stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
اس-۳۰۰ (سامانه موشکی)
انواع > اس-۳۰۰پی‌ام‌یو (S-300PMU)

این موشک از لحاظ ظاهری بسیار شبیه مدل اف‌ام است حتی وزنش با آن یکی است. طول آن ۹۸/۶ متر، قطرش ۴۵/۰ متر و فاصله دوسر بالش ۰۴/۱ متر است. در ارتفاع ۲۷ هزار متری پرواز می‌کند و سوختش از مواد جامد تشکیل می‌شود. کمترین بردش پنج کیلومتر و بیشترین برد آن ۹۰ کیلومتر است. مدل بعد در سال ۱۹۹۷ ساخته شد که در واقع یک نمونه برداری از مدل ام‌یو بود. این موشک ام‌یو-۲ نام داشت که از لحاظ اندازه و ابعاد دقیقاً مانند مدل قبلی بود ولی بردش به میزان ۱۰۵ کیلومتر افزایش یافته بود یعنی برد کلی آن به ۱۹۵ کیلومتر رسید. توانایی حمل آن نیز بیشتر شده‌است و می‌تواند ۱۸۰ کیلوگرم کلاهک را با خود حمل کند. سری ساخت این موشک‌ها تا سال اخیر ادامه یافت.
انواع > اس-۳۰۰وی‌ام (S-300YM)

مقالهٔ اصلی: اس-۳۰۰ وی‌ام
اس ۳۰۰وی‌ام نوع ارتقایافته اس-۳۰۰وی است. در این مدل که نام ناتو سام-۲۳ گلادیاتور هم شناخته می‌شود از یک خودرو فرماندهی جدید و رادارهای جدید استفاده شده‌است. برد مفید موشک‌های این مدل به ۲۰۰ کیلومتر افزایش یافته‌است. مدل صادراتی این سیستم آنتی-۲۵۰۰ نام دارد که به ونزوئلا و مصر صادر شده‌است.
انواع > اس-۳۰۰وی-۴ (S-300Y-4)

مدل ارتقایافته اس-۳۰۰وی (آنتی-۲۵۰۰) که تحویل آن از سال ۲۰۱۴ به نیروی زمینی روسیه آغاز شده و برد مؤثر آن ۴۰۰ کیلومتر اعلام شده‌است.
کاربران

الجزایر: ۴ تا ۸ گردان اس-۳۰۰ را در سال ۲۰۰۶ سفارش داد و هم‌اکنون بخشی از محموله را نیز دریافت و درخاک خود مستقر کرده‌است. مدل‌ها از نوع آنتی-۲۵۰۰وی و پی‌ام‌یو۲ذکر شده‌اند
ارمنستان: اس-۳۰۰ پی‌اس (سام-۱۰) و تحویل سامانه‌های پدافندی به اوکراین
جمهوری آذربایجان: خرید دو اس-۳۰۰پی‌ام‌یو۲ در سال ۲۰۱۲ به علت درگیری با ارمنستان
بلاروس: اس-۳۰۰ پی‌اساس-۳۰۰ در صوفیه، بلغاستان بلغارستان: ده پرتابگر اس-۳۰۰ و تحویل موشک‌های اس-۳۰۰ به اوکراین
ایران: در تاریخ ۲۹ فروردین سال ۱۳۹۵ سامانه موشکی اس ۳۰۰ در رژه ارتش جمهوری اسلامی ایران رونمایی شد. ایران ۴ گردان سامانه اس-۳۰۰پی‌ام‌یو‌۲ را از روسیه خریداری کرد
چین: چین نخستین خریدار خارجی اس-۳۰۰پی‌ام‌یو۲ بوده‌است و مدل اس-۳۰۰وی را هم در داخل کشور به صورت کاملاً بومی و انبوه تولید کرده است
یونان:دو آتشبار، ۱۲ پرتابگر و ۹۶ موشک اس-۳۰۰پی‌ام‌یو۱
قزاقستان: در سال ۱۹۹۷ میلادی از روسیه سفارش سامانه اس-۳۰۰ را گرفت اما نهایتا آن را لغو کرد
اسلواکی: در آوریل ۲۰۲۲ (میلادی)، اسلواکی اعلام کرد که سامانه‌های دفاع هوایی اس-۳۰۰ را به اوکراین ارسال خواهد کرد و در مقابل، ناتو، سیستم پاتریوت را در اسلواکی جابه‌جا خواهد کرد. در اکتبر ۲۰۲۳، پس از انتخاب دولت جدید، اسلواکی تصمیم گرفت که تمام محموله‌های سلاح ارسالی به اوکراین را متوقف کند.
روسیه: حدود ۴۰ سال از تولید نمونه‌های اولیهٔ این سامانه در روسیه می‌گذرد. مدل‌های پی ام یو ۱ از رده تقریباً خارج شده‌اند. مدل‌های قدیمی همچون پی‌ام‌یو-۲ هم وظیفه محافظت از اماکن دارای حساسیت کمتر را برعهده دارد. روسیه برای محافظت از سامانه‌های اس-۳۰۰ و اس-۴۰۰ از سامانه تور ام ۲ و مدل قدیمی‌تر آن یعنی تور ام-۱ بهره می‌گیرد
اوکراین: کشورهای مختلفی این سامانه را به اوکراین اهدا کرده‌اند
ونزوئلا: ۲ گردان آنتی-۲۵۰۰
ویتنام ۲ اس-۳۰۰ پی‌ام‌یو۱
مصر: اس-۳۰۰وی‌ام در سال ۲۰۱۴ وارد خدمت شده‌است
کاربران > کاربران سابق

کرواسی: در سال ۱۹۹۵ از اوکراین خریداری شد اما سیستم کامل نبود و هیچوقت عملیاتی نشد و فقط یک سلاح روانی بود. به نظر می‌رسد به آمریکا فروخته شده باشند
چکسلواکی: یک آتشبار که به اسلواکی رسید
شوروی
کاربران > کاربران احتمالی در آینده

لیبی: امکان ارسال اس-۳۰۰ از روسیه به لیبی
تایلند: پیشنهاد خرید اچ‌کیو-۹ از چین
عراق: نسبت به خرید اس-۳۰۰ ابراز علاقه کرده‌است
پاکستان: اچ‌کیو-۱۸ مورد ارزیابی قرار گرفته‌است
سوریه: احتمال خرید سامانه‌های خفیف‌تری چون پی‌ام‌یو۲ برای دولت سوریه وجود دارد و دو طرف در این زمینه ابراز تمایل کرده‌اند
دو موشک S-300PM TEL و یک رادار 'Flap Lid'
رادار اس-۳۰۰پی‌ام‌یو۲
اس-۳۰۰ در ارتش بلغارستان
سکویای همیشه‌سبز

| سکویای همیشه سبز | سکویای همیشه سبز |
| --- | --- |
سکویای همیشه سبز، Sequoia sempervirens: سکویای همیشه سبز، Sequoia sempervirens
وضعیت حفاظت: وضعیت حفاظت
 در خطر انقراض  (IUCN 3.1):  در خطر انقراض  (IUCN 3.1)
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: گیاهان
شاخه:: مخروطیان
راسته:: کاج‌سانان
تیره:: سرویان
زیرخانواده:: سرخ‌چوب
گونه:: S. sempervirens
نام دوبخشی: نام دوبخشی
Sequoia sempervirens : Sequoia sempervirens 
Sequoia sempervirens
سکویای همیشه سبز (نام علمی: Sequoia sempervirens) نام یک گونه از تیره سرویان است.
روبن گئورگیان

| روبن گئورگیان | روبن گئورگیان |
| --- | --- |
نماینده دوره‌های چهارم و پنجممجلس ملی جمهوری ارمنستان: نماینده دوره‌های چهارم و پنجممجلس ملی جمهوری ارمنستان
دوره مسئولیت ۲۰۰۹ – ۲۰۱۷: دوره مسئولیت ۲۰۰۹ – ۲۰۱۷
فراکسیون: -
نماینده دوره دوممجلس ملی جمهوری ارمنستان: نماینده دوره دوممجلس ملی جمهوری ارمنستان
دوره مسئولیت ۱۹۹۹ – ۲۰۰۳: دوره مسئولیت ۱۹۹۹ – ۲۰۰۳
فراکسیون: -
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: ۱۸ ژوئن ۱۹۵۴ ‏(۷۰ سال)۱۸ ژانویهٔ ۱۹۵۴ ‏(۷۰ سال) ایروان، ارمنستان
ملیت: ارمنستان
حزب سیاسی: مستقل  حزب ارمنستان شکوفا
محل تحصیل: دانشگاه پلی‌تکنیک ارمنستان
جایزه‌ها: 
روبن پتیکی گئورگیان (ارمنی: Ռուբեն Պետիկի Գեւորգյան؛ زادهٔ ۱۸ ژوئن ۱۹۵۴) یک سیاستمدار اهل ارمنستان است که از تاریخ ۱۹۹۹ تا تاریخ ۲۰۰۳ سمت نمایندگی دوره دوم مجلس ملی جمهوری ارمنستان و بار دیگر از تاریخ ۲۰۰۹ تا تاریخ ۲۰۱۷ سمت نمایندگی دوره‌های چهارم و پنجم مجلس ملی جمهوری ارمنستان را برعهده داشت.
زندگی‌نامه

در ۱۸ ژانویه یا ۱۸ ژوئن ۱۹۵۴ در ایروان به دنیا آمد و از دانشگاه پلی‌تکنیک ارمنستان فارغ‌التحصیل شد.  وی عضو اتحادیه نویسندگان ارمنستان می‌باشد.
اندیس مراوند

| مراوند> موقعیت | مراوند> موقعیت |
| --- | --- |
استان: استان اصفهان
شهرستان: شهرستان میمه و وزوان
شهر: حوالی وزوان
مشخصات فنی معدن: مشخصات فنی معدن
زلزله: زلزله
وضعیت لرزه‌خیزی ناحیه: فعال
نام اندیس: مراوند
نوع اندیس: مصالح ساختمانی
نام ماده: سنگ تزئینی
نوع ماده: مصالح ساختمانی
مراوند یک اندیس مصالح ساختمانی است که در حوالی شهر کاشان استان اصفهان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، سنگ تزئینی است.
پی‌یرز شخم‌زن

| پی‌یرز شخم‌زن | پی‌یرز شخم‌زن |
| --- | --- |
صفحه‌ای از مزامیرنامه‌ی لاترل مربوط به سده‌ی ۱۴ میلادی. در حاشیه‌ی راست، تزئینات مضحک وجود دارند و در پایین صفحه یک مرد شخم‌زن را می‌توان دید.: صفحه‌ای از مزامیرنامه‌ی لاترل مربوط به سده‌ی ۱۴ میلادی. در حاشیه‌ی راست، تزئینات مضحک وجود دارند و در پایین صفحه یک مرد شخم‌زن را می‌توان دید.
زبان: انگلیسی میانه
پدیدآورنده: ویلیام لنگلند
پی‌یرز شخم‌زن (به انگلیسی: Piers Plowman) یا رؤیای ویلیام درباره‌ی پی‌یرز شخم‌زن، شعری روایی و تمثیلی است که احتمالاً بین سال‌های ۹۰-۱۳۷۰ میلادی توسط ویلیام لنگلند نوشته شده. این اثر به شکل شعری بی‌وزن با تکرار مصوت‌ها در آغاز ابیات سروده شده و هر بخش در قطعاتی به نام پاسوس (در لاتین به معنای «گام») قرار گرفته است. بسیاری از منتقدان بر این باورند که این شعر در کنار حکایت‌های کنتربری اثر چاسر و سِر گَوِین و شوالیه‌ی سبز، یکی از برجسته‌ترین آثار ادبیات انگلیسی در قرون وسطی است.
نسخه‌های منتشرشده

Economou, George (tr), William Langland's Piers Plowman: The C version (Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 1996).
Kane, George, gen. ed. Piers Plowman: The A Version (Kane, ed.; rev. ed. London: Athlone, 1988); Piers Plowman: The B Version (Kane and Donaldson, eds.; rev. ed. London: Athlone, 1988); Piers Plowman: The C Version (George Russell and Kane, eds.; London: Athlone, 1997).
Pearsall, Derek, ed. William Langland. Piers Plowman: A New Annotated Edition of the C-Text (Exeter, UK: University of Exeter Press, 2008) (Exeter Medieval Texts and Studies).
Schmidt, A. V. C., Piers Plowman: A Parallel-Text Edition of the A, B, C, and Z Versions (3 vols.; Kalamazoo: Medieval Institute, 2011).
Vaughan, Míċeál F., Piers Plowman: The A Version (Baltimore: Johns Hopkins University Press, 2011).
درازپاها

| درازپاها | درازپاها |
| --- | --- |
کانگوروی خاکستری شرقی: کانگوروی خاکستری شرقی
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: طنابداران
رده:: پستانداران
فرورده:: کیسه‌داران
راسته:: کیسه‌داران علف‌خوار
زیرراسته:: درازپاسانان
تیره:: درازپایان
سرده:: Macropus (شاو، ۱۸۹۰)
گستره پراکندگی کانگوروهای درازپا: گستره پراکندگی کانگوروهای درازپا
درازپاها (نام علمی: Macropus) سرده‌ای از کیسه‌داران عضو تیره درازپایان است که شامل ۱۴ گونه و سه زیرسرده می‌شود. همهٔ کانگوروهای زمین‌رو، والاروها، و چندین گونه والابی در این سرده قرار می‌گیرند. کانگوروی خاکستری شرقی از جمله شناخته‌شده‌ترین جانوران عضو این سرده است.
رده‌بندی

سرده Macropus
زیرسرده Notamacropus
والابی چابک، Macropus agilis
والابی سیاه‌خط، Macropus dorsalis
والابی تامار، Macropus eugenii
†والابی تولاش، Macropus greyii (انقراض)
والابی قلمویی غربی، Macropus irma
والابی پارما: Macropus parma (به تازگی دوباره دیده شده است، برای ۱۰۰ سال گمان بر انقراض آن بود.)
والابی دم‌شلاقی: Macropus parryi
والابی گردن‌قرمز: Macropus rufogriseus
زیرسرده Osphranter
کانگوروی آنتیلوپ، Macropus antilopinus
والاروی سیاه، Macropus bernardus
والاروی معمولی، Macropus robustus
کانگوروی قرمز: Macropus rufus
†Macropus titan
†Macropus pearsoni
زیرسرده Macropus
کانگوروی خاکستری غربی، Macropus fuliginosus
کانگوروی خاکستری شرقی، Macropus giganteus
بهمنی (شازند)

| بهمنی | بهمنی |
| --- | --- |
روستا: روستا
مختصات: ۳۴°۰۰′۰۶″شمالی ۴۹°۰۹′۵۸″شرقی﻿ / ﻿۳۴٫۰۰۱۶۶۷°شمالی ۴۹٫۱۶۶۱۱۱°شرقی﻿ / 34.001667; 49.166111: مختصات: ۳۴°۰۰′۰۶″شمالی ۴۹°۰۹′۵۸″شرقی﻿ / ﻿۳۴٫۰۰۱۶۶۷°شمالی ۴۹٫۱۶۶۱۱۱°شرقی﻿ / 34.001667; 49.166111
کشور: ایران
استان: مرکزی
شهرستان: شازند
بخش: زالیان
دهستان: نهرمیان
جمعیت: ۶۲۹ نفر (سرشماری ۹۵)
پیش‌شمارهٔ تلفن: 086225
بهمنی روستایی در دهستان نهرمیان بخش زالیان شهرستان شازند استان مرکزی ایران می باشد. مراکز آموزشی موجود در روستا دبستان دوره ابتدای می باشد. همچنین ساختمان دهیاری در سال۱۳۹۵ با مدیریت رییس شورا حمیدرضا صمدی افتتاح گردید!
جمعیت

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این روستا ۶۲۹ نفر (۱۸۷خانوار) بوده‌است.
| جمعیت تاریخی> سال | جمعیت تاریخی> جمعیت | جمعیت تاریخی> ±% |
| --- | --- | --- |
| ۱۳۸۵ | ۶۲۹ | —     |
| ۱۳۹۰ | ۵۷۰ | ۹٫۴٪− |
| ۱۳۹۵ | ۶۲۹ | ۱۰٫۴٪+ |
آن استالیبراس

| آن استالیبراس | آن استالیبراس |
| --- | --- |
زادهٔ: دسامبر ۱۹۳۸ (۸۵–۸۶ سال)
ملیت: بریتانیایی
آن استالیبراس (انگلیسی: Anne Stallybrass؛ زادهٔ دسامبر ۱۹۳۸) بازیگر اهل بریتانیا است.
از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته است، می‌توان به پوآرو اشاره نمود.
صدف نرم‌پوسته

| صدف نرم‌پوسته | صدف نرم‌پوسته |
| --- | --- |
صدف نرم‌پوسته، Mya arenaria: صدف نرم‌پوسته، Mya arenaria
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: نرم‌تنان
رده:: دوکفه‌ای‌ها
گونه:: M. arenaria
نام دوبخشی: نام دوبخشی
Mya arenaria : Mya arenaria 
صدف نرم‌پوسته (نام علمی: Mya arenaria) نام یک گونه از زیررده ناجوردندانگان است.
آن دیویس

| آن دیویس | آن دیویس |
| --- | --- |
زادهٔ: ۲۵ نوامبر ۱۹۳۴ لندن، انگلستان
درگذشت: ۲۶ آوریل ۲۰۲۲ (۸۷ سال)
ملیت: بریتانیایی
پیشه: بازیگر
همسر: ریچارد برایرز (ا. ۱۹۵۶–۲۰۱۳)
فرزندان:  لوسی برایرس  کِیتی برایرس 
آن دیویس (انگلیسی: Ann Davies؛ زادهٔ ۲۵ نوامبر ۱۹۳۴ – ۲۶ آوریل ۲۰۲۲) بازیگر اهل بریتانیا بود.
از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته‌است، می‌توان به دکتر هو، در چله سرد زمستان و دوستان پیتر اشاره نمود.
متیل‌تستوسترون

| 0 | 1 |
| --- | --- |
داده‌های بالینی: داده‌های بالینی
نام‌های تجاری: Virilon
AHFS/Drugs.com: monograph
روش مصرف دارو: دهانی
کد ATC: G03BA02 
وضعیت قانونی: وضعیت قانونی
وضعیت قانونی:  Schedule III (US) 
داده‌های فارماکوکینتیک: داده‌های فارماکوکینتیک
متابولیسم: جگر
نیمه‌عمر حذف: ۶–۸ ساعت
دفع: ۹۰٪ ادرار / ۱۰٪ مدفوع
شناسه‌ها: شناسه‌ها
 نام آیوپاک 17b-hydroxy-17a-methylandrost-4-ene-3-one :  نام آیوپاک 17b-hydroxy-17a-methylandrost-4-ene-3-one 
شمارهٔ سی‌ای‌اس: ۵۸-۱۸-۴ Y
پاب‌کم CID: ۶۰۱۰
دراگ‌بنک: DB06710 N
کم‌اسپایدر: ۵۷۸۸ Y
UNII: V9EFU16ZIF
ChEBI: CHEBI:۲۷۴۳۶ N
ChEMBL: ChEMBL۱۳۹۵ Y
CompTox Dashboard (EPA): DTXSID1033664 
ECHA InfoCard: 100.000.333 
داده‌های فیزیکی و شیمیایی: داده‌های فیزیکی و شیمیایی
فرمول شیمیایی: C20H30O۲
جرم مولی: ۳۰۲٫۴۵۱ g·mol−1
مدل سه بعدی (جی‌مول): Interactive image
 SMILES O=C4\C=C3/[C@]([C@H]2CC[C@]1([C@@H](CC[C@@]1(O)C)[C@@H]2CC3)C)(C)CC4 :  SMILES O=C4\C=C3/[C@]([C@H]2CC[C@]1([C@@H](CC[C@@]1(O)C)[C@@H]2CC3)C)(C)CC4 
 InChI InChI=1S/C20H30O2/c1-18-9-6-14(21)12-13(18)4-5-15-16(18)7-10-19(2)17(15)8-11-20(19,3)22/h12,15-17,22H,4-11H2,1-3H3/t15-,16+,17+,18+,19+,20+/m1/s1 Y Key:GCKMFJBGXUYNAG-HLXURNFRSA-N Y :  InChI InChI=1S/C20H30O2/c1-18-9-6-14(21)12-13(18)4-5-15-16(18)7-10-19(2)17(15)8-11-20(19,3)22/h12,15-17,22H,4-11H2,1-3H3/t15-,16+,17+,18+,19+,20+/m1/s1 Y Key:GCKMFJBGXUYNAG-HLXURNFRSA-N Y 
 NY (این چیست؟)  (صحت‌سنجی):  NY (این چیست؟)  (صحت‌سنجی)
متیل‌تستوسترون (به انگلیسی: MethylTestosterone) که با نام‌های تجاری اندروئید (به انگلیسی: Android)، اندروید، اندرورال (به انگلیسی: Androral)، متاندِرِن، تِستِرد و ویریلون (به انگلیسی: Virilon) شناخته می‌شود، یک استروئید آنابولیک است که برای درمان نقص‌های تستوسترون در مردان مورد استفاده قرار می‌گیرد.
موارد مصرف

کمبود آندروژن: به صورت درمان جایگزین در موارد کمبود تستوسترون.
هیپو گنادیسم (کوچک بودن بیضه‌ها) به صورت اکتسابی یا مادرزادی.
تأخیر در بلوغ مردانه.
سرطان متاستاتیک و غیرقابل جراحی پستان در زنان.
درمان احتقان (پر خونی) پستان پس از زایمان و برطرف کردن علائم یائسگی در تجویز همزمان با استروژن.
درمان موارد خاص از کم خونی.
مکانیسم اثر

متیل تستوسترون یک آندروژن خوراکی است. آندروژن‌ها جهت رشد و نمو طبیعی اعضاء جنسی مردانه و ظهور خصوصیات ثانویه جنسی لازم می‌باشند. این هورمون‌ها همچنین نگهداری و دفع برخی املاح را کنترل نموده و در متابولیسم پروتئین (تعادل نیتروژنی) نیز دخالت دارند. آندروژن‌ها همچنین با کمک در ترشح فاکتور محرک خونسازی موجب تحریک تولید گلبول قرمز می‌شوند..
عوارض جانبی

ایجاد خصوصیات مردانه در خانم‌ها: مانند خشن شدن صدا، رویش موی زاید، ریزش موی سر و طاسی مردانه، کوچک شدن پستان‌ها و …
اختلال در تولید اسپرم: در صورت مصرف طولانی مدت دارو.
اختلال در مجرای گوارشی: مانند تهوع، استفراغ و یبوست.
عوارض پوستی: مانند خارش، زردی و چرب شدن پوست، آکنه و تغییر رنگ پوست.
عوارض سیستم اعصاب مرکزی: مانند سردرد، سرگیجه و افسردگی.
سایر عوارض: مانند نامنظم شدن پریود ماهیانه، تشنگی زیاد، افزایش سریع وزن بدن، خستگی غیرعادی، افزایش ادرار، تورم پاها، افسردگی و زردی چشم‌ها.
به دلیل وجود گروه‌های متیل در این دارو، کبد در خطر قرار می‌گیرد (به دلیل وجود ترکیبات سمی) و برای همین باید این دارو برای مردان ۴۰ میلی‌گرم در روز تجویز گردد و پاسخ فرد مصرف‌کننده نسبت به دارو، تحت نظر پزشک معالج قرار گیرد.
لهجه تهرانی

با گویش قدیم تهرانی اشتباه نشود.
| تهرانی | تهرانی |
| --- | --- |
تهرونی: تهرونی
زبان بومی در:  ایران  استان تهران
منطقه: شهر تهران
تبار: زبان‌های هندواروپایی  هندوایرانیایرانیایرانی غربیجنوب غربیفارسیتهرانی
سامانه نوشتاری: فارسی
کدهای زبان: کدهای زبان
ایزو ۳–۶۳۹: –
گلاتولوگ: tehr1242
لهجه تهرانی یکی از لهجه‌های زبان فارسی است. این لهجه تفاوت آشکاری با فارسی نوشتاری معیار دارد. لهجه تهرانی با لهجه معیار در ایران متفاوت است اما نزدیکترین لهجه به لهجه معیار در ایران به شمار می‌آید.  در عین حال برخی غیرزبانشناسان لهجه تهرانی و لهجه معیار در ایران را یکسان دانسته‌اند و معتقدند در سدهٔ اخیر از جانب رسانه‌های دولت‌های مرکزی ایران به عنوان لهجهٔ معیار در رسانه‌های دیداری و شنیداری سراسری (به جز رسانه‌های محلی) مورد استفاده قرار گرفته است.
تاریخچه

لهجهٔ تهرانی به شکل کنونی از زمان قاجار به وجود آمده است و با زبان اهالی بومی تهران تفاوت دارد. لهجهٔ قدیم تهرانی هنوز هم در مناطقی مانند شمیران و دماوند وجود دارد. هرچند که در معرض فراموشی است.
در هر بخش از تهران، این لهجه از شهرهای مجاور تأثیر پذیرفت و مناطق شمالی مانند ونک و شمیران و تجریش، گویش مازندرانی، مناطق جنوبی تهران که با شهر ری مجاور بوده گویش راجی (رازی) داشته و مناطق غرب تهران به سمت کرج نیز متأثر از تاتی بود.
به گفته گارنیک آساتوریان، زبان مردم تهران در ۱۵۰ یا ۲۰۰ سال پیش، مازنی یا راجی بوده است. از دیدگاه او زبان فارسی نیز، زبان هیچ‌یک از اقوام و خرده‌فرهنگ‌های ایرانی نیست. درواقع «فارس» کسی است که زبان یا گویش محلی خود را فراموش کرده است و به زبان معیار سخن می‌گوید. وی فارسی را یک زبان فراقومی یا میانجی می‌داند. آساتوریان می‌گوید حتی مردم ورامین و ونک نیز که نزدیک تهران هستند، در گذشته‌ای نه‌چندان دور زبان‌های خود را داشته‌اند که ظاهراً نزدیک به طبری بوده است یا مردم قم، جاسب، نراق و… به زبان راجی (رازی) صحبت می‌کرده‌اند.
پژوهشگران تهران قدیم را به سه بخش زبانی تقسیم کرده‌اند. تهران از جنوب به شهر ری و زبان راجی در آنجا می‌رسید. به گفته استادان زبان فارسی، از ویژگی‌های زبان راجی استفاده از حرف اضافه بوده و گویشوران منطقه جنوب تهران که با این گویش تکلم می‌کردند، برای مثال از حرف اضافه «ها» به جای حرف «ب» استفاده می‌کردند به‌طوری که به «بگیرید»، «هاگیرید» و به «بگرفتیم»، «هاگرفتیم» می‌گفتند. لهجه شمیرانی یا تجریشی در منطقه شمال تهران رواج داشته است. آن دسته از اهالی تهران که در محدوده ونک و شمیران سکونت داشتند به دلیل مجاورت با استان مازندران لهجه مازندرانی داشتند. والنتین ژوکوفسکی خاورشناس و زبان‌شناس روس اواخر قرن ۱۹ میلادی در سفری که به ایران داشت در حوالی شمیران با گویش تجریشی آشنا شده و در آثارش به این گویش اشاره می‌کند؛ گویشی که شباهت بسیاری با گویش مازندرانی دارد. تا امروز در محدوده‌هایی از جمله سرآسیاب دولاب، شاه عبدالعظیم و… هنوز هم افرادی با لهجه شمیرانی صحبت کنند؛ لهجه‌ای که ملایم شده گویش مازنی است. گویشی از لهجه تاتی نیز در منطقه غرب تهران رواج داشته است. مناطق شرقی تهران از دیرباز بیابان بوده است و گویش خاصی در آن مناطق تا سمنان رواج نداشته است.
هرچند که برخی از پژوهشگران نیز معتقدند، تهران در تقسیمات کشوری قدیم و پیش از این که پایتخت ایران شود از ملحقات شهر تاریخی ری بوده است؛ بنابراین گویش مردم این شهر نیز از شعب گویش راجی یا رازی، همان زبانی که از زبان پهلوی منشعب و در شمال و شمال غربی و مغرب و جنوب ایران رواج داشته، بوده است. به تصریح شمس قیس رازی زبان مردم شهر ری و از جمله تهران، حد فاصل زبان دری مشرق و زبان پهلوی مغرب و جنوب ایران محسوب می‌گردیده است. امروزه از این گویش اثری بر جای نمانده است. این گویش در زبان چند نسل پیش مردم روستائیان مناطق دولاب و شمیران و کن و سولقان شنیده می‌شد.
روند شکل‌گیری

از قدیم‌ترین روزها، در تهران گویش رازی یعنی منسوب به ری رایج بوده است.با تبدیل تهران به شهر توسط شاه تهماسب یکم فقط یک‌پنجم روستای تهران در شهر واقع شد و بقیهٔ شهر باغ و زمین بایر بود. در این دوران مردم مختلف و به‌خصوص نظامی‌ها به تهران مهاجرت کردند تا این‌که در دوران نادرشاه تهران یک پادگان نظامی شده بود. لهجه‌های این مهاجران با گویش روستای ری ادغام شد. پس از پایتخت شدن تهران توسط آغامحمدخان قاجار مهاجرت به تهران و اقامت در آن سرعت پیدا کرد و بسیاری از اقلیت‌های قومی و مذهبی به تهران آمدند. تبعید طایفهٔ زند به تهران توسط آغامحمدخان و اثرگذاری لهجهٔ شیرازی را هم نمی‌توان در این گویش بی‌تأثیر دانست.
ایجاد منصب دیوان در زمان فتحعلی‌شاه اتفاق مهمی در این تحولات بود. پس از آن، تفرشی‌ها و آشتیانی‌ها مناصب مهم حکومتی را بر عهده گرفتند. به این ترتیب، دو نوع زبان شایع شد «زبان قلمی» و «زبان شمشیری». حاصل اختلاط این دو زبان، لهجه‌ای است که امروزه در تهران رایج است.
ویژگی‌های تلفظ

در لهجه تهرانی امروزی برخلاف برخی لهجه‌های دیگر زبان فارسی «غ» و «ق» یکسان تلفظ می‌شود؛ مثلاً تلفظ دو واژه غریب و قریب در لهجه تهرانی یکسان است.
در مقایسه با لهجه معیار که معمولاً طول هجاها برابر است، در لهجه تهرانی امروزی، هجای اول کلمات کمی کشیده‌تر و مصوت‌های بلند (آ، او، ای) کمی کوتاهتر از لهجه فارسی معیار تلفظ می‌شوند. در نقطه مقابل لهجه تهرانی، می‌توان از لهجه‌های خوزستانی نام برد که مصوت‌های بلند در در آن لهجه‌ها نسبت به لهجه معیار کشیده‌تر تلفظ می‌شوند.
تبدیل «ان» «ام» در اغلب واژه:
خانه ← خونه
جان ← جون
آرام ← آروم
داماد ← دوماد
ماند ← موند
آقایان← آقایون
استثنا در واژگان کمتر رایج و نوتر از جمله اکثر جمع‌ها با «ان» جاری‌است.
در لهجهٔ تهرانی کسره برخی اوقات به صورت «ی» تلفظ می‌شود:
شِکر ← شیکر
کِشمِش ← کیشمیش
بِلیت ← بیلیت
جِگر ← جیگر
شِلنگ ← شیلنگ
کنجِد ← کنجید
بسیاری اوقات حرف آخر برخی واژه‌ها در هنگام استفاده در جمله حذف می‌شود. به‌طور مثال
اون خونه نیس = او در خانه نیست
هنو نرفتی = هنوز نرفتی
ویژگی‌های تلفظ > تلفظ «را»

رای مفعولی به‌صورت ro- یا o- تلفظ می‌شود. در حالت نیمه‌رسمی پس از مصوت، ro، و پس از صامت، o-. گاه با «ی» میانجی بعد از مصوت، yo- تلفظ می‌شود و گاهی به‌همراه ایست چاکنایی میانجی به‌صورت 'o-.
ما را ببین --> ما رو ببین.
دستت را بلند کن. --> دستتو بلند کن.
علی را ببین. --> علی رو ببین --> علی‌یُ ببین.
برزو را بزن. --> برزو رو بزن --> Borzu'o bezan.
ویژگی‌های تلفظ > تبدیل جملهٔ مفعولی در صورتی که مفعول اول شخص باشد

برای مثال:
مرا به رستوران برد --> بردم رستوران
مرا کشت --> کشتم
ویژگی‌های تلفظ > گفتن بعضی کلمات به شکلی دیگر

مچاله->موچوله
تشک --> دشک
باز-->وا
ایستادم-->واسادم
نمی‌ایستادم-->وانمیسادم
صبحانه-->صبونه
خنک--> خونک
باقلا --> باقالی
جمع

واژگان همواره با «ها» که با تخفیف «ه» ادا می‌شود جمع بسته می‌شوند.
کتاب‌ها --> کتابا
ضمایر > ضمایر فاعلی

به جای ضمیرهای سوم شخص صفت‌های اشارهٔ جانشین اسم استفاده می‌شود.
سوم شخص مفرد
او؛ آن --> اون
سوم شخص جمع
ایشان؛ آن‌ها -->اون‌ها -->اونا
ضمایر > های ناملفوظ

های ناملفوظ در همهٔ موارد با کسره تلفظ می‌شود. تنها استثناء کلمهٔ «نه» است که با فتحه ادا می‌شود.
واژه‌ها و اصطلاحات

در گویش تهرانی برخی موارد متفاوت با فارسی معیار به کار می‌رود. از جمله:
اٌتول: اتومبیل
جوق: جوی آب
آپارتی یا هاپارتی: پررو، دریده، بددهن، سرتق
آیِزنه:شوهر خواهر
آلاف و اولوف: پول، مِلک
ایز گم کردن: اثر را از بین بردن، رد پا را خراب کردن
باج سبیل: پول زور
باسمه ای: بدلی، ساختگی و قلابی
بزآورده: بدشانسی آورده
تٌقٌلی: فسقلی، تپل، گرد
تق چیزی درومدن: چو افتادن، رسوایی به بار آوردن
تیپا: لگد
جونم مرگ شده: جونه (جوان) مرگ شده. (نوعی نفرین مادرانه)
جیگرطلا: معشوقه، محبوبه
جینگولی مسّان: کودک سفید تپل و خنده‌رو
جِرقابه: آب سیاه و کثیف و آلوده
چاییدی: فکر بیهوده کردن و وعده بیهوده به خود دادن
چوق: واحد پول
چَتوَل: یک چهارم بطری
چپت چقذه: چقدرپول داری
چپه: پول، مایه دست، پولی که قمار باز برای قمار رو کند.
چپه شدن: بی حال شدن
خرمگس معرکه: فضولباشی، مزاحم
خیسید: زیرحرفش زد.
خرج اتینا: ولخرجی
داداردودور: هوچی گری
صرف فعل

شناسهٔ سوم شخص مضارع به جای «د» های ناملفوظ است. «می‌کند --> می‌کنه»
شناسهٔ دوم شخص جمع به جای «اید --> این» ادا می‌شود. «می‌کنید --> می‌کنین»، «رفتید --> رفتین»
شناسهٔ سوم شخص جمع با تخفیف دال پایانی ادا می‌شود: «می‌کنند --> می‌کنن»
تلفظ ضمایر متصل

تمام ضمایر متصل با مصوت پیشین کسره ادا می‌شوند جز اول شخص مفرد. واج الف در ضمایر متصل جمع مانند کلمه‌های جمع به و تبدیل می‌شود.
کتابَم کتابِت کتابِش
کتابِمون کتابِتون کتابِشون
گذشته مستمر و حال ملموس

لهجهٔ تهرانی و به طبع آن فارسی ایران دارای برخی ویژگی‌های جدید در دستور زبان است. یکی از این وِیژگی‌ها داشتن دو زمان فعلی گذشته مستمر و حال ملموس است که به کمک فعل کمکی داشتن ساخته می‌شود. این دو زمان به این شکل صرف می‌شوند.
گذشتهٔ مستمر: داشتم می‌رفتم | داشتی می‌رفتی | داشت می‌رفت | داشتیم می‌رفتیم | داشتید می‌رفتید | داشتند می‌رفتند
حال ملموس: دارم می‌روم | داری می‌روی | دارد می‌رود | داریم می‌رویم | دارید می‌روید | دارند می‌روند
این زمان در سایر گویش‌های شرقی فارسی دیده می‌شود. البته گذشته ملموس و حال مستمر با مفهومی کاملاً یکسان در لهجه هراتی نیز با استفاده از کلمه هِی به شکل زیر وجود دارد:
گذشته مستمر: هی می‌رفتم|هی می‌رفتی|هی می‌رفت|هی می‌رفتیم|هی می‌رفتید|هی می‌رفتند
حال ملموس: هی می‌روم|هی می‌روی|هی می‌رود|هی می‌رویم|هی می‌روید|هی می‌روند
ویژگی‌های فارسی کهن در لهجه تهرانی

مثال دیگر ادا کردن شناسهٔ سوم شخص جمع به تخفیف د. «کردن» به جای «کردند». به عنوان مثال در تاریخ بلعمی هم چنین چیزی دیده می‌شود (و البته آثار دیگر متقدمان). یا ترکیبی چون «علی، سرش درد می‌کند» که در آن اول رکن (مثلاً مضاف‌الیه) ذکر می‌شود و بار دیگر در جای اصلی با ضمیر ادا می‌شود (که در واقع بدل است) در ادبیات فارسی کاملاً سابقه دارد. هم در شاهنامه آمده است و هم در آثار دیگر مثل غزلیات سعدی. سعدی می‌گوید «تطاولی که تو کردی به دوستی با من / من «آن» به دشمن خونخوار خویش نپسندم» اول کل رکن (در اینجا مفعول) را آورده است و بعد یک بار دیگر با «آن» به آن اشاره کرده است. یا در جای دیگر می‌گوید «باز می‌بینم و دریا نه پدیدست کرانش» یعنی کرانِ دریا پدید نیست.
راهنمای آوانویسی

در این نوشتار از نمادهای زیر برای آوانویسی استفاده شده است.
â = تلفظ حرف آ در واژهٔ آبادان
a = تلفظ حرف اَ در واژهٔ اَبر
ٍe = تلفظ حرف اِ در واژه اِمروز
C = ج
ç = چ
i = تلفظ حروف ای در واژه ایران
ş = ش
Q = غ یا ق
O = تلفظ حرف اُ در واژهٔ اُمید
U = تلفظ حرف و در واژهٔ کوچه
X = خ
Ž = ژ
آرگ گریگوریان

| آرگ گریگوریان | آرگ گریگوریان |
| --- | --- |
رئیس …: رئیس …
دوره مسئولیت ۱۹۹۲ – ۱۹۹۸: دوره مسئولیت ۱۹۹۲ – ۱۹۹۸
پس از: تشکیل پست
پیش از: گئورگ باغداساریان
وزیر آموزش و پرورش ارمنستان: وزیر آموزش و پرورش ارمنستان
دوره مسئولیت ۴ دسامبر ۱۹۹۰ – ۱۹۹۲: دوره مسئولیت ۴ دسامبر ۱۹۹۰ – ۱۹۹۲
رئیس‌جمهور: -
نخست‌وزیر: -
پس از: تشکیل پست
پیش از: هایک قازاریان
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: ۹ سپتامبر ۱۹۵۲ ‏(۷۲ سال) ایروان، ارمنستان
ملیت: ارمنستان
محل تحصیل: دانشگاه پلی‌تکنیک ارمنستان
پیشه: مهندس
جایزه‌ها: 
آرگ خاچیکی گریگوریان (Արեգ Խաչիկի Գրիգորյան؛ زادهٔ ۹ سپتامبر ۱۹۵۲) یک سیاستمدار و مهندس اهل ارمنستان است که از تاریخ ۴ دسامبر ۱۹۹۰ تا تاریخ ۱۹۹۲ در دولت‌های وازگن مانوکیان سمت وزیر روشنایی (آموزش و پرورش) ارمنستان را برعهده داشت.
زندگی‌نامه

در ۹ سپتامبر ۱۹۵۲ در ایروان به دنیا آمد و از دانشگاه پلی‌تکنیک ارمنستان فارغ‌التحصیل شد. وی همچنین برنده نشان آنانیا شیراکاتسی شده‌است.
سوزوکی موتونوبو

| سوزوکی موتونوبو | سوزوکی موتونوبو |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱ ژانویهٔ ۱۵۵۵
درگذشت: ۱ ژانویهٔ ۱۶۲۰
سوزوکی موتونوبو (به ژاپنی: 鈴木元信 Suzuki Motonobu); ۱ ژانویهٔ ۱۵۵۵ – ۱ ژانویهٔ ۱۶۲۰) یک سامورایی ژاپنی از دوره سنگوکو تا اوایل دوره ادو بود. او که یک تاجر سابق بود، مشغول مطالعه مراسم چای در کیوتو بود که توسط داته ماسامونه استخدام شد. همچنین به عنوان شیچی رومئمون (七右衛門 Shichirōemon) شناخته می‌شود.