وحشت سرخ (اسپانیا)

| وحشت سرخ (اسپانیا) Terror Rojo (زبان اسپانیایی) | وحشت سرخ (اسپانیا) Terror Rojo (زبان اسپانیایی) |
| --- | --- |
بخشی از جنگ داخلی اسپانیا، دوره میان‌دوجنگ: بخشی از جنگ داخلی اسپانیا، دوره میان‌دوجنگ
اعدام قلب مقدس توسط جوخه آتش جمهوری‌خواهان یکی از نمونه‌های شناخته شده مبارزه جمهوری با مذهب کاتولیک است. این تصویر نخستین بار در روزنامه دیلی میل لندن با عنوان «جنگ سرخ‌ها با مذهب» منتشر شد.: اعدام قلب مقدس توسط جوخه آتش جمهوری‌خواهان یکی از نمونه‌های شناخته شده مبارزه جمهوری با مذهب کاتولیک است. این تصویر نخستین بار در روزنامه دیلی میل لندن با عنوان «جنگ سرخ‌ها با مذهب» منتشر شد.
موقعیت: جمهوری دوم اسپانیا
تاریخ: ۱۹۳۶–۱۹۳۹
گونه حمله: روحانی‌ستیزی، پاکسازی سیاسی، ضد دین، سرکوب سیاسی، خشونت سیاسی
کشته‌ها: ۳۸۰۰۰ تا ۷۲۳۴۴
مرتکبان: فرقه جمهوری‌خواهان
وحشت سرخ (اسپانیایی: Terror Rojo) اصطلاحی است که تاریخ‌نگاران برای اشاره به اعمال خشونت‌آمیز مرتکب شده توسط گروه‌های چپ‌گرا طی جنگ داخلی اسپانیا به کار می‌برند. حمله به اموال کلیسا در مه ۱۹۳۱ میلادی و عزم خدشه‌ناپذیر جمهوری اسپانیا بر اعمال ممنوعیت روی آموزش‌های سنتی کلیسای کاتولیک آغازگر کارزاری جهت آزار و اذیت کلیسای کاتولیک اسپانیا بود. آزار و اذیت کلیسا در تمامی بخش‌های زیر اداره جمهوری دوم اسپانیا جریان داشت و تنها در ناحیه باسک شدت آن کم بود. در طی این خشونت‌ها و به خصوص هنگام آغاز کودتای ژوئیه ۱۹۳۶ میلادی ده‌ها هزار نفر جان خود را از دست دادند. کشته شدگان شامل کشیش‌ها، بزرگان اسپانیا، صاحبان صنایع، سیاسیون محافظه‌کار، اعضا و هواداران گروه‌های راست و چپ‌های ضداستالینی بودند. کلیساها، صومعه‌ها و مدارس کاتولیک در این دوران هدف آتش‌سوزی و هتک حرمت قرار گرفتند.
قطبی‌شدن سیاست یکی از ویژگی‌های جمهوری دوم اسپانیا بود. در این دوران اختلافات حزبی به‌طور فزاینده‌ای تشدید می‌شد و حتی صرف اینکه فردی از آموزه‌های مذهب کاتولیک پیروی نماید نشانه‌ای از وفاداری او به احزاب راست دانسته می‌شد. کلیسای کاتولیک نیز خود را در کنار احزاب محافظه‌کار و راست تندرو در مقابل گروه‌های تندروی چپ می‌دید.
هرچند که خشونت پیش از کودتای ۱۹۳۶ میلادی نیز وجود داشت اما این رخداد موجب موجی از حملات خشونت‌آمیز علیه هرکسی شد که در مناطق زیر اداره جمهوری، دشمن تلقی می‌شدند. در این بخش‌ها فقط کافی بود تا فردی کشیش، مذهبی، شبه‌نظامی مسیحی یا عضو یک سازمان مذهبی کاتولیک باشد تا او را بدون محاکمه اعدام نمایند. تخمین زده می‌شود که در دوران وحشت سرخ بین ۳۸٬۰۰۰ تا ۷۲٬۳۴۴ تن کشته شده باشند.
تحلیل‌گرانی مانند هلن گراهام میان وحشت سرخ و وحشت سفید (اسپانیا) ارتباط قائل هستند و ادعا دارند که کودتای نافرجام راستگرایان موجب شکوفا شدن فرهنگ خشونت شد. تاریخ‌نگاران دیگر اما ادعا دارند که شواهدی از آزار و اذیت مذهبی سیستماتیک و ترور انقلابی را مدت‌ها پیش از کودتای راست‌گرایان پیدا کرده‌اند و به مخالفت رادیکال و غیر دموکراتیک با تحمل مذهبی در میان هواداران جمهوری دوم اسپانیا و حتی قانون اساسی آن دوران اشاره می‌کنند. این عقاید و سیاست‌های جمهوری در آن زمان منتقدان جدی مانند میگل د اونامونو و خوزه ارتگا یی گاست یا پاپ پیوس یازدهم داشت.
وحشت سرخ علاوه بر آزار و کشتار نیروهای راست‌گرا، شامل درگیری‌های درون جناح جمهوری‌خواه نیز بود. این درگیری‌ها به خصوص هنگامی که حزب کمونیست اسپانیا که پیرو استالینیسم بود ایجاد حزب اتحاد مارکسیستی کارگران را اعلام نمود و احزاب چپ ضد استالینیسم، تروتسکیسم و آنارشیست را غیرقانونی اعلام کرد شدت گرفت. حزب استالینیست که از حمایت کمینترن، کمیساریای خلق در امور داخلی و اداره اصلی اطلاعات (اتحاد جماهیر شوروی) برخوردار بود چیزی شبیه پاکسازی بزرگ شوروی را در اسپانیا علیه تیپ‌های بین‌المللی و دیگر گروه‌های جمهوری‌خواه آغاز نمود که نتیجه آن دستگیری‌های گسترده، بازجویی و شکنجه و اعدام‌های غیرقانونی بود. برخلاف تاریخ رسمی شوروی در زمان استالین که تقصیر شکست جمهوری‌خواهان اسپانیا را به گردن لئون تروتسکی و هوادارانش می‌اندازد تاریخ‌نگارانی مانند دونالد رایفیلد و رونالد رادوش شخص ژوزف استالین و مستشارهای شوروی که به اسپانیا اعزام شدند را عامل این شکست می‌دانند؛ زیرا استالین و هوادارانش در اسپانیا به جای تمرکز بر جنگ با نیروهای فرانکو به دنبال اصلاح جمهوری اسپانیا به شکل دلخواه خود و تبدیل آن به یک جمهوری خلقی بودند.
جرج اورول که خود در جنگ داخلی اسپانیا حضور داشت مشاهداتش از پاکسازی درون جناحی جمهوری‌خواهان که به فرمان و هدایت شوروی انجام می‌شد را در کتاب درود بر کاتالونیا نوشته است یا در کتاب‌های دیگرش مانند قلعه حیوانات و ۱۹۸۴ (رمان) می‌کوشد تا نشان دهد که فاشیسم و سوسیالیسم اقتدارگرا دو روی یک سکه هستند. روشنفکران غربی دیگری مانند جان دوس پاسوس و آرتور کستلر که در آن زمان طرفدار شوروی بودند و این پاکسازی‌ها را مشاهده کردند نیز سرخوردگی خود را به مانند اورول ابراز می‌نمایند.
در سال‌های اخیر سریر مقدس صدها قربانی وحشت سرخ را بئاتیفیه کرده است.