stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
سیرجان
جغرافیا > کشاورزی

سیرجان به دلیل قرارگیری روی دشتی حاصلخیز و مناسب برای کشاورزی و همینطور وجود مناطق کوهستانی در اطراف سیرجان و اب و قنات فراوان در منطقه کشاورزی متنوع و فراوانی دارد . از گذشته دور مهم ترین منبع درامد در سیرجان کشاورزی بوده است.به طور میانگین زمین های کشاورزی سیرجان اعم از زراعی ،باغی ، دیم و آبی ۹۰,۰۰۰هکتار می باشند.محصولات کشاورزی سیرجان عبارتند از:پسته،بادام،گردو،انار،سیب،به،هلو،زردالو،الوچه،گیلاس،البالو،الو،سنجد،انجیر و به صورت پراکنده بیدمشک،نسترن و گل محمدی. درگذشته معمولا زمین هایی که اکنون زیر کشت پسته هستند زراعی بودند و محصولاتی نظیر:گندم،جو،نخود،کنجد،پنبه و یونجه در انها کشت میشد.
سطح زیر کشت چند محصول در سیرجان:
پسته:۵۱۶۷۸ هکتار
بادام:۳۱۴۴ هکتار
گردو:۲۰۷۱ هکتار
مردم‌شناسی

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت شهر سیرجان ۱۹۹٬۷۰۴ نفر (۵۸٬۷۵۶ خانوار) بوده‌است.
مردم سیرجان از اقوام مختلفی هستند، فارس‌ها و بعد از آنها، لرها  در این شهر اکثریت هستند. فارس ها به زبان فارسی با لهجه سیرجانی تکلم میکنند. لرها نیز جمعیت قابل توجهی در این شهر دارند.و ترک ها فرزندان سه ایل افشار، بچاقچی و قرائی در این شهر زندگی می‌کنند و زبان اکثرشان ترکی افشاری است. در این شهر اقوام لری زندگی میکنند که از ایل سهراب خانی و میرزاحسنی هستند که بزرگ این ایل خانواده های امانی لری هستند.
از طوایف عرب ، خانواده های اصیلی در سیرجان زندگی می کنند من جمله رضوی ها (طایفه حاج رشید)،موید محسنی ها،احسایی،سادات سیرجانی، بنی اسد ها که جمعیت قابل توجهی دارند خود شامل خانواده هایی از جمله نجمی،اسدی،بنی اسدی،عزت آبادی، آزادی و...
‌(پیغمبر دزدان منسوب به این طایفه است)
اعراب دیگری با جمعیت قابل توجهی نیز در منطقه سیرجانی می‌زیستند از جمله عرب حاج حسینی،لبومحمدی،شاه سون،عرب بدویی،عرب خراسانی،عرب پاریزی،عرب قهستانی و ...
گردشگری

این شهر به دلیل قدمتی که دارد، مجموعه و موزه‌ای است از ادوار مختلف تاریخ ایران که هنوز در بناهای این شهر انعکاس دارد. معماری سیرجان صاحب یکی از بی‌نظیرترین نوع بادگیرهای ایرانی به نام بادگیر چپقی است. دهکده بزرگ گردشگری گهرپارک در ۲۰ کیلومتری سیرجان در محور نی ریز واقع شده است. بعد از تکمیل فازهای آن به بزرگترین مجموعه تفریحی و گردشگری خاورمیانه تبدیل خواهد شد. این مجموعه گردشگری بینظیر در دل کوه دارای آبشار، رودخانه، دریاچه، مزرعه حیوانات، زیپ لاین، ترن هوایی، پارک ژوراسیک، رستورانهای متعدد می باشد.[نیازمند منبع]
دیدنی‌های تاریخی و فرهنگی

امام زاده احمد (ع)
امامزاده علی (ع)
بادگیر چپقی
بازار سیرجان این بازار از بناهای دوره قاجاریه است.
یخدان‌های دوقلوی سیرجان
خانهٔ حاج رشید
خانه علی‌اکبر شوکت سعیدی
باغ سنگی
آرامگاه میر زبیر
قلعه سنگ سیرجان
بنای شاه فیروز
کاروانسراها
عمارت سعیدنیا
عمارت صدرزاده
کاروانسرای هماشهر
روستای تاریخی کران
قنوات هماشهر
برج‌های قدیمی (محمودابادسید)
امام زاده سید محمد (جاده سیرجان شهربابک نرسیده به زید آباد)
مسجد قدیمی جامع سیرجان (پشت بازار)
دیدنی‌های تاریخی و فرهنگی > موزه‌ها

موزه تاریخ و مردم‌شناسی سیرجان
موزه سنگ‌های تزئینی در محل بنای بادگیر چپقی
موزه دیرینه‌شناسی
موزه دستبافته‌های عشایری سیرجان
کوره آجر پزی سنتی حجت آباد
دیدنی‌های طبیعی

منطقهٔ ییلاقی و خوش آب وهوای اسلام‌آباد چهارگنبد
منطقهٔ حفاظت‌شدهٔ سیاه‌کوه
سرو کهنسال امامزاده احمد
طبیعت زیبای ییلاقی بلورد
کفه نمک سیرجان واقع در خیرآباد
صخره باستانی بی‌بی‌دن دارستان
منطقه کوهستانی و ییلاقی اسلام آبادچهارگنبد
منطقه کوهستانی و ییلاقی گدارخانه سرخ
باغ‌های پسته
منطقهٔ خوش آب و هوای قهستان سیرجان
یخدان‌های دوقلوی سیرجان
سد تنگوئیه (در فاصله ۲۵ کیلومتری جاده سیرجان به کرمان)
بزرگ‌ترین دریاچه مصنوعی خاورمیانه در گهر پارک (در جاده سیرجان به شیراز نرسیده به گل گهر)
منطقه خوش آب و هوای بیدخواب و باغ خشک
منطقه خوش اب و هوای ده جرسی (۳۵ کیلومتری جاده سیرجان و کرمان)
بزرگترین پارک گردشگری خاورمیانه در گهر پارک
منطقه کوهستانی و ییلاقی گدار خانه سرخ
بزرگترین آبشار مصنوعی خاورمیانه در گهرپارک
صنایع دستی > سیرجان، شهر جهانی گلیم

گلیم شیریکی پیچ: این نوع گلیم در میراث جهانی یونسکو ثبت شده و سیرجان به عنوان شهر جهانی گلیم معرفی شده‌است.. این گلیم توسط ایل افشار و بچاقچی بافته می‌شود و از نظر تاریخی بسیار شبیه به گلیم های آذربایجان و آناتولی هست به این دلیل که افشارها و بچاقچی ها از آذربایجان و آناتولی به کرمان مهاجرت کرده اند. به ندرت می‌توان در میان گلیم‌های شیریکی‌پیچ، دو نقش همانند یافت؛ چون نقوش، ترکیب‌بندی و رنگ‌ها بیانگر اندیشه و احساس بافنده‌اند و شادی و اندوه او در سردی و گرمی رنگ تبلور می‌یابد و نشانه‌های ذهنی یا تقلیدی را در شکل‌دادن نقوش از محیط و طبیعت و از باورها، عقاید، عادات، سنت‌ها الهام می‌گیرد.
پته دوزی
قالی
هتل‌ها و مراکز اقامتی

هتل پنج ستاره رکسان سیرجان★★★★★ (درحال احداث)
هتل عطر سیب★★★
هتل سروش★★
هتل فدک★★
هتل کهکشان★★
هتل سیرجان
هتل قائم
هتل آکراس
مهمانسرای جهانگردی سیرجان
بازارها و مراکز تجاری

بازارهای سیرجان شامل قدیمی‌ترین به نام بازار کاروانسرای آقا ابراهیم و بازار قدیم و بازارنو می‌باشد و شامل یک بازار سنتی قهوه قوتو معروف به بازار علافی و تعدادی بازار نوساز است.
بازار تاریخی سیرجان بازار و کاروانسرای آقا ابراهیم و بازارهای قدیم و نو
مرکز خرید زیگورات سنتر
بازار مهیاشهر از بازار روزهای جدید
مجتمع تجاری مهر
جمعه بازار
هایپر استار
مرکز خرید کوثر
مرکز خرید کندو (پاساژ کندو)
مرکز خرید ولی عصر (نبش خیابان انقلاب)
فروشگاه باتری موسی
پاساژ علی ابن ابی طالب
سوغات

مسقطی، پسته، قوتو (قاووت)
شیرینی‌های خانگی از جمله باقلوا، کماچ سهن، کلمپه و دیگر شیرینی‌های سنتی
گلیم شیرکی پیچ و پته
بادام، انار، قیصی و زردآلو و انواع میوه‌جات
فرهنگ > کتابخانه‌ها

شهر سیرجان دارای ۱۲ کتابخانه عمومی رسمی زیرنظر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است.
فرهنگ > سینما

سینما قدس
فرهنگ > مطبوعات

اولین نشریه محلی دارای مجوز رسمی در سیرجان با نام «نگارستان» در ۱۲ بهمن ماه ۱۳۷۶ با مدیر مسئولی دکتر اسدالله بلوردی بر پیشخوان دکه‌های مطبوعاتی نشست. اگر چه در قبل از انقلاب نشریاتی همچون «آدور» و نشریه فرهنگ اداره آموزش و پرورش به همت علاقمندان به جراید چند صباحی منتشر شدند اما دارای مجوز رسمی نبودند. بعد از نگارستان نشریات متعددی همچون «پرسیاوشان کویر» «سخن تازه» «پاسارگاد» و… نیز به جرگه مطبوعات محلی پیوستند و شهر سیرجان بواسطه تعدد نشریات و تیراژ آنها به شهر رسانه نیز مشهور گشت. امروز با سرعت انتشار اخبار در دنیای مجازی نشریات مکتوب کمرنگ شده و مثل سابق منتشر نمی‌شوند. این نشریات از طریق فضای مجازی با داشتن پیج خبری و کانال‌های اطلاع‌رسانی فعال می‌باشند.
شهرهای خواهرخوانده

| کشور | شهر خواهرخوانده |
| --- | --- |
ایران: لنگرود
رفت و آمد شهری > اتوبوسرانی

اتوبوسرانی سیرجان ۷۸ دستگاه اتوبوس در اختیار دارد. که در مسیرهای گوناگونی در این شهر تردد می‌کنند و به جابجایی شهروندان سیرجانی می‌پردازند.
رفت و آمد میان‌شهری > فاصله سیرجان تا سایر شهرهای بزرگ

| شهر مقصد | فاصله (کیلومتر) |
| --- | --- |
تهران: ۹۶۰ کیلومتر
مشهد: ۱۰۸۵ کیلومتر
قم: ۸۳۱ کیلومتر
اصفهان: ۶۴۹ کیلومتر
شیراز: ۳۷۵ کیلومتر
یزد: ۳۳۷ کیلومتر
تبریز: ۱۵۴۱ کیلومتر
اهواز: ۸۹۳ کیلومتر
رفت و آمد میان‌شهری > فرودگاه

فرودگاه سیرجان: فرودگاه سیرجان فرودگاهی در کشور ایران با کد یاتا SYJ و ایکائو OIKY است که در شهر سیرجان قرار دارد. در سال ۲۰۱۶ میلادی ۴۲۸ نشست و برخاست هواپیما در این فرودگاه انجام شد و ۳۲٬۵۱۲ کیلوگرم بار و ۲۱۲٬۳۱۸ نفر مسافر از طریق آن جابجا شدند. لازم به ذکر است در سال 1403 فرودگاه سیرجان به هزینه ای بالغ بر 1200 میلیارد تومان در حال بازسازی می باشد. همچنین غول های معدنی مستقر در سیرجان به دنبال ایجاد ایرلاین اختصاصی هستند.
رفت و آمد میان‌شهری > راه‌آهن

قطار بندرعباس به تهران از سیرجان می‌گذرد و این شهر دارای ایستگاه راه‌آهن است. همچنین قطار بندرعباس به مشهد از این شهر عبور می‌کند که امکان مسافرت به شهرهای تهران و مشهد از طریق راه‌آهن برای شهروندان این شهر فراهم است. عملیات احداث راه‌آهن سیرجان به کرمان نیز آغاز شده‌است.
پایانه مسافربری بعثت

پایانه مسافربری بعثت شهر سیرجان که در ابتدای جاده سیرجان به بندرعباس قرار دارد.
تعدادی از میدان‌ها و معابر مهم > تقاطع‌های غیرهمسطح

پل روگذر دفاع مقدس
زیرگذر شیخ فضل‌الله نوری
پل حجت آباد (شهید فتحی)
پل شهدای غواص
علاوه بر این تقاطع‌های غیرهمسطح، سه تقاطع غیرهمسطح نیز در آینده نزدیک احداث خواهد شد.
تعدادی از میدان‌ها و معابر مهم > بلوارها و میدان‌های مهم

بلوار سردار جنگل
خیابان شریعتی نام قدیم (خیابان پهلوی)
میدان امام علی (ع)
خیابان آیت‌الله سعیدی نام قدیم (خیابان شهناز)
بلوار دکتر صادقی نام قدیم (بلوار نادر شاه)
بلوار سید جمال الدین اسدآبادی
میدان آزادی (میدان مجسمه)
بلوار عباسپور
خیابان وحید
بلوار قاآنی
بلوار هجرت
بلوار دکتر طاهره صفارزاده
بلوار فاطمیه
خیابان احمد کافی
بلوار نماز
بلوار شیخ مفید
خیابان شهید نصیری نام قدیم (خیابان تخت جمشید)
بلوار هجرت (دانشگاه آزاد واحد پردیس - مساکن مهر - نجف شهر جدید)
خیابان بازار یا امام خمینی (رضاشاه کبیر)
خیابان ولی عصر نام قدیم (خیابان بهار)
خیابان ۱۷ شهریور نام قدیم (خیابان ۲۵ شهریور)
خیابان خواجه نظام الملک
خیابان شهید شفیعی نام قدیم (خیابان جابری) جابری اولین شهردار سیرجان بوده است.
میدان قدس (میدان گیتی نورد)
بلوار شیخ فضل‌الله نوری
بلوار امام رضا (ع)
بلوار چمران
میدان نیروی دریایی
میدان سنایی
خیابان خواجو
خیابان بروجردی
میدان امام حسین (ع)(یادبود انقلاب سفید)
فضای سبز شهری

سرانه فضای سبز شهری سیرجان نسبتاً بالا است. این فضای سبز به گونه‌ای است که بیشتر از میانگین سرانه فضای سبز کشور است و می‌توان شهر سیرجان را یک شهر سبز توصیف کرد. سرانه فضای سبز شهری سیرجان تا سال ۹۶ بیش از ۲۰ متر مربع بوده‌است.
فضای سبز شهری > پارک‌ها و بوستان‌ها

شهر سیرجان پارک‌ها و بوستان‌های متعدد دارد که از آن جمله می‌توان به این بوستان‌ها اشاره کرد:
بوستان مسافر
بوستان مهندس صبوری
بوستان شاهد
بوستان هادی (پارک کودک)
شهربازی سیرجان
بوستان سعدی
بوستان گلستان
بوستان یاسمن
بوستان بهارستان
بوستان فردوسی(۱۷ شهریور)
پارک بانوان
بوستان آزادگان
بوستان لاله
بوستان گلگهر
بوستان بنفشه
بوستان سرو
بوستان شفا
بوستان فارابی
بوستان الغدیر مکی آباد
بوستان ملت
پارک آبی دلفین سیرجان
پارک شهید آوینی (شهرک سمنگان)
پارک لادن (شهرک سمنگان)
فضای سبز شهری > اینترنت وایرلس رایگان پارک‌ها

دربرخی پارک‌های شهر سیرجان اینترنت وایرلس (بی‌سیم) رایگان به‌عنوان یکی از امکانات ارتباطی در دسترس شهروندان سیرجانی است.
اقتصاد > منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی سیرجان

منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی سیرجان، که الگوی توسعهٔ مناطق ویژهٔ اقتصادی در سراسر ایران محسوب می‌شود، نخستین منطقهٔ ویژهٔ چندمنظوره در ایران است که با مجوز فعالیت‌های همه‌جانبه اقتصادی در بخش‌های صنعت، تجارت و خدمات به سرمایه‌گذاران فعال خدمات ارائه می‌دهد.
منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی سیرجان، در بهمن ماه سال ۱۳۷۰ بر مبنای تبصرهٔ ۲۰ قانون برنامهٔ اول توسعهٔ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران تأسیس و از شهریورماه سال ۱۳۷۲ تأسیسات گمرکی، انبارهای نگهداری کالا و فاز اول تأسیسات زیربنایی به بهره‌برداری رسیده‌است.
منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی سیرجان، تمامی امکانات و تسهیلات لازم برای تولید و تجارت بین‌المللی را یکجا و به صورت قابل دسترسی فراهم آورده و شرایط و موقعیت آن برای سرمایه‌گذاری‌های صنعتی، تولیدی، تجاری و خدمات پشتیبانی منحصربه‌فرد است.
تاکنون بالغ بر ۴۰ واحد تولیدی با سرمایه‌گذاری بالغ بر ۲۰۰۰ میلیارد ریال در منطقه ویژه اقتصادی سیرجان به بهره‌برداری رسیده و فضای انباری سرپوشیده بالغ بر ۲۰۰۰۰۰ مترمربع برای نگهداشت کالا در اختیار تجار و بازرگانان محترم داخلی و خارجی قرار می‌گیرد.
معدن گل گهر سیرجان این معدن با ذخیره زمین‌شناسی ۱٬۰۱۹ میلیون تن، ذخیرهٔ قطعی ۱۰۰۰ میلیون تن و ذخیرهٔ احتمالی ۲۱۹ میلیون تن، بزرگ‌ترین معدن شناخته‌شدهٔ سنگ آهن خاورمیانه است
مراکز علمی و دانشگاهی > حوزه‌های علمیه

حوزه علمیهٔ حاج غلامرضا تخشید
حوزه علمیه خواهران نرجسیه
حوزه علمیه مفیدیه
مراکز علمی و دانشگاهی > دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی

دانشگاه صنعتی سیرجان
دانشگاه آزاد اسلامی واحد سیرجان
دانشگاه پیام نور سیرجان
دانشکده علوم پزشکی سیرجان
دانشکده فنی و حرفه‌ای پسران سیرجان (شهید کرانی)
دانشکده فنی و حرفه‌ای دختران سیرجان (کوثر)
مرکز آموزش علمی کاربردی نوبنیاد سیرجان
بیمارستان‌ها و مراکز درمانی مهم

بیمارستان دکتر غرضی سیرجان
بیمارستان تخصصی و فوق تخصصی ثامن (ع)
بیمارستان ولایت (نیروی دریایی ارتش)
بیمارستان فوق تخصصی فاطمه زهرا(س) گل گهر سیرجان (فراگیر سلامت ایرانیان)
اورژانس پیش بیمارستانی و مدیریت حوادث و فوریتهای پزشکی سیرجان http://ems.sirums.ac.ir/index.php/fa/
درمانگاه شفا
درمانگاه سیب
درمانگاه سلامت
درمانگاه رویان
درمانگاه امام رضا
درمانگاه آراد
درمانگاه حضرت زینب
درمانگاه فرهنگیان
درمانگاه هلال احمر
درمانگاه احمدی روشن (شهرک سمنگان)
درمانگاه شهید زندی نیا
درمانگاه سپید بالان
درمانگاه بهبود
تاریخچه اورژانس سیرجان(115)

اورژانس پیش بیمارستانی و مدیریت حوادث سیرجان در سال ۱۳۷۶ فقط با یک پایگاه شهری به صورت روزانه شروع به کار کرد .اولین رئیس اورژانس سیرجان آقای سلجوقی و اولین تکنسینهای آن آقایان کرمی ، حبینی ، صالحی و اپراتور های قدیمی آن آقایان عربی و کامیاب بودند. از  سال ۱۳۷۹ خدمات اورژانس پیش بیمارستانی سیرجان به صورت شبانه روزی و تمام وقت انجام شد و در سال 1381 پایگاه اورژانس خانه سرخ و در همان سال پایگاه جاده ای زید اباد ( شهید رجایی ) ، خیر اباد ۲۲ بهمن راه اندازی شده و در فاصله سالهای 81 تا 84 پایگاههای صاحب الزمان ( کیلومتر 30 محور بندرعباس ) ، بلورد ، کران ( امیرالمومنین)  راه اندازی و تعداد پایگاههای عملیاتی به ۸ پایگاه رسید . پس از آن با راه اندازی پایگاه هماشهر ( حسین آباد ) و پلیس راه در ابتدای محور بندر عباس جنب پلیس راه در سال ۱۳۸۶تعداد پایگاهها به ۱۰ پایگاه افزایش یافت. در سال۱۳۸۷ دومین پایگاه شهری سیرجان در چهار راه فرهنگ درمانگاه سینا و یازدهمین پایگاه اورژانس هم افتتاح و در سال ۱۳۹۰ پایگاه اورژانس دارستان بعنوان دوادهمین پایگاه در ساختمان خیر ساز مرحوم رجایی راه اندازی شد .در سال 1395 به ترتیب پایگاه اورژانس زید آباد ( ابوالفضل ) در ساختمان بهذاشت شهر زید آباد به همت و هزینه مشترک اورژانس و خیرین راه اندازی و در سال 1396 با همت خیر غلامحسین زید آبادی و تلاش آقای حسین اسدی افتتاح شد . در سال 1396 پایگاه اورژانس پاریز در ساختمان اهدایی شهرداری پاریز و همت خیرین سلامت شهرستان راه اندازی و بعنوان چهارهمین پایگاه اورژانس سیرجان شروع به فعالیت کرد . در سال 1397 پایگاه شهری نجف شهر با همت خیر محترم مرحومه پور حسینعلی از ساکنین شهر نجف شهر که زحمت ساخت پایگاه را کشیده بودند ، راه اندازی شد . در سال ۱۳۹۸ شمسی) بعد از دو سال تلاش و رایزنی مسئول وقت اورژانس (آقای حیدر پور ) و مسئولین دانشکده علوم پزشکی و رفع موانع و کاستی ها اورژانس هوایی سیرجان افتتاح و بالگرد گه به صورت اجاره ای از هوانیروز ارتش گرفته شده بود در پد بیمارستان ثامن (ع) مستقر شد . در سال ۱۴۰۰ پایگاه اورژانس شهری ۳ سیرجان افتتاح و در خانه سازمانی دانشکده واقع در بلوار سردار جنگل جنب خانه معلم راه اندازی شد و جمع پایگاههای اورژانس شهری سیرجان با احتساب پایگاه پلیس راه به ۵ پایگاه افزایش یافت . در سال 1403 پایگاه شهری 4 سیرجان در جنب خوابگاه دانشجویی دانشگاه صنعتی در بلوار ولایت با همت خیر سلامت آقای شاهبداغی ساخته و به بهره برداری رسید و هم چنین در خرداد 1403 اولین پایگاه بانوان استان کرمان در محل ساختمان اورزانس به بهره برداری رسید .
زیرساخت‌های ورزشی سیرجان

تا سال ۱۴۰۰ خورشیدی، هفده باشگاه ورزشی سیرجان در لیگ‌های برتر رشته‌های گوناگون ورزشی ایران فعالیت کرده‌اند.
هم‌اکنون باشگاه فرهنگی ورزشی گل‌گهر با پوشش قریب به ۲۰۰۰ ورزشکار و با استفاده از ۶۰ نفر کادر فنی در غالب ۳۸ تیم ورزشی سعی در ارتقاء سطح کمی وکیفی ورزش شهرستان سیرجان و استان کرمان دارد. حضور حرفه‌ای در رشته‌های فوتبال و والیبال و همچنین حمایت از ورزش همگانی شهرستان و کارگری در سطح شرکت معدنی و صنعتی گل گهر، باعث ایجاد انگیزه، تحرک و پویایی بین نسل جوان شهر شده‌است و سلامتی و شادابی را نیز به فضای کارگری شرکت هدیه کرده‌است. حضور تیم‌های ورزشی باشگاه فرهنگی ورزشی گل‌گهر در لیگ‌های کشوری تبعات مثبت فراوانی را برای ورزش و اقتصاد شهر سیرجان به همراه دارد و علاوه بر ایجاد اشتغال مستقیم، به صورت غیرمستقیم نیز باعث ایجاد اشتغال گردیده‌است. هم چنین حضور تیم‌های مختلف ورزشی در سیرجان باعث رونق هتل‌ها، رستوران‌ها، فروشگاه‌ها و گسترش صنعت توریسم داخلی نیز شده‌است.
مجموعه‌های ورزشی

استادیوم بزرگ ۲۰ هزارنفری گهرپارک سیرجان(درحال ساخت)
استادیوم امام علی سیرجان
استادیوم تختی
استادیوم و مجموعه ورزشی شهید سلیمانی (اختصاصی گل گهر)
استادیوم و مجموعه ورزشی شماره ۲ گل گهر
استادیوم و مجموعهورزشی امام رضا (شهرک سمنگان)
استادیوم و مجموعه ورزشی الغدیر (حجت آباد)
مجموعه ورزشی گل گهر

مجموعه ورزشی گل گهرسیرجان شامل استادیوم و سایر امکانات ورزشی است که در شهر سیرجان واقع شده‌است. از امکانات آن می‌توان به استادیوم فوتبال، استخر سرپوشیده، سالن چندمنظوره سرپوشیده، کورت اسکواش، سالن کشتی و سالن ژیمناستیک اشاره کرد.
تیم‌های شاخص ورزشی در لیگ‌های کشور

سیرجان از شهرهای ورزشکار پرور است و در تربیت جوانان ورزشکار درصدر هست. تیم‌ها و باشگاه‌های گوناگونی از این شهر در لیگ‌های کشور حضور دارند.
باشگاه فوتبال گل‌گهر سیرجان در لیگ برتر فوتبال ایران حضور دارد.
تیم فوتبال شهرداری سیرجان (بانوان) در لیگ برتر فوتبال بانوان کشور حضور دارد که قهرمان لیگ برتر فوتبال بانوان در سال ۹۹ شد.
باشگاه والیبال فولاد سیرجان ایرانیان در لیگ برتر والیبال کشور حضور دارد و عنوان قهرمانی لیگ برتر در سال های ۱۴۰۲ و ۱۳۹۹ و جام باشگاه‌های آسیا را بدست آورده‌است.
همچنین تیم والیبال گل گهرسیرجان نیز در لیگ دسته اول والیبال ایران حضور دارد.
باشگاه بسکتبال نظم آوران سیرجان که در لیگ برتر بسکتبال ایران حضور دارد و به 'مقام سوم لیگ برتر بسکتبال ایران' دست یافت.
باشگاه فوتبال آرمان گهر سیرجان که در لیگ دسته اول فوتبال ایران حضور دارد
باشگاه فوتسال گهرزمین سیرجان که در لیگ دسته اول فوتسال کشور حضور دارد و با قهرمانی در لیگ دسته اول به لیگ برتر فوتسال ایران صعود کرد.
هیئت کشتی سیرجان در لیگ برتر کشتی حضور داشته و درسال ۹۸ مقام سوم ایران را کسب نمود.
تیم هیئت شطرنج سیرجان که به لیگ برتر کشور صعود کرده‌است.
تیم وزنه‌برداری گهرزمین سیرجان که در سال ۹۹ قهرمان لیگ برتر وزنه‌برداری ایران شد.
رسانه‌ها

از نشریات محلی سیرجان می‌توان به هفته‌نامه‌های پاسارگاد، سخن تازه، نگارستان، صبح سیرجان، نگین و پایگاه‌های خبری سیرنا و سیرجان رویداد اشاره کرد.
نقشه توپوگرافی سیرجان
باغ سنگی

یخدان تاریخی سیرجان در یک روز برفی زمستانی
انتهای بازار تاریخی سیرجان
کاروانسرای گدار خانه سرخ سیرجان
شاه فیروز سیرجان
سازه تاریخی بادگیر چپقی در سیرجان
مسجد تاریخی اعظم سیرجان، یادگار عهد قاجاری
بازار تاریخی سیرجان در یک روز تعطیل
سردر بازار تاریخی سیرجان
گلیم قالی شیرکی سیرجان
جاده حاجی‌آباد سیرجان
نمای داخلی مسجد دانشگاه صنعتی سیرجان
ورزشگاه شهید سلیمانی سیرجان
فرانسیس ماریون (نظامی)

| فرانسیس ماریون | فرانسیس ماریون |
| --- | --- |
نام(های) مستعار: روباه مردابی
زاده: ح. ۱۷۳۲ شهرستان برکلی، استان کارولینای جنوبی
درگذشته: ۲۷ فوریه ۱۷۹۵ (در سن ح. ۶۳ سالگی) کارولینای جنوبی
مکان خاکسپاری: قبرستان کشتزار بله آیسل سن استیون، کارولینای جنوبی
وفاداری:  بریتانیای کبیر  ایالات متحده آمریکا
شاخه نظامی:  ارتش بریتانیای کبیر  ارتش قاره‌ای  شبه‌نظامیان کارولینای جنوبی
سال‌های خدمت: ۱۷۵۷–۱۷۸۲
درجه: سرهنگ دوم سرتیپ
جنگ‌ها و عملیات‌ها: جنگ فرانسویان و سرخپوستان جنگ انقلاب آمریکا
خویشاوندان: Julia Rush Cutler Ward, جولیا وارد هوی، Samuel Ward
فرانسیس ماریون (Francis Marion) (زادهٔ حدود ۱۷۳۲ – درگذشتهٔ ۲۷ فوریه ۱۷۹۵)،‏ که به عنوان روباه مرداب شناخته می‌شد، یک افسر نظامی بود که در جنگ انقلابی آمریکا (۱۷۷۵–۱۷۸۳) خدمت می‌کرد. او در ارتش قاره‌ای و فرستادگان شبه‌نظامی کارولینای جنوبی فعالیت می‌کرد و پس از بیرون راندن ارتش قاره‌ای از ایالت، در نبرد کامدن و اشغال کارولینای جنوبی و چارلستون در ۱۷۸۰ و ۱۷۸۱ نیز دشمن سرسخت بریتانیا بود. ماریون هرگز ارتش بزرگی را فرماندهی و نبرد بزرگی را رهبری نکرد. او از روش‌های نامنظم جنگی استفاده می‌کرد و یکی از پدران جنگ‌های چریکی و جنگ‌های غافلگیرانهٔ مدرن به‌شمار می‌آید او از تبار تکاوران ارتش ایالات متحده و هنگ ۷۵ تکاور محسوب می‌شود.
اوایل زندگی

پدر ماریون، گابریل یک اوگنو (پروتستان‌هایی که به سنت پروتستانیسم اصلاح‌شده یا کالوینیستی پایبندند) بود که قبل از ۱۷۰۰ از فرانسه به سرزمین‌های استعماری مهاجرت کرد. فرانسیس ماریون حدود ۱۷۳۲ در مزرعهٔ خانواده‌اش در شهرستان برکلی، کارولینای جنوبی، به دنیا آمد. در حدود ۱۵ سالگی، او در یک کشتی به مقصد هند غربی استخدام شد که در اولین سفرش، کشتی غرق شد. خدمه موفق شدند با یک قایق نجات، فرار کنند. اما قبل از رسیدن به خشکی مجبور شدند یک هفته را در دریا بگذرانند. ماریون در سال‌های بعد، مزرعهٔ خانواده را مدیریت نمود.
اواخر زندگی و وفات

ماریون به مزرعه خود، پاند بلوف (که در حال حاضر در زیر دریاچه ماریون قرار دارد) بازگشت و متوجه شد که در طول جنگ، سوخته‌است. بر اساس یک منبع، بردگان او برای جنگیدن برای بریتانیایی‌ها فرار کرده و بعدها چارلستون را ترک کرده بودند. او پول قرض کرد تا برای مزرعه خود برده بخرد. زندگی‌نامه ماریون توسط جان اولر در ۲۰۱۶ داستان متفاوتی را روایت می‌کند: حدود نیمی از بردگان ماریون یا توسط بریتانیایی‌ها برده شده بودند یا زمانی که پاند بلوف در اوایل جنگ مصادره شد، آنجا را ترک نمودند. حداقل یکی از آن‌ها به خطوط بریتانیا در نبرد گریخت و در نوا اسکوشیا مستقر شد. ده تن از برده‌های کارگر او به ظاهر داوطلبانه به جزیره بل، مزرعه پینویل که برای برادر فقید ماریون، گابریل بود، نقل مکان کرده بودند. همچنین در وصیت‌نامهٔ قبل از جنگ ماریون، بردگانی بودند که به دلیل رفتار مطلوب و گرایش به جزیره بل، جدا شده بودند؛ سرپرست جون و همسرش کلویی، دخترشان فیبی (خواهر بادی، خدمتکار ماریون) و دخترش پگی. این بردگان همراه با ۱۰ کارگر مزرعه، با او به پاند بلوف بازگشتند.
ماریون، پس از جنگ در ۵۴ سالگی با دختر عموی ۴۹ سالهٔ خود، مری استر ویدو ازدواج کرد.
ماریون برای چند دوره در سنای ایالت کارولینای جنوبی خدمت کرد. در ۱۷۸۴، برای قدردانی از خدمات او، او به سمت فرماندهٔ فورت جانسون، کارولینای جنوبی، یک موقعیت جیره‌بگیر مجازی، با حقوق ۵۰۰ دلار در سال، منصوب شد. او در ۱۷۹۵ در سن ۶۳ سالگی در ملک خود درگذشت، او را در گورستان بل آیسل پلنتیشن در شهرستان برکلی، کارولینای جنوبی به خاک سپردند.
برای مطالعه بیشتر

Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Marion, Francis" . Encyclopædia Britannica (به انگلیسی) (11th ed.). Cambridge University Press.
Bass, Robert D. Swamp Fox. 1959.
Boddie, William Willis. History of Williamsburg. Columbia, SC: State Co. , 1923.
Boddie, William Willis. Marion's Men: A List of Twenty-Five Hundred. Charleston, SC: Heisser Print Co. , 1938.
Boddie, William Willis. Traditions of the Swamp Fox: William W. Boddie's Francis Marion. Spartanburg, SC: Reprint Co. 2000.
Busick, Sean R. A Sober Desire for History: William Gilmore Simms as Historian. 2005. ISBN 1-57003-565-2.
Cate, Alan C. Founding Fighter: The Battlefield Leaders Who Made American Independence. Praeger, 2006.
Oller, John. The Swamp Fox: How Francis Marion Saved the American Revolution. Boston: Da Capo Press, 2016. ISBN 978-0-306-82457-9.
Risjord, Norman K. Representative Americans: The Revolutionary Generation. Rowman & Littlefield, 2001.
Simms, W.G. The Life of Francis Marion. New York, 1833.
Myers, Jonathan. Swamp Fox: Birth of a Legend. Ambition Studios, 2004.
Young, Jeffrey Robert. Domesticating Slavery: The Master Class in Georgia and South Carolina, 1670–1837. University of North Carolina Press, 1999.
Wickwire, Franklin and Mary. Cornwallis and the War of Independence. John Dickens & Co, 1970.
دیوید رمزی (تاریخ‌نگار)

| دیوید رمزی | دیوید رمزی |
| --- | --- |
عضو کنگره قاره‌ای ایالات متحده اهل کارولینای جنوبی: عضو کنگره قاره‌ای ایالات متحده اهل کارولینای جنوبی
دوره مسئولیت ۲۳ نوامبر ۱۷۸۵ – ۱۲ مه ۱۷۸۶: دوره مسئولیت ۲۳ نوامبر ۱۷۸۵ – ۱۲ مه ۱۷۸۶
رئیس سنای کارولینای جنوبی: رئیس سنای کارولینای جنوبی
دوره مسئولیت ۱۷۹۲ – ۱۷۹۷: دوره مسئولیت ۱۷۹۲ – ۱۷۹۷
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: ۲ آوریل ۱۷۴۹ شهرستان لنکستر، U.S.
درگذشته: ۸ مهٔ ۱۸۱۵ (۶۶ سال) چارلستون، کارولینای جنوبی، U.S.
همسر(ان): Sabina Ellis  (ا. ۱۷۷۵–۱۷۷۶) Frances Witherspoon  (ا. ۱۷۸۳–۱۷۸۴) Martha Laurens Ramsay  (ا. ۱۷۸۷–۱۸۱۱)
تحصیلات: پرینستون (A.B., 1765) دانشگاه پنسیلوانیا (فوق لیسانس، ۱۷۷۳)
تخصص: پزشک تاریخنگار
دیوید رمزی (David Ramsay) (زادهٔ ۲ آوریل ۱۷۴۹ – درگذشتهٔ ۸ مه ۱۸۱۵)، پزشک، مقامدار دولتی و مورخ آمریکایی اهل چارلستون کارولینای جنوبی بود. او یکی از اولین مورخان بزرگ جنگ انقلاب آمریکا بود. او در طول انقلاب در مجلس قانون‌گذاری کارولینای جنوبی خدمت نمود تا اینکه توسط بریتانیا دستگیر شد. پس از آزادی، او به عنوان نماینده کنگره قاره‌ای در دوران سال‌های ۱۷۸۲–۱۷۸۳ و دوباره در سال‌های ۱۷۸۵–۱۷۸۶ خدمت کرد. او پس از آن تا زمان بازنشستگی‌اش از خدمات دولتی، در مجلس و سنا ایالتی خدمت کرد. رمزی در سال ۱۸۰۳ به عنوان عضو جامعه فلسفی آمریکا در فیلادلفیا انتخاب شد. او در سال ۱۸۱۵ توسط یک بیمار روانی که رمزی او را به عنوان یک پزشک معاینه کرده بود، به قتل رسید. او اولین سیاستمدار آمریکایی است که ترور شد.
اوایل زندگی و خانواده

دیوید رمزی، پسر یک مهاجر اسکاتلندی، در شهرستان لنکستر، پنسیلوانیا، به‌دنیا آمد. برادر او ناتانیل رمزی، نمایندهٔ کنگره و باجناغ نقاش چارلز ویلسون پیل بود.
او در کالج پرینستون رجوع کرد و در سال ۱۷۶۵ فارغ‌التحصیل شد. او در سال ۱۷۷۳ مدرک پزشکی خود را از دانشگاه پنسیلوانیا دریافت نمود. رمزی در چارلستون، کارولینای جنوبی مستقر شد و در آنجا مطب بزرگی را به عنوان یک پزشک ایجاد کرد.
دو ازدواج اول رمزی کوتاه بود که هر دو با مرگ همسرش پس از یک سال به پایان رسید. او در سال ۱۷۷۵ با سابینا الیس (متولد ۱۷۵۳) و در سال ۱۷۸۳ با فرانسیس ویترسپون (متولد ۱۷۵۹) ازدواج کرد. همسر دوم او دختر جان ویترسپون، امضاءکننده اعلامیه استقلال و رئیس‌جمهور پرینستون (در آن زمان کالج نیوجرسی) بود.
رمزی در ۲۸ ژانویه سال ۱۷۸۷ با مارتا لورنز (۱۷۵۹–۱۸۱۱)، دختر هنری لورن، یک کشاورز ثروتمند چارلستون و دولتمرد جنگ انقلابی که رئیس کنگرهٔ دوم قاره‌ای بود، ازدواج کرد. از طریق این ازدواج، رمزی همچنین با فرماندار کارولینای جنوبی، چارلز پینکنی، رالف ایزارد، جان راتلج، آرتور میدلتون، دانیل هوگر و لوئیس موریس ارتباط برقرار کرد. دیوید و مارتا لورن رمزی یازده فرزند داشتند که هشت تن از ایشان تا سن بزرگسالی زنده ماندند.