توکوگاوا ایه‌یاسو

در این نام ژاپنی، «توکوگاوا» نام خانوادگی است.
| توکوگاوا ایه‌یاسو 徳川家康 | توکوگاوا ایه‌یاسو 徳川家康 |
| --- | --- |
: 
: 
اولین شوگون از شوگون‌سالاری توکوگاوا: اولین شوگون از شوگون‌سالاری توکوگاوا
دوره مسئولیت ۱۶۰۳ – ۱۶۰۵: دوره مسئولیت ۱۶۰۳ – ۱۶۰۵
پادشاه: امپراتور گو-یوزی (حکمرانی ۱۵۸۶ – ۱۶۱۱)
پس از: دوره سنگوکو
پیش از: توکوگاوا هیده‌تادا
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: ۳۱ ژانویهٔ ۱۵۴۳ قلعه اوکازاکی، ولایت میکاوا
درگذشته: ۱ ژوئن ۱۶۱۶ (۷۳ سال) شیزوئوکا، ژاپن
همسر(ان): همسر سی‌شیتسو (اصلی): تسوکی‌یاما-دونو و آساهی هیمه همسران سوکوشیتسو (غیراصلی): بر اساس منبع تعداد متفاوت است، ۱۹-۱۵ زن
فرزندان: از همسر سی‌شیتسو: ماتسودایرا نوبویاسو کامه هیمه از همسران سوکوشیتسو: یوکی هیده‌یاسو توکو هیمه توکوگاوا هیده‌تادا دیگران
| ن ب ولشکرکشی‌های توکوگاوا ایه‌یاسو | ن ب ولشکرکشی‌های توکوگاوا ایه‌یاسو |
| --- | --- |
 محاصره ترابه (۱۵۵۸)  محاصره مارونه (۱۵۵۸)  نبرد اوکه‌هازاما (۱۵۶۰)  محاصره قلعه کامینوگو (۱۵۶۲)  میکاوا ایکو-ایکی (۱۵۶۴)  محاصره کاکه‌گاوا (۱۵۶۹)  نبرد آنه‌گاوا (۱۵۷۰)  محاصره فوتاماتا (۱۵۷۲)  نبرد میکاتاگاهارا (۱۵۷۳)  محاصره تاکاتنجین (۱۵۸۰–۱۵۷۴)  محاصره قلعه یوشیدا (۱۵۷۵)  نبرد ناگاشینو (۱۵۷۵)  نبرد تنموکوزان (۱۵۸۲)  محاصره تاکاتو (۱۵۸۲)  نبرد کوماکی و ناگاکوته (۱۵۸۴)  محاصره اوداوارا (۱۵۹۰)  نبرد سکیگاهارا (۱۶۰۰)  محاصره اوساکا (۱۶۱۴) :  محاصره ترابه (۱۵۵۸)  محاصره مارونه (۱۵۵۸)  نبرد اوکه‌هازاما (۱۵۶۰)  محاصره قلعه کامینوگو (۱۵۶۲)  میکاوا ایکو-ایکی (۱۵۶۴)  محاصره کاکه‌گاوا (۱۵۶۹)  نبرد آنه‌گاوا (۱۵۷۰)  محاصره فوتاماتا (۱۵۷۲)  نبرد میکاتاگاهارا (۱۵۷۳)  محاصره تاکاتنجین (۱۵۸۰–۱۵۷۴)  محاصره قلعه یوشیدا (۱۵۷۵)  نبرد ناگاشینو (۱۵۷۵)  نبرد تنموکوزان (۱۵۸۲)  محاصره تاکاتو (۱۵۸۲)  نبرد کوماکی و ناگاکوته (۱۵۸۴)  محاصره اوداوارا (۱۵۹۰)  نبرد سکیگاهارا (۱۶۰۰)  محاصره اوساکا (۱۶۱۴) 
نشان خاندان توکوگاوا
توکوگاوا ایه‌یاسو (به ژاپنی: 徳川 家康) (نام از ۲۵ سالگی تا آخر عمر)، ماتسودایرا تاکه‌چیو (هنگام تولد تا ۱۴ سالگی)، ماتسودایرا موتونوبو (از ۱۴ تا ۱۶ سالگی)، ماتسودایرا موتویاسو (از ۱۶ تا ۲۲ سالگی)، ماتسودایرا ایه‌یاسو (از ۲۲ تا ۲۵ سالگی) (۳۱ ژانویه ۱۵۴۳ – ۱ ژوئن ۱۶۱۶) بنیان‌گذار شوگون‌سالاری توکوگاوا در ژاپن و نخستین شوگون آن بود.
اواخر قرن شانزدهم میلادی کشور ژاپن بر اثر جنگ‌های داخلی میان قدرتمندان ایالتی، دایمیوها، تجزیه شده بود و آن‌ها برای کسب قدرت نهایی در حال نبرد با یکدیگر بودند. ژاپن در دورهٔ پایانی سنگوکو یعنی آزوچی–مومویاما از حدود سال‌های ۱۵۶۸ تا ۱۶۰۰ میلادی، توسط سه رهبر بزرگ متحد شد. در سال ۱۵۶۸ اودا نوبوناگا اولین شخصیت نامدار این گروه، با جنگ‌های متمادی علیه دایمیوهای رقیب، پایهٔ وحدت ملی را بنیان گذاشت. پس از خودکشی نوبوناگا در حادثه معبد هوننو در سال ۱۵۸۲، تویوتومی هیده‌یوشی شایسته‌ترین ژنرال ارتش وی، جانشین او شد و همان برنامهٔ مبارزه‌های نظامی را برای اتحاد و یکپارچگی ملی ادامه داد. با مرگ هیده‌یوشی در سال ۱۵۹۸، توکوگاوا ایه‌یاسو قدرت را به دست آورد. توکوگاوا تا ۱۸ سالگی، گروگان خاندان ایماگاوا بود. پس از نابودی خاندان ایماگاوا، ایه‌یاسو با اتحاد با نوبوناگا و با به کارگیری نیروی نظامی و پیروزی در جنگ‌ها به گسترش قلمروی خود پرداخت. در سال ۱۶۰۰ ایه‌یاسو توانست با پیروزی در نبرد سکیگاهارا، که بزرگترین نبرد در طول تاریخ ژاپن بود، به برتری مطلق در مقابل مهم‌ترین رقیب خود، ایشیدا میتسوناری، برسد.
پس از نبرد سکیگاهارا، توکوگاوا ایه‌یاسو عملاً سرتاسر ژاپن را متحد و یکپارچه کرد و با به انقیاد درآوردن همهٔ عناصر مستقل و خودمختار پس از گذشت سه قرن، اولین فرمانروای ژاپن متحد و یکپارچه شد. او در سال ۱۶۰۳ و در سن ۶۰ سالگی مقام شوگون را از امپراتور ژاپن دریافت کرد. حکومت شوگون‌سالاری توکوگاوا که وی بنیان گذاشت، برای مدت ۲۵۰ سال از سال ۱۶۰۳ میلادی تا ۱۸۶۸، یعنی دوران اصلاحات میجی، کنترل ژاپن را در دست داشت. وی دربار سلطنتی امپراتور ژاپن را بدون هیچ قدرتی در کیوتو باقی گذاشت و دولت نظامی خویش را در شهر ادو (توکیوی امروزی) تأسیس کرد. ایه‌یاسو تا سال ۱۶۰۵ به عنوان شوگون حکومت کرد و پس از آن این مقام را به پسر خود واگذار کرد. با این‌همه تا آخر عمر خود در ۱۶۱۶ در صحنه سیاست باقی ماند. وی در زمانی که تمام مخالفان دیگر را سرکوب کرده بود، برای تکمیل وحدت ژاپن در سال ۱۶۱۵ به قلعه اوساکا حمله کرد و آخرین تهدید برای حکومت خود یعنی تویوتومی هیده‌یوری، فرزند و جانشین مشروع هیده‌یوشی، را مجبور به تسلیم شدن کرد. ایه‌یاسو علاقهٔ شدیدی به آموزش و مطالعه داشت. خاکستر ایه‌یاسو پس از مرگ در معبد نیکو توشو دفن شد.