stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
سلطانیه

برای دیگر کاربردها، سلطانیه (ابهام‌زدایی) را ببینید.
| سلطانیه شاه نشین | سلطانیه شاه نشین |
| --- | --- |
کشور:  ایران
استان: زنجان
شهرستان: سلطانیه
بخش: مرکزی
نام(های) دیگر: دشت شهر، شهر خاک سرخ[نیازمند منبع]
نام(های) پیشین: نیزآگامپی شرویاز قنقورالانگ
مردم: مردم
جمعیت: ۷٬۶۳۸ نفر (۱۳۹۵)
اطلاعات شهری: اطلاعات شهری
شهردار: مصطفی کلانتری
شناسهٔ ملی خودرو: ۹۷
کد آماری: ۱۵۲۷
  سلطانیه  روی نقشه ایران ۳۶°۱۵′۵۴″شمالی ۴۸°۲۸′۳۰″شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۲۶۵°شمالی ۴۸٫۴۷۵۱°شرقی﻿ / 36.265; 48.4751   :   سلطانیه  روی نقشه ایران ۳۶°۱۵′۵۴″شمالی ۴۸°۲۸′۳۰″شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۲۶۵°شمالی ۴۸٫۴۷۵۱°شرقی﻿ / 36.265; 48.4751   
 :  
شهر سُلطانیه، یکی از مناطق تاریخی و پراهمیت استان زنجان، در فاصله ۴۳ کیلومتری از شهر زنجان قرار دارد. این شهر به دلیل وجود گنبد سلطانیه و مجموعه‌ای از آثار باستانی ارزشمند، به‌عنوان یکی از مراکز برجسته گردشگری استان زنجان و کشور شناخته می‌شود
انتقال پایتختی امپراتوری عظیم ایلخانی از شهرهای تبریز و مراغه به منطقه زنجان و شهر سلطانیه نقطه عطفی در تاریخ شهر سلطانیه است. با توسعه و آبادانی پرشتاب شهر سلطانیه در دوره سلطان محمد خدابنده، سلطانیه به یکی از بزرگ‌ترین و آبادترین شهرهای جهان تبدیل گردید. شهر سلطانیه شکوه و عظمت خود را تا پایان حکومت جلایریان (سال ۸۳۵ق) حفظ کرد، ولی بعد از لشکرکشی‌های تیمور گورکانی، به‌مرور شکوه و عظمت سلطانیه کاهش یافت.با وجود ویرانی‌ها و جنگ‌های دوره تیموری و افول شهر سلطانیه، این شهر تا دوران صفویه هنوز از عمده مناطق شهری و مرکز تجاری و اقتصادی آن دوران قلمداد می‌شد.
سلطانیه، به‌عنوان سومین پایتخت امپراتوری بزرگ ایلخانی پس از مراغه و تبریز، یکی از شهرهای تاریخی ایران با میراثی غنی محسوب می‌شود. این شهر دارای ۱۷ اثر تاریخی ثبت‌شده ملی است که قدمتی بین ۱۰۰ تا ۷۰۰ سال دارند. گنبد سلطانیه به‌عنوان نماد برجسته و مهم‌ترین یادگار از دوران شکوفایی این منطقه، جایگاه ویژه‌ای در تاریخ دارد و از شهرتی بین‌المللی برخوردار است. این منطقه، با مجموعه‌ای متنوع و ارزشمند از بناهای تاریخی، سالانه گردشگران بسیاری را از داخل و خارج کشور جذب می‌کند. از دیگر آثار برجسته سلطانیه می‌توان به آرامگاه ملاحسن کاشی، بنای چلبی اوغلی، ارگ تاریخی ایلخانی، قلعه نور و محوطه چمن سلطانیه اشاره کرد که هر یک بخش مهمی از هویت فرهنگی این شهر را نمایان می‌کنند.
گنبد سلطانیه، هفتمین اثر ایران ثبت‌شده در فهرست میراث جهانی یونسکو، یکی از برجسته‌ترین شاهکارهای معماری اسلامی به‌شمار می‌رود. این بنا، پس از کلیسای جامع مریم مقدس در فلورانس و مسجد ایا صوفیه در استانبولِِ، به‌عنوان سومین بنای بزرگ تاریخی جهان شناخته می‌شود و همچنین بزرگ‌ترین گنبد آجری دنیا است
منطقه سلطانیه از گذشته‌های دور، به‌واسطه موقعیت جغرافیایی برجسته و شرایط زیست‌محیطی مطلوب، همواره مکانی ایده‌آل برای فعالیت‌هایی همچون شکار، برگزاری اردوهای حکومتی و تجمع سپاهیان به‌شمار می‌رفته است. وجود مراتع سرسبز، علفزارهای گسترده، و منابع فراوان آب سطحی از عوامل کلیدی جذابیت این منطقه برای این منظور بوده‌اند. در سده ۱۳ هجری/۱۹ میلادی در جریان جنگ‌های اول و دوم ترکان قاجار و روس‌ها، چمن سلطانیه محل برگزاری مراسم سان ارتش ایران و پایگاه فرماندهی جنگ‌های ایران و روسیه بوده است. فتحعلی شاه قاجار بخش قابل توجهی از دوره سلطنت خود را به‌دلیل شرایط سیاسی آن دوران و جنگ‌های قاجارها و روس‌ها در سلطانیه سپری کرد.
نام

بررسی‌های باستان‌شناسی و اکتشافات انجام‌شده در تپه تاریخی اطراف شهر سلطانیه نشان می‌دهد که دشت سلطانیه در پیش از تاریخ در دوره مفرغ قدیم مسکون بوده است و در دروه‌های تاریخی بعدی و حکومت‌های مادی، پارتی و ساسانی نیز مورد توجه قرار گرفته است.
دشت سلطانیه در قرن هشتم قبل از میلاد، محل اتراق و سکوت اقوام جنگجو ساگارتی بوده است و در دوره حکومت مادها از منطقه سلطانیه بانام «اریباد» یادشده است. در دوره امپراتوری اشکانیان، اقوام پارت این منطقه را به نام اولین پادشاه خود، «ارساس» نامیدند. قدیمی‌ترین نام سلطانیه احتمالاً «شرویاز» بوده است و در سلجوق‌نامه ظهیرالدین نیشابوری (متوفای ۵۸۲ ق) از سلطانیه با نام شرویاز یاد شده است. وی با اشاره به دشت سلطانیه دراین باره می‌نویسد «سلطان ارسلان ابن طغرل ابن محمد در سال ۵۶۲ق به مرغزار شرویاز وارد شد» در دوره حضور جنگویان مغول تاتار در این منطقه و دوران امپراتوری ایلخانان، این دشت را قنقور اولانگ (قونگقور اولانگ، قنغرالان، قنغرالام) به معنی شکارگاه شاهین می‌نامیدند. در دوره‌های تاریخی بعد، در دوران حکومت اولجایتو هشتمین سلطان ایلخانان با انتقال پایتختی از تبریز و مراغه به منطقه زنجان، شهر جدیدی با نام سلطانیه در منطقه شرویاز قدیم ایجاد گردید.
اعتمادالسلطنه در کتاب تطبیق لغات جغرافیای قدیم و جدید به تصحیح میرهاشم محدث، از سلطانیه با نام «نیز آگامپی» یاد می‌کند. این نام در کتیبه‌هایی که به شاهان آشوری منتسب است، برای اشاره به سلطانیه یا همان شرویاز ذکر شده است. با توجه به مطالب موجود در منابع تاریخی از جمله جامع‌التواریخ، تاریخ مبارک غازانی و دیگر آثار، مشخص می‌شود که شهری به نام شرویاز در کنار محل کنونی سلطانیه و پیش از احداث آن وجود داشته است و از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده. مطابق روایت کتاب تاریخ مبارک غازانی، تمدن شرویاز حتی در دوران غازان خان نیز کماکان فعال بوده است.
وضعیت طبیعی > جغرافیا

سلطانیه در مرکز استان زنجان در موقعیت جغرافیایی ۳۶ درجه و۲۶ دقیقه عرض شمالی و ۴۸ درجه و ۴۷ دقیقه طول شرقی با ارتفاع ۱۸۸۰ متر از سطح دریاهای آزاد در ۳۵ کیلومتری شهر زنجان واقع شده است. سلطانیه از سمت شمال به طارم علیا (شهرستان طارم)، از شرق به حومه ابهر، از جنوب و جنوب غربی به شهرستان خدابنده و از غرب به شهر زنجان محدود می‌شود.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | طارم |  |  |
|  | ابهر |  | زنجان |  |
|  | ابهر |    سلطانیه     | زنجان |  |
|  | ابهر |  | زنجان |  |
|  |  | خدابنده |  |  |
وضعیت طبیعی > چمن سلطانیه

چمن سلطانیه مرتفع‌ترین نقطه فلات زنجان-ابهر و سرآب و سرچشمه تعدای از مهم‌ترین رودهای استان زنجان است که در ۳۵ کیلومتری شرق زنجان و ۲ کیلومتری شمال شهر سلطانیه قرار دارد. این چمن در شکل‌گیری شهر تاریخی سلطانیه نقش مهمی داشته است. چمن سلطانیه از نوع چمن‌های سردسیری است و متوسط بارش منطقه ۴۲۹ میلی‌متر است. این فلات در ارتفاع بالا و حد فاصل بین دو رشته کوه موازی که شامل کوه‌های طارم (جزئی از رشته کوه‌های البرز مرکزی) در شمال و ارتفاعات جنوبی که در این ناحیه به کوه‌های سلطانیه معروف هستند، تشکیل شده است.براساس مطالعات و بررسی‌های انجام شده در دشت سلطانیه در عمق حدود ۶۰ سانتیمتری سرتاسر دشتی که به چمن سلطانیه معروف است، سنگ سفید سختی زمین را پوشانده که آب باران به این حد که می‌رسد متوقف می‌ماند و ذخیره می‌شود. وجود این لیتولوژی باعث شده است از این عمق آب به پایین‌تر نفوذ نکند و آب ذخیره شده در عمق کم، چمنزار را همیشه سرسبز نگه دارد.
آثار تاریخی

منطقه تاریخی سلطانیه از مهم‌ترین و ارزشمندترین مناطق گردشگری و توریستی استان زنجان محسوب می‌گردد.
| نام اثر | دوره تاریخی | موقعیت |
| --- | --- | --- |
| تپه قلعه سلطانیه | عصر برنز، عصر آهن، دوره میانی اسلامی (سلجوقی-ایلخانی) | ۱۰۰ متری شمال روستای قلعه |
| تپه نور | دوره مس و سنگ، دوره برنز، عصر آهن، اشکانی-ایلخانی | ۱۵۰۰ متری جنوب شرق گنبد سلطانیه |
| تپه کاروانسرا | اشکانی، ساسانی، اوایل دوره میانی اسلامی | ۳۰۰ متری غرب سه راهی سلطانیه |
| اوچ تپه | دوران میانی اسلام (ایلخانی) | ۲۰۰ متری شنال تپه‌قلعه-چمن سلطانیه |
| ارگ و گنبد سلطانیه | دوره ایلخانی | مرکز شهر سلطانیه |
| مقبره ملاحسن کاشی | دوره صفویه | ۲٫۵ کیلومتری جنوب شهر سلطانیه |
| بقعه ملاحسن کاشی | دوره ایلخانی | ۲٫۵ کیلومتری جنوب شهر سلطانیه |
| بقعه و خانقاه چلبی اوغلی | دوره ایلخانی | ۵۰۰ متری جنوب غرب سلطانیه بر سرراه سلطانیه به قیدار |
| اراضی شهر قدیم سلطانیه | دوره ایلخانی | شمال غرب و غرب شهر فعلی سلطانیه |
| امام‌زاده عبداله | دوره ایلخانی | ۱۲۵۰ متری غرب گنبد سلطانیه |
| اراضی فنجان آباد | دوره ایلخانی | شرق شهر سلطانیه |
| جلگه مصطفی خان | دوره ایلخانی | ۳ کیلومتری شمال شرق شهر سلطانیه |
آثار تاریخی > گنبد سلطانیه

گنبد تاریخی و باشکوه سلطانیه، به عنوان بزرگ‌ترین و اصیل‌ترین نماینده سبک معماری آذربایجانی، در استان زنجان قرار دارد. سبک آذری با بهره‌گیری از آرایه‌ها و تزیینات چشمگیر در ساخت بناها، یکی از دوره‌های درخشان معماری ایرانی به‌شمار می‌آید.
گنبد باشکوه سلطانیه، واقع در چمنزار تاریخی سلطانیه، به‌عنوان بزرگ‌ترین گنبد آجری جهان شهرت دارد. این اثر بی‌نظیر با شکوه و استواری خود، نمونه‌ای چشمگیر از هنر و معماری اسلامی و ایرانی را به نمایش می‌گذارد. گنبد سلطانیه که ارتفاع آن از سطح دریا بیش از دو هزار متر است، در فاصله ۳۶ کیلومتری شهر زنجان و چهار کیلومتری جاده قزوین-زنجان قرار گرفته است.
آثار تاریخی > معبد داش کسن

ناحیه داش کسن و بنای صخره ای داش کسن در ارتفاعات اطراف شهر سلطانیه و در نزدیکی روستای ویر واقع شده است. این محوطه تاریخی با معماری صخره‌ای و تحت تأثیر هنر چینی و ایرانی به شکل یک مکان مذهبی و معبد ساخته شده است. محققان ساخت بنا را مربوط به دوره ارغون خان چهارمین فرمانروای امپراتوری ایلخانی مغول در ایران نسبت می‌دهند که در دوره‌های بعدی با گرویدن فرزندان ارغون خان به اسلام، ادامه مراحل ساخت و تکمیل این معبد بودایی ناتمام مانده است. در بخش جنوبی معبد تصویر دو اژدها به صورت قرینه نقش بسته است، مقایسه تصاویر اژدهای داش کسن و موارد کشف شده از شرق دور و چین، نشان دهنده تشابه و اشتراکات این معابد با همدیگر است.
بررسی متون تاریخی و شواهد باستان‌شناسی نشانگر آثار مذهب و آیین شمنیسم در منطقه سلطانیه در دوران امپراتوری ایلخانان مغول می‌باشد. اقوام مغول از جمله اقوام آسیایی هستند که از دیرباز باورهای شمنیسم داشتند و حتی در دوره‌های تاریخی بعدی با بودایی و مسلمان و شیعه شدن اقوام مغول در خاورمیانه و ایران، کماکان باورهای شمنیسم در میان اقوام مغول وجود داشته است.
آثار تاریخی > مجموعه تاریخی چلبی اوغلو

در فاصله‌ای حدود پانصد متر به سمت جنوب غربی سلطانیه، آرامگاهی قرار دارد که در زبان محلی با نام کچه بورک یا کلاه نمدی شناخته می‌شود. مطالعات انجام‌شده روی کتیبه‌های باقی‌مانده، شیوه معماری و تزئینات این بنا نشان می‌دهد که این اثر تاریخی به شیخ براق بابا تعلق دارد. او یکی از عارفان برجسته زمان خود و از بزرگان طریقت مولویه بوده و همچنین از نزدیکان دربار سلطان محمد خدابنده در دوره ایلخانی به‌شمار می‌رفته است. مجموعه تاریخی چلبی اوغلی به دست یکی از مریدان برجسته جلال‌الدین رومی، معروف به مولوی، که از بزرگ‌ترین حکیمان و عارفان ایرانی در قرن هشتم هجری قمری بود، بنا نهاده شده است. مجموعه تاریخی چلبی اوغلی شامل دو بخش اصلی، خانقاه و مقبره، می‌باشد. بررسی کتیبه ورودی مقبره و تحلیل‌هایی که باستان‌شناسان معتبری مانند دونالد ویلبر ارائه داده‌اند، نشان می‌دهد که قدمت مقبره نسبت به خانقاه بیشتر است.
مقبره چلبی اوغلی یکی از بناهای زیبا و ارزشمند است که در مسیر جاده سلطانیه به قیدار قرار دارد و فضایی مناسب برای اقامت گردشگران و مسافران فراهم کرده است. این اثر تاریخی به شکلی بسیار جذاب مرمت شده و حجره‌های آن به اتاق‌های هتلی شیک تبدیل شده‌اند.
آثار تاریخی > بقعه ملا حسن کاشی

این آرامگاه در بخش جنوب شرقی محوطه تاریخی گنبد سلطانیه قرار دارد، در دوره شاه طهماسب صفوی برای مولانا حسن کاشی، معروف به شیرازی و یکی از برجسته‌ترین دانشمندان حکمت الهی، ساخته شده است. این بنا بر اساس سبک معماری رایج دوران صفویه طراحی شده و دارای ساختاری هشت‌ضلعی است.
از جمله ویژگی‌های برجسته این بنا، استفاده از خط معقلی با طرح بنایی است که به شیوه ترکیب آجر و کاشی فیروزه‌ای بر گردنه گنبد و نمای بیرونی بدنه اجرا شده است. تقارن دقیق در ساختار و تزئینات ظریف مقرنس معلق با رنگ‌های سفید و قهوه‌ای نیز در بخش‌های داخلی گنبد به‌کار رفته است. این بقعه از نظر طراحی ظاهری، به شکل هشت‌ضلعی ساخته شده و در فضای داخلی، با بهره‌گیری از ترکیب ایوان‌های جانبی، ساختاری مربعی دارد.
نگارخانه

قلمرو امپراتوری عظیم مغول و سپس تقسیم این امپراتوری
دورنمای گنبد سلطانیه - تیر ۱۳۸۷
بنای تاریخی چلبی اوغلی در سلطانیه
نمایی از مقبره سلطان محمد خدابنده الجایتو
گستره مرزهای حکومت ترکان آق‌قویونلو
طرح ژان شاردن از شهر سلطانیه در سال‌های ۱۶۷۰
عمارت سلطانیه و اردوگاه قاجاری اثر لوئیس دوبو
عباس میرزا در حال بازدید از ارتش قاجار اثر الله‌وردی افشار، ۱۸۱۶ م.
چمن تاریخی سلطانیه در ورودی شهر سلطانیه
کاشی کاری و تزئینات به‌کاررفته در گنبد سلطانیه
معبد داش کسن و نقش اژدها
نمایی از مقبره ملاحسن و کنبد سلطانیه
بقعه ملاحسن کاشی
کانون زنان ایرانی

کانون زنان ایرانی یک نشریه اینترنتی است که به دفاع از حقوق بشر به‌طور کلی و به دفاع از حقوق زنان به‌طور خاص می‌پردازد. سردبیر این مجله ژیلا بنی‌یعقوب است که در سال ۲۰۰۹ برنده «جایزه شجاعت در روزنامه‌نگاری» بنیاد بین‌المللی رسانه‌های زنان شد زیرا «در دشوارترین شرایط برای یک روزنامه‌نگار و یک زن کار خود را پی گرفته‌است» و «از سانسور گزارش‌های خود سرباز زده و به همین دلیل بارها از کار بی‌کار شده‌است».
بنی‌یعقوب به علت فعالیت‌های خود در زمینه دفاع از حقوق بشر در تاریخ ۳۰ خرداد ۱۳۸۸ به همراه همسرش بهمن امویی بازداشت شد.
وب سایت این نشریه به دستور مقامات قضایی فیلتر شده و تاکنون چندین بار مورد حملات هکرها واقع شده که در یکی از این حملات که در تاریخ ۱۰ فروردین ۱۳۸۶ رخ داد، مطالب این وبگاه پاک شد و حمله کنندگان در این وبگاه پیغام "فضولی موقوف!" را به همراه یک تابلو با علامت ورود ممنوع قرار داده بودند.
کاوشگر ۴

کاوشگر ۴ پروژه سازمان فضایی ایران است که توانایی حمل مجموعه آزمایشگاه فضایی با محموله زیستی یک میمون از نژاد رزوس و ارتفاع بیش از ۱۲۰ کیلومتر با همکاری پژوهشگاه هوافضای ایران را دارد.
کاوشگر ۴ در ۲۴ اسفند ۱۳۸۹ همراه با نمونه عروسکی میمون که موجود زنده را شبیه‌سازی می‌کرد با موفقیت پرتاب شد.
زردآلو

| زردآلو | زردآلو |
| --- | --- |
میوه زردآلو: میوه زردآلو
وضعیت حفاظت: وضعیت حفاظت
 کمترین نگرانی  (IUCN 3.1):  کمترین نگرانی  (IUCN 3.1)
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: گیاهان
(طبقه‌بندی‌نشده):: گیاهان گلدار
(طبقه‌بندی‌نشده):: دولپه‌ای‌های نو
(طبقه‌بندی‌نشده):: رزیدها
راسته:: گل‌سرخ‌سانان
تیره:: گلسرخیان
سرده:: پرونوس
زیرسرده:: Prunus
Section:: Armeniaca
گونه:: P. armeniaca
نام دوبخشی: نام دوبخشی
Prunus armeniaca L.: Prunus armeniaca L.
مترادف: مترادف
 Armeniaca vulgaris Lam. Amygdalus armeniaca (L.) Dumort.:  Armeniaca vulgaris Lam. Amygdalus armeniaca (L.) Dumort.
زردآلو (نام علمی: Prunus armeniaca) یک گونه از خانواده گلسرخیان است. این درخت کوچک که میوه آن خوراکی است از دوران پیش‌تاریخی کشت می‌شده‌است، به برگه زردآلو خشک شده ترشاله(نام آن در برخی مناطق ایران تفتاله است) می‌گویند. گاهی زردآلو برای مصرف به ترشاله تبدیل می‌شود و در ساخت لواشک به کار می‌رود.
هسته زردآلو

زردآلو منبع عالی بتاکاروتن است که در بدن به ویتامین آ تبدیل می‌شود و به سلامتی چشم‌ها، پوست، مو، دهان و … کمک می‌کند؛ و به بدن برای مبارزه با عفونت‌ها یاری می‌رساند. این میوه به صورت خشک شده، کمپوت و تازه مصرف می‌شود. هسته آن داری آمیگدالین است این ماده وقتی در مقادیر زیاد مصرف شود سمی است. اگرچه زردآلو به عنوان یک مکمل طبیعی شناخته می‌شود اما مصرف بیش از حد هسته آن مضر است. بیش از ۱ یا ۲ عدد از این هسته‌ها را در طی روز مصرف نکنید؛ زیرا مشکلات معده و تهوع ایجاد خواهد کرد و مصرف مقادیر بسیار زیاد آمیگدالین، کشنده است. (مغز تلخ هسته زردآلو مضراتی دارد در صورتیکه مغز شیرین آن مفید و مقوی می‌باشد)
مضرات ب ۱۷ و مغز تلخ هسته زردآلو

هسته زردآلو (همچون بسیاری از گیاهان دیگر) حاوی مقدار کمی سیانور به شکل سیانید هیدروژن است اما مصرف آن در مقادیر معمول خطری ندارد. اما در اروپا آژانس استانداردهای غذایی (FSA) هشدار رسمی مبنی بر اینکه مردم باید از خوردن این هسته‌ها خودداری وجود دارد، دلیل این است که هسته‌های زردآلو که حاوی سطح بالایی از سیانید هستند می‌توانند کُشنده باشند. آژانس استانداردهای غذایی (FSA) اعلام کرده‌است: «ما هشدار می‌دهیم که هسته‌های تلخ زردآلو اصلاً نباید خورده شوند، چون نوعی ماده طبیعی در این هسته‌ها وجود دارد که بعد از خورده شدن به سیانید تبدیل می‌شود.». ویتامین B۱۷ موجود در هسته‌های زردآلو بعد از خورده شدن به سم مرگ‌باری تبدیل می‌شود و مزیتی برای انسان‌ها ندارد. گزارش‌های منتشرشده نشان می‌دهند که فقط بیش از ۳۰ عدد هسته زردآلو برای کُشتن یک انسان سالم کافی است. حتی کسانی که در یک وعده بین ۱۰ تا ۱۵ عدد هسته زردآلو نیز بخورند نیز با عوارض جانبی نگران‌کننده مواجه می‌شوند. علائم مسمومیت ناشی از سیانید، شامل این موارد می‌شود: تهوع، سردرد، تب، تشنگی، بی‌خوابی، اُفت فشار خون و حتی مرگ در موارد  خیلی شدید. هسته این میوه حاوی آمیگدالین است که در بدن به تولید ماده‌ای تحت عنوان سیانید می‌انجامد که مانند سیانور عمل کرده و ممکن است در افراد اختلال تنفسی، فلج و حتی مرگ را منجر شود. در نتیجه خوردن هستهٔ بیشتر از ۲ زردآلو در روز کارِ درستی نیست.
هسته زردآلو حاوی آمیگدالین (معروف به ویتامین ب ۱۷) است که به عنوان یک داروی ضد سرطان در بین عوام مشهور شده بود که بعدها در تحقیقات مشخص شد کوچک‌ترین تأثیری بر سرطان ندارد، اما در سال‌های ۱۸۴۵ در روسیه و همچنین ۱۹۲۰ در آمریکا برای درمان سرطان استفاده شده‌ است ولی هیج مدرکِ علمی که تأثیرگذاری آمیگدالین را در درمان سرطان یا هر بیماری دیگری تأیید کند به دست نیامده است. گفته می‌شد، یک تحقیق جانوری در گذشته نشان داده که آمیگدالین رشد سرطان در جانوران را کاهش می‌دهد و گسترش تومور در ریه را متوقف می‌کند اما تحقیق‌های متعدد پس از آن چنین چیزی را نشان نداده‌است. با توجه به نبود مدرک در مورد هرگونه اثر درمانی و همچنین داشتنِ عوارض جانبیِ جدی، در اتحادیه اروپا و ایالات متحده فروش آمیگدالین حتی ممنوع شده‌ است. از جمله در یک آزمایش کلینیکی بر روی ۱۷۸ بیمار سرطانی که با آمیگدالین (در بین عوام مشهور به ب ۱۷) مورد درمان قرار گرفتند اندازه تومور سرطانی در تمامی آن‌ها به جز یک نفر حتی بزرگتر شد، و برخی از آن‌ها نیز، دچار عوارض جانبیِ خطرناکِ نزدیک به مرگ، به دلیل بالا رفتن سطح سیانور در خون شدند
بزرگترین تولیدکنندگان زردآلو در جهان

تولید زردآلو در سال ۲۰۲۴ برابر ۳٫۵۷ میلیون تن بوده‌است که ترکیه با ۲۲٪ بیشترین سهم را در تولید این محصول داشته‌است. سایر تولیدکنندگان اصلی این محصول ازبکستان، ایران، الجزایر و ایتالیا می‌باشند.
| تولیدات زردآلو (تن)> کشور | تولیدات زردآلو (تن)> تولید در سال ۲۰۲۴ |
| --- | --- |
 ترکیه : ۸۰۰٬۰۰۰
 ازبکستان : ۴۲۵٬۰۰۰
 ایران : ۳۲۳٬۰۰۰
 الجزایر : ۱۹۰٬۰۰۰
 ایتالیا : ۱۹۰٬۰۰۰
 پاکستان : ۱۴۵٬۰۰۰
 اسپانیا : ۱۱۵٬۰۰۰
 ژاپن : ۱۰۵٬۰۰۰
 روسیه : ۷۹٬۰۰۰
جهان: ۳٬۵۷۸٬۰۰۰
نگارخانه

شکوفه درخت زردآلو
تصویری از درخت و میوۀ زردآلو در روستای ییلاقی ایرا، لاریجان
زردآلوی خشک‌شده
تولیدات زردآلو کشورهای جهان در سال ۲۰۱۶
زبان یهودی-همدانی

| یهودی-همدانی | یهودی-همدانی |
| --- | --- |
زبان بومی در: ایران، اسرائیل، ایالات متحده آمریکا
قومیت: یهودیان همدان
شمار گویشوران: ۸  (۲۰۰۱)
تبار: زبان‌های هندواروپایی  هندوایرانیایرانیایرانی غربیشمال غربییهودی-ایرانییهودی-همدانی
سامانه نوشتاری: عبری
کدهای زبان: کدهای زبان
ایزو ۳–۶۳۹: –
گلاتولوگ: jude1271
یهودی-همدانی زبان رو به مرگ جامعه یهودی ساکن در همدان است. زبان یهودی-همدانی همانند سایر زبان‌های یهودی دارای مقدار زیادی وام‌واژه از عبری است و به گونه‌ای از الفبای عبری نوشته می‌شود.
در پی انحطاط و ادغام جامعه یهودیان ایرانی در میانه قرن بیستم، استفاده از این زبان به مرور رو به کم شدن است و بازماندگان آن در ایران شروع به سخن گفتن به فارسیهود و فارسی کرده‌اند. زبان گروه‌های مهاجر به ایالات متحده آمریکا و اسرائیل هم به مرور با انگلیسی و عبری جابه‌جا شده‌است.
گویش کلیمیان همدان

زبان کلیمیان همدان زبان پهلوی (دری) بود. در این زبان هنگام تلفظ واژه‌ها یا کلمات به آن‌ها کسره می‌داده‌اند و کلیمیان به این زبان اصولاً زبان راجی می‌گفته‌اند و این زبان هنوز در برخی خانواده‌های کلیمی تکلم می‌گردد.
اطلاعاتی در مورد تاریخچه به وجود آمدن این زبان در دست نیست ولی با توجه به شباهتی که این زبان با زبان هموطنان زرتشتی دارد گمان می‌رود که تاریخچه این زبان به زمان ورود یهودیان به ایران بازگردد. زبانشناسان این زبان را در شاخه شمال غربی زبان‌های ایرانی طبقه‌بندی کرده‌اند.
زبان راجی در همدان

به ادعای برخی، گویش راجی همان گویش زبان رازی است که در مناطقی همچون ری و همدان رواج داشته و حتی اشعاری از باباطاهر عریان را به این گویش منسوب می‌کنند. به اعتقاد این عده از محققین، گویش مردم همدان و زبان کلیمیان همدان زبان «فهلوی» بوده‌است. آن‌ها در این زبان هنگام تلفظ واژه‌ها یا کلمات به آن‌ها کسره می‌داده‌اند و کلیمیان به این گویش، زبان راجی می‌گفته‌اند. روبن آبراهامیان خاورشناس ارمنستانی به این نتیجه رسید که گویش بکار رفته در دوبیتی‌های باباطاهر گرایش نزدیکی با گویش مورد استفاده توسط یهودیان معاصر همدان دارد.
نمونه‌هایی از زبان راجی

از فرالاوی شاعر هم‌زمان رودکی شعری بازمانده‌است که در این شعر کلمه دخش که به زبان راجی دشت معنا می‌دهد، به کار رفته‌است.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| من عاملم و معاملی تو |  | این کار مرا با تو بود دخش |
در این زبان کلمه دلیجان به صورت دلیگون تلفظ می‌گردد.
سواد

اکثر کلیمیان همدان فاقد سواد فارسی بودند و سواد آن‌ها به سواد عبری محدود می‌شد. یعنی اگر مطلبی را می‌خواستند بنویسند به خط عبری و زبان فارسی می‌نوشتند یعنی حروف آن را با فارسی تطبیق می‌دادند و می‌نوشتند. هم‌اکنون در بعضی از کنیسه‌ها کتاب‌هایی مذهبی- مانند ترجمه متون مقدس- موجود است که به خط عبری فارسی (فارسیهود) نگاشته شده‌است. کلیمیان همدان زبان عبری را معمولاً در کنیساها یا مکتب‌خانه‌هایی که در آن زبان عبری تدریس می‌شد، فرا می‌گرفتند. پس از مدتی از فعالیت مکتب‌خانه، در محلی به نام «گَن یلادیم» که امروزه مهدکودک نامیده می‌شود به کودکان و نوجوانان عبری یاد داده‌می‌شد.
پس از مدت‌ها مدرسه آلیانس بعد از تهران، در همدان نیز تأسیس شد. تا قبل از تأسیس مدرسه آلیانس، کلیمیان همدان از نظر امنیت و امکانات مادی و معنوی وضع خوبی نداشتند.
مدرسه آلیانس همدان تا جایی پیش رفت که بهترین آموزگاران و دبیران را در اختیار داشت و در مسابقات درسی که هر ساله در همدان برگزار می‌گردید، نفرات اول یا دوم و سوم همواره از مدرسه آلیانس بودند و در مسابقات ورزشی نیز مقام‌هایی را نصیب خود می‌کردند. مدرسه آلیانس همدان تا یک سال بعد از انقلاب اسلامی پابرجا بود ولی به علت مهاجرت عده زیادی از کلیمیان همدان به تهران و گاه خارج از کشور، منحل و نام آن تغییر یافت و بعداً به علت قدیمی بودن تخریب و به جای آن مدرسه دیگری ساخته شد.
تعداد یهودیان همدان

جدول زیر تعداد تغییر جمعیت یهودیان شهر همدان را نشان می‌دهد.
| نویسندهٔ منبع | زمان | تعداد یهودیان ساکن همدان |
| --- | --- | --- |
| بنیامین تودولایی | اوسط قرن ششم هجری | (در صورت صحت)  ۵۰٫۰۰۰ نفر |
| لوئیس دبو | ۱۸۱۸ میلادی | ۶۰۰ خانوار |
| بنیامین دوم | ۱۸۵۰ میلادی | ۵۰۰ خانوار |
| تامسون | ۱۸۶۸ میلادی | ۲۰۰۰ نفر |
| اقریم نیومارک | ۱۸۸۵ میلادی | ۵۰۰ خانوار   ۵۰۰۰ نفر |
| ویلیامز جکسن | ۱۹۰۳ میلادی | ۵۰۰۰ نفر |
| هایده سهیم | ۱۳۵۳ هجری شمسی | ۳۵۰ نفر |
| مهرداد نغزگوی کهن | ۱۳۸۷ هجری شمسی | (به‌طور تقریبی)   ۱۰ نفر. |
خسرو و شیرین اثر نظامی گنجوی به خط عبری
کلیمیان همدان در سال ۱۹۱۷ میلادی
مهدیس کامکار

| مهدیس کامکار | مهدیس کامکار |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۳۴۴ تهران، ایران
پیشه: روان‌پزشک، پژوهشگر علوم اجتماعی
همسر: حمید مرتضوی
مهدیس کامکار (متولد ۱۳۴۴ در تهران) روانپزشک ایرانی و پژوهشگر حوزه روان‌شناسی و علوم اجتماعی‌ست. او دانش‌آموخته رشته روان‌پزشکی از دانشگاه علوم پزشکی تهران است. کامکار همچنین عضو هیئت تحریریه فصلنامه رفاه اجتماعی و از اعضای فعال «انجمن حمایت و یاری آسیب‌دیدگان اجتماعی (احیا)» و «مجتمع نیکوکاری رعد» است.
فعالیت‌ها

پژوهش‌های او عمدتاً در حوزه مطالعات جنسیت، ازدواج، جرم‌شناسی، ارتباطات، اعتیاد، مشکلات جنسی، انحراف جنسی، روسپی‌گری، خشونت، روان‌شناسی کودک و افسردگی است. او به دلیل پرداختن به مشکلات روانی زنان، برگزاری جلسات آموزش مسائل جنسی و فعالیت در حوزه تغییر جنسیت شناخته شده‌است. او همچنین از مشاوران پزشکی فیلم خون‌بازی بود و خدمات مشاوره نیز ارائه می‌دهد.
هوارد کبل

| Howard Coble | Howard Coble |
| --- | --- |
عضو  مجلس نمایندگان ایالات متحده از کارولینای شمالی حوزهٔ حوزه انتخابیه ششم کارولینای شمالی: عضو  مجلس نمایندگان ایالات متحده از کارولینای شمالی حوزهٔ حوزه انتخابیه ششم کارولینای شمالی
متصدی: متصدی
آغاز به کار  January 3, 1985: آغاز به کار  January 3, 1985
پس از: Robin Britt
پیش از: Incumbent
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: ۱۸ مارس ۱۹۳۱ ‏(۹۳ سال) گرینزبورو، کارولینای شمالی
حزب سیاسی: حزب جمهوری‌خواه ایالات متحده آمریکا
همسر(ان): Single
اقامتگاه: Greensboro, North Carolina
محل تحصیل: Guilford College, University of North Carolina
پیشه: attorney
خدمات نظامی: خدمات نظامی
خدمت/شاخه: نگهبان ساحلی ایالات متحده آمریکا
سال‌های خدمت: ۱۹۵۲-۱۹۵۶ ۱۹۶۰-۱۹۸۲
درجه:  Captain
جنگ‌ها/عملیات‌: جنگ کره
هوارد کبل (به انگلیسی: Howard Coble) نمایندهٔ حوزه انتخابیه ششم کارولینای شمالی از حزب جمهوری‌خواه ایالات متحده آمریکا در مجلس نمایندگان ایالات متحده آمریکا است که برای نخستین‌بار در ۴ ژانویه ۱۹۸۵ میلادی به‌عضویت این مجلس درآمد.
شاه‌گل رضایی

| شاه‌گل رضایی | شاه‌گل رضایی |
| --- | --- |
نمایندهٔ دوره‌های پانزدهم و شانزدهم پارلمان افغانستان: نمایندهٔ دوره‌های پانزدهم و شانزدهم پارلمان افغانستان
دوره مسئولیت ۱۳۸۴ – ۱۳۹۷: دوره مسئولیت ۱۳۸۴ – ۱۳۹۷
حوزه انتخاباتی: غزنی
کمیسیون مواصلات، مخابرات، امور انکشاف شهری، تهیه مسکن، تهیه آب وبرق و امور شهرداری‌ها: کمیسیون مواصلات، مخابرات، امور انکشاف شهری، تهیه مسکن، تهیه آب وبرق و امور شهرداری‌ها
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: ۱۳۵۸ کابل، افغانستان
ملیت: افغانستانی
اقامتگاه: جاغوری ولایت غزنی شهر کابل
محل تحصیل: لیسانس حقوق و علوم سیاسی
پیشه: سیاستمدار
شاه‌گل رضایی (زاده ۱۳۵۸ در کابل)، نماینده مردم غزنی در مجلس نمایندگان افغانستان، عضو اسبق شورای عالی جنبش روشنایی است.
زندگی‌نامه

شاه‌گل رضایی دختر شیرعلی، متولد سال ۱۳۵۸ خورشیدی در کابل و اصالتاً از ولسوالی جاغوری ولایت غزنی است. وی در سال ۱۳۸۰ خورشیدی، از لیسه زینبیه ولسوالی جاغوری فارغ‌التحصیل شده و مدرک لیسانس را از رشته حقوق و علوم سیاسی دانشگاه کابل در سال ۱۳۹۰ به دست آورده‌است. از سال ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۲ خورشیدی، به شغل معلمی و از سال ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۴ خورشیدی، مدیر لیسه نسوان زینبیه چوب بدره زار جاغوری، ایفای وظیفه نموده‌است. رضایی، در سال ۱۳۸۴ پیش از اینکه عضو ولسی جرگه در دورهٔ پانزدهم گردد، عضویت خانه فرهنگ و هنر جاغوری را داشت و ویرایشگر ماهنامه جاغوری بود.
حمایت از اشرف غنی در انتخابات

شاه‌گل رضایی در انتخابات ریاست‌جمهوری افغانستان ۱۳۹۳ از اشرف غنی احمدزی حمایت کرد.
انتخابات مجلس ۱۳۹۷

شاه‌گل رضایی در انتخابات مجلس ۱۳۹۷ از طرف مردم کابل خود را نامزد حضور در پارلمان هفدهم کرد. اما بعدها به دلایل مختلف از جمله شفاف نبودن انتخابات، توزیع صدها هزار شناسنامه جعلی با برچسب تقلبی، ضعف حکومت در تأمین امنیت، از رقابت انتخابات مجلس نمایندگان انصراف داد.