stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
بلال حبشی
نام و نسب

نام وی را منابع، بلال حبشی گزارش کرده‌اند. به گزارش دانشنامه بزرگ اسلامی، برخی منابع نام پدرش را ریاح یاد کرده‌اند. وی را از زادگان بنی جمح دانسته‌اند و مادرش را زنی به نام حمامه و از کنیزان همین قبیله یاد کرده‌اند. آن دسته از منابعی که نام پدر بلال را ریاح گزارش کرده‌اند، وی را اسیری از حبشه دانسته‌اند. وی در برخی منابع به بلال بن حمامه نیز خوانده شده‌است. ابوعبدالله، ابوعبدالکریم و ابوعمر از جمله کنیه‌های منسوب به بلال است. باقر قربانی در دانشنامه جهان اسلام، وی را منسوب به یکی از دو قبیله سراة یا بنی جمح می‌داند و نسبت‌های او را حبشی، قرشی و تمیمی گزارش کرده‌است.
سرگذشت > تولد و سال‌های اولیه زندگی

از آنجا که وی را همسن ابوبکر گزارش کرده‌اند، باید در سال سوم عام الفیل به دنیا آمده باشد. برخی محل تولدش را یمن و برخی دیگر مکه ذکر کرده‌اند. وی مدتی از بردگان امیه بن خلف بود.
سرگذشت > اسلام آوردن

بلال حبشی از اولین مسلمانان مکه بود. گفته شده که بلال هنگام چرانیدن گوسفندان عبدالله بن جدعان در اطراف مکه با محمد آشنا می‌شود. محمد از وی درخواست می‌کند که از سهم شیر گوسفندان خود به ایشان شیر دهد و بلال آن را اهداء می‌کند. سپس محمد از وی می‌خواهد اسلام بیاورد و او نیز می‌پذیرد. سپس محمد از وی می‌خواهد تا اسلام خود را مخفی سازد. بلال غلام امیه بن خلف -از سران قریش و دشمنان سرسخت اسلام- بود. وقتی بلال مسلمان شد، امیه غلام تازه مسلمان خود را در ملأ عام شکنجه می‌داد. وی را با بدن برهنه در ریگ‌های داغ می‌خوابانید و سنگ بسیار بزرگی را بر روی سینه او می‌نهاد و می‌گفت دست از تو برنمی‌دارم تا اینکه به همین حال جان بسپاری یا از اعتقاد به خدای محمد برگردی و لات و عزی را پرستش کنی. او تنها جوابی که می‌شنید احد احد بود یعنی خدا یکی است. این ادعا که بلال اولین غلام گرونده به اسلام بوده‌است، با وجود اسلام آوردن زید بن حارثه پیش از وی، محل تردید است.
سرگذشت > آزادی از بردگی

بنابر آنچه طبری، ابن اسحاق و ابن سعد؛ گزارش کرده‌اند، بلال آزاد شده به دست ابوبکر بوده‌است. با این وجود، برخی منابع آزاد شدن بلال به دست ابوبکر را از جهت تاریخی غیرقابل قبول دانسته‌اند. قربانی در دانشنامه جهان اسلام، پس از گزارشی از میزان تنگدستی ابوبکر در عصر آغازین اسلام، به گزارشاتی در خصوص آزاد شدن بلال به دست محمد اشاره می‌کند. وی از ابوجعفر اسکافی، استاد ابن ابی الحدید، از واقدی، ابن اسحاق و دیگران نقل می‌کند که بلال را محمّد آزاد کرد. شیخ طوسی و ابن شهر آشوب نیز بلال را آزادشده محمّد معرفی کرده‌اند. ابن اثیر نقل کرده که محمد بن عبدالله به ابوبکر فرمود اگر چیزی داشتیم بلال را خریداری می‌کردیم و ابوبکر پیش عباس بن عبدالمطلب عموی محمد رفته و جریان را به او می‌گوید و عباس وی را از صاحبش که زنی از قبیله بنی جمح بوده خریداری نموده‌است. سرانجام امیه در جنگ بدر کشته می‌شود برخی از جمله ابن هشام و طبری نوشته‌اند که امیه و فرزندش با اشاره بلال به‌دست مسلمانان کشته می‌شوند و برخی از جمله ابن کثیر نوشته‌اند که امیه توسط خود بلال در جنگ بدر کشته می‌شود. پس از آزاد شدن بلال، گزارش‌های از سفر وی به شام در منابع منعکس شده‌است. همچنین وی پس از آزادی، به اصحاب محمد پیوست و خادم و کارپرداز محمد شد. به عقیده ابن اسحاق، شکنجه مادر بلال توسط مشرکان، دلیل بر اسلام آوردن مادر بلال بوده‌است. بنابر گزارش‌ها، مادر بلال نیز توسط ابوبکر خریداری و آزاد شد.
سرگذشت > هجرت به مدینه

هنگامی که مسلمانان برای رهایی از آزارهای قریش به دستور محمد تصمیم گرفتند به شهر مدینه مهاجرت کنند؛ بلال از نخستین کسانی بود که به مدینه مهاجرت کرد. وی در مدینه در خانه سعد بن خیثمه زندگی می‌کرد. هنگام ورود محمد به مدینه به استقبال وی رفت. در مدینه هنگامی که انصار با مهاجرین پیوند برادری می‌خواندند بلال پیوند برادری را با ابی رویحه عبدالله بن عبدالرحمن خثعمی خواند. به اعتقاد شیعیان بلال همچنین در روزهای آغازین هجرت محمد به مدینه برای ساخت مسجد فعال بود. وی در مدینه خزانه دار محمد بن عبدالله بود. او همچنین در تمام غزوات محمد شرکت داشت و پس از آن در فتح مکه، از همراهان محمد بود که همراه محمد وارد بر کعبه شد و در آنجا برای نخستین بار در تاریخ مکه، اذان گفت.
سرگذشت > سفر به شام

بعد از درگذشت محمد بن عبدالله و خلافت ابوبکر، بلال از بیعت با ابوبکر خودداری می‌کند و به نشانه اعتراض دیگر اذان نگفت. عمر به خاطر عدم بیعت با ابوبکر او را سرزنش می‌کند که آیا اینگونه پاداش ابوبکر را می‌دهی که تو را از بردگی آزاد کرد؟ بلال پاسخ می‌دهد اگر ابوبکر مرا به خاطر خدا آزاد ساخته‌است، مرا به خدا واگذار کند، ولی اگر از آزاد کردن من هدفی داشته آگاه باش که من همین هستم. من با کسی که محمد بن عبدالله او را خلیفه قرار نداده‌است، بیعت نمی‌کنم. عمر عصبانی می‌شود و به او می‌گوید مدینه را ترک کند، بلال نیز به شام می‌رود. با این وجود، برخی منابع از اصرار ابوبکر برای ماندن بلال در کنار خویش در مدینه یاد کرده‌اند. با این وجود وی پس از مرگ ابوبکر یا در هنگام آغاز خلافت ابوبکر، مدینه را به قصد شام ترک کرد. وی در دوران خلافت عمر، در فتوحات خلیفه شرکت داشت و در ماجرای فتح بیت‌المقدس، نسبت به رفتار فرماندهان جنگی به عمر بن خطاب شکایت برد.
درگذشت

در تاریخ و علت مرگ و همچنین محل دفن بلال، اختلافات بسیار است. بیشتر منابع تاریخی از جمله تاریخ طبری درگذشت بلال را سال ۲۰ قمری در دمشق ذکر کرده‌اند. برخی نیز سال ۱۸، ۲۰ و۲۱ ه‍.ق ذکر کرده‌اند. شیخ طوسی و ابن عساکر گفته‌اند وی در اثر ابتلا به طاعون درگذشته و در باب الصغیر دمشق مدفون است. گروهی بر این باورند که وی در داریا یا عوامس یا حلب دفن شده‌است. سن او را به هنگام درگذشت بیش از ۶۰ ذکر کرده‌اند که در پاره‌ای منابع ۶۳، ۶۴ و ۷۰ نیز ذکر شده‌است.
همسر و فرزندان > همسران

دربارهٔ ازدواج بلال گزارش‌های مختلفی ذکر شده‌است. بعضی گفته‌اند فرزندان ابی بکیر نزد محمد آمدند و درخواست نمودند که خواهرشان را به عقد شخصی در بیاورد. محمد به آنها فرمود نظر شما در مورد بلال چیست؟ آنها بار سوم مطلب خود را تکرار نمودند. محمد فرمود نظر شما در مورد بلال که یکی از مردان بهشت چیست؟ پس آنها خواهرشان را به عقد بلال درآوردند. در برخی از گزارش‌ها آمده‌است بلال زنی به نام جمانه زحاف اشجعی داشته اما او عاشق کسی بنام شهاب بوده‌است ولی پدرش او را به عقد بلال درمی‌آورد. در یکی از غزوات جمانه بر بلال حمله می‌کند و چند ضربه به او می‌زند تا کشته شود و سپس فرار کرده به خانه شهاب پناه می‌برد. بعد از مدتی شهاب و جمانه دستگیر و به مدینه می‌آورند و در آنجا هر دو مسلمان می‌شوند. محمد از بلال نظر خواهی می‌کند. بلال در پاسخ می‌گوید من عاشق این زن بودم و اکنون شهاب به اون سزاوارتر است. شهاب نیز در ازاء نیکی بلال دو کنیز به او می‌بخشد. بلال همچنین در شام با دختری بنام هند الخولاینه که اهل داریا نزدیک دمشق بوده ازدواج می‌کند. در نقل‌های تاریخی آمده بلال هنگام خواستگاری خود را اینگونه معرفی می‌کرده‌است:
من بلال و این مرد، برادرم، هر دو غلامانی از حبشه بودیم. گمراه بودیم که خداوند هدایتمان کرد. برده بودیم که خداوند کریم آزادمان کرد. اگر دخترانتان را به ما بدهید، الحمدلله و اگر ندهید، الله اکبر
همسر و فرزندان > فرزندان

بعضی از نویسندگان از جمله سخاوی گفته‌اند وی پسری به نام عمر داشت. همچنین در منابع تاریخی تا قرن‌های متمادی از نوادگان او نام برده‌اند، از جمله ابن کثیر در سال ۵۱۹ هجری قمری از مرگ هلال بن عبدالرحمان که از قاریان مشهور سمرقند بوده‌است، به عنوان یکی از نوه‌های بلال یاد کرده‌است. با این وجود برخی منابع وی را فاقد فرزند یاد کرده‌اند. با این وجود قربانی در دانشنامه جهان اسلام، وی را به نقل از ابن عساکر و ابن اثیر، بدون فرزند گزارش می‌کند.
مؤذن اسلام

از بلال به عنوان اولین موذن اسلام یاد می‌شود؛ با این وجود وی تنها مؤذن اسلام نبوده‌است. محمّد او را مؤذن اسلام قرار داده بود. پس از فتح مکّه، بلال در بالای کعبه ایستاد و اذان گفت و در حالی که مشرکان به او سنگ می‌زدند به اذان گفتن ادامه می‌داد؛ و نقل شده که «شین» را «سین» می‌گفت، و در روایت اسلامی است که سین بلال نزد حقّ تعالی شین است. به اعتقاد شیعیان محمد سر در دامن علی بن ابی‌طالب داشته که جبرئیل بر وی نازل می‌شود و کیفیت اذان و اقامه را می‌گوید. سپس محمد از وی می‌خواهد که اذان را به بلال یاد دهد و علی بن ابی طالب اذان را به بلال یاد می‌دهد.
پس از درگذشت محمّد، بلال با سپاه اسامه بن زید به سوریه رفت و اسامه را در این جنگ یاری کرد. او پس از درگذشت پیامبر فقط یک بار با اصرار عمر اذان گفت که وقتی به نام محمد رسید گریه شدید او را از ادامهٔ اذان بازداشت. بنابر گزارش دانشنامه بزرگ اسلامی، وی پس از محمد دو یا سه بار اذان گفت که یکی از آنها به درخواست فاطمه زهرا بوده‌است، اما به خاطر بی تابی و گریه فاطمه سبب شد اذان را نیمه کاره رها کند. بار دوم زمانی بود که برای زیارت قبر محمد بن عبدالله به مدینه آمد و حسن بن علی و حسین بن علی از او درخواست کردند که اذان بگوید و او نیز پذیرفت. بار آخر زمانی که بود که عمر از مدینه به شام رفت و در منطقه جابیه به درخواست مسلمانان و به اصرار عمر اذان گفت و همگان به یاد دوران محمد بن عبدالله گریستند. بسیاری از منابع در علت ترک اذان بلال پس از محمد، به مسئله اشتغال به جهاد بلال اشاره می‌کنند.
مشخصات ظاهری و اخلاقی

بلال حبشی از نظر جسمی لاغر اندام، بلند قامت، کمر کشیده و بسیار گندم‌گون (مایل به سیاهی) بود که صورتی ظریف داشت. موی بدنش بسیار و موی صورتش کم بود. وی را دارای اخلاقی نیکو برمی‌شمرند که صداقت و صراحت در قول داشته‌است.
در آیات و روایات

به نقل مفسران در شان بلال چندین آیه قرآن نازل شده‌است، از جمله آیه ۶۹ سوره نساء، آیه ۵۲ سوره انعام، آیه ۱۰۷ سوره نحل، آیه ۲۸ سوره کهف، آیه ۱۱ و۱۲ سوره حجرات در شان بلال نازل شده‌است.
دربارهٔ بلال روایت‌هایی از شیعه و سنی نقل شده‌است. محمد بلال را از سابقان و پیشی گیرندگان اسلام معرفی کرده‌است. و در حدیثی دیگر او را سید مؤذنان خوانده‌است. در کتاب سنی مذهبی ابن عساکر به نقل از محمد آمده بهشت مشتاق سه نفر است علی و عمار و بلال. همچنین در حدیثی دیگر در کتاب ابن عساکر آمده سه نفر از سیاهان سادات اهل بهشت هستند: لقمان حکیم، نجاشی و بلال. محمد وی را سید و سرور حبشیان می‌خواند. بنابر گزارش ذهبی و سیوطی، محمد وی را پس از ماجرای اسراء به عنوان سبقت گیرنده در اسلام آوردن می‌ستاید و او را دارای جایگاهی رفیع در آخرت می‌داند. در کتاب صحیح مسلم آمده پیامبر در ماجرایی از ابوبکر خواست تا از بلال و دوستانش عذرخواهی کند. همچنین روزی ابوذر سیاهی بلال را مطرح کرد. محمد به او گفت هنوز اندکی از کبر جاهلیت در تو وجود دارد؟ ابوذر صورت خود را بر خاک گذارد و به بلال گفت سر از خاک برنمی‌دارم تا پای خود را بر صورتم بگذاری. علی بن ابیطالب بلال را از مسبوقین در اسلام دانسته و اخلاص و تهذیب نفس او را ستوده‌است. علی بن حسین نیز در مدح بلال مطالبی بیان کرده‌است. جعفر الصادق بلال را عبد صالح و دوستدار اهل بیت معرفی کرده‌است.
جایگاه علمی و اجتماعی

از بلال ۴۴ حدیث نقل شده‌است. در کتب اهل سنت مثل صحیحین و سنن ابن داوود به نقل از جابربن عبدالله، ابوبکر، عمر براء ابن عازب، عبدالرحمان بن ابی لیلی و عبدالله بن رواحه از وی حدیث نقل کرده‌اند. در منابع شیعی نیز آمده کسانی چون هشام بن حکم از وی حدیث نقل کرده‌اند. به وی اشعاری نیز منسوب است. از وی روایتی طولانی در فضیلت اذان به نقل از پیامبر اسلام گزارش شده‌است.
در مدینه، وی به همراه ابورویحه خثعمی، عقد اخوت داده شد. با این وجود برخی وی را برادر ابوذر غفاری یا عبیدة بن حارث دانسته‌اند که درست به نظر نمی‌رسد. صوفیان نیز وی را از جمله اهل صفه و از صوفیان راستین و اولیه به‌شمار می‌آورند. وی نزد امامان شیعه و اصحاب آنان از جایگاه بالایی برخوردار است. در دوران شکنجه، وی مورد شفقت ورقة بن نوفل قرار گرفت و عمار یاسر در خصوص تلاش‌های او برای اسلام، اشعاری را سرود. بر اساس روایتی از محمد، بهشت مشتاق سه تن است؛ علی، عمار و بلال.
در هنر و ادبیات

هنگامی که بلال بر بالای کعبه شروع به اذان گفتن کرد بعضی کنایه انداختن که آیا کسی بهتر از وجود نداشت؟ در بعضی نقل‌ها آمده که بلال حی را هی و شین را سین ادا می‌کرده‌است. و در احادیث آمده سین بلال نزد ما شین هست. مولوی در همین باره این اتفاق شعری سروده‌است:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| آن بلال صدق در بانگ نماز |  | حیّ را هَی خواند از روی نیاز |
| تا بگفتند ای پیامبر نیست راست |  | این خطا اکنون که آغاز بناست |
| ای نبیّ و ای رسول کردگار |  | یک مؤذن کو بود افصح بیار |
| عیب باشد اول دین و صلاح |  | لحن خواندن لفظ حی علی الفلاح |
| خشم پیغمبر بجوشید و بگفت |  | یک دو رمزی از عنایات نهفت |
| کای خسان نزد خدا هیّ بلال |  | بهتر از صد حیّ حیّ و قیل و قال |
| گر حدیثت کژ بود معنیت راست |  | این کژی لفظ مقبول خداست |
| ور بود معنی کج و لفظت نکو |  | آن‌چنان معنی نیرزد یک تِسو |
| بهر این فرمود با موسی خدا |  | وقت حاجت خواستن اندر دعا |
| کای کلیم‌الله ز من می‌جو پناه |  | با دهانی که نکردی تو گناه |
| گفت موسی: من ندارم آن دهان |  | گفت ما را از دهانِ غیر خوان |
فیلم‌شناسی

بلال: نژاد جدید قهرمان
محمد رسول‌الله (فیلم ۱۹۷۶)
بانوی بهشت
پی‌نوشت‌ها

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14  «بلال حبشی | دائرةالمعارف بزرگ اسلامی | مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی». www.cgie.org.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۳-۰۹.
1 2 3 4 5  زرّین /;، باقر قربانی. «دانشنامه جهان اسلام بنیاد دائرة المعارف اسلامی». دانشنامه جهان اسلام بنیاد دائرة المعارف اسلامی (به Persian). بایگانی‌شده از اصلی در ۱۲ نوامبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۳-۱۲.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
↑  أحسن التقاسیم فی معرفة الأقالیم، نویسنده: محمد بن احمد مقدسی، صفحه 88.
↑  کتاب البدایة و النهایة، نویسنده: اسماعیل بن عمر ابن‌کثیر، ناشر دارالفکر، جلد5، صفحه 333.
↑  تاریخ مدینة دمشق، نویسنده: ابن عساکر، جلد10 صفحه436.
↑  سیره ابن هشام، جلد 1، صفحه 318.
1 2 3 4 5 6 7 8  زرّین /;، باقر قربانی. «دانشنامه جهان اسلام بنیاد دائرة المعارف اسلامی». دانشنامه جهان اسلام بنیاد دائرة المعارف اسلامی (به Persian). بایگانی‌شده از اصلی در ۱۲ نوامبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۳-۱۲.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
↑  دلائل النبوه، احمدبن حسین بیهقی، انتشارات دار الکتب العلمیة بیروت، جلد2، صفحه 463.
↑  انساب الاشراف، نویسنده: احمد بن یحیی بلاذری، ناشر مؤسسة الأعلمی للمطبوعات جلد1، صفحه212.
↑  السیرة النبویه، نویسنده: ابن کثیر، جلد1، صفحه 318.
↑  جواد محدثی. «بِلال حبشی، فریادگر توحید در عصر تاریک شرک». پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.
↑  «بلال بن رباح». دانشنامه جهان اسلام.
↑  «بِلال حبشی، فریادگر توحید در عصر تاریک شرک».
↑  «بلال حبشی و مسئلهٔ خلافت».
↑  صادق سجادی. «بلال حبشی». دائره المعارف بزرگ اسلامی.
1 2  أعیان الشیعة نویسنده: السید محسن الأمین، جلد 3 صفحه 602.
↑  مناقب آل ابی طالب، نویسنده: ابن شهر آشوب، جلد1 صفحه121.
1 2  اسدالغالبه، نوشته عزالدین ابن اثیر، جلد1، صفحه 415.
↑  «بلال حبشی». دائره المعارف بزرگ اسلامی.
↑  منتهی الآمال، محدث قمی (م۱۳۵۹ هـ)، دلیل، قم، چاپ اول ۱۳۷۹ ش، ص۲۹۲
↑  علی آل کاظمی. «اذان عبداللّه بن زید، افسانه یا واقعیت؟». پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.
↑  Kamali، Hossein. Medieval Islamic Civilization p.109. Routledge.
↑  جواد محدثی. «سلمان و بلال». مرکز تعلیمات اسلامی واشینگتن.
↑  سیمای بلال حبشی، نویسنده محمد محمدی اشتهاردی، نشر علامه، صفحه34 ـ 36.
1 2  «بلال بن ریاح». دانشنامه جهان سلام.
↑  مختصر تاریخ دمشق، نوشته ابن منظور، جلد5، صفحه261.
↑  ـ شرح نهج البلاغه، نوشته ابن ابی الحدید، جلد11، صفحه 198.
↑  احادیث و قصص مثنوی، بدیع الزمان فروزانفر، صفحه 250 و 251.
شکنجه شدن بلال توسط امیه بن خلف پس از ایمان آوردن به اسلام
آرام‌گاه بلال حبشی
بلال اولین مؤذن اسلام است.
مرضیه نیکخواه

| اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی |
| --- | --- | --- | --- |
زادروز:  ۴ آذر ۱۳۷۱ ‏(۳۲ سال)
زادگاه:  همدان
پست:  هافبک
اطلاعات باشگاهی: اطلاعات باشگاهی
باشگاه کنونی:  سپاهان
شمارهٔ پیراهن:  ۱۰
تیم ملی: تیم ملی
| – |  ایران |   |   |
مرضیه نیکخواه (زاده ۴ آذر ۱۳۷۱ در همدان) بازیکن فوتبال اهل ایران است که در پست هافبک برای باشگاه فوتبال زنان سپاهان و تیم ملی فوتبال ایران بازی می‌کند.
ادب

برای دیگر کاربردها، ادب (ابهام‌زدایی) را ببینید.
ادب به اخلاق و رفتار پسندیده در هر جامعه  که باهم کمی متفاوت است و مطابق با هنجار گفته می‌شود. ادب همچنین به مجموعه دانستنی‌هایی گفته می‌شود که انسان را از خطا و لغزش بازمی‌دارند.
ادب جمعی از علومی است که با استفاده از عقل و تفکر انسان را در برخوردها مصون از ناهنجاری‌ها نگاه می‌دارد و موجب عزت او می‌شود.
رابطۀ عقل و ادب تنگاتنگ و مستقیم است و می توان گفت ادب به یک معنا ثمره و نتیجۀ عقل است.
ادب درس و ادب نفس

ادب درس اکتسابی است و ادب نفس ذاتی.
لیلا صادقی

| لیلا صادقی | لیلا صادقی |
| --- | --- |
زاده: ۲۸ فروردین ۱۳۵۶ (۴۷ سال) تهران
پیشه: شاعر، داستان‌نویس، مترجم، ناقد و پژوهشگر ادبی
زبان(ها): فارسی (عربی، انگلیسی، پهلوی
ملیت: ایرانی
تحصیلات: زبان و ادبیات فارسی، زبان‌شناسی، مترجمی انگلیسی
دانشگاه: دانشگاه آزاد واحد تهران جنوب دانشگاه آزاد اسلامی دانشگاه آزادواحد تهران شمال
سبک نوشتاری: تجربه‌گرایی[نیازمند منبع]
کار(های) برجسته: ضمیر چهارم شخص مفرد (۱۳۷۹) داستان‌هایی برعکس (۱۳۸۸)
وبگاه: وبگاه رسمی لیلا صادقی
لیلا صادقی (زادهٔ ۲۸ فروردین ۱۳۵۶، در تهران) زبان‌شناس، داستان‌نویس، شاعر، مترجم، ناقد و پژوهشگر ادبی ایرانی است.
زندگی

لیلا صادقی تحصیلات متوسطهٔ خود را در رشتهٔ ادبیات و علوم انسانی آغاز کرد، و سپس در ۱۳۷۴ در مقطع کارشناسی ادبیات فارسی دانشگاه علامه طباطبایی به تحصیل ادامه داد. بعد از چاپ کتاب اولش، ضمیر چهارم شخص مفرد (۱۳۷۹) وارد عرصهٔ ادبیات داستانی شد. پس از انتشار مجموعه داستان وقتم کن که بگذرم (۱۳۸۰) و اگه اون لیلاست، پس من کی‌ام؟! (۱۳۸۱)، به دلیل ویژگی‌های تصویری، بینامتنی و فراروی از سنت‌های داستان‌نویسی، نام او به عنوان نویسنده‌ای هنجارگریز در ادبیات داستانی شناخته شد.
در ۱۳۸۱ او تحصیل در رشتهٔ مترجمی انگلیسی را در دانشگاه آزاد آغاز کرد و در ۱۳۸۵ به تحصیل در رشتهٔ زبان‌شناسی همگانی در مقطع کارشناسی ارشد در دانشگاه علامه طباطبایی ادامه داد. او در مهرماه ۱۳۸۸ از پایان‌نامه خود با عنوان «کارکرد گفتمانی سکوت در داستان کوتاه» دفاع کرد. کتابی برگرفته از پایان‌نامه‌اش در سال ۱۳۹۲ منتشر شد. او در مهر ۱۳۹۴ از دورهٔ دکتری زبان‌شناسی دانشگاه تهران فارغ‌التحصیل شد.
لیلا صادقی در سال ۹۸ و در تداکس تهران زنان ۲۰۱۹ در خصوص این موضوع صحبت کرد که چرا ادبیات در زندگی ما اهمیت دارد. صادقی در این سخنرانی با بیان مثال‌های از سراسر دنیا و با اشاره به قصه‌گو بودن انسان، به‌توان ادبیات در توانمند کردن انسان پرداخت.
آثار

همچنین مجموعه شعر-داستان از غلط‌های نحوی معذورم (۱۳۹۰) که شامل شعرهای دوره‌های مختلف زندگی اوست، با قالبی نو ارائه شد[به گفتهٔ چه‌کسی؟] که تلفیق دو جهان شعر و داستان به صورت دو کتاب در یک کتاب با دو طرح روی جلد بود. مجموعه شعر-داستان دیگری از او در سال ۱۳۹۲ به انتشار رسید به نام گریز از مرکز که تلفیقی از ژانر شعر و داستان و تصاویر کیوان مهجور، نقاش ایرانی ساکن کانادا است. در این کتاب، روایت سیمرغ منطق الطیر با بیانی امروزی و با نگاهی جدید به روایت سی بادبادکی که قصد رسیدن به کوه قاف را دارند، تغییر داده می‌شود. این کتاب در سال ۱۳۹۳ نامزد دریافت جایزه شعر خبرنگاران شد.
از دیگر آثار صادقی، رمان پریدن به روایت رنگ است که به گفته او در سال ۱۳۸۸ نگارش آن پایان یافت اما به دلایل مختلف انتشار آن به طول انجامید و در ۱۳۹۳ منتشر شد.
او پرونده‌ای برای نقد و بررسی آثار ابراهیم گلستان در مجلهٔ نافه منتشر کرده است و نیز نشست‌های نشانه‌شناسی ادبیات داستانی را در سال‌های ۱۳۹۲ و ۱۳۹۳ برگزار کرد که ماحصل آن نشست‌ها دو کتاب به نام‌های نشانه‌شناسی و نقد ادبیات داستانی معاصر: بررسی آثار ابراهیم گلستان و جلال آل احمد و نشانه‌شناسی و نقد ادبیات داستانی معاصر: بررسی آثار سیمین دانشور و صادق چوبک است.[نیازمند منبع]
کتاب‌شناسی

ضمیر چهارم شخص مفرد، (داستان)، نشر هامون، ۱۳۷۹
وقتم کن که بگذرم، (داستان)، انتشارات نیلوفر، ۱۳۸۱
اگه اون لیلاست، پس من کی‌ام؟!، (داستان)، نشر آوامسرا، ۱۳۸۱
وهم بزرگ: من زیر نظرم! (برگردان)، نوشتهٔ مارک استانلی بوبین، نشر آوامسرا، ۱۳۸۱
داستان‌هایی برعکس، (ابر رمان)، انتشارات نگاه، ۱۳۸۸
از غلط‌های نحوی معذورم، (شعر-داستان)، نشر ثالث، ۱۳۹۰
کارکرد گفتمانی سکوت در داستان کوتاه ایرانی معاصر، (تألیف: زبان‌شناسی ادبی)، نقش جهان، ۱۳۹۲
گریز از مرکز، (شعر-داستان)، تهران: انتشارات مروارید، ۱۳۹۲
نشانه‌شناسی و نقد ادبیات داستانی معاصر: بررسی و نقد آثار ابراهیم گلستان و جلال آل احمد، نشر سخن، ۱۳۹۲
نشانه‌شناسی و نقد ادبیات داستانی معاصر: بررسی و نقد آثار صادق چوبک و سیمین دانشور، نشر سخن، ۱۳۹۳
پریدن به روایت رنگ، (رمان)، ۱۳۹۳
آ، (رمان)، ۱۳۹۷
نقد ادبی با رویکرد شناختی، (سه جلد)، ۱۴۰۰
کتاب‌شناسی > ترجمه

در جستجوی نشانه‌ها: نشانه‌شناسی، ادبیات، واسازی، جاناتان کالر، به همراه تینا امرالهی، فرزان سجودی (ویراستار)، تهران: علم، ۱۳۸۸
استعاره و مجاز با رویکرد شناختی، (برگردان مجموعه مقالات)، به همراه فرزان سجودی، و تینا امراللهی، نشر خوارزمی (نقش جهان)، ۱۳۹۰
درآمدی بر شعرشناسی شناختی، پیتر استاکول، نشر مروارید، ۱۳۹۳
پراسر، واشینگتن

مکان در 23x15px|border |alt=واشینگتن |link=واشینگتن واشینگتن, 23x15px|border |alt=|link= ایالات متحده آمریکا
| Prosser, Washington | Prosser, Washington |
| --- | --- |
شهر: شهر
Benton County court house in Prosser.: Benton County court house in Prosser.
Location of Prosser, Washington: Location of Prosser, Washington
ایالات:  واشینگتن
شهرستان: بنتون
مساحت: مساحت
 • کل: ۴٫۴ مایل مربع (۱۱٫۵ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۴٫۳ مایل مربع (۱۱٫۱ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰٫۱ مایل مربع (۰٫۳ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۶۶۶ فوت (۲۰۳ متر)
جمعیت (2010): جمعیت (2010)
 • کل: ۵٬۷۱۴
 • تراکم: ۱۱۲۵٫۱/مایل مربع (۴۳۴٫۴/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۸ (Pacific (PST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۷ (PDT)
زیپ‌کد: ۹۹۳۵۰
Area code: 509
کد FIPS: ۵۳-۵۶۴۵۰
GNIS feature ID: ۱۵۱۲۵۸۲
پراسر (به انگلیسی: Prosser) شهری در شهرستان بنتون، ایالت واشنگتن است که در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۵۷۱۴ نفر جمعیت داشته است.
مرد هزارچهره

| مرد هزارچهره | مرد هزارچهره |
| --- | --- |
‌: ‌
نویسنده: سرپرست نویسندگان: پیمان قاسم‌خانی نویسندگان: مهران مدیری مهراب قاسم‌خانی خشایار الوند سروش صحت امیرمهدی ژوله
کارگردان: مهران مدیری
بازیگران: مهران مدیری علیرضا خمسه پژمان بازغی شقایق دهقان سیامک انصاری اکرم محمدی اسماعیل سلطانیان روشنک عجمیان الیکا عبدالرزاقی سعید پیردوست ساعد هدایتی بهاره رهنما کیانوش گرامی رسول نجفیان سروش صحت پرستو گلستانی غلامرضا نیکخواه نادر سلیمانی جواد نظری نصرالله رادش
آهنگساز: بهرام دهقانیار
کشور سازنده: ایران
زبان اصلی: فارسی
شمار قسمت‌ها: ۱۳
تولید: تولید
تهیه‌کننده‌ها: حمید آقاگلیان مجید آقاگلیان
فیلم‌برداری: منوچهر مظفری امید رخ‌افروز سعید عباس‌اصفهانی
تدوین‌گر: احسان مظفری
مدت: ۴۵ دقیقه
پخش: پخش
شبکهٔ اصلی: شبکه سه
انتشار اولیه: ۱ فروردین ۱۳۸۷
انتشار: انتشار
پس از: گنج مظفر
پیش از: مرد دوهزارچهره
مرد هزارچهره نام مجموعه‌ای کمدی است که هر شب از شبکه سه سیمای ایران در ایام نوروز ۱۳۸۷ در ساعت ۲۱ پخش شد. «مرد هزار چهره» عنوانی است که در این داستان به مسعود شصت‌چی نقش اول فیلم به بازیگری مهران مدیری گفته می‌شود. کارگردان این سریال مهران مدیری است و پیمان قاسم‌خانی سرپرست گروه نویسندگان. مجید و حمید آقاگلیان تهیه‌کنندهٔ سریال «مرد هزار چهره» هستند. این سریال تلویزیونی که قرار بود در ۱۵ قسمت ۴۵ دقیقه‌ای در ایام نوروز پخش شود، طی ۱۳ قسمت در ۱۳ نوروز خاتمه یافت. این مجموعه روایتگر داستانی اجتماعی است و موقعیت‌های مختلفی را به تصویر می‌کشد که ممکن است برای هر شخصی اتفاق بیفتد تا به جای دیگری اشتباه گرفته شود. بازپخش این مجموعه مجدداً از فروردین ۹۱ از شبکه سه سیما پخش شد و در زمستان ۹۸ هم مجدداً از همان شبکه بازپخش شد، همچنین این مجموعه بارها از شبکه آی‌فیلم بازپخش شده است. نکتهٔ مهم سریال تفاوت‌های فراوان کار با آثار قبلی مهران مدیری است.
ادامه این سریال با نام مرد دوهزارچهره در نوروز ۱۳۸۸ پخش شد که در آن هم شخصیت اصلی مسعود شصتچی است.
بازیگران و شخصیت‌ها

| نام بازیگر | نقش |
| --- | --- |
مهران مدیری: مسعود شصت‌چی
غلامرضا نیکخواه: فریدون شصت‌چی
پروین قائم‌مقامی: مادر مسعود
فلامک جنیدی: سحر جندقی
رضا فیض نوروزی: آقای جندقی
پرویز فلاحی‌پور: دکتر طبیبیان بزرگ
سیامک انصاری: سهیل طبیبیان
اکرم محمدی: همسر دوم طبیبیان بزرگ
پرستو گلستانی: سهیلا طبیبیان
شهین تسلیمی: کتایون طبیبیان
امیرحسین رستمی: شروین مظاهری
جواد عزتی: پدربزرگ
اسماعیل سلطانیان: سرگرد علی ریاحی
نصرالله رادش: سرباز کامران مردانی
پژمان بازغی: سروان شاهین اعتمادی
شقایق دهقان: مرجان ریاحی
ساقی زینتی: 
مختار سائقی: استوار اسماعیل کریمی
حمید کاشانی: 
رسول نجفیان: شاعر
سروش صحت: شاعر
نادر سلیمانی: شاعر
سعید پیردوست: استاد عزلت
الیکا عبدالرزاقی: نیکی خانم
علی لک‌پوریان: استاد طوفان
شادی احدی‌فر: 
علیرضا خمسه: قزاقه مندیان
بهاره رهنما: آذر ماه
رامین پورایمان: تفقد
شایان احدی‌فر: گرگین خان
روشنک عجمیان: 
ساعد هدایتی: قاضی پرونده
غلام‌حسین تسعیری: 
محمود شهریاری: خودش
رضا رشیدپور: خودش
سید محمدرضا حسینیان:
تولید

درحالی‌که گفته‌می‌شد نام این مجموعه به «اگه جای من بودین» تغییر کرده، مجموعه از روز اول فروردین با همان نام اولیهٔ مرد هزارچهره ساعت ۲۳ روی آنتن شبکهٔ سوم سیما رفت.
برخی خبرگزاری‌ها اعلام کردند که طی دادخواستی، ثبت احوال استان فارس خواستار اعاده حیثیت و دریافت ۲۱ میلیارد ریال به عنوان خسارت معنوی وارد شده به مجموعه ثبت احوال شیراز شده‌است. در این دادخواست مواردی به عنوان دلایل و مستندات توهین بیان شده‌است از جمله: انتصاب شخصیت اصلی داستان به عنوان شخص کلاهبردار شیاد و متقلب در مجموعه ثبت احوال شیراز، ارائه فضای بی‌نظم و خارج از شان اداری در ثبت احوال شیراز و القای سوءاستفاده از موقعیت شغلی توسط کارکنان اداره کل ثبت احوال شیراز. این در حالی است که سایت رجانیوز به نقل از دادستان استان فارس، این خبر را تکذیب شده اعلام کرد.[نیازمند منبع]
در قسمتی از این مجموعه که مهران مدیری در نقش قاتل وارد یک باند خلاف‌کار می‌شود، رئیس گروه به نام قزاقه‌مندیان توی پرانتز فرهنگ معرفی می‌شود که در تکرار این قسمت و ادامه مجموعه توی پرانتز فرهنگ از نام این شخص حذف می‌شود.
درحالی‌که در ابتدا اعلام شده‌بود این سریال در ۱۵ قسمت پخش می‌شود، این سریال در ۱۳ قسمت، در روز ۱۳ نوروز خاتمه یافت.
قسمت‌های عمده نمایش قسمت دوم ورود مهران مدیری به منزل قزاقه‌مندیان در تکرار قسمت قبل گذشت.
قسمت‌های پخش شده از رضا رشیدپور در تبلیغات این مجموعه، با پخش نهائی متفاوت بود.
در تیتراژ انتهایی سریال از محمدرضا حسینیان (یکی دیگر از مجریان تلویزیون، مجری شبکهٔ ۳ - برنامهٔ سینما گلخانه) به عنوان بازیگر که حضوری افتخاری داشته‌است یاد می‌شود که نقش‌آفرینی وی نیز از صداوسیما پخش نشد. او بعدها در برنامه مثلث شیشه‌ای گفت که دلیل حذف صحنه‌های حضور حسینیان خشونت بیش از اندازه در آن صحنه‌ها بود∗
لوگوی طراحی شده برای این سریال که در تیتراژ انتهائی به چشم می‌خورد، مشابهی از لوگوی فیلم پدرخوانده بود.
به نظر می‌رسد داستان این مجموعه با برداشتی از داستان بلند پخمه نوشته عزیز نسین طنزنویس مشهور ترکیه نوشته شده‌است.
نشریه معتبر دنیای تصویر نقش مسعود شصت‌چی (با بازی مهران مدیری) را جزو ۱۰۰ نقش ماندگار تاریخ سینما و تلویزیون ایران انتخاب کرد.