نمایندگی تناسبی
محاسن > تسهیم عادلانه

| کشور | نظام انتخاباتی | سهم زنان |
| --- | --- | --- |
| ایسلند | تناسبی (فهرست حزب) | ۴۷٫۶٪ |
| سوئد | تناسبی (فهرست حزب) | ۴۳٫۶٪ |
| آفریقای جنوبی | تناسبی (فهرست حزب) | ۴۲٫۰٪ |
| نروژ | تناسبی (فهرست حزب) | ۳۹٫۶٪ |
| بلژیک | تناسبی (فهرست حزب) | ۳۹٫۳٪ |
| اسپانیا | تناسبی (فهرست حزب) | ۳۹٫۱٪ |
| هلند | تناسبی (فهرست حزب) | ۳۷٫۳٪ |
| آلمان | مختلط (تناسبی) | ۳۶٫۵٪ |
| سوئیس | تناسبی (فهرست حزب) | ۳۲٫۰٪ |
| نیوزیلند | مختلط (تناسبی) | ۳۱٫۴٪ |
| ایتالیا | مختلط | ۳۱٫۰٪ |
| بریتانیا | اکثریتی (نخست‌نفری) | ۲۹٫۶٪ |
| استرالیا | اکثریتی (رأی بدیل) | ۲۸٫۷٪ |
| فرانسه | اکثریتی | ۲۶٫۲٪ |
| کانادا | اکثریتی (نخست‌نفری) | ۲۶٫۰٪ |
| چین | تناسبی (فهرست حزب) | ۲۳٫۶٪ |
| ایرلند | تناسبی (تک‌رأی انتقال‌پذیر) | ۲۲٫۲٪ |
| آمریکا | اکثریتی (نخست‌نفری) | ۱۹٫۲٪ |
| اندونزی | تناسبی (فهرست حزب) | ۱۷٫۱٪ |
| کرهٔ جنوبی | مختلط (موازی) | ۱۷٫۰٪ |
| ترکیه | تناسبی (فهرست حزب) | ۱۴٫۹٪ |
| روسیه | مختلط (موازی) | ۱۲٫۷٪ |
| هند | اکثریتی (نخست‌نفری) | ۱۲٫۰٪ |
| ژاپن | مختلط (موازی) | ۹٫۵٪ |
مهمترین اصل در تکوین نمایندگی تناسبی اصل رعایت عدالت در تسهیم کرسی‌ها بین احزاب بوده‌است و تعجبی ندارد که نمایندگی تناسبی از این حیث عملکرد بسیار موفق‌تری نسبت به همتایانش دارد، حتی اگر این عدالت در حد تمام و کمال نباشد. اگر حزبی ۴۰ درصد آرا را به دست آورد تقریباً ۴۰ درصد کرسی‌ها را هم تصاحب می‌کند. این میزان در روش‌های اکثریتی می‌تواند بین ۲۰ تا ۶۰ درصد متغیر باشد. در انتخابات شورای شهر نیویورک در سال ۱۹۳۷ از روش نمایندگی تناسبی استفاده شد. دموکرات‌ها ۴۷ درصد آرا را بردند و ۵۰ درصد کرسی‌ها را تصاحب کردند که نتیجه‌ای تقریباً عادلانه بود. ولی در انتخابات ۱۹۴۹ شورای شهر نیویورک از روش اکثریتی در حوزه‌های تک‌نماینده استفاده شد و با آنکه دموکرات‌ها تنها ۵۲٫۶ درصد آرا را برده بودند، ۹۶ درصد کرسی‌ها (۲۴ از ۲۵) را تصاحب کردند.
نمایندگی تناسبی احتمالاً به‌طور عادلانه‌تری به اقلیت‌های قومی و نژادی شانس برگزیدن نمایندگان دلخواهشان را می‌دهد. این مشکلی ظاهراً لاینحل در حوزه‌های انتخابیهٔ تک‌نماینده است؛ مثلاً در آمریکا سفیدپوستان در بیشتر حوزه‌های تک‌نماینده در اکثریت‌اند و بسیار نامحتمل می‌نماید که اقلیت‌ها برندهٔ آن تک‌کرسی شوند. مزیت استفاده از حوزه‌های چند نماینده‌ای در نمایندگی تناسبی این است که همهٔ گروه‌های قومی–نژادی (اعم از سفیدان و سیاهان) سهم عادلانه‌ای از نمایندگی می‌برند؛ مثلاً حوزه‌ای با ۵ نماینده را در نظر بگیرید که سیاهان ۲۲ درصد جمعیت آن حوزه را تشکیل می‌دهند. اگر همهٔ آن‌ها از یک نامزد سیاه‌پوست حمایت کنند، آن نامزد یک کرسی از ۵ کرسی موجود را تصاحب خواهد کرد. به‌کارگیری این شیوه مخصوصاً زمانی مفید است که اقلیت‌های قومی در یک ناحیهٔ جغرافیایی متمرکز نباشند و در عوض در کل کشور پراکنده شده باشند.
همچنین نمایندگی تناسبی احتمالاً به‌طور عادلانه‌تری به زنان شانس راهیابی به پارلمان را می‌دهد؛ مثلاً در آمریکا که از روش اکثریت ساده در حوزه‌های تک‌نماینده استفاده می‌شود سهم زنان از کرسی‌های مجلس سفلی بسیار پایین‌تر از کشورهای اسکاندیناوی است که از نظام نمایندگی تناسبی با فهرست حزبی استفاده می‌کنند. گذشته از نگاه و فرهنگ سنتی‌تری که در آمریکا نسبت به نقش زنان در عرصهٔ سیاست و اجتماع وجود دارد، پژوهشگران متفق‌القول‌اند که نظام انتخاباتی اکثریتی نیز به این امر دامن زده و از عوامل کلیدی این معضل به‌شمار می‌رود. نقش نظام‌های انتخاباتی در سهم زنان از کرسی‌ها در کشورهایی چون آلمان و نیوزیلند که از روش مختلط استفاده می‌کنند بارز است. در آن کشورها نیمی از اعضای مجلس به روش اکثریتی از حوزه‌های انتخابیهٔ تک‌نماینده وارد پارلمان می‌شوند و نیم دیگر به روش نمایندگی تناسبی با فهرست‌های حزبی. در انتخابات ۱۹۹۴ بوندستاگ آلمان سهم زنان از کرسی‌های اکثریتی تنها ۱۳٪ (تقریباً برابر آمریکا) ولی از کرسی‌های تناسبی ۳۹٪ بود. در انتخابات ۱۹۹۹ نیوزیلند این ارقام به ترتیب ۲۴٪ و ۴۰٪ بودند.
پژوهشگران دلیل این افزایش سهم را افزایش میزان نامزد شدن زنان و بالتبع بالا رفتن شانس انتخاب شدنشان می‌دانند. احزاب به جای معرفی یک نامزد به ازای هر حوزهٔ تک‌نماینده، در حوزه‌های چند نماینده‌ای یک نامزدنامه (فهرست حزبی) منتشر می‌کنند که متشکل از چند نماینده است؛ مثلاً هر حزب برای یک حوزهٔ ۵ نماینده‌ای یک فهرست ۵ نفره را منتشر می‌کند. اگر حزب ۲ زن را وارد فهرست کرده باشد و موفق به کسب به ۳ کرسی شود، به احتمال زیاد یک زن به پارلمان راه خواهد یافت. اما اگر فهرستٔ حزبی فقط متشکل از مردان باشد، رأی‌دهندگان به‌سادگی متوجه این امر شده، حزب را به داشتن نگاه جنسیتی متهم می‌کنند و حزب آرای فمنیست‌ها را از دست خواهد داد؛ بنابراین احزاب خودبخود متحمل نوعی فشار درونی برای گنجاندن زنان در فهرست‌هایشان خواهند شد. از دیگر دلایل افزایش سهم زنان از کرسی‌ها در کشورهایی با نظام تناسبی این است که ممکن است احزاب بنا بر آیین‌نامهٔ درونی‌شان حداقل سهمیه‌ای را به زنان اختصاص می‌دهند؛ مثلاً چند حزب در سوئد، خودخواسته خود را ملزم کرده‌اند که حداقل ۴۰٪ اشخاص فهرست زنان باشند.