stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
روهان (سرزمین میانه)

روهان (روچاند، Rochand در زبان سینداری)، قلمرویی خیالی در جهان داستانی سرزمین میانه اثر جی. آر. آر. تالکین، نویسنده‌ی برجسته‌ی ادبیات فانتزی، است. این سرزمین که در شمال غربی گاندور واقع شده، از نظر جغرافیایی با چمنزارها، دشت‌های وسیع و تپه ماهورهای سرسبز  مشخص می‌شود (گاهی به آن «دریاهای چمن» هم گفته می‌شود) و محلّ سکونت  قومی  سوارکار و جنگجو  به نام روهیریم است. این ویژگی باعث می‌شود در این سرزمین امکان پرورش اسب به خوبی فراهم باشد، عبارت روچ، roch در زبان سینداری به معنای اسب است. روهیریم،  که  به واسطه‌ی  مهارت  فوق‌العاده  در  سوارکاری  و  تیراندازی  با  کمان  در  حین  اسب‌سواری  شهرت  دارند،  نقش  اساسی  در  تأمین  نیروی سواره‌نظام برای  گاندور،  متحد اصلی روهان،  ایفا  می‌کنند.
در  داستان  "ارباب  حلقه‌ها"،  روهان  نقش  بسیار  حیاتی  و  سرنوشت‌سازی  در  روند  وقایع  ایفا  می‌کند. بخشی از وقایع روایت‌شده در کتاب‌های دو برج و بازگشت پادشاه در روهان رخ می‌دهد. تاریخچه‌ی روهان در متونی که پس از مرگ تالکین در قصه‌های ناتمام منتشر شد، به تفصیل شرح داده شده است.  سوارکاران  دلیر  و  بی‌باک  روهان  ابتدا  در نبرد شاخ‌قلعه یا نبرد قلعۀ هِلم  با  جادوگر  پلید  و  قدرتمند سارومان و ارتش آیزنگارد مواجه  شده  و  آن‌ها را  شکست  می‌دهند.  سپس  در  نبرد  حماسی دشت‌های پله‌نور،  که  نبردی  سرنوشت‌ساز  برای  تمام  سرزمین  میانه  محسوب  می‌شود،  به  یاری  متحد  خود،  گاندور،  می‌شتابند.  در  این  نبرد  عظیم،  تئودن،  شاه  شجاع  و  فرهمند  روهان،  سپاهیان  روهیریم  را  با  دلاوری  و  بی‌باکی  به  قلب  سپاه موردور رهبری  می‌کند.  اگرچه  تئودن  در  این  نبرد  کشته  می‌شود،  اما  فداکاری  او  و  یارانش  راه  را  برای  پیروزی  نهایی  بر  نیروهای  اهریمنی  هموار  می‌سازد.  همچنین  ائووین،  برادرزاده‌ی  تئودن،  با  شجاعت  و  مهارت  رزمی  خود  رهبر  نازگولها (ارواح  خبیث  و  ترسناک  حلقه)  را  هلاک  می‌کند  و  نقش  مهمی  در  پیروزی  نهایی  ایفا  می‌کند.
ساکنین روهان سرزمین خود را "مارک" (the Mark) یا "ریدرمارک"  the Riddermark) (به  معنای  "سرزمین  مرزی"  یا  "سرزمین  سوارکاران") می‌نامند. این نام‌ها یادآور پادشاهی تاریخی مرسیا عصر آنگلوساکسونها هستند، منطقه‌ای در غرب انگلستان که تالکین در  آن  زندگی  و  تحصیل  کرده  بود. تالکین  در  شکل‌دهی  به  فرهنگ  و  زبان  روهان  به  طور  وسیع  از  الگوهای  آنگلوساکسون،  به  ویژه  گویش مرسیایی،  بهره  گرفته  است.  این  تأثیر  در  ابعاد  مختلف  زندگی  روهیریم،  از  جمله  سبک  پوشاک،  معماری،  آداب  و  رسوم  و  به  ویژه  زبان  آنها،  به  وضوح  قابل  مشاهده  است، چنانکه منتقد ادبی مشهور، تام شیپی آن‌ها را "آنگلوساکسون‌های اسب‌سوار" خوانده است.
با  این  حال،  یک  استثنای  قابل  توجه  در  این  الگوبرداری،  نقش  محوری  و  برجسته‌ی  اسب  در  فرهنگ  روهان  است،  چرا  که  اسب  در  فرهنگ  آنگلوساکسون‌ها  از  جایگاه  ویژه‌ای  برخوردار  نبود.  تالکین  برای  نام‌ها  و  زبان  مردم  روهان  از  زبان انگلیسی باستان استفاده  کرده  و  آن  را در قالب ترجمه‌ای کاذب  از  زبان  اصلی  روهیریم،  که  در  داستان  "روهیریکی"  نامیده  می‌شود، ارائه داده است. "مدوسلد"،  تالار  باشکوه  و  با  عظمت  شاه تئودن،  با  الهام  از  هئوروت،  تالار  بزرگ شاه هروثگار در  شعر  حماسی بیوولف،  ساخته  شده  است.  این  تالار  به  عنوان  کانون  قدرت  سیاسی  و  نماد  شکوه  و  جلال  پادشاهی  روهان  عمل  می‌کند  و  محل  برگزاری  جشن‌ها،  مراسم  مهم  و  ملاقات‌های  سیاسی  و  دیپلماتیک  است.
تاریخچه > ریشه‌شناسی نامِ روهان

روهان در زبان سینداری، زبان الفهای خاکستری، به معنای "سرزمین اسب‌ها" است. این واژه، شکل تغییریافتۀ روچند است که از "roch" به معنای "اسب" و پسوند "-and" که برای ساختن نام سرزمین‌ها به کار می‌رود (مانند بلریاند)، تشکیل شده است. ساکنان آن روهیریم نام دارند که در زبان سینداری به معنای "ارتش اربابان اسب" است.  پیش از ورود آن‌ها، روهان با نام "کالن‌اردون" شناخته می‌شد، نامی دیگر در زبان سینداری به معنای "(منطقه‌ی بزرگ) سبز" که به دشت‌های وسیع آن اشاره دارد.
تالکین در نامه‌ای در اوت 1967، ریشه‌ی نام روهان را توضیح می‌دهد. او تأکید می‌کند که این نام ارتباطی با خاندان روهان، خانواده‌ای اشرافی در بروتانی، ندارد، هرچند که او این نام را می‌شناخته و از آهنگ آن خوشش می‌آمده است. روهیریم در زبان خود، سرزمینشان را "ریدرمارک" ("مرز سوارکاران" در انگلیسی باستان) یا به اختصار "مارک" ("مرز") می‌نامند که به موقعیت آن به عنوان مرز اشاره دارد. آنها خود را "ائورلینگاس" ("فرزندان ائورل") می‌نامند که به ائورل جوان‌بخت، بنیانگذار و اولین پادشاه روهان، اشاره دارد.
تاریخچه > جغرافیای سرزمینی

روهان قلمرویی محصور در خشکی است که از دشت‌های وسیع و علفزاری تشکیل شده است که باد در آن‌ها می‌وزد. کارن واین فونستاد مساحت آن را 52763 مایل مربع (136656 کیلومتر مربع) تخمین زده است که کمی بزرگتر از انگلستان است.
این سرزمین از غرب به رودخانه‌ی آیزن و شاخه‌ی آن، آدورن؛ از شمال به جنگل فانگورن و رودخانه‌ی لایم‌کلیر؛ از شرق به رودخانه‌ی آندوئین و دلتای انت‌واش (انت‌آلو)؛  و از جنوب  به  وسیله‌ی  انت‌واش  و  شاخه‌ی  آن،  مرینگ،  از  استان  گوندوری  آنورین  جدا  شده  است.  رشته‌کوه کوه‌های سپید بقیه‌ی  مرز  بین  روهان  و  گوندور  را  تشکیل  می‌دهد. در  شمال  غربی،  نزدیک  به  سرچشمه‌های  آیزِن،  دژ  ایزنگارد وجود دارد که در زمان وقوع رخدادهای مربوط به رمان ارباب  حلقه‌ها  توسط  جادوگر  سارومان  اشغال  شده  است.
دشت  وسیعی  که  بخش  عمده‌ی  روهان  را  تشکیل  می‌دهد،  توسط  انت‌واش  به  دو  بخش  تقسیم  می‌شود:  وست‌امنت  و  ایست‌امنت.  شمال  ایست‌امنت  منطقه‌ی  وُلد  را  تشکیل  می‌دهد،  فلاتی  چین‌خورده  که  کم‌جمعیت‌ترین  منطقه‌ی  پادشاهی  است. بیشتر  جمعیت  در  جنوب،  در  دره‌های  دامنه‌ی کوه‌های سپید،  متمرکز  شده‌اند.  یکی  از  این  دره‌ها،  دره‌ی  هارت  (هارو‌دیل)،  پایتخت  روهان،  ادوراس،  شهری  مستحکم  که  بر  فراز  تپه‌ای  ساخته  شده  است،  را  در  خود  جای  داده  است. رودخانه‌ی  اسناوبورنا  در  این  دره  جریان  دارد  و  به  انت‌واش  می‌ریزد.  در  ادوراس  تالار  بزرگ  مدوسلد،  اقامتگاه  با  شکوه  پادشاهان  روهان،  قرار  دارد.  در  بالادست  ادوراس،  دره‌ی  هارت  روستاهای  هاوت‌بورن  (آپ‌بورن)  و  زیر‌هارت  (آندر‌هارو)  و  در  انتهای  دره،  پناهگاه  دان‌هارت  (دان‌هارو)  را  در  خود  جای  داده  است.
پادشاهی روهان به  دو  منطقه‌ی  بزرگ  تقسیم  می‌شود  که  توسط  اسناوبورنا  و  انت‌واش  از  هم  جدا  شده‌اند:  مرز  غربی  (وست‌مارک)  و  مرز  شرقی  (ایست‌مارک)  که  هر  کدام  توسط  یک  مارشال  که  توسط  پادشاه  منصوب  می‌شود،  اداره  می‌شوند.  ادوراس  و  اطراف  آن  منطقه‌ای  جداگانه  به  نام  فولد  را  تشکیل  می‌دهند  که  شامل  آلدبورگ،  اولین  پایتخت  پادشاهی،  نیز  می‌شود.  سرزمین‌های  واقع  در  دامنه‌ی  کوه‌ها  در  دو  طرف  فولد،  مناطق  وست‌فولد  و  ایست‌فولد  را  تشکیل  می‌دهند.  وست‌فولد  به  سمت  غرب  تا  شکاف  روهان  (تروئه‌ی  روهان)،  منطقه‌ای  مسطح  که کوه‌های سپید را  از کوه‌های مه‌آلود (مونت  بروم)  جدا  می‌کند،  امتداد  می‌یابد  و  به  ویژه  شامل  فرته‌او‌کور  (فورت‌لو‌کور)،  دژی  ساخته  شده  در  تنگه‌ی  هلم  (گوف‌ر  دو  هلم)  است. ایست‌فولد  به  سمت  شرق  تا  فن‌مارک،  منطقه‌ای  باتلاقی  اطراف  مرینگ،  امتداد  می‌یابد.  جاده‌ی  بزرگ  غربی،  ادوراس  را  به میناس تیریث،  پایتخت  گاندور،  با  گذر  از  دامنه‌ی  کوهستان  سفید  از  طریق  ایست‌فولد  و  آنورین،  متصل  می‌کند.
محیط  استپی  روهان  نشان‌دهنده‌ی  آب  و  هوایی  خشک‌تر  از  مناطق  اطراف  است  که  در  آن کوه‌های مه‌آلود  و کوه‌های سپید به خاطر گرم‌باد یا پدیدۀ فون منجر به کاهش  بارندگی  در  روهان می‌شوند.
سرزمین و مرزها

مرزهای روهان به قرار زیر است:
شمال: جنگل فانگورن، رودهای آندوئین و لیم لایت و بلندی‌های امین مویل قرار دارد البته مرز روهان بعداً تا لوتلورین کشیده می‌شود.
شرق: دهانهٔ رود انودلو (یا رود انت‌ها) و رود گلاهیر که گاندور را از روهان جدا کرده است.
جنوب: کوه‌های سپید
غرب: رودهای آدورن و آیزن قرار دارد جایی که روهان با آیزنگارد هم‌مرز می‌شود و سرزمین دانلندینگز. در ناحیهٔ غرب کوه‌های مه‌آلود و کوه‌های سپید در فاصلهٔ کمی به هم می‌رسند که این فاصلهٔ کوچکی که بین کوه‌ها قرار دارد به رخنهٔ روهان معروف است.
پایتخت روهان، ادوراس است که بر روی تپه‌ای در درهٔ کوه‌های سپید قرار دارد. تالار طلایی شاه روهان در همین‌جا قرار دارد. پیش از آنکه شهر ادوراس ساخته شود، پایتخت روهان در آلدبرگ قرار داشت. در رمان دو برج، ادوراس جایی است که آراگورن، گیملی، لگولاس و گندالف با تئودن ملاقات می‌کنند.
درست پیش از دروازه‌های روهان، گورپشته‌ها قرار دارد که بارگاه شاهان روهان است.
رار دارمرز روهان بعداً تا لوتلورین
سرزمین و مرزها > ادوراس: پایتخت مستحکم

پایتخت روهان، شهر مستحکم ادوراس است که بر فراز تپه‌ای در دره‌ای خوش‌منظره در کوهستان سفید قرار گرفته است.  نام "ادوراس" ریشه در زبان انگلیسی باستان دارد و به معنای "محوطه‌های محصور" است، که به خوبی نشان‌دهنده‌ی حصارهای مستحکم و امتیازهای دفاعی این شهر است.
شهر ادوراس توسط برگو، دومین پادشاه روهان و پسر ائورل جوان‌بخت، بنیان نهاده شد. این شهر  در  دهانه‌ی  دره‌ی  هارو‌دیل،  جایی  که  رودخانه‌ی  اسنوبورن  در  مسیر  خود  به  سمت  شرق  و  به  سوی  انت‌واش  جریان  دارد،  واقع  شده  است.  دیوارهای  بلند  چوبی  که  شهر  را  در  بر  گرفته‌اند،  ساکنان  آن  را  از  گزند  دشمنان  و  خطرات  بیرونی  محافظت  می‌کنند.
سرزمین و مرزها > مدوسلد: تالار طلایی پادشاهان

در قلب ادوراس و بر فراز تپه،  "مدوسلد"، تالار طلایی پادشاهان روهان،  با  شکوه  و  عظمت  خودنمایی  می‌کند.  "مدوسلد"  در  انگلیسی  باستان  به  معنای  "تالار  بزم"  است  و  به  نظر  می‌رسد  که  تالکین  آن  را  به  عنوان  معادلی  برای  یک  کلمه‌ی  ناشناخته  در  زبان  روهیریکی  با  همان  معنی  به  کار  برده  است.  تالکین  در  خلق  مدوسلد  از  تالار  بزم  هئوروت  در  داستان  حماسی  "بیوولف"  الهام  گرفته  است.
این تالار با سقف بلند و کاهگلی خود که از دور به رنگ طلایی می‌درخشد، چشم هر بیننده‌ای را به خود خیره می‌کند. دیوارهای تالار با نقوش برجسته و پرده‌های زیبا که تاریخ و افسانه‌های روهیریم را به تصویر می‌کشند، آراسته شده‌اند. مدوسلد کارکردهای مختلفی دارد: خانه‌ی پادشاه و خانواده‌اش، تالار ملاقات برای پادشاه و مشاورانش، و محلی برای برگزاری مراسم و جشن‌ها. در همین تالار است که آراگورن، گیملی، لگولاس و گندالف با شاه تئودن دیدار می‌کنند.
لگولاس در توصیف مدوسلد عبارتی به کار می‌برد که مستقیماً ترجمه‌ای از یک جمله در "بیوولف" است: "نور آن تا دوردست‌ها بر سرزمین می‌تابد". در  توصیفی  غیر  تاریخی،  گفته  شده  است  که  این  تالار  دارای  دریچه‌هایی  برای  خروج  دود  است  که  این  ویژگی  از  کتاب  "خانه‌ی  گرگ‌ها"  نوشته‌ی  ویلیام  موریس  در  سال  1889  اقتباس شده  است.
سرزمین و مرزها > سکونتگاه‌های دیگر در روهان

علاوه بر ادوراس،  روهان  دارای  سکونتگاه‌های  دیگری  نیز  هست،  از  جمله:
آپ‌بورن و آندر‌هارو: دو دهکده‌ی کوچک در  ادامه‌ی  مسیر  رودخانه  و  در  اعماق  دره‌ی  هارو‌دیل.
دان‌هارو: منطقه‌ای  در  انتهای  دره  و  در  دامنه‌های  کوهستان  سفید  که  پناهگاهی  به  نام  فیری‌انفلد  در  آن  قرار  دارد.
آلدبورگ:  واقع  در  ایست‌فولد  و  اولین  سکونتگاهی  است  که  ائورل  جوان‌بخت  در  آن  ساکن  شد.
شاخ‌قلعه:  دژی  بزرگ  و  مستحکم  در  هلمز  دیپ  که  از  منطقه‌ی  غربی  محافظت  می‌کند.
سرزمین و مرزها > تقسیمات جغرافیایی روهان

پادشاهی  روهان،  که  به  آن  "مارک"  نیز  گفته  می‌شود،  به  طور  کلی  به  دو  منطقه  تقسیم  می‌شود:
ایست‌مارک:  منطقه‌ی شرقی روهان.
وست‌مارک: منطقه‌ی غربی روهان.
هر یک از این مناطق توسط یک مارشال که توسط پادشاه منصوب می‌شود، اداره می‌گردد.
علاوه بر این تقسیم‌بندی کلی،  مناطق دیگری نیز در روهان وجود دارند، از جمله:
فولد: منطقه‌ای  کوچک  اما  پرجمعیت  در  جنوب  پادشاهی  که  پایتخت،  ادوراس،  در  آن  واقع  شده  است.
وست‌فولد:  منطقه‌ای  در  وست‌مارک  که  در  امتداد  کوه‌ها  تا  هلمز  دیپ  و  شکاف  روهان  امتداد  می‌یابد.
ایست‌فولد:  منطقه‌ای  در  ایست‌مارک  که  در  امتداد  کوهستان  سفید  تا  فن‌مارچ  امتداد  می‌یابد.
ایست  امنت  و  وست  امنت:  دو  بخش  از  دشت  مرکزی  روهان  که  توسط  رودخانه‌ی  انت‌واش  از  هم  جدا  می‌شوند.
وُلد:  شمالی‌ترین  و  کم‌جمعیت‌ترین  منطقه‌ی  روهان.
دشت  سلبرانت:  منطقه‌ای  در  شمال  روهان  که  پس  از  جنگ  حلقه  به  این  قلمرو  اضافه  شد.
تحلیل

روهان  و  مردمانش  توجه  بسیاری  از  محققان  و  منتقدان  ادبی  را  به  خود  جلب  کرده‌اند.  آنها  به  بررسی  جنبه‌های  مختلف  این  قلمرو،  از  جمله  فرهنگ،  زبان،  و  تاریخ  آن  پرداخته‌اند.  در  اینجا  به  برخی  از  مهم‌ترین  دیدگاه‌های  این  صاحب‌نظران  اشاره  می‌کنیم:
جین چنس:  او  معتقد  است  که  تالکین  در  شخصیت  تئودن،  پادشاه  روهان،  یک  "پادشاه  ژرمنی"  شجاع  و  نیک  را  به  تصویر  کشیده  است  و  در  نبرد  هلمز  دیپ  بر  قدرت  بدنی  و  دلاوری  روهیریم  تأکید  کرده  است.
تام شیپی:  او  با  وجود  اینکه  تالکین  منکر  الهام  گرفتن  از  انگلوساکسون‌ها  شده  است،  شباهت‌های  بسیاری  میان  آنها  و  روهیریم  مشاهده  می‌کند.  او  به  نقش  محوری  اسب  در  فرهنگ  روهیریم  و  همچنین  استفاده‌ی  گسترده  از  واژگان  انگلیسی  باستان  مربوط  به  اسب  اشاره  کرده و اهالی روهان را «انگلوساکسون‌های اسب‌سوار» نامیده است.
توماس هونیگر:  او  نیز  با  توصیف  شیپی  از  روهیریم  به  عنوان  "آنگلوساکسون‌های  سوار  بر  اسب"  موافق  است  و  شباهت‌های  فرهنگی  و  زبانی  بسیاری  میان  آنها  مشاهده  می‌کند.  او  معتقد  است  که  تالکین  با  استفاده  از  انگلیسی  باستان  برای  زبان  روهیریم،  ارتباط  قوی  بین  آنها  و  آنگلوساکسون‌ها  را  نشان  داده  است.
جین سیاباتاری:  او  به  ابعاد  فمینیستی  شخصیت  ائووین  اشاره  می‌کند  و  معتقد  است  که  ترس  او  از  محبوس  شدن  و  تمایلش  به  شرکت  در  جنگ،  در میان  فمینیست‌های  دهه‌ی 1960  طنین‌انداز  شد  و  به  موفقیت  "ارباب  حلقه‌ها"  در  آن  زمان  کمک  کرد.
تحلیل > تأثیر جغرافیا بر فرهنگ

یکی از نکات مهمی که درباره‌ی روهان باید در نظر داشت، تأثیر جغرافیای این سرزمین بر فرهنگ و شیوه‌ی زندگی مردمان آن است. دشت‌های وسیع و  چمنزارهای  سرسبز  روهان،  محیطی  ایده‌آل  برای  پرورش  اسب  و  زندگی  عشایری  فراهم  کرده  است.  به  همین  دلیل،  اسب‌ها  نقش  محوری  در  فرهنگ  روهیریم  دارند  و  آنها  به  مهارت  در  سوارکاری  و  تیراندازی  با  کمان  در  حین  اسب‌سواری  شهرت  دارند.  این  مهارت  در  جنگ‌ها  و  نبردهای  مختلف،  از  جمله  نبرد  شاخ‌قلعه  و  نبرد  دشت‌های  پله‌نور،  به  کمک  آنها  آمده  و  نقش  مهمی  در  پیروزی‌هایشان  داشته  است.
تحلیل > زبان و ادبیات

تالکین  برای  زبان  روهیریم  از  انگلیسی  باستان  استفاده  کرده  است  و  آن  را  به  عنوان  ترجمه‌ای  از  زبان  اصلی  آنها  معرفی  می‌کند.  این  انتخاب  تالکین  نشان‌دهنده‌ی  ارتباط  عمیق  بین  روهیریم  و  آنگلوساکسون‌ها  است  و  به  خواننده  کمک  می‌کند  تا  با  فرهنگ  و  تاریخ  آنها  بهتر  آشنا  شود.  همچنین،  شعر  و  ادبیات  نقش  مهمی  در  فرهنگ  روهیریم  دارد  و  آنها  به  شعرخوانی  و  داستان‌سرایی  علاقه  زیادی  دارند.
تحلیل > معماری

معماری  در  روهان  نیز  از  فرهنگ  آنگلوساکسون  تأثیر  گرفته  است.  تالار  مدوسلد  با  الهام  از  تالار  بزم  هئوروت  در  داستان  "بیوولف"  ساخته  شده  است  و  نمونه‌ای  بارز  از  معماری  آنگلوساکسون  محسوب  می‌شود.  همچنین،  خانه‌های  مردم  عادی  و  سایر  ساختمان‌ها  در  روهان  نیز  ویژگی‌های  معماری  آنگلوساکسون  را  در  خود  دارند.
تحلیل > جایگاه روهان در سرزمین میانه

روهان  به  عنوان  یکی  از  مهم‌ترین  قلمروهای  سرزمین  میانه،  نقش  مهمی  در  حفظ  تعادل  و  صلح  در  این  دنیا  ایفا  می‌کند.  روهیریم  با  شجاعت  و  وفاداری  خود  به  متحدانشان،  به  ویژه  گوندور،  در  مقابل  نیروهای  اهریمنی  ایستادگی  می‌کنند  و  در  نبردهای  سرنوشت‌ساز  مانند  نبرد  شاخ‌قلعه  و  نبرد  دشت‌های  پله‌نور  نقش  مهمی  ایفا  می‌کنند.
یک سواره نظام روهان
زنجیره سبک فریتین

زنجیره سبک فریتین (انگلیسی: Ferritin light chain) یک پروتئین است که در انسان توسط ژن «FTL» کُدگذاری می‌شود.
این پروتئین به‌طور غیرطبیعی طی فرایندهای «آی‌وی‌اف (IVF)» و «تزریق درون‌سیتوپلاسمی اسپرم» بیان می‌شود و احتمالاً یکی از دلایل بروز بیماری مادرزادی در جنین‌هایی است که توسط فناوری کمک‌باروری بدنیا می‌آیند.
اهمیت بالینی

نقص در ژن زنجیره سبک فریتین با بروز چندین نوع بیماری تخریب‌کنندهٔ اعصاب مرتبط است که یکی از آنها «سندرم هایپرفریتینمی-آب‌مروارید» است.
همچنین جهش در این ژن سبب بروز نوع نادری از بیماری هستهٔ قاعده‌ای مغز در بالغین موسوم به «نوروفریتینوپاتی» می‌گردد.
جگرواشان

| جگرواشان | جگرواشان |
| --- | --- |
"Hepaticae" from ارنست هکل's Kunstformen der Natur, ۱۹۰۴: "Hepaticae" from ارنست هکل's Kunstformen der Natur, ۱۹۰۴
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: گیاهان
دسته:: Marchantiophyta
Classes and Orders: Classes and Orders
 Haplomitriopsida Stotler & Stotl.-Crand. Haplomitriales (Calobryales)  Treubiales Jungermanniopsida Stotler & Stotl.-Crand. Metzgeriales (simple thalloids)  Jungermanniales (leafy liverworts) Marchantiopsida Stotler & Stotl.-Crand. Blasiales  Sphaerocarpales (bottle liverworts)  Marchantiales (complex thalloids):  Haplomitriopsida Stotler & Stotl.-Crand. Haplomitriales (Calobryales)  Treubiales Jungermanniopsida Stotler & Stotl.-Crand. Metzgeriales (simple thalloids)  Jungermanniales (leafy liverworts) Marchantiopsida Stotler & Stotl.-Crand. Blasiales  Sphaerocarpales (bottle liverworts)  Marchantiales (complex thalloids)
جگرواشان یا جگرواش‌تباران ( Hepatophyta, Hepaticophyta) شاخه‌ای از گیاهان غیر آوندی شامل تقریباً ۶۰۰۰ گونه که اغلب کوچکاند و در محیط‌های مرطوب زندگی می‌کنند.
مارشال هوایی

| مارشال هوایی  | مارشال هوایی  |
| --- | --- |
شاخه خدمات: نیروی هوایی
درجه: درجه سه-ستاره
درجه ناتو: OF-8
Non-ناتو rank: درجه سه-ستاره
شکل گرفته: ۱ اوت ۱۹۱۹ (۱۹۱۹-08-۰۱) (نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا)
رتبه بالاتر بعدی: مارشال ارشد هوایی
درجه‌های معادل: سپهبد (نیروی زمینی بریتانیا; سپاه تفنگداران دریایی سلطنتی) دریاسالار (نیروی دریایی پادشاهی بریتانیا)
مارشال هوایی (انگلیسی: Air marshal) درجه سه-ستاره افسرهای نیروی هوایی است، که نخستین بار در نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا مورد استفاده قرار گرفته‌است. این رتبه همچنین توسط نیروهای هوایی بسیاری از کشورهایی که دارای نفوذ تاریخی بریتانیا می‌باشند، از جمله اتحادیه کشورهای مشترک‌المنافع، استفاده می‌شود. درجه مارشال هوایی در کشورهای عضو ناتو دارای کد رتبه‌بندی OF-8 است، که معادل درجه دریاسالار در نیروی دریایی و درجه سپهبد در ارتش می‌باشد.
کاروانسرای چهار سوق

| کاروانسرای چهار سوق | کاروانسرای چهار سوق |
| --- | --- |
پرونده:کاروانسرای چهارسوق ۱.jpg: پرونده:کاروانسرای چهارسوق ۱.jpg
نام: کاروانسرای چهار سوق
کشور: ایران
استان: استان کرمان
شهرستان: کرمان
اطلاعات اثر: اطلاعات اثر
کاربری: کاروان‌سرا، سرای
دیرینگی: دوره قاجار
دورهٔ ساخت اثر: دوره قاجار
اطلاعات ثبتی: اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت: ۳۸۶۴
تاریخ ثبت ملی: ۲۵ اردیبهشت ۱۳۸۰
کاروانسرای چهار سوق مربوط به اوایل دوره قاجار است و در کرمان، بازار بزرگ، چهار سوق بزرگ واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۵ اردیبهشت ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۳۸۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این کاروانسرا دو طبقه بوده و دارای دو در ورودی می باشد یک در از داخل بازار میدان قلعه و دیگری از بازار سراجی (بازار ارگ). در بخش ورودی از سمت بازار میدان قلعه دو راسته بازار کوچک داخل کاروانسرا وجود دارد.
۶۹' شیرین

تک‌آهنگ ۱۹۹۴ بیبز این توی‌لند
«۶۹' شیرین» (به انگلیسی: Sweet '69) ترانه‌ای از گروهٔ موسیقی پانک راک آمریکایی بیبز این توی‌لند می‌باشد که در سال ۱۹۹۵ منتشر گردید. این تک‌آهنگ در جدول رسمی تک‌آهنگ‌های بریتانیا به رتبهٔ ۱۷۳ دست یافت.
آدرنالین: عجله ترس

| آدرنالین: عجله ترس | آدرنالین: عجله ترس |
| --- | --- |
کارگردان: آلبرت پایون
فیلمنامه‌نویس: آلبرت پایون
بازیگران: کریستوفر لمبرت ناتاشا هنستریج نوربرت وایسر
توزیع‌کننده: سرگرمی خانگی والت دیزنی دایمنشن فیلمز
تاریخ‌های انتشار:  ۲۹ نوامبر ۱۹۹۶ (۱۹۹۶-11-۲۹)  
مدت زمان: ۷۷ دقیقه (ایالات متحده) ۹۴ دقیقه (دی‌وی‌دی)
کشور: ایالات متحده
زبان: انگلیسی 
فروش گیشه: ۳۷٬۵۳۶ دلار
آدرنالین: عجله ترس (به انگلیسی: Adrenalin: Fear the Rush) فیلمی محصول سال ۱۹۹۶ و به کارگردانی آلبرت پایون است. در این فیلم بازیگرانی همچون کریستوفر لمبرت، ناتاشا هنستریج، نوربرت وایسر و اندرو دیوف ایفای نقش کرده‌اند.
باشگاه ورزشی فرایبورگ

Football club
باشگاه ورزشی اس‌سی فرایبورگ (به آلمانی: SC Freiburg) باشگاه فوتبال آلمانی است که در فرایبورگ یکی از شهرهای ایالت بادن-وورتمبرگ قرار دارد.
باشگاه فرایبورگ در ۳۰ مه ۱۹۰۴ تأسیس شده‌است.
این باشگاه با کسب رتبه ششم در فصل ۲۰۲۱–۲۲ بوندسلیگا آلمان برای اولین بار جواز حضور در لیگ اروپا را به دست آورد.
باشگاه فوتبال فرایبورگ در مسابقات جام حذفی آلمان ۲۰۲۱–۲۲ به فینال این مسابقات رسید اما در ضربات پنالتی مغلوب تیم لایپزیگ شد و به مقام نایب قهرمانی این مسابقات رسید.
این تیم سابقه ۴ قهرمانی در رقابت بوندسلیگا ۲ را دارد
بازیکنان کنونی

تا تاریخ ۱ ژانویه ۲۰۲۲٫
مهرداد یکم

| مهرداد یکم 𐭌𐭄𐭓𐭃𐭕 | مهرداد یکم 𐭌𐭄𐭓𐭃𐭕 |
| --- | --- |
شاه شاهان یونانی دوست، شاه ارانخشتره، شاه اشکان : شاه شاهان یونانی دوست، شاه ارانخشتره، شاه اشکان 
پرتره مهرداد یکم بر روی یک تترادراخما درحالی که یک دیهیم سلطنتی هلنیستی بر سر دارد.: پرتره مهرداد یکم بر روی یک تترادراخما درحالی که یک دیهیم سلطنتی هلنیستی بر سر دارد.
نخستین شاهنشاه اشکانی: نخستین شاهنشاه اشکانی
سلطنت: ۱۷۱ – ۱۳۲ پ.م
پیشین: فرهاد یکم
جانشین: فرهاد دوم
درگذشته: ۱۳۲ پ‌.م
همسر(ان): رینو
فرزند(ان): فرهاد دوم روزگون سیناتروک (؟)
خاندان: اشکانیان
پدر: فریاپت
مهرداد یکم (به پهلوی: 𐭌𐭄𐭓𐭃𐭕 یا Mihrdāt)، ارشک پنجم در شمارش جدید، معروف به مهرداد بزرگ شاه ایران از سال ۱۷۱ پ.م. تا ۱۳۲ پ.م. و معمار اصلی شاهنشاهی اشکانی بود. فتوحات او دولت اشکانی را از یک پادشاهی کوچک به یک شاهنشاهی جهانی و از بزرگ‌ترین قدرت‌های زمان خود تبدیل کرد. او اولین پادشاه اشکانی است که عنوان پادشاهان هخامنشی، شاه شاهان، را برای خود برگزید.
نام

مهرداد به معنی «داده میترا» است. این نام از نام پارسی باستان Miθradāta می‌آید. شکل پهلوی (پارتی) آن Mihrdāt بود و یونانیان و رومیان آن را Mithridates می‌خواندند.
شکل فارسی باستان میتراودتا (𐎷𐎡𐎰𐎼𐎭𐎠𐎫) است؛ در حالی که در فارسی جدید مهرداد است.
خاندان و به تخت‌نشینی

مهرداد فرزند فریاپت و نوه برادری ارشک یکم بود. او چند برادر داشت که بزرگ‌ترین آن‌ها، فرهاد یکم، در سال ۱۷۶ پ.م. به جای پدرشان بر تخت شاهی نشسته بود.
طبق سنت باستان، شاه باید یکی از فرزندان خود را به عنوان جانشین انتخاب می‌کرد اما با اینکه در خط جانشینی فرزندان فرهاد بر مهرداد اولویت داشتند، او سنت را شکست و برادرش را به دلیل شایستگی‌هایی که از خودش نشان داده بود، به عنوان جانشین خود برگزید.
پادشاهی

پس از مرگ فرهاد یکم، مهرداد به جای او برتخت نشست. او در نخستین عملیات نظامی گسترده خود، رو به سوی پادشاهی باکتریا کرد. پادشاهی باکتریا که در جریان جنگ‌های طولانی با سغد و دولت‌های هندی تضعیف شده بود، در دهه ۱۵۰ پ. م به سختی از شاه اشکانی شکست خورد و مهرداد وارد باکتریا شد و این منطقه را ضمیمه خاک امپراتوری خود کرد.
پس از آن، مهرداد رو به سوی سلوکیان برگرداند. در ۱۴۶ پ. م به ماد حمله کرده و همدان را تصرف کرد. پس از آن، در سال ۱۴۱ پ. م وارد بابل و بین‌النهرین شد و در آنجا رسماً به عنوان شاه ایران تاجگذاری کرد. سکه‌هایی از این دوران که در شهر سلوکیه ضرب شده‌اند، برجای مانده‌است. پس از آن برای دفاع از مرزهای شمالی شاهنشاهی اشکانی به گرگان رفت. در همین زمان بود که سرداران اشکانی به نام او پارس و ایلام را فتح کردند.
درحالی‌که شهر صددروازه به عنوان اولین پایتخت اشکانی انتخاب شد، مهرداد یکم در سلوکیه، هگمتانه، تیسفون و شهر تازه تأسیس خود مهردادکرت اقامتگاه‌های شاهی نیز بنا کرد، علاوه بر این مهردادکرت محلی بود که در آن مقبره‌ای برای پادشاهان اشکانی ساخته شده بود و از آن نگهداری می‌شد. از سوی دیگر هگمتانه به اقامتگاه تابستانی خانواده سلطنتی اشکانی بدل گشت. شهر تیسفون نیز تا پیش از به حکومت رسیدن گودرز یکم به عنوان پایتخت انتخاب نشد، اما به نقل از بروسیوس به عنوان محلی برای تاجگذاری‌ها مورد استفاده قرار می‌گرفت و شهری نمادین از حکومت اشکانی بود.
در سال ۱۴۰ پ.م. سلوکیان دوباره به میان‌رودان حمله کردند و درحالی که مهرداد در شرق مشغول نبرد با سکاها بود، دیمتریوس دوم سلوکی میان‌رودان را فتح کرد. با این حال سلوکیان به زودی شکست خوردند و در همان سال بیرون رانده شدند. حتی خود دیمیتریوس به دست پارت‌ها افتاد و او را به گرگان نزد مهرداد فرستادند. او به گرمی از شاه سلوکی پذیرایی کرد و حتی دختر خودش رزگونه را به عقد او درآورد. مهرداد سپس شاه ایلام را به خاطر یاری به سلوکیان مجازات کرد. شاه اشکانی همچنین اجازه داد وادفراداد دوم، فرترکه پارس، در قلمروش خودمختاری بیش‌تری داشته باشد. مهرداد در سال ۱۳۲ پ. م پس از یک دوره طولانی بیماری (احتمالا سکته)درگذشت و فرهاد دوم به جایش بر تخت نشست.
سکه‌ها و ایدئولوژی شاهنشاهی

از نخستین سال‌های سده دوم پیش از میلادی، اشکانیان بر ادعای خود به عنوان جانشینشان شاهنشاهان هخامنشی پافشاری بیشتری کردند. آن‌ها مدعی بودند که ارشک، نخستین شاه اشکانی، از نسل اردشیر دوم، شاه هخامنشی است. همچنین عناوین سلطنتی هخامنشی در زمان اشکانی احیا شدند که مهم‌ترین آن‌ها عنوان «شاه» (شاهِ شاهان) بود. مهرداد یکم نخستین فرمانروای اشکانی بود که با این عنوان سکه زد، با این حال تبدیل شدن آن عنوان معمول شاهان اشکانی، تا دوران مهرداد دوم به طول انجامید. همچنین شاهان اولیه اشکانی، بر روی سکه‌هایشان خود را با کلاهِ شهربانی هخامنشی به تصویر کشیده‌اند.
نخستین سکه‌های مهرداد یکم نیز او را با کلاه شهربانان هخامنشی نشان می‌دهند. با این حال با فزونی یافتن قدرت این شاه، بر روی سکه‌های جدیدتر او با دیهیم شاهی به تصویر کشیده شده‌است. او همچنین بخشی از سنت‌های هلنی را پذیرفت، اما بر روی سکه‌هایش برخلاف فرمانروایان یونانی و اشکانیان اولیه، خود به شکل یک مرد ریش‌دار نشان داده شده‌است که این خود نشانی از ادعای او مبنی بر جانشینی شاهنشاهان باستانی ایرانی است.
مهرداد یکم همچنین عنوان فیلهلنیسم (Philhellene) به معنی «دوست یونانیان» را پس از فتح میانرودان بر روی سکه‌های خود حک کرد تا با یونانیانی که به تازگی سرزمین‌های آنان را فتح کرده بود، روابط دوستانه‌ای برقرار کند. عنوان دیگری که بر روی سکه‌هایش درج کرد، «ارشک» بود که بعدها به «ارشک شاه» تغییر کرد و در نهایت به شکل «شاه بزرگ ارشک» درآمد. ارشک که نام نخستین شاه اشکانی بود، تا سقوط این دودمان نام رسمی همه شاهنشاهان آن بود.
«کسی که پدرش خداست» نیز از دیگر لقب‌های مهرداد یکم بود. فرهاد دوم، جانشین او، نیز همین لقب را بر روی سکه‌هایش حک کرد.