stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ایتالیا
تاریخ > دوره میان دو جنگ و جنگ جهانی دوم

در سال ۱۹۲۵ با ممنوع شدن فعالیت تمامی دیگر احزاب، دوره رژیم فاشیست آغاز شد که با سیاست استبدادی و در پوشش ملی‌گرایی، باعث دگرگونی‌های ریشه‌ای در زندگی مردم این کشور گردید. این رژیم برای ممانعت از دشمنی کلیسای کاتولیک، در سال ۱۹۲۹ به توافقی با واتیکان دست یافت. در این سال‌ها اقدامات جدی برای تقویت و توسعه فعالیت‌های صنعتی و کشاورزی صورت گرفت. در زمینه سیاست خارجی، موسولینی سعی کرد با اتکا به سیاست توسعه‌طلبانه و قدرت‌های متحد، برای خود آبرو آفرینی کند که نقطهٔ اوج آن اتحاد با آلمان و ورود به جنگ جهانی دوم (۱۹۴۵–۱۹۴۰) علیه متفقین و متعاقباً سقوط رژیم فاشیست به‌دنبال ناکامی‌های نظامی بود. ایتالیا در مجموع ۳٫۵ میلیون را جنگ جهانی دوم بسیج کرد و بین سال‌های ۱۹۴۰ تا ۱۹۴۳ متحمل ۲۳۰ هزار نفر تلفات گردید. بازسازی دموکراسی و اداره وضعیت سخت کشور پس از پایان جنگ و کوشش در از بین بردن هر آنچه از رژیم فاشیست به ارث مانده بود، باعث شد تا مجمع قانون اساسی شکل بگیرد. در دوم ژوئیه سال ۱۹۴۶، و به‌دنبال انجام همه‌پرسی «جمهوری ایتالیا» متولد شد و این تاریخ تبدیل به جشن ملی شد. قانون اساسی جدید از تاریخ اول ژانویه ۱۹۴۸ رسمیت یافته و به مرحله اجرا درآمد.
ایتالیا بعد از جنگ، تلاش زیادی برای نزدیکی به کشورهای غرب انجام داد و در این راستا به ناتو ملحق شد. در سطح اروپا، ایتالیا در آن دوره از جمله کشورهایی بود با حداکثر توان در راستای یکپارچگی اروپا در طی مراحل مختلف آن، چه از نظر اقتصادی و چه سیاسی کوشش کرد. از اول ژانویه ۱۹۹۹، ایتالیا از جمله ۱۱ کشوری است که واحد پولی یورو را به عنوان پول واحد برگزید.
جغرافیا

مقالهٔ اصلی: جغرافیای ایتالیا
ایتالیا با نقشه‌ای شبیه چکمه در جنوب اروپا با مختصات جغرافیایی تقریبی ۵۰ ۲۲ شمالی، ۳۰ ۱۲ شرقی قرار دارد. مساحت کل آن ۳۰۱٬۳۴۰ کیلومتر مربع (تقریباً یک پنجم ایران) است که از آن ۲۹۴٬۰۲۹ کیلومتر مربع خشکی و ۷۲۱۰ کیلومتر مربع آب است. ۷۶۰۰ کیلومتر ساحل دارد. جزایر ساردنی و سیسیل در دریای مدیترانه نیز جزو ایتالیا است که می‌توان با کشتی یا هواپیما به آنها رسید. همچنین این کشور از جنوب با لیبی مرزهای دریایی مشترک دارد. آب و هوای ایتالیا مدیترانه‌ای است. در شمال به دلیل وجود رشته‌کوه آلپ سرد، در جنوب خشک و در کل کشوری تقریباً گرم است. بلندترین نقطه آن کوه مونته بیانکو با ارتفاع ۴۸۰۸ متر از سطح دریا و کمترین ارتفاع آن هم‌سطح با دریای مدیترانه است.
مرزهای این کشور ۲۹۳۲۱ کیلومتر است. با کشورهای زیر مرز مشترک دارد:
اتریش: ۴۳۰ کیلومتر
فرانسه: ۴۸۸ کیلومتر
واتیکان: ۳٫۲ کیلومتر (واتیکان در داخل شهر رم پایتخت ایتالیا قرار دارد)
سان مارینو: ۳۹ کیلومتر (کشور سان مارینو در شمال ایتالیا و در دل ایالت امیلیا رومانیا قرار دارد)
اسلوونی: ۲۳۲ کیلومتر
سوئیس: ۷۴۰ کیلومتر
جغرافیا > تقسیمات کشوری

ایتالیا از نظر جغرافیایی به ۲۰ ناحیه تقسیم می‌شود که ۵ ناحیهٔ آن دارای نوعی خودمختاری در وضع قوانین محلی است و امور این نواحی توسط انتخاب‌شدگان محلی انجام می‌شود. از سوی دیگر ایتالیا به ۱۱۰ استان و ۸٬۱۰۰ شهرداری تقسیم می‌شود. علاوه بر این در سال ۲۰۰۹ میلادی ۱۵ شهر ایتالیا به عنوان ابرشهر یا متروپولیس در نظر گرفته شدند که البته این تقسیمات جدید هنوز به مرحله رسمی و اجرایی نرسیده است.
پولیا
باسیلیکاتا
کالابریا
مولیز
کامپانیا
آبروتزو
لاتزیو
اومبریا
مارکه
توسکانی
امیلیا-رومانیا
لیگوریا
پیمونت
ونتو
لمباردی
| ناحیه‌ها | مرکز | مساحت (کیلومتر مربع) | مساحت (مایل مربع) | جمعیت |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| آبروتزو | لاکوئیلا | ۱۰٬۷۶۳ | ۴٬۱۵۶ | ۱٬۳۴۲٬۱۷۷ |
| واله دائوستا* | ائوستا | ۳٬۲۶۳ | ۱٬۲۶۰ | ۱۲۸٬۱۲۹ |
| آپولیا | باری | ۱۹٬۳۵۸ | ۷٬۴۷۴ | ۴٬۰۹۰٬۵۷۷ |
| باسیلیکاتا | پوتنزا | ۹٬۹۹۵ | ۳٬۸۵۹ | ۵۸۷٬۶۸۰ |
| کالابریا | کاتانزارو | ۱۵٬۰۸۰ | ۵٬۸۲۲ | ۲٬۰۱۱٬۵۳۷ |
| کامپانیا | ناپل | ۱۳٬۵۹۰ | ۵٬۲۴۷ | ۵٬۸۳۳٬۱۳۱ |
| امیلیا-رومانیا | بولونیا | ۲۲٬۴۴۶ | ۸٬۶۶۶ | ۴٬۴۲۹٬۷۶۶ |
| فریولی ونتزیا جولیا* | تریسته | ۷٬۸۵۸ | ۳٬۰۳۴ | ۱٬۲۳۵٬۷۶۱ |
| لاتزیو | رم | ۱۷٬۲۳۶ | ۶٬۶۵۵ | ۵٬۷۲۴٬۳۶۵ |
| لیگوریا | جنوا | ۵٬۴۲۲ | ۲٬۰۹۳ | ۱٬۶۱۶٬۹۹۳ |
| لمباردی | میلان | ۲۳٬۸۴۴ | ۹٬۲۰۶ | ۹٬۹۰۹٬۳۴۸ |
| مارکه | آنکونا | ۹٬۳۶۶ | ۳٬۶۱۶ | ۱٬۵۶۴٬۸۸۶ |
| مولیز | کامپوباسو | ۴٬۴۳۸ | ۱٬۷۱۳ | ۳۱۹٬۸۳۴ |
| پیمونت | تورین | ۲۵٬۴۰۲ | ۹٬۸۰۸ | ۴٬۴۵۶٬۵۳۲ |
| ساردنی* | کالیاری | ۲۴٬۰۹۰ | ۹٬۳۰۱ | ۱٬۶۷۵٬۲۸۶ |
| سیسیل* | پالرمو | ۲۵٬۷۱۱ | ۹٬۹۲۷ | ۵٬۰۵۰٬۴۸۶ |
| توسکانی | فلورانس | ۲۲٬۹۹۳ | ۸٬۸۷۸ | ۳٬۷۴۹٬۰۷۴ |
| ترنتینو آلتو آدیجه* | ترنتو | ۱۳٬۶۰۷ | ۵٬۲۵۴ | ۱٬۰۳۶٬۶۳۹ |
| اومبریا | پروجا | ۸٬۴۵۶ | ۳٬۲۶۵ | ۹۰۶٬۶۷۵ |
| ونتو | ونیز | ۱۸٬۳۹۹ | ۷٬۱۰۴ | ۴٬۹۳۶٬۱۹۷ |
گروه‌های قومی و نژادی

ایتالیایی‌ها. گروه‌های نژادی آلمانی، فرانسوی و ایتالیایی اسلاوتبار در شمال و آلبانیایی‌تبار و ایتالیایی یونانی‌تبار نیز در جنوب هستند. در سال ۲۰۰۵ نزدیک به ۵٪ از جمعیت ایتالیا خارجی‌ها بوده‌اند. ۱۰٪ کودکانی که در سال ۲۰۰۷ در ایتالیا به دنیا آمده‌اند، دست‌کم یکی از والدینشان خارجی بوده‌اند. در سال ۲۰۰۷ بیشترین مهاجرت‌ها به ایتالیا به ترتیب از اروپای شرقی (۵۲٫۰۲٪) شمال آفریقا (۱۶٫۱۷٪) آسیا (۱۶٫۰۸٪) و آمریکا لاتین (۸٫۵٪) بوده است.
زبان‌ها

دانته آلیگیری
گراتزیا دلدا
جووانی بوکاچو
ماتیلده سرائو
عمده ایتالیایی‌ها رومی‌تبار هستند و زبان‌های رایج در ایتالیا هم تقریباً همگی شاخه‌هایی از زبان رومی به‌شمار می‌روند. با وجود اینکه زبان رسمی ایتالیا زبان ایتالیایی است اما زبان‌های پرگویشور دیگری در این کشور وجود دارند که حالتی نیمه رسمی و گاه محلی دارند. بسیاری از این زبان‌ها در معرض نابودی قرار گرفته‌اند که شروع مرگ تدریجی این زبان‌ها به دوره حکومت فاشیسم بر ایتالیا بازمی‌گردد.
ایتالیایی زبان رسمی این کشور است که از سال ۱۸۶۱ تاکنون این مقام را دارد.
آلمانی: آلمانی زبان رسمی ایالت خودمختار تیرول جنوبی در شمال ایتالیا است. همچنین در بخش‌هایی از ایالت بولتزانو به دلیل هم‌مرز بودن با اتریش مردم به این زبان تکلم می‌کنند.
فرانسوی: در شمال غربی و در ایالت وال له داوستا به دلیل هم‌مرز بودن با فرانسه مردم با این زبان آشنایی دارند.
لیگوری: در مناطق شمالی ایتالیا به ویژه شهر جنوا رایج است و بیش از یک میلیون گویشور در ایتالیا دارد. گویش جنوایی و بریگاسکی از مهم‌ترین گویش‌های این زبان در ایتالیا هستند.
اسلوونیایی: در شهرهای تریسته و گوریتزیا مردم به دلیل همسایگی با اسلوونی با این زبان آشنایی دارند.
لومباردی: در مناطق شمالی ایتالیا به ویژه نقاط هم‌مرز با سوئیس رایج است و بیش از سه میلیون گویشور در ایتالیا دارد.
پیدمونتی: زبان رایج منطقه پیدمونت ایتالیا است که بیش از دومیلیون نفر از مردم ایتالیا بدان تکلم می‌کنند.
ونیزی: زبان قدیمی منطقه ونیز که از زبان‌های رومی به‌شمار می‌رود و در ایتالیا قریب دو میلیون نفر از اهالی منطقه ونیز و مناطق مجاور بدان تکلم می‌کنند. این زبان در اسلوونی نیز رایج است.
ناپلی: زبان رایج منطقه جنوب ایتالیا به ویژه نواحی پالرمو و ناپولی است که بیش از شش میلیون نفر از سکنه ایتالیا بدان سخن می‌گویند. گویش ایتالیایی جنوبی در واقع گویشی از همین زبان است و نه ایتالیایی.
توسکانی: زبان رایج در منطقه توسکانی است که گاهی گویشی از زبان ایتالیایی نیز شمرده می‌شود. حدود سه میلیون تن به این زبان تکلم می‌کنند.
ساساری: این زبان اگرچه تنها ۱۲۵ هزارتن گویشور دارد اما در منطقه خودمختار ساردینیا زبان رسمی به‌شمار می‌رود.
ساردوکمپیدانی از زبان‌های بومی جنوب ایتالیا است که هنوز نزدیک به یک میلیون گویشور دارد اما بیشتر گویشورانش در مناطق کوهستانی شمال ایتالیا به‌سر می‌برند که این به دلیل سیاست‌های فاشیستی ایتالیا در زمان جنگ جهانی دوم بوده است.
زبان ایتالیایی-یهودی از زبان‌های رومی است که در ایتالیا امروزه بیش از دویست تن گویشور ندارد.
دین‌ها

| دین در ایتالیا، سال ۲۰۰۹ | دین در ایتالیا، سال ۲۰۰۹ | دین در ایتالیا، سال ۲۰۰۹ | دین در ایتالیا، سال ۲۰۰۹ | دین در ایتالیا، سال ۲۰۰۹ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| دین | دین |  | درصد | درصد |
| مسیحیت | مسیحیت |   | ۹۳٫۹٪ | ۹۳٫۹٪ |
| بی‌دین | بی‌دین |   | ۴٫۶٪ | ۴٫۶٪ |
| اسلام | اسلام |   | ۱٪ | ۱٪ |
| بودیسم | بودیسم |   | ۰٫۲٪ | ۰٫۲٪ |
| هندوئیسم | هندوئیسم |   | ۰٫۱٪ | ۰٫۱٪ |
| سیکیسم | سیکیسم |   | ۰٫۱٪ | ۰٫۱٪ |
| یهودیت | یهودیت |   | ۰٫۱٪ | ۰٫۱٪ |
حاکمیت با آیین مسیحیت است و اکثریت با مسیحیت کاتولیک است، ولی پروتستانها، یهودیها و مسلمانان (که اکثراً مهاجر هستند) نیز در این کشور زندگی می‌کنند. ۹۳/۹٪ جمعیت ایتالیا مسیحی و بیشتر کاتولیک هستند که کمی بیشتر از یک سوم آن‌ها (۳۷/۵٪) عضو فعال هستند. امروزه ۷۱۵۰۰۰ نفر مسلمان در ایتالیا زندگی می‌کنند که (۱٪) جمعیت ایتالیا را تشکیل می‌دهند که از بین آن‌ها فقط ۳۰۰۰۰ نفر ملیت ایتالیایی دارند.
شهرهای پر جمعیت ایتالیا ۲۰۲۱

| شهر | جمعیت |
| --- | --- |
رم: ۴٬۲۷۸٬۰۰۰
میلان: ۳٬۱۴۴٬۰۰۰
ناپل: ۹۷۸٬۰۰۰
تورین: ۸۹۷٬۰۰۰
پالرمو: ۶۷۸٬۰۰۰
جنوآ: ۵۹۲٬۰۰۰
بولونیا: ۳۸۶٬۰۰۰
فلورانس: ۳۸۱٬۰۰۰
باری: ۳۲۷٬۰۰۰
کاتانیا: ۳۱۵٬۰۰۰
ونیز: ۲۶۴٬۰۰۰
اقتصاد

شرکت خودروسازی فراری
گوچی
مقالهٔ اصلی: اقتصاد ایتالیا
ایتالیا دارای اقتصادی پیشرفته در نظام سرمایه‌داری و از اعضای مهم آن نظام است. از جمله مهم‌ترین صنایع کشور می‌توان به صنایع فلزکاری، ماشین‌آلات، شیمیایی، وسائل نقلیه، مواد غذایی و مشروبات، منسوجات و البسه، هواپیماسازی، کشتی‌سازی، پتروشیمی، الکتریکی، اتمی و جنگ‌افزار و انرژی پاک اشاره نمود. گندم، چغندر قند، ذرت، برنج، گوجه‌فرنگی، سبزی، میوه (نظیر هلو، گلابی و کیوی)، انگور، ماهی، گاو و خوک نیز مهم‌ترین محصولات کشاورزی و دامپروری کشور را تشکیل می‌دهند. تا سال ۲۰۱۰ تعداد ۱٫۶ میلیون مزرعهٔ کشاورزی در ایتالیا وجود داشته که این رقم ۳۲٫۴٪ کمتر از آمار سال ۲۰۰۰ است.
سرانه زمین مزروعی برای هر نفر بالغ بر ۳۲٫۰ هکتار است. تولید سالیانه گوشت گاو ۴۰۰٫۱ هزار تن، گوشت خوک ۵۰۰٫۱ هزار تن، گوشت گوسفند ۹۰۰٫۱۵۴ تن و ۸۰۶ هزار تن صید ماهی است. تولید سالیانه نیروی الکتریسیته نیز معادل ۱٫۲۴۱ میلیارد کیلووات ساعت است. جنوب ایتالیا بیشتر کشاورزی و به نسبت فقیرتر و شمال آن صنعتی و ثروتمندتر است.در دوره‌های اخیر با سرمایه‌گذاری و سیستم حمل و نقل مدرن و سریع در جنوب این کشور و با داشتن زیر ساخت‌های مناسب، تنوع غذا، اب و هوای عالی و طبیعت و تاریخ منحصر به فرد ایتالیا، امروزه محل مناسب تعطیلات شخصیت‌های شناخته شده و ستارگان سینما و موسیقی جهان شده است
فستیوال بسیاری از هنرها، مد، طراحی، مطالعات زمین، تاریخ و محل مشاهیر و بزرگان جهان بوده. در این کشور می‌تواند تعداد کارگران بیشتری در بازار کار وجود داشته باشد، زیرا مردان و زنان قبلاً در سن ۵۷ سالگی بازنشسته شده‌اند و نرخ بیکاری در آن نسبتاً بالا است یعنی ۸٫۲ درصد.
سیاست

ایتالیا دارای نظام جمهوری پارلمانی است. رئیس‌جمهور برای مدت هفت سال توسط یک مجمع ملی متشکل از پارلمان به علاوه اعضای پارلمانهای محلی به ترتیبی که در قانون اساسی آمده انتخاب شده و عملاً نقشی تشریفاتی برعهده دارد. هم‌اکنون سر جیو ماتارلا رئیس‌جمهور بوده که سابقاً عضو دیوان قانون اساسی بوده است.
نخست‌وزیر توسط رئیس‌جمهور مأمور تشکیل دولت شده و باید از مجلسین رای اعتماد بگیرد. پارلمان ایتالیا از دو مجلس نمایندگان و سنا تشکیل شده که مجلس نمایندگان با رای مستقیم و مخفی مردم انتخاب می‌شود و مجلس سنا از نمایندگان منطقه ای که آنها نیز توسط مردم انتخاب می‌گردند. احزاب در ایتالیا نقش عمده ای در پارلمان ایفا می‌کنند. حزب چپ میانه دموکراتیک و احزاب راست افراطی و پوپولیست لیگا به رهبری ماتئو سالوینی و جنبش پنج ستاره به رهبری لوئیجی دی مایو و سایر احزاب مانند فورزا ایتالیا در صحنه سیاسی این کشور حاضر هستند. در انتخابات که در سال ۲۰۱۸ برگزار شد جنبش پنج ستاره و حزب لیگا بیشترین آرا را به خود اختصاص داده و پس از گفتگوها برای تشکیل دولت سرانجام دولت ائتلافی به ریاست یک حقوق دان و استاد دانشگاه به نام جوزپه کونته تشکیل شده و ماتئو سالوینی به عنوان وزیر کشور و دی مایو به عنوان وزیر اقتصادی معرفی شدند. پس از ۱۴ ماه از پدید آمدن راست افراطی در ایتالیا که حکومتی ضد ساختار و ضد مهاجرت بود و با اتحادیه اروپا به مشکل برخورد چهارده ماه پس از تشکیل دولت ماتئو سالوینی که به خیال خود در نظرسنجی‌ها محبوبیتش افزایش داشته درخواست انتخابات زودهنگام کرده و در نتیجه پس از استعفای نخست‌وزیر در صحن سنا دولت سقوط کرد. رئیس‌جمهور به احزاب فرصت داد تا بتوانند بر سر تشکیل یک دولت جدید به نتیجه برسند که پس از گفتگوهای بسیار میان دوحزب پنج ستاره و دموکراتیک بالاخره هر دو بر سر دولت جدید توافق کرده و دوباره کونته نخست‌وزیر شد. ماتئو سالوینی که حالا باید در جایگاه اپوزسیون بنشیند در پیامی تنها وجه اشتراک این دو حزب را ضدیت با لیگا خواند. انتظار می‌رود کابینه جدید ایتالیا سیاستهای ملایم تری نسبت به دوره قبل اتخاذ کند.
توان نظامی

مقالهٔ اصلی: نیروهای مسلح ایتالیا
نیروی زمینی ایتالیا: ۲۳۰٬۰۰۰ نفر (۱۹۲۰ عراده تانک)
نیروی هوایی ایتالیا: ۷۶٬۰۰۰ نفر (۴۴۹ فروند هواپیمای جنگی)
نیروی دریایی ایتالیا: ۴۸٬۰۰۰ نفر (۱ فروند ناو هواپیمابر، ۸ فروند زیردریایی، ۱ فروند ناو موشک‌انداز، ۳ فروند رزمناو و ۲۴ فروند ناوشکن)
گردشگری

کولوسئوم
برج پیزا کنار کلیسای جامع پیزا
ایتالیا طبق رتبه‌بندی گردشگری جهان، چهارمین کشور است.[نیازمند منبع] بر اساس محاسبه‌ای که یونسکو انجام داده، بیش از نیمی از میراث فرهنگی جهانی در کشور ایتالیا واقع شده است، کشوری کوچک که مساحتش فقط ۰/۲۵ ٪ از کل خشکی‌های جهان است.
نشانه‌های باقی‌مانده از گذشته، آثار هنری و تنوع فوق‌العاده طبیعت در شبه جزیره ایتالیا از جمله عوامل جذب توریست در ایتالیا یکی از توریستی‌ترین کشورهای جهان به‌شمار می‌آید.
رم، فلورانس، ونیز و بسیاری شهرهای دیگر، از جمله مقصدهای هنری هستند که برنامه هر بازدیدکننده‌ای از شبه جزیره ایتالیا را تشکیل می‌دهند. در کنار این شهرهای بزرگ و معروف، میراثهای فرهنگی پنهانی هم در شهرهایی با تاریخ هزار ساله وجود دارند که البته در مسیر اصلی بازدیدها قرار ندارند و علی‌رغم اینکه کمتر شناخته شده‌اند، اما به همان اندازه شهرهای هنری ایتالیا دارای جذابیت هستند.
هر ساله به‌طور میانگین حدود شصت میلیون گردشگر خارجی از ایتالیا بازدید می‌کنند و از این نظر پنجمین کشور پربازدید شده در جهان است.
توریسم در عمل یکی از مهم‌ترین منابع اقتصادی ایتالیا به‌شمار می‌رود که حدود ۵/۵٪ از تولید داخلی کشور را به خود اختصاص داده است و این به معنای آنست که از نظر ارزش بالاتر از کل تولید بخش کشاورزی قرار دارد. به همین خاطر گردشگران خارجی در ایتالیا تمام ویژگی‌های مورد نظر خود از قبیل محل‌های تاریخی، کلاسیک، هنری، مدرن و تمام نیاز آرامش و رضایتمندی را تجربه خواهید کرد.
سینمای ایتالیا

مقالهٔ اصلی: سینمای ایتالیا
غذاها

| نام فارسی | نام انگلیسی | تصویر | نام فارسی | نام انگلیسی | تصویر |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| آرانچینو | Arancino |  | آفوگاتو | Affogato |  |
| آنلی | Anelli |  | آنیولوتی | Agnolotti |  |
| بروسکتا | Bruschetta |  | بوکاتینی | Bucatini |  |
| بیگولی | Bigoli |  | پاستا | Pasta |  |
| پنه | Penne |  | پیتزا | Pizza |  |
| پولنتا | Polenta |  | تالیاتله | Tagliatelle |  |
| ترنته | Trenette |  | تورتلینی | Tortellini |  |
| راگو | Ragù |  | راویولی | Ravioli |  |
| ریزوتو | Risotto |  | دهان‌پَر | Saltimbocca |  |
| سیرابی شیردان | Tripe |  | فاگوتینی | Fagottini |  |
| فتوچینی | Fettuccine |  | فریتاتا | Frittata |  |
| کاپرزه | Caprese salad |  | کاپلینی | Capellini |  |
| کارپاچیو | Carpaccio |  | کامپانل | Campanelle |  |
| کلزون | Calzone |  | لازانیا | Lasagne |  |
| مافالده | Mafalde |  | ویل میلانیز | Veal Milanese |  |
| نوکی | Gnocchi |  | اسوبوکو | Ossobuco |  |
پنج روز میلان
ایتالیا و مستعمرات پیشینش.
جنازه موسولینی و کلارا پتاچی در میلان پس از جنگ جهانی دوم
تصویر ماهواره‌ای از ایتالیا
تراکم جمعیت در ایتالیا
جورجا ملونی نخست‌وزیر ایتالیا و اورزولا لاین رئیس کمیسیون اروپا
سرباز نیروی نظامی ایتالیا درحال گشت‌زنی در بازی‌های المپیک سال ۲۰۰۶
فهرست کوهنوردان درگذشته ایرانی در کوه

در تاریخ کوهنوردی ایران تعدادی از کوهنوردان در راه رسیدن به قله جان خود را از دست داده‌اند. این لیستی از کوهنوردانی است که در این راه فوت کرده‌اند.
| ردیف | نام و نام خانوادگی | محل تولد | محل فوت | تاریخ فوت | علت مرگ | توضیحات |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ | سارا خوشه‌چین | لارستان | قله دماوند | ۲۳ بهمن ۱۴۰۳ | هایپوترمی | عضو تیم اسپروز لارستان |
| ۲ | رحمان فصاحت | لارستان | قله دماوند | ۲۳ بهمن ۱۴۰۳ | هایپوترمی | عضو تیم اسپروز لارستان |
| ۳ | محمد رنجبر | لارستان | قله دماوند | ۲۳ بهمن ۱۴۰۳ | هایپوترمی | عضو تیم اسپروز لارستان |
|  | محمدابراهیم علیجان‌زاده | آران | قله کرکس | ۲۱ بهمن ۱۳۹۰ | ریزش بهمن |  |
|  | محمد مظاهری |  |  |  |  |  |
|  | سوران فاتحی |  |  |  |  | راننده اتوبوس الگودرز - سنندج |
|  | امیر اعظمی |  |  |  |  |  |
|  | جلال رابوکی |  | قله دماوند | فروردین ۱۳۸۱ |  |  |
|  | محمد اوراز |  | پاکستان | ۱۶ شهریور ۱۳۸۲ |  | دومین ایرانی صعودکننده به اورست |
|  | مقبل هنرپژوه |  |  |  |  |  |
|  | لیلا اسفندیاری |  |  |  |  |  |
|  | داوود خادم |  |  |  |  |  |
|  | سامان نعمتی |  |  |  |  |  |
|  | مهدی اعتمادفر |  |  |  |  |  |
|  | فرشاد خلیلی خوشه‌مهر |  |  |  |  |  |
|  | آیدین بزرگی |  |  |  |  |  |
|  | مهدی عمیدی |  |  |  |  |  |
|  | مجتبی جراحی |  |  |  |  |  |
|  | پویا کیوان |  |  |  |  |  |
|  | علیرضا بروجردی کریمی  |  |  |  |  |  |
|  | مرتضی نادی  |  |  |  |  |  |
|  | مهری جعفری  |  |  |  |  |  |
|  | اشکان رضوانی نراقی  |  |  |  |  |  |
|  | عیسی میرشکاری |  |  |  |  |  |
منبع

↑  "این کوهنوردان ایرانی در کوهستان جان باخته‌اند". ایسنا. 2017-12-09. Retrieved 2021-09-19.
1 2 3  «دماوند، آخرین قله‌ی کوهنوردان لاری - هفت‌برکه - گریشنا». ۲۰۲۵-۰۲-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۲-۱۲.
↑  "درگذشت کوهنورد ایرانی در قرقیزستان + عکس". ایسنا. 2017-08-03. Retrieved 2021-09-19.
↑  حسینی, زینب حاجی (2020-10-12). "روایت نزدیکترین شاهد عینیِ مرگ دلخراش سنگ‌نورد ایرانی - خبرگزاری مهر - اخبار ایران و جهان". خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency. Retrieved 2021-09-19.
↑  رئیسی, ابراهیم (2021-08-10). "جان باختن مهری جعفری در کوه پوبدای قرقیزستان تأیید شد". رادیو فردا. Retrieved 2021-09-19.
↑  «مرگ کوهنوردی که عاشق کوه بود». همشهری آنلاین. ۲۰۲۰-۱۲-۲۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۹-۱۹.
ماریا دی وی یوتا

| ماریا دی وی یوتا | ماریا دی وی یوتا |
| --- | --- |
ماریا دی وی یوتا ۲۰۱۱: ماریا دی وی یوتا ۲۰۱۱
زاده: ۱۳ ژانویهٔ ۱۹۸۰ مادرید، اسپانیا
درگذشت: ۱۱ نوامبر ۲۰۱۳ (۳۳ سال) سویا، اسپانیا
ماریا دی وی یوتا (به اسپانیایی: María de Villota) (زاده ۱۳ ژانویه ۱۹۸۰-درگذشته ۱۱ اکتبر ۲۰۱۳) رانندهٔ زن فرمول یک اسپانیایی بود او در سال ۲۰۱۲ تصادف شدیدی کرد اما پس از این تصادف با وجود آسیب شدید و از دست دادن یک چشم خود به زندگی بازگشت اما پس از مدتی در ۱۱ اکتبر ۲۰۱۳ بر اثر جراحات و آسیب‌های ناشی از تصادف درگذشت
مارونید

| مارونید | مارونید |
| --- | --- |
پوستر فیلم در زمان اکران: پوستر فیلم در زمان اکران
کارگردان: جان استرجس
تهیه‌کننده: ام. جی. فرانکوویچ
فیلمنامه‌نویس: مایو سیمون
بر پایه: رمان مارتین کیدین
فیلم‌بردار: دانیل ال. فپ
تدوین‌گر: والتر آ. تامپسون
توزیع‌کننده: کلمبیا پیکچرز
تاریخ‌های انتشار:  ۱۰ نوامبر ۱۹۶۹ (۱۹۶۹-11-۱۰) (آمریکا)  
مدت زمان: ۱۳۴ دقیقه
کشور: ایالات متحده آمریکا
زبان: انگلیسی 
هزینهٔ فیلم: ۱۰ میلیون دلار 
فروش گیشه: ۴ میلیون دلار فروش آمریکایی و کانادایی 
مارونید (به انگلیسی: Marooned) یک فیلم سینمایی آمریکایی در ژانر فیلم علمی تخیلی محصول سال ۱۹۶۹ میلادی به کارگردانی جان استرجس و بازیگران اصلی این فیلم گریگوری پک ، ریچارد کرنا ، دیوید جانسن ، جیمز فرنسیسکس و جین هکمن هستند. فیلم درباره سه فضانورد است که در فضا به دام می افتند و به آرامی خفه می شوند.  این فیلم بر اساس رمان سال ۱۹۶۴ با همین نام توسط مارتین کیدین ساخته شده است. در حالی که این رمان اصلی بر اساس پروژه تک خلبان برنامه فضایی مرکوری ساخته شده بود. فیلم یک سفینه فرماندهی و خدمات آپولو را با سه فضانورد و یک ایستگاه فضایی شبیه اسکای‌لب به تصویر می‌کشد. مارتین کیدین به عنوان مشاور فنی عمل کرد و رمان را به روز کرد.
داستان

پس از سپری کردن ماه‌ها در یک آزمایشگاه در مدار زمین، سه فضانورد خود را آماده بازگشت به زمین می کنند، اما متوجه می شوند که راکت‌شان از کار افتاده است. پس از اینکه آنها تصور می کنند در فضا رها شده اند، ناسا تصمیم میگیرد عملیات نجات خطرناکی را اجرا کند...
مارگریت و ژولین

| مارگریت و ژولیان | مارگریت و ژولیان |
| --- | --- |
پوستر فیلم: پوستر فیلم
کارگردان: والری دونزلی
تهیه‌کننده: ادوارد ویل آلیس جیرارد
نویسنده: والری دونزلی ژرمی الکایم
بازیگران: آنائیس دموستیه ژرمی الکایم
فیلم‌بردار: سلین بُزُن
توزیع‌کننده: وایلد بانچ
تاریخ‌های انتشار:  ۱۹ مه ۲۰۱۵ (۲۰۱۵-0۵-۱۹) (جشنواره فیلم کن ۲۰۱۵)  ۳۰ سپتامبر ۲۰۱۵ (۲۰۱۵-0۹-۳۰) (فرانسه)  
مدت زمان: ۱۱۰ دقیقه
کشور: فرانسه
زبان: فرانسوی 
مارگریت و ژولیان (فرانسوی: Marguerite et Julien‎) فیلمی به کارگردانی والری دونزلی کارگردان و هنرپیشه فرانسوی است که در سال ۲۰۱۵ منتشر شد. این فیلم برای نخستین بار در بخش مسابقه جشنواره فیلم کن ۲۰۱۵ به نمایش درآمد.
داستان

فیلم رابطه و عشق نامتعارف یک خواهر و برادر و عاقبت نافرجام آن را در قرن شانزدهم میلادی به تصویر می‌کشد.
بازیگران

آنائیس دموستیه / مارگریت
ژرمی الکایم / ژولیان
قول (فیلم ۱۳۹۳)

| قول | قول |
| --- | --- |
کارگردان: محمدعلی طالبی
تهیه‌کننده: محمدعلی طالبی
نویسنده: حسن بیان‌لو
بازیگران: معصومه میرحسینی مجید پتکی مهدی شیرودی دانیال خوش‌سیما نسرین بابایی محمد جعفری مجید نوری
فیلم‌بردار: علی‌محمد قاسمی
تدوین‌گر: آرش طالبی
مدت زمان: ۹۰ دقیقه
کشور: ایران
زبان: فارسی 
قول فیلمی به کارگردانی و تهیه‌کنندگی محمدعلی طالبی و نویسندگی حسن بیان‌لو محصول سال ۱۳۹۳ است.
خلاصه فیلم

داستان این فیلم درباره یک نوجوان است که به پدرش قولی می‌دهد و قصد دارد قول خود را عملی کند.
جشنواره ها و جوایز

برنده پروانه زرین بهترین فیلم بلند: محمدعلی طالبی در جشنواره بین‌المللی فیلم های کودکان و نوجوانان
حضور در بخش سودای سیمرغ سی و سومین دوره جشنواره فیلم فجر
فهرست میراث فرهنگی ناملموس در سوریه

| میراث ناملموس در سوریه | میراث ناملموس در سوریه |
| --- | --- |
 :  
کشور: سوریه
تصویب پیمان‌نامه: ۱۱ مارس ۲۰۰۵
میراث ثبت شده: ۶
وبگاه: SY
فهرست میراث ناملموس در سوریه شامل ۶ میراث ناملموس است.
گنجاندن عناصر جدید میراث در فهرست‌های میراث فرهنگی ناملموس توسط کمیته بین‌دولتی برای حفاظت از میراث فرهنگی ناملموس تعیین می‌شود که توسط کنوانسیون تأسیس شده است. این میراث شامل دانش، مهارت‌ها، سنت‌ها، آیین‌ها، زبان‌ها، موسیقی، رقص، هنرهای نمایشی، غذاهای سنتی و دیگر جلوه‌های زنده فرهنگ است. هدف از حفاظت این میراث، حفظ تنوع فرهنگی و هویت‌های بومی در برابر تغییرات جهانی است.
سوریه این کنوانسیون را در ۱۱ مارس ۲۰۰۵ امضا کرد.
یادداشت

↑  اشتراک با اتریش، بلژیک، کرواسی، چک، فرانسه، آلمان، مجارستان، ایرلند، ایتالیا، قزاقستان، قرقیزستان، مغولستان، مراکش، هلند، پاکستان، لهستان، پرتغال، قطر، اسلوواکی، عربستان سعودی، کره جنوبی، اسپانیا و امارات متحده عربی.
↑  اشتراک با ایران.
ریتا مارکوتولی

| ریتا مارکوتولی | ریتا مارکوتولی |
| --- | --- |
اطلاعات پس‌زمینه: اطلاعات پس‌زمینه
زاده: ۱۰ مارس ۱۹۵۹ ‏(۶۵ سال) رم، ایتالیا
ژانر: موسیقی جاز
پیشه(ها): آهنگساز، موسیقیدان
ساز(ها): پیانو
سال‌های فعالیت: ۱۹۸۰–اکنون
ناشر(ان): ,Label Bleu, Le Chant du Monde, Pony Canyon, Egea, Nicolosi Productions
همکاری‌های مرتبط: دیویی ردمن
ریتا مارکوتولی (ایتالیایی: Rita Marcotulli؛ زادهٔ ۱۰ مارس ۱۹۵۹) پیانیست و آهنگساز جاز ایتالیایی است. او دختر یک مهندس صدا است که با نینو روتا و انیو موریکونه و دیگران همکاری کرده‌است. او نواختن پیانو را در پنج سالگی آغاز کرد و در موسیقی کلاسیک از کنسرواتوار سانتا سیسیلیا فارغ‌التحصیل شد.مارکوتولی کار حرفه ای خود را در اوایل دهه ۱۹۸۰ آغاز کرد و اولین ضبط خود را در سال ۱۹۸۴ انجام داد. به لطف مجموعه ای از همکاری‌های معتبر، از جمله ریچارد گالیانو، چت بیکر، انریکو راوا، کنی ویلر، پیتر ارسکین و استیو گروسمن، در چند سال او خود را به عنوان یک چهره مهم در صحنه جاز معاصر معرفی کرد.در سال ۱۹۸۷ مارکوتولی در نظرسنجی منتقدان موسیقی جاز NPR نامزد جایزه بهترین استعدادهای جوان شد. در سال ۱۹۸۸ با بیلی کوبهام در ایالات متحده و اروپا تور برگزار کرد و همچنین در آلبوم «ورودی کوبهام» ظاهر شد. در سال ۱۹۶۶ او با پت متنی در جشنواره موسیقی سان رمو دوئت کرد. او همچنین رابطه موسیقی طولانی مدتی با دیوی ردمن داشته‌است.سبک مارکوتولی عمدتاً بر بداهه نوازی متکی است و تأثیرات او شامل موسیقی برزیلی، موسیقی آفریقایی و موسیقی هندی است. مارکوتولی در سال ۲۰۱۰ به عنوان آهنگساز موسیقی برای فیلم‌ها نیز فعال بود و برنده جایزه دیوید دی دوناتلو برای بهترین موسیقی شد.
دیسکوگرافی

زن همسایه ۱۹۹۸
قبیله ۲۰۰۰
کوئینه (آواز جهان، ۲۰۰۲)
مهمانی اسلو (کانیون پونی، ۲۰۰۳)
دوست باد ۲۰۰۵
سمت روشن ماه (آواز جهان، ۲۰۰۶)
در لبه یک لحظه کامل ۲۰۰۷
زاپ کردن ۲۰۰۸
تغییرات در موضوع ۲۰۱۱
ساحل به ساحل بازیلیکاتا ۲۰۱۱
گفتگو ۲۰۱۳
پائولو و ریتا ۲۰۱۵
تری کالا ۲۰۱۶
دیسکوگرافی > همراه با جیانماریا تستا

رعد و برق (۱۹۹۸)
سایر عرض‌های جغرافیایی (آواز جهان ۲۰۰۳)
دیسکوگرافی > همراه با مایکل بنیتا

ترجیحات ۱۹۹۰
روح ۱۹۹۳
پاکس رومانا

پاکس رومانا یا صلح رومی (واژه لاتین به معنی صلح رومی) دوره طولانی ای بود که به‌طور نسبی با صلح و گسترش طلبی کمی از سوی قوای نظامی روم همراه بود که با پایان آخرین جنگ داخلی جمهوری آغاز شد و با شروع بحران قرن سوّم میلادی پایان یافت. از آنجایی که توسّط آگوستوس آغاز شد بعضی مواقع به آن پاکس آگوستا هم گفته می‌شود. مدّت آن بر اساس دانشنامه بریتانیکا تقریباً ۲۰۶ سال بود (از سال ۲۷ قبل از میلاد تا سال ۱۸۰ میلادی). گفته می‌شود این صلح در واقع بر اثر جنگ‌های که در فلسطین و حمله رومیان به ایران رخ داد شکسته شد.
علت شکل گیری پاکس رومانا

از سال ۵۳ پیش از میلاد جنگهای روم با ایران با شکست های متوالی رومیان تمام می شد. این شکستها که توسط مارک آنتونی و کراسوس در تاریخ روم ثبت شد در پی حمله روم به ایران صورت گرفت که موجب کشته شدن کراسوس در جنگ با ایران نیز گردید و تعداد زیادی از پرچمها و درفش های آنها را در اختیار ایرانیان قرار داد. آگوستوس پس از در اختیار گرفتن قدرت تصمیم گرفت تا از طریق دیپلماسی با شاهنشاهی اشکانی صلح کند و مذاکرات میان ایران و روم در زمان فرهاد چهارم  به صلح منجر شد. و در آن رومیان درخواست کرده بودند که درفشهایشان به امپراتوری باز گردد که مورد موافقت فرهاد قرار گرفت. درفش‌های امپراتوری در دوران باستان اعتبار فراوانی داشت و افتاد درفش به دست دشمن یک عمل تحقیر آمیز محسوب می شد. آگوستوس آنچنان از این مذاکرات خشنود بود که صحنه بازپس‌گیری درفش های رومی  از ایران را بر روی زره خود حک کرد.