stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
اعتراضات و اعتصابات سراسری معلمان ایران
اعتراضات سراسری ۲۰ آبان ۱۴۰۰

در ۲۰ آبان ۱۴۰۰، اعتراضات سراسری آموزگاران در ۲۲ استان کشور انجام شد که در پی آن، برخی از معلمان، کتک خورده و بازداشت شدند.
اعتراضات سراسری ۱۱ آذر ۱۴۰۰

در ۱۱ آذر ۱۴۰۰، تجمع‌های اعتراضی گسترده معلمان سراسر ایران در (دست‌کم) ۶۰ شهر و ۲۷ استان ایران برگزار شد.
اعتراضات سراسری ۲ دی ۱۴۰۰

پنج‌شنبه ۲ دی ۱۴۰۰ به رغم احضار برخی از فعالان معلمان در روزهای قبل از آن و تهدید آن‌ها، تجمع معلمان در شهرهای مختلف ایران برای دستیابی به خواسته‌های صنفی و مدنی برگزار شد که در برخی از شهرها با برخورد نیروهای انتظامی و امنیتی نیز مواجه شد و معلمان نیز با سر دادن شعار «بی‌شرف! بی‌شرف!» خطاب به عوامل سرکوب‌کننده اعتراضات، واکنش نشان دادند.
اعتراضات سراسری ۲۰ تا ۲۲ دی ۱۴۰۰

از ۲۰ تا ۲۲ (سه روز) آذر ۱۴۰۰، اعتراضات سراسری معلمان در ایران برگزار شد؛ نیروهای امنیتی به معلمان معترض در برابر مجلس، حمله کردند. معلمان به انجام نشدن: طرح رتبه‌بندی معلمان، قانون همسان‌سازی حقوق بازنشستگان، اجرای تحصیل رایگان و نیز آزادی معلمان زندانی، اعتراض کردند. یکی از معلمان معترض در برابر مجلس شورای اسلامی، کاغذی به دست گرفته بود که به سرکوب اعتراضات بی‌آبی اصفهان اشاره داشت و رویَش نوشته بود: «دانش‌آموزم نابینا شد! جواب آب، ساچمه نیست».
اعتراضات سراسری ۲۳ دی ۱۴۰۰

در ۲۳ دی ۱۴۰۰، اعتراضات سراسری معلمان و فرهنگیان شاغل و بازنشسته، در ده‌ها شهر برگزار شد که در پی آن، برخی از فعالان صنفی معلمان بازداشت شدند. اعتراضات این روز، در پی فراخوان شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران برگزار شد. یکی از شعارهای آنان این بود: «قلم بر تفنگ غالب است».
اعتراضات سراسری ۳۰ بهمن ۱۴۰۰

آموزگاران و دبیران در سراسر ایران و بیش از صد شهر، اعتراض کردند که دست‌کم ۱۵ تن از آن‌ها بازداشت شدند. برخی از شعارهای آنان این بود: معلم زندانی آزاد باید گردد. با اهل قلم هر که درافتاد ورافتاد.
اعتراضات سراسری اردیبهشت ۱۴۰۱

در اردیبهشت ۱۴۰۱ تجمع سراسری معلمان به دعوت شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان، در اعتراض به دستگیری معلمان، وضعیت معیشتی نامناسب معلمان شاغل و بازنشسته و همچنین کمبود امکانات آموزشی برگزار شد. تنها در شهر تهران ۷۰ نفر در این گردهمایی بازداشت شدند و به علت برخورد شدید امنیتی، معلم‌ها نتوانستند تجمع خود را در عمل برگزار کنند، اما در شهرهای دیگر این تجمعات برگزار شد.
روز پنجشنبه ۲۲ اردیبهشت ده‌ها شهر از جمله آمل، کرمانشاه، مریوان، سنندج، بیجار، سقز، شهرضا، سردشت و اردبیل، رشت، آبدانان خراسان شمالی، قزوین، شیراز، اصفهان، فسا و کرج شاهد تجمعات معلمان بود که با شعارهایی علیه مقامات جمهوری اسلامی، خواهان آزادی همکاران خود شدند که در بعضی از شهرها با ضرب و شتم نیروی انتظامی و بازداشت روبرو شدند.
۱۴۰۰؛ اعتراض به استخدام ده‌ها هزار طلبه به عنوان معلم

همچنین ببینید: روحانی‌گرایی در ایران
در ۱۲ اردیبهشت (روز معلم) ۱۴۰۰ کانون صنفی معلمان ایران در بیانیه‌ای به پایین بودن حقوق معلمان، نبود حق بیمه و امنیت شغلی برای آنان، عدم اجرای کامل همسان‌سازی برای بازنشستگان و همچنین «جذب ۲۵ هزار طلبه به عنوان معلم (برای اسلامی‌سازی) مدارس» اعتراض کرد.
در سال ۲۰۲۱ (۱۴۰۰)، در هنگامی که در این دوره آموزگاران و فرهنگیان ایرانی چند اعتصاب سراسری را برای اعتراض به نقض حقوقشان، تأمین نشدن روزی‌شان و … برگزار کرده بودند، استخدام طلاب (روحانی شیعه) در آموزش در دستور کار وزارت آموزش و پرورش قرار گرفت. وزارت آموزش و پرورش، استخدام ۲۵ هزار طلبه به عنوان آموزگار را برای اسلامی‌سازی آموزشگاه‌ها دانست و چنین کاری را، قانونی و بر پایهٔ مصوبات مجلس و شورای عالی انقلاب فرهنگی اعلام کرد. قانون مصوب سال ۱۳۷۵ مجلس شورای اسلامی در مورد به‌خدمت‌گیری روحانیان در آموزش، مورد اشارهٔ این وزارت بود. همزمان با این نیز، ستاد همکاری حوزه‌های علمیه و آموزش و پرورش از چنین طرحی دفاع کرده و استخدام‌شدن ۲۵ هزار طلبهٔ جدید در آموزش و پرورش را درست دانست و اعلام کرد که در طول تنها یک سال گذشته، ۴۴۰ طلبهٔ دیگر به عنوان آموزگار استخدام شده بودند اما باز هم شمارشان کم بود. از چنین کارهایی، با عنوان «سند تحول بنیادین آموزش و پرورش» یاد شده‌است. این سند، با تأکید علی خامنه‌ای نیز همراه بوده‌است. ستاد، همچنین اعلام کرد: «پیشینه تعلیم و تربیت در ایران قرن‌ها در اختیار حوزه‌های علمیه بوده (تا پیش از دوران رضاشاه) و اکنون سند تحول بنیادین آموزش و پرورش احیای ارزش‌های معرفتی و دینی است».
در اعتراض به این موارد، کانون صنفی معلمان ایران در بیانیه‌ای به پایین بودن حقوق آموزگاران، نبود امنیت شغلی و حق بیمه و همچنین «جذب طلاب به عنوان معلم در مدارس» اعتراض کرد. کانون صنفی آموزگاران، درخواست آزادی آموزگاران زندانی را نیز کرد؛ کسانی که از چند سال پیش از این، پس از شرکت در اعتصاب سراسری معلمان در زندان به‌سر برده‌اند. این کانون، پایان یافتن برخوردهای سرکوبگرانه با آموزگاران را نیز خواستار شد.
«نکتهٔ قابل تأمل و نگران‌کننده اینکه به طلبه‌ها اجازه داده می‌شود نه‌تنها در رشته‌های علوم تربیتی و دینی که در هشت رشته متنوع دیگر دبیری و آموزگاری از جمله آموزگاری ابتدایی، دبیری ادبیات فارسی، دبیری علوم اجتماعی، دبیری تاریخ و دبیری فلسفه می‌توانند در آزمون استخدامی شرکت کنند.» بخشی از بیانیهٔ کانون صنفی معلمان ایران
کانون صنفی معلمان ایران استخدام آخوندها را «پیش و بیش از هر چیز بیانگر نگاهی غیرتخصصی به موضوع آموزش و پرورش» و «بی‌اعتمادی به علم و نهادهای علمی جدید و نفوذ و سیطره هرچه بیشتر حوزه‌های علوم دینی بر آن‌ها» شمرد. این بیانیه همچنین به تغییرات گسترده در کتاب‌های درسی ایران، اعتراض کرد و نوشت: «علم جدید را به بهانهٔ سکولار بودن تخطئه می‌کنند اما به جز نفرت‌پراکنی در مورد آنچه غیرخودی می‌دانند، هیچ بدیل مناسبی را عرضه نمی‌کنند».
علی‌رضا حاجیان‌زاده نیز به‌عنوان مشاور عالی وزیر و دبیر ستاد همکاری حوزه‌های علمیه و آموزش و پرورش همچنین اعلام کرد که «مدارس علوم و معارف اسلامی» که به حوزه‌های علمیه وابستگی خواهند داشت، در استان‌های ایران گشایش خواهند یافت. وی در این مورد نیز افزود که «حضور مبلغین ثابت در مدارس بهترین کار تبلیغی است». این مقام آموزش و پرورش جمهوری اسلامی، همچنین رسماً اعلام داشت که: «یک دهه فعالیت مشترک حوزه علمیه و آموزش و پرورش» اکنون «حوزه‌های علمیه به صورت رسمی وارد حوزه تألیف کتب درسی شده‌اند و در تمامی گروه‌های درسی در این بخش نماینده دارند».
در خیزش ۱۴۰۱ ایران

مقالهٔ اصلی: استادان دانشگاه و فرهنگیان بازداشت‌شده خیزش ۱۴۰۱ ایران
چرایی‌ها

از مسئله عدم رعایت «اصل ۳۰ قانون اساسی» و نظام آموزش رایگان به عنوان یکی از دلایل اصلی این اعتصاب‌ها یاد شد. در ارتباط با موضوع آموزش رایگان، شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان سراسر ایران و سایر تشکل‌های صنفی معلمان و همچنین فعالان صنفی معلمان بارها با اشاره به اصل ۳۰ قانون اساسی، خواستار توقف خصوصی‌سازی و کالایی‌سازی آموزش شده‌اند. اصل ۳۰ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران می‌گوید: «دولت موظف است وسایل آموزش و پرورش رایگان را برای همه ملت تا پایان دوره متوسطه فراهم سازد و وسایل تحصیلات عالی را تا سر حد خودکفایی کشور به‌طور رایگان گسترش دهد.
در بیانیه‌ای که شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران منتشر کرده بود، از معلمان و فرهنگیان خواسته بود که در اعتراض به «گرانی و تورم» و «وضعیت بد معیشتی و صنفی» در روزهای ۲۲ و ۲۳ مهر در کلاس‌های درس حاضر نشده و در دفتر مدرسه تحصن کنند.
بازداشت معلمان > اردیبهشت ۱۳۹۷

شش تن از معلمانی که در اردیبهشت ماه به وضعیت ناهنجار معلمان و خصوصی‌سازی مدارس اعتراض کرده بودند، هر یک به نه ماه حبس و پرداخت جریمه نقدی بدل از ۷۴ ضربه شلاق محکوم شدند. در اعتراض معلمان و بازنشستگان در ۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۷ در تهران شعبه ۱۰۶۰ دادگاه کیفری دو مجتمع قضایی کارکنان دولت تهران عالیه اقدام‌دوست، عضو اتحادیه بازنشستگان، رسول بداقی، بازرس سابق کانون صنفی معلمان تهران، جواد ذوالنوری، محمد عابدی، حسین غلامی و اسماعیل گرامی را به اتهام «اخلال در نظم عمومی از طریق شرکت در تجمعات غیرقانونی» و «تمرد نسبت به مأمورین حین انجام وظیفه» به تحمل نه ماه حبس تعزیری و پرداخت جریمه نقدی بدل از ۷۴ ضربه شلاق محکوم کرده‌است.
بازداشت معلمان > مهر ۱۳۹۷

دو روز پیش از آغاز تحصن، دو نفر از فعالان حقوق صنفی معلمان در مشهد و سقز بازداشت شده‌اند. این درحالی است که عموماً زندان‌های نظام جمهوری اسلامی هیچ وقت بدون یک معلم زندانی نبوده‌است. در سال‌های پیش از این، تعدادی از فعالان حقوق معلمان بازداشت و به زندان‌های طولانی‌مدت محکوم شده‌اند. محمدرضا رمضان‌زاده، رئیس شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان و دبیر کانون صنفی معلمان خراسان شمالی، عصر ۲۲ مهر بازداشت شد. او از بدو بازداشت دست به اعتصاب غذا زده‌است. این خبر را صدیقه پاک‌ضمیر، عضو هیئت مدیره کانون صنفی معلمان تهران، در حساب شخصی توییتر خود اعلام کرده‌است.
بازداشت معلمان > آبان ۱۳۹۷

دور جدید بازداشت‌ها در دور دوم اعتصابات معلمان در سال تحصیلی ۱۳۹۷ آغاز شد. به گفته شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران، که سازماندهی اعصاب ۲۲ و ۲۳ آبانماه را بر عهده داشت، نهادهای امنیتی از جمله وزارت اطلاعات دستکم ۱۳ معلم را بازداشت و ۳۰ معلم دیگر را احضار کرده‌اند.
بازداشت معلمان > اردیبهشت ۱۴۰۱

پنجشنبه ۲۲ اردیبهشت دو نفر از معلمان معترض به نام‌های مسعود فرهیخته و لطف‌الله جمشیدی در خیابان بهارستان بازداشت شدند. سیامک صادقی چهرازی، در اهواز، با ضرب و شتم شدید در مقابل اداره کل آموزش و پرورش خوزستان بازداشت شد. کانال شورای «هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران» از بازداشت دست‌کم ۲۸ معلم خبر داد که هفت نفر از آن‌ها در یاسوج بازداشت شده‌اند.
واکنش‌ها > پشتیبانی‌ها

رضا پهلوی، ولیعهد پیشین ایران، یک روز پیش از اعتصابات ۱۶ مهرماه و پس از انتشار فراخوان‌های متعدد، در صفحه توئیتر رسمی خود از این اعتصابات سراسری حمایت کرد. پس از وقوع اعتصاب و تحصن سراسری معلمان در ایران، رضا پهلوی رسماً از این اعتصابات حمایت کرده و خواستار پیوستن دیگر قشرها جامعه به معلمان شد.
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران، که خود از رهبران اصلی اعتصاب سراسری معلمان بوده و پیشتر فراخوان‌های متعددی برای برگزاری این اعتصابات منتشر کرده بود، بارها حمایت خود را از این اعتصاب سراسری نشان داد.
گروهی از دانشجویان دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، نیز در حمایت از اعتصاب معلمان دست به تجمع زدند.
در چند شهر، از جمله اهواز، لنگرود و قشم دانش‌آموزان نیز در روز دوم اعتصاب سراسری معلمان از آموزگاران خود حمایت کردند.
نرگس محمدی فعال حقوق بشر و زندانی سیاسی، از فراخوان برای اعتصاب معلمان در روزهای ۲۲ و ۲۳ آبان حمایت کرد. او که دوران محکومیت خود را در زندان می‌گذراند، حمایت خود را از درون زندان ابراز کرد. فراخوان این تحصن از سوی شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران صادر شده‌است. این شورا دوشنبه ۲۱ آبان (۱۲ نوامبر) طی بیانیه‌ای اعلام کرد که در روزهای سه‌شنبه و چهارشنبه آینده (۲۲ و ۲۳ آبان) بار دیگر معلمان ایران دست به «تحصن» خواهند زد.
سازمان دیدبان حقوق بشر روز پنجشنبه اول آذر برابر با ۲۲ نوامبر با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد که مقام‌های جمهوری اسلامی در هفته‌های پیش از این به برخورد با فعالان کارگری و معلمان به خاطر حرکت‌های مسالمت‌آمیز اعتراضی و سازماندهی این اعتراضات شدت بخشیده‌اند. دیده‌بان حقوق بشر در اطلاعیه خود به‌خصوص به اعتصاب سراسری معلمان در شهرهای مختلف ایران و نیز تجمع اعتراضات کارگران شرکت نیشکر هفت‌تپه در آبان اشاره کرده‌است. مایکل پیج، معاون مدیر بخش خاورمیانه و شمال آفریقای دیده‌بان حقوق بشر، در همین رابطه گفت: «مقام‌های ایران معلمان و فعالان کارگری را به خاطر درخواست بحق افزایش دستمزد و اعتراض‌های مسالمت‌آمیزی که جزو حقوق اولیه کارگران است مجازات می‌کنند.»
واکنش‌ها > مخالفت‌ها

سید محمد بطحایی، وزیر وقت آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران، در پاسخ به اعتصابات سراسری معلمان در ایران، این اعتصاب‌ها را «دور از انصاف» خوانده‌است.
واکنش‌ها > رسانه‌ها

همه رسانه‌های وابسته به نظام جمهوری اسلامی ایران، در برابر اعتصاب سراسری معلمان و بازداشت آن‌ها سکوت کردند. در این میان، رسانه‌های هوادار حکومت در ایران، از جناح‌های سیاسی اصلی اصلاح‌طلب تا اصولگرا، اخبار مربوط به تحصن و تجمع معلمان را پوشش نداده و سکوت اختیار کردند.
واکنش‌ها > شبکه‌های اجتماعی

پیش از وقوع اعتصاب سراسری بازاریان در مهرماه، فراخوان‌هایی در شبکه‌های اجتماعی برای دعوت مردم به برگزاری اعتصاب سراسری بازاریان در ایران در اعتراض به گرانی در روز دوشنبه ۱۶ مهر، منتشر شده بود. طی چند روز پیش از وقوع اعتصابات ۱۶ مهرماه ۱۳۹۷ فراخوان‌هایی برای پیوستن به اعتصاب سراسری در روز ۱۶ مهر مصادف با روز دانشجو در شبکه اجتماعی دست به دست شد. شبکه‌های اجتماعی با انتشار تصاویری از آغاز اعتصاب سراسری در ایران به ویژه بازاریان خبر دادند. وبسایت فارسی، رسانه یورونیوز اظهار کرد که دعوت به اعتصاب در روز دوشنبه ۱۶ مهر، در چندین روز پیش از آن در شبکه‌های اجتماعی تبلیغ شده‌است و کاربران با هشتگ «اعتصاب ۱۶ مهر» خواستار گسترش اعتصاب شده بودند.
در اعتصاب سراسری معلمان در مهر، در شبکه‌های اجتماعی پیام‌ها و تصاویر متعددی با هشتگ #اعتصاب_سراسری_معلمان و #تحصن_سراسری_معلمان در حمایت از اعتراض معلمان منتشر شده بود و عکس‌های پرشماری نیز از معلمان در اعتصاب در کانال‌های مرتبط منتشر شد. همزمان کانال شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان نیز در پستی از اقدام ناموفق «نیروهای امنیتی» برای در اختیار گرفتن مدیریت گروه تحصن سراسری مهرماه معلمان خبر داده‌اند و گفته‌اند مدیریت یک گروه دیگر به نام چالش تحصن معلمان ایران به دست این «نیروهای امنیتی» افتاده‌است.
لیلا زوری، که در ایران چندین سال معلم بوده و در حال حاضر در آلمان زندگی می‌کند، در مصاحبه‌ای با دویچه وله در مورد تفاوت اعتصاب سراسری معلمان در سال ۱۳۹۷ با سال‌های پیشین گفت: «معلمان قبلاً هر سال اعتراض کرده‌اند ولی امسال تحصن فرهنگیان از چند نظر با سال پیش یا سال‌های قبل از آن تفاوت دارد. اول اینکه تعداد معلمانی که در تحصن‌ها شرکت کردند بیشتر است و این اعتراضات جنبه همگانی و سراسری پیدا کرده، دوم اینکه معلمان موفق شدند از شبکه‌های اجتماعی برای رساتر کردن صداهای خود و طرح خواسته‌هایشان بهتر استفاده کنند. اما از همه مهم‌تر این است که تحصن همگانی معلمان همراه بوده با اعتراض‌های کامیون‌داران. به همین خاطر معلمان ایرانی امیدوارند به‌جای فشار و دستگیری این بار صدای آنها شنیده شود.»
فوکه-وولف اف‌و ۱۹۰

| فوکه-وولف اف‌و ۱۹۰ | فوکه-وولف اف‌و ۱۹۰ |
| --- | --- |
کاربری: جنگندهجنگنده-بمب‌افکن
کشور سازنده:  آلمان
تولیدکننده: فوکه-وولف
نخستین پرواز: ۱ ژوئن ۱۹۳۹
معرفی‌شده در: اوت ۱۹۴۱
بازنشستگی: * ۹ مه ۱۹۴۵ (لوفت‌وافه) ۱۹۴۹ (فرانسه)
کاربر اصلی: لوفت‌وافه
ساخته‌شده: ۱۹۴۱–۱۹۴۵
تعداد ساخته‌شده: بیش از ۲۰٬۰۰۰ فروند
توسعه‌یافته به: فوکه-وولف تا ۱۵۲
فوکه-وولف اف‌و ۱۹۰ (به آلمانی: Focke-Wulf Fw 190) یک هواگرد جنگنده تک‌باله تک‌سرنشین تک‌موتوره ساخت شرکت فوکه-وولف در آلمان بود که در جریان جنگ جهانی دوم در مدل‌ها مختلف به شکل انبوه تولید و به عنوان یکی از جنگنده‌های اصلی لوفت‌وافه به‌کار گرفته شد. علاوه بر جنگنده، امکان استفاده از اف‌و ۱۹۰ در نقش‌های دیگری شامل هواگرد شناسایی، جنگنده-بمب‌افکن، جنگنده شبانه و هواگرد تهاجمی وجود داشت.
مدل‌ها

اف‌و ۱۹۰آ-۰: پیش‌تولید - ۳۰ فروند
اف‌و ۱۹۰آ-۱: نخستین مدل عملیاتی
اف‌و ۱۹۰آ-۲: با طول بال بیشتر و تسلیحات سنگین‌تر - ۴۲۶ فروند
اف‌و ۱۹۰آ-۳: جنگنده-بمب‌افکن - ۵۰۹ فروند
اف‌و ۱۹۰آ-۴: با سامانه تقویت‌کننده موتور متانول-آب - ۴۹۴ فروند
اف‌و ۱۹۰آ-۵: توسعه‌یافته از آ-۴ با انتقال موتور ۱۵ سانتی‌متر جلوتر، در نقش‌های مختلف هواگرد تهاجمی، جنگنده شبانه، هواگرد اژدرافکن و جنگنده-بمب‌افکن - ۷۲۳ فروند
اف‌و ۱۹۰اس-۵: هواگرد آموزشی دو سرنشین اصلاح‌شده از آ-۵
اف‌و ۱۹۰آ-۶: نسخه‌ای از آ-۵ با سازه بال سبک‌تر و چهار توپ خودکار ۲۰ میلی‌متری ثابت - ۵۶۹ فروند
اف‌و ۱۹۰آ-۷: با دو توپ خودکار ۲۰ میلی‌متری در ریشه بال‌ها و دو مسلسل ۱۲٫۷ میلی‌متری در جلوی بدنه، تولید از دسامبر ۱۹۴۳–۸۰ فروند
اف‌و ۱۹۰آ-۸: با سامانه تقویت موتور نیتروس اکسید و مخزن اضافه سوخت در پشت بدنه - ۱۳۳۴ فروند
اف‌و ۱۹۰ده-۹: هواگرد رهگیر، با موتور بونکرس یومو ۲۱۳آ-۱ خنک‌شونده با مایع با توان ۱٬۷۷۶ اسب بخار
اف‌و ۱۹۰ده-۱۱: هواگرد تهاجمی، با دو توپ خودکار ۳۰ میلی‌متری ام‌کا ۱۰۸ در بال‌ها
اف‌و ۱۹۰ده-۱۲: با موتور یومو ۲۱۳اف، با یک توپ ام‌کا ۱۰۸ در دماغه
اف‌و ۱۹۰ده-۱۳: با یک توپ ام‌کا ۱۰۳ در دماغه
اف‌و ۱۹۰اس-۸: هواگرد آموزشی از آ-۸
اف‌و ۱۹۰اگه: هواگرد تهاجمی برد بلند
اف‌و ۱۹۰اف-۱: بدنه آ-۵ با ارابه فرود تقویت‌شده و زره بیشتر، با ترکیبی از یک محفظه بمب ایی‌تی‌سی ۵۰۱ زیر بدنه و چهار محفظه بمب ایی‌تی‌سی ۵۱ زیر بال‌ها - ۳۰ فروند
اف‌و ۱۹۰اف-۲: با آسمانه بهبود یافته - ۲۷۱ فروند
اف‌و ۱۹۰اف-۳: با ساختار بال اصلاح‌شده - حدود ۲۵۰ فروند
اف‌و ۱۹۰اف-۷: بر پایه آ-۷–۳۸۵ فروند
اف‌و ۱۹۰اف-۹: با موتور قدرتمندتر ب‌ام‌و ۸۰۱تی‌اس/تی‌ها با توربوشارژر با توان ۲٬۲۷۰ اسب بخار
طراحی جدید فوکه-وولف تا ۱۵۲ بر مبنای اف‌و ۱۹۰دی صورت گرفت.
تاریخچه عملیاتی

مدل اف‌و ۱۹۰آ-۱ ماه اوت سال ۱۹۴۱ در اسکادران ۶ جناح ۲۶ شکاری مستقر لو بورژه در فرانسه وارد خدمت در لوفت‌وافه شد. ماه بعد نخستین درگیری رزمی با جنگنده‌های سوپرمارین اسپیت‌فایر ۵ نیروی هوایی بریتانیا به وقوع پیوست که با وجود عملکرد پروازی بهتر، ضعف در تسلیحات وجود داشت. دو جناح ۲ و ۲۶ شکاری ماه ژوئن سال ۱۹۴۲ به مدل اف‌و ۱۹۰آ-۳ مجهز شدند و از آن‌ها برای حمله به اهداف در جنوب انگلستان استفاده کردند. اف‌و ۱۹۰ با وجود طراحی به عنوان جنگنده، نقش هواگرد تهاجمی را نیز به خوبی اقتباس کرد. مدل اف‌و ۱۹۰ده-۹ پاییز سال ۱۹۴۴ در گروه ۳ جناح ۵۴ شکاری وارد خدمت شد و سپس در گروه ۱ جناح ۲۶ شکاری حضور یافت. هر دو گروه موظف به دفاع از پایگاه‌های محل استقرار جنگنده جت ام‌ایی ۲۶۲ بودند. اوایل سال ۱۹۴۵ گروه ۲ جناح ۲۶ شکاری و جناح‌های ۲، ۶ و ۳۰۱ شکاری نیز به این مدل تجهیز شدند.
مشخصات فنی

اف‌و ۱۹۰آ-۸:
خدمه: ۱ نفر
طول: ۸٫۸۴ متر
دی-۹: ۱۰٫۲۴ متر
طول بال: ۱۰٫۵ متر
ارتفاع: ۳٫۹۶ متر
دی-۹: ۳٫۳۵ متر
وزن خالی: ۳٬۱۷۵ کیلوگرم
وزن بارگذاری‌شده: ۴٬۹۰۰ کیلوگرم
دی-۹: ۴٬۸۵۰ کیلوگرم
نیرومحرکه: ۱ × موتور شعاعی ۱۲ سیلندر وی معکوس ب‌ام‌و ۸۰۱دی-۲ با تقویت آب-متانول: ۲٬۱۰۰ اسب بخار
دی-۹: ۱ × موتور بونکرس یومو ۲۱۳آ-۱ خنک‌شونده با مایع: ۱٬۷۷۶ اسب بخار
حداکثر سرعت: ۶۵۴ کیلومتر بر ساعت در ۶٬۰۰۰ متری
دی-۹: ۶۸۵ کیلومتر بر ساعت در ۶٬۰۰۰ متری
دی-۱۲: ۷۲۹ کیلومتر بر ساعت در ۱۱٬۳۰۰ متری
سقف پرواز: ۱۱٬۴۰۰ متر
دی-۹: ۱۲٬۰۰۰ متر
برد: ۱٬۴۷۰ کیلومتر
دی-۹: ۸۳۷ کیلومتر
تا ۴ × توپ خودکار ۲۰ میلی‌متری ام‌گه ۱۵۱ در بال‌ها
۲ × مسلسل ۷٫۹۲ میلی‌متری در دماغه
انواع مختلفی از بمب‌ها و راکت‌ها زیر بدنه و بال‌ها
دی-۹: ۲ × توپ خودکار ۲۰ میلی‌متری ام‌گه ۱۵۱/۲۰ در بال‌ها و ۲ × مسلسل ۷٫۹۲ میلی‌متری روی موتور
هواپیمای فوکه-وولف اف‌و ۱۹۰ در حال پرواز
تارتان

سه نوع تارتان. تارتان به عنوان یک نماد فرهنگی اسکاتلند در نظر گرفته شده‌است.
تارتان (انگلیسی: Tartan; گیلی اسکاتلندی: breacan) یا پارچه پیچازی اسکاتلندی نقش‌مایه ساده‌ای است که از عبور افقی و عمودی نوارهایی به رنگ‌های مختلف و در مقیاس‌های متفاوت تشکیل شده‌است. سرچشمه تارتان در بافته‌های پشمی است . اما امروز در بسیاری از مواد دیگر نیز به چشم می‌خورد. تارتان به ویژه در ارتباط با اسکاتلند است.
پوشاک سنتی مردم اسکاتلند از دو پارچه تارتان و کیلت تهیه می‌شود. دامن کیلت نوعی لباس سنتی است که از پارچه‌ای با نقش‌مایه تارتان بافته و تهیه می‌شود. این دامن نوعی لباس رسمی است که هم زنان و هم مردان اسکاتلندی در موقعیت‌های خاص مانند بازی‌های کوهستانی و مراسم‌های دیگر به تن می‌کنند. دامن اسکاتلندی کیلت تقریباً همیشه الگوهای نقش‌مایه تارتان دارد.
پارچه‌های پشمی چهارخانه با نقش تارتان، یکی از عناصر وحدت آفرین فرهنگ اسکاتلند هستند. این پارچه‌ها در اصل برای متمایز کردن خاندان و طوایف مختلف به کار می‌رفته‌اند اما امروز بخشی از مُد لباس هر روزه شده‌اند. اسکاتلندی‌ها آن را به عنوان پتو یا شالی بر روی شانه‌ها استفاده می‌کردند. تا زمانی که تارتان به آن سوی دریاها صادر شد و آن موقع بود که در دنیای جدید تارتان و شطرنجی را یکی دانستند و مترادف هم قرار گرفتند.
بسیار جالب است که پس از ۳۰۰۰ سال این طرح همچنان محبوب و پر کاربرد در انواع لباس و اکسسوری است. عاملی که این لباس سنتی شمال اسکاتلند را به پوششی محبوب در امروزه تبدیل کرد، نفوذ بریتانیای دوره ملکه ویکتوریا است. عهدی که تولید صنعتی، دامن با طرح تارتان را از پوششی محلی شمال اسکاتلند به یک محصول با دوام تجاری بدل ساخت. به آن کت هم اضافه کردند و به این ترتیب تارتان، به لباسی رسمی‌تر از آنچه بود بدل شد.
در گاه‌شمار میلادی نخستین جمعه اکتبر را روز شطرنجی می‌نامند.
تارتان «بنی‌هونه» بر روی هواپیمای بریتیش ایرویز
تاریخچه

تاریخ این پارچه بسیار طولانی است از نظر تاریخی، تارتان پوشش روزانه مردم هایلندز در شمال اسکاتلند بوده که ریسیدن، بافتن و دوختن آن به صورت محلی انجام می‌شده‌است.
در مومیایی ارومچی که می‌توان قدمت آن را به سده هشتم پیش از میلاد نسبت داد باستان‌شناس الیزابت ویلند باربر توصیف می‌کند که جسد مرد چرچن که از دخمه‌هایی در کوه‌های آسیا کشف شده در منسوجاتی با بالاپوشی از پارچه‌ای با بافت جناغی و شلواری از تارتان پیچیده شده بود.
پارچه چهارخانه‌ای که ما می‌شناسیم در سال ۱۷۰۰ در اسکاتلند به وجود آمده‌است. جدا از مکان جغرافیایی بافندگان، رنگ و موادی که در دسترس آن‌ها بوده در نوع پارچه شطرنجی بسیار تأثیر گذاشته‌است. حتی پارچه شطرنجی اسکاتلندی را سلطنتی و سیاسی هم کرده‌اند. بر پایه طرح و رنگ و نخی که هر خانواده سلطنتی برای تارتان خود استفاده می‌کرده آن طرح تنها متعلق به همان خانواده بوده و مردم عادی حق استفاده و بافت آن مدل خاص را نداشته‌اند.
تاریخچه > ممنوعیت در انگلستان

سال‌ها بعد تارتان از پارچه سلطنتی خانواده‌های ثروتمند به سمبلی برای لباس نیروهای نظامی تبدیل شد، فرقه شورشیان علیه حکومت انگلستان، در زمان راهپیمایی اعتراضی اسکاتلندی‌ها در ۱۷۴۵ دسته کوهستانی سلطنتی دیدبان‌هایی مشکی پوشیده بودند که به هیچ خانواده سلطنتی یا قبیله‌ای وابستگی و ارتباط نداشت.
دسته کوهستانی اسکاتلند سرکوب شد و قانون حاکم بر انگلیس حکمی برای ممنوعیت لباس تارتان به‌خصوص برای نیروهای نظامی تصویب کرد. البته این قانون در نهایت لغو شد و حالا تارتان لباس ملی اسکاتلند محسوب می‌شود. رنگ قرمز این پارچه از بقیه معروف‌تر و محبوب‌تر است و ترکیب قرمز و سبز متعلق به خانواده سلطنتی بوده که پانک استایل‌ها در اعتراض به حکومت بیشتر همین رنگ را می‌پوشند.
تاریخچه > چهارخانه در آمریکا

مهاجران اسکاتلندی که در اواخر قرن ۱۸ به آمریکا می‌رفتند کمک بسیار بزرگی در محبوبیت پارچه شطرنجی در میان مردم آمریکا کردند اما یک اسکاتلندی به‌طور خاص نقش ویژه‌ای داشته‌است. ژاک مک کلاسکی معتقد بود که یکی از نوادگان افسانه راب روی مک گریگور است، شخصیتی که در واقع ورژن اسکاتلندی رابین هود محسوب می‌شود. او از بریویل با هدف پیدا کردن کار به کانادا سفر کرد. با محلی‌ها شروع به مبادله و خرید پشم کرد و به بافتن پتوهای اسکاتلندی به رنگ قرمز و مشکی که رنگ تارتان قبیله خانوادگی‌اش بود مشغول شد و این همان پارچه چهارخانه‌ای است که حالا با نام بوفالو می‌شناسیم.
داستان دیگری هم در رقابت با این قصه وجود دارد که منشأ افسانه طرح شطرنجی را پنسیلوانیا می‌داند. در ۱۸۳۰ وولریچ ولن میلز یکی از قدیمی‌ترین تهیه‌کنندگان لباس بیرون در ایلات متحده بود. در همان زمان صنعت چوب بری رونق داشت پس او به اردوگاه چوب‌برها رفت تا بتواند لباس‌هایش را به آن‌ها بفروشد. در ۱۸۵۰ وولریچ طرح شطرنجی بوفالو را تهیه کرد و براساس قوانین شرکت طراح این نقش نمادی از بوفالو را برای محصولاتش برگزید و آنقدر موفقیت‌آمیز بود که حالا پس از سال‌ها همین اسم روی آن مانده‌است.
تاریخچه > پارچه شطرنجی

قبل از قرن بیستم، طرح چهارخانه به انجمن‌های بسیاری متعلق بود که در اسکاتلند نماد یک فرهنگ تحت حکومت سلطنت به‌شمار می‌رفت اما در آمریکا این نقش پارچه برای لباس پیشگامان یا چوب‌برها بود.
اما برای اینکه استفاده این پارچه در میان مردم معمولی آمریکا رایج شود نیاز به کمک فردی به نام ویلیام بی لاگهد بود. یک داستان سنتی در مورد مردی به نام پل بانیان وجود داشت که هیزم‌شکنی افسانه‌ای بود. داستان‌های بلند بانیان برای اولین بار توسط لاگهد به صورت نوشته و عکس توصیف و منتشر شده بود، لاگهد در آن تصاویر بانیان را با جین آبی، چکمه قهوه‌ای و پیراهن فلانل شطرنجی قرمز و مشکی به تصویر کشیده بود.
با تولید و رواج پیراهن‌های چهارخانه پندلتون میلز در ۱۹۲۴ جریان شطرنجی ادامه پیدا کرد. این پیراهن‌ها ابتدا به عنوان لباس‌هایی ورزشی استفاده می‌شد اما پس از مدتی آنقدر محبوب شد که یک گروه موسیقی کالیفرنیایی نسبتاً محبوب خودشان را پندلتون‌ها نامیدند که البته بعدها به پسران ساحل معروف شدند.
تاریخچه > پس از جنگ

در اوخر دهه ۱۹۴۰ برای اولین بار برای لباس زنان هم مورد استفاده قرار گرفت، زمانی که پندلتون پیراهن‌هایی برای زنان طراحی کرد. بعد از آن شطرنجی به همه جا رسید و علاوه بر پشم در انواع پارچه‌ها بافته و تولید شد، دیگر تنها در لباس از این طرح استفاده نمی‌شد، کیف، کفش و حتی لوازمی غیر از ملزومات پوشیدنی همچون، روکش صندلی ماشین، لوازم منزل و کاغذ دیواری هم در طرح‌های متفاوت شطرنجی تولید شد. شاید بتوان این رونق و گسترش پارچه چهارخانه را مدیون جنبش پانک دانست، طرفداران این جنبش هر چهارخانه‌ای هم نمی‌پوشیدند بلکه نقش مخصوص خانواده سلطنتی را انتخاب کردند تا به نوعی اعتراض خود را نسبت به سیاست‌های غلط حکومت ابراز نمایند.
پارچه‌های تارتان که از قرن هجدهم میلادی پوشیده می‌شود، کماکان محبوبیت خود را از دست نداده‌است. طرح ساده راه راه آن فرسنگ‌ها سفر کرده و امروزه هم در نمایش‌های مد سراسر دنیا به چشم می‌خورد. برای مثال در سال ۲۰۰۸، خانه مد دولچه و گابانا، مجموعه‌ای با الهام از طرح‌های تارتان ارائه کرد.
تارتان‌های محبوب

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  تارتان ناظر بر سیاه |  | تارتان استوارت سلطنتی |
به‌طور کلی یکی از محبوب‌ترین تارتان‌ها امروز تارتان استوارت سلطنتی (Royal Stewart tartan) است که تارتان شخصی ملکه الیزابت دوم بوده‌است؛ و برای اولین بار در سال ۱۸۳۱ توسط جیمز لوگان منتشر شد. علاوه بر استفاده در لباس‌ها مانند دامن و روسری تارتان استوارت سلطنتی در قوطی‌های بیسکویت کماج اسکاتلندی نیز به‌چشم می‌خورد.
یکی دیگر از تارتان‌های محبوب تارتان ناظر بر سیاه (Black Watch) است که همچنین به نام‌های کمپبل قدیمی، گرانت شکار، جهانی و دولتی نیز شناخته می‌شود. این تارتان هنوز هم توسط چندین واحد نظامی در ارتش بریتانیا و دیگر نیروهای کشورهای مشترک‌المنافع استفاده می‌شود.