stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
انرژی هسته‌ای
غنی‌سازی

برای آن که گاز uf6 به دست آمده از مرحلهٔ تبدیل، به عنوان سوخت هسته‌ای مورد استفاده قرار بگیرد، باید ایزوتوپ قابل شکافت آن را غنی کرد. برای یک رآکتور آب سبک سوختی با ۵ درصد اورانیم ۲۳۵ نیاز است، در حالی که برای ساخت یک بمب اتمی باید حداقل۹۰ درصد غنی شده باشد. در حال حاضر دو روش برای غنی‌سازی اورانیم وجود دارد :
انتشار گاز (فیزیکی)
استفاده از نیرو ی گریز از مرکز (سانتریفیوژ)
در روش جدا کردن به وسیلهٔ سانتریفیوژ، گاز uf6 طبیعی را به زن‌هایی استوانه‌ای تزریق می‌کنند و گاز را با سرعت زیادی می‌چرخانند، نیروی گریز از مرکز باعث می‌شود مولکول‌های سنگین تر گاز uf6های سبک‌تر جدا شود. امروزه فناوری غنی‌سازی جدید تری نیز توسعه یافته است که با استفاده از کاربردهای لیزر غنی‌سازی را انجام می‌دهد.
زباله‌های هسته‌ای

مقالهٔ اصلی: ضایعات هسته‌ای
در هر هشت مگاوات ساعت، انرژی الکتریکی تولید شده در نیروگاه هسته‌ای ۳۰ گرم زبالهٔ رادیو اکتیوی به وجود می‌آید. اگر چه مقدار آن بسیار کم است اما بسیار مادهٔ خطرناکی است و دفع آن نیز به شیوهٔ صحیح ودرست به مراتب از سوخت‌های دیگر پر هزینه تر می‌باشد.
تاریخچه و طرح استفادهٔ جهانی از منابع انرژی، ۱۹۹۰–۲۰۳۵، منبع: چشم‌انداز بین‌المللی انرژی، سازمان اطلاعات انرژی.
ظرفیت و تولید انرژی هسته‌ای، ۱۹۸۰ تا ۲۰۱۰ (سازمان اطلاعات انرژی).
روند رشد در ۵ کشور برتر در زمینهٔ تولید انرژی هسته‌ای (داده‌های سازمان اطلاعات انرژی ایالات متحده).
وضعیت جهانی انرژی هسته‌ای (برای اطلاعات بیشتر کلیک کنید)
درصد برق تولید شده به وسیلهٔ نیروگاه‌های هسته‌ای
اولین لامپ‌هایی که با برق تولید شده توسط انرژی هسته‌ای در رآکتور آزمایشگاهی بریدر ۱ در آزمایشگاه ملی آرگون به تاریخ ۲۰ دسامبر ۱۹۵۱، روشن شدند.
پویا نمایی یک رآکتور آب فشرده در حال عملیات
برخلاف نیروگاه‌های سوخت فسیلی تنها ماده‌ای که برج‌های خنک‌کنندهٔ نیروگاه‌های هسته‌ای را ترک می‌کند، بخار آب است و بنابرین سبب آلودگی هوا یا گرمایش زمین نمی‌شود.
نادر باتمانقلیچ

| تیمسار نادر باتمانقلیچ | تیمسار نادر باتمانقلیچ |
| --- | --- |
زاده: فروردین ۱۲۸۲ تهران، ایران
درگذشته: ۴ اردیبهشت ۱۳۷۷ (۹۵ سال) رستون، ویرجینیا، آمریکا
وفاداری: ایران
شاخه نظامی: ارتش شاهنشاهی ایران
سال‌های خدمت: ۱۳۴۶–۱۳۰۵
درجه: سپهبد
فرماندهی: تیپ اردبیللشکر ۳ تبریز
جنگ‌ها و عملیات‌ها: غائله آذربایجان
نشان‌ها: لژیون افتخار
آلما ماتر: دانشکده افسریدانشگاه جنگ
همسر(ان): مهین‌بانو میرفندرسکینیرالملوک صدوقی
فرزندان: ۳
استاندار خراسان: استاندار خراسان
دوره مسئولیت مهر ۱۳۴۴ – ۱ خرداد ۱۳۴۶: دوره مسئولیت مهر ۱۳۴۴ – ۱ خرداد ۱۳۴۶
پادشاه: محمدرضا پهلوی
نخست‌وزیر: امیرعباس هویدا
پس از: سید محمدصادق امیرعزیزی
پیش از: باقر پیرنیا
وزیر کشور: وزیر کشور
دوره مسئولیت آبان ۱۳۳۷ – ۲۰ خرداد ۱۳۳۸: دوره مسئولیت آبان ۱۳۳۷ – ۲۰ خرداد ۱۳۳۸
پادشاه: محمدرضا پهلوی
نخست‌وزیر: منوچهر اقبال
پس از: فتح‌الله جلالی
پیش از: رحمت‌الله اتابکی
سفیر ایران در عراق: سفیر ایران در عراق
دوره مسئولیت بهمن ۱۳۳۵ – آبان ۱۳۳۷: دوره مسئولیت بهمن ۱۳۳۵ – آبان ۱۳۳۷
پادشاه: محمدرضا پهلوی
نخست‌وزیر: حسین علاءمنوچهر اقبال
پس از: حسین قدس نخعی
پیش از: امان‌الله اردلان
سفیر ایران در پاکستان: سفیر ایران در پاکستان
دوره مسئولیت آبان ۱۳۳۴ – بهمن ۱۳۳۵: دوره مسئولیت آبان ۱۳۳۴ – بهمن ۱۳۳۵
پادشاه: محمدرضا پهلوی
نخست‌وزیر: حسین علاء
پس از: عبدالحسین مسعود انصاری
پیش از: عبدالحسین حجازی
 :  
 :  
نادر باتمانقلیچ (زاده فروردین ۱۲۸۲ – درگذشته ۴ اردیبهشت ۱۳۷۷) فرمانده نظامی و سیاست‌مدار ایرانی بود.
زندگی

باتمانقلیچ در دانشکده افسری به تحصیلات نظامی پرداخت. سپس برای ادامهٔ تحصیل عازم سوئیس شد. باتمانقلیچ در سال ۱۳۳۲ به درجه سرلشگری رسید.
در کودتای ۲۸ مرداد به مخالفان دولت محمد مصدق پیوست و به همراه فضل‌الله زاهدی نقشی فعال در شکل‌گیری کودتا داشت؛ بنابراین پس از انجام کودتا، هنگامی که زاهدی حکم نخست‌وزیری خود را از نعمت‌الله نصیری دریافت کرد، باتمانقلیچ نیز از سوی زاهدی، به ریاست ستاد ارتش گمارده شد.
وی به‌همراه فرماندار نظامی وقت تهران تیمور بختیار در ۲۱ اردیبهشت ۱۳۳۴ تخریب حظیرةالقدس را آغاز کردند. او با درجه سپهبدی بازنشسته شد و آخرین سمتش استانداری خراسان و نیابت تولیت آستان قدس رضوی بود.
در پی پیوستن ایران به پیمان بغداد، در تاریخ ۷ آذر ۱۳۳۴ خورشیدی سفرای ایران در کشورهای عضو این پیمان تغییر کرد و باتمانقلیچ به سمت سفیرکبیر ایران در پاکستان منصوب شد.
نادر باتمانقلیچ پس از کودتای ۲۸ مرداد به سمت ریاست ستاد ارتش رسید؛ وی در جریان محاکماتش پس از انقلاب ۱۳۵۷ به نقش سید ابوالقاسم کاشانی در کودتا اشاره کرد.
پس از انقلاب

پس از پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۸، نادر باتمانقلیچ دستگیر شد. وی در بیست و نهم آذر ۱۳۵۹ به حکم شعبه اول دادگاه انقلاب اسلامی تهران با اتهاماتی از قبیل وابستگی به رژیم پهلوی و تلاش در جهت استحکام آن و به ویژه ایفای نقش در کودتاهای بیست و پنجم و بیست و هشتم مرداد ۱۳۳۲ و اتهامات دیگر ابتدا به اعدام محکوم شد؛ ولی نهایتاً با یک درجه تخفیف به حبس ابد محکوم گردید. باتمانقلیچ در روز هجدهم اردیبهشت سال ۱۳۶۱ به فرمان سید روح‌الله خمینی عفو شد.
باتمانقلیچ در روز ۴ اردیبهشت ۱۳۷۷ در رستون، ویرجینیا بر اثر نارسایی کلیه درگذشت.
جمهوری کوبا (۱۹۵۹–۱۹۰۲)

جمهوری کوبا (اسپانیایی: República de Cuba) از ۱۹۰۲ تا ۱۹۵۹، اشاره به دوره تاریخی در کوبا از سال ۱۹۰۲، زمانی که کوبا از زیر سلطه حکومت ایالات متحده پس از جنگ اسپانیا و آمریکا که طی آن حاکمیت کوبا از اسپانیا در سال ۱۸۹۸ به آمریکا منتقل شد خارج شد تا انقلاب کمونیست‌ها در سال ۱۹۵۹ می‌باشد.
جنگ ۱۸۹۵

در ۱۸۹۲ یک مخالف تبعید شده به نام خوزه مارتی، حزب انقلابی کوبا را در نیویورک پایه‌ریزی کرد. هدف این حزب استقلال کوبا از اسپانیا بود. در ۱۸۹۵، خوزه مارتی برای پیوستن به تلاش‌های ماکسیمو گومز به مونته کریستی و سانتو دومینگو رفت. مارتی دیدگاه‌های سیاسی خود را در بیانیهٔ مونته کریستی به تحریر درآورد. جنگ علیه نیروهای نظامی اسپانیا در ۲۴ فوریه ۱۸۹۵ در کوبا آغاز شد. اما مارتی تا آوریل ۱۸۹۵ نتوانست خود را به کوبا برساند. مارتی در دوس ریوس در ۱۹ می ۱۸۹۵ کشته شد. مرگ او او را به قهرمان ملی کوبا بدل کرد.
حدود ۲۰۰ هزار اسپانیایی کوبا را به توپ بستند. فرماندهٔ نظامی کوبا مردم را کمپ‌هایی فرستاد. در میان بین ۲۰۰٬۰۰۰ تا ۴۰۰٬۰۰۰ شهروند کوبایی بر اثر گرسنگی یا بیماری در این کمپ‌ها جان باختند.
استقلال از اسپانیا

کوبا تا پایان جنگ اسپانیا-آمریکا در ۱۸۹۸ همچنان مستعمره اسپانیا باقی‌ماند. پس از جنگ آمریکا-اسپانیا، این دو کشور معاهده‌ای به نام معاهدهٔ پاریس را در ۱۸۹۸ امضا کردند که طی آن اسپانیا کشورهای پورتوریکو، فیلیپین و گوام را به ازای جمعاً ۲۰ میلیون دلار به آمریکا واگذر کرد. در یک پیمان مشابه، اسپانیا متعهد شد که از پادشاهی بر کوبا چشم پوشی کند. تئودور روزولت که در جنگ آمریکا-اسپانیا شرکت کرده بود و تا اندازه‌ای نیز به جنبش‌های استقلال خواهانه روی خوش نشان می‌دهد، در ۱۹۰۱ پس از مک کینلی به عنوان رئیس‌جمهور آمریکا انتخاب شد و معاهده را واگذار کرد. به این شکل کوبا در ۱۹۰۲ به صورت رسمی از آمریکا مستقل شد و نام جمهوری کوبا به خود گرفت. تحت شرایط جدید کوبا، آمریکا حق مداخله در امور داخلی کوبا و همچنین روابط اقتصادی و سیاسی اش با دیگر کشورها را برای خود محفوظ نگه داشت.
بین ۱۹۵۳ و ۱۹۵۹ انقلاب کوبا اتفاق افتاد که منجر به براندازی دیکتاتوری فولخنثیو باتیستا ثالدیوار و روی کار آمدن دولت جدید به رهبری فیدل کاسترو گردید.
در سال ۱۹۵۲ استقلال خود را از اسپانیا اعلام کرد.
آئروسپاسیال اس‌آ ۳۲۱ سوپر فرلون
کاربران

نیروی هوایی ارتش آزادیبخش خلق
نیروی هوادریای ارتش آزادیبخش خلق
کاربران > کاربران سابق

نیروی هوادریای فرانسه
خطوط هوایی المپیک
نیروی هوایی ارتش عراق
عراق در طول جنگ با ایران و عراق به‌طور گسترده‌ای از سوپر فرلون‌های مسلح به موشک اگزوسه  خود برای حمله به کشتی‌های ایرانی استفاده کرد. این بالگردها به دلیل توانایی‌های ویژه خود در حمله به اهداف دریایی، یکی از ابزارهای مؤثر در جنگ‌های دریایی این دوره بودند. در یکی از حملات برجسته، یک ناوچه سبک کلاس بایندر متعلق به نیروی دریایی ایران هدف قرار گرفت و در نتیجه این حمله، ناوچه غرق شد و بسیاری از سرنشینان آن جان خود را از دست دادند.
نیروی هوایی ارتش ایران ۱۶ فروند به موجب قراردادی در سال ۱۹۶۶ خریداری شد.
نیروی هوایی ارتش اسرائیل
اسرائیل در سال ۱۹۶۵ ۱۲ فروند بالگرد سوپر فرلون را سفارش داد تا قابلیت‌های ترابری سنگین را برای نیروی هوایی خود تأمین کند. از این تعداد، چهار فروند تا پیش از آغاز جنگ شش‌روزه به اسرائیل تحویل داده شد و در مجموع ۴۱ سورتی پرواز عملیاتی انجام دادند. پس از پایان جنگ یوم کیپور، اسرائیلی‌ها اقدام به تعویض موتورهای این بالگردها با موتورهای آمریکایی جنرال الکتریک T58-GE-T5D کردند تا عملکرد بالگردها را بهینه‌سازی کنند. این هلیکوپترها در نهایت در سال ۱۹۹۱ از خدمت نظامی اسرائیل بازنشسته شدند.
نیروی هوایی ارتش لیبی
نیروی دریایی ارتش لیبی
شش فروند از مدل مجهز به رادار سا-۳۲۱ژام و هشت فروند از مدل ترابری/جستجو و نجات سا۳۲۱ام در سال‌های ۱۹۸۰ و ۸۱ به لیبی تحویل داده شد.
نیروی هوایی ارتش آفریقای جنوبی
نیروی هوایی آفریقای جنوبی ۱۶ فروند را خریداری کرده و از آن در نبردهای مرزی آفریقای جنوبی در آنگولا و عملیات‌های ضد شورش بهره برد. فرلون‌ها در سال ۱۹۹۰ کنار گذاشته و با بالگردهای اوریکس و پوما جایگزین شدند. آفریقای جنوبی متوجه شده بود که فرلون‌ها عملکرد خوبی در ارتفاع سطح دریا دارند اما پوما در مناطق مرتفع و خشک عملکرد بهتری دارد.
سوریه ۲۱ فروند از این بالگرد را خریداری کرد. اما به نظر می‌رسد اصلاً از آن استفاده نکرده و احتمالاً آن‌ها را به لیبی منتقل کرده‌است.
مشخصات

خدمه: پنج نفر
ظرفیت: ۲۷ سرباز یا ۱۵ مجروح درازکش
سقف پرواز خدمتی: ۳۱۵۰ متر
حداکثر نرخ صعود: ۶٫۷ متر بر ثانیه
حداکثر سرعت: ۲۴۹ کیلومتر بر ساعت
برد عملیاتی:۱۰۲۰ کیلومتر
مداومت پروازی: ۴ ساعت
طول: ۲۳٫۳ متر
عرض: ۲٫۷۸ متر
ارتفاع: ۶٫۶۶ متر
قطر پروانه اصلی بالگرد: ۱۸٫۹ متر
وزن خالی: ۶٫۸۶۳ کیلوگرم
حداکثر وزن برخاست: ۱۳ تن
موتور: ۳ موتور توربوشفت Turboméca Turmo IIIC هریک به قدرت ۱۱۷۱ کیلووات (۱۵۷۰ اسب بخار)
تیربار ۲۰ میلی‌متری
۴ اژدر (برای ماموریت‌های ضد زیردریایی)
یا
۲ موشک کروز ضدکشتی اگزوسه (برای ماموریت‌های ضد کشتی)
فضای داخلی سوپر فرلون
یک فروند زد-۸ در چین
یک سوپر فرلون در موزه نیروی هوایی اسرائیل
یک سوپر فرلون بر روی عرشه ناو هواپیمابر کلمانسو
یک سوپر فرلون نیروی دریایی فرانسه
پلاک وسایل نقلیه در فرانسه

پلاک وسایل نقلیه در فرانسه الزامی است. آنها از سال ۱۹۰۱ در وجود داشته‌اند. پلاک برای اکثر وسایل نقلیه موتوری که در جاده‌های عمومی تردد دارند اجباری است.
پلاک وسایل نقلیه فرانسه بعد از سال ۲۰۰۹
پلاک وسایل نقلیه فرانسه قبل از سال ۲۰۰۹
از سال ۱۹۰۱، سیستم‌های مختلفی به‌طور پی در پی معرفی شده‌اند که جدیدترین آنها مربوط به سال ۲۰۰۹ است. پلاک‌های ثبت شده که از سال ۲۰۰۹ صادر شده‌اند، از قالب XX-NNN-ZZ استفاده می‌کنند که متشکل از یک سری ۷ حرف الفبایی است: ۲ حرف، ۳ عدد و سپس ۲ حروف (به عنوان مثال AB 111 FD). این قالب در سطح کشور کنترل می‌شود و پلاک‌های خودرو دائمی هستند و از اولین ثبت نام تا زمان اوراق آن به یک وسیله نقلیه متصل می‌شوند. به همین ترتیب، در صورت فروش اتومبیل یا انتقال مالک به منطقه دیگری در فرانسه، نیازی به تعویض پلاک‌های خودرو نیست.
پلاک‌ها قبل از سال ۲۰۰۹

در آغاز، صفحات سیاه و با شخصیت‌های سفید یا نقره ای بودند. پلاک‌های انعکاسی در سال ۱۹۶۳ معرفی شدند اما فقط در سال ۱۹۹۳ در اتومبیل‌های جدید اجباری شدند. پلاک‌های جدید باید در جلو سفید و از عقب زرد بودند که در سال ۲۰۰۷ که پلاک‌های عقب سفید نیز مجاز شدند.
قبل از معرفی قالب فعلی در سال ۲۰۰۹، اتومبیل‌های فرانسوی تحت سیستم FNI ثبت شدند (فرانسوی: Fichier National des Immatriculations , "National National Register Car Record"). قالب FNI در سال ۱۹۵۰ به تصویب رسید و به دلیل عمر طولانی چندین بار اصلاح شد.
در دهه ۲۰۰۰، مناطق کم جمعیت دیگری مانند شهر اروپ با پلاک شماره (۲۷) هنوز فقط دو حرف در صفحه خودرو خود داشتند، در حالی که در دیگر مناطق مانند پاریس با شماره پلاک (۷۵) به ترکیب ZZZ نزدیک می‌شدند.
قالب FNI مانند سیستم SIV تقویمی بود. همچنین منطقه ای بود، به این معنی که به‌طور مستقل در هر بخش تقسیم می‌شود. صفحات ثبت شامل ۴ تا ۸ حرف عددی است که بر اساس فاصله‌ها به سه قسمت تقسیم می‌شوند. اولین مکان را می‌توان در پلاک‌های ثبت شده صادر شده پس از سال ۱۹۹۶ حذف کرد.
قسمت اول: یک تا چهار عدد.
قسمت دوم: یک تا سه حرف؛
قسمت سوم: کد مناطق.
شماره گذاری به شرح زیر بود: اعداد ابتدا تکامل می‌یابند، از ۱ شروع می‌شوند، تا زمانی که به ۹۹۹ می‌رسند. سپس حروف تکامل می‌یابند. اولین اتومبیل ثبت شده در پاریس دارای پلاک اتومبیل 1 A ۷۵ و اتومبیل دوم 2 A ۷۵ بود. به محض رسیدن 999 A ۷۵، اتومبیل زیر با شماره 1 B ۷۵ ثبت شد.
همچنین پلاک در شهر پاریس چندین بار عدد ۹۹۹ را تمام کرد و وارد آخرین حرف باقیمانده یعنی Z شد. در سال ۲۰۰۹ آخرین پلاک ثبت شده، به شماره ZZZ 75 رسیده بود.
گاهشماری زیر سیستم شماره گذاری را خلاصه می‌کند. بیشتر مناطق برای رسیدن به ترکیبات بیشتر، ترجیح می‌دهند پس از رسیدن حروف به QA، چهار عدد در صفحه خود داشته باشند. "۰۰" در انتها مخفف کد جغرافیایی است.
1 A ۰۰ تا 999 Z ۰۰؛
1 AA ۰۰ تا 999 PZ ۰۰؛
1 QA ۰۰ تا 9999 ZZ ۰۰؛
1 AAA 00 تا 999 ZZZ 00.
خریداری خودروهای قبل از سال ۲۰۰۹ هنوز هم می‌تواند پلاک‌های قدیمی که از سال ۱۹۵۰ تا ۲۰۰۹ نصب شده‌است، استفاده کنند. کد بین‌المللی پلاک‌های فرانسه "F" (فرانسه) است.
خدمات عمومی دولت، مانند پلیس ملی فرانسه، دارای پلاک‌های ویژه ای هستند: شماره‌ها برای نشان دادن اینکه در چه منطقه ای وسیله نقلیه پلیس مجاز به سفر است (D برای بخش، R برای منطقه، N برای سرزمین ملی، E برای اتحادیه اروپا)؛ یک خط تیره؛ چهار عدد از ۱۰۰۱ تا ۹۹۹۹؛ و یک نوار دارای آرم و کد منطقه
سربازی اجباری در ایران
پیشینه

قانون ۳۲ ماده‌ای خدمت اجباری، در ۱۶ خرداد ۱۳۰۴ در مجلس شورای ملی به تصویب رسید. بر پایهٔ بند اول این قانون، همهٔ پسران بالای ۲۱ سال، می‌بایست برای ۲ سال به خدمت سربازی می‌رفتند. در آن دوران، چون ۱ میلیون مرد شرایط تعیین شده برای سربازی را داشتند و نیاز کشور ۱۰۰ هزار تن بود، قرار شد که از هر ۱۰ تن فقط یک تن به سربازی رود.
برقراری خدمت وظیفه ملی اجباری، دیگر تصمیم مهم رضاشاه در بخش نظامی بود. مدت آن را برای همگان ۲ سال و برای دارندگان گواهینامهٔ تحصیلی متوسطه یا بیشتر، یک سال تعیین کرد. اهمیت بنیان‌گذاری سربازی اجباری در ایران آن دوره، در حالت اجتماعی آن بود. این تصمیم، یک انقلاب اجتماعی تمام‌عیار در ایران آن دوره بود. چرا که در عمل نیز اجباری بود و برای نخستین‌بار، جوانان برخواسته از طبقات، گروه‌های اجتماعی و مناطق گوناگون، با هم درآمیخته شدند که گامی اساسی در تحکیم مبانی واقعی وحدت ملی و همدلی میان ایرانیان بود. چنین کاری، برای ایران آن دوره، در جهت ایجاد ملیت، بر پایه ایرانی بودن و نه قومیت، میان تمام مردم ایران در میان تمام قومیت‌ها، یک نیاز دانسته شده‌است که باید در این دوره اجرایی می‌شد.
در سال ۱۳۳۵ امور سربازگیری از حوزه اختیارات ارتش خارج و به وزارت کشور سپرده شد اما اجرای این قانون به علت عدم آمادگی وزارت کشور تا مهرماه سال ۱۳۴۱ به تعویق افتاد. این قانون تا زمان انقلاب ۱۳۵۷، دچار دگرگونی زیادی نشد.
پیشینه > جمهوری اسلامی

در سال ۱۳۶۳ و با توجه به جنگ ایران و عراق، قانون خدمت سربازی با ۶۷ ماده و ۵۷ تبصره سختگیرانه برای مردان ایرانی، در روز یکشنبه ۲۹ مهرماه ۱۳۶۳ در مجلس شورای اسلامی تصویب شد. نخستین‌بار در آذر ماه سال ۱۳۷۷ برای دورانی سه ساله سربازان مجاز شدند تا با پرداخت مبالغی از خدمت سربازی معاف شوند و ۳۵۰ هزار تن، سربازیشان را خریدند.
در ۳۰ آذر ۱۳۹۳، به دولت، اجازه داده شد تا مشمولان سربازی را که «بیش از ۱۰ سال» غیبت دارند، با پرداخت دریافت جریمه مدت زمان غیبت، معاف نماید. در لایحه بودجه سال ۱۳۹۵، دولت پیشنهاد معافیت با پرداخت جریمه برای افراد با ۵ سال غیبت را داد، ولی ستاد کل نیروهای مسلح با آن مخالفت کرد و مدت غیبت ۸ سال را پیشنهاد داد. کمیسیون تلفیق مجلس شورای اسلامی در نهایت با ۸ سال موافقت کردند. مبلغ جریمه بین ۱۰ تا ۵۰ میلیون تومان بر اساس مدرک تحصیلی تعیین شد. هرچند که برخی نمایندگان به دلیل تبعیض به‌وجود آمده به خاطر توانایی ثروتمندان در خرید سربازی مخالف این طرح بودند. دارندگان این نوع معافی مجاز به نمایندگی مجلس، عضویت در شوراهای اسلامی و انتصاب در سمت‌های مدیریتی نیستند. تبصره مربوط به آن در لایحه بودجهٔ سال ۱۳۹۶ نیز گنجانده شده‌است.
در طول دههٔ ۱۳۹۰، اختیاری شدن سربازی در ایران بسیار مورد توجه بود؛ تا اینکه در اوایل سال ۱۴۰۰، اندکی پیش از انتخابات ریاست‌جمهوری ایران (۱۴۰۰)، ابوالفضل ابوترابی، نماینده مجلس یازدهم شورای اسلامی بار دیگر، به چگونگی نظام وظیفه در نیروهای مسلح جمهوری اسلامی پرداخت. او در این دوره، از سوی رسانه‌های درون ایران به عنوان «طراح طرح اصلاح قانون سربازی» معرفی شد و اعلام کرد که حکومت جمهوری اسلامی ایران، با پافشاری بر سربازی اجباری، برای خود، «کارخانه دشمن‌سازی» ساخته‌است. طرح او به شکل خلاصه، می‌گفت که کسانی که سربازی نمی‌روند، باید تا ۵۰ سالگی‌شان، بر پایه جدولی خدماتی، «مالیات امنیت» پرداخت کنند و کسانی هم که بخواهند به سربازی بروند، با افزایش مدت سربازی از دو به پنج سال روبرو خواهند شد که ۳ سال آن، اختیاری است. همچنین بخش‌هایی نیز برای دادن اولویت‌هایی چون اولویت استخدامی، به کسانی که سربازی کامل را طی کرده‌اند، در این طرح، دیده می‌شد. وی در مجلس یازدهم جمهوری اسلامی، همچنین تأکید داشت که قانون کنونی این دوره، باعث غیبت یا فرار سه میلیون جوان این کشور از سربازی شده‌است و چنین چیزی، از آنان، «مجرم» ساخته‌است. در این دوره، این طرح، بسیار مورد توجه رسانه‌های ایرانی قرار گرفت.
کمی بعد، ابوالفضل شکارچی، مقام نظامی ایرانی و سخنگوی ارشد نیروهای مسلح، اظهارنظرها پیرامون اختیاری شدن سربازی در این کشور را کارشناسی‌نشده خواند و گفت: «مطرح کردن اینگونه مسائل آن هم نزدیک انتخابات در برابر دوربین، شعاری و انتخاباتی است».
پیشینه > جمهوری اسلامی > قانون اساسی جمهوری اسلامی

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| « | دفاع از استقلال و تمامیت ارضی و نظام جمهوری اسلامی ایران و جان و مال و ناموس مردم وظیفه دینی و ملی هر فرد ایرانی است و در اجرای این وظیفه کلیه اتباع ذکور دولت جمهوری اسلامی ایران مکلف به خدمت وظیفه عمومی برابر مقررات این قانون می‌باشند و هیچ فرد مشمول خدمت وظیفه عمومی را جز در موارد مصرح در این قانون نمی‌توان از خدمت معاف کرد. |  » |
—ماده ۱ قانون خدمت وظیفه عمومی مصوب ۱۳۶۳، : —ماده ۱ قانون خدمت وظیفه عمومی مصوب ۱۳۶۳، 
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| « | به حکم آیه کریمه (و اعدوالهم ما استطعتم من قوه و من رباط الخیل ترهبون به عدوالله و عدوکم و آخرین من دونهم لا تعلمونهم الله یعلمهم) دولت موظف است برای همه افراد کشور برنامه و امکانات آموزشی نظامی را بر طبق موازین اسلامی فراهم نماید، به‌طوری‌که همه افراد همواره توانایی دفاع مسلحانه از کشور و نظام جمهوری اسلامی ایران را داشته باشند ولی داشتن اسلحه باید با اجازه مقامات رسمی باشد. |  » |
—اصل ۱۵۱ قانون اساسی، : —اصل ۱۵۱ قانون اساسی، 
بر پایهٔ آمار، به‌طور متوسط هر سال ۸۰۰ هزار مشمول در کشور به خدمت سربازی اعزام می‌شوند که نزدیک به ۲۰ درصد از این شمار، متأهل هستند و مسائل و مشکلات خودشان را نیز دارند. هر چند که سامانه ویژه‌ای برای اعلام شمار سربازها وجود ندارد اما گفته می‌شود که هم‌اکنون نزدیک یک میلیون و ۴۰۰ هزار ایرانی در حال گذراندن دوران سربازی هستند.
بهداشت و سلامتی سربازان

آلودگی و بیماری‌های گوناگون، از مشکلات دیگرِ سربازان ایرانی، در منطقه‌های خاص و حتی دور از مرکز کشور است؛ در مواردی این بیماری‌ها، هزینه‌هایی را نیز به سرباز و خانواده‌اش تحمیل می‌کنند.
پس از گسترش کرونا در ایران، مقام‌های نظامی وابسته، به خانواده‌های سربازان اطمینان دادند که فرزندانشان، درگیر این ویروس، نخواهند شد و از انجام کارهای پیشگیری در مراکزشان، خبر دادند.
مشکلاتی همچون گرایش سربازان ایرانی به مواد مخدر به دلیل مسائل روحی ناشی از ناخواسته‌بودن این گونه زندگی، هزینهٔ بیرون آمدن آنان از اقتصاد و بی‌انگیزگی‌شان در دوران خدمت نیز، هزینه‌های بسیاری برای ایران، دربردارد. همچنین بر پایهٔ آمار رسمی، حدود پنج درصد از سربازان در این کشور، معتاد می‌شوند که به گزارش بی‌بی‌سی فارسی، آمار آن، احتمالاً بیشتر از اینها است.
جدای از بهداشت و درمان، خطرهای سلامت برای سرباز ایرانی شامل تجهیزات غیر ایمن نیز می‌شود. در نمونه‌هایی انفجار کپسول گاز باعث سوختن سربازان شده‌است.
اثرها بر زندگی شخصی سربازان

مقالهٔ اصلی: پیامدهای سربازی در ایران
اثرها بر زندگی شخصی سربازان > اقتصاد سرباز و خانواده‌اش

سربازی به شکلی که در دوران جمهوری اسلامی اجرایی شد، بر دوش خانواده‌های سربازان نیز، بار مالی داشته‌است. عباسعلی منصوری آرانی، نمایندهٔ دورهٔ نهم مجلس شورای اسلامی، اعلام کرده‌است که «وقتی به سرباز ماهی ۶۰ هزار تومان پول می‌دهیم و او را به یک نقطه از کشور می‌فرستیم، به این فکر نمی‌کنیم که او مخارج یا حتی همین رفت و آمدش محتاج خانواده می‌شود و سربار آن هاست؟ به این ترتیب خانواده هم مختل می‌شود و خیلی از فرارها به خاطر همین باری است که سربازی بر خانواده ایجاد می‌کند». بر پایهٔ آمار سال ۱۳۹۵، ۴۰ درصد از سربازان غایب ایرانی، از قشرهای فقیر این کشور به‌شمار می‌رفتند.
صادق الحسینی، اقتصاددان، در انتقاد از سربازی اجباری در ایران گفت: «سربازی سه ویژگی دارد؛ نخست عدم رضایت، دوم کار رایگان و سوم عدم امکان پیگیری مطلوبیت فردی و منافع شخصی. این سه ویژگی، باعث می‌شود که سربازی اجباری، دارای عوارضی باشد». سربازی اجباری در دوران جمهوری اسلامی، دارای عوارض اقتصادی نیز دانسته شده‌است. به گفتهٔ همین کارشناس، «اولین عارضه آن فقر است. سربازی به نوعی تقویت کننده فقر در جوامعی است که خدمت اجباری دارند. افراد فقیر و دهک‌های پایین جمعیت عملاً یک بخشی از زندگی و عمر خود را برای یک سیستم به صورت مجانی کار می‌کنند. عمر مولد کم، مهارت آموزی کم است و در نتیجه، باعث ایجاد یک تلهٔ فقر می‌شود. سربازهای فراری نمی‌توانند در سیستم رسمی کار کنند و خودشان را بالا بکشند و این فقر، گسترش پیدا می‌کند». همچنین به گفتهٔ این اقتصاددان، از دید برابری جنسی نیز با توجه به مسئولیت‌های پسران در فرهنگ ایرانی، همانند تشکیل خانواده که نیازمند توان اقتصادی است، سربازی اجباری در این موارد، «عدم توازن» ایجاد می‌کند.
اثرها بر زندگی شخصی سربازان > ازدواج

در سال ۱۳۹۲، سربازی در ایران، عامل افزایش سن ازدواج و «سکته‌ای ۲ ساله در روند حیات اجتماعی پسران» دانسته شد و عده‌ای، باور داشتند که زمان بازنگری در مورد سربازی، فرا رسیده‌است. با این حال، باز هم تغییری صورت نگرفت. در سال ۱۴۰۰ نیز، اندکی پیش از انتخابات ریاست‌جمهوری ایران، سربازی اجباری در ایران، به‌عنوان یکی از چرایی‌های «تأخیر در ازدواج و به دنبال آن، کاهش جمعیت ایران»، مورد توجه و در دستور کار مرکز پژوهش‌های مجلس جمهوری اسلامی، قرار گرفت.
اثرها بر زندگی شخصی سربازان > تجاوزهای جنسی و رابطه با همجنس‌گرایی

همجنس‌گرایی در میان سربازان ایرانی، در رسانه‌ها مطرح بوده‌است. از جمله مشکلاتی که در دوران سربازی اجباری در ایران، مطرح شده‌است، تجاوز جنسی به برخی سربازان پسر در مناطقی از این کشور است. هرچند که این تجاوزها، باعث نشده‌است که مقامات نظام وظیفهٔ جمهوری اسلامی، واکنشی نشان دهند. در یک گزارش که بی‌بی‌سی فارسی آن را پوشش داد، یک سرباز ایرانی با اشاره به شبی که در هنگام استراحت، دژبان، آنها را به تیپ رزمی فراخواند، می‌گوید: «متوجه شدیم ۷ نفر از سربازان در حمام به سرباز دیگری تجاوز کرده‌اند. تا صبح، جلسه بازجویی و نوشتن صورتجلسه ادامه داشت. شش نفر از متهمان اعتراف کردند».
سرباز، اعلام کرد که هنگام نوشتن صورتجلسه، دریافت که «سرباز بزه‌دیده از تاریکی و تنهایی به‌شدت می‌ترسید. سرباز ارشد یگان با اطلاع از این موضوع پست نگهبانی منطقه‌ای در دور دست و خلوت را برای وی در نظر می‌گیرد و وقتی با التماس سرباز مواجه می‌شود در قبال تعویض به او پیشنهاد رابطه جنسی می‌دهد و با اطلاع دادن به بقیه، سرباز مورد تجاوز دسته‌جمعی قرار می‌گیرد. سربازان مجرم به دادسرا اعزام شدند، به درخواست من و موافقت فرمانده پایگاه سرباز بزه دیده به شهر دیگری منتقل شد».
رسانه‌های فارسی‌زبان، باور دارند که تجاوز جنسی در دوران سربازی، بسیار پیش می‌آید و برخی این را به اینکه سربازان از رابطه جنسی محروم هستند، ربط داده‌اند. سربازان ایرانی که مورد تجاوز قرار گرفته‌اند، اعلام کرده‌اند که در تخت، هنگام خواب، دستشویی و حمام، معمولاً ممکن است کسی برای چنین کاری به سربازان، نزدیک شود.
همچنین در سوی دیگر، دگرباشان جنسی ایرانی، برای گرفتن معافیت از سربازی، مجبور به اعتراف کردن می‌شوند.
اثرها بر زندگی شخصی سربازان > مشکلات روانی و خودکشی‌ها

اتلاف وقت و دوری از کار، تنها مشکلات و دردسرهای سربازی در این کشور نیست. افسردگی، خودکشی و اعتیاد در پادگان‌ها از جمله مشکلاتی است که برخی از سربازان، با آن، دست و پنجه نرم می‌کنند اما آمارهای آن، در اختیار همگان قرار نگرفته‌است. مشکلات روانشناختی چون بیماری‌های روانی، ترس از سربازی یا مأموریت مرزی، عدم اطمینان در امنیت خانواده و نگرش منفی نسبت به سربازان، از جمله عوامل خودکشی سربازان است. بر پایه گزارشی داخلی، هر ماه، تنها حدود ۵ تا ۶ خودکشی در سطح این کشور، توسط سربازان وجود دارد. طلاق، آسیب‌های روانی و مهاجرت نخبگان، با سربازی اجباری مرتبط دانسته شده‌اند.
مخالفت‌ها و موافقت‌ها

موافقان اندک سربازی اجباری در ایران، به «ساخته شدن جوان» و «ادای دین به میهن» به عنوان چرایی‌های موافقت خود، اشاره می‌کنند و مخالفان پرشمار آن، استدلال‌هایی دیگر دارند که شامل رنج سربازان می‌شود. روش کادرسازی نیروهای مسلح ایران از طریق سربازی، منتقدهای بسیاری دارد؛ هرچند که صدای این نقدگران، تقریباً هیچ‌گاه در رسانه‌های رسمی درون ایران، شنیده نشده‌است. مهاجرت جوانان ایرانی از این کشور برای فرار از سربازی، بهره‌وری کم سربازان اجباری در هنگام شرایط جنگی، وضع بد سربازان از دید مالی، فیزیکی، عاطفی و آسیب‌های فیزیکی هم گرفتن معافیت، هم هنگام سربازی، از جمله مشکلات سربازی اجباری در ایران، دانسته شده‌اند. با این وجود، مسئولان جمهوری اسلامی برای دهه‌ها، هیچ تغییر بنیادینی در اصل سربازی در ایران، نداده‌اند و به انتقادات، بی‌توجه بودند. با این حال، افزون بر تأمین برخی از نیازهای دفاعی ایران، عامل‌های پنهان و آشکار بسیاری نیز برای ادامه‌یافتن سربازی در ایران، وجود دارند. نظامیان ایران، افزون بر نقش‌های آشکاری که دارند، نقش‌های پنهانی بسیاری نیز در قدرت و سیاست دارند و بخشی از این را، از نیروی انسانی که به خدمت می‌گیرند، دارند.