stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
آم-نورد، کبک

Township municipality در 23x15px|border |alt=|link= استان کبک, 23x15px|border |alt=|link= کانادا
| Ham-Nord | Ham-Nord |
| --- | --- |
Township municipality: Township municipality
استان:  استان کبک
ناحیه: Centre-du-Québec
منطقه شهری: Arthabaska
Constituted: January 1, 1864
همنام: Ham, Essex
حکومت: حکومت
 • Mayor: François Marcotte
 • Federal riding: Richmond—Arthabaska
 • Prov. riding: Richmond—Arthabaska
مساحت: مساحت
 • کل: ۱۰۳٫۵۰ کیلومتر مربع (۳۹٫۹۶ مایل مربع)
 • خشکی: ۱۰۲٫۸۹ کیلومتر مربع (۳۹٫۷۳ مایل مربع)
جمعیت (2011): جمعیت (2011)
 • کل: ۸۳۲
 • تراکم: ۸٫۱/کیلومتر مربع (۲۱/مایل مربع)
 • Change (2006–11): کاهش۶٫۵%
 • Dwellings: ۴۳۱
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی −۵ (EST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی −۴ (EDT)
Postal code(s): G0P 1A0
کد منطقه: 819
وبگاه: www.ham-nord.ca
آم-نورد (به فرانسوی: Ham-Nord) بخشی در منطقه شهری آرتاباسکا ناحیه سانتر-دو-کبک در استان کبک کانادا است. در سرشماری سال ۲۰۱۱ این بخش ۹۵۱ نفر جمعیت داشته‌است و مساحت آن ۱۰۱٫۶ کیلومتر مربع است.
قدر ۱۱۰

|  قدر ۱۱۰  |  قدر ۱۱۰  |
| --- | --- |
موشک بالستیک قدر (۸ مارس ۲۰۱۶): موشک بالستیک قدر (۸ مارس ۲۰۱۶)
نوع: هایپرسونیک راهبردی موشک بالستیک میان‌برد
تاریخچه خدمت: تاریخچه خدمت
استفاده‌شده توسط: ایران
تاریخچه تولید: تاریخچه تولید
سازنده: ایران
ویژگی‌ها: ویژگی‌ها
سر جنگی: One
موتور: مرحله اول مایع،  مرحله دوم جامد
برد عملیاتی: ۱۸۰۰–۲۰۰۰ کیلومتر
بیشینهٔ سرعت: ۹ ماخ
سامانهٔ هدایت: هدایت اینرسی جی‌پی‌اس
دقت: ۱۱۰ متر
پرتاب آزمایشی موشک قدر- ۸ مارس ۲۰۱۶
موشک قدر-۱۱۰ یک موشک بالستیک با برد متوسط و ساخت ایران است. این موشک نخستین بار در یک رژه سالانه به مناسبت سالگرد آغاز جنگ ایران و عراق رونمایی شد. این موشک در دو نوع قدر اچ با برد ۱۶۵۰ کیلومتر و قدر اف با برد ۱۹۵۰کیلومتر تولید شده‌است.
موشک قدر ۱۱۰، مدل بهسازی شده موشک شهاب ۳ است و در باور برخی، این موشک یک موشک دو مرحله‌ای است که مرحله اول آن، سوخت مایع و مرحله دوم، سوخت جامد دارد که به آن امکان داشتن برد ۱۹۵۰ کیلومتر را می‌دهد. این موشک در مقایسه با شهاب ۳ که نصب آن ساعت‌ها زمان می‌برد، زمان نصب بسیار کمتری دارد و در ۳۰ دقیقه نصب می‌شود.
پتری نوملین

| پتری نوملین | پتری نوملین | پتری نوملین | پتری نوملین |
| --- | --- | --- | --- |
 :  
زادهٔ:  ۲۵ نوامبر ۱۹۷۲ ‏(۵۲ سال) تورکو، فنلاند
قد:  ۵ فوت ۱۰ اینچ (۱۷۸ سانتیمتر)
وزن:  ۱۸۸ پوند (۸۵ کیلوگرم؛ ۱۳ سنگ ۶ پوند)
پست:  Defence
ضربه:  Left
بازی برای:  TPS Reipas Västra Frölunda HC Davos Columbus Blue Jackets Lugano Minnesota Wild Lukko Storhamar TUTO Hockey Nikko Icebucks
تیم ملی:   فنلاند
منتخب ان‌اچ‌ال:  133rd overall، ۲۰۰۰ Columbus Blue Jackets
سوابق بازی:  ۱۹۹۲–۲۰۱۸
پتری نوملین (فنلاندی: Petteri Nummelin؛ زادهٔ ۲۵ نوامبر ۱۹۷۲) بازیکن هاکی روی یخ اهل فنلاند بود.
رینفارست الاینس

| 0 | 1 |
| --- | --- |
بنیان‌گذاری: ۱۹۸۷؛ ۳۸ سال پیش (۱۹۸۷-خطا: زمان نامعتبر}})
بنیان‌گذار: دانیل کاتز
گونه: سازمان مردم‌نهاد
رئیس: دانیل کاتز
وبگاه: www.rainforest-alliance.org
مهر گواهینامه رینفارست الاینس روی یک فنجان قهوه.
رینفارست الاینس (انگلیسی: Rainforest Alliance) سازمان مردم‌نهاد آمریکایی است، که در سال ۱۹۸۷ توسط دانیل کاتز فعال محیط زیست آمریکایی که به عنوان رئیس هیئت مدیره فعالیت میکند تأسیس شد. مأموریت این سازمان غیر دولتی ایجاد جهانی پایدارتر با استفاده از نیروهای اجتماعی و بازار برای حفاظت از طبیعت و بهبود زندگی کشاورزان و جوامع جنگلی است. این سازمان همزمان با گرفتن جواز کار، برنامه‌های بلندمدت خود را در امر حفاظت و توسعه در تعدادی از مناطق مهم گرمسیری که در آن تولید کالاها، سلامت اکوسیستم و رفاه جوامع روستایی را تهدید می‌کند به اجرا در می‌آورد.
کردی کرمانشاهی

| کردی کرمانشاهی | کردی کرمانشاهی |
| --- | --- |
تبار: Default  هندوایرانیایرانیایرانی غربیشمال غربیزبان‌های کردیکردی جنوبی قصری-کرماشانیکردی کرمانشاهی
سامانه نوشتاری: الفبای کردی
کدهای زبان: کدهای زبان
ایزو ۳–۶۳۹: sdh
کُردی کرماشانی یا کُردی کرمانشاهی نام لهجه‌ای از کردی جنوبی است که در شهر کرمانشاه مرکز استان کرمانشاه رواج دارد.
زبان کردی، یکی از زبان‌های ایرانی غربی است که به سه شاخهٔ اصلی شمالی، مرکزی و جنوبی تقسیم می‌شود. شاخهٔ شمالی کرمانجی و شاخهٔ مرکزی سورانی نیز نامیده می‌شود. کردی کرماشانی یکی از گویش‌هایی است که در شاخۀ کردی جنوبی قرار می‌گیرد.
این لهجه با توجه به خصوصیات مشترکی که با لهجهٔ قصری (لهجهٔ رایج در شهر قصر شیرین) دارد در برخی از منابع با عنوان گویش کردی قصری–کرماشانی شناخته می‌شود. کردی کرماشانی همچنین مشابهت بسیار بالایی را با کردی کلهری و کُردی کلیائی نشان می‌دهد.
رده‌شناسی زبانی

زبان‌های هندواروپایی
زبان‌های هندوایرانی
زبان‌های ایرانی
زبان‌های ایرانی غربی
زبان‌های ایرانی شمال غربی
زبان‌های کردی
زبان کردی جنوبی
گویش قصری-کرماشانی
لهجۀ کرماشانی
رده‌شناسی زبانی > تمایز کردی کرماشانی از کردی کلهری

محمد دبیرمقدم در کتاب رده‌شناسی زبان‌های ایرانی دو گویش کردی کرماشانی و کردی کلهری را دارای هم‌پوشانی فراوانی دانسته‌است. دبیرمقدم که این دو گویش را بر اساس ۲۴ مؤلفۀ مربوط به ترتیب واژه‌ها بررسی کرده‌است بر این باور است که این دو گویش تنها در یک مؤلفه که به «توالی فعل و گروه حرف اضافه‌ای» مربوط است با یکدیگر تفاوت دارند. دبیرمقدم می‌گوید در کردی کلهری گروه حرف اضافه‌ای همیشه قبل از فعل ظاهر می‌شود. اما در کردی کرماشانی گروه حرف اضافه‌ای گاه قبل از فعل و گاه بعد از فعل ظاهر می‌شود. مثال‌هایی از این تمایز در جدول زیر مشاهده می‌شود.
| کلهری | کرماشانی | معنای فارسی |
| --- | --- | --- |
| مه کتاوه‌گه وه مه‌ریه‌م دام. | مه کتاوه‌گه دامه مه‌ریه‌م. | من کتاب را به مریم دادم. |
| ئه‌وانه له خانه‌قین وه کرماشان مونته‌قل بۊن. | ئه‌وانه وه خانه‌قین مونته‌قل بۊنه کرماشان. | آن‌ها از خانقین به کرمانشاه منتقل شدند. |
| مه وه دیوار ته‌کیه دام. | مه ته‌ک دامه قه‌ێ دیوار. | من به دیوار تکیه دادم. |
:
واج‌شناسی

مقالهٔ اصلی: واج‌شناسی کردی
نظام واجی کردی کرمانشاهی با دیگر گویش‌های کردی جنوبی همسان است.
واج‌شناسی > همخوان‌ها

کردی کرماشانی دارای ۲٩ همخوان است که عبارت‌اند از: /ئـ/، /ب/، /پ/، /ت/، /ج/، /چ/، /خ/، /د/، /ر/، /ڕ/، /ز/، /ژ/، /س/، /ش/، /غ/، /ف/، /ڤ/، /ق/، /ک/، /گ/، /ل/، /ڵ/، /م/، /ن/، /نگ/، /و/، /ھ/، /ی/، /ێ/
| همخوان | نشانۀ آواشناختی | نشانۀ الفبایی (لاتین) | نشانۀ الفبایی (آرامی) | نماینده | مثال | معنای فارسی مثال |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| /ʔ/ | [ʔ] | ', - | ئـ | ء، ع | ئاو /ʔɒ:w/ | آب |
| /b/ | [b] | B, b | ب | ب | برا /bɪrɒ:/ | برادر |
| /p/ | [p] | P, p | پ | پ | پرسه /pɪrsæ/ | مجلس ختم |
| /t/ | [t] | T, t | ت | ت، ط | ته‌م /tæm/ | مه |
| /dʒ/ | [d͡ʒ] | C, c | ج | ج | جاران /dʒɒ:rɒ:n/ | قبلاً، سابقاً |
| /tʃ/ | [t͡ʃ] | Ç, ç | چ | چ | چه‌و /tʃæw/ | چشم |
| /χ/ | [χ] | X, x | خ | خ | خارچگ /χɒ:rtʃɪɡ/ | قارچ |
| /d/ | [d] | D, d | د | د | داڵگ /dɒ:ɫɪɡ/ | مادر |
| /r/ | [r] | R, r | ر | ر | ساروو /sɒ:ru:/ | شیدا، سرمست |
| /ɾ/ | [ɾ] | Ř, ř | ڕ | ڕ | ڕاو /ɾɒ:w/ | شکار |
| /z/ | [z] | Z, z | ز | ز، ذ، ض، ظ | زنه‌ێ /zɪnæɣ/ | زندگی |
| /ʒ/ | [ʒ] | J, j | ژ | ژ | ژن /ʒɪn/ | زن |
| /s/ | [s] | S, s | س | س، ص، ث | سوومارە /su:mɒ:ræ/ | ملت |
| /ʃ/ | [ʃ] | Ş, ş | ش | ش | شه‌وه‌کی /ʃæwæki/ | صبح |
| /ʁ/ | [ʁ] | X́, x́ | غ | غ | غه‌ریوی /ʁæriwi/ | غربت |
| /f/ | [f] | F, f | ف | ف | فره‌زان /fɪræzɒ:n/ | بسیار دانا |
| /v/ | [v] | V, v | ڤ | و | ئه‌ڤداڵ /ʔævdɒ:ɫ/ | درویش، قلندر |
| /ɢ/ | [ɢ] | Q, q | ق | ق | قنچ کردن [ɢɪntʃkɪrdɪn] | آراستن |
| /k/ | [k] | K, k | ک | ک | کوردستان /kwɪrdɪstɒ:n/ | کردستان |
| /ɡ/ | [ɡ] | G, g | گ | گ | گشت /ɡɪʃt/ | همه، کل |
| /l/ | [l] | L, l | ل | ل | له‌ره /læræ/ | لرزش اندک |
| /l/ | [l] | Ł, ł | ڵ | ڵ | ماڵ /mɒ:ɫ/ | خانه |
| /m/ | [m] | M, m | م | م | ماوه /mɒ:wæ/ | مدت |
| /n/ | [n] | N, n | ن | ن | ناسین /nɒ:sin/ | شناختن |
| /ŋ/ | [ŋ] | Ng, ng | نگ | نگ | مانگ /mɒ:ŋɡ/ | ماه |
| /w/ | [w] | W, w | و | و | واوه‌سه /wɒ:wæsæ/ | مقاومت |
| /h/ | [h] | H, h | ھ | ھ، ح | هڕشت /hɪɾɪʃt/ | یورش، هجوم یک‌باره |
| /j/ | [j] | Y, y | ی | ی | یه‌که‌وگرتن /jækæwɡɪrtɪn/ | اتحاد،‌ همبستگی |
| /ɣ/ | [ɣ] | Ŷ, ŷ | ێ | ی | سه‌ێران /sæɣrɒ:n/ | گردش |
:
واج‌شناسی > واکه‌ها

کردی کرماشانی دارای ۹ واکه است که عبارت‌اند از: /ـه/، /_ْ/، /ێ/، /ی/، /و/، /ۆ/، /وو/، /ۊ/، /ا/
| واکه | نشانۀ آواشناختی | نشانۀ الفبایی (لاتین) | نشانۀ الفبایی (آرامی) | نماینده | مثال | معنای فارسی مثال |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| /æ/ | [æ] | E, e | ـه | -َ | مه‌ڕ /mæɾ/ | غار |
| /ɪ/ | [ɪ] | I, i | -ْ | -ِ | قڕ /ɢɪɾ/ | مرگ دسته‌جمعی |
| /e:/ | [e:] | Ê, ê | ێ | -ِ | شێر /ʃe:r/ | شیر جنگل |
| /i/ | [i] | Î, î | ی | ی | شیر /ʃir/ | شیر خوراکی |
| /u/ | [u] | U, u | و | و | گوتگ /ɡutɪɡ/ | خانۀ کوچک |
| /o:/ | [o:] | O, o | ۆ | و | گۆمه، گۆمه‌ز /ɡo:mæz/, /ɡo:mæ/ | گنبد |
| /u:/ | [u:] | Û, û | وو | و | قوومیان /ɢu:mijɒ:n/ | اتفاق افتادن |
| /ü/ | [ü] | Ü, ü | ۊ | و، یو | وه‌ۊ /wæü/ | عروس |
| /ɒ:/ | [ɒ:] | A, a | ا | ا، آ | زاوا /zɒ:wɒ:/ | داماد |
:
علامت جمع > جمع ناشناس (نکره)

علامت جمع اسم در کردی کرماشانی برای اسامی ناشناس /ـه‌یل/ (eyl) و /ان/ (an) است. مثال‌هایی از جمع بستن اسم ناشناس در جدول زیر مشاهده می‌شود.
| مفرد | جمع ناشناس | جمع ناشناس | معنای فارسی |
| --- | --- | --- | --- |
| داڵگ | داڵگان (Daĺig-an) | داڵگەیل (Daĺig-eyl) | مادران |
| شار | شاران (Şar-an) | شاره‌یل (Şar-eyl) | شهرها |
| ماڵ | ماڵان (Maĺ-an) | ماڵه‌یل (Maĺ-eyl) | خانه‌ها |
:
علامت جمع > جمع شناس (معرفه)

در کردی کرماشانی اسم ناشناس (نکره) با پسوند /ـه‌گه/ (ege) به اسم شناس (معرفه) تبدیل می‌شود. اسم مفرد شناس نیز غالباً با پسوند /ـه‌گان/ (egan) جمع بسته می‌شود. اما اسم ناشناس جمع‌بسته‌شده نیز می‌تواند شناس شود که برای این کار از پسوند /ـه‌یله‌گه/ (eylege) استفاده می‌شود. مثال:
| مفرد شناس | جمع شناس | شناس کردن جمع ناشناس | معنای فارسی |
| --- | --- | --- | --- |
| کتاوه‌گه | کتاوه‌گان (Kitaw-egan) | کتاوه‌یله‌گه (Kitaw-eyl-ege) | کتاب‌ها |
| داره‌گه | داره‌گان (Dar-egan) | داره‌یله‌گه (Dar-eyl-ege) | درخت‌ها |
| پێنۊسەگە | پێنۊسه‌گان (Pênüs-egan) | پێنۊسه‌یله‌گه (Pênüs-eyl-ege) | قلم‌ها |
:
نمونه یک متن ادبی

ئه‌و چێشته‌ گ چۊ زانست له دیرووک توومار کریاێه ڕا و ئه‌نیشه‌ێ ڕچه‌شکنه‌یل فه‌لسه‌فه له سه‌دان ساڵ وه‌رجه زاین بۊیه. فه‌ڵسه‌فه وه‌رجه سۆقرات، چاودێر زانسته‌یل سرشتی بۊیه و کارێگه‌و کردار، باوه‌ڕ، دین و ئاین خه‌ڵک نێاشتێیه. وه سه‌ر ئێ بێ باێه‌خی‌یه‌وه له سه‌ره‌تاێ دامه‌زریان کوومه‌ڵگایل شاری و ژیار به‌شه‌ری زۊنه، ته‌نانه‌ت وه‌رجه وه دی هاتن دینه‌یل گه‌ورا، به‌شه‌ر په‌ێ وه قۊلی و گرانی خێ (ئه‌خڵاق) و فه‌رهه‌نگ و ئه‌ده‌بیات واوه‌سه و په‌ێوه‌ندارێ بردۊد و ئاگا بۊ له ڕوڵ گران ئێ فاکتۆره له ژیان خوه‌ی. وه‌ێ جووره تۊه‌نیم بۊشیم، په‌ند پێشه‌نان وه‌رجه ده‌سه‌به‌نی ئه‌ڕا زانسته‌یل و ته‌نانه‌ت بۊن فیلسووفه‌یل، بۊه و ژیاێه. به‌شه‌ر خاوه‌ن ژیار تۊه‌نسێیه خاس و گه‌ن له یه‌که‌و بکه‌ێد و له رۊ ئه‌زموون و خاوه‌نداری له ئۆستووره و مه‌ته‌ڵه‌یل زۊنه، واته و ده‌سته‌واژه‌ێ ئه‌خڵاقی بسازێد. وه پاێه‌ێ په‌خشانه‌یل دیرووکی ئه‌ڕا یه‌کم جار ئه‌ره‌ستوو ده‌س کرده کوو کردن واته‌ێ پێشه‌نان، گ هۊچ لاپه‌ڕهێگ له لێ وه ده‌س که‌س نه‌ڕه‌سیه. ئوو هه‌رسه‌ێ فره له فیلسووفه‌یل و هه‌ڵبه‌ستوانه‌یل ئه‌و سه‌رده‌مه چۊ: ئه‌فلاتوون، ئاپۆلۆنیۆس، ئۆریپیدس و ... له ناو کاره‌یلێان چۊ به‌شێگ له ئه‌ده‌بیات، له‌ێ واته‌یله بردیانه کار، هۊچکامێان کارێگ تایبه‌ت له‌سه‌ر ئێ گه‌په نه‌کردن.
یک نمونه شعر از شامی کرماشانی

وڵم که
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| شه‌ره‌ف کوشیا و وژدان جوانه‌مه‌رگ بی |  | وه بێ وژدانی حه‌ێرانم وڵم که |
| وه ئه‌رواێ شه‌ره‌ف سه‌وگه‌ند، دائم |  | مه‌لوول مه‌رگ وژدانم وڵم که |
| نه‌کرد که‌س ده‌عوه‌تم، خوه‌م بیمه مێمان |  | وه کار خوه‌م په‌شێمانم وڵم که |
| وڵم که تا نه‌وه‌ێ که‌س په‌ێ وه ده‌ردم |  | دۆ سێ ڕووژێ ک مێوانم وڵم که |
| وڵم که‌ی، یا نیه‌که‌ی ڕه‌حمی وه حاڵم |  | ته‌نم کردیده زندانم وڵم که |
نمونه یک شعر به کردی کرماشانی > بێستۊن

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| ئه‌ر هه‌ێ بێستۊن سه‌ر به‌رز بێ باک |  | قامه‌ت که‌شیده تا ئه‌وج ئه‌فڵاک |
| ئه‌ڕاخه‌مینی؟ په‌ێ کی خه‌مباری؟ |  | داخ کام ئه‌زیز وه سینه داری؟ |
| تو مه‌هره‌م راز کام ده‌رده‌داری؟ |  | وه هجران کی وه‌ێ ته‌ور خه‌مباری؟ |
| راز کام ئاشق ها سینه‌ێ پاکد؟ |  | ئاود چۊ زه‌م‌زه‌م، کیمیاس خاکد |
| سینه‌د جاێ تیشه‌ێ کام دڵنه‌وازه؟ |  | وه جاێ هه‌ر تێشه‌ش یه‌ێ دونیا رازه؟ |
| وه زاهر بێ خه‌م وه دڵ ناڵانێ |  | فه‌رسووده وه زام ئوقده‌ێ ساڵانێ |
| نیشانه‌ێ دیرین تاریخ مادی |  | رازدار ئه‌شق شیرین فه‌رهادی |
| ئه‌و دو ناکامه وه لاێ تو مردن |  | راز ئه‌شقبازی وه تو سپڕدن |
| شاهد ره‌نجه‌یل فه‌رهاد پاکی |  | وه زه‌رب تێشه، سینه سه‌د چاکی |
| له‌وح ئفتخار گه‌نجینه‌ێ رازی |  | ئوستوار قامه‌ت سینهفه‌رازی |
| قه‌رارگاێ شیرین شه‌ودێز سواری |  | ماواێ ئاشقان دڵ بێقه‌راری |
| جاێ سه‌ێر و شکار نوو نه‌هاڵانێ |  | به‌هه‌یشت به‌رین کورده ماڵانێ |
| سینه خراشیاێ تیشه‌ێ فه‌رهادێ |  | سرووشت ئه‌نه‌خورد خته‌ێ ئابادێ |
| ئه‌ێ قوله‌ێ سه‌ربه‌رز ئه‌ڕام ئه‌زیزی |  | جاێ ده‌سه‌ڵات خه‌سرو په‌رویزی |
| سه‌راود ئه‌سرین گریانه چه‌ود |  | وه لای گاماسیاو چۊ به‌یده‌و خه‌ود |
| هێمان تووز خه‌م‌ها بان شاند |  | ئه‌ور دڵته‌نگی وارێد وه باند |
| توای تا وه کێ خه‌مین بنیشێ |  | په‌ێ مرگ فه‌رهاد هه‌ر ئاخ بکیشێ |
| سه‌ربه‌رز خه‌مین خوه‌م شه‌ریکدم |  | هامراز شه‌وه‌یل دڵ خه‌ریکدم |
| هه‌م تو خه‌مینی هه‌م مْ خه‌مبارم |  | تو زه‌خمی تیشه مْ زه‌خمێ یارم |
تفاوت لهجهٔ کردی کرماشانی با لهجهٔ اردلانی (سنندجی)

در اینجا سعی شده به برخی تغییرات به وجود آمده و تفاوت‌های لهجهٔ کردی کرماشانی در مقابل لهجهٔ کردی اردلانی (سنندجی) اشاره شود که در جدول زیر با چند نمونه از آن‌ها آشنا می‌شویم.
| کرماشانی | سنندجی | فارسی |
| --- | --- | --- |
| هولوو | هه‌شتاڵوو | هلو |
| ئیسە | ئایسە | الان |
| نیەزانم | نازانم | نمی دانم |
| بچیمن | بچین | برویم |
| بچم | بچم | بروم |
| خوه‌یشک | خوه‌یشک | خواهر |
| ئێوه | ئێوه | شما |
| تیوڵ | ته‌وێڵ | پیشانی |
| بچوو | بچۆ | برو |
| مل | مل | گردن |
| مناڵ | مناڵ | بچه |
| مه‌لۊچگ | مه‌لووچه‌گ | گنجشک |
| خه‌رووشک | که‌ورێشک | خرگوش |
| ڕووی | ڕێوی | روباه |
| چه ئۊشێ | چه ئه‌یژێت | چه می‌گوید |
ویژگی‌های اجتماعی

ویژگی‌های مختلف اجتماعی و تاریخی در جامعۀ کردهای اهل شهر کرمانشاه از قبیل رشد بازار و مبادله، اهمیت موقعیت اجتماعی و طبقاتی، ارتباط با دیگر مناطق ایران و کردستان، قرار گرفتن در بین کلانشهرهای ایران و مسائل مشابه مجموعاً سبب به وجود آمدن لهجۀ کردی خاصی در کرمانشاه شده‌است که می‌توان آن را بازتابی از فرهنگ کرمانشاهی دانست. کردی کرماشانی گویشی ارتباطی و از جمله لهجه‌های باپرستیژ کردی در سطح استان کرمانشاه است. با توجه به توانش زبانی گویش‌وران، انواع مختلفی از این لهجه در سطح شهر کرمانشاه صحبت می‌شود. اشعار پرتو کرمانشاهی و برخی از آهنگ‌های کردی شهرام ناظری به این لهجه خوانده می‌شوند.
کتاب‌شناسی

محمد دبیرمقدم (۱۳۹۲)، «زبان کردی»، رده‌شناسی زبان‌های ایرانی، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت)، ص. ۱۲۶۹
| ن ب وزبان‌های کردی | ن ب وزبان‌های کردی |
| --- | --- |
 حروف‌چینی  دستور زبان  ادبیات  واج‌شناسی و آواشناسی :  حروف‌چینی  دستور زبان  ادبیات  واج‌شناسی و آواشناسی 
گویش‌های شمالی: شمال‌غربی، جنوب‌غربی، سرحد، جنوبی، بادینی، آناتولیایی
گویش‌های مرکزی: اربیلی، مکریانی، بابانی، گرمیانی، اردلانی، جافی
گویش‌های جنوبی: کرماشانی-قصری، فیلی، ملکشاهی، زنگنه‌ای-سنجابی، لکی، کلهری، کلیایی-گروسی، کرندی
گویش‌های زازاکی: شمالی، جنوبی، سیورکی، کری، هازو، متکی، دومبولی، زازاکی مرکزی، زازاکی شرقی، درسیمی
گویش‌های گورانی: باجلانی، هورامی، سرلی، شبکی
سامانه‌های نوشتاری: عربی (سورانی)، لاتین (هوار)، یکگیرتو (لاتین)، سیریلیک (پیشین)، ارمنی (پیشین)
دوریان ویدال

| دوریان ویدال | دوریان ویدال |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۶ آوریل ۱۹۷۶ لیموژ
ملیت: فرانسه
دوریان ویدال (فرانسوی: Doriane Vidal‎؛ زادهٔ ۱۶ آوریل ۱۹۷۶) اسنوبردسوار اهل فرانسه است.
هاوزن (فرانکن علیا)

مکان
| هاوزن (فرانکن علیا)  | هاوزن (فرانکن علیا)  |
| --- | --- |
  نشان:   نشان
ایالت: بایرن
منطقه اداری: Oberfranken
ناحیه: Forchheim
تقسیمات: 2 روستاe
حکومت: حکومت
 • 1. Bürgermeister: Edmund Mauser (CSU)
مساحت: مساحت
 • کل: ۱۳٫۵۲ کیلومتر مربع (۵٫۲۲ مایل مربع)
ارتفاع: ۲۷۱ متر (۸۸۹ فوت)
جمعیت (2013-12-31): جمعیت (2013-12-31)
 • کل: ۳٬۶۶۴
 • تراکم: ۲۷۰/کیلومتر مربع (۷۰۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: CET/CEST (UTC+1/+2)
کدهای پستی: 91353
کدهای شماره‌گیری: 09191 (teilw. 09190)
پلاک خودرو: FO
وبگاه: www.hausen.de
هاوزن (به آلمانی: Hausen) یک شهر در آلمان است که در فورشایم واقع شده‌است. هاوزن ۳٬۷۰۲ نفر جمعیت دارد.
المپیا، واشینگتن

مکان در 23x15px|border |alt=واشینگتن |link=واشینگتن واشینگتن, 23x15px|border |alt=|link= ایالات متحده آمریکا
| الیمپیا Olympia | الیمپیا Olympia |
| --- | --- |
پایتخت ایالتی: پایتخت ایالتی
کاپیتول ایالت واشینگتن: کاپیتول ایالت واشینگتن
موقعیت در واشینگتن: موقعیت در واشینگتن
مختصات: ۴۷°۲′۳۳″ شمالی ۱۲۲°۵۳′۳۵″ غربی﻿ / ﻿۴۷٫۰۴۲۵۰°شمالی ۱۲۲٫۸۹۳۰۶°غربی﻿ / 47.04250; -122.89306: مختصات: ۴۷°۲′۳۳″ شمالی ۱۲۲°۵۳′۳۵″ غربی﻿ / ﻿۴۷٫۰۴۲۵۰°شمالی ۱۲۲٫۸۹۳۰۶°غربی﻿ / 47.04250; -122.89306
ایالات:  واشینگتن
شهرستان: ترستن
تاریخ شهر شدن: ۲۸ ژانویه ۱۸۵۹
حکومت: حکومت
 • شهردار: Stephen Buxbaum
مساحت: مساحت
 • کل: ۴۸٫۰ کیلومتر مربع (۱۸٫۵ مایل مربع)
 • خشکی: ۴۳٫۳ کیلومتر مربع (۱۶٫۷ مایل مربع)
 • آب: ۴٫۷ کیلومتر مربع (۱٫۸ مایل مربع)
ارتفاع: ۲۹ متر (۹۵ فوت)
جمعیت (۲۰۱۰): جمعیت (۲۰۱۰)
 • کل: ۴۶٬۴۷۸
 • تراکم: ۹۷۰/کیلومتر مربع (۲۵۰۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی ۸- (PST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی ۷- (PDT)
کد پستی: ۹۸۵۰۰-۹۸۵۹۹
کد منطقه: ۳۶۰
وبگاه: www.ci.olympia.wa.us%20
اولمپیا (به انگلیسی: Olympia) شهری در شهرستان ترستن ایالت واشنگتن و پایتخت این ایالت است که در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۴۶۴۷۸ نفر جمعیت داشته است.
کویلو، آنگولا

Municipality and town در 23x15px|border |alt=|link= آنگولا
| Cuilo | Cuilo |
| --- | --- |
Municipality and town: Municipality and town
CuiloLocation in Angola: CuiloLocation in Angola
مختصات: ۱۰°۳′ جنوبی ۱۹°۳۱′ شرقی﻿ / ﻿۱۰٫۰۵۰°جنوبی ۱۹٫۵۱۷°شرقی﻿ / -10.050; 19.517: مختصات: ۱۰°۳′ جنوبی ۱۹°۳۱′ شرقی﻿ / ﻿۱۰٫۰۵۰°جنوبی ۱۹٫۵۱۷°شرقی﻿ / -10.050; 19.517
Province: استان لوندای شمالی
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (WAT)
کویلو (به انگلیسی: Cuilo) شهری در استان لوندای شمالی واقع در کشور آنگولا است که در سال ۲۰۰۹ میلادی ۳٬۸۹۰ نفر جمعیت داشته است.
آکیتو واتابه

آکیتو واتابه (انگلیسی: Akito Watabe؛ زادهٔ ۲۶ مهٔ ۱۹۸۸) اسکی‌باز اهل ژاپن است. وی همچنین از اسکی‌بازان نوردیک دوگانه در بازی‌های المپیک زمستانی ۲۰۰۶ است که در دوره‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۸ نیز حضور داشته است. او از برندگان مدال‌های بازی‌های المپیک زمستانی ۲۰۱۴ و ۲۰۱۸ است.
بازار شب

بازاری شبانه در تایوان
بازار شب نوعی بازار است که شباهت بسیار به بازار روز دارد با این تفاوت که زمان برپایی آن در شب است.
محل تشکیل این بازارها معمولاً کشورهای جنوب شرق آسیا مانند تایلند، هنگ کنگ، تایوان، مالزی، سنگاپور و اندونزی می‌باشد که با توجه به گرم بودن هوای در طول روز، بازارهای هفتگی یا دائمی شبانه در این مناطق گسترش یافته است. البته در کشورهای دیگر از جمله در آمریکا، بازارهای شبانه جهت گرامی‌داشت فرهنگ چینی برپا می‌گردد.
اما در حال حاضر بازارشب در ایران یک فروشگاه اینرنتی قدیمی می باشد که لوازم برقی و جهیزیه می فروشد.
فروش لوازم خانگی راک برای جهیزیه عروس  با شرایط ویژه تقساطی برای کارمندان دولتی استان بزرگ خراسان و هواداران پیام مشهد
بازارشب حامی تیم فوتبال پیام مشهد
جستارهای وابسته
بازار روز
ان‌جی‌سی ۵۰۴

| ان‌جی‌سی ۵۰۴ | ان‌جی‌سی ۵۰۴ |
| --- | --- |
نقشه‌برداری آسمانی دیجیتال اسلون view of NGC 504: نقشه‌برداری آسمانی دیجیتال اسلون view of NGC 504
اطلاعات رصدی (مبدأ مبدا): اطلاعات رصدی (مبدأ مبدا)
صورت فلکی: ماهی
بُعد: 01h 23m 27.9s
مِیل: ‏ 16″ 12′ ‎+33°
انتقال به سرخ: ۰٫۰۱۴۰۹۶ ± 0.000270
سرعت شعاعی: (۴۱۹۶ ± 81) km/s
فاصله: ۱۸۹ سال نوری
قدر ظاهری (V): 13.0
قدر ظاهری (B): 14.0
ویژگی‌ها: ویژگی‌ها
گونه: S0
اندازه ظاهری (V): ۱٫۷' × 0.4'
نام‌های دیگر: نام‌های دیگر
PGC 5084, UGC 935, GC 291, GC 292, MGC +05-04-041, بررسی دو میکرون همه آسمان J01232787+3312152, جان هرشل 107: PGC 5084, UGC 935, GC 291, GC 292, MGC +05-04-041, بررسی دو میکرون همه آسمان J01232787+3312152, جان هرشل 107
ان‌جی‌سی ۵۰۴ (انگلیسی: NGC 504) یک کهکشان عدسی شکل است که تقریباً ۱۸۹ میلیون سال نوری از سامانه خورشیدی فاصله دارد و در صورت فلکی ماهی قرار دارد. این کهکشان در ۲۲ نوامبر ۱۸۲۷ توسط جان هرشل کشف شد.
انجمن بوم‌شناسی آمریکا

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نشان‌وارهٔ انجمن بوم‌شناسی آمریکا: نشان‌وارهٔ انجمن بوم‌شناسی آمریکا
کوته‌نوشت: ESA
بنیان‌گذاری: ۲۸ دسامبر ۱۹۱۵؛ ۱۰۹ سال پیش (۱۹۱۵-28}})
محل تأسیس: کلمبوس، اوهایو
گونه: 501(c)(3) not-for-profit membership corporation
وضعیت حقوقی: ناسودبر
ستاد: واشینگتن دی‌سی
مکان: ایالات متحدهٔ آمریکا
منطقه: آمریکای شمالی
محصولات: مجله‌های داوری، خبرنامه‌ها، برگه‌های اطلاعاتی و منابع آموزشی
خدمات: عضویت، نشست‌ها، شبکه‌سازی، تربیت تخصصی شغلی، پشتیبانی آموزشی و جایزه مالی
اعضا: ۹٬۰۰۰
زبان‌های رسمی: انگلیسی
مدیر اجرائی: کاترین اوریوردَن
مدیر برنامه‌های علمی: آدرین اسپونبرگ
افراد کلیدی: الیزابت بیگز، کاترین اس. مک‌کارتر
عضو اصلی: هیئت مدیره، انواع کمیته‌ها
شرکت‌های تابعه: Agroecology Applied Ecology Aquatic Ecology Asian Ecology Biogeosciences Black Ecologists Communication and Engagement Disease Ecology Early Career Ecologists Ecological Restoration Education Environmental Justice Human Ecology Inclusive Ecology Invasion Ecology Long-term Studies Microbial Ecology Natural History Open Science Paleoecology Physiological Ecology Plant Population Ecology Policy Rangeland Ecology Researchers at Undergraduate Institutions Soil Ecology Statistical Ecology Student Section Theoretical Ecology Traditional Ecological Knowledge Urban Ecosystem Ecology Vegetation
کارمندان (۲۰۲۰): 32
شمار داوطلبان: صدها
وبگاه: www.esa.org
انجمن بوم‌شناسی آمریکا (به انگلیسی: Ecological Society of America) یک سازمان حرفه‌ای از دانشمندان محیط زیست است. انتشارات انجمن بوم‌شناسی آمریکا که در ایالات متحده مستقر است و در سال ۱۹۱۵ بنیان‌گذاری شده است، شامل مجله‌ها، خبرنامه‌ها، برگه‌های اطلاعاتی و منابع آموزشی است. این نشست سالانه در مکان‌های مختلف در ایالات متحده آمریکا و کانادا برگزار می‌شود. انجمن بوم‌شناسی آمریکا علاوه بر انتشارات و نشست سالانه خود، در زمینه سیاست عمومی، علم، آموزش و مسائل مربوط به آن تنوع فعالیت دارد.
نشست سالانه انجمن بوم‌شناسی آمریکا
ورودی اتاق مرکز گردهمایی
شینینگ

مکان
| Xining 西宁 | Xining 西宁 |
| --- | --- |
شهر مرکزی: شهر مرکزی
西宁市: 西宁市
Location of Xining City jurisdiction in Qinghai: Location of Xining City jurisdiction in Qinghai
XiningLocation in China: XiningLocation in China
مختصات: ۳۶°۳۸′ شمالی ۱۰۱°۴۶′ شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۶۳۳°شمالی ۱۰۱٫۷۶۷°شرقی﻿ / 36.633; 101.767: مختصات: ۳۶°۳۸′ شمالی ۱۰۱°۴۶′ شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۶۳۳°شمالی ۱۰۱٫۷۶۷°شرقی﻿ / 36.633; 101.767
تقسیمات کشوری چین: چینگهای
مساحت: مساحت
 • شهر مرکزی: ۷۳۷۲ کیلومتر مربع (۲۸۴۶ مایل مربع)
 • شهری: ۳۴۳ کیلومتر مربع (۱۳۲ مایل مربع)
 • کلان‌شهری: ۳۴۳ کیلومتر مربع (۱۳۲ مایل مربع)
ارتفاع: ۲۲۷۵ متر (۷۴۶۴ فوت)
جمعیت (2010 Census): جمعیت (2010 Census)
 • شهر مرکزی: ۲۲۰۸۷۰۸
 • تراکم: ۳۰۰/کیلومتر مربع (۷۸۰/مایل مربع)
 • شهری: ۱۱۹۸۳۰۴
 • تراکم شهری: ۳۵۰۰/کیلومتر مربع (۹۰۰۰/مایل مربع)
 • کلان‌شهری: ۱۱۹۸۳۰۴
 • تراکم کلان‌شهری: ۳۵۰۰/کیلومتر مربع (۹۰۰۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۸ (China Standard)
Postal code: ۸۱۰۰۰۰
کد منطقه: ۹۷۱
License plate prefixes: 青A
وبگاه: http://www.xining.gov.cn/ (چینی)
شینگینگ پایتخت استان چینگهای است و در غرب چین قرار دارد. این شهر بزرگترین شهر منطقه فلات تبت است. جمعیت این شهر بنا بر آمار ۲۰۱۰ میلادی، ۲٬۲۰۸٬۷۰۸ نفر می‌باشد. قدمت این شهر به ۲۱۰۰ سال پیش می‌رسد.
آب و هوای سالانه

| داده‌های اقلیم Xining (1971−2000)> ماه | داده‌های اقلیم Xining (1971−2000)> ژانویه | داده‌های اقلیم Xining (1971−2000)> فوریه | داده‌های اقلیم Xining (1971−2000)> مارس | داده‌های اقلیم Xining (1971−2000)> آوریل | داده‌های اقلیم Xining (1971−2000)> مه | داده‌های اقلیم Xining (1971−2000)> ژوئن | داده‌های اقلیم Xining (1971−2000)> ژوئیه | داده‌های اقلیم Xining (1971−2000)> اوت | داده‌های اقلیم Xining (1971−2000)> سپتامبر | داده‌های اقلیم Xining (1971−2000)> اکتبر | داده‌های اقلیم Xining (1971−2000)> نوامبر | داده‌های اقلیم Xining (1971−2000)> دسامبر | داده‌های اقلیم Xining (1971−2000)> سال |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| میانگین بیش‌ترین °C (°F) | ۱٫۴  (۳۵) | ۴٫۳  (۴۰) | ۹٫۵  (۴۹) | ۱۵٫۹  (۶۱) | ۱۹٫۸  (۶۸) | ۲۲٫۶  (۷۳) | ۲۴٫۶  (۷۶) | ۲۳٫۹  (۷۵) | ۱۹٫۰  (۶۶) | ۱۳٫۹  (۵۷) | ۷٫۸  (۴۶) | ۲٫۸  (۳۷) | ۱۳٫۷۹  (۵۶٫۹) |
| میانگین کم‌ترین °C (°F) | −۱۳٫۶  (۸) | −۱۰  (۱۴) | −۳٫۷  (۲۵) | ۱٫۹  (۳۵) | ۶٫۳  (۴۳) | ۹٫۵  (۴۹) | ۱۱٫۵  (۵۳) | ۱۱٫۱  (۵۲) | ۷٫۵  (۴۶) | ۱٫۵  (۳۵) | −۵٫۶  (۲۲) | −۱۱٫۶  (۱۱) | ۰٫۴۰  (۳۳) |
| بارندگی میلی‌متر (اینچ) | ۱٫۲  (۰٫۰۵) | ۲٫۲  (۰٫۰۹) | ۷٫۰  (۰٫۲۸) | ۱۹٫۰  (۰٫۷۵) | ۴۳٫۰  (۱٫۶۹) | ۵۹٫۲  (۲٫۳۳) | ۸۸٫۲  (۳٫۴۷) | ۷۴٫۰  (۲٫۹۱) | ۵۴٫۴  (۲٫۱۴) | ۲۰٫۵  (۰٫۸۱) | ۳٫۹  (۰٫۱۵) | ۱٫۲  (۰٫۰۵) | ۳۷۳٫۸  (۱۴٫۷۲) |
| میانگین روزهای بارندگی (≥ ۰.۱ mm) | ۲٫۷ | ۳٫۴ | ۵٫۲ | ۶٫۵ | ۱۰٫۷ | ۱۴٫۶ | ۱۵٫۰ | ۱۳٫۸ | ۱۳٫۱ | ۷٫۳ | ۲٫۴ | ۲٫۲ | ۹۶٫۹ |
| درصد رطوبت | ۴۵ | ۴۴ | ۴۷ | ۴۸ | ۵۳ | ۶۰ | ۶۵ | ۶۶ | ۶۸ | ۶۳ | ۵۴ | ۴۹ | ۵۵٫۲ |
| میانگین روزانه ساعت‌های تابش آفتاب | ۲۰۹٫۸ | ۲۰۴٫۹ | ۲۲۲٫۵ | ۲۴۱٫۰ | ۲۵۳٫۹ | ۲۳۶٫۵ | ۲۴۳٫۸ | ۲۴۴٫۴ | ۱۹۶٫۹ | ۲۰۸٫۱ | ۲۱۲٫۷ | ۲۰۱٫۲ | ۲٬۶۷۵٫۷ |
منبع: China Meteorological Administration: منبع: China Meteorological Administration
آرساگو سپریو

مکان
| آرساگو سپریو | آرساگو سپریو |
| --- | --- |
کومونه: کومونه
آرساگو سپریو: آرساگو سپریو
ناحیه: لمباردی
استان / شهرستان: استان وارزه (VA)
حکومت: حکومت
 • شهردار: Claudio Montagnoli
مساحت: مساحت
 • کل: ۱۰ کیلومتر مربع (۰ مایل مربع)
جمعیت: جمعیت
 • کل: ۴٬۵۰۸
 • تراکم: ۴۵۰/کیلومتر مربع (۱۲۰۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (زمان)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (ساعت تابستانه)
کد پستی: 21010
پیش‌شماره تلفن: 0331
وبگاه: وبگاه رسمی
آرساگو سپریو (به ایتالیایی: Arsago Seprio) یک کومونه در ایتالیا است که در استان وارزه واقع شده‌است.
خصوصیات

آرساگو سپریو ۱۰ کیلومترمربع مساحت و ۴٬۵۰۸ نفر جمعیت دارد.