رمون دو سن-ژیل
جنگ صلیبی > انطاکیه > ادامهٔ حصر انطاکیه

با وجود به سلامت گدشتن از دو آزمون سخت در روزهای پایانی سال ۱۰۹۷ سال جدید در حالی آغاز شد که قحطی و گسترش بیماری در اردوگاه صلیبیون رو به وخامت گذاشته بود. میزان مرگ بر اثر این دو عامل روز به روز افزایش می‌یافت و قربانیان گرسنگی و بیماری دیگر تنها صلیبیون فرودست نبودند. در این شرایط بود که مسئلهٔ خشم الهی مطرج شد به این ترتیب که دلیل رنجی که صلیبیون می‌کشیدند گناهکاری خودشان دانسته شد و آدمار لپوی که از افراد رستهٔ رمون تولوز بود اما نمایندهٔ تام‌الاختیار پاپ هم محسوب می‌شد خود را موظف یافت تا اردوگاه صلیبیون را از گناه منزّه کند. برای این منظور اولاً زنانی که در اردوگاه بودند مجبور به ترک اردوگاه و استقرار در محلی دورتر شدند (چرا که حضور زنان با بروز ناپاکی برابر فرض می‌شد. دلیل این فرض هم عمدتاً مرتبط با آمیزش جنسی و ارتباط مستقیم آن با با ناپاکی در تفکر متأثر از آگوستین هیپو بوده‌است). مردان مستقر در اردو هم می‌بایست شروع به عبادت مداوم کنند و در عین حال روزه بگیرند و دسته‌های عبادی به راه بیاندازند. رمون تولوز و چندی از بهترین شوالیه‌هایش هم بر اجرای دقیق این فرایض نظارت می‌کردند و هرکس از آن‌ها سرباز می‌زد به شدت تنبیه می‌شد. البته این امر شایان توجه ویژه است که نیروهای پروانسی تحت فرمان رمون تولوز در این قحطی کمتر از دیگر صلیبیون رنج کشیدند و این مستقیماً به دلیل شرایط مالی بهتر رمون بود. چرا که در اوج این قحطی‌ها هم هنوز می‌شد از شهرها و روستاهای دور و نزدیک قله و غذا خرید هرچند هزینه‌ای که چنین داد و ستدهایی بر گردهٔ صلیبیون می‌گذاشت به شدت سنگین بود. با این حال در میان تمام فرماندهان صلیبی این رمون تولوز بود که با سهولتی بیشتر از دیگر صلیبیون می‌توانست نیروهای تحت فرمان خود را سیر نگاه دارد. همین راحتی نسبی و آسیب‌پذیری کمتر نسبت به نیروهای دیگر در کنار هم‌قوم بودن با آدمار لپوی دلیلی کافی و محکم بود برای استفاده از نیروهای پروانسی برای نظارت قهری بر ریاضت جمعی در اردوگاه صلیبیون.
چند ماه بعد و با آمدن بهار جریان وقایع به مرور تغییر کرد. در این زمان عدد نسبتاً بالایی از کشتی‌های غالباً انگلیسی با مواد خام برای ساخت ابزارهای محاصره به کرانه‌های مدیترانه در نزدیکی انطاکیه رسید. البته مورخان معاصر در ابعاد این رخداد شبهات فراوان وارد کرده‌اند اما در این که چنین محموله‌ای در اوایل بهار ۱۰۹۸ به صلیبیون رسید شکی نیست. اهمیّت این مواد اولیه و کسانی که برای ساخت ابزار با آن‌ها به کمک صلیبیون می‌آمدند به اندازه‌ای بود که برای این‌که به سلامت از محل بارانداز در کرانهٔ سن سیمئون به انطاکیه برسند دو نفر از سرشناس‌ترین شهریاران صلیبی، یعنی بوهموند تارانتو و رمون تولوز به همراه شصت شوالبه و پانصد نیروی پیاده برای این عملیات انتخاب شدند. مسیر رفت به سن سیمئون در مجموع کم‌خطر بود اما در برگشت نیروهای صلیبی که حالا در حال حمل مواد اولیهٔ سنگین اما بسیار ارزشمند برای فتح انطاکیه بودند مجبور بودند با سرعتی پایین راه برگشت به اردوگاهشان را بپیمایند. مشکلات شخصی بین رمون و بوهموند (که مدت‌ها بود خودش را در جلسات فرماندهی لشکر صلیبیون بارز شده بود) باری اضافه بر گردهٔ این لشکر محافظتی بود، تا جایی که بعد از حدود دو روز راهپیمایی بین لشکر تحت امر بوهموند و رمون فاصلهٔ مکانی نسبتاً زیادی واقع شد. شاید این یکی از دلایل پاتک نیروهای ترک بیرون انظاکیه به این نیروها بود، اما هرچه بود این پاتک در روز هفتم مارس ۱۰۹۸ اتفاق مهمی در روند حصر انطاکیه محسوب می‌شود. البته اینکه این واقعه در نزدیکی اردوگاه صلیبیون اتفاق افتاد از اقبال نیروهای صلیبی بود چرا که نیروهای ترک در حملهٔ خود بیشتر سربازان پیادهٔ این لشکر محافظتی را کشتند اما بوهموند توانست به سرعت به اردوگاه انطاکیه برود و با نیروی کمکی بازگردد. جنگ بین نیروهای صلیبی و مسلمان مغلوبه شد و یاغی سیان هم تعدادی از نیروهای داخل دیوارهای انطاکیه را برای کمک به نیروهای مسلمان بیرون (احتمالآً سربازان دقاق دمشق) به بیرون از دیوارهای شهر فرستاد. با این حال برتری عددی نیروهای صلیبی شکست مسلمانان را قطعی کرده بود و به همین سبب سربازان مسلمانان به سرعت به طرف پل بارودار عقب‌نشینی کردند و در صحنه‌ای که تنها حاکی از وضعیت درهم‌ریختهٔ روانی بود یاغی سیان به زحمت دروازه را برایشان باز کرد تا هر تعداد از نیروهای مسلمان که می‌توانند وارد شهر شوند. توماس اسبریج معتقد است که این واقعه بالکل جریان محاصرهٔ انطاکیه را به نفع صلیبیون تغییر داد، چرا که نه تنها ابزار لازم برای پیشبرد محاصره بالاخره به دست صلیبیون رسید بلکه پیروزی آن‌ها بر یاغی سیان همهٔ صلیبیون را به نتیجهٔ جنگ امیدوار کرد. رمون تولوز هم که بار دیگر تا نزدیکی شکست مطلق رفته بود، به واسطهٔ نقش محوری‌اش در حفظ شاکلهٔ رسته‌اش تا رسیدن نیروهای کمکی توانست برای خود اعتباری دوباره کسب کند.
مواد اولیهٔ تازه رسیده از یک سو و غنایمی که از نبر پل بارودار به دست‌آمده بود (من جمله تعداد قابل توجهی اسب) دست صلیبیون را برای برنامه‌ریزی‌های نظامی پر کرده بود. یکی از مهم‌ترین اقدامات در راستای تقویت توان محاصره ساختن یک مقرّ جدید روی ویرانه‌های مسجدی در نزدیکی پل بارودار بود تا صلیبیون بتوانند این دروازه را که برایشان چندباری دردسرساز شده بود در عمل غیرقابل استفاده کنند. کار برروی تقویت ساختمان این مسجد در ۱۰ مارس شروع شد. مقصود از تقویت این ساختمان البته چیزی ورای یک مقرّ نظامی موقت نبود و به همین دلیل با سه‌روز کار بی‌وقفه و با به‌کارگیری تمام نیروهای در دسترس (من جمله شخص شهریاران) سازهٔ مورد نظر برپا شد. این برج موقت La Mahomerie نام گرفت که در زبان فرانسوی باستان به معنی مریم مقدّس است. فرماندهی این مقرّ مهم نظامی را رمون تولوز به دست گرفت. نمازخانه‌دار او، رمون آگیلر، در رویدادنامه خود توضیح می‌دهد که رمون تولوز به این دلیل این مسئولیت خطیر را بر گرده گرفت که چون در طول ماه‌های محاصرهٔ انطاکیه چندین بار به سختی مریض بوده و در بستر بیماری افتاده بوده‌است در اردوگاه صلیبیون این شایعه پیچیده بوده که او نه میل به جنگ دارد نه میل به کمک مالی به کسانی که حاضر به جنگند تا جایی که حتی نیروهای پروانسی هم به مرور به فرمانده خود بی‌اعتماد شده بودند. رمون فرماندهی برج لا ماهومری را بر عهده گرفت تا نام خود را از این شایعات پاک کند. اما دلیل واقعی‌تر این امر احتمالاً چیز دیگری‌ست؛ شهریاران صلیبی ماه‌ها بود که بی‌اشارهٔ مستقیم به این موضوع می‌دانستند که یکی از آن‌ها حاکم انطاکیه خواهد شد (البته که این عدم اشارهٔ مستقیم بابت عهدی بود که عموم این شهریاران با امپراتور بیزانس بسته بودند). رمون به خوبی آگاه بوده که بابت عدم مشارکت فعالش در وقایع اخیر در محاصرهٔ انطاکیه چندان محقّ به ادعای حکومت انطاکیه نیست پس نیازمند ایجاد یک دلیل برای چنین ادعایی بود. در شرایطی که شهریاران دیگر در بجران مالی بودند رمون همچنان ثروتمند محسوب می‌شد و هزینهٔ ساخت لا ماهومری را به تنهایی پرداخت کرد. پرداخت هزینهٔ ساخت او را محق بر کنترل این برج می‌کرد و با در دست داشتن این برج رمون دسترسی انحاصری به پل بارودار را از آن خود می‌کرد. بوهموند با داشتن دسترسی انحصاری به پل سنت پل از پیش‌تر جای پای خود را برای فتح شهر سفت کرده بود و حالا پیش از سقوط انطاکیه رمون با در اختیار گرفتن دومین راه ورود اساسی به شهر آمادهٔ رقابت با بوهموند بر سر حکومت این شهر می‌شد.
آخرین قدم برای تنگ کردن حلقه محاصره علیه انطاکیه مسدود کردن کامل دروازهٔ سنت جورج بود که بعد از ساخت لاماهومری صلیبیون بر آن متمرکز شدند. این دروازه تنها مسیری بود که مسلمانان انطاکیه از آن برای تجدید قوا استفاده می‌کردند و بستن آن بسیار اهمیَت داشت. بعد از آن‌که نیروهای صلیبی در یک عملیات ساده نیروهای مسلمان اطراف این دروازه را شکست دادند و اسب‌های فراوانی به غنیمت بردند تصمیم بر این شد که فرماندهی محاصرهٔ این دروازه را به تانکرد هُتویل واگذار کنند. برای انجام این امر هم صومعه‌ای که در نزدیکی این پل بود را مقرّ فرماندهی این بال ارتش قرار دادند. تانکرد اما حاضر نبود این فرماندهی را قبول کند مگر این که منفعتی در این امر باشد (چرا که برعکس فرماندهی لاماهومری فرماندهی این بال از لشکر احتمال حکومت انطاکیه را برای تانکرد بالا نمی‌برد). به این ترتیب شهریاران صلیبی به تانکرد ۴۰۰ مارک نقره پرداخت کردند تا این فرماندهی را بپذیرد. بیشتر این پول را طبیعتاً رمون تولوز پرداخت کرد چرا که او در عمل تنها کسی بود که توانایی مالی چنین کاری را داشت.