stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
تعریف سیاره
تاریخچه > ریزسیاره‌ها

یکی از نتایج دور از انتظار کشف اورانوس توسط ویلیام هرشل این بود که ظاهری معتبر به قانون بُده می‌داد؛ تابعی ریاضی که اندازهٔ نیم قطر بزرگ مدارهای سیاره‌ای را به دست می‌آورد. ستاره‌شناسان این «قانون» را یک تصادف لحاظ می‌کردند، اما اورانوس در فاصلهٔ خیلی نزدیکی به پیش‌بینی دقیق او قرار داشت. وقتی قانون بُده وجود جسمی دیگر بین مریخ و مشتری در نقطه‌ای که تا آن زمان مشاهده نشده بود پیش‌بینی نمود، ستاره‌شناسان نگاه خود را به جایی دوختند که می‌توانست به این قانون ارزش دوباره ببخشد. در نهایت، در سال ۱۸۰۱، ستاره‌شناس ایتالیایی، جوزپه پیاتسی یک ریزسیاره کوچک جدید به نام سرس در همان نقطه از فضا پیدا کرد. جسم مشاهده شده به عنوان یک سیاره جدید معرفی شد.
سپس در ۱۸۰۲، هاینریش البرس، پالاس را کشف کرد؛ یک «سیاره» دیگر در حد فاصلی تقریباً برابر با فاصله‌ای که سرس از خورشید داشت. هر دو سیاره یک مدار را اشغال کرده بودند که این به معنای یک ردیه بر افکار صدها سال گذشته بود؛ حتی ویلیام شکسپیر این ایده را به سخره گرفت («دو ستاره در یک اقلیم نگنجند»). با این حال، در ۱۸۰۴، ریزسیاره دیگری به نام یونو ۳ در مداری مشابه کشف شد. در سال ۱۸۰۷ ۴ وستا در فاصله مداری یکسان کشف گردید.
هرشل عنوان کرد که این چهار ریزسیاره باید در یک کلاس مشخص خودشان طبقه‌بندی شوند، سیارک‌ها («استروئید» به معنی «ستاره‌مانند» زیرا آن‌ها نسبت به قرص‌هایشان خیلی کوچک بودند تا واقعاً ستاره نامیده شوند)؛ اگرچه بیشتر ستاره‌شناسان ترجیح دادند تا آن‌ها را سیاره بشناسند. این مفهوم با واقعیتی مانند این که تمایز سیارک‌ها از ستاره‌هایی که هنوز فهرست نشده بودند، سخت بود، همچنان مانند گذشته مورد استفاده قرار می‌گرفت و آن چهار جسم تنها سیارک‌های شناخته شده تا ۱۸۴۵ باقی ماندند. رساله‌های علمی در ۱۸۲۸، بعد از مرگ هرشل، همچنان سیارک‌ها را جزو سیاره‌ها شماره‌گذاری کردند. با ظهور جداول بهتر تنظیم شدهٔ ستارگان، جستجوی سیارک‌ها از سر گرفته شد و پنجمین و ششمین سیارک توسط کارل لودویگ هنکه، در ۱۸۴۵ و ۱۸۴۷ کشف شدند. تا ۱۸۵۱ تعداد سیارک‌ها به ۱۵ افزایش یافت و یک روش جدید طبقه‌بندی آن‌ها، با افزودن یک عدد پیش از نام آن‌ها به ترتیب اکتشافشان، مورد استفاده قرار گرفت که ناخواسته آن‌ها را در دسته متمایز خودشان قرار می‌داد. سرس «(۱) سرس» شد، پالاس «(۲) پالاس» شد و به همین ترتیب بقیه نامگذاری شدند. تا دهه ۱۸۶۰، تعداد سیارک‌های شناخته شده به بیش از یکصد عدد رسید و مشاهدات در اروپا و ایالات متحده همگی شروع به نامیدن آن‌ها با عبارت «ریزسیاره» یا «سیاره‌های کوچک» نمودند، اگرچه این کار برای چهار سیارک ابتدایی خیلی بیشتر طول کشید. تا امروز، «ریزسیاره» نام رسمی برای اجرام کوچکی که در مداری به دور خورشید می‌گردند و هر اکتشاف جدیدی به همین روش در فهرست سیارک‌های IAU شماره می‌خورد.
تاریخچه > پلوتو

مسیر طولانی از سیاره شدن تا تجدیدنظر دربارهٔ سرس در داستان پلوتو نیز تکرار شد؛ پلوتو نیز در آغاز و به هنگام کشف توسط کلاید تامبا در ۱۹۳۰ سیاره نامیده شد. اورانوس و نپتون براساس ۱-مدارهای دایره وارشان ۲-جرم زیاد و ۳-نزدیکی به صفحه دائرةالبروجی، به عنوان سیاره شناخته شده‌اند. هیچ‌یک از این مشخصات در پلوتو دیده نمی‌شوند. کره‌ای یخی و کوچک در ناحیه‌ای از غول‌های گازی با مداری که آن را فراتر از صفحه دائرةالبروج و حتی داخل مدار نپتون قرار می‌دهد. در ۱۹۷۸، ستاره‌شناسان بزرگ‌ترین ماه پلوتو را کشف کردند؛ شارون، که آنان را قادر ساخت تا جرم آن را مشخص کنند. پلوتو بسیار کوچکتر از حد تصور اخترشناسان بود. تنها یک ششم جرم ماه کرهٔ زمین. سپس در ۱۹۹۲، ستاره‌شناسان مشغول شناسایی تعداد زیادی از اجرام یخی فرای مدار نپتون شدند که در ترکیب، اندازه و مشخصات مداری به پلوتو شبیه بودند. آن‌ها به این نتیجه رسیدند که کمربند طویل فرض شدهٔ کویپر (بعضا کمربند اجورث – کویپر نامیده می‌شود) را کشف کرده‌اند، دسته‌ای از اجرام ریز یخی که منبعی برای دنباله‌دارهای «کوتاه مدت» – با دوره‌های مداری کمتر از ۲۰۰ سال – هستند.
مدار پلوتو داخل این دسته قرار گرفته و در نتیجه شرایط سیاره بودن آن زیر سؤال رفته بود. بیشتر دانشمندان به این نتیجه رسیدند که طبقه‌بندی پلوتوی کوچک باید به عنوان یک ریزسیاره اصلاح گردد، درست مانند اتفاقی که یک سده پیش برای سرس رخ داد. مایکل براون از مؤسسه فناوری کالیفرنیا عنوان کرد که یک «سیاره» باید به عنوان «هر جسمی در سامانه خورشیدی که خیلی عظیم‌تر از جرم دیگر اجسام در مدار مشابهش است» دوباره تعریف شود. آن اجسام پایین‌تر از حد جرمی مدور زیرسیاره خواهند شد. در ۱۹۹۹، برایان جی ماسدن از مرکز ریزسیاره‌شناسی دانشگاه هاروارد گفت که به پلوتو باید عدد ریزسیاره ۱۰٬۰۰۰ داده شود درحالی که جایگاه رسمی خودش به عنوان یک سیاره را نگه می‌دارد. چشم‌انداز «تنزل جایگاه» پلوتو غوغایی عمومی به بار آورد و در پاسخ به آن، اتحادیه بین‌المللی اخترشناسی در آن زمان به روشنی اعلام کرد حذف پلوتو از فهرست سیاره‌ها را در برنامه ندارد.
کشف اجسام فرانپتونی متعدد دیگری نزدیک به اندازهٔ پلوتو، مانند کوائوآر و سدنا منجر به کم‌اهمیت شدن ادعاهای مبنی بر وضعیت استثنایی پلوتو نسبت به دیگر اعضای مجموعهٔ فرانپتونی شد. در ۲۹ جولای ۲۰۰۵، مایکل براون و تیم وی از کشف یک جسم فرانپتونی تاییدشده به بزرگتر بودن از پلوتو، به نام اریس، خبر دادند.
بلافاصله پس از کشف اریس، بحث‌های زیادی حول اینکه آیا می‌توان عبارت «سیاره‌های دورتر از نپتون» یا «دهمین سیاره» را بر آن نهاد یا خیر، شکل گرفتند. حتی ناسا مطلب مطبوعاتی در مورد اینکه چنین چیزی درست است تهیه و منتشر نمود. البته، قبول ضمنی اریس به عنوان دهمین سیاره نیازمند تعریفی از سیاره بود که پلوتو را در معیار دلخواه کوچک‌ترین اندازه یک سیاره معرفی کند. بیشتر ستاره‌شناسان، با ادعای اینکه تعریف سیاره اهمیت علمی کمی دارد، ترجیح دادند که با رویکردی کدخدامنش هویت تاریخی پلوتو به عنوان یک سیاره را به رسمیت بشناسند و آن را در فهرست سیارات قرار دهند.
پذیرش تعریف

طبق اکثر شنیده‌ها طرفداران تعریف نشر شدهٔ IAU مایکل براون، کاشف اریس؛ استیون سوتر، استاد فیزیک نجومی در موزه تاریخ طبیعی آمریکا؛ و نیل دگراس تایسون سازندهٔ افلاک‌نمای هایدن هستند.
در یک مقاله‌ای از شماره ژانویه ۲۰۰۷ ساینتیفیک آمریکن، سوتر الحاقات نظریه‌های فعلی تشکیل و تکامل سامانه خورشیدی را به تعریف اضافه کرد؛ که وقتی اولین پیش‌سیاره‌ای از غبار در حال چرخش دیسک پیش‌سیاره‌ای ظاهر می‌شود، برخی اجرام در رقابت ابتدایی برای ماده محدود «پیروز» می‌گردند، ضمن رشدشان، گرانش افزایش یافته شان به این معنی است که ماده بیشتری جمع کرده‌اند، پس هرچه بزرگتر می‌شوند، درنهایت، نسبت به دیگر اجرام رقیب در سامانه خورشیدی با اختلاف پیشی می‌گیرند. کمربند سیارک‌ها که توسط کشش گرانش ای مشتری مجاور مختل شده‌است و کمربند کویپر، به خاطر اینکه اجزای اصلی اش خیلی از هم فاصله داشتند تا قبل از اتمام دوره تشکیل ابتدایی دورهم جمع شوند، هر دو در رقابت پیوستگی و رشد بیشتر شکست خوردند.
چنانچه تعداد برنده‌ها با تعداد بازنده‌ها مقایسه شود، تضاد قابل توجهی مشاهده خواهد شد؛ اگر مفهوم سوتر که هر سیاره یک «منطقهٔ مداری» را اشغال می‌کند قبول شود، آنگاه سیاره‌ای که کمترین تسلط را در مدار خود دارد، یعنی مریخ، از تمام اجرام جمع شده دیگر در منطقهٔ مداری خودش با ضریب ۵۱۰۰ بزرگتر خواهد شد. سرس بزرگ‌ترین جسم موجود در کمربند سیارک‌ها تنها یک سوم جرم مواد حاضر در مدار خودش را دارد؛ نسبت برای پلوتو کوچکتر هم هست، تقریباً ۷ درصد. مایکل براون اثبات می‌کند که اختلاف زیاد در تسلط مداری منجر به «نبود هیچ شک و شبهه‌ای در رابطه با اینکه کدام اجسام وابسته هستند یا نیستند» می‌گردد.
مباحثه‌های ادامه‌دار

با وجود اظهار نامهٔ IAU، تعدادی از منتقدان قانع نشده باقی ماندند. تعریف توسط برخی نامنظم و گیج‌کننده دیده می‌شود. تعدادی از طرفداران «پلوتو یک سیاره است»، به‌طور خاص آلن استرن، رئیس مأموریت نیوهورایزنز ناسا به پلوتو، دادخواستی مابین ستاره‌شناسان تنظیم کرده‌اند تا تعریف را تغییر دهند. ادعای استرن، که کمتر از ۵ درصد اعضا به آن رأی دادند، این است که تصمیم گرفته شده مورد قبول تمام جامعه ستاره‌شناسان نیست. اگرچه این جدال پایان یافته به نظر می‌رسد ولی، ابهامات متعددی در تعریف هنوز باقی مانده‌اند.
مباحثه‌های ادامه‌دار > پاکسازی همسایگی

یکی از موارد اصلی بحث، معنی دقیق «همسایگی حول مدار خود را پاک کرده باشد» است. آلن استرن مخالفت خود را با این ادعا که «غیرممکن و ساختگی است که مرزی بین سیاره‌ها و سیاره‌های کوتوله قائل شویم» ابراز می‌کند، و چون نه زمین، نه مریخ، نه مشتری و نه نپتون کاملاً نواحی خود را از بقایا پاکسازی نکرده‌اند، پس در تعریف IAU هیچ‌کدام نباید سیاره نامیده شوند.
مایکل بروان در جواب این ادعاها گفته‌است که جدا از پاک نکردن مدارهایشان، سیارات بزرگ کاملاً مدارهای دیگر اجرام حاضر در منطقه مداری شان را کنترل می‌کنند. درست است که مشتری با تعداد خیلی زیادی از اجرام کوچکی در مدارش (سیارک‌های تروجان) هم زیستی می‌کند، اما این اجرام تنها به این دلیل در مدار مشتری حاضرند که در معرض اهتزاز در گرانش ی فوق‌العاده زیاد سیاره قرار دارند. مشابهاً، پلوتو با مدار نپتون تداخل دارد، اما نپتون مدت‌ها قبل پلوتو و اجسام همراه آن در کمربند کویپر (پلوتینوها) را در تشدید ۳:۲ قفل کرده‌است؛ یعنی آن‌ها بازای هر سه بار چرخش نپتون به دور خورشید، دو بار در مدار می‌چرخند. مدار این اجسام کاملاً وابسته به گرانش نپتون است و بنابراین، نپتون تسلط گرانش ای دارد.
هر معنی‌ای که عبارت مورد قبول «پاکسازی همسایگی» توسط IAU، داشته باشد همچنان یک مفهوم مبهم دارد. مارک سایکس، مدیر مؤسسه علمی نجوم در تاکسون آریزونا و سازمان دهندهٔ دادخواست، مشکل را برای رادیوی عمومی ملی توضیح داد. چون تعریف یک سیاره آن را نه به خاطر ترکیب یا آرایشش ولی به‌طور مؤثر با توجه به موقعیتش طبقه‌بندی می‌کند، یک جسم هم اندازه با مریخ یا بزرگتر دورتر از مدار پلوتو یک سیارهٔ کوتوله خواهد بود، چرا که دیگر زمانی برای پاکسازی مدارش نخواهد داشت.
البته براون اشاره می‌کند که اگر معیار «پاکسازی همسایه» را حذف کنند، تعداد سیارات حاضر در سامانه خورشیدی از هشت به بیش از ۵۰ عدد خواهد رسید، به همراه صدها مورد دیگر که احتمال کشفشان وجود دارد.
مباحثه‌های ادامه‌دار > تعادل هیدرواستاتیکی

تعریف IAU اذعان دارد که سیاره‌ها به اندازهٔ کافی بزرگ هستند تا گرانش خودشان آن‌ها را به وضعیت تعادل هیدرواستاتیکی ببرد؛ این بدان معنی است که به یک شکلی برسند که اگر کروی نیست، بیضی گون باشد. تا یک جرم خاصی، یک جسم می‌تواند در شکل نامنظم باشد، اما فراتر از آن نقطه، گرانش شروع به کشیدن یک جسم دیگری به سمت مرکز جرم خود می‌کند تا کل جسم به شکل یک کره رمبش یابد. کاهش جدیت شرط کروی بودن توسط این واقعیت اعمال شده‌است که اکثر اجسام بزرگ در سامانه خورشیدی، مانند سیاره‌های مشتری و زحل، قمرهای میماس، انسلادوس و میراندا و سیاره کوتوله ی هائومیا، به خاطر چرخش سریع یا نیروهای کشندی به بیضی گون‌های پهن شده در قطبین یا درازی تغییر شکل داده‌اند.
البته، هیچ نقطهٔ یکتایی وجود ندارد که در آن بتوان گفت جسم به تعادل هیدرواستاتیکی رسیده‌است. همان‌طور که سوتر در مقاله اش نوشته‌است: «چطور است ما درجهٔ گردی را که یک سیاره را متمایز می‌کند، اندازه بگیریم؟ آیا گرانش تسلطی بر یک جسمی که شکل آن از یک بیضی گون به اندازه ۱۰ یا ۱ درصد منحرف است، دارد؟ طبیعت اختلاف اشغال نشده‌ای بین شکل‌های گرد و غیر گرد فراهم نمی‌کند پس، هر مرزی یک انتخاب دلخواه خواهد بود.» به علاوه، نقطه‌ای که در آن جرم جسم آن را به یک کره فشرده می‌کند با وابستگی به آرایش شیمیایی جسم متغیر است. اجسام یخی، مانند انسلادوس و میراندا، راحت‌تر از اجسام صخره‌ای مانند وستا و پالاس به وضعیت مذکور می‌رسند. هم چنین، انرژی حرارتی از رمبش گرانشی، ضربه‌ها، نیروهای کشندی یا پرتوزایی عواملی مؤثر بر اینکه یک جسم کروی می‌شود یا نه، هستند؛ می‌ماس قمر یخی زحل بیضی گون است اما، پروتئوس قمر بزرگتر نپتون که ترکیب مشابهی دارد ولی به خاطر فاصله بیشتر از خورشید سرد تر است، شکلی نامنظم دارد.
مباحثه‌های ادامه‌دار > جفت سیاره‌ها و ماه‌ها

تعریف به‌طور خاص قمرها را از دستهٔ سیارات کوتوله جدا می‌نماید، اگرچه مستقیماً عبارت «قمر» را تعریف نکرده‌است. در پیش‌نویس پیشنهادی اصلی، یک استثنا برای پلوتو و بزرگ‌ترین قمرش، شارون، ایجاد شده بود که دارای یک گرانیگاه بیرون از حجم خودشان دارند. پیشنهاد اولیه پلوتو – شارون را یک جفت سیاره در نظر گرفت، دو جسم که پشت سر هم به دور خورشید می‌گردند. البته، پیش‌نویس نهایی شفاف نمود که اگرچه در اندازه نسبی مشابه یکدیگرند ولی فعلاً تنها پلوتو به عنوان یک سیاره کوتوله طبقه‌بندی خواهد شد.
با لحاظ تعریف مشابهی برای سامانهٔ زمین - ماه، با وجود اندازه نسبی بزرگ ماه، از آنجا که گرانیگاه درون زمین قرار دارد، به‌طور رسمی یک جفت سیاره به‌شمار نمی‌رود. درحالیکه ماه به آرامی در حال دور شدن از زمین است، سامانه زمین – ماه می‌تواند در نهایت تبدیل به یک سامانه جفت سیاره بر اساس تعریف مذکور گرانیگاه شود.
البته، برخی اظهار داشته‌اند که با این حال ماه شایستگی سیاره نامیده شدن ندارد. در ۱۹۷۵، آیزاک آسیموف اشاره کرد که دورهٔ مدار ماه در توالی با دورهٔ مدار زمین به دور خورشید است – و در بالای دائرةالبروج قرار دارد، ماه در واقع هیچ‌گاه در حلقه‌ای به دور خود نمی‌گردد، و در اصل در جایگاه خود به دور خورشید در حال گردش است.
ماه‌های زیادی نیز، حتی آن‌هایی که مستقیماً به دور خورشید نمی‌گردند اغلب ویژگی‌هایی مشترک با سیاره‌های واقعی به نمایش می‌گذارند. ۱۹ ماه در سامانه خورشیدی وجود دارند که به تعادل هیدرواستاتیکی رسیده‌اند و اگر تنها متغیرهای فیزیکی لحاظ شوند، سیاره محسوب خواهند شد. گانمید ماه مشتری و تیتان ماه کیوان از تیر بزرگتر هستند، و حتی تیتان جو قابل توجهی هم دارد، ضخیم‌تر از جو زمین. ماه‌هایی مانند آیو و تریتون فعالیت زمین‌شناسی واضح و پیوسته‌ای بروز می‌دهند، و گانمید دارای میدان مغناطیسی است. درست مانند ستارگانی که در مدارهایی به دور دیگر ستاره‌ها هستند و همچنان عنوان ستاره بر خود دارند، برخی ستاره‌شناسان استدلال می‌کنند که اجسام در مداری به دور سیاره‌ها که تمام مشخصاتشان را با هم سهیم هستند می‌توانند سیاره نامیده شوند. البته مایکل براون درست مانند ادعایی در حین کالبدشکافی اش از بحث می‌گوید:
سخت است که یک برهان استواری ساخت که بگوید یک توپ یخی ۴۰۰ کیلومتری شایستهٔ عنوان سیاره است زیرا احتمالاً ساختار زمین‌شناسی جذابی دارد، در حالیکه یک قمر ۵۰۰۰ کیلومتری با یک جو عظیمی، دریاچه‌های متان و طوفان‌های دیدنی (تیتان) نباید در آن دسته قرار بگیرد، هرچه که آن را بنامید.
البته او در ادامه عنوان می‌کند که: «برای اکثر مردم، اینکه قمرهای گرد (شامل ماه زمین)» را سیاره «بنامیم تناقضی با آنچه که سیاره نام دارد به وجود می‌آورد.»
مباحثه‌های ادامه‌دار > سیاره‌های فراخورشیدی و کوتوله‌های قهوه‌ای > اجسام ستاره وار هم جرم با سیاره‌ها

این سردرگمی در دسامبر ۲۰۰۵ پررنگ شد، جایی که تلسکوپ فضایی اسپیتزر چا ۷۷۳۴۴۴-۱۱۰۹۱۳ (بالا) را با جرمی هشت برابر جرم مشتری و با نشانه‌های آغاز یک سامانه سیاره دار تحت تملک خودش مشاهده کرد. اگر این جسم در مداری به دور ستاره‌ای دیگر پیدا می‌شد، سیاره نام می‌گرفت.
در ۲۰۱۲، فیلیپ دلورمه از مؤسسه سیاره‌شناسی و فیزیک نجومی گرنوبل فرانسه اکتشاف CFBDSIR 2149-0403 را اعلام نمود؛ یک جسم شناور آزاد مستقلی به جرم ۴–۷ برابر جرم مشتری که ظاهراً بخشی از گروه متحرک AB Doradus را تشکیل می‌دهد و با فاصله‌ای کمتر از ۱۰۰ سال نوری از زمین. اگرچه طیف خود را با یک کوتوله قهوه‌ای دسته طیفی T سهیم است، دلورمه معتقد است که می‌تواند یک سیاره باشد.
در اکتبر ۲۰۱۳، ستاره‌شناسانی با رهبری دکتر مایکل لیو از دانشگاه هاوایی یک کوتولهٔ دسته L تنهای شناور آزاد، PSO J318.5-22 کشف کردند که تخمین زده می‌شود دارای جرمی ۶٫۵ برابر جرم مشتری باشد که آن را تبدیل به کم جرم‌ترین مادون کوتوله قهوه‌ای می‌کند که تاکنون کشف شده‌است.
در سپتامبر ۲۰۰۶، تلسکوپ فضایی هابل از CHXR 73 b تصویر برداری کرد (چپ)، یک جسم در حال گردش به دور یک ستارهٔ شریک جوان در یک فاصلهٔ تقریباً 200 AU. با جرمی ۱۲ برابر مشتری، CHXR 73 b درست در زیر معیار همجوشی هسته‌ای دوتریوم قرار می‌گیرد و بنابراین رسماً یک سیاره است؛ البته، فاصله زیاد آن از ستارهٔ مولدش نشان‌گر این است که درون دیسک پیش‌سیاره‌ای ستارهٔ کوچک تشکیل نیافته‌است و بنابراین باید مانند ستاره‌ها به روش واپاشی گرانشی تشکیل یافته شده باشد.
مباحثه‌های ادامه‌دار > معنی‌شناسی

نهایتاً از یک جنبهٔ کاملاً زبان‌شناسانه، یک دوگانگی بین «سیاره» و «سیاره کوتوله» توسط IAU ایجاد شده‌است. عبارت «سیاره کوتوله» مسلماً دارای دو واژه است، یک اسم (سیاره) و یک صفت (کوتوله). بنابراین، این عبارت نشان می‌دهد که یک سیارهٔ کوتوله نوعی از سیاره‌هاست حتی اگر که IAU به صراحت سیارهٔ کوتوله را این‌گونه معرفی نمی‌کند؛ بنابراین با این ساختار، «سیاره کوتوله» و «ریزسیاره» بهتر است واژه ترکیبی لحاظ شوند.
بنیامین زیمر از وبلاگ زبان‌شناسی معما را خلاصه کرده‌است: این واقعیت که IAU از ما می‌خواهد که فکر کنیم سیاره‌های کوتوله متمایز از سیاره‌های «واقعی» هستند، مورد لغوی «سیاره کوتوله» را مانند برخی عجایبی مانند «خرگوش ولزی» (که واقعاً یک خرگوش نیست) و «صدف‌های کوه صخره‌ای» (که واقعاً صدف نیستند) می‌کند. همان‌طور که داوا سوبل، تاریخدان و نویسنده محبوب علمی که در اکتبر ۲۰۰۶، در مصوبهٔ ابتدایی IAU شرکت داشت، در یک مصاحبه‌ای با رادیوی عمومی ملی اشاره نمود: «یک سیارهٔ کوتوله یک سیاره نیست، و در ستاره‌شناسی، ستاره‌های کوتوله‌ای هستند که ستاره محسوب می‌شوند و کهکشان‌های کوتوله که کهکشان هستند، پس این عبارت، سیارهٔ کوتوله، چیزی است که کسی عاشقش نمی‌شود.» مایکل براون در مصاحبه‌ای با اسمیت سونیان اشاره کرد که افراد زیادی در کمپ دینامیکی واقعاً واژه «سیاره کوتوله» را نمی‌خواستند، ولی توسط کمپ پرو – پلوتو وادار به استفاده شدند؛ یعنی شما با چمدانی مضحک و پر از سیاره‌های کوتوله‌ای سر و کار دارید که سیاره نیستند.
متقابلاً رابرت کامینگ ستاره‌شناس رصدخانهٔ استکهلم اشاره می‌کند «نام ریزسیاره برای مدت زیادی کم و بیش هم‌معنی با سیارک بوده‌است. پس به نظر من غر زدن به خاطر هرگونه سردرگمی یا احتمال گیج شدن با عبارت سیاره کوتوله کار احمقانه‌ای است.»
پیوند به بیرون و کتاب‌شناسی

چرا پلوتو دیگر یک سیاره نیست؟(انگلیسی)
سیاره چیست؟ (انگلیسی)
| ن ب ومنظومه شمسی | ن ب ومنظومه شمسی |
| --- | --- |
 خورشید  عطارد  زهره  زمین  مریخ  سرس  مشتری  زحل  اورانوس  نپتون  پلوتون  هائومیا  ماکی‌ماکی  اریس :  خورشید  عطارد  زهره  زمین  مریخ  سرس  مشتری  زحل  اورانوس  نپتون  پلوتون  هائومیا  ماکی‌ماکی  اریس 
 قمر  ماه  قمرهای مریخ  قمرهای مشتری  قمرهای زحل  قمرهای اورانوس  قمرهای نپتون  قمرهای پلوتون  هائومیا  دیسنومیا :  قمر  ماه  قمرهای مریخ  قمرهای مشتری  قمرهای زحل  قمرهای اورانوس  قمرهای نپتون  قمرهای پلوتون  هائومیا  دیسنومیا 
 حلقه سیاره‌ای  حلقه‌های مشتری  حلقه‌های زحل  حلقه‌های اورانوس  حلقه‌های نپتون :  حلقه سیاره‌ای  حلقه‌های مشتری  حلقه‌های زحل  حلقه‌های اورانوس  حلقه‌های نپتون 
 شهاب‌وارهها  ریزسیاره‌ها  سیارک‌ها  کمربند سیارک‌ها  سانتور (قنطور)  جسم فرانپتونی  کمربند کویپر  دیسک فشرده  دنباله‌دارها  ابر اورت :  شهاب‌وارهها  ریزسیاره‌ها  سیارک‌ها  کمربند سیارک‌ها  سانتور (قنطور)  جسم فرانپتونی  کمربند کویپر  دیسک فشرده  دنباله‌دارها  ابر اورت 
 جرم آسمانی  ستاره  سیاره  سیاره کوتوله  اجرام کوچک منظومه شمسی  سامانه سیاره‌ای  اجرام کوچک  فهرست اجرام منظومه شمسی بر پایه اندازه  فهرست سیارک‌ها  درگاه:منظومه شمسی :  جرم آسمانی  ستاره  سیاره  سیاره کوتوله  اجرام کوچک منظومه شمسی  سامانه سیاره‌ای  اجرام کوچک  فهرست اجرام منظومه شمسی بر پایه اندازه  فهرست سیارک‌ها  درگاه:منظومه شمسی 
افلاطون فیلسوف
نحوه درک سیاره‌ها پیش از پذیرش نظریه خورشید مرکزی
جان گاور
کوپرنیک
ویلیام هرشل، کاشف اورانوس
گالیلئو گالیله
جوزپه پیاتسی، کاشف سرس
کلاید تامبا، کاشف پلوتو
مایکل ئی. بروان، کاشف اریس
طرح فعلی موقعیت‌های تمام اجسام کمربند کویپر، مجموعه‌ای در برابر سیارات بیرونی
سیارک‌های سامانه خورشیدی داخلی؛ به سیارک‌های تروجان (سبز) توجه کنید؛ به خاطر گرانشش در مدار مشتری به دام افتاده‌اند
پروتئوس، یکی از قمرهای نپتون است، با وجود اندازه بزرگترش نسبت به میماس بیضی گون، شکلی نامنظم دارد.
تصویر تلسکوپی از پلوتو و شارون (قمر)
نموداری نمایانگر مدار مشترک ماه با زمین است.
کوتوله قهوه‌ای گلیز ۲۲۹ ب در مداری به دور ستاره اش
چا ۷۷۳۴۴۴-۱۱۰۹۱۳ تنها (وسط)، یک مادون کوتوله قهوه‌ای ممکن، جهت مقایسه با خورشید (چپ) و سیاره مشتری (راست)
CHXR 73 b جسمی که در مرز بین سیاره و کوتوله قهوه‌ای قرار دارد
ایوانو بونتی

| اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی |
| --- | --- | --- | --- |
زادروز:  ۱ اوت ۱۹۶۴ ‏(۶۰ سال)
زادگاه:  برشا
قد:  ۵ فوت ۱۰ اینچ (۱٫۷۸ متر)
پست:  هافبک
باشگاه‌های حرفه‌ای*: باشگاه‌های حرفه‌ای*
| سال‌ها |  باشگاه‌ها |  بازی† |  (گل)† |
| ۱۹۸۱–۱۹۸۴ |  باشگاه فوتبال برشا |  ۷۰ |  (۳) |
| ۱۹۸۴–۱۹۸۵ |  باشگاه فوتبال جنوآ |  ۳۱ |  (۱) |
| ۱۹۸۵–۱۹۸۸ |  باشگاه فوتبال یوونتوس |  ۱۸ |  (۲) |
| ۱۹۸۷–۱۹۸۸ |  باشگاه فوتبال آتالانتا |  ۲۶ |  (۲) |
| ۱۹۸۸–۱۹۹۰ |  باشگاه فوتبال بولونیا |  ۶۲ |  (۳) |
| ۱۹۹۰–۱۹۹۳ |  باشگاه فوتبال سمپدوریا |  ۶۱ |  (۰) |
| ۱۹۹۳–۱۹۹۴ |  باشگاه فوتبال بولونیا |  ۱۸ |  (۲) |
| ۱۹۹۴–۱۹۹۵ |  باشگاه فوتبال برشا |  ۱۶ |  (۰) |
| ۱۹۹۴–۱۹۹۵ |  باشگاه فوتبال تورینو |  ۵ |  (۰) |
| ۱۹۹۵–۱۹۹۶ |  باشگاه فوتبال گریمزبی تاون |  ۱۹ |  (۳) |
| ۱۹۹۶–۱۹۹۷ |  باشگاه فوتبال ترانمره راورز |  ۱۳ |  (۱) |
| ۱۹۹۷ |  باشگاه فوتبال کریستال پالاس |  ۲ |  (۰) |
| ۱۹۹۷–۱۹۹۹ |  باشگاه فوتبال جنوآ |  ۵۵ |  (۱) |
| ۱۹۹۹–۲۰۰۰ |  Sestrese |  ۱۹ |  (۰) |
| ۲۰۰۰–۲۰۰۲ |  باشگاه فوتبال داندی |  ۱۸ |  (۲) |
| مجموع |   |  ۴۳۳ |  (۲۰) |
دوران مربیگری: دوران مربیگری
۲۰۰۰–۲۰۰۲:  باشگاه فوتبال داندی
۲۰۰۴–۲۰۱۰:  Pescina Valle del Giovenco (Director of Football)
 تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است. :  تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است. 
ایوانو بونتی (انگلیسی: Ivano Bonetti؛ زادهٔ ۱ اوت ۱۹۶۴) بازیکن فوتبال اهل ایتالیا است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال کریستال پالاس، باشگاه فوتبال ترانمره راورز، باشگاه فوتبال تورینو، باشگاه فوتبال یوونتوس، باشگاه فوتبال بولونیا، باشگاه فوتبال برشا، باشگاه فوتبال سمپدوریا، باشگاه فوتبال گریمزبی تاون، باشگاه فوتبال آتالانتا، باشگاه فوتبال جنوآ، و باشگاه فوتبال داندی اشاره کرد.
ایننشتات (براونشوایگ)

| ایننشتات (براونشوایگ)  | ایننشتات (براونشوایگ)  |
| --- | --- |
Stadtbezirk  of Braunschweig: Stadtbezirk  of Braunschweig
Burgplatz: Burgplatz
  نشان:   نشان
کشور: آلمان
ایالت: نیدرزاکسن
ناحیه: براونشوایگ
شهرستان: Braunschweig
حکومت: حکومت
 • شهردار: Ines Werner (حزب سوسیال دموکرات آلمان)
مساحت: مساحت
 • کل: ۰۲٫۳۷۴ کیلومتر مربع (۰٫۹۱۶۶ مایل مربع)
جمعیت (۲۰۱۰-۱۲-۳۱): جمعیت (۲۰۱۰-۱۲-۳۱)
 • کل: ۱۳۳۵۰
 • تراکم: ۵۶۰۰/کیلومتر مربع (۱۵۰۰۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: CET/CEST (UTC+1/+2)
کدهای پستی: ۳۸۱۰۰
کدهای شماره‌گیری: ۰۵۳۱
پلاک خودرو: BS
وبگاه: Official Website
ایننشتات (به آلمانی: Innenstadt) یک منطقهٔ مسکونی در آلمان است که در براونشوایگ واقع شده‌است. ایننشتات ۱۳٬۳۵۰ نفر جمعیت دارد.
بابی داونز (بازیکن فوتبال)

| اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی |
| --- | --- | --- | --- |
نام کامل:  Robert David Downes
زادروز:  ۱۸ اوت ۱۹۴۹ ‏(۷۵ سال)
زادگاه:  بلاکسویچ
قد:  ۵ فوت ۱۰ اینچ (۱٫۷۸ متر)
پست:  مدافع; هافبک
باشگاه‌های جوانان: باشگاه‌های جوانان
:  باشگاه فوتبال وست برومویچ آلبیون
باشگاه‌های حرفه‌ای*: باشگاه‌های حرفه‌ای*
| سال‌ها |  باشگاه‌ها |  بازی† |  (گل)† |
| ۱۹۶۶–۱۹۶۷ |  باشگاه فوتبال وست برومویچ آلبیون |  ۰ |  (۰) |
| ۱۹۶۷–۱۹۶۹ |  باشگاه فوتبال پیتربورو یونایتد |  ۲۶ |  (۳) |
| ۱۹۶۹–۱۹۷۴ |  باشگاه فوتبال روچدیل |  ۱۷۴ |  (۱۰) |
| ۱۹۷۴–۱۹۸۰ |  باشگاه فوتبال واتفورد |  ۱۹۹ |  (۱۸) |
| ۱۹۸۰–۱۹۸۲ |  باشگاه فوتبال بارنزلی |  ۴۳ |  (۱) |
| ۱۹۸۲–۱۹۸۴ |  باشگاه فوتبال بلکپول |  ۲۸ |  (۳) |
| مجموع |   |  ۴۷۰ |  (۳۵) |
 تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است. :  تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است. 
بابی داونز (انگلیسی: Bobby Downes؛ زادهٔ ۱۸ اوت ۱۹۴۹) بازیکن فوتبال اهل بریتانیا است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال وست برومویچ آلبیون، باشگاه فوتبال پیتربورو یونایتد، باشگاه فوتبال بارنزلی، باشگاه فوتبال بلکپول، باشگاه فوتبال روچدیل، و باشگاه فوتبال واتفورد اشاره کرد.
جام ولپی بهترین بازیگر زن

در عکس، والریا گولینو نمایش داده می شود که در سال 2015 به عنوان بهترین بازیگر زن در فیلم amor vostro شناخته شد و مدال طلا دریافت کرد.
جام ولپی بهترین بازیگر زن (به ایتالیایی: Coppa Volpi alla miglior attrice یا Coppa Volpi per la miglior interpretazione femminile) جایزه‌ای است که به بازیگران زن در جشنواره فیلم ونیز اهدا می‌شود. جوایز رسمی بازیگری در جشنواره دوم در سال ۱۹۳۴ عرضه شدند. در ابتدا آنها مدال‌های بزرگ طلایی انجمن ملی فاشیست برای سرگرمی نامیده می‌شدند.
نام ولپی سال بعد عنوان شد و هیچ جایزه‌ای بین سال‌های ۱۹۶۹ و ۱۹۷۹ داده نشد. در نیمه دهه ۱۹۹۰ این جایزه به بهترین بازیگران نقش مکمل زن نیز اهدا شد.
این جام به احترام  کنت جوزپه ولپی دی میزوراتا (Count Giuseppe Volpi di Misurata) بنیانگذار این جشنواره «ولپی» نام گرفته‌است.
تاریخچه > ۱۹۳۴ تا ۱۹۶۸

جشنواره برای نخستین بار در ۱۹۳۴ رقابتی شد. جایزه بازیگری به نام مدال طلایی بزرگ انجمن ملی فاشیست برای سرگرمی به خاطر بهترین بازیگر نقش اول زن (به ایتالیایی: Grande medaglia d'oro dell'Associazione Nazionale Fascista dello Spettacolo per la migliore attrice) نامگذاری شد.
پس از ۴ سال وقفه به خاطر جنگ، جشنواره یک بار دیگر در سال ۱۹۴۷ رقابتی شد. جایزه بازیگری بی درنگ پس از جنگ به نام جایزه بین‌المللی برای بهترین بازیگر زن (به ایتالیایی: Premio Internazionale per la migliore attrice) نامگذاری شد.
تاریخچه > ۱۹۸۳ تا کنون

جشنواره دوباره در سال ۱۹۸۰ رقابتی شد اما جوایز بازیگری اهدا شده توسط هیئت ژوری مسابقه تا سال ۱۹۸۳ ابقاء نشد. جوایز دیگر به نام Coppa Volpi (جام ولپی) نبودند اما در حقیقت به عنوان جایزه بهترین بازیگر زن (به ایتالیایی: Premio per la migliore attrice) نامیده می‌شد. در واقع، برندگان جوایز جامی شکل را دریافت نکردند اما در عوض پلاک مستطیلی شکلی را گرفتند.
در سال ۱۹۸۸، برای اولین بار در ۲۰ سال اغلب جوایز مسابقه دوباره بنیان نهاده شدند. جایزه رسمی به نام جام ولپی بهترین بازیگر نقش اول زن (به ایتالیایی: Coppa Volpi per la migliore interpretazione femminile) نام گذاری شد.
جیلو پونته‌کوروو، کارگردان هنری سال ۱۹۹۳ جشنواره تصمیم به دوبرابر کردن جام‌های ولپی گرفت. جوایز جدید از بازی‌های بازیگران زن و مرد در نقش‌های مکمل قدردانی می‌کرد و به‌طور رسمی به نام Coppa Volpi per il migliore attore non protagonista (جام ولپی برای بهترین بازیگر مرد نقش مکمل) و Coppa Volpi per la migliore attrice non protagonista (جام ولپی برای بهترین بازیگر زن نقش مکمل) نامگذاری شد.
دو سال بعد، پونته‌کوروو تصمیم به به خارج کردن چند جایزه مانند شیر نقره‌ای و یکی از جام‌های ولپی گرفت. از آغاز سال ۱۹۹۵، تنها ۳ جایزه بازیگری توسط هیئت داوری اهدا شده‌است: یکی برای بازیگری نقش اصلی مرد، یکی برای بازیگری نقش اصلی زن و آخری برای برای یک بازیگر نقش مکمل زن یا مرد.
برندگان چندباره

شرلی مک‌لین – آپارتمان (۱۹۶۰)، مادام سوشاتسکا (۱۹۸۸)
ایزابل هوپر – داستان زنان (۱۹۸۸)، مراسم (۱۹۹۵)
والریا گولینو – A Tale of Love‏ (۱۹۸۶)، Per amor vostro ‏(۲۰۱۵)