stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
اردبیل
وضعیت طبیعی > آب‌وهوا

اردبیل با واقع شدن در دامنه کوه مرتفع سبلان با ارتفاع ۱۳۳۸ متر و با فاصله کم از بندر آستارا با ارتفاع ۳۰ - به منزله دامنه وسیع کوه مرتفعی مشرف بر دریاست که دارای اقلیم مناطق فوقانی از یک طرف و تأثیرپذیر از مناطق بحری از طرف دیگر است.
شهرستان اردبیل دارای چهار اقلیم مدیترانه‌ای گرم، مدیترانه‌ای معتدل، کوهستانی سرد و معتدل است. این شهرستان به عنوان یکی از مناطق سردسیر ایران و استان بین پنج تا هشت ماه از سال سرد است. بارندگی نیز در تمام فصول وجود دارد، ولی شدت آن در بهار و پاییز بیشتر است.
براساس گزارش ایستگاه هواشناسی اردبیل که در ارتفاع ۱۳۷۲ متری واقع شده، بارندگی این شهر در سال ۱۳۷۲ برابر ۷/۳۲۷ میلی‌متر گزارش شده‌است. این شهرستان دارای زمستان‌های بسیار سرد و تابستان‌های معتدل است. متوسط درجه حرارت آن در حدود هفت درجه سانتی‌گراد است. وجود کوهستان‌های سبلان، تالش و بزغوش، تأثیر بخارهای دریای خزر و بادهای سرد شمالی و وجود جنگل‌های شمال و شرق آن در میزان بارندگی و نوسان دمای شهرستان اردبیل بسیار مؤثر است.
| آب و هوای اردبیل >  | آب و هوای اردبیل > ژانویه | آب و هوای اردبیل > فوریه | آب و هوای اردبیل > مارس | آب و هوای اردبیل > آوریل | آب و هوای اردبیل > مـــــه | آب و هوای اردبیل > ژوئـن | آب و هوای اردبیل > ژوئیـه | آب و هوای اردبیل > اوت | آب و هوای اردبیل > سپتامبر | آب و هوای اردبیل > اکتبـر | آب و هوای اردبیل > نوامبر | آب و هوای اردبیل > دسامبر | آب و هوای اردبیل > سـال  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| گرم‌ترین C° | ۵ | ۹ | ۲۷ | ۳۲ | ۲۹ | ۳۲ | ۳۸ | ۳۶ | ۲۸ | ۲۸ | ۱۵ | ۱۸ | ۳۸  |
| میانگین گرم‌ترین‌ها C° | −۴٫۹ | ۲٫۲ | ۱۷٫۶ | ۲۰٫۲ | ۱۸٫۴ | ۲۰٫۲ | ۳۱ | ۲۷٫۶ | ۲۱٫۶ | ۱۵٫۱ | ۸٫۱ | ۱٫۴ | ۱۴٫۸۷  |
| میانگین سردترین‌ها C° | −۱۸٫۹ | −۱۰٫۳ | ۰٫۷ | ۳ | ۴٫۳ | ۸ | ۲۱ | ۶ | ۱۰٫۹ | ۶٫۱ | −۰٫۶ | −۱۱ | ۱٫۶  |
| سردترین C° | -۳۳ | -۲۲ | -۷ | -۴ | -۱ | ۳ | ۱۲ | ۱۰٫۶ | ۶ | ۳ | -۵ | -۲۵ | -۳۳     |
منبع: سایت توتیمپو اوت ۲۰۰۹: منبع: سایت توتیمپو اوت ۲۰۰۹
مردم

مقالهٔ اصلی: زبان ترکی آذربایجانی
مردم > زبان

مردم اردبیل، مردم آذربایجان هستند و زبان مردم شهر اردبیل، ترکی آذربایجانی است. در بخش عنبران و برخی روستهای بخش ویلکیج شهرستان نمین و همچنین روستای پیله رود نمین زبان تالشی و در بخش شاهرود و بخش خورش رستم خلخال نیز زبان تاتی رایج است.
مردم > دین

اکثر مردم این شهر، پیرو دین اسلام و مذهب شیعه هستند. یک بخش سنی مذهب نیز در بخش عنبران واقع در شهر نمین استان اردبیل سکونت دارند. همچنین مسیحیان شهر که اغلب ارمنی بوده‌اند در دهه‌های گذشته مهاجرت نموده‌اند.
مردم > جمعیت

جمعیت اردبیل در اولین سرشماری رسمی ایران که در سال ۱۳۳۵ خورشیدی انجام پذیرفت، بالغ بر ۶۵٬۷۴۲ نفر بوده‌است. این تعداد در سال ۱۳۴۵ خورشیدی به ۸۳٬۵۹۶ نفر، در سال ۱۳۵۵ خورشیدی به ۱۴۷٬۸۶۵ نفر، در سال ۱۳۶۵ خورشیدی به ۲۸۱٬۹۷۳ نفر و در سال ۱۳۷۵ خورشیدی به ۳۴۰٬۳۸۶ نفر افزایش پیدا کرد.
جمعیت اردبیل براساس نتایج نهایی سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵ خورشیدی بالغ بر ۵۲۹۳۷۴ بوده‌است که از این جهت، شانزدهمین شهر پرجمعیت ایران به‌شمار می‌رود. برپایهٔ همین آمار از مجموع جمعیت شهر اردبیل ۲۴۶۶۱۸ نفر را مردان و ۲۳۸۵۳۵ نفر را زنان تشکیل می‌دهند. همچنین شمار خانوارهای این شهر بالغ بر ۱۵۸۶۲۷ خانوار بوده‌است.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۵۲۹٬۳۷۴ نفر (در ۱۵۸٬۶۲۷ خانوار) بوده‌است.
| جمعیت تاریخی> سال | جمعیت تاریخی> جمعیت | جمعیت تاریخی> ±% |
| --- | --- | --- |
| ۱۳۳۵ | ۶۵٬۷۴۲ | —     |
| ۱۳۴۵ | ۸۳٬۵۹۶ | ۲۷٫۲٪+ |
| ۱۳۵۵ | ۱۴۷٬۸۶۵ | ۷۶٫۹٪+ |
| ۱۳۶۵ | ۲۸۱٬۹۷۳ | ۹۰٫۷٪+ |
| ۱۳۷۰ | ۳۱۱٬۰۲۲ | ۱۰٫۳٪+ |
| ۱۳۷۵ | ۳۴۰٬۳۸۶ | ۹٫۴٪+ |
| ۱۳۸۵ | ۴۱۲٬۶۶۹ | ۲۱٫۲٪+ |
| ۱۳۹۰ | ۴۸۲٬۶۳۲ | ۱۷٪+ |
| ۱۳۹۵ | ۵۲۹٬۳۷۴ | ۹٫۷٪+ |
اماکن تاریخی > کاوش در منطقهٔ اردبیل

بررسی‌های انجام‌شده در چهار نوع گور تاریخی در منطقهٔ اردبیل، دوران عصر آهن I تا دوران عصر آهن III را به وضوح ترسیم می‌نماید. تقریباً هیچ‌کدام از این گورها سالم نیستند و به‌نظر می‌رسد در گذشته‌های بسیار دور مورد تاراج قرار گرفته‌اند. این نوع از گورستان‌ها را کورگان می‌نامند و در تمامی مناطق قفقاز و قفقاز جنوبی پراکنده هستند و به لحاظ سازه و معماری به انواع مختلفی تقسیم می‌شوند. هرکدام دارای مشخصات خاصی هستند؛ ولی عملکرد تمام آن‌ها به یک گونه بوده‌است. گورستان‌های بررسی‌شده بین اردبیل و مشگین‌شهر قرار گرفته‌اند.
اماکن تاریخی > مجموعهٔ بقعه و مزار شیخ صفی‌الدّین اردبیلی

بقعهٔ شیخ صفی- که از بناهای منحصربه‌فرد در میان ساختمان‌های مذهبی است- شامل تعدادی از بناهای دوره‌های مختلف است که نخستین بار شاه طهماسب آن‌ها را به‌صورت مجموعه واحدی درآورد. بعدها شاه عباس باعث افزودن بناهای مهم به این مجموعه و اصلاحاتی در آن گردید.
اهمیّت زیاد این اثر تاریخی به‌طور کلی در رابطه‌ای که با سلسله خاندان سلاطین صفویّه دارد جلوه‌گر می‌شود. اسلاف شاهان صفویّه و همچنین شاه اسماعیل یکم سرسلسله این خاندان در داخل این مجموعه تاریخی به خاک سپرده شده‌اند.
این مجموعه از نظر معماری اسلامی دارای اهمیّت فوق‌العاده است. هر یک از عمارات منفرد آن بی‌نظیر می‌باشد. این امر در مورد خود مقبره کمتر صادق است تا در مورد نمازخانه مقابل آن.
ضلعی که مقابل حیاط قرار گرفته مانند نمای کاخی ساخته شده‌است. طرح این بنا در هنر شرق بیگانه به نظر می‌رسد و بیشتر رنسانس را به خاطر می‌آورد. لیکن جزئیات یعنی کاشیکاری، طرح‌ها، قاب، پنجره‌ها، مقرنس‌کاری‌ها، آجرکاری‌ها که با فاصله و بندهای وسیع‌تری انجام گرفته هنر خالص شرقی است.
بناهای متعلّق به بقعهٔ شیخ صفی عبارتند از: در ورودی و حیاط بزرگ- حیاط کوچک یا دالان روباز- صحن بقعه- مسجد جنّت‌سرا- حیاط مقابر- شهیدگاه- چلّه‌خانه.
قسمت‌های اصلی بقعه عبارتند از: «رواق یا قندیل خانه- مقبره شیخ صفی- مقبره شاه اسماعیل صفوی- حرمخانه- چینی خانه».
بقعهٔ شیخ صفی الدّین از نظر کاشیکاری و تزیینات از زیباترین ابنیه تاریخی دورة صفوی محسوب می‌شود.
مجموعه بناهای مذهبی شیخ صفی یکی از شاهکارهای هنری و معماری دورهٔ اسلامی ایران است که از لحاظ تزیینات کاشی کاری معرّق و کتیبه‌های زیبا در خور توجّه می‌باشد. مناظر تزیینی مجموعهٔ بناهای مذهبی شیخ صفی چه از داخل و چه از خارج شامل نقّاشی، گچ بری، قطارسازی و مقرنس کاری با رنگ طلایی می‌باشد که بسیار زیباست. این مجموعهٔ مذهبی که بر فراز یک بنای متعلّق به عصر مغول ساخته شده‌است، به درستی معلوم نیست که در چه زمانی تکمیل و توسعه یافته‌است.
اماکن تاریخی > مجموعهٔ بقعه و مزار شیخ امین‌الدّین جبرئیل

مقبرهٔ «شیخ امین‌الدین جبرییل» پدر شیخ صفی‌الدین اردبیلی از جملهٔ بهترین نمونهٔ مقابر گستردهٔ معماری اسلامی ایران محسوب می‌شود که سادگی و موزون بودن اجزای آن و سرانجام تزیین فوق‌العاده در سطوح داخلی این بنا، آن را در زُمرهٔ شاهکارهای معماری دورهٔ صفویه قرار داده‌است.
این مقبره بنایی است که به‌طور نامساوی از دو قسمت تشکیل یافته، یک عمارت چهارگوش مرکزی و یک مقصوره مانند پنج ضلعی در جلو. اضلاع این بنا که بر روی شالودهٔ سنگی قرار گرفته دارای تاق‌نماهای نوک تیزی است.
برجی که شبیه برج مقبرهٔ شیخ صفی است احتمالاً مربوط به قرن هشتم ق چهاردهم م است که شیخ صدرالدین موسی پسر دوم شیخ صفی آن را ساخته‌است، اما عمارتی که بر روی شالودهٔ اطراف بنای اصلی قرار گرفته، در زمان‌های بعد یعنی هم‌زمان با بقعهٔ شیخ صفی در اوایل قرن دهم/شانزدهم م بنا گردیده‌است.
این مقبره در وسط محوطهٔ محصور وسیعی واقع شده و از قسمت‌های زیر تشکیل یافته‌است: حصار، حیاط بقعه، ایوان جلوبنا، رواق، بنای اصلی بقعه، حجرات و غرفه‌ها.
اماکن تاریخی > مزار پیران اردبیل

پیران اردبیل بر دو قسم خوانده می‌شدند، یک عده پیر و یک عده دیگر را شاه می‌نامیدند.
پیران اردبیل: پیرعبدالملک، پیرشمس‌الدین، پیرمادر، پیرعبدالله در قاسمیه، پیرابوسعید در سرچشمه، عوض الخواص، شیخ محی الدین، پیرقنبلان (تازه میدان)، سیداحمد اعرابی، عربشاه اردبیلی، شیخ‌صدرالدین، شیخ‌صفاعلی می‌باشند.
شاه: زینال‌شاه، سلیمان‌شاه، عبدالله‌شاه،
اماکن تاریخی > مسجد جمعهٔ اردبیل

مسجد جمعه، که تحت شمارة ۲۴۸ در تاریخ ۲۸ خرداد ماه سال ۱۳۱۵ جزو آثار ملّی به ثبت رسیده، در قسمت شمال شرقی اردبیل و بر فراز تپّه‌ای بلند و در میان گورستانی مرتفع، حدّ فاصل کوچه‌های عبدالله شاه و پیرشمس‌الدّین قرار گرفته‌است.


بر طبق روایاتی که در محلّ وجود دارد، مسجد جمعه دقیقاً بر جای یک بنای پیش از اسلام برپاشده و چنین تصوّر می‌شود که محلّ آن آتشگاهی بوده که در صدر اسلام، هم‌زمان با روی آوردن مردم به دین اسلام، به مسجد تبدیل شده‌است.
"این مسجد در شرق شهر و روی یک بلندی کوچک قرار دارد و جهت استفاده نمازگزاران به قسمت‌های کوچک تقسیم شده؛ بخش اصلی که زیر گنبد قرار گرفته (گنبدخانه) به قدر کفایت بزرگ است و گرداگرد آن دیواره‌ای است که رفته‌رفته به شکل ناقوس درآمده‌است. در جلوی مسجد نیز یک چشمه قرار دارد.
این بنا برای نخستین بار در قرن پنجم هجری قمری، احتمالاً بر روی ویرانه‌های یک بنای زمان ساسانی ساخته شده، و در آن زمان از یک شبستان گنبد دار مربّع و تالار تاق دار بلند مرکّب بوده‌است. وقتی که مغولان در سال ۱۲۱۷ میلادی شهر اردبیل را نابود کردند، به مسجد جمعه آسیب فراوان وارد آمد و گنبد آن در سال ۶۵۰ هجری قمری دوباره ساخته شد و در آن زمان بعضی قسمت‌های آن با گچ پوشیده و بندکشی کاذب و توپی روی آن نقش گردید. در اواسط قرن هشتم هجری قمری، شبستان گنبد سفیدکاری شده و محراب گچی ساخته شد و روی آن با نقّاشی تزیین گردید.
عناصری که [در مسجد جمعه] از قرن هشتم [هجری قمری] وجود دارد، شامل پوشش گچی سختی است که سطوح دیوار داخلی اتاق گنبد را پوشانیده و محراب مقرنس و تزیینات دیگر نقّاشی شده‌است. نمای تاق‌های گوشه‌ای و نغول مدوّر و تزیینات دیوارهای تحتانی تزیین شده و طرح‌های آن به رنگ نیلی است که با الگو انداخته شده‌است. تزیینات مزبور شبیه تزیینات داخلی مقبره اولجایتو و برج ابرقو است، ولی در مسجد جمعه اردبیل طرح‌ها دقیق تر و ظریف تر و محدود به نواحی معیّن است.
جمعه مسجد از نظر پلان در ردیف مساجد با ترکیب چهار تاق و ایوان قرار می‌گیرد. این ترکیب در قرون اولیه اسلامی به شکل چهار تاق بوده‌است که در مسیر تکامل خویش به صورت کنونی درآمده‌است. در زمان سلجوقیان این ترکیب چهار تاق در سمت عقب و ایوان در سمت جلو متداول و معمول شد. بدون تردید مساجد با ترکیب چهار تاق و ایوان، که در عصر اسلامی در معماری جای گرفتند ملهم از آتشکده‌های عصر ساسانی بوده‌اند.
اماکن تاریخی > پل‌های تاریخی اردبیل

پل هفت چشمه (داشکسن)
پل یعقوبیه
پل نادری
پل سیدآباد
پل کهرالان (کلخوران)
پل سامیان
پل قره سو
پل ابراهیم‌آباد
پل قرمز (قیرمیزی کورپی)
اماکن تاریخی > بازار تاریخی اردبیل

مقالهٔ اصلی: بازار اردبیل
بازار اردبیل یادگاری از دوره صفوی و ماقبل انست. در قرن دهم هجری در زمان حکومت شاه طهماسب اول بازارهای اردبیل از رونق بسیار زیادی برخوردار بوده‌اند.
تقسیم‌بندی کل بازار اردبیل عبارتند از: بازار بقالان، قصابان، خراطان، سراجان، قیصریه، چاقو فروشان، کلاه دوزان و… سرای دیگر اشاره کرد. راسته‌های موجود در بازار اردبیل عبارتند: از راسته اصلی بازار، راسته قیصریه، علافان، راسته پیرعبدالملک، بازار زرگران، سراجان، پارچه فروشان، کفاشان، مسگران، چاقوسازان، آهنگران و سراهای آنها. در قرن هفتم و هشتم بازار اردبیل رونق فراوان داشته‌است. در دوره‌های بعد، قسمتی از بازار بزرگ و تیمچه‌ها و سراها از موقوفات بقعه شیخ صفی الدین به‌شمار می‌رفت و درآمد و عواید حاصله به مصرف مخارج این بقعه می‌رسید.
اماکن تاریخی > گرمابه‌های تاریخی

گرمابه‌های تاریخی اردبیل معمولاً قدمتی طولانی دارند. نقشه‌های تاریخی موجود از بافت قدیمی شهر نشان می‌دهند که بیشتر گرمابه‌های شهر در کنار مساجد قرار داشته‌اند. نامگذاری یک روز در هفته بنام روز حمام در اردبیل به جهت توجه به نظافت و پاکی ظاهری و باطنی نزد پیشینیان این منطقه نشان از اهمیت نظافت و پاکیزگی داشته‌است که در آن روز افراد به حمامهای عمومی می‌رفتند. شاید اردبیل تنها شهر کشور باشد که، یک رز هفته را به نام روز حمام نامگذاری کرده بودند. حمامهای اردبیل شگفتی و توجه مورخان و جهانگردان به ویژه مقدسی یکی از مورخان در کتاب احسن التقاسیمرا نیز به زیبایی و پاکیزگی حمامهای این شهر اشاره کرده‌است. اولین حمامی که دارای بیشترین قدمت تاریخی بوده و جزو میراث ارزشمند منطقه محسوب می‌شده حمام کهنه بوده که طبق اسناد تاریخی این حمام در منطقه تاریخی و باستانی اردبیل یعنی راسته پیر عبد الملک بازار و در مسیر خیابان آیت‌الله کاشانی کنونی قرار داشته که در جریان احداث خیابان مذکور به سال ۱۳۳۵ویران شد. به عقیده کارشناسان باستان‌شناسی پایین بودن سطح حمامها به دلیل حفاظت از هوای آزاد است تا محوطه داخل حمام در زمستان گرم و در تابستان خنک باشد.
حمام کهنه قدیمی‌ترین حمام اردبیل و قدمت قبل از اسلام دارد که دارای گنبدهای جسیم، طاقهای گسترده و پایه‌های عظیم بوده و از کف بازار حداقل ۱۰ متر پایین‌تر داشته‌است و راه رسیدن به آن از ۱۵ تا ۲۰ پله می‌گذشت.
اماکن تاریخی > گرمابه‌های تاریخی > گرمابه‌های دورهٔ صفویه

گرمابه ابیش آباد (واقع در زیر بازار جدید طلافروشان، معروف‌ترین و قدیمی‌ترین حمام شهر که قدمت آن دقیق مشخص نمی‌باشد ولی به نظر می‌رسد قدمت آن برابر با قدمت بازار اردبیل باشد، سازه‌های سفالی و گنبد آن هنوز هم سالم و زیر زمین مدفون هست. این حمام متعلق به نوری زاده‌ها و بزرگرنیاری‌ها بوده‌است)
گرمابه قرادگنک (لطفی)
گرمابه حاج محسن
گرمابه حاج شیخ
گرمابه آقانقی یا ظهیرالاسلام تبدیل به موزه مردم‌شناسی اردبیل
گرمابه یعقوبیه
گرمابه میرزا حبیب
گرمابه ابراهیم‌آباد
گرمابه زینال
گرمابه منصوریه
گرمابه سیدآباد
اماکن تاریخی > گرمابه‌های تاریخی > گرمابه‌های دورهٔ قاجاریه

گرمابه پیر
گرمابه سرچشمه
گرمابه اوچ دکان
گرمابه پیرزرگر
اماکن تاریخی > موزه‌ها

اردبیل به دلیل داشتن تاریخ کهن، همواره آثار تاریخی بیشماری را در خود جای داده‌است. به همین دلیل آثار موجود در موزه‌های اصفهان، تبریز میراثی از تاریخ اردبیل به‌شمار می‌رود که دردوره‌های تاریخی بالاخص دوره صفویه از این دوران می‌باشد.
موزه تاریخ طبیعی اردبیل
موزه مردم‌شناسی اردبیل
موزه صنایع دستی اردبیل
موزه شیخ صفی الدین اردبیلی
موزه مفاخر اردبیل
موزه تخصصی باستان‌شناسی
موزه سنگ و کتابخانه تخصصی بقعه شیخ صفی اردبیلی
موزه چینی خانه
موزه تاریخ علوم اردبیل
موزه عمارت شهرداری اردبیل
موزه کتیبه شیخ صفی الدین اردبیلی
موزه اسناد شیخ صفی الدین اردبیلی
موزه سکه شیخ صفی الدین اردبیلی
اماکن تاریخی > کاروانسراها

باتوجه به جایگاه تجاری-اقتصادی شهر اردبیل طی ادوار گذشته و در پی آن ورود تجار و مسافران مختلف، بدیهی است مکان‌هایی برای اقامت و اتراق مسافران و چهارپایان درنظرگرفته شده بود که اصطلاحاً کاروانسرا نامیده می‌شد؛ که سرا هم به اختصار نامیده می‌شد. به‌طور نمونه: سرای حاج احمد، سرای گلشن، کاروانسرای زنجیرلی و…
در نقشه‌های سال ۱۸۲۷ میلادی ۳ کاروانسرای شهر در نزدیکی دروازه قنبلان و اطراف بازار قرار داشته‌اند.
کاروانسرای عباسی نقدی کندی
کاروانسرای سرباز وطن (قانلی بلاغ)
کاروانسرای شورگل
اماکن تاریخی > خانه‌های تاریخی اردبیل

خانه آقازاده (اردبیل)
خانه ارشادی
خانه چنذاب
خانه خادم باشی
خانه خلیل‌زاده
خانه رضازاده
خانه سید هاشم ابراهیمی
خانه شریعت (اردبیل)
خانه صادقی اردبیل
خانه مرحوم مروج (خلیل‌زاده)
خانه مشروطه اردبیل
خانه مناف زاده
خانه میر فتاحی
خانه نوری زینال (خوئی)
خانه وکیل‌الرعایا
خانه مصطفوی
خانه تقوی
خانه اربابی (اردبیل)
خانه سلیم مؤذن زاده اردبیلی
اماکن تاریخی > خانهٔ مشروطهٔ اردبیل

خانه مشروطه اردبیل خانه قاجاری اسماعیل بیگ متعلق به مرحوم اسماعیل بیگ شیروانی کاردار فرهنگی سفیر روس در اردبیل و تاجر اهل اردبیل در جریان قحطی سال ۱۳۲۷ هجری قمری که با محاصره این خانه توسط قشون روس که مأمن مردم بوده‌است توسط حاج باباخان اردبیلی سیاستمدار و همرزم ستارخان سردار ایرانی در دوره جنبش مشروطه آزاد شده‌است در همایش ملی ثبت میراث فرهنگی کشور در بندر ماهشهر در آذرماه ۱۳۹۸ با موافقت کارشناسان دفتر ثبت آثار تاریخی ایران در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسید.
غار باستانی روستای گلستان
روستای گلستان در فاصله ۱۲ کیلومتری شهرستان نیر و ۴ کیلومتری جاده نیر اردبیل قرار گرفته‌است. دارای طبیعی سر سبز و باصفا و آب هوای خنک و معتدل در تابستان و بهار و پائیز می‌باشد اما آنچه این روستا را در بین روستاهای دیگر ممتاز کرده وجود غاری در دامنه جنوبی کوه نسبتاً بلندی موسوم به قروقچی داغی که نقش مهمی در زندگی مردمان دوران باستان در مواقع عادی و حمله دشمن داشته‌است.
محله‌ها

شهر اردبیل دارای شش محله اصلی است که با نام محلات ششگانه شناخته می‌شود و تمام محلات دیگر وابسته به این شش محله هستند. از گذشته‌های دور تا زمان حاضر محلات ششگانه این شهر به دو دسته تقسیم می‌شود: محلات حیدری و محلات نعمتی. محلات حیدری شامل سه محله پیر عبدالملک، طَویٰ (طاوار) و اوچ دکان می‌باشد و محلات نعمتی شامل سه محله عالی قاپو (دروازه یا زنجیر)، سرچشمه (چشمه باشی) و گازران (اونچی میدان) است.
لیست زیر محلات ششگانه شهر اردبیل و محلات تابعه‌شان را نشان می‌دهد.
محله‌ها > محلات نعمتی

گازران یا اونچی میدان
عباسیه
اکبریه
محله صاحب‌الزمان
محله امام حسن عسکری
خاتم‌النبیین
محله امام صادق
ائمّه
محله امام سجاد
زینبیه
قاسمیه
آقاکاظم
قاجاریه
چراغعلی
تازه میدان (قنبلان)
سرچشمه (چشمه باشی)
معمار
حسین‌آباد
ولیعصر
اصغریه
اجیرلو
رقیه
راه انزاب
فاطمیه (دروازه مشکین)
دروازه آستارا
حافظیه
حاجی قهرمان
محمدیه
ایمان قلی
خیرال
حسینیه میرزاده خانم
یَساول
تازه شهر
عالی قاپو (دروازه یا زنجیر)
باغمیشه
معجز یا جلیل شاه سابق
میرزا بخشعلی
کرداحمد
زینال
ارس (میدان مادر)
کشاورز
حافظ
رجایی
آرازعلی
ملا باشی
کارشناسان
سعدی
طالقانی
ملّا هادی
سلیمان شاه
علیّه
غریبان
منصوریه
محله‌ها > محلات حیدری

طوی (طاوار)
نواب صفوی (قره دینک)
داشچیلار
توپچیلار
کوچه اسلامی (شاه باغی)
داشکسن (ججین)
سبلان فاز۱و۲
والی
امام خمینی
آزادی
قدس
شام اسبی
دادگستری
کوثر
مخابرات
کشاورزی
نادری
اندیشه
عطایی
اوچ دکان
یعقوبیه
پیرمادر
آبروان
ابراهیم‌آباد
علی‌آباد
سلطان آباد
جعفریه
رقیه (علی‌آباد)
عباس‌آباد
سادات
ولیعصر
ابوطالب
صفا
نیار
بعثت
کاشانی
یوسف آباد
جمشید آباد
سبلان
راه نیار
بهارآباد
ایثار
مقدّس
هاشم‌آباد
پیله سهران (رازی)
پیر عبدالملک
پیرزرگر
کوچه علی
جمعه مسجد
حسین علی
نمه‌لر
فرهنگیان
پیر شمس‌الدین
سیدآباد
عبدالله شاه
ژاندارمری
شاهد
پردیس
زرناس
صادقیه
رسالت
دانش آباد
احمدیه
انزاب
حسن‌آباد
محرم در اردبیل

شروع رسمی محرم در اردبیل با تشت‌گذاری و متعاقبا با تشکیل دسته های زنجیرزنی، سینه زنی و ... بصورت مرتب در قالب دسته جات که به حیدری و نعمتی معروف هستند ادامه می یابد.
محرم در اردبیل > تشت گذاری

مقالهٔ اصلی: تشت‌گذاری
آیین تشت‌گذاری یکی از قدیمی‌ترین سنتها و مناسک اسلامی است که جمع کثیری از مردم ترک‌زبان ایران، با این آیین عزاداری‌های محرم را شروع می‌کنند.
مراسم تشت گذاری، مراسمی است سنتی که در عزاداری ایام عاشورا و عمدتاً در شهرستان اردبیل برگزار می‌شود و تشت‌های آب را که رمزی از فرات می‌باشد در مساجد و حسینیه‌ها می‌آورند و این سنت به پیروی از اقدام حسین بن علی و یادآور رفتار جوانمردانه او در مقابل سپاه حر می‌باشد که به روایتی آن حضرت، در روز ۲۷ ذیحجه، آب مشکها را در تشتها ریخته و تمام لشکر حر و اسبان آن‌ها را سیراب کردند.
آیین طشت‌گذاری در استانهای ترک‌زبان، از ریشه دارترین آیینهای ماه محرم است که در روزهای پایان ماه ذی الحجه برگزار می‌شود و در حقیقت، برگزاری این آیین، آماده شدن حسینیان برای برگزاری مراسم سوگواری حسین بن علی را نشان می‌دهد. هرچند که مراسم تشت‌گذاری از دوران صفویه در اردبیل برگزار شده و قدمتی چندین ساله دارد اما در دو سه دهه اخیر برگزاری این مراسم در سایر شهرهای استان و برخی استانهای همجوار چون آذربایجان شرقی و غربی و زنجان، آستارا، تالش و… نیز مورد توجه قرار گرفته‌است. البته هیت‌های مقیم مرکز نیز انجام می‌دهند
این مراسم که به نوعی محبت عزاداران به اهل البیت را نشان می‌دهد، چند سالی است که در استانهایی غیر از استانهای ترک‌زبان نیز مورد توجه قرار گرفته و طی دو سال اخیر در ورامین، مازندران و… نیز برگزار می‌شود.
بعد از قرار گرفتن تشتها در سکوهای مخصوص و در میان حزن و اندوه حاضران، دعای مخصوص خوانده می‌شود و از آب تشت به عنوان تبرک، اکثریت حاضران و عزاداران استفاده می‌کنند.
بر اساس متن کامل و قدیمی دعای تشت‌گذاری که به صورت تلفیقی با استفاده از سه زبان فارسی، ترکی و عربی نوشته شده، می‌توان حدس زد آیین تشت‌گذاری ریشه در عصر صفویه (که امرای آن ترک‌زبان و شیعه بودند) داشته باشد.
محرم در اردبیل > مراسم سینه زنی در اردبیل

مقالهٔ اصلی: مراسم سینه‌زنی محرم در اردبیل
دهه محرم در اردبیل با تشت‌گذاری و متعاقبا تشکیل دسته جات در قالب های سینه زنی، زنجیرزنی و ... ادامه می باید. وجود نظم و ترتیب در آن به واسطه رسوم های قدیمی از ارکان اصلی این مراسم می باشد.سینه زنی و زنجیرزنی به واسطه فرم خاص خود در اردبیل از دیگر نقاط مختلف ایران و شهرهای آذربایجان متفاوت بوده و الگویی برای دیگر شهرهای ترک نشین بوده است.اغلب پس از نماز مغرب و عشاء عزاداران محلات ششگانه اردبیل به ترتیب و طبق برنامه زمانبندنی در مساجد با لباس های سیاه و باش قره (سربند) که مختص اردبیل می باشد حضور یافته و پس از جایگیری در وسط مسجد محل عزاداری بصورت اغلب دایره وار بطوریکه یک نفر در وسط و در کنارهای او سه یا چهار نفر و در پشت سر آنها با افزایش عزادارن حلقه های بزرگ ترتیب داده می شود. وجود نوحه خوان چه در مراسم زنجیر زنی و سینه زنی در این مراسم ها تعیین کننده و تنظیم کننده ریتم می باشد. در مراسم سینه زنی ابتدا نوحه خوان با شروع به مداحی که پیش نیاز آن تسلط به ردیف (موسیقی) ایرانی می باشد پیش در آمدی از شعرای بنام تعزیه اردبیل چون بیضای اردبیلی ، عباسقلی یحیوی اردبیلی، منزوی اردبیلی، انور اردبیلی و ... با تنظیم در شعر به تناسب دستگاه مربوطه به مانند ماهور (دستگاه موسیقی)، افشاری, بیات ترک, بیات شیراز, راست (مقام موسیقی) و  ... شروع و با مدیریت یکی از سینه زنان باسابقه با واژه «یا الله» عزاداران را دعوت به استقرار و شروع سینه زنی می نماید. از معروفترین نوخه خوانان دسته سینه زنی اردبیل می توان به مرحوم کربلایی حسینقلی داودی و سلیم مؤذن‌زاده اردبیلی با نوحه معروف زینب زینب، عمواوغلی ، ای منی آواره قویان ابالفضل ...  اشاره نمود.
محرم در اردبیل > مراسم زنجیرزنی در اردبیل

مقالهٔ اصلی: مراسم زنجیرزنی محرم در اردبیل
این مراسم به دنبال مراسم سینه‌زنی محرم در اردبیل به صورت منظم در قالب دسته های زنجیرزنی در مجموعه بازار اردبیل و مساجد بالاخص «مسجد اعظم اردبیل» ادامه می یابد.طول مدت زنجیرزنی بر حسب شرایط متفاوت می باشد . ولی در اکثر موارد حدود ۱۵ الی ۲۰ دقیقه بیشتر طول نمی کشد.مراسم زنجیرزنی در چهار مرحله بصورت متناوب صورت می گیرد.
سیاست > استانداری

اردبیل به عنوان مرکز استان اردبیل میزبان نهاد استانداری اردبیل می‌باشد که مهم‌ترین نهاد دولتی در این استان به‌شمار می‌آید. هسته مرکزی این نهاد در ساختمان استانداری اردبیل در مرکز شهر ودر حدفاصل خیابان امام خمینی و خیابان شهید مدرس مستقر می‌باشد. اردبیل در دوران صفویه به شکوه و رونق رسید. شاه اسماعیل اول قیام مؤثر خود را بر ضد امیران آق قویونلو به سال ۹۰۷ از هجری قمری، از اردبیل آغاز کرد ولی پایتخت خود را به تبریز انتقال داد. با وجود این، اردبیل به سبب آن که مدفن شیخ صفی الدین اردبیلی بود، پایتخت معنوی شاهان صفوی به‌شمار می‌رفت و از تقدس و احترام خاصّی بهره‌مند بود.
در سال ۱۲۴۶ هجری قمری، عباس میرزا نایب السلطنه، که در عین حال والی آذربایجان بود، حکومت اردبیل را به فرزند خود بهمن میرزا داد. بهمن میرزا نارین قلعه را به علت استحکام زیاد به عنوان قلعه حکومتی انتخاب کرد و از آن دوران تا دوره پهلوی اول محل حکومت حاکمان اردبیل شد.
سیاست > شهرداری

مقالهٔ اصلی: شهرداری اردبیل
وظیفه امور جاری شهر ازجمله نظارت بر ساخت و سازهای شهری، توسعه شهری و حمل و نقل شهری بر عهده شهرداری اردبیل است که ریاست آن بر عهده شهردار این شهر می‌باشد. شهردار اردبیل به صورت دوره‌ای توسط شورای شهر این شهر که توسط رأی مستقیم شهروندان انتخاب می‌شوند منصوب می‌شود. نهاد شهرداری اردبیل در ساختمان شهرداری اردبیل که در خیابان شهید مدرس واقع شده مستقر است. شهرداری اردبیل در سال ۱۳۰۳ با عنوان بلدیه اردبیل تأسیس شد.
شهرداری اردبیل تاکنون ۴۵ شهردار به خود دیده‌است که نخستین شهردار آن میرزا بیوک آقا وهاب زاده بوده‌است. حمید لطف الهیان از سال ۱۳۹۴ عهده‌دار شهرداری اردبیل بوده‌است.
سیاست > نمایندگی وزارت امور خارجه

با افتتاح این دفتر در تاریخ ۳ تیرماه ۱۳۹۲ در استان اردبیل، امور مربوط به وزارت امور خارجه در داخل استان انجام می‌گردد. با آغاز به کار این دفتر، مسئولان استان با مقامات شهرهای مرزی جمهوری آذربایجان در خصوص مسائلی از قبیل امور گمرکی، مرزبانی، پایانه‌ها، امور مربوط به برپایی نمایشگاه، فعال کردن بازارچه‌های مشترک مرزی و نیز استفاده بیشتر از پتانسیل‌های استان اردبیل در حوزه‌های گردشگری، توریسم درمانی، پیگیری مشکلات اتباع ایرانی، ویزای اتباع خارجی در مرز با ایجاد شعبه و دیگر موارد می‌توانند هماهنگی لازم را به عمل آورند. علاوه بر این نمایندگی وزارت امور خارجه در استان اردبیل سرویس‌های دیگری نظیر دعوت از سفرای کشورهای خارجی به استان برای آشنایی آنان با قابلیت‌های مختلف اردبیل، تأیید مدارک دانشجویان در خارج از کشور، پیگیری هرگونه مشکلات احتمالی اتباع ایرانی در خارج از کشور را نیز، ارائه خواهد کرد. این دفتر در مرکز شهر اردبیل و در خیابان استانداری واقع شده‌است.
جاذبه‌های گردشگری

آرامگاه شیخ صفی‌الدین ، کاروانسرای سنگی صائین و جنگل فندقلو به عنوان شروع جنگل‌های هیرکانی از میراث های جهانی یونسکو در اردبیل ، مسجد جامع اردبیل و بقعه سید امین الدین جبراییل از بناهای تاریخی مهمّ این شهر به‌شمار می‌روند.
مضافاً این که کوه سبلان، دریاچه شورابیل (در داخل شهر)، گردنه حیران، رودخانه بالیقلوچای (در داخل شهر)، آبشار سیبیه خانی «آق بلاغ»، لرد، جنگل فندق‌لو، پیست اسکی آلوارس، پیست اسکی روی چمن جنگل فندقلوی نمین(اردبیل)، پیکره سنگی بابا داوود عنبران، شهر توریستی سرعین، روستای گردشگری لرد ،تفرجگاه بولاغلار و دریاچه نئور، پل معلق شیشه ای هیر، دریاچه سوها، پل معلق پیرتقی، تفرجگاه بولاغلار و موزه مردم‌شناسی اردبیل، موزه مفاخر اردبیل، موزه صنایع دستی اردبیل، موزه عمارت شهرداری اردبیل، موزه تاریخ علوم اردبیل، موزه تاریخ طبیعی اردبیل و دیگر موزه‌های واقع در موزه شیخ صفی الدین اردبیلی در زمره جاذبه‌های گردشگری مهم این شهر به حساب می‌آیند.
از دیگر جاذبه‌های گردشگری اردبیل، آب‌های معدنی که اغلب مزین به زیبایی‌های بی‌نظیر طبیعی می‌باشند عبارت‌اند از: خلخال سویی، قطورسویی، دودو، ایلاندو (که بر اثر زلزله ویران شده‌است)، مشه سویی، شابیل، قینرجه، ویلادره، سردابه و… همچنین آبشارها و عوارض طبیعی دیدنی مانند آبشار سیبیه خانی «آق بلاغ» در روستای لرد خلخال که در کوه آق داغ مرتفع‌ترین نقطهٔ خلخال واقع است، آبشار نره‌گر در روستای اسبوی خلخال، آبشار شورشورنه عنبران، آبشار سردابه، دریاچه واقع در قله سلطان سبلان، روستای زیبای اندبیل (خلخال) و سواحل رود قزل اوزن، مراتع وسیع دامنه سبلان
روستای اناردر جاده اردبیل به مشکین شهر زادگاه مادر بابک خرمدین و قلعه مربوط به بابک خرمدین مبارز اردبیلی می‌باشد.
جاذبه‌های گردشگری > هتل‌های اردبیل

اردبیل به واسطه داشتن مناظر بی‌نظیر طبیعی، جزو مقاصد توریستی مطرح ایران است. اردبیل و سرعین به واسطه پذیرش گردشگر، میزبان مسافران تابستانی و زمستانی می‌باشد. در تابستان استفاده از مناطق خوش آب و هوای اردبیل و در پاییز و زمستان به واسطه دارا بودن پیست اسکی آلوارس و آبگرم‌های معدنی سرعین میزبان مسافران می‌باشد.