stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
آشوریان و آذربایجان غربی در جنگ جهانی اول
ورود عثمانیها به داخل خاک ایران

چون عثمانی پا به جنگ نهاد در مرزهای ایران ناامنی رخ نمود. از یکسو کردان بنام جهاد یا به آهنگ تاخت و تاراج سخت بشوریدند و از سوی دیگر آسوریان مایه گرفتاری شدند زیرا از سال‌های دراز پیشین در زیر دست مسیونرهای آمریکا و فرانسه کینه مسلمانان را در دل گرفته و پس از آمدن روس‌ها به ایران خود را به ایشان بسته بودند و روس‌ها هم به ایشان جنگ‌افزار داده بودند. ابتدا در هشتم آبان ۱۹۱۵ کردان عثمانی از مرز ایران گذشتند و به خاک ایران ریختند و بدون اینکه فرقی بین شیعه و سنی و مسلمان و آشوری بگذارند ده دیه را غارت نمودند و کشتارهایی هم نمودند. تا اینکه روس‌ها سپاه فرستادند و ایشان را بیرون نمودند. این شکست عثمانی‌ها در هفتم دیماه بود. از سوی دیگر هم در میاندوآب و هم در اوایل نبرد ساری‌قمیش در قفقاز روس‌ها شکست خوردند و این منجر شد که سپاه عثمانی به تبریز و آذربایجان بیاید و روس‌ها تا مرند عقب‌نشینی کردند. سپس دوباره روس‌ها در ۲۵ دیماه دست بالا را پیدا کردند و به تبریز برگشتند. کردان و عثمانی‌ها در مهاباد تجمع پیدا کردند و روس‌ها در مقابل عثمانی‌ها و کردان صمصام چاردولی را گماردند و به او پول و جنگ‌افزار دادند. در روز ۱۱ و ۱۲ دی روس‌ها به صورت ناگهانی ارومیه را ترک کردند و همپیمان‌های آسوری و ارمنی خود را در ارومیه تنها گذاشتند که ایشان در چند ماه گذشته دست به بدرفتاری با مردم ارومیه زده بودند و خونریزیهایی هم نموده بودند. حدود ده هزار نفر از ایشان به سختی و در برف همراه روس‌ها از شهر بیرون رفتند که در راه بسیاری از ایشان تلف شدند. بقیه، یعنی حدوداً ۳۵۰۰۰ نفر به بیمارستان آمریکایی‌ها یا به مسیونرهای فرانسوی پناهنده شدند و بسیاری را هم ایرانیان در درون خانه‌های خود پناه دادند. سپس دو روز پس از رفتن روسها، حدود سی هزار نفر از کردان از سوی کوهستان به شهر هجوم آوردند و رشید بیگ عثمانی هم با لشکر از پس آن‌ها وارد شهر شد. رشید بیگ جلوی بی‌قانونی را می‌گرفت اما نوری بیک و راغب بیک که دو سرکرده عثمانی بودند به مسیحیان ستم بسیار نمودند. قتل‌عام روستای گلپاشان که آبادی آسوری‌نشین بزرگی بود در این زمان رخ داد و آن بیست هزار نفری که در باغ بیمارستان آمریکایی‌ها پناه گرفته بودند کم‌کم دچار بیماری‌هایی مانند تیفوس شدند که اهالی بسیاری از مسلمان و مسیحی ارومیه را به هلاکت افکند به نحوی که حدود ۵۰۰۰ نفر از مسیحیان و چند برابر از مسلمانان در این میان نابود شدند.
شکست عثمانی‌ها و پاسخ جلوها

چهار ماه پس از این وقایع (۲۷ فروردین، ۱۵ آوریل ۱۹۱۵) در دیلمقان، طی نبرد دیلمقان روس‌ها عثمانی‌ها را شکست دادند و در آخر اردیبهشت، عثمانیان به سرعت ارومیه را تخلیه نمودند. آسوری‌ها و ارامنه، کینه کردان و عثمانیان را از ایرانیان جستند. این بار آسوری‌ها و ارامنه بیرون ریخته و دست به تاراج و آزار مردم گشادند و فلیپ پرایس، خبرنگار روزنامه منچسترگاردین می‌نویسد که رفتار ایشان تنها یک‌کمی بهتر از رفتار کردان و عثمانی‌ها بوده‌است و جیلوها در روستاها به کشتن مردم تهیدست و بیگناه می‌پرداخته‌اند.
آسوریان بومی ایران که تا این زمان در اطراف ارومیه در روستاها زندگی می‌کردند، حدود پنجاه هزار نفر تخمین زده می‌شدند که غیر از آسوریان جیلو بودند که از عثمانی فرار کرده بودند. تا این زمان، ایشان در ایران آسوده زندگی می‌کردند و ارتباط ایشان با مسلمانان خوب بود. اما پس از اینکه میسیونرهای روس، فرانسوی و آمریکایی کسانی از ایشان را از کیش قدیمی نستوری خود برگرداندند و ارتودکس، پروتستان یا کاتولیک نمودند، اندیشه‌هایی از دشمنی با دیگر ایرانیان در ایشان دمیدند و روزنامه‌هایی با زبان سریانی بنام «جوخو» و «زاهریراباهر» در ارومیه منتشر نمودند.
سال ۱۲۹۵، در ارومی آسوریان که در زمستان ۱۲۹۳ همراه روس‌ها کوچ کرده بودند و سپس برگشته بودند، کینه کردان و عثمانیان را از ایرانیان می‌جستند: بعضی از افراد را در دهات ریسمان به گردن انداخته و سرشان را از سوراخ دیوار گذرانده و با گاو ریسمان را می‌کشیدند تا سر آن فرد از بدن جدا شود. جیلوها در دهات پراکنده شده و از زدن و گرفتن و آزردن ایرانیان دریغی نداشتند.
انقلاب روسیه

در بهار ۱۲۹۶ (۱۹۱۷)، در روسیه انقلاب شد و کارها ناگهان بر طرفداران روسیه در ایران گران گشت. بیشتر سربازان روس که درایران بودند، از فرماندهان خود فرمانبری نمی‌کردند و در شهرها بازار را غارت می‌کردند مثلاً در چهاردهم تیر بازار ارومیه را غارت کردند و سه نفر را کشتند و بازار را آتش زدند.
در دهات، جیلوها نه تنها تاراج می‌نمودند، بلکه کشتار و آتش زدن هم انجام می‌دادند. در نیمه‌های مرداد ارمنیان، سالداتها و جیلوها در نازلوچای بسیاری را کشتند و هشت، نه ده دیگر را هم غارت نموده و دست به کشتار زدند و حتی کودکان شیرخوار را هم می‌کشتند.
در آبانماه همان سال، روس‌ها و آسوری‌ها رفتار بد خود با مردم را ادامه داده و به شوخی در مراسم عاشورا یکنفر را کشتند و پنج نفر را زخمی نمودند.
کشتار مردم ارومیه بدست مسیحیان

چون انگلیس و فرانسه پی بردند که در ایران دیگر روس‌ها توانایی جلوگیری از عثمانی‌ها و آلمان‌ها را ندارند، پیرامون اینکه دسته‌هایی از سپاه از ارمنی‌های ایران و عثمانی به وجود آورند با مارشیمون، پیشوای آسوریان وارد مذاکره شدند و از راه جلفا به ارومیه آمدند، میسونرهای آمریکایی هم با ایشان همدستی نموده و پولهایی که بابت امور خیریه از آمریکا می‌آمد را صرف سپاه آرایی برای آسوریان می‌کردند.
فرانسه در سپتامبر ۱۹۱۷، برای درمان روس‌هایی که در نبرد با عثمانی‌ها زخمی می‌شدند، یک واحد سیار بیمارستانی (به فرانسوی: l’Ambulance) به روسیه فرستاد که ستاد آن در تفلیس بود؛ این واحد از تفلیس به ارومیه اعزام شد و بعد از خروج روسها، هم کمک‌های انسان‌دوستانه و هم کمک نظامی به واحدهای شبه‌نظامی مسیحی محلی ارائه کرد میسیون لازاریست‌ها (فرانسویان) در اصل نظامی-کاتولیک بود و حتی با پروتستان‌ها و غیردینی‌ها (سکولارها) هم دشمنی می‌کرد.ص۴ باوجود غیردینی شدن حکومت، دولت فرانسه میسیون کاتولیک را ابزار نفوذ مهمی در ایران می‌دید.ص۵دکتر شد، رئیس میسیون آمریکایی، که از ژانویه ۱۹۱۸ رسماً کنسول آمریکا در ارومیه هم بودص۱۴، در دفاع از پرداخت هزینه‌های جنگی از پول اعانه مذهبی میسیون آمریکایی نوشت که بعداً این هزینه از مقامات نظامی انگلیس بازپس گرفته خواهد شدص۱۵، که ابتدا دفتر روابط خارجی انگلیس از پرداخت آن سر باز زد، اما پس از آنکه مدارکی دال بر نقش کاپیتان گریسی (به انگلیسی: Captain Gracey) در اطمینان دادن به ارتش ارمنی-آسوری ارائه شد، انگلیس هزینه‌ها را پرداخت.ص ۱۶و ص ۱۵
در این میان یک آرزوی خامی در ذهن مارشیمون و دیگر سران آسوری افتاده بود که یک کشور آزادی برای آسوریان در ناحیه ارومیه و پیرامون آن پدیدآورند.
مارشیمون و آقا پتروس و دیگر سران آسوری و مسیحی، به همدستی مستر شت مسیونر آمریکایی که نایب کنسول آمریکا هم بود و به همداستانی مسیو نیکیتین و فرانسوی‌ها یک واحد نظامی در سرای حاجی مستشار دایر نموده و شروع به سربازگیری از اطراف نمودند. در بهمن آن سال یک نفر جلو دو نفر مسلمان و یهودی را در بازار به قتل رساند که منجر به قتل چهار نفر دیگر هم از رهگذران بیگناه شد، سپس دسته‌ای از جلوها از بیرون شهر شروع به کشتار در بیرون شهر نمود که حدود صد نفر از اهالی دهات را به قتل رسانید. اقدام دو نفر از اهالی برای دفن کردن کشته‌هایی که بیرون شهر بر زمین مانده بودند به شروع جنگ کامل انجامید و مسیحیان در شهر هر کسی را که دید به گلوله بستند. سپس جلوها شروع به توپ بستن شهر کرده و سرانجام هیئت صلحی به کنسولگری روسیه نزد مارشیمون رفت. قزاقان شهر هم که رئیس ایشان روس بود به دستور او پرچم سفید برافراشتند که باعث دلیر شدن آسوریان شد و با حمله به قزاقخانه هر قزاقی را که یافتند به قتل رساندند. پس از این قتل‌عام اهالی ارومیه اتفاق افتاد که با تأکید و پیگیری مستر شت نایب کنسول آمریکا ادامه پیدا کرد. حدود ده هزار نفر از مردم بیگناه، شامل زن و بچه و مردم عادی طی این کشتار نابود شدند. این آمار تنها مربوط به شهر ارومیه ونه دهات آن بود و در دهات کشتار بزرگتری اتفاق افتاد.
پس از آن مارشیمون آهنگ سلماس کرد و می‌رفت تا سلماس را نیز زیر فرمان خود درآورد و چون شمار آشوریان و ارمنیان را کم می‌دید، می‌رفت تا با سمیتقو دیدار کرده و وی را نیز با خود همداستان کند.
کشته شدن مارشیمون بدست سمیتقو

مسیحیان که در ارومیه می‌کوشیدند به پشتیبانی بیگانگان کشوری در برابر ایران پدیدآورند، چون شماره خود را کم می‌دیدند بر آن شدند که کردان را نیز همدست کنند و در این زمینه سیمتقو را بهتر دانستند. دو سه روز پس از کشتار ارومیه، مارشیمون که در ظاهر می‌گفت که با کشتار و تاراجی که می‌شود موافق نیست و می‌خواهد خود را کنار بکشد ولی در باطن برای به دست گرفتن سلماس و دیدار با سیمیتقو می‌رفت که او را با خود همداستان کند، در کهنه شهر با سمیتقو دیدار کرد. کسروی می‌گوید: دو تن چون با هم نشستند، مارشیمون به سخن پرداخت ما همه گفته‌های او را نمی‌دانیم. آنچه از زبان خود سیمیتقو بیرون افتاده آن است که مارشیمون به او گفته
این سرزمین که اکنون کردستان نامیده می‌شود میهن همه ماها بوده ولی جدایی در کیش، ما را از هم پراکنده و به این حال انداخته. اکنون می‌باید همدست شویم و این سرزمین را خود بدست گیریم و با هم زندگی کنیم. ما سپاه بسیج کرده‌ایم ولی سوار نداریم اگر شما با ما باشید چون سوار بسیار دارید بر سر تبریز می‌رویم و آنجا را هم می‌گیریم
. بعد از خاتمه جلسه هر دو باهم دست مودت داده و به یکدیگر قول همکاری می‌دهند جناب مارشیمون از اتاق خارج شده و به طرف کالسکه رفته و هنگام سوار بر کالسکه مورد هدف شلیک طپانچه سیمیتقو قرار می‌گیرد با شلیک گلوله سیمیتقو کردها آسوری‌ها را در آن دم نشانه گرفته و می‌زنند به طوری که تمام صد و چهل نفر آسوری به جز چند نفر همه کشته می‌شوند. پس از آن خود سمیتقو این داستان را بارها با افتخار تعریف می‌کرده که از پیش سر کشتن مارشیمون را داشته و بجز برادرش علی آقا کس دیگری را آگاه نکرده‌است تا مبادا مارشیمون بویی ببرد. وی مدعی بود که ایرانیان قدر این کشتن مارشیمون و دیگر آشوریان همراهش را ندانسته‌اند.
کشته شدن مارشیمون بدست سمیتقو > پیامد کشته شدن مارشیمون

چون آسوریان از کشته شدن پیشوای خود آگاه شدند، سخت برآشفتند و همان شب به سوی کهنه شهر حرکت کردند و هرکه از مردم محلی را دیدند کشتند و شهر را به آتش کشیدند. بیش از هزار نفر زن و کودک و مرد در کهنه شهر کشته شد. روز دوشنبه ۲۷ اسفند که خبر کشته شدن مارشیمون به آسوریان و جلوها رسید، از سران خود برای کینه جویی اجازه خواستند که ایشان اجازه ۱۲ ساعت کشتار دادند. در نتیجه ده هزار و اندی دیگر از ساکنین بیگناه ارومیه کشته شدند. بسیاری از کلیمیان ارومیه هم در این گیرودار به قتل رسیدند. پس از آن آقا پتروس، برای کینه جستن از سمیتقو بابت کشتن مارشیمون همراه با توپچیان روسی به چهریق مقر سمیتقو حمله کرد و پس از فرار اسماعیل آقا سمیتقو، هر مردی را که در چهریق باقی‌مانده بود، قتل‌عام نمود و از زنان یکی مادر سمیتقو و دیگری دختر جعفر آقا برادرش بود که اسیر کردند و به پیروزمندانه به ارومیه بازگشتند. اما در دیلمقان چون خود مردم سلاح دست گرفتند و نیز با توجه به کمک رسیدن از تبریز و شرفخانه کشتار صورت نگرفت. اما پس از چندی دسته‌هایی دیگر از مسیحیان از ارومیه به دیلمقان آمدند و چون شمار مسیحیان زیاد شد، مسلمانان بیمناک شدند. در آنگاه آشوریان پیام فرستادند که اگر شهر را بی‌جنگ تسلیم کنید به کسی آسیبی نمی‌رسد وگرنه با کشتار شهر را خواهیم گرفت. در آن هنگام وثوق‌الممالک نامی حاکم شهر بود و تصمیم گرفت شهر را تسلیم کند. مردم شهر عده‌ای نومیدانه شهر را ترک کردند و عده‌ای در خانه‌های خود ماندند. غروب همان روز سامون با دسته‌ای از ارمنیان به شهر آمدند و همان‌طور که گفته بودند غارت نکردند. فردا دستهٔ جلوها به همراه آقا پتروس از چهریق بازگشته بودند به شهر آمدند و آنان ابتدا نیز غارت و کشتار نکردند اما شروع به آزار و اذیت مردم می‌کردند و کالا و ابزار گرانبها در خانه‌ها را می‌ربوند. آن عده که فرار کرده بودند بسیاریشان دوام نیاورند و مردند و عده کمی موفق شدند به خوی درآیند و مورد استقبال مردم خوی قرار گرفتند. بعدها منابع آشوری ادعا کردند که سمیتقو از حاکم تبریز دستور کشتن مارشیمون را گرفته بوده و علت انتقام گرفتن از مردم ارومیه همین بوده‌است، این منابع توضیح ندادند که بلافاصله پس از اقدام سمیتقو، از کجا فهمیده بودند که دولت ایران در آن قتل دخیل بوده‌است.
کشته شدن مارشیمون بدست سمیتقو > میزان قوای نظامی آسوریان

نزدیک به ۱۲ هزار خانواده جلو با مارشیمون از خاک عثمانی آمده بود. نزدیک به ۲۰ هزار خانوار از ارمنیان و آسوریان خود ارومیه و سلماس و سلدوز و پیرامون بودند که به آنان پیوستند. پنج تا شش هزار ارمنی از ایروان و وان و نخجوان گریخته و به اینان پیوسته بودند. بیست هزار سپاهی و هشتصد نفر سرکرده روسی و ۷۲ نفر سرکرده فرانسوی داشتند به همراه ۲۵ توپ و ۱۰۰ مسلسل.
آشوریه آزاد ارومیه

مقالهٔ اصلی: مانیفست آشوریه آزاد متحد ارومیه
"مانیفست یکی‌سازی و اتحاد آشوریه آزاد ارومیه "، بیانیه‌ای بود که در ارومیه کمی پس از انقلاب اکتبر منتشر شد و فصل نخست آن حدود سرزمینی دولت مستقل ملی آشوری را شامل "ارومیه، موصل، طور عبدین، نصیبین، جزیره و جولارمگ " می‌دانست و همکاری با روسیه آزاد (یعنی غیر تزاری) را در زمینه اقتصاد، تجارت و البته نظامی درخواست می‌نمود و خواستار همپیمانی با روسیه بود.ص۱۳۰،
دفاع ایرانیان از یکدیگر

کنسول انگلیس در سال ۱۹۱۵ می‌نویسد بسیاری از ایرانیان سعی در پناه دادن ارامنه و آسوری‌ها در منازل خود داشتند، ولی مأموران عثمانی نمی‌گذاشتند. همچنین در سلماس، ۷۵۰ نفر از آسوریان در منازل ایرانیان پنهان شدند که افسر عثمانی دستور حمله به خانه‌های ایرانیان را صادر نمود که این عده همگی کشته شدند. از سوی دیگر در مورد دفاع ایرانیان مسیحی از همسایگان مسلمانشان کسروی اینطور می‌گوید: «چنان‌که توفیق هم می‌نویسد این مسیحیان همه به یکحال نمی‌بودند و بسیاری از مسیحیان خود ارومی به پیش‌آمد خرسندی نداده و دلتنگی می‌نموده‌اند و کسانی از آنان آشنایان و دوستان خود را از مسلمانان نگه می‌داشته‌اند، و توفیق از اینگونه می‌شمارد. بارون مناسگان بازرگان تبریزی و دکتر شموئیل و به‌به عیوضوف را.»
درپی لشکرکشی آندرانیک به خوی و شکست خوردنش هم، آندرانیک دو قریه معتبر را (در نخجوان) با زن و بچه قتل‌عام نمود که به آن جهت علی احسان پاشا (فرمانده عثمانی) به روشنی به اقبال السلطنه ماکویی و ضابطین آن حدود نوشته بود که در عوض مسلمانان، ارامنه ماکو و کشمش تپه و قره کلیسا و خوی باید قتل‌عام شوند و اگر از خوانین و اهالی کسی جانبداری نماید، خودش مصلوب و همه داراییش مصادره خواهد شد. اقبال السلطنه می‌نویسد که اهالی هیچ اقدامی برای اجرای دستور عثمانی نکردند، ولی " عساکر عثمانی با واغون آمده و در پایین محله ارامنه پیاده شده و با کمک مهاجرین قفقاز که از تعدیات ارامنه گریخته و به ماکو آمده بودند، اقدام به قتل‌عام نمودند. از اهالی کسی اشتراک ننمود " در قره کلیسا، اقبال السطنه، پسر خودش را فرستاد تا به مسیحیان بفهماند که یا بگریزند یا اموال خودشان را با سند و دست خط اقبال السلطنه به او امانت بدهند و ظاهراً ادعای مسلمانی کنند تا قتل‌عام نشوند، اما آنان نپذیرفتند و اظهار کردند که باید با فائق افندی و لشکر عثمانی بجنگند.
سرنوشت بازیگران کشتارها

سمیتقو، چندین سال بعد (۱۹۳۰) پس از بدون پشتیبان ماندن، از قوای دولتی شکست خورد و به همان روشی که مارشیمون را به قتل رسانده بود، کشته شد. بعضی از پاشاهای عثمانی از ترکان جوان که در نسل‌کشیها دست داشتند توسط داشناکها ترور شدند. دکتر ویلیام شت، کشیش آمریکایی که در برافروختن فجایع دست داشت را در راه صایین قلعه، کنار تیر تلگرافی مرده یافتند که در گورستان مسیحیان تبریز (لیلاوا) دفن شد. آقا پتروس، سرکرده آسوریان که به بعقوبه رفت، در کنفرانس لوزان دوباره طرفدار ترکیه شد و قول داد که در مقابل برگشت به حکاری، نسبت به ترکیه وفادار بماند که نتیجه‌ای نداشت و بقایای جیلوها در عراق باقی ماندند: خود آقا پتروس هم در پرونده‌ای که شامل سوءاستفاده مالی از یک یتیم‌خانه بود در کانادا درگیر شد و از دست پلیس کانادا که در پی بازداشت او بود فرار کرد و به واتیکان رفت به عنوان اینکه می‌خواهد قبیله اش را از کلیسای آشوری تابع کاتولیک‌ها کند که باعث شد واتیکان به او دو مدال بدهد، سرانجام در تولوز فرانسه سکته مغزی کرد و درگذشت (۵۲ سالگی). آندرانیک هم در ریچاردسون اسپرینگ کالیفرنیا آمریکا درگذشت و موفق به دیدن استقلال ارمنستان نشد. شاید شکست در نبرد خوی در این مسئله دخالت داشت
دکتر هری پاکارد (به انگلیسی: Dr. Harry P. Packard) که جراح میسیون آمریکایی‌ها، نفر دوم پس از دکتر شت و طی دوران اشغال جیلوها رئیس پلیس آن‌ها بود پس از پایان درگیری‌ها به ارومیه برگشت، اما اهالی با مشاهده اینکه او به سران کردها پول پرداخت می‌کند و محافظین مسلح میسیون همگی از ایشان هستند، پس از حمله ناموفق کردها (سمیتقو) به ارومیه، به میسیون آمریکایی حمله کردند و ۲۷۰ نفر مسیحی از ۹۰۰ نفر را که به آن مکان پناه برده بودند قتل‌عام کردند، در این میان مأموران دولتی توانستند جلوی مردم را بگیرند و دکتر پاکارد و خانواده‌اش سالم ماندند و به تهران رفتند (ششم خرداد ۱۲۹۸ شمسی ۲۸ می ۱۹۱۹). البته کسروی تعداد کشته‌شدگان را شصت نفر نوشته‌است. تا سال ۱۹۲۳ پاکارد هنوز قصد داشت به ارومیه برگردد که وزیر امور خارجه وقت (دکتر مصدق) با این عنوان مخالفت نمود که «دکتر پاکارد قبلاً درگیر فعالیتهای انقلابی بوده‌است و بازگشت ایشان موجب بازگشت مشکلات قبلی خواهد شد» دکتر پاکارد پیش از اینکه در ۱۹۰۶ به میسیونری در ارومیه بیاید، در گارد ملی کلرادو نقش نظامی در سرکوب اعتراضات کارگران معادن کریپل‌کریگ (جنگ کارگران کلرادو) داشته و بقول هوگو میلر، نویسنده آمریکایی، «پاکارد یک نفر قوی‌هیکل با صدای قوی بود که وقتی سوار اسب می‌شد مثل ژنرالها بنظر می‌آمد». به هرحال، از دید پروفسور زیرینسکی، بازگشت پاکارد به ارومیه ناعاقلانه بوده و شرایط را بدتر نموده؛ اینکه جمعیت ایرانی از حضور دوباره او و امکان جدایی ارومیه تحت حمایت انگلیسی‌ها هراس داشته و هراس آنان از روابط او با کردها، بی‌پایه نبوده‌است.ص ۱۷ و ۱۸
سالشمار

سال‌شمار آشوریان و آذربایجان غربی در جنگ جهانی اول
→ درگیریهای عثمانی و آسوریها قبل از جنگ اول جهانی
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  | ۱۹۰۷ تا اواخر ۱۹۱۴ | درگیری مرزی در مرزهای غرب ارومیه از قرارداد تقسیم ایران در ۱۹۰۷ تا ورود عثمانی به جنگ علیه روسیه |
|  | زمستان ۱۹۱۴ و اوایل ۱۹۱۵ | از دوم ژانویه تا ۲۴ می ارومیه تحت اشغال عثمانی بود |
|  | می ۱۹۱۵ تا ۱۹۱۷ | روس‌ها ارومیه را اشغال کردند، ورود جیلوها |
|  | ۱۹۱۷ تا ژوئیه ۱۹۱۸ | فروپاشی ارتش تزاری در ارومیه |
|  | فوریه ۱۹۱۸ | درگیری جیلوها با ایرانیان، کشته شدن مارشیمون |
|  | اول اوت ۱۹۱۸ تا اکتبر ۱۹۱۸ | ورود مجدد عثمانی‌ها به آذربایجان تا تسلیم شدن عثمانی در قرارداد مودروس |
|  | ۱۹۱۹ | دکتر هری پاکارد به ارومیه بازگشت، اهالی به میسیون آمریکایی‌ها حمله کردند |
در ۱۹۳۳ رضاشاه هرگونه میسیون را تعطیل کرد  ←
برای مطالعه بیشتر

هارطونیان، رزمری (۱۳۸۸). آروسیاک بازمانده خوی. افکار.
توفیق، رحمت‌الله (۱۳۸۲). تاریخچه ارومیه: یادداشتهایی از سالهای جنگ اول جهانی و آشوب بعد از آن. شیرازه تهران.
گردان یکم واحد داوطلب ارمنی تحت فرماندهی آندرانیک
در دوران محاصره میسیون آمریکاییها، هر روز تعدادی از محاصره شدگان از بیماری تلف می‌شدند
کتیبه سوختن بازار ارومیه در تاریخ شانزدهم رمضان ۱۳۳۵ مطابق با ۱۵ تیر ۱۲۹۶ (۱۹۱۷)
سمیتقو در وسط، دکتر شت، میسیونر آمریکایی در سمت راست او
نقاط سرخ مرکزهایی را که در آن کشتار آسوریان انجام شده و سبز قلمرو امپراتوری عثمانی را نشان می‌دهد
سوزاندن پیکر مسیحیان مرده. انگیزه این کار، بدست آوردن طلا یا سنگهای قیمتی بود که برای غارت نشدن بلعیده شده بود.
آندرانیک اوزانیان، ژنرال ارمنی
جنازه اسماعیل آقا سیمیتقو
آقا پتروس، در لباس ژنرالی متفقین
خانه مولودخان

| خانه مولودخان | خانه مولودخان |
| --- | --- |
نام: خانه مولودخان
کشور: ایران
استان: شهرستان بیرجند
شهرستان: بیرجند
اطلاعات اثر: اطلاعات اثر
کاربری: خانه
دیرینگی: دوره قاجار
دورهٔ ساخت اثر: دوره قاجار
اطلاعات ثبتی: اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت: ۱۳۱۲۵
تاریخ ثبت ملی: ۲۲ مرداد ۱۳۸۴
خانه مولودخان مربوط به اواخر دوره قاجار است و در بیرجند، خیابان شهید مطهری، کوچه مسجد جامع واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۲ مرداد ۱۳۸۴ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آکیکو یوسانو

| آکیکو یوسانو | آکیکو یوسانو |
| --- | --- |
زاده: ۷ دسامبر ۱۸۷۸ ساکای, ژاپن
درگذشته: ۲۹ مهٔ ۱۹۴۲ (۶۳ سال) توکیو, ژاپن
پیشه: نویسنده، و آموزش و پرورش
سبک نوشتاری: poetry, essays
کار(های) برجسته: Kimi Shinitamou koto nakare
همسر(ها): Tekkan Yosano
آکیکو یوسانو (به ژاپنی: 与謝野晶子 Akiko Yosano)؛ زاده ۷ دسامبر ۱۸۷۸ درگذشته ۲۹ مهٔ ۱۹۴۲) یک نویسنده، و آموزش و پرورش اهل ژاپن بود.
فهرست وبگاه‌های ناسا

در ادامه فهرست وب‌گاه‌های متعلق به سازمان فضایی ناسا آورده شده است.
| زمینه | یو‌آر‌ال | سازمان مالک وب‌گاه | K-12 & Educators | General Public | انجمن علمی | شبکه داخلی ناسا | توضیحات |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| صفحه اصلی آژانس | http://www.nasa.gov/ | * | آری | آری | آری | * |  |
| صفحه اصلی مرکز | http://www.nasa.gov/centers/glenn/ | * | آری | آری | آری | * |  |
| اکتشافات | https://web.archive.org/web/20141210085803/http://exploration.grc.nasa.gov/ | مرکز پژوهشی گلن | آری | * | * | * |  |
| Mission Science | http://missionscience.nasa.gov/ | tbd | tbd | tbd | tbd | tbd |  |
| ARES | https://web.archive.org/web/20130329202410/http://ares.jsc.nasa.gov/ares/index.cfm | JSC | آری | آری | آری | * |  |
| ARES Research | http://ares.jsc.nasa.gov/ares/indexkr.cfm | JSC | آری | آری | آری | * |  |
| ARES Exploration | http://ares.jsc.nasa.gov/ares/indexkx.cfm | JSC | آری | آری | آری | * |  |
| ARES Education | http://ares.jsc.nasa.gov/ares/education/index.cfm | JSC | آری | آری | آری | * |  |
| Science Mission Directorate | http://NASAWavelength.org |  | آری | آری | آری | * |  |
بانک اسلامی بین‌المللی عرب

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نوع: شرکت سهامی خاص
گونه: خدمات مالی
بنا نهاده: ۱۹۹۸
دفتر مرکزی: امان، اردن
وبگاه: Official website
بانک اسلامی بین‌المللی عرب (انگلیسی: Islamic International Arab Bank) شرکت خدمات مالی و  اردنی است، که در سال ۱۹۹۸ تأسیس شد.
بایرسبرون

| بایرسبرون   | بایرسبرون   |
| --- | --- |
  نشان:   نشان
کشور: آلمان
ایالت: بادن-وورتمبرگ
منطقه اداری: Karlsruhe
ناحیه: Freudenstadt
حکومت: حکومت
 • شهردار: Michael Ruf
مساحت: مساحت
 • کل: ۱۸۹٫۷۰ کیلومتر مربع (۷۳٫۲۴ مایل مربع)
ارتفاع: ۵۸۴ متر (۱۹۱۶ فوت)
جمعیت (۲۰۰۶-۱۲-۳۱): جمعیت (۲۰۰۶-۱۲-۳۱)
 • کل: ۱۶۰۸۰
 • تراکم: ۸۵/کیلومتر مربع (۲۲۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: CET/CEST (UTC+1/+2)
کدهای پستی: ۷۲۲۷۰
کدهای شماره‌گیری: ۰۷۴۴۲, ۰۷۴۴۷, ۰۷۴۴۹
پلاک خودرو: FDS
وبگاه: www.baiersbronn.de
بایرسبرون (به آلمانی: Baiersbronn) یک شهر در آلمان است که در فرویدنشتادت واقع شده‌است. بایرسبرون ۱۶٬۰۸۰ نفر جمعیت دارد.
خواهرخوانده

شهرهای نوژان-لو-روترو و میدهورست خواهرخوانده‌های بایرسبرون هستند.
فوفائو

فوفائو (انگلیسی: Fofão؛ هلیا روجریو د سوزا زادهٔ ۱۰ مارس ۱۹۷۰) بازیکن والیبال اهل برزیل است. فوفائو از سال ۱۹۹۱ تا ۲۰۰۸ عضو تیم ملی والیبال زنان برزیل بود. فوفائو از بازیکنان باسابقه برزیل به شمار می‌رود و در پنج المپیک عضو تیم ملی برزیل بوده است که در المپیک ۱۹۹۶ مدال برنز، المپیک ۲۰۰۰ مدال برنز و المپیک ۲۰۰۸ مدال طلا را به دست آورده است. سه نایب قهرمانی جهان در ۱۹۹۴، ۱۹۹۶، ۲۰۱۰ چهار قهرمانی جایزه بزرگ جهان و دو نایب قهرمانی جام جهانی و یک مدال طلا بازی‌های پان امریکن از دیگر افتخارات او در حضور ملی او است. در رده باشگاهی نیز دو قهرمانی سری آ و دو قهرمانی سوپرلیگ برزیل و دو قهرمانی باشگاه‌های جهان از دست‌آوردهای او است. فوفائو در المپیک ۲۰۰۸ نیز به عنوان بهترین پاسور رقابت‌ها انتخاب شد.
اتحادیه جلال آباد

| اتحادیه جلال آباد জালালাবাদ ইউনিয়ন | اتحادیه جلال آباد জালালাবাদ ইউনিয়ন |
| --- | --- |
Union: Union
اتحادیه جلال آباد: اتحادیه جلال آباد
کشور: پرچم
استان‌های بنگلادش: استان کولنا
فهرست ناحیه‌های بنگلادش: ناحیه ساتکیرا
Upazila: Kalaroa
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۶ (زمان استاندارد بنگلادش)
وبگاه: jallabadup.satkhira.gov.bd
اتحادیه جلال آباد (به لاتین: Jalalabad Union) یک منطقهٔ مسکونی در بنگلادش است که در Kalaroa Upazila واقع شده‌است.
لودویگ برنه

| لودویگ برنه | لودویگ برنه |
| --- | --- |
زاده: Loeb Baruch ۶ مهٔ ۱۷۸۶
درگذشته: ۱۲ فوریهٔ ۱۸۳۷ (۵۰ سال)
آرامگاه: گورستان پر-لاشز
پیشه: نویسنده، و شاعر
تحصیلات: گیسن دانشگاه هاله-ویتنبرگ دانشگاه هایدلبرگ
کار(های) برجسته: (1822) Der Esskunstler (1826) Denkrede auf Jean Paul (1829) Mono graphie der deutschen Postschnecke (1829–1834) Dramaturgische Bltter (1837)Menzel der Franzosenfresser
تأثیرگذاشته بر: کارل مارکس هاینریش هاینه
لودویگ برنه (آلمانی: Ludwig Börne؛ ۶ مهٔ ۱۷۸۶ – ۱۲ فوریهٔ ۱۸۳۷) یک نویسنده، و شاعر اهل آلمان بود.
بانک آسیا یونیورسال

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نوع: شرکت سهامی عام
صنعت: بانکداری
بنا نهاده: ۱۹۹۷
دفتر مرکزی: بیشکک، قرقیزستان
افراد کلیدی: باب دول (مدیرعامل)
محصولات: خدمات مالی
وبگاه: www.aub.com www.aub.kg
بانک آسیا یونیورسال (انگلیسی: Asia Universal Bank) شرکت خدمات مالی و بانکداری قرقیزستانی است، که در سال ۱۹۹۷ توسط باب دول تأسیس شد.
آدم‌ربایی گومسوری ۲۰۱۴

| 0 | 1 |
| --- | --- |
بخشی از شورش بوکو حرام: بخشی از شورش بوکو حرام
تاریخ: ۱۳ دسامبر ۲۰۱۴ (۲۰۱۴-12-۱۳)
مکان: گومسوری در ایالت بورنو، نیجریه
کشته‌ها: ۳۲–۳۵
گم‌شده‌ها: ۱۷۲–۱۸۵ زن و کودک ربوده شدند
مظنون(ها): بوکو حرام
آدم‌ربایی گومسوری ۲۰۱۴ (به انگلیسی: 2014 Gumsuri kidnappings) رویدادی به تاریخ ۱۳ دسامبر ۲۰۱۴ بود که در طی آن، بین ۱۷۲ تا ۱۸۵ نفر روستایی در روستای گومسوری توسط شبه نظامیان بوکوحرام ربوده شدند. بین ۳۲ تا ۳۵ نفر هم کشته شدند.
شرح رویداد

مردان مسلح شب‌هنگام با کامیون‌هایشان به روستا رسیدند و از دو جهت به روستا حمله کردند. آنها ابتدا به مردان روستا تیراندازی کردند. در حین حمله، آنها تکبیر می‌گفتند. سپس به دنبال زنان و کودکان گشتند. آنها نیمی از روستا را با بمب‌های بنزینی، به آتش کشیدند. آنها زنان و کودکان روستایی را با خود سوار کامیون کرد و بردند.
بعد از رویداد

با وجود اینکه کشتار و آدم‌ربایی در ۱۳ دسامبر روی داد، ولی تا ۱۷ دسامبر هیچ خبری از آن درز نکرد، چرا که مردان مسلح برج‌های ارتباطاتی را در منطقه نابود کرده بودند. خبر این واقعه زمانی پدیدار شد که افراد زنده مانده روستایی، به شهر مایدوگوری رسیدند.
بازتاب

ایالات متحده آمریکا آدم‌ربایی را محکوم کرده و گفت: «ما از چنین جنایتی تبری می‌جوییم، که خسارت وحشتناکی به مردم نیجریه وارد کرده‌است و ما به قربانیان و خانواده‌هایشان تسلیت می‌گوییم».
حسن‌آباد (همدان)

| حسن‌آباد | حسن‌آباد |
| --- | --- |
روستا: روستا
مختصات: ۳۴°۵۹′شمالی ۴۸°۴۲′شرقی﻿ / ﻿۳۴٫۹۹°شمالی ۴۸٫۷°شرقی﻿ / 34.99; 48.7: مختصات: ۳۴°۵۹′شمالی ۴۸°۴۲′شرقی﻿ / ﻿۳۴٫۹۹°شمالی ۴۸٫۷°شرقی﻿ / 34.99; 48.7
کشور: ایران
استان: همدان
شهرستان: همدان
بخش: شراء
دهستان: چاه دشت
جمعیت: ۰ نفر (سرشماری ۹۵)
حسن‌آباد روستایی در دهستان چاه دشت بخش شراء شهرستان همدان استان همدان ایران است.