سرطان
معرفی و طبقه‌بندی > منشأ بافتی‌شناختی

از نظر بافت‌شناسی (بافتی که سرطان از آن منشأ گرفته است) صدها سرطان مختلف وجود دارد که در شش دسته عمدهٔ کارسینوما، سارکوما، میِلوما، لوسِمیا، لنفوما و مخلوط (سرطان‌هایی که می‌توانند در دسته‌های مختلفی قرار گیرند) طبقه‌بندی می‌شود. کارسینوما، سارکوما و لنفوما در دسته تومورهای جامد و میلوما و لوسمیا در دسته تومورهای غیر جامد/مایع (مرتبط با خون) قرار می‌گیرند. سرطان‌ها، وابسته به دسته‌ای که در آن قرار می‌گیرند در چگونگی و میزان متاستاز، درمان و پیش‌گیری متفاوت هستند.
کارسینوما به یک نئوپلاسم بدخیم با منشأ اپیتلیال (سرطان ناشی از سلول‌های پوششی) داخلی یا خارجی بدن اشاره دارد. کارسینومای بدخیم ۸۰ تا ۹۰ درصد از کل موارد سرطان را تشکیل می‌دهند. بافت پوششی در سراسر بدن، در پوست و اندام‌ها و مجاری داخلی مانند دستگاه گوارش وجود دارد. کارسینوماها به دو زیرگروه عمده تقسیم می‌شوند: آدنوکارسینوما که در یک اندام یا غدد ایجاد می‌شود و کارسینومای سلول سنگفرشی که منشأ آن بافت سنگفرشی است. آدنوکارسینوماها عموماً در غشاهای مخاطی ایجاد و ابتدا به صورت یک مخاط سفید پلاک مانند ضخیم دیده می‌شوند. آنها اغلب به راحتی از طریق بافت نرمی که در اطراف آنها وجود دارد، پخش می‌شوند. بیشتر کارسینوماها بر اندام‌ها یا غده‌هایی که قادر به ترشح هستند، مانند پستان، که شیر تولید می‌کنند، ریه‌ها، که مخاط ترشح می‌کنند، یا روده بزرگ، پروستات و مثانه تأثیر می‌گذارند.
سارکوما به سرطانی اطلاق می‌شود که از بافت‌های حمایتی و همبند مانند استخوان‌ها، تاندون‌ها، غضروف‌ها، ماهیچه‌ها و چربی‌ها منشأ می‌گیرد و به‌طور کلی در بزرگسالان جوان رخ می‌دهد. شایع‌ترین سارکوماها اغلب به صورت یک توده دردناک روی استخوان ایجاد می‌شود. در موارد دیگر سارکومای بافت نرم رخ می‌دهد که در بافت نرم بخش‌های مختلف بدن در رشد می‌کنند. تومورهای سارکوم معمولاً شبیه بافتی هستند که در آن رشد می‌کنند. نمونه‌هایی از سارکوماهای استخوانی می‌تواند به استئوسارکوما (استخوان) و سارکوماهای بافت نرم به کندروسارکوما (غضروف)، رابدومیوسارکوما (عضله اسکلتی)، گلیوما یا آستروسیتوما (بافت همبند نوروژنیک موجود در مغز) و تومور مزانشیمی یا تومور مختلط مزودرمی (انواع بافت همبند مخلوط) اشاره کرد.
میِلوما سرطانی است که از سلول‌های پلاسمای مغز استخوان منشأ می‌گیرد. سلول‌های پلاسما برخی از پروتئین‌های موجود در خون را تولید می‌کنند. لوسمیا یا سرطان خون، سرطان‌های مربوط به مغز استخوان (محل تولید سلول‌های خونی) هستند. این بیماری اغلب با تولید بیش از حد گلبول‌های سفید نابالغ همراه است. این گلبول‌های سفید نابالغ به‌طور صحیح فعالیت نمی‌کنند، بنابراین بیمار اغلب مستعد عفونت است. لوسمیا همچنین بر گلبول‌های قرمز خون نیز تأثیر می‌گذارد و می‌تواند باعث لخته شدن خون و خستگی ناشی از کم خونی شود. نمونه‌هایی از سرطان خون عبارتند از لوسمی میلوژن (گلبول‌های سفید میلوئیدی و گرانولوسیتی)، لوسمی لنفوبلاستیک (سلول‌های لنفوئیدی و لنفوسیتی) و پلی‌سیتمی ورا (محصولات مختلف سلول‌های خونی از جمله گلبول‌های قرمز).
لنفوماها در غدد یا سیستم لنفاوی، شبکه ای از گره‌ها، رگ‌ها و اندام‌ها (به ویژه طحال، لوزه‌ها و تیموس)، ایجاد می‌شوند که مایعات بدن را تصفیه می‌کنند و گلبول‌های سفید خون و لنفوسیت‌ها را نیز تولید می‌کنند. بر خلاف لوسمی‌ها که گاهی اوقات «سرطان‌های مایع/غیر جامد» نامیده می‌شوند، لنفوماها «سرطان‌های جامد» هستند. لنفوما همچنین ممکن است در اندام‌های خاصی مانند معده، پستان یا مغز رخ دهند که به این لنفوم‌ها لنفوم‌های خارج گرهی گفته می‌شود. لنفوم‌ها به دو دسته هاچکین و غیرهاجکین دسته‌بندی می‌شوند. وجود سلول‌های رید-استِرِنبرگ در لنفوم هاجکین آن را از لنفوم هاجکین متمایز می‌کند. شایع‌ترین نوع لنفوم، لنفوم غیر هاجکین است که حدود ۹۰ درصد مبتلایان به این نوع سرطان را تشکیل می‌دهد.