stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
نوآم چامسکی
زندگی > دوران کودکی: ۱۹۲۸–۱۹۴۵

اورام نوام چامسکی در ۷ دسامبر ۱۹۲۸ در محله ایست اوک لین فیلادلفیا، پنسیلوانیا به دنیا آمد. پدر و مادر او، زیو «ویلیام» چامسکی و السی سیمونوفسکی، مهاجران یهودی بودند.ویلیام در سال ۱۹۱۳ برای فرار از سربازی اجباری از امپراتوری روسیه گریخته بود و قبل از حضور در دانشگاه در بیگارخانه بالتیمور و مدارس ابتدایی عبری کار می‌کرد.ویلیام پس از نقل مکان به فیلادلفیا، مدیر مدرسه مذهبی کنیسه مایکوه اسرائیل شد و به دانشکده کالج گراتز پیوست. او تأکید زیادی بر آموزش مردم داشت تا «در تفکر خود به خوبی یکپارچه، آزاد و مستقل باشند، نگران بهبود و ارتقای جهان باشند، و مشتاق مشارکت در معنادارتر کردن و ارزشمندتر کردن زندگی برای همه باشند»، مأموریتی که شکل داد. متعاقباً توسط پسرش پذیرفته شد. السی معلم و فعالی بود که در بلاروس متولد شده بود. آنها در کنیسه مایکوه، جایی که هر دو کار می‌کردند، ملاقات کردند.
نوام (متولد ۱۹۲۸) اولین فرزند چامسکی‌ها بود. برادر کوچکتر او، دیوید الی چامسکی (۱۹۳۴–۲۰۲۱)، پنج سال بعد به دنیا آمد و به عنوان متخصص قلب در فیلادلفیا کار کرد. برادران صمیمی بودند، دیوید آسان‌گیر بود در حالی که نوام می‌توانست بسیار رقابتی باشد. چامسکی و برادرش یهودی بزرگ شدند، عبری آموختند و به‌طور منظم در بحث تئوری‌های سیاسی صهیونیسم شرکت داشتند. این خانواده به ویژه تحت تأثیر نوشته‌های چپ صهیونیستی احد حام قرار داشت. چامسکی در کودکی با یهودستیزی، به ویژه در جوامع ایرلندی و آلمانی فیلادلفیا مواجه شد.
چامسکی در مدرسه روزانه مستقل دیوییت اوک لین و دبیرستان مرکزی فیلادلفیا شرکت کرد، جایی که او از نظر آکادمیک عالی بود و به باشگاه‌ها و جوامع مختلف پیوست، اما با روش‌های آموزشی سلسله مراتبی و گروهی مدرسه مشکل داشت. او همچنین در دبیرستان عبری در کالج گراتز، جایی که پدرش تدریس می‌کرد، شرکت کرد.
چامسکی پدر و مادر خود را به عنوان «دموکرات‌های عادی روزولت» با سیاست‌های چپ میانه توصیف کرده‌است، اما بستگانی که در اتحادیه بین‌المللی کارگران پوشاک بانوان دخیل بودند، او را در معرض سوسیالیسم و سیاست‌های چپ افراطی قرار دادند. او به‌طور قابل توجهی تحت تأثیر عمویش و چپگراهای یهودی بود که برای بحث در مورد مسائل جاری به غرفه روزنامه او در شهر نیویورک مراجعه می‌کردند. خود چامسکی هنگام ملاقات با عمویش در شهر اغلب از کتابفروشی‌های چپ و آنارشیست دیدن می‌کرد و با اشتیاق به خواندن ادبیات سیاسی می‌پرداخت. او اولین مقاله خود را در سن ۱۰ سالگی در مورد گسترش فاشیسم پس از سقوط بارسلونا (فوریه ۱۹۳۹) در طول جنگ داخلی اسپانیا نوشت و از سن ۱۲ یا ۱۳ سالگی با سیاست آنارشیستی و همچنین با «چپ ضد بلشویک» شناخته شد او بعداً کشف خود از آنارشیسم را به عنوان «یک تصادف خوش شانس» توصیف کرد که او را به منتقد استالینیسم و سایر اشکال مارکسیسم–لنینیسم تبدیل کرد.
زندگی > ادوارد اس. هرمان و ماجرای فوریسون: ۱۹۷۶–۱۹۸۰

در اواخر دهه ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰، انتشارات زبان‌شناختی چامسکی، کار قبلی او را گسترش داد، شفاف‌سازی کرد و منتقدانش را مورد خطاب قرار داد و نظریه دستوری او را به‌روزرسانی کرد. گفتگوهای سیاسی او اغلب جنجال قابل توجهی ایجاد می‌کرد، به ویژه زمانی که او از دولت و ارتش اسرائیل انتقاد می‌کرد. در اوایل دهه ۱۹۷۰ چامسکی شروع به همکاری با ادوارد اس. هرمان، که او هم انتقاداتی به جنگ ایالات متحده در ویتنام منتشر کرده بود، کرد. آنها با هم «خشونت ضدانقلاب: حمام‌های خون در واقعیت و تبلیغات» را نوشتند، کتابی که از دخالت نظامی ایالات متحده در جنوب شرقی آسیا و ناکامی رسانه‌های جریان اصلی در پوشش آن انتقاد می‌کرد. وارنر مدولار آن را در سال ۱۹۷۳ منتشر کرد، اما شرکت مادرش با محتوای کتاب مخالفت کرد و دستور داد همه نسخه‌های آن از بین بروند.
در حالی که رسانه‌های جریان اصلی از او گریزان بودند، چامسکی از سوی یک شرکت انتشاراتی فعال، ساوث اند پرس، متعلق به مایکل آلبرت، حمایت شد. در سال ۱۹۷۹، ساوت اند خشونت ضدانقلاب اصلاح شده چامسکی و هرمان را به عنوان دو جلدی اقتصاد سیاسی حقوق بشر منتشر کرد، که واکنش‌های رسانه‌های ایالات متحده را به نسل‌کشی کامبوج و اشغال اندونزیایی تیمور شرقی مقایسه می‌کند. این کتاب استدلال می‌کند که از آنجایی که اندونزی متحد ایالات متحده بود، رسانه‌های ایالات متحده وضعیت تیمور شرقی را نادیده گرفتند در حالی که بر رویدادهای کامبوج، دشمن ایالات متحده تمرکز داشتند. پاسخ چامسکی شامل دو گواهی در برابر کمیته ویژه سازمان ملل متحد در مورد استعمار زدایی، تشویق موفقیت‌آمیز رسانه‌های آمریکایی برای پوشش خبری اشغال، و ملاقات با پناهندگان در لیسبون بود. استیون لوکس، آکادمیک مارکسیست، علنا چامسکی را متهم به خیانت به آرمان‌های آنارشیستی خود و توجیه گری برای رهبر کامبوج، پل پوت، کرد. هرمان گفت که این مناقشه «هزینه شخصی جدی» بر چامسکی تحمیل کرد، چامسکی گفت که «روشنفکران سازگار با شرق یا غرب» با عقاید مخالف با تلاش برای «غلبه بر آن با سیل دروغ» برخورد می‌کنند. او انتقاد شخصی را کم‌اهمیت تر از شواهدی می‌دانست که «روشنفکران جریان اصلی جنایات دولت‌های خود را فرونشانی یا توجیه کردند».
چامسکی مدت‌ها بود که علناً نازیسم و به‌طور کلی توتالیتاریسم را مورد انتقاد قرار داده بود، اما تعهد او به آزادی بیان باعث شد تا از حق رابرت فوریسون مورخ فرانسوی برای دفاع از موضعی که به‌طور گسترده به عنوان انکار هولوکاست شناخته می‌شود، دفاع کند. بدون اطلاع چامسکی، درخواست او برای آزادی بیان فوریسون به عنوان مقدمه ای برای کتاب ۱۹۸۰ مختصری در دفاع در برابر کسانی که مرا متهم به جعل تاریخ می‌کنند (Mémoire en défense contre ceux qui m'accusent de falsifier l'histoire) منتشر شد. چامسکی به دلیل دفاع از فوریسون به‌طور گسترده محکوم شد، و مطبوعات جریان اصلی فرانسه، چامسکی را متهم کردند که خود یک منکر هولوکاست است و از انتشار رد رد اتهامات خود امتناع کرده‌است. بعدها ورنر کوهن، جامعه‌شناس، با انتقاد از موضع چامسکی، تحلیلی از این ماجرا با عنوان شرکای نفرت: نوآم چامسکی و انکارکنندگان هولوکاست منتشر کرد. ماجرای فوریسون تأثیری ماندگار و مخرب بر حرفه چامسکی، به ویژه در فرانسه داشت.
زندگی > نقد پروپاگاندا و امور بین‌الملل: ۱۹۸۰–۲۰۰۱

در سال ۱۹۸۵، در طول جنگ کنترا نیکاراگوئه - که در آن ایالات متحده از نیروهای کنتراها علیه دولت ساندینیستا حمایت می‌کرد - چامسکی به ماناگوئه سفر کرد تا با سازمان‌های کارگری و پناهندگان درگیری ملاقات کند و سخنرانی‌های عمومی در مورد سیاست و زبان‌شناسی ارائه دهد. بسیاری از این سخنرانی‌ها در سال ۱۹۸۷ با عنوان در مورد قدرت و ایدئولوژی: سخنرانی‌های ماناگوئه منتشر شد. در سال ۱۹۸۳ او مثلث سرنوشت را منتشر کرد که استدلال می‌کرد که ایالات متحده به‌طور مداوم از درگیری اسرائیل و فلسطین برای اهداف خود استفاده کرده‌است. در سال ۱۹۸۸، چامسکی از سرزمین‌های فلسطینی دیدن کرد تا تأثیرات اشغال اسرائیل را ببیند.
چامسکی و هرمان در تولید رضایت: اقتصاد سیاسی رسانه‌های جمعی مدل پروپاگاندای رسانه‌ها را برای درک رسانه‌های جریان اصلی ترسیم می‌کنند. آنها استدلال می‌کردند که حتی در کشورهایی که سانسور رسمی ندارند، اخبار از طریق پنج فیلتر سانسور می‌شود که به شدت بر نحوه چگونه و چطور ارائه اخبار تأثیر می‌گذارد. الکس کری با الهام از این کتاب آن را در سال ۱۹۹۲ به فیلمی اقتباس شده تبدیل کرد. در سال ۱۹۸۹، چامسکی توهم‌های ضروری: کنترل فکر در جوامع دموکراتیک را منتشر کرد، که در آن پیشنهاد می‌کند که یک دموکراسی ارزشمند مستلزم آن است که شهروندانش در برابر رسانه‌ها و فرهنگ فکری نخبگانی که به دنبال کنترل آنها هستند، دفاع فکری از خود انجام دهند. در دهه ۱۹۸۰، شاگردان چامسکی زبان‌شناسان برجسته‌ای شدند که به نوبه خود، نظریه‌های زبان‌شناختی او را گسترش دادند و تجدید نظر کردند.
در دهه ۱۹۹۰، چامسکی فعالیت سیاسی را تا حد زیادی نسبت به قبل گسترش داد. او با حفظ تعهد خود به آرمان استقلال تیمور شرقی، در سال ۱۹۹۵ از استرالیا دیدن کرد تا به دستور انجمن امدادی تیمور شرقی و شورای ملی مقاومت تیمور شرقی دربارهٔ این موضوع صحبت کند. سخنرانی‌هایی که او در مورد این موضوع ارائه کرد با عنوان قدرت‌ها و چشم‌اندازها در سال ۱۹۹۶ منتشر شد. در نتیجه تبلیغات بین‌المللی که چامسکی ایجاد کرد، زندگی‌نامه‌نویس او ولفگانگ اسپرلیخ معتقد بود که او بیش از هرکس دیگری جز جان پیلگر روزنامه‌نگار تحقیقی برای کمک به استقلال تیمور شرقی فعالیت کرد. پس از استقلال تیمور شرقی از اندونزی در سال ۱۹۹۹، نیروهای بین‌المللی حافظ صلح به رهبری استرالیا وارد تیمور شرقی شدند. چامسکی به این موضوع انتقاد داشت و معتقد بود که این امر برای تضمین دسترسی استرالیا به ذخایر نفت و گاز تیمور شرقی تحت معاهده جدایی تیمور طراحی شده‌است.
زندگی > انتقاد از جنگ عراق و بازنشستگی از مؤسسه فناوری ماساچوست: ۲۰۰۱–۲۰۱۷

پس از حملات ۱۱ سپتامبر در سال ۲۰۰۱، چامسکی مورد مصاحبه گسترده قرار گرفت. سون استوریز پرس (Seven Stories Press) این مصاحبه‌ها را در اکتبر آن سال گردآوری و منتشر کرد. چامسکی استدلال می‌کرد که جنگ علیه تروریسم یک تحول جدید نیست، بلکه ادامه سیاست خارجی ایالات متحده و لفاظی‌های همزمان حداقل از دوران ریگان بوده‌است. او در سال ۲۰۰۱ سخنرانی یادبود دی.تی. لاکداوالا (D.T. Lakdawala) را در دهلی نو ایراد کرد، و در سال ۲۰۰۳ به دعوت انجمن محققان اجتماعی آمریکای لاتین از کوبا بازدید کرد. هژمونی یا بقا در سال ۲۰۰۳ منتشر شد و آنچه را که او «راهبرد کلان امپراتوری» ایالات متحده نامید، بیان کرد و جنگ عراق و دیگر جنبه‌های جنگ علیه تروریسم را نقد کرد. چامسکی در این دوره با نظم بیشتری به تورهای بین‌المللی پرداخت.
چامسکی در سال ۲۰۰۲ از مؤسسه فناوری ماساچوست بازنشسته شد، اما به انجام تحقیقات و سمینارها در دانشگاه به عنوان یک استاد بازنشسته ادامه داد. در همان سال او برای شرکت در محاکمه یک ناشر که به خاطر چاپ یکی از کتاب‌های چامسکی به خیانت متهم شده بود، از ترکیه دیدن کرد. چامسکی اصرار داشت که خوانده باشد و در میان توجه رسانه‌های بین‌المللی، دادگاه‌های امنیتی در روز اول اتهام را کنار گذاشتند. چامسکی در آن سفر از مناطق کردنشین ترکیه بازدید کرد و به نفع حقوق بشر کردها سخن گفت. او که از طرفداران مجمع اجتماعی جهانی بود، در کنفرانس‌های آن در برزیل در سال‌های ۲۰۰۲ و ۲۰۰۳ شرکت کرد و همچنین در رویداد انجمن در هند شرکت کرد.
چامسکی از جنبش تسخیر حمایت کرد و در ابن مورد سخنرانی کرد، او دو اثر تسخیر (۲۰۱۲)، رساله چاپی، و تسخیر: تأملاتی در مورد جنگ طبقاتی، شورش و همبستگی (۲۰۱۳) را چاپ کرد که تأثیر جنبش را شرح می‌داد. چامسکی رشد جنبش را به این تصور نسبت داد که حزب دموکرات منافع طبقه کارگر سفیدپوست را کنار گذاشته‌است. در مارس ۲۰۱۴، چامسکی به عنوان یک عضو ارشد به شورای مشورتی بنیاد صلح عصر هسته‌ای پیوست، سازمانی که از خلع جهانی سلاح هسته‌ای حمایت می‌کند. مستند کتاب مرثیه‌ای برای رؤیای آمریکایی در سال ۲۰۱۵ نظرات او را در مورد سرمایه‌داری و نابرابری اقتصادی از طریق «آموزش ۷۵ دقیقه ای» خلاصه می‌کند.
زندگی > دانشگاه آریزونا: ۲۰۱۷–تاکنون

در سال ۲۰۱۷، چامسکی یک دوره کوتاه مدت سیاست را در دانشگاه آریزونا در توسان تدریس کرد و بعداً به عنوان استاد پاره وقت در بخش زبان‌شناسی آنجا، با وظایف خود از جمله تدریس و سمینارهای عمومی استخدام شد. حقوق او از طریق کمک‌های خیریه تأمین می‌شود.
چامسکی اعلامیه زبان مشترک کروات‌ها، صرب‌ها، بوسنیایی‌ها و مونته‌نگرویی‌ها را در سال ۲۰۱۸ امضا کرد.
نظریه زبان‌شناسی

آنچه به عنوان پژوهش صرفاً زبانی آغاز شد؛. از طریق دخالت در علل سیاسی و همذات پنداری با سنت فلسفی قدیمی‌تر، به تلاشی برای تدوین یک نظریه کلی دربارهٔ انسان منجر شد. ریشه‌های این امر در نظریهٔ زبان‌شناختی آشکار است؛. کشف ساختارهای شناختی مشترک برای نوع بشر، اما فقط برای انسان (نوع خاص)، به آسانی به تفکر ویژگی‌های غیرقابل انکار انسانی منجر می‌شود.
ادوارد مارکوت در مورد اهمیت نظریه زبانی چامسکی
اساس نظریه زبان‌شناختی چامسکی در زبان‌شناسی زیستی نهفته‌است، مکتب زبان‌شناختی که معتقد است اصول زیربنای ساختار زبان از نظر زیست‌شناختی در ذهن انسان تنظیم شده‌اند و از این رو به‌طور ژنتیکی به ارث رسیده‌اند. او استدلال می‌کند که همه انسان‌ها بدون توجه به تفاوت‌های فرهنگی-اجتماعی، ساختار زبانی زیربنایی یکسانی دارند. چامسکی با اتخاذ این موضع، روان‌شناسی رفتارگرایانه افراطی بی‌اف اسکینر را رد می‌کند، که رفتار (از جمله صحبت کردن و تفکر) را محصولی کاملاً آموخته‌شده از تعاملات بین ارگانیسم‌ها و محیط‌هایشان می‌دید. بر این اساس، چامسکی استدلال می‌کند که زبان یک تکامل تکاملی منحصر به فرد نوع بشر است و از شیوه‌های ارتباطی که توسط هر گونه حیوانی استفاده می‌شود متمایز است. دیدگاه ذات‌گرایی و درون‌گرای چامسکی به زبان با مکتب فلسفی «خردگرایی» سازگار است و با دیدگاه ضد ذات گرایانه و بیرونی زبان منطبق با مکتب فلسفی «تجربه گرایی» که مدعی است همه دانش‌ها از جمله زبان، از محرک‌های بیرونی می‌آید، در تضاد است.
نظریه زبان‌شناسی > گرامر جهانی

از دهه ۱۹۶۰، چامسکی معتقد است که دانش نحوی حداقل تا حدی ذاتی است، به این معنی که کودکان فقط باید ویژگی‌های خاص زبانی زبان مادری خود را بیاموزند. او استدلال خود را بر مشاهدات مربوط به اکتساب زبان انسان استوار می‌کند و «فقر محرک» را توصیف می‌کند: شکاف عظیمی بین محرک‌های زبانی که کودکان در معرض آن قرار می‌گیرند و شایستگی زبانی غنی که آنها به دست می‌آورند. برای مثال، اگرچه کودکان تنها در معرض یک زیرمجموعه بسیار کوچک و متناهی از گونه‌های نحوی مجاز در زبان اول خود قرار می‌گیرند، اما به گونه‌ای توانایی بسیار سازمان‌یافته و منظم برای درک و تولید بی‌نهایت جملات، از جمله جملاتی که قبلاً هرگز نداشته‌اند، به دست می‌آورند. به آن زبان گفته شده‌است. چامسکی برای توضیح این موضوع استدلال کرد که داده‌های اولیه زبانی باید به ظرفیت زبانی ذاتی ضمیمه شوند. علاوه بر این، در حالی که یک نوزاد انسان و یک بچه گربه هر دو قادر به استدلال استقرایی هستند، اگر دقیقاً در معرض همان داده‌های زبانی قرار گیرند، انسان همیشه توانایی درک و تولید زبان را به دست می‌آورد، در حالی که بچه گربه هرگز هیچ‌کدام از این توانایی‌ها را به دست نمی‌آورد. چامسکی از این تفاوت در ظرفیت به عنوان ابزار اکتساب زبان یاد کرد و پیشنهاد کرد که زبان شناسان باید هم تعیین کنند که آن دستگاه چیست و چه محدودیت‌هایی را بر دامنه زبان‌های ممکن انسانی اعمال می‌کند. ویژگی‌های جهانی که از این محدودیت‌ها ناشی می‌شوند، «گرامر جهانی» را تشکیل می‌دهند. بسیاری از محققان دستور زبان جهانی را به دلیل غیرممکن بودن تکاملی مبنای ژنتیکی آن برای زبان، فقدان ویژگی‌های جهانی بین زبان‌ها، و ارتباط اثبات نشده بین ساختارهای ذاتی/جهانی و ساختارهای زبان‌های خاص به چالش کشیده‌اند. محقق مایکل توماسلو نظریه چامسکی در مورد دانش نحوی فطری را به عنوان مبتنی بر نظریه و نه مشاهده رفتاری به چالش کشیده‌است. اگرچه این نظریه از دهه ۱۹۶۰ تا ۱۹۹۰ تأثیرگذار بود، نظریه بومی گرای چامسکی در نهایت توسط جریان اصلی جامعه تحقیقاتی اکتساب زبان کودکان به دلیل ناسازگاری آن با شواهد تحقیقاتی رد شد. همچنین توسط زبان شناسانی از جمله رابرت فریدین، جفری سامپسون، جفری کی پولوم و باربارا شولتس استدلال شد که شواهد زبانی چامسکی برای آن نادرست بوده‌است.
مواضعِ سیاسی

مقالهٔ اصلی: مواضع سیاسی نوآم چامسکی
زندگیِ شخصی

چامسکی با کارول دوریس شتس (چامسکی) در سال ۱۹۴۹ ازدواج کرد و این ازدواج تا زمان مرگ همسرش در سال ۲۰۰۸ ادامه یافت. آن‌ها با یکدیگر سه فرزند دارند: آویوا (زادهٔ ۱۹۵۷)، دایان (زادهٔ ۱۹۶۰) و هری (زادهٔ ۱۹۶۷). وی در سال ۲۰۱۴ با والریا واسرمن ازدواج کرد.
آثار > نوشته‌ها

مقالهٔ اصلی: کتاب‌شناسی نوآم چامسکی
آثار > فیلم‌شناخت

(Manufacturing consent) جعل رضایت: نوآم چامسکی و رسانه‌ها -(۱۹۹۲)
(The Corporation) ابرشرکت-(۲۰۰۳)
(Noam Chomsky - Rebel Without A Pause) نوآم چامسکی: شورشیِ خستگی ناپذیر-(۲۰۰۳)
(Peace Propaganda & the Promised Land) صلح، تبلیغات و سرزمین موعود: رسانه‌های آمریکا و منازعه فلسطین-اسرائیل-(۲۰۰۴)
(Lake of Fire) دریاچه آتش-(۲۰۰۶)
(Four Horsemen) چهار سوار (آخرالزمان)-(۲۰۱۲) دارندهٔ بیش از بیست عنوان و جایزهٔ بین‌المللی ازآن میان ایران
(?Is The Man Who Is Tall Happy) آیا مردی که قدش بلنده، خوشحاله؟ -(۲۰۱۳)
(Requiem for the American Dream) مرثیه‌ای بر رؤیای آمریکایی -(۲۰۱۵)
(We Are Many) ما عده‌مان زیاد است-(۲۰۱۴)
(The Brainwashing of My Dad) چگونه پدرم را شستشوی مغزی دادند-(۲۰۱۶)
کارول شاتز که چامسکی در سال ۱۹۴۹ با او ازدواج کرد.
گنبد بزرگ در مؤسسه فناوری ماساچوست، جایی که چامسکی در سال ۱۹۵۵ شروع به کار کرد.
چامسکی در سال ۱۹۷۷
چامسکی در حمایت از جنبش تسخیر در سال ۲۰۱۱
چامسکی در مورد اکولوژی، اخلاق و آنارشیسم بحث می‌کند.
چامسکی در سال ۲۰۰۴
نئوپتولموس

نئوپتولموس (به یونانی: Νεοπτόλημος) در اسطوره‌های یونان، پسر آشیل و دیدامیا است.
او پورهوس  به معنای «مو سرخ» نیز نامیده می‌شد. در جنگ تروا شرکت داشت و پریاموس پادشاه تروآ را کشت و پولوکسنا را بر مزار پدر قربانی کرد. پس از جنگ آندروماخه بیوه هکتور را به عنوان پاداش گرفت. سرانجام در معبد دلفی به دست اورستس کشته شد.
در آخرین سال جنگ ترآ، قهرمان یونانی ادیسه او را به تروا آورد، پس از آن که هلنوس پیشگوی تروا اعلام کرد که بدون کمک یکی از نوادگان آئاکوس که در ساختن دیوارهای آن کمک کرده‌است، نمی‌توان شهر را تصرف کرد. نئوپتولموس، نوه آئاکوس بود. او شجاعانه جنگید و در تصرف تروا شرکت کرد، اما مرتکب هتک حرمت شد که پادشاه سالخورده پریام را در قربانگاه به قتل رساند. او با دختر هلن، هرمیون ازدواج کرد، اما او را به عنوان یک دختر ترک کرد و بیوه صیغه هکتور، آندروماخه را به اسارات و همسری گرفت. او در دلفی به قتل رسید، جایی که برای درخواست از آپولو برای کفاره مرگ آشیل رفته بود.
مرگ سحری

| مرگ سحری | مرگ سحری |
| --- | --- |
توسعه‌دهنده(ها): بیهیویر اینترکتیو
ناشر(ها): ۵۰۵ گیمز بیهیویر اینترکتیو دیپ سیلور استاربریز استودیوز
کارگردان(ـان): اشلی پنل دیو ریچارد متیو کوته
تهیه‌کننده(ها): استیفان بیچامپ دنیل
برنامه‌نویس(ـان): Fadi Beyrouti Jean-Philip Desjardins Rémi Veilleux
هنرمند(ان): فیلیپ ایوانووی مارک سالها
نویسنده(ها): Farah Daoud-Brixi
آهنگساز(ان): میشل اف ایپریل
موتور: آنریل انجین ۴
سکو(ها): مایکروسافت ویندوز ایکس‌باکس وان پلی‌استیشن ۴ نینتندو سوئیچ اندروید آی‌اواس گوگل استادیا پلی‌استیشن ۵ ایکس‌باکس سری اکس/اس
تاریخ(های) انتشار:  ژوئن ۱۴, ۲۰۱۶  مایکروسافت ویندوزج: ژوئن ۱۴, ۲۰۱۶   پلی‌استیشن ۴، ایکس‌باکس وانآمریکای شمالی: ژوئن ۲۰, ۲۰۱۷ استرالزی: ژوئن ۲۲, ۲۰۱۷ اروپا: ژوئن ۲۳, ۲۰۱۷   نینتندو سوئیچج: سپتامبر ۲۴, ۲۰۱۹   اندروید، آی‌اواسج: آوریل ۱۷, ۲۰۲۰   استادیاج: اکتبر ۱, ۲۰۲۰   پلی‌استیشن ۵، ایکس‌باکس سری اکس/اسج: Q۴ ۲۰۲۰  
ژانر(ها): ترس و بقا
حالت(ها): چندنفره
مرگ سحری (به انگلیسی: Dead by Daylight) یک بازی ویدئویی چندنفره آنلاین در سبک ترس و بقا است؛ که توسط استودیوی کانادایی بیهیویر اینترکتیو توسعه یافته است. در این بازی یک قاتل بی‌رحم به شکار چهار بازمانده‌ای که از یک مرگ وحشتناک فرار می‌کنند می‌پردازد. در حالی که بازماندگان باید از گرفتار شدن خودداری کنند و با همکاری یکدیگر برای تعمیر پنج ژنراتور، دروازه های خروجی را روشن کنند.در این بازی اکثر شخصیت‌ها برگرفته شده از فرنچایزهای معروف مانند کابوس در خیابان الم ، اره، هالووین، سایلنت هیل، رزیدنت ایول ،جیغ، کشتار با اره‌برقی در تگزاس ،چیزهای عجیب هل رایرز ایول دد بیگانه حلقه  چاکی آیرن میدن نیکلاس کیج، آلن ویک  هستند. مرگ سحری در سال ۲۰۱۶ و در پلت‌فرم‌های مایکروسافت ویندوز و در سال ۲۰۱۷ برایه، ایکس‌باکس وان، پلی‌استیشن ۴ منتشر شد، نسخه نینتندو سوئیچ در سپتامبر ۲۰۱۹، و همینطور نسخه موبایل بازی در آوریل ۲۰۲۰ اندروید، آی‌اواس، نسخه گوگل استادیا در اکتبر ۲۰۲۰ و همچنین در  نوامبر ۲۰۲۰ نسخه نسل نهمی بازی برایه پلی‌استیشن ۵، و ایکس‌باکس سری اکس/اس منتشر شده‌است.
مرگ سحری در سال ۲۰۱۶ به صورت کلی عرضه شد که چند روز پس از انتشار توانست نظر پلیرهای زیادی را به خودش جلب کند، به طوری که وقتی انتشار به پایان رسید،پس از گذشت یک هفته حدوداً ۲۷۰۰۰۰ نسخه فروخت و پس از گذشت یک ماه بیش از ۱ میلیون نسخه دیگر هم فروخت و در ۱۶ نوامبر ۲۰۱۷ موفق شد به فروش ۳میلیون نسخه دست یابد و این فروش چشم گیر در می ۲۰۱۹ منجر شد به فروش ۲۵ میلیون نسخه دیگر هم دسترسی پیدا کند و این تعداد در می ۲۰۲۲ به ۵۰ میلیون و در نوامبر ۲۰۲۳ به ۶۰ میلیون رسید.بعد از این موفقیت بزرگ تجاری، شرکت بیهیویر اینترکتیو تصمیم گرفت تا برای پلتفرم های اندروید و آی‌اواس هم آن را منتشر کند که نسخه موبایلی همانند نسخه قبلی بسیار مورد استقبال کاربران قرار گرفت. به طوری که شرکت‌های بزرگی مانند نت‌ایز از مرگ سحری به عنوان یک الگو استفاده کردند و بازی‌های دیگری را نیز در دسترس کاربران قرار دادند. تیم بیهیویر اینترکتیو در سال ۲۰۲۲ به طرفداران خبر به یک نسخه موبایلی جدید دادند، که با همکاری شرکت نت‌ایز شروع به ساخت یک نسخه دیگر کردند. این نسخه در اوایل سال ۲۰۲۳ برای اندروید و آی‌اواس در دسترس کاربران قرار گرفت. مرگ سحری در ۷ نوامبر ۲۰۲۲ در پابجی:بتل‌گراندز ظاهر شد و حالت جدیدی را معرفی کرد که در آن بازیکنان ژنراتور ها را تعمیر می کردند و از قاتل فرار می کردند و در کنار آن لوازم آرایشی جدیدی را اضافه کرد.
گیم‌پلی

بازی Dead by Daylight یک بازی ترسناک آنلاین است که در آن یک بازیکن به‌عنوان قاتل (Killer) و چهار بازیکن دیگر به‌عنوان بازمانده (Survivor) بازی می‌کنند. مسابقات بازی با عنوان "محاکمه" (Trial) شناخته می‌شوند. بازمانده‌ها باید با تعمیر پنج ژنراتور از مجموع هفت ژنراتور موجود در نقشه، دروازه‌های خروجی را فعال کرده و از محاکمه فرار کنند. هدف قاتل این است که تمامی بازمانده‌ها را پیش از فرار، گیر انداخته و آنها را به قلاب‌های قربانی (Hooks) آویزان کند تا به موجودی شیطانی به‌نام Entity قربانی شوند.
اگر تنها یک بازمانده باقی بماند، دریچه‌ای برای فرار به‌طور تصادفی در نقشه ظاهر می‌شود. اگر قاتل این دریچه را ببندد یا بازمانده یک دروازه خروجی را باز کند، زمان‌بندی ویژه‌ای با عنوان "فروپاشی بازی پایانی" (Endgame Collapse) فعال می‌شود که دو دقیقه طول می‌کشد. در پایان این زمان، تمامی بازمانده‌های باقی‌مانده قربانی Entity می‌شوند.
گیم‌پلی > نقش بازمانده‌ها

بازمانده‌ها می‌توانند بدوند، راه بروند، خمیده حرکت کنند یا در صورت مجروح شدن بخزند. آنها باید از قاتل فرار کنند و با استفاده از محیط اطراف و توانایی‌های خود، او را گمراه یا پنهان شوند. بازمانده‌ها می‌توانند تخته‌های چوبی (Pallets) را در مسیر قاتل بیندازند تا او را برای لحظاتی متوقف کنند. آنها همچنین می‌توانند از صندوق‌ها، آیتم‌های مفیدی مانند نقشه، کلید، جعبه ابزار، کیت کمک‌های اولیه و چراغ قوه پیدا کنند.
بازمانده‌ها در حین تعامل با اشیاء (مانند تعمیر ژنراتورها) ممکن است با آزمون‌های مهارتی (Skill Checks) مواجه شوند. اگر بازمانده آزمون مهارتی را با موفقیت انجام دهد، پیشرفت ادامه پیدا می‌کند. اما در صورت شکست، قاتل از موقعیت آنها مطلع می‌شود.
گیم‌پلی > نقش قاتل‌ها

قاتل باید بازمانده‌ها را تعقیب کند و با دو ضربه، آنها را به حالت در حال مرگ (Dying State) ببرد. سپس می‌تواند آنها را برداشته و به قلاب‌های قربانی بیاویزد. بازمانده‌ها می‌توانند برای فرار از دست قاتل تلاش کنند، اما شانس موفقیت تنها 4% است. در صورت موفق نشدن، سرعت قربانی شدن آنها افزایش می‌یابد. اگر بازمانده‌ای سه بار به قلاب آویخته شود، به‌طور کامل قربانی می‌شود.
گیم‌پلی > ویژگی‌های دیگر بازی

1. دریچه فرار:
اگر تنها یک بازمانده باقی بماند، دریچه فرار ظاهر می‌شود. بازمانده می‌تواند از این دریچه فرار کند، اما اگر قاتل آن را پیدا کند و ببندد، دروازه‌های خروجی فعال می‌شوند.
2. قابلیت‌ها (Perks):
بازیکنان (چه بازمانده و چه قاتل) می‌توانند حداکثر چهار قابلیت ویژه در ترکیب خود استفاده کنند. این قابلیت‌ها از طریق Bloodweb (درخت مهارت) باز می‌شوند. هر شخصیت دارای سه پرک منحصر‌به‌فرد است که با پیشرفت درخت مهارتی، برای دیگر شخصیت‌ها نیز قابل دسترسی می‌شود.
3.  فروپاشی پایان بازی: 
در مرحله پایانی بازی، زمانی که دروازه‌ها باز یا دریچه بسته شود، تایمر Endgame Collapse شروع به کار می‌کند. بازمانده‌ها باید در این زمان باقی‌مانده فرار کنند.
بازیکن اصلی ( در مرکز) در حال تعمیر ژنراتور با جعبه ابزار، با یک بازمانده دیگر در سمت راست
فوتیوس اول

| فوتیوس اول | فوتیوس اول |
| --- | --- |
تمثال (دین) of Saint Photios from an image of a fresco in Saint Sophia's Cathedral, Kiev: تمثال (دین) of Saint Photios from an image of a fresco in Saint Sophia's Cathedral, Kiev
The Great, Confessor of the Faith, and Equal to the Apostles: The Great, Confessor of the Faith, and Equal to the Apostles
زادهٔ: c. 810 قسطنطنیه
درگذشتۀ: c. 893 Bordi, ارمنستان
تکریم‌شده در: کلیسای ارتدکس شرقی
قدیس‌شدن: 1847، Constantinople توسط Anthimus VI of Constantinople
بزرگداشت: February 6
فوتیوس اول (Fotios,Photius I,Photios) سراسقف کلیسای ارتدوکس شرقی و اسقف اعظم جهانی کنستانتینوپل (قسطنطنیه) بار اول از ۸۵۸ تا ۸۶۷ میلادی و بار دوم از ۸۷۷ تا ۸۸۶ میلادی بوده‌است. مدت و دورهٔ تقریبی حیاتش از حدود ۸۱۰ تا حدود ۸۹۳ میلادی می‌باشد. او در کلیساهای ارتدوکس شرقی با عنوان «قدیس فوتیوس کبیر» شناخته می‌شود.
او از یکی از خانواده‌های معروف کنستانتینوپل و مردی تحصیل کرده بوده‌است. به عقیدهٔ دانشمندان، منابعی که از شرح زندگی وی سخن می‌گویند، به‌طور کامل قابل اطمینان نیستند. با این حال، فوتیوس تحصیلات عالیه داشته‌است، ولی ما نمی‌دانیم که این تحصیلات را از کجا به دست آورده بوده‌است. کتابخانهٔ مشهور وی به فراوانی فضل و دانشش گواهی می‌دهد (شامل آثار و کتب در زمینه‌های الهیات، دین‌شناسی و علوم دینی، تاریخ، گرامر، فلسفه، حقوق، علوم طبیعی و پزشکی).
خود وی می‌گوید که وقتی جوان بود، به صومعه‌نشینی و زندگی رهبانی (تارک دنیا بودن) تمایل داشت، اما عوض آن یک شغل دنیوی و غیر مذهبی را آغاز کرد. فوتیوس نه تنها یکی از مشهورترین شخصیت‌های قرن نهم روم شرقی بوده، بلکه یکی از معروفترین چهره‌های کل تاریخ بیزانس (روم شرقی) به‌شمار می‌رود. وی در تاریخی نامعلوم به همراه یک هیئت نمایندگی به سفارت به بغداد که تحت حکومت خلافت عباسیان بود، رفت. معروفترین اثر فوتیوس Bibliotheca یا Myriobiblon نام دارد که مجموعه‌ای است از مستخرجات و خلاصه‌های ۲۸۰ جلد کتاب (۲۷۹ جلد به روایتی دیگر) متعلق به نویسندگان کلاسیک. نسخه‌های اصلی این ۲۸۰ جلد کتاب اغلب مفقود شده‌اند و به همین علت مستخرجات فوتیوس از آنها - به ویژه مستخرجاتی که از نوشته‌های تاریخ نگاران تهیه شده‌است، حائز اهمیت بسیار می‌باشند. این مجموعه را در واقع می‌توان نوعی دائرةالمعارف نام نهاد. این آثار از قرن پنجم قبل از میلاد آغاز می‌شوند و تا قرن نهم میلادی، یعنی زمان حیات خود فوتیوس ادامه پیدا می‌کنند. در گذشته تصور می‌کردند که گویا فوتیوس، Bibliotheca را هنگامی که در سفارت بغداد بوده، نگاشته‌است، ولی اکنون این حدس توسط دانشمندان رد می‌شود.
تیمو بل

تیمو بول (انگلیسی: Timo Boll؛ زادهٔ ۸ مارس ۱۹۸۱) بازیکن تنیس روی میز اهل آلمان است.وی همچنین برنده جوایزی همچون برگ بوی نقره‌ای شده است.
وی همچنین برنده جوایزی همچون برگ بوی نقره‌ای شده است.
او در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برنده ۱۸ مدال طلا، ۱۳ مدال نقره، ۸ مدال برنز شده‌است.