stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
آب‌نما
انواع آب‌نما > حوضچهٔ آب‌نما

حوضچه‌ها یا حوض‌های کم‌عمق آبنما که اغلب در آن‌ها فواره‌های متعدد و چراغ‌های رنگین تعبیه می‌شود اختصاراً به «آب‌نما» معروف هستند. عمق آن‌ها تا ۶۰ سانتی‌متر است و برحسب شکل و فرم طراحی شده، با مصالح ساختمانی مختلف ساخته می‌شوند. گاهی در کناره آن‌ها از لکه‌های گل‌کاری یا جعبه‌های گل استفاده می‌کنند. می‌توان در داخل یا کنار آلاچیق‌ها آبنماهای کوچکی احداث کرد. از سالیان دهه بیست تا واپسین سالهای دهه پنجاه خورشیدی بسیاری از میدان‌های شهرهای بزرگ کشور دارای حوض و استخر مدور همراه با فواره‌های فراوان و آبنماهای طراوت افکن شدند. در بستر میدان‌های اصلی پایتخت (تهران) از دیرباز آبنماهای دل‌انگیزی ساخته شده بود. از جمله زیباترین آبنماهای طراحی شده مربوط به میدان ولیعصر تهران بود که فواره‌های بسیار بلند آن از صدها متر آن سو تر نمایان بود؛ یا آبنماهای زیبای واقع در میدان ونک، فلکه صادقیه، میدان آزادی، تجریش، هفت حوض، فلکه بازار دوم نازی‌آباد و… همچنین در کنار میدان ولیعصر تهران و در بین بلوار کشاورز چشمه ساری جاری بوده که آب آن از رودخانه کرج واقع در مرکز تهران سرچشمه می‌گرفته. هم‌اکنون در بین کلانشهرهای توسعه یافته شهر تبریز یکی از فقیرترین شهرهای کشور به لحاظ بودش آبنما در پارکها و میدان‌ها می‌باشد به گونه‌ای که از سال ۱۳۸۸ بنابه دلایلی پیچیده و به دستور شهردار وقت در وهله نخست آبنمای فرهنگی‌ترین مکان شهر تبریز (فلکه دانشگاه) زدوده شده و پس از آن تعداد قابل توجهی از میدان‌ها همراه با آبنماهای قدیمی که داشتند نابود شده و هم‌زمان با کوبیده شدن میدان‌های آبنمادار شهر تبریز، استخر میانی و آبنمای دیرپای‌ترین پارک عمومی شهر (باغ گلستان) و دیگر پارکهای تبریز نیز از میان برداشته شد لذا این اقدامات صورت گرفته توسط سازمان شهرداری، هم‌اکنون کلانشهر تبریز را در ردیف فقیرترین شهرهای پیشرفته کشور به لحاظ بودش آبنما قرار داده.
گروه فنی و مهندسی برکه آبی، طراح و تولید کننده انواع آبنماهای مدرن و کلاسیک
www.berkeabi.com
انواع آب‌نما > چشمه

با استفاده از خصوصیات طبیعی، چشمه‌هایی را در پارک‌ها و باغ‌هایی که به شیوه طبیعی و کلاسیک احداث شده‌اند، طراحی می‌کنند. ایجاد چشمه‌های کوچک به‌طور مصنوعی به نحوی به لطافت و زیبایی فضای پارک می‌افزاید.
چشمه مصنوعی نوعی از آبنما است که سبک طراحی آن، وجود چشمه‌ای پویا در محیط را به بینندگان القا می‌کند.
در صورت امکان، مسیر و حرکت آب را به صورت کانال‌های زیرزمینی درمی‌آورند تا از یک نقطه به صورت مظهر ظاهر شود. حوضچه کوچکی نیز در کنار مظهر ایجاد می‌کنند تا حالت طبیعی به چشمه بدهند. چشمه‌ها را باید با توجه به انواع طبیعی آن، با جریان تند یا ملایم، با در نظر گرفتن وضع توپوگرافی زمین با سرعت کم یا زیاد آب طراحی کرد.
گروه فنی و مهندسی برکه آبی، طراح و تولید کننده انواع آبنماهای مدرن و کلاسیک
www.berkeabi.com
انواع آب‌نما > برکه‌ها یا باغچه‌های آبی, برکه آبی

احداث برکه بر تلطیف هوای پارک و زیبایی آن بسیار مؤثر است. برکه به اشکال منظم و غیرمنظم با اعماق مختلف در نزدیکی منطقه جنگل‌کاری، در وسط پارک یا در کنار سطوح گل‌کاری وسیع ساخته می‌شود. برای این منظور در قطعه موردنظر خاک‌برداری‌هایی با اعماق مختلف و اشکال نزدیک به حالت طبیعی انجام می‌دهند. برای تأمین آب برکه از کانال‌هایی آب را به آن وارد می‌کنند که این کانال‌ها می‌توانند جنبه تزیینی داشته باشند و به صورت آبشار و جویبار طراحی شوند. در برکه‌ها ضمن اینکه آب راکد است متحرک هم هست تا گیاهان از موهبت طبیعی ساخته شده به دست بشر برخوردار شوند. گیاهانی که در داخل یا نزدیک برکه کاشته می‌شوند باید با خطوط و گل‌های تزیینی منطقه هماهنگی داشته باشند.
گیاهان آبزی، با اشکال متنوع و رنگ سبز برگ‌های خود، مناظر زنده‌ای به باغچه‌های آبی داده و به آن حالت طبیعی می‌دهند. مهم‌ترین خاصیتی که گیاهان آبزی در باغچه‌های آبی دارند، تولید اکسیژن و افزایش رطوبت هواست که در خنک کردن هوای منطقه نقش مهمی دارد. گیاهانی نظیر آلاله آبی و نیلوفر آبی با برگ‌های خود سطح آب را می‌پوشانند و ایجاد سایه می‌کنند که به خودی خود باعث می‌شود آب در فصل تابستان زود گرم نشود.
انواع آب‌نما > آبشار و جویبار

آبشارها و جویبارهای طبیعی همیشه برای مردم جذابیت خاصی داشته‌اند. امروز طراحان توانسته‌اند با الهام از زیبایی‌های طبیعی و از جمله آبشارها و جویبارها، در پارک‌ها و باغ‌ها گوشه‌هایی از طبیعت را تا حد امکان بیافرینند. ارزش وجودی آن‌ها به جنبه‌های زیبایی‌شناسی آن‌ها محدود نمی‌شود، بلکه در تلطیف هوا و مطبوع ساختن فضا موثرند. جویبار را می‌توان طوری طراحی کرد که دو عمل آبیاری و حرکت آب هم‌زمان انجام شود.
گروه فنی و مهندسی برکه آبی، طراح و تولید کننده انواع آبنماهای مدرن و کلاسیک
www.berkeabi.com
انواع آب‌نما > فواره‌ها

فواره تنها نمایشی از زیبایی آب نیست، بلکه در روزهای خشک و گرم تابستان، رطوبت هوا را افزایش می‌دهد و فضای دلپذیری فراهم می‌سازد. خلاف تصور همگان، فواره‌ها الزاماً مصرف‌کننده آب نیستند. می‌توان به وسیله یک پمپ شناور، آب استخر یا حوضچه را به گردش درآورد. فواره‌ها به سه گروه اصلی تقسیم می‌شوند:
فواره‌های پرتابی Spray
فواره‌های ریزشی Spill
فواره‌های جهنده Splash
در مناطقی که در معرض وزش باد قرار دارند، استفاده از فواره‌های کوتاه و نیرومند مناسب‌تر است. ارتفاع فواره‌ها نباید بیش از فاصله منبع فواره تا لبه استخر باشد. بر پایه یک قانون تجربی، قطر استخر یا حوضچه آب، باید دست کم دو برابر ارتفاع آب فواره باشد. اگر سر فواره‌ها پایین‌تر از سطح آب تعبیه شود، زیبایی بیشتری دارد. مگر اینکه از اشکال و مجسمه‌های خاصی برای ایجاد فواره استفاده شود.
برای نمایش فواره‌ها در شب از چراغ‌هایی در زیر محل ریزش آب استفاده می‌کنند که بایستی با اصول نورپردازی در آب مطابقت داشته باشد. تابش نور از پایین به بالا و تنظیم میزان آن، باعث انعکاس حرکات آب در محوطه اطراف و روی شاخ و برگ گیاهان می‌شود و زیبایی خاصی به محیط می‌بخشد. در صورت وجود گیاهان آبزی یا ماهی در استخر، باید در نصب فواره‌ها دقت شود. برای نیلوفرهای آبی تلاطم سنگین آب مضر خواهد بود. اما اکسیژن فراوان حاصل از آب فواره‌های بلند برای ماهی‌ها مفید و مطلوب است.
گروه فنی و مهندسی برکه آبی، طراح و تولید کننده انواع آبنماهای مدرن و کلاسیک
www.berkeabi.com
انواع آب‌نما > دسته‌بندی آب‌نما

آب‌نمای ایستا (static fountain): از ساده‌ترین نوع آب‌نما می‌باشد که فقط یک حرکت را ایجاد می‌کند و به وسیله پمپ راه‌اندازی می‌شود. پایهٔ آب‌نمای ایستا فواره‌ها هستند که می‌توان بر اساس محیط پیرامونی طراحی و اجرا شود.
گروه فنی و مهندسی برکه آبی، طراح و تولید کننده انواع آبنماهای مدرن و کلاسیک
www.berkeabi.com
آب‌نمای متحرک (Animated fountain): آب‌نمای متحرک بر پایه حرکت آب است که با توجه به تکنولوژی‌های اخیر می‌توان به صورت الکتریکی و مکانیکی ساخته شود. حرکت برگشت آب در این نوع آب‌نما قابل کنترل نیست.
انواع آب‌نما > آب‌نمای موزیکال

این نوع آب‌نما، نوعی از آبنمای غیر مستقر با اهداف سرگرمی است که طرحی زیبا (مثلا تصویری سه بعدی) را ایجاد می‌کند. جلوه‌ای که این نوع آب‌نما ارائه می‌کند با استفاده از امواج صوتی زمان‌بندی شده و نور زمان‌بندی شده همراه با حرکت ذرات آب حاصل می‌شود. تأسیسات می‌توانند در مقیاس بزرگ باشند. در برخی از آن‌ها از صدها چراغ و جت آب استفاده می‌شود و میلیونها دلار هزینه دارند. همچنین اشکال خانگی کوچک نیز وجود دارد. ویژگی‌های موسیقایی آب‌نما، پیچیده و مستلزم برخی از اجزای مکانیکی، هیدرولیکی، الکتریکی و الکترونیکی هستند.
گروه فنی و مهندسی برکه آبی، طراح و تولید کننده انواع آبنماهای مدرن و کلاسیک
www.berkeabi.com
آبنما دریاچه بوستان جوان قم
فواره‌ای در خیابان آستانه قم، در ایام ماه محرم که آب آن به صورت نمادین را به رنگ قرمز کرده‌اند.
شیرجه در استخر یک باغ خصوصی در دزفول
یک آب‌نما نورپردازی شده در قم
نمایی از آب‌نمای میدان دیزنگوف در تل‌آویو.
فواره‌ای در مکزیک
لی شوون

| لی شووِن | لی شووِن |
| --- | --- |
پرونده:Li Shuwen portrait.jpg: پرونده:Li Shuwen portrait.jpg
زادهٔ: ۱۸۶۴ میلادی
درگذشت: ۱۹۳۴ میلادی
ملیت:  چینی
لی شووِن (انگلیسی: Li Shuwen؛ چینی سنتی: 李书文؛ ۱۸۶۴–۱۹۳۴) یک استاد برجستهٔ هنرِ رزمی چینیِ «باجیشوان» بود.
او به لقب «نیزهٔ خداوند، لی» (神槍李) شهرت داشت. سلحشوری و مهارت وی آنچنان بود که گفته می‌شد هرگز کارِ او با یک حریف، به مبارزهٔ دوم نکشیده بود. او مشاور و راهنمای فو جنسونگ در زمینه هنرهای رزمی بود و گفته می‌شود یکبار با او در مبارزه‌ای مساوی کرده بود.
شاگردانِ لی شوون در نهایت، محافظانِ شخصیِ مائو تسه‌تونگ، چیانگ کای‌شک و پویی شدند.
زرگر (آبیک)

| زرگر رومانو | زرگر رومانو |
| --- | --- |
روستا: روستا
کشور: ایران
استان: قزوین
شهرستان: آبیک
بخش: بشاریات
دهستان: بشاریات شرقی
جمعیت: ۵۸۸ نفر (سرشماری ۹۵)
زرگر یا رومانو، یکی از روستاهای استان قزوین است که در بخش بشاریات شهرستان آبیک واقع شده است. مردم این روستا، اصالتاً رومانی هستند به گویشی از زبان رومانی صحبت می‌کنند.
جمعیت

این روستا در دهستان بشاریات شرقی واقع شده است. بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۷۵۰ نفر در ۱۸۲ خانوار بوده است. همچنین براساس سرشماری سال ۱۳۹۵، جمعیت آن ۵۸۸ نفر در ۱۸۷ خانوار بوده است.
مردم

ساکنان این روستا، از مردم روما هستند و به گویش زرگری که گویشی از زبان رومانی است سخن می‌گویند.
چشمه

چشمه‌ای به نام نوپلکس (noplex) در کنار این روستا قرار دارد که اهالی منطقه بر این باور هستند که اسفندیار شاهنامه در این چشمه رویین‌تن شده است. در این افسانه گفته شده چون اسفندیار چشمانش را در زمان غسل بسته بوده، از آن ناحیه آسیب‌پذیر شد و در نهایت در جنگ با رستم و به دلیل کمک و حمایت‌های سیمرغ از رستم مغلوب شده و شکست خورد.
(البته نمی‌توان صحت چنین چیزی را تأیید کرد)
چشمه ای اساطیری که اسفندیار در آن رویین‌تن شده است.
محمدابراهیم باستانی پاریزی

| محمدابراهیم باستانی پاریزی | محمدابراهیم باستانی پاریزی |
| --- | --- |
زاده: ۳ دی ۱۳۰۴۲۴ دسامبر ۱۹۲۵ پاریز، سیرجان، استان کرمان
درگذشته: ۵ فروردین ۱۳۹۳۲۵ مارس ۲۰۱۴ (۸۸ سال) بیمارستان مهر، تهران بیماری کبد
آرامگاه: قطعه ۲۵۰، بهشت زهرا
پیشه: نویسنده، تاریخ‌دان، پژوهشگر، شاعر، موسیقی‌پژوه، استاد بازنشستهٔ دانشگاه تهران و روزنامه‌نگار
ملیت:  ایران
دانشگاه: دانشگاه تهران
دوره: دودمان پهلوی، جمهوری اسلامی ایران
شاگرد: محسن جعفری‌مذهب، حسن حضرتی، حسن زندیه، ایرج تنهاتن، نصرالله صالحی، حامد کاظم‌زاده ایرانشهر، گودرز رشتیانی، منصور صفت گل،
استاد: عبدالحسین شیبانی، عباس اقبال آشتیانی، محمدحسن گنجی، ابراهیم پورداوود، سعید نفیسی، علی‌اصغر شمیم، خانبابا بیانی
همسر(ها): حبیبه حایری
فرزند(ان): حمیده (ساکن تهران)حمید (ساکن تورنتو)
پدر و مادر: حاج آخوند پاریزی  صغری ارجمند پاریزی
 جوایز نشان افتخار فرهنگ و هنر (جمهوری اسلامی)  :  جوایز نشان افتخار فرهنگ و هنر (جمهوری اسلامی)  
محمدابراهیم باستانی پاریزی (۳ دی ۱۳۰۴ – ۵ فروردین ۱۳۹۳) تاریخ‌دان، نویسنده، پژوهشگر، شاعر، موسیقی‌پژوه، استاد دانشگاه تهران و از درویشان گنابادی بود. وی دارای نشان درجه یکم دانش است. هیأت وزیران در سال ١٣٨۴ اهداء این نشان را تصویب نمود.
زندگی

محمد ابراهیم باستانی پاریزی در سوم دی‌ماه ۱۳۰۴ در پاریز، از توابع شهرستان سیرجان در استان کرمان زاده شد.
وی تا پایان تحصیلات ششم ابتدایی در پاریز تحصیل کرد و در عین حال از محضر پدر خود حاج آخوند پاریزی هم بهره می‌برد. پس از پایان تحصیلات ابتدایی و دو سال ترک تحصیل اجباری، در سال ۱۳۲۰ تحصیلات خود را در دانش‌سرای مقدماتی کرمان ادامه داد و پس از اخذ دیپلم در سال ۱۳۲۵ برای ادامهٔ تحصیل به تهران آمد و در سال ۱۳۲۶ در دانشگاه تهران در رشتهٔ تاریخ تحصیلات خود را پی گرفت. باستانی پاریزی به گواه خاطراتش از نخستین ساکنان کوی دانشگاه تهران (واقع در امیرآباد شمالی) است. شعری نیز در این باره دارد که یک بیت آن این است:[نیازمند منبع]
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| فاش می‌گویم و از گفته خود دلشادم |  |  ساکن ساده دل کوی امیر آبادم |
در ۱۳۳۰ از دانشگاه تهران فارغ‌التحصیل شد و برای انجام تعهد دبیری به کرمان بازگشت. در همین ایام با همسرش، حبیبه حائری ازدواج کرد و تا سال ۱۳۳۷ خورشیدی که در آزمون دکتری تاریخ پذیرفته شد، در کرمان ماند. باستانی پاریزی دورهٔ دکترای تاریخ را هم در دانشگاه تهران گذراند و با ارائهٔ پایان‌نامه‌ای دربارهٔ ابن اثیر دانشنامهٔ دکترای خود را دریافت کرد.
وی کار خود را در دانشگاه تهران از سال ۱۳۳۸ با مدیریت مجله داخلی دانشکده ادبیات شروع کرد و تا سال ۱۳۸۷ استاد تمام‌وقت آن دانشگاه بوده و رابطهٔ تنگاتنگی با این دانشگاه داشته‌است.
وی یک پسر به نام حمید و یک دختر به نام حمیده دارد. تابستان‌ها را نزد دخترش در تورنتو و زمستان‌ها را نزد پسرش در تهران سپری می‌کرد.
وی از اعضای افتخاری فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران بود.
باستانی پاریزی صبح روز سه شنبه پنجم فروردین ۱۳۹۳ پس از یک ماه بیماری کبد در بیمارستان مهر تهران دیده از جهان فروبست و طبق وصیت خود در قطعه ۲۵۰ بهشت زهرا در کنار همسرش به خاک سپرده شد.
فعالیت‌های فرهنگی و ادبی > نویسندگی

شوق نویسندگی وی در دوران کودکی و نوجوانی در پاریز و با خواندن نشریاتی مانند حبل‌المتین، آینده و مهر برانگیخته شد. باستانی، اولین نوشته‌های خود را در سال‌های ترک تحصیل اجباری (۱۳۱۸ و ۱۳۱۹) در قالب روزنامه‌ای به نام باستان و مجله‌ای به نام ندای پاریز نوشت، که خود در پاریز منتشر می‌کرد و دو یا سه مشترک داشت.
اولین نوشتهٔ او در جراید آن زمان، مقاله‌ای بود با عنوان «تقصیر با مردان است نه زنان» که در سال ۱۳۲۱ در مجلهٔ بیداری کرمان چاپ شد. پس از آن به عنوان نویسنده یا مترجم از زبان‌های عربی و فرانسه مقالات بی‌شماری در روزنامه‌ها و مجلاتی مانند کیهان، اطلاعات، خواندنی‌ها، یغما، راهنمای‌کتاب، آینده، کلک و بخارا چاپ کرده‌است.
اولین کتاب باستانی پاریزی پیغمبر دزدان نام دارد که شرح نامه‌های طنزگونهٔ شیخ محمدحسن زیدآبادی است و برای اولین بار در سال ۱۳۲۴ در کرمان چاپ شده‌است. وی در مدت حیات بیش از شصت عنوان کتاب تألیف یا ترجمه نمود. کتاب‌های باستانی پاریزی برخی شامل مجموعهٔ برگزیده‌ای از مقالات وی هستند که به صورت کتاب جمع‌آوری شده‌اند و برخی از ابتدا به عنوان کتاب نوشته شده‌اند. از میان نوشته‌های او، هفت کتاب متمایز است که همگی در نام خود عدد هفت را دارند، مانند خاتون هفت قلعه و آسیای هفت سنگ. بعداً کتاب هشتمی با عنوان هشت‌الهفت به این مجموعهٔ هفت‌تایی اضافه شده‌است.
فعالیت‌های فرهنگی و ادبی > مراودات با سید محمدعلی جمالزاده

جمالزاده، نویسنده ی نامدار ایرانی و بنیانگذار داستان کوتاه فارسی، روابط صمیمانه ای با او داشته است و نامه های آنها در کتابی با همین عنوان توسط فرزندان باستانی پاریزی منتشر شده است که علی دهباشی آن را ویراستاری کرده است. جمالزاده به دفعات زیاد نوشته های باستانی پاریزی را مطالعه کرده بود و گویا در کنار آنها یادداشت هایی می نوشته و برای او می فرستاده است.
تصویر زیر مربوط به همراهی آنها در ژنو است. (نفر سوم منوچهر ستوده است.)
فعالیت‌های فرهنگی و ادبی > شعر و شاعری

به جز کتب و مقالات، باستانی پاریزی شعر هم می‌سرود و اولین شعر خود را در کودکی در روستای پاریز و در آرزوی باران سروده‌است. منتخبی از شعرهای خود را در سال ۱۳۲۷ در کتابی به نام «یادبود من» به چاپ رسانده‌است. از جمله یکی از غزل‌هایش با مطلع «یاد آن شب که صبا بر سر ما گل می‌ریخت» توسط بنان در یادبود صبا خوانده شده‌است. این غزل به این شرح است:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| یاد آن شب که صبا بر سر ما گل می‌ریخت |  | بر سر ما ز در و بام و هوا گل می‌ریخت |
| سر به دامان منت بود وز شاخ بادام |  | بر رخ چون گلت آرام صبا گل می‌ریخت |
| خاطرت هست آن شب همه شب تا دم صبح |  | گل جدا، شاخه جدا، باد جدا گل می‌ریخت |
| نسترن خم شده، لعل لب تو می‌بوسید |  | خضر گویی به لب آب بقا گل می‌ریخت |
| زلف تو غرقه به گل بود و هر آنگاه که من |  | می‌زدم دست بدان زلف دو تا گل می‌ریخت |
| تو فرو دوخته دیده به مه و باد صبا |  | چون عروس چمنت بر سر و پا گل می‌ریخت |
| گیتی آن شب اگر از شادی ما شاد نبود |  | راستی تا سحر از شاخه چرا گل می‌ریخت؟ |
| شادی عشرت ما باغ گل افشان شده بود |  | که به پای تو ومن از همه جا گل می‌ریخت |
باستانی طبعی لطیف و موزون داشت. به‌گفتهٔ خودش، پدر نقش مهمی در علاقمندی او به شعر ایفا کرد. «پدرم اصولاً نامه‌هایی را که به اشخاص می‌نوشت به‌صورت شعر می‌نوشت.» باستانی اولین شعرش را در ده‌سالگی در طلب باران سرود، آن‌هم در سال‌های خشک‌سالی پاریز. آن زمان که می‌دید دخترکان را به گورستان‌ها می‌فرستند تا بر سر قبرها آب بریزند و دعا بخوانند. چنین سروده‌است:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| بیا ای برف و بارانِ خداوند  |  |  که تا خلق جهان باشند خرسند |
| بیا تا کشت‌ورزان شاد باشند  |  |  ز هر بند غمی آزاد باشند |
| بیا تا گل بروید از چمن‌ها  |  |  همه پُر گل شود دشت و دمن‌ها |
| بیا تا باستانی شاد باشد  |  |  نه اینکه صورتش پُر باد باشد |
شعر دیگری از باستانی پاریزی به این شرح است:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| باز شب آمد و شد اول بیداری‌ها |  | من و سودای دل و فکر گرفتاری‌ها |
| شب خیالات و همه روز، تکاپوی حیات |  | خسته شد جان و تنم زین همه تکراری‌ها |
| در میان دو عدم، این دو قدم راه چه بود؟ |  | که کشیدیم درین مرحله بس خواری‌ها |
| دلخوشی‌ها چو سرابم سوی خود بُرد، ولیک |  | حیف از آن کوشش و طی کردن دشواری‌ها |
| نوجوانی بهوس رفت و از آن بر جا ماند |  | تنگی سینه و کم خوابی و بیماری‌ها |
| سرگذشتی گُنه آلود و، حیاتی مغشوش |  | خاطراتی سیه از ضبط خطا کاری‌ها |
| کور سوئی نزد آخر به حیات ابدی |  | شمع جانم، که فدا شد به وفاداری‌ها |
باستانی هم چنین به زیبایی در ابیات زیر به زندگی خود اشاره کرده‌است:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| یک عمر شدیم محو تاریخ و سیر  |  |  وز جمله علل بازگرفتیم خبر |
| حق بود که علت و العلل بود و دگر  |  |  باقی همگی عوارض زود گذر |
| پاریزی اگر قصه بسیار شنفت  |  |  یک قصه نگفت، جز که صد قصه نهفت |
| شب آمد و قصه گو به آرامی خفت  |  |  وآن کس که شنید، گفت: دیدی که چه گفت؟ |
گزین گفته‌ها > حقانیت و دروغ

«وقتی دروغ و حقیقت با هم راه می‌رفتند، به چشمه‌ای رسیدند. دروغ به حقیقت گفت: " لباس خود را درآوریم و در این چشمه آب تنی کنیم ." حقیقت ساده دل چنین کرد، در آن لحظه که در آب بود، دروغ، لباس حقیقت را از کنار چشمه برداشت و پوشید و به راه افتاد. حقیقت، پس از آب‌تنی ناچار شد برهنه به راه افتد؛ از آن روز ما حقیقت را برهنه می‌بینیم، اما بسا اوقات دروغ را هم ملاقات می‌کنیم که متأسفانه لباس حقیقت پوشیده‌است؛ و طبعاً حقانیّت خود را در نظر ما به تلبیس ثابت می‌کند…!»
گزین گفته‌ها > امپراتوری‌ها و آدم‌های بزرگ

چه خوش گفته‌اند که «امپراتوری‌های بزرگ هم مانند آدم‌های ثروتمند، معمولاً از سوءهاضمه می‌میرند.».
سبک نگارش

بر خلاف عمدهٔ کتاب‌های تاریخی که اغلب نثری سرد و سنگین دارند، بیشتر نوشته‌های تاریخی باستانی پاریزی پر از داستان‌ها و ضرب‌المثل‌ها و حکایات و اشعاری است که خواندن متن را برای خواننده آسان‌تر و لذت‌بخش‌تر می‌کند. به علاوه کتاب‌های باستانی پاریزی معمولاً پاورقی‌های بسیار مفصلی دارند که گاهی از خود متن هم مفصل‌تر است.
کتاب‌شناسی

فهرست کتاب‌های باستانی پاریزی به این شرح است:
کتاب‌شناسی > الف ــ کرمان‌شناسی

پیغمبر دزدان (چاپ هفدهم ۱۳۸۲) ۱۳۲۴
نشریه فرهنگ کرمان (چاپ کرمان) ۱۳۳۳
راهنمای آثار تاریخی کرمان (چاپ کرمان) ۱۳۳۵
دوره مجله هفتواد (چاپ کرمان) ۱۳۳۷–۱۳۳۶
تاریخ کرمان (تصحیح و تحشیه تاریخ وزیری، چاپ چهارم، ۱۳۷۴) ۱۳۴۰
منابع و مآخذ تاریخ کرمان ۱۳۴۰
سلجوقیان و غز در کرمان (چاپ دوم ۱۳۷۳) ۱۳۴۳
فرماندهان کرمان (تصحیح و تحشیه تاریخ شیخ یحیی، چاپ سوم، ۱۳۷۱) ۱۳۴۴
جغرافیای کرمان (تصحیح و تحشیه جغرافی وزیری، چاپ پنجم، ۱۳۸۴) ۱۳۴۶
گنجعلی خان (چاپ سوم ۱۳۶۷) ۱۳۵۳
وادی هفت واد (انجمن آثار ملی، جلد اول) ۱۳۵۵
تاریخ شاهی قراختائیان ۱۳۵۵
تذکره صفویه کرمان ۱۳۶۹
صحیفه الارشاد (پایان صفویه) ۱۳۸۴
بارگاه خانقاه در کویر هفت کاسه
از مجذوبعلیشاه همدانی کبودر آهنگی تا مجذوبعلیشاه بیدختی ۱۳۹۲
کتاب‌شناسی > ب ــ مجموعه هفتی (سبعه ثمانیه)

خاتون هفت قلعه (چاپ ششم ۱۳۸۰) ۱۳۴۲
آسیای هفت سنگ (چاپ هفتم ۱۳۸۳) ۱۳۵۰: شرح احوال وزیران و رجالی است که با شاه درافتاده‌اند (از بوذرجمهر تا مصدق) و طبعاً همه هم ورافتاده‌اند! عنوان کتاب از طرح آسیاهای کُربال گرفته شده است.
نای هفت بند (چاپ ششم ۱۳۸۱) ۱۳۵۳
اژدهای هفت سر (چاپ پنجم ۱۳۸۴) ۱۳۵۵
کوچه هفت پیچ (چاپ ششم ۱۳۷۰) ۱۳۵۵
زیر این هفت آسمان (چاپ پنجم ۱۳۶۸) ۱۳۵۸
سنگ هفت قلم (چاپ سوم ۱۳۶۸) ۱۳۵۸
هشت الهفت (چاپ دوم ۱۳۷۰) ۱۳۶۳
کتاب‌شناسی > ج ــ دیگر کتاب‌ها

یادبود من (مجموعه شعر)۱۳۲۷
ذوالقرنین یا کوروش کبیر (ترجمه، چاپ نهم ۱۳۸۴) ۱۳۳۰
یاد و یادبود (مجموعه شعر، چاپ دوم، ۱۳۶۴) ۱۳۴۱
محیط سیاسی و زندگی مشیرالدوله (چاپ دوم، جیبی ۱۳۴۱) ۱۳۴۱
اصول حکومت آتن، ترجمه از ارسطو ۱۳۴۱ (با مقدمه استاد دکتر غلامحسین صدیقی، چاپ چهارم ۱۳۸۳)
تلاش آزادی (چاپ هفتم ۱۳۸۳، برنده جایزه یونسکو) ۱۳۴۷
یعقوب لیث (چاپ هشتم ۱۳۸۲) ۱۳۴۴ (این کتاب به زبان عربی ترجمه و در قاهره چاپ و منتشر شده‌است. ۱۹۷۶)
شاه منصور (چاپ ششم ۱۳۷۷) ۱۳۴۸
سیاست و اقتصاد عصر صفوی (چاپ پنجم ۱۳۷۸)۱۳۴۸
اخبار ایران از ابن اثیر (ترجمه الکامل، چاپ دوم ۱۳۶۴) ۱۳۴۹
از پاریز تا پاریس (چاپ هشتم ۱۳۸۱) ۱۳۵۱
شاهنامه آخرش خوش است (چاپ ششم ۱۳۸۳) ۱۳۵۰
حماسه کویر (چاپ چهارم ۱۳۸۲) ۱۳۵۶
تن آدمی شریف است… ۱۳۵۷
نون جو و دوغ گو (چاپ پنجم ۱۳۸۳) ۱۳۵۷
جامع المقدمات (چاپ دوم ۱۳۶۷، جلد دوم ۱۳۷۳) ۱۳۶۳
فرمانفرمای عالم (چاپ چهارم ۱۳۷۷) ۱۳۶۴
از سیر تا پیاز (چاپ سوم ۱۳۷۹) ۱۳۶۷
مار در بتکده کهنه (چاپ سوم ۱۳۸۰) ۱۳۶۸
کلاه‌گوشه نوشین روان (چاپ سوم ۱۳۸۰) ۱۳۶۹
حضورستان (چاپ دوم ۱۳۷۰) ۱۳۶۹
هزارستان (چاپ دوم ۱۳۸۲) ۱۳۷۱
ماه و خورشید فلک (چاپ دوم ۱۳۷۶) ۱۳۷۱
سایه‌های کنگره (چاپ دوم ۱۳۷۶) ۱۳۷۱
بازیگران کاخ سبز (چاپ دوم ۱۳۸۴) ۱۳۷۳
پیر سبزپوشان (چاپ دوم ۱۳۷۹) ۱۳۷۳
آفتابه زرین فرشتگان (چاپ دوم ۱۳۷۷) ۱۳۷۳
نوح هزار طوفان (چاپ دوم ۱۳۸۰) ۱۳۷۵
در شهر نی سواران (چاپ دوم ۱۳۷۸) ۱۳۷۷
شمعی در طوفان (چاپ دوم ۱۳۸۳) ۱۳۷۸
خود مشت مالی ۱۳۷۸
محبوب سیاه و طوطی سبز ۱۳۷۸
درخت جواهر (چاپ دوم ۱۳۸۳) ۱۳۷۹
گذار زن از گدار تاریخ (چاپ دوم ۱۳۸۴) ۱۳۸۱
کاسه کوزه تمدن ۱۳۸۱
پوست پلنگ ۱۳۸۱
حصیرستان (چاپ دوم ۱۳۸۴) ۱۳۸۲
بارگاه خانقا ه ۱۳۸۴
هواخوری در باغ با گوهر شب چراغ ۱۳۸۴
گرگ پالان دیده ۱۳۹۰
نادره مرد: یادنامه مرحوم حاج میرزا عبدالحسین حجتی کرمانی ۱۳۹۰
کوه‌ها با هم‌اند و ... (چاپ دوم 1400) 1394
باستانی پاریزی در نگاه دیگران > رودی متی: پاریزی نقالی به شیوه سنتی ایران بود

رودی متّی ایران‌شناس آمریکایی و استاد دانشگاه «دلور» دربارهٔ باستانی می‌گوید: «باستانی پاریزی نقّالی به‌شیوهٔ سنتی ایران بود؛ یعنی شیوه‌ای از داستان‌گویی که ریشه در این خاک دارد. بنابرین داستان‌ها و افسانه‌های کهن را با سنت‌های محلی وفق می‌داد. کودکی و نوجوانی او در محیطی گذشت که هنوز دور از دسترس تحولات دنیای مدرن بود. از این‌رو آگاهی او از زمین، زندگی روستایی، کشاورزان و باورها و عقاید آنان، آگاهی همدلانه و وابستگی‌اش به این مقولات عمیق بود… تاریخ برای او به‌منزلهٔ وجدان و هوشیاری مورد نیاز جامعه بود و مورخ را طبیبی می‌دانست در جست‌وجوی بیماری‌های جوامع انسانی، کاملاً آگاه بود که درمان‌های مورخ لزوماً مصون از خطا نیست».
باستانی پاریزی در نگاه دیگران > عباس زریاب خویی: با لطایف‌الحیل خواننده را در دل تاریخ رها می‌کند

زریاب خویی دربارهٔ قلم جذاب و متفاوت باستانی در تاریخ‌نگاری می‌گوید: «اگر تاریخ برای عده‌ایی از افراد مملکت ما امری مَلال‌انگیز و بی‌فایده باشد، باستانی پاریزی توانسته‌است این زنگ مَلال را از چهرهٔ تاریخ بزداید. خوانندگان آثار او هر چند از تاریخ گریزان باشند، ناخودآگاه به‌سوی تاریخ کشانده می‌شوند؛ و ناگهان متوجه می‌شوند که چگونه این نویسندهٔ بزرگ، با لطایف‌الحیل و زرنگی‌های خاص خود، او را در میان معرکهٔ تاریخ رها کرده‌است و چه‌طور نام‌های نامأنوس تاریخی و اسامی دور از ذهن جغرافیای تاریخ بی‌آن‌که خود توانسته باشد، ناگهان در مغز او جای گرفته‌است».
باستانی پاریزی در نگاه دیگران > ایرج افشار: قلمش شبیه چسب اُهوست

قلم باستانی مورخ و تازه‌یاب، چیزی است شبیه به چسب «اُهو»؛ زیرا توانایی فوق‌العاده دارد که صد مطلب را در یک مقاله خواندنی و دلچسب جا بدهد همچون «چل‌تکه‌دوزی». همین طرفه‌اندیشی است که خوانندگان کتاب‌هایش در هر شهر و روستا و ده‌کوره به تحسین واداشته شده‌اند و شاید من بیش از هر کس این مطلب را دریافته‌ام که دوستداران کتب او با چه ولعی نوشته‌های او را به هر گوشهٔ وطن که بروید می‌خوانند و در مجلس‌های شبانه نقل می‌کنند.
باستانی پاریزی در نگاه دیگران > ایرج اشراقی: تاریخ را با شعر می‌آراید

اشراقی استاد گروه تاریخ دانشگاه تهران معتقد است: «دکتر باستانی در آراستن تاریخ با شعر و اسطوره و حماسه و جغرافیا و مضامین شیرینی که موردپسند است، مهارت دارد. غالب حواشی کتاب‌هایش خواندنی است و اگر این حواشی را جدا کنند، خود کتابی جداگانه به‌وجود خواهد آمد. پای‌بندی دکتر باستانی را به اصول تاریخ‌نگاری از گریزی که در لابه‌لای آثارش زده‌است به‌خوبی می‌توان مشاهده کرد».
باستانی پاریزی در نگاه دیگران > حسن زندیه: قصه گوی خوش بیان تاریخ

دکتر حسن زندیه، استاد تاریخ دانشگاه تهران در صفحه پاسداشت یاد استاد باستانی پاریزی در روزنامه ایران دربارهٔ ایشان چنین می‌نگارد: «باستانی در حقیقت خود برآمده از تاریخ و همنشین با آن است؛ تاریخی که ریشه‌هایش را می‌توان در بارگاه شاه‌نعمت‌الله و طریقت ارشادعلی‌شاه جست. او به واقعیت و درستی تاریخ‌نویسی است عامی که تعلقات جامعه ایرانی به ادبیات و ساده‌نویسی را درک کرده و به بهترین شکل از آن بهره‌ها برده‌است. باستانی نه تنها عام‌نویس و ساده‌گوست، بلکه در زیستن و رفتن و برخاستن و سخنرانی و زندگی نیز همچون کتاب‌های خود بی‌پیرایه و بی‌آلایش است. پاریزی را باید عاشق تاریخ دانست نه یک مورخ نامی. چنین صفاتی و کرداری و گفتاری، تنها از یک مجنون حقیقی که طالب لیلی باشد، انتظار می‌رود و از قصه‌گوی خوش‌بیان تاریخ جز این انتظار نیست».
باستانی پاریزی در نگاه دیگران > حسن روحانی: استاد فرزانه

حسن روحانی، هفتمین رئیس‌جمهور ایران در پاسداشت یاد استاد باستانی پاریزی بیان داشت: «این استاد فرزانه بیشتر عمر گرانمایه خود را با نگاه ستایش آمیز به تاریخ و تمدن ایرانی صرف تبیین ارزش‌های انسانی فرهنگ کشورمان کرد و ده‌ها اثر ارزشمند از خود به یادگار گذاشت که همچنان پربار و روشنگر خواهد بود».
باستانی پاریزی در نگاه دیگران > حسن باستانی راد: وارث والا تبار بیهقی

حسن باستانی راد استاد تاریخ دانشگاه شهید بهشتی دربارهٔ استاد باستانی پاریزی می‌گوید: «دنیای باستانی پاریزی دنیای جالبی‌ست که اگر کسی همهٔ آن ۶۰ کتاب و صدها مقالهٔ ایشان را خوانده باشد و ساعت‌ها در پای سخن شیرین وی نشسته باشد، باز هم شاید همین متانت و وقار، حلم و صبر، خون‌گرمی و مهربانی‌ست که اجازه داده تا این «چغله دانشجوی» تاریخ به خود جسارت داده و به این پشتوانه که زادهٔ «هفده چنار پاریز» است و نام «باستانی» را بر خود همواره ساخته مقالتی بنویسد که هم ابراز وجود کرده باشد و هم سخن نغز «نبی السارقین» متعرف شود که آنچه در این مختصر آمد «نسبت به دریا قطره یی در برابر بیضاء ذره‌ای بیش نیست» و این‌گونه از قول تمنا هروی به سخن خود خاتمه دهد:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  باستانی وارث والا تبار بیهقی  |  |  آن که کلک زر نگارش دل دهد جان آورد |
|  شعر من در وصف او دانی که می‌ماند به چه؟  |  |  مور لَنگی هدیه ای چون بر سلیمان آورد |