ارغوانی
تاریخچه

بنفش اولین بار در دوران پیش از تاریخ در دوره نوسنگی ظاهر شد. هنرمندان غار Pech Merle و سایر اماکن نوسنگی در فرانسه از چوبهای منگنز و پودر هماتیت برای ترسیم و نقاشی حیوانات و حاشیه‌های دست خودشان بر روی دیوارهای غارهای خود استفاده کردند. این آثار بین ۱۶۰۰۰ تا ۲۵۰۰۰ سال قبل از میلاد مسیح قدمت داشته‌است.
در اوایل قرن پانزدهم قبل از میلاد، شهروندان صور و صیدا (دو شهر در سواحل فنیقیه‌ی باستان یا لبنان امروزی) رنگ موی بنفش را از حلزون دریایی به نام spiny dure-murex تولید می‌کردند. لباس‌هایی که با رنگ صوری رنگ شده‌اند، هم در ایلیاد هومر و هم انه‌اید ویرژیل ذکر شده‌اند. رنگ بنفش عمیق و غنی که از این حلزون ساخته شده‌است به ارغوانی صوری معروف شد.
روند تهیه رنگ طولانی، دشوار و گران بود. هزاران حلزون ریز پیدا شده، پوسته‌های آنها شکسته و حلزون برداشته می‌شد. کوه‌هایی از پوسته‌های خالی در اماکن باستانی صیدون و صور یافت شده‌است. حلزون‌ها برای خیساندن باقی مانده بودند، سپس یک غده ریز برداشته شده و آب آن را استخراج کرده و داخل یک حوضچه قرار می‌دادند که در زیر نور آفتاب قرار می‌گرفت. در آنجا تحول چشمگیری صورت می‌گرفت. در نور آفتاب، آب آن سفید، سپس زرد-سبز، سپس سبز، سپس بنفش، سپس قرمز روشن و تیره‌تر می‌شد. برای بدست آوردن رنگ مورد نظر، این روند دقیقاً باید در زمان مناسب متوقف شود، که می‌تواند از یک رنگ روشن تا یک بنفش تیره، یعنی رنگ خون خشک متغیر باشد. سپس پشم، کتان یا ابریشم رنگ می‌شود. رنگ دقیق بین زرشکی و بنفش متفاوت بود، اما همیشه غنی، روشن و ماندگار بود.
ارغوانی صوری به رنگ پادشاهان، اشراف، کاهنان و منشیان در سراسر مدیترانه تبدیل شد. در عهد عتیق ذکر شده‌است؛ در کتاب خروج، خدا به موسی دستور می‌دهد که بنی اسرائیل برای او قیمتی از جمله پارچه "آبی، بنفش و مروارید" به او بیاورد، که در پرده‌های خیمه و خیمه‌های کاهنان استفاده شود. اصطلاح بکار رفته برای بنفش در نسخه ولگاته لاتین قرن ۴ از متن کتاب مقدس، پورپورا یا ارغوانی صوری است. در ایلیاد هومر، کمربند آژاکس به رنگ بنفش است و دم اسب‌های رزمندگان تروا به رنگ بنفش درآمده است. در ادیسه، پتوهای روی تخت عروسی ادیسه به رنگ بنفش است. وی در اشعار ساپهو (قرن ششم قبل از میلاد) مهارت شکارچیان پادشاهی یونانی لیدیا را که کفش‌های بنفش درست کرده‌اند تجلیل می‌کند و در نمایشنامه ایشیلوس (۵۲۵–۴۵۶ قبل از میلاد مسیح)، ملکه کلیتمنسترا با تزئین همسر خود آگاممونون را پذیرایی می‌کند. کاخ با فرش‌های بنفش در سال ۹۵۰ قبل از میلاد، از پادشاه سلیمان گزارش شده‌است که صنعتگران را از سرزمین تایر برای تهیه پارچه‌های بنفش برای تزئین معبد اورشلیم آورده‌است.
اسکندر بزرگ (هنگامی که به مخاطبان امپراتوری به عنوان زیربنای امپراطوری مقدونیه می‌پرداخت)، زیربنای امپراتوری سلوکی و پادشاهان بطلمیوس مصر همگی لباس بنفش پوشیدند.
رسم رومی پوشیدن لباس‌های بنفش ممکن است از اتروسک‌ها ناشی شده باشد. نقاشی مقبره اتروسکی از قرن ۴ قبل از میلاد مسیحی نجیب‌زاده را نشان می‌دهد که یک توبا عمیق بنفش و گلدوزی شده دوخته‌است.
یک کاسه مصری به رنگ آبی مصری و نقوش آن به رنگ ارغوانی منگنز تیره رنگ شده‌است. (بین سالهای ۱۵۵۰ تا ۱۴۵۰ قبل از میلاد)
نقاشی مردی که دارای یک توگای تماماً ارغوانی است (از مقبره‌ای اتروسکی؛حدود ۳۵۰ سال قبل از میلاد).
مردان رومی هنگام راهپیمایی مذهبی (قرن اول قبل از میلاد) با نوارهای ارغوانی مایل به قرمز، از تگ‌های پرتقالی با نوارهای ارغوانی مایل به قرمز پوشیدند.
رنگ‌های ارغوانی مختلف که از سه نوع حلزون دریایی به دست می‌آید
ارغوانی صوری
تکه پارچه‌ای که با ارغوانی صوری رنگ شده‌است. بسته به نوع حلزون دریایی مورکس و نحوه ساخت آن، رنگ می‌تواند از رنگ قرمز تا بنفش عمیق متفاوت باشد.