رؤیاهای دم صبح
نقد و نظر

نقد پویا نبی (از انجمن منتقدین سینمای ایران)
«رویاهای دم صبح» ادامه منطقی مهرداد اسکوئی در مستند «روزهای بی تقویم» است. این فیلم با تمرکز بر زندگی چند دختر نوجوان در کانون اصلاح و تربیت و دنبال کردن زندگی آن‌ها در پایان به شناخت جامعه شناسانه‌ای می‌رسد که فراتر از چند داستانک جذاب عمل می‌کند. داستان پردازی درست در حیطه مستند که در آثار مستند سینمای ایران کم‌تر شاهد آن هستیم و درام پردازی در مستند آخر مهرداد اسکوئی تحسین‌برانگیز است. مهرداد اسکوئی با هوشمندیِ تمام فیلم را با یک فصل دسته جمعی در حیاط کانون اصلاح و تربیت آغاز می‌کند که جمعی از دختران در حال برف بازی و خواندن سرودهای دست جمعی هستند که بیننده در برخورد اول فکر می‌کند قرار است بیان شادی از محیطی تاریک را ببیند اما اندکی بعد مهرداد اسکوئی به آن سوی میله‌های کانون اصلاح و تربیت می‌رود و بیننده را با روح و شخصیت واقعی شخصیت‌ها آشنا می‌کند. امیر ادیب پرور با شناخت درست ریتم، چنان انسجام تدوینی به کار بخشیده‌است که تقریباً می‌توان گفت لحظه‌ای در فیلم اضافه نیست. کات‌های درست و به موقع، تسلط ادیب پرور در خلق لحظاتی که اسکوئی در نظر داشته‌است، را نشان می‌دهد.
نقد بن کینزبرگ (از نیویورک تایمز)
فیلم رویاهای دم صبح با صحنه انگشت نگاری دختر تازه‌واردی به کانون بازپروری نوجوانان بزهکار آغاز می‌شود و در ادامه با صحنه‌های خداحافظی دخترانی که در حال آزاد شدن از مرکز هستند و شرح زندگی هریک روایت می‌شود. این مستند تاثربرانگیز، درون دیوارهای کانون اصلاح و تربیت را با تمام امیدها، ترس‌ها و شاعرانگی غریبش به تصویر می‌کشد. گرچه فیلم رؤیاها در وجوهی یادآور فیلم فردریک وایزمن در مورد نهادهاست نقش مهرداد اسکویی در جایگاه کارگردان نوعی فشار مداوم را در فضا ایجاد می‌کند. دو دخترِ فیلم به نام‌های مستعار "هیچ کس" و "۶۵۱" با اسکویی در مورد موضوعاتی مثل مواد مخدر یا استفاده از چاقو به راحتی بحث می‌کنند، بقیه ظاهراً تمایل چندانی برای نگاه کردن به دوربین ندارند. با اینکه فیلم اینگونه تلقین می‌کند که کانون اصلاح و تربیت که دختران در آنجا می‌توانند برف بازی یا گلکاری کنند با آن‌ها مهربانتر از دنیای بیرون است اما رهایی از مرکز و ورود به دنیای بیرون هم مملو از امید و شروع نو است؛ بنابراین اینکه فیلم "رویاهای دم صبح" احساساتی متناقض را در تماشاگر ایفا می‌کند امری از پیش طراحی شده توسط کارگردان است تا بیینده در این چالش گرفتار شود که برای دختران هم سخت است که نخواهند از کانون بیرون بروند و هم دشوار است که چشم‌اندازی امیدبخش به جهانِ بیرون داشته باشند.
ترنس‌فیوژ، کاییه دو سینما (از فرانسه)
ترنس فیوژ به این مستند پنج ستاره داده و آن را تلاشی بزرگ در نمایش سینمای انسان‌گرایانه خوانده‌است. کاییه دو سینما هم سه ستاره به فیلم داده و نوشته با وجود اینکه رنگی از درد و رنج دارد، در عین حال از شوخ‌طبعی خوبی هم استفاده می‌کند.
نقد ناصر فکوهی (جامعه‌شناس و انسان‌شناس، عضو هیت علمی دانشگاه تهران)
آنچه در مستند «رویاهای دم صبح» می‌بینیم، سطحی‌ترین لایه از داستان غم‌انگیز و مصیبت بار بخشی از دختران و زنان ایرانی است؛ چراکه این فیلم تنها بخشی از زندگی دختران بِزهکار است که اسکویی به عنوان یک مستندساز می‌توانست به آن‌ها اشاره کند. اما واقعیت این است آنچه در فیلم مشاهده می‌کنیم پشت صحنه واقعیت زندگی این دختران است و اسکویی هم به دلایل اخلاقی و هم مسائل دیگر نمی‌توانست به جنبه‌های دیگر زندگی آن‌ها بپردازد بنابراین معتقدم لایه‌های سطحی و غم‌انگیز این زخم پیش روی مخاطب قرار گرفته‌است.
وقتی دختران این فیلم به جامعه بیرون از زندان فکر می‌کنند، زندان برای آن‌ها حکم بهشت را پیدا می‌کند و معتقدم آنچه در فیلم می‌بینیم بلایی است که یک جامعه زن‌ستیز و مردسالار بر سر دختران آورده‌است. چراکه زندگی هریک از این دختران یک تراژدی بزرگ است