پروتکل انتقال ابرمتن

| 0 | 1 |
| --- | --- |
: 
استاندارد بین المللی:  RFC 1945 HTTP/1.0 (۱۹۹۶)  RFC 2068 HTTP/1.1 (۱۹۹۷)  RFC 2616 HTTP/1.1 (۱۹۹۹)  Parameter error in {{IETF RFC}}: فاقد RFC. HTTP/1.1: نحو پیام و مسیریابی (۲۰۱۴)  RFC 7231 HTTP/1.1: معانی و محتوا (۲۰۱۴)  RFC 7232 HTTP/1.1: درخواست‌های شرطی (۲۰۱۴)  RFC 7233 HTTP/1.1: درخواست‌های دامنه‌ای (۲۰۱۴)  RFC 7234 HTTP/1.1: کشینگ (۲۰۱۴)  RFC 7235 HTTP/1.1: تعیین اعتبار (۲۰۱۴)  RFC 7540 HTTP/2:‏(۲۰۱۵)  RFC 7541 HTTP/2: فشرده‌سازی سرآیند HPACK ‏(۲۰۱۵)  RFC 8164 HTTP/2: امنیت فرصت طلبانه برای HTTP/2 ‏(۲۰۱۷)  RFC 8336 HTTP/2: قاب ORIGIN ‏HTTP/2 ‏(۲۰۱۸)  RFC 8441 HTTP/2: بوت استرپینگ سوکت‌های وب با HTTP/2 ‏(۲۰۱۸)  RFC 8740 HTTP/2: استفاده از TLS 1.3 با HTTP/2 ‏(۲۰۲۰)  RFC 9114 HTTP/3 
توسعه یافته توسط: در ابتدا CERN؛ IETF،‏ W3C
تاریخ معرفی: ۱۹۹۱؛ ۳۴ سال پیش (۱۹۹۱-خطا: زمان نامعتبر}})
وبگاه: httpwg.org/specs/
پروتکل انتقال ابرمتن (به انگلیسی: Hypertext Transfer Protocol)‏ (HTTP)، یک پروتکل لایه کاربرد در مدل مجموعه پروتکل اینترنت برای سامانه‌های اطلاعاتی توزیع‌شده، مشارکت‌گرا و ابررسانه است.‏ HTTP شالودهٔ ارتباط اطلاعاتی برای وب جهان‌گستر است که در آن مستندات ابرمتن شامل ابرپیوند به سایر منابعی اند که کاربر به راحتی می‌تواند به عنوان مثال با یک کلیک ماوس یا با تپ بر روی صفحه نمایش در یک مرورگر وب به آن‌ها دسترسی داشته باشد.
توسعه HTTP توسط تیم برنرز-لی در ۱۹۸۹ میلادی در سرن کلید خورد و در یک سند ساده رفتار کلاینت و سرور را با استفاده از اولین نسخه از پروتکل HTTP که نام نسخه ۰٫۹ بر آن نهاده شد توصیف نمود.
HTTP/3 آخرین نسخه از این پروتکل است که در ۲۰۲۲ میلادی منتشر شده و تا کنون در حدود %۲۵ از وبسایت‌های پیشگام در استانداردسازی به کار رفته‌است. HTTP/3 برای صفحات وب جهان واقعی تأخیر پایین‌تری داشته و اگر بر روی سرور فعال گردد سریع تر از HTTP/2 و حتی سریع‌تر از HTTP/1.1 خواهد بود و در برخی از موارد سرعت آن سه برابر HTTP/1.1 است (که اغلب تنها نسخه فعال است). یکی از دلایل آن این است که دیگر همچون استانداردهای قدیمی‌تر در این استاندارد از TCP (از TCP/IP) استفاده نشده.
اولین نسخه از پروتکل HTTP خیلی زود به نسخه‌های پیشرفته‌تری تکامل یافت که نقش اولین پیش‌نویس برای نسخهٔ ۱٫۰ که در آیندهٔ دور ایجاد شد را داشت.
توسعه اولین درخواست توضیحات (RFCهای) HTTP چند سال بعد شروع شد که تلاشی هماهنگ از سوی کارگروه مهندسی اینترنت (IETF) و ائتلاف وب جهان‌گستر (W3C) بود که بعدها کارگروه به IETF منتقل شد.
HTTP/1 در ۱۹۹۶ میلادی به عنوان نسخه ۱٫۰ نهایی‌سازی و کاملاً مستندسازی شد. این پروتکل در ۱۹۹۷ میلادی به نسخه ۱٫۱ تکامل یافت و سپس مشخصات آن در ۱۹۹۹ و ۲۰۱۴ بروزرسانی شدند.
گونهٔ امن آن به نام HTTPS توسط بیش از %۷۹ وبسایت‌ها مورد استفاده واقع شده‌اند.
HTTP/2 تجلی کارآمدتری از معانی «روی سیم بودن» HTTP است که در ۲۰۱۵ میلادی منتشر شد و توسط بیش از %۴۶ درصد وبسایت‌ها استفاده شده و اکنون تقریباً توسط تمامی مرورگرها (%۹۶ کاربران) و اکثریت سرورهای وب روی امنیت لایه انتقال (TLS) با استفاده از پروتکل توسعه دهندهٔ «مذاکره پروتکل لایه کاربرد»‏ (ALPN)‏ حمایت شده که در آن به TLS 1.2 یا نسخه جدیدتر آن نیاز است.
HTTP/3 خلف و جانشین HTTP/2 است که در ۲۰۲۲ میلادی منتشر شد و توسط %۲۵ وبسایت‌ها استفاده شده و اکنون توسط بسیاری از مرورگرها (%۷۳ کاربران) حمایت می‌شود.‏ HTTP/3 از QUIC به جای TCP به عنوان پروتکل انتقال زیربنایی خود استفاده می‌کند. این پروتکل همچون HTTP/2، نسخه‌های اصلی قبلی خود را منسوخ نمی‌کند. پشتیبانی از HTTP/3 ابتدا به کلودفلر و گوگل کروم و سپس فایرفاکس افزوده شد.