تیم ملی والیبال نشسته زنان ایران
تاریخچه

اگرچه والیبال نشسته ایران در بخش مردان سالهای زیادی است که در میادین مختلف جهانی و پارالمپیک می‌درخشد، این رشته در بانوان با سابقه کمتر فعالیت و به همان اندازه تجربه اندک در میادین جهانی و بین‌المللی، در تلاش است تا به جایگاهی که شایستگی آن را دارد، دست یابد. این رشته به صورت رسمی فعالیت‌های خود را از سال ۱۳۷۵ آغاز کرد و مسابقات آن در سطح باشگاهی از سال ۱۳۸۰ شروع شد. لیلی توکلی، نایب رئیس انجن والیبال معلولان، در این خصوص می‌گوید: مسابقات لیگ در اولین گام باحضور سه تیم آغاز شد و اکنون در سیزدهمین دوره برگزاری (۱۳۹۴) آن با حداقل ۱۲ تیم، رقابتها را برگزار می‌کنیم. البته اگر مسابقات در سطح قهرمانی کشور برگزار شود این تعداد به ۲۱ تیم هم خواهد رسید. وی افزود: آغاز همکاری من با انجمن والیبال معلولان به سال ۱۳۸۱ برمی گردد و خوشبختانه توانستیم در این سالها استان‌هایی که در زمینه والیبال نشسته فعالیتی نداشتند را به حرکت واداریم و اکنون نمایندگان ملی پوش ما از ۱۰ استان در قالب تیم ملی حضور دارند و این تعداد در گذشته تنها به دو یا سه استان محدود بود. والیبال نشسته بانوان ایران اگرچه در مسابقات برون مرزی اندکی شرکت کرده و عدد آن به انگشتان دو دست نمی‌رسد، اما موفق شده عناوین مختلفی را به دست آورد. نخستین اعزام به هلند اولین اعزام تیم والیبال نشسته بانوان به سال ۱۳۷۹ و مسابقات هلند بازمی‌گردد و دومین اعزام با یک سال فاصله، مسابقات اسلوونی در سال ۱۳۸۰ بود. در هر دو این مسابقات تیم ملی بانوان ایران به عنوان هشتم دست یافت. سال ۱۳۸۶ (۲۰۰۷ میلادی) مسابقات آسیایی در شانگهای چین برگزار شد که نمایندگان کشورمان موفق شدند اولین نشان برون مرزی خود را به دست آوردند و در جایگاه سوم آسیا ایستادند.
مسابقات جام بین قاره ای در سال ۱۳۸۷ که به میزبانی کشور مصر برگزار شد، چهارمین حضور بانوان در مسابقات برون مرزی بود و اگرچه در این مسابقات به عنوانی بهتر از هفتمی دست نیافتند اما موفق شد مقابل آمریکا، قهرمان جهان، نمایش خوبی داشته باشد. رقابتهای پاراآسیایی گوانگجو در سال ۲۰۱۰، خاطره ای است که بانوان ملی پوش به تلخی از آن یاد می‌کنند. در این مسابقات علیرغم شایستگی تیم ایران، نمایندگان کشورمان در پلی آف مقابل ژاپن شکست خوردند، سوم شدند و از راهیابی به پارالمپیک لندن ۲۰۱۲، بازماندند. پس از این مسابقات، تیم ملی در سال ۱۳۹۰ در قالب تیم باشگاهی فولاد ماهان در رقابتهای باشگاه‌های آسیا به میزبانی چین اعزام شد و به عنوان نایب قهرمانی دست یافت. ایران برای اولین بار در سال ۱۳۹۳ میزبانی مسابقات باشگاه‌های آسیا را بر عهده گرفت و بانوان والیبالیست کشورمان پس از چین عنوان نایب قهرمانی را از آن خود کردند.
پاراآسیایی اینچئون نقطه عطف بانوان
رقابتهای پاراآسیایی اینچئون در سال ۲۰۱۴ نقطه عطفی در تاریخ والیبال نشسته بانوان ایران شناخته می‌شود. ملی پوشان کشورمان در این مسابقات انتقام شکست تلخ خود از تیم ژاپن را گرفتند و با غلبه بر این تیم و کسب عنوان نایب قهرمانی توانستند برای اولین بار مجوز حضور در بزرگ‌ترین رویداد ورزشی معلولان جهان، یعنی پارالمپیک ۲۰۱۶ ریو را به دست آورند.
اکنون تیم ایران با در دست داشتن سهمیه بازی‌های پارالمپیک، خود را برای حضور در دو رویداد مهم آماده می‌کند. یکی مسابقات جام بین قاره ای که اسفند ماه سال جاری به میزبانی چین برگزار می‌شود و دیگری بازیهای پارالمپیک ۲۰۱۶ ریو در برزیل که شهریور ماه سال ۹۵ برگزار می‌شود. توکلی در خصوص آماده‌سازی ملی پوشان می‌گوید: در حال حاضر سومین دوره اردوهای آمادگی را پشت سر می‌گذاریم و تا زمان اعزام به مسابقات بین قاره ای، سه مرحله اردو دیگر در پیش داریم و در مجموع با حمایت هیئت‌های استانی و اسپانسرها توانسته‌ایم برنامه‌های تمرینی مورد نظر را پیاده کنیم. در سال جدید نیز شش مرحله اردو پیش‌بینی شده که هر ماه تا زمان اعزام برگزار می‌شود.
مسابقات جام بین قاره ای برای ایران از اهمیت خاصی برخوردار است. تیم بانوان ایران تاکنون تنها یک بار سابقه حضور در مسابقات جام بین قاره ای را دارد و این فرصت خوبی است تا با روبرو شدن با بهترین‌های دنیا، شرایط خود را محک بزند و به نوعی به خودباوری برسد. در مسابقات جام بین قاره ای تیم‌هایی از اروپا، آسیا، آمریکا و آفریقا حضور دارند و به نوعی این مسابقات شبیه‌سازی بازی‌های پارالمپیک ریو خواهد بود. نایب رئیس انجمن والیبال معلولین در مورد شرایط ملی پوشان گفت: پنجاه درصد از بازیکنان ما زیر ۲۵ سال هستند و این نشان دهنده جوانگرایی و اهمیت به جذب استعدادهای جدید در تیم ملی بوده‌است و امیدواریم با این ترکیب جوان و پویا به بهترین نتیجه‌ها دست یابیم. اکنون بانوان والیبالیست ایرانی با کامی شیرین از کسب سهمیه ورودی پارالمپیک، تلاش می‌کنند تا علیرغم تجربه کمی که به نسبت رقیبان خود دارند، بهترین عملکرد خود را در میدانی بزرگ همانند پارالمپیک به نمایش بگذارند و بدون شک صرف نظر از نتیجه، صرف حضور در بازی‌های پارالمپیک، افتخاری فراموش نشدنی برای ورزش بانوان دارای معلولیت ایران خواهد بود.