stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
هورنیک، آیووا

مکان در 23x15px|border |alt=|link= آیووا, 23x15px|border |alt=|link= ایالات متحده آمریکا
| Hornick, Iowa | Hornick, Iowa |
| --- | --- |
شهر: شهر
Location of Hornick, Iowa: Location of Hornick, Iowa
مختصات: ۴۲°۱۳′۵۱″ شمالی ۹۶°۵′۴۸″ غربی﻿ / ﻿۴۲٫۲۳۰۸۳°شمالی ۹۶٫۰۹۶۶۷°غربی﻿ / 42.23083; -96.09667: مختصات: ۴۲°۱۳′۵۱″ شمالی ۹۶°۵′۴۸″ غربی﻿ / ﻿۴۲٫۲۳۰۸۳°شمالی ۹۶٫۰۹۶۶۷°غربی﻿ / 42.23083; -96.09667
ایالت:  آیووا
شهرستان: شهرستان وودبری، آیووا
شرکت شهردار: June 23, 1896
مساحت: مساحت
 • کل: ۰٫۲۶ مایل مربع (۰٫۶۷ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۰٫۲۵ مایل مربع (۰٫۶۵ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰٫۰۱ مایل مربع (۰٫۰۳ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۱۰۶۳ فوت (۳۲۴ متر)
جمعیت (۲۰۱۰): جمعیت (۲۰۱۰)
 • کل: ۲۲۵
 • برآورد (2012): ۲۲۶
 • تراکم: ۹۰۰٫۰/مایل مربع (۳۴۷٫۵/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (CST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۵ (CDT)
زیپ‌کد: 51026
کد منطقه: 712
FIPS code: 19-37200
GNIS feature ID: 0457662
هورنیک (به انگلیسی: Hornick) شهری در ایالت آیووا کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۲۲۵ نفر بوده‌است.
هوروات‌ژیدانی

مکان
| هوروات‌ژیدانی | هوروات‌ژیدانی |
| --- | --- |
استان: واش
ناحیه: ناحیه کوسگ
رتبه: روستا
کد کی‌اس‌اچ: ۱۶۸۸۷
مساحت: مساحت
 • مجموع: ۱۲٫۱۷ کیلومتر مربع (۴٫۷۰ مایل مربع)
جمعیت (۱ ژانویه ۲۰۰۸): جمعیت (۱ ژانویه ۲۰۰۸)
 • مجموع: ۷۸۷
 • تراکم: ۶۵/کیلومتر مربع (۱۷۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (CET)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (CEST)
کدپستی: ۹۷۳۳
کد منطقه: ‎+۳۶ ۹۴
وبگاه: www.horvatzsidany.tvn.hu
هوروات‌ژیدانی (به مجاری:  Horvátzsidány) یک شهرداری در مجارستان است که در ناحیه کوسگ واقع شده‌است. هوروات‌ژیدانی ۱۲٫۱۷ کیلومتر مربع مساحت و ۷۸۷ نفر جمعیت دارد.
هورنباک، تنسی

مکان
| Hornbeak, Tennessee | Hornbeak, Tennessee |
| --- | --- |
شهرک: شهرک
Location of Hornbeak, Tennessee: Location of Hornbeak, Tennessee
مختصات: ۳۶°۲۰′۲″ شمالی ۸۹°۱۷′۵۷″ غربی﻿ / ﻿۳۶٫۳۳۳۸۹°شمالی ۸۹٫۲۹۹۱۷°غربی﻿ / 36.33389; -89.29917: مختصات: ۳۶°۲۰′۲″ شمالی ۸۹°۱۷′۵۷″ غربی﻿ / ﻿۳۶٫۳۳۳۸۹°شمالی ۸۹٫۲۹۹۱۷°غربی﻿ / 36.33389; -89.29917
State: تنسی
شهرستان: Obion
مساحت: مساحت
 • کل: ۰٫۶ مایل مربع (۱٫۶ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۰٫۶ مایل مربع (۱٫۶ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰٫۰ مایل مربع (۰٫۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۴۶۳ فوت (۱۴۱ متر)
جمعیت (۲۰۰۰): جمعیت (۲۰۰۰)
 • کل: ۴۳۵
 • تراکم: ۶۹۷٫۰/مایل مربع (۲۶۹٫۱/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (Central (CST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۵ (CDT)
زیپ‌کد: 38232
کد منطقه: 731
FIPS code: 47-36000
GNIS feature ID: 1288362
هورنباک(به انگلیسی: Hornbeak) شهری در ایالت تنسی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۴۲۴ نفر بوده‌است.
هوردوک، استان لویو

مکان
| Horodok Городок Gródek Jagielloński | Horodok Городок Gródek Jagielloński |
| --- | --- |
شهر: شهر
Gorodok Coat of Arms: Gorodok Coat of Arms
Horodokموقعیت در اوکراین: Horodokموقعیت در اوکراین
مختصات: ۴۹°۴۷′۰۰″ شمالی ۲۳°۳۸′۴۰″ شرقی﻿ / ﻿۴۹٫۷۸۳۳۳°شمالی ۲۳٫۶۴۴۴۴°شرقی﻿ / 49.78333; 23.64444: مختصات: ۴۹°۴۷′۰۰″ شمالی ۲۳°۳۸′۴۰″ شرقی﻿ / ﻿۴۹٫۷۸۳۳۳°شمالی ۲۳٫۶۴۴۴۴°شرقی﻿ / 49.78333; 23.64444
Region: استان لووف
District: Horodok Raion
مساحت: مساحت
 • کل: ۳۰ کیلومتر مربع (۱۰ مایل مربع)
جمعیت (2001): جمعیت (2001)
 • کل: ۱۵۸۲۵
 • تراکم: ۵۳۰/کیلومتر مربع (۱۴۰۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۰۲:۰۰ (زمان اروپای شرقی)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۰۳:۰۰ (زمان اروپای شرقی)
Postal code: ۸۱۵۰۰
Area codes: +۳۸۰ ۳۲۳۱
وبگاه: місто Городок (Ukrainian)
شهر هوردوک (به روسی: Городок) در استان لویو در کشور اوکراین واقع شده‌است. جمعیت این شهر ۱۶٬۰۸۲ نفر است.
خمینی‌شهر

| خمینی‌شهر | خمینی‌شهر |
| --- | --- |
کشور:  ایران
استان: اصفهان
شهرستان: خمینی‌شهر
بخش: مرکزی
نام(های) پیشین: مهربین، مهرین، ماربان، ماربین، سده و همایون شهر
سال شهرشدن: ۱۳۱۰
مردم: مردم
جمعیت: ۲۴۷٬۱۲۸ نفر (۱۳۹۵)
جغرافیای طبیعی: جغرافیای طبیعی
ارتفاع: ۱۶۵۰
آب‌وهوا: آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه: ۱۶درجه سانتیگراد
میانگین بارش سالانه: ۱۷۰میلیمتر
روزهای یخبندان سالانه: ۶۰روز
اطلاعات شهری: اطلاعات شهری
شهردار: اصغر حاج حیدری
ره‌آورد: قالی، قلمزنی، خاتمکاری، مسگری، نبات، نان گلی، کماج، آلبالو، گلابی و سیبری و حوله‌بافی و گیوه‌ملکی
پیش‌شمارهٔ تلفن: ۰۳۱
وبگاه: khomeinishahr.ir
شناسهٔ ملی خودرو: ایران ۲۳ س ایران ۴۳ ن ایران ۵۳ ی
  خمینی‌شهر  روی نقشه ایران ۳۲°۴۱′۴۱″شمالی ۵۱°۳۱′۵۷″شرقی﻿ / ﻿۳۲٫۶۹۴۸۰۶°شمالی ۵۱٫۵۳۲۶۱۴°شرقی﻿ / 32.694806; 51.532614   :   خمینی‌شهر  روی نقشه ایران ۳۲°۴۱′۴۱″شمالی ۵۱°۳۱′۵۷″شرقی﻿ / ﻿۳۲٫۶۹۴۸۰۶°شمالی ۵۱٫۵۳۲۶۱۴°شرقی﻿ / 32.694806; 51.532614   
 :  
خمینی شهر یا سِدِه، مرکز شهرستان خمینی شهر است که در مجاورت شهر اصفهان قرار دارد. لفظ سده تغییریافته لغت «سه دژ» است که به سه دژ تاریخی با نام‌های کهندژ، دیمیتردژ و گاردژ مربوط می‌شود. از این رو قدمت تاریخی این منطقه به زمان ساسانیان می‌رسد. نام خمینی‌شهر در دوران پهلوی از سال ۱۳۳۷ تا ۱۳۵۷ همایون شهر بوده است. شهر خمینی‌شهر از پرجمعیت‌ترین شهرهای نزدیک اصفهان است و از مناطق مهم و تأثیرگذار به لحاظ تاریخی، سیاسی و حتی اقتصادی به‌شمار می‌رود.
موقعیت جغرافیایی

شهر خمینی شهر با مساحت برابر ۱۷۵ کیلومتر مربع، در منطقهٔ بلوک ماربین و در شمال غربی اصفهان در کنار اصفهان واقع شده و از شمال به شهرستان شاهین شهر و میمه، از شرق و شمال شرقی به شهرستان اصفهان، شمال غربی و غرب به شهرستان نجف آباد و از جنوب به مرزهای قانونی شهر اصفهان و شهرستان فلاورجان محدود می‌شود. نواحی شمال و شمال غربی آن را کوه‌های محمودآباد با ۲۴۷۳ متر و سرچاه ۲۲۵۰ متر و کوه صالح یا صلا با ۲۵۱۱ متر فرا گرفته و نواحی جنوبی و خاوری آن را دشت همواری پوشانده است. در شمال شهر ارتفاعات سید محمد و پلارت با ارتفاع ۲۴۵۰ متر (محمودآباد)، زیبایی خاصی به منطقه داده است. ارتفاع شهرستان از سطح دریا، حدود ۱۵۹۵ متر و به قولی ۱۶۰۲ متر است؛ بنابراین، ۱۸ متر از اصفهان مرتفع تر می‌باشد. موقعیت جغرافیایی شهر خمینی شهر "۴۵ '۳۱ °۵۱ طول شرقی و "۰۰'۴۱ عرض شمالی است. در برخی کتب دیگر طول و عرض جغرافیایی خمینی شهر را چنین محاسبه نموده‌اند ۵۱ درجه و ۳۵ دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ و۳۲ درجه و ۴۱ دقیقه عرض شمالی از استوا، و نیز ۴۰ دقیقه و ۳۲ درجه عرض جغرافیایی و ۳۳ دقیقه و ۵۱ درجهٔ طول جغرافیایی. در این ناحیه شاخه‌هایی از زاینده رود به صورت مادی و کانال آب‌رسانی مورد استفاده قرار می‌گیرند. به‌علاوه تاکنون هفت رشته قنات، ۱۳۰ حلقهٔ چاه عمیق، و ۶۰ حلقه چاه نیمه عمیق، در خمینی شهر حفر شده‌اند.
در حال حاضر، از نظر بافت شهری این شهرستان به دو قسمت بافت کهنه و نو تقسیم می‌شود. بافت نوی این شهرستان پس از انقلاب اسلامی ایران آغاز و در حال گسترش است. شهرک اقماری منظریه نیز از نوع همین بافت است. بافت کهنه خمینی شهر از جنوب این شهر تا بافت نوی شهری ادامه دارد. در این بافت ساختمان‌های کهن و بعضی از ساختمان‌های جدید وجود دارند.
بخش‌ها و محله‌ها

سه بخش با قدمت زیاد در این شهرستان وجود دارند شامل:
ورنوسفادران: شامل محله های (گارسله، زاغ آباد یا زوگا، باولگان، گاردر و کوشکباج)
فروشان: شامل محله‌های (ملاحیدرعلی، دیمیتریان، درب بالا مرده، جوادیه یا عمو فضلگاه، درب سید، قلعه آقا، لادره، محله نو، سرپل)
خوزان:شامل محله‌های (درب محکمه، فتح‌آباد، شمس‌آباد، جعفرآباد، کهندژ، کوبرز یا کو بذر یا سک الضرب، اسفریز یا اسفیریز)
سایر بخش‌ها:
آدریان
هرستان
قرطمان
وازیچه
دستگرد قداده
[درچه پیاز] (شهر شاهد نمونه کشور ایران)
تیرانچی
[[اصغرآباد
قلعه امیریه
۱۱ اندآن
۱۲ کوشک
از بخش‌های جدید می‌توان موارد زیر را نام برد:
شهرک منظریه
هفتصد دستگاه
قائمیه (کشتارگاه سابق)
پاسداران
کوی کارکنان دانشگاه صنعتی (باقرالعلوم)
از بخش‌های صنعتی و کارگاهی آن می‌توان موارد زیر را نام برد:
منطقه صنعتی دوشاخ
منطقه کوه کوچک
شهرک صنعتی برق، نساجی (حوله بافی) و مواد غذایی
کارگاه‌ها، سوله‌ها و شرکت‌های پراکنده در سطح شهر و اطراف شهر بخصوص واقع در درچه، دستگرد و اصغرآباد و …
قدمت

بسیاری از رویدادهای تاریخی شهرستان خمینی شهر متأثر از وقایعی است که در اصفهان به وقوع پیوسته است. با این وجود قدمت تاریخی این منطقه به زمان ساسانیان می‌رسد، کهن دژ که بر سر راه اصفهان قرار دارد، گویا پایتخت ساسانیان بوده است. مردم این شهر به زبانی به نام ولاتی سخن می‌گویند که به زبان ساسانیان بسیار نزدیک است. در دوران اسلامی نیز این ناحیه از اهمیت زیادی برخوردار بوده و وجود مسجد جامع بزرگ در کوی خوزان، شهر بودن آن را در گذشته می‌رساند. چرا که مسجد جامع از ویژگی‌های شهری است و روستاها فاقد آن می‌باشند. در یورش محمود افغان به اصفهان، مردم سده دلیرانه پایداری کرده و شمار زیادی از لشکریان محمود را به اسارت گرفتند.
فاصلهٔ شهر (خمینی شهر) تا اصفهان به طول راه بستگی دارد اما در حالت عادی ۸ کیلومتر می‌باشد. شهرستان خمینی شهر در مغرب استان اصفهان قرار گرفته و از سوی شمال به شهرستان شاهین شهر و میمه، از جنوب به شهرستان فلاورجان، از مشرق به شهرستان اصفهان و از مغرب به شهرستان نجف آباد محدود می‌شود. این شهرستان یکی از خوش آب و هواترین و با صفاترین نواحی استان اصفهان است. خاک آن از رودخانه زاینده رود آبیاری می‌شود و تمامی نهرهایش پرآب است. علاوه بر آن کاریزهای مهمی نیز دارد که سبب گردیده است سه چهارم خاک این شهرستان باغ‌های بزرگ میوه و یک چهارم آن کشتزار باشد.
مادی «قمیش» از میان زمین‌های جنوبی شهرستان می‌گذرد و چون در محل جدا شدن از رودخانه با چشمه‌ها پیوند دارد، آب آن هرگز تمام نمی‌شود.
گونه‌های میوه و فرآورده‌های زمینی مانند گندم، جو، خیار، خربزه، حبوبات، تنباکو، در این شهرستان بعمل می‌آید و بعضی از انواع آن چون خربزهٔ بهارهٔ کوشک و انگور و گیلاس نصرآباد و گورتان شهرت دارد و نظیر آن در دیگر نقاط یافت نمی‌شود.
آب و هوای آن معتدل و خشک است. بیشترین درجهٔ حرارت در تابستان‌ها ۳۹ درجه بالای صفر و کمترین آن در زمستان‌ها ۸ درجه زیر صفر می‌باشد.
کشاورزی

خمینی شهر (همایونشهر) در سال‌های نه چندان دور یکی از تولیدکنندگان اصلی گلابی در سطح استان و کشور بود. بیشترین کشاورزی این شهرستان در حاشیه زاینده رود واقع است (درچه پیاز) که پیاز و سیب زمینی و محصولات جالیزی تولید می‌کنند. باغ داران این شهر نیز علاوه بر شاه میوه، گلابی دوفصله و انواع دیگر گلابی (کبوتربچه، گونجانی، لاقه، لالا، قارا سوری، جوزقند، آردالانی، لپ سرخ)، محصولی منحصر به فرد و بومی به نام سیبری تولید می‌کنند. این میوه خوشمزه، آبدار، ترد و با طعم گلابی است که رایحه سیب را همراه دارد. گفتنی است این شهر تولیدکنندهٔ بهترین تنباکوی طلایی جهان می‌باشد که تماماً به کشورهای خارجی (کشورهای عربی مانند عراق) صادر می‌گردد. همچنین این شهر از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان گل، انواع کاکتوس و محصولات گلخانه‌ای می‌باشد به‌طوری‌که بزرگ‌ترین مرکز گل شب بوی کشور در این منطقه قراردارد.[نیازمند منبع]
سطح علمی و دانشگاهی

خمینی شهر از بزرگ‌ترین شهرستانهای استان اصفهان بوده و از نظر موقعیت علمی دانشگاهی و صنعتی قابل توجه می‌باشد. دانشگاه آزاد اسلامی واحد خمینی شهر و دانشگاه صنعتی اصفهان، دانشگاه پیام نور اصفهان، شهرک علمی و تحقیقاتی استان اصفهان و دانشگاه صنعتی و اولین پارک رشد علم و فناوری یونسکو در خاورمیانه و دانشگاه‌هایی مانند راغب اصفهانی، فیض الاسلام، پالایش، جهاد دانشگاهی، پیام نور و مرکز کانون زبان ایران نیز در این شهرستان وجود دارند.
صنایع و مشاغل

از صنایع این شهر می‌توان سنگ بری، موزائیک سازی، خاتم کاری، قلمزنی، مسگری، تولیدی ظروف ملامین، نساجی، دباغی، حوله بافی و قالی بافی را نام برد که بیشتر کارخانه‌های سنگبری در شهرک صنعتی محمودآباد و شهرک صنعتی دوشاخ قرار دارند و از شهرتی جهانی برخوردار می‌باشد (پایتخت سنگ اصفهان).
زبان

مردم خمینی شهر به زبان فارسی که در اصطلاح محلی به آن «ولاتی» یا سِدِهی گفته می‌شود سخن می‌گویند.
این گویش (ولاتی) که جزو گویش‌های مرکزی ایران است گویش اهالی تعدادی از محلات خمینی‌شهر از قبیل ورنوسفادران، اسفریز، باولگان، زاغ‌آباد، کوشکباج، گاردر و گارسله است که در حال حاضر بیشتر اهالی محله باولگان از این گویش در مکالمات روزمره استفاده می‌کنند. متأسفانه این گویش در حال فراموشی است ولی با این حال به همت اهالی ورنوسفادران اقداماتی از جمله برگزاری کلاس‌های آموزشی و گردهم آییها و شعر خوانی‌ها به زبان ولاتی این زبان همچنان زنده مانده است.
ان گوی
این گویش در نواحی اطراف اصفهان مانند ونداده، رودشت، کوهپایه، گرکویه، هرند، گز برخوار، خورزوق، وانشان، مشکنان، ورزنه، سیان، اژیه، قورتان، ینگ‌آباد و غیره نیز بکار می‌رود.
شاعرانی مثل درویش عباس از شهر گز یا رضا مداحی از شهر کوهپایه و بسیاری دیگر از شاعران بنام ولاتی‌سرا بودند. در محله ورنوسفادران خمینی‌شهر نیز بیش از ده تن از شعرا و ترانه‌سرایان به این زبان شهر گویش می‌کردند و ترانه سروده‌اند. از جمله استاد طلایی، استاد قیام، اصغر حاج حیدری (خاسته)، سعید بیابانکی، داود حاج حیدری، حسین حاجی هاشمی و غلامرضا مهدی‌پور.
شماری از زبان‌شناسان و مورخان ایرانی و غربی از جمله احسان یارشاطر، حبیب برجیان و اسکار مان (Oskar Mann) در زمینه پژوهش گویش سدهی کار کرده‌اند. کاربرد این گویش امروزه کمتر شده و رو به فراموشی است.
بناهای تاریخی

از بناهای تاریخی خمینی شهر می‌توان از: کوه آتشگاه،
غار دستکند قهرمان به قدمتی به دوران عیلامی، در کوه لادُر،
خانه تاریخی زهتاب خوزان،
عصارخانه صفوی محله گارسله در بازار قدیم ورنوسفادران، ایوان گزیها جنب امامزاده سید محمد، مجموعه حمامهای اندوآن، مجموعه حمام‌های گاردر، مسجد زنجیری پنج شنبه بازار، مسجد گلوله، مسجد آخوند، مسجد ملا محسن، گورستان ورنوسفادران، مسجد لادره، مسجد ملاحیدر علی، مسجد گاردر، خانه مجیر، مسجد آقا علی اکبر، مسجد ابوالبرکات، مسجد امام حسن عسگری، مسجد جامع فروشان، امامزاده سید ابراهیم ورنوسفادران، حسینیه لادره، کلاس قرآن، حمام درب سید، حمام کوبرز، خانهٔ تاریخی سرتیپ سدهی، برج کبوتر خوزان و دستگرد قداده، برج کبوتر هویه، برج کبوتر تیرانچی، برج کبوتر وازیچه، مسجد جامع خوزان با قدمتی به دوران سلجوقی، عصارخانهٔ صفوی محله گارسله، آرامگاه ابن مردویه، خانه تاریخی خلیلی‌ها متعلق به استادعلی صفاری و همین‌طور خانه تاریخی معروف به نوروزی‌ها، متعلق به عباس قاسم که قدمت آن به یازده قرن قبل از خانه تاریخی خلیلی‌ها برمی‌گردد که که از آن می‌توان به عنوان قدیمی‌ترین خانه تاریخی واقع در پنج شنبه بازار را نام برد.
[نیازمند منبع]
طبیعت

جنوب خمینی شهر به کوه آتشگاه و رودخانه زاینده رود محدود می‌شود و شمال و شمال غربی شهرستان به کوه محدود می‌شود برخی مناطق طبیعی این شهر به شرح ذیل است:
چشمه لادر
چشمه بیژن
چشمه چوجی
چشمه عم بر
چشمه منجر یا منظر
چشمه هورموده
چشمه حسن و حسین
چشمه مروارید
چشمه آخوند
چشمه لادوزخ
چشمه لاوه یا لاوی
راه مانده علی
دره مویی
منطقه کارخانه آسفالت
منطقه حفاظت شده قامیشلو
باغات سده و کوشک که در اثر بی آبی رو به خشک شدن است.
پارک جنگلی
بام سبز خمینی شهر
رشته کوه صلا
خوشاب
آب و هوا
میانگین بارش خمینی شهر در یک سال زراعی ۱۴۰ میلیمتر است اقلیم شهرستان نیمه خشک و نیمه بیابانی است بیشینه دما در روزهای گرم تابستان به ۴۰ درجه سلسیوس می‌رسد و کمینه دما در روزهای سرد زمستان به‌طور میانگین به ۵ درجه سانتیگراد زیر صفر می‌رسد
ماده شیمیایی

رنگ‌های یک مادهٔ شیمیایی به نام نیل قرمز در حلال‌های مختلف و زیر نور فرابنفش؛ نشان می‌دهد چگونه یک مادهٔ شیمیایی به صورت پویا با حلال محیطش اندرکنش دارد.
مادهٔ شیمیایی حالتی از ماده است که ترکیب شیمیایی و ویژگی‌های ثابتی دارد و نمی‌توان آن را با روش‌های فیزیکی بدون شکستن پیوندهای شیمیایی به اجزاء دیگر تجزیه کرد. مادهٔ شیمیایی می‌تواند یک ماده ساده، ترکیب شیمیایی یا آلیاژ باشد. عنصرهای شیمیایی بسته به تعریف می‌توانند در این تعریف صدق کنند یا نکنند.
به مواد شیمیایی معمولاً نام خالص داده می‌شود تا آنها را از مخلوط جدا کنند. یک نمونهٔ پرکاربرد از مادهٔ شیمیایی، آب خالص است. ویژگی‌های آب چه از یک رودخانه به دست آمده باشد یا در آزمایشگاه ساخته شده باشد در هر دو حالت یکسان است و نسبت بین دو مقدار هیدروژن و اکسیژن در آن تغییر نمی‌کند. از جمله دیگر مواد شیمیایی می‌توان به الماس (کربن)، طلا، نمک (سدیم کلرید) و شکر (ساکارز) اشاره کرد. ناگفته نماد که در عمل هیچ ماده ای صد در صد خالص نیست و میزان پالودگی شیمیایی به کاربرد آن مادهٔ شیمیایی وابسته است. مواد شیمیایی به شکل جامد، مایع، گاز و پلاسما وجود دارند و می‌توانند میان این فازها با تغییر در دما یا فشار جابجا شوند. فرم‌های انرژی مانند نور و گرما، ماده نیستند و در این بحث نمی‌گنجند.
مواد شیمیایی چیست؟

مواد شیمیایی به هر ماده‌ای گفته می‌شود که دارای ترکیب شیمیایی مشخص و خواص معینی است. این مواد می‌توانند به صورت عناصر خالص مانند اکسیژن (O2) و هیدروژن (H2) یا به صورت ترکیبات شیمیایی مانند آب (H2O) و نمک طعام (NaCl) وجود داشته باشند. مواد شیمیایی بر اساس ترکیب و ساختارشان به دو دسته کلی مواد آلی و مواد غیرآلی تقسیم می‌شوند. مواد آلی عمدتاً شامل کربن هستند و در موجودات زنده یافت می‌شوند، مانند قندها، پروتئین‌ها و چربی‌ها. مواد غیرآلی معمولاً شامل کربن نیستند و شامل موادی مانند نمک‌ها، فلزات و مواد معدنی هستند. مواد شیمیایی در بسیاری از فرایندهای طبیعی و صنعتی نقش دارند و کاربردهای گسترده‌ای در حوزه‌های مختلف از جمله پزشکی، کشاورزی، صنایع غذایی، و تولیدات صنعتی دارند. فهم و کنترل خواص شیمیایی این مواد برای توسعه فناوری‌های جدید و بهبود کیفیت زندگی انسان‌ها بسیار حیاتی است.
مواد شیمیایی چیست؟ > اهمیت مواد شیمیایی

مواد شیمیایی نقش حیاتی و گسترده‌ای در زندگی روزمره و صنعت ایفا می‌کنند. از محصولات بهداشتی و دارویی که سلامت و بهداشت ما را تضمین می‌کنند گرفته تا مواد اولیه‌ای که در تولید محصولات مختلف صنعتی مانند پلاستیک‌ها، رنگ‌ها، و الیاف نساجی استفاده می‌شوند، همگی به مواد شیمیایی وابسته‌اند. در کشاورزی، کودها و سموم شیمیایی به افزایش تولید محصولات کشاورزی کمک می‌کنند و در صنایع غذایی، مواد نگهدارنده و افزودنی‌ها برای حفظ کیفیت و ماندگاری غذاها ضروری هستند. همچنین، در حوزه انرژی، مواد شیمیایی به‌عنوان سوخت‌های فسیلی و در فرایندهای تولید انرژی پاک نقش کلیدی دارند. به‌طور کلی، بدون مواد شیمیایی، بسیاری از نوآوری‌ها و پیشرفت‌های صنعتی و تکنولوژیکی که بهبود کیفیت زندگی انسان‌ها را فراهم کرده‌اند، غیرممکن می‌بود.
تاریخچه مواد شیمیایی

مواد شیمیایی از آغاز تمدن بشری نقش اساسی در توسعه و پیشرفت جوامع داشته‌اند. از دوران باستان که انسان‌ها به کشف و استفاده از مواد طبیعی مانند نمک، گوگرد و زغال سنگ پرداختند، تا عصر مدرن که با بهره‌گیری از روش‌های پیشرفته سنتز شیمیایی، ترکیبات پیچیده و جدیدی تولید می‌شوند، تاریخچه مواد شیمیایی مملو از کشفیات و نوآوری‌های مهم بوده است.
در اواخر قرن هجدهم، ژوزف پروست، شیمی‌دان فرانسوی، با مطالعه ترکیبات شیمیایی خالص، مفهوم ماده شیمیایی را به طور دقیق تعریف کرد. او به این نتیجه رسید که نسبت عناصر در یک ترکیب شیمیایی خالص همواره ثابت است؛ نظریه‌ای که امروزه به نام قانون نسبت‌های معین شناخته می‌شود. این کشف اساسی مسیر توسعه شیمی مدرن را هموار کرد.
با پیشرفت روش‌های سنتز شیمیایی، به ویژه در حوزه شیمی آلی، و کشف بسیاری از عناصر شیمیایی، تکنیک‌های جدید تجزیه شیمیایی به کار گرفته شدند. این تکنیک‌ها که برای جداسازی و تصفیه عناصر و ترکیبات از مواد شیمیایی مورد استفاده قرار می‌گرفتند، منجر به پیشرفت‌های قابل توجهی در علوم شیمی شدند.
انواع مواد شیمیایی

معمولا مواد شیمیایی به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند.
انواع مواد شیمیایی > مواد آلی و غیرآلی

مواد آلی: مواد آلی عمدتاً شامل کربن هستند و معمولاً در موجودات زنده یافت می‌شوند. این مواد شامل ترکیباتی هستند که حاوی پیوندهای کربن-هیدروژن هستند. مثال‌هایی از مواد آلی عبارتند از:
متان (CH4): یک گاز طبیعی و ساده‌ترین هیدروکربن.
گلوکز (C6H12O6): یک نوع قند که در گیاهان و موجودات زنده یافت می‌شود.
اتانول (C2H5OH): یک الکل که در نوشیدنی‌های الکلی و ضدعفونی‌کننده‌ها استفاده می‌شود.
مواد غیرآلی: مواد غیرآلی معمولاً شامل کربن نیستند و شامل موادی مانند نمک‌ها، فلزات و مواد معدنی هستند. این مواد اغلب از منابع غیرزنده مانند زمین به دست می‌آیند. مثال‌هایی از مواد غیرآلی عبارتند از:
نمک طعام (NaCl): یک ترکیب شیمیایی که به عنوان ماده خوراکی و نگهدارنده استفاده می‌شود.
آب (H2O): یک مولکول حیاتی که برای تمامی موجودات زنده ضروری است.
اکسید آهن (Fe2O3): یک ترکیب شیمیایی که در زنگ آهن یافت می‌شود.
انواع مواد شیمیایی > مواد خالص و ترکیبی

مواد خالص: مواد خالص تنها شامل یک نوع مولکول یا اتم هستند و خواص فیزیکی و شیمیایی ثابتی دارند. این مواد می‌توانند به صورت عنصر یا ترکیب باشند.
عناصر: موادی که از یک نوع اتم تشکیل شده‌اند، مانند اکسیژن (O2) و طلا (Au).
ترکیبات: موادی که از دو یا چند نوع اتم به نسبت‌های معین تشکیل شده‌اند، مانند آب (H2O) و نمک طعام (NaCl).
مواد ترکیبی: مواد ترکیبی شامل دو یا چند نوع مولکول یا اتم هستند که به نسبت‌های مختلف با هم مخلوط شده‌اند. این مواد به دلیل ترکیب متغیر، خواص متغیری دارند.
محلول‌ها: مانند محلول نمک در آب که شامل مولکول‌های آب و یون‌های نمک است.
آلیاژها: مانند برنج که ترکیبی از مس و روی است.
مخلوط‌های فیزیکی: مانند هوای محیط که شامل گازهای مختلفی چون نیتروژن، اکسیژن و دی‌اکسید کربن است.
این تقسیم‌بندی‌ها به ما کمک می‌کنند تا مواد مختلف را بهتر بشناسیم و از آن‌ها به طور بهینه‌تری در زندگی روزمره و در صنعت استفاده کنیم.
خواص فیزیکی و شیمیایی > خواص فیزیکی

نقطه ذوب: نقطه ذوب دمایی است که در آن یک ماده از حالت جامد به حالت مایع تبدیل می‌شود. به عنوان مثال، نقطه ذوب آب 0 درجه سانتی‌گراد است.
نقطه جوش: نقطه جوش دمایی است که در آن یک ماده از حالت مایع به حالت گاز تبدیل می‌شود. برای آب، این دما 100 درجه سانتی‌گراد در فشار استاندارد است.
چگالی: چگالی میزان جرم در واحد حجم یک ماده است و با فرمول ρ=Vm​ تعریف می‌شود. به عنوان مثال، چگالی آب در دمای اتاق حدود 1 گرم بر سانتی‌متر مکعب است.
حالت فیزیکی: مواد می‌توانند در حالت‌های جامد، مایع یا گاز وجود داشته باشند. حالت فیزیکی یک ماده بستگی به دما و فشار دارد. برای مثال، آب در دمای اتاق به حالت مایع است، در حالی که یخ در دمای زیر 0 درجه سانتی‌گراد به حالت جامد و بخار آب در دمای بالای 100 درجه سانتی‌گراد به حالت گاز است.
خواص فیزیکی و شیمیایی > خواص شیمیایی

واکنش‌پذیری: واکنش‌پذیری نشان‌دهنده تمایل یک ماده به شرکت در واکنش‌های شیمیایی است. برای مثال، سدیم به شدت واکنش‌پذیر است و با آب واکنش نشان می‌دهد تا هیدروژن و هیدروکسید سدیم تولید کند.
اشتعال‌پذیری: اشتعال‌پذیری نشان‌دهنده توانایی یک ماده در سوختن در حضور اکسیژن است. اتانول یک ماده اشتعال‌پذیر است و می‌تواند به سرعت آتش بگیرد.
اسیدیته و بازیت: اسیدیته و بازیت به توانایی یک ماده در آزاد کردن یون‌های هیدروژن (H+) یا هیدروکسید (OH-) در محلول آبی اشاره دارد. اسیدها موادی هستند که یون‌های هیدروژن آزاد می‌کنند، مانند اسید کلریدریک (HCl). بازها موادی هستند که یون‌های هیدروکسید آزاد می‌کنند، مانند سدیم هیدروکسید (NaOH).
روش های تولید مواد شیمیایی > تولید صنعتی

تولید صنعتی: تولید مواد شیمیایی در مقیاس صنعتی شامل فرایندهای پیچیده و بزرگی است که به منظور تولید مقادیر زیادی از مواد شیمیایی برای مصارف مختلف انجام می‌شود. برخی از روش‌های متداول تولید صنعتی عبارتند از:
واکنش‌های شیمیایی بزرگ‌مقیاس: استفاده از راکتورهای شیمیایی برای انجام واکنش‌های شیمیایی در مقیاس بزرگ. به عنوان مثال، تولید آمونیاک از نیتروژن و هیدروژن از طریق فرایند هابر-بوش.
تقطیر: یک فرایند جداسازی است که بر اساس تفاوت در نقاط جوش اجزای یک مخلوط انجام می‌شود. برای مثال، تقطیر نفت خام به منظور جداسازی اجزای مختلف آن مانند بنزین، دیزل و نفت سفید.
الکترولیز: استفاده از جریان الکتریکی برای تجزیه ترکیبات شیمیایی به اجزای ساده‌تر. به عنوان مثال، الکترولیز آب برای تولید هیدروژن و اکسیژن.
پلیمریزاسیون: فرایند ترکیب مونومرها به منظور تولید پلیمرها. برای مثال، تولید پلی‌اتیلن از اتیلن در صنعت پلاستیک‌سازی.
روش های تولید مواد شیمیایی > تولید آزمایشگاهی

تولید آزمایشگاهی: تولید مواد شیمیایی در مقیاس آزمایشگاهی شامل فرایندهای کوچک‌مقیاسی است که معمولاً در محیط‌های تحقیقاتی و آموزشی انجام می‌شود. این روش‌ها معمولاً برای تحقیق و توسعه و تولید مقادیر کمی از مواد استفاده می‌شوند.
سنتز شیمیایی: انجام واکنش‌های شیمیایی در مقیاس کوچک با استفاده از تجهیزات آزمایشگاهی مانند بشر، ارلن و کندانسور. برای مثال، سنتز آسپرین از اسید سالیسیلیک و انیدرید استیک.
کروماتوگرافی: یک تکنیک جداسازی است که برای تفکیک و خالص‌سازی ترکیبات شیمیایی استفاده می‌شود. این روش شامل استفاده از ستون‌های کروماتوگرافی و فازهای متحرک و ساکن است.
کریستالیزاسیون: فرایندی برای خالص‌سازی مواد از طریق ایجاد بلورهای جامد از محلول. این روش معمولاً برای جداسازی مواد خالص از ناخالصی‌ها استفاده می‌شود.
تیتراسیون: یک روش تحلیلی برای تعیین غلظت یک ماده خاص در یک محلول با استفاده از واکنش با یک محلول استاندارد. این تکنیک در شیمی تحلیلی برای تعیین غلظت‌های دقیق مواد استفاده می‌شود.
این روش‌ها به محققان و مهندسان شیمی امکان می‌دهند تا مواد شیمیایی را در مقیاس‌های مختلف تولید کنند و تحقیقات خود را برای بهبود فرایندهای تولید و کشف مواد جدید انجام دهند. در حالی که تولید صنعتی بر تولید انبوه و کارایی اقتصادی متمرکز است، تولید آزمایشگاهی بیشتر بر دقت، کنترل و توسعه علمی تمرکز دارد.
کاربردهای مواد شیمیایی > کاربردهای صنعتی

صنایع دارویی: مواد شیمیایی نقش اساسی در تولید داروها و محصولات پزشکی دارند. ترکیبات شیمیایی فعال (API) در داروها به منظور درمان بیماری‌ها و بهبود سلامت انسان‌ها استفاده می‌شوند. به عنوان مثال، آسپرین (اسید استیل‌سالیسیلیک) به عنوان یک داروی مسکن و ضدالتهاب شناخته می‌شود.
کشاورزی: مواد شیمیایی در کشاورزی برای افزایش بازدهی محصولات و کنترل آفات استفاده می‌شوند. کودهای شیمیایی مانند نیترات آمونیوم و اوره برای تقویت رشد گیاهان و افزایش تولید محصولات کشاورزی استفاده می‌شوند. همچنین، سموم شیمیایی مانند حشره‌کش‌ها و علف‌کش‌ها برای کنترل آفات و علف‌های هرز به کار می‌روند.
صنایع نساجی: مواد شیمیایی در فرایندهای مختلف تولید پارچه‌ها و الیاف نساجی به کار می‌روند. رنگ‌ها و رنگینه‌ها برای رنگ‌آمیزی پارچه‌ها و بهبود ظاهر آن‌ها استفاده می‌شوند. همچنین، مواد شیمیایی برای بهبود ویژگی‌های فیزیکی پارچه‌ها مانند مقاومت در برابر چین‌وچروک و آب‌گریزی به کار می‌روند.
صنایع پلاستیک و پلیمر: مواد شیمیایی مانند مونومرها برای تولید پلیمرها و پلاستیک‌ها استفاده می‌شوند. پلی‌اتیلن، پلی‌پروپیلن و پلی‌وینیل کلراید (PVC) از جمله پلیمرهای مهمی هستند که در تولید محصولات مختلفی مانند بسته‌بندی‌ها، لوله‌ها و قطعات صنعتی به کار می‌روند.