اوتنپیشتی
پادشاهی و جاودانگی

به گفته پیتر مشنیست، در نسخه معیار حماسه چندین مرحله وجود دارد که در طی آن به نظر می‌رسد جاودانگی قابل دسترسی است اما با پیکره‌بندی مجدد و حتی از شالوده خراب کردن، یک به یک رد می‌شوند. حماسه با سرآغاز و اشاره به دیوارهای اوروک و خود شهر شروع می‌شود. در نسخهٔ نئوآشوری حماسه که در نمرود پیدا شده، اشاره مجزایی به صندوق لوح وجود دارد که در پای دیوار دفن شده و درون آن، متن حماسه قرار گرفته است. در این مرحله، تاکیدی بر اهمیت و ارتباط دیوارها و لوح با جاودانگی دیده نمی‌شود. داستان با قهرمانی‌های گیلگمش و انکیدو ادامه پیدا می‌کند. آن دو، نخست هومبابا و سپس نرگاو آسمان را می‌کشند. اما اگر قرار یوده این دستاوردها برایشان جاودانگی (مشهوریت جاودان) به همراه داشته باشد، به دنبال فاجعهٔ پیش‌آمده با ایشتار منتفی می‌شود.
سپس گیلگمش برای دستیابی به جاودانگیِ شخصی به جستجوی اوتنپیشتی می‌رود اما دوباره شکست می‌خورد و حتی غنیمتِ تسلی‌بخش (گیاه بازجوانی) نیز سودی ندارد و شکست دیگری را برایش به دنبال دارد. در پایان بنیانی داستان (لوح XI)، صحنهٔ دیوارهای اوروک و خود شهر بازمی‌گردند. این بازگشت (پس از آورده شدن در سرآغاز حماسه) اهمیت این سطرها را روشن می‌کند. به نظر می‌رسد پاسخی برای پرسش اصلی (جاودانگی) باشند. این جاودانگی، بی‌مرگی شخصی نیست بلکه بقای ساختاری فیزیکی است که گیلگمش به جا می‌گذارد. اما همین پاسخ نیز ، نهایی نیست و به دو صورت زیر سؤال می‌رود.
نخست، نسخهٔ معیار حماسه در هزاره اول پیش از دوران مشترک، لوح دوازدهمی دارد. از زبان انکیدو جهان زیرین به تصویر کشیده می‌شود و او در آنجا حضور دارد. این تصویر پیش از آن در رویای دوم انکیدو در لوح VII پیش‌بینی شده بود. در این تصویرسازی مردگان گرچه به نوعی از حیات پس از مرگ ادامه می‌دهند اما جهان زیرین دهشتناک است و قابل تحمل نیست. چنین مکانی پاسخی برای جاودانگی نمی‌تواند باشد. دیگر اینکه، پیدایی دوبارهٔ دیوارها و شهر اوروک در پایان لوح XI بازگشتی به دیوارها و شهر در لوح I است. این بازگشت در نسخهٔ نئوآشوری با صندوق لوح در پای دیوار ادامه پیدا می‌کند. در اینجا لوح قهرمانی‌های گیلگمش اهمیت جدیدی می‌یابد زیرا محتوای آن نشان می‌دهد که صرفا یک روایت نیست بلکه خود حماسه گیلگمش است. به بیانی دیگر، در نسخه نئوآشوری، فقط دیوارها و شهر اوروک نیستند که برای گیلگمش جاودانگی به همراه دارند بلکه جاودانگی او در خود داستانِ جستجوی جاودانگی (حماسه گیلگمش) است. پس حماسه درباره خود حماسه و بقای آن است. اما این نیز پایان نیست. چه گونه‌ای از جاودانگی در این حماسهٔ دربارهٔ حماسه وجود دارد؟ جاودانگی شخصی که گیلگمش به دنبالش بوده نمی‌تواند باشد. اگر جاودانگی غیرشخصی باشد، در واقع آنچه ارائه می‌شود جستجویی بی‌نتیجه برای بقای شخصی است. علاوه بر این، اگر در پایان حماسه با سرآغاز آن بازگشت می‌شود، پس این جستجوی بی‌نتیجه دوباره تکرار می‌شود و حلقهٔ تکراری است که به هیچ جایی منتهی نمی‌شود.
این تحلیل دو نتیجه به دنبال دارد. نخست آنکه جستجوی معنای جاودانگی در حماسه گیلگمش جستجویی ادامه‌دار است و در طی تاریخ تصنیف حماسه، از یک نسخه به نسخه‌های متوالی اکدی آن ادامه می‌یابد زیرا هر نسخه به نسخه‌های پیشین، یا مطلبی را افزوده و یا اصلاح و دگرگونی در آن ایجاد کرده است. دیگر اینکه، در کل، این جستجوی معنا تردیدی حقیقی بر پادشاهی و جاودانگی (و یا به بیانی دیگر پادشاهی و خدایی (در نتیجه پادشاهی الهی)) می‌افکند. پس‌زمینهٔ این مسئله را به این شکل می‌توان به تصویر کشید: حماسه در نسخهٔ بابلی باستان خود، تلاشی برای اعلام مرگ سنت پادشاهی الهی است که نمونه‌های این سنت در پادشاهان اکد باستان (نارام-سین تا شولگی) دیده می‌شود. خلاصه اینکه، حماسه گیلگمش نه فقط حماسه‌ای دربارهٔ خود بلکه حماسه‌ای است که خود را رد می‌‌کند.