stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
هالی رندال
حرفه > فیلم ها

رندال و مادرش سوز در فیلم زندگی های مخفی زنان: سکسِ فروشی برای شبکه‌ی وی تیوی صاحب نام شدند، و همچنین در سریال های ''خودی'' و همچنین ''سکسسنچرا'' برای پلی‌بوی به ایفای نقش پرداختند.
حرفه > کتاب ها

رندال صاحب چهار کتاب مصور با نام های دختران شهوتی رویایی، کینکی نایلونز، زیبایی های فوق العاده ی کینکی و لباس زیر های کینکی است.
سامره رضایی

| سامره رضایی | سامره رضایی |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۳۶۴ (۴۰ سال) تهران
ملیت: افغانستانی
تحصیلات: کارشناسی‌ارشد رشته سینما از دانشگاه تهران
محل تحصیل: دانشگاه تهران
پیشه(ها): کارگردانی، مستندسازی، نویسندگی
سامره رضایی بازیگر و مستند‌ساز افغانستانی است که در ایران متولد شده و دوره‌های بازیگری را در کلاس‌های آزاد گذرانده است و تحصیلات خود را در رشته تئاتر و سینما تا مقطع کارشناسی ارشد در دانشگاه تهران ادامه داده است.
زندگی نامه

سامره رضایی متولد ۱۳۶۴ هجری خورشیدی، از پدر و مادری افغان در تهران است. از نوجوانی و اوایل دهه هشتاد شمسی حرفه بازیگری را از بازیگری تئاتر شروع کرد و فارغ‌التحصیل کارشناسی بازیگری در سال ۱۳۸۸ و کارشناسی‌ارشد کارگردانی سینما در سال ۱۳۹۳ هر دو از دانشگاه تهران است. وی در گفت‌وگو با خبرنگار سایت افغانستان، با اشاره به آغاز فعالیت‌های هنریش در عرصه سینما گفت: قوس سال ۷۹ ، شهرداری تهران دوره کلاس‌های بازیگری را توسط اساتید دانشگاه غیر انتفاعی سوره برگزار کرد و من در این دوره‌ها شرکت کردم. اساتیدی از جمله «اصغر همت»، «داریوش ارجمند» و جمعی از پیشکسوتان سینما در این دوره حضور داشتند، سال ۸۰ نیز اجرای خوبی را با «شکرخدا گودرزی» داشتم.
فعالیت های حرفه ای

فعالیتهای تصویری او از سال ۱۳۸۴ با بازی در سریال 'بی صدا فریاد کن' به کارگردانی مهدی فخیم‌زاده شروع شد. پس از آن در مجموعه‌های تلویزیونی و تله فیلم‌ها شرکت داشته است: از جمله سریال 'ساختمان ۸۵' به کارگردانی مهدی فخیم‌زاده در سال ۱۳۸۸ و سریال 'راز پدر' ساخته منوچهر رمضانی (۱۳۸۶)، سریال 'تا آخر ایستاده ایم' ساخته بهنام نوروزی (۱۳۹۰) و فیلم سینمایی 'شهر فرشتگان' به کارگردانی محمد راوندی (۱۳۹۲) و‌ چند اپیزود از مجموعه 'شاید برای شما هم اتفاق بیفتد' . او همچنین به ایفای نقش در چندین نمایش از جمله 'اطلسی ها'در تئاتر شهر ، 'کلفت ها' در سالن نیاوران و 'اودیپ' به کارگردانی فابریس نیکوت در سالن اودیتوریوم تئاتر پاریس پرداخت. وی همچنین در نمایش‌های «درخیابان‌های سرد شب»، «وحشی»، «یک خورشید مهربان با دو تا موش نادان» و چند نمایش دیگر به عنوان بازیگر حضور داشته است. وی در نمایش در میان آبها، علاوه بر نویسندگی، کارگردانی به بازیگری نیز پرداخته است. در این نمایش به چرایی مهاجرت نسل جوان پرداخته می شود که مورد توجه تماشاگران قرار گرفت. این نمایش روایت مستندی است الهام گرفته از زندگی سامره و مجتبی برادرش و هزاران مهاجر افغان دیگر که در ایران متولد شده اند ولی نه شهروند ایران محسوب می شوند، نه افغانستان و نه هیچ جای دیگر. پدر و مادر آنها چهل سال پیش به ایران مهاجرت کرده اند و بعد از گذشت چهار دهه فرزندانشان هیچ آینده روشنی در پیش رو ندارند و به ناگزیر برای زندگی بهتر، تنها راه ممکن را انتخاب می کنند: مهاجرت قاچاق به اروپا. آنها خود را به دست آب ها می سپارند، آبهای سهمگین دریای مدیترانه … این نمایش قصه جدایی هاست، جدایی فرزند از مادر، خواهر از برادر، قصه رفتن، خود را سپردن به اعماق اقیانوس یا مرگ یا زندگی بهتر در جایی در سرزمینی دیگر … .
فیلم «من یک بازیگر شادم» ساخته این مستندساز افغانستانی، در سال ۱۳۹۴ است که در جشنواره فیلم سینما حقیقت به نمایش در‌آمد و بسیار مورد توجه قرار گرفت. این فیلم همچنین در جشنواره های مختلف دیگری اکران‌های موفق داشته است. فرشته حسینی نخستین‌بار با بازی در همین فیلم جلوی دوربین رفت. در جشنواره بین‌المللی فیلم زنان هرات، جایزه بهترین فیلم مستند به این فیلم تعلق گرفت. والریو کاروسو از پایگاه سینمای اروپا در حاشیه سی و هفتمین جشنواره جهانی فیلم فجر با سامره رضایی در مورد فیلم هایش و نیز سینمای ایران گفتگو کرده است.
سامره رضایی علاوه بر این فعالیت‌ها در زمینه آموزش بازیگری نیز فعالیت های گسترده ای داشته است و با تأسیس کارگاه بازیگری به آموزش هنر بازیگری به کودکان و نوجوانان افغانستانی می‌پردازد. وی معتقد است که آموزش اصول بازیگری باید به دور از هر گونه کار اقتصادی و تجارتی باشد و هنرجویان بازیگری باید در کنار تحصیلات آکادمیک از آموزش صحیح بهره ببرند. وی نسبت به برخی فیلم های مربوط به افغانستان انتقاد دارد و به ویژه در مورد دو فیلم خاص در جشنواره فیلم حقیقت می گوید آیا نمی توان حضور این دو فیلم بد و دروغین را در جشنواره‌ای که نامش «حقیقت» است برخوردی نژادپرستانه از سوی این رویداد هنری نسبت به مهاجران دانست!
سامره رضایی در گفتگو با پایگاه خبری جماران از عملکرد طالبان و خصوصا در رابطه با وضعیت زنان، هنر و فعالیت های خبری و رسانه ای ابراز نگرانی می کند و خواهان توجه جامعه جهانی و دولت ایران می خواهد که در مقابل طالبان از جبهه مقاومت حمایت کنند و از به رسمیت شناختن طالبان اجتناب کنند.
آلباتروس ال۷۷وی

| آلباتروس ال۷۷وی | آلباتروس ال۷۷وی |
| --- | --- |
کاربری: هواگرد شناسایی
تولیدکننده: آلباتروس فلوکتسایک‌ورک
نخستین پرواز: ۱۹۲۸
تعداد ساخته‌شده: ۴
آلباتروس ال۷۷وی (به انگلیسی: Albatros_L_77v) یک هواگرد از نوع هواگرد شناسایی ساخت شرکت آلباتروس فلوکتسایک‌ورک در آلمان است. هواگرد آلباتروس ال۷۷وی نخستین پروازش را در ۱۹۲۸ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۴ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.
اقبال الدوله

| اقبال‌ الدوله | اقبال‌ الدوله |
| --- | --- |
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: ه.ق ۱۲۴۰ ارومیه
درگذشته: ه.ق ۱۲۹۸ ارومیه
دین: اسلام
رهبر مسلمان: رهبر مسلمان
موقعیت: قاجار
جایگاه قبلی: یکی از سرداران آذربایجان
اقبال‌ الدوله معروف به بویوک‌ خان اقبال‌ الدوله (۱۲۴۰-۱۲۹۸ ارومیه) یکی از سرداران صاحب‌ نام آذربایجان در عهد ناصری فرزند لطفعلی خان سرتیپ بود.
زندگی

بویوک‌ خان اقبال‌ الدوله سال ۱۲۴۰ قمری در ارومیه متولد شد و در سال ۱۲۶۸ قمری به منصب سرهنگی فوج افشار رسید و به همراه آن فوج روانه خراسان شد. سال ۱۲۸۰ قمری به امر سلطان مراد میرزا حسام‌ا لسلطنه، حاکم فارس به فارس رفت. ۴ سال بعد به ارومیه بازگشت و در سال ۱۲۸۹ قمری ملقب به اقبال‌ الملک شد. چندی بعد، پس از فوت برادرش شجاع‌ الدوله به فرماندهی لشگریان افشار رسید و حاکم ارومیه شد و اقبال‌ الدوله لقب گرفت.
اقبال‌الدوله با دختر علی‌قلی‌خان آجودان‌باشی ازدواج کرد و صاحب فرزندان شد. یکی از دختران او به همسری اردشیرخان شجاع‌ الدوله درآمد. چنگیز اقبالی که مدتی ریاست انجمن شهر ارومیه را به عهده داشت و رحمت‌ الله اقبالی، هفتمین شهردار ارومیه از نوادگان اقبال‌ الدوله محسوب می‌شدند.
حملات عبیدالله نهری و مقابله اقبال الدوله

حمله شیخ عبیدالله به ارومیه در تاریخ ارومیه خیلی اهمیت داشت؛ می‌توان گفت که خیلی از وقایعی که در یکصد سال اخیر در آذربایجان و به ویژه ارومیه رخ داده از همین واقعه سرچشمه می‌گیرد.
شیخ برای تحریک عوام اعلان جهادی نوشته و در میان ایلات و عشایر کرد منتشر نمود. پس از انتشار این اعلان عشایر کرد به دور او جمع شده و قوایش رو به فزونی نهاد. پیش از آن بسیاری از عشایر اطراف مهاباد(ساوجبلاغ) به ویژه حمزه آغا منگور و ایل منگور  مامندآقا پیران و ایل پیران هم  به علت ستم‌های حاکم آن به شیخ پیوسته و او را تقویت و تحریک به طغیان کرده بودند. شیخ پسر خود عبدالقادر را به تصرف مهاباد فرستاد که با مقاومتی رو به رو نشد، پس از آن به میاندوآب حمله کرد و با مقاومت شدید اهالی مواجه گشت، پس از رسیدن قوای کمکی، مهاجمان شهر را تصرف کرده و کشتاری بزرگ به راه انداختند و شهر را آتش زدند. سرانجام پس از عبور از دهستان ملک کندی و غارت آنجا و حملهٔ نافرجام به بناب قشون شیخ به ارومیه رسید. در پانزدهم ذی‌قعده ۱۲۹۷ هجری قمری، حاکم ارومیه، اقبال‌ الدوله، برای دفع اشرار در حوالی شهر اردو زده بود؛ یکی از سران عشایر شیخ را از بی‌دفاع بودن ارومیه آگاه ساخت و به حمله ترغیب نمود. شیخ به محض دریافت نامه قوای خود را متمرکز ساخته و از محال ترگور حرکت کرده در روستای سیر اردو زد. فردای آن روز نامه‌ای به ارومیه فرستاد و خواستار تسلیم شهر شد.
بزرگان ارومیه پس از مشورت به اقبال‌ الدوله اطلاع دادند تا به شهر بازگردد؛ به شیخ نیز نامه‌ای نگاشته و خواستار سه روز مهلت برای آماده شدن جهت استقبال از موکب وی شدند. شیخ نیز غافل از موضوع دو روز مهلت داد به شرطی که اهالی اقبال‌ الدوله را به شهر راه ندهند. در این فاصله مردم به استحکام برج و بارو و دروازه‌ها پرداختند و اقبال‌الدوله نیز با توپخانه و سرباز به شهر آمده و موجب استظهار و قوت قلب اهالی گشت. سرانجام شیخ سپاه خویش را به سوی ارومیه سرازیر ساخت و شهر را در محاصره کرد.
نصب تندیس اقبال الدوله در ارومیه

در چهارشنبه ۷ شهریور ۱۴۰۳ سردیس بویوک‌ خان اقبال ‌الدوله افشار در نزدیکی خیابان اقبال الدوله و جنب مسجد تاریخی جامع ارومیه نصب شد.
این سردیس در جوار مسجد جامع ارومیه نصب شده است. جایی که به گفته مورخان محل زندگی بویوک‌ خان اقبال‌ الدوله افشار بوده و مقابل مسجد جامع هم نام اقبال‌ الدوله نامگذاری شده‌ است.
تابلو خیابان اقبال الدوله
نورث آمریکن وای‌اف-۹۳

| نورث آمریکن وای‌اف-۹۳ | نورث آمریکن وای‌اف-۹۳ |
| --- | --- |
کاربری: جنگنده
تولیدکننده: نورث امریکن اوییشن
نخستین پرواز: ۲۴ ژانویه ۱۹۵۰
معرفی‌شده در: آزمایشی
بازنشستگی: ۱۹۵۶
کاربر اصلی: نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا کمیته رایزنی ملی هوانوردی آمریکا
تعداد ساخته‌شده: ۲
هزینه هر فروند: ۱۱٫۵ میلیون دلار آمریکا برای کل پروژه
توسعه‌یافته از: اف-۸۶ سیبر
نورث آمریکن وای‌اف-۹۳ (به انگلیسی: North American YF-93) یک هواپیمای ساختِ کارخانهٔ نورث امریکن اوییشن در کشور ایالات متحده آمریکا است. نخستین استفاده‌کنندهٔ این هواپیما نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا بوده‌است. این هواپیما برای نخستین بار در ۰۱۹۵۰−۰۱−۲۴ ۲۴ ژانویه ۱۹۵۰ میلادی مورد استفاده قرار گرفت.
چیفتن (تانک)

|  چیفتن  |  چیفتن  |
| --- | --- |
تانک چیفتن: تانک چیفتن
نوع: تانک اصلی میدان نبرد
خاستگاه:  بریتانیا
تاریخچه خدمت: تاریخچه خدمت
خدمت: ۱۹۶۶-اکنون تا ۱۹۹۵ (در بریتانیا)
استفاده‌شده توسط: بریتانیا، ایران، اردن، کویت، عراق، عمان
جنگ‌ها: جنگ ایران و عراق جنگ خلیج فارس
تاریخچه تولید: تاریخچه تولید
طراح: لیلاند موتورز
تاریخ طراحی: دهه ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰
سازنده: لیلاند موتورز
ویژگی‌ها: ویژگی‌ها
وزن: ۵۶ تن
طول: ۷٫۵ متر
عرض: ۳٫۵ متر
ارتفاع: ۲٫۸۵ متر
خدمه: ۴ نفر
زره: جلو بدنه: ۱۲۰ م‌م زاویه ۷۲ درجه کنار بدنه: ۳۸ م‌م زاویه ۱۰ درجه جلو بدنه: ۱۹۵ م‌م زاویه ۶۰ درجه
تسلیحات اصلی: توپ ۱۲۰ میلی‌متری خان‌دارال۱۱آ۵
تسلیحات ثانویه: دو تیربار ۷٫۶۲ م‌م اف‌ان ام‌آژ
موتور: لیلاند ال۶۰ - چندگانه‌سوز (گازوئیل، نفت سفید و بنزین) ۷۵۰ اسب بخار
ظرفیت سوخت: ۸۹۰ لیتر
برد عملیاتی: ۵۰۰ کیلومتر در جاده
بیشینهٔ سرعت: جاده: ۴۸ کیلومتر در ساعت، خارج از جاده: ۳۰ کیلومتر در ساعت
چیفتن (به انگلیسی: Chieftain) نوعی تانک اصلی میدان نبرد بریتانیایی است که از سال ۱۹۶۵ وارد نیروی زمینی بریتانیا شد. هنوز نیز در نیروهای مسلح اردن و ایران از آن استفاده می‌شود.
ساخت

طراحی چیفتن بر پایه گروهی از تانک‌های بریتانیایی انجام شد که از ماتیلدا ام‌کا ۲ در سال ۱۹۳۹ (با توپ ۴۰ میلی‌متری) آغاز شده و با تانک‌های کرامول (۵۷ و ۷۵ میلی‌متر)، کومه (۷۶ میلی‌متر) ادامه یافته و در پایان به تانک موفق سنچوریون (۷۶، ۸۳ و ۱۰۵ میلی‌متر) می‌رسد. چیفتن با پیشرفت این طرح ساخته شده و جایگزین تانک متوسط سنچوریون و تانک سنگین کانکوئرر به عنوان نخستین تانک اصلی میدان نبرد نیروی زمینی بریتانیا شد. تولید تانک چلنجر ۱ که بر پایه پیشرفت تانک چیفتن صورت گرفته بود از سال ۱۹۸۳ آغاز و در سال ۱۹۹۵ به‌طور کامل جایگزین چیفتن شد. تولید چلنجر ۲ هم در سال ۱۹۹۸ با توسعه چلنجر۱ آغاز شد. چیفتن از پیشرفته‌ترین تانک‌های عصر خود به‌شمار می‌آید که قدرتمندترین توپ و سنگین‌ترین زره را در بین همه تانک‌های آن هنگام را داشت. اما در برابر آن، توانایی تحرک و سرعت آن کاهش یافته بود.
ویژگی‌ها

جنگ‌افزار اصلی این تانک یک توپ کالیبر ۱۲۰ میلی‌متری بود و زره آن در قسمت‌های مختلف بین ۳٫۸ تا ۱۹٫۵ سانتی‌متر قطر داشت. در جلو تانک و پشت قبه فرمانده از زره تکه‌تکه (Appliqué armor) نیز استفاده شده و فرمانده تانک با استفاده از چندین پریسکوپ مجهز به دوربین دید در شب دید کامل ۳۶۰ درجه به اطراف خود داشت. حفاظت کامل اتمی- میکروبی-شیمیایی از طریق سامانه تهویه هوا برای سرنشینان فراهم شده و دو پرتابگر نارنجک دودزا هر یک با ۶ لوله بر برجک تانک نصب شده بود. در سمت راست قبه فرمانده هم سامانه جستجوی فروسرخ قرار داشت.
از ویژگی‌های خاص چیفتن حل مشکل هدف‌گیری تانک با قرار دادن یک تیربار در کنار توپ اصلی تانک با ویژگی‌های بالستیکی همانند بود. در صورتی که گلوله این تیربار ۱۲٬۷ میلی‌متر (نیم اینچی) به هدف برخورد می‌کرد فرمانده تانک می‌توانست مطمئن باشد که گلوله تانک هم به هدف برخورد می‌کند. این تیربارها پس از نصب سامانه‌های مسافت‌یاب لیزری از روی تانک‌های بریتانیایی برداشته و با تیربار ۷٬۶۲ میلی‌متر اِل۷ جایگزین شدند. چیفتن به یک تیربار دیگر ۷٫۶۲ میلی‌متر ال۷ (مدل تولید بریتانیا اف‌ان-ام‌آژ) هم روی برجک در کنار فرمانده تانک برای دفاع ضدهوایی مسلح بود. همه تانک‌های چیفتن از سامانه کنترل آتش و هدف‌گیری کاملی برخوردار بودند که به آن‌ها توانایی شلیک دقیق توپ نیرومند خود را تا مسافت ۳ کیلومتر در وضعیت ثابت و ۲ کیلومتر در حال حرکت، می‌بخشید.
اما مشکل اصلی چیفتن موتور پیچیده و نامطمئن لیلاند ال۶۰ بود. این موتور پس از آن ساخته شد که سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) رهنمودی را برای لزوم استفاده همه تانک‌های ارتش‌های عضو از موتورهای چندگانه‌سوز تصویب کرد. فلسفه این قانون آن بود که در صورت بروز جنگ جهانی سوم هنگامیکه تانک‌های ناتو پیشروی خود را در خاور اروپا آغاز می‌کنند باید این توانایی را داشته باشند که برای سوخت‌گیری از هر منبعی مانند جایگاه سوخت، مخازن نفتی، و حتی فروشگاه‌ها استفاده کنند. اما پس از مدتی مشخص شد که موتوری با چنین توانایی‌ای بسیار پیچیده و تعمیر و نگهداری از آن بسیار دشوار خواهد بود. در نتیجه پس از مدت کوتاهی همه ارتش‌های ناتو این ایده را رها کرده و موتورهای دیزلی قدیمی را به آن ترجیح دادند به جز بریتانیایی‌ها که همچنان به این نظریه معتقد بوده و موتور چندگانه‌سوز ال-۶۰ را به موتورهای ساده‌تر دیزلی را ترجیح دادند.
در نتیجه این موتور با وجود توانایی استفاده از سوخت‌های گوناگون (گازوئیل، بنزین و سوخت‌های بین این دو) توان کمی داشت و با توجه به وزن بالای این تانک، توانایی تحرک آن را به ویژه در خارج از جاده محدود می‌کرد. موتور چیفتن در طول دوران فعالیت خود شاهد بهینه‌سازی‌های بسیاری بود اما مشکلات آن هیچگاه به‌طور کامل رفع نشد.
فعالیت

چیفتن برخلاف سنچوریون که به بسیاری از کشورهای جهان صادر شد صادرات موفقی نداشت و مورد استفاده هیچ‌یک از کشورهای اروپایی قرار نگرفت. اما خریدارانی در خاور میانه پیدا کرد و به ایران، اردن، کویت، عراق و عمان صادر شد.
فعالیت > ایران > خرید

خرید تانک چیفتن از سوی ایران از سال ۱۳۴۹ (خورشیدی) و پس از آن صورت گرفت که آلمان غربی از فروش تانک‌های لئوپارد ۱ به ایران خودداری کرد. موافقت بریتانیا با فروش این نوع تانک به ایران در حالی بود که چند سال پیش از آن، دولت بریتانیا فروش این تانک به اسرائیل و لیبی را ممنوع اعلام کرده بود. رد پیشنهاد فروش این تانک به اسرائیل و مشارکت آن‌ها در ساخت این تانک در پی فشار کشورهای عربی پس از جنگ شش‌روزه ۱۹۶۷ موجب شد تا اسرائیلی‌ها به ساخت تانک بومی مرکاوا روی بیاورند.
ایران خریدار اصلی این تانک بود که در مجموع حدود ۹۰۰ عراده شامل ۷۰۷ عراده از مدل‌های ام‌کا۳ و ام‌کا۵، ۱۲۵ تا ۱۸۹ عراده از مدل ۴۰۳۰ (شیر ایران۱)، ۴۱ عراده از مدل تعمیر و بازیابی آاروی و ۱۴ عدد از مدل پل‌گذار آوی‌ال‌بی را بین سال‌های ۱۳۵۱ تا ۱۳۵۷ خریداری کرد. هرچند قرارداد خرید حدود ۱۵۰۰ فروند از مدل پیشرفته‌تر ۴۰۳۰ این تانک‌ها معروف به شیر ایران پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران توسط دولت بریتانیا لغو شد در سال ۱۳۵۵ ایران برای این تانک‌ها یک میلیارد دلار آمریکا به بریتانیا پرداخت.
فعالیت > ایران > جنگ ایران و عراق

چیفتن در جنگ ایران و عراق رو در روی تانک‌های روسی نیروهای مسلح عراق، که شامل تعداد زیادی تی-۵۴/۵۵، و تعداد کمتری تی-۶۲ و تی-۷۲ می‌شد قرار گرفت و نمایش خوبی از خود به جای گذاشت. عراقی‌ها نیز با خرید ۲۹ تانک تعمیرگر چیفتن از طریق اردن، تانک‌های خود را تکمیل کردند.
فعالیت > اردن

اردن از کاربران اصلی تانک است که پس از لغو سفارش ایران ۳۰۴ تانک چیفتن را در دهه ۱۹۸۰ (میلادی) خریداری کرد و هنوز نیز از این تانک‌ها به همراه تانک‌های چلنجر۱ بریتانیایی که همگی به شدت بهینه‌سازی شده‌اند به عنوان تانک‌های اصلی ارتش خود استفاده می‌کند.
مدل خالد تانک چیفتن که با لغو قرارداد ایران در اوایل دهه ۱۹۸۰ به اردن فروخته شد برخی از ویژگی‌های مدل ۴۰۳۰ شیر ایران را در خود داشت و تانک‌های چلنجر در اوایل دهه ۱۹۸۰ با بهینه‌سازی همین مدل ساخته شدند. در مدل خالد (شیر ۱) موتور تانک و چرخ‌دنده‌ها مانند چلنجر۱ هستند و سامانه کنترل آتش هم بهبود یافته و از جمله از یک رایانه بالیستیک تازه استفاده می‌کند.
مقایسه با تانک‌های هم‌دوره

|  | ام۶۰ آ۳ پاتون | لئوپارد ۱ | آام‌ایکس-۳۰ | تی-۵۵ | تی-۶۲ | چیفتن |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| وزن | ۵۵٫۶ تن | ۴۲٫۲ تن | ۳۶ تن | ۳۶ تن | ۴۰ تن | ۵۶ تن |
| توپ | توپ خان‌دار ۱۰۵ میلی‌متر/۵۳ ال۷ | توپ خان‌دار ۱۰۵ میلی‌متر/۵۳ ال۷ | توپ خان‌دار ۱۰۵ میلی‌متر/۵۶ اف۱ | توپ خان‌دار ۱۰۰ میلی‌متر/۵۲ دی۲۰ | توپ بدون خان ۱۱۵ میلی‌متر | توپ خان‌دار ۱۲۰ میلی‌متر/۵۵ |
| ظرفیت حمل مهمات | ۶۳ گلوله | ۵۵ گلوله | ۵۰ گلوله | ۴۳ گلوله | ۴۰ گلوله | ۶۲ گلوله |
| برد عملیاتی | ۴۸۰ کیلومتر | ۶۰۰ کیلومتر | ۶۰۰ کیلومتر | ۵۰۰ کیلومتر | ۴۵۰ کیلومتر | ۵۰۰ کیلومتر |
| قدرت موتور | ۷۵۰ اسب بخار (۵۶۰ کیلووات) | ۸۳۰ اسب بخار (۶۲۰ کیلووات) | ۶۸۰ اسب بخار (۵۱۰ کیلووات) | ۵۸۰ اسب بخار (۴۳۰ کیلووات) | ۵۸۰ اسب بخار (۴۳۰ کیلووات) | ۷۵۰ اسب بخار (۵۶۰ کیلووات) |
| حداکثر سرعت (جاده) | ۵۰ کیلومتر بر ساعت | ۶۲ کیلومتر بر ساعت | ۶۵ کیلومتر بر ساعت | ۵۰ کیلومتر بر ساعت | ۵۰ کیلومتر بر ساعت | ۵۰ کیلومتر بر ساعت |
| زره (جلوی برجک) | ۲۵۴ میلی‌متر | ۶۰ میلی‌متر مدور | ۸۱ میلی‌متر | ۲۰۳ میلی‌متر | ۲۴۲ میلی‌متر | ۱۹۵ میلی‌متر با زاویه ۶۲ درجه |
| زره (جلوی بدنه) | ۲۶۷ میلی‌متر (در خط دید) | ۷۰ میلی‌متر در زاویه ۶۰ | ۷۹ میلی‌متر (در خط دید) | ۹۷ میلی‌متر در زاویه ۵۸ درجه | ۱۰۲ میلی‌متر در زاویه ۶۰ | ۱۷۲ میلی‌متر در زاویه ۷۲ درجه |
کاربران

بریتانیا: از ۱۹۶۵ تا ۱۹۹۵.
ایران: حدود ۱۰۰ عراده فعال. ۳۴۰ فروند از مدل ام‌کا۳ (نخستین مدل تأییدشده) و ام‌کا۵ (مدل نهایی)، ۳۰ فروند مدل آآروی (تانک تعمیرگر)، ۱۴ فروند مدل آوی‌ال‌بی (تانک پل‌ساز) بر پایه سفارش سال ۱۹۷۱ بین سال‌های ۱۹۷۱ تا ۱۹۷۵ تحویل داده شد. ۱۲۵ تا ۱۸۷ فروند مدل پیشرفته‌تر ۴۰۳۰ (شیر-۱) و ۱۱ فروند مدل آآروی بر پایه سفارش سال‌های ۱۹۷۴ و ۱۹۷۵ که تعداد کمی در سال‌ ۱۹۷۸ تحویل شد و مابقی سفارش‌ پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران لغو شد.
عراق: ۲۹ مدل آاروی در سال ۱۹۸۲ از طریق اردن دریافت شد.
اردن: ۲۷۴ تانک مدل ۴۰۳۰ با نام اردنی خالد و ۳۰ مدل آاروی پس از لغو سفارش ایران در سال ۱۹۷۹ در یک قرارداد ۲۶۶ میلیون پوندی بین سال‌ها ۱۹۸۱ تا ۱۹۸۵ دریافت شد.
کویت: ۱۴۳ چیفتن مدل ام‌کا۵ در سال‌های ۱۹۷۸ و ۷۹ خریداری شد. ۱۷ چیفتن در سال ۲۰۰۰ در انبار. از سال ۲۰۰۵ به بعد هیچ‌یک فعال نیستند و با ام-۸۴ (مدل ساخت یوگسلاوی تی-۷۲) و ام۱ آبرامز ساخت آمریکا جایگزین شده‌اند.
عمان: ۲۷ چیفتن مدل ام‌کا۵ (۱۲ تا دست دوم) بین سال‌های ۱۹۸۱ تا ۱۹۸۵ خریداری شد.
دادخواست حقوقی

از سال ۱۹۸۴ (میلادی) ایران، در دادخواستی خواستار دریافت پول تانک‌های تحویل‌نشده به ارزش ۱۲۷ میلیون پوند استرلینگ شد. دیوان بین‌المللی داوری، دو بار در سال‌های ۱۹۹۰ و ۱۹۹۶، احکامی به نفع ایران صادر کرد. این دیوان از شرکت بریتانیایی «خدمات بین‌المللی نظامی» خواست تا پول باقی‌مانده ایران را بپردازد. همچنین در سال ۲۰۰۱ این دیوان اعلام کرد که شرکت خدمات بین‌المللی نظامی باید برای زیان ناشی از لغو این قرارداد، سود پول باقی‌مانده و هزینه‌های تیم وکالت ایران و بخش عمده هزینه‌های دیوان تجارت بین‌المللی را نیز بپردازد. در سال ۲۰۰۲ (میلادی) شرکت خدمات بین‌المللی ۱۲۷ میلیون دلار را به حساب یک صندوق ویژه زیر نظر دیوان عالی بریتانیا واریز کرد. ایران مدعی است که بریتانیا باید حدود ۵۰۰ میلیون دلار از اصل پول باقی‌مانده قرارداد و سود آنرا به ایران بپردازد.
شرکت «خدمات بین‌المللی نظامی» همواره با این استدلال که در عدم پرداخت پول، نقشی نداشته به احکام پرداخت زیان و سودهای این پول اعتراض کرده‌است. این شرکت می‌گوید که علت تأخیر در پرداخت‌ها، تحریم‌های ایران بوده و به‌طور مشخص وزارت دفاع ایران که طرف قرارداد است از سال ۲۰۰۸ در فهرست تحریم‌های اتحادیه اروپا قرار گرفته‌است. در ژوئیه ۲۰۱۹ دادگاه عالی بریتانیا حکم داد که به خاطر همین تحت تحریم بودن وزارت دفاع ایران، این شرکت نباید همه سود ناشی از مبلغی را که بابت فروش تانک به ایران دریافت کرده، به ایران پرداخت کند. بنا به یک تخمین، سود این پول، بین سال‌های ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۸ (میلادی) نزدیک به ۱۹/۷ میلیون پوند است. ایران به این حکم، اعتراض کرد. در اکتبر ۲۰۱۹ دادگاهی در لندن درخواست تجدید نظر ایران را رد کرد.
دولت ایران از وزارت دارایی بریتانیا می‌خواهد به جای اینکه پول به حساب وزارت دفاع ایران که در تحریم اتحادیه اروپا است به بانک مرکزی ایران پرداخت شود. اما وزارت دارایی بریتانیا در انجام چنین خواسته‌ای تردید دارد.
رژه نظامی چیفتن‌های نیروی زمینی بریتانیا در برلین غربی، ۱۹۸۹
موتور لیلاند L60
چیفتن در موزه تانک‌های بوینگتون
خودرو مهندسی رزمی چیفتن
مدل ام‌کا۳
سامانه ترابری هوشمند

نمایی از یک‌نوع رابط کاربری گرافیکی ITS، که مورداستفاده و نمایش‌دهندهٔ شبکه بزرگراه مجارستان و نقاط دیتای آن است. - ۲۰۱۵
سامانه ترابری هوشمند (سامانه حمل‌و‌نقل هوشمند) یا به اختصار ITSبه‌کارگیری فناوری اطلاعات و ارتباطات، برای بهبود عملکرد سامانه ترابری است. «کلمه ITS به مجموعه‌ای از ابزارها، امکانات و تخصص‌ها مانند مفاهیم مهندسی ترافیک، فناوری‌های نرم‌افزاری، سخت‌افزاری و مخابراتی اطلاق می‌شود که به صورت هماهنگ و یکپارچه به منظور بهبود کارایی و ایمنی در سامانه ترابری به کار گرفته می‌شود.»
در سال‌های اخیر مهندسین ترابری همراه با همکاری متخصصین رشته‌های مخابرات و ارتباطات، الکترونیک، رایانه و … با به کارگیری فناوری اطلاعات سامانه‌های هوشمند ترابری یا ITS را به وجود آورده‌اند.
هنگامی؜ که از واژه سامانه حمل‌ونقل هوشمند استفاده می‌شود، منظور سامانه حمل‌ونقلی است که در آن ایده و فکر بشری در قالب آنچه فناوری اطلاعات و ارتباطات و پردازش دادهبه همراه داشته‌؜اند، سبب بهبود حمل‌و‌نقل و در نتیجه ارتقای کیفیت زندگی شده‌است. به عنوان نمونه وقتی خودروها برای فراهم نمودن یک تجربه رانندگی مناسب، با یکدیگر و همچنین با محیط ارتباط برقرار می‌کنند یا زیرساخت‌های هوشمند، ایمنی و ظرفیت راه‌ها را بهبود می‌بخشند، جلوه ‌هایی از حمل؜‌ونقل هوشمند پدیدار شده‌است. هر چند استفاده از روش؜‌های سنتی بهبود ایمنی و زیرساخت‌ها و آموزش رانندگان از عوامل اساسی ارتقای کیفیت حمل‌و‌نقل است، اما برای دستیابی به حمل‌ونقل متناسب با نیازها، کافی نیستند. در واقع یکی از انگیزه؜‌های مهم در تحول، توسعه، استانداردسازی و پیاده‌سازی سامانه حمل و نقل هوشمند، دستیابی به سطوحی از کیفیت در مباحث ایمنی، سرعت عبور، کاهش آلایندگی و ارتقای بهره‌وری اقتصادی در سامانه حمل‌ونقل است که در قالب پاس‌های کلیشه‌ای و بعضاً تک بعدی ممکن نیست.
فناوری‌های سامانه‌های هوشمند ترابری

در سامانه‌های هوشمند ترافیک فناوری‌های متفاوتی به کار می‌رود. از سامانه‌های اولیه‌ای مانند هدایت خودرو و سامانه کنترل چراغ‌های راهنمایی، تابلوهای اعلان ترافیک، دوربین سرعت سنج و سامانه خودکار شناسایی شماره خودرو گرفته تا سامانه‌های پیشرفته و پیچیده‌تری که به‌طور هم‌زمان اطلاعات متفاوتی را از منابع متفاوت یکپارچه می‌کند. اطلاعاتی مانند وضع آب‌وهوا، وضعیت ترافیک، وضعیت جاده و … امروزه با گسترش کاربرد تلفن همراه هوشمند، این ابزار نیز به کرات توسط محققین برای گسترش سیستم‌های حمل‌و‌نقل هوشمند استفاده شده‌است.
مهمترین عملکردهای آی-تی-اس

مدیریت و بهینه‌سازی جریان ترافیک و روان‌سازی حرکت
مدیریت و کنترل حوادث
مدیریت و پشتیبانی وسایل نقلیه امدادی
مدیریت اخذ الکترونیکی عوارض، هزینه پارکینگ، خرید و رزرواسیون بلیت و…
مانیتورینگ و کنترل ترابری سبک و سنگین
مدیریت و ناوبری پیشرفته
مدیریت ترابری عمومی
مدیریت و پشتیبانی عابر پیادهو …
نقش معماری سامانه ترابری هوشمند در یکپارچه‌سازی سامانه ها

سامانه ترابری هوشمند تنها یک ابزار یا فناوری جدید نیست. در واقع، ITS امکان یکپارچه‌سازی سامانه ترابری را فراهم می‌آورد. یک سامانه ترابری به‌طور کلی، شامل شبکه‌ها، وسایل نقلیه، افراد و کالاها است. هر کدام از اجزای سامانه ترابری مشخصات، ارگان‌ها، و گاهی آژانس‌های جداگانه دولتی دارند. اما نقشه معماری قادر است تمامی این اجزا را به صورت یک سامانه یکپارچه درآورد.
اگر اطلاعات به صورت آسان و ارزان توسط فناوری مدرن رد و بدل شود، سامانه امکان بیشتری برای بهینه‌شدن و مناسب عمل‌کردن خواهد داشت. برعکس، اگر اطلاعات در دسترس نباشد یا با تأخیر جریان یابد، عملکرد درست سامانه امکان‌پذیر نیست. در واقع، تبادل اطلاعات تأثیر مستقیمی بر روی کارآمدی سامانه ترابری دارد.
یک سامانه ترابری با محوریت اطلاعات، می‌تواند به حل مشکلات قدیمی و کاذب موجود بین ترابری و ارتباطات کمک کند. افراد، کالا و اطلاعات می‌توانند از یک نقطه به نقطه‌ای دیگر منتقل شوند و در موارد بسیاری، برای دستیابی مؤثرتر به این هدف، یکی می‌تواند جایگزین دیگری شود. برای مثال، فرستادن یک نامه به صورت الکترونیکی سریع‌تر، ارزان‌تر و قابل اطمینان‌تر از پست کردن آن است یا شرکت در یک ویدئو کنفرانس به جای سفرکردن و حضور در کنفرانس در مکانی دیگر به مراتب ساده‌تر و اقتصادی‌تر است. پیشرفت‌های به‌وجود‌آمده در فناوری اطلاعات می‌توانند به ایجاد یک سامانه کاملاً یکپارچه برای سال‌های آینده کمک کنند.
سند ملی سامانه‌های ترابری هوشمند در ایران

یکی از مفاهیم پایه‌ای برای برقراری ارتباط منطقی در توسعه سامانه‌های ترابری هوشمند و جلوگیری از بروز مشکلات در پیاده‌سازی سامانه‌ها تدوین سند ملی سامانه‌های ترابری هوشمند است. در راستای استخراج خروجی‌های موردنظر از این سند در حوزه معماری سامانه‌های حمل ونقل هوشمند، استانداردها و برنامه کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت، پروفسور مهدی قطعی با همکاری پژوهشکده حمل‌ونقل و سامانه‌های هوشمند دانشگاه صنعتی امیرکبیر اقدام به تأسیس اتاق فکر طرح کلان ملی مطالعه و طراحی سامانه‌های ترابری هوشمند درون‌شهری و برون‌شهری با حضور اساتید دانشگاه‌های کشور، کارشناسان و صاحب‌نظران سازمان راهداری و حمل ونقل جاده‌ای، سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌ها و شرکت کنترل ترافیک تهران نموده‌است. در سال ۱۳۹۵ این مجموعه نخستین سند ملی معماری سیستم‌های حمل‌و‌نقل هوشمند ایران را منتشر کرده‌است. برای اطلاعات کامل از این ۹ سند ملی، مراجعه به سایت پژوهشکده حمل‌و‌نقل و سیستم‌های هوشمند دانشگاه صنعتی امیرکبیر توصیه می‌شود.
رشته کارشناسی ارشد مهندسی فناوری اطلاعات (بسته سیستم‌های حمل‌و‌نقل هوشمند)

برنامه بازنگری‌شده رشته مهندسی فناوری اطلاعات با ۶ بسته که یکی از آ‌ن‌ها «بسته سیستم‌های حمل‌و‌نقل هوشمند» است، به تصویب و به تأیید نهایی وزارت علوم رسیده‌است. این برنامه هم‌اکنون از طریق لینک در سایت وزارت علوم در دسترس بوده و در سامانه اعلام رشته‌ها و ظرفیت‌های پذیرش دانشگاه‌ها (HES) فعال گردیده‌است.