stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
انکار هولوکاست
شهادت‌هایی برای شماره شش میلیون

شماره شش میلیون (یا اگر گروه‌های قومی، مذهبی و سیاسی دیگری را که توسط نازی‌ها آزار دیده‌اند در نظر بگیریم، نزدیک به یازده میلیون نفر) اغلب هدف انکار از سوی منکران هولوکاست است که ادعا می‌کنند فقط یک میلیون یا سیصد هزار «تلفها» وجود داشته است. اسناد بی‌شماری که با دقت تهیه شده‌اند، تعداد افرادی را که در آشویتس و تربلینکا نابود شدند و توسط آینزاتس‌گروپن در کنار گودال های مرگ تیرباران شدند، به دست آورده است.
گواه های عینی خود بازماندگان هستند، اما همچنین رهبران نازی اسیر که در دادگاه نورنبرگ گواهی داشتند. در برابر این گواه ها، منکران هولوکاست ادعا می‌کنند که آنها شکنجه شده‌اند. هنگامی که از آنها خواسته می‌شود شمار زیاد شهادت‌های شخصی را توضیح دهند، آنها به تئوری توطئه مربوط به یک "طرح یهودی" برای جعل اسناد و شهادت‌ها متوسل می‌شوند که با روش شکنجه آلمانی‌هایی که اسیر شده و گواهی در محاکمات جنایتکاران جنگی پشتیبانی داشتند.
قوانین ضد انکار هولوکاست

انکار هولوکاست به‌طور صریح یا ضمنی، در ۱۸ کشور غیرقانونی است: اتریش، بلژیک، کانادا، جمهوری چک، فرانسه، آلمان، مجارستان، اسرائیل، لیختن اشتاین، لیتوانی، لوکزامبورگ، هلند، لهستان، پرتغال، رومانی، روسیه، اسلواکی و سوئیس.
یکی از افرادی که در سال ۲۰۰۶ به جرم انکار هولوکاست به ۳ سال زندان محکوم شد، دیوید اروینگ، مورخ بریتانیایی بود.
روژه گارودی محقق فرانسوی به علت انکار هولوکاست زندانی شد.
یورگن گراف، مورخ و پژوهشگر سوئیسی نیز به خاطر سخنانش در انکار هولوکاست به زندان محکوم شد و برای فرار از زندان از سوئیس خارج شد. وی هم‌اکنون در روسیه زندگی می‌کند.
پروفسور روبر فوریسون، در سال ۲۰۰۶ به دلیل مصاحبه‌ای که در سال ۲۰۰۵ با شبکه سحر ۱ انجام داد، به جرم انکار هولوکاست، به سه ماه زندان و پرداخت ۷۵۰۰ یورو محکوم شد. وی به خاطر بیان عقیده‌اش، بارها از سوی گروه‌های تندروی یهودی مورد آزار و ضرب و شتم قرار گرفت.
انکار هولوکاست در ایران

مقالهٔ اصلی: انکار هولوکاست در ایران
همچنین ببینید: همایش بین‌المللی بررسی هولوکاست: چشم‌انداز جهانی
تا اوایل دهه هفتاد، در ایران، هولوکاست یک رویداد حقیقی به‌شمار می‌رفت و فیلمها و سریالهای غربی که در تأیید هولوکاست ساخته شده بودند، بدون هیچ توضیحی در شبکه‌های رسمی تلویزیون پخش می‌شد. حتی در سال ۷۲ دفتر نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل متحد، در بیانیه‌ای، کشتار فرقه داویدیان در آمریکا را به کشتار دسته جمعی یهودیان توسط آلمان نازی تشبیه کرد.
در مهرماه سال۱۳۷۵ سعید امامی معاون امنیتی وقت وزارت اطلاعات ایران در دانشگاه همدان اعلام کرد به کتاب‌هایی تاریخی دست یافته‌است که نشان می‌دهد رقم واقعی کشته شدگان در هولوکاست۲۵۰٬۰۰۰ نفر بوده‌است و رقم ۶٬۰۰۰٬۰۰۰ یهودی کشته شده در هولوکاست «جفنگ» است.
انکار نسل‌کشی

همچنین ببینید: انکار نسل‌کشی
دیگر اقدامات نسل‌کشی نیز از تلاش‌های مشابهی برای انکار و دست کم گرفتن برخوردار بوده‌اند. گریگوری استانتون، که سابقاً در دپارتمان ایالتی ایالات متحده مشغول بوده و بنیان‌گذار دیدبان نسل‌کشی است، انکار را به عنوان مرحله نهایی پیدایش یک نسل‌کشی فهرست می‌کند.
انکارکنندگان برجستهٔ هولوکاست

همچنین ببینید: رده:انکارکنندگان هولوکاست
سید علی خامنه‌ای
محمود احمدی‌نژاد
محمود عباس
محمد مهدی عاکف
عبدالعزیز رنتیسی
بی. او. بی
پت بیوکنن
دیوید دوک
روبر فوریسون
بابی فیشر
روژه گارودی
هاتون گیبسون
یورگن گراف
نیک گریفین
مایکل ا. هافمن دوم
دیوید ایروینگ
ژان-ماری لو پن
فرد لویچتر
دیودونه
خالد مشعل
اوستاس مالینز
هارون یحیی
ویلیام لوتر پیرس
داریوز راتایزاک
اتو ارنست رمر
جورج لینکلن راکول
گرمار رودولف
فرانیو توجمان
سید حسن نصرالله[نیازمند منبع مستقل]
اقلیم معتدل و مرطوب ایران

اقلیم معتدل و مرطوب یا سواحل جنوبی دریای مازندران که به صورت نواری بین رشته‌کوه‌های البرز و دریای مازندران محصور شده از جلگه‌های پستی تشکیل شده است که هر چه به طرف شرق پیشروی می‌کند، رطوبت، بارندگی و اعتدال هوای آن کاهش می‌یابد. به‌طور کلی این منطقه کم وسعت‌ترین منطقه اقلیمی ایران است و از دو ناحیه تشکیل شده است:
ناحیه جلگه‌ای: که به‌صورت نوار باریکی در امتداد دریا گسترش یافته است.
ناحیه کوهستانی شمال رشته‌کوه البرز که پوشیده از درختان جنگلی است.
نکته

کشتزار‌ها و شهرهای بزرگ در ناحیه جلگه‌ای شکل گرفته‌اند.
مصالح مورد استفاده و فرم ابنیه سنتی این دو منطقه تا حدودی با هم تفاوت دارند.
از جمله ویژگی‌های این اقلیم، رطوبت زیاد هوا و اعتدال درجه حرارت آن است. دمای هوا در روزهای تابستان، معمولاً بین ۲۵ تا ۳۰ درجه سانتی گراد و شب‌ها بین ۲۰ تا ۲۳ درجه سانتی گراد و در زمستان معمولاً بالای صفر است. شهرهای رشت، لاهیجان، بندر انزلی، بابلسر و گرگان در این منطقه قرار دارند.
نکته > ویژگی‌های عمومی اقلیم

بارندگی بسیار زیاد در تمام فصل‌های سال به خصوص در پاییز و زمستان
رطوبت نسبتاً زیاد در تمام فصل‌های سال
اختلاف کم درجه حرارت در طول شبانه روز به دلیل وجود رطوبت
پوشش گیاهی وسیع
نکته

درصد رطوبت نسبی با تغییرات دما، تغییر می‌کند و در شهرهایی مثل بندر انزلی، رشت، لاهیجان، رامسر و بابلسر، به ۸۰ درصد می‌رسد که از محدوده آسایش حرارتی فراتر می‌رود.
در این ناحیه هر چه از غرب به سمت شرق پیش می‌رویم، میزان رطوبت، بارندگی و اعتدال هوا کاهش می‌یابد.
پوشش ابر مقداری از نور و حرارت آفتاب را به خارج از جو منعکس می‌کند و در طی شب مانند یک عایق حرارتی مانع تابش حرارت از زمین به آسمان می‌شود. در نتیجه نوسان درجه حرارت در روزهای ابری بسیار کمتر می‌شود.
نکته > طراحی اقلیمی

روشی است برای ثابت نگه داشتن یا به حداقل رساندن هزینه لازم برای حفظ شرایط مطلوب و آسایش در فضای داخل بنا می‌باشد. حفظ آسایش حرارتی، از تعادل دما میان بدن و محیط اطراف ناشی می‌گردد.
نکته > اهداف طراحی اقلیمی

استفاده حداکثر از کوران هوا در ساختمان‌ها و استفاده از جریان باد در بافت شهری در فصل گرم
ایجاد سایه روی پنجره‌ها در فصل گرم
جلوگیری از نفوذ بادهای سرد و توأم با باران در فصل سرد
حفاظت از ساختمان در مقابل بارش باران‌های سیل آسا و رطوبت در تمام طول سال
نکته > بافت شهری

وجود رطوبت هوا از جمله مشکلات اصلی این اقلیم می‌باشد. هوای مرطوب به دلیل سنگین تر بودن در قسمت زیرین هوای خشک قرار می‌گیرد؛ بنابراین محصور بودن فضای شهری مانع ایجاد کوران می‌شود و تنفس را دچار مشکل خواهد نمود.
نکته

حیاط و فضاهای باز و وسیع، ساختمان‌های مجزا از هم کوچه‌های نسبتاً عریض و حصارهای کوتاه‌تر از قد انسان از ویژگی‌های مهم بافت شهری این ناحیه می‌باشد.
هرچه از حاشیه شهر به مرکز شهر نزدیک می‌شویم به دلیل تراکم بیشتر جمعیت و بیشتر شدن ارزش زمین فاصله ساختمان‌ها از یکدیگر کمتر می‌شود.
فرم ساختمان

در این مناطق فرم ساختمان محدودیتی نداشته صرفاً توصیه می‌شود در جهت شرقی به غربی گسترش یابد و ساختمان‌ها با مقطع افقی کشیده و باریک طراحی شوند.
سطح بازشوها

به دلیل استفاده از جریان هوا بازشوهای با سطوح نسبتاً زیاد و سقف‌های بلند و ایوان‌های عریض در اطراف ساختمان توصیه می‌شود.
سطح بازشوها > ویژگی‌های معماری بومی

در نواحی بسیار مرطوب کرانه‌های نزدیک به دریا برای حفاظت ساختمان از رطوبت بیش از حد زمین، خانه‌ها بر روی پایه‌های چوبی ساخته شده‌اند؛ ولی در دامنه کوه‌ها که رطوبت کمتر است، معمولاً خانه‌ها بر روی پایه‌هایی از سنگ و گل و در پاره‌ای موارد بر روی گربه روها بنا شده‌اند.
برای حفاظت اتاق‌ها از باران ایوانک‌های عریض و سرپوشیده‌ای در اطراف اتاق‌ها ساخته‌اند. این فضاها، در بسیاری از ماه‌های سال برای کار و استراحت و در پاره‌ای موارد برای نگهداری محصولات کشاورزی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
در تمام ساختمان‌های این مناطق، بدون استثناء از کوران و تهویه طبیعی استفاده می‌شود. به‌طور کلی، پلان‌ها گسترده و باز و فرم کالبدی آن‌ها بیشتر شکل‌های هندسی، طویل و باریک است. به منظور حداکثر استفاده از وزش باد در ایجاد تهویه طبیعی در داخل اتاق‌ها، جهت قرارگیری ساختمان‌ها با توجه به جهت نسیم‌های دریا تعیین شده است. در نقاطی که بادهای شدید و طولانی می‌وزد قسمت‌های رو به باد ساختمان‌ها کاملاً بسته است.
به منظور استفاده هرچه بیشتر از جریان هوا، همچنین به دلیل فراوانی آب و امکان دسترسی به آن در هر نقطه، ساختمان‌ها به صورت غیر متمرکز و پراکنده در مجموعه سازماندهی شده است.
به دلیل بارندگی زیاد در این مناطق، بام‌ها شیبدار هستند و شیب بیشتر آن‌ها تند است.
سطح بازشوها > تهویه مورد نیاز در این اقلیم

همان‌طور که گفته شد، مشکل عمده در این مناطق، رطوبت زیاد هوا در تمام فصل‌های سال است. از این رو، مهم‌ترین عامل ایجاد آسایش در ساختمان‌های این مناطق، برقراری و تداوم کوران در فضای داخلی است؛ بنابراین، در طراحی ساختمان برای این مناطق باید مسئله ایجاد کوران در داخل ساختمان مورد توجه خاصی قرار گیرد. در این مورد، توجه به نکات زیر اهمیت فراوان دارد:
ارتفاع ساختمان از سطح زمین، یکی از عوامل تعیین‌کننده میزان فشار باد بر ساختمان و در نتیجه، میزان استفاده از باد در ایجاد تهویه طبیعی در آن است. ساختمان‌هایی که بلندتر از درختان و ساختمان‌های اطراف خود هستند، نسبت به سایر ساختمان‌ها شرایط بهتری برای تهویه طبیعی دارند. برج‌های مرتفع که ارتفاعشان از ساختمان‌های کوتاه اطراف بیشتر است، نه تنها از شرایط تهویه مناسبی برخوردارند، بلکه در بهبود شرایط تهویه ساختمان‌های اطراف خود نیز نقش عمده‌ای دارند؛ ولی این ساختمان‌ها، در زمستان در معرض وزش شدید باد و بارندگی قرار دارند و به همین دلیل باید تدابیری اندیشید که از نفوذ آب باران به داخل دیوارها جلوگیری شود.
به‌طور کلی، در مناطق مرطوب به دلیل اهمیت ایجاد کوران، جهت ساختمان باید با توجه به جهت وزش بادهای مطلوب و به گونه‌ای تعیین شود که بیشترین استفاده از جریان باد در ایجاد کوران در فضاهی داخلی به عمل آید. البته اگر رنگ سطوح خارجی تیره یا پنجره‌ها بزرگ و بدون سایبان مؤثر باشد، توجه به تابش آفتاب و انرژی حاصل از آن در جهت‌های مختلف اهمیت فراوانی دارد. هرچه پنجره‌ها بزرگتر باشد انتخاب جهت ساختمان با توجه به تابش آفتاب اهمیت بیشتری می‌یابد.
در مناطق مرطوب، طرح ساختمان باید امکان ایجاد کوران در تمام اتاق‌ها را فراهم سازد. از این رو، ساختمان‌هایی که شامل آپارتمان‌هایی با یک سطح خارجی، آن‌هم در منطقه مکش (پشت به آفتاب) هستند، برای این مناطق مناسب نیستند.
افزایش اندازه پنجره‌ها بیش از حداقل اندازه مشخص، تا حدی که به‌طور مؤثر در برابر تابش آفتاب محافظت شود، اهمیت چندانی ندارد. حتی با استفاده از پنجره‌های کوچکی که با توجه به وزش باد در محل مناسبی قرار گیرند، می‌توان در داخل ساختمان کوران ایجاد کرد؛ ولی اگر امکان ایجاد کوران وجود نداشته باشد، پنجره‌های بزرگ در خنک‌سازی هوای داخلی هنگام عصر تأثیر بسزایی خواهند داشت. البته ایجاد سایبان‌های مؤثر برای این پنجره‌ها اهمیت زیادی دارد؛ ولی چنانچه اشاره شد، ایجاد سایه بر روی پنجره‌های بزرگ- به‌ویژه در دیوارهای شرقی یا غربی- دشوار است.
برای ایجاد تهویه طبیعی و کوران در داخل اتاق‌ها، جریان اصلی هوا باید به منطقه‌ای هدایت شود که افراد در آن ساکن هستند.
سطح بازشوها > مصالح مورد استفاده

به‌طور کلی مصالح مورد استفاده در این اقلیم باید از ظرفیت حرارتی کمی برخوردار باشند. چرا که در این ناحیه نوسان درجه حرارت بسیار کم است و ذخیره کردن انرژی گرمایی لزومی ندارد.
نکته

به دلیل حاصلخیز بودن منطقه، مصالح ساختمانی سنتی غالباً نباتی بوده‌اند. استفاده از این نوع مصالح بسیار مقرون به صرفه و اقتصادی است.
در معماری سنتی این خطه از ساقه‌های برنج طناب‌های گیاهی می‌ساختند که یه جای میخ و اتصالات فلزی از آن‌ها استفاده می‌کردند.
مهم‌ترین اندود این منطقه کاه گل است که مخلوطی از رس، آب و کاه می‌باشد. دیگر اندود مورد استفاده << فل گل >> بوده است که از اختلاط گل رس، آب و پوست خرد شده دانه برنج به دست می‌آمده و در کارهای ظریفتر استفاده می‌شده است.
گسل (مجموعه تلویزیونی)

| گسل | گسل |
| --- | --- |
ژانر: کمدی، درام، سیاسی
نویسنده: علیرضا بذرافشان مهدی شیرزاد
کارگردان: علیرضا بذرافشان
بازیگران: بیژن امکانیان سام درخشانی  رامتین خداپناهی فلور نظری شبنم فرشادجو ستاره حسینی رضا کریمی   سامان دارابیبهروز مهدوی
آهنگ پایان: میلاد بابایی
کشور سازنده: ایران
زبان اصلی: فارسی
شمار فصل‌ها: ۱
شمار قسمت‌ها: ۴۰
تولید: تولید
تهیه‌کننده: محسن چگینی
پخش: پخش
شبکهٔ اصلی: شبکه ۱ سیما
گسل نام مجموعه تلویزیونی به کارگردانی علیرضا بذرافشان و تهیه‌کنندگی محسن چگینی می‌باشد. این مجموعه تلویزیونی ۴۰ قسمتی در تابستان ۱۳۹۶ از شبکه یک سیما پخش شد.
خلاصه داستان

محسن اعتبار (بیژن امکانیان) معاون وزیر منابع و انرژی‌های پاک (معادل وزارت نیرو) در پی رسوایی مربوط به سد کوروچ، داوطلبانه از سمت خود استعفا می‌کند اما در این بین به ناگاه متوجه توطئه‌ای بزرگ می‌شود. او به همراه محافظش ارشیا مبتنی (سام درخشانی) در راه پرده‌برداری از این توطئه، درگیر موقعیت‌هایی طنز می‌شود.
بازیگران

| نام بازیگر | نقش | توضیح |
| --- | --- | --- |
| سام درخشانی | ارشیا مبتنی | محافظ معاون وزیر |
| بیژن امکانیان | محسن اعتبار | معاون وزیر منابع و انرژی‌های پاک |
| ستاره حسینی | مرضیه اعتبار | دختر محسن و لیلا، معشوقه ارشیا |
| فلور نظری | لیلا اعتبار | همسر محسن، مادر مرضیه، امیر و کاوه |
| مهتاج نجومی | ارشی‌مامان | مادر ارشیا و مادر رضاعی شوکت |
| محمد فیلی | حاج‌ محمود اعتبار | پدر محسن و فرصت |
| شبنم فرشادجو | فرصت اعتبار | دختر حاج محمود، خواهر محسن |
| سامان دارابی | شوکت کامل | برادر رضاعی ارشیا |
| نیکی محرابی | تهمینه فرهمند | دختر دکتر یدالله فرهمند، گزینه موردنظر ارشی مامان برای همسری شوکت |
| افشین نخعی | دکتر یدالله فرهمند | کارشناس وزارت، پدر تهمینه |
| محمدمهدی احدی | امیر اعتبار | پسر محسن و لیلا |
| طوفان مهردادیان | راننده نیسان آبی | سردسته کروچی‌ها |
| محمدعلی تقوی | کاظم ارزنده | مدیرکل وزارتخانه |
| سیروس میمنت | فرتوت | رئیس بخش بایگانی وزارتخانه |
| اصغر حیدری | کشفیان | دزد ماشین دکتر اعتبار، عضو باند پولشویی |
| امین سیدی |  | دوست کشفیان |
| مرتضی کاظمی | نادر دواتچی | حساب‌دار فرصت، عضو باند پولشویی |
| مرتضی علی‌آبادی | صادق‌ قوام‌آبادی | از اعضای باند پولشویی |
| نیلوفر افشار | خانم سلطان‌پور |  |
| رضا کریمی | چیز‌جان | مامور امنیتی، راننده معاون وزیر انرژی |
بهروز مهدوی: 
| حامد وحید |  | پاسبان سر کوچه |
| پروین ملکی | کشفی‌مامان | مادر کشفیان |
| یونا تدین | کاوه  اعتبار | پسر محسن و لیلا |
| رامتین خداپناهی | رضا پور سلیم | رئیس دفتر محسن |
| تیرداد کیایی | مراد معروف به دم‌اسبی | رئیس باند پولشویی |
روابط ایران و چین

| 0 | 1 |
| --- | --- |
 ایران:  چین
 :  
آغاز تاریخ روابط ایران و چین به نخستین تماس میان دو دولت به سال ۱۴۰ یا ۱۴۱ پیش از میلاد بازمی‌گردد. در این زمان دودمان هان بر چین و اشکانیان بر ایران فرمان می‌راندند. در این زمان از یک سو دولت هان در آسیای مرکزی پیش‌روی کرده و اشکانیان نیز بلخ را گشوده‌بودند؛ ولی برخورد رسمی میان دو دولت چندین سال پس از آن رخ‌داد. در ۱۱۵ پیش از میلاد وو دی امپراتور چین به دلیل گشایش در داد و ستد و به ویژه در جستجوی رمه‌های اسب سفیری را به همراه پیشکش‌هایی به دربار مهرداد دوم اشکانی فرستاد.
در دورهٔ اشکانیان -که هم‌زمان با چیرگی دودمان هان بر چین بود-پیوندهای بازرگانی میان دو کشور گسترش رو به فزونی یافت. دو طرف سفیرانی میان یکدیگر رد و بدل نمودند و جهانگردانی از چین نیز از ایران دیدار نمودند. دو کشور محصولاتی را به همدیگر معرفی نمودند که برجسته‌ترین آنان ابریشم چین بود. مسیر بازرگانی این کالای ارزشمند از چین به اروپا از ایران می‌گذشت و راه ابریشم نام‌داشت.
در زمان ساسانیان روابط دو کشور فراز و نشیب بسیاری داشت. ایرانیان بازرگانی ابریشم را در انحصار خویش گرفتند. این انحصار سبب کینه‌توزی‌های بزرگی گشت و چین به دشمنان ایران چون روم پیوست. با تازش عرب‌ها به ایران، ساسانیان از امپراتور چین یاری خواستند و سپس گروهی از آنان از جمله دودمان ساسانی به دربار این کشور پناهنده شدند.
روابط ایران و چین پس از انقلاب۵۷ در زمان رهبری سید علی خامنه‌ای به شدت افزایش یافت. در سال ۱۴۰۰ ایران و چین یک قرارداد ۲۵ ساله را به انجام رساندند.
نام‌های داده شده به دو کشوردر منابع مربوط بدانان > نام چین در متن‌های ایرانی

در پارسی میانه کشور چین را چین، سین یا چینستان خوانده‌اند. این نام گاه با معنای جغرافیایی چین کنونی همگون نیست، برای نمونه در برخی متن‌های پهلوی-برای نمونه گزیده‌های زادسپرم- مراد از چین ترکستان چین؛ به تقریب برابر با سینکیانگ کنونی؛ بوده‌است. این لغزش در متن‌های دورهٔ اسلامی نیز گاهی دیده‌شده و برای نمونه هپتالیان، کوشان و سرزمین‌های ترکنشین را چین و مردمان آنجا را نیز چینی خوانده‌اند.
در متن‌های پارسی نخستین چین غربی ختن و بخش‌های شمالی و شرقی چین نیز ختا خوانده شده‌اند. بر همین سیاق دیوار چین را نیز در متن‌های کهن سد ختای نوشته‌اند.خود چینیان کشور خود را تونگو می‌خوانند.
ریشهٔ نام چین به احتمال برگرفته از یکی از دودمان‌های کهن چینی به نام دودمان چِن می‌باشد. این نام یا به‌طور مستقیم، یا به واسطهٔ مردمان میان دو کشور ایران و چین یا به واسطهٔ سانسکریت به پارسی میانه وارد شده و سپس با نام چینگ یا چین خوانده و تلفظ شده و از طریق ارتباط ایران و اروپا به خصوص با روم شرقی به زبان‌های اروپایی راه یافته، و چین (Chin)خوانده شد.
رویدادنویسان چینی منطقهٔ درهٔ فرغانه را دایوا یا دایوان خوانده‌اند.ایران اشکانی و اشکانیان را نیز چینیان آسنی یا اَشنی‌ها خوانده‌اند و چینی‌ها در آن زمان اشکانیان را به عنوان یک قدرت کامل فرامنطقه ای و مقتدر برای میان جیگری‌ها و وساطت میان دیگر ممالک آن زمان برمی‌شمردند. همچنین ایران در روزگار ساسانیان نیز در نزد چینیان بُسه یا پَسه ثبت شده‌است که چهره ای دیگر از واژهٔ پارسه یا پارس است. که رابطه بین ایران و چین در آن دوره از تاریخ ساسانی بر سر جاده ابریشم دچار خدشه و سردر گمی نیز شد.
روابط چین با ایرانیان پیش از ارتباط با دولت مرکزی ایران

با اینکه شواهد موجود دربارهٔ وجود ایرانی‌نژادان در مرزهای سیاسی کنونی چین به پیرامون سده چهارم پیش از میلاد بازمی‌گردد، ولی نخستین تماس‌های ثبت‌شده میان چینیان و ایرانیان به ۱۶۵ پیش از میلاد و هم‌زمان با فرمانروایی دودمان هان بر این کشور بازمی‌گردد. در این زمان وقایع‌نگاران چینی از شکست یوئه‌چی‌های ایرانی‌نژاد از هون‌ها خبر می‌دهند. یوئه‌چی‌ها که در آن زمان در درون سرزمین‌هایی که امروزه در حدود مرزهای چین قرار می‌گیرد می‌زیستند پس از پس‌رانده شدن به دست هون‌ها به سوی غرب پیش روی کردند و سرانجام بخش‌های شرقی ایران را گشودند و دولت کوشانیان را پدیدآوردند.
چینیان که با هون‌ها دشمنی داشتند و در پی متحدی برای نبرد با آنان می‌گشتند سفیری را به نام چانگ چیان برای مذاکره با یوئه‌چی‌ها به محل زندگی آنان گسیل داشتند، ولی او محل سکونت آنان را خالی یافت و خودش نیز به دست هون‌ها به بند کشیده شد. او پس از گذراندن ده سال اسارت توانست از دست آنان گریخته و به جستجوی یوئه‌چی‌ها به سوی غرب رود. پس از گذر از سرزمین‌هایی و برخورد با تیره‌های نژادی دیگری چون ووسونها به حدود دره فرغانه رسید. سپس به سوی جنوب رفت و از سیردریا و آموی و گذشت، سرانجام یوئه‌چی‌ها را یافت ولی نتوانست آنان را برای بازگشت و نبرد با هون‌ها راضی نماید. پس راه بازگشت را پیش گرفت و پس از سال‌های اسارت دوباره و ماجراهای بسیار در ۱۲۶ پیش از میلاد توانست به چین بازگردد. داده‌های او از نخستین اطلاعات تاریخی دربارهٔ مردمان آسیای میانه و غرب چین می‌باشد. زمانی که او از این سرزمین‌ها دیدار می‌کرده، بر بخش‌های شمال شرقی ایران دولت یونانی باختر فرمان می‌رانده‌است و سرآغاز برپایی پادشاهی کوشان و شکست‌های این دولت بود.
روزگار اشکانیان

این زمان آغاز روابط رسمی میان دو کشور می‌باشد. در ۱۱۵ پیش از میلاد امپراتور وو سفیرانی را به همراه پیشکش‌هایی ارزنده به دربار مهرداد دوم فرستاد. قصد او آغاز پیوندهای بازرگانی میان دو کشور بود. در آن زمان کالای مورد نیاز چینیان اسب بود، ولی آنان دربرآورده کردن این نیاز ناکام ماندند. سرانجام سفیر چین در راه بازگشت و آنگاه که از به دست آوردن اسب از ایرانیان نومید گشت، حاکم بلخ را تهدید نمود، نتیجه البته درگیری میان ایرانیان و چینیان و کشته‌شدن سفیر بود.
در ۱۰۴ پیش از میلاد وو برای تلافی این رویداد سپاهیانی را به فرماندهی لی کوالی به فرغانه گسیلاند، ولی چینیان شکست‌خوردند. در ۱۰۲ پیش از میلاد این سردار با ۶۰هزار سپاهی تازه‌نفس به سغد تاخت، اینبار پیروزی‌هایی به دست آورد. سرانجام با فرمانروای بومی سغد صلح نمود و آن فرمانروا نیز پسر خویش را به گروگانی به دربار هان فرستاد و چینیان نیز سرانجام به کالای خواستنی خویش؛ اسب؛ دست یافتند.
در ۴۸ پیش از میلاد هرمایوس از بازماندگان دولت یونانی باختر با دولت چین روابط سیاسی برقرا نمود. او توانست اتحادی نظامی نیز با چین پدیدآورد و به یاری چینیان در با شکست دادن سکاها بر بخش‌هایی از هندوکش و درهٔ کابل چیره‌گردد؛ ولی به زودی او با تازش کوشانیان رو در رو شد، پس به ناچار در ۳۰ پیش از میلاد باز از چینیان یاری‌خواست، ولی چنگتی امپراتور چین از پشتیبانی او خودداری نمود. بدین‌سان واپسین دولت یونانی در شرق از میان رفت.
در ۹۴ میلادی اشکانیان سفیری به دربار چین فرستادند. آماج این فرستادن سفیر گویا پیش‌گیری از برقراری هرگونه ارتباطی میان چینیان و روم -که دشمن ایران شمرده می‌شد- بود. در این زمان چینیان بر فلات تاریم چیره‌شده و چشم به پیش‌روی به سوی باختر را داشتند.
در ۹۷ میلادی پان جائو سردار چینی با سپاهی به سوی آسیای میانه پیش‌روی نمود. او سفیری را به نام کن یینگ برای شناسایی غرب به سوی ایران فرستاد. کن یینگ به ایران رفت، ولی از آنجا که ایرانیان خواهان برقراری پیوند میان چین و روم نبودند وی را از پیگیری سفرش به سوی غرب بازداشتند، هوده آنکه او تا کرانه‌های خلیج فارس بیشتر پیش‌روی ننمود. اطلاعات او دربارهٔ ایران اشکانی منبعی بسیار ارزنده‌است.
در ۱۰۱ میلادی سفیری دیگر از سوی اشکانیان به دربارهٔ چین رسید. این سفیر با خود پیش‌کش‌هایی چون شیر و شترمرغ و شماری شعبده‌باز برد. این کالاها برای چینیان تا آن زمان نو می‌نمود. در آینده تبادلات بازرگانی میان ایران و چین گسترش یافت؛ ایرانیان انگور، یونجه و انار و چینیان هلو و زردآلو را به یکدیگر شناساندند؛ ولی کالایی که روابط دو طرف را برای درازمدت پیوسته ساخته‌بود ابریشم چین بود.
در روزگار ساسانیان

اوج روابط میان ایران و چین در روزگار باستان هم‌زمان با برپایی دولت ساسانیان بود. این روابط فراز و نشیب چندی داشت. ایرانیان در این زمان ابریشم چین را در انحصار خود گرفته‌بود و به بهای دلخواه خود به جهان و به ویژه روم-خواستار اصلی این کالا- عرضه می‌داشت.
تبادلات میان دو ملت یکی هنر ساسانی بود که در قالب مینیاتور و سفال‌گری و جز آن به چین راه یافت و هم پارچه‌بافی چینی که به ایران واردشد. محصولات ایرانی صادرشده به چین در این زمان قالی، لوازم آرایشی، مرجان، جواهرات، رنگ، پارچه و انفیه بود.
در زمان شاپور دوم ساسانیان کوشانیان را از میان بردند. این اقدام سبب هم‌مرزی میان ایران ساسانی و چین گردید. در زمان خسرو یکم بازرگانی دریایی میان دو کشور نیز رونق‌گرفت. وی به منظور برقراری اتحاد در ۵۵۰ میلادی سفیری را به چان‌آن پایتخت چین فرستاد. انوشیروان پیوند دوستانه‌ای با چینیان برقرار ساخت و دو طرف بارها به تبادل سفیر و فرستادن پیش‌کش‌هایی پرداختند. این پادشاهی ایرانی به ویژه در اندیشهٔ اتحاد با چین برای نبرد با هپتالیان بود.
انحصار ابریشم دشمنی‌های چندی در جهان باستان برانگیخت. چین نیز از این دشمنی برکنار نماند. به زودی اتحادی میان روم، چین، خاقانات ترک غربی و خزرها بر ضد ساسانیان برپاشد. دربرابر ایران نیز در جستجوی همپیمانانی تازه با خاقانات ترک شرقی و آوارها متحد گردید. در زمان خسرو دوم در سال ۶۰۳ میلادی جنگی سهم‌گین در جهان درگرفت، رومیان و خزرها و ترکان غربی بر ایران تاختند. سپاهیان ایران و چین اگرچه رودرروی هم قرار نگرفتند، ولی چینیان خاقانات شرقی را که هم‌پیمان ایران بود از میان برد. با از میان رفتن خاقانات ترک شرقی چینیان را سیاستی دیگر آمد و متوجه غرب گردیده سر از پیمان با ترکان غربی پیچیدند و به سرزمین‌های آنان تاختند. در ۶۰۹ میلادی سپاهیان امپراتور یان دی پس از چیرگی بر ختن، کاشغر و سراسر تورفان به سرزمین‌های ایرانی نزدیک‌تر شدند، در این زمان شهرهای سغدی‌نشین بخارا، سمرقند و فرغانه پیروی از امپراتور چین را پذیرا شدند. ساسانیان در این زمان توجهی به پیش‌روی چینیان نشان ندادند، زیرا سخت در غرب درگیر بودند.
در زمان تازش اعراب بر ایران، هنگامی که کار بر یزدگرد سوم تنگ آمد سفیری را برای یاری‌جویی به نزد امپراتور گائوتسونگ از دودمان تانگ فرستاد. سفیر در ۶۳۸ میلادی به دربار او رسید، ولی نتیجه‌ای از این گسیل پیک برای ایرانیان به دست نیامد. به ناچار یزدگرد که اکنون در مرو سنگر گرفته‌بود پسرش پیروز را برای درخواست یاری به نزد گائوتسونگ فرستاد، پیروز هنوز به دربار چین نرسیده‌بود که یزدگرد در ۶۵۲ میلادی کشته‌شد. پس از این رویداد اندک‌اندک بزرگان ایرانی که به همراه دودمان ساسانی به چین پناه برده‌بودند مناصب درباری یافتند. از فرزندان یزدگرد سوم نیز پیروز، پسرش نرسی، پسر او پشنگ و در پایان خسرو در پناه امپراتوران چین نخست برای بیرون راندن اعراب کوشیدند و آنگاه که ناکام ماندند در این سرزمین با احترام زیستند تا اینکه در میان چینیان تحلیل رفتند.
در روزگار ساسانیان > تبادلات مذهبی میان دو کشور در دورهٔ ساسانیان

دین زرتشتی در زمان ساسانیان به چین رخنه نمود. چینیان این آیین را هسیئن چیاو می‌خواندند. نخستین آتشکده در ۶۲۱ میلادی در چین ساخته‌شد. با شکست ایرانیان از اعراب و کوچیدن پاره‌ای از آنان به همراه خاندان ساسانی به این کشور، آیین مزدیسنا در چین گسترش بیشتر یافت. این دین تا سدهٔ نهم میلادی در این کشور زنده‌بود.
آیین دیگری که از ایران به چین راه‌یافت آیین مانوی بود. پس از سرکوب مانویان به دست ساسانیان، پیروان این آیین در جهان پراکنده‌شدند و گروهی از آنان نیز به چین رفتند. مبلغ بزرگ مانوی در این زمان مارآمو نام داشت. مانویان با خود به چین مینیاتور را بردند.
مسیحیت نسطوری نیز -که شاخه‌ای از مسیحیت بود که ساسانیان از آن پشتیبانی می‌نمودند- نیز در روزگار ساسانیان و از راه ایران به چین راه‌یافت.
دورهٔ خلافت اسلامی

نخستین سفیر خلفای راشدین در سال ۳۱ قمری به دربار یونگ وی امپراتور آن زمان چین رسید. این نخستین برخورد اسلام با چین هم بود. مسلمانان توانستند اجازهٔ تبلیغ آیین تازه و برپایی مسجدی در چانگان پایتخت چین را بگیرند. مسلمانان نیز به روابط پررونق بازرگانی با چین پرداختند. در منابع چینی از امویان را تازی‌های سپیدپوش و عباسیان را با نام تازیان سیاه‌پوش خوانده‌اند.