهی در روابط خانوادگی، فرهنگ، عقاید و رسومات مذهبی ترکمن‌ها شد. با اقدامات دولت شوروی، صنعت تا حدی در ترکمنستان توسعه یافت و بهره‌برداری از منابع طبیعی ترکمنستان، هر چند محدود، آغاز شد. در پی این رونق، عده زیادی از ملیت‌های مختلف، از جمله روس‌ها و اروپایی‌ها و اقوام دگیر (اغلب از قفقاز)، به ترکمنستان مهاجرت کرده و در شهرها ساکن شدند.
در دوران حکومت شوروی، تمامی باورهای مذهبی به عنوان خرافات و «بقایایی از گذشته» مورد حمله مقامات کمونیستی محلی قرار گرفت. در این دوران خفقان، اکثر مدارس دینی و مراسم مذهبی ممنوع شد و اکثریت مساجد به تعطیلی کامل درآمدند. در طول جنگ جهانی دوم، یک هیئت رسمی از مسلمانان برای رسیدگی به امور مسلمانان در آسیای میانه تأسیس شد که مقر و دفتر مرکزی آن، در تاشکند قرار داشت. در بیشتر موارد، هیئت مسلمانان به عنوان یک ابزار تبلیغاتی عمل می‌کرد که فعالیت‌های آن چندان به تقویت آرمان مسلمانان کمک نمی‌کرد. تلاش حکومت در تلقین آتئیسم به مردم، رشد دینی را ضعیف کرد و به انزوای ترکمن‌ها از جامعه بین‌المللی مسلمانان کمک کرد. البته برخی از آداب و رسوم مذهبی، مانند تدفین مسلمانان و ختنه کردن مردان، در دوره شوروی ادامه یافت، اما بیشتر آداب و رسوم اسلامی در مناطق روستایی، عنوان یک سنت قومی و قبیله‌ای، آزادانه اجرا می‌گردید.
سیاست بومی سازی رژیم شوروی (موسوم به "کورنیزاتسیا") شامل ترویج فرهنگ و زبان ملی و ایجاد یک اداره بومی برای هر گروه قومی در قلمرو خود می‌شد. این سیاست در طول دهه ۱۹۲۰ در سراسر قلمروی اتحاد جماهیر شوروی انجام شد و دولت از ایجاد تئاترها و اپراهایی به زبان‌های بومی، انتشارات، روزنامه‌ها و همچنین آموزش‌های همگانی و عمومی حمایت می‌کرد و به آن بودجه اختصاص می‌داد. این سیاست در مورد اقلیت‌های ترکمن ترکستان شوروی، جمهوری خلق بخارا و جمهوری خلق خوارزم انجام شد و در دوران جمهوری ترکمنستان شوروی، با اکثرت ترکمن، ادامه داده شد.
پیش از استقرار حکومت شوروی، اکثریت مردم سواد نداشتند و کسانی که سواد داشتند از زبان ترکی جغتایی یا فارسی برای نوشتن استفاده می‌کردند. اگرچه در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم ترکمنان علاقه فزاینده ای به استفاده از زبان ترکی عثمانی برای نوشتن نشان دادند. به دلیل آنکه زبان ترکی عثمانی شاخه ای از زبان‌های ترکی به حساب می‌رود و از نظر زبانی به زبان ترکمانان نزدیک تر بود. در دهه ۱۹۲۰، دولت ترکمنستان شوروی اقدام به استاندارسازی زبان ترکمنی کرد. در پی این، بحث‌های شدیدی در مطبوعات ملی و نشریات مختلف ادبی و آموزشی در مورد گویش‌های مختلف زبان ترکمنی، تصمیم‌گیری متمرکز پیرامون ایجاد یک زبان استاندارد ملی خاص، ساده‌سازی الفبای فارسی-عربی یا استفاده از الفبای سیریلیک، رخ داد.
در آغاز دهه ۱۹۳۰، مسکو امور ترکمنستان را تحت کنترل خود قرار داد. سیاست ملیت‌های حزب کمونیست اتحاد جماهیر شوروی به توسعه نخبگان سیاسی ترکمن و ترویج روسی سازی کمک کرد. سیاست‌های قبلی ملیت سازی در دهه ۱۹۲۰ و اوایل دهه ۱۹۳۰ شامل ترویج استفاده از زبان ترکمنی برای مدیریت، در تمام زمینه‌های ایالتی، حزبی و اقتصادی (همراه با سیستم طولانی‌تر سهمیه‌های ترجیحی برای پیشرفت ترکمن‌ها در دولت) بود. مشاغل حزبی و صنعتی با هدف دستیابی به یک بوروکراسی با اکثریت ترکمن انجام می‌شد و دولت برای الزام اقوام غیر ترکمن به یادگیری ترکمنی تلاش‌های زیادی کرد. از دهه ۱۹۳۰ به بعد، دولت سیاست استفاده از زبان ترکمنی را در مناطق دولتی «نزدیک به مردم» بیشتر مورد استفاده قرار داد، مانند آموزش، بهداشت و غیره. در این دهه دولت این را پذیرفت که یادگیری زبان روسی برای اکثر کارهای دولتی و پیشرفت در بسیاری از مشاغل مورد نیاز است. از این زمان به بعد دولت دیگر تلاش نمی‌کند تا یادگیری زبان روسی را بی‌نیاز جلوه دهد و تلاش‌های فعال خود را، برای اینکه ترکمنی زبان اداری باشد، متوقف می‌شود. از سال ۱۹۳۸ به بعد، دانش آموزان غیر روسی، در سراسر اتحاد جماهیر شوروی، باید به زبان روسی تسلط داشته می‌داشتند تا بتوانند از طریق آموزش متوسطه و عالی پیشرفت کنند.
مسکو از نزدیک بر عملکرد مقامات دولتی و بوروکرات‌های ترکمنستان نظارت می‌کردند. به‌طور کلی، رهبری ترکمنستان به شدت از سیاست‌های شوروی حمایت می‌کرد. ترکمنستان، به جز یک رسوایی فساد در اواسط دهه ۱۹۸۰ که طی آن دبیرکل حزب کمونیست ترکمنستان به نام محمدنظر غفورف برکنار، همواره یکی از آرام‌ترین و بی‌حاشیه‌ترین جماهیر شوروی به حساب میامد. سیاست‌های گلاسنوست و پرسترویکا میخائیل گورباچف تأثیر قابل توجهی بر ترکمنستان نداشت، زیرا بسیاری از مردم آنجا خودکفا بودند و شهرک نشینان این سرزمین و وزرای اتحاد جماهیر شوروی به ندرت با هم همکاری می‌کردند. جمهوری خود را نسبتاً برای انحلال اتحاد جماهیر شوروی و استقلال آماده نکرده بود.