لاتین

برای دیگر کاربردها، لاتین (ابهام‌زدایی) را ببینید.
| لاتین | لاتین |
| --- | --- |
lingua latīna: lingua latīna
نوشته‌های لاتین در کولوسئوم رم: نوشته‌های لاتین در کولوسئوم رم
زبان بومی در: لاتیوم پادشاهی / جمهوری / امپراتوری
قومیت: لاتین‌ها
دوره: لاتین عامیانه در سده ۶ تا ۹ میلادی به زبان‌های رومی تبدیل شد؛ زبان رسمی آن به عنوان زبان میانجی علمی اروپای قرون وسطی و کیلیکیه و همچنین زبان مقدس کلیسای کاتولیک تداوم یافته است.
تبار: هندواروپایی  ایتالیلاتین-فالیسکیلاتین
سامانه نوشتاری: الفبای لاتین
وضعیت رسمی: وضعیت رسمی
زبان رسمی در:  سریر مقدس
تنظیم‌شده توسط: در گذشته: مدرسه‌های دستور و بلاغت روم امروزه: آکادمی اسقفی لاتین
کدهای زبان: کدهای زبان
ایزو ۱–۶۳۹: la
ایزو ۲–۶۳۹: lat
ایزو ۳–۶۳۹: lat
گلاتولوگ: impe1234 lati1261
زبان‌شناسی: 51-AAB-aa to 51-AAB-ac
نقشه اوج امپراتوری روم در زمان تراژان (حدود ۱۱۷ میلادی) و مناطق لاتین‌زبان (جگری‌رنگ). زبان‌های دیگری نیز در امپراتوری رایج بود.: نقشه اوج امپراتوری روم در زمان تراژان (حدود ۱۱۷ میلادی) و مناطق لاتین‌زبان (جگری‌رنگ). زبان‌های دیگری نیز در امپراتوری رایج بود.
محدوده زبان‌های رومی، نوادگان امروزی زبان لاتین، در اروپا: محدوده زبان‌های رومی، نوادگان امروزی زبان لاتین، در اروپا
این نوشتار شامل نمادهای آوایی آی‌پی‌ای است. بدون پشتیبانی مناسب تفسیر، ممکن است علامت‌های سوال، جعبه یا دیگر نمادها را جای نویسه‌های یونی‌کد ببینید.: این نوشتار شامل نمادهای آوایی آی‌پی‌ای است. بدون پشتیبانی مناسب تفسیر، ممکن است علامت‌های سوال، جعبه یا دیگر نمادها را جای نویسه‌های یونی‌کد ببینید.
لاتین، لاتینی، رومی یا لاتینوم (latīnum) یک زبان کلاسیک متعلق به شاخهٔ ایتالی زبان‌های هندواروپایی است. زبان لاتین در اصل در نواحی اطراف رُم، معروف به لاتیوم گفتگو می‌شد. با قدرت‌گیری جمهوری روم، لاتین به زبان اصلی در ایتالیا و سپس در سراسر غربِ امپراتوری روم تبدیل شد. لاتین نیای زبان‌های رومی امروزی در اروپاست و واژگان بسیاری را به دیگر زبان‌های اروپایی همچون انگلیسی وارد کرده است. در انگلیسی از ریشه‌های لاتین (و یونانی باستان) در الهیات، علوم، پزشکی و قانون استفاده می‌شود. لاتین در سریر مقدس (شهر واتیکان) زبان رسمی است. برخی صاحب‌نظران این زبان را فصیح‌ترین زبان دنیا می‌دانند، زیرا در آن می‌توان مقصود را به کوتاه‌ترین عبارت بیان کرد.
در اواخر دوران جمهوری روم (۷۵ قبل از میلاد)، لاتین باستان به لاتین کلاسیک معیار تبدیل شده بود. لاتین عامیانه گونهٔ محاوره‌ای لاتین بود که در همان زمان گفتگو می‌شد و در کتیبه‌ها و آثار طنزنویسانی مانند پلوتس و ترنتیوس و نویسندگانی همچون پترونیوس از آن یاد شده است. لاتین پسین زبان نوشتاری از قرن ۳ است. شکل محاوره‌ای آن لاتین عامیانه در قرن‌های ۶ تا ۹ به زبان‌های رومی، مانند ایتالیایی، ساردنیایی، ونتی، ناپولی، سیسیلی، پیدمونتی، لومبارد، فرانسوی، فرنکو-پروونسال، اکسیان، کرسی، لادین، فریولی، رومانش، کاتالان/والنسیایی، آراگونی، اسپانیایی، آستوری، گالیسی و پرتغالی توسعه یافت است. لاتین قرون وسطی از قرن ۹ تا رنسانس به‌عنوان زبان ادبی اروپا مورد استفاده قرار می‌گرفت. این زبان سپس به لاتین نوین تکامل یافت. لاتین تا اواخر قرن هجدهم، تا زمانی که زبان‌های بومی (از جمله زبان‌های رومی) جایگزین آن شدند، زبان ارتباطات بین‌المللی و تحصیلات علمی بود. لاتین کلیسایی زبان رسمی سریر مقدس و آیین رومی کلیسای کاتولیک است.
لاتین یک زبان کاملاً اشتقاقی، دارای سه جنس، شش یا هفت حالت دستوری، پنج صرف، چهار نوع صرف فعل، شش زمان، سه شخص، سه وجه، دو جهت فعل، دو یا سه نمود و دو شمار است. الفبای لاتین از الفبای اتروسکی و یونانی و در نهایت از الفبای فنیقی گرفته شده است.