stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
تصنیف
تاریخچه > در دورهٔ پهلوی

گذشته از توانایی تصنیف در بیان سادهٔ گفتمان سیاسی، یکی از دلایل گسترش تصنیف رشد شهرنشینی در ایران و تقاضای اجتماعی برای موسیقی پرشورتری بود که مناسب مجالس شب‌نشینی و تفریحات شهری (در هتل‌ها، رستوران‌ها و کافه‌ها) باشد. از همین رو، از دههٔ ۱۳۲۰ ه‍.خ به بعد که موسیقی پاپ و راک در ایران تدریجاً جای خود را باز کرد، تصنیف‌سرایی نیز کم‌کم جای خود را به ترانه‌سرایی برای این نوع موسیقی داد. این روند همچنین منجر به شکل‌گیری موسیقی تلفیقی (حاصل ادغام این سبک‌ها) شد. از افراد مؤثر در این دوره، علینقی وزیری بود که پس از تحصیل موسیقی در غرب، به آموزش تئوری موسیقی غربی در ایران پرداخت و تحت تأثیر آموزش‌های او بود که آهنگسازانی همچون مرتضی محجوبی، جواد بدیع‌زاده و حسین یاحقی به استفاده از سازهای غربی برای ساخت تصنیف روی آوردند. از جملهٔ تغییرات مهمی که وزیری در ساختار تصنیف داد آن بود که برخلاف تصانیف قدیمی که در آن‌ها سازها جواب آواز را با ملودی مشابهی می‌دادند، او در تصنیف‌ها به سازها ملودی‌های جدیدی داد که مابین جملات آواز اجرا کنند. از حوالی ۱۳۳۹ ه‍.خ به بعد، تصنیف‌سازان این دوره که اغلب از شاگردان ابوالحسن صبا بودند از لفظ «ترانه» برای توصیف تصنیف‌ها استفاده کردند. اما رشد این ترانه‌های دستگاهی، با وقوع انقلاب اسلامی ایران متوقف شد. مهم‌ترین شاعران تصنیف‌های این دوره نیز عبارت بودند از رحیم معینی کرمانشاهی، اسماعیل نواب صفا، پرویز خطیبی، بیژن ترقی، تورج نگهبان و رهی معیری.
در این بین، دو عامل به حفظ و گسترش تصنیف در دورهٔ پهلوی کمک کردند که عبارت بودند از پخش برنامهٔ رادیویی گل‌ها، و توجه خوانندگانی همچون مرضیه و غلامحسین بنان به این فرم موسیقی. برنامهٔ گل‌ها که پخش آن از ۱۳۳۵ و با نام «گل‌های جاویدان» شروع شد، با هدف نمایش دادن موسیقی سنتی ایرانی تهیه می‌شد. در این برنامه‌ها مرضیه به اجرای مجدد تصنیف‌های شیدا پرداخت و بنان نیز، که از پیش از آن در رادیو آواز می‌خواند، تصنیف‌های عارف را اجرا کرد. تصنیف‌های رهی معیری نیز در این دوره با اجرای خوانندگان مختلف از طریق رادیو پخش می‌شدند و مورد استقبال قرار می‌گرفتند.
تاریخچه > پس از انقلاب اسلامی ایران

پس از انقلاب، «مرکز حفظ و اشاعهٔ موسیقی ایرانی» و گروه موسیقی دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران حرکتی را در جهت بازگشت به سنت آغاز کردند. این دوره که با حذف موسیقی پاپ نیز همراه بود، به ساختن تصنیف‌هایی با روش قدیم، و نیز احیای لفظ «تصنیف» برای توصیف این فرم موسیقی منجر شد. در این دوره، تصنیف‌سازان برای آن‌که به «ترانه» و «ترانه‌سرایی» پشت کنند، به استفاده از اشعار شعرای قدیمی برای تصنیف‌ها روی آوردند و نقش ترانه‌سرا در تصنیف‌سازی حذف شد. شرایط جامعهٔ ایران پس از انقلاب اسلامی نیز بر پرهیز تصنیف‌خوانان از محتویات تصنیف‌های قدیمی، و محدود شدن تصنیف‌ها به «گل و بلبل و بهار طبیعت» مؤثر دانسته شده‌است. تصنیف‌سازی بین موسیقی‌دانان معاصر نیز محدود است؛ از جمله تصنیف‌سازان معاصر می‌توان از محمدرضا لطفی، حسین علیزاده، پرویز مشکاتیان و محمدرضا شجریان یاد کرد.
در دورهٔ جنگ ایران و عراق تصنیف‌هایی با موضوع جنگ یا مضامین حماسی ساخته شدند، از جمله تصنیف کاروان شهید که در اوایل جنگ ساخته شد. اما پس از جنگ شعرهای عرفانی بیشتر مورد توجه قرار گرفتند. در سال‌های پس از آن دو جریان عمده در تصنیف‌خوانی شکل گرفته‌است؛ جریان اول به بازخوانی تصنیف‌های قدیمی نظیر تصانیف عارف و شیدا می‌پردازد (که بیشتر تصنیف‌های محمدرضا شجریان در این دسته‌اند) و جریان دوم به سرودن تصنیف‌های عاشقانه و عارفانه گرایش دارد. تصنیف شبانگاهان با شعری از ساعد باقری و آواز عبدالحسین مختاباد نمونه‌ای از این جریان دوم است.
منبع‌شناسی

آلفرد لومر و کلمان اوار چند تصنیف را گردآوری و به روش غربی نت‌نویسی کردند. همچنین الکساندر خودزکو (۱۸۰۴–۱۸۹۱ م.) در سال ۱۸۴۲ اثری با عنوان نمونه‌های اشعار عامیانه ایران به زبان انگلیسی منتشر کرد و در آن قطعاتی از تصنیف‌های محلی و عامیانه ایرانی را آورد. این اثر از آن جهت که اشعار را غالباً به صورت ترجمه‌شده (بدون درج نسخهٔ فارسی) آورده و نیز به دلیل محدودیت تعداد تصنیف‌هایی که در آن آمده، مورد نقد بوده‌است. در سال ۱۳۸۱ ه‍. خ، ترجمهٔ فارسی چند فصل این کتاب توسط جعفر خمامی‌زاده با عنوان ت‍ران‍ه‌ه‍ای م‍ح‍ل‍ی س‍اک‍ن‍ان ک‍ران‍ه‌ه‍ای ج‍ن‍وی دری‍ای خ‍زر توسط انتشارات سروش منتشر شد.
والنتین الکسیویچ ژوکوفسکی (۱۸۵۸–۱۹۱۸ م) در اثری به نام اشعار عامیانهٔ ایران (در عصر قاجار) (چاپ ۱۹۰۲) مجموعه‌ای از اشعار تصنیف‌هایی که بین سال‌های ۱۸۸۳ تا ۱۸۹۹ م. در اصفهان، شیراز و تهران و روستاهای بین راه گردآوری کرده بود را منتشر کرده‌است. این اثر یکی از قدیمی‌ترین منابع موجود در مورد تصنیف‌های عامیانهٔ فارسی است. فصل‌های مختلف کتاب به ترانه‌های خوانندگان و نوازندگان، ترانه‌های عروسی، لالایی‌ها و سایر انواع ترانه‌های محلی اختصاص یافته‌اند. از جمله تصنیف‌هایی که در کتاب ژوکوفسکی آمده می‌توان به در فکر تو بودم اشاره کرد. در سال ۱۳۸۲ ه‍. خ، ترجمه‌ای از این اثر توسط میرباقر مظفرزاده و با تصحیح و توضیح عبدالحسین نوایی توسط انتشارات اساطیر منتشر شد.
مرتضی احمدی در سال ۱۳۸۱ در کتابی با عنوان کهنه‌های همیشه نو، ترانه‌های تخت حوضی (انتشارات ققنوس، تهران)، مجموعه‌ای از تصنیف‌های عامیانهٔ معاصر را گردآوردی و منتشر کرد. مقایسهٔ این کتاب با اثر ژوکوفسکی نشان می‌دهد که از تصنیف‌هایی که ژوکوفسکی در دوران ناصرالدین شاه گردآوری کرده بود، فقط عده‌ای اندک تا دورهٔ معاصر باقی مانده‌اند. کتاب احمدی به موضوع تصنیف‌هایی که در ضمن نمایش روحوضی خوانده می‌شوند تمرکز دارد؛ این نوع نمایش نیز از زمان ناصرالدین شاه رواج یافته بود. در این کتاب همچنین نمونه‌هایی از تصنیف‌هایی که در عروسی‌ها، یا در قالب ترانه‌های شادی‌بخش، سرگرم‌کننده یا طنزآمیز خوانده می‌شوند، آمده‌است.
مجتبی خوش‌ضمیر، آهنگساز ایرانی، در سال ۱۹۷۵ م. پایان‌نامهٔ کارشناسی ارشد خود در دانشگاه ایلینوی در اربانا-شمپین را به موضوع تصنیف اختصاص داد؛ عنوان این اثر «ابعاد تصنیف ایرانی» است و خود یکی از منابعی است که بعدتر مارگارت کاتون در سال ۱۹۸۳ م. در پایان‌نامهٔ دکترایش در رشتهٔ موسیقی در دانشگاه کالیفرنیا، لس‌آنجلس استفاده کرد. عنوان پایان‌نامهٔ او «تصنیف سنتی: گونه‌ای از موسیقی آوازی ایرانی» بود. او همچنین نویسندهٔ سرفصل «تصنیف» در دانشنامه ایرانیکا نیز هست. حسینعلی ملاح نیز چند مقاله (از جمله دو مورد با عنوان «تصنیف چیست») دربارهٔ تصنیف نوشته که روی دیدگاه‌های بسیاری از موسیقی‌شناسان پس از او اثرگذار بوده‌است. ملاح در زمان خودش به عنوان مهم‌ترین محقق در زمینهٔ تصنیف شناخته می‌شد و طرح دیدگاهی که ترانه و سرود را یک نوع از تصنیف می‌داند به او نسبت داده می‌شود.
یادداشت

↑  interlude
↑  Specimens of the popular poetry of Persia
↑  Aspects of the Persian tasnif
↑  The classical 'tasnif': a genre of Persian vocal music
برای مطالعهٔ بیشتر

مشکین‌قلم، سعید (۱۳۷۷). تصنیف‌ها، ترانه‌ها و سرودهای ایران‌زمین. تهران: خانه سبز. شابک ۹۶۴-۹۱۱۳۱-۵-۰.
طبیب‌زاده، امید (۱۳۸۲). تحلیل وزن شعر عامیانه فارسی (همراه سیصد قطعه شعر عامیانه و تقطیع آن‌ها). تهران: نیلوفر. شابک ۹۶۴-۴۴۸-۲۰۰-X.
| ن ب وموسیقی سنتی ایرانی | ن ب وموسیقی سنتی ایرانی |
| --- | --- |
دستگاه‌ها: شور •  همایون •  سه‌گاه •  چهارگاه •  راست‌پنج‌گاه •  نوا •  ماهور
آوازها: آواز ابوعطا •  آواز دشتی •  آواز افشاری •  آواز بیات ترک (بیات زند) •  آواز بیات اصفهان •  آواز بیات کرد •  آواز شوشتری (در برخی منابع)
مقام‌ها: عشاق •  نوا •  بوسلیک •  راست •  عراق •  اصفهان •  زیرافکند •  بزرگ •  زنگوله •  رهاوی •  حسینی •  حجاز
ردیف‌ها: ردیف میرزا عبدالله •  ردیف آقا حسینقلی  •  ردیف موسی معروفی
 گوشه‌ها: بسته‌نگار •  حجاز •  حزین •  داد •  دلکش •  شکسته •  دیلمان •  کرشمه •  دوگاه •  حصار
تئوری موسیقی: نت آغاز •  نت شاهد •  نت ایست •  نت متغیر •  فرود •  فواصل •  تکیه •  تحریر  •  ترنم
فرم‌ها: پیش‌درآمد •  درآمد •  رنگ •  تصنیف •  چهارمضراب •  آوازی •  مرکب‌نوازی
مقالات مرتبط: ادوار •  تحول مقام به دستگاه •  سیر انتقال ردیف •  راست‌کوک و چپ‌کوک
 رده:موسیقی سنتی ایرانی:  رده:موسیقی سنتی ایرانی
| ن ب وتصنیف‌های علی‌اکبر شیدا | ن ب وتصنیف‌های علی‌اکبر شیدا |
| --- | --- |
الا ساقیا • امشب شب مهتابه • تو مو می‌بینی • دل شیدا • عقرب زلف کجت • ماه غلام رخ زیبای توست • کیه کیه در میزنه: الا ساقیا • امشب شب مهتابه • تو مو می‌بینی • دل شیدا • عقرب زلف کجت • ماه غلام رخ زیبای توست • کیه کیه در میزنه
| ن ب وعارف قزوینی | ن ب وعارف قزوینی |
| --- | --- |
 دیدم صنمی (۱۳۱۵ ه.ق)  از خون جوانان وطن لاله دمیده (۱۲۸۸-۱۲۹۲ ه.ق)  آمان (۱۳۲۶ ه.ق)  نمی‌دانم چه در پیمانه کردی (۱۳۲۶ ه.ق)  نکنم اگر چاره دل هرجایی را (۱۳۲۷ ه.ق)  دل هوس سبزه و صحرا ندارد (۱۳۲۸ ه.ق)  گریه را به مستی بهانه کردم (۱۳۲۸ ه.ق)  از کفم رها (۱۳۲۹ ه.ق)  باد فرح‌بخش بهاری (۱۳۳۰ ه.ق)  چه شورها (۱۳۳۶ ه.ق)  گریه کن (۱۳۴۰ ه.ق)  باد خزانی (حدود ۱۳۰۳ ه.ش) :  دیدم صنمی (۱۳۱۵ ه.ق)  از خون جوانان وطن لاله دمیده (۱۲۸۸-۱۲۹۲ ه.ق)  آمان (۱۳۲۶ ه.ق)  نمی‌دانم چه در پیمانه کردی (۱۳۲۶ ه.ق)  نکنم اگر چاره دل هرجایی را (۱۳۲۷ ه.ق)  دل هوس سبزه و صحرا ندارد (۱۳۲۸ ه.ق)  گریه را به مستی بهانه کردم (۱۳۲۸ ه.ق)  از کفم رها (۱۳۲۹ ه.ق)  باد فرح‌بخش بهاری (۱۳۳۰ ه.ق)  چه شورها (۱۳۳۶ ه.ق)  گریه کن (۱۳۴۰ ه.ق)  باد خزانی (حدود ۱۳۰۳ ه.ش) 
 خانه عارف قزوینی :  خانه عارف قزوینی 
الگوی ضربیِ «شیر مادر» که در رنگ‌های موسیقی ایرانی رایج است؛ نت‌های توپر نشان‌دهندهٔ ضرب قوی و نت‌هایی که به شکل ضربدر هستند نشانهٔ ضرب‌های ضعیف هستند.
تصویری از تصنیف‌نوازان دورهٔ قاجار. این تصویر در زمان حکومت ناصرالدین شاه و در خلال مراسم روز طبخ آش گرفته شده‌است؛ در آن زمان به این گروه نوازندگان با عبارت «عمله‌جات طَرَب» اشاره می‌شده‌است.
علی‌اکبر شیدا یکی از تصنیف‌سازان برجستهٔ دورهٔ قاجاریه، که تصنیف‌هایش بیشتر محتوای عاشقانه داشت.
عارف قزوینی یکی از تصنیف‌ساززان برجستهٔ دورهٔ قاجاریه، که مفاهیم سیاسی و اجتماعی را به تصنیف وارد کرد.
نت ۲۰ میزان نخست تصنیف «از کفم رها»، به روایت ارشد تهماسبی
قلعه کاستلهلم

| قلعه کاستلهلم | قلعه کاستلهلم |
| --- | --- |
سوند، جزایر الند : سوند، جزایر الند 
نمایی از قلعه بازسازی شده در سال ۲۰۱۷: نمایی از قلعه بازسازی شده در سال ۲۰۱۷
قلعه کاستلهلم: قلعه کاستلهلم
مختصات: ۶۰°۱۳′۵۹″ شمالی ۰۲۰°۰۴′۵۰″ شرقی﻿ / ﻿۶۰٫۲۳۳۰۶°شمالی ۲۰٫۰۸۰۵۶°شرقی﻿ / 60.23306; 20.08056
اطلاعات پایگاه: اطلاعات پایگاه
مالک: جزایر الند
پیشینه مکان: پیشینه مکان
ساخت: قرن چهاردهم میلادی
سازنده: حکومت سوئد
قلعه کاستلهلم (سوئدی: Kastelholms slott) یک قلعه قرون وسطایی است که در مسیر سوند، جزایر الند، فنلاند، و تقریباً در ۲۵ کیلومتری (۱۶ مایل) شمال شرقی ماریهامن، مشرف به آبدره ای در دهکده کاستلهلم جنوبی واقع شده‌است.
این بنا همراه با قلعه همه، اولاوینلیننا در ساون‌لینا، قلعه راسه‌پوری، و قلعه تورکو، یکی از تنها پنج قلعه فنلاندی قرون وسطایی بازمانده است که از نظر معماری نیز مهم هستند. این قلعه در قرن چهاردهم ساخته شد و توسط اشراف مختلف، فئودال‌ها و پادشاهان در قرون وسطی نگهداری می‌شد، و در قرن‌های ۱۵ و ۱۶ عملکرد قابل توجهی داشت.
قلعه کاستلهلم در ابتدا در جزیره ای کوچک احاطه شده توسط خندق‌های پر از آب در تثبیت اقتدار سوئد بر دریای بالتیک در چند قرن گذشته اهمیت استراتژیک داشته‌است. این بنا اولین بار در جنگ داخلی ۱۵۹۹ هنگامی که تحت کنترل شاه چارلز نهم قرار گرفت آسیب دید و در سال ۱۶۳۱ بازسازی شد. قلعه در سال ۱۷۴۵ ویران شد. در دهه ۱۹۳۰ تا حدی به عنوان انبار غله مورد استفاده قرار گرفت. با این حال، از آن زمان بازسازی شده‌است و اکنون بخش مهمی از جاذبه توریستی در جزایر آلند است.
کوکوی شکم‌خاکستری

| کوکوی شکم‌خاکستری | کوکوی شکم‌خاکستری |
| --- | --- |
نر در کرالا، هند: نر در کرالا، هند
ماده در نپال  Calls: ماده در نپال  Calls
وضعیت حفاظت: وضعیت حفاظت
 کمترین نگرانی  (IUCN 3.1):  کمترین نگرانی  (IUCN 3.1)
رده‌بندی علمی : رده‌بندی علمی 
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: طنابداران
رده:: پرندگان
راسته:: کوکوسانان
تیره:: کوکویان
سرده:: Cacomantis
گونه:: C. passerinus
نام دوبخشی: نام دوبخشی
Cacomantis passerinus (Vahl, 1797): Cacomantis passerinus (Vahl, 1797)
کوکوی شکم‌خاکستری یا کوکوی هندی (نام علمی: Cacomantis passerinus) کوکویی است که در سراسر آسیا گسترده دارد.
کوکوی شکم‌خاکستری
کوکوی شکم‌خاکستری (Cacomantis passerinus)
پرونده (رایانه)

در فرهنگ رایانه، پرونده یا فایل (به انگلیسی: File) به کوچک‌ترین واحد منطقی ذخیره‌سازی بر روی دیسک گفته می‌شود که کاربر یا برنامه‌ساز، قادر به مشاهده و دستکاری آن است.
در یک تعریف کلی، فایل مجموعه‌ای است دارای یک نام (و معمولاً دارای یک ساختار درونی مشخص) از نمونه‌های مختلف یک یا چند نوع رکورد. البته ممکن است فایل اصلاً مجموعه‌ای از رکوردها نباشد، بلکه صرفاً دنباله‌ای بی‌ساختار از نویسه‌ها باشد که از نظر سیستم فایل، معنای خاصی هم ندارند.
انواع فایل‌های کامپیوتری به اهداف گوناگون ساخته می‌شوند. فایل می‌تواند برای ذخیره‌سازی متن‌ها، عکس‌ها، فیلم‌ها، آهنگ‌ها و برنامه‌های کامپیوتری یا طیف گسترده‌ای در داده‌ها استفاده شود.
ریشه‌شناسی

واژهٔ فایل از کلمهٔ لاتین filum گرفته شده‌است. تقریباً از سال ۱۹۵۰ که در رادیو از این کلمه برای توصیف تیوب‌های جدید حافظه مورد استفاده قرار گرفت، این واژه وارد ادبیات علوم رایانه شد. در استفاده‌های اولی، به اطلاعات موجود روی یک سخت‌افزار فایل گفته می‌شد؛ مثلاً هارددیسک‌های شرکت IBM را «فایل دیسک» می‌نامیدند. در سال ۱۹۵۲ این واژه برای اشاره به اطلاعات موجود بر روی کارت پانچ‌ها استفاده می‌شد. اگرچه امروزه استفاده از مفهوم اولیهٔ فایل تا حد زیادی کاهش پیدا کرده‌است.
محتویات پرونده‌ها

در بیشتر سیستم عامل‌های جدید، پرونده‌ها در آرایه‌هایی از بایت‌ها ذخیره می‌شوند. به عبارتی دیگر، بیت‌ها، بایت‌ها را می‌سازند، بایت‌ها در کنار یکدیگر به رشته (به انگلیسی: String) معنا می‌دهند. به رشتهٔ معنادار، فیلد می‌گویند. مجموعهٔ فیلدها، رکورد، و مجموعهٔ رکوردها، فایل یا پرونده را می‌سازد. به مجموعه‌ای از پرونده‌ها یک پایگاه داده گفته می‌شود.
محتویات پرونده نمایانگر نوع آن است که معمولاً با پسوند نام پرونده نشان داده می‌شود؛ این پسوند نحوهٔ سازماندهی بایت‌ها را مشخص می‌کند تا به درستی خوانده شوند. برای مثال، بایت‌های یک متن نوشتاری ساده (که در سیستم عامل ویندوز با پسوند txt. نشان داده می‌شود) به وسیله یوتی‌اف-۸ یا کد اسکی شناخته می‌شوند. اکثر گونه‌های پرونده، تعداد کمی بایت را به ذخیره‌سازی فراداده (به انگلیسی: Metadata) اختصاص می‌دهند که به فایل این امکان را می‌دهد که اندک اطلاعاتی را دربارهٔ خود ذخیره کند.
محتویات پرونده‌ها > اندازه پرونده

به مقدار داده‌ای که یک پروندهٔ کامپیوتری می‌تواند نگهداری کند، اندازه پرونده می‌گویند. این اندازه که با تغییرات کاربر می‌تواند تغییر کند، معمولاً بر اساس واحدهایی مثل بایت بیان می‌شود. در رایانه‌های قدیمی تر، بلوک‌ها توسط فایل‌ها در یک حافظهٔ فیزیکی نگهداری می‌شدند.
وقتی پرونده در یک سیستم فایل نوشته می‌شود، ممکن است فضای بیشتری از مقداری که پرونده به آن نیاز دارد، اشغال کند. بیشینه اندازهٔ یک پرونده، تنها به ظرفیت سیستم فایلها بستگی ندارد، بلکه به تعداد بیتهایی که برای حافظهٔ فایل در نظر گرفته شدند هم بستگی دارد.
محتویات پرونده‌ها > کارکردها

پرونده‌ها در یک رایانه می‌توانند ایجاد شوند، تغییر داده شوند، مکانشان عوض شود یا حذف شوند. در سیستم عامل ویندوز امکان ایجاد تغییراتی مانند تغییر نام پرونده یا غیره به صورت مستقیم از طریق مدیر پرونده‌ها می‌تواند صورت بگیرد. اما در سیستم‌های شبه‌یونیکس، کرنل با پرونده‌ها رابطه دارد و باید از طریق آن اقدام کرد.
محتویات پرونده‌ها > گونه‌های پرونده

به‌طور کلی پرونده‌ها به دو گروه پرونده‌های باینری(به انگلیسی: Binary file) و پرونده‌های متنی(به انگلیسی: Text file) تقسیم می‌شوند.
اما به ازای انواع داده‌ها تعداد زیادی نوع فایل وجود دارد:
پرونده نوشتاری (فایل متنی)
پرونده نوایی (فایل صوتی)
پرونده نمایی (فایل تصویری)
پرونده انجام‌پذیر (فایل اجرایی)
پرونده ویدئویی
و …
فایل دارای پسوند معمولاً ۳ کاراکتری می‌باشد.
سازمان دهی پرونده‌ها

در یک پایگاه داده تعداد زیادی داده وجود دارد. داده‌های مرتبط در جدول‌ها ذخیره می‌شوند. هر جدول شامل چندین رکورد است. این رکوردها به عنوان فایل در حافظه ذخیره شده‌اند. معمولاً یک فایل شامل تمامی رکوردهای یک جدول می‌شود. (داده‌ها در حافظهٔ فیزیکی به شکل رکورد ذخیره شده و برای کاربر در قالب پرونده نمایش داده می‌شوند).
همان‌طور که معلوم است دسترسی به محتوای فایل‌ها (که در حافظهٔ فیزیکی به عنوان رکورد ذخیره شده‌اند)، خیلی آسان نیست. پس به روش‌هایی برای دستیابی به آن‌ها نیاز داریم. برای این کار باید آن‌ها را با یک روش معین مرتب کنیم؛ همان‌طور که در کتاب برای یافتن آسان‌تر مطالب از فهرست آن استفاده می‌کنیم.
مرتب کردن پرونده‌ها با یک روش معین سازماندهی پرونده‌ها نامیده می‌شود.
اهداف اصلی این سازماندهی عبارتند از:
دسترسی هر چه سریع تر به اطلاعات
آسان‌تر و سریع تر کردن عملیات اضافه کردن، حذف یا بروز کردن اطلاعات
ذخیرهٔ بهینهٔ رکوردها؛ در نتیجه کمینه کردن هزینهٔ ذخیره‌سازی
روش رایج مرتب‌سازی پرونده‌ها، استفاده از یک ساختار سلسله مراتبی است. پرونده‌ها در پوشه‌ها (فولدر) ذخیره می‌شوند به‌طوری‌که هر پوشه می‌تواند شامل یک یا چند فایل یا یک یا چند پوشهٔ دیگر باشد. باز هر زیرپوشه می‌تواند شامل چند پرونده یا پوشهٔ دیگر باشد؛ که شبیه ساختار یک درخت می‌شود. استفاده از پوشه‌ها، مرتب‌سازی پرونده‌ها را آسان‌تر می‌کند.
اسمی که به هر پرونده در یک سطح نسبت داده می‌شود باید یکتا باشد. با این حال در بعضی از سیستم عامل‌ها، اگر نوع این پرونده‌ها متفاوت باشد مشکلی ایجاد نمی‌شود.
سازمان دهی پرونده‌ها > روش‌های سازمان دهی

در گذشته (از سال ۱۹۵۰ تا اوایل ۱۹۷۰) سازمان‌ها داده‌هایشان را با رویکرد فایلی (روش سنتی) سازماندهی می‌کردند. اما پس از آن به روش مدرن با رویکرد پایگاهی روی آوردند.
روش‌های متعددی برای سازماندهی پرونده‌ها در پایگاه داده وجود دارد، که می‌توانند برای بعضی از دسترسی‌ها کارآمد و برای بعضی دیگر ناکارآمد باشند. این به عهدهٔ برنامه‌نویس است که بهترین روش را برای هدف موردنظر خود انتخاب کند.
بعضی از این روش‌های سازماندهی‌ها عبارتند از:
سازمان دهی ترتیبی(به انگلیسی: Sequential File Organization)
سازمان دهی هرمی(به انگلیسی: Heap File Organization)
سازمان دهی با درخت بی‌پلاس(به انگلیسی: B+ Tree File Organization)
سازمان دهی خوشه‌ای(به انگلیسی: Cluster File Organization)
روش دسترسی ترتیبی شاخص بندی شده(به انگلیسی: Indexed Sequential Access Method)
سازمان دهی با روش درهم سازی/مستقیم(به انگلیسی: Hash/Direct File Organization)
اکنون به شرح بعضی از این روش‌ها می‌پردازیم:
سازمان دهی پرونده‌ها > روش‌های سازمان دهی > سازمان دهی ترتیبی

این روش، یکی از ساده‌ترین روش‌های سازمان دهی است؛ هر فایل پشت سر فایل دیگر به صورت متوالی قرار می‌گیرد. این کار می‌تواند به دو طریق انجام شود:
هر رکورد که اضافه می‌شود پشت سر دیگری قرار می‌گیرد (رکورد جدید به انتهای فایل اضافه می‌شود). در این روش برای تغییر یا حذف یک رکورد باید آن را در بلوک‌های حافظه جستجو کرد.
در این روش رکوردها به صورت مرتب شده قرار دارند. رکورد جدیدی که اضافه می‌شود ابتدا در انتهای پرونده قرار می‌گیرد و سپس مرتب شده و جای مناسب خود را پیدا می‌کند.
مزایای این روش:
-مقایسه با سایر روش‌ها ساده‌تر است.
-چون اطلاعات در نوار مغناطیسی به صورت ترتیبی ذخیره می‌شود، با این روش فایل‌ها می‌توانند به سادگی در آن به صورت مرتب شده قرار بگیرند. (نوار مغناطیسی حافظه‌ای ارزان است که ظرفیت ذخیره‌سازی بالایی هم دارد اما کند است)
عیب این روش:
مرتب کردن رکوردها، زمان بر است و می‌تواند باعث کندی سامانه شود.
سازمان دهی پرونده‌ها > روش‌های سازمان دهی > سازمان دهی هرمی

این روش ساده‌ترین نوع سازمان دهی است. رکوردها بدون هیچ ترتیبی به انتهای پرونده اضافه می‌شوند. اگر بلوک فعلی پر بود، نزدیک‌ترین بلوک خالی در حافظه پیدا شده و رکورد آنجا ذخیره می‌شود. این روش شبیه مدل اول ذخیره رکورد در سازماندهی ترتیبی است؛ اما اینجا بلوک‌های حافظه به صورت ترتیبی پشت سر هم نیستند و ممکن است در هر جای حافظه قرار داشته باشند.
مزایای این روش:
-این روش برای فایل‌های بسیار کوچک مناسب است چون دسترسی به رکوردها در آن‌ها سریعتر است. اگر حجم پرونده‌ها زیاد شود، زمان جستجوی خطی برای آن‌ها بالا می‌رود.
-وقتی که در یک زمان حجم زیادی از داده‌ها می‌خواهند وارد پایگاه داده شوند، این روش بسیار مناسبی است.
معایب این روش:
- برای پایگاه داده‌های بزرگ، زمان جستجو و تغییر در آن بالا می‌رود که به صرفه نیست.
-به یک مدیریت حافظه قوی و مناسب نیاز دارد تا کارایی از دست نرود. در صورت ناکارامد بودن این مدیریت، بسیاری از بلوک‌های حافظه بی استفاده می‌مانند و حافظه به سادگی بزرگ می‌شود.
سازمان دهی پرونده‌ها > روش‌های سازمان دهی > سازمان دهی به روش درخت بی پلاس

این روش، یکی از روش‌های پیشرفته سازماندهی پرونده ازISAM است که از کلید به عنوان شاخص و ساختار درخت بی پلاس استفاده می‌کند. درخت بی پلاس مشابه درخت دودویی جستجو است با این تفاوت که رأس‌ها می‌توانند بیشتر از دو فرزند داشته باشند. در این ساختار همهٔ رکوردها به عنوان برگ ذخیره می‌شوند و رأس‌ها به برگ‌ها اشاره گر دارند و خود محتوایی ندارند. نحوهٔ اضافه شدن رکوردها به این درخت بر اساس کلید آن‌ها و مطابق روش اضافه کردن در درخت دودویی جستجو است. در این ساختار:
- یک راس به عنوان ریشه وجود دارد.
-راس‌های میانی رکوردهای نهایی و واقعی را ذخیره نمی‌کنند بلکه در نهایت به برگ‌هایی اشاره دارند که رکوردها را به صورت مرتب شده نگهداری می‌کند.
-راس‌های سمت چپ هر راس، مقدار قبل از آن و رأس‌های راست، شامل مقادیر بعد از آن می‌شوند.
-برگ‌ها متوازنند؛ به این معنا که فاصلهٔ همهٔ آن‌ها از ریشه یکسان است.
-پیچیدگی زمانی جستجو در این نوع سازماندهی، خطی است.
-اگر رأس‌های میانی تنها اشاره گر به سمت چپ داشته باشند، ارتفاع درخت کمتر می‌شود و در نتیجه بازیابی رکوردها سریع تر می‌شود.
مزایای این روش:
- جستجو بسیار آسان است؛ چون رکوردها تنها در برگ‌ها آن هم به صورت مرتب و متوالی ذخیره شده‌اند.
- با کم و زیاد شدن تعداد رکوردها، ساختار درخت هم می‌تواند رشد کند یا کاهش یابد. اندازهٔ درخت هیچ محدودیتی ندارد (همان‌طور که در ISAM) این‌گونه است.
-چون درخت متوازن است، عملیات‌های حذف، درج یا تغییر تأثیر در کارآمدی ندارد.
عیب این روش:
-برای جداول غیر پویا کارآمد نیست.
سازمان دهی پرونده‌ها > روش‌های سازمان دهی > سازمان دهی خوشه‌ای

در بقیهٔ انواع سازماندهی، هر پرونده شامل یک جدول جداگانه است و هر کدام به شیوه‌های متفاوتی در حافظه ذخیره شده‌اند. در موقعیت‌های واقعی، استخراج از یک جدول تنها، مورد نیاز نیست؛ بلکه لازم است دو یا چند جدول با هم ترکیب شوند. برای این حالت سایر سازماندهی‌ها به اندازهٔ کافی سریع نیستند.
در سازماندهی خوشه‌ای، دو یا چند جدول که معمولاً باید با هم استفاده شوند، در یک پرونده به نام خوشه ذخیره می‌شوند. این پرونده‌ها دو یا چند جدول را در یک بلوک حافظه نگهداری می‌کنند و کلیدهایی که آنان را به هم مرتبط می‌کند تنها یک بار مرتب می‌شوند. این شیوه، هزینهٔ جستجو برای رکوردهای متنوع در چند پرونده را کاهش می‌دهد؛ همهٔ رکوردها یکجا پیدا می‌شوند و در نتیجه جستجو کارآمد می‌شود.
سازماندهی به این شیوه در دو روش شاخص بندی و درهم‌سازی صورت می‌گیرد.
خوشه‌ای کردن جداول زمانی انجام می‌گیرد که:
- نیاز متناوب برای متصل کردن رکورد‌های دو جدول وجود دارد؛ اگرچه رکوردهای کمی در دو جدول مرتبط باشند.
-اگر رابطهٔ یک به چندی بین جداول وجود دارد.
مزیت‌های سازماندهی خوشه‌ای:
- این روش، بهترین است برای زمانی که به ترکیب میان رکوردهای چند جدول نیاز داریم.
-وقتی که رابطه یک به چندی بین جداول وجود دارد، استفاده از این روش مناسب است.
معایب این روش:
- این روش برای جاولی که معمولاً به هم مرتبط نمی‌شوند یا رابط ی یک به چندی ندارند بهینه نیست.
-اگر قرار است نحوهٔ اتصال دو جدول تغییر کند ما نمی‌توانیم از این سازماندهی استفاده کنیم؛ چون در این حالت پیمایش پرونده‌ها زمان زیادی می‌گیرد.
- این شیوه برای پایگاه داده‌های بزرگ مناسب نیست چون کارآمدی آن کم است.
سازمان دهی پرونده‌ها > روش‌های سازمان دهی > روش دسترسی ترتیبی شاخص بندی شده

روش دسترسی ترتیبی شاخص بندی شده (یا به اختصار ISAM)، روش ترتیبی پیشرفته‌است. در اینجا رکوردها به عنوان کلید اولیه ذخیره می‌شوند. برای هر کلید یک مقدار شاخص تولید می‌شود و به رکورد مپ یا مرتبط می‌شود. این شاخص، آدرس رکورد در فایل است. در این روش برای دسترسی به داده، بر اساس مقدار شاخص، پس از دسترسی به بلوک داده، رکورد مورد نظر از پرونده پیدا می‌شود.
مزایای این روش:
-بخاطر اینکه هر رکورد یک بلاک معین دارد، در پایگاه داده‌های بزرگ، دسترسی به رکوردها آسان‌تر است.
-این روش بازیابی اطلاعات را به صورت وسیع یا جزئی پشتیبانی می‌کند. چون که شاخص بر اساس مقدار کلید است، ما می‌توانیم داده را برای یم بازهٔ گسترده نیز بازیابی کنیم.
عیب این روش:
-هزینهٔ اضافی تولید شاخص باید پرداخت شود.
حفاظت پرونده‌ها

حفاظت پرونده‌ها به روش‌های محافظت از داده‌های ارزشمند موجود در رایانه اشاره دارد. بیشتر سیستم‌های فایل شیوه‌هایی برای انتصاب مجوزها یا حق دسترسی به کاربران یا گروه‌های کاربران دارند. این سیستم‌ها بر توانایی کاربران در زمینهٔ دیدن، تغییر دادن، وارد شدن، و اجرای محتوای سیستم فایل نظارت می‌کنند. سیستم‌های شبه یونیکسی، شامل سیستم‌های مبتنی بر لینوکس و تمامی نسخه‌های مک او اس اکس، سیستمی برای مدیریت مجوزهای فایل دارند که به آن‌ها «مجوزهای مرسوم یونیکس» می‌گوییم.
سیستم‌های شبه یونیکسی سه مجوز خاص را پیاده‌سازی می‌کنند که این مجوزها را به کاربران هر یک از سه دستهٔ کاربر، گروه، و دیگر می‌توان اختصاص داد:
مجوز خواندن، قابلیت خواندن فایل را به کاربران می‌دهد. این مجوز قابلیت دسترسی به اطلاعاتی مانند اندازه پرونده یا اطلاعات مربوط به مجوز و مالکیت پرونده‌ها را ندارد.
مجوز نوشتن قابلیت اصلاح و دستکاری محتویات یک فایل را به کاربر می‌ده. این مجوز اجازهٔ اصلاح محتویات دایرکتوری را دارد.
مجوز اجرا قابلیت اجرای فایل را به کاربران می‌دهد. این مجوز باید فقط برای برنامه‌هایی از قبیل اسکریپت شل که قابل اجرا شدن هستند گذاشته شود تا سیستم عامل بتواند آن‌ها را اجرا کند.