stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
اسکار (شیرشاه)

| اسکار | اسکار |
| --- | --- |
شخصیت شیرشاه: شخصیت شیرشاه
اسکار در حال حرف زدن با کفتار ها: اسکار در حال حرف زدن با کفتار ها
نخستین حضور: شیرشاه (۱۹۹۴)
پدیدآور:  ایرنه مکی  جاناتان رابرتس  لیندا وولوِرتون 
صداپیشه:  جرمی آیرونز (شیرشاه و روزی روزگاری استودیو)  جیم کامینگز (شیرشاه، دوبلور آواز؛ شیرشاه ۲: پادشاهی سیمبا، دوبلور مکالمه؛ و The Lion King: Simba's Mighty Adventure)  جیمز هوران (بازیگر) (کینگدم هارتس ۲، Disney Dreamlight Valley، و Sorcerers of the Magic Kingdom)  دیوید اویلوو (نگهبانان شیردل)  چیویتل اجیوفور (شیرشاه (فیلم ۲۰۱۹))  کلوین هریسون جونیور (موفاسا: شیرشاه) 
الهام‌گرفته از: کلادیوس (شخصیت)
اطلاعاتِ درون‌داستانی: اطلاعاتِ درون‌داستانی
نام کامل: تاکا (در ماجراهای جدید هاکلبری فین و موفاسا: شیرشاه) اسکاری (در نگهبانان شیردل)
نام مستعار: اسکار
گونه: شیر (گربه‌سان)
جنسیت: مذکر
پیشه: پادشاه صخره غرور (پیش‌تر) وارث تاج و تخت صخره غرور (پیش‌تر) رهبر نگهبانان شیردل (پیش‌تر)
خانواده: موفاسا (برادر بزرگ‌تر) آهادی (پدر؛ در ماجراهای جدید هاکلبری فین) اورو (مادر؛ در ماجراهای جدید هاکلبری فین) Mohatu (پدربزرگ؛ در The Brightest Star)
خویشاوندان: سارابی (زن برادر) سیمبا (شیرشاه) (برادرزاده) نالا (خواهرزاده‌سببی) کیارا (نتیجه) لوکا (پسرخوانده) کووو (پسرخوانده)
اسکار(به انگلیسی: Scar) یک شخصیت خیالی و هماورد اصلی مجموعهٔ شیرشاه از شرکت والت دیزنی است. این شخصیت توسط فیلم‌نامه‌نویسان آیرین مچی، جاناتان رابرتز و لیندا وولورتون خلق شده و آندریاس دجا مسئول پویانمایی آن بوده است. اسکار در نخستین فیلم مجموعه به عنوان برادر کوچک‌تر و حسود موفاسا، فرمانروای سرزمین افتخار، معرفی می‌شود. او که در ابتدا وارث تاج و تخت موفاسا بود، با تولد پسر برادرش، سیمبا، از این حق محروم می‌شود. در نتیجه، اسکار با تشکیل یک ارتش از کفتار خال‌دارها، نقشه‌ای برای تصاحب تاج و تخت طراحی کرده و با خیانت به موفاسا و کشتن او، حکومت را در دست می‌گیرد. سیمبا از این ماجرا جان سالم به در می‌برد اما اسکار مرگ برادرش را به دروغ به گردن او می‌اندازد و موجب تبعیدش می‌شود.
این شخصیت تا حدی بر اساس کلادیوس (شخصیت), هماورد اصلی نمایش‌نامهٔ هملت اثر ویلیام شکسپیر، شکل گرفته است. همچنین، شرارت او از دیکتاتور آلمانی آدولف هیتلر و رفتار طبیعی شیرها در تصاحب گله الهام گرفته شده است. به عنوان سرپرست پویانمایی این شخصیت، دجا چهرهٔ اسکار را بر اساس ظاهر جرمی آیرونز، صداپیشهٔ او در فیلم، و نقش‌آفرینی این بازیگر در فیلم برگشتن بخت در قالب شخصیت کلاوس فون بیلو طراحی کرد. در نسخهٔ شیرشاه (فیلم ۲۰۱۹)، چیویتل اجیوفور صداپیشگی این شخصیت را بر عهده داشت، در حالی که در فیلم موفاسا: شیرشاه، کلوین هریسون جونیور صداپیشهٔ او است.
شخصیت اسکار با استقبال گستردهٔ منتقدان سینمایی مواجه شده است و اجرای آیرونز در این نقش نیز تحسین شده است. با این حال، خشونت اسکار، رنگ‌آمیزی تیرهٔ او و برخی ویژگی‌های رفتاری که به زن‌صفتی تعبیر شده‌اند، در ابتدا واکنش‌های بحث‌برانگیزی به همراه داشت. با وجود این، اسکار همچنان به عنوان یکی از برترین هماوردهای دیزنی در رسانه‌های مختلف شناخته می‌شود. این شخصیت در صدر فهرست برترین شخصیت‌های شرور دیزنی در هاف‌پست قرار گرفته و در میان ده شخصیت برتر فهرست‌های مشابه از یاهو! موویز، اورلاندو سنتینل، ئی! و سی‌ان‌ان جای گرفته است. همچنین، دیجیتال اسپای و انترتینمنت ویکلی او را در میان بزرگ‌ترین شرورهای تاریخ سینما رتبه‌بندی کرده‌اند.
شخصیت

شیرشاه نخستین بار در سال ۱۹۸۸ مطرح شد. این فیلم در نهایت به مدیران دیزنی پیشنهاد شد و یکی از آن‌ها اولین کسی بود که شباهت‌هایی میان نسخهٔ توماس ام. دیش و نمایشنامهٔ هملت اثر ویلیام شکسپیر را مشاهده کرد. هرچند که در ابتدا این شباهت‌ها غیرعمدی قلمداد شدند، اما راب مینکاف، کارگردان فیلم، همواره معتقد بود که «لنگر انداختن داستان در چیزی آشنا» ضروری است.
مینکاف و راجر آلرس در مقام کارگردانان فیلم، قصد داشتند اثری بسازند که «بر پایهٔ یک فضای طبیعی‌تر» باشد و این فیلم را «بیشتر یک ماجراجویی واقعی تا یک فیلم حماسی اسطوره‌ای» توصیف کردند. هرچند که شیرشاه نخستین فیلم دیزنی نبود که از آثار شکسپیر الهام گرفته است، اما همچنان برجسته‌ترین نمونهٔ آن محسوب می‌شود. شباهت‌های نزدیک بین شخصیت‌های فیلم و نمایشنامهٔ هملت به‌ویژه در محوریت داستان بر شخصیت‌هایی است که با واقعیت مواجهه با عموی خیانت‌کار خود و گرفتن انتقام قتل پدرشان دست‌وپنجه نرم می‌کنند. شخصیت اسکار بر اساس کلادیوس (شخصیت) طراحی شده است.
طبق گفتهٔ مجلهٔ اسلیت (مجله)، در حالی که کلادیوس بیشتر «یک توطئه‌گر درجه دو، گرفتار اضطراب و عذاب وجدان» است، اسکار از «شرارت خود لذت می‌برد» و هر دو شخصیت تحت تأثیر حسادت عمل می‌کنند.
ظواهر > شیر شاه (1994)

اسکار برای اولین بار در شیر شاه (1994) ظاهر شد . برادر کوچکتر مکار موفاسا، اسکار در صف بعدی بود که تاج و تخت را به دست گرفت، تا اینکه برادرزاده اش سیمبا، پسر موفاسا، به دنیا آمد و جایگزین او شد. اسکار که مصمم به تصرف تاج و تخت است، نقشه ای برای کشتن سیمبا و موفاسا طراحی می کند. پس از به دام انداختن سیمبا در دره ای وسیع، اسکار به زیر دستی های کفتار خود، شنذی، بانزی و اد ، پیغام می دهد که با دنبال کردن و تحریک کردن یک گله به سمت دره موفاسا و سیمبا را بکشند . اگرچه موفاسا سیمبا را نجات می‌دهد، اما موفاسا ضعیف شده بوپ نمی‌توانست از تنگه برای نجات دادن خود بالا برود. وقتی موفاسا از اسکار کمک می خواهد، اسکار در عوض پنجه هایش را در پنجه های برادرش فرو کرد. در آن لحظه، موفاسا متوجه می شود که اسکار مسئول این ازدحام است و برادرش به او خیانت کرده است. آخرین چیزی که می شنود این است که اسکار به طرز عجیبی می گوید "زنده باد پادشاه"، قبل از اینکه او را به پایین بیندازد. اسکار با فریب سیمبا که مقصر مرگ موفاسا است، به سیمبا توصیه می کند که فرار کند و دیگر برنگردد، سپس به کفتارها می‌گوید که به پراید راک برمی گردد. وقتی که به انجا میرسد بقیه شیر ها را دور هم جمع میکند و با غرور می گوید که موفاسا و سیمبا در ازدحام مردند، او قبل از اینکه پادشاه شود به کفتارها اجازه می دهند که وارد سرزمین بشوند.
سن فلیپه د آکونکاگوآ

مکان در 23x15px|border |alt=|link= منطقه والپارایزو, 23x15px|border |alt=|link= شیلی
| سن فلیپه د آکونکاگوآ Provincia de San Felipe de Aconcagua | سن فلیپه د آکونکاگوآ Provincia de San Felipe de Aconcagua |
| --- | --- |
استان: استان
سن فلیپه د آکونکاگوآ: سن فلیپه د آکونکاگوآ
  مهر:   مهر
موقعیت سن فلیپه د آکونکاگوآ در نقشه: موقعیت سن فلیپه د آکونکاگوآ در نقشه
سن فلیپه د آکونکاگوآLocation in Chile: سن فلیپه د آکونکاگوآLocation in Chile
مختصات: ۳۲°۴۲′ جنوبی ۷۰°۴۵′ غربی﻿ / ﻿۳۲٫۷۰۰°جنوبی ۷۰٫۷۵۰°غربی﻿ / -32.700; -70.750: مختصات: ۳۲°۴۲′ جنوبی ۷۰°۴۵′ غربی﻿ / ﻿۳۲٫۷۰۰°جنوبی ۷۰٫۷۵۰°غربی﻿ / -32.700; -70.750
منطقه‌های شیلی:  منطقه والپارایزو
مرکز: San Felipe
شهرستان‌های شیلی:  List of 6: Catemu Llaillay Panquehue Putaendo San Felipe Santa María 
حکومت: حکومت
 • نوع: استان
 • فرماندار: Jorge Jara Catalán (PDC)
مساحت: مساحت
 • کل: ۲۶۵۹٫۲ کیلومتر مربع (۱۰۲۶٫۷ مایل مربع)
 • رتبه: ۳
جمعیت (سرشماری ۲۰۱۲): جمعیت (سرشماری ۲۰۱۲)
 • کل: ۱۴۳۶۹۸
 • رتبه: ۵
 • تراکم: ۵۴/کیلومتر مربع (۱۴۰/مایل مربع)
 • منطقه شهری: ۹۸۹۲۵
 • محدوده روستایی: ۳۲۹۸۶
Sex: Sex
 • Men: ۶۵٬۰۹۰
 • Women: ۶۶٬۸۲۱
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۴ (CLT)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۳ (CLST)
کد منطقه: ۵۶ + ۳۴
وبگاه: Governorate of San Felipe de Aconcagua
سن فلیپه د آکونکاگوآ (به اسپانیایی: Provincia de San Felipe de Aconcagua) یک استان در شیلی است که در منطقه والپارایزو واقع شده‌است. سن فلیپه د آکونکاگوآ ۲٬۶۵۹٫۲ کیلومترمربع مساحت و ۱۴۳٬۶۹۸ نفر جمعیت دارد.
گوانگ‌گه‌تو فاتح بزرگ

| گوانگ‌گه‌تو فاتح بزرگ | گوانگ‌گه‌تو فاتح بزرگ |
| --- | --- |
پوستر تبلیغاتی: پوستر تبلیغاتی
هانگول: 광개토태왕
هانجا: 廣開土太王
معنای لفظی: King Gwanggaeto the Great شاه گوانگ‌گه‌تو بزرگ
لاتین‌نویسی اصلاح‌شده: Gwanggaeto-taewang
مک‌کیون–ریشاور: Kwanggaet'o-taewang
 :  
ژانر: درام تاریخی جنگی
نویسنده: جو میونگ جو جانگ کی چانگ
بازیگران: لی ته گون کیم سونگ سو ایم هو پارک جونگ چول اوه جی اون لی این هه
کشور سازنده: کره جنوبی
زبان اصلی: کره‌ای
شمار قسمت‌ها: ۹۲
تولید: تولید
تهیه‌کنندهٔ اجرایی: لی جه یونگ
مدت: ۵۰ تا ۶۰ دقیقه
پخش: پخش
شبکهٔ اصلی: کی‌بی‌اس
انتشار اولیه: ۴ ژوئن ۲۰۱۱ (۲۰۱۱-06-۰۴) – ۲۹ آوریل ۲۰۱۲ (۲۰۱۲-04-۲۹)
پیوندهای بیرونی: پیوندهای بیرونی
وبگاه: وبگاه
گوانگ‌گه‌تو فاتح بزرگ، همچنین با نام  گوانگ‌گه‌تو بزرگ (کره‌ای: 광개토태왕) نیز شناخته می‌شود، یک مجموعه تلویزیونی محصول کره جنوبی در سال ۲۰۱۱ است. این مجموعه از ۴ ژوئن ۲۰۱۱ تا ۲۹ آوریل ۲۰۱۲ از کی‌بی‌اس برای ۹۲ قسمت پخش شد و همچنین این سریال پر بیننده ترین سریال سال ۲۰۱۱ کره جنوبی نیز بود.این مجموعه پربیننده قرار است پس از اتمام دوبله سریال «فرمانروا ته‌جویونگ»، توسط امور دوبلاژ سیما با نام «گوانگ‌گه‌تو فاتح بزرگ» برای پخش از شبکه تماشا آماده شود.
خلاصه داستان

این سریال بر اساس زندگی بزرگترین پادشاه تاریخ کره یعنی گوآنگ‌گه‌تو بزرگ ساخته شده است.
در اواخر قرن چهارم میلادی، پادشاهی هویان به رهبری مورونگ به سرزمین گوگوریو لشکرشی می‌کند. شاهزاده دامدوک، پسر دوم هجدمین پادشاه گوگوریو، پادشاه گگوگ‌یانگ، در شهر مرزی لیائودونگ زندگی می‌کند. شاهزاده دامدوک برای نجات کشور قصد به کشتن پادشاه هویان می‌کند.
گوگوریو، در زمان تولد قهرمان داستان، دیگر مانند گذشته قدرتمند نیست. قبل از تولد او، پدربزرگش، پادشاه گگوگوون توسط نیروهای بکجه به رهبری پادشاه گون‌چوگو کشته شد. هنگامی که عمویش پادشاه سوسوریم بدون وارث درگذشت، پدرش پادشاه گگوگ‌یانگ به تاج و تخت گوگوریو رسید. در همان زمان، آنها همچنین مورد حمله نیروهای‌ هویان قرار گرفتند که توسط مورونگ چوی، رهبری می‌شد.
پس از مرگ پدرش، او بر تخت سلطنت می‌نشیند و عهد می‌کند که گوگوریو را به شکوه سابق بازگرداند. او زمین‌های از دست رفته به بکجه را دوباره به دست آورد و پادشاه بکجه را یعنی پادشاه آشین را کشت و بکجه را تحت سلطه خود درآورد، و در این روند بسیاری از پادشاهی‌های کوچکتر دیگر مانند خیتان و وه را شکست داد. در نزدیکی پایان داستان، او موفق می‌شود امپراتوری هویان را محو کند و آن را تحت سلطه درآورد.
مورد توجه قرار گرفتن توسط مردم

"گوانگ‌گه‌تو فاتح بزرگ" با بازیگرانی مانند لی ته گون در نقش دامدوک (یا همان گوآنگ گائتو بزرگ) و کیم سونگ سو در نقش مورونگ اون (یا همان گو اون) ، نه تنها توانست داستانی جذاب و دراماتیک و کاملی از تاریخ کره و گوگوریو در زمان شکوفایی را به تصویر بکشد، بلکه به تماشاگران این امکان را داد تا با تاریخ و فرهنگ کره باستان و گوگوریو آشنا شوند. این سریال به خاطر بازیگری قوی، داستانی پرماجرا و کارگردانی عالی مورد توجه و تحسین بسیار فراوان قرار گرفت و ریتینگ خوبی را در سایت IMDB بدست آورد.
بازیگران

لی ته‌گون در نقش دامدوک (بعدها به عنوان پادشاه عالی گوانگ‌گه‌تو بزرگ)
کیم سونگسو در نقش گو اون (همچنین با نام گو اون/مورونگ اون پسر خوانده مورونگ بو و بعداً پادشاه هویان (پسر گه یونسو)
ایم هو در نقش مورونگ بو (ولیعهد هویان، بعداً امپراتور هویان شد)
پارک جونگچول در نقش آشین (شاهزاده و بعدها پادشاه بکجه)
اوه جی اون در نقش دویونگ (دوست دوران کودکی دامدوک و همسر اول؛ دختر گه یونسو) در نبرد ویریه سونگ کشته شد.
لی اینهه در نقش یاکیون (همسر دامدوک/ ملکه گوگوریو؛ دخترخوانده گومو)
بازیگران > یاران دامدوک

بنگ هیونگجو در نقش یو سوکگه (عضو چونگون)
کیم جونگهیون در نقش دول بیسو (عضو چونگون)
هونگ کیونگین در نقش یون سالتا (کشته شده در نبرد سوجونچنگ)
کیم چولکی در نقش ساگال هیون (رئیس امنیت دامدوک؛ کشته شدن توسط آشین در جریان نبرد گوانمیسونگ)
کیم جونگهوا در نقش سول جی (خواهر سول دوان و بعدا محافظ دامدوک)
کیم یونگکی در نقش ژنرال هه موول (در خدمت گه یونسو و بعداً پیرو دامدوک)
کیم جینته در نقش گومو (پدربزرگ دامدوک و برادر شاه گوگوگوون)، پس از مبارزه با مورنگ چویی در جریان محاصره دوم یودونگ سونگ توسط نیروهای هویان و بیریو خیتان درگذشت.
نام سونگجین در نقش گو چانگ (دایی دامدوک و پسر گومو)
لی وونبال در نقش مو دویونگ (ژنرال ارتش مرکزی؛ برادر مو دورو)
ایم ته‌هو در نقش مو دورو (ژنرال ارتش مرکزی؛ برادر مو دیونگ)
کیم میونگسو در نقش هوانگ هو (فرمانده ارشد ارتش گوگوریو)
یون سونگوون در نقش ها موجی (مشاور نظامی دامدوک از لیوجو؛ او توسط ژنرال هویان کشته شد)
پارک سونگهو در نقش دو گوانگ (ژنرالی که طرف مورنگ اون بود و بعداً به عنوان پیرو دامدوک درگذشت)
بازیگران > ارتش هویان

کیم دونگهیون در نقش مورونگ چوی (اولین امپراتور هویان که توسط پسرش مورنگ شی با سم کشته شد)
جونگ هو‌کون به عنوان فنگ‌با (ژنرال وفادار هویان)
کیم دوکهیون
بازیگران > وزرای گوگوریو

چوی دونگجون در نقش گه یونسو (نخست وزیر گوگوریو؛ کشته شده توسط دامدوک در جریان کودتا)
اوه ووکچول در نقش گا راجی (به دلیل ترتیب دادن اقدام به ترور دامدوک که در نهایت به کشتن شاهزاده داممانگ انجامید اعدام شد)
ایم بیونگکی در نقش یو سویی (به دلیل مشارکت در کودتا به رهبری گه یونسو اعدام شد)
بان سوکجین در نقش یون دوبو (پدر یون سالتا؛ همچنین به دلیل دست داشتن در کودتا به رهبری گه یونسو اعدام شد)
سان دونگهیوک در نقش گی پیل (پس از اعدام گه یونسو به عنوان نخست وزیر منصوب شد)
چوی سانگهون در نقش لیانگ (عموی دامدوک و برادر کوچکتر پادشاه گگوگ‌یانگ)
بازیگران > خانواده سلطنتی گوگوریو

جونگ ته‌وو در نقش شاهزاده داممانگ (برادر بزرگ دامدوک؛ نجات دامدوک، خود را فدا کرد تا راه دامدوک را هموار کند؛ توسط جاسوسان هویان در حین شکار کشته شد)
سونگ یونگته در نقش ایریون (همچنین در نقش پادشاه گگوگ‌یانگ، پدر گوانگ‌گه‌تو بزرگ)
لی بو‌هی در نقش ملکه گویا (مادر دامدوک؛ کشته شده در جریان کودتا)
جو آن در نقش پرنسس دامجو (خواهر دامدوک، همسر مورنگ بو ولیعهد هویان؛ کشته شده توسط مورنگ شی)
لی هویسونگ در نقش هووانگ (پسر مورنگ بو و پرنسس دامجو)
بازیگران > افراد دیگر

کیم کیو‌چول در نقش سول دوان (رئیس عالی قبیله مالگال)
لی دالهیونگ
لی درو
لی جیهیون در نقش آریی (سرباز خیتان و بعداً پیرو دامدوک شد)
لی یونگسونگ در نقش رهبر خارجی (اسیر دامدوک با کمک عمومی بکجه)
چونگمیونگ (یار هاموجی و بعداً پیرو دامدوک شد)
دوبله

این مجموعه پربیننده قرار است پس از اتمام دوبله سریال فرمانروا ته جویونگ ، توسط امور دوبلاژ سیما با نام «گوانگ‌گه‌تو فاتح بزرگ» برای پخش از شبکه تماشا آماده شود و به احتمال زیاد علیرضا باشکندی دوبلور شخصیت اصلی یعنی گوانگ‌گه‌تو بزرگ خواهد بود.
تبارشاخه‌شناسی

برای دیگر کاربردها، تبارشاخه‌نما و تبارشاخه‌زایی را ببینید.
تبارشاخه‌شناسی، تبارشاخه‌بندی، کلادیستیک (کلادشناسی) یا شنکله‌بندی (به انگلیسی: Cladistics) روشی برای طبقه‌بندی گونه‌های جانداران در گروه‌هایی به نام کلاد است. برای مثال، پرندگان، دایناسورها، کروکودیل‌ها و تمام نسل آن‌ها (زنده یا منقرض) و نیای مشترک‌شان یک کلاد را تشکیل می‌دهند. از لحاظ سامانه‌شناسی زیستی، یک کلاد یک «شاخه» در درخت زندگی است که یک گروه فراگیر (تک‌تباری) را تشکیل می‌دهد.
شاخه‌بندی با دیگر روش‌های آرایه‌شناسی، مثل فنتیک تفاوت دارد. به این خاطر که تأکید شاخه‌بندی روی شناسه‌های مشترک و مشتق‌شده است. روش‌های پیشین از همانندی‌های ریخت‌شناختی برای طبقه‌بندی گونه‌ها در داخل سرده‌ها (جنس‌ها) و دیگر طبقه‌های آرایه‌شناختی بالاتر استفاده می‌کردند. طبقه‌بندی شاخه‌بندی معمولاً مبتنی بر ساختارهای درختی به نام کلادوگرام (شاخه‌نما) است که نزدیکی نیای مشترک یا اشتراک ساختارهای همساخت را نشان می‌دهد. دیگر وجه تمایز روش شاخه‌بندی، توجه به صرفه‌جویی بیشینه|صرفه‌جویی و آزمون‌کردن فرضیه (ابطال‌پذیری) به جای تصمیم‌گیری سوبژکتیو دیگر سیستم‌های آرایه‌شناختی است. برنامه‌های کامپیوتری بسیاری در این علم کاربرد دارد، چون طبیعت نسل نمودادهای کلادوگرام بسیار پیچیده است.
روش شاخه‌بندی از صفات مشترک بین گونه‌ها، صفات اشتقاق‌یافته را مورد بررسی قرار می‌دهد، بنابراین در این نوع رده‌بندی باید بتوانیم صفات اشتقاق‌یافته را از دیگر صفات جدا کنیم. در این رده‌بندی به عمل بازشناختن صفات اجدادی و صفات اشتقاقی، «جهت‌یابی» گفته می‌شود.
در این رده‌بندی به ابتدایی‌ترین حالت صفتی، نزدیک‌ریختی (پلسیومورفی) و به اشتقاق‌یافته‌ترین حالت یک صفت جداریختی (آپومورفی) گفته می‌شود. برای نمونه ستون مهره‌ها که در مهره‌داران در نیای مشترک آن‌ها وجود داشته و اساساً در نسل‌های بعدی برجای مانده ست، یک صفت اجدادی است و پرها در پرندگان که با خزندگان از یک نیای مشترک هستند، یک صفت اشتقاقی است.
با این فرض که یک صفت مانند شکل برگ در طول زمان تغییر یابد، به حالت اجدادی یا ابتدایی صفت مورد نظر حالت نزدیک‌ریخت، و حالت پیشرفته آن صفت را حالت جداریخت می‌گوییم. اگر صفت پیشرفته، یعنی جداریخت، مورد نظر فقط در یک فرد یا آرایه دیده شود به آن خودجداریخت (آتاپومورف) گفته می‌شود ولی اگر صفت جداریخت مورد نظر در بین چند آرایه یا یک گروه دیده شود، به آن هم‌جداریخت (سین‌آپومورف) گفته می‌شود. برای پی بردن به تغییرهای تکاملی هم‌جداریختی‌ها اهمیت بیشتری دارند، چون خویشاوندی یک گروه با همدیگر را نشان می‌دهند.
به عبارت دیگر
هم‌نزدیک‌ریخت، صفاتی است که در چند گروه خواهری وجود دارد و در نیای مشترک آن‌ها نیز بوده است.
هم‌جداریخت، صفاتی است که در نزدیک‌ترین نیای دو یا چند آرایه (تاکسون) یافت می‌شود اما در نیای قدیمی‌تر آن‌ها وجود نداشته است.
خودجداریخت، صفات اشتقاق‌یافته در یک یا دو گروه خواهری است.
تاریخچه

روش‌های اصلی استفاده‌شده در تحلیل‌های شاخه‌بندی و علم رده‌بندی از کارهای ویلی هنیگ نشات گرفته است. او که یک حشره‌شناس آلمانی بود، در کتابی که در سال ۱۹۶۶ نوشت این علم را فیلوژنتیک سیستمی نامید؛ اصطلاحات «کلاد» و «شاخه‌بندی» توسط سایر محققان رواج پیدا کرد. شاخه‌بندی در حالت کلی به مجموعهٔ خاصی از روش‌های مورداستفاده در تجزیه و تحلیل فیلوژنتیک اشاره دارد گرچه امروزه گاهی برای اشاره به کل این حوزه استفاده می‌شود.
آنچه که امروزه به عنوان روش شاخه‌بندی شناخته می‌شود، در سال ۱۹۰۱ توسط پیتر چالمرز میچل برای پرندگان، در سال ۱۹۲۱ آن توسط رابرت جان تیلیار برای حشرات و در سال ۱۹۴۳ توسط و. زیمرمن برای گیاهان انجام شد. واژه «کلاد» در سال ۱۹۵۸ توسط جولیان هاکسلی مطرح شد. امروزه شاخه‌بندی محبوب‌ترین روش برای ساخت فیلوژنی از داده‌های مورفولوژیکی است.
در دههٔ ۱۹۹۰ با توسعهٔ روش‌های واکنش زنجیره پلیمراز (PCR)، شاخه‌بندی در ژنتیک مولکولی و بیوشیمیایی کاربرد پیدا کرد. همچنین این توسعه سبب گسترش شدید داده‌های موجود برای فیلوژنتیک شد. در همان زمان شاخه‌بندی به سرعت در زیست‌شناسی تکاملی محبوب شد چرا که پردازش مقادیر زیادی از داده‌ها دربارهٔ جانداران زنده و ویژگی‌های آن‌ها توسط رایانه‌ها ممکن شد.
روش تحلیل

مقاله‌های اصلی: تبارزایش و دسته‌نما
همچنین ببینید: درخت تبارزایی، کلاد، و کلادوگرام
شاخه‌بندی، تغییر وضعیت حالت هر راس با توجه به توزیع حالت‌های مشترک بین برگ‌های درخت (یا سایر پایانه‌ها) را به عنوان یک مدرک برای گروه‌بندی تفسیر می‌کند. خروجی تحلیل شاخه‌بندی یک کلادوگرام است - نمودار درختی که بهترین فرضیات برای روابط تبارزایی را نشان می‌دهد. اگرچه در گذشته این کلادوگرام‌ها عمدتاً براساس ویژگی‌های مربوط به ریخت‌شناسی با دست کشیده می‌شدند، امروزه تبارزایی محاسباتی و توالی‌یابی داده‌های ژنتیکی به‌طور عمده در تحلیل‌های تبارزایی مورد استفاده قرار می‌گیرند. همچنین معیار پارسیمونی کمتر از دیگر معیارهای پیچیدهٔ تکامل جانداران در تبارزایی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
هر کلادوگرام بر پایهٔ یک مجموعه داده خاص است که با روش خاص خودش تحلیل می‌شود. مجموعه‌داده‌ها شامل جدول‌هایی متشکل از ویژگی‌های مولکولی، ظاهری یا رفتاری و فهرستی از واحدهای طبقه‌بندی عملیاتی (OTU) است. این واحدها ممکن است ژن‌ها، نمونه‌های جامعه، جمعیت‌ها، گونه‌ها و رده‌های بزرگ باشند که باهم تشکیل یک شاخه (کلاد) بدهند. تحلیل تبارزایی الگوی انشعاب این شاخه را تحلیل می‌کند. داده‌ها و روش‌های گوناگون معمولاً کلادوگرام‌های مختلفی ایجاد می‌کنند. فقط تحقیقات علمی می‌تواند نشان دهد که کدام یک به واقعیت نزدیک‌تر است.
برای مثال، تاکنون کلادوگرام زیر به عنوان نمایش دقیق روابط اجدادی بین لاک‌پشت‌ها، مارمولک‌ها، تمساح‌ها و پرندگان پذیرفته شده بود:
اگر این فرضیه تبارزایی درست باشد، آخرین جد مشترک لاک‌پشت و پرندگان پیش از آخرین جد مارمولک‌ها و پرندگان زندگی می‌کرده است. با این حال اغلب داده‌های مولکولی کلادوگرام‌هایی مشابه زیر را تولید می‌کنند:
حال اگر این کلادوگرام درست باشد، آخرین جد مشترک لاک‌پشت و پرندگان پس از آخرین جد مشترک مارمولک و پرندگان زندگی می‌کرده است. از آن جا که کلادوگرام‌ها حالت‌های مختلف حوادث واقعی را شرح می‌دهند، حداکثر یکی از آن‌ها می‌تواند درست باشد.
انتقاد

شاخه‌بندی از ابتدا در کاربردهای خاص یا به‌طور کلی مورد انتقاد قرار گرفته است. تعیین این که شخصیت‌های گوناگون هم‌ساخت هستند به علت داشتن استدلال دوری و قضاوت‌های ذهنی به چالش کشیده شده است. شاخه‌بندی تغییریافته در اواخر دههٔ ۱۹۷۰ به‌هدف حذف فیلوژنی از تحلیل‌های شاخه‌بندی پدید آمد اما رواج زیادی پیدا نکرد.
مسائل

در ارگانیسم‌هایی که دارای تولیدمثل جنسی هستند، مرتب‌سازی ناقص نسل‌ها می‌تواند بسته به این که کدام ژن‌ها ارزیابی می‌شوند، سبب ایجاد درختان تبارزایی نامتناسب شود. همچنین در حالتی که پیوند بین‌نژادی به‌طور عمده رخ دهد، ممکن است چندین نسل باقی‌مانده تولید شوند. پیوند بین‌نژادی دو دوره‌های حدود ۱۰ میلیون سال امکان‌پذیر است.
کاربرد در رشته‌های دیگر

سیستم مقایسه و طبقه‌بندی بر اساس کلادوگرام‌ها مختص موضوعات زیست‌شناسی نیست. هر گروهی از اشخاص یا اجسام که دارای طبقه باشند، نیای مشترک فرضی داشته باشند، و مجموعه‌ای از ویژگی‌های مشترک به‌ارث‌رسیده از نیای مشترک داشته باشند می‌توانند به این طریق دسته‌بندی شوند. تنها ملزومات آن داشتن خصیصه‌هایی قابل شناسایی و اندازه‌گیری است.
تلاش‌های اخیر برای استفاده از شاخه‌بندی در رشته‌های خارج از زیست‌شناسی بدین قرارند:
انسان‌شناسی فرهنگی و باستان‌شناسی، برای مقایسه فرهنگ‌ها و مصنوعات بر طبق گروه‌ه‌بندی روندهای فرهنگی و ویژگی‌های دست‌ساخت‌های بشر.
زبان‌شناسی تاریخی، برای مقایسه زبان‌های مختلف بر اساس گروه‌بندی ویژگی‌های زبان‌شناختی.
رفتارشناسی جانوری، برای مقایسه گونه‌های جانوری از طریق خصائص رفتاری که ارثی‌اند.
نقد ادبی متون، جهت مقایسه نوشته‌های یک کار یکسان با استفاده از گروه‌بندی اشکال‌های مرسوم کپی‌بردای.
ارجاعات

↑  «واژۀ تبارشاخه‌شناسی». واژه‌یاب. دریافت‌شده در ۲۵ مرداد ۱۴۰۳.
↑  «واژه‌نامهٔ انگلیسی-فارسی [[زیست‌فناوری]]» (PDF). بایگانی‌شده از اصلی (Pdf) در ۲ دسامبر ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۵ فروردین ۱۳۸۸. تداخل پیوند خارجی و ویکی‌پیوند (کمک)
↑  کلادیستیک از مشتقات کلمه یونانی κλάδος به معنی شاخه است.
↑  Glossary entry "clade" بایگانی‌شده  در ۱۳ فوریه ۲۰۱۵ توسط Wayback Machine Understanding Evolution. 2010. University of California Museum of Paleontology.
↑  Phenetics
↑  cladogram: کلادوگرام، کلادنما یا شنکله‌نما هم نامیده شده است.
↑  Phillips, Ben (2000). "Natural History Collections: Cladistics". University of Edinburgh. Archived from the original on 16 July 2011. Retrieved 4 July 2009.
↑  polarization
↑  آزادبخت، محمد و مسعود: گیاه‌شناسی دارویی. پاییز ۱۳۵۶. ص۱۷.
↑  Brinkman & Leipe 2001, p. 323.
↑  Schuh, Randall. 2000. Biological Systematics: Principles and Applications, p.7 (citing Nelson and Platnick, 1981). Cornell University Press (books.google)
↑  Folinsbee, Kaila et al. 2007. 5 Quantitative Approaches to Phylogenetics, p. 172. Rev. Mex. Div. 225-52 (kfolinsb.public.iastate.edu)
↑  Craw, RC (1992). "Margins of cladistics: Identity, differences and place in the emergence of phylogenetic systematics".  In Griffiths, PE (ed.). Trees of life: Essays in the philosophy of biology. Dordrecht: Kluwer Academic. pp. 65–107. ISBN 978-94-015-8038-0.
↑  Schuh, Randall. 2000. Biological Systematics: Principles and Applications, p.7. Cornell U. Press
↑  (Cuénot 1940)
↑  (Weygoldt 1998)
↑  (Jerison 2003، ص. 254)
↑  Benton, Michael J. (2005), Vertebrate Palaeontology, Blackwell, pp. 214, 233, ISBN 978-0-632-05637-8
↑  Lyson, Tyler; Gilbert, Scott F. (March–April 2009), "Turtles all the way down: loggerheads at the root of the chelonian tree" (PDF), Evolution & Development, 11 (2): 133–135, CiteSeerX 10.1.1.695.4249, doi:10.1111/j.1525-142X.2009.00325.x, PMID 19245543
↑  Rogers, Jeffrey; Gibbs, Richard A. (2014-05-01). "Comparative primate genomics: emerging patterns of genome content and dynamics". Nature Reviews Genetics (به انگلیسی). 15 (5): 347–359. doi:10.1038/nrg3707. PMC 4113315. PMID 24709753.
↑  "Distant Species Produce Hybrid 60 Million Years After Their Split". IFLScience (به انگلیسی). Retrieved 2019-03-24.
↑  Mallet, James (2005-05-01). "Hybridization as an invasion of the genome". Trends in Ecology & Evolution (به انگلیسی). 20 (5): 229–237. doi:10.1016/j.tree.2005.02.010. ISSN 0169-5347. PMID 16701374.
↑  Mace, Ruth; Clare, Clare J.; Shennan, Stephen, eds. (2005). The Evolution of Cultural Diversity: A Phylogenetic Approach. Cavendish Publishing. p. 1.
مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Cladistics». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی.
نهنگ آبی (بازی)

این مقاله دربارهٔ بازی اینترنتی است. برای سریال، نهنگ آبی (مجموعه نمایش خانگی) را ببینید.
تصویر نهنگ آبی
بازی نهنگ آبی (روسی: Синий кит, Siniy kit) یا چالش نهنگ آبی پدیده‌ای در شبکه‌های اجتماعی است که ادعا می‌شود در چند کشور گزارش شده‌است. این «بازی» متشکل از چند چالش است در شبکه اجتماعی وی‌کی که مدیران، انجام این چالش‌ها را در طول ۵۰ روز به بازیکنان واگذار می‌کنند و در چالش پایانی، بازیکن نیاز به انجام خودکشی دارد. اصطلاح «نهنگ آبی» مربوط به پدیده خودکشی نهنگ‌ها می‌شود.
کارشناسان از گزارش‌های نادقیق و جنجال‌آفرینی مطبوعات در گزارش این موضوع انتقاد کرده‌اند.
تاکنون ارتباطی بین خودکشی‌های گزارش‌شده در مطبوعات و این بازی اثبات نشده است. با این حال، این امکان وجود دارد که این پدیده منجر به رفتارهای تقلیدی خودآزارانه و خودکشی تقلیدی شده باشد.
چگونگی

بنابر گزارش‌های خبری، با ورود و ثبت نام، اعضاء «نهنگ» نامیده می‌شوند. در این چالش اینترنتی ۵۰ مرحله‌ای از مخاطبان بیشتر نوجوانان خواسته می‌شود روزانه کاری را که از آنها خواسته شده انجام دهند و در پایان، عکس یا فیلمی از خود بفرستند تا بتوانند وارد مرحله بعد شوند. برای نمونه، یکی از چالش‌های آن کشیدن یک نهنگ آبی روی دست است و پس از آن از کاربر خواسته می‌شود نیمه‌شب بیدار شود، یک فیلم ترسناک نگاه کند، لب خود را بِبُرد، روی دست خود با چاقو واژه‌ای را حک کند، بالای یک ساختمان بلند با پاهای آویزان از خود عکس بیندازد. البته این بازی توسط ادمین‌های دیگر، به شکل چالش‌های گوناگون و متفاوت اجرا می‌شود. نهنگ آبی در سال ۲۰۱۳ در روسیه و با "F57" یکی از نام‌های به اصطلاح «گروه مرگ» شبکه اجتماعی وی‌کی آغاز شد.