لشکر هشتم زرهی (ورماخت)
تاریخچه عملیاتی > شوروی > منطقه بالتیک > لیتوانی

لشکر هشتم زرهی تحت امر سرلشکر اریش براندنبرگر به عنوان بخشی از سپاه ۵۶ موتوریزه اریش فن مانشتاین از گروه زرهی ۴ گروه ارتش شمال، با آغاز عملیات بارباروسا در ۲۲ ژوئن سال ۱۹۴۱، موظف بود در منطقه بالتیک پل‌های بر روی رود دوینا را پیش از انهدام توسط نیروهای در حال عقب‌نشینی دشمن به سلطه خود درآورد. براندنبرگر و ستادش با مطالعه نقشه‌های عوارض جغرافیایی منطقه عملیاتی خود ضمن آگاهی از شرایط بد شبکه راه‌های آن و وجود جریان‌های متعدد آب در مسیر، درخواست واحدهای بیشتر پل‌ساز کرد که با آن موافقت شد. هدف اولیه این لشکر رود دوبیسا بود. براندنبرگر بدین منظور نیروهای خود را به چند گروه‌رزمی تقسیم کرد. در جناح راست، گروه‌رزمی سرهنگ دوم کریزولی به همراه غالب نیروهای هنگ ۸ پیاده‌نظام، گردان ۸ موتورسوار، یک گردان تانک از هنگ ۱۰ زرهی، یک گروهان مهندسی رزمی و نیروهای ضدهوایی قرار داشت. در جناح چپ، گروه‌رزمی قدرتمندتر سرهنگ شلر مستقر بود که هنگ ۲۸ پیاده‌نظام، گردان ۱ تانک از هنگ ۱۰ زرهی، یک یگان شناسایی، نیروهای ضدهوایی و مهندسان رزمی و نیروهای دیگری در اختیار داشت. گروه‌رزمی بودِن‌هازِن نیز آماده یاری رسانی به هر کدام از دو گروه‌رزمی دیگر بود. پیشبینی می‌شد نفوذ اصلی در اراضی دشمن توسط گروه‌رزمی شلر صورت بگیرد. بدین منظور یک گردان از لشکر مجاور دویست و نودم پیاده‌نظام می‌بایست با شکستن مواضع دفاعی خط مرزی راه را برای نیروهای زرهی باز می‌کرد. خود براندنبرگر نیز همراه گروه‌رزمی شلر بود.
به عنوان موج نخست تهاجم کریزولی، مهندسان رزمی این گروه‌رزمی به رهبری سرگرد هالاوئر با وجود قرار داشتن زیر آتش دشمن، میدان‌های مین و سایر موانع خط مرزی را پاکسازی کردند تا نیروهای زرهی وارد میدان شوند. موتورسیکلت‌ها و تانک‌های دسته‌های جلودار کریزولی پس از تصرف پل رود مرزی توسط مهندسان هالاوئر، ساعت ۳:۱۰ در ناحیه پاسونجیو از خط مرزی عبور کردند. و یک باره خود را در فضای باز میدان نبرد یافتند؛ چرا که مشخص شد مدافعان شوروی به همان بخش مرزی محدود بوده‌اند. ساعت شش صبح کریزولی به مقر لشکر گزارش کرد که به حومه شهر یوربارکاس رسیده‌است. پس از یک مبارزه مختصر نیروهای او این شهر را تصرف کردند. همزمان در ناحیه شمال غربی، عناصر شناسایی لشکر هشتم زرهی که در پیش‌روی گروه‌رزمی شلر پیش می‌رفتند، با مقاومت شدیدی در جنگل‌های فشرده مرزی مواجه گشتند. بدین ترتیب براندنبرگر ساعت ۷:۴۰ تمرکز اصلی پیشروی لشکر را به کریزولی که با موانع طبیعی کمتر و مقاومت سبک‌تری از طرف دشمن مواجه بود، منتقل کرد و خود نیز به آن پیوست. در ادامه کریزولی با باقی گذاشتن چند گروهان هنگ ۸ پیاده‌نظام برای محافظت از پل‌های رود میتووا در یوربارکاس، شروع به پیشروی به سمت شرق در کرانه شمالی رود نیمان کرد. ساعت ۱۱ صبح این گروه‌رزمی در نزدیکی الکنورووا با نخستین مقاومت فعالانه دشمن توسط گردان‌های سازندگی ارتش سرخ برخورد کرد که به سرعت بر آن‌ها فائق آمد. ساعت ۱۱:۳۰ ارتشبد اریش هوپنر، فرمانده گروه زرهی ۴ از مقر لشکر هشتم زرهی دیدار به عمل آورد و از خلاصه تحولات مطلع شد. او از این لشکر خواست تا عصر از رود دوبیسا در آریوگالا عبور کند و نیروهای خود را که به شکل بدی از خط مرزی تا آن نقطه پخش شده‌اند، به یکدیگر نزدیک نماید. اوایل بعد از ظهر، گروهان ۸ موتورسوار با دستور ویژه فرمانده لشکر خود را به سرژیوس در محل تلاقی رودهای دوبیسا و نیمان در ۵۰ کیلومتری شرق یوربارکاس رساند و با کنار زدن مقاومت بسیار ضعیف دشمن، بر پل سالم رود دوبیسا در آن مسلط شد. این گروهان ساعت ۱۴:۳۰ در هفت کیلومتری جنوب غرب آریوگالا قرار داشت. ساعت ۱۶:۲۰، اریش فن مانشتاین، فرمانده سپاه ۵۶ موتوریزه نیز از لشکر هشتم زرهی بازدید کرد. او با تأیید و تأکید بر فرمان هوپنر، درخواست کرد تمامی یگان‌های رزمی این لشکر قبل از پایان روز خود را به آریوگالا برسانند. او همچنین خواست سلطه بر گذرگاه دوبیسا در سرژیوس حفظ گردد و بخشی از نیروها میز با گذر از دوبیسا به کداینیای حرکت کنند. دستور او در ارتباط با آریوگالا توسط گروه‌رزمی کریزولی بدون هیچ درگیری دیگری محقق شد. با این حال، ارتفاعات مشرف بر شهر همچنان در کنترل نیروهای دشمن بود. با مناسب نبودن پل برای عبور خودروها، از گداری در نزدیکی جاده به منظور گذر خودروها از رودخانه دوبیسا در این موضع استفاده گردید. با عبور سریع نیروها از این رود بر خلاف انتظار قوای دشمن، مقاومت در ارتفاعات شکسته شد و آن اراضی نیز به تصرف درآمد. پل راه اصلی شهر نیز با پشتیبانی توپخانه تا ساعت ۱۷:۲۵ دقیقه زیر سلطه نیروهای لشکر هشتم زرهی قرار گرفت. دقایقی بعد فن مانشتاین در این پل حیاتی تازه تسخیر شده بر رود دوبیسا، مجدداً به براندنبرگر ملحق شد. در این هنگام گروه‌رزمی کریزولی ۷۵ کیلومتر نسبت به نقطه آغازین خود پیشروی کرده بود درحالیکه هوا همچنان روشن بود. از همین رو به براندنبرگر دستور داده شد در محدوده سوخت باقیمانده، با تانک‌های خود به سمت کداینیای یورش ببرد. تنها پس از سه کیلومتر پیشروی بیشتر، سرنیزه زرهی آلمانی با برخورد به نیروهای دشمن یک ساعت مانده به نیمه شب وادار به توقف گردید. مجموعاً در عرض کمتر از بیست ساعت، پیش‌قراولان لشکر هشتم زرهی در گروه‌رزمی کریزولی قریب به ۹۰ کیلومتر را از مواضع آغازین خود پوشش داده بودند. در این شرایط گروه‌رزمی شلر همچنان درگیر استحکامات دشمن در جنگل‌های مرزی بود و این مسئله باعث پراکندگی نیروهای لشکر در یک منطقه وسیع شده بود.  تلفات وارد آمده در روز نخست به لشکر هشتم زرهی مجموعاً شامل ۲۰ کشته و ۶۵ زخمی، بسیار سبک به حساب می‌آمد.
روز ۲۳ ژوئن بیشتر توان لشکر به گروه‌رزمی کریزولی منتقل شد، تا بیشترین استفاده از پیشروهای آن شود. با این حال در ابتدا با لغو فرمان پیشروی به سمت کداینیای، کریزولی به فرمان براندنبرگر جهت رسیدن مابقی نیروهای لشکر و واحدهای تدارکات که با توجه به شرایط بد راه‌ها و ترافیک در مسیر با کندی پیش می‌آمدند، در آریوگالا باقی ماند و با احتمال مواجهه با لشکر دوم تانک شوروی که در حال پیشروی به سمت شمال غربی بود، به عنوان نزدیک‌ترین یگان آلمانی به آن در نزدیکی این شهر حالت تدافعی گرفت. در همین حال گروه‌رزمی شلر که شتابان در حال رساندن خود به کریزولی بود، در اثر همین شرایط راه‌ها، با اولویت عبور نیروهای امنیتی سپاه و سوم پیاده‌نظام موتوریزه، برای دو ساعت از جاده اصلی خارج گردید. در نهایت نیمه بعد از ظهر مشخص شد لشکر دوم تانک ارتش سرخ بی‌توجه به لشکر هشتم زرهی ورماخت و بدون آگاهی از حضور آن، قصد حرکت به طرف راسینیای را دارد تا هوپنر با از نظر گذراندن انتقال لشکر هشتم زرهی به این شهر، نهایتاً با توجه به اهمیت حرکت سریع به سمت رود دوینا، تصمیم به ادامه پیشروی آن به سمت هدف اصلی بگیرد. در نتیجه ساعت ۱۷ به این لشکر دستور داده شد با گذر از کداینیای به سمت شتا یورش ببرد. براندنبرگر بلافاصله گردان شناسایی و پشت سر آن مابقی لشکر را راهی کداینیای کرد. نیروهای لشکر ساعت ۳:۳۰ بامداد روز ۲۴ ژوئن بر کداینیای و پل حیاتی سالم آن مسلط شدند و به حرکت به سمت شرق ادامه دادند تا با وجود مقاومت نیروهای باقی‌مانده از لشکرهای پنجم و سی و سوم تفنگدار ارتش سرخ در شتا، همان روز به این شهر نیز دست یابند. در این موقعیت نیروهای لشکر هشتم زرهی ۴۵ کیلومتر با نزدیک‌ترین یگان‌های خودی فاصله گرفته بودند. براندنبرگر با در نظر گرفتن بی‌نظمی که پیشروی سریع نیروهای او بین قوای دشمن ایجاد کرده بود، توقف را خطرناک‌تر از ادامه دادن به پیشروی دانست. از این رو تا پایان روز خود را به اوکمرگه در ۷۰ کیلومتری آریوگالا رساند. لشکر هشتم زرهی با وجود قرار گرفتن زیر حملات دشمن از هر طرف، نخستین مواجهه با تانک‌های قدرتمند کی‌وی-۱ در شتا و شکاف قریب به ۶۰ کیلومتری بین نیروهای پیشین و پسین آن، گروه‌رزمی کریزولی را پیش از اتمام حرکت در روز دوم، ۱۰ کیلومتر دیگر نیز به پیش هدایت کرد.
پس از یک توقف مختصر برای دریافت تدارکات ضروری شامل سوخت و مهمات در اواخر روز ۲۴ ژوئن، براندنبرگر جهت ادامه پیشروی سازمان نیروهای خود را تجدید کرد. کریزولی موظف شد در جناح راست، در سپیده دم روز ۲۵ ژوئن مستقیماً به سمت دونابورگ حرکت کند. درحالیکه همچنان به نیروهای خط مقدم نرسیده بود، شلر نیز می‌بایست در سریع‌ترین زمان ممکن به نیروهای در حال پیشروی ملحق می‌گشت. یگان‌های کریزولی پس از تنها ۱۵ کیلومتر پیشروی در مقابل مقاومت شدید عناصر ارتش سرخ در تراکینیای موقف شدند. نیروهای آلمانی موفق شدند با عبور از یک گدار و دور زدن دشمن، مقاومت آن‌ها را که قصد حفظ خط دفاعی در طول یک رود کوچک داشتند، بشکنند. براندنبرگر همراه گروه‌رزمی کریزولی با پشت سر گذاشتن ۴۵ کیلومتر دیگر به سمت شرق، اوایل بعد از ظهر وارد اوتنا شد تا نیمی از راه هدف آن روز خود را طی کرده باشد. دراین موقعیت گروه‌رزمی کریزولی زیر گلوله‌باران کوتاه اما شدید توپخانه دشمن مستقر در ارتفاعات اطراف شهر قرار گرفت. در ادامه تانک‌های سبک شوروی با پشتیبانی پیاده‌نظام، نیروهای براندنبرگر را از جانب شرقی مورد حمله قرار دادند. با فرارسیدن مستمر تانک‌های لشکر، براندنبرگر در خط مقدمی فراخ، با حمایت هر پیاده‌نظامی که در دسترس بود، دشمن را از دو طرف شهر مورد یورش قرار داد و عقب راند. نیروهای او در تعقیب دشمن در مسافتی ۳۵ کیلومتری، خود را به دگوچیای رساندند.