stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
کتابخانه اسکندریه
اخلاف موسیون > مدرسه تئون و هیپاتیا

سودا، دانشنامهٔ بیزانسی در قرن دهم، ریاضیدان تئون اسکندریه (ح. ۳۳۵ م-ح. ۴۰۵ م) را «مرد موسیون» می‌نامد. به گفتهٔ ادوارد جی واتس، مورخ کلاسیک، با این حال، تئون احتمالاً رئیس مدرسه‌ای به نام «موسیون» بود، که در تقلید از عصر هلنیستی و مجموعهٔ پیشین کتابخانهٔ اسکندریه آن را چنین نامیده بودند، اما مکتب کوچک‌تری بود. مدرسهٔ تئون منحصر به فرد، بسیار معتبر و از نظر اعتقادی محافظه‌کار بود. به نظر نمی‌رسد که تئون و هیپاتیا، هیچ‌یک با نوافلاطونی‌های مبارز پیرو یامبلیخوس که در سراپئوم تدریس می‌کردند، ارتباطی داشته‌باشند. در عوض، به نظر می‌رسد که تئون آموزه‌های یامبلیخوس را مردود دانسته و احتمالاً مدعی بوده تعالیم اصیل فلوطین نوافلاطونی را تدریس می‌کند. در حدود سال ۴۰۰ پس از میلاد، دختر تئون، هیپاتیا (ح. ۳۵۰–۳۷۰;ح. ۴۱۵ میلادی)، جانشین وی به عنوان رئیس مدرسه شد. او مانند پدرش آموزه‌های یامبلیخوس را رد کرد و در عوض نوافلاطونی اولیه را که توسط فلوطین فرموله شده بود، را پذیرفت.
تئوفیلوس، اسقفی که در تخریب سراپئوم نقش داشت، مدرسهٔ هیپاتیا را تحمل کرد و حتی دو نفر از محصلانش را تشویق کرد که در منطقهٔ تحت اختیار او، اسقف شوند. هیپاتیا در بین مردم اسکندریه بسیار محبوب بود و از نفوذ سیاسی عمیقی برخوردار بود. تئوفیلوس به ساختارهای سیاسی اسکندریه احترام گذاشت و نسبت به روابط نزدیک هیپاتیا با پیشوایان روم هیچ اعتراضی نکرد. هیپاتیا بعداً در درگیری سیاسی میان اورستس، والی رومی اسکندریه و سیریل اسکندریه، جانشین تئوفیلوس به عنوان اسقف، وارد شد. شایعات او را متهم می‌کردند که مانع آشتی اورستس و سیریل شده‌است و در مارس ۴۱۵ میلادی، یک گروه مسیحی به سرپرستی یک قاری، به نام پیتر، او را کشتند. هیپاتیا جانشینی نداشت و مدرسه‌اش پس از مرگ او فروپاشید.
اخلاف موسیون > مدارس و کتابخانه‌ها بعدی در اسکندریه

با این وجود، هیپاتیا آخرین مشرک در اسکندریه نبود و آخرین فیلسوف نوافلاطونی هم نبود. نوافلاطونی و بت‌پرستی هر دو، تا قرن‌ها پس از مرگ وی در اسکندریه و سراسر شرق مدیترانه زنده ماند. شارلوت بوث، مصرشناس انگلیسی، خاطر نشان می‌کند که بسیاری از سالن‌های سخنرانی دانشمندان اندکی پس از مرگ هیپاتیا در اسکندریه در کُم‌الدیکا ساخته شدند، به وضوح نشان می‌دهند که فلسفه هنوز در مدارس اسکندریه تدریس می‌شد. نویسندگان متأخر قرن پنجم زکریاس اسکولاستیکوس و آئنئا غزه‌ای هر دو از «موسیون» به صورتی نام برده‌اند که گویا فضایی فیزیکی بوده و جایی را اشغال می‌کرده‌است. باستان‌شناسان سالن‌های سخنرانی با قدمتی را از این دورهٔ زمانی شناسایی کرده‌اند که در نزدیکی محل موسیون بطلمیوسی واقع شده بودند و احتمال دارد عبارت موسیون در اشاره به این اماکن بوده باشد.
مجموعه

با اطمینان نمی‌توان بزرگی مجموعهٔ مکتوبات کتابخانه، در هر دوره را، تعیین کرد. این مجموعه را تماماً طومارهای پاپیروس تشکیل می‌دادند و اگرچه از ۳۰۰ پ‌م از دفترنامه‌ها هم استفاده شده، اما هرگز شواهدی نبوده که نشان دهد کتابخانه اسکندریه از پوست استفاده کرده‌است، که شاید دلیلش پیوندهای قوی این شهر با تجارت پاپیروس باشد. در واقع کتابخانه اسکندریه به‌طور غیرمستقیم مسبب کتابت روی پوست بوده‌است؛ زیرا مصریان از صادرات پاپیروس به رقیب خود در کتابخانه پرگامون خودداری می‌کردند. در نتیجه، کتابخانهٔ پرگامون پوست را به عنوان نوشت‌افزار خود توسعه داده‌است.
یک مقاله ممکن بود چندین طومار را به خود اختصاص دهد و این تقسیم‌بندی به چندین جلد جداگانه، خود جنبه‌ای اصلی از کار ویراستاری بود. گفته می‌شود پادشاه بطلمیوس دوم فیلادلفوس (۳۰۹–۲۴۶ پیش از میلاد) ۵۰۰۰۰۰ طومار را برای کتابخانه تعیین کرده بود. از شاخص‌های کتابخانه، که در پیناکِس اثر کالیماخوس بودند، تنها چند قطعه جان سالم به در برده‌اند، که مورخان را مطمئن می‌کنند که چنین گستردگی یاد شده در منابع واقعی است. گفته شد که این کتابخانه در اوج خود، نزدیک به نیم میلیون طومار داشت، اگرچه مورخان در مورد تعداد دقیق بحث می‌کنند و بالاترین تخمین‌ها ۴۰۰۰۰۰ طومار را ادعا می‌کنند؛ در حالی که محافظه‌کارترین تخمین‌ها به ۴۰۰۰۰ طومار اکتفا می‌کنند. هنوز هم این عدد بسیار بزرگی برای مجموعه است و به فضای ذخیره‌سازی گسترده‌ای نیاز داشته‌است.
به عنوان یک نهاد تحقیقاتی، کتابخانه انبارهای خود را با آثار جدیدی در ریاضیات، نجوم، فیزیک، علوم طبیعی و سایر موضوعات پر کرد. استانداردهای تجربی آن یکی از اولین و مطمئناً قوی‌ترین معیارها برای نقد و تصحیح متون بوده‌است. از آنجا که متن مشابه اغلب در چندین نسخه مختلف وجود داشت، تصحیح مقایسه‌ای متن برای اطمینان از صحت و شناسایی اصل، بسیار مهم بود. پس از مشخص شدن، نسخه‌های متعارف برای دانشمندان، خاندان سلطنتی و کتاب‌شناسان ثروتمند در سراسر جهان تهیه می‌شد، که تجارت درآمد کتابخانه را به همراه داشت.
میراث > در دوران باستان

کتابخانه اسکندریه یکی از بزرگ‌ترین و معتبرترین کتابخانه‌های جهان باستان بود؛ اما تنها کتابخانهٔ زمانه‌اش نبود. تا پایان دورهٔ هلنیستی، تقریباً هر شهری در شرق مدیترانه دارای یک کتابخانهٔ عمومی بود و بسیاری از شهرهای متوسط نیز چنین مجموعه‌هایی داشتند. در دورهٔ روم هم احداث کتابخانه‌ها سیر صعودی داشت. تا قرن چهارم میلادی، فقط در خود شهر رم، حداقل دوازده کتابخانهٔ عمومی وجود داشت.
در اواخر دوران باستان، با مسیحی شدن امپراتوری روم، کتابخانه‌های مسیحی که مستقیماً از کتابخانهٔ اسکندریه و دیگر کتابخانه‌های بزرگ اولیه در زمان بت‌پرستان الگو گرفته بودند، در سراسر بخش شرقی و یونانی‌زبان امپراتوری تأسیس شدند. از جملهٔ این اماکن، به بزرگ‌ترین و برجسته‌ترین کتابخانه‌های آن عصر مانند کتابخانه الهیات قیصریه ماریتیما، کتابخانهٔ اورشلیم و یک کتابخانهٔ مسیحی در اسکندریه می‌توان اشاره کرد. این کتابخانه‌ها هم کتب مؤلفان مشرک و هم مسیحی را، در کنار هم نگه می‌داشتند و دانشمندان مسیحی کتاب‌های مقدس یهود و مسیحیت را با همان فنون فلسفی که محققان پیشین کتابخانهٔ اسکندریه در تجزیه و تحلیل آثار کلاسیک یونان به کار برده بودند، بررسی می‌کردند. با این وجود، مطالعهٔ کتب مقدس و مذهبی مسیحیان بر آثار نویسندگان بت‌پرست ترجیح داده می‌شد و تا زمان رنسانس این کتاب‌ها در درجهٔ دوم اهمیت قرار داشتند.
از قضا، بقای متون باستانی مدیون کتابخانه‌های بزرگ دوران باستان نیست، بلکه همهٔ این آثار باقی را بخاطر نسخه‌برداری و بازسازی مجدد کتب باستانی، ابتدا توسط کاتبان حرفه‌ای دورهٔ روم بر روی پاپیروس و بعداً توسط راهبان قرون وسطایی روی پوست، باقی مانده‌اند.
میراث > کتابخانهٔ امروزی اسکندریه

ایدهٔ احیای کتابخانهٔ باستانی اسکندریه در دوران مدرن برای اولین‌بار در سال ۱۹۷۴، زمانی که لطفی دویدار به ریاست دانشگاه اسکندریه رسید، مطرح گردید. در ماه مه سال ۱۹۸۶، مصر از هیئت اجرایی یونسکو خواست که به سازمان بین‌المللی اجازه دهد که برای انجام این کار مطالعه عملیاتی انجام دهند. این آغاز مشارکت یونسکو و جامعهٔ جهانی در تلاش برای به ثمر رساندن پروژه بود.در سال ۱۹۸۸ یونسکو و برنامهٔ عمران رقابتی بین‌المللی برای طراحی بهترین معماری کتابخانه را آغاز کردند. مصر چهار هکتار زمین را برای ساخت کتابخانه اختصاص داد و کمیسیون عالی ملی، کتابخانهٔ اسکندریه را تأسیس کرد. حسنی مبارک، رئیس‌جمهور وقت مصر، به این پروژه شخصاً علاقمند بود و به پیشرفت آن کمک زیادی کرد. در سال ۲۰۰۲ کتابخانهٔ اسکندریه تکمیل شد و اکنون ضمن بزرگداشت کتابخانهٔ اصلی اسکندریه، به عنوان یک کتابخانهٔ مدرن و مرکزی فرهنگی، فعالیت می‌کند. در راستای مأموریت کتابخانهٔ بزرگ اسکندریه، این نهاد جدید همچنین دانشکده بین‌المللی علوم اطلاعات (ISIS) را بنا گذاشت، که مدرسه‌ای برای دانشجویان آماده مقاطع فوق‌تخصصی، پس از تحصیلات تکمیلی و به هدف آموزش کادر حرفه‌ای کتابخانه‌های مصر و سراسر خاورمیانه است.
یادداشت

↑  کلمهٔ "Mouseion" به معنای «خانهٔ موزها» است و عبارت امروزی مییوزیم یا موزه از آن برداشت شده‌است.موزها الهه‌های هنر در یونان باستان بودند و این کلمات در پاسداشت آن‌ها بوده‌است.
↑  این تغییر به موازات روند مشابه و همزمانی در میان فلاسفه است؛ چنان‌که در آن دوره بسیاری از فلاسفه به جای تألیف آثار جدید، شروع به تلفیق نظرات فیلسوفان قبلی می‌کردند.
نیم‌تنه‌ای کشف شده در ویلا پاپیروس، که بطلمیوس دوم فیلادلفوس را نشان می‌دهد؛ کسی که گمان می‌رود یکی از مؤسسان اصلی کتابخانه، به عنوان یک نهاد واقعی باشد. اگرچه برنامه‌هایی برای احداث آن در زمان سلطنت پدرش، بطلمیوس اول سوتر، وجود داشت.
پیکره‌ای از بطلمیوس دوم جنب کتابخانهٔ جدید اسکندریه که در قرن بیستم، برای گرامی‌داشت کتابخانهٔ بزرگ اسکندریه، ساخته شده‌است.
نقشهٔ شهری اسکندریهٔ باستان. موسیون در محلهٔ سلطنتی بروچیون (در این نقشه با عنوان "Bruchium" ذکر شده‌است) در قسمت مرکزی شهر و نزدیک بندر بزرگ ("Portus Magnus" روی نقشه) قرار دارد.
طبق افسانه‌ها، ارشمیدس، مخترع سیراکوزایی، در حین تحصیل در کتابخانهٔ اسکندریه، پیچ ارشمیدس، که پمپی برای انتقال آب بود، را اختراع کرد.
خرابه‌های امروزی سراپئوم اسکندریه، جایی که کتابخانهٔ اسکندریه پس از اتمام فضای ذخیره‌سازی ساختمان اصلیش، بخشی از مجموعه خود را به آن منتقل کرد.
ژنرال رومی ژولیوس سزار در زمان محاصره اسکندریه در سال ۴۸ قبل از میلاد مجبور شد کشتی‌های خود را به آتش بکشد. بسیاری از نویسندگان باستان گزارش کردند که آتش‌سوزی حداقل بخشی از مجموعه کتابخانه اسکندریه را سوزانده و از بین برده. با این حال، به نظر می‌رسد که کتابخانه حداقل تا حدی باقی مانده‌است یا به سرعت تعمیر شده‌است.
این کتیبهٔ لاتین دربارهٔ سیاستمداری رومی به نام تیبریوس کلادیوس بالبیوس از رم است (ح. ۷۹ میلادی) و عبارت «ALEXANDRINA BYBLIOTHECE» به معنای «کتابخانهٔ اسکندریه» در آن ذکر شده (سطر هشت).
نقاشی از کتاب تواریخ جهانی اسکندریه که تصویر پاپ تئوفیلوس اسکندریه‌ای را با انجیلی در دست در سال ۳۹۱ پس از میلاد نشان می‌دهد، که پیروزمندانه بالای سر سراپئوم ایستاده‌است.
هیپاتیا (۱۸۸۵) نقاشی شده توسط چارلز ویلیام میچل، تصور می‌شود تصویر صحنه‌ای از رمان هیپاتیا اثر چارلز کینگزلی در سال ۱۸۵۳ را نشان می‌دهد
مینیاتوری از یحیی الواسطی در سال ۱۲۳۷ میلادی، که دانشمندان را در دارالحکمه عباسی در بغداد به تصویر می‌کشد.
فضای داخلی کتابخانهٔ اسکندریهٔ کنونی
ابراهیم لودی

| ابراهیم لودی | ابراهیم لودی |
| --- | --- |
سلطان دهلی : سلطان دهلی 
سلطنت: ۱۵۱۷–۱۵۲۶
تاج‌گذاری: ۱۵۱۷, آگره
پیشین: سکندر لودی
جانشین: بابر
درگذشته: ۱۵۲۶
آرامگاه: پانی‌پت، هاریانا
خاندان: لودی
پدر: سکندر لودی    همسر=شاه خانم سلطان
ابراهیم لودی سلطانی دهلی از دودمان لودی از دیگر قبایل غلجائی پشتون‌تبار بود که در هند حکمروایی می‌کرد.
در خدمت سرویس مخفی ملکه (رمان)

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نویسنده(ها): ایان فلمینگ
طراح جلد: Richard Chopping
کشور: United Kingdom
زبان: English
مجموعه: جیمز باند
گونه(های) ادبی: داستان جاسوسی
ناشر: Jonathan Cape
تاریخ نشر: ۱ آوریل ۱۹۶۳
گونه رسانه: Print (hardback & paperback)
شمار صفحات: ۲۸۸
پس از: The Spy Who Loved Me 
پیش از: You Only Live Twice 
در خدمت سرویس مخفی ملکه (انگلیسی: On Her Majesty's Secret Service) دهمین رمان و یازدهمین کتاب از سری رمان‌های جیمز باند ایان فلمینگ است. این کتاب برای اولین بار در انگلستان توسط جاناتان کیپ در تاریخ ۱ آوریل ۱۹۶۳ منتشر شد. فلمینگ فرمول و ساختار را نسبت به رمان قبلی‌اش، "جاسوسی که مرا دوست داشت"، تغییر داد و تلاش زیادی کرد تا یک اثری ارائه دهد که با الگوی معمول خود تطابق داشته باشد. چاپ اول و دوم به سرعت به پایان رسیدند و بیش از ۶۰٬۰۰۰ نسخه در ماه اول فروخته شد، دو برابر فروش ماه اول کتاب قبلی. فلمینگ این رمان را در گلدن‌آی، خانه تعطیلاتی جامائیکا، نوشت، در حالی که "دکتر نو"، اولین فیلم از مجموعه فیلم‌های جیمز باند تولید شده توسط Eon Productions، در نزدیکی تصویربرداری می‌شد.
« در خدمت سرویس مخفی ملکه» دومین کتاب از سه گانهٔ «بلوفلد» است که با «تاندربال» شروع شده و با «تو تنها زنده بمانی» خاتمه می‌یابد. این قسمت بر جستجوی باند برای پیدا کردن ارنست استاورو بلوفلد پس از واقعه تاندربال تمرکز دارد. باند بلوفلد را در سوئیس پیدا می‌کند و به مرکزی که او در آن قرار دارد حمله می‌کند، با این حال بلوفلد در ابهام فرار می‌کند. باند با ترسا وینچنزو باند آشنا می‌شود و عاشق او می‌شود. این زوج در پایان رمان ازدواج می‌کنند، اما چند ساعت پس از مراسم، بلوفلد و همسرش، ارما بونت، به زوج حمله می‌کنند و تریسی کشته می‌شود. فلمینگ شخصیت باند را در کتاب توسعه داد، این نشان داد که یک جنبه عاطفی که در داستان‌های قبلی وجود نداشت، نشان می‌دهد.
مانند رمان‌های قبلی، فلمینگ از تجارب گذشته خود و جزئیات افرادی که در طول کارش ملاقات کرده برای ارائه جزئیات در «خدمت مخفی اعظم» استفاده کرد.
خاطرات یک کلفت (فیلم ۱۹۶۴)

| خاطرات یک کلفت | خاطرات یک کلفت |
| --- | --- |
کارگردان: لویس بونوئل
بازیگران: گابریل گوبن پی‌یر کوله  برنار موسون
تاریخ‌های انتشار:  ۴ مارس ۱۹۶۴ (۱۹۶۴-0۳-۰۴) (فرانسه)    ۱۶ سپتامبر ۱۹۶۴ (۱۹۶۴-0۹-۱۶) (فرانسه)  
مدت زمان: ۹۷ دقیقه
کشور: فرانسه ایتالیا
زبان: فرانسوی 
خاطرات یک کلفت (به فرانسوی: Le journal d'une femme de chambre) (به ایتالیایی: Il diario di una cameriera) فیلمی درام محصول سال ۱۹۶۴ است. این فیلم، یکی از چند فیلم فرانسوی است که کارگردان اسپانیایی‌الاصل لویس بونوئل کارگردانی کرده‌است، اما فاقد عناصر و تصورات سورئالیستی است و پیچیدگی‌های داستانی دیگر فیلم‌های او را ندارد. ژن مورو در این فیلم در نقش یک مستخدمه ظاهر می‌شود که در یک محیط فاسد، خشونت‌بار، پر از انحرافات و هوس‌های جنسی، از نیروی زنانگی خود برای کنترل اوضاع و پیشبرد مقاصد خود استفاده می‌کند. این فیلم اولین تجربه فیلم‌نامه‌نویسی مشترک بین بونوئل و ژان-کلود کریر بود که بعدها فیلم‌های زیبای روز، جذابیت پنهان بورژوازی و میل مبهم هوس بونوئل را تهیه کرد.
داستان

زنی شیک و بسیار جذاب (ژن مورو در نقش سلستین) از پاریس به روستایی به نام chateau می‌رود تا مستخدمهٔ یک خانواده عجیب و غریب شود. فیلم در اواسط ۱۹۳۰ اتفاق می‌افتد و مردم به دو دسته افراطی راست و چپ تقسیم شده‌اند. مرد خانه، آقای Monteil زنی سردمزاج و میانسال دارد و بدون بچه است، پدر زن شخصی خوش‌مشرب است و چند خدمتکار هم دیگر کسانی هستند که اهل خانه را تشکیل می‌دهند؛ یکی از آن‌ها جوزف مهتر است که مردی خشن، ملی‌گرا، یهودستیز و خشمگین است. همسر (Françoise Lugagne) خانه را به صورت بسیار مرتب و تر و تمیز نگه می‌دارد، او دوست دارد شوهر حشری خود را از لحاظ جسمی ارضا نگه دارد، اما به علت «درد» لگن قادر به انجام این کار نیست. آقای Monteil خودش را با بازی‌های کوچک و دیدزدن زن‌ها سرگرم می‌کند و به نظر می‌رسد که مستخدمه قبلی در حالی که از او باردار بوده خانه را ترک کرده و به او مبلغی به عنوان «حق‌السکوت» داده‌اند.
پدر شوهر آقای Monteil خودش را رمان‌ها و کارت‌پستال‌های پرشوق و نشاط سرگرم می‌کند و قفسه‌ای پر از کفش‌ها و پوتین‌های زنانه دارد که دوست دارد آن‌ها را به پای مستخدمانش بپوشاند. همسایه بغلی (Daniel Ivernel) یک افسر ارتش بازنشسته، خشن تنومند است که زنی چاق (Gilberte Géniat) دارد. او دوست دارد آشغال‌ها و سنگ‌ها را آن طرف حصار به داخل خانه آقای Monteil بیندازد تا او را اذیت کند. سلستین خیلی زود خودش را در خانه‌ای می‌بیند که دیگر اشخاص به او تمایلات جنسی دارند و او از این فرصت‌ها و از جاذبه زنانگی خود، استفاده می‌کند تا به اهداف خود برسد.
یک روز شوهر پدر پیر آقای Monteil، به نام M. Rabour، در رخت‌خواب صورت مرده پیدا می‌شود، در حالی که پوتین‌هایی را بغل کرده که چند ساعت پیش سلستین آن‌ها را به پا کرده بود. سلستین روز بعد تصمیم می‌گیرد آن خانه را ترک کند و به پاریس برگردد؛ در حالی که از قبل رابطه‌ای مادرانه با دخربچه‌ای به سن لوغ نرسیده به نام کلر برقرار کرده‌است. پس از اینکه آن دختر در جنگلی در همان حوالی مورد تجاوز قرار گرفته و جسد او به صورت مثله‌شده پیدا می‌شود سلستین تصمیم می‌گیرد در خانه بماند تا بتواند از قاتل انتقام بگیرد. او خیلی زود مدارکی پیدا می‌کند که باعث مشکوک شدن او به ژوزف می‌شوند. او با هدف اینکه ماجرای قتل کلر را از زیر زبان ژوزف بیرون بکشد و از او اعتراف بگیرد، او را فریب داده و به او قول می‌دهد تا با او ازدواج کند و بعد با هم به شهر Cherbourg رفته و کافه‌ای را افتتاح کنند، اما ژوزف اعتراف نمی‌کند. او سپس نقشه می‌ریزد تا مدارکی جعل کند تا ژوزف را در جریان قتل کلر مقصد نشان دهد. ژوزف دستگیر می‌شود، اما بعداً به علت نبود شواهد کافی آزاد می‌شود، هرچند که مدارکی وجود دارد که نشان می‌دهند او به خاطر فعالیت‌های سیاسی ملی‌گرایانه خود آزاد شده‌است. سپس سلستین با همان همسایه بازنشسته ارتش ازدواج می‌کند و پس از ازدواج آنها، مرد را می‌بینیم که برای سلستین در رخت‌خواب صبحانه آماده کرده و از دستورهای سلستین اطاعت می‌کند. در صحنه آخر فیلم، جمعیتی دیده می‌شوند که در حال رژه رفتن در جلوی کافه ژوزف هستند که خودش هم با زن دیگری ازدواج کرده و شعارهای راست‌گرایانه سر می‌دهد.
میدان‌جیک (شاوشات)

میدان‌جیک (به لاتین: Meydancık، به گرجی: დიობანი) یک منطقه مسکونی در ترکیه است که در استان آرتوین و شهرستان شاوشات واقع شده است.
سارویه

| کتابخانه سارویه | کتابخانه سارویه |
| --- | --- |
بخش‌هایی از بنای سارویه که هنوز پابرجاست: بخش‌هایی از بنای سارویه که هنوز پابرجاست
نام: کتابخانه سارویه
کشور: ایران
استان: استان اصفهان
شهرستان: اصفهان
اطلاعات اثر: اطلاعات اثر
نام‌های دیگر: تپه اشرف
دورهٔ ساخت اثر: هخامنشیان
اطلاعات ثبتی: اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت: ۱۷۷۰
تاریخ ثبت ملی: ۲۶ آبان ۱۳۷۵
  کتابخانه سارویه  روی نقشه ایران ۳۲°۳۷′۵۲″شمالی ۵۱°۴۲′۴۴″شرقی﻿ / ﻿۳۲٫۶۳۱۲۲۳۹۴۷۲۴۵۹۶°شمالی ۵۱٫۷۱۲۲۴۵۸۲۵۸۱۲۸۶°شرقی﻿ / 32.63122394724596; 51.71224582581286   :   کتابخانه سارویه  روی نقشه ایران ۳۲°۳۷′۵۲″شمالی ۵۱°۴۲′۴۴″شرقی﻿ / ﻿۳۲٫۶۳۱۲۲۳۹۴۷۲۴۵۹۶°شمالی ۵۱٫۷۱۲۲۴۵۸۲۵۸۱۲۸۶°شرقی﻿ / 32.63122394724596; 51.71224582581286   
نمایی از باقی‌مانده بنای سارویه
سارویه یا کهن دژ یا تپه اشرف نام بنایی بسیار کهن در اصفهان است که در کنار پل شهرستان و در کناره شمالی زاینده رود قرار دارد. این اثر در تاریخ ۲۶ آبان ۱۳۷۵ با شمارهٔ ثبت ۱۸۱۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
این بنا کتابخانه بزرگی بوده‌است که در آن کتاب‌های فراوانی نگهداری می‌شده‌است. سارویه در حمله اعراب به ایران ویران گردید و اکنون تنها بقایای آن به صورت تپه‌ای باقی‌مانده‌است که بنام «تپه اشرف» معروف است.
ابن رسته در قرن سوم هجری دربارهٔ سارویه چنین می‌نویسد:
در شهر جی بنای کهنه‌ای به شکل قلعه وجود داشته‌است موسوم به ساروق یا سارویه. چون این بنا بسیار کهنه‌است نمی‌توان بانی آن را معلوم کرد و گویند قبل از طوفان نوح ساخت شده‌است.
تاریخ ساخت سارویه

برخی از تاریخ‌نگاران بنای سارویه را به تهمورس سومین شاه از سلسلهٔ پیشدادیان نسبت داده‌اند. نویسنده کتاب نسب‌نامه که در آغاز حکومت سلجوقیان می‌زیسته در رساله‌ای بنام انساب ملوک پارس نوشته:
تهمورس نخست دو بنا و آبادی در این محل نزدیک به یکدیگر طرح کرده و بساخت و نام یکی را سارویه و دیگری را مهرین نهاد و به بازبینی زمان جمعیت و آبادی آن‌جا بسیار شده به یکدیگر پیوست و شهری معتبر گردید
برخی دیگر از تاریخ‌نگاران نیز ساخت آن را به گشتاسپ یکی از شاهان کیانی نسبت می‌دهند. بر پایه این نوشته‌ها، گشتاسپ به وزیر خود جاماسپ که فرد فرزانه و دانشمندی بوده‌است دستور می‌دهد که برای نگهداری کتاب‌های موجود کتابخانه‌ای بنا کند که بسیار استوار باشد.
ابن ندیم، نویسنده کتاب الفهرست، اطلاعاتی ارزشمند دربارهٔ کهن دژ را عیناً از کتاب اختلاف الزیجات نوشته ابومَعشَر بلخی آورده‌است:
ایرانی‌ها پس از این که بهترین وسیله را برای ثبت و ضبط و نوشتن و نگهداری دانش بدست آوردند برای یافتن بهترین جا و مکان جهت بنیاد کتابخانه و گنجینه کتاب به جستجو پرداختند، جایی که از زمینلرزه بر کنار و گل آن چسبندگی داشته باشد تا برای ساختمان‌های محکم و پابرجا پسندیده باشد. پس از کنجکاوی بسیار سرانجام شهرستانی که همه این محسنات را داشت یافتند و آن شهر اصفهان بود. در آن جا هم پس از کاوش نقاط گوناگون شهر، روستای جی را بهترین جا و مکان یافتند. در جی، «کهن دژ» را برگزیدند و در آن جا عمارتی رفیع بنیاد نهادند و آن را «سارویه» نامیدند. مردم از پی بنا به سازنده و پایه‌گذار آن پی بردند زیرا در سالهای گذشته گوشه‌ای از ساختمان سارویه ویران گردید و در آن سُغی دالانی نمایان شد که با گِل سفت ساروج ساخته شده بود و در آن کتاب‌های فراوانی از نوشته پیشینیان نهاده بودند که بر پوستِ درخت خدنگ نوشته بودند در دانش‌های گوناگون. شماری از این کتاب‌ها به دست کسی رسید که در خواندن آن‌ها دانا و توانا بود. در آن‌ها نوشته‌ای از برخی شاهان ایران یافتند که چنین بود: «به تهمورس شاه که دوستدار دانش و دانش‌پژوهان بود خبر دادند که در اثر یک پیشامد آسمانی که در باختر به پیدایش خواهد پیوست، به چرایی ریزش بارانهای پی در پی، جهانی را آب فرا خواهد گرفت. زمان وقوع آن با گذشتن ۲۳۱ سال و ۳۰۰ روز از آغاز پادشاهی سلسله وی خواهد بود». منجمان تهمورس شاه را بر آن داشتند که برای پرهیز از زیان و خسارات برآمده از آن توفان چاره‌ای اندیشد و گفتند زیان و خسران آن باران و توفان تا انتهای خاور کشیده خواهد شد. تهمورس شاه، مهندسان را فرمان داد در سراسر ایرانشهر کاوش کنند و جویا شوند جائی را که از هر نظر برتری داشته باشد، برای ساختمان بنایی برای نگهداری آثارِ دانشِ برگزیدگان، برگزینند. وی کتاب‌ها را در سارویه اصفهان قرار داد.
سرانجام سارویه

در زمان حمله اعراب به اصفهان، ساختمان بیرونی دژ نابود شده‌است. آنگونه که ابو مَعشَر بلخی می‌گوید، اعراب به گمان یافتن گنج شروع به تخریب و ویرانی دژ می‌کنند و بسیاری از کتاب‌ها به این روش نابود می‌شود. اما از آنجا که مخزن کتابخانه در دالان‌های مخفی زیر زمینی بوده‌است، به‌شماری از کتاب‌ها آسیبی نمی‌رسد تا اینکه در سال ۳۵۰ قمری، بر اثر فروریختن سقف یکی از دالان‌ها، مخزن کتابخانه نمایان می‌شود. به دستور خلیفه بسیاری از این کتاب‌ها بر بار صدها شتر به بغداد منتقل می‌شود و بسیاری دیگر از کتاب‌ها در همان‌جا نابود می‌گردد.
برخی تاریخ‌نگاران در این باره می‌گویند:
ابومَعشَر بلخی گوید:
که اندر کهندژ جی سپاهان جایی است به نام سارویه. سارویه به مشرق هم چنان است که اهرام الفانتین مصر به مغرب. آن جای را مسلمین برای پیدا کردن گنج کوبیدند. هنگامی که سارویه را شکافتند و نبیگ‌ها را برداشتند، آن جای نوشته‌هایی پیدا کردند بر روی پوست توز. پاره‌ای به بغداد بردند، بیشترشان چون ناخوانا بودند به حال خود رها شدند و از میان رفتند.
ابوریحان بیرونی نیز گوید:
به روزگار ما، اندرکهندژ جی، شهرستان سپاهان، چون پشته‌هایی شکافتند، خانه‌هایی یافتند پر از بس بار پوست درختی که ابر کمان و سپر همی پیچیدند و آن پوست توز نامند؛ و ابر آن پوست‌ها نوشته‌هایی نگاشته بودند که کس نه‌توانست گفتن چیستند، و از چه گویند.
ابن ندیم خود می‌گوید:
یکی از اشخاص ثقه به من خبر داد که در سال ۳۵۰ هجری سارویه جی دالانی خراب گردید که جایش معلوم نشد زیرا از بلند بودن سطح آن گمان می‌کردند که درون آن خالی نبوده و پر است تا زمانی که آن خود به خود فرو ریخت و در آن کتاب‌های زیادی به دست آمد که هیچ‌کس نمی‌توانست آن‌ها را بخواند و آنچه من با چشم خود دیدم و ابوالفضل عمید آن‌ها را در سال سیصد و چهل و اندی فرستاده بود کتاب‌هایی بودند پاره‌پاره که از باروی اصفهان میان صندوق‌هایی بدست آمده و به زبان یونانی بود کسانی که آن زبان را می‌دانستند مانند یوحنا و دیگران آن را ترجمه کردند و آشکار شد که نام سربازان و جیره آنان است و آن کتاب‌ها چنان گندزا بودند که گویی تازه از دباغی درآمده‌اند ولی پس از آنکه یکسال در بغداد ماندند خشک شدند و تغییر کردند و عفونتشان برطرف شد و پاره‌ای از آن‌ها نزد شیخ ابوسلیمان موجود است. گویند سارویه یکی از بناهای محکم باستانی است که ساختمان معجزه‌آسایی دارد و در مشرق چون اهرام مصر در مغرب از نظر عظمت و اعجاب است.
حمزه اصفهانی در کتاب سنی الملوک الارض و الانبیاء دربارهٔ سارویه اطلاعاتی چنین می‌دهد:
در سال ۳۵۰ هجری قمری قسمتی از بنای اندرونی جی سارویه ویران شد و اتاقی در آن پدید گشت که در آن اتاق ۵۰ داد کتاب وجود داشت. این کتاب‌ها را روی پوست نوشته بودند و خط آن از خطوطی بود که تا آن تاریخ مردم چنین خطی ندیده بودند.
معماری

همچنین ببینید: تاریخ_اجتماعی_اشکانیان § هنر
در سازه سارویه، معماری از دوره‌های مختلف تاریخی پیشین و قبل از ساسانیان (اشکانی و …) وجود داشته‌است اما تازه‌ترین و آخرین سازه‌های باستانی باقی مانده اش مربوط به دوران ساسانی است، به قسمی که یافته‌های باستان‌شناسی نشان می‌دهد که برخی از دیوارهای عظیم باقی ماندهٔ این دژ نیز، متعلق به دوره ساسانیان است. این دیوارها که تعدادی از آنها از سنگ‌های تراشیده شده، حتی با طولی حدود ۷۵ سانتیمتر تشکیل شده‌است را نوعی مصالح سنگ و گچ در حالی تشکیل داده‌است که بر روی آن‌ها در سده‌های نخستین اسلامی بناهای دیگری نیز با خشت و گل ساخته شده‌است.
وضعیت کنونی

پس از اسلام مسجدی بر روی بخشی از دژ سارویه بنا می‌شود که یکی از قدیمی‌ترین مساجد این ناحیه به‌شمار می‌رود. اکنون این مسجد مقابل تپه اشرف در خیابان مشتاق قرار گرفته و بخشی از آن در زیر یک مدرسه است.
اگرچه تپه اشرف با وسعتی در حدود ۱۲ هکتار بنیانی صخره‌ای دارد اما تا سال‌های دهه ۱۳۳۰ خورشیدی کشاورزان منطقه بر روی خاک محدودی که از آوار بناهای تپه برجای مانده بود به کشاورزی می‌پرداختند.
پس از انجام کاوش در کنار این تپه هم‌اکنون بر روی آن پیست موتورسواری بنا شده‌است.
محوطه و باقی‌مانده ظروف یافته شده
دامنه غربی تپه سارویه، از بقایای کتابخانه سارویه. خیابان مشتاق دوم در امتداد دامنه شمالی دیده می‌شود.
تپه اشرف
باشکوه (فیلم ۱۹۷۳)

| مردی از آکاپولکو | مردی از آکاپولکو |
| --- | --- |
کارگردان: فیلیپ د بروکا
تهیه‌کننده: ژرژ دانسیگر الکساندر منوچکین
نویسنده: فیلیپ د بروکا ویتوریو کاپریولی  برنار موسون ژان پل راپنو
موسیقی: کلود بولینگ
فیلم‌بردار: رنه ماتلین
تاریخ‌های انتشار: ۲۹ نوامبر ۱۹۷۳ 
مدت زمان: ۹۵ دقیقه
کشور: فرانسه ایتالیا
زبان: فرانسوی 
فروش گیشه: ۲٫۸۹۵٫۸۰۰ بلیت (فرانسه)
باشکوه (به فرانسوی: Le Magnifique) همچنین به عنوان مردی از آکاپولکو نیز شناخته می‌شود. یک فیلم سینمایی فرانسوی محصول سال ۱۹۷۳ با بازی جکلین بیسیت و ژان-پل بلموندو است.
فروهر

برای دیگر کاربردها، فروهر (ابهام‌زدایی) را ببینید.
با نماد فروهر اشتباه نشود.
فَروَهَر (به پارسی میانه:       )، (به اوستایی: فَروَشی)، (به پارسی باستان:فَرورتی) یا فَرَوَشی یا فرورتی، یکی از نیروهای مینُوی (در برابر گیتوی) است که به باور مزدیسنان پیش از پدید آمدن موجودات، وجود داشته و پس از مرگ و نابودی آنان، به عالم بالا رفته و پایدار می‌ماند. این نیروی معنوی (مینوی) که می‌توان جوهر حیاتش نامید، ازلی و جاودانی و فناناپذیر است. «فَرَوَشی» یا «فروهر» در قامت آموزه به طور جدی در متون زرتشتی نمود یافته و پرورده شده است؛ در وندیداد اهورامزدا به زرتشت می‌گوید: فروهر من را که بسیار بلندپایه، نیکو، زیبا، ثابت قدم و در پارسایی تمام است، ستایش کن. . در بُندهشن آمده است، اهورامزدا پیش از آن که فروهرها از صورت مینوی به حالت مادی درآیند، با آن‌ها مشورت نمود و آن‌ها را آزاد گذاشت، که جاویدان در عالم مینوی بمانند یا به صورت جسمانی درآمده و با سپاه اهریمن بستیزند، فروهرها پذیرفتند، که در جهان مادی بستیزند چون می‌دانستند، که دیوها را شکست خواهند داد و بدی از جهان نابود خواهد گشت. در اوستا از پنج نیروی باطنی بدین ترتیب سخن رفته‌است.
آهو (جان)
دئنا (وجدان)
بئوذ (نیروی شناساگر)
اورون (روان)
فروشی (فروهر)
در بارهٔ هر یک از این نیروها در بخش‌های اوستا و نوشته‌های پهلوی سخنانی آمده‌است.