لایق شیرعلی
نمونه اشعار

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| دو ره‌سازیم و رَه‌پیما، من و دریا من و دریا |  | دو همراهیم و دو تنها، من و دریا من و دریا |
| به یادِ یار می‌نالیم، یارِ آرزوهامان |  | دو مجنونیم در صحرا، من و دریا من و دریا |
نوشباد
به دستم جام خیامی،
لبالب جام گلفامی.
در او یاد نیاگان است، هم اشک بزرگان است،
در او شهد زمین و شعله خورشید تابان است.
در او هم اختر افتاده از گردون،
در او هم اختر خاموش یاران است.
در او هم گریه‌های خنده آلود است،
در او هم خنده‌های گریه‌آلود است.
در او هم گرمی آتش،
در او هم تلخی دود است…
من از روزی، که اشک تلخ و شورم را
ز جام چشمهای خویش نوشیدم،
من از روزی، که مثل رودها از مادران کوه
جدا گردیدم و داغ جدایی را به جان خویش سنجیدم
پیاپی باده می‌نوشم.
و دانستم، که در تلخی می شیرینی دنیاست،
و دانستم، که درد عشق پاداش جدایی‌هاست،
و دانستم، که خالیگاه مابین زمین و آسمان بر ما
برای سرفرازی‌هاست.
و دانستم، که پهنای زمین در زندگی کوته آدم
برای بی‌نیازی‌هاست،
پیاپی باده می‌نوشم.
و اینک نوشباد من:
برای عمر بگذشته، که بال چپ بود بر ما،
برای عمر آینده، که بال راست خواهد بود،
برای آن، که ما هستیم در دنیا،
میان ساحل دیروز و فردا مثل دریایی،
خروشانی، ستیزانی، به منزل راه‌پیمایی،
ترا تا قطره‌های آخرین می‌نوشم، ای باده!
ترا تا قطره‌های آخرین می‌نوشم، ای باده،
که با انگیزه تو مُرده‌ها از گور عصیان کرده برخیزند،
ز دنیا قرضهای خویش بستانند و بی‌ستیزند.
و چشم زندگان در گردش آید لحظه مستی،
سر مستان به گردش آید و باور کند بر گردش گردون،
و یک دم سر به روی دست بگذارند و اندیشهند،
که ناچیزند یا چیزند؟!
ترا تا قطره‌های آخرین می‌نوشم، ای جام مبارک باد،
که تا دانند هستم شرق‌زاد - از کشور خیام
ترا تا قطره‌های آخرین می‌نوشم، ای جام مبارک باد،
که تا دانند هستم وارث و هم‌ساغر خیام!
[۱۹۶۵]
***
الا، شعر عجم، فردا مرا تو زنده خواهی داشت،
الا، شور دل دنیا، مرا تو زنده خواهی داشت.
به زیر سنگهای ثابت و سیار گردونها
الا، البرز پابرجا، مرا تو زنده خواهی داشت.
بسا شعر تر دنیا بود اندر لب دریا،
الا، شعر تر دریا، مرا تو زنده خواهی داشت.
اگر لک-لک دل پاکیم، یک-یک در دل خاکیم،
الا، فرش ز عرش اولا، مرا تو زنده خواهی داشت.
دلم روزی اگر از درد شعر و عشق می‌میرد،
الا، عشق جهان‌آرا، مرا تو زنده خواهی داشت.
سخن پیدا و ناپیدای هر خلق سخن‌ساز است،
الا، پیدا و ناپیدا، مرا تو زنده خواهی داشت.
الا، دیوان حافظ، حافظم باشی ز هر مرگی،
الا، دیوان مولانا، مرا تو زنده خواهی داشت.
[1988]
***
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| سخنی هیج نه از فر کیانی گفتیم |  | تو بدخشانی، خجندی، ختلانی گفتیم |
| تو سمرقندی، زرفشانی، وخانی گفتیم |  |  تو بخارایی، حصاری، تو فلانی گفتیم |
| چونکه بیگانه‌پرستیم، امان از من و تو! |  |  سست و بی‌مایه و پستیم، امان از من و تو! |
| داد، صد داد از این خدمت فرزندی ما |  | آه، صد آه از این خویشی و پیوندی ما |
| یافت چون رخنه به دیوار محل بندی ما |  | بی‌خرد تاخت به اورنگ «خردمندی» ما! |
| بس که اورنگ نداریم، امان از من و تو |  | فهم ارژنگ نداریم، امان از من و تو! |
شعر زندگی توسط مجید درخشانی آهنگسازی و تصنیف گردیده و با صدای حسین رضا اسدی در آلبوم لحظه ناب منتشر شده‌است:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| زندگی خورشید در بام من است |  | زندگی مهتاب در شام من است |
| زندگی یار گل‌اندام من است |  | زندگی خیام ایام من است |
| ای امید زندهٔ دل زنده باش |  | ای گل عشق جوان پر خنده باش |
| در من میرنده صد آینده باش |  | زندگی پرواز پیغام من است |
| گر نباشد عشق تو پیدای دل |  | چیست دنیا بی غم دنیای دل؟ |
| بی تو و بی عشق تو ای وای دل |  | زندگی زندان من دام من است |
| گر نباشد عشق تو در سینه ام |  | گر نباشد یاد تو گنجینه ام |
| گر نباشد چشم تو آیینه ام |  | زندگی نفرین و دشنام من است |
پاره‌ای از شعری با مضمون «وطن» به تاریخ ۱۸ فوریه ۱۹۹۶:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| جان به قربان تو ای میهن خونین کفنم |  | بودی بیت الشرفم، گشتهای بیت الحزنم |
| دشمنت چهار طرف، اجنبی و خانگیاند |  | تن‌تنها به چه نیرو صف اعدا شکنم؟ |
| تاجیک اندر وطن خویش چرا متهم است؟ |  | یا خطا رفته به تاجیک تولد شدنم؟ |
| ای خراسان تو بگو ساحت ایرانویچ کو؟ |  | من از این فاجعه چون شکوه به یزدان نکنم؟ |
| گریه من نه از آن است که بیچاره شدم |  | هم نه زآن است که فرسوده بود پیرهنم |
| گریم از آنکه تو را حکم به کشتن کردند |  | ای تو هم پایه و هم مایه انسان بُدنم! |
| گریم از آنکه تو تنهایی و من تنهاتر |  | وطنم، آ وطنم، آ وطنم، آ وطنم |
ترانه «عشق گمشده»:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| در دامنِ بهار  |  |  اندر دهِ «مزار» |
| ‎گلغنچهٔ تَری است  |  |  پاکیزه گوهری است |
| با ابروانِ سبز  |  |  با آرمانِ سبز |
| بیرون ز خانه شد  |  |  مکتب، روانه شد |
| ‎یادش بخیر باد  |  |  آن عشقِ کودکی |
| آن عشقِ گم‌شده  |  |  چون شعرِ رودکی |
| می‌رفتم از بَرَش  |  |  بگرفته دفترش |
| ‎چشمم گرفته بود  |  |  چهل کاکلِ تَرَش |
| رویِ بهار بود  |  |  رویِ بهاریَش |
| نامش «خمار» بود  |  |  بودم خماریش |
| ‎یک روز تیره‌ماه  |  |  از دل کشیدم آه |
| ‎او کوچ بست و رفت  |  |  ما را شکست و رفت |
| یادی به تیره‌ماه  |  |  از آن بهار ماند |
| از ده «خمار» رفت  |  |  در دل خمار ماند |
| از کوچهٔ «مزار»  |  |  با اشکِ شَشْ‌قطار |
| ‎ما را ندید و رفت  |  |  گویا پرید و رفت |
| مثل کبوترک  |  |  همسایه دخترک |
| چهل کاکُل از قفا  |  |  گفتند الوداع |