فوکه-وولف اف‌و ۱۹۰
طراحی و توسعه

عوامل وزارت هوانوردی رایش بر این عقیده بودند که در صورت وقوع درگیری نظامی غیرقابل اجتناب در آینده، یک گونه جنگنده برای لوفت‌وافه کافی نخواهد بود. آلمانی‌ها همچنین از طریق اطلاعاتی، از این موضوع آگاه بودند که سایر ابرقدرت‌ها نیز قصد دارند در نیروی هوایی خود دست کم دو گونه جنگنده نوین داشته باشند. بدین ترتیب، هواگرد اف‌و ۱۹۰ سال ۱۹۳۷ بنابر درخواست وزارت هوانوردی برای یک جنگنده رهگیر، در کنار ب‌اف ۱۰۹، توسط شرکت فوکه-وولف طراحی شد. در طراحی این هواگرد از موتور شعاعی ۱۸ سیلندر ب‌ام‌و ۱۳۹ که همچنان در حال توسعه بود، استفاده گردید. به هر صورت، انتقاداتی به استفاده از موتور شعاعی به جای موتور خطی در جنگنده‌ها وارد بود؛ چرا که ساختار موتور خطی پسار کمتری ایجاد می‌کرد و در نتیجه سرعت بیشتری حاصل می‌شد که در نزد بسیاری مهم‌ترین ویژگی یک جنگنده بود. از طرفی موتور شعاعی مانع دید مناسب خلبان هنگام برخاست و فرود می‌شد. با این حال در طرف مقابل موتور شعاعی وزن و پیچیدگی کمتر و نگهداری ساده‌تری داشت، به راحتی با هوا خنک می‌شد و در نمونه‌های جدید آن وضعیت آیرودینامیکی بهبود یافته بود. در کنار تمام این‌ها عملکرد هواگردهای هائی ۱۰۰ و هائی ۱۱۲ شرکت هاینکل که بنابر درخواست مشابهی طراحی شده بودند، راضی کننده نبود. در آخر، دو شرکت عمده تولید موتور خطی، یونکرس و دایملر-بنتس، نیز نمی‌توانستند در آینده نزدیک افزایش تولید داشته باشند و منطقی به نظر می‌سید با توجه به این مشکل به جای استفاده از یک موتور خطی در چند گونه هواگرد، جنگنده جدیدی با موتور شعاعی تولید شود. بدین ترتیب طرح اف‌و ۱۹۰ در نهایت به تأیید وزارت هوانوردی رسید و تابستان سال ۱۹۳۸ سفارش سه پیش‌نمونه صادر شد. اف‌و ۱۹۰ نخستین جنگنده تک‌باله لوفت‌وافه با موتور شعاعی بود.
فرایند جزئیات طرح‌ریزی به رهبری سرمهندس رودی بلازر انجام گرفت. پس از تکمیل ساخت نمونه چوبی، کار تولید پیش‌نمونه پائیز سال ۱۹۳۸ آغاز شد. اف‌و ۱۹۰ یک هواگرد تک‌باله بال‌پایین طُرّه‌ای با ساختاری تمام‌فلزی و شاسی نیمه‌یک‌پارچه بود. ارابه فرود آن کاملاً جمع می‌شد. خروجی بالای توان موتور خنک‌کاری آن را مسئله‌ساز می‌کرد. برای حل آن در توپی ملخ از یک پوشش ویژه استفاده شد که ورودی موتور را به گونه‌ای پوشش می‌داد که جریان هوای خنک‌کننده به درون آن افزایش و در عین حال نیروی پسار کاهش می‌یافت. جنس بدنه پیش‌نمونه از دورآلومین و سازه آن دو بخشی داشت. این بدنه از چهارده تکه تشکیل می‌شد شاه‌تیرهای طولی آن‌ها را تقویت می‌کردند. دو بخش بدنه جداگانه ساخته و سپس با میخ‌پرچ به یکدیگر متصل شد. بخش پشتی بدنه سه تکه، اطراف و پایین، داشت. زیر کف دو مخزن سوخت خود مسدودکننده به حجم ۵۲۴ لیتر بود. با تأکید بر امنیت خلبان، شیشه جلو یک قاب فولادی جوش‌شده بود که یک شیشه زرهی با ضخامت ۵۰ میلی‌متر در جلو و صفحات شیشه‌ای چندلایه در اطراف داشت. آسمانهٔ کشویی از قابی لوله‌ای با فلز سبک پوشیده از شیشه پلِکسی بود. یک صفحه زرهی به ضخامت ۱۲ میلی‌متر درون اتاقک پشت سر خلبان قرار داشت. علاوه بر این سه صفحه زرهی دیگر به ضخامت ۵ میلی‌متر هم پشت صندلی خلبان که خود ورقه فلزی ۸ میلی‌متری داشت، نصب شد.
نخستین پیش‌نمونه با خلبانی هانس زاندر روز ۱ ژوئن سال ۱۹۳۹ در برمن به پرواز درآمد. جز مشکل داغ کردن موتور، آزمایش‌های پرواز نتایج خوبی داشت. در پیش‌نمونه پنجم موتور شعاعی به مدل ۱۴ سیلندر ب‌ام‌و ۸۰۱سی-۰ با توان ۱٬۶۶۰ اسب بخار تغییر کرد که رضایت کامل لوفت‌وافه را به همراه آورد. نخستین گروه از ۹ فروند مدل پیش‌تولید اف‌و ۱۹۰آ-۰ بال‌های کوچک به مساحت ۱۵ متر مربع داشتند اما در نسخه نهایی مساحت بال به ۱۸٫۳ متر مربع افزایش پیدا کرد. کارآزمایی‌ها سال ۱۹۴۰ بدون مشکل در رشلین ادامه داشت. البته خلبانان لوفت‌وافه به عدم کفایت تسلیحات پیشنهادی شامل چهار مسلسل هماهنگ‌شده ۷٫۹۲ میلی‌متری ام‌گه ۱۷ معترض بودند. تولید ۱۰۰ فروند اف‌و ۱۹۰آ-۱ تا ماه مه سال ۱۹۴۱ در هامبورگ و برمن به پایان رسید. حداکثر سرعت این مدل ۶۲۴ کیلومتر بر ساعت بود. به جهت انتقادات وارده به تسلیحات در مدل اف‌و ۱۹۰آ-۲ دو توپ خودکار ۲۰ میلی‌متری ام‌گه اف‌اف و دو مسلسل ام‌گه به ریشه بال‌ها افزوده شد. حداکثر سرعت آن ۶۱۴ کیلومتر بر ساعت بود.