stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
نور

برای دیگر کاربردها، نور (ابهام‌زدایی) را ببینید.
«روشن» به اینجا تغییرمسیر دارد. برای دیگر کاربردها، روشن (ابهام‌زدایی) را ببینید.
گسترش نور مرئی سفید در یک منشور به طول‌موج‌های دیگر، مانند فرابنفش و فرو سرخ… با طول موج‌هایی متفاوت است
پرتو یا نور یک تابش با سرعت موج‌های الکترومغناطیس و حاوی فوتون است که با چشم انسان و دیگر جانوران، دیده می‌شود. نور مرئی با طول‌موجی از حدود ۳۸۰ تا حدود ۷۵۰ نانومتر در بین دو نور نامرئی فروسرخ  که در طول‌موج‌های بلندتر و فرابنفش  که با طول‌موج‌های کوتاه‌تر یافت می‌شود، قرار دارد. نور تابشی است که از یک سری پرتو نورانی ایجاد شده و باعث دیدن اجسام می‌شود. به عنوان یک نظریهٔ نو می‌توان گفت پرتوهای نورانی که نور را تشکیل می‌دهند به‌صورت مستقیم حرکت کرده، سرعت حرکت آن‌ها زیاد بوده، هنگام برخورد به اجسامی که بتوانند از آن‌ها رد بشوند از آن‌ها رد شده و هنگام برخورد با اجسامی که نتوانند از آن‌ها رد بشوند از آن‌ها رد نشده و بازتاب می‌شوند.
انواع

نور را می‌توان به‌صورت زیر دسته‌بندی کرد:
نور طبیعی مثل نور خورشید
نور مصنوعی مثل نور لامپ
اصولاً می‌توان گفت که دلیل سیاه‌بودن و تاریک‌بودن فضا، نبودن نور در فضا است.
نظریهٔ جیمز کلارک ماکسوِل دربارهٔ انتشار الکترومغناطیس و نور بحث می‌کند در حالی‌که نظریهٔ کوانتومی ،برهم‌کنشِ نور و ماده یا جذب و نشر آن را شرح می‌دهد، از آمیختن این دو نظریه، نظریهٔ جامعی که الکترودینامیک کوانتومی نام دارد، شکل می‌گیرد.
نظریه‌های الکترومغناطیسی و کوانتومی افزون‌بر پدیده‌های مربوط به تابش بسیاری از پدیده‌های دیگر را نیز تشریح می‌کنند بنابراین می‌توان منصفانه فرض کرد که مشاهدات تجربی امروز، کم‌وبیش در چارچوبِ ریاضی پاسخگوست. سرشت نور کاملاً شناخته شده است اما در مورد واقعیت نور همچنان پرسش وجود دارد.
۱)نظریهٔ نیوتن:
نور را به صورت خطّ مستقیم تصور می‌کرد و برآن انعکاس قائل بود.
با استفاده از این تئوری مسائل مربوط به آیینه‌ها، عدسی‌ها، منشور و دیگر مسائل را حل می‌کنیم.
۲)نظریهٔ هویگنس:
نور را موج تصوّر می‌کرد و به خوبی می‌توانست مسائل مربوط به طول موج مثل رنگ نور را توجیه کند.
با استفاده از این تئوری، مسائل مربوط به آزمایش یانگ، پدیدهٔ پر اش و از این قبیل را حل می‌کنیم.
۳)نظریهٔ پلانک:
نور را تشکیل شده از بسته‌های ریزی به نام فوتون می‌دانست.
با استفاده از این نظریه مسائل فیزیک مدرن را حل می‌کنیم.
شکل‌گیری نور

هر منبع و جسمی دارای شرایط مولکولی است و هر مولکول دارای انرژی است و انرژی حرارت را شکل می‌دهد و حرارت تشعشع را پدیدمی‌آورد و مجموع انرژی و حرارت و تشعشع در اصل فرکانس را شکل می‌دهند از آنجا که هر مولکول الکترون را دارا است و حرکت الکترون‌ها که دارای بار الکتریکی می‌باشد در حرکت چرخشی در لایه‌ها به دور اتم ایجاد کننده انرژی و میدان الکتریکی است و جابجایی ذرات بار الکتریکی الکترون‌ها در حرکت چرخشی ایجاد انرژی می‌نماید و سپس ترکیب میدان‌های الکتریکی به نسبت میزان جریان بار الکتریکی خود میدان مغناطیس قوی با بار الکتریکی منفی بالا یا میدان مغناطیس ضعیف با بار الکتریکی منفی را شکل می‌دهد و در صورتیکه بار الکتریکی مثبت میدان الکتریکی بالا باشد در ترکیب با میدان مغناطیس ضعیف با بار الکتریکی منفی پایین میدان الکترومغناطیس با بار الکتریکی مثبت شکل می‌دهد و اگر بار الکتریکی منفی میدان الکتریکی بالا باشد در ترکیب با میدان مغناطیس قوی با بار الکتریکی منفی بالا میدان الکترومغناطیس با بار الکتریکی منفی شکل می‌دهد و از آنجا که میدان الکترومغناطیس با جریان انرژی پدید می‌آید در کل می‌توان ابراز نمود تجمیع میدان الکترومغناطیس تحت شرایط فشار بر همدیگر نور را پدید میاورد و در اصل نور پدید آمده از میدان الکترومغناطیس شکل گرفته از فرکانس که تحت شرایط انرژی پدید می‌آید.
ترکیب میدان الکترومغناطیس از میدان الکتریکی و میدان مغناطیس است که در جریان همه میدان‌های شکل گرفته از وضعیت مولکول وجود دارد و بار الکتریکی منفی یا مثبت میدان الکترومغناطیس وابسته به شرایط بار الکتریکی الکترون آن مولکول در شکل‌گیری ارتعاشات اتمی و پدید نوسان در موقعیت انتقال حرکتی نوترون و پروتون و الکترون است و در زمانیکه میدان الکترومغناطیس وجود نداشته باشد شکل موج مغناطیسی یا شکل موج فرکانسی نیز پدید نمیاید که نتیجه شکل موج مغناطیسی یا موج فرکانسی به نوع وضعیت بار الکتریکی منفی یا مثبت میدان متعلق به مولکول ارتباط دارد در نتیجه در موقعیتی که الکترومغناطیس از شرایط انرژی و حرارت و تشعشع شکل دهنده فرکانس پدید می‌آید در جریان فشار موج در میدان‌های الکترومغناطیس بر یکدیگر شرایط ترکیب و تبدیل و افزایش ظرفیت و سپس تابش شکل می‌گیرد که انرژی مربوط به فرکانس در میدان الکترومغناطیس در این حالت فشار وارد نمودن برهم و تجمیع شدن در وضعیت ترکیبی و انتشار بازتاب می‌تواند اشعه و موج سه بعدی را نیز پدیدآورد و ذرات بار الکتریکی تحت فشار ترکیب و تبدیل و انتقال میدان‌های الکترومغناطیس بر یکدیگر در نقطه تعادل در حرکت نور را نیز ایجاد می‌نمایند.
ذاتاً موقعی که انرژی حالت می‌گیرد در اصل حرارت و تشعشع نیز پدید می‌آید و در همین موقعیت میدان‌های الکتریکی و مغناطیسی نیز در حرکت الکترون‌ها به نسبت بار الکتریکی منفی و مثبت شکل می‌گیرد و میدان الکترومغناطیس نیز ایجاد می‌گردد و انرژی ایجاد شده حرارت پدید می‌آید و از حرارت تشعشع شکل می‌دهد که ترکیبی از میدان‌های تحت فشار در طبقات حرکت الکترونی می‌تواند مادون قرمز را نیز شکل دهد که خود نور است؛ حال میدان‌های الکترومغناطیس که بر یکدیگر فشار وارد می‌کنند و ترکیب و تبدیل می‌شوند می‌توانند حاصل نور را ایجاد نمایند زیرا ذرات بار الکتریکی میدان‌های الکترومغناطیس پدید آمده هم انرژی دارد و هم حرارت و تشعشع دارد و در ذات جریان فرکانس خود نور وجود دارد و زمانیکه تجمیع و فشار نیرو الکترومغناطیس با بار الکتریکی مثبت در حرکت فرکانس شکل می‌گیرد می‌تواند تبدیل به نور قابل مشاهده گردد ولی ذرات منتشر آن قابل رویت نمی‌باشد و در جریان شکل‌گیری میدان‌ها خصوصیات مربوط به فرکانس است که می‌تواند نور در حالت‌های گوناگون شکل دهد.
دربارهٔ واژگان

در زبان پارسی دربارهٔ مفهوم نور برابرهای گوناگونی آورده شده است. همچون «شید»، «روشنی» و «فروغ». واژه «روشنی» برگرفته از واژهٔ «روشنیه» (به پارسی میانه: rōšnīh) که هم ریشه با واژگان «روْشِن»
(به کردی سورانی: ڕۆشن، rošin) در کردی سورانی، «روژنا» در بلوچی و «رَئوْخْشْنَه» (به اوستایی: 𐬭𐬀𐬊𐬑𐬱𐬥𐬀، آوانگاری: raoxšna) در اوستایی است. این واژه از ریشه نیا-هندو-اروپایی *lewk- (نور و روشنی) است. واژه «شید» برگرفته از واژه «شید» (به پارسی میانه: šēd) که از ریشه احتمالی نیا-ایرانی *xšaytah (درخشش، روشنی) هم ریشه با واژگان «خْشَئِتَه» (به اوستایی: 𐬑𐬱𐬀𐬉𐬙𐬀، آوانگاری: xšaēta) در اوستایی و «آخْشِت» (به ارمنی: աշխէտ، ašxēt) است. واژه «فروغ» برگرفته از واژه «پیروگ» (به پارسی میانه: payrōg) است.
برخی منابع ریشه آن را از زبان سریانی و برخی از پارسی باستان می‌دانند.
سرعت نور

مقالهٔ اصلی: سرعت نور
سرعت نور در خلاء دقیقاً ۲۹۹٬۷۹۲٬۴۵۸ متر بر ثانیه است. چون هم‌اکنون در دستگاه SI از یکای متر استفاده می‌شود، سرعت دقیق نور نیز با یکای متر تعریف شده است. در گذشته، فیزیک‌دانان بسیاری تلاش کردند تا سرعت نور را به‌دست آورند که از میان آنان می‌توان به گالیلئو گالیله اشاره کرد که در قرن ۱۷ میلادی برای به‌دست آوردن سرعت نور تلاش کرد.
همچنین اوله رومر، فیزیک‌دان دانمارکی در سال ۱۶۷۶ آزمایشی طراحی کرد تا با کمک یک تلسکوپ بتواند سرعت نور را اندازه‌گیری کند. وی گردش سیارهٔ مشتری و یکی از قمرهای آن آیو (به انگلیسی: Io) را زیر نظر گرفت. او محاسبه کرد که ۲۲ دقیقه طول می‌کشد تا نور، قطر مدار زمین را بپیماید. شوربختانه در آن زمان داده‌ها کافی نبود؛ اگر رومه قطر مدار زمین را داشت، سرعتی که برای نور می‌توانست به‌دست‌آورد ۲۲۷٬۰۰۰٬۰۰۰ متر بر ثانیه می‌بود.
در سال ۱۸۴۹ از سوی ایپولیت فیزو، اندازه‌گیری دقیق‌تری برای به‌دست آوردن سرعت نور انجام شد. او پرتوهایی از نور را به سمت آینه‌ای که کیلومترها دورتر بود هدایت کرد. یک چرخ‌دندهٔ در حال گردش نیز در مسیر نور در فاصلهٔ میان منبع تا آینه و مسیر برگشت تا نقطهٔ مبدأ قرار داد. او دریافت که با یک نرخِ مشخصِ گردش، نور می‌تواند در مسیر رفت از میان یکی از فضاهای خالی روی چرخ رد شود و در برگشت از فضای خالی بعدی (سوراخ‌های متوالی) عبور کند. با داشتن فاصلهٔ آینه، تعداد دندانه‌های چرخ و نرخ گردش آن، او توانست سرعت نور را ۳۱۳٬۰۰۰٬۰۰۰ متر بر ثانیه به‌دست‌آورد.
لئون فوکو (به فرانسوی: Jean Bernard Léon Foucault) در ۱۸۶۲ با استفاده از آینه‌های در حال چرخش سرعت نور را ۲۹۸٬۰۰۰٬۰۰۰ متر بر ثانیه به‌دست‌آورد. آلبرت مایکلسون از ۱۸۷۷ تا زمان مرگش، آزمایش‌های بسیاری را برای به‌دست آوردن سرعت نور طراحی کرد؛ او بیشتر بر روی آزمایش‌های فوکولت[نیاز به منبع] کار کرد و روشِ آینه‌های در گردش را پیش بُرد و تلاش کرد مدتی را که طول می‌کشد تا نور، مسیر رفت و برگشت میان کوه ویلسون تا کوه سن آنتونیو در کالیفرنیا را بپیماید به‌دست آورَد.
گسترهٔ طول‌موجی نور

نور گسترهٔ طول‌موج وسیعی دارد. ناحیهٔ نور مرئی از حدود ۴۰۰ نانومتر و از آبی تا ۷۰۰ نانومتر به قرمز است که در وسط آن طول‌موج ۵۵۵ نانومتر به رنگ زرد، که چشم انسان بیشترین حساسیت را نسبت به آن دارد یک ناحیهٔ پیوسته که ناحیهٔ مرئی را در بر می‌گیرد و تا فروسرخِ دور گسترش می‌یابد. خواص نور و نحوه تولید سرعت نور در محیط‌های مختلف متفاوت است که بیشترین آن در خلاء یا به‌طور تقریبی در هوا است در نانومتر ماده به پارامترهای متفاوتی بر حسب حالت و خواص الکترومغناطیسی ماده وابسته است.
در طبیعت طول‌موج‌های مختلفی از نور مشاهده شده امّا مشهورترین آن نور سفید است که یک نور ترکیب شده از سایر طول‌موج هاست. تک طول‌موج‌ها را به‌وسیله لامپ‌های تخلیه الکتریکی که معرفِ طیف‌های اتمی موادی هستند که داخلشان تعبیه شده، می‌توان تولید کرد.
ماهیت‌های متفاوت نور > ماهیت ذره‌ای

ایزاک نیوتن در کتاب خود در رساله‌ای دربارهٔ نور نوشت: پرتوهای نور ذرات کوچکی هستند که از یک جسم نورانی نشر می‌شوند. احتمالاً نیوتن نور را به این دلیل به صورت ذره در نظر گرفت که در محیط‌های همگن به نظر می‌رسد در امتداد خط مستقیم منتشر می‌شوند، این امر را قانون می‌نامند و یکی از مانندهای خوب برای توضیح آن، به وجود آمدن سایه است. برخی دیگر از دانشمندان نیز اظهار داشته‌اند که نور از ذرات در ارتعاش شدید تشکیل یافته است. نیوتن معتقد بود نور از درون واسطه‌ای به نام اتر گذر می‌کند که غیر مادّی است و دیده نمی‌شود. بر اساس نظریه اتر، فضا آکنده از این واسطه است. هم‌اکنون این نظریه باطل شده است و معتبر نیست.
ماهیت‌های متفاوت نور > ماهیت موجی

هم‌زمان با نیوتن، کریستیان هویگنس (۱۶۹۵–۱۶۲۹ میلادی) طرفدار توضیح دیگری بود که در آن حرکت نور به صورت موجی است و از چشمه‌های نوری به تمام جهات پخش می‌شود. هویگنس با به کار بردن امواج اصلی و موجک‌های ثانوی، قوانین بازتاب و شکست را تشریح کرد. حقایق دیگری که با تصور موجی بودن نور توجیه می‌شوند پدیده‌های تداخلی‌اند، مانند به وجود آمدن فریزهای روشن و تاریک در اثر بازتاب نور از لایه‌های نازک یا پراش نور در اطراف مانع، مانند آزمایش دوشکاف.
ماهیت‌های متفاوت نور > ماهیت الکترومغناطیس

بیشتر به خاطر نبوغ جیمز کلارک ماکسول (۱۸۷۹–۱۸۳۱) است که ما امروزه می‌دانیم نور نوعی انرژی الکترومغناطیسی است که معمولاً به عنوان امواج الکترومغناطیسی توصیف می‌شود. گستره کامل امواج الکترومغناطیسی شامل: موج رادیویی، تابش فروسرخ، نور مرئی از قرمز تا بنفش، تابش فرابنفش، پرتو ایکس و پرتو گاما می‌باشد.
ماهیت‌های متفاوت نور > ماهیت کوانتومی نور

طبق نظریه مکانیک کوانتومیِ نور، که در دو دهه اول سده بیستم به وسیله ماکس پلانک، آلبرت انیشتین و نیلز بور برای اولین بار پیشنهاد شد. انرژی الکترو مغناطیسی کوانتیده است، یعنی جذب یا نشر انرژی میدان الکترو مغناطیسی به مقدارهای گسسته‌ای به نام فوتون انجام می‌گیرد.  E=hv،  v بسامد و  E انرژی است.
نظریه مکملی

نظریه جدید نور شامل اصولی از تعاریف نیوتن و کریستیان هویگنس است. بنابرین گفته می‌شود که نور رفتار دوگانه‌ای دارد برخی از پدیده‌ها مثل تداخل و پراش رفتار موجی آن را نشان می‌دهد و برخی دیگر مانند پدیده فتوالکتریک و پدیده کامپتون با رفتار ذره‌ای نور قابل توضیح هستند.
پرتوهای دیگر > فروسرخ

پرتوی فروسرخ یا مادون‌قرمز تابشی است الکترومغناطیسی با طول‌موجی طولانی‌تر از نور مرئی اما کوتاه‌تر از تابش ریزموج. از آنجا که سرخ، رنگِ نور مرئی درازترین طول‌موج را دارد، به این پرتو فروسرخ یعنی پایین‌تر از سرخ می‌گویند. تابش فروسرخ طول‌موجی میان ۷۰۰ نانومتر و ۱ میلی‌متر دارد.
پرتوهای دیگر > گاما

با توجه به اینکه پرتوی گاما دارای تشعشع الکترومغناطیسی است، از این رو فاقد بار و جرم سکون است. پرتوی گاما موجب برهم‌کنش‌های کولنی نمی‌گردد و لذا آن‌ها برخلاف ذرات باردار به‌طور پیوسته انرژی از دست نمی‌دهند. معمولاً اشعه گاما تنها یک یا چند برهم‌کنش اتفاقی با الکترون‌ها یا هسته‌های اتم‌های ماده جذب‌کننده احساس می‌کند. در این برهم̊کنش‌ها پرتوی گاما یا به‌طور کامل ناپدید می‌گردد یا انرژی آن به‌طور قابل ملاحظه‌ای تغییر می‌یابد. گاما دارای بردهای مجزا نیست، به جای آن، شدت یک باری که پرتوی گاما به‌طور پیوسته با عبور آن از میان ماده مطابق قانون نمایی جذب کاهش می‌یابد. فروپاشی گاما، هنگامی که یک هسته تحت گذارهایی از حالات برانگیخته بالاتر به حالات برانگیخته پایین‌تر یا حالت پایه آن می‌رود، پرتوی الکترومغناطیسی منتشر می‌گردد. معادله عمومی فروپاشی گاما به صورت  AZX*=AZX+y است، که در آن  X و  X* به ترتیب نشان دهنده حالت پایهٔ غیر برانگیخته و حالت با انرژی بالاتر است.
قابل ذکر است که این فروپاشی با هیچ گونه تغییر در عدد جرمی  A و عدد اتمی  Z همراه نیست. حالت برانگیخته هسته و حالت با انرژی پایین حاصل شده در اثر نشر پرتوی گاما، فقط زمانی به عنوان ایزومر هسته‌ای در نظر گرفته می‌شود که نیمه عمر حالت برانگیخته به اندازه‌ای طولانی باشد که بتوان آن را به سادگی اندازه‌گیری نمود. زمانی که این حالت وجود داشته باشد، فروپاشی گاما به عنوان یک گذار ایزومری توصیف می‌گردد. اصطلاحات حالت نیمه پایدار یا حالت برانگیخته برای توصیف گونه‌ها در حالات انرژی بالاتر از حالت پایه نیز به کار می‌رود.
پرتوهای دیگر > گاما > حالت‌های فروپاشی گاما

در این حالت فروپاشی گاما، اشعه گامای منتشر شده به‌وسیله یک هسته از یک فرایند فروپاشی گاما برای کلیه گذارها بین ترازهای انرژی که محدوده انرژی آن معمولاً از ۲ کیلو الکترون ولت تا ۷ میلیون‌الکترون‌ولت است، تک انرژی است. این انرژی‌های گذارها بین حالت‌های کوانتومی هسته بسیار نزدیک هستند. مقدار کمی از انرژی پس زنی هسته با هسته دختر (هسته نهایی) همراه است، ولی این انرژی معمولاً نسبت به انرژی اشعه گاما بسیار کوچک بوده و می‌توان از آن صرف‌نظر کرد.
پرتوهای دیگر > گاما > حالت فروپاشی به‌صورت تبدیل داخلی

در این حالت فروپاشی، هسته برانگیخته با انتقال انرژی خود به یک الکترون اربیتال برانگیخته می‌گردد، که سپس آن الکترون از اتم دفع می‌شود. اشعه گاما منتشر نمی‌شود. بلکه محصولات این فروپاشی هسته در حالت انرژی پایین یا پایه، الکترون‌های اوژه، پرتوی ایکس و الکترون‌های تبدیل داخلی است. الکترون‌های تبدیل داخلی تک انرژی هستند. انرژی آن‌ها معادل انرژی گذار ترازهای هسته‌ای درگیر منهای انرژی پیوندی الکترون اتمی است. با توجه به اینکه فروپاشی تبدیل داخلی منجر به ایجاد یک محل خالی در اوربیتال اتمی می‌شود، در نتیجه فرایندهای نشر پرتوی ایکس و نشر الکترون اوژه نیز رخ خواهد داد.
پرتوهای دیگر > گاما > حالت فروپاشی به‌صورت جفت

برای گذارهای هسته‌ای با انرژی‌های بزرگ‌تر از ۱٫۰۲ میلیون‌الکترون‌ولت تولید جفت اگر چه غیرمعمول است اما یک حالت فروپاشی محسوب می‌شود. در این فرایند، انرژی گذرا ابتدا برای به وجود آمدن یک جفت الکترون–پوزیترون و سپس برای دفع آن‌ها از هسته بکار می‌رود. انرژی جنبشی کل داده شده به جفت معادل اختلاف بین انرژی گذار و ۱٫۰۲ میلیون‌الکترون‌ولت مورد نیاز برای تولید جفت است. پوزیترون تولید شده در این فرایند نابود خواهد شد.
رنگ‌های نور

نور در اصل از هزاران رنگ تشکیل شده است که هفت رنگ اصلی دارد:قرمز، نارنجی، زرد، سبز، ابی، نیلی، بنفش. رنگ‌های زرد، قرمز، نارنجی حامل انرژی گرمایی هستند. ایزاک نیوتن، این موضوع را با عبور دادن نور از منشور فهمید. او در شیشهٔ پنجره اتاقش سوراخی ایجاد کرد و منشور را با فاصلهٔ یک متری از شیشه قرار داد در نتیجه هفت رنگ نور با فاصلهٔ یک متر از یکدیگر پراکنده شدند و سپس ذره‌بین را در مقابل هر رنگ قرار داد تا متوجه شود که گرمای نور از کجا ایجاد می‌شود.
رنگ‌های نور > ماهیت نور سفید

نور سفید آمیزه‌ای از نورهای به رنگ مختلف است. فیلترهای رنگی، به جز یک طول‌موج مخصوص به رنگ خودشان، سایر طول‌موج‌های نور را سد می‌کنند و به این ترتیب از نور سفید، می‌توان نورهای رنگی مختلفی را به‌دست‌آورد.
رنگ‌های نور > تولید نور سفید

از ترکیب نورهای اصلی، سبز، آبی و قرمز، نور سفید پدید می‌آید که به آن رنگ‌های اصلی گفته می‌شود. از ترکیب دوتایی بعضی نورهای با رنگ فرعی و یکی از نورهای با رنگ اصلی نیز می‌توان نور سفید را تولید کرد. به نور فرعی‌ای که در کنار یکی از نورهای اصلی، نور سفید را بسازد، نور مکمل می‌گویند. برای مثال از آمیختن نورهای آبی و زرد، نور سفید به‌وجود می‌آید، بنابراین، نور زرد مکمل آبی است.
رنگ‌های نور > دیدن نور سفید

شبکیه چشم انسان سه گیرنده نوری دارد که هر یک به یکی از نورهای اصلی (سبز، آبی و قرمز) حساس‌تر است. اگر نوری با ترکیبی از این سه رنگ در شدت‌های یکسان وارد چشم انسان شود، گیرنده‌های شبکیه را به یک اندازه تحریک کرده و نور به رنگ سفید دیده می‌شود. اگر یک ناحیه باریک از طول‌موج‌های نور سفید توسط ماده جذب شود، بقیه طول‌موج‌ها از ماده عبور کرده و چشم انسان آن نوری را که دیگر کاملاً سفید نیست، می‌بیند.
واحدها و اندازه‌گیری نور

| کمیت | نماد | یکای اس‌آی | نماد | بُعد | توضیحات |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| انرژی نورانی | Qv | لومن ثانیه | lm⋅s | T⋅J | در انگلیسی گاهی به یکاها تالبوت می‌گویند |  |  |
| شار نوری | Φv | لومن (= cd⋅sr) | lm | J | توان نوری هم می‌گویند |  |  |
| شدت نور | Iv | کاندلا (= lm/sr) | cd | J | یکی از یکاهای اصلی اس‌آی، شار نوری در هر زاویهٔ فضایی واحد |  |  |
| درخشندگی | Lv | کاندلا بر متر مربع | cd/m2 | L−2⋅J | به این یکا «نیت» هم می‌گویند |  |  |
| شدت روشنایی | Ev | لوکس (= lm/m2) | lx | L−2⋅J | برای نور تابیده‌شده بر یک سطح استفاده می‌شود |  |  |
| گسیل نوری | Mv | لوکس (= lm/m2) | lx | L−2⋅J | برای نور تابیده‌شده از یک سطح استفاده می‌شود |  |  |
| نوردهی | Hv | لوکس ثانیه | lx⋅s | L−2⋅T⋅J |  |  |  |
| چگالی انرژی نورانی | ωv | لومن ثانیه بر متر۳ | lm⋅s⋅m−3 | L−3⋅T⋅J |  |  |  |
| اثرگذاری نوری | η | لومن بر وات | lm/W | M−1⋅L−2⋅T3⋅J | نسبت شار نوری به شار تابشی |  |  |
| بازده نوری | V |  |  | ۱ | ضریب نوری نیز گفته می‌شود |  |  |
جستارهای وابسته: اس‌آی · نورسنجی · رادیومتری: جستارهای وابسته: اس‌آی · نورسنجی · رادیومتری
باغ کوروش

پیشانی به باغ کوروش (۱۶۵۸). متن لاتین، از مؤسسه Quintilian 's Institutio Oratoria، ترجمه می‌کند: "چه چیزی زیباتر از quincunx که از هر جهتی که آن را در نظر بگیرید، خطوط مستقیم را نشان می‌دهد؟"
باغ کوروش (به انگلیسی: The Garden of Cyrus)، یا لوزی کوینکونشال (The Quincuncial Lozenge)، یا مزارع شبکه‌ای باستان‌ها، طبیعی، مصنوعی، عرفانی، گفتاری از توماس براون است که به quncunx مربوط می‌شود - الگویی از پنج نقطه که در یک X (⁙) چیده شده‌اند. یک تاس - در هنر و طبیعت. نخستین بار در سال ۱۶۵۸ منتشر شد، همراه با همراه خود Urn-Burial، در دوران نوین به عنوان سهم ادبی عمده براون به خرد هرمتیک شناخته شده است.
کتاب با آفرینش کتاب مقدس، اشاراتی به گفتمان تیمائوس افلاطون و گمانه‌زنی دربارهٔ مکان باغ عدن آغاز می‌شود. این در الگوهای کاشت باغ ایرانیان باستان ادامه می‌یابد که از الگوی quncunx استفاده می‌کردند تا اطمینان حاصل کنند که «زاویه‌ای منظم، و از طریق پرسپکتیو، از هر سو باقی‌مانده است». براون عدد پنج و الگوی کونکانکس را که در هنر و طراحی انسان (فصل ۱ و ۲) به عنوان الگویی در طبیعت دیده می‌شود، به ویژه از طریق مطالعه گسترده خود دربارهٔ گیاه‌شناسی (فصل ۳ مرکزی) و عرفانی (فصل ۴ و ۵) بررسی می‌کند.
باغ کوروش که در دورانی نوشته شده بود که محدودیت‌های انتشار در دوران تحت‌الحمایه اولیور کرامول کاهش یافت، سهم براون در یک دهه «دوره رونق» علاقه به آثار باطنی در انگلستان است. گفتمان براون دیدگاهی نوافلاطونی و نوفیثاغورثی از پیوند هنر و طبیعت از طریق نمادهای مرتبط عدد پنج و الگوی quncunx، همراه با شکل X و طرح شبکه است. جست‌وجوی اساسی آن دغدغه اصلی فلسفه هرمسی بود: اثبات حکمت خدا، و شواهد اثبات‌پذیر طراحی هوشمندانه. این گفتمان شامل استفاده ثبت‌شده اولیه از کلمات " نمونه اولیه " و " کهن‌الگو " در انگلیسی است.
منتقد سدهٔ ۱۹ و ۲۰، ادموند گوسه از این کتاب شکایت کرد که "این کتاب را جمع‌آوری می‌کند، Quincunx, Quincunx، تا زمانی که خود آسمان با تخته‌های گردان شطرنج تاریک شود"، در حالی که پذیرفت که "این کتاب به شدت بد است. دارای برخی از دوست‌داشتنی‌ترین پاراگراف‌هایی است که از قلم انگلیسی در سدهٔ هفدهم به دست آمده است.
مرد نئاندرتال (فیلم)

| مرد نئاندرتال (فیلم) | مرد نئاندرتال (فیلم) |
| --- | --- |
کارگردان: ایوالد آندره دوپونت
تهیه‌کننده: ایلسه لان جک پولکسفن اوبری ویسبرگ ادوارد اسمال (بی‌اعتبار)
نویسنده: اوبری ویسبرگ جک پولکسفن
بازیگران: رابرت شاین جویس تری ریچارد کرین دوریس مریک  بورلی گارلند تاندرا کویین
موسیقی: آلبرت گلسر
فیلم‌بردار: استنلی کورتز
تدوین‌گر: فرد آر. فیتشانز جونیور.
شرکت تولید: شرکت گلوبال پروداکشنز.
توزیع‌کننده: یونایتد آرتیستس
تاریخ‌های انتشار:  ۱۹ ژوئن ۱۹۵۳ (۱۹۵۳-06-۱۹)  
مدت زمان: ۷۸ دقیقه
کشور: ایالات متحده
زبان: انگلیسی 
مرد نئاندرتال (انگلیسی: The Neanderthal Man)، یک فیلم آمریکایی ۷۸ دقیقه‌ای محصول ۱۹۵۳ سیاه‌وسفید فیلم علمی تخیلی تولید مستقل اوبری ویسبرگ و جک پولکسفن، به عنوان شرکت گلوبال پروداکشنز، از فیلمنامه اصلی خودشان.
لو تایفر

| لو تایفر | لو تایفر |
| --- | --- |
fa (in English: Expected satiety): fa
لو تایفر : لو تایفر 
مرتفع‌ترین نقطه: مرتفع‌ترین نقطه
ارتفاع: ۲٬۸۵۷ متر (۹٬۳۷۳ فوت)
برجستگی: ۱٬۴۹۰ متر (۴٬۸۹۰ فوت)
مختصات: ۴۵°۰۲′۲۲″ شمالی ۵°۵۵′۲۷″ شرقی﻿ / ﻿۴۵٫۰۳۹۴۴°شمالی ۵٫۹۲۴۱۷°شرقی﻿ / 45.03944; 5.92417
نام‌گذاری: نام‌گذاری
نام بومی: Le Taillefer  (فرانسوی)
جغرافیا: جغرافیا
رشته‌کوه مادر: آلپ دوفینه
صعود: صعود
نخستین صعود: لوپوت در ۱۸۴۸
لو تایفر (فرانسوی: Le Taillefer - تلفظ: lə.taj.fɛʁ) یک کوه در رشته کوه آلپ دوفینه است. بلندترین نقطه این کوه، ۲۸۵۷ متر (۹۳۷۳ پا) ارتفاع دارد. قله این کوه در جنوب شرقی گرونوبل است و بلندترین کوه آن در بخش پیوسته تایفر قرار دارد.
دهبان

| دهبان معلوم نیست | دهبان معلوم نیست |
| --- | --- |
روستا: روستا
کشور: ایران
استان: فارس
شهرستان: لامرد
بخش: چاهورز
دهستان: چاه‌ورز
بنیان‌گذاری: معلوم نیست
جمعیت: ۳۷۲ نفر (سرشماری ۹۵)
دهبان، روستایی از توابع بخش چاهورز شهرستان لامرد در استان فارس ایران است.
جمعیت

این روستا در دهستان چاه‌ورز قرار دارد و بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۳۸۷ نفر (۹۰ خانوار) بوده‌است.
بزنگان

| بزنگان بزنگان | بزنگان بزنگان |
| --- | --- |
روستا: روستا
کشور: ایران
استان: خراسان رضوی
شهرستان: سرخس
بخش: بزنگان
دهستان: گل‌بی‌بی
بنیان‌گذاری: 1200
جمعیت: ۳۴۴۰ نفر (سرشماری ۹۵)
پیش‌شمارهٔ تلفن: 0513450
بزنگان(bazangan)، مرکز دهستان گل‌بی‌بی و روستایی از توابع بخش مرزداران شهرستان سرخس، استان خراسان رضوی است. و در فاصله ۱۰۰ کیلومتری شهر سرخس قرار دارد.
جمعیت

بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۳۶۹۷ نفر (۹۱۵ خانوار)است. .
موقعیت

این روستا در ۹۰ کیلومتری جنوب شرقی سرخس و در دامنه شمالی رشته کوه بزنگان و ۲ کیلومتری غرب راه مزداوند به چهچه قرار دارد.
این روستا از توابع شهرستان سرخس است و در ۱۲۸ کیلومتری شرق مشهد در یک منطقه دشتی واقع شده‌است . کوه بزنگان در ۴ کیلومتری جنوب کوه قره داغ و در ۶ کیلومتری غرب و جنوب غربی روستا قرار گرفته‌است . آب و هوای آن معتدل خشک است در این روستا قلعه تاریخی بزنگان واقع شده‌است که نشان از قدمت دیرینه روستا دارد.
اولین ساکنین بزنگان طایفه موری‌ها  (mouri) بوده‌اند.
ریشه فامیل مروی مربوط به زادگاه اصلیشان شهر مرو است، که اکنون جزو کشور ترکمنستان می‌باشد.این شهر زمانی در قلمرو و جزو خاک ایران بود که در زمان حکومت قاجار از کشور ایران جدا گردیده است.
آب و هوا

آب و هوای بزنگان معتدل و خشک است.
ارتفاع آن از سطح دریا ۱۰۲۰ متر و آب و هوای آن معتدل و کوهستانی است.
در این روستا قلعه تاریخی بزنگان واقع شده‌است که نشان از قدمت دیرینه ان دارد.
آثار تاریخی

قلعه بزنگان
دریاچه بزنگان
غار بزنگان
نمایی از رشته کوه بزنگان
سالتر

کلوندایک از مشهورترین بازی‌های تک‌نفره دنیا است.
سالِتِر (به انگلیسی: Solitaire) به هر گونه ورق‌بازی و سرگرمی رومیزی گفته می‌شود که می‌تواند توسط یک تن بازی شود. اصطلاح «یک تنه» (solitaire) هم چنین برای هر گونه بازی تکی با نیاز به تمرکز و مهارت، نیز کاربرد دارد و ساختار آن به صورت تک نفره انجام می‌شود. البته برخی بازی‌های سالِتِر به صورت چندنفره و به صورت رقابتی است. هدف مشترک اکثر این بازی‌ها مرتب کردن کارت‌ها براساس یک نظم مشخص یا بیرون انداختن کارت‌ها به صورت زوجی است. فهرست برخی از محبوب‌ترین بازی‌های تک‌نفره سالِتِر به شرح زیر است:
Klondike
FreeCell
Spider
Pyramid
Aces Up
Golf
Poker squares
Tri Peaks
Beleaguered Castle
Yukon
Forty Thieves
Canfield
همچنین فهرست برخی بازی‌های محبوب چندنفره سالِتِر به شرح زیر است:
Russian bank (Crapette)
Spit
Speed
Spite and malice
فرشته نجات

| فرشته نجات | فرشته نجات |
| --- | --- |
کارگردان: رحیم روشنیان
تهیه‌کننده: رحیم روشنیان محمدکریم ارباب
نویسنده: رحیم روشنیان
بازیگران: ایرج رستمی شهین یدالله محمدی‌نژاد ناتاشا رحیم روشنیان
تدوین‌گر: رضا انجم روز
تاریخ‌های انتشار: ۱۳۵۱
مدت زمان: ۹۴ دقیقه
کشور: ایران
زبان: فارسی
فرشته نجات فیلمی به کارگردانی و نویسندگی رحیم روشنیان محصول سال ۱۳۵۱ است.
خلاصه داستان

مردی (یدی) به کمک شیرین (ناتاشا) با صحنه‌سازی می‌کوشد همسرش آذر (شهین) را قاتل مباشرشان (اکبر جنتی شیرازی) معرفی کند و بعد با رو در رو کردن مقتول با همسرش او را به جنون بکشاند و از طرف دیگر با کشتن دخترخوانده‌اش، فروغ (افروز روشنیان)، ثروت آذر را به چنگ آورد...
بازیگران

ایرج رستمی
شهین
یدالله محمدی‌نژاد
ناتاشا
رحیم روشنیان
افروز روشنیان
اکبر جنتی شیرازی
ریحانه
علی‌زاده
افشین ذاکری
حسین اشراق
کسلوانیا: اربابان سایه

| کسلوانیا: اربابان سایه | کسلوانیا: اربابان سایه |
| --- | --- |
توسعه‌دهنده(ها): مرکوری استیم کوجیما پروداکشنز
ناشر(ها): کونامی
کارگردان(ـان): انریک آلوارز
تهیه‌کننده(ها): خوزه رالوی دیو کاکس هیدئو کوجیما
سری: کسلوانیا
سکو(ها): پلی‌استیشن ۳، اکس‌باکس ۳۶۰، مایکروسافت ویندوز
تاریخ(های) انتشار: EUR ۷ اکتبر، ۲۰۱۰ AUS ۱۹ اکتبر، ۲۰۱۰ NA ۵ اکتبر، ۲۰۱۰  JPN ۱۶ دسامبر، ۲۰۱۰
ژانر(ها): اکشن ماجراجویی هک اند اسلش
حالت(ها): یک‌نفره
رسانه: دی‌وی‌دی، دیسک بلو-ری
گروه سنی: CERO: D ESRB: M PEGI: ۱۶ 
کسلوانیا: اربابان سایه (به انگلیسی: Castlevania: Lords of Shadow) یک بازی ویدئویی در سبک اکشن ماجراجویی در مجموعه بازی‌های کسلوانیا محسوب می‌شود که بازشروع این مجموعه است. این بازی توسط مرکوری استیم و کوجیما پروداکشنز ساخته شده و کونامی نیز آن را در سال ۲۰۱۰ برای کنسول پلی‌استیشن ۳ و اکس‌باکس ۳۶۰ منتشر کرده‌است. نسخه مایکروسافت ویندوز این بازی نیز در تاریخ ۲۷ اوت ۲۰۱۳ در دسترس قرار گرفت. هیدئو کوجیما خالق سری متال گیر در تهیه این بازی نقش داشته‌است. دو دنباله مرتبط با اربابان سایه نیز با عنوان‌های کسلوانیا: اربابان سایه ۲ و کسلوانیا: اربابان سایه - آینه سرنوشت ساخته و عرضه شده‌اند.