چهره‌خوانی

چهره‌خوانی (نام‌های دیگر: سیماشناسی، قیافه‌شناسی، علم فِراست، چهره‌شناسی و فیزیونومی Physiognomy) علمی است که به مطالعه و تفسیر ویژگی‌های چهره و ظاهر فیزیکی انسان‌ها می‌پردازد تا به وسیله آن به رفتار، شخصیت و احساسات افراد پی ببرد. این علم بر این باور استوار است که ویژگی‌های ظاهری مانند شکل صورت، اندازه و تناسب اجزا، و حتی تغییرات پوست می‌تواند اطلاعاتی دربارهٔ شخصیت و روحیات فرد ارائه دهد.
چهره‌شناسی در طول تاریخ در فرهنگ‌های مختلف مورد مطالعه و توجه قرار گرفته است. ارسطو، فیلسوف یونانی، از نخستین کسانی بود که در مورد ارتباط بین ظاهر و شخصیت انسان‌ها به بحث پرداخت. در دوران رنسانس، این علم دوباره توجه زیادی را به خود جلب کرد و محققانی مانند لئوناردو داوینچی روی روابط بین فرم‌های مختلف چهره و مظهر شخصیت کار کردند.
با وجود اینکه چهره خوانی در برخی زمینه‌ها هنوز هم به‌عنوان یک ابزار برای تحلیل شخصیت مورد استفاده قرار می‌گیرد، اما در علم مدرن و تحقیقات روان‌شناسی، دقت و قابلیت پیش‌بینی آن به چالش کشیده شده و برخی از نتایج آن نیاز به بررسی بیشتری دارد.
تحقیقات اخیر در زمینه علم چهره‌شناسی و ارتباط آن با رفتار انسانی، در برخی از موارد نشان‌دهنده ارتباط‌هایی میان ویژگی‌های چهره و برخی ویژگی‌های شخصیتی است. به‌عنوان مثال، مطالعه‌ای که در سال ۲۰۲۰ در مجله "Personality and Individual Differences" منتشر شد، به بررسی ارتباط میان ساختار صورت و ویژگی‌های شخصیتی مرتبط با پایبندی به وظایف پرداخت و نشان داد که برخی از ویژگی‌های چهره می‌توانند پیش‌بینی‌کننده‌های معتبری برای این ویژگی‌ها باشند (Wang et al. , 2020).
یکی از تحقیقات معتبر در زمینه علم چهره‌شناسی، تحقیقاتی است که توسط جنیفر آکر و همکارانش در اواخر دهه ۱۹۹۰ انجام شده است. این تحقیقات به بررسی تأثیرات حالات چهره بر درک مردم از احساسات و شخصیت‌ها پرداختند و نشان دادند که چگونه ویژگی‌های صورت می‌توانند در قضاوت‌های اجتماعی تأثیرگذار باشند.
همچنین یکی دیگر از تحقیقات معتبر در زمینه علم چهره‌خوانی، مطالعه‌ای است که توسط پل اکه‌من (Paul Ekman) انجام شده است. او به عنوان یکی از پیشگامان در این حوزه شناخته می‌شود و پژوهش‌های او عمدتاً بر روی تشخیص احساسات از طریق حالات چهره تمرکز دارد. اکه‌من روش‌ها و ابزارهایی را برای شناسایی و طبقه‌بندی احساسات بنیادی مانند شادی، غم، ترس، خشم، نفرت و شگفتی طراحی کرده است. یکی از معروف‌ترین آثار او «تاریخچه احساسات انسانی» (Emotions Revealed) است که در آن به بررسی زوایای مختلف چهره‌خوانی و احساسات پرداخته و نشان داده که چگونه چهره می‌تواند اطلاعات زیادی در مورد احساسات واقعی فرد به ما بدهد.
با این حال، باید توجه داشت که چهره خوانی به‌عنوان یک علم، همواره مورد انتقاد بوده و برخی از یافته‌های آن از نظر علمی مورد تردید قرار گرفته‌اند؛ بنابراین، استناد به نتایج چهره‌شناسی باید با احتیاط انجام شود و نباید به‌عنوان یک ابزار قطعی برای قضاوت در مورد شخصیت افراد مورد استفاده قرار گیرد.
تحقیقات دانشگاهی مشهور در زمینه چهره‌شناسی:
تحقیقات دانشگاه کمبریج: این تحقیقات به ارزیابی تأثیر چهره‌ها بر احساسات و رفتار افراد می‌پردازند. از جمله موضوعات مورد بررسی قرار گرفته‌اند، تأثیر چهره‌ها بر اعتماد، تصورات و تصمیم‌گیری‌ها.
تحقیقات دانشگاه کارولینای شمالی: این تحقیقات بر روی تأثیر چهره‌ها بر ارزش‌ها و تصورات اجتماعی متمرکز شده‌اند. از جمله موضوعات مورد بررسی قرار گرفته‌اند، تأثیر چهره‌ها بر تصورات اجتماعی و اقتصادی.
تحقیقات دانشگاه پرینستون: این تحقیقات بر روی تأثیر چهره‌ها بر احساسات و رفتار افراد متمرکز شده‌اند. از جمله موضوعات مورد بررسی قرار گرفته‌اند، تأثیر چهره‌ها بر اعتماد، تصورات و تصمیم‌گیری‌ها.
در تحقیقات دانشگاه کمبریج و پرینستون، خصوصیات ظاهری چهره‌های مثبت و منفی به این شکل تعریف شده‌اند: