stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
هواداران باشگاه فوتبال استقلال تهران
بانوان هوادار > تلاش برای ورود به ورزشگاه‌ها

یکی از چالش‌های اصلی هواداران خانم استقلال، محدودیت‌های ورود به ورزشگاه‌ها بود. سال‌ها تلاش زنان برای دستیابی به این حق، در نهایت با حضور رسمی آن‌ها در ورزشگاه آزادی از سال ۱۴۰۱ به نتیجه رسید. در مسابقاتی که زنان توانستند به آزادی بروند، حضور پرشور آن‌ها نشان داد که فوتبال دیگر یک ورزش مردانه نیست و زنان نیز حق دارند در کنار سایر هواداران، از تیم محبوبشان حمایت کنند.
بانوان هوادار > تلاش برای ورود به ورزشگاه‌ها > سحرخدایاری

همچنین ببینید: دختر آبی
یکی از تلخ‌ترین وقایع مرتبط با حضور زنان در ورزشگاه، ماجرای سحر خدایاری معروف به دختر آبی، هوادار متعصب استقلال بود که در شهریور ۱۳۹۸ جان خود را از دست داد. سحر که به دلیل تلاش برای ورود به ورزشگاه آزادی بازداشت شده بود، در اعتراض به شرایط پیش‌آمده، اقدام به خودسوزی کرد و پس از چند روز، جانش را از دست داد.
مرگ او واکنش‌های گسترده‌ای را در میان مردم، ورزشکاران و رسانه‌های بین‌المللی برانگیخت. بسیاری از استقلالی‌ها و حتی هواداران سایر تیم‌ها، به احترام او با هشتگ #دختر_آبی در فضای مجازی از حق ورود زنان به ورزشگاه حمایت کردند. این اتفاق نقطه عطفی در مطالبه زنان برای حضور در استادیوم‌ها بود و پس از آن، فشارهای بین‌المللی بر فوتبال ایران افزایش یافت که در نهایت منجر به ورود رسمی زنان به برخی از مسابقات شد.
بانوان هوادار > پسرانه کردن چهره برای ورود به ورزشگاه

قبل از رسمی شدن حضور زنان در ورزشگاه، برخی از هواداران استقلال برای دیدن بازی‌های تیمشان، با تغییر ظاهر و پوشیدن لباس مردانه تلاش می‌کردند تا وارد ورزشگاه شوند. این دختران با هیجان و عشق زیاد به فوتبال، خطر دستگیری را به جان می‌خریدند تا بتوانند از نزدیک استقلال را تشویق کنند. برخی از معروف‌ترین نمونه‌های این اقدام در رسانه‌ها منتشر شد و تصاویری از دخترانی که با چهره پسرانه وارد استادیوم شده بودند، دست‌به‌دست چرخید. در مواردی، این دختران پس از ورود موفق به استادیوم، به طور تصادفی توسط دوربین‌های تلویزیونی یا تلفن‌های همراه سایر تماشاگران شناسایی شدند و تصاویر آن‌ها در فضای مجازی منتشر شد. این اقدامات اگرچه نشان‌دهنده عشق و علاقه شدید دختران به تیم محبوبشان بود، اما در عین حال نمادی از یک بی‌عدالتی و نابرابری در ورزش محسوب می‌شد.
بانوان هوادار > مادربزرگ استقلالی

در اولین شهرآوردی که بعد از چهاردهه با حضور بانوان برگزار شد انتشار ویدئویی از یک هوادار مسن استقلال، به شدت مورد توجه کاربران در فضای مجازی قرار گرفت. مادربزرگی که به همراه نوه‌اش برای تشویق تیم محبوبش به استادیوم آمده بود و با نام بردن از بازیکنان قدیمی استقلال و اینکه از بچگی طرفدار این تیم بوده، به سرعت به چهره‌ای محبوب میان هواداران تبدیل شد.
پس از دربی نیز بازیکنان استقلال تصویری از این هوادار پا به سن گذاشته که «فریده نوروزی» نام داشت را در صفحات شخصی خود استوری کردند و حتی سروش رفیعی نیز به این موضوع واکنش نشان داد و با کنار هم قرار دادن تصویر دو هوادار مادربزرگ سرخابی‌ها، از آن به عنوان لحظات زیبای دربی یاد کرد.
مورد توجه قرار گرفتن تصاویر این هوادار مسن سبب شد تا جواد نکونام و مسئولین باشگاه به دنبال این مادر بزرگ استقلالی باشند تا او را به تمرینات تیم آورده و از وی تشکر کنند. اتفاقی که چندروز بعد رخ داد و باشگاه استقلال ضمن تقدیر از این هوادار، با وی عکس یادگاری گرفت. باشگاه استقلال همچنین در فضای مجازی خود ویدیوی زیبایی را نیز از خانم نوروزی منتشر کرده که پرچم استقلال را به حالت شنل بر تن کرده و لباس‌های آبی را پوشیده است. وی بعد ها در برنامه هزار و یک به میزبانی محسن کیایی نیز دعوت شد و به گفت و گو درباره علاقه و اشتیاق وی در هواداری استقلال پرداخت.
آمارها و رکوردها

باشگاه استقلال تهران با حمایت گسترده هواداران خود، در آمار و رکوردهای فوتبال ایران و آسیا حضوری چشمگیر دارد. به عنوان نمونه:
آمارها و رکوردها > فینال جام باشگاه‌های آسیا ۱۹۹۹

این دیدار در تاریخ ۱۰ اردیبهشت ۱۳۷۸ (۳۰ آوریل ۱۹۹۹) در ورزشگاه آزادی تهران بین استقلال و باشگاه فوتبال جوبیلو ایواتا ژاپن برگزار شد. در این بازی، ۱۲۱٬۰۰۰ نفر در ورزشگاه حضور داشتند که آن را به پرتماشاگرترین بازی تاریخ مسابقات باشگاهی آسیا تبدیل کرد. همچنین، حدود ۵۰ هزار نفر از هواداران استقلال نتوانستند وارد ورزشگاه شوند و بیرون ماندند.
آمارها و رکوردها > بازی پایانی پنجمین دوره لیگ برتر ایران

در فصل ۸۴–۸۵، استقلال در آخرین بازی خود در لیگ برتر به مصاف برق شیراز رفت و با نتیجه ۴ بر ۱ پیروز شد. این بازی در ورزشگاه آزادی تهران برگزار شد و بیش از ۱۱۰٬۰۰۰ نفر از هواداران استقلال در ورزشگاه حضور داشتند.  همچنین حدود ۱۰ هزار نفر از هواداران به دلیل ازدحام نتوانستند وارد ورزشگاه شوند. این بازی پرتماشاگرترین بازی تاریخ لیگ برتر خلیج فارس می‌باشد.
آمارها و رکوردها > شهرآورد تهران در سال ۱۳۶۲

یکی از پرتماشاگرترین دربی‌های تاریخ بین استقلال و پرسپولیس در سال ۱۳۶۲ برگزار شد که حدود ۱۳۰ هزار تماشاگر در ورزشگاه آزادی حضور داشتند، تماشاگران همچنین کل پیست تارتان ورزشگاه را نیز اشغال کرده بودند. در این بازی، پرویز مظلومی موفق شد دروازه پرسپولیس را باز کند و این گل به‌عنوان یکی از مهم‌ترین گل‌های دربی‌های تهران در آن دهه به یادگار مانده است.
آمارها و رکوردها > رکورد میانگین تعداد تماشاگران در بازی‌های خانگی آسیایی

باشگاه استقلال تهران با حمایت بی‌نظیر هواداران خود، رکوردهای قابل‌توجهی در لیگ قهرمانان آسیا به ثبت رسانده است. در فصل‌های ۲۰۱۰، ۲۰۱۱، ۲۰۱۳، ۲۰۱۷، ۲۰۱۸، ۲۰۱۹،۲۵–۲۰۲۴ این تیم با حضور پرشور تماشاگرانش در ورزشگاه آزادی، میانگین بالاترین تعداد تماشاگران در بازی‌های خانگی را به خود اختصاص داد.
به‌عنوان مثال، در فصل ۲۰۱۷، استقلال با مجموع ۱۲۷٬۲۲۱ تماشاگر در دو بازی خانگی خود، عنوان پرهوادارترین تیم مرحله گروهی را کسب کرد. در بازی مقابل العین امارات، ۹۰٬۰۰۰ نفر و در دیدار با الریان قطر، ۳۷٬۲۲۱ نفر در ورزشگاه آزادی حضور داشتند. همچنین، در فصل ۲۰۱۸، استقلال با میانگین ۵۱٬۰۰۰ تماشاگر در هر بازی، بار دیگر عنوان پرتماشاگرترین تیم مرحله گروهی لیگ قهرمانان آسیا را به دست آورد.
آمارها و رکوردها > پرتماشاگرترین بازی فصل لیگ نخبگان آسیا

استقلال پس از صعود به مرحله حذفی لیگ نخبگان آسیا ۲۵–۲۰۲۴ در بازی رفت با النصر عربستان توانست با وجود تخریب بخش های زیادی از استادیوم آزادی به دلیل بازسازی، با ۷۵.۱۳۰ تماشاگر میزبانی کند و پرتماشاگرترین بازی فصل لیگ نخبگان آسیا ۲۵–۲۰۲۴ را رقم بزنند. همچنین بازی استقلال در مقابل الشرطه عراق در مرحله گروهی همین سال با ۵۴۷۰۰ تماشاگر به عنوان سومین بازی پرتماشاگر لیگ نخبگان آسیا ۲۵–۲۰۲۴ معرفی شد و استقلال در این فصل لیگ نخبگان با میانگین ۴۶.۱۹۲ تماشاگر، عنوان پرتماشاگر ترین تیم آسیا را به خود اختصاص داد.
نمادها

هواداران باشگاه فوتبال استقلال تهران، علاوه بر رنگ آبی و نشان تاج با دو ستاره طلایی، عدد «۴» را نیز به‌عنوان یکی از نمادهای پرافتخار خود برگزیده‌اند. این عدد یادآور دو دستاورد برجسته در تاریخ این باشگاه است:
پیروزی‌های پیاپی در شهرآورد تهران: در دربی‌های شماره ۶۹ تا ۷۲، استقلال موفق شد چهار بار متوالی رقیب سنتی خود، پرسپولیس، را با نتایج ۱–۰، ۱–۰، ۲–۰ و ۳–۰ شکست دهد. این رکورد بی‌نظیر، استقلال را به تنها تیمی تبدیل کرده که توانسته است در چهار شهرآورد پیاپی به پیروزی دست یابد.
حضور در فینال جام باشگاه‌های آسیا: استقلال در سال‌های ۱۹۷۰، ۱۹۹۰، ۱۹۹۱ و ۱۹۹۹ موفق به راه‌یابی به فینال این رقابت‌ها شد. این چهار حضور در فینال، نشان‌دهنده جایگاه برجسته این باشگاه در سطح قاره آسیا است.
جایگاه ۸ ورزشگاه آزادی

سکوی جایگاه ۸ ورزشگاه آزادی که با تغییرات جدید ورزشگاه آزادی به عنوان جایگاه ۵ شناخته می‌شود و سکوهای کناری این جایگاه از قدیم محل تشویق و نشستن هوادارهای متعصب، پرشور و به اصطلاح اولتراها و تیفوسی‌های استقلال هست که پیش از شروع بازی، حین بازی و بعد از شروع بازی این تشویق‌ها استمرار دارد. و این جایگاه بخش شرقی ورزشگاه جای گرفته.
جایگاه ۸ ورزشگاه آزادی > علی پروین

پرویز مظلومی در مصاحبه ای با رسانهٔ خبر ورزشی به نقل قول از علی پروین، اسطوره تیم رقیب گفت:
پرویز مظلومی: خدا علی‌آقا را حفظ کند. یادم هست یک روز می‌گفت حاضرم کل ورزشگاه آزادی را با ۱۰۰ هزار پرسپولیسی بدهم و جایگاه ۸ استقلالی‌ها (جایگاه تیفوسی‌های استقلال) را بگیرم. چون همان یک گوشه ورزشگاه اندازه ۱۰۰ هزار پرسپولیسی سر و صدا می‌کنند!
جایگاه ۸ ورزشگاه آزادی > مهدی هاشمی‌نسب

مهدی هاشمی‌نسب در ۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۳ در خلل بازی استقلال مقابل فولاد در هفته ۲۷م لیگ برتر فوتبال ایران ۰۳–۱۴۰۲ زمانی که به عنوان مربی و دستیار جواد نکونام در استقلال کار می‌کرد اما در این بازی به دلیل محرومیت نتوانست تیمش را از کنار زمین هدایت کند و از روی سکوها و جایگاه ۸ نظاره گر بازی تیمش بود و برای اینکه توسط هواداران شناسایی نشود، تصمیم گرفت تا کلاه گرمکن ورزشی خود را کاملاً روی سرش بکشد و با یک ماسک مشکی، به جایگاه هشت رفته و در کنار تیفوسی‌های آبی پوش، این بازی حساس را تماشا کند.
جایگاه ۸ ورزشگاه آزادی > بازسازی

این جایگاه در ۲۰ دی ۱۴۰۳، به‌دلیل نیاز به نوسازی و مقاوم‌سازی ورزشگاه آزادی تخریب شده است که این اقدام با هدف بهبود زیرساخت‌ها و افزایش ایمنی تماشاگران صورت گرفته است.
کمیته مشوقين استقلال

کمیته مشوقين استقلال در دهه هشتاد و در زمان مدیرعاملی کاظم اولیایی شروع به کار کرد و تا کنون فعالیت این کمیته ادامه دارد و در حال حاضر این کمیته توسط رامین همتی مدیریت میشود. اعضای کمیته مشویق استقلال که به لیدر نیز معروف اند وظيفه ساماندهي مشوقين و هواداران باشگاه استقلال را برنامه ريزي كرده و با هماهنگي با نيروی انتظامي و نيروهای امنيتی حاضر در ورزشگاهها از بروز تشنج و جنجال جلوگيري مینمايند. اعضای این کمیته، استقلال را در برخی بازی هایی که در خارج از تهران و کشور برگزار میشود نیز همراهی میکنند.
اعضای این کمیته در برخی از بازی ها از هواداران و لیدر های تیم مقابل که به عنوان مهمان به ورزشگاه آمدند با دسته های گل پذیرایی میکنند.
ترانه‌ها > اولین ترانه هواداری ایران

پس از اولین قهرمانی تاج در لیگ قهرمانان آسیا در سال ۱۳۴۹ بقدری جو ملی میهن مثبت بود که ویگن، خواننده محبوب اون دوران ترانه ای که توسط ایرج جنتی عطایی که خودش نیز بازیکن تیم تاج مشهد سروده بود رو اجرا کرد.
ترانه‌ها > دیگر ترانه‌ها

در حوزه موسیقی، ترانه‌های متعددی توسط خوانندگان مختلف در حمایت و ستایش این تیم سروده و اجرا شده‌اند که به مرور زمان به بخشی از فرهنگ هواداری استقلال تبدیل شده‌اند.
«آبی» با صدای رضا یزدانی: این ترانه با ملودی و شعری حماسی، به رنگ آبی و باشگاه استقلال می‌پردازد و همچنین موزیک مستند آبی به رنگ آسمان نیز میباشد.
سرود رسمی تیم استقلال با صدای بابک جهانبخش: این سرود رسمی با اجرای بابک جهانبخش، از این خواننده سرشناس را میتوان جزو پرشونده ترین موزیک های هواداری استقلال دانست.
وحید مرادی: وی که تا حدودی خواننده شناخته شده ای محسوب میشود بعد از قهرمانی بدون باخت استقلال در لیگ برتر خلیج فارس، ترانه ای با گویش مازندرانی برای هواداری استقلال خواند.
از دیگر پرشنونده ترین موزیک های هواداری استقلال میتوان به «استقلال» با صدای سعید عرب، «استقلال» با صدای علی دانیال،  «استقلال» با شهرام زندی و «قهرمان آسیا» با صدای مهدی کبریا دانیال نیز اشاره کرد.
برخی خوانندگان نیز به‌صورت اختصاصی در حوزه هواداری استقلال فعالیت می‌کنند، هرچند که به‌اندازه چهره‌های مطرح موسیقی شناخته‌شده نیستند. این هنرمندان بیشتر از طریق شبکه‌های اجتماعی، به‌ویژه اینستاگرام، با هواداران استقلال در ارتباط بوده و آثار خود را منتشر می‌کنند. از جمله این خوانندگان می‌توان به مصطفی فرجی، مهدی کبریا، حامی پیراسته، آرا صلاحی و دجسلیتو اشاره کرد که با اجرای ترانه‌های اختصاصی برای استقلال، نقش پررنگی در فضای هواداری این تیم ایفا می‌کنند.
ترانه‌ها > هواداری استقلال در رپفارسی

در سال‌های اخیر، استفاده از نام و نمادهای باشگاه استقلال در موسیقی رپ فارسی افزایش یافته است. این روند از سروش هیچکس، پدر رپ فارسی، آغاز شد؛ جایی که در ترک عاشقتم به صورت رمزگونه به نام استقلال اشاره می‌کند:
"عاشق الفبام، الف سین ت قاف لام الف بعدش لام"
این شیوه استفاده از نمادهای استقلال تا نسل چهارم رپ فارسی ادامه یافته است. برای مثال، هیپهاپولوژیست در یکی از ترک‌هایش می‌گوید:
"بهم میگن چرا عاشق تاجی؟ از بچگی بودم فن استقلال!"
یا دِلو در یکی از آثارش به استقلال اشاره کرده و می‌گوید:
"من که حالت عادیم دو ستارم، مثل پرچم استقلال!"
سهراب ام جی که بارها اعلام کرده هوادار باشگاه پرسپولیس هست نیز در ترکی به نام پیشکسوت می‌گوید:
" تاج دارم انگار استقلالم."
علاوه بر این، رپرهایی مانند ۰۲۱کید، پوریا آدرویت و دیگر رپر های طرفدار استقلال نیز در آثار خود از نمادهای استقلال استفاده کرده‌اند و این موضوع را در موسیقی رپ فارسی برجسته‌تر کرده‌اند.
هواداران مشهور > خاندان سلطنتی

رضا پهلوی
هواداران مشهور > هنرمندان سینما و تلویزیون

محسن تنابنده
نوید محمدزاده
پانته‌ا بهرام
پولاد کیمیایی
محمدحسین مهدویان
برزو ارجمند
بهرام افشاری
احمد مهرانفر
هومن حاجی‌عبداللهی
امیر جعفری
امیر غفارمنش
سعید آقاخانی
مهدی ماهانی
سیامک انصاری
رؤیا میرعلمی
سحر قریشی
حمید گودرزی
پیمان معادی
مهناز افشار
سام درخشانی
پوریا پورسرخ
امیر نوری
هادی حجازی‌فر
علی صالحی
پیمان طالبی
سامان صفاری
نیما شاهرخ شاهی
پیام احمدی نیا
مهدی دانایی
پویا امینی
شیلا خداداد
نیکی کریمی
خشایار اعتمادی
اکبر عبدی
حسن جوهرچی
علیرضا خمسه
پرستو صالحی
یوسف تیموری
فریبا نادری
برزو ارجمند
پریناز ایزدیار
بهزاد فراهانی
امیر جعفری
علیرضا جعفری
لاله اسکندری
همایون ارشادی
مریم معصومی
شراره رخام
مینا لاکانی
بهرام رادان
محمدرضا شریفی‌نیا
امیر آقایی
داریوش ارجمند
فلامک جنیدی
عارف لرستانی
سیامک انصاری
دانیال حکیمی
هادی کاظمی
شهرام عبدلی
سعید آقاخانی
رضا داودنژاد
جواد رضویان
پولاد کیمیایی
کامران تفتی
خشایار الوند
مازیار میری
بیژن بنفشه‌خواه
شبنم قلی خانی
مجید واشقانی
سامان گوران
باران کوثری
ابوالفضل رجبی
آزاده نامداری
نرگس محمدی
امین زندگانی
رعنا آزادی‌ور
ارسلان قاسمی
مهدی ماهانی
سیدجواد هاشمی
اصغر حیدری
کریم قربانی
آتیلا پسیانی
مانی رحمانی
سامان سالور
حسام منظور
حمیدرضا حافظ شجری
حمید لولایی
رضا توکلی
هواداران مشهور > نوازندگان و خوانندگان

احسان خواجه‌امیری
رضا یزدانی
بهنام بانی
شادمهر عقیلی
سعید عرب
کارن همایون‌فر
محمد اصفهانی
بابک جهانبخش
بهنام صفوی
حمید عسکری
خشایار اعتمادی
مهدی احمدوند
رسول نجفیان
زانیار خسروی
بنیامین بهادری
اشوان
امیرعباس گلاب
کوروش بابایی
شهرام شکوهی
حامد برادران
سهراب پورناظری
میثم یوسفی
محسن چاوشی
ساسی
علی اصحابی
هواداران مشهور > رپرها

هیچ‌کس
جیدال
آرتا
کوروش
دلو
هیپهاپولوژیست
هواداران مشهور > ورزشکاران

صمد نیکخواه بهرامی
حامد حدادی
سعید معروف
عادل غلامی
احسان حدادی
رحمان عموزاد
پژمان درستکار
امیرمحمد یزدانی
امیر حسین زارع
محمدهادی ساروی
محمد رضا غلامی
حمیده عباسعلی
پیمان حسینی
زهرا خواجوی
علیرضا دبیر
حمید سوریان
علیرضا حیدری
آتوسا حجازی
هادی ساعی
پرهام مقصودلو
رضا یزدانی
محمدرضا گرایی
دانیال شه‌بخش
علی پاکدامن
محمدرضا گرایی
هواداران مشهور > شعرا

یغما گلرویی
ایرج جنتی عطایی
مژده لواسانی
هواداران مشهور > سیاستمداران

سید حسن خمینی
حمیدرضا آصفی
محمود صادقی
محمد شریعتمداری
اسماعیل کوثری
علی تاجرنیا
علی آقامحمدی
هواداران مشهور > اعتراضات آبان ۱۳۹۸

پژمان قلی‌پور
هواداران مشهور > جنبش خیزش ۱۴۰۱ ایران

میلاد زارع
پرچم بزرگ هواداران استقلال در شهرآورد ۸۵ که نام استقلال به همراه دوستاره، نماد دو قهرمانی در لیگ قهرمان آسیا و تاریخ آن قهرمانی هارا نشان می‌دهد.
بازیکنان استقلال و طرح موزاییکی کمیته مشوقين استقلال در زمان شیوع ویروس کرونا که بازی‌ها بدون تماشاگر بود.
دود آبی به همراه نور روشن موبایل هواداران استقلال در بازی مقابل آلومینیوم اراک در هفته هشتم لیگ برتر فوتبال ایران ۰۴–۱۴۰۳
آتش بازی و مشعل‌های روشن در بازی مقابل آلومینیوم اراک در هفته هشتم لیگ برتر فوتبال ایران ۰۴–۱۴۰۳
تصویری از آتش بازی هواداران استقلال در هفته ششم لیگ برتر فوتبال استقلال تهران در جمعه ۲۸ مهر ۱۴۰۲ در ورزشگاه آزادی و در حضور ۴۰ هزار تماشاگر به مصاف تیم هوادار رفت که این بازی با نتیجه ۳ بر ۲ به سود استقلال به پایان رسید.
تشویق ایسلندی هواداران و بازیکنان استقلال، که اولین بار در ایران توسط هواداران استقلال به اجرا درآمد.[نیازمند منبع] مبتکر این نوع تشویق، هواداران تیم ملی فوتبال ایسلند هستند.
هواداران استقلال در بازی مقابل شهر خودرو در حال سر دادن شعار "این اسِ اسِ منه، دوستش دارم خیلی زیاد، قهرمانی بهش میاد"
تشویق وریا غفوری توسط هواداران استقلال در بازی مقابل نساجی مازندران
تصویری از هوادار استقلال که با برگه ای نشان میدهد از مازندران برای حمایت از استقلال به محل تمرین استقلال آمده.
هواداران باشگاه استقلال در ورزشگاه یادگار امام شهر قم در بازی با تیم صبا
هواداران خانم استقلال در بازی استقال - شمس‌آذر که به میزبانی شمس‌آذربرگزار شد.
تجمع هواداران استقلال در جلوی درب باشگاه استقلال به دلیل فسخ قرارداد استراماچونی
تجمع هواداران استقلال در جلوی درب باشگاه استقلال به دلیل فسخ قرارداد استراماچونی
بانوان هوادار استقلال در دیدار استقلال و الغرافه در لیگ نخبگان آسیا
بانوان هوادار استقلال در حال تماشای تمرین این تیم در ۱۱ تیر ۱۳۹۸
هوداران بانوی استقلال در ورزشگاه آزادی
تصویری از هواداران حاضر در دیدار استقلال و برق شیراز
دیدار استقلال و برق شیراز، پرتماشاگرترین بازی تاریخ لیگ برتر ایران
کومو کارتلی

مکان در 23x15px|border |alt=|link= گرجستان
| کوِمو کارتلی ქვემო ქართლი | کوِمو کارتلی ქვემო ქართლი |
| --- | --- |
استان: استان
مختصات: ۴۱°۳۱′ شمالی ۴۴°۳۱′ شرقی﻿ / ﻿۴۱٫۵۱۷°شمالی ۴۴٫۵۱۷°شرقی﻿ / 41.517; 44.517: مختصات: ۴۱°۳۱′ شمالی ۴۴°۳۱′ شرقی﻿ / ﻿۴۱٫۵۱۷°شمالی ۴۴٫۵۱۷°شرقی﻿ / 41.517; 44.517
زیرمجموعه: ۶ شهرستان
مرکز: روستاوی
حکومت: حکومت
 • استاندار: داویت کیرکیتادزه
مساحت: مساحت
 • کل: ۶۵۲۸ کیلومتر مربع (۲۵۲۰ مایل مربع)
جمعیت (۲۰۱۲): جمعیت (۲۰۱۲)
 • کل: ۵۱۱۳۰۰
 • تراکم: ۷۸/کیلومتر مربع (۲۰۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی ۴+ (GET)
کد پستی: GE-KK
وبگاه: kvemokartli.info
کوِمو کارتْلی (به گرجی: ქვემო ქართლი) یکی از استان‌های گرجستان است که در منطقه کارتلی قرار دارد.
موقعیت جغرافیایی

کومو کارتلی در جنوب و جنوب شرقی تفلیس واقع شده و قسمتی از شیب متکواری سرزمین بلند جاواختی را که آن را در جنوب وغرب به هم ومتصل می‌سازد، تشکیل می‌دهد.
رود متکواری این منطقه را به دو قسمت نابرابر، تقسیم می‌کند، استپ گاردابانی، که در طول شرق ساحل چپ آن با مرز گرجستان و آذربایجان کشیده شده و استپ مارنئولی، در ساحل راست متکواری از طرف غرب، شمال و جنوب با دامنه‌های سرزمین‌های بلند جاواختی و رشته کوه‌های تریالتی و سومختی محدود شده‌است.
در بالای دشت ساحل راست رودخانه، کوه ۸۰۰ متری، یاقلوجا، سر برافراشته است. در استیپ گردابانی محصولات گوناگون کشت می‌شود که بیشتر به علت وجود خاک مناسب و از همه مهم‌تر شبکه آبیاری مصنوعی است. به همین علت اولین کانال بزرگ که ۲۰۰۰ هکتار اراضی را آبیاری می‌کرد، ۱۳۰ سال پیش در این ناحیه ساخته شده‌است. در استپ مارنئولی حدود حدود ۴۰ هزار هکتار اراضی آبیاری می‌شود.
مردم

در سال ۲۰۱۷، استان کومو کارتلی با جمعیتی بالغ بر ۴۲۳٬۹۸۶ نفر از ترکیب قومی زیر تشکیل شده‌است
مردم گرجی - ۲۱۷٬۳۰۵ (۵۱٫۲۵٪)
مردم آذری - ۱۷۷٬۰۳۲ (۴۱٫۷۵٪)
مردم ارمنی - ۲۱٬۵۰۰ (۵٫۰۷٪)
یونانی‌ها - ۲٬۶۳۱ (۰٫۶۲٪)
مردم روس - ۲٬۱۱۳ (۰٫۴۹٪)
کشاورزی و اقتصاد

نیازهای بازارهای تفلیس و روستاوی به سبزیجات، میوه‌ها و سایر محصولات کشاورزی همه از کشتزارهای مارنئولی و گاردابانی تأمین می‌شود. این کشتزارها نیاز بازار پایتخت را به سیب زمینی و انگور در پاییز تأمین می‌کند.
غرب این ناحیه بلندترین قسمت کومو کارتلی است. رود خرامی مهم‌ترین شریان آبی کوم کارتلی، از دامنه‌های جنوبی رشته کوه تریالتی از این ناحیه سر چشمه می‌گیرد. خرامی نقش مهمی را در منابع تولید برق جمهوری را بر عهده دارد.
کومو کارتلی که ۱۰ درصد قلمرو گرجستان را شامل می‌شود، نقش مهم حیاتی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی گرجستان را در دوره باستان داشته‌است.
دشت کومو کارتلی دارای تراکم زیادی است که تراکم آن تقریباً شبیه ناحیه کوه پایه‌ای فلات تسالکادمانیسی است. پراکنده‌ترین ناحیه جمعیتی منطقه در دامنه‌هایی جنگلی است، که در حاشیه این منطقه در غرب قرار دارد، در حالی که دامنه‌های رشته کوه‌های جاواختی، تریالتی و سامساری تقریباً غیر مسکونی است.
کومو کارتلی یکی از مراکز مهم تولید غلات گرجستان است. از ۱۰۳ هزار هکتار اراضی کشاورزی، ۷۰ هزار هکتاربه زیر کشت غله می‌رود.
مشاهیر

کومو کارتلی زادگاه سولخان–سابا اوربلیانی سیاستمدار، شاعر و نویسنده نامی گرجی در نیمه اول قرن هیجدهم است. در اینجا، میخائیل جاواخیشویلی نویسنده قرن بیستم گرجستان زاده شده و دوران کودکی خود را گذرانده‌است.
شهرستان برانت

City در 23x15px|border |alt=|link= انتاریو, 23x15px|border |alt=|link= کانادا
| شهرستان برانت | شهرستان برانت |
| --- | --- |
City (single-tier): City (single-tier)
شهرستان برانت: شهرستان برانت
پاریس، انتاریو: پاریس، انتاریو
مختصات: ۴۳°۰۷′ شمالی ۸۰°۲۲′ غربی﻿ / ﻿۴۳٫۱۱۷°شمالی ۸۰٫۳۶۷°غربی﻿ / 43.117; -80.367: مختصات: ۴۳°۰۷′ شمالی ۸۰°۲۲′ غربی﻿ / ﻿۴۳٫۱۱۷°شمالی ۸۰٫۳۶۷°غربی﻿ / 43.117; -80.367
استان:  انتاریو
سکونتگاه: ۱۷۹۳
Formed: ۱۸۵۱ (شهرستان)
Formed: ۱۹۹۹ (شهرداری)
کرسی: Burford
حکومت: حکومت
 • شهردار: ران ادی
 • Federal riding: Brant
 • Prov. riding: Brant
مساحت: مساحت
 • خشکی: ۸۴۳٫۲۹ کیلومتر مربع (۳۲۵٫۶۰ مایل مربع)
جمعیت (۲۰۱۱): جمعیت (۲۰۱۱)
 • کل: ۳۵۶۳۸
 • تراکم: ۴۲٫۳/کیلومتر مربع (۱۱۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۵ (EST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۴ (EDT)
کد پستی در کانادا: N0E, N3L
کد(های) منطقه: ۵۱۹ و ۲۲۶
وبگاه: www.brant.ca
شهرستان برانت (به انگلیسی: County of Brant) یک شهرستان در کانادا است که در انتاریو واقع شده‌است.
خصوصیات

شهرستان برانت ۳۵٬۶۳۸ نفر جمعیت دارد.
پای‌کند

مکان
| پای‌کند | پای‌کند |
| --- | --- |
روستا: روستا
محل : محل 
مختصات: : مختصات: 
استان: سیستان و بلوچستان
شهرستان: نیک‌شهر
بخش: بنت
دهستان: دستگرد
جمعیت: ۲۴ نفر (سرشماری ۹۵)
پای‌کند، روستایی در دهستان دستگرد بخش بنت شهرستان نیک‌شهر در استان سیستان و بلوچستان ایران است.
جمعیت

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت این روستا برابر با ۲۴ نفر (۶ خانوار) بوده است.
سکا

| 0 | 1 |
| --- | --- |
مناطقی در درازای تاریخ که اقوام گوناگون سکایی در آن پراکنده بودند.: مناطقی در درازای تاریخ که اقوام گوناگون سکایی در آن پراکنده بودند.
مکان: آسیای میانه، جنوب سیبری، آسیای جنوبی
تاریخ‌ها: از سده نهم پیش از میلاد تا سده پنجم پس از میلاد
پس از: فرهنگ آندرونوو، فرهنگ سیما-توربینو، فرهنگ کاراکول، فرهنگ کاراسوک، فرهنگ سنگ گوزن
پیش از: شیونگ‌نو، شاهنشاهی کوشانی، امپراتوری گوپتا
سَکاها (پارسی باستان: 𐎿𐎣𐎠) قبایلی کوچ‌نشین از تیره ایرانیان شرقی بودند که در زمان باستان در استپ‌های اوراسیا، حوضه تاریم می‌زیستند و به دامپروری، جنگجویی و کوچ‌نشینی مشغول بودند. به آنها در منابع فارسی باستان سَکا، در منابع سانسکریت شکا، در منابع چینی سک (Sək) و در منابع یونانی ساکای و اسکیث گفته می‌شد.
منبع‌شناسی

اصلی‌ترین مرجع مربوط به سکاهای باستان کتاب تاریخ هرودوت است. در پرتو نتایج حاصله از کندوکاوهای باستانشناسی می‌توان بر توضیحات هرودوت مهر تأیید زد. با این حال، به نظر می‌رسد که وی اطلاعات کمی از بخش شرقی سرزمین سکاها داشته است. وی غالباً کلی‌گویی از وقایع استثنائی دارد و گویا بعضی از وقایع را که در یک منطقه ولی در دوره‌های مختلف رخ داده است، به‌طور خلاصه بیان می‌کند. نظریه مورد علاقه هرودوت عقیده مبهم در مورد اقوام باستان ساکن در سرزمین سکاها و نظر نادرست وی در مورد وسعت و وضع کشور اغلب مورد بحث و نقد بوده است.
نام و قلمرو

قدمت سکاها، به سده هشتم پیش از میلاد مسیح برمی‌گردد. سکاها از سده هشتم پیش از میلاد تا آغاز عصر مسیحیت، بر دشت‌های اوراسیا مسلط بودند و در قلمرو وسیعی از سواحل شمالی دریای سیاه در غرب، تا مرزهای شمالی چین در شرق، به زندگی چادرنشینی روزگار می‌گذراندند. سکاها در نوشته‌های هرودوت، به سکیث مشهور هستند. در زبان یونانی، سکیث به معنی پیاله است، از اینرو، یونانی‌ها آن‌ها را افرادی پیاله‌به‌دوش می‌نامیدند. هرودوت می‌افزاید که سکاهای اروپایی خود را سکلتث (Secolotes) می‌نامیدند. همین کلمه در زبان‌های اروپایی به سیت (Scythe) تبدیل شده است. در روزگار کوروش و داریوش، سرتاسر روسیه جنوبی، از آسیای میانه گرفته تا کرانه‌های شمالی دریای خزر و دریای سیاه، مسکن مردمان ایرانی‌تبار (سغدی، بلخی، مادی، پارسی) بودند که نام مشترکشان الان (مشتق شده از ایران) تا دیرگاهی به جا ماند. این قبیله‌ها که در جنوب روسیه امروزی، می‌زیستند، به وسیلهٔ پارسی‌ها سکاها (از ریشه فارسی باستان ska به معنی «نیرومند، قدرتمند») خوانده می‌شدند؛ در حالی که یونانی‌ها، این مردم‌ها را اسکیت‌ها (به یونانی: scythai) می‌نامیدند. مهشید میرفخرایی هم معتقد است که سکاها، به معنی «نیرومندی» است، در حالی رضایی باغ‌بیدی واژه فارسی سکا (saka) را، مشتق از ریشه باستانی sak*، به معنی «رفتن، گشتن، گردیدن» دانسته و سکاها را «سرگردان و خانه‌به‌دوش» می‌داند. به سبب فزونی تعداد قبایل سکایی، پارسی‌ها به هر کدام، پسوندی می‌دادند. در کتیبه‌های هخامنشی، سکاها به چهار دسته تقسیم شدند: سکاهای هوم‌نوش، سکاهای تیزخود، سکاهای فراسوی سُغد و سکاهای فراسوی دریا. از این چهار گروه، سه تای آن مختص خاور دریای خزر و چهارمی، مختص باختر دریای خزر بود. مهم‌ترین قبایل قبایل سکاهای غربی که غالباً در دشت‌های جنوب روسیه امروزی می‌زیستند، اسکیتی‌ها یا اسکوتی‌ها، سرمت‌ها و ماساگت‌ها بودند. به نظر، سکاها خودشان را skuda می‌نامیدند، که برگرفته از ریشه هندواروپایی skeud* است. دیاکونوف، این واژه را «چالاک»، ولی سمرنیی، «تیرانداز» ترجمه کرده است. این واژه در میانه سده یکم پیش از میلاد، در منطقه پنتوس به skula* بدل شد. حتی سمرنیی، واژه سُغد (فارسی باستان saguda) را با قیاس با کلمه skauda، برگرفته از ایرانی باستان *skuda می‌داند. سکاها در زبان آشوری اشکوز نامیده می‌شدند و پارسیان و هندی‌ها آنان را سَکا می‌نامیدند.
آن چنان‌که در کتیبه‌های هخامنشی نگاشته شده؛ سَکَ یا سَکا نامی است که در زبان پارسی باستان برای سکاهایی که از طرف آسیای میانه با ایرانیان سروکار داشتند، به کار رفته است. سنگ‌نبشتهٔ هخامنشی بیستون، از چهار دستهٔ سکا یاد کرده است:
سکا پَرَدرَیا (فرادریا)/داه‌ها (Dahā (= Sakā paradraya)/Dahae) (سکاهای آن سوی دریا: کریمه، دانوب)
سکا تیگره‌خوده/ماساژت‌ها (Sakā tigraxaudā/Massagetae) (سکاهای تیزخود، سکاهای آن‌سوی سیردریا)
سکا هئومه‌ورگه/امیرجیان‌ها (Sakā haumavargā/Amyrgians) (سکاهای هوم‌نوش، سکاهای آن‌سوی آمودریا)
سکا پَرَسوغودَم (Sakā para Sugudam) (سکاهای آن سوی سغد)