تاریخ ترکیه
دوران باستان

شبه جزیره آناتولی دربرگیرنده بیشتر مناطق ترکیه امروزی همواره یکی از قدیمی‌ترین مناطق مسکونی دنیا بوده که قدمت آن برمی‌گردد به اوایل دوران نوسنگی.
ترکیه کنونی در دوران باستان، تحت حکومت دولت شهرهای متعدّدی مانند لودیه و ایونیا قرار داشت. تا اینکه در حدود ۵۰۰ سال پیش از میلاد، این دولت‌ها توسّط کورش بزرگ هخامنشی منقرض شد و ترکیه زیر سلطه هخامنشیان درآمد. پس از یورش اسکندر در سال ۳۳۳ پ.م. آسیای کوچک به دست سلوکیان افتاد؛ و پس از اندکی رومیان جای آن‌ها را گرفتند.
تاریخ ترکیه تحت امپراتوری‌های ایران، به ویژه سلسله‌های هخامنشی و ساسانی، فصل مهمی در روایت تاریخی این منطقه است. امپراتوری هخامنشی که توسط کوروش کبیر در قرن ششم پیش از میلاد تأسیس شد، نفوذ خود را بر غرب آناتولی گسترش داد و مناطقی مانند لیدیا و فریگیا را دربر گرفت. پارسیان سیستمی از ساتراپی‌ها یا استان‌ها را اجرا کردند که امکان حکومت محلی را در عین حفظ کنترل مرکزی فراهم می‌کرد. این ساختار اداری تجارت و ارتباطات را تسهیل می‌کرد و به رونق اقتصادی کمک می‌کرد.
رویکرد ایرانیان به حکومت با درجه‌ای از تساهل فرهنگی مشخص می‌شد که به جمعیت‌های مختلف در امپراتوری خود اجازه می‌داد تا آداب و رسوم و مذاهب خود را حفظ کنند. این سیاست علیرغم درگیری‌های مداوم با دولت شهرهای یونان، به ویژه در طول جنگ‌های ایران، محیط نسبتاً با ثباتی را ایجاد کرد.
امپراتوری ساسانی در قرن سوم پس از میلاد ظهور کرد و بر شرق آناتولی تأثیر بیشتری گذاشت. ساسانیان دین زرتشتی را ترویج کردند و کمک‌های قابل توجهی به هنر و معماری کردند و میراثی ماندگار در منطقه به جا گذاشتند. کنترل آنها بر بخش‌هایی از ترکیه با تبادل فرهنگی و رویارویی نظامی با امپراتوری بیزانس مشخص شد.
تاریخ کلاسیک آناتولی را می‌توان به‌طور تقریبی به دو دوره اصلی تقسیم کرد: دوره کلاسیک و دوره هلنیستی آناتولی، که با فتح این منطقه توسط امپراتوری روم در قرن دوم قبل از میلاد به پایان رسید.
پس از سقوط هیتی‌ها، دولت‌های جدید فریگیه و لیدیه در سواحل غربی قدرت گرفتند، در حالی که تمدن یونانی شروع به شکوفایی کرد. این دولت‌ها و تمام مناطق دیگر آناتولی به‌سرعت به امپراتوری هخامنشی ایران ضمیمه شدند.
با افزایش قدرت ایران، سیستم حکومت محلی آن‌ها در آناتولی به بسیاری از شهرهای بندری اجازه داد تا رشد کنند و ثروتمند شوند. تمام آناتولی به ساتراپی‌های مختلف تقسیم شد که توسط ساتراپ‌ها (فرمانداران) منصوب شده از سوی حکمرانان مرکزی ایران اداره می‌شدند. اولین دولتی که توسط همسایگانش ارمنستان نامیده شد، دولت سلسله ارمنی اُرونتیدی بود که از قرن ششم قبل از میلاد بخش‌هایی از شرق ترکیه امروزی را شامل می‌شد و تحت حکومت هخامنشیان به ساتراپی ارمنستان تبدیل شد. برخی از ساتراپ‌ها به‌طور دوره‌ای شورش می‌کردند، اما تهدید جدی محسوب نمی‌شدند. در قرن پنجم قبل از میلاد، داریوش اول جاده شاهی را ساخت که شهر اصلی شوش را با شهر ساردیس در غرب آناتولی مرتبط می‌کرد.
آناتولی نقش محوری در تاریخ هخامنشیان ایفا کرد. در اوایل قرن پنجم قبل از میلاد، برخی از شهرهای یونانی تحت حکومت ایران شورش کردند، که به شورش ایونیایی‌ها منجر شد. این شورش، پس از آن که به راحتی توسط مقامات ایرانی سرکوب شد، زمینه‌ساز مستقیم جنگ‌های یونان و ایران شد، که به عنوان یکی از مهم‌ترین جنگ‌ها در تاریخ اروپا شناخته می‌شود.
حکومت هخامنشیان در آناتولی با فتوحات اسکندر مقدونی به پایان رسید، که داریوش سوم را بین سال‌های ۳۳۴ تا ۳۳۰ قبل از میلاد شکست داد. اسکندر کنترل کل منطقه را از ایران در نبردهای متوالی به دست گرفت. پس از مرگ اسکندر، فتوحات او بین چندین از سرداران مورد اعتمادش تقسیم شد، اما این مناطق همواره تحت تهدید تهاجم از سوی گال‌ها و دیگر حکمرانان قدرتمند در پرگامون، پونتوس و مصر بودند. امپراتوری سلوکی، که بزرگ‌ترین قلمرو اسکندر بود و شامل آناتولی می‌شد، درگیر جنگی فاجعه‌بار با روم شد که به نبردهای ترموپیل و ماگنزیا انجامید. نتیجه این جنگ‌ها، عهدنامه آپامئا در سال ۱۸۸ قبل از میلاد بود که باعث عقب‌نشینی سلوکیان از آناتولی شد. پادشاهی پرگامون و جمهوری رودس، متحدان روم در این جنگ، سرزمین‌های سابق سلوکی در آناتولی را به دست آوردند.
کنترل روم بر آناتولی با رویکرد «عدم مداخله مستقیم» تقویت شد، که به حکومت‌های محلی اجازه می‌داد به طور مؤثر اداره شوند و در عین حال حمایت نظامی از آن‌ها انجام می‌گرفت. در اوایل قرن چهارم میلادی، کنستانتین کبیر یک مرکز اداری جدید در قسطنطنیه تأسیس کرد، و تا پایان قرن چهارم، امپراتوری روم به دو بخش تقسیم شد: بخش شرقی (رومانیا) با پایتخت قسطنطنیه، که مورخان آن را امپراتوری بیزانس می‌نامند، برگرفته از نام اصلی آن، بیزانتیوم.