stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
فرحناز فروتن
فعالیت حرفه‌ای

فرحناز فروتن بین سال‌های ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۰ در سه ایستگاه اصلی پخش تلویزیونی در افغانستان از جمله شبکه تلویزیونی آریانا کار می‌کرد.او مجری برنامه‌های مهمی برای طلوع نیوز و گفتگوی ویژه و برنامه هفتگی مناظره کابل برای تلویزیون یک بوده‌است.
فرحناز به سراسر کشور و خارج از افغانستان سفر کرده‌است تا از داستان‌های مربوط به افغانستان گزارش تهیه کند، از جمله گزارش‌هایی از ولسوالی سنگین هلمند درست زمانی که این منطقه یک منطقه جنگی خطرناک تحت کنترل طالبان بود. شجاعت او توسط بسم‌الله خان محمدی، رهبر تیم، پس از آن که از دستور او برای عقب ماندن سرپیچی کرد مورد تحسین قرار گرفت.
او با تهیه یک مستند تحقیقی در مورد زندگی زندانیان طالبان که روند فکری و منطقی آنها را برای نه فقط نیروهای افغان و بین‌المللی، بلکه عموم مردم در افغانستان تجزیه و تحلیل می‌کرد، به شهرت رسید.
در سال‌های ۲۰۱۹ و ۲۰۲۰، فرحناز یک کمپین در رسانه‌های اجتماعی به راه انداخت و در تلاش برای جلوگیری از استفاده طالبان از روند صلح افغانستان برای لغو آزادی‌هایی که از زمان سقوط طالبان به دست آمده بود، به سراسر کشور سفر و شهادت‌های زنان را جمع‌آوری کرد. از این شهادت‌ها برای لابی کردن رهبران افغان، دیپلمات‌های خارجی و گروه‌های جامعه مدنی استفاده شد و کمپین فرحناز از حمایت زنان سازمان ملل در افغانستان برخوردار بود. در سال ۲۰۱۹، «نیویورک تایمز» گزارش داد که کمپین رسانه‌های اجتماعی او، معروف به #myredline، «از زنان می‌خواهد که برای دفاع از حقوق خود استادگی کنند».در ۴ آوریل ۲۰۱۹، «رویترز» گزارش داد که او «با اعلام این که قلم او، نماد حرفه اش، خط قرمز او بود، این جنبش را راه اندازی کرد.» در ۲۱ آوریل ۲۰۱۹، فرحناز به «خبرگزاری فرانسه» گفت که رئیس‌جمهور اشرف غنی توییت کرده‌است که حقوق زنان «خط قرمز» در روند صلح است.
فرحناز در ۲۴ ژوئیه ۲۰۱۸ یکی از سیزده زن تأثیرگذار افغان بود که با مریم منصف وزیر زن کانادا دیدار کرد تا در مورد چالش‌های پیش روی زنان افغان گفتگو کند. در سال ۲۰۱۹ او و فردوس صمیم «بنیاد تاک» را برای افزایش آگاهی از حقوق اساسی از طریق آموزش و مشارکت عمومی تأسیس کردند.
در ۹ نوامبر ۲۰۲۰، فرحناز تماسی از کمیته ایمنی خبرنگاران افغانستان دریافت کرد که به او اطلاع دادند که طبق اطلاعات سرویس‌های اطلاعاتی خارجی، او در لیست سیاه افراد طالبان قرار دارد، لیستی که «نیویورک تایمز» عنوان «لیست ترور» به آن داده‌است، که او را مجبور کرد به فرانسه، پناهنده شود.
گالیله (فیلم ۱۹۶۸)

| گالیله | گالیله |
| --- | --- |
کارگردان: لیلیانا کاوانی
تهیه‌کننده: Rizzoli Film Fenice Cinematografica
نویسنده: لیلیانا کاوانی تولیو پینه‌لی Fabrizio Onofri
فیلمنامه‌نویس: لیلیانا کاوانی تولیو پینه‌لی
بازیگران: سیریل کوساک پی‌یرو ویدا کلاودیو کاسینلی پائولو گراتسیوزی جان کارلسن
موسیقی: انیو موریکونه
فیلم‌بردار: آلفیو کونتینی
تدوین‌گر: نینو بارالی Ana Manolova-Pipeva
توزیع‌کننده: Rizzoli Film
تاریخ‌های انتشار: ۱۹۶۸
مدت زمان: ۹۵ دقیقه
کشور: ایتالیا
گالیله (ایتالیایی: Galileo) فیلمی ایتالیایی-بلغارستانی در سبک درام زندگینامه‌ای به کارگردانی لیلیانا کاوانی است که در سال ۱۹۶۸ منتشر شد.
بازیگران

سیریل کوساک
کلاودیو کاسینلی
Georgi Kaloyanchev
پی‌یرو ویدا
گئورگی چرکلوف
جیجی بالیستا
پائولو گراتسیوزی
Giampiero Frondini
لو کاستل
ماریا کومانی کواسیمودو
جولیو بروگی
آنا ماریا گراردی
جان کارلسن
Mikhail Mikhaĭlov
Nevena Kokanova
سپاه محلی (امپراتوری روسیه)

| سپاه محلی | سپاه محلی |
| --- | --- |
Низовой корпус  (روسی): Низовой корпус  (روسی)
نشان اعطا شده از سوی امپراتریس آنا: نشان اعطا شده از سوی امپراتریس آنا
بنیان‌گذاری: ۱۷۲۲ میلادی
برچیدگی: ۱۷۳۳ میلادی
کشور: امپراتوری روسیه
وفاداری: نیروی زمینی امپراتوری روسیه
رسته: نیروی زمینی
گونه: پیاده‌نظام، پیاده‌نظام سواره
نقش: حفاظت از تصرفات روسیه در شمال ایران
اندازه: سپاه
بخشی از: ارتش امپراتوری روسیه
پادگان/ستاد: دربند (ستاد فرماندهی) باکو رشت
نام(های) مستعار: سپاه ایرانی (به روسی: Персидский корпус)
جنگ(ها): جنگ ایران و روسیه (۱۷۲۳–۱۷۲۲)
فرماندهان: فرماندهان
فرماندران برجسته: میخائیل ماتیوشکین [en] واسیلی ولادیمیرویچ دولگوروکوف [en] واسیلی یاکوولویچ لواشوف
سپاه محلی (به روسی: Низовой корпус) که با نام سپاه ایرانی (به روسی: Персидский корпус) نیز شناخته می‌شود، یک سپاه از نیروی زمینی امپراتوری روسیه از زمان پتر کبیر بود که در سال ۱۷۲۱ میلادی برای محافظت از مواضع روسیه در سواحل دریای خزر و شمال ایران و پس از لشکرکشی پتر به ایران صفوی در سال ۱۷۲۲ ایجاد شد که بعداً به تابعیت روسیه در آمد. این سپاه وظیفهٔ حفاظت از قلمروهای تصرف‌شده از ایران صفوی را بر عهده داشت.
موفقیت‌های روسیه در جریان لشکرکشی و نیز تهاجم ارتش عثمانی به ماوراء قفقاز، ایران را مجبور به انعقاد پیمان صلح سنت پترزبورگ در ۱۲ سپتامبر ۱۷۲۳ کرد که بر اساس آن دربند، باکو، رشت، ولایات شیروان، گیلان، مازندران و استرآباد به قلمرو روسیه الحاق شدند.
نام

این سپاه نظامی در منابع تاریخی با نام‌های گوناگونی شناخته می‌شود. پرکاربرد‌ترین آنها «سپاه محلی» (به روسی: Низовой корпус) یا «سپاه عوام» (به روسی: Низовый корпус) هستند. این سپاه همچنین در منابع روسی «سپاه پارسی (ایرانی)» (به روسی: Персидский корпус) هم نامیده شده است.
تاریخچه و تشکیلات

سپاه محلی با فرمان پتر کبیر امپراتور روسیه در سال ۱۷۲۱، از ۹ هنگ تشکیل شد. هنگامی که تهاجم روسیه به ایران در سال ۱۷۲۲ آغاز شد، ۲۰ گردان برای این جنگ اعزام شدند که هرکدام از گردان‌ها در سال ۱۷۲۳ به نام فرماندهٔ خود نام‌گذاری شد. به درخواست ژنرال میخائیل ماتیوشکین [en] فرماندهٔ سپاه محلی در سال ۱۷۲۴، این ۲۰ گردان در قالب ۹ هنگ پیاده‌نظام سازمان‌دهی شدند که هر هنگ از ۲ گردان، و هر گردان از ۴ گروهان تشکیل شده بود. هر یک از این هنگ‌ها، نام یکی از سرزمین‌های تصرف‌شده را به خود گرفت که شامل هنگ‌های: استرآباد، دربند، باکو، شیروان، انزلی، رشت، هیرکان، مازندران، داغستان بود.
پس از پیمان صلح در سال ۱۷۲۳، این سپاه در استان‌های اشغالی ماندند. در پایان سلطنت پتر کبیر، سپاه محلی متشکل از ۱۲۴۰۰ نفر بود. تا پایان سال ۱۷۲۵، هنگ پیاده‌نظام گسکر نیز به نه هنگ اول اضافه شد. در آن زمان بود که این مجموعه هنگ‌های  مستقر در این استان‌ها نام سپاه محلی را دریافت کردند. در تابستان ۱۷۲۶، ۵ هنگ پیادهٔ دیگر شامل دو گردان برای تقویت سپاه محلی از روسیه اروپایی به ایران فرستاده شد: هنگ‌های رانکوه، لنکران، کرگانرود، آستارا و اُجارود. علاوه بر این‌ها، این سپاه شامل دراگون‌ها، هوسارها، کازاک‌ها و دسته‌های سواره‌نظام ملی بود که تعداد و ترکیب آنها دائماً در حال تغییر بود.
در سپتامبر ۱۷۳۱، بیشتر نیروهای سپاه محلی در گیلان مستقر بودند به طوری که هفت هنگ (شامل هنگ‌های رشت، مازندران، استرآباد، هیرکان، انزلی، گسکر و رانکوه) در مرکز گیلان مستقر بوده و چهار هنگ (شامل هنگ‌های لنکران، کرگانرود، آستارا و کُر) در آستارا بودند. دو هنگ (شامل هنگ‌های باکو و شیروان) در قلعه باکو، دو هنگ (شامل هنگ‌های دربند و داغستان) در دربند، و سرانجام هفت هنگ دراگون به همراه هنگ پیادهٔ تنکینسکی نیز در قلعه صلیب مقدس [ru] واقع در داغستان بودند.
در ژوئن ۱۷۳۲ و پس از انعقاد عهدنامه رشت، استان‌های فتح شده توسط پیتر کبیر به ایران بازگردانده شد. هنگ‌های سپاه محلی نیز به روسیه بازگشتند و این سپاه از سال بعد منحل شده بود.
فهرست فرماندهان

فهرست فرماندهان ارشد سپاه محلی از سال تاسیس تا انحلال در ۱۷۳۳ میلادی به شرح زیر است:
از ۱۷۲۲ - سرلشکر، سپهبد میخائیل آفاناسیویچ ماتیوشکین [ru]
از ۱۷۲۶ - ژنرال کل (از ۱۷۲۸ ژنرال فیلد مارشال) پرنس واسیلی ولادیمیرویچ دولگوروکوف [ru]
از ۱۷۲۸ - سپهبد الکساندر ایوانوویچ رومیانتسف [ru]
از ۱۷۳۰ - سپهبد واسیلی یاکولوویچ لواشوف [ru]
از ۱۷۳۲ - ژنرال سپهبد پرنس لودویگ ویلهلم از هسن هومبورگ [ru]
از ۱۷۳۳ - ژنرال واسیلی یاکولوویچ لواشوف [ru]
پرچم

در ۱۸ اکتبر ۱۷۳۵، امپراتریس آنا دستور داد که به هنگ‌های سپاه محلی سابق بنرهایی اعطا شود که یک مورد سفید رنگ و بقیه به رنگ‌های تصادفی بودند. بر روی بنرهای سفید به جای تمثال سنت جورج، نشان دولتی با تک‌نگار امپراتور گلدوزی شده بود. برای رنگی‌ها فقط یک مونوگرام امپراتور آنا روی یک سپر طلایی زیر تاج امپراتوری در یک پس‌زمینه آبی به تصویر کشیده شده بود.
ضرر و زیان

این سپاه در مقابل هزینه‌هایش دستاوردهای اندکی داشت. در عین سرمایه‌گزاری و کمیت بالای آن، این سپاه نتوانست پس از خیزش دوباره ایران (در زمان نادرشاه) دوام بیاورد و مواضع روسیه را حفظ کند. در این فاصله و حتی به جهت دشواری‌های غیرنظامی، این سپاه متوجه خساراتی سنگین شد. مورخ معاصر روسی 
ایگور ولادیمیرویچ کوروکین [ru] در این باره می‌گوید:
«در عرض ده سال، یک ارتش کامل به سپاهی کوچک تبدیل شد؛ بیش از ۷۰ هزار سرباز و تقریباً نیمی از آنها نه در نبردها، بلکه به دلیل گرمازدگی در مناطق بد آب و هوا جان باختند. همچنین لازم است مرگ ملوانانی که کشتی‌های ناوگان خزر را ساختند و وسایل، آذوقه و تجهیزات را حمل می‌کردند و نیز پنج هزار کارگر که تقریباً همگی از شدت سختی جان باختند را به حساب بیاوریم...»
هری پاتر و سنگ جادو (بازی ویدئویی)

| هری پاتر و سنگ جادو | هری پاتر و سنگ جادو |
| --- | --- |
جلد بازی: جلد بازی
توسعه‌دهنده(ها): KnowWonder Digital Mediaworks (کامپیوتر) Warthog Games Limited (GC, Xbox, PS2)
ناشر(ها): الکترونیک آرتز
آهنگساز(ان): Jeremy Soule 
سری: هری پاتر
موتور: آنریل
سکو(ها): PC (ویندوز) Mac (Mac OS 9), GBC GBA PS ایکس باکس، گیم کیوب PS2
تاریخ(های) انتشار: نوامبر ۲۰۰۱(PC, PS, GBA, GBC) ۹ دسامبر،  ۲۰۰۳ (GC, Xbox, PS2)
ژانر(ها): معمایی، سوم شخص
حالت(ها): تک نفره
گروه سنی: ESRB: E
هری پاتر و سنگ جادو (به انگلیسی: Harry Potter and the Philosopher's Stone) یک بازی ویدئویی است که در سال ۲۰۰۱ توسط شرکت الکترونیک آرتز به بازار آمد.
نقد > شخصیت‌های قابل بازی

هری پاتر
نقد > شخصیت‌های غیرقابل بازی

دانش‌آموزان:
هرمیون گرینجر
رون ویزلی
فرد ویزلی
جرج ویزلی
دراکو مالفوی
وینست کراب
گریگوری گویل
معلمان:
آلبوس دامبلدور که مدیر هاگوارتز است.
کورینیوس کوییرل معلم درس دفاع در برابر جادوی سیاه
مینروا مک‌گونگال معلم درس تغییرشکل
رولاندا هوچ معلم پرواز
سوروس اسنیپ معلم درس معجون‌ها
فیلیوس فلیت‌ویک معلم درس وردهای جادویی
پومونا اسپراوات معلم درس گیاهشناسی
بقیه:
هاگرید شکاربان و کلیددار مدرسه و دوست هری پاتر
لرد ولدمورت شخصیت منفی اول داستان
بدعنق در طول بازی مشکلاتی را پدیدمی‌آورد که به عنوان یک مرحله کوچک باید از آن عبور کنید
آرگوس فلیچ سرایدار مدرسه
داستان

مقالهٔ اصلی: هری پاتر و سنگ جادو
هری پاتر در سال اول مدرسه جادوگری هاگوارتز است و از همان اول با مشکلات عجیبی روبه رو می‌شود
تفاوت‌ها میان کتاب٬فیلم و بازی

| آیتم | کتاب | فیلم | بازی کامپیوتر | بازی ویدئویی (پلی استیشن ۱ یا ۲) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| کوچه دیاگون | در فصل پنج هری پاتر و هاگرید از کوچه دیاگون دیدن می‌کنند. | هری وا هاگرید در ابتدای فیلم از کوچه دیاگون دیدن می‌کنند. | هری و هاگرید از کوچه دیاگون دیدن می‌کنند اما بازی نمی‌کنند. | هری و هاگرید دو بار از کوچه دیاگون دیدن می‌کنند (فقط پلی استیشن ۲). |
| بدعنق | بدعنق در طول کتاب کم ظاهر می‌شود. | بدعنق در طول فیلم دیده نمی‌شود. | بدعنق در صحنه‌های معمولی و باقاعده‌ای ظاهر می‌شود. | بدعنق در صحنه‌های معمولی و باقاعده‌ای ظاهر می‌شود. |
| معجون‌سازی | چند بخش کتاب به کلاس‌های معجون‌سازی اختصاص یافته‌است. | یک بخش آن که مهم‌تر است نمایش داده می‌شود. | یک مرحله نسبتاً کوچک را باید در کلاس معجون‌سازی رد کند | در نسخه جی‌بی‌سی هری اصلاً به کلاس نمی‌رود. |
جادوها

فیلپندو
الهمورا
وینگاردیوم لویسا
ایسندیو
لوموس
وردمیلیوس
اویفرس
اکلس ریپارو
لوموس سلم
اسپونجیفای
دیفندو
ورمیلیوس
ماکوئس ادنائوزوم
لوکومتر ویبی
لوکومتر متریس
پترفیکیوس توتالوس
جاناتان آیو

| سر جاناتان آیو KBE | سر جاناتان آیو KBE |
| --- | --- |
جاناتان آیو، آوریل ۲۰۰۹: جاناتان آیو، آوریل ۲۰۰۹
زادهٔ: ۲۷ فوریهٔ ۱۹۶۷ ‏(۵۷ سال) لندن، انگلستان
ملیت: انگلیسی
پیشه: نایب رئیس ارشد بخش طراحی صنعتی در شرکت اپل
شناخته‌شده برای: طراح محصولات شرکت اپل
سر جاناتان پاول "جانی" آیوْ (به انگلیسی: Sir Jonathan Paul "Jony" Ive) (معروف به جانی آیو) (متولد ۲۷ فوریه ۱۹۶۷ در محله چینگفورد در لندن) نائب رئیس ارشد بخش طراحی صنعتی در شرکت اپل بود. از مهم‌ترین محصولات این شرکت که وی در طراحی آن‌ها همکاری داشته‌است می‌توان رایانهٔ آی‌مک، مک بوک پرو، مک بوک ایر، آی‌پاد، آی‌پاد تاچ، آیفون، آی‌پد و آی‌اواس ۷ را نام برد.
سر جاناتان آیو ملقب به طراح طراحان، در سال ۲۰۰۶ به پاس خدماتش به طراحی صنعتی، مفتخر به دریافت رتبه امپراتوری بریتانیا با درجهٔ «فرمانده» (CBE) و در سال ۲۰۱۲ به پاس خدمات به طراحی صنعتی و اقدامات نوآورانه‌اش، به رتبه امپراتوری بریتانیا با درجه «شوالیه» (KBE) نایل گردید.
اپل در کنفرانس WWDC13 که در آن آی او اس ۷ معرفی شد، لقب او را به نایب رئیس ارشد بخش طراحی صنعتی به روز کرد. وی همچنین مدیر کالج سلطنتی هنر است.
برخی طراحی‌های معروف

جاناتان آیو برای کاهش ضخامت هرچه بیشتر آی‌پد نسل دوم، فرایند ساخت را بارها و بارها بهبود بخشید و سفری ۱۴ ساعته را تحمل کرد و به دیدار یکی از استادان خبره ژاپنی در امر ساخت شمشیر سامورایی رفت و با الهام از فرایند ساخت شمشیر سامورایی، طراحی بدنه فلزی آیپد نسل دوم و چیدمان قطعات سیلیکونی داخل آن را آنقدر تراش داد و اصلاح کرد، تا ضخامت آی‌پد نسل دوم نسبت به نسل قبلی‌اش تا یک سوم کاهش یابد و سبک‌تر شود.
جانی آیو را می‌توان با جان سپاری‌اش در پرداختن به جزئیات تعریف کرد. وقتی در اواخر دهه ۹۰ استیو جابز از او خواست که کامپیوتری با رنگ‌های شاد بسازد -که بعدها به آی‌مک معروف شد- او ساعت‌ها در یک کارخانه تولید شیرینی وقت صرف کرد تا از رنگ‌ها الهام بگیرد و با کارش به دنیا بگوید: این دستگاه فقط برای کار نیست، برای لذت بردن و سرگرمی هم هست.
طراحی آیمک به سال ۱۹۹۸ و پس از آن طراحی‌های به‌یادماندنی آیپاد، آیفون و آیپد، به اپل کمک کردند که نه تنها تبدیل به شرکتی شود که طراحان در آن زمامدار امور هستند بلکه حتی به قله ارزشمندترین شرکت جهان نیز برسد.
در ۲۹ اکتبر ۲۰۱۲ اپل اعلام کرد که «جانی آیو رهبری و جهت دهی واسط کاربری را در سراسر شرکت ارائه می‌دهد، به علاوه به عنوان رهبر طراحی صنعتی است.»
یکی از جملات معروف وی "ما اعتقاد داریم مشتری هامون می‌تونن توجه و دقتی رو که ما توی محصولات‌مون قرار داده‌ایم حس کنن" بود.
وظیفه جدید در اپل

پس از تغییرات مدیریتی در سطح کلان مدیریتی شرکت اپل در اکتبر ۲۰۱۲، سر جاناتان آیو، به جایگاه مدیر و رهبر رابط انسانی (به انگلیسی: Human Interface) محصولات در شرکت اپل منصوب شد. این وظیفه، کنار وظیفه اصلی او که همان طراحی صنعتی است، قرار می‌گیرد.
دوران کودکی و نوجوانی

جاناتان آیو در چینگ فورد (حومه شهر لندن) به دنیا آمد. شغل پدرش نقره کاری بود.
او ابتدا در بنیاد مدارس چینگ فورد حضور داشت و سپس به دبیرستان والتون در استافورد رفت. او هنگامی که به والتون رفت استعدادهای چشمگیرش در طراحی و رسم آشکار شد. بعد از آن او در رشته طراحی صنعتی در دانشگاه نیو کاسل پلی تکنیک (اکنون دانشگاه نورتامباریا) درس خواند.
جدایی از اپل

اپل در 27 ژوئن 2019 به طور رسمی اعلام کرد که جانی آیو از کمپانی اپل جدا خواهد شد. آیو با قصد راه اندازی شرکت خود با نام LoveFrom از اپل جدا شد ولی هر دو طرف اعلام کردند که همچنان با هم همکاری خواهند داشت. جدایی جانی آیو حتی روی سهام اپل نیز تاثیر گذار بود و خبر جدایی وی باعث شد که سهام اپل سیر نزولی به خود بگیرد.
زندگی شخصی

جاناتان آیو در دبیرستان با هِدِر پگ آشنا شد. آن‌ها در سال ۱۹۸۷ با هم ازدواج کردند و دو فرزند دوقلو دارند. آن‌ها هم‌اکنون در سان فرانسیسکو زندگی می‌کنند.
مایکل اوشی (هنرپیشه)

| مایکل اوشی | مایکل اوشی |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۷ مارس ۱۹۰۶
درگذشت: ۴ دسامبر ۱۹۷۳ (۶۷ سال)
ملیت: ایالات متحده آمریکا
سال‌های فعالیت: ۱۹۴۳–۱۹۷۱
مایکل اوشی (انگلیسی: Michael O'Shea; ۱۷ مارس ۱۹۰۶ – ۴ دسامبر ۱۹۷۳) یک هنرپیشه اهل ایالات متحده آمریکا بود.
او در فیلم سگ‌های شکاری برادوی بازی کرده‌است.
درگذشت

او در سال 1973 بر اثر حمله قلبی در دالاس درگذشت، در حالی که قرار بود با مایو در یک فیلم Forty Carats به تور برود.
تنیس

| 0 | 1 |
| --- | --- |
مسابقات تنیس آزاد زنان: مسابقات تنیس آزاد زنان
بالاترین نهاد ورزشی: فدراسیون بین‌المللی تنیس
نخستین مسابقه: بین ۱۸۵۹ و ۱۸۶۵, بیرمنگام، انگلستان
ویژگی‌ها: ویژگی‌ها
برخورد: ندارد
اعضاء تیم: تکی یا دوتایی
جداسازی جنسیتی: بله
رده‌بندی: بیرون (فضای باز)
تجهیزات: توپ تنیس، راکت (ابزار ورزشی)ب
محل برگزاری: زمین تنیس باز یا بسته
برگزاری: برگزاری
کشور یا منطقه: جهانی
المپیک: بله
پارالمپیک: بله
مارات سافین در حال زدن ضربه سرویس
تِنیس (به انگلیسی: Tennis) ورزشی راکتی است که بین دو نفر (سینگل) یا بین دو تیم دونفره (دوبل) بازی می‌شود. هر بازیکن با یک راکت، توپ تنیس (توپی لاستیکی با پوشش نمدی) را به زمین حریف پرتاب می‌کند. بازیکنی (یا تیمی) که زودتر امتیاز نهایی را به دست آورد برنده‌است.
این ورزش نخست در بریتانیا و بیشتر میان اشراف‌زادگان رایج شد و سپس به سایر کشورهای انگلیسی راه یافت و اکنون در همه کشورها بازی می‌شود. به دلیل نیاز به تجهیزات گران‌قیمت و زمین مناسب برای انجام این ورزش، هنوز هم تنیس به عنوان یکی از ورزش‌های گران‌قیمت شناخته می‌شود.
تنیس از ورزش‌های المپیک است. در برخی از کشورها به آن تنیس میدانی می‌گویند تا از ورزش دیگری بنام تنیس شاهی که در سالن و در زمینی بااندازه دیگری بازی می‌شود و همچنین تنیس روی میز (که در برخی کشورها با نام پینگ پنگ) جدا گردد.
اندازه‌های زمین تنیس
بازی تنیس در نخست بدون راکت و با دست خالی و پس از آن با دستکش انجام می‌شد.
تاریخچه تنیس

مقالهٔ اصلی: تاریخ تنیس
تاریخ تنیس به چندین قرن پیش برمی‌گردد و از یک بازی ساده به ورزشی جهانی و محبوب تبدیل شده است. ریشه‌های آن به اواخر قرن دوازدهم در فرانسه برمی‌گردد، جایی که بازی‌ای به نام "jeu de paume" (بازی کف دست) انجام می‌شد. در ابتدا، بازیکنان از دستان خود برای ضربه زدن به توپ به دیوار استفاده می‌کردند، اما به مرور زمان، آن‌ها شروع به استفاده از دستکش و در نهایت راکت کردند.
طراحی زمین تنیس روی چمن که در ابتدا توسط سرگرد والتر کلوپتون وینگفیلد در سال ۱۸۷۴ طراحی شد.
تا قرن شانزدهم، این بازی به انگلستان گسترش یافت و به "تنیس واقعی" معروف شد. این نسخه در فضای داخلی و با قوانین پیچیده‌ای بازی می‌شد، به طوری که بازیکنان توپ را به دیوارها و بالای یک تور می‌زدند. این بازی یکی از سرگرمی‌های محبوب سلطنتی‌ها، از جمله پادشاه هنری هشتم بود. با این حال، این بازی با تنیس مدرن تفاوت‌های زیادی داشت، زیرا در یک زمین با ابعاد و ویژگی‌های خاصی بازی می‌شد.
تاریخچه تنیس در ایران

پیدایش ورزش تنیس در ایران به بعد از جنگ جهانی دوم بازمی‌گردد. پیش از این در طول سالهای (۱۳۱۵–۱۳۱۸) باشگاه بوستان ورزش که دارای چندین زمین تنیس بود، در محلی روبروی ورزشگاه شهید شیرودی فعلی به مدیریت شکوهی گشایش یافت. ورزشگاه شهید شیرودی (امجدیه سابق) نیز هم‌زمان با ورزشگاه بوستان ورزش با یک زمین تنیس درمحل کنونی بنیان‌گذاری و نخستین مسابقات قهرمانی تنیس کشور در سال ۱۳۱۸ در همین ورزشگاه برگزار گردید. گفتنی است که ورزش تنیس بخاطر بودن شهروندان انگلیسی در مسجدسلیمان رونق خاصی داشت و اولین مسابقه تنیس بین تیم‌های آبادان و تهران به سالهای ۱۳۱۷–۱۳۲۰ بر می‌گردد.
پس از جنگ جهانی دوم مسابقات قهرمانی تنیس کشور تا سال ۱۳۲۲ جریان داشت که برادران نعمانی (هانری وژوزف) در صدر بازیکنان قرار داشتند. از سال ۱۳۲۲–۱۳۳۲ مقام قهرمانی تنیس کشور در اختیار ژرژ آفتاندلیان قرار داشت)
نخستین سالی که ایران در جام دیویس شرکت نمود ۱۹۵۹ بود. تیم تنیس جام دیویس ایران به مدت ۳۱ سال در جام دیویس بازی کرده و مجموعاً ۶۴ بازی انجام داده‌است) که حاصل آن ۳۲ برد و ۳۲ باخت بوده:
بیشترین برد از آن منصور بهرامی با ۲۴ برد. ث
بیشترین بازی برنده سینگل از آن تقی اکبری با ۱۷ برد.
بیشترین بازی برنده دوبل از آن کامبیز درفشی جوان با ۱۲ برد.
بهترین تیم دوبل از آن کامبیز دزفشی جوان و مصطفی صالح با ۶ برد.
طولانی‌ترین بازیها از آن کامبیز درفشی جوان با ۲۲ بازی،
و بیشترین سال عضویت در تیم دیویس کاپ از آن تقی اکبری با ۱۵ سال است.
امتیاز دهی

پوینت : پوینت (نقطه) کمترین امتیاز که از صفر تا ۴۰ در هر گیم داده می‌شود.
گیم: امتیاز پوینت بعد از ۴۰ تبدیل به یک گیم (بازی) می‌شود.
ست: هر ۶ گیم یک ست نام می‌گیرد.
مَچ‌پوینت: امتیاز منجر به پیروزی در مسابقه
در سطح حرفه‌ای مسابقات می‌تواند در حداقل ۳ ست یا حداکثر ۵ ست برگزار شود. در مسابقات گرند اسلم، جام دیویس و فینال المپیک مردان بازی‌ها به شیوه دوم انجام می‌شوند. این در حالی است که بازی‌های زنان همواره حد اکثر ۳ ست هستند.
بازیکنی که زودتر شش «گیم» را بگیرد برنده «ست» می‌شود. البته به شرطی که دو گیم از حریف جلوتر باشد. تا هر جا که لازم باشد باید ست را ادامه داد تا این دو اختلاف حاصل گردد. روش امتیازبندی دیگری که می‌تواند جایگزین روش ذکر شده باشد، روش «تای-بریک» است به شرط آنکه تصمیم به استفاده از آن پیش از برگزاری مسابقه اعلام شده باشد. در این صورت قوانین زیر باید رعایت گردد: این روش هنگامی به اجرا در می‌آید که نتیجه برابر «شش» از نظر گیمی حاصل شده باشد. از این روش نمی‌توان در ست سوم در بازی سه «سته» و در «ست» پنجم در بازی پنج «سته» استفاده نمود باید روش عادی یعنی برد یا اختلاف دو گیم اجرا گردد مگر اینکه پیش از مسابقه به نحو دیگری اتخاذ تصمیم شده باشد. در یک گیم «تای-بریک» روش زیر اعمال می‌شود.
بازیکنی که زودتر ۷ امتیاز را بگیرد، برنده گیم و ست می‌شود به شرط آنکه دو امتیاز از حریف جلوتر باشد. اگر امتیاز (برابر شش) شود، گیم باید ادامه یابد تا این اختلاف حاصل شود. در روش «تای-بریک» امتیاز دهی باید از سیستم عددی انجام شود. (البته در مسابقات آزاد فرانسه در ست آخر یا پنجم تای برک وجود ندارد و بازی تا زمان اختلاف دو گیم ادامه می‌یابد) بازیکنی که نوبت سرویس او باشد برای تعیین امتیاز اول سرویس می‌کند. حریف او برای تعیین امتیازات دوم و سوم سرویس می‌کند و از آن به بعد هر بازیکن به تناوب برای دو امتیاز بعدی سرویس می‌کند تا برنده گیم مشخص شود.
از امتیازات اول باید به تناوب از نیمه راست و چپ سرویس کرد، که در ابتدا از نیمه راست شروع می‌شود. اگر سرویس از نیمه اشتباه زمین زده شود و معلوم نگردد تمام نتایج بازی که از آن سرویس یا سرویسهای اشتباه در محل سرویس به محض آشکار شدن باید تصحیح شود. (توضیح آنکه بجز برای امتیاز اول که سرویس از نیمه راست زده می‌شود، برای هر دو امتیاز بعدی تا پایان «تای-بریک» هر بازیکن به ترتیب اول از نیمه چپ و سپس از نیمه راست سرویس می‌کند)
بازیکنان باید پس از هر شش امتیاز و در خاتمه گیم «تای-بریک» اقدام به تعویض زمین بنماید.
شیوهٔ امتیاز دهی در گیم‌های معمولی بدین صورت است:
هر گاه بازیکنی امتیاز اول را بگیرد امتیاز ۱۵ برای آن بازیکن ثبت می‌شود. با گرفتن امتیاز دوم، امتیاز ۳۰ اعلام می‌شود. با گرفتن امتیاز سوم امتیاز آن بازیکن ۴۰ اعلام می‌شود. هر گاه بازیکن امتیاز چهارم را نیز بگیرد، امتیاز به صورت اعلام «گیم» مشخص می‌شود.
مگر اینکه: اگر هر یک از دو بازیکن سه امتیاز بگیرند، حساب امتیاز «برابر» (دیویس) اعلام می‌شود و امتیاز گرفته شده توسط یک بازیکن به عنوان (آوانتاژ) «امتیاز» مثبت اعلام می‌شود. اگر همین بازیکن امتیاز دیگری بگیرد، برنده «گیم» می‌شود؛ ولی اگر حریف امتیاز بعدی را بگیرد، حساب امتیازات دوباره به صورت برابر اعلام می‌شود. این کار به همین ترتیب ادامه می‌یابد تا آنکه یکی از بازیکنان پس از اعلام نتیجه برابر دوباره امتیاز بگیرد که نتیجه «گیم» به نفع آن بازیکن اعلام می‌شود.
زمین‌های تنیس

زمین رُسی یا تنیس خاکی
زمین چمن
زمین سخت یا Hard Court
راکت تنیس

راکت تنیس از بخش‌های زیر تشکیل شده‌است:
صفحه یا Head
زه یا String
دسته یا Grip
راکتها در دو نوع کنترلی و قدرتی طراحی شده‌اند.
مساحت صفحه راکت معمولاً از ۹۵ تا۱۱۰ اینچ مربع متغیر است. برای شروع، مساحت بزرگتر صفحه، برای مبتدیان بهتر است؛ زیرا هم قدرت بهتری دارد و هم مساحت بزرگتری برای ضربه در اختیار بازیکن قرار می‌دهد. وزن راکت از ۲۴۵ گرم تا ۳۳۹ گرم متغیر است، برای شروع، بهتر است خانم‌ها راکت با وزن کمتر از ۲۸۰ گرم و آقایان کمتر از ۳۰۰ گرم تهیه کنند. راکت سنگینتر، ضربات قویتری داشته و لرزش کمتری به دست ورزشکار منتقل می‌کند، اما راکت سبکتر، قدرت مانور و چرخش سریعتری برای ورزشکار مهیا می‌کند. برای انتخاب راکت، بهتر است با یک مربی تنیس مشورت کنید.
اندازه صفحه یا Head Size
سایز دسته یا Grip Size
وزن راکت
طول راکت
عرض Beam
میزان کشش زه یا String Tension
تعیین شماره گریپ

گریپ یا «دسته راکت» قسمتی از راکت است که نواری لاستیکی به دور آن پیچیده شده و به‌وسیلهٔ آن راکت را در دست می‌گیریم. راکت‌های تنیس با سایزهای مختلف گریپ تولید می‌شوند تا برای هر اندازه دستی مناسب باشند. گریپ بر اساس محیط دسته راکت، اندازه‌گیری و از ۰ تا ۶ شماره‌گذاری می‌شود. فاصله بین هر گریپ حدود ۳ میلی‌متر است. گریپ مناسب برای خانم‌ها معمولاً بین ۱ تا ۳ و آقایان ۲ تا ۴ است.
آسان‌ترین راه برای پیدا کردن شماره گریپ، به دست گرفتن راکت با استفاده از گریپ کانتیننتال یا ایسترن است. برای این‌کار، کف دست خود را روی صفحه راکت گذاشته و سپس به سمت دسته راکت حرکت دهید و راکت را بلند کنید. حال اگر در فضای ایجاده شده بین انگشتان و پاشنه شست بتوان انگشت اشاره دست مخالف را جای داد، گریپ برای شما مناسب است و اگر فضای ایجاده شده کافی نباشد گریپ برای شما کوچک و اگر بیشتر از حد لازم باشد گریپ برای دست شما بزرگ است.
رویدادهای اصلی ورزش تنیس

چهار مسابقه بزرگ جهانی که مجموعاً به گرند اسلم معروف هستند و هر سال برگزار می‌شوند مهم‌ترین مسابقات این رشته ورزشی هستند؛
تنیس آزاد آمریکا (US Open)
تنیس آزاد استرالیا (Australian Open)
تنیس آزاد فرانسه (Roland Garros)
تنیس قهرمانی ویمبلدون (Wimbledon)
معیار مهارت در تنیس

در آمریکا و برخی کشورهای دیگر میزان مهارت بازی‌کنان تنیس با نظام رده‌بندی NTRP بیان می‌شود. این نظام را انجمن تنیس ایالات متحده در سال ۱۹۷۹ مطرح کرد و تاکنون به کار می‌رود. در این نظام مهارت بازی‌کن با عددی بین ۱٫۰ تا ۷٫۰ بیان می‌شود. اعداد دیگر که میان این دو عدد قرار دارد هریک به اندازه ۰٫۵ از عدد پیشین بیش‌تر است. بدین ترتیب سیزده رده داریم. در زیر توضیح هریک از این سیزده رده آمده‌است:
۱٫۰ این بازی‌کن تازه می‌خواهد تنیس را شروع کند.
۱٫۵ این بازی‌کن تجربه‌ای ندارد و بیشتر در تلاش است که توپ را در بازی نگه‌دارد.
۲٫۰ این بازی‌کن به تجربه بیشتر نیاز دارد. ضربه‌های او آشکارا اشکال دارد ولی می‌داند که در بازی تک‌نفری با دونفری باید چگونه و کجای زمین بازی کند.
۲٫۵ این بازی‌کن می‌تواند حدس بزند که توپ از کجا سر درمی‌آورد ولی در رسیدن به آن مشکل دارد. می‌تواند با بازی‌کنی در سطح خودش چند ضربه پشت سر هم مبادله کند.
۳٫۰ این بازی‌کن در زدن ضربه‌هایی با توان متوسط نسبتاً موفق و یک‌دست عمل می‌کند ولی نمی‌تواند همه ضربه‌ها را درست بزند و ضربه‌هایش از نظر جهت و عمق و توان تنوع ندارد. در بازی دو نفره بیشتر یکی جلو می‌ایستد و یکی عقب.
۳٫۵ این بازی‌کن در زدن ضربه‌های متوسط به حد اطمینان‌پذیری رسیده ولی ضربه‌هایش هنوز عمق و تنوع ندارد. می‌تواند با حالت تهاجمی در جلوی تور بازی کند. در بازی دونفره دارد به همکاری تیمی نزدیک می‌شود.
۴٫۰
۴٫۵
۵٫۰
۵٫۵
۶٫۰
۶٫۵
۷٫۰ این بازیکن به بالاترین سطح ممکن رسیده‌است.
در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ  موجود است.
اینفوگرافی کامل راکت تنیس
راجر فدرر در حال سرویس زدن