نخستین جنگ یهودیان و رومی ها

اولین جنگ بین یهودیان و رومی ها در سال ( ۶۶-۷۴ بعد از میلاد) رخ داد که گاهی شورش بزرگ یهودیان، اولین شورش یهودیان، یا جنگ یهودیان نامیده می شود.  اولین شورش از سه شورش بزرگ یهودیان، علیه امپراتوری روم بود.. جنگ در استان یهود، منجر به ویرانی بسیاری از شهرهای یهودی، از جمله تمامی شهر اورشلیم، جابجایی جمعیت آن، تصاحب زمین برای استفاده نظامی رومیان و تخریب معبد و حکومت یهودیان شد.
یهودیه که زمانی بصورت یک پادشاهی مستقل، تحت فرمان هامونی ها بود، به تدریج از یک دولت تابعه، به یک استان رومی تبدیل شد. این شورش به دلیل حکومت ظالمانه رومی ها به وجود آمد که با حکومت خشن حاکمان متوالی  ، نابرابری های عمیق اجتماعی-اقتصادی، خاطرات ماندگار استقلال ملی و تشدید تنش های مذهبی و قومی مشخص شد. کاتالیزور فوری در سال۶۶ پس از میلاد در زمان سلطنت نرون به وجود آمد که با یک آشفتگی محلی در قیصریه که شامل قربانی مشرکانه پرنده ای در نزدیکی کنیسه بود، ایجاد شد. پس از این ناآرامی، فرماندار رومی گیسلوس فلوروس، وجوهی را از خزانه معبد دوم مصادره کرد و متعاقباً قتل عام جمعیت اورشلیم را به دنبال داشت. این اقدامات شورش گسترده ای را در شهر برانگیخت که در نهایت با تصرف پادگان رومی توسط نیروهای شورشی به پایان رسید، در حالی کهاگرییا دوم پادشاه طرفدار روم و مقامات رومی از شهر فرار کرد.
برای سرکوب ناآرامی ها،سستیس گالیس ، نماینده سوریه روم ، ارتشی را به یهودیه هدایت کرد. علیرغم پیشرفت های اولیه، رومیان پس از درگیر شدن با شورشیان در اورشلیم و متحمل شدن یک شکست قابل توجه در ، به جایی که نیرویی معادل یک لژیون نابود شد، عقب نشینی کردند. پس از آن، یک دولت موقیت  در اورشلیم به رهبری کاهن اعظم پیشین، آنانوس بن  ، جگریون  و یوشع بین مگلا  تأسیس شد. همچنین فرماندهانی در چندوزف بن ین ناحیه منصوب شدند، از جمله ژوزفوس ، که به فرماندهی نیروها در جلیل فرستاده شد و پس از شکست، تسلیم رومیان شد. بعدها، تلاش سیکاری برای به دست گرفتن کنترل اورشلیم شکست خورد. رهبر آنها اعدام شد و سیکاری های باقی مانده از شهر اخراج شدند. رهبر دهقانان نیز توسط دولت جدید اخراج شد. در سال ۶۷پس از میلاد، ژنرال رومی وسپاسیان که فرماندهی چهار لژیون را بر عهده داشت، توسط نرون مأموریت یافت تا شورش یهودیان را سرکوب کند و کنترل رومیان را بازگرداند. او به جلیل حمله کرد  و دژهای مهمی از جمله یودفت را تصرف کرد. هنگامی که شورشیان و پناهندگان به اورشلیم گریختند، تنش‌ها بین جمعیت تحت رهبری کشیش و جناح‌های فزاینده غیور به درگیری‌های داخلی شدید منجر شد. در زمانی که وسپاسیان بیشتر استان را تحت تسلط خود در آورد، و تنها اورشلیم و اطراف آن در شورش باقی مانده بودند، خبر خودکشی نرون به او رسید و باعث شد که او برای ادعای تاج و تخت به رم عزیمت کند. پسرش تیتوس محاصره اورشلیم را آغاز کرد و پس از یک لشکرکشی وحشیانه هفت ماهه، شهر در تابستان۷۰پس از میلاد سقوط کرد، معبد دوم ویران شد و شهر ویران شد. تیتوس به رم بازگشت ولژین ایکس فرتنسیس را واگذاشت تا آخرین جیب‌های مقاومت یهودیان را از بین ببرد که در سقوط ماسادا در سال ۷۳ یا ۷۴ پس از میلاد به اوج خود رسید.
جنگ پیامدهای عمیق و گسترده ای برای مردم یهود داشت. بسیاری کشته شدند، آواره شدند یا به بردگری فروختند. از دست دادن اورشلیم و معبد مستلزم تغییر اساسی در زندگی سیاسی و مذهبی یهودیان خیلی زیاد شود. حکیمان به عنوان چهره های برجسته ظاهر شدند و یک مرکز خاخامک ه  در یاونه تأسیس کردند که به نقطه عطفی کلیدی در توسعه یهودیت خاخام تبدیل شد. برای رومیان، این پیروزی سلسله تازه تأسیس فلاویان را تقویت کرد، که پیروزی خود را از طریق ساخت و سازهای تاریخی و  به یادگار گذاشت. امپراتوری همچنین  را تحمیل کرد ، مالیات تنبیهی بر همه یهودیان و افزایش حضور نظامی آن در منطقه. جنگ‌های یهود و روم دهه‌ها بعد در شورش بارکوخبا (۱۳۲-۱۳۶بعد از میلاد) به پایان رسید، تلاش دیگری برای بازگرداندن استقلال یهودیان، که منجر به عواقب فاجعه‌بارتری برای یهودیان یهودی ها شود.