فهرست شخصیت‌های حماسه گیلگمش
سایر شخصیت‌های مهم

شخصیت‌ها در این بخش به ترتیب حضور در نسخه بابلی استاندارد مرتب شده‌اند.
| نام | تصویر | بررسی |
| --- | --- | --- |
| نینسون  نینسومونا |  | نینسون، بانوی گاوهای وحشی یکی از الهه‌های بین‌النهرینی است که در تمامی دوره‌های باستانی پرستش شده است. |
| شمهات  شمکتوم |  | شمهات (Šamḫat)که در نسخه بابلی باستان حماسه از وی با عنوان  Šamkatum، یک روسپی (ḫarimtu) است که انکیدو را به اوروک می‌برد. |
| شمش |  | شَمَش (به سومری اوتو) خدای خورشید بین‌النهرینی است. |
| هومبابا |  | هومبابا نگهبان جنگل سدر است که انلیل او را به این کار گمارده است. |
| ایشتار |  | ایشتار (به سومری اینانا) الهه مرتبط با زهره جنگ و عشق است. پس از بازگشت گیلگمش به اوروک از سفر به جنگل سدر، ایشتار به او پیشنهاد ازدواج می‌دهد که واژگون‌شدهٔ آداب معاشقه در آن زمان بود. گیلگمش پیشنهاد او را رد می‌کند و می‌گوید که ایشتار نمی‌تواند نقش‌های سنتی یک همسر را به عهده بگیرد؛ پس از آن، سرنوشت اغلب وحشتناک معشوقان قبلی او را ترسیم می‌کند. او به آسمان می‌رود و با تهدید رها کردن مردگان از جهان زیرین، آنو را مجبور می‌کند تا نرگاو آسمان را به او بدهد تا برای انتقام به اوروک بفرستد. به گفته پل-آلن بولیو، ممکن است تصویر او در حماسه منعکس‌کنندهٔ چیزی باشد که او «تمایلات ضد ایشتار» توصیف می‌کند. بولیو هم به قسمتی از طرح داستان اشاره می‌کند که بر نرگاو آسمان متمرکز است و هم این واقعیت را یادآوری می‌کند که اوروک و اینا در نسخه بابلی باستان (برخلاف منابع دیگر، از جمله نسخه بابلی معیار حماسه) فقط اقامتگاه آنو نامیده می‌شوند. در روایت‌های قبلی و مستقلِ سومری گیلگمش، اینانا بر همین سان ظاهر می‌شود. در اقتباس هوری، شاوشکا همین نقش را به عهده دارد؛ در اقتباس هیتی از نوشتار نیمه لوگوگرافیک (dIŠTAR-li) استفاده شده که توافق شده است به الهه دیگری (احتمالا انزیلی) اشاره دارد. |
| سیدوری  Naḫmazulel, Naḫmizulen |  | سیدوری الهه‌ای است که نقش یک اِیل‌زن را بر عهده دارد. |
| اورشانابی  سورسونابو |  | اورشانابی قایقران اوتنپیشتی است. در پایان متن، نقش همسفر گیلگمش را ایفا می‌کند. او بازدیدکنندگانی که مایل به دیدن اوتنپیشتی هستند را از اقیانوس کیهانی گذر می‌دهد. پس از ناموفقیت گیلگمش، اوتنپیشتی اورشانابی را نفرین می‌کند (به احتمال زیاد به خاطر آوردن قهرمان به نزد او) و اعلام می‌کند که دیگر نمی‌تواند وظیفه خود را انجام دهد. او سپس در راه بازگشت به اوروک به گیلگمش می‌پیوندد و سطرهای پایانی حماسه (سخنان گیلگمش در توصیف دیوارهای اوروک و دعوت به بالای آنان رفتن) خطاب به او عنوان می‌شوند. یک متن دو زبانه نشان می‌دهد که نام او ترجمه سومریِ نام اکدی امل-ائا («مردِ ائا») است که عنصر دوم (عدد ۴۰) به جای نام این خدا آمده است؛ عدد ۴۰ منسوب به ائا بود و انجام این کار روشی است که بارها در منابع بین‌النهرینی به کار رفته است. سباستین فینک در مقابل پیشنهاد می‌کند از آنجایی که از عدد ۴۰ برای نشان دادن دو-سوم نیز استفاده می‌شود، نام اورشانابی ممکن است به جای آن «خادم دو-سوم» باشد که اشاره‌ای به نقش او در مقام  یاریگر گیلگمش است؛ گیلگمش یک-سوم انسان و دو-سوم خدا بود. |
| اوتنپیشتی  اولو |  | اوتنپیشتی بازمانده طوفان بزرگ است که خدایان به او جاودانگی بخشیده‌اند. او آخرین پادشاهی است که پیش از طوفان حکمرانی می‌کرده است. در نسخه بابلی معیار، ملاقات بین او و گیلگمش نقطه اوج کل داستان را شکل می‌دهد، و به این ترتیب بسیار طولانی‌تر از برخوردهای قبلی گیلگمش با سیدوری و اورشانابی است. او پس از دیدار با گیلگمش، از تلاش او برای جاودانگی انتقاد می‌کند و این کار را احمقانه می‌داند؛ سپس یادآوری می‌کند که گیلگمش با این جستجو از وظایف پادشاهی خود غفلت کرده است. اوتنپیشتی توضیح می‌دهد که مرگ جزئی اجتناب‌ناپذیر از زندگی است و خدایان آن را مقدر کرده‌اند. او همچنین داستان طوفان بزرگ را برایش بازگو می‌کند. برای آزمایش گیلگمش، به او می‌گوید برای یک هفته بیدار بماند و هنگامی که نمی‌تواند او را از خواب بیدار می‌کند و به او می‌گوید که اگر از غلبه بر خواب ناتوان است، نباید به غلبه بر مرگ فکر کند. اما به پاداش اعمالش به او فرصتی می‌دهد تا گیاهی را به دست آورد که اگر خورده شود او را جوان می‌کند. نام اوتنپیشتی تفسیر مجددِ اکدی از زیوسودرا، «زندگی روزهای دور»، نخستین «قهرمان طوفان» بین‌النهرین است. اما یک ترجمه مستقیم نیست و بیشتر به «او زندگی یافت» معنا شده است. طبق روایتی که در «فهرست پادشاهان سومری» آمده است، او به عنوان پسر اوبار-توتو، آخرین پادشاه پیش از طوفان توصیف شده است. در اقتباس‌های هیتی و هوری، همتای او به نام اولو است که «مفرد اسمی مذکر ضمیر اکدی» است؛ می‌توان آن را به «او که آنجاست» یا «او که دور است» ترجمه کرد. با وجود آشنایی هیتی‌ها با آترا-هاسیس، جاودانگی اوتنپیشتی به عنوان پاداشی برای زنده ماندن از طاعون و نه طوفان توصیف شده است. نام اوتنپیشتی در کتاب کوان نیز آمده است که پس از آخرین موردهای استفاده از خط میخی است، اگرچه تنها اشاره به او در تک قطعه‌ای از تورفان شناسایی شده است. |