اخراج یهودی‌ها از اسپانیا
پیش‌زمینه > نوکیشان و تفتیش عقاید

در قرن پانزدهم، مشکل اصلی دیگر یهودیان نبودند بلکه نوکیشان بودند که به گفته هنری کامن، احتمالاً حدود سیصد هزار نفر بودند. «نوکیش مسیحی» اصطلاحی بود که به یهودیانی که تعمید یافته بودند و نوادگان آن‌ها اطلاق می‌شد. از آنجا که بسیاری از آن‌ها به زور تعمید یافته بودند، اغلب با بی‌اعتمادی از سوی کسانی که خود را مسیحیان قدیمی می‌دانستند، نگریسته می‌شدند. مناصبی که یهودیان ترک کرده بودند، عمدتاً توسط نوکیشان پر شد که در جایی که جوامع یهودی قبل از ۱۳۹۱ شکوفا شده بودند، تجمع می‌کردند و کارهایی را که قبلاً توسط یهودیان انجام می‌شد – تجارت و صنایع دستی – با مزیت اضافی که به عنوان مسیحیان اکنون می‌توانستند به مشاغل و حرفه‌هایی که قبلاً برای یهودیان ممنوع بود، دسترسی پیدا کنند. برخی حتی وارد روحانیت شدند و به عنوان کانون‌ها، پیشوایان و حتی اسقف‌ها خدمت کردند.
موقعیت اجتماعی-اقتصادی نوکیشان با سوءظن از سوی "مسیحیان قدیمی" نگریسته می‌شد، کینه‌ای که با آگاهی از سوی کسانی که هویتی متفاوت داشتند و به مسیحی بودن و داشتن تبار یهودی، که تبار مسیح بود، افتخار می‌کردند، تشدید می‌شد. شورش‌های مردمی علیه نوکیشان بین سال‌های ۱۴۴۹ و ۱۴۷۴، دوره‌ای در کاستیل با مشکلات اقتصادی و بحران سیاسی (به ویژه در دوران جنگ داخلی سلطنت انریکه چهارم) رخ داد. اولین و بزرگ‌ترین این شورش‌ها در سال ۱۴۴۹ در تولدو رخ داد، جایی که یک «قضاوت-اساسنامه» تصویب شد که دسترسی به مناصب شهری را برای «هر اعتراف‌کننده‌ای از تبار یهودی» ممنوع می‌کرد – پیش‌زمینه‌ای برای اساسنامه‌های پاکی خون در قرن بعد. منشأ شورش‌ها اقتصادی بود، به ویژه در اندلس به دلیل وجود گرسنگی، که با یک اپیدمی طاعون تشدید شده بود – و در اصل «به‌طور ویژه علیه نوکیشان هدایت نمی‌شد. ... این احزاب و دماگوگ‌ها بودند که از خشم مردم سوءاستفاده کردند و آن را علیه نوکیشان هدایت کردند».
برای توجیه حملات به نوکیشان، آنها تأیید کردند که «کانورسوس» مسیحیان دروغین بودند و همچنان در خفا دین یهود را عمل می‌کردند. طبق گفته جوزف پرز، این یک واقعیت ثابت شده است که در میان کسانی که برای فرار از خشم کور توده‌ها در سال ۱۳۹۱، یا تحت فشار کمپین‌های تبلیغاتی اوایل قرن پانزدهم تغییر دین دادند، برخی پس از گذشت خطر، مخفیانه به دین قدیمی خود بازگشتند که گفته می‌شود آنها «یهودی‌گری» می‌کردند. اتهام یهودیت مخفی زمانی باورپذیرتر شد که مواردی از نوکیشان برجسته‌ای پیش آمد که پس از تغییر دین خود همچنان به رعایت آیین‌های یهودی ادامه می‌دادند. وقتی یک نوکیش متهم به یهودی‌گری می‌شد، در بسیاری از موارد «شواهدی» که ارائه می‌شد، در واقع عناصر فرهنگی نسب یهودی او بود - مانند در نظر گرفتن شنبه به جای یکشنبه به عنوان روز استراحت - یا عدم آگاهی از دین جدید، مانند ندانستن اعتقادنامه نیقیه یا خوردن گوشت در طول چله روزه.
هنگامی که ایزابل یکم کاستیل در سال ۱۴۷۴ به تخت سلطنت نشست، او از قبل با وارث تاج آراگون، فردیناند دوم آراگون آینده، ازدواج کرده بود. در این زمان، مجازاتی برای اجرای یهودیت مخفی وجود نداشت، نه از روی تحمل نسبت به یهودیان، بلکه به دلایل قانونی. آنها تصمیم گرفتند با «مشکل کونفرسوس» مقابله کنند، به ویژه پس از دریافت برخی گزارش‌های هشداردهنده در سال ۱۴۷۵ توسط رئیس دومینیکن‌های سویل، برادر آلونسو د اوخدا، که گزارش داد تعداد زیادی از کونفرسوسها در آن شهر مخفیانه دین خود را در خفا اجرا می‌کنند، برخی حتی این کار را آشکارا انجام می‌دهند. پس از دریافت این گزارش‌ها، پادشاهان از پاپ سیکستوس چهارم درخواست مجوز برای تعیین تعدادی تفتیش‌گر در پادشاهی خود کردند، که پاپ در ۱ نوامبر ۱۴۷۸ با آن موافقت کرد: «با ایجاد دادگاه تفتیش عقاید، مقامات ابزارها و روش‌های تحقیقاتی کافی در اختیار خواهند داشت». به گفته ژوزف پرز، فردیناند و ایزابلا «متقاعد شده بودند که تفتیش عقاید کونفرسوسها را مجبور خواهد کرد تا یک بار برای همیشه در جامعه ادغام شوند: روزی که همه مسیحیان جدید از یهودیت دست بکشند، و دیگر هیچ چیز آنها را از هر عضو دیگر جامعه متمایز نکند.»