نسل‌کشی گواتمالا
سرکوب در دهه ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ > برنامه زاکاپا: ۱۹۸۹–۱۹۶۶ (۱۳۴۵ تا ۱۳۶۸)

در اکتبر سال ۱۹۶۶، با افزایش کمک‌های نظامی ایالات متحده، ارتش ۵۰۰۰ نفری گواتمالا عملیات گسترده‌ای با عنوان برقراری نظم و به نام «عملیات گواتمالا» را در بخش‌های زاکاپا و ایزابل انجام داد. سرهنگ کارلوس آرانا اوزوریو به عنوان فرمانده «منطقه نظامی زکاپا-ایزابال» منصوب شد و با هدایت و آموزش ۱۰۰۰ کلاه سبز ارتش آمریکا مسئولیت برنامه ضد شورش علیه بومیان مایایی را به عهده گرفت. تحت فرمان سرهنگ آرانا، استراتژیست‌های نظامی، جوخه‌های مرگ شبه نظامیان را تشکیل می‌دادند تا مکمل یگان‌های منظم ارتش و پلیس در عملیات ترور مخفیانه علیه پایگاه پشتیبانی غیرنظامیان FAR عمل کنند. نیرو، سلاح، بودجه و دستورالعملهای عملیاتی به این سازمان‌ها توسط نیروهای نظامی تحویل داده می‌شد. جوخه‌های مرگ با مصونیت از مجازات اداره می‌شدند، به این ترتیب که توسط دولت به آنها اجازه داده می‌شد تا بومیان متهم به شورش و افرادی که از آنها حمایت می‌کردند را به قتل برسانند. عضویت غیرنظامیان در واحدهای شبه نظامی ارتش، عمدتاً توسط طرفداران راست گرایان افراطی و وابسته به جنبش لیبرال ملی (MLN) صورت می‌پذیرفت. این جنبش توسط ماریو ساندوال آلارکین که در کودتای ۱۹۵۴ نقش داشت تأسیس و رهبری می‌شد. تا سال ۱۹۶۷، ارتش گواتمالا ادعا کرد که ۱۸۰۰ شبه نظامی را تحت کنترل مستقیم خود دارد.
لیست‌های سیاه تهیه شد که متشکل از افرادی مشکوک به همکاری با چریک‌ها بود و همچنین افرادی که گرایش‌های کمونیستی داشتند. زمانی که سربازان و شبه نظامیان از منطقه زاکاپا عبور می‌کردند به‌طور سیستماتیک شورشیان و افراد مشکوک به همکاری با آنها را دستگیر می‌کردند. دستگیرشدگان یا در محل کشته می‌شدند یا پس از انتقال به اماکن مخفی «سربه نیست» می‌گشتند. در روستاهایی که ارتش آنها را حامی FAR تشخیص می‌داد، رهبر روستاییان را به‌طور علنی اعدام و افراد محلی را تهدید به اعدام بیشتر در صورت عدم همکاری روستائیان با مقامات می‌کرد. قرارگاه ارتش، «لا پالما»، در نزدیکی ریو هوندو در زاکاپا تنها یکی از مکان‌های مخفی و بیشماری بود که ارتش برای بازداشت و شکنجه مظنونین استفاده می‌کرد. در این مکان‌ها صدها مظنون به عضویت یا همکاری با FAR تحت شکنجه و اعدام قرار می‌گرفتند. غالباً نیروی‌های دولتی اجساد قربانیان را ملأ عام روی هم انباشته می‌کردند تا ایجاد فضای رعب و وحشت کمک کنند. مطبوعات نیز به‌طور مرتب حاوی گزارش‌هایی از اجساد غیرقابل تشخیص بودند که در رودخانه موتاگوا رها شده بودند و آثار شکنجه و مثله شدن در پیکر آنها دیده می‌شد. بنا بر گزارش‌ها، ماهیگیران در شهرداری گوالان به دلیل یافتن تعداد بالای اعضای بدن تکه‌تکه شده در تورهایشان، مجبور به توقف ماهیگیری می‌شدند.
براوردها از تعداد قربانیان عملیات ضد تروریسم به رهبری ارتش در شرق گواتمالا به هزاران تا ده‌ها هزار نفر می‌رسد. در گزارش سال ۱۹۷۶، سازمان عفو بین‌الملل به براوردهایی اشاره کرد که تعداد قربانیان را تا ۸۰۰۰ روستایی بالا می‌برد. براوردهای دیگر تلفات را ۱۵٬۰۰۰ قربانی اعلام می‌کرد که در در دوره مندز در زاکاپا اتفاق افتاده بود. در نتیجه این کشتارها به دلیل وحشیگرهای رخ داده، سرهنگ آرانا اوزوریو به «قصاب زاکاپا» معروف گردید. بسیاری از همقطاران اوزوریو که از مقامات بلندپایه ارتش بودند و بعنوان «گروه زاکاپا» شناخته می‌شدند، در رژیم نظامی که بعداً حاکم شد مقامات رده بالایی را بدست آورند. در میان آنها که در برنامه کشتار زاکاپا شرکت داشتند، چهار رئیس‌جمهور آینده گواتمالا از جمله آرانا اوزوریو (۱۹۷۰–۱۹۷۴)، ژنرال یوجین گارسیا (۱۹۷۴–۱۹۹۴)، ژنرال رومئو لوکاس گارسیا (۱۹۷۸–۱۹۸۸) و ژنرال اسکار هومبرتو مژیا ویکتوریا (۱۹۸۳–۱۹۸۳) قرار داشتند و رئیس اطلاعاتی پادگان Arana، سرهنگ چوپینا باراهونا، به عنوان فرمانده پلیس نظامی متحرک (PMA) و بعداً رئیس پلیس ملی منصوب گردید.