stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
انتقال بین‌حوضه‌ای

آب‌راه میشیگان در شمال کلرادو آب را از حوضه رود نورث پلات از طریق گذرگاه کامرون به حوضه رود ساوت پلات منتقل می‌کند.
انتقال بین‌حوضه‌ای که انتقال میان‌حوضه‌ای یا انتقال فراحوضه‌ای نیز نامیده می‌شود، اصطلاحی است که برای تشریح و بیان طرح‌های انسانی انتقال و هدایت آب به‌کار می‌رود. در این طرح‌ها آب از یک حوضه آبریز دارای آب به حوضه دیگری که کمبود آب دارد، یا امکان استفاده انسانی بهتری از آن وجود دارد منتقل می‌شود. هدف از این طرح‌ها ممکن است برطرف‌کردن و کاهش کمبود آب در حوضه مقصد، تولید نیروی الکتریسیته یا هر دو باشد. در موارد کمیابی مانند پروژه آبراهه افتخار در عراق که طی آن آب از رود دجله به فرات منتقل شد، انتقال میان‌حوضه‌ای ممکن است با اهداف سیاسی انجام شود.
با وجود این‌که نمونه‌های تاریخی انتقال آب وجود دارد، نخستین نمونه‌های مدرن طرح انتقال میان‌حوضه‌ای در سده ۱۹ میلادی در استرالیا، هند و ایالات متحده انجام شد. در صورت عدم انجام این طرح‌های انتقال، امروزه شهرهای بزرگی مانند دنور و لس آنجلس وجود نداشتند. در سده ۲۰ طرح‌های مشابه بیشتری در کشورهای دیگر مانند اسرائیل، کانادا و چین انجام شد. بدون این طرح‌های انسانی انتقال آب، انقلاب سبز در هند و گسترش انرژی آبی در کانادا ممکن نبود.
از آنجا که انتقال آب میان حوضه‌های آبریز طبیعی باعث کاهش آب در حوضه مبدأ و افزایش آب در حوضه مقصد می‌شود، انجام این طرح‌ها در برخی نقاط و با گذشت زمان مناقشه‌انگیز می‌شود که بر اساس مقیاس پروژه، هزینه، اثرات زیست‌محیطی و توسعه‌ای می‌تواند مجادله و اختلافات بسیاری را به‌همراه داشته باشد.
در حالی که کشورهای توسعه‌یافته، پیش از این طرح‌های اقتصادی خود را با مزایای بسیار به بهره‌بردای رسانده‌اند، تعداد زیادی طرح انتقال آب در مقیاس بزرگ در کشورهای در حال توسعه مانند برزیل، کشورهای آفریقایی، هند و چین پیشنهادشده یا در حال انجام است. پتانسیل‌های اقتصادی و مزایای اجتماعی در مناطق پرجمعیت که ریشه در تقاضای آب جهت آبیاری، تأمین آب صنعتی و شهری و نیاز به انرژی تجدیدپذیر به‌عنوان توجیه این طرح‌های انتقال آب مطرح می‌شود. امکان بروز گرمایش جهانی و نگرانی از کاهش آب در دسترس در آینده و استفاده از این پروژه‌ها به منظور پوشش خطر خشک‌سالی‌های آینده و تقاضای روزافزون آب از دیگر توجیهات بیان‌شده برای انجام این پروژه‌ها است.
ویژگی‌ها

نتایج یک پژوهش در بررسی تجارب جهانی حدود ۱۷۰ پروژه انتقال آب میان‌حوضه ای با شرایط بوم شناختی متفاوت نشان داد که تأمین آب شرب شهری، تأمین آب کشاورزی و تولید انرژی، اهداف زیست‌محیطی و اهداف چند منظوره به‌ترتیب بیشترین هدف‌ها از طراحی و اجرای این پروژه‌ها بوده‌اند. گرچه در بسیاری از کشورهای پیشرفته نسبت هدف تأمین آب شرب به بیش از ۸۰ درصد کل پروژه‌های انتقال آب رسیده‌است. بر اساس آمار موجود بیش از ۲۷ درصد میزان حجم آب برداشت شده در دنیا توسط پروژه‌های انتقال آب بین حوضه ای جابه‌جا می‌شوند.
پروژه‌های انتقال آب میان‌حوضه‌ای اغلب بزرگ‌مقیاس و پرهزینه‌اند و به برنامه‌ریزی و هماهنگی زیرساخت‌های عمومی و خصوصی عمده‌ای نیاز دارند. در برخی موارد که جریان انتقال آب تنها با استفاده از شیب زمین و نیروی گرانش ممکن نیست، استفاده از انرژی اضافه جهت پمپاژ آب به سمت مقصد ضروری است. این پروژه‌ها همچنین از نظر حقوقی و موضوعاتی مانند حقابه و مسائل حریم رودخانه پیچیدگی‌های بسیاری دارند. در صورتی که رود جاری در حوضه مبدأ یک رود فراملی باشد و از دو یا چند کشور گذر کند، این پیچیدگی‌ها به‌مراتب بیشتر می‌شود.
پیامدها

طرح‌های انتقال آب میان‌حوضه‌ای می‌تواند اثرات زیست‌محیطی قابل‌ملاحظه‌ای بر روی اکوسیستم آبی حوضه مبدأ داشته باشد. در برخی موارد می‌توان با انجام اقدامات و راهکارهای حفاظت از آب در حوضه مقصد، ضرورت و فوریت انجام این طرح‌های انتقال جهت حل مشکل کمبود آب را کاهش داد یا نیاز به ساخت آن را به تعویق انداخت یا ابعاد و مقیاس پروژه و هزینه‌های انجام آن را کمتر کرد.
به دلیل تبعات و پیامدهای منفی بسیاری که در طرح‌های انتقال میان حوضه‌ای وجود دارد، تجربه‌های گوناگون کشورها نشان داده‌است که استفاده از طرح‌های انتقال میان‌حوضه‌ای در اولویت آخر قرار دارد.
از آنجا که طرح‌های انتقال آب میان‌حوضه‌ای مستقیماً مدیریت حوضهٔ مبدأ و مقصد را تحت تأثیر قرار می‌دهد، اغلب در بلندمدت منجر به تضعیف شرایط اجتماعی-اقتصادی و زیست‌محیطی در یکی از دو حوضه شده‌است. بر همین اساس اجرای پروژه‌های انتقال آب میان‌حوضه‌ای تنها در شرایط اضطرار و عدم وجود راه حل جایگزین و تنها در صورت ضرورت تأمین آب شرب با شناخت همه‌جانبه و پتانسیل‌های منطقه، تنها با رویکرد مدیریت جامع و نظام‌مند، لحاظ کردن جنبه‌های زیست‌محیطی، اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و نهایتاً در بلندمدت قابلیت طرح را خواهند داشت.
در ایران

همچنین ببینید: بحران آب در ایران
ایران کشوری نیمه خشک است که به دنبال خشک سالی‌های پی درپی و تغییرات اقلیمی، همواره درگیر معضلات کم‌آبی بوده و خواهد بود. معضلات ناشی از حکمرانی آب و مدیریت نامطلوب نیز مزید بر علت شده‌است. با وجود این، کشور ایران سابقه استفاده از طرح‌های انتقال بین حوضه ای آب را دارد.
مطابقت نداشتن محدوده حوضه‌های آبریز ایران با تقسیمات کشوری و مرزهای سیاسی یکی از مشکلات مدیریت آب ایران است. عوامل تغییرات بنیادی مدیریت منابع آب منجر به تغییر محدوده‌های مدیریت آب از حوضه‌های آبریز به مرزهای سیاسی استان‌ها شده و همین امر مدیریت آب در ایران را پیچیده‌تر کرده‌است. این تغییرات به افزایش رقابت میان استان‌های دارای رودخانه و درگیری بیشتر در تخصیص آب در سیستم‌های رودخانه‌ای فرا استانی شده‌است.
اجرای پروژه‌های زیربنایی و مهندسی به‌طور جدی محیط زیست ایران را تحت تأثیر قرار داده که اثرات منفی آن بر سلامت مردم و بر سیستم‌های طبیعی مشاهده شده یا در طولانی مدت دیده خواهد شد. با وجود اثرات محیط‌زیستی و اقتصادی، تشنگی برای توسعه فنی و تکنولوژی سریع (به‌جای توسعه پایدار) هنوز هم عامل اصلی تصمیم‌گیری‌های توسعه‌ای ایران است. زمانی‌که سدسازی از رونق افتاد، توجه به گزینه‌های دیگری مانند انتقال آب و آب شیرین‌کن جلب شد و در همین راستا پروژه‌های عظیمی مانند انتقال آب از خلیج فارس و دریای خزر به مرکز ایران اعلام شده‌است.
بر اساس اطلاعات موجود، حجم انتقال آب در ایران ۶٫۳۵ کیلومتر مکعب در سال است که اکثر پروژه‌های انتقال آب میان‌حوضه‌ای برای تأمین اهداف کشاورزی همراه با احداث تونل‌های طولانی اجرا شده‌اند.
طرح‌های انتقال آب دریا به فلات مرکزی ایران، طرح انتقال آب از مازندران به سمنان، انتقال آب کارون، طرح انتقال آب بهشت‌آباد، انتقال آب الیگودرز به قم و طرح انتقال آب بن-بروجن نمونه‌هایی از طرح‌های انتقال آب میان‌حوضه‌ای در ایران به‌شمار می‌روند.
دئوس اکس: تحول انسان

| دئوس اکس: تحول انسان | دئوس اکس: تحول انسان |
| --- | --- |
توسعه‌دهنده(ها): Eidos Montréal
ناشر(ها): اسکوئر انیکس
کارگردان(ـان): Jean-François Dugas
تهیه‌کننده(ها): David Anfossi
طراح(ـان): François Lapikas
هنرمند(ان): Jonathan Jacques-Belletête
نویسنده(ها): Mary DeMarle
آهنگساز(ان): مایکل مک کان (آهنگساز)
سری: مجموعه دئوس اکس
سکو(ها): مایکروسافت ویندوز، مک‌اواس،پلی‌استیشن ۳،وی یو،اکس‌باکس ۳۶۰
ژانر(ها): بازی اکشن نقش آفرینی، تیراندازی اول شخص، سبک مخفی‌کاری
حالت(ها): بازی ویدئویی تک‌نفره
دئوس اکس: تحول انسان (به انگلیسی: Deus Ex: Human Revolution) یک بازی اکشن نقش آفرینی دارای تم و عناصر سبک مخفی‌کاری است که توسط استودیو آیداس مونت‌ری‌آل توسعه یافت و توسط اسکوئر انیکس در آگوست ۲۰۱۱ برای پلی‌استیشن ۳، اکس باکس ۳۶۰ و مایکروسافت ویندوز انتشار یافت. این سومین نسخه در مجموعه دئوس اکس و پیش‌درآمد بر بازی نخست این سری با نام دئوس اکس است.
انجمن جوانان عرب

انجمن جوانان عرب ([جمعية العربية الفتاة] Error: {{Lang-xx}}: متن دارای نشانه‌گذاری ایتالیک است (راهنما)) انجمنی سیاسی، ملی و عربی مخفی است که توسط گروهی از دانشجویان عرب در سال ۱۹۱۱ در پاریس تأسیس شد و بر تفکر ملی عربی تأثیراتی بر جای گذاشت و خود زمینه‌ساز برگزاری کنفرانس عربی در پاریس در سال ۱۹۱۳ گردید. این انجمن در ایجاد زمینه‌های انقلاب عربی که از حجاز در سال ۱۹۱۶ آغاز شد نیز سهمی داشت.
اهداف

اهداف این انجمن در آغاز احقاق حقوق اعراب در کشورهایی که تحت سلطه امپراتوری عثمانی قرار داشتند بود از جمله حقوق اجتماعی و ملی آن‌ها و در مقابل انجمن اتحاد و ترقی ترکیه که به سیاست نزدیکی به ترکیه دعوت می‌کرد ایجاد گردید.
بعد از سلسله اعدام‌های اعضای آن در سوریه که بدست حاکم عثمانی آن زمان جمال پاشا خونریز انجام شد این انجمن خواستار خودمختاری در سرزمین‌های عربی گردید و بدنبال آن خواهان استقلال کامل در تمامی سرزمین‌های اعراب شد.
نقش آن در تعیین پرچم انقلاب عرب

در سال ۱۹۰۹ بعضی از جوانان وابسته به انجمن ادبی عربی که در آستانه تأسیس شده بود تصمیم گرفتند که یک پرچم را که ملیت عرب را نمایندگی کند با چهار رنگ سفید، سیاه، سبز و قرمز و یک بیت از شعر از لصفی الدین الحلی انتخاب کنند.
این پرچم از سه قسمت تشکیل می‌شد. یک سوم بالای آن سیاه، یک سوم پایین آن سفید و یک سوم وسط نیز سبز بود که دو مثلث قرمز نیز در طرفین آن قرار داشت و یک بیت شعر نیز روی آن نوشته شده بود.
پرچم مذکور به عنوان پرچم انجمن جوانان عرب در یک جلسه در دفاتر روزنامه المفید در آذار ۱۹۱۴ انتخاب شد. این پرچم در حقیقت رنگ‌های مختلف پرچم‌های عربی را در خودش داشت از جمله رنگ سیاه که متعلق به دولت عباسی بود، رنگ سفید مربوطه به حکومت اموی و رنگ سبز نیز از آن خلفا راشدین بود.
قبل از انقلاب بزرگ عربی در سال ۱۹۱۵ شریف عبدالله فرزند شریف حسین در دمشق بود که به انجمن پیوست و پرچم را به همراه خودش به حجاز منتقل نمود و آن را به عنوان پرچم انقلاب بحساب آورد و ابیاتی که رویش نوشته شده بود را به همراه یکی از پرچم‌های قرمز حذف نمود که در روزنامه القبله در ۹ شعبان ۱۳۳۵هجری مصادف با اولین سالگرد انقلاب منتشر شد.
اعضای بنیانگذار

انجمن توسط ۷ دانشجو تأسیس شد:
عونی عبد الهادی از فلسطین
رفیق التمیمی از فلسطین
محمد البعلبکی از لبنان
محمد عزت دروزه از فلسطین
جمیل مردم بیک از سوریه
توفیق السویدی از عراق
محمد رستم حیدر از لبنان
اندازه دانه

| دانه‌سنجی | دانه‌سنجی |
| --- | --- |
مفاهیم پایه: مفاهیم پایه
اندازه ذره · اندازه دانه Size distribution · دانه‌سنجی: اندازه ذره · اندازه دانه Size distribution · دانه‌سنجی
روش‌ها و تکنیک‌ها: روش‌ها و تکنیک‌ها
Mesh scale · Optical granulometry آزمایش الک · دانه‌بندی خاک: Mesh scale · Optical granulometry آزمایش الک · دانه‌بندی خاک
مفاهیم وابسته: مفاهیم وابسته
Granulation · Granular material Mineral dust · بازشناخت الگو پراکندگی نور دینامیکی: Granulation · Granular material Mineral dust · بازشناخت الگو پراکندگی نور دینامیکی
ن ب و: ن ب و
اندازه ذرات در مقیاس ونتورت از سازمان زمین‌شناسی آمریکا
قطعه‌سنگ‌های ساحلی در جنوب ولز
اندازه دانه یا اندازه ذرات (انگلیسی: Grain size) به قطر دانه‌ها و ذرات رسوب یا قطعات سنگ‌شده در سنگ‌های آواری گفته می‌شود. اصطلاح اندازه دانه همچنین به دیگر مواد دانه‌ای نیز گفته می‌شود که در این حالت با اندازه کریستالیت که اشاره به اندازه بلور درون ذرات یا دانه‌ها دارد متفاوت است. اندازه مواد دانه‌ای ممکن است از ذرات بسیار کوچک کلوئیدی تا رس، سیلت، ماسه، شن تا تخته‌سنگ‌های بزرگ متفاوت باشد.
مقیاس فی (phi)

طبقه‌بندی دانه‌ها از روی بلندترین قطر آنها صورت می‌گیرد که برای اولین بار توسط ادون و ونتورت ارائه شده‌است.
بازه اندازه دانه‌ها به طبقاتی تقسیم می‌شود که در مقیاس ونتورت هرکدام دارای نام مشخصی هستند و در ایالات متحده آمریکا از آن استفاده می‌شود. مقیاس ونتورت یک مقیاس لگاریتمی است که در آن، حد هر درجه دو برابر بزرگ‌تر از حد درجه کوچک‌تر بعدی است. مقیاس فی (phi) که با (φ) نشان داده می‌شود، گونه‌ای تغییریافته از مقیاس ونتورت است که توسط ویلیام کرومبین در سال ۱۹۳۷ ابداع شد. مقیاس فی نیز یک مقیاس لگاریتمی برای تقسیم‌بندی قطر دانه‌ها است که از تبدیل مقیاس ونتورت پدید آمده‌است. مقیاس فی عبارت است از لگاریتم منفی قطر ذره در مبنای دو.
| مقیاس فی (φ) | بازه اندازه (متریک) | بازه تقریبی اندازه (اینچ) | نام دانه (طبقه‌بندی ونتورت) | دیگر نام‌ها |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| <−۸ | >۲۵۶ میلی‌متر | >۱۰٫۱ اینچ | تخته‌سنگ |  |
| −۶ تا −۸ | ۶۴–۲۵۶ میلی‌متر | ۲٫۵–۱۰٫۱ اینچ | قلوه‌سنگ |  |
| −۵ تا −۶ | ۳۲–۶۴ میلی‌متر | ۱٫۲۶–۲٫۵ اینچ | شن بسیار درشت | ریگ |
| −۴ تا −۵ | ۱۶–۳۲ میلی‌متر | ۰٫۶۳–۱٫۲۶ اینچ | شن درشت | ریگ (سنگ‌ریزه) |
| −۳ تا −۴ | ۸–۱۶ میلی‌متر | ۰٫۳۱–۰٫۶۳ اینچ | شن متوسط | ریگ (سنگ‌ریزه) |
| −۲ تا −۳ | ۴–۸ میلی‌متر | ۰٫۱۵۷–۰٫۳۱ اینچ | شن ریز | ریگ (سنگ‌ریزه) |
| −۱ تا −۲ | ۲–۴ میلی‌متر | ۰٫۰۷۹–۰٫۱۵۷ اینچ | شن بسیار ریز | شن |
| ۰ تا −۱ | ۱–۲ میلی‌متر | ۰٫۰۳۹–۰٫۰۷۹ اینچ | ماسه بسیار درشت |  |
| ۱ تا ۰ | ۰٫۵–۱ میلی‌متر | ۰٫۰۲۰–۰٫۰۳۹ اینچ | ماسه درشت |  |
| ۲ تا ۱ | ۰٫۲۵–۰٫۵ میلی‌متر | ۰٫۰۱۰–۰٫۰۲۰ اینچ | ماسه متوسط |  |
| ۳ تا ۲ | ۱۲۵–۲۵۰ میکرومتر | ۰٫۰۰۴۹–۰٫۰۱۰ اینچ | ماسه ریز |  |
| ۴ تا ۳ | ۶۲٫۵–۱۲۵ میکرومتر | ۰٫۰۰۲۵–۰٫۰۰۴۹ اینچ | ماسه بسیار ریز |  |
| ۸ تا ۴ | ۳٫۹–۶۲٫۵ میکرومتر | ۰٫۰۰۰۱۵–۰٫۰۰۲۵ اینچ | سیلت (لای) | گِل |
| ۱۰ تا ۸ | ۰٫۹۸–۳٫۹ میکرومتر | ۳٫۸×۱۰−۵–۰٫۰۰۰۱۵ اینچ | رس | گِل |
| ۲۰ تا ۱۰ | ۰٫۹۵–۹۷۷ نانومتر | ۳٫۸×۱۰−۸–۳٫۸×۱۰−۵ اینچ | کلوئید | گِل |
مقیاس بین‌المللی

طبقه‌بندی اعلام شده توسط سازمان بین‌المللی استانداردسازی (ISO 14688-1:2002) بر مفهوم بنیادی شناسایی و طبقه‌بندی خاک بر اساس مواد تشکیل‌دهنده و ویژگی‌های آن استوار است و اغلب در کاربردهای مهندسی خاک از آن استفاده می‌شود.
| نام | نام | نام | نام | بازه اندازه (میلی‌متر) | بازه تقریبی اندازه (اینچ) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| خاک بسیار درشت | خاک بسیار درشت | تخته‌سنگ بزرگ | LBo | >۶۳۰ | >۲۴٫۸۰۳۱ |
| خاک بسیار درشت | خاک بسیار درشت | تخته‌سنگ | Bo | ۲۰۰–۶۳۰ | ۷٫۸۷۴۰–۲۴٫۸۰۳ |
| خاک بسیار درشت | خاک بسیار درشت | قلوه‌سنگ | Co | ۶۳–۲۰۰ | ۲٫۴۸۰۳–۷٫۸۷۴۰ |
| خاک درشت | شن | شن درشت | CGr | ۲۰–۶۳ | ۰٫۷۸۷۴۰–۲٫۴۸۰۳ |
| خاک درشت | شن | شن متوسط | MGr | ۶٫۳–۲۰ | ۰٫۲۴۸۰۳–۰٫۷۸۷۴۰ |
| خاک درشت | شن | شن ریز | FGr | ۲٫۰–۶٫۳ | ۰٫۰۷۸۷۴۰–۰٫۲۴۸۰۳ |
| خاک درشت | ماسه | ماسه درشت | CSa | ۰٫۶۳–۲٫۰ | ۰٫۰۲۴۸۰۳–۰٫۰۷۸۷۴۰ |
| خاک درشت | ماسه | ماسه متوسط | MSa | ۰٫۲–۰٫۶۳ | ۰٫۰۰۷۸۷۴۰–۰٫۰۲۴۸۰۳ |
| خاک درشت | ماسه | ماسه ریز | FSa | ۰٫۰۶۳–۰٫۲ | ۰٫۰۰۲۴۸۰۳–۰٫۰۰۷۸۷۴۰ |
| خاک ریز | لای | لای درشت | CSi | ۰٫۰۲–۰٫۰۶۳ | ۰٫۰۰۰۷۸۷۴۰–۰٫۰۰۲۴۸۰۳ |
| خاک ریز | لای | لای متوسط | MSi | ۰٫۰۰۶۳–۰٫۰۲ | ۰٫۰۰۰۲۴۸۰۳–۰٫۰۰۰۷۸۷۴۰ |
| خاک ریز | لای | لای ریز | FSi | ۰٫۰۰۲–۰٫۰۰۶۳ | ۰٫۰۰۰۰۷۸۷۴۰–۰٫۰۰۰۲۴۸۰۳ |
| خاک ریز | رس | رس | Cl | ≤۰٫۰۰۲ | ≤۰٫۰۰۰۰۷۸۷۴۰ |
داج سیتی (فیلم ۱۹۳۹)

| داج سیتی | داج سیتی |
| --- | --- |
پوستر سینمایی فیلم: پوستر سینمایی فیلم
کارگردان: مایکل کورتیز
تهیه‌کننده: هال بی. والیس (executive producer - uncredited)
نویسنده: رابرت باکنر
بازیگران: ارول فلاینالیویا دو هاویلندان شرایدنآلن هِیل چستر کلوت  فرد تونز  ارل هاجینز  نت کار  باد آزبورن  فرد گراهام  هَنک بل   بابز واتسون
موسیقی: ماکس اشتاینر
فیلم‌بردار: سول پالیتو
تدوین‌گر: جرج ایمی
توزیع‌کننده: برادران وارنر
تاریخ‌های انتشار: ۱ آوریل ۱۹۳۹ (داج سیتی، کانزاس؛ نخستین نمایش)
مدت زمان: ۱۰۴ دقیقه
کشور: ایالات متحده
زبان: انگلیسی 
هزینهٔ فیلم: ۱ میلیون دلار آمریکا
داج سیتی (به انگلیسی: Dodge City) فیلمی ۱۰۴ دقیقه‌ای به کارگردانی مایکل کورتیز با بازی ارول فلاین محصول کشور ایالات متحده آمریکا است.
خلاصه داستان

یک دامدار تگزاسی شاهد خشونت بی حد و مرزی در شهر «داگ سیتی» بوده و تصمیم می‌گیرد به عنوان کلانتر در شهر مشغول بکار شود…
خیرآباد (محمودآباد سید)

| خیرآباد (محمودآباد سید) | خیرآباد (محمودآباد سید) |
| --- | --- |
روستا: روستا
کشور:  ایران
استان: استان کرمان
شهرستان: شهرستان سیرجان
بخش: بخش مرکزی شهرستان سیرجان
دهستان: دهستان محمودآبادسید
جمعیت (۲۰۰۶): جمعیت (۲۰۰۶)
 • کل: ۳۱۲
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۳:۳۰ (ساعت رسمی ایران)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۴:۳۰ (ساعت رسمی ایران)
دیابت بی‌مزه

Medical condition
| دیابت بی‌مزه | دیابت بی‌مزه |
| --- | --- |
وازوپرسین: وازوپرسین
تخصص: غدد درون‌ریز و متابولیسم، نفرولوژی 
طبقه‌بندی و منابع بیرونی: طبقه‌بندی و منابع بیرونی
آی‌سی‌دی-۱۰: E23.2 N25.1
آی‌سی‌دی-۹-سی‌ام: 253.5 588.1
اُمیم: ۳۰۴۸۰۰ ۱۲۵۸۰۰
دادگان بیماری‌ها: 3639
مدلاین پلاس: 000377  Central۰۰۰۴۶۰ Congenital۰۰۰۴۶۱ Nephrogenic ۰۰۰۵۱۱
ئی‌مدیسین: med/۵۴۳ ped/۵۸۰
پیشنت پلاس: دیابت بی‌مزه
سمپ: D003919
[ویرایش در ویکی‌داده]: [ویرایش در ویکی‌داده]
دیابت بیمزه (به انگلیسی: diabetes insipidus) یک اختلال نادر در سیستم هورمونی است که در آن اغلب کمبود وازوپرسین مشاهده می‌شود. این اختلال هیچ ارتباطی با افزایش قند خون ندارد و فقط به خاطر افزایش حجم ادرار با دیابت مشابهت دارد. این کمبود می‌تواند به علل زیر ایجاد شود: صدمه به سر که منجر به آسیب رسیدن هیپوفیز شود، تومور هیپوفیز، سایر تومورهای مغزی که به هیپوفیز فشار وارد آورند، عفونت مغز مثل آنسفالیت یا مننژیت، یکی از عوارض شایع پس از جراحی هیپوفیز، خونریزی درون جمجمه، آنوریسم (بیرون زدن دیواره رگ‌ها). سایر علل دیابت بی‌مزه بیماری کلیه (دیابت نفروژنیک که کلیه به هورمون ADH پاسخ نمی‌دهد) و حاملگی (که جفت وازوپرسیناز ترشح می‌کند) و Dipsogenic (که نقص در هیپوتالاموس است) می‌باشند .

نشانگان ترشح نابجای هورمون ضدادراری یا SIADH ترشح بیش از حد وازوپرسین از بخش خلفی هیپوفیز است که نتایجی عکس دیابت بی‌مزه ایجاد می‌کند.
عوارض

عوارض بیمار شامل، بی آبی و عدم تعادل الکترولیت‌ها است.بی آبی:به استثنای پلی‌دیپسی اولیه، که سبب می‌شود مقدار زیادی آب دربدن حبس شود، دیابت بی‌مزه ممکن است سبب شود بدن مقدار بسیار کمی آب برای عملکرد مناسب دراختیار داشته باشد و به این جهت بی‌آبی پدید آید. بی‌آبی سبب بروز حالت‌های زیر می‌شود:خشکی دهان، ضعف عضله، کاهش فشارخون: هیپوتانسیون (hypotension)، افزایش سدیم خون: هیپرناترمی (hypernatremia)، گود رفتن چشمان، تب، سر درد، تند شدن سرعت قلب، کاهش وزن.عدم تعادل الکترولیت‌ها:دیابت بی‌مزه ممکن است سبب بروز عدم تعادل الکترولیت‌ها شود. الکترولیت electrolyteها املاح معدنی موجود در خون (مثل سدیم و پتاسیم) هستند که تعادل مایعات را در بدن حفظ می‌کنند. عدم تعادل الکترولیت‌ها سبب بروز نشانه می‌شود، ازجمله:خستگی یا بی‌حالی ـ تهوع ـ ازدست دادن اشتها ـ دردهای عضله
علایم بیماری

تشنگی زیاد، دفع مقدار زیادی ادرار رقیق و بدون رنگ (تا ۱۵ لیتر در روز)، خشکی دست‌ها، یبوست و پرنوشی .

پرخواران و کودکان خردسالی که دچار دیابت بی‌مزه هستند ممکن است دارای شناسه‌ها و نشانه‌های زیر باشند:گریه کردن آرام نشدنی یا بهانه‌گیری بدون توجیه، خیس بودن غیرمعمولی کهنه قنداق، تب، استفراغ یا اسهال، پوست خشک با اندام‌های انتهایی سرد، تأخیر رشد، کاهش وزن
تشخیص بیماری

چندین روش آزمایشگاهی برای تشخیص وجود دارد. مثل :آزمایش وزن مخصوص ادرار، اندازه‌گیری سدیم و پتاسیم، تصویر برداری از نوروهیپوفیز، تست محرومیت از آب.
اقدام‌های آزمایشگاهی تشخیصی مثل آزمایش محرومیت از آب برای تعیین سطح هورمون ضدادراری. در این بیماری یا سطح ADH در خون کم شده‌است (و در شرایط تشنگی نیز افزایش نمی‌یابد) یا پاسخ کلیوی به این هورمون وجود ندارد.
درمان

دسموپرسین که آنالوگ شیمیایی وازوپرسین (ADH) می‌باشد برای درمان استفاده می‌شود. این دارو به صورت افشانه بینی مصرف می‌شود. درمان شامل کنترل تعادل آب و الکترولیت و پیشگیری از کم‌آبی و نیز شناسایی و رفع علت دیابت بیمزه است. کاربامازپین اگر منشأ بیماری عصبی باشد ممکن است مفید باشد.
اگر مشکل از کلیه باشد (دیابت بی‌مزه نفروژنیک) دسموپرسین بی‌فایده است و از دیورتیکها مانند هیدروکلروتیازید باید سود جست. مصرف بی‌رویه داروی مینرین سبب افت سدیم خون و تشنج می‌شود؛ بنابراین باید دارو بر اساس دوز تنظیم شده توسط پزشک معالج استفاده شود. رأی نظارت بر کنترل بیماری به صورت دوره‌ای و کنترل معیارهای رشدی) قد – وزن (و معاینه عمومی باید به پزشک معالج خود مراجعه کرد و آزمایش‌ها وزن مخصوص ادرار و الکترولیتهای خون را انجام داد. در مواردی که دیابت بی‌مزه از نوع مرکزی است برای حصول اطمینان از نبود بدخیمی در هیپوفیز و هیپوتالاموس باید علاوه بر معاینه بالینی MRI , مغز سالی یک نوبت تا چهار سال انجام شود.
سرانجام بیماری چگونه است

نتیجه نهایی وضعیت بیماری به‌طور واضحی وابسته به علت اولیه ایجاد آن است. در اکثر موارد یک شرایط ماندگار است. در دیابت بی‌مزه مرکزی امکان این که مصرف و دفع مایع متعادل شود و علائم از بین برود وجود دارد.(البته فعلاً درمانی برای این بیماری کشف نشده و در صورت مصرف نکردن دارو حالت های شدیدی هم  ممکن است به سیستم عصبی وارد کند
جریان پوازی

جریان تراکم ناپذیر آرام در لوله را بنام محقق فرانسوی، پوازی (به فرانسوی: poiseuille)، که به عنوان یک پزشک فیزیولوزیست  برای اولین بار در سال ۱۸۴۰ این جریان‌ها را مورد بررسی قرار داد، جریان پوازی می‌نامند.
منبع

ایروینگ اچ.شیمز، مکانیک سیالات، ترجمهٔ علیرضا انتظاری
آزمون برش سه‌محوری

دستگاه سه‌محوره با نمونه‌ی متصل‌شده آماده‌ برای آزمون.
آزمون برش سه‌محوری روشی رایج برای اندازه‌گیری خواص مکانیکی بسیاری از جامدات شکل‌پذیر، به ویژه خاک (مانند ماسه، رس)، و سنگ، و سایر مصالح دانه‌دار یا پودرها،  می‌باشد. این آزمون انواعی دارد
در آزمون برش سه‌محوری، تنش به نمونه‌ای از ماده‌ی مورد آزمایش اعمال می‌شود، به‌‌طوری‌ که موجب ایجاد تنش‌هایی در امتداد یک محور و متفاوت با تنش‌هایی در راستا‌های عمودی، می‌شود. قراردادن نمونه بین دو تخته‌ی موازی که تنش را در یک جهت (عموماً قائم) اعمال می‌کنند، و اعمال فشار سیال به نمونه برای ایجاد تنش در جهت‌های عمود بر آن، موجب این امر می‌شوند. (دستگاه‌های آزمایش که ایجاد سطوح مختلف تنش در هر یک از سه جهت متعامد را ممکن می‌کنند، در ادامه تحت "آزمون سه‌محوری واقعی" بررسی می‌شوند.)
اعمال تنش‌های فشاری مختلف در دستگاه‌های آزمایش سبب ایجاد تنش برشی در نمونه می‌شود. تا زمان شکست نمونه، بارها را می‌توان افزایش داد و انحرافات را  نظارت کرد. در طول زمان آزمون، سیال اطراف تحت فشار قرار می‌گیرد و تنش روی تخته‌ها افزایش می‌یابد تا زمانی که مواد موجود در سیلندر فرو بریزند و مناطق لغزشی موسوم به نوارهای برشی را در درون خود تشکیل دهند. هندسه‌ی برش در یک آزمون سه‌محوری معمولاً باعث کوتاه‌تر، و عریض‌تر شدن نمومه می‌شود. سپس فشار روی تخته کاهش می‌یابد. فشار آب طرفین را به عقب می‌راند و سبب بلندشدن دوباره‌ی نمونه می‌شود. این چرخه معمولا چندین بار به همراه جمع‌آوری داده‌های تنش و کرنش در مورد نمونه تکرار می‌شود. ممکن است در طول زمان آزمون، فشار حفره‌ای سیالات (مانند آب، روغن) یا گازهای موجود در نمونه با استفاده از دستگاه فشار حفره‌ای بی‌شاپ اندازه‌گیری شوند.
از داده‌های تست سه‌محوری، می‌توان پارامترهای اساسی ماده را در مورد نمونه از جمله زاویه‌ی مقاومت‌‌برشی، چسبندگی ظاهری، و زاویه‌ی اتساع استخراج کرد. این پارامترها در مدل‌های کامپیوتری برای پیش‌بینی نحوه‌ی رفتار مواد در یک کاربرد مهندسی با مقیاسی بزرگ‌تر استفاده می‌شوند. به عنوان مثال پیش‌بینی پایداری خاک در یک شیب. شیب فرو می‌ریزد یا خاک تنش‌های برشی شیب را تحمل می‌کند و در جای خود باقی می‌ماند. برای انجام چنین پیش‌بینی‌های مهندسیی از آزمون‌های سه‌محوری در کنار سایر آزمون‌ها استفاده می‌شود.
در طول برش، یک ماده دانه‌دار معمولاً دارای افزایش یا کاهش حجم خالص است. اگر در ابتدا در حالت متراکم باشد، معمولاً افزایش حجم می‌یابد، مشخصه‌ای که به عنوان اتساع‌رینولدز شناخته می‌شود. اگر ابتدا در حالت شل باشد، ممکن است قبل از شروع برش یا به همراه برش، انقباض رخ دهد.
گاهی اوقات، آزمایش نمونه‌های چسبنده بدون فشار محدودکننده، در آزمون فشرده‌سازی نامحدود انجام می‌شود. این امر به دستگاه و آماده‌سازی ساده‌تر و کم‌هزینه‌تری نیاز دارد، اگرچه کاربرد آن به نمونه‌هایی محدود می‌شود که تخته‌ها در هنگام قرار گرفتن خرد نشوند. تنش محدودکننده‌ای که کمتر از تنش برجا است، نتایجی می‌دهد که ممکن است بیش از حد محافظه‌کارانه باشد. مانند آزمایش مقاومت بتن بر روی دستگاه‌هایی که برای نمونه‌های بزرگتر و بارهای بزرگتر از آزمایش عادی بتن طراحی شده‌اند.
اجرای آزمون

برای خاک، نمونه در یک آستین لاتکس استوانه‌ای به همراه یک صفحه‌ یا تخته‌ی فلزی دایروی تخت، که در بالا و پایین بسته می‌شود، قرار می‌گیرد. این سیلندر در وان یک سیال هیدرولیکی قرار می‌گیرد تا سیال فشار را در کناره‌های سیلندر ایجاد کند. سپس تخته‌ی بالایی را می‌توان به صورت مکانیکی در امتداد محور سیلندر به سمت بالا و پایین هدایت کرد تا مواد را فشرده کند. در حالی که فشار آب اطراف به دقت کنترل می‌شود، مسافتی که تخته‌ی بالایی طی می‌کند به عنوان تابعی از نیروی مورد نیاز برای حرکت آن محاسبه می‌شود. تغییر خالص حجم ماده را می‌توان با مقدار آبی که از وان اطراف خارج، یا وارد آن می‌شود، اندازه‌گیری کرد. اما معمولاً، تغییر خالص حجم ماده زمانی که نمونه با آب اشباع است، با محاسبه‌ی مقدار آبی که وارد یا خارج منافذ نمونه می‌شود، اندازه‌گیری می‌شود.
اجرای آزمون > سنگ

برای آزمایش سنگ مستحکم، آستین ممکن است به‌جای لاتکس یک ورقه‌ی فلزی نازک باشد. آزمون سه‌محوری بر روی سنگ به‌ندرت انجام می‌شود زیرا نیروها، و فشارهای مورد نیاز برای شکستن یک نمونه سنگ به تجهیزات پرهزینه و دست‌وپاگیر نیاز دارد.
اجرای آزمون > تنش موثر

تنش مؤثر بر روی نمونه را می‌توان با استفاده از یک سطح متخلخل روی یک صفحه و محاسبه‌ی فشار سیال (معمولاً آب)،  تنش کل، و فشار حفره‌ای در طول آزمون، اندازه‌گیری کرد.
اجرای آزمون > آزمون سه‌محوری برای تعیین مقاومت‌برشی یک ناپیوستگی

از آزمون سه‌محوری می‌توان برای تعیین مقاومت‌برشی یک ناپیوستگی استفاده کرد. یک نمونه‌ی همگن، و همسانگرد به‌دلیل تنش‌های برشی وارده می‌شکند. اگر در طول آزمون نمونه‌ی دارای ناپیوستگی، به‌گونه‌ای جهت‌گیری کند که ناپیوستگی تقریباً موازی با صفحه‌‌ی دارای حداکثر تنش‌ برشی شود، به‌دلیل جابجایی‌برشی در امتداد ناپیوستگی می‌شکند. و از این رو، مقاومت‌برشی یک ناپیوستگی اندازه‌گیری می‌شود.
انواع آزمون‌های سه‌محوری

آزمون سه‌محوری انواع مختلفی دارد:
انواع آزمون‌های سه‌محوری > تحکیم‌یافته زهکشی‌شده (CD)

در یک آزمون تحکیم‌یافته زهکشی‌شده، نمونه‌ی تحکیم‌یافته به‌ آرامی با فشار تحت برش قرار داده می‌شود تا فشار حفره‌ای ایجادشده توسط برش از بین برود. سرعت تغییر شکل محوری با کنترل کرنش، ثابت نگه داشته می‌شود. آزمون سبب می‌شود که نمونه و فشارهای حفره‌ای به طور کامل با تنش‌های اطراف تحکیم‌ یابند (تنظیم شوند). ممکن است زمان زیادی طول بکشد تا نمونه بتواند تنظیم شود؛ به‌ویژه نمونه‌هایی با نفوذپذیری پایین که به زمان زیادی برای زهکشی، و تنظیم سطوح کرنش به تنش نیاز دارند.
انواع آزمون‌های سه‌محوری > تحکیم‌یافته زهکشی‌نشده (CU)

در آزمون "تحکیم‌یافته زهکشی‌نشده" نمونه زهکشی نمی‌شود. مشخصه‌های برشی در شرایط زهکشی‌نشده، و نمونه‌ی کاملاً اشباع‌شده اندازه‌گیری می‌شوند. اندازه‌گیری فشار حفره‌ای در نمونه (موسوم به CUpp) امکان تقریب استحکام تحکیم‌یافته زهکشی‌شده را فراهم می‌کند. سرعت برشی اغلب بر اساس نرخ تحکیم تحت یک فشار محدود معین (در حالت اشباع) محاسبه می‌شود. فشارهای محدود می‌توانند از ۱ psi تا ۱۰۰ psi و بیشتر تغییر کنند؛ گاهی اوقات به لودسل‌های خاصی که قادر به تحمل فشارهای بالاتر هستد، نیاز است.
انواع آزمون‌های سه‌محوری > تحکیم‌نیافته زهکشی‌‏نشده

در یک آزمون تحکیم نیافته زهکشی ‏نشده، بارها به سرعت اعمال می‌شوند، و نمونه در طول آزمون تحکیم نمی‌یابد. نمونه با سرعت ثابت (با کنترل کرنش) فشرده می‌شود.