ایالت چین (دودمان ژو)
تاریخچه > دوره بهار و پاییز

دغدغه ایالت چین، رونگ‌ در غرب بود؛ بنابراین در دوره بهار و پاییز(۷۲۲-۴۸۱ پ. م) برخورد کمی با سایر ایالت‌های چین مرکزی داشتند، مگر با ایالت همسایه شرقی جین، که دست‌نشانده ایالت ژو بودند. چین به وسیله ازدواج‌های بین طایفه‌های سلطنتی روابط خوبش با ایالت جین حفظ می‌کرد، ولی روابطشان گاه‌به‌گاه توسط درگیری‌های مرزی خراب می‌شد.
طی اوایل حکومت حاکم مو از چین، ایالت جین تحت حکومت حاکم شیان از جین به یک ایالت نیرومند تبدیل شده بود. بااین‌حال، پس از مرک حاکم شیان، جین به خاطر جنگ پسرانش برای جانشینی، دچار درگیری داخلی شد. یکی از این پسران درگیری را پیروز شد و تبدیل به حاکم هویی از جین شد. سپس جین وارد قحطی شد، درنتیجه حاکم هویی از چین درخواست کمک کرد. حاکم مو به خاطر خیرخواهی به سبب ازدواج با خواهر ناتنی حاکم هویی، به جین آذوغه و ابزار کشاورزی فرستاد. بااین‌حال سال بعد وقتی که چین دچار قحطی شد، حاکم هویی از ارسال تجهیزات برای جبران سرباز زد که باعث بدتر شدن روابط چین و جین شد و جنگی در سال ۶۴۵ پ. م در گرفت که نتیجه آن شکست جین و اسارت حاکم هویی بود. حاکم مو، یک سال بعد حاکم هویی را پس از واگذاشتن چندین سرزمین و امضای قرارداد اتحاد آزاد کرد.
حاکم مو، هنگام جنگ با جین اتفاقی دربارۀ برادر تبعیدی حاکم هویی، چونگ، که به ایالت چو پناهنده شده بود، شنید. حاکم مو پس از مشورت با زیردستانش، فرستاده‌ای را برای دعوت از چونگ به ایالت چو فرستاد و از وی دربرابر برادرش حاکم هویی پشتیبانی کرد، پس از شکت حاکم هویی، برادرش با عنوان حاکم ون بر مسند قدرت نشست. حاکم ون قدردان حاکم مو بود برای همین روابط چین و جین بهبود یافت. با آرام شدن مرزهای شرقی، حاکم مو از فرصت استفاده کرد و شروع به جنگ با قبایل رونگ در غرب کرد.
در سال ۶۳۰ پ. م، چین و جین برای جنگ با ایالت ژنگ، هم‌داستان شدند، ولی فرستاده ژنگ با رایزنی حاکم مو را از جنگ منصرف کرد. در سال ۶۲۷، نقشه‌ای پنهانی برای جنگ با ژنگ کشید ولی با ترفند ژنگ مبنی بر آماده بودنشان، از جنگ منصرف شد و دستور عقب‌نشینی داد. تا این زمان حاکم ون مرده بود و اتحاد او با حاکم مو دیگر ارزشی نداشت. جانشین حاکم ون، حاکم شیانگ، دستور داد برای ارتش درحال عقب‌نشینی چین کمین بگذارند. ارتش چین در نبرد شیائو ( امروزه در شهرستان لوونینگ) با تلفات سنگینی شکست خورد و هر سه فرمانده‌اش اسیر شدند. سه سال بعد، چین به جین حمله کرد و پیروزی بزرگی کسب نمود. حاکم مو پس از برگذاری خاکسپاری برای کشته شدگان نبرد شیائو لشکرکشی بیشتر به شرق را رد کرد و به سیاست مرسوم چین مبنی بر استوار کردن و توسعۀ چین در غرب پرداخت. دستاوردهای حاکم مو در غرب و همچنین رسیدگی وی به روابط خارجی با جین باعث به دست آوردن جایگاهی برای او در میان پنج رهبر برتر دوره بهار و پاییز شد.
در سال ۵۰۶ پ. م، پادشاه هلو از وو، ایالت چو را در نبرد باجو شکست داد و پایتخت چو، یعنی یینگ( امروزه جیانگژو) را به تصرف درآورد.  وو زیژو، مشاور هلو، که توسط پادشاه فقط چو، پادشاه پینگ، تبعید شده بود و به دنبال انتقام برای مرگ دردناک پدر و برادرش بود، قبر پادشاه پینگ را نبش قبر کرد و به جنازه او شلاق زد. این یک تحقیر بزرگ برای ایالت چو بود، برای همین یکی از مقامات چو به نام شن بائوژو که دوست قدیمی وو زیژو بود به دربار چین سفر کرد و از حاکم آی از چین برای بازپسگیری پایتخت درخواست یاری کرد. در ابتدا حاکم آی درخواست را رد کرد، بنابراین شن بائوژو هفت روز در حیاط قصر به گریه و زاری پرداخت که باعث شد حاکم آی تحت تأثیر ازخود گذشتگی او قرار گیرد و سپاهی را برای کمک به چو روانه کند. شعر معروف "بی‌جامه" در کتاب شی چینگ، یک آواز جنگی سروده حاکم آی برای بالا بردن روحیه سپاهیان چین است. در سال ۵۰۵ پ. م، نیروهای مشترک چو و چین در چندین نبرد، وو را شکست دادند، در پایان پادشاه ژائو از چو به پایتخت پس‌گرفته بازگشت.