فهرست واژه‌های عربی با ریشه فارسی
ز

زاب: زاب (پرکاربرد)
زاج: زاگ/زاج
زاذ: خرمای آزاد
زاغ: گونه ای کلاغ
زبازب: جِ زبزب
زبان: زبان
زُبانَی: دو ستاره صورت فلکی کژدم با نام زبانی
زَبانیه: جِ زبانی: وابسته به زبانه آتش؛ دوزخی
زبب: کفی که از پرچانگی بر گوشه لب بسته شود.
زبرج: زیب رنگ: هر آرایشی از جواهر و نقش و زر
زبرجد: سنگ بهادار نامدار
زبردج: زبرجد
زبرقان: زبرگان؛ نام مردانه در زمان ساسانیان
زبزب: کشتی کوچک
زبغر: زغبر؛ گیاهی خوشبو که در کتابهای پزشکی آن را مرو سفید دانسته‌اند.
زبنیه: ج: زبانیه: مردم سرکش و دیو
زمان: زمان
زبون: پست
زجّ: زک؛ تیغه نیزه، بن نیزه؛ پیکانی با ناوک ساخته از استخوان یا شاخ؛ همریشه با سک زدن (سیخونک زدن)
زجوک: تخم کشوت؛ گیاهی دارویی
زجل: زنگوله
زخ: زخم
زخم: تباهی گوشت
زَخمَه: زخمه، مضراب
ذریب: گل زرد و کبود آذربایجانی، دگرگون شده زریاب
زدوار: جدوار؛ گیاهی دارویی توان افزا
زرابیّ: جِ زربَی
زرابیل: جِ واژه زربول
زراق: گدای دروغی
زرآوند: گیاهی دارویی
زرآوندی: یک جور نمک از گونه بوره
زرآوندیات: خانواده گیاهان گونه‌های زرآوند
زربول: زیور ساق پا مانند خلخال؛ از فارسی زرپول
زربَی: پارچه ابریشمی (زرباف)؛ گل زرد (زریاب)
زَرَت: زرشک
زرتک: آب گلرنگ؛ آب زعفران
زرج: در عربی: مست: برگرفته از واژه زرجون
زرجون: زرگون: شراب طلایی رنگ
زَرَد: زره بافته از حلقه ها
زردج: گلرنگ؛ عربی شده زردک
زردمه: زردابه، صفرا
زردَی: زرده؛ گونه ای شیرینی از برنج و عسل مانند شله زرد
زُرفین: زلف
زُرَّق: چرخ، چرغ، چرک؛ باز نرینه
زرکشه: زرنشان، زراندود
زَرکَشی: گوشه ای در موسیقی میان رهاوی و حسینی
زرکشیات: گونه از خوراکیها با سرشت گرم (برپایه پزشکی کهن)
زرمانج: لباده پشمی
زرمانقه: لباده پشمی؛ گرمانگه
زرنب: درختی خوشبو
زرنباد: گیاهی دارویی
زرنبوک: نام گیاهی است.
زرنقه: از زرنه: رخت پوشیدن، آراستگی بسیار؛ از زرنک: نو؛ گل گاومیشه
زرنوق: ابزار آبکشی از چاه و جوی برای آبیاری زمینهای بلند
زرنیق: زرنیخ
زرنوق: نگاه شود به زرنیق
زرنبوری: گیاهی دارویی
زرو: آب گلرنگ
زری: مرد بی‌ارزش، بی آبرو
زریاب: هر چیز زرد رنگ
زریر: گیاهی برای رنگامیزی
زُط: کولیهایی که در زمان بهرام گور به ایران آورده شدند. جُت‌ها در هندیجان (هندگان) ماندگار بوده و در دوره عباسی در مردابهای جنوب عراق راهزنی نموده و سرکوب شده؛ گروهی به شام رانده شدند.
زعبج: ابر نازک
زعتر: گیاه خوشبو و تند
زغرور: نام درختی است
زغرب، زرغب: بسیار آب، در خوراکها
زغل: دغل
زغیر: تخم کتان
زفت: قیر
زقّ: زیر لب و گنگ چیزی گفتن؛ خیک شراب و سرکه
زقاق ج: ازقاق: چکاو (چکاوک)؛ فاخته
زقله: زاغر؛ چینه دان مرغ
زَکور: تنگ‌چشم و دزد
زلابیه: خمیری که در پیه یا روغن سرخ گردد و در شیره بسته شود؛ زولبیا
زلال: آب خوشگوار و خنک
زلوبیا: زولبیا
زلیّه: زیلو؛ گونه ای فرش پنبه ای
زمّ ج: زموم: روستاهای کردان به‌ویژه در سردسیر
زماج: یک گونه پرنده شکاری
زمان ج: ازمنه: زمان، روزگار
زُماورد: نگاه شود به واژه بزماورد
زمج: پرنده شکاری
زمجَرَ: در سرنا دمید؛ از دَمگَر فارسی
زمجَی: دمچه پرنده
زمُرُّد: سنگ سبز بهادار نامی
زُمرُد: نگاه شود به زمُرُّد
زَمِرّده: زن مردنما
زمزمه: زیر لب چیزی را خواندن چنان‌که درست شنیده نشود
زمهریر: جای بسیار سرد؛ همریشه با زم، زمستان، شمیران، سمیرم، سمیران (نام کوهی در سیراف کهن)
زنّ: دوسر؛ گونه ای گیاه که در گندمزارها می‌روید
زُنابه: دنباله کژدم (عقرب) از واژه دنب (دم) در فارسی
زُنّار: گستی
زنانی: مردی با رفتار زنانه
زنبا: گیاهی دارویی رسته در ری
زنبار: گیاهی دارویی
زنبری: مرد گنده دیدجنب، گونه ای کشتی
زنبق: گل زنبق
زنبقیات: فرهنگستان دمشق آن را برابر با خانواده Liliaceae که خود واژه فرنگی از لاله فارسی گرفته شده‌است
زنبل: مرد کوتاه
زنبیل: زنبیل (پرکاربرد)
زنج: زنگ؛ سازی خراسانی با هفت سیم مانند چنگ
زنجار: زنگار
زنجبیل: زنجبیل
زنجبیلیات: برابر نهاده فرهنگستان دمشق برای خانواده Zingiberaceae
زَنجَفر: گل ارمنی، خاک سرخ زنگ بر (بَرنده زنگ) دچار تصحیف شده‌است.
زَنجَلج: زنگله (زنگ + لگ)
زنجیّ: زنگی، سیاه آفریقایی
زنجیر: زنجیر
زندنجی: زندنگی، پارچه ای بافته در فرارود (ورداورد/ماوراءالنهر) که در سرتاسر خاورمیانه خریدار داشته‌است
زندبیل: فیل ماده؛ فیل بزرگ
زندیق: زندیک
زنفلیجه: زنبیل کوچک؛ زنبالچه
زینفلیجه: ضبط دیگری از زنبالچه
زنفالجه: نوشتاری دیگر از زنبالچه
زنق: همان که در ذوزنقه هم هست؛ زنخ
زنکوله: زنگوله؛ مقامی در موسیقی
زنمَردَة: نرمادگی، همراهی ویژگیهای زنانه و مردانه در کسی
زنهر بعینه الیّ: به من چشم درانید، تیز به من نگریست، کاسه چشم برون کرد از زنهار فارسی
زَوالی: زابلی؛ زبانزدی در موسیقی
زُوان: تخم کتان
زوبین: نیزه کوتاه
زود: زود فرمان به شتافتن (شتاب کردن)
زور: نیرو
زورق: قایق کلاه بزرگ درویشان
زوفا: گیاهی دارویی
زَون: نام یک بت بودایی با چشمان یاقوت که مسلمانان از شهر بست افغانستان به تاراج بردند
زَوَن: کوتاه و کوچک
زوک: نگاه کنید به واژه زونکل
زونزک: کوتاه
زَونکَل: مرد کوتاه
زوش: بنده خشمگین و پست
زونه: زن بالغ
زه: به
زهرج: زهره؛ دارویی که از شیره زرشک گرفته می‌شود
زهره: هر داروی زهرآگین/زهرآلود (سمی)
زهزه: به به گفتن
زیّ: شیوه در رخت و آرایش
زیبق: ژیوه
زیج: ریسمان ساختمان سازی
زیج الهزارات: زیج هزاره ها
زیر: تار نازک ساز در برابر بم
زیرافکند: پایه ای در موسیقی
زیرباج: آش زیره؛ زیربا
زیک: زیگ؛ دانه‌های ریز گوهر که دور گوهر بزرگی نشانند؛ ریسه پارچه دور گریبان پیراهن
زَیلو: (ج: زلالیّ، زوالیّ) زیرانداز زیلو