stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
تیما
پیشنهٔ تاریخی

تَیماء واحهٔ بزرگی‌است با پیشینهٔ سکونت دیرپای انسان در شمال خاوری عربستان سعودی کنونی، در مسیر مدینه و دمه و در آغاز صحرای نفود.
در نوشته‌های کهن تیما را سرزمینی یهودی‌نشین با چاه‌های پرآب و ساختمان‌های زیبا یادکرده‌اند. تیگلت‌پیلسر سوم از تیماییان خراج دریافت می‌داشته‌است و سناخریب هنگامی که از دروازه‌های نینوا نام می‌برد از دروازهٔ صحرا یاد می‌کند که تیماییان از این دروازه پیشکش‌های خود را به نینوا می‌اورده‌اند. یرمیا هم در پیشگویی خود از تیما و سرنوشتش نام‌می‌برد. در منابع آشوری از تیما نام می‌برد. در آینده دودمانی عرب بر تیما فرمان می‌رانند. در سدهٔ هشتم پیش از میلاد از دو شهبانوی عرب آن سامان-شمسی و زبیبی- یاد می‌شود.
در ۵۳۹ (پیش از میلاد) نبونید از پادشاهی کناره‌می‌گیرد، فرمانروایی بابل را به پسرش می‌سپارد و خود برای نیایش به تیما می‌رود. از این می‌توان برداشت کرد که این شهر در آن روزگار شهر مهمی بوده‌است. سنگنبشته‌ای به خط میخی از سدهٔ ششم پیش از میلاد در تیما به دست‌آمده‌است. در تورات بارها از تیما یادشده و وجه تسمیهٔ آن را از نام تیما یکی از پسران اسماعیل دانسته‌است.
در تیما ستونی به دست چارلز هوبرت در ۱۸۸۳ یافت‌شده‌است که اکنون در موزه لوور نگهداری می‌شود. بر روی این ستون فهرستی از نام‌های خدایان آورده شده‌است.
«تیماء» از شهرهای قدیمی شبه جزیره عربستان است، و تیماء بمعنای یعنی (زمین گسترده) است که دارای درختان تنومند سایه دار است، ویکی از واحه‌های مشهور حرهٔ حجاز است. گویند قبیلهٔ ثمود و عمالیق آن را بنا نهاده أند. در زمان جاهلیت بیشتر ساکنان تیماء یهود بوده أند. آثار تیماء به دوران قبل از تاریخ بر می‌گردد، بارزترین آثار تیماء قصر الأبلق و قصر الحمراء و قصر الردم است. از شخصیات مشهور تیماء سموأل بن عادیا بوده که در قصر الأبلق زندگی می‌کرد، ایشان یکی از مشاهیر آن دوران است که به صدق وحق گویی، وأمانت داری معروف بود، وی بر دیانت یهودیت می‌زیست. امرؤالقیس شاعر مشهور عرب هنگامی که برای استمداد به روم نزد قیصر رفت، دروع و افزار جنگی خودرا نزد «السموأل» به امانت گذاشت؛ که داستان آن با تصرفی فراوان مشهور است.
از اماکن مشهور و گردشگری تیما «بئر هداج» است که تاریخش به دوران ملوک عمالیق بر می‌گردد. همچنین آثارها و سنگ نبشته‌هایی به خط «آرامی» و «کنعانی»، وآهاریی از دوران ثمود، و سبا برجای مانده‌است.
یک نگاره کتیبه ستونی شکل به خط آرامی مربوط سده هفتم پیش از میلاد
لوکرتسیا لانته دلا رووره

| لوکرتسیا لانته دلا رووره | لوکرتسیا لانته دلا رووره |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۹ ژوئیهٔ ۱۹۶۶ ‏(۵۸ سال) رم، ایتالیا
ملیت: ایتالیایی
پیشه: بازیگر
فرزندان: ۲
لوکرتسیا لانته دلا رووره (ایتالیایی: Lucrezia Lante della Rovere؛ زادهٔ ۱۹ ژوئیهٔ ۱۹۶۶) بازیگر اهل ایتالیا است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است، می‌توان به ذره‌ای آرامش، بیت و قطعات و بانو با رخپوش سیاه اشاره کرد.
هنری کیسینجر
زندگی

کیسینجر در ۲۷ مه ۱۹۲۳ در خانواده‌ای یهودی طبقه متوسط در شهر فورت، آلمان زاده شد. او در سال ۱۹۳۸ به همراه خانواده از آلمان نازی به ایالات متحده آمریکا گریخت و در نیویورک ساکن شد. او در سال ۱۹۴۳ تابعیت این کشور را کسب کرد.
کیسینجر به دبیرستانِ شبانه رفت و روزها در یک کارخانه ساخت فرچه اصلاح صورت کار می‌کرد. او می‌خواست در دانشگاه حسابداری بخواند. اما پس از احضار به خدمت سربازی، تحصیلات خود را نیمه‌کاره رها کرد. تسلط او به زبان آلمانی باعث شد به یگان اطلاعات نیروی زمینی آمریکا بپیوندد. پس از حمله متفقین به اروپا در سال ۱۹۴۴ او در حالی که تنها یک سرباز ساده بود مسئول اداره شهر کوچک کرفلد در آلمان شد.
کیسینجر پس از جنگ، فرماندهی گروهی را برعهده گرفت که در جستجوی افسران گشتاپو بودند. او سپس در مدرسه اطلاعاتی فرماندهی اروپا در آلمان به عنوان کارمند غیرنظامی آموزش دید.
کیسینجر پس از بازگشت به آمریکا در رشته علوم سیاسی با رتبه ممتاز از دانشگاه هاروارد فارغ‌التحصیل شد. او به تحصیلات خود را در هاروارد تا درجه دکترا ادامه داد و در طول دهه ۱۹۵۰ عضو کادر علمی دانشگاه بود.
او در کتاب جنگ اتمی و سیاست خارجی در سال ۱۹۵۷ نوشت که آمریکا می‌تواند در یک جنگ هسته‌ای محدود پیروز شود.
سیاست خارجی

علاقه کیسینجر به سیاست خارجی باعث شد به‌عنوان دستیار نلسون راکفلر، (فرماندار نیویورک) در رقابت‌های انتخابات ریاست جمهوری ۱۹۶۰، ۱۹۶۴، و ۱۹۶۸ انتخاب شود. پس از پیروزی ریچارد نیکسون در انتخابات سال ۱۹۶۸، پست مشاور امنیت ملی به کیسینجر پیشنهاد شد.
کیسینجر در دورهٔ ریچارد نیکسون به عنوان وزیر امور خارجه آمریکا مشغول به کار شد. نیکسون به توصیه‌های کیسینجر در روابط بین‌الملل اعتماد داشت، اما یهودی بودن کسینجر باعث بدبینی نیکسون به او بود. در دوران نیکسون جنگ سرد به اوج خود رسیده بود. نیکسون و کسینجر هر دو خواهان کاستن از این تنش‌ها بودند. کیسینجر برای کاهش تنش‌ها میان آمریکا و اتحاد شوروی تلاش زیادی به‌خرج داد. او همچنین معمار اصلی بهبود روابط آمریکا و چین بود. تلاش‌های کیسینجر به سفر نیکسون به چین در سال ۱۹۷۲ و دیدار نیکسون با جئو ئن لای و مائو تسه‌تونگ انجامید.
سیاست خارجی > دستاوردها

از مهم‌ترین فعالیت‌های موفقیت‌آمیز کیسینجر می‌توان به این موارد اشاره کرد:
مذاکرات مربوط به محدودسازی جنگ‌افزارهای هسته‌ای میان آمریکا و شوروی که منجر به پیمان سالت (۱۹۶۹ تا ۱۹۷۲) شد.
برقراری رابطه میان ایالات متحده آمریکا و چین با اجرای سیاست معروف به دیپلماسی پینگ پنگ در ۱۹۷۲.
نقش مؤثر در پایان بحران ویتنام که جایزه صلح نوبل مشترکی را برای او و له دوک تو طرف مذاکره ویتنامی به ارمغان آورد.
کنار زدن سفیدپوستان از قدرت در رودزیا
پایان دادن به جنگ یوم کیپور در سال ۱۹۷۳ (صداهای مخفیانه ضبط‌شده از کاخ سفید نشان می‌دهند گلدا مئیر قدردان پشتیبانی نیکسون و کیسینجر از اسرائیل بوده‌است. با اینحال هر دو آنها مخالف مهاجرت یهودیان از شوروی به اسرائیل بودند. آنها گفته بودند اگر در اتحاد جماهیر شوروی، یهودیان را در اتاق‌های گاز قرار دهند، این یک نگرانی آمریکایی نیست)
سیاست خارجی > پس از واترگیت

پس از پایان دوره نیکسون به خاطر رسوایی واترگیت و استعفای نیکسون در همان سمت با جرالد فورد (معاون نیکسون که طبق قانون اساسی جانشین وی شد) به همکاری ادامه داد. قدرت او در دوره جرالد فورد به جایی رسید که برخی مفسران به او لقب «رئیس امور خارجه» داده بودند.
سیاست خارجی > انتقادها

کیسینجر شخصیتی بحث‌انگیز در سیاست آمریکا محسوب می‌شود و توسط برخی روزنامه نگاران، فعالان سیاسی و وکلای حقوق بشر به جنایت جنگی محکوم شده‌است. براساس یک نظرسنجی که توسط مجله سیاست خارجی انجام شده، ۳۲٫۲۱ درصد از پژوهشگران بزرگ روابط بین‌الملل آمریکا هنری کیسینجر را مهم‌ترین وزیر امور خارجه ایالات متحده از سال ۱۹۶۵ می‌دانند.
او به واقع‌گرایی در سیاست خارجی باور داشت که از سوی منتقدان او غیراخلاقی خوانده می‌شد.
او نقش کلیدی در سازماندهی کودتای شیلی در سال ۱۹۷۳ بر ضد دولت سالوادور آلنده و روی کار آمدن ژنرال آگوستو پینوشه داشت. در نهایت، فاش شد که بسیاری از سربازان شورشی از آژانس اطلاعات مرکزی (سیا) پول گرفته بودند. کسینجر دربارهٔ سربه‌نیست شدن مخالفان پینوشه ساکت بود.
او و نیکسون با بمباران مخفیانه کامبوج موافقت کردند که نتیجه این کار، تلفات زیاد در میان غیرنظامیان بود. با اینکه کامبوج در این جنگ ویتنام بی‌طرف بود، اما آمریکا به این دلیل این کشور را بمباران می‌کرد که کمونیست‌های ویتنام شمالی را از سربازان تازه، آذوقه و مهمات محروم کند. منتقدان کیسینجر او را به ارتکاب جنایت جنگی متهم کردند و همچنین او را مسئول به قدرت رسیدن خمرهای سرخ در کامبوج در سال ۱۹۷۵ معرفی کردند.
انتقادها به سیاست‌های کسینجر به جایی رسید که پس از اعتراضات گسترده دانشجویان، دانشگاه کلمبیا پیشنهاد کرسی استادی به او را پس گرفت.
سیاست خارجی > خلیج فارس

یکی از دغدغه‌های اصلی کیسینجر نفوذ احتمالی شوروی در خلیج فارس بود. در آوریل ۱۹۶۹ وقتی محمدرضا شاه پهلوی زیر قرارداد ۱۹۳۷ که حاکم بر اروندرود بود امضا زد، عراق بعثی با ایران دچار مناقشه شد. در ۱ دسامبر ۱۹۷۱ دو سال بعد از تنش‌ها در کنار مرز، رئیس‌جمهور احمد حسن البکر روابط ایران و عراق را قطع کرد. در مه ۱۹۷۲ نیکسون و کیسینجر از تهران دیدار کردند تا به شاه بگویند در صورتی که بخواهد سلاح‌های آمریکایی بخرد با هیچ مخالفتی مواجه نخواهد بود. در همان زمان، نیکسون و کیسینجر با برنامه شاه که آمریکا به همراه ایران و اسرائیل از جنگ چریک‌های پیشمرگه کرد عراقی برای استقلال از عراق حمایت کنند، موافقت کردند. کیسینجر بعدها نوشت که پس از ویتنام، امکانی برای اعزام نیروهای آمریکایی در خاور میانه وجود نداشت و بدین ترتیب قرار بود ایران نقش نایب آمریکا در خاور میانه را برعهده بگیرد. کیسینجر حکومت بعثی در عراق را تهدیدی احتمالی برای آمریکا توصیف کرد و معتقد بود که تقویت ایران و حمایت از پیشمرگه بهترین کار برای ایجاد موازنه است.
فعالیت‌های بعدی > انتقاد از کارتر و کلینتون

کیسینجر منتقد اصلی سیاست خارجی جیمی کارتر و بیل کلینتون بود. او می‌گفت که این روسای جمهوری، خواهان جهش بسیار سریع به سوی صلح در خاورمیانه هستند. اما این کار، تنها قدم‌به‌قدم امکان‌پذیر می‌شود.
فعالیت‌های بعدی > ۱۱ سپتامبر

پس از حملات ۱۱ سپتامبر جرج دابلیو. بوش به کیسینجر پیشنهاد کرد ریاست کمیته تحقیق دربارهٔ حملات را بپذیرد. اما کیسینجر ظرف تنها چند هفته به دلیل تعارض منافع مجبور شد از این سمت کناره‌گیری کند.
فعالیت‌های بعدی > حمله آمریکا به عراق

پس از حمله آمریکا به عراق کیسینجر جلسات منظمی با جورج بوش و معاون او دیک چینی داشت و به آنها دربارهٔ سیاست آمریکا در عراق مشاوره می‌داد. او به آنها می‌گفت: «پیروزی بر شورش تنها راهبرد خروج است.»
فعالیت‌های بعدی > دونالد ترامپ

کیسینجر به دونالد ترامپ پیشنهاد داده بود اشغال کریمه توسط روسیه را به رسمیت بشناسد.
فعالیت‌های بعدی > کرونا

در ۳ آوریل ۲۰۲۰ کیسینجر طی یادداشتی در روزنامه وال‌استریت ژورنال هشدار داد که احتمال می‌رود کروناویروس به بحران اقتصادی در جهان منجر شود که نسل‌ها ادامه داشته باشد و اگر اقدام مناسبی برای مقابله با شیوع ویروس کرونا در جهان صورت نگیرد، می‌تواند جهان را به آتش بکشد. کیسینجر در ارتباط با پیامدهای شیوع کرونا بر اقتصاد جهان گفت: «وقتی بیماری همه‌گیر کووید-۱۹ به پایان برسد، مؤسسات بسیاری از کشورهای جهان به‌عنوان شرکت‌های ناکام و شکست خورده تلقی خواهند شد. خواه این قضاوت منصفانه باشد یا خیر، حقیقت اینجا است که جهان بعد از ویروس کرونا دیگر به همان شکل قبل نخواهد بود»
فعالیت‌های بعدی > عادی‌سازی رابطه عربستان با اسرائیل

وی در مصاحبه‌ای با روزنامه معاریو اسرائیل گفت: «در قبال امتیازاتی که ریاض در ازای عادی‌سازی روابط با تل آویو به دست خواهد آورد، خرسند نیستم».
فعالیت‌های بعدی > جنگ اوکراین

کیسینجر پیشنهاد داده بود اوکراین مناطق اشغالی توسط روسیه در جنگ اوکراین را به روسیه بسپارد.
درگذشت

کیسینجر در ۲۹ نوامبر ۲۰۲۳، در سن ۱۰۰ سالگی بر اثر نارسایی قلبی در خانه خود در کنت، کنتیکت درگذشت. دو فرزند وی دیوید و الیزابت و پنج نوه او درگذشت هنری را توسط شرکت مشاوره همکاران کیسینجر اعلام کردند.
در بیانیه شرکت همکاران کیسینجر آمده‌است: «او در یک مراسم خصوصی خانوادگی دفن خواهد شد. در تاریخ بعدی مراسم یادبودی در شهر نیویورک برگزار می‌شود. به جای اهدای گل، خانواده پیشنهاد می‌کنند که کمک‌های مالی را در نظر بگیرند.»
کیسینجر یک چهره محبوب در چین بود و مرگ او در شبکه‌های اجتماعی این کشور سوگواری گسترده‌ای داشت. رسانه‌های دولتی در سوگ مرگ کیسینجر سوگواری کردند. سرویس نیوز در مراسم ترحیم خود اعلام کرد: امروز این دوست قدیمی مردم چین که بینشی تیزبین و درک کاملی از مسائل جهان داشت، زندگی افسانه‌ای خود را به پایان رساند. تلویزیون مرکزی چین، پخش کننده دولتی، کیسینجر را «دیپلمات افسانه‌ای» و «فسیل زنده» خواند که شاهد توسعه روابط چین و ایالات متحده بوده‌است.
گفتاورد

از او نقل شده که در جایی گفته: «قدرت قوی‌ترین داروی شهوت‌آور است.»
کیسینجر هیچگاه به‌خاطر پافشاری در پیگیری منافع آمریکا و دفاع از سبک زندگی آمریکایی ابراز پشیمانی نکرد. او در جایی گفته بود: «کشوری که در سیاست خارجی‌اش به‌دنبال کمال اخلاقی باشد، نه به کمال خواهد رسید و نه به امنیت.»
سامنیوم (دایناسور)

| سامنیوم محدودهٔ زمانی: Albian, ۱۱۳ میلیون سال پیش  PreЄ Є O S D C P T J K Pg N  ↓   | سامنیوم محدودهٔ زمانی: Albian, ۱۱۳ میلیون سال پیش  PreЄ Є O S D C P T J K Pg N  ↓   |
| --- | --- |
فسیل گونه در موزه‌ای در میلان: فسیل گونه در موزه‌ای در میلان
رده‌بندی علمی : رده‌بندی علمی 
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: طنابداران
کلاد:: دایناسور
راسته:: خزنده‌کفلان
زیرراسته:: ددپایان
تیره:: †Compsognathidae
سرده:: †Scipionyx dal Sasso & Signore, 1998
گونه:: †S. samniticus
نام دوبخشی: نام دوبخشی
†Scipionyx samniticus Dal Sasso & Signore, 1998: †Scipionyx samniticus Dal Sasso & Signore, 1998
سامنیوم (به انگلیسی: Scipionyx) یک تیره از دایناسورهای ددپا از دوره کرتاسه پیشین است که در منطقه سامنیوم ایتالیا کشف شد. سامنیوم حدود ۱۱۳ میلیون سال پیش می‌زیسته‌است. تنها یک فسیل شناخته شده از سامنیوم وجود دارد که در سال ۱۹۸۱ توسط یک دیرینه‌شناس آماتور کشف شد و در سال ۱۹۹۳ مورد توجه دانشمندان قرار گرفت. در سال ۱۹۹۸ گونه، Scipionyx samniticus نامگذاری شد که نام عمومی آن به معنای «پنجه سیپیو» است. این یافته به دلیل حفظ منحصربفرد مناطق وسیعی از بافت نرم سنگ‌شده و اندام‌های داخلی مانند ماهیچه‌ها و روده‌ها، توجه زیادی را به همراه داشت. فسیل سامنیوم جزئیات بسیاری از این داخل بدن را نشان می‌دهد، حتی ساختار داخلی برخی از سلول‌های ماهیچه ای و استخوانی. سامنیوم اولین دایناسور کشف شده در ایتالیا است. سامنیوم به دلیل اهمیت نمونه، به شدت مورد مطالعه و توجه قرار گرفته‌است. فسیل کشف شده مربوط به کودکی است که تنها نیم متر (بیست اینچ) طول دارد و شاید فقط سه روز سن داشته باشد. اندازه بالغ آن ناشناخته است. سامنیوم یک شکارچی دوپا بود که کفه افقی آن توسط یک دم بلند متعادل می‌شد. بدن آن احتمالاً توسط پرهای اولیه پوشانده شده بود، اما این پرها در فسیل یافت نشد. (یعنی بدون هیچ گونه بقایای پوست). در روده فسیل، بعضی از وعده‌های غذایی نیمه هضم شده هنوز وجود دارد، که نشان می‌دهد سامنیوم مارمولک و ماهی خورده‌است. شاید اینها توسط والدینش به حیوان جوان خورانده شده باشد. چندین دانشمند سعی کرده‌اند از موقعیت اندام‌های داخلی بیاموزند که چگونه سامنیوم نفس می‌کشیده‌است، اما نتایج آنها اغلب موفقیت‌آمیز نبوده‌است. طبقه‌بندی سامنیوم نامشخص است، به دلیل مشکلات طبقه‌بندی یک تاکسون که فقط از چنین نمونه جوانی شناخته شده‌است. بیشتر دیرینه شناسان آن را به عنوان عضوی از آراسته‌آروارگان، خانواده ای از تهی‌دم‌خزندگان، طبقه‌بندی کرده‌اند، اما دیرینه‌شناس Adrea Cau پیشنهاد کرده‌است که ممکن است متعلق به تیزدندان‌خزندگان، خانواده ای از گوشت‌خزندگان باشد.
اندازه نمونه نابالغ در مقایسه با یک انسان
شکرخدا گودرزی

| شکرخدا گودرزی | شکرخدا گودرزی |
| --- | --- |
شکرخدا گودرزی: شکرخدا گودرزی
زادهٔ: ۱۳۳۹ بروجرد
ملیت: ایرانی
پیشه(ها): بازیگر، مدرس، کارگردان و نویسنده
شکرخدا گودرزی (زاده ۱۳۳۹ در بروجرد) بازیگر، مدرس[نیازمند منبع]، کارگردان[نیازمند منبع]، نویسنده و بازیگر سینما و تئاتر است که در شهر بروجرد زاده شده است.
نمایش سرود بال سروش او در سال ۱۳۷۵ کاندیدای شش جایزهٔ جشنواره تئاتر بین‌المللی فجر بود که به کسب چهار جایزه نائل شد. از جمله آثار او در راستای تئاتر ملی می‌توان به تولید و اجرای نمایش «بهرام چوبینه» اشاره کرد؛ اثری برگرفته از شاهنامهٔ فردوسی که در نیمهٔ دوم سال در سالن قشقایی مجموعه تئاتر شهر فریبرز عرب‌نیا روی صحنه رفت. گودرزی همچنین در جشنواره‌های مختلف به‌عنوان عضو هیئت داوران حضور داشته است.
فیلم‌شناسی > سینما

آزاد به قید شرط (حسین شهابی ۱۳۹۵)
جایی برای زندگی (محمد بزرگ نیا ۱۳۸۳)
فرار از اردو
فسیل زنده (جواد ارشاد)
فیلم‌شناسی > مجموعه تلویزیونی

شب دهم (حسن فتحی، ۱۳۸۱) شبکه یک
حلقه سبز (ابراهیم حاتمی‌کیا، ۱۳۸۶) شبکه سه
معمای شاه (محمدرضا ورزی، ۱۳۹۴–۱۳۹۵) شبکه یک
شهرزاد (فصل ۲) (حسن فتحی، ۱۳۹۶) شبکه نمایش خانگی
ستارخان (محمدرضا ورزی، ۱۳۹۶) شبکه یک
ایراندخت (محمدرضا ورزی، ۱۳۹۷) شبکه یک
صبح آخرین روز (حسین تبریزی، ۱۴۰۰) شبکه دو
سلمان فارسی (داوود میرباقری، ۱۴۰۵–۱۳۹۸) شبکه یک
فیلم‌شناسی > تئاتر

ساقی (امیر دژاکام)
راه مهر راز سپهر
سهروردی
فهرست ایزدان ایرانی

خدایان هندوایرانی باستان عموماً ذات‌هایی بودند «مظاهر طبیعت» را تجلی می‌کردند. مهم‌ترین خدایان آریایی خورشید، ماه، سیارات، آذرخش و طوفان و ادور بودند، که عموماً با القاب دَیوا (پارسی باستان: دَیوا-/daiva-، اوستایی:دَئیووا-/ daēuua-) و اَهورا (سانسکریت: اَسورا) مورد ستایش قرار می‌گرفتند. در فهرست زیر مهم‌ترین ایزدان هند و ایرانی و ایرانی آمده‌است.
در ریگ‌ودا از سی و سه ایزد یاد شده‌است، و همچنین از یک گروه هفت خدایی که شاید معادل امشاسپندان باشند نیز یاد شده‌است که موسوم اند به «آدی تیا» Aditya، یعنی پسران «آدی تی» Aditi که نام خدایی است، اما از میان این هفت خدا، نام میترا - وارونا بسیار تکرار شده‌است. از تکرار نام این سی و سه خدا در اوستا، پیدا است که این موضوع پیشینهٔ بسیار زیادی دارد، چون نام امشاسپندان و ایزدان به روی هم سی و سه می‌باشد که ذکر نام آن‌ها چون دعا و یادکردی موجب گشایش در کارها می‌شد و تکرار سه بار از این سی و سه خداوند با دو نام واسط دیگر، تشکیل صد و یک نام خداوند را در مرحلهٔ وحدت منتقل می‌کند و یادگار و بازماندهٔ آن در تسبیح سی و سه دانه و یک صد و یک دانه مشاهده می‌شود.
واژگان و مفاهیم هم‌ریشه در ادیان هندوایرانی

فهرست زیر واژگان و مفاهیم هم‌ریشه را در ادیان هندوایرانی نشان می‌دهد که از راه تحلیل زبان‌شناسی در ریگ‌ودا و اوستا گردآوری شده‌است.
| واژهٔ هندوایرانی | واژهٔ ودایی | واژهٔ اوستایی | معنی مشترک |
| --- | --- | --- | --- |
| *اَپ (ap) | آپ (āp) | آپ (āp) | "آب،" آپاس (āpas) "آب‌ها" |
|  | آپام نپات (Apām Napāt) | آپام نپات | "سرچشمهٔ آب‌ها" |
| *اَریامَن (aryaman) | اریامن | ائیریامن | "رامش‌دهندهٔ آریایی‌ها" |
| *رتا (rta) | رتا (rta) | اَشَه/اَرتَه (asha/arta) | "راستی و درستی" |
| *اَثَر-وَن- (athar-van-) | اَثَروَن | اَثرَوُوَن (āϑrauuan) | "پیشوا"؛ با واژهٔ اوستایی آذر (-ātar) بمعنای "آتش" اشتباه نشود. |
| *اَزی (azi) | اَهی | اَژی | «اژدها، مار»، «افعی» |
| *دَیوا (daiva) | دیوا | دَئیووَه (daēuua) | نام خدا یا ایزد نزد اقوام هندوایرانی |
| *مَنو (manu) | مَنو | مَنو | «بشر، انسان» |
| *می-ترا- (mi-tra-) | میترا | میثرَه (Miθra) | «سوگند، عهد و پیمان» |
| *اَسورا (asura) | اسورا | اهوره (اهورا) | نام خدا یا ایزد نزد اقوام هندوایرانی |
| *سَروَتات (sarvatāt) | سَروَتات | هَئورووَتات (Hauruuatāt) | «بی عیب و نقص»، «فرآراستگی»؛ هَئورووَتات در فارسی امروز، خرداد که نام سومین ماه از سال خورشیدی است. |
| *سَرَس-وَنتِ-یه (saras-vnt-ih) | سَرَسوَتی | هَرَخوائیتی (Haraxᵛaitī) (اَرِدوی سورا آناهیتا) | رودی بحث‌انگیز (معمولا افسانه‌ای پنداشته می‌شود)، ایزد رودخانه |
| *سو-مَه- (sau-ma-) | سوما (soma) | هَئومَه (haoma) | نام درختی است. |
| *سوَ (ه) ر- (sva(h)r-) | سوَر | هوَر، خوَر | آفتاب، خورشید؛ هم‌ریشه با واژهٔ یونانی هِلیوس، لاتین sol |
| *ور-ترَه- (vr-tra-) | ورتره- (Vrtra-) | ورثرَه (vərəθra) (مقایسه شود با ورثرَینَه (Vərəθraγna)) | «رهگیر»؛ ورثرینه همان بِهرام در فارسی امروز است. |
| *یاما (yama) | یاما | ییمَه (Yima) | پسر ایزد آفتاب ویوَسوَنت/ویووَه‌هووَنت Vivasvant/Vīuuahuuant، همان جمشید پادشاه پیشدادی |
| *یج-نا- (yaj-na-)  | یجنا | یسنه، خویشاوند است با: یَزَتَه | «پرستش، قربانی، نذر» |
| ن ب واساطیر ایران | ن ب واساطیر ایران | ن ب واساطیر ایران |
| --- | --- | --- |
| کلیات | افسانه آفرینش •  ایزدان •  دیوان •  امشاسپندان •  اختربینی •  آئین زردشت •  فروهر •  سوشیانس |  |
| خدایگان | سپنتامینو •  انگره‌مینو |  |
| آفریدگان مینوی | وهومن •  آناهیتا •  تیشتر •  بهرام •  مهر •  آتر •  وای •  سپندارمذ •  زروان |  |
| آفریدگان دنیوی | اشوزوشت •  هما •  سیمرغ •  هوم •  اژدرهاک |  |
| پادشاهان | پیشدادیان: کیومرث •  هوشنگ‌شاه •  تهمورث‌شاه •  جمشید •  ضحاک تازی •  فریدون •  ایرج •  منوچهر •  نوذر •  زو •  گرشاسب کیانیان: کی‌قباد •  کی‌کاووس •  کی‌خسرو •  لهراسپ •  گشتاسپ (وزیر او جاماسپ) •  بهمن •  همای •  داراب •  دارا |  |
| پهلوانان | کیومرث •  گرشاسپ •  سام •  رستم •  اسفندیار •  آرش کمانگیر |  |
| جای‌ها | جغرافیای اوستایی •  اَیریانه‌وئِجه •  کنگ‌دژ •  فراخکرت •  درخت همه‌تخمه •  دریاچه کیانسه •  رود دایتیا |  |
| نسک‌ها | اوستا •  بندهشن •  گزیده‌های زادسپرم •  جاماسپی •  روایت‌های پهلوی •  دینکرد •  هفت هات •  وندیداد •  یشت‌ها •  ویرازگان •  شایست نشایست •  مینوی خرد |  |
مرواریدماهی

| مرواریدماهی | مرواریدماهی |
| --- | --- |
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: طنابداران
رده:: پرتوبالگان
راسته:: کپورماهی‌شکلان
تیره:: کپورماهیان
سرده:: کولی‌های ایرانی
گونه:: A. alburnus
نام دوبخشی: نام دوبخشی
Alburnus alburnus (Linnaeus, 1758): Alburnus alburnus (Linnaeus, 1758)
مرواریدماهی یا کولی ایرانی یک نوع ماهی کوچک لُجّه‌زی (پلاژیک) است.
زیستگاه اصلی آن در ایران حوضه جنوبی خزر قرار دارد اما به‌طور ناخواسته توسط انسان به سایر مناطق ایران از قبیل دریاچه زریوار مریوان، هامون، سیستان، استخرهای پرورش ماهی سمنان منتقل شده‌است.
ریخت‌شناسی

دارای دندان حلقی دو ردیفی به فرمول ۵، ۲-۲، ۵؛ فاقد سبیلک است. معمولاً ۴۰ گرم وزن پیدا می‌کند و بیشینه درازای آن به ۲۵ سانتی متر می‌رسد. بدن مرواریدماهی کشیده و از دوسو فشرده است. شکاف دهانی به طرف بالا قرار دارد و دهان زبرین می‌باشد. قاعده باله مخرجی طویل‌تر از باله پشتی است. ناحیه شکم بین باله شکمی و مخرجی دارای فلس می‌باشد. پهلوها و شکم این ماهی به رنگ نقره‌ای است.
تغذیه

پلانکتون‌ها، کرم‌ها، لارو حشرات.
زیست‌شناسی

این ماهی به صورت گله در سطح آب‌های ساکن با جریان کم و پوشیده از گیاهان آبزی زندگی می‌کند و به ساحل نیز نزدیک می‌شود.این ماهیان زمستان را به صورت دسته‌هایی در عمق آب و مناطق امن به سر می‌برند. زمان تخم ریزی از فروردین تا خرداد ماه می‌باشد. تخم‌ریزی توأم با سر و صدا، در دهانه رود خانه‌ها و در هنگام شب صورت می‌گیرد. ماهی نر در این زمان دارای دانه‌های مرواریدی شکل بر روی سر و پشت می‌گردد. تخم‌های چسبناک بر روی گیاهان آبزی و سنگ‌ها ریخته شده و به آن‌ها می‌چسبند.
تعداد تخم‌ها تقریباً ۱۵۰۰ عدد است. دوره انکوباسیون بر حسب دمای آب حدود ۷ روز است که پس از آن تخم‌ها از لارو بیرون آمده و پس از اتمام کیسه زرده از پلانکتون‌ها تغذیه می‌کنند. بچه ماهیان در اواخر سال اول عمر خود به طول ۵-۳ سانتی متر و در سنین ۳-۲ سالگی به حد بلوغ می‌رسند. ماهی مروارید با ماهی چشم قرمز و سایر کپور ماهیان اختلاط پیدا می‌کنند. این ماهی غذای خوبی برای سایر ماهیان از جمله اردک‌ماهی و سوف‌ماهی می‌باشند.
ارزش اقتصادی: گوشت ماهی مروارید خشک بوده، فاقد ارزش اقتصادی است ولی از فلس‌های آن مروارید مصنوعی می‌سازند. از این ماهی به عنوان طعمه برای صید سایر ماهیان نیز استفاده می‌شود.
نورا ریچی

| نورا ریچی | نورا ریچی |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۹ ژوئیه ۱۹۲۴ ویارجو
درگذشت: ۱۶ آوریل ۱۹۷۶ رم
ملیت: ایتالیا
نورا ریچی (ایتالیایی: Nora Ricci؛ ۱۹ ژوئیه ۱۹۲۴– ۱۶ آوریل ۱۹۷۶) هنرپیشه اهل ایتالیا بود.
از فیلم‌هایی که در آن نقش داشته می‌توان به پرندگان، زنبورهای عسل و ایتالیایی‌ها، غروب خدایان، لودویگ، مرگ در ونیز و لیبرتین اشاره کرد.
ائوناتاتور

| ائوناتاتور محدودهٔ زمانی: Santonian تا Campanian  PreЄ Є O S D C P T J K Pg N      کرتاسه پسین | ائوناتاتور محدودهٔ زمانی: Santonian تا Campanian  PreЄ Є O S D C P T J K Pg N      کرتاسه پسین |
| --- | --- |
ائوناتاتور، Eonatator: ائوناتاتور، Eonatator
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: طنابداران
رده:: خزندگان
راسته:: پولک‌داران
تیره:: موساسوریان
سرده:: Eonatator
ائوناتاتور(نام علمی: Eonatator) نام یک سرده از تیره موساسوریان است.
ژاک سرنا

| ژاک سرنا | ژاک سرنا |
| --- | --- |
زادهٔ: ۳۰ ژوئیهٔ ۱۹۲۵ کاوناس
درگذشت: ۳ ژوئیهٔ ۲۰۱۵ (۸۹ سال) رم
ملیت: فرانسه
سال‌های فعالیت: ۱۹۴۷–۲۰۰۸
ژاک سرنا (لیتوانیایی: Jokūbas Bernardas Šernas؛ ‏ ۳۰ ژوئیهٔ ۱۹۲۵ – ۳ ژوئیهٔ ۲۰۱۵) بازیگر اهل فرانسه بود. وی بین سال‌های ۱۹۴۷ تا ۲۰۰۸ میلادی فعالیت می‌کرد.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است، می‌توان به پوست، خسیس، پاپ ژان پل یکم: لبخند پروردگار، ارادهٔ آنا، زندگی شیرین، ۵۵ روز در پکن، بازی کثیف، هلن، برده، لا مادالنا، الهه عشق و آسیاب رودخانه پو اشاره کرد.
آزادزادگان

آزادزادگان ایرانی (به عربی: بنی‌الاحرار) یا ابناء دسته‌ای از ایرانیان بودند که در زمان شاهنشاهی انوشه‌روان دادگر به درخواست مردم یمن دربرابر تازشات مردم حبشه آنان را پشتیبانی کردند و درآینده به فرمانروایی یمن رسیدند.
نام‌ها

مردمان سرزمینهای گوناگون، آزادزادگان را به نام‌های گوناگونی می‌خواندند. ابوالفرج اصفهانی نام‌های زیر را بر می‌شمرد: «بنی‌الاحرار» در صنعا، «الابنا» در یمن، «الحمیره» در کوفه، «الخضارمه» در جزیره (میان‌رودان)، و «الجراجیمه» در شام.
یاری یمنیان

در سال ۵۷۰ میلادی سپاه حبشه به سرکردگی ابرهه بنای دست‌اندازی را به سرزمین یمن گذاشتند و مردم یمن سیف بن ذی یزن را که در ادبیات عرب بسیار معروف است و یکی از پادشاهان حمیری یمن بوده‌است را به دربار انوشیروان فرستادند و از انوشیروان برای دفع حبشیان یاری خواستند. انوشیروان با بزرگان دربار خود مشورت کرد. آنان گفتند در زندان گروهی از بزهکاران هستند که می‌توان آنها را فرستاد، اگر کشته شوند، زیانی نرسد و اگر پیروز شوند، کشوری را بدست آورده‌ایم. خسرو این رأی را پسندید و تعداد ۸۰۰ محکوم به مرگ را به سرداری وهرز دیلمی با هشت کشتی به یمن فرستاد. وهرز به محض رسیدن به یمن دستور داد تا کشتی‌هایی که ایشان را آورده بود بسوزانند تا لشکریان وی دیگر امید بازگشت نداشته باشند. فرمانده حبشیان وقتی این گروه اندک را دید، اعتنایی نکرد اما بسیاری از مردم یمن که از بیداد حبشیان به تنگ آمده بودند، با لشکریان ایران توأم شدند و شمارهٔ این گروه را پنجاه هزار تن نوشته‌اند. مردم به فرماندهی این گروه توانستند حبشیان را از یمن بیرون کنند و حتی آنها را دنبال کردند و تا حبشه تاخت و تازهایی نمودند و سیف بن ذی یزن را به پادشاهی یمن نشاندند. به این ترتیب از آن پس یمن فرمانبردار ایران شد و سیف بن ذی یزن نیز خراج به دربار ایران می فرستاد.
حکمرانی در یمن

چندی نگذشت که چند تن از حبشیان که در خدمت سیف بن ذی یزن مانده بودند، او را کشتند. وهرز دوباره از طرف انوشیروان مأمور شد که فتنهٔ یمن را فرو نشاند و خود از طرف دولت ساسانی در آنجا به حکمرانی بپردازد. بدینگونه تا ظهور اسلام مردم یمن تبعیت از حکمرانان ایرانی می‌کردند و بازماندگان گروهی که انوشیروان به یمن فرستاد را اعراب ابناء (جمع ابن، فرزندان) می‌نامیدند.
نگرش اعراب

آزادزادگان جایگاه اجتماعی بالایی در میان اهالی یمن داشتند و همواره به آزادگی و شرافت شناخته می‌شدند. از امیه بن ابی صلت، شاعر عرب معاصر پیامبر اسلام، قصیده‌ای در مدح آزادزادگان ایرانی برجای مانده بدین مضمون :(اینجا یمن است ، جولانگاه حبشی های بد کردار و بد رفتار) و (جایگاه ایرانیان ازاده و آزادیبخش) . پس از اسلام، آنان توسط علی بن ابی‌طالب به اسلام گرویدند.