هایله سلاسی
پادشاهی > دههٔ ۱۹۴۰ و ۱۹۵۰

نیروهای بریتانیایی، که عمدتاً متشکل از نیروهای مستعمراتی آفریقایی و آفریقای جنوبی با حمایت اتیوپی بودند، تحت فرماندهی "نیروی جدعون" به رهبری سرهنگ اورد وینگیت، تلاش نظامی برای آزادسازی اتیوپی را هماهنگ کردند. در این دوره، هایله سلاسی چندین اعلامیهٔ سلطنتی صادر کرد و نشان داد که قدرت نظامی بریتانیا و محبوبیت امپراتور می‌توانند در یک تلاش هماهنگ برای آزادسازی اتیوپی با یکدیگر همراه شوند.
همراه با ملکه الیزابت دوم در مسیر کاخ باکینگهام، ۱۹۵۴
در ۱۸ ژانویهٔ ۱۹۴۱، در جریان کارزار شرق آفریقا، سلاسی از مرز بین سودان و اتیوپی، در نزدیکی روستای ام ایدلا، عبور کرد. پرچم شیر یهودا بار دیگر برافراشته شد. دو روز بعد، او و گروهی از میهن‌پرستان اتیوپیایی به نیروی جدعون که از پیش در اتیوپی حضور داشت و زمینه را برای نبرد آماده می‌کرد، پیوستند.
ایتالیا به دست نیروهای متحد بریتانیا، اتحادیهٔ کشورهای مشترک‌المنافع، فرانسهٔ آزاد، بلژیک آزاد و چریک‌های اتیوپیایی شکست خورد. در ۵ مهٔ ۱۹۴۱، هایله سلاسی وارد آدیس آبابا شد و شخصاً خطاب به مردم اتیوپی سخنرانی کرد، دقیقاً پنج سال پس از آنکه نیروهای فاشیستی وارد آدیس آبابا شده بودند. او مردم را ترغیب کرد که خشونتی را که بر آن‌ها تحمیل شده بود، تلافی نکنند.
در ۲۷ اوت ۱۹۴۲، سلاسی مبنای قانونی لغو برده‌داری را که نیروهای اشغالگر ایتالیا به‌طور غیرقانونی در سراسر امپراتوری برقرار کرده بودند، تأیید کرد و مجازات‌های سنگینی از جمله اعدام را برای تجارت برده تعیین نمود.
پس از جنگ جهانی دوم، اتیوپی به عنوان یکی از اعضای بنیان‌گذار سازمان ملل متحد شناخته شد. در سال ۱۹۴۸، منطقهٔ اوگادن، که مورد مناقشهٔ سومالی‌لند ایتالیا و سومالی‌لند بریتانیا بود، به اتیوپی واگذار شد. در ۲ دسامبر ۱۹۵۰، مجمع عمومی سازمان ملل متحد قطعنامهٔ ۳۹۰ (V) را تصویب کرد که بر اساس آن اریتره (مستعمرهٔ پیشین ایتالیا) به فدراسیونی با اتیوپی تبدیل شد. اریتره قرار بود دارای قانون اساسی خود باشد که تعادل قومی، زبانی و فرهنگی را تضمین کند، در حالی که اتیوپی امور مالی، دفاعی و سیاست خارجی آن را مدیریت می‌کرد.
با وجود سیاست‌های تمرکزگرایانه‌ای که پیش از جنگ جهانی دوم اجرا کرده بود، هایله سلاسی همچنان قادر به اجرای تمامی برنامه‌هایی که مدنظر داشت نبود. در سال ۱۹۴۲، وی تلاش کرد یک نظام مالیاتی مترقی وضع کند، اما این طرح به دلیل مخالفت اشراف شکست خورد و تنها یک مالیات ثابت تصویب شد؛ در سال ۱۹۵۱ نیز او موافقت کرد که این مالیات کاهش یابد. اتیوپی همچنان «نیمه‌فئودالی» باقی مانده بود، و تلاش‌های امپراتور برای تغییر ساختار اجتماعی و اقتصادی کشور از طریق اصلاح نظام مالیاتی با مقاومت اشراف و روحانیون مواجه شد، زیرا آن‌ها مشتاق بودند تا در دوران پس از جنگ مجدداً امتیازات خود را به دست آورند. در مواردی که سلاسی موفق به وضع مالیات‌های جدید بر زمین شد، بار مالی این مالیات‌ها اغلب توسط مالکان زمین به دهقانان منتقل می‌شد.
همراه با رئیس‌جمهور فرانکلین دلانو روزولت بر عرشهٔ یواس‌اس کوئینسی در مصر پس از کنفرانس یالتا، ۱۳ فوریهٔ ۱۹۴۵
سلاسی همراه با سر وینستون چرچیل در خیابان داونینگ، ۲۲ اکتبر ۱۹۵۴
بین سال‌های ۱۹۴۱ تا ۱۹۵۹، هایله سلاسی تلاش کرد تا کلیسای خودمختار ارتدکس توحیدی اتیوپی را تأسیس کند. کلیسای ارتدکس اتیوپی توسط «ابونا»، اسقفی که تحت فرمان پاپ کلیسای ارتدوکس قبطی بود، اداره می‌شد. در سال‌های ۱۹۴۲ و ۱۹۴۵، سلاسی از مجمع مقدس کلیسای ارتدکس قبطی درخواست کرد که استقلال اسقف‌های اتیوپی را به رسمیت بشناسد، اما با رد این درخواست، تهدید کرد که روابط خود را با کلیسای قبطی اسکندریه قطع خواهد کرد. سرانجام، در سال ۱۹۵۹، پاپ کیریلوس ششم مقام «ابونا» را به پاتریارک-کاتولیکوس ارتقا داد. کلیسای اتیوپی همچنان به کلیسای اسکندریه وابسته باقی ماند. علاوه بر این تلاش‌ها، سلاسی رابطهٔ کلیسا و دولت را با وضع مالیات بر زمین‌های کلیسا و محدود کردن امتیازات حقوقی روحانیون تغییر داد، به‌طوری که روحانیون دیگر قادر نبودند برای جرائم مدنی در دادگاه‌های اختصاصی خود محاکمه شوند.
در سال ۱۹۵۶، هایله سلاسی در جریان یک سفر دولتی به هند، با رهبران هندی که از امپراتوری اتیوپی در برابر اشغال غیرقانونی ایتالیا در جنگ ۱۹۳۵–۱۹۴۱ حمایت کرده بودند، دیدار کرد. او همچنین با نخست‌وزیر هند، جواهر لعل نهرو، دربارهٔ استعمارزدایی در آسیا و آفریقا و همکاری در بخش‌های اقتصادی و آموزشی گفتگو کرد.
در سال ۱۹۴۸، هرری‌ها و مسلمانان سومالیایی علیه امپراتوری در هرر قیامی گسترده برپا کردند. دولت با سرکوب شدید به این اعتراضات پاسخ داد. صدها نفر بازداشت شدند و کل شهر هرر در قرنطینهٔ اجباری قرار گرفت. دولت همچنین املاک و دارایی‌های بسیاری از مردم را مصادره کرد. این امر منجر به مهاجرت گستردهٔ هرری‌ها از منطقه شد.
نارضایتی هرری‌ها از این واقعیت ناشی می‌شد که آن‌ها هرگز خودمختاری وعده‌داده‌شده برای هرر را که پس از فتح این پادشاهی توسط منلیک دوم داده شده بود، دریافت نکردند. این وعده به‌مرور توسط فرمانداران امهارای هرر تضعیف شد و هایله سلاسی نیز آن را نقض کرد.
بر اساس گزارش‌های مورخان تیم کارمایکل و رومن لویمایر، هایله سلاسی به‌طور مستقیم در سرکوب جنبش هرری‌ها که در واکنش به سرکوب افرادی که در دورهٔ اشغال اتیوپی (۱۹۳۵–۱۹۴۱) با ایتالیایی‌ها همکاری کرده بودند، شکل گرفته بود، نقش داشت.
در راستای اصل امنیت جمعی، که هایله سلاسی از حامیان صریح آن بود، او یک یگان نظامی تحت فرمان ژنرال ملوگتا بولی، معروف به گردان کگنیو، را برای شرکت در جنگ کره و حمایت از فرماندهی سازمان ملل اعزام کرد. این یگان به لشکر ۷ پیاده ملحق شد و در چندین نبرد از جمله نبرد تپهٔ پورک چاپ جنگید. در یک سخنرانی در سال ۱۹۵۴، هایله سلاسی از مشارکت اتیوپی در جنگ کره به‌عنوان تحقق اصول امنیت جمعی یاد کرد.
در جریان جشن‌های بیست‌وپنجمین سالگرد سلطنت خود در نوامبر ۱۹۵۵، هایله سلاسی یک قانون اساسی اصلاح‌شده ارائه کرد، که در آن قدرت اجرایی در دست امپراتور باقی ماند، اما با انتخابی شدن مجلس سفلا، امکان مشارکت سیاسی بیشتری برای مردم فراهم شد. با این حال، احزاب سیاسی همچنان مجاز نبودند. روش‌های آموزشی مدرن در سراسر امپراتوری اتیوپی گسترش یافت.
کشور برنامه‌های توسعه‌ای و نوسازی را آغاز کرد که با سنت‌های اتیوپیایی همخوانی داشت و در چارچوب ساختار سلطنتی کهن دولت پیش می‌رفت. هایله سلاسی در مواقع لزوم با سنت‌گرایان در میان اشراف و روحانیون مصالحه می‌کرد. او همچنین سعی داشت روابط میان دولت و گروه‌های قومی را بهبود بخشد و به سرزمین‌های عفار که تحت کنترل دولت بودند، خودمختاری اعطا کرد. با این حال، اصلاحات او برای پایان دادن به نظام فئودالیسم به کندی پیش می‌رفت و به دلیل مصالحه‌هایی که با اشراف قدرتمند انجام می‌داد، تضعیف شد. قانون اساسی اصلاح‌شدهٔ ۱۹۵۵ به‌دلیل تأکید مجدد بر «قدرت بی‌چون‌وچرای پادشاه» و حفظ ضعف نسبی دهقانان، مورد انتقاد قرار گرفته است.
هایله سلاسی همچنین از طریق اقدامات خیرخواهانه، روابط دوستانه‌ای با دولت بریتانیا حفظ کرد. او در سال ۱۹۴۷، زمانی که بریتانیا با سیلاب‌های شدید مواجه شده بود، کمک‌هایی برای این کشور ارسال کرد. در نامه‌ای به لرد میورک از «صندوق ملی کمک‌های اضطراری» در لندن، نوشت: «اگرچه ما درگیر کمک به مردم خود هستیم که هنوز از بحران‌های جنگ بهبود نیافته‌اند، اما شنیدیم که کشور حاصلخیز و زیبای شما بر اثر باران‌های سنگین و غیرمعمول دچار ویرانی شده است و درخواست کمک داشته‌اید. بنابراین، ما مبلغی ناچیز، حدود یک‌هزار پوند، از طریق سفارت خود ارسال می‌کنیم تا همدلی و همکاری خود را نشان دهیم.»