مه‌بانگ
برای مطالعهٔ بیشتر

Alpher، R.A.؛ Herman، R. (۱۹۸۸). «Reflections on early work on 'big bang' cosmology». Physics Today. ۸ (۸): ۲۴–۳۴. doi:10.1063/1.881126. بیبکد:1988PhT....41h..24A.
American Institute of Physics. «Cosmic Journey: A History of Scientific Cosmology». American Institute of Physics. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۱ اکتبر ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۲۵ فوریه ۲۰۱۳.
Barrow، J.D. (۱۹۹۴). The Origin of the Universe: To the Edge of Space and Time. New York: Phoenix. شابک ۰-۴۶۵-۰۵۳۵۴-۸.
Davies، P.C.W. (۱۹۹۲). The Mind of God: The scientific basis for a rational world. Simon & Schuster. شابک ۰-۶۷۱-۷۱۰۶۹-۹.
Feuerbacher، B.؛ Scranton، R. (۲۰۰۶). «Evidence for the Big Bang». TalkOrigins.
Mather، J.C.؛ Boslough، J. (۱۹۹۶). The very first light: the true inside story of the scientific journey back to the dawn of the Universe. Basic Books. ص. ۳۰۰. شابک ۰-۴۶۵-۰۱۵۷۵-۱.
Singh، S. (۲۰۰۴). Big Bang: The origins of the universe. Fourth Estate. شابک ۰-۰۰-۷۱۶۲۲۰-۰.
Scientific American. (۲۰۰۵). «Misconceptions about the Big Bang». Scientific American. از پارامتر ناشناخته |ماه= صرف‌نظر شد (کمک)
Scientific American. (۲۰۰۶). «The First Few Microseconds». Scientific American. از پارامتر ناشناخته |ماه= صرف‌نظر شد (کمک)
| ن ب وتاریخ بزرگ | ن ب وتاریخ بزرگ |
| --- | --- |
مضمون:  گاه‌شمار جهان  کیهان‌شناسی فیزیکی  Deep time  مقیاس زمانی زمین‌شناسی  اصل گلدیلاکس  مدرنیته 
هشت مدخل:  ۱: خلقت - مه‌بانگ و کیهان‌زایی  ۲: ستاره‌ها - ستاره  ۳: عنصرها - عنصر در تکامل ستارگان  ۴: سیاره‌ها - سیاره  ۵: زندگی - پیدایش حیات و فرگشت زندگی  ۶: انسان - فرگشت انسان خردمند پارینه‌سنگی  ۷: کشاورزی - انقلاب نوسنگی  ۸: عصر جدید - دوره مدرن 
آموحتن تحت وب:  Big History Project Crash Course Big History  ChronoZoom 
افراد سرشناس:  Walter Alvarez  Cynthia Stokes Brown  Eric Chaisson  David Christian  ژوزف استالین  بیل گیتس  کارل سیگن  Graeme Snooks  جیمی ویلز  بیل وورتز 
| ن ب وگاه‌شمار بیگ بنگ | ن ب وگاه‌شمار بیگ بنگ |
| --- | --- |
گاه‌شمار جهان:  مه‌بانگ  یکاهای پلانک  Grand unification epoch  دوره الکتروضعیف (Inflationary epoch, تورم کیهانی, باریون‌زایی)  دوره کوارک  دوره هادرون  دوره لپتون  دوره فوتون (هسته‌زایی مه‌بانگ, گاه‌شمار جهان, بازترکیبی)  گاه‌شمار جهان گاه‌شمار جهان  بازیونیده‌شدن 
سرانجام کیهان:  مه‌رمب  مه‌گسست  مرگ گرمای کیهان 
  Graphical timeline of the Big Bang :   Graphical timeline of the Big Bang 
| ن ب وکیهان‌شناسی | ن ب وکیهان‌شناسی | ن ب وکیهان‌شناسی |
| --- | --- | --- |
| پیش‌زمینه |  سن جهان  مه‌بانگ  گاه‌شمار جهان  گیتی  جهان قابل مشاهده  |  |
| تاریخچه نظریات کیهان‌شناسی |  کشف تابش ریزموج زمینه کیهانی  تاریخچه نظریه مه‌بانگ  تفاسیر دینی نظریه مه‌بانگ  گاه‌شمار کیهان‌شناسی  |  |
| جهان گذشته |  ریزموج زمینه کیهانی  نوترینوی زمینه کیهانی  امواج گرانشی تصادفی زمینه  تورم کیهانی  هسته‌زایی مه‌بانگ  گاه‌شمار جهان  |  |
| جهان کنونی |  متریک فریدمان-لومتر-رابرتسون-واکر  معادلات فریدمان  قانون هابل  انبساط جهان  جهان شتاب‌دار  انتقال به سرخ  |  |
| جهان آینده |  آینده یک جهان منبسط‌شونده  سرانجام کیهان  |  |
| مؤلفه‌ها |  انرژی تاریک  شاره تاریک  ماده تاریک  لامبدا-سی دی ام  |  |
| تشکیل ساختار |  رشته‌کهکشان  شکل‌گیری و تکامل کهکشان‌ها  گروه بزرگ اختروش  جهان قابل مشاهده  بازیونیده‌شدن  شکل جهان  تشکیل ساختار  |  |
| آزمایش‌ها |  نقشه انتقال به سرخ کهکشانی ۲دی‌اف  6dF  آزمایش بومرنگ  کاوشگر زمینه کیهان  پروژه ایلاستریس  کیهان‌شناسی مشاهده‌ای  پلانک (ماهواره)  نقشه‌برداری آسمانی دیجیتال اسلون  کاوشگر ناهمسان‌گرد ریزموجی ویلکینسون  |  |
 درگاه اخترشناسی:  درگاه اخترشناسی
نگاره شتاب گسترش فضازمان از لحظه مهبانگ.
نمای پانورامیک از کل آسمان توزیع کهکشانها در خارج از کهکشان راه شیری را نمایش می‌دهد؛ کهکشان‌ها بر اساس انتقال به سرخشان رنگ‌بندی شده‌اند.
تصویرسازی هنری از ماهواره دبلیو مپ در حال جمع‌آوری داده برای کمک به دانشمندان در فهم مهبانگ
9 year WMAP تصویر تابش زمینه کیهانی (۲۰۱۲). تابش به اندازه تقریباً یک در ۱۰۰٬۰۰۰ همسانگرد (به انگلیسی: isotropic) است.
اندازه‌گیری طیف تابش زمینه کیهانی در ماهواره کاوشگر زمینه کیهان(COBE) دقیقترین اندازه‌گیری طیف جسم سیاه در طبیعت است.
این دید پانورامیک از سراسر آسمان توزیع کهکشانها در خارج از کهکشان راه شیری را نمایش می‌دهد کهکشانها بر اساس انتقال سرخشان رنگ‌بندی شده‌اند.
صفحه کانونی تلسکوپ BICEP زیر یک میکروسکوپ - ممکن است امواج گرانشی را از زمان طفولیت گیتی ردیابی کرده باشد.
نمودار دایره‌ای نشان دهنده ترکیب نسبی مولفه‌های مختلف چگالی-انرژی جهان، با استفاده از مدل لامبدا-سی‌دی‌ام. تقریباً ۹۵٪ از فرمهای عجیب ماده تاریک (۲۳٪) و انرژی تاریک (۷۳٪) همچنین کمتر از ۴٪ هلیم و هیدروژن و کمتر از ۱٪ شامل ۰٫۳٪ نیتروژن، ۰٫۵٪ ستاره و ۰٫۰۳ اجسام سنگین تشکیل شده‌است.
شکل هندسی کلی جهان بسته به اینکه پارامتر امگای کیهان‌شناسی کوچتر، مساوی یا بزگتر از ۱ باشد متفاوت خواهد بود. در این شکل از بالا به پایین یک جهان کروی با خمش مثبت، جهان هایپربولیک با خمش منفی و جهان تخت با خمش صفر نمایش داده شده‌اند.
این نگاره، نمایشی هنری از انبساط متریک فضاست که در آن فضا (که شامل قسمت‌های فرضی غیرقابل مشاهده جهان هم هست) را در هر لحظه از زمان را می‌توان با برشی قرصی از نمودار نمایش داد. توجه کنید که در سمت چپ شکل می‌توانید انبساط دراماتیک فضا در دوره تورمی را ببینید