ملی‌گرایی منابع
مطالعه موردی > ونزوئلا

ونزوئلا تا دهه ۱۹۷۰ بزرگ‌ترین صادرکننده در منطقه بود و همچنین سنت طولانی به عنوان تولیدکننده دارد. مورد ونزوئلا پویایی ملی‌گرایی منابع را نشان می‌دهد و نشان می‌دهد که چگونه چرخه‌های سلب مالکیت از چرخه‌های موفقیت‌آمیز سرمایه‌گذاری پیروی می‌کنند و چرخه‌های قیمت‌های بالا انگیزه‌هایی را برای سلب مالکیت فراهم می‌کنند. ونزوئلا با هدف روشن به حداکثر رساندن درآمد در کوتاه مدت و یارانه دادن به بازار داخلی فرآورده‌های نفتی مانند بنزین، همان‌طور که از یک صادرکننده خالص معمولی با نرخ‌های تنزیل بالا انتظار می‌رود، رفتار کرده‌است. به همین ترتیب، مورد ونزوئلا نیز نشان می‌دهد که درگیری‌هایی بین دولت‌ها، شرکت‌ها و سایر بازیگران زمانی ایجاد می‌شود که سیستم‌های مالی انعطاف‌ناپذیر به دولت‌ها اجازه نمی‌دهد رانت‌های ناشی از افزایش قیمت‌ها را جمع‌آوری کنند.
در طول تاریخ صنعت نفت ونزوئلا، دو چرخه سرمایه‌گذاری و پس از آن چرخه‌های سلب مالکیت وجود دارد. در طول چرخه اول، متوجه می‌شویم که پس از دهه‌ها سرمایه‌گذاری، عمدتاً توسط شرکت‌های بین‌المللی، مالیات‌های تحمیلی بر این شرکت‌ها در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ به میزان قابل توجهی افزایش یافت و امتیازات نفتی تمدید نشد. در نتیجه، سرمایه‌گذاری نفت از سال ۱۹۵۸ تا ۱۹۷۶ کاهش یافت. از سوی دیگر، افزایش تولید تا اوایل دهه ۱۹۷۰ ادامه یافت. هزینه‌های فرورفته بالا که هزینه‌های سیاسی تصمیمات را کاهش می‌دهد، بر صنعت تأثیر منفی می‌گذارد. پس از آن در سال ۱۹۷۶ صنعت نفت ملی شد. پترولئوس د ونزوئلا شرکت ملی نفت، سرمایه‌گذاری را به میزان قابل توجهی افزایش داد که به دلیل قیمت بالای نفت مورد علاقه قرار گرفت. پترولئوس دی ونزوئلا با یک سیستم حاکمیتی طراحی شد که دخالت سیاسی و استخراج بیش از حد درآمد توسط دولت را به حداقل می‌رساند و همین‌طور استقلال مالی و عملیاتی آن را تضمین می‌کرد.
چرخه دوم سرمایه‌گذاری در آغاز دهه ۱۹۹۰ آغاز شد، در شرایطی که نیاز به سرمایه‌گذاری‌های جدید عظیم برای افزایش تولید داشت. در این شرایط، پترولئوس دی ونزوئلا به‌طور قابل توجهی هزینه‌های سرمایه ای را برای رسیدگی به چنین سرمایه‌گذاری‌هایی افزایش داد. در همان زمان، مشکلات مالی تجربه شده توسط دولت ونزوئلا منجر به باز شدن بخش نفت به روی اپراتورهای خصوصی شد، در ابتدا در مناطقی با سود کم و با چالش‌های فنی و عملیاتی قابل توجه، که نیاز به سرمایه‌گذاری بالایی داشت که پترولئوس دی ونزوئلا نمی‌خواست انجام دهد. دولت با استفاده از یک چارچوب قراردادی خاص، بخش را به روی سرمایه‌گذاری خصوصی باز کرد که تضمین‌های مهمی را در برابر عدم تعهد به عهده دولت، با استفاده از پترولئوس دی ونزوئلا و دارایی‌های آن در خارج از کشور به عنوان تضمین ارائه می‌کرد. در نتیجه این قراردادها، سرمایه‌گذاری خصوصی در اواخر دهه ۱۹۹۰ به‌طور قابل توجهی افزایش یافت و تولید خصوصی به ۱٫۱ میلیون بشکه در روز تا سال ۲۰۰۵ افزایش یافت که بیش از یک سوم کل تولید است.
هنگامی که رئیس‌جمهور چاوز، منتقد سرسخت باز کردن صنعت به روی سرمایه خصوصی، در سال ۱۹۹۹ به قدرت رسید، دولت شروع به استخراج منابع بیشتر از پترولئوس دی ونزوئلا کرد. این در حالی است که تا سال ۲۰۰۵ قوه مجریه هیچ اقدامی برای تغییر قراردادها و شرایط مالیاتی یا ملی کردن سرمایه شرکت‌ها اتخاذ نکرد.
بین سالهای ۲۰۰۲ و ۲۰۰۳، ابتکارات دولت برای از بین بردن خودمختاری پترولئوس دی ونزوئلا منجر به اعتصاب گسترده‌ای شد که به‌طور چشمگیری سرمایه‌گذاری و تولید عمومی را کاهش داد. دولت نیمی از نیروی کار و اکثریت مدیران را اخراج کرد و کنترل کامل سیاسی شرکت را در دست گرفت. تا سال ۲۰۰۴، چرخه سرمایه‌گذاری خصوصی تکمیل شد و قیمت‌های بالای بین‌المللی انگیزه‌هایی برای سلب مالکیت ایجاد کرد. در طی دو سال بعد، چارچوب قراردادهای نفتی به‌طور قابل توجهی تغییر کرد و هم سودهای دولتی و هم کنترل بر سرمایه‌گذاری خصوصی به‌طور قابل توجهی افزایش یافت. همچنین در سال ۲۰۰۷، دولت صنعت نفت را «ملی» کرد و کنترل اکثریت پروژه‌هایی را که توسط طرف‌های خصوصی اداره می‌شدند، بدون جبران خسارت در بازار به دست گرفت.
از سال ۲۰۰۹، سقوط تولید نفت در ونزوئلا و کاهش قیمت نفت، بار دیگر باعث شد که دولت ونزوئلا بخواهد سرمایه‌گذاران را برای آغاز چرخه سرمایه‌گذاری جدید در کمربند نفتی اورینوکو و استخراج گاز طبیعی از ساحل جذب کند. تنها یک پروژه بزرگ و کاملاً خصوصی گاز طبیعی که توسط شرکت‌های رپسول اسپانیا و انی ایتالیا توسعه یافته‌است، به‌طور کامل اجرا شده‌است، همچنین بسیاری از قراردادهای سرمایه‌گذاری مشترک دیگر نیز امضا شده‌است. به دلیل ریسک‌های سیاسی بالا، سقوط اقتصاد کلان و اعمال تحریم‌های مالی ایالات متحده (از سال ۲۰۱۷)، سرمایه‌گذاری‌ها تا حد زیادی محقق نشده‌است اما دولت انواع مختلفی از معاملات «شیرین» را برای جذب سرمایه‌گذاران از جمله سرمایه‌گذاران برجسته ارائه می‌کند.