آسپاسیا
زندگی > زندگی در آتن

بر اساس روایت‌های سنتی دربارهٔ زندگی آسپاسیا، او روسپی‌گری می‌کرد و سپس یک فاحشه‌خانه دایر کرد. برخی از محققان این دیدگاه را به چالش کشیده‌اند؛ پیتر بیکنل می‌گوید «القاب تحقیر آمیز که نمایشنامه‌نویسان کمیک به او نسبت می‌دهند» غیرقابل اعتماد است. مادلین هنری در بیوگرافی آسپاسیا استدلال می‌کند که «وقتی یک شاعر طنز می‌گوید آسپاسیا فاحشه بوده‌است، ما لازم نیست باور کنیم» و به تصویری که از آسپاسیا به عنوان تاجر سکس نشان داده‌اند، بایستی «با تردید جدی نگریست». شریل گلن ادعا می‌کند که آسپاسیا در واقع یک آکادمی برای زنان افتتاح کرد که به «سالن محبوب برای تأثیرگذارترین مردان روز» از جمله سقراط، افلاطون و پریکلس تبدیل شد، و ربکا فوتو کندی پیشنهاد می‌کند که اتهامات در کمدی که او یک فاحشه‌خانه ساخته، از اینجا نشأت می‌گرفت. علی‌رغم این چالش‌ها برای روایت سنتی، بسیاری از محققان همچنان بر این باورند که آسپاسیا به عنوان یک فاحشه یا خاله کار می‌کرد. کنستانتینوس کاپاریس استدلال می‌کند که هجمه‌ای که آثار کمیکی به آسپاسیا وارد می‌کنند قابل قبول نیست زیرا او نمی‌توانست با چنین سابقه‌ای مانند زنان محترم با پریکلس رابطه ایجاد کند. فارغ از این که آسپاسیا به عنوان یک فاحشه کار می‌کرد یا نه، زندگی آتی او، که در آن ظاهراً درجاتی از قدرت، شهرت و استقلال را کسب کرد، شباهت‌هایی با زندگی دیگر هتایراها (تن‌فروشان) برجسته مانند فراین دارد.
آسپاسیا در آتن با پریکلس سیاستمدار ملاقات کرد و این دو با هم رابطه‌ای آغاز کردند. نحوهٔ نخستین ملاقات آن‌ها مشخص نیست. اگر تز بیکنل درست باشد، ممکن است پریکلس او را از طریق آشنایی با خانوادهٔ آلکیبیادس ملاقات کرده باشد. کندی می‌گوید ممکن است زمانی که کلینیاس، پسر آلکیبیادس بزرگ، در نبرد کرونئا درگذشت، پریکلس کیریوس (سرپرست) آسپاسیا شده باشد. رابطه آسپاسیا با پریکلس در زمانی میان سال‌های ۴۵۲ و ۴۴۱ پیش از میلاد آغاز شد. نویسندگان باستانی او را به اشکال مختلفی نظیر فاحشه، معشوقه یا همسر پریکلس به تصویر کشیده‌اند. پژوهشگران مدرن نیز اختلاف دارند. ربکا فوتو کندی استدلال می‌کند که آن‌ها ازدواج کرده بودند. دبرا نیلز، آسپاسیا را «همسر بالفعل پریکلس» توصیف می‌کند. مادلین هنری معتقد است که قانون شهروندی پریکلس در ۴۵۱/۰ ازدواج بین یک آتنی و یک متیک را غیرقانونی می‌دانست و استدلال می‌کند که یک رابطهٔ شبه زناشویی پالاکه (معادل صیغه) میان این دو جاری بود. همچنین سو بلوندل، آسپاسیا را به عنوان هتایرا و معشوقهٔ پریکلس توصیف می‌کند.
آسپاسیا و پریکلس پسری به نام پریکلس جوان داشتند که حداکثر در سال ۴۴۰/۳۹ پیش از میلاد به دنیا آمد. در زمان تولد پریکلس جوان، پریکلس دو پسر قانونی دیگر داشت، پارالوس و زانتیپوس. پس از مرگ دو پسر بزرگ پریکلس، او در سال ۴۳۰/۲۹ پ‌م، اصلاحیه‌ای بر قانون شهروندی ۴۵۱/۰ پ‌م پیشنهاد کرد که طبق آن پریکلس جوان بتواند شهروند آتن شود و از پدرش ارث ببرد. اگرچه بسیاری از محققان بر این باورند که این به‌طور خاص برای پریکلس بود، برخی پیشنهاد کرده‌اند که در مواجهه با تأثیرات مخرب طاعون در آتن و جنگ پلوپونز که خانواده‌های بسیاری را تحت‌تأثیر قرار داده بود، این راه‌حل اتخاذ شد.
به گفته پلوتارک، شاعر کمدی هرمیپوس در دادگاه علیه آسپاسیا به دلیل بی‌تقوایی شکایت کرد. ظاهراً پریکلس از او دفاع کرد و نهایتاً آسپاسیا تبرئه شد. بسیاری از محققان این پرسش را مطرح کرده‌اند که آیا این محاکمه هرگز صورت گرفته‌است یا خیر؟ و استدلال می‌کنند که این روایت از محاکمهٔ خیالی آسپاسیا در نمایشنامه‌ای اثر هرمیپوس سرچشمه می‌گیرد. وینسنت آزولای محاکمه آسپاسیا را با محاکمه‌های فیدیاس و آناکساگوراس، که هر دوی آنان هم به پریکلس نزدیک بودند، مقایسه می‌کند و نتیجه می‌گیرد که «هیچ‌یک از محاکمه‌های بی‌تقوایی مربوط به افراد نزدیک به پریکلس با قطعیت تأیید نمی‌شود».
در سال ۴۲۹ پیش از میلاد، پریکلس درگذشت. طبق منابع باستانی، آسپاسیا سپس با سیاستمدار دیگری به نام لیسیکلس ازدواج کرد و پسر دیگری به نام پوریستس به دنیا آورد. از آنجایی که واژهٔ «پوریستس» نام هیچ شخصیت دیگری نبوده و به معنای «تامین‌کننده» یا «تهیه‌کننده» است، و اصطلاحی به معنی کنایی «دزد» است،  برخی از محققان استدلال کرده‌اند که این نام از یک جوک در یک کمدی گرفته شده. هنری شک دارد که آیا آسپاسیا اصلاً از لیسیکلس فرزندی به دنیا آورده باشد و کندی این سؤال را مطرح می‌کند که آیا او اصلاً با لیسیکلس ازدواج کرده بود یا نه؟ با این حال، پومروی فکر می‌کند که نام غیرمعمول پوریستس می‌توانست توسط لیسیکلس به دلایل سیاسی انتخاب شده باشد تا توجه شهروندان آتنی را به پسرش جلب کند و فرزندش را یک تأمین‌کننده برای شهر نشان دهد. لیسیکلس یک سال پس از پریکلس در سال ۴۲۸ درگذشت و پس از این برههٔ زمانی چیزی از زندگی آسپاسیا ثبت نشده. حتی معلوم نیست کجا و کِی درگذشت.