stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
دبیرستان سعدی

| دبیرستان شاخص ماندگار نمونه سعدی> آدرس | دبیرستان شاخص ماندگار نمونه سعدی> آدرس |
| --- | --- |
جلال‌آباد: جلال‌آباد
تأسیس: ۱۲۹۱
محل: اصفهان
دبیرستان سعدی در سال ۱۲۹۱ در کنار میدان نقش جهان ساخته و تحت حمایت دارایی استان و به سرعت تجهیز و مدرن گشت. بعد از ۶۲ سال از مدرسه اولیه، در سال ۱۳۵۳ دبستان دولتی چهارم آبان در جوار دبستان وحید در سه راه حکیم نظامی تخریب و نوسازی و ساخته شد، و بعد از انقلاب نام سعدی مجدداً احیا بر آن نهاده شد و در دهه نود بخاطر داشتن شرایط مدارس ماندگار دبیرستان ماندگار سعدی تغییر نام یافت.
تاریخچه

ابتدا در سال ۱۲۹۱ خورشیدی توسط یکی از مستشاران بلژیکی دولت ایران که در آن وقت رئیس مالیه (اداره اقتصاد و دارایی) اصفهان بود آموزشگاهی در پشت ساختمان تاریخی چهلستون به نام «مدرسه مالیه» افتتاح کرد که تنها دارای چهار کلاس ابتدایی بود.
دوسال بعد، میرزا صادق انصاری (که برای زمانی رئیس اداره معارف اصفهان بود) مدیریت مدرسه را بر عهده گرفت و نام آن را به «ملیه» تغییر داد.
در سال ۱۲۹۹ خورشیدی مدرسه ملیه به یکی از بناهای قدیمی (باغ کاج) نزدیک ساختمان تاریخی چهلستون انتقال یافت و ابتدا به «دبیرستان نمره یک دولتی» و سپس به «دبیرستان سعدی» موسوم شد.
با تأسیس اداره معارف (اداره فرهنگ) اصفهان، محمدتقی صدری رئیس تازه دبیرستان از آن اداره درخواست نمود به علت نامناسب بودن ساختمان دبیرستان، آن را تخریب و مدرسه‌ای تازه در همان مکان یا در زمین‌های کناری مدرسه فعلی برای دبیرستان بنا شود.
در سال تحصیلی ۱۳۰۸ خورشیدی مدارس ملی هر یک علاوه بر شش کلاس ابتدایی دو یا سه کلاس اول متوسطه (دوره اول) داشتند که در دبیرستان سعدی در هرکلاس به‌طور متوسط بیش از ۷۰ نفر دانش‌آموز مشغول به تحصیل بودند و هر سال هم تعدادی به این جمعیت اضافه می‌شدند. با پذیرش پیشنهاد مدیران در تاریخ ۱ مهر ۱۳۰۹ دبیرستان سعدی یکی از نخستین مدارسی بود که بدون حضور دانش‌آموزان ابتدایی و به صورت مستقل به فعالیت پرداخت.
دبیرستان سعدی فعلی

در سال ۱۳۵۳ مدرسه سعدی از محل قبلی خود در مجاورت میدان نقش جهان به ساختمان تازه واقع در سه راه حکیم نظامی انتقال یافت. در معماری تازه دبیرستان از معماری قدیم اصفهان استفاده شده است. پنجره‌های بزرگ گنبدی شکل و کاشی کاری‌های زیبا فضای زیبایی را ایجاد کرده است.
مرحله مقدماتی جام جهانی فوتبال ۲۰۲۲ (کونکاکاف)

| جزئیات مسابقات | جزئیات مسابقات |
| --- | --- |
تاریخ برگزاری: ۲۴ مارس ۲۰۲۱ تا ۳۰ مارس ۲۰۲۲
شمار تیم‌ها: ۳۵ تیم (از ۱ کنفدراسیون)
آمار مسابقات: آمار مسابقات
بازی‌های برگزار شده: ۱۲۴
گل‌های زده شده: ۲۲۹ (۱٫۸۵ گل به‌ازای هر بازی)
بیشترین گلزن(ـان): کایل لرین(۹ گل)
→ ۲۰۱۸ ۲۰۲۶ ← : → ۲۰۱۸ ۲۰۲۶ ← 
مرحله مقدماتی جام جهانی فوتبال ۲۰۲۲ منطقه کونکاکاف ( آمریکا شمالی و مرکزی ) با حضور ۳۵ کشور از ۲۴ مارس ۲۰۲۱ تا ۳۰ مارس ۲۰۲۲ برگزار می‌شود.
در پایان سه تیم کانادا ، مکزیک و آمریکا راهی جام جهانی شدند و کاستاریکا به پلی آف بین کنفدراسیون ها رفت .
نحوه انجام این بازی ها

این بازی‌ها ابتدا در دور اول و سپس در دور دوم انجام می‌شوند. در دور اول و دوم در ۶ گروه ۵ تیمی با انجام یک بازی سرگروه ها به دور سوم صعود می‌کنند. در دور سوم تیم‌ها با توجه به بازی‌های رفت و برگشتی باید ۱۴ بازی انجام دهند تا ۳ تیم یا ۴ تیم (در صورت تفاضل مورد نیاز) به جام جهانی فوتبال ۲۰۲۲ صعود کنند.
شرکت کنندگان

| حضور از دور دوم (رده‌های ۱ تا ۵ کونکاکاف) | حضور از دور اول (رده‌های ۶ تا ۳۵ کونکاکاف) |
| --- | --- |
  مکزیک (۱۱)   ایالات متحده آمریکا (۲۲)   کاستاریکا (۴۶)   جامائیکا (۴۸)   هندوراس (۶۲) :  السالوادور (۶۹)  کانادا (۷۳)  کوراسائو (۸۰)  پاناما (۸۱)  هائیتی (۸۶)  ترینیداد و توباگو (۱۰۵)  آنتیگوآ و باربودا (۱۲۶)  گواتمالا (۱۳۰)  سنت کیتس و نویس (۱۳۹)  سورینام (۱۴۱)  نیکاراگوئه (۱۵۱)  دومینیکن (۱۵۸)  گرنادا (۱۵۹)  باربادوس (۱۶۲)  گویان (۱۶۶)  سنت وینسنت و گرنادین‌ها (۱۶۷)  برمودا (۱۶۸)  بلیز (۱۷۰)  سنت لوسیا (۱۷۶)  پورتوریکو (۱۷۸)  کوبا (۱۷۹)  مونتسرات (۱۸۳)  دومینیکا (۱۸۴)  جزایر کیمن (۱۹۳)  باهاما (۱۹۵)  آروبا (۲۰۰)  جزایر تورکس و کایکوس (۲۰۳)  جزایر ویرجین ایالات متحده (۲۰۷)  جزایر ویرجین انگلستان (۲۰۸)  آنگویلا (۲۱۰)
مرحله سوم

در این مرحله ۸ تیم برتر مرحلهٔ قبلی در یک گروه به رقابت می‌پردازند و سه تیم نخست گروه به صورت مستقیم به جام جهانی صعود خواهند کرد و تیم چهارم نیز به مصاف برنده مرحلهٔ چهارم (پلی-آف) منطقه آسیا خواهد رفت تا در آن مسابقه وضعیت یک سهمیه نصفهٔ هر دو منطقه مشخص شود. این بازی‌ها در سوم سپتامبر ۲۰۲۱ شروع می‌شود و مسابقات به صورت رفت و برگشتی خواهد بود.
| رتبه | تیم | بازی | ب | م | ش | گ> ز | گ> خ | ت> گ | امتیاز | دستاورد |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ |  کانادا | ۱۴ | ۸ | ۴ | ۲ | ۲۳ | ۷ | ۱۶ | ۲۸ | صعود به جام جهانی۲۰۲۲ |
| ۲ |  مکزیک | ۱۴ | ۸ | ۴ | ۲ | ۱۷ | ۸ | ۹ | ۲۸ | صعود به جام جهانی۲۰۲۲ |
| ۳ |  ایالات متحده آمریکا | ۱۴ | ۷ | ۴ | ۳ | ۲۱ | ۱۰ | ۱۱ | ۲۵ | صعود به جام جهانی۲۰۲۲ |
| ۴ |  کاستاریکا | ۱۴ | ۷ | ۴ | ۳ | ۱۳ | ۸ | ۵ | ۲۵ | صعود به مرحله پلی آف |
| ۵ |  پاناما | ۱۴ | ۶ | ۳ | ۵ | ۱۷ | ۱۹ | ۲- | ۲۱ | حذف |
| ۶ |  جامائیکا | ۱۴ | ۲ | ۵ | ۷ | ۱۲ | ۲۲ | ۱۰- | ۱۱ | حذف |
| ۷ |  السالوادور | ۱۴ | ۲ | ۴ | ۸ | ۸ | ۱۸ | ۱۰- | ۱۰ | حذف |
| ۸ |  هندوراس | ۱۴ | ۰ | ۴ | ۱۰ | ۷ | ۲۶ | ۱۹- | ۴ | حذف |
:
یوهانس مولر

| یوهانس مولر | یوهانس مولر |
| --- | --- |
نگاره پرتره مولر: نگاره پرتره مولر
زادهٔ: ۳ ژانویهٔ ۱۷۵۲ شفوزان
درگذشت: ۲۹ مهٔ ۱۸۰۹ کاسل
ملیت: سوئیس
یوهانس مولر (انگلیسی: Johannes von Müller؛ ۳ ژانویهٔ ۱۷۵۲ – ۲۹ مهٔ ۱۸۰۹) تاریخ‌نگار، سیاستمدار، کتابدار، استاد دانشگاه و نویسنده اهل سوئیس بود. یوهانس مولر از بنیانگذاران اصلی فرقه سری ایلومیناتی به شمار می‌رود. وی در نهایت در ۲۹ می ۱۸۰۹ در شهر کاسل که عموم اوقات پیری خود را در آن گذراند، درگذشت.
محمودآباد، شهربابک

village در 23x15px|border |alt=|link= ایران
| Mahmudabad محموداباد | Mahmudabad محموداباد |
| --- | --- |
village: village
Mahmudabad: Mahmudabad
مختصات: ۳۰°۳۳′۱۶″ شمالی ۵۴°۴۰′۲۱″ شرقی﻿ / ﻿۳۰٫۵۵۴۴۴°شمالی ۵۴٫۶۷۲۵۰°شرقی﻿ / 30.55444; 54.67250: مختصات: ۳۰°۳۳′۱۶″ شمالی ۵۴°۴۰′۲۱″ شرقی﻿ / ﻿۳۰٫۵۵۴۴۴°شمالی ۵۴٫۶۷۲۵۰°شرقی﻿ / 30.55444; 54.67250
استان‌های ایران: استان کرمان
شهرستان‌های ایران: شهرستان شهربابک
بخش: بخش دهج
تقسیمات کشوری در ایران: دهستان خبر
جمعیت (2006): جمعیت (2006)
 • کل: ۳۷
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۳:۳۰ (ساعت رسمی ایران)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۴:۳۰ (ساعت رسمی ایران)
محمودآباد، شهربابک روستایی در دهستان خبر، بخش دهج، شهرستان شهربابک در استان کرمان است.
جمعیت این روستا در سال ۱۳۸۵، ۳۷ نفر بوده است.
مسابقات قهرمانی کوراش جهان ۲۰۰۲

| مسابقات قهرمانی کوراش جهان (۲۰۰۲) | مسابقات قهرمانی کوراش جهان (۲۰۰۲) |
| --- | --- |
محل برگزاری: -
مکان: ایروان،  ارمنستان
تاریخ‌ها: ۳۰ اوت - ۲ سپتامبر ۲۰۰۲
کشور: -
 →۲۰۰۱ بوداپست۲۰۰۵ تاشکند← :  →۲۰۰۱ بوداپست۲۰۰۵ تاشکند← 
مسابقات قهرمانی کوراش جهان ۲۰۰۲ از تاریخ ۳۰ اوت تا تاریخ ۲ سپتامبر در ایروان پایتخت ارمنستان برگزار شد
این مسابقات در هفت وزن برگزار شد قهرمان این اوزان عبارتنداز:
under 73 کیلوگرم مردان  CHOHELLI Archill (گرجستان)
under 81 کیلوگرم مردان  AHMEDOV Isoq (ازبکستان)
under 90 کیلوگرم مردان  DAUO Marcos (برزیل)
آزاد-مردان TATAROGLU Selim (ترکیه)
under 52 کیلوگرم زنان  NAJARYAN Kristina (ارمنستان)
under 63 کیلوگرم زنان  EBEU Aktan (ترکیه)
آزاد-زنان  KAYA Belkis (ترکیه)
بارنسویل، مریلند

مکان در 23x15px|border |alt=|link= مریلند
| Barnesville, Maryland | Barnesville, Maryland |
| --- | --- |
شهرک: شهرک
Location of Barnesville, Maryland: Location of Barnesville, Maryland
مختصات: ۳۹°۱۳′۱۹″ شمالی ۷۷°۲۲′۴۰″ غربی﻿ / ﻿۳۹٫۲۲۱۹۴°شمالی ۷۷٫۳۷۷۷۸°غربی﻿ / 39.22194; -77.37778: مختصات: ۳۹°۱۳′۱۹″ شمالی ۷۷°۲۲′۴۰″ غربی﻿ / ﻿۳۹٫۲۲۱۹۴°شمالی ۷۷٫۳۷۷۷۸°غربی﻿ / 39.22194; -77.37778
ایالات آمریکا:  مریلند
شهرستان: [[File:|22x20px|border |alt=|link=]] شهرستان مونتگومری، مریلند
مساحت: مساحت
 • کل: ۰٫۴۹ مایل مربع (۱٫۲۷ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۰٫۴۹ مایل مربع (۱٫۲۷ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰ مایل مربع (۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۵۵۴ فوت (۱۶۹ متر)
جمعیت (۲۰۱۰): جمعیت (۲۰۱۰)
 • کل: ۱۷۲
 • برآورد (۲۰۱۱): ۱۷۵
 • تراکم: ۳۵۱٫۰/مایل مربع (۱۳۵٫۵/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۵ (Eastern (EST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۴ (EDT)
زیپ‌کد: ۲۰۸۳۸
کد منطقه: ۳۰۱
FIPS کد: ۲۴-۰۴۴۷۵
GNIS feature ID: ۰۵۸۹۶۹۶
بارنسویل (به انگلیسی: Barnesville) شهری در ایالت مریلند کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۱۷۲ نفر بوده‌است.
اسوانسبورو، کارولینای شمالی

مکان
| Swansboro, North Carolina | Swansboro, North Carolina |
| --- | --- |
شهرک: شهرک
شعار: "The Friendly City by the Sea": شعار: "The Friendly City by the Sea"
Location of Swansboro, North Carolina shown in North Carolina: Location of Swansboro, North Carolina shown in North Carolina
مختصات: ۳۴°۴۱′۳۶″ شمالی ۷۷°۷′۳۸″ غربی﻿ / ﻿۳۴٫۶۹۳۳۳°شمالی ۷۷٫۱۲۷۲۲°غربی﻿ / 34.69333; -77.12722: مختصات: ۳۴°۴۱′۳۶″ شمالی ۷۷°۷′۳۸″ غربی﻿ / ﻿۳۴٫۶۹۳۳۳°شمالی ۷۷٫۱۲۷۲۲°غربی﻿ / 34.69333; -77.12722
ایالت: کارولینای شمالی
شهرستان: Onslow
حکومت: حکومت
 • شهردار: Scott Chadwick
مساحت: مساحت
 • کل: ۱٫۳ مایل مربع (۳٫۵ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۱٫۲ مایل مربع (۳٫۲ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰٫۱ مایل مربع (۰٫۳ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۱۶ فوت (۵ متر)
جمعیت (2010): جمعیت (2010)
 • کل: ۲٬۶۶۳
 • تراکم: ۱۱۶۸٫۲/مایل مربع (۴۵۱٫۰/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۵ (EST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۴ (EDT)
زیپ‌کد: 28584
کد منطقه: 910
FIPS code: 37-66360
GNIS feature ID: 1022865
وبگاه: http://swansboro-nc.org/
اسوانسبورو (به انگلیسی: Swansboro) شهری در ایالت کارولینای شمالی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۲٬۶۶۳ نفر بوده‌است.
فرودگاه بین‌المللی شهید اشرفی کرمانشاه

فرودگاه بین المللی شهید اشرفی اصفهانی
فرودگاه بین‌المللی کرمانشاه یا فرودگاه بین‌المللی شهید اشرفی اصفهانی (یاتا: KSH، ایکائو: OICC) مهم‌ترین و بزرگ‌ترین فرودگاه در منطقۀ غرب ایران در شهر کرمانشاه قرار دارد. این فرودگاه دارای ۲ ترمینال هوایی است که یکی ویژهٔ پروازهای خارجی و دیگری که از بافت جدیدتری برخوردار است و مخصوص پروازهای داخلی است. فرودگاه بین‌المللی کرمانشاه در کنار راه‌آهن کرمانشاه و بزرگراه کرمانشاه - تهران قرار گرفته است.این فرودگاه به دلیل هم‌مرز بودن کرمانشاه با کشور عراق، نقش مهمی در جابه‌جایی مسافران به عتبات عالیات ایفا می‌کند و به عنوان نزدیک‌ترین فرودگاه به شهرهای مرزی با عراق شناخته می‌شود.
تاریخچه

در گذشته در محلۀ مرادآباد واقع در شرق شهر کرمانشاه فرودگاهی قدیمی قرار داشت که دارای یک باند خاکی بود. در اواخر دهۀ ۱۳۴۰ تصمیم به انتقال فرودگاه کرمانشاه به محلی دیگر گرفته‌شد و زمینی به مساحت ۲۰۰ هکتار در مکان کنونی در شرق شهر کرمانشاه به این منظور اختصاص یافت و نهایتاً در سال ۱۳۵۰ فرودگاه جدید کرمانشاه فعالیت خود را آغاز کرد.
فرودگاه کرمانشاه از زمان افتتاح تاکنون چندین بار گسترش یافته‌است. در فاز اول توسعه فرودگاه کرمانشاه در سال ۱۳۷۴ مساحت فرودگاه با خرید زمین‌های اطراف آن به ۲۲۸ هکتار افزایش یافت و ضمن ساخت تأسیسات جانبی، ساختمان آتش‌نشانی و ایمنی زمینی، مدیریت اداری، ترمینال مسافربری، پاویون، ساختمان امور فنی، مقر سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، ایستگاه پلیس و تعدادی خانه‌های سازمانی، امکان نشست و برخاست هواپیماهای پهن‌پیکر تا ایرباس نیز در آن فراهم شد. در این مرحله از توسعه باند فرودگاه از ۲۷۰۰ متر به ۳۴۰۰ متر و پارکینگ هواپیما نیز از ۱۲۷۰۰ متر مربع به ۳۸۲۲۰ متر مربع توسعه یافت. عملیات بهسازی باند فرودگاه نیز در سال ۱۳۷۵ به اتمام رسید.
فاز دوم توسعۀ فرودگاه کرمانشاه در سال ۱۳۸۶ اتفاق افتاد که طی آن ۸ هکتار زمین در ضلع غربی فرودگاه خریداری شد و مساحت فرودگاه به ۲۳۷ هکتار افزایش یافت.
از سال ۱۳۹۶ فاز سوم و چهارم عملیات بهسازی باند فرودگاه کرمانشاه آغاز شده که همچنان ناتمام باقی مانده‌است. طی این عملیات قرار است که باند فرودگاه برای نشست و برخاست همۀ‌ انواع هواپیماهای پهن‌پیکر مناسب‌سازی شود.
.
وضعیت کنونی فرودگاه

در سال ۲۰۱۶ میلادی ۵٬۴۰۶ نشست و برخاست هواپیما در این فرودگاه انجام شد و ۵۶۰٬۳۲۶ نفر مسافر و ۳٬۵۰۸٬۵۲۳ کیلوگرم بار از طریق آن جابجا شدند.
این فرودگاه در سال ۱۴۰۰ با بیش از ۱۲۰ پرواز در هفته هاب منطقۀ غرب ایران محسوب می‌شد. با این وجود به دلیل به درازا کشیدن پروژۀ بهسازی باند و تعلل در بهره‌برداری آن موقعیت این فرودگاه از بین رفت؛ به گونه‌ای که در زمان بهره‌برداری از آن در ۱۶ بهمن ۱۴۰۳ استاندار کرمانشاه اذعان کرد که این فرودگاه دیگر هاب منطقۀ غرب نیست و ابراز امیدواری کرد که بتواند بار دیگر این موقعیت را کسب کند.
وضعیت کنونی فرودگاه > بازسازی باند فرودگاه

از اردیبهشت ۱۴۰۲ بازسازی باند فرودگاه کرمانشاه آغاز شد که به خاطر آن پروازهای خارجی از دستور کار این فرودگاه خارج شد و پروازهای داخلی نیز کاهش یافت و همچنین امکان نشست و برخاست هواپیماهای پهن‌پیکر و همچنین پرواز در شب نیز وجود نداشت. در خرداد ۱۴۰۳ مدیرکل فرودگاه کرمانشاه اعلام کرد که در حال حاضر حدود ۴۶ پرواز در هفته به مقاصد تهران، مشهد و قشم در این فرودگاه انجام می‌شود. وی همچنین وعده داد که بازسازی باند فرودگاه کرمانشاه به زودی به پایان می‌رسد و مجدداً پروازهای خارجی در فرودگاه برقرار می‌شود. با این وجود وی در آذر ۱۴۰۳ اعلام کرد علیرغم به پایان رسیدن این پروژه سازمان هواپیمایی کشوری هنوز مجوز بهره‌برداری از آن را صادر نکرده است. در ۱۶ بهمن ۱۴۰۳ پروژۀ بازسازی باند فرودگاه کرمانشاه به بهره‌برداری رسید.
شرکت‌های هواپیمایی و مقصدهای پروازی

| شرکت‌های هواپیمایی | مقصدهای پروازی |
| --- | --- |
هواپیمایی ایران ایر :  تهران 
هواپیمایی قشم ایر :  تهران، قشم 
هواپیمایی ماهان: تهران 
هواپیمایی آتا:  تهران 
هواپیمایی سپهران :  مشهد، کیش 
هواپیمایی آوا :  مشهد، کیش 
هواپیمایی آساجت :  تهران، عسلویه 
هواپیمایی کارون :  عسلویه 
هواپیمایی پارس ایر :  تهران، شیراز، بندرعباس
علی‌قلی‌خان سردار اسعد

| سردار اسعد بختیاری | سردار اسعد بختیاری |
| --- | --- |
وزیر داخله: وزیر داخله
وزیر جنگ: وزیر جنگ
دوره مسئولیت ۸ اردیبهشت ۱۲۸۹ – ۲ مرداد ۱۲۸۹: دوره مسئولیت ۸ اردیبهشت ۱۲۸۹ – ۲ مرداد ۱۲۸۹
پادشاه: احمدشاه قاجار
پس از: سپهدار تنکابنی
پیش از: احمد قوام
نماینده دوره نخست مجلس شورای ملی: نماینده دوره نخست مجلس شورای ملی
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: علی‌قلی‌خان ایلخانی بختیاری ۱۲۳۶ شمسی منطقهٔ بختیاری
درگذشته: ۱ آبان ۱۲۹۶ (۶۰ سال) تهران، ایران
آرامگاه: تکیه بختیاری‌ها، تخت فولاد، اصفهان
ملیت:  ایران
فرزندان: جعفرقلی خان بختیاری
پدر: حسینقلی خان ایلخانی
پیشه: سیاست‌مدار
خویشاوندان سرشناس: صمصام‌السلطنه (برادر)بی‌بی مریم بختیاری (خواهر)سردار ظفر (برادر)
خدمات نظامی: خدمات نظامی
لقب(ها): سردار اسعد بختیاری
خدمت/شاخه: ایلخانی بختیاری
جنگ‌ها/عملیات‌: فتح تهرانانقلاب مشروطیت
علی‌قلی‌خان بختیاری (۱۲۳۶ – ۱ آبان ۱۲۹۶) معروف به سردار اسعد بختیاری یا سردار اسعد دوم از رجال سیاسی دوره قاجار و از رؤسای ایل بختیاری بود، که حیات سیاسی وی مقارن با به قدرت رسیدن چهار پادشاه در ایران است.
علی‌قلی‌خان پسر چهارم حسین‌قلی‌خان ایلخانی بود، که پس از به توپ بستن مجلس شورای ملی به فرمان محمدعلی‌شاه، به پشتیبانی از برادرش نجف‌قلی‌خان صمصام‌السلطنه و پسرعموی خود، ابراهیم‌خان ضرغام‌السلطنه، در اعتراض به این عمل برخاست و پس از فتح اصفهان به دست سواران بختیاری، از راه اراک، خود را به منطقه بختیاری رسانید و شخصاً فرماندهی سواران بختیاری را در فتح تهران و احیای مشروطیت، عهده‌دار شد.
وی در برهه‌ای از تاریخ ایران، در منصب وزیر جنگ و دوره‌ای نیز عهده‌دار وزارت داخله بود. از دیگر وقایع مهم در زمان حیات سیاسی علی‌قلی‌خان، اکتشاف نفت در مناطق جنوب و جنوب‌غربی فلات ایران، توسط کنسرسیوم دارسی، در استان خوزستان و چاه شماره یک مسجدسلیمان است.
کودکی و نوجوانی

سردار اسعد در سال ۱۲۳۶ خورشیدی (۱۸۵۷ میلادی) در  چهارمحال زاده شد. زادگاه و جایگاه خاندان او، منطقه چغاخور در استان چهارمحال و بختیاری فعلی بود. پدر سردار اسعد، حسینقلی خان ایلخانی، از مردان دارای نفوذ دوران قاجاریه و بزرگ‌ترین ایلخانی بختیاری بود، که توانست با یکپارچه کردن طوایف گوناگون ایل بختیاری، به بازیابی قدرت و موقعیت بزرگی در آن روزگار دست یابد. مادر سردار اسعد، نیز بی‌بی مهری‌جان (نوه الیاس‌خان بختیاری و دختر نجف‌خان بختیاری) بود. او چهارمین پسر حسین‌قلی خان ایلخانی بود. پدر وی، ۳۰ سال، فرماندار ایل بختیاری بود. (در گذشته کسی که این جایگاه را در ایل بختیاری داشت ایلخان نامیده می‌شد).
علی‌قلی‌خان پس از گذراندن دوران کودکی، در اوایل جوانی، به آموزش دیدن روی آورد و پس از آموختن زبان عربی به یادگیری علوم خارجی، از جمله زبان فرانسه پرداخت. حسین‌قلی‌خان، آموزگاری برای آموزش وی برگزید. او در اندک زمان، زبان پارسی و خط تحریر را فرا گرفت و پس از آن، پیش نیاز عربی و ادبی از صرف و نحو، منطق، بدیع، بیان و امثله عرب را فرا گرفت.
ازدواج

علی‌قلی‌خان، در سال ۱۲۵۵ با بی‌بی مهرجان، دختر یکی از بزرگان ایل بختیاری، ازدواج کرد. نخستین فرزند او در سال ۱۲۵۸ زاده شد و از طرف حسین‌قلی‌خان؛ پدر سردار اسعد بنام جعفرقلی‌خان نام‌گذاری گردید، که بعدها سردار بهادر و پس از درگذشت علی‌قلی‌خان، به سردار اسعد سوم ملقب گشت.
اقامت در تهران

علی‌قلی‌خان یک سال در زندان ظل‌السلطان به‌سر برد و خانوادهً آن‌ها تا زمان ارتباط گرفتن علی‌قلی‌خان با اتابک، در انزواء به‌سر بردند. سپس برادرش اسفندیارخان سردار اسعد اول، ایلخانی بختیاری و علی‌قلی‌خان نیز فرماندهً فوج سوار در تهران شد. ولی حقیقت این بود که شاه برای جلوگیری از طغیان سران ایلخانی، علی‌قلی‌خان را به‌عنوان گروگان در تهران نگاه داشت.
در این دوران وی با اوضاع سیاسی و اجتماعی تهران آشنا شد، رجال و افراد مؤثر را شناخته و با بعضی از مأموران سیاسی از جمله چند تن از دیپلمات‌های انگلیسی آشنا شد. و به سال ۱۲۷۲ از طرف شاه قاجار به منصب، نشان و حمایل امیر تومانی نائل گردید.
ایلخانی بختیاری

سردار اسعد پس از به قتل رسیدن ناصرالدین شاه توسط میرزا رضا کرمانی، مأمور نظم تهران شد و در زمان مظفرالدین شاه نیز فرمانده سواران بختیاری، با لقب سرتیپی باقی‌ماند. در سال ۱۲۷۵ هزار تومان مقرری، به پاس وفاداریش به دولت، برای او تعیین گردید. مدتی نیز به عنوان ایلخانی بختیاری، از جانب مظفرالدین شاه انتخاب شد. اما در این سمت، با رقابت شدید برادرش نجف‌قلی‌خان صمصام‌السلطنه که از او بزرگتر بود و طبق پیمان‌نامه‌های سران ایل، حق ایلخانیگری از آن او بود، مواجه شد و کناره گرفت.
با آغاز سلطنت مظفرالدین شاه، اتابک امتیاز راه‌سازی میان اصفهان و اهواز را از شاه گرفت. امتیاز احداث جاده لینچ در تاریخ ۲۰ ذیقعده ۱۳۱۴ در هشت فصل و برای مدت ۶۰ سال، از سوی دولت شاهنشاهی به اسفندیار خان، محمدحسین‌خان و علی‌قلی‌خان واگذار گردید. وی پس از انعقاد قرارداد لینچ و عزل اتابک، دیگر به گارد سلطنتی مراجعه نکرد و بیشتر اوقات خود را در منطقه بختیاری گذرانید.
اقامت در اروپا

سردار اسعد در سال ۱۲۷۹ هجری شمسی، ابتدا به هندوستان رفت و پس از مدت کوتاهی هند را به مقصد مصر ترک کرد. اقامت وی در مصر نیز کوتاه بود و پس از چند هفته، از مصر به مکه در عربستان سعودی رفت و سپس، عازم پاریس شد.
سردار اسعد، دو سال در پایتخت‌ها و شهرهای مهم اروپا زندگی کرد. شاید نخستین جرقه‌های فعالیت‌های سیاسی-اجتماعی وی، در این مقطع زمانی آغاز گردید.
لقب سردار اسعد

علی‌قلی‌خان، در سال ۱۲۸۱ بار دیگر به تهران بازگشت و برای مدت یک سال در پایتخت مستقر شد. در سال ۱۲۸۲ که اسفندیار خان، برادر بزرگش درگذشت، راهی منطقه بختیاری شد. در این هنگام درگیری میان دو خانواده ایلخانی (فرزندان حسینقلی خان) و حاجی ایلخانی (فرزندان امامقلی خان حاجی ایلخانی) بالا گرفته بود. در این هنگام سردار اسعد موفق شد میان برادران خود صمصام‌السلطنه و خسرو خان سردار ظفر از یک سو و لطف‌علی‌خان امیر مفخم، نصیر خان سردار جنگ، سلطان محمد خان سردار اشجع و غلامحسین خان سالار محتشم صلح و آشتی برقرار نماید. علیقلی خان در سال ۱۲۸۳ به پیشنهاد عین‌الدوله، از طرف مظفرالدین شاه، لقب سردار اسعد گرفت و نشان حمایل به وی اهدا شد. وی در این هنگام همچنین ماًمور نظم لرستان گردید.
اقامت در پاریس

پس از افتتاح مجلس اول شورای ملی، در ۱۴ مهر ماه ۱۲۸۵ برای معالجهً چشم خود، راهی اروپا شد و در شهر پاریس اقامت گزید. پس از مداوای چشم، شروع به مطالعه و ترجمهً کتب فرانسه و انگلیسی نمود. پس از بمباران مجلس شورای ملی، در روز چهارشنبه ۳ تیر ۱۲۸۷ که تعدادی از رجال و آزادیخواهان راهی زندان شدند، وی در پاریس بود. سپس به لندن رفت. سردار اسعد پس از سفر به لندن، مدتی نیز در پاریس سکنی گزید، سپس به اتفاق چند نفر از جوانان بختیاری از طریق خرمشهر، وارد ایران شد.[نیازمند منبع]
همکاری با مجامع آزادی‌خواهی

بنا به تصریح ملک‌زاده، سردار اسعد، همکاری خود با مجامع آزادی‌خواهی را، از سال ۱۲۸۳ آغاز کرد. در ششم خرداد همان سال، جلسه‌ای از رجال آزادی‌خواه، در باغ شخصی سلیمان‌خان میکده و به رهبری او برگزار شد. ملک‌زاده این مجمع را؛ هستهً اصلی انقلاب مشروطیت در ایران می‌داند.
ریاست این انجمن که به انجمن باغ میکده شناخته می‌شود با شیخ محمدمهدی شریف کاشانی بود.
سردار اسعد همکاری خود، با آزادی‌خواهان را پس از بمباران مجلس شورای ملی و در سال ۱۲۸۷ به‌طور آشکار آغاز کرد. در این سال، با تجمع مشروطه‌خواهان و رجال مخالف محمدعلی‌شاه در اروپا، علی‌قلی‌خان نیز به جرگه آنان پیوست.
در این‌باره، ملک‌زاده می‌نویسد:
ایرانیان مهاجر مقیم اروپا، سردار اسعد را تشویق به رفتن ایران و قیام علیه محمدعلی شاه نمودند. چند نفر از آن‌ها، من‌جمله شکرالله‌خان معتمد خاقان که بعدهاً لقب قوام‌الدوله یافت، به اتفاق سردار اسعد به ایران مراجعت کرد و به اصفهان رفت و در سفر جنگی از اصفهان به تهران، با او همراه بود.
مخبرالسلطنه هدایت، که در این موقع در اروپا بوده است، می‌نویسد:
شاخص میان ایرانیان، علی‌قلی‌خان سردار اسعد است. گاهی به منزل او می‌روم. غالباً اشخاص سر سفره او حاضر می‌شوند. عصر به کافه دولاپه، جنب اپرا می‌رود. باز، جمعی دور او را گرفته‌اند…
مخبرالسلطنه سپس می‌نویسد؛ که از او خواسته است تا به ایران رفته، رهبری نهضت را به عهده بگیرد. اما او گله می‌کند، که؛ تنها است! مخبرالسلطنه می‌گوید؛ کار را یک نفر می‌کند. این تشویق‌های ایرانیان، باعث حرکت سردار اسعد می‌شود. البته اقدام موفقیت‌آمیز بختیاری‌ها، در فتح اصفهان نیز به او امیدواری بیشتری داده بود.
فتح تهران

مقالهٔ اصلی: فتح تهران
سردار اسعد در روز پنج شنبه ۱۶ اردیبهشت ۱۲۸۸ (۶ مه ۱۹۰۹ میلادی) وارد ایران شد. ابتدا وارد منطقه بختیاری شد و متعاقب آن با خان‌های قشقایی و شیخ خزعل (به نمایندگی از اعراب خوزستان) سوگندنامه‌ای را امضاء کرد. هم‌پیمان شدن با خان‌های و شیوخ بسیار حیاتی بود، زیرا او برای حرکت به سمت تهران می‌بایست از حمایت پشت سر مطمئن باشد.
سردار اسعد پس از عقد قرارداد با رؤسای ایلات مذکور، درصدد اتحاد با رقبای خانوادگی خود برآمد. خانواده حاجی ایلخانی مشکل اصلی او محسوب می‌شدند. لطفعلی خان امیر مفخم در جایگاه فرمانده قشون حامی محمدعلی شاه، برای مقابله با تهاجم بختیاری‌ها به تهران، در حوالی قم موضع گرفته بود. برادر او نصیر خان سردار جنگ، از محاصره تبریز دست برداشته، برای پیوستن به امیر مفخم راهی قم بود و برادر دیگر، سلطان محمد خان سردار اشجع، به‌همراه خسرو خان سردار ظفر (برادر سردار اسعد) برای جمع‌آوری نیرو به سمت بختیاری در حرکت بود. تنها غلامحسین خان سالار محتشم، به عنوان ایل بیگی بختیاری، در خوزستان به سر می‌برد. وی برخلاف برادرانش، که در ضدیت کامل با سردار اسعد به سر می‌بردند، زمینه‌های اتحاد بین سردار اشجع و سردار اسعد را فراهم ساخت.
سردار اسعد با همراهی خان‌های بختیاری سپاهی قریب به هفتصد سوار را جمع‌آوری کرد و بلافاصله از اصفهان راهی تهران شد. قبل از حرکت، طی نامه‌ای به شیخ‌السفرا، وزیر مختار اتریش، هدف از حرکت خود را تشریح کرد و از دولت‌های قدرتمند خواست تا از مداخله نظامی در ایران خودداری نمایند.
پس از حرکت سردار اسعد، جعفرقلی‌خان سردار بهادر و غلامحسین خان سالار محتشم نیز با سپاهی مختصر برای پیوستن به سردار اسعد راهی تهران شدند. از سوی دیگر سلطان محمد خان سردار اشجع با سردار ظفر به رسم ایلی هم پیمان شدند.
سردار اسعد در حرکت خود به سمت تهران، مشکل اصلی را برخورد با نیروهای بختیاری، به فرماندهی امیر مفخم بختیاری می‌دانست و تلاش زیادی نمود تا با آن‌ها درگیر نشود. برای این مقصود نامه‌هایی به او نوشت. متن یکی از نامه‌های سردار اسعد به امیر مفخم:
اگر می‌خواهی به شاه وفادار بمانی، می‌توانی با نیروهای دیگر درگیر شوی! زیرا درگیری با نیروهای بختیاری، ایل را به خاک و خون می‌کشاند.
سپس نیروهای بختیاری به فرماندهی سردار اسعد از جنوب و نیروهای مجاهدین از شمال راهی تهران گردیدند و با هماهنگی‌هایی که با هم داشتند، در بادامک به هم رسیده و در تاریخ ۲۲ تیر ۱۲۸۸ وارد تهران شدند.
در این باره خبرنگار تایمز می‌نویسد:
حرکت ناگهانی آنان بسی زیرکانه و به‌نحو درخشانی انجامید، بدون انداختن تیری توانستند رخنه به شهر نمایند.
روز ۲۲ تیرماه ۱۲۸۸ ه‍.خ قوای سردار اسعد از یک سو و سپهدار تنکابنی از سوی دیگر، در نزدیکی تهران به هم رسیدند و در بادامک، اردو زدند. پس از درگیری‌های پراکنده، شهر به تصرف مجاهدین درآمد و در روز جمعه ۲۵ تیر ۱۲۸۸ (۱۶ ژوئیه ۱۹۰۹ میلادی) داستان جنگ پایان یافت و در ساعت ۸:۳۰ صبح، شاه با پانصد تن از سربازان، بستگان، سران و مرتجعین، به سفارت روس در زرگنده پناهنده شد.
واقعه پارک اتابک

در رجب ۱۳۲۸ ه‍.ق سیدعبدالله بهبهانی به‌دست دموکرات‌ها و مخالفان اجرای احکام اسلامی ترور شد، که در پی آن در راستای برقراری امنیت، مقابله با بی نظمی و هرج و مرج، طرح «خلع سلاح» از سوی مشروطه خواهان مطرح گردید. در این هنگام بود که ستار خان و باقر خان به همراه سوارانشان از تحویل سلاح‌های خود به مشروطه خواهان سر باز زدند و در پی آن سردار اسعد به ستارخان پیام داد: به سوگندی که در مجلس برای خلع سلاح یاد کرده‌اید، وفادار باشید و از عواقب وخیم عدم خلع سلاح بپرهیزید. ساعتی بعد در تاریخ اول شعبان ۱۳۲۸ ه‍.ق ۱۰۰۰ سوار و تفنگچی بختیاری به فرماندهی جعفرقلی خان بختیاری (پسر سردار اسعد) و غلامحسین خان سردار محتشم و ۵۰۰ سوار به فرماندهی یپرم خان ارمنی، پارک اتابک را به محاصرهٔ خود درآوردند. سرانجام بدستور یپرم خان در پارک را آتش زدند. سپس نیروهای بختیاری وارد پارک اتابک شدند. سرانجام سواران بختیاری کنترل پارک اتابک را در دست گرفتند. شمار کشته شدگان بیش از ۱۵۰ نفر اعلام شده است. پای ستارخان مورد اصابت گلوله قرار گرفت و مجروح گردید. (بعدها اطباء مجبور شدند پایش را قطع کنند). در پایان درگیری بالغ بر ۳۵۰ نفر در نظمیه تهران محبوس شدند. در این میان دوازده نفر از بختیاری‌ها نیز کشته و زخمی شدند. سردار اسعد به‌همراه چند تن دیگر جزو امضاء کنندگان حکم اعدام شیخ فضل‌الله نوری هم بودند.