سه‌تار
اجزا

سرپنجه یا جعبه گوشی
گوشی‌ها
پرده قبل از شیطانک
شیطانک
پرده‌های اصلی (چهارلایی)
پرده‌های فرعی (سه‌لایی)
دسته
کاسه
صفحه
خرک
سیم‌گیر
سیم‌ها
ساز سه‌تار دارای دو قسمت کاسه و دسته است. خرک روی صفحه و سیم‌گیر در انتهای کاسه قرار دارد به‌گونه‌ای که اگر ساز ایستاده روی زمین باشد سیم‌گیر با زمین در تماس خواهد بود. در انتهای دسته پنجه قرار دارد که محل قرارگرفتن گوشی‌ها یا ابزارهای تنظیم کوک است. سه‌تار در مقایسه با تار فاقد جعبهٔ گوشی است و گوشی‌ها روی سرپنجه سوار شده‌اند و داخل آن نیستند.
سه تار دارای چهار سیم به این شرح است:
| شماره | جنس | رنگ | نام | قطر |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| سیم یکم | فولاد | سفید | «حاد» | ۲۰–۲۲ میکرون |
| سیم دوم | برنز | زرد | «زیر» | ۲۲–۲۵ میکرون |
| سیم سوم | فولاد | سفید | «مشتاق» یا «زنگ» | ۲۰–۲۲ میکرون |
| سیم چهارم | برنز | زرد | «بم» | ۳۵–۴۰ میکرون |
کاسهٔ سه‌تار از نظر ساختاری مانند کاسهٔ عود یا تنبور بوده ولی کوچک‌تر از آنها و گلابی‌شکل است. درازای کاسه سه‌تار از ۲۶ تا۳۰ سانتی‌متر، پهنای آن به تناسب بین ۱۲ تا ۱۶ سانتی‌متر و ژرفایش نزدیک ۱۳ سانتی‌متر است و معمولاً از چوب توت یا گردو ساخته می‌شود. ساختار کاسه، هم می‌تواند یک تراش یک تکه از چوب باشد و هم از ترک‌های جداگانه و به هم چسبیده ساخته شده باشد.
روی کاسهٔ سه‌تار با تخته‌ای نازک از چوب پوشیده شده‌است که به آن صفحه گفته می‌شود. صفحه دارای سوراخ‌هایی برای خروج صدا است و معمولاً دست راست نوازنده روی آن قرار می‌گیرد اما در مواردی خاص برای افراد چپ دست، عکس این مورد صادق است.
درازای دسته ۴۰ تا ۴۸ سانتی‌متر و قسمتی که گوشی‌ها در آن تعبیه می‌شوند ۱۲ سانتی‌متر و پهنای دسته ۳ سانتی‌متر است. بعضی از سازندگان برای زیباتر شدن و همچنین برای افزایش عمر مفید ساز، از نوعی استخوان که معمولاً استخوان شتر است برای پوشاندن دسته استفاده می‌کنند.
خرک قطعه‌ایست متحرک که روی صفحه و به فاصلهٔ سه انگشت از انتهای کاسه قرار دارد. عرض خرک سه‌تار بین ۵ تا ۶ سانتی‌متر و ارتفاع آن کمتر از ۱ سانتی‌متر بوده و از جنس چوب ساخته می‌شود. سیم‌ها پس از عبور از شیارهای کم‌عمق روی خرک از طول دسته عبور کرده و توسط شیطانک به گوشی‌ها می‌رسند.
سیم‌گیر در بخش پایانی کاسه ساز قرار دارد و برای نگهداری سیم‌ها استفاده می‌شود. در گذشته سیم‌گیر را بیشتر از جنس استخوان می‌ساختند، اما امروزه نوع چوبی آن معمول‌تر است.
شیطانک بین قسمت اصلی دسته و پنچهٔ ساز قرار می‌گیرد و جنس آن از استخوان، شاخ یا عاج است. کاربرد شیطانک در هدایت و تقسیم‌بندی سیم‌ها در قسمت بالای دسته می‌باشد.
سیم از یک طرف به سیم گیر در انتهای کاسه و از طرف دیگر به گوشی‌های کوک شونده در انتهای دسته ساز بسته می‌شوند. با چرخاندن گوشی‌ها می‌توان ساز را کوک کرد.
پرده‌ها نخ‌های باریکی از جنس رودهٔ حیوانات یا ابریشم هستند که در عرض دستهٔ سه‌تار به صورت سه‌لایی و چهارلایی بسته می‌شوند و وظیفهٔ تقسیم‌بندی فواصل موسیقایی را برعهده دارند. تعداد پرده‌ها ۲۶ عدد است که که یکی از آن‌ها قبل از شیطانک بسته می‌شود و فاصلهٔ آن با شیطانک در صدای سه‌تار مؤثر است.
فواصل پرده‌ها از خرک و شیطانک به این شرح است (طول سیم مرتعش ۶۶ سانتی‌متر):
| شماره | نغمه | از خرک (cm) | از شیطانک (cm) | تعداد لایه |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ | ر بمل | ۶۲٫۶ | ۳٫۴ | سه لا |
| ۲ | ر کرن | ۶۰٫۶ | ۵٫۴ | چهارلا |
| ۳ | ر | ۵۸٫۷ | ۷٫۳ | چهارلا |
| ۴ | می بمل | ۵۵٫۷ | ۱۰٫۳ | چهارلا |
| ۵ | می کرن | ۵۳٫۹ | ۱۲٫۱ | سه لا |
| ۶ | می | ۵۲٫۱ | ۱۳٫۹ | چهارلا |
| ۷ | فا | ۴۹٫۵ | ۱۶٫۵ | چهارلا |
| ۸ | فا دیز | ۴۷٫۰ | ۱۹٫۰ | سه لا |
| ۹ | سل کرن | ۴۵٫۴ | ۲۰٫۶ | سه لا |
| ۱۰ | سل | ۴۴٫۰ | ۲۲٫۰ | چهارلا |
| ۱۱ | لا بمل | ۴۱٫۸ | ۲۴٫۲ | سه لا یا چهارلا |
| ۱۲ | لا کرن | ۴۰٫۴ | ۲۵٫۶ | چهارلا |
| ۱۳ | لا | ۳۹٫۱ | ۲۶٫۹ | سه لا |
| ۱۴ | سی بمل | ۳۷٫۱ | ۲۸٫۹ | چهارلا |
| ۱۵ | سی کرن | ۳۵٫۹ | ۳۰٫۱ | سه لا |
| ۱۶ | سی | ۳۴٫۸ | ۳۱٫۲ | سه لا |
| ۱۷ | دو | ۳۳٫۰ | ۳۳٫۰ | چهارلا |
| ۱۸ | ر کرن | ۳۰٫۳ | ۳۵٫۷ | سه لا یا چهارلا |
| ۱۹ | ر | ۲۹٫۳ | ۳۶٫۷ | چهارلا |
| ۲۰ | می بمل | ۲۷٫۸ | ۳۸٫۲ | چهارلا |
| ۲۱ | می کرن | ۲۶٫۹ | ۳۹٫۱ | سه لا |
| ۲۲ | می | ۲۶٫۱ | ۳۹٫۹ | سه لا |
| ۲۳ | فا | ۲۴٫۸ | ۴۱٫۳ | چهارلا |
| ۲۴ | فا دیز | ۲۳٫۵ | ۴۲٫۵ | سه لا |
| ۲۵ | سل | ۲۲٫۰ | ۴۴٫۰ | چهارلا |