stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
انتگرال خط
تعریف

برای بعضی از میدان‌های اسکالر f: R'n  \to  R انتگرال خطی روی منحنی C با پارامتریزه شدن r(t) که: \int _{C}f\,ds=\int _{a}^{b}f(\mathbf {r} (t))|\mathbf {r} '(t)|\,dt.
معنی می‌شود که
f:میدان اسکالر انتگرال‌پذیر
C: ناحیه‌ای که انتگرال رویش گرفته می‌شود
r(t): [a, b]  \to  C :که پارامتریزه شده روی C اند و (r(bو (r(a مقدار روی Cاند.
ds روش راه‌گشای ارائه شده‌است به‌طوری‌که برابر طول کمان مقدماتی است؛ زیرا آن‌ها تنهاوابسته به محیط کمان‌اند، انتگرال خط میدان‌های اسکالر، وابسته به پارامتریزه شدن(r(tاند. برای یک میدان برداری F: Rn  \to  Rn، انتگرال خطی روی منحنی C، با پرامتریزه کردن (r(t که تعریف می‌شود.
انتگرال خطی میدان‌ها برداری به پارامتریزه شدن (r(t وابسته‌اند و مقدار اصلی آن‌ها وابسته به جهت آنهاست. به ویژه اگر جهت انتگرال عوض شود، مقدار متمایزی به ما می‌دهد.
راه استقلال

اگر یک میدان برداری F باشد که برابر گرادیان میدان اسکالر G باشد.
پس یک مشتق از ترکیب G و (r(t هست که
که مقداری برای انتگرال خطی از میدان F روی (r(t است. با دنباله‌روی از این روش، یک مسیر روی C به ما می‌دهد که
در لغت، انتگرال F روی C فقط وابسته به مقادیر نقاط (r(a و (r(b است. بدین گونه مستقل از راه‌ها و جهت‌های متفاوت است؛ بنابراین یک میدان برداری که از گرادیان یک میدان اسکالر بدست آمده‌است، راه استقلال می‌نامند.
کاربردها

انتگرال خطی کاربرد زیادی در فیزیک دارد، برای مثال کار روی حرکت ذرات در میدان نیرو توسط (روی) منحنی C نمایش داده می‌شود به‌طوری‌که جهت میدان F برابر انتگرال F روی C است.
رابطهٔ انتگرال خطی با آنالیز اعداد مختلط

چشم‌انداز اعداد مختلط به‌طور دو بعدی، انتگرال خطی در میدان برداری مرتبط است با قسمت حقیقی از انتگرال خطی با درهم آمیختن یک تابع مختلط با یک متغیر مختلط.
بنابر معادله کشی ریمان، حلقهی میدان برداری مطابق است با درهم آمیختن تابع هولومورفیک که برابر صفر است. این رابطه و تئوری (قضیه استوکس)، هر دو نمونه‌ای از انتگرال خطی‌اند که به صفر می‌رسند.
آنالیز مختلط

انتگرال خطی یک روش بنیادی در آنالیز مختلط است. فرض U یک زیرمجموعه بازی است در C,  \gamma  : [a, b]  \to  U یک مسیر است و f: U  \to  C یک تابع باشد که انتگرال خطی: \int _{\gamma }f(z)\,dz. بازه [a,b] را به صورت زیر افراز می‌کنیم.
a = t0 <t1 <... <tn = b
که با توجه به بالا می‌شود
انتگرال بالا برابر حد مجموع بالاست که طول زیرمجموعه‌ها به سمت صفر میل می‌کند. اگر یک منحنی متغیر باشد، انتگرال خطی می‌تواند محاسبه کند، به‌طوری‌که انتگرال تابع با مقادیر حقیقی باشد.
وقتی \gamma  یک منحنی بسته باشد مقدار اولیه و مقدار آخری با هم روی می‌دهد که آن را با
نشان می‌دهند که معمولاً برای انتگرال خطی f روی \gamma  بسته نمایش داده می‌شود.
بهترین حکم در مورد انتگرال خطی (جهتی)، قضیهی انتگرال کشی و فرمول انتگرال کشی است؛ زیرا با استفاده از قضیه مانده می‌توان روش انتگرال خطی (جهتی) در صفحه مختلط برای پیدا کردن انتگرال و مقدار حقیقی تابع از یک متغیر حقیقی پیدا کرد.
آنالیز مختلط > مثال

با توجه به تابع f(z)=1/z و منحنی C حول صفر با شعاع ۱ که با eit، پارامتریزه می‌شود که t در  [0,2\pi ]. داریم:
که می‌توان این مثال را از طریق انتگرال کشی بازبینی نمود.
مکانیک کوانتومی

مقالهٔ اصلی: فرمول‌بندی ریاضی مکانیک کوانتم
راه انتگرال‌گیری در مکانیک کوانتومی، در واقع ارجاع داده می‌شود به روش انتگرال‌گیری از این طریق، اما توابع انتگرالی که انتگرال آن‌ها در فضاست نه میدان دوبعدی، اگرچه (اما) روش انتگرال‌گیری از این طریق دارای اهمیت بسیار زیادی در ریاضیات مکانیک کوانتومی دارد. برای مثال، انتگرال خطی مختلط اغلب در ارزیابی احتمال انباشتگی در قضیهی پراکندگی کوانتوم کاربرد دارد.
فریدون عسگرزاده

| شناسنامه | شناسنامه | شناسنامه |
| --- | --- | --- |
نام کامل: فریدون عسگرزاده
زادروز: ۳ اسفند ۱۳۱۸
زادگاه: تهران، ایران
اطلاعات باشگاهی: اطلاعات باشگاهی
باشگاه کنونی: 
شمارهٔ پیراهن: ۱۰
پُست: مهاجم
باشگاه‌های جوانان: باشگاه‌های جوانان
: تهران‌جوان
باشگاه‌های حرفه‌ای: باشگاه‌های حرفه‌ای
| سال‌ها | باشگاه‌ها | بازی (گل) |
| ۱۳۴۳  | تاج شاهین | ۴ (۲) |
دوران مربیگری: دوران مربیگری
۱۳۵۶–۱۳۵۱ ۱۳۵۸–۱۳۵۶ ۱۳۶۱ ۱۳۶۳ ۱۳۶۵–۱۳۶۴ ۱۳۷۰–۱۳۶۹ ۱۳۷۲–۱۳۷۱ ۱۳۷۳ ۱۳۷۴: هما سپیدرود جوانان ایران استقلال ایران تیم ملی المپیک ایران کشاورز نساجی سپیدرود
فریدون عسگرزاده یک بازیکن و مربی فوتبال بازنشسته ایرانی است.
دوران بازیکنی

وی سابقه بازی در تیم‌های مطرح تاج و شاهین تهران را دارد.
دوران مربی‌گری

وی سابقه مربی‌گری در تیم‌های هما تهران، استقلال تهران و تیم ملی امید فوتبال ایران را دارد.
وی تیم هما را در لیگ تخت جمشید و تیم کشاورز را در لیگ آزادگان مربی‌گری کرده است. در دهه ۶۰ خورشیدی بارها با تیم‌های ملی رده‌های مختلف سنی ایران همکاری کرد و در سال ۱۳۶۴ تیم الف ایران را در مسابقات جام فجر هدایت کرد.
افتخارات > به عنوان مربی > هما

جام باشگاه‌های تهران: ۱۳۵۲
افتخارات > به عنوان مربی > سپیدرود

جام بین‌المللی آقاخان بنگلادش: ۱۳۵۶
کارن خانلری

| کارن خانلری | کارن خانلری |
| --- | --- |
نماینده دوره‌های نهم و دهم مجلس شورای اسلامی: نماینده دوره‌های نهم و دهم مجلس شورای اسلامی
دوره مسئولیت ۷ خرداد ۱۳۹۱ – ۶ خرداد ۱۳۹۹: دوره مسئولیت ۷ خرداد ۱۳۹۱ – ۶ خرداد ۱۳۹۹
پس از: گئورک وارطان
پیش از: آرا شاوردیان
حوزه انتخاباتی: ارمنی‌های تهران و شمال ایران
عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی: عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: ۱۳۴۳ خورشیدی  ۱۹۶۴ میلادی (۶۱ میلادی)
ملیت: ایرانی ارمنی‌تبار
پیشه: مهندس و سیاستمدار
تخصص: دکترای مهندسی عمران سازه و دکترای تاریخ عضو هیئت علمی تمام وقت دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی
کارن هراندی خانلاریان (به ارمنی: Կարէն Հրանտի Խանլարեան) مشهور به کارن خانلری(زاده ۱۳۴۳ خورشیدی برابر (۱۹۶۴ میلادی) تهران)، مهندس و سیاست‌مدار ارمنی‌تبار اهل ایران است که نماینده مسیحیان ارمنی شمال در مجلس شورای اسلامی دوره‌های نهم و دوره دهم بود.
فعالیت‌ها

کارن خانلری نماینده حوزه انتخابیه ارمنی‌های تهران و شمال ایران در دوره‌های نهم و دهم مجلس شورای اسلامی و عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس است. همچنین وی دارای مدرک کارشناس ارشد در رشته مهندسی زلزله در واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی (۱۳۷۹ خورشیدی) و دکترای مهندسی عمران سازه (۱۳۸۵ خورشیدی) و دکترای تاریخ از آکادمی ملی علوم جمهوری ارمنستان (۱۳۹۲ خورشیدی) است. هم‌اکنون با عضویت در هیئت علمی دانشگاه آزاد تهران، در کنار نمایندگی مردم، به فعالیت‌های علمی هم اشتغال دارد. از فعالیت‌های پیشین وی می‌توان به مواردی هم چون عضویت هیئت علمی تمام وقت دانشکده فنی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی در رشته مهندسی سازه و تدریس در رشته زبان و ادبیات ارمنی اشاره کرد.
کارن خانلری نویسنده مقالات سیاسی و اجتماعی بسیاری به زبان ارمنی و فارسی در روزنامه‌ها، فصل نامه و گاهنامه‌هایی از قبیل روزنامه آلیک، فصلنامه فرهنگی پیمان و غیره بوده و بیش از بیست مقاله علمی در مجلات علمی بین‌المللی به رشته تحریر درآورده است. او مؤلف پنج کتاب و مونوگراف علمی به زبان‌های فارسی، ارمنی و انگلیسی می‌باشد. در نشست‌ها و سمینارهای بین‌المللی در کشورهای مختلف با ارائه مقاله و گزارش حضور داشته‌است. در سال ۱۳۹۸ کتابی با عنوان "تبیین جغرافیایی ارمنستان در منابع اسلامی" از وی چاپ شد.
تعداد آرا دوره‌های نهم و دهم مجلس شورای اسلامی

عملکرد کارن خانلری در دوره نهم انتخابات مجلس
| تعداد آراء | درصد آراء |
| --- | --- |
۱۰٬۸۵۷: ۹۱٫۰۳
عملکرد کارن خانلری در دوره دهم انتخابات مجلس. جمع کل آرای شمارش شده در ۱۷ شعبه تهران و ۶ شعبه شمال (۱۱٫۹۳۹) نفر بود.
| تعداد آراء | درصد آراء |
| --- | --- |
۸٬۷۸۹: ۷۳٫۶۲
:
نطق مراسم گرامیداشت سالروز نسل‌کشی ارمنیان در مجلس ۱۳۹۲

ارمنیان ایران که در تاریخ پرفراز و نشیب ایران عزیز همواره در کنار برادران مسلمان، زرتشتی، کلیمی و آشوری خود از مرزهای پرگوهر این خطه دفاع کرده و در راه تعالی و پیشرفت کشور از هیچ مجاهدتی فروگذار نکرده‌اند، از ایران و حکومت برخاسته از بطن این ملت بزرگ، از جمهوری اسلامی انتظار شناسایی رسمی نسل‌کشی ارمنیان را دارند. باید گفت که در روند این شناسایی تاکنون قدم‌های مؤثری برداشته شده‌اند:
اولین موضع‌گیری جمهوری اسلامی ایران به سید روح‌الله خمینی، بر می‌گردد. از قول مصطفی چمران چنین نقل می‌شود که در بهمن ماه ۱۳۵۷، و در بحبوحه انقلاب، امام در بحث و تحلیل مفصلی از ارمنی‌ها و تاریخ ارمنیان، به وقایع ۱۹۱۵ پرداخته و از آن به عنوان فاجعه‌ای بزرگ یاد کرده‌اند. در این مبحث، امام راحل، با اشراف وسیع و شناخت عمیق تاریخ معاصر، در مقام مقایسه ماهوی مابین حکومت عثمانی و حکومت اسلامی ایران برآمده و گفته‌اند:
«ایران مملکتی نیست که قتل‌عام تازه‌ای برای ارمنیان تدارک ببیند و ایرانیان نیز چنین ملتی نیستند». این رویکرد امام راحلمان، که ملهم از بینش و منش عدالت جویانه شیعی است، در کانون توجه و تحسین گسترده ارمنیان جهان و دولتمردان وقت ارمنستان شوروی قرار گرفت. در سال ۱۳۸۳ رئیس‌جمهور وقت کشورمان سید محمد خاتمی، که در انجام دیدار رسمی به جمهوری ارمنستان سفر کرده بودند، با حضور در یادمان نسل‌کشی ارمنی‌ها در ایروان، نسبت به قربانیان نسل‌کشی ارمنیان ادای احترام به عمل آوردند. چندی بعد در سال ۱۳۸۴، رئیس‌جمهور کشورمان محمود احمدی‌نژاد، ضمن یک جلسه معارفه با حضور نمایندگان ارمنی در مجلس شورای اسلامی آقایان گئورک وارطان و روبرت بگلریان، ضمن تأکید بر موضع‌گیری قبل از انتخاب شان در قبال نسل‌کشی ارمنیان، از وقایع ۱۹۱۵ به عنوان وقایعی تاسف بار یاد کرده و این‌گونه جنایات علیه مردم بیگناه را محکوم نمودند. معاونت محترم ریاست جمهور نیز در سال ۱۳۹۰ طی دیداری رسمی اعلام کردند که: «حکومت عثمانی حدود صد سال قبل علیه گروهی از ارمنیان نسل‌کشی انجام داده‌است».
بدین سان هر ساله بر تعداد روشنفکران، سیاسیون و دولتمردان کشورمان که این واقعه را مورد شناسایی و محکومیت قرار می‌دهند افزوده می‌شود.
با وجود این اقدامات مؤثر، مع‌الوصف با درک عمیق از موقعیت کشورمان در شرایط حساس منطقه‌ای و بین‌المللی، و با دلگرمی از منویات مقام معظم رهبری که فرمودند:
«این نکته را بخاطر بسپارید که جمهوری اسلامی ایران طرفدار ملتهای مظلوم است، با ظالمان مخالفت و مبارزه می‌کند و در مقابل زورگویی و زیاده خواهی با همه وجود می‌ایستد.»
ما ارمنیان ایران به تلاش‌های خود برای شناسایی رسمی و محکومیت واقعه نسل‌کشی فعالانه ادامه می‌دهیم. در طول چند ماه اخیر، برحسب وظیفه‌ای از سوی مردم شریف ارمنی‌های تهران و شمال کشور به این حقیر داده شده‌است، به خوبی واقفم که نمایندگان ملت بزرگوار ایران، در ورای گفتگوها، بحث و بررسی‌های دقیق، سخت و طاقت فرسای مربوط به مسائل اقتصادی، بودجه و تحریم همه‌جانبه، چگونه به دغدغه‌های انسان دوستانه در قبال فلسطینیان نوار غزه، مردم سوریه و مسلمانان میانمار در مجلس شورای اسلامی پرداخته و در مقام حمایت معنوی و دفاع از حقوق آنان بر می‌آیند؛ بنابراین شکی نیست که همین عزیزان در مورد نسل‌کشی ارمنیان، یکی از بزرگترین جنایات علیه نوع بشر و دردناکترین زخم تاریخی ما ارمنیان هیچگاه بی‌تفاوت نبوده و نخواهند بود.
فرهنگ ایرانی

فرهنگ ایران
فرهنگ ایران بسیار غنی، متمدن و میراث فرهنگی تاریخی ایران، در جهان بی‌مانند است. مردم ایران نیز از آیین فرهنگ خود با آگاهی یاد می‌کنند. ایران به عنوان یک کشور تاریخی، در دوران باستان شاهنشاهی‌هایی چون شاهنشاهی هخامنشی را به خود دیده‌است و با وجود تغییرات سیاسی، مذهبی و تاریخی، ایرانیان ارتباط عمیق با گذشته خود را حفظ کرده‌اند. اگرچه زندگی روزمره در ایران نوین با اسلام شیعه در هم آمیخته شد، اما هنر، ادبیات و معماری بومی این کشور، یادآور سنت عمیق ملی آن و فرهنگ ادبی گسترده‌تری است که در دوران پیشین، در سراسر خاورمیانه و جنوب آسیا گسترش یافته‌است. از دیدگاه فرهنگی، بخش اعظم تاریخ نوین ایران، به تنش میان مذهب شیعه و میراث فرهنگی ایرانی تعلق گرفت.
ایران به‌ عنوان یک کشور چند قومیتی شناخته می‌شود و قومیت‌های لُر، کُرد، آذری، فارس، گیلک، مازندرانی، بلوچ، تات‌، تالش، قشقایی، لارستانی، کُرد لک، ترک‌ خراسانی، ارمنی، گرجی‌، ترکمن‌، عرب و آشوری هر کدام دارای آیین‌های ادبی و تاریخی ویژه‌ای نیز هستند که قدمت بسیاری از آن‌ها به سده‌ها پیش بازمی‌گردد؛ به عنوان نمونه، در مورد ارمنی‌ها، این آیین‌ها به دوران پیش از میلاد مربوط می‌شوند. این گروه‌های قومی، غالباً با فرهنگ‌های همسایه در خارج از ایران، ارتباط نزدیکی دارند.
فرهنگ ایرانی از معدود فرهنگ‌هایی بود که تسلیم زبان عربی نشد و یادگارهای فرهنگ پیش از حمله اعراب به ایران را به‌طور کامل رها نکرد.
عناصر فرهنگ ایرانی

در مجموع می‌توان عناصر فرهنگ ایرانی را که فراتر از مرزهای سیاسی ایران است، به‌اختصار چنین برشمرد: ۱- زبان فارسی و گویش‌ها و لهجه‌های آن ۲- جشن‌های ملی از جمله نوروز و شب یلدا و گاه‌شماری خورشیدی ۳- فلسفه ۴- دین‌ها و آیین‌های زرتشتی و مهرپرستی ۵- هنر ایرانی (ادبیات و شعر فارسی، معماری ایرانی و خوراک ایرانی) ۶- فرهنگ‌های محلی اقوام ایرانی، ۷- موسیقی سنتی ایران، ۸- خط مشترک و…
اثرگذاری فرهنگ ایرانی

ایران به شدت بر فرهنگ‌ها و مردم جهان تا نقاطی چون ایتالیا، مقدونیه و یونان، روسیه، شرق اروپا و آسیای میانه، شبه‌جزیره عربستان، جنوب شرق آسیا، شبه‌قاره هند و شرق آسیا اثر گذاشته‌است.
در کل، تاریخ غنی ایران از راه هنر، معماری، شعر، دانش و فناوری، پزشکی، فلسفه و مهندسی اثر قابل توجهی بر جهان گذاشته‌است.
سبک زندگی > خوراک و آشپزی

مقالهٔ اصلی: آشپزی ایرانی
آشپزی ایرانی اگرچه زیر تأثیر روش‌های آشپزی جهان عرب و شبه‌قاره‌ای بوده‌است اما به اندازهٔ زیادی محصول جغرافیا و محصولات خوراکی درون ایران است. برنج یک مادهٔ اصلی در رژیم غذایی ایرانیان است و گوشت (بیشتر گوسفند) تقریباً در هر وعدهٔ خوراک ایرانی نقش دارد. سبزیجات برای رژیم غذایی ایرانی حائز اهمیت است و برنج و نان تقریباً در هر غذا استفاده می‌شود. دام‌داری مدت‌هاست که بخش کهن اقتصاد بوده‌است و فراورده‌های لبنی همانند شیر، پنیر و به ویژه ماست، به‌طور معمول در سفرهٔ ایرانیان استفاده می‌شوند. آشپزی اصیل ایرانی، تمایل به ایجاد مزه‌های لطیف و تهیهٔ غذاهایی با مقدمات نسبتاً ساده، مانند خورش و انواع کباب دارد. برجسته‌ترین ادویه که در ایران استفاده می‌شود، زعفران است؛ اما بسیاری از طعم‌دهنده‌های دیگر، از جمله لیمو، نعنا، زردچوبه و گلاب به اندازهٔ عناصری چون انار و گردو در خوراک ایرانی استفاده می‌شوند.
به جز برنج، نان هم در رژیم غذایی ایرانیان، یک مادهٔ اصلی به‌شمار می‌رود. بربری، تافتون، لواش و در نهایت، سنگک که سرآمد نان‌های ایرانی است، توسط ایرانیان مصرف می‌شوند. ایرانیان در پخت انواع چلو، از ته‌دیگ، زرشک، زعفران و آجیل بهره می‌برند. در رستوران‌های این کشور، بیشتر خوراک اصلی را انواع کباب تشکیل می‌دهد؛ رایج‌ترین موارد آن، شامل کباب بختیاری، چلوکباب، جوجه‌کباب و کباب کوبیده می‌شود. خوراک‌های ایرانی همانند آبگوشت، دلمه، زرشک‌پلو، سبزی‌پلو، فسنجان، قرمه‌سبزی و میرزاقاسمی به سفرهٔ ایرانی، گوناگونی قابل توجهی می‌بخشند. انواع شیرینی‌های ایرانی نیز به عنوان دسر استفاده می‌شوند. فالوده و بستنی ایرانی از مهم‌ترین دسرهای این کشور هستند. ایرانیان، معمولاً صبحانه و چای را در رژیم غذایی خود دارند. ناهار حکم وعدهٔ اصلی را دارد و شام معمولاً سبک‌تر است. خاویار ایران در جهان شهرت دارد و ایران، زمانی مقام نخست تولید خاویار در جهان را داشت. شراب ایرانی نیز تاریخچه‌ای طولانی دارد و این کشور از قدیمی‌ترین تولیدکنندگان نوشیدنی‌های الکلی است؛ اگرچه در دوران جمهوری اسلامی با ممنوعیت به همراه مجازات روبرو بوده‌اند.
سبک زندگی > سرگرمی و ورزش > سرگرمی‌ها

همچنین ببینید: بازی‌های ویدئویی در ایران
صنعت بازی‌های ویدئویی در ایران، از نزدیک سال ۱۳۹۳، با شیب تندی به سوی افزایش فروش دیجیتالی رفته‌است. از سال ۱۳۹۲، ساخت بازی‌های موبایلی در ایران، گسترش پیدا کرده و شمار بازیکنان آن نیز به شکلی قابل توجه، از بازیکنان رایانه پیشی گرفته‌است. بر اساس گزارشی که در سال ۱۳۹۶ منتشر گردید، از هر ۱۰۰ ایرانی، ۳۵ نفر گیمر هستند و نیمی از این گیمرها آنلاین بازی می‌کنند. با ورود کنسول‌های نسل هشتم به ایران، درآمدهای نرم‌افزاری و سخت‌افزاری وابسته در کشور، افزایش قابل توجهی یافتند.
سبک زندگی > سرگرمی و ورزش > ورزش

مقالهٔ اصلی: ورزش در ایران
ورزش‌های سنتی ایران، شامل بخش‌های کشتی، اسب‌دوانی و بدن‌سازی می‌شود. ورزش‌های تیمی، در سدهٔ بیستم میلادی، از غرب وارد این کشور شدند که شاخص‌ترین آنان، فوتبال، راگبی و والیبال بوده‌است. در دوران حکومت سلطنتی پیشین، ورزش‌های نوین در برنامه‌های درسی آموزشگاه‌ها گنجانیده شدند. در سال ۱۹۴۸، ورزشکاران ایرانی برای نخستین‌بار در بازی‌های المپیک شرکت کردند و نخستین حضور این کشور در بازی‌های المپیک زمستانی نیز در سال ۱۹۵۶ بود. بیشتر مدال‌های المپیک ایران، در رشته‌های کشتی، وزنه‌برداری و ورزش‌های رزمی به‌دست آمده‌اند. ایران، زادگاه آیین‌های پهلوانی و زورخانه‌ای و چوگان (مورد اختلاف با آذربایجان) است. چوگان برای نخستین‌بار، در ایران در سدهٔ ششم پ. م پدیدار گشت و کم‌کم تا تبت، چین، ژاپن، عربستان و هند گسترش یافت. ورزش زورخانه‌ای و چوگان، در فهرست میراث فرهنگی ناملموس یونسکو در ایران به ثبت رسیده‌اند.
فوتبال به پرهوادارترین ورزش در ایران تبدیل شده‌است. به عنوان دوره‌ای درخشان، تیم ملی فوتبال ایران در سال‌های ۱۹۶۸، ۱۹۷۲، ۱۹۷۴ و ۱۹۷۶ به قهرمانی در بالاترین سطح آسیا دست یافت و نخستین‌بار در سال ۱۹۷۸ به جام جهانی فوتبال راه پیدا کرد. در این دوران درخشان، باشگاه فوتبال تاج (استقلال کنونی) نیز در مسابقات باشگاهی قهرمانی آسیا ۱۹۷۰ به قهرمانی رسید. برخی از این موفقیت‌ها، با گرفتن میزبانی بالاترین رقابت‌های ورزشی آسیا توسط ایران، هم‌دوره بودند و میزبانی جام ملت‌های آسیا ۱۹۶۸ و ۱۹۷۶ نمونه‌های آن هستند. با روی دادن انقلاب ۱۳۵۷، یک وقفه در پیشرفت ورزش ایران، اتفاق افتاد. در دورانی، دولت جدید، ورزشگاه‌ها را رقیب مساجد دانست. تیم‌های بزرگ ایرانی، ملی شدند و از حضور زنان در بسیاری از فعالیت‌های ورزشی، جلوگیری شد. افزون بر این، جنگ ایران و عراق منابع کمی را برای اختصاص دادن به ورزش ایران، باقی گذاشت. با این حال، پشتیبانی عظیم مردم از ورزش، به ویژه در مورد فوتبال، ادامه‌دار بود. از دههٔ ۱۹۹۰ میلادی، ورزش ایران و فعالیت بانوان، احیا شد. با این حال، حجاب اجباری برای ورزشکاران زن و بی‌حجابی آنان در خارج از این کشور، باعث برخورد فدراسیون‌های ورزشی جمهوری اسلامی با این ورزشکاران، شده‌است. با وجود آنکه در دوران جمهوری اسلامی، هیچ قانونی حضور زنان در ورزشگاه‌های ایران را منع نمی‌کند، زنان، تنها در موارد محدودی برای تماشای فوتبال یا دیگر رشته‌های ورزشی مردان، به ورزشگاه‌ها راه یافتند. در سال ۱۳۹۸، کمی پس از درگذشت دختر آبی، که پس از تلاش برای ورود به ورزشگاه دستگیر شده بود، در بازی ایران و کامبوج از سری بازی‌های مقدماتی جام جهانی فوتبال، رسماً به زنان اجازه داده‌شد تا وارد ورزشگاه شوند.
سبک زندگی > مد و پوشاک

مقالهٔ اصلی: مد در ایران
دو گونهٔ متفاوت از پوشاک زنان پس از انقلاب ۱۳۵۷؛ در نگارهٔ پایین، زنی با چادر نمایان است.
در بین گروه‌های مختلفی از مردمان ایرانی از لباس‌های محلی مختلفی استفاده می‌شود و این گوناگونی درحدی می‌باشد که ممکن است به عنوان مثال یک گروه از مردمان ایرانی خودشان دارای چندین نوع گوناگونی از لباس‌های مخصوص به خویش باشد.
تاریخ دقیق پیدایش نساجی در ایران، هنوز مشخص نشده‌است اما به شکل احتمالی، همزمان با پیدایش تمدن در نظر گرفته می‌شود. فردوسی و شماری از تاریخ‌نگاران شرق و غرب، کیومرث را مبدع استفاده از پوست و موی جانداران به عنوان پوشاک، دانسته‌اند. برخی از تاریخ‌نگاران نیز از هوشنگ به عنوان نخستین مبدع استفاده از پوست جانداران به عنوان پوشاک، یاد کرده‌اند. فردوسی، تهمورث را به نوعی، آغازکنندهٔ نساجی در ایران، دانسته‌است. یافته‌هایی در شمال ایران، از حدود ۶۰۰۰ سال پیش از میلاد، وجود دارد که به بافت پشم در آن دوران، اشاره می‌کند. اکتشاف‌های دیگری در مرکز ایران که مربوط به ۴۲۰۰ سال پیش از میلاد است، نشان داد که از این سال‌ها، پوست جانداران، دیگر تنها پوشاک رایج در فلات ایران نبوده‌است. پوشاک دوران باستانی ایران، شکلی پیشرفته گرفت و جنس پارچه و رنگ پوشاک در آن دوران، اهمیت بالایی یافت. بر پایه جایگاه اجتماعی، مقام، اقلیم منطقه و فصل، پوشاک پارسی در دوران هخامنشیان به فرم‌های گوناگونی درمی‌آمد. فلسفهٔ مورد استفادهٔ این پوشاک، علاوه بر ویژگی کاربردی بودن، نقشی زیباشناختی نیز داشت. در این دوران، انواع گوناگونی از پارچه و رنگ (شامل فیروزه‌ای) رواج یافت. پارس‌ها تا حد قابل توجهی در پوشاک، از مادها الهام گرفته بودند. دیگر ویژگی پوشاک باستانی این کشور، وجود زینت‌های بسیار بر پوشاک و سلاح است. در ادامه برخلاف اشکانیان، ساسانیان، چندان تحت تأثیر یونانیان نبودند و در تغییر پوشاک، تاج‌ها و داشتن گوشواره طی دورهٔ ساسانی، گرایش به نفی نقش بیگانگان، دیده می‌شود.
در دوران مظفرالدین‌شاه و محمدعلی‌شاه قاجار، شوق پوشاک اروپایی در اندیشهٔ قشرهای بسیاری در ایران نفوذ کرد و تقلید ظاهری از اروپایی‌ها در حال رواج یافتن بود؛ در این دوران، پوشاک مردم و برخی طوایف، تغییر قابل توجهی یافت و به پوشاک اروپایی نزدیک گردید. کشمکش‌هایی پیرامون پوشاک در ایران، شکل گرفت تا دوران رضاشاه پهلوی که نقش عمده‌ای در تغییر پوشاک مردم ایران داشت. تا سال ۱۳۱۴، کلاه پهلوی با فشار حکومتی به مد ایران تبدیل و در میان مردم، رایج شد. کمی بعد نیز کلاه شاپو رواج یافت. کشف حجاب در ایران نیز رویداد مهم دیگری است که در همان سال ۱۳۱۴ رخ داد؛ پیش از این تغییر پوشاک حکومتی، زنان ایرانی از پوشاکی چون چادر سیاه و روبنده استفاده می‌کردند. پس از انقلاب ۱۳۵۷ و از آبان ۱۳۶۲، زنان ایرانی با حجاب اجباری در این کشور روبرو شدند که به پدیداری معترضانی چون دختران خیابان انقلاب انجامید.
سبک زندگی > دید و بازدیدها و مهمان‌نوازی

برخی از آیین‌های ایرانی همچون عید دیدنی، دیدار آشنایان را پیشنهاد می‌کنند. تا هنگامی که مسافرت نوروزی در ایران گسترش نیافته‌بود، در شهرهای این کشور و محله‌هایی که آشنایی‌های شغلی و رابطه‌های چهره‌به‌چهره‌ای وجود داشت، بازدیدهای نوروزی وظیفه‌ای حتی الزامی به‌شمار می‌رفته‌است. رسانه‌های ایرانی نیز نوروز را شانسی برای دید و بازدیدها دانسته‌اند. مهمان‌نوازی ایرانیان مورد تأکید جهان‌گردان قرار گرفته‌است.
سبک زندگی > ریاکاری

مقالهٔ اصلی: ریاکاری در ایران
از سده‌های هفتم و هشتم، نخستین ادبیات برخلاف ریاکاری و تظاهر یافت شده‌اند. نوشتار ادبی و تاریخی این دوران حکایت از آن دارند که در این دوره جامعه دچار مشکل تظاهر بوده‌است. به عنوان یک مثال الگوگیری اجتماعی، بسیاری از مردم ایران ممکن است برای کسب امکانات اجتماعی یا کسب تأیید اجتماع، خود را دین‌دار و مؤمن نشان دهند اما در عمل، چنین نباشند. جامعه ایران، ریاکاری و تظاهر را به عنوان یک استراتژی تعامل پذیرفته‌است. به شکل کلی، فرهنگ تاریخی جامعه، حکومت و ارزش‌هایی که شغل شخص برای وی ایجاد می‌کنند، باعث گسترش تظاهر، خودسانسوری و ریاکاری در جامعه ایرانی شده‌است.
سبک زندگی > نام‌ها

مقاله‌های اصلی: فهرست نام‌های ایرانی و فهرست پرکاربردترین نام‌ها در ایران
گزارشی در بی‌بی‌سی فارسی در مارس ۲۰۲۰ می‌گفت که پس از انقلاب ۱۳۵۷ در ایران مردم مایل شدند که برای ثابت کردن وفاداری خود به حکومت جدید، نام‌هایی که عربی هستند و ریشهٔ اسلامی دارند را گزینش کنند. اگرچه بعدها مردم این کشور گزینش نام‌هایی که می‌پنداشتند ریشه‌های ویژه‌ای در میراث فارسی دارند را آغاز کردند. بر پایهٔ این گزارش در این تاریخ، اخیراً، برخی از ایرانیان، به ویژه آن‌هایی که تمایل‌های سکولار دارند از نام‌های عربی با ریشهٔ اسلامی فاصله‌گیری کرده‌اند و نام‌هایی که از فارسی اصیل هستند را گزینش می‌کنند. اگرچه که برخی از این سری نام‌ها پیش‌تر به کار برده نشده بودند یا با پیشرفت زبانی، تغییرهایی را تجربه کرده‌اند. گزارشی در ۲۰۱۹ در ایسنا، شایعه‌های ممنوعیت روی برخی از نام‌های ایرانی را رد می‌کرد و نوشت که گزینش نام‌های مذهبی در دوران گذشته در ایران همواره درصدی بالا داشت و اوج آن نیز در سال‌های نخستین انقلاب ۱۳۵۷ بوده‌است که در کل به نزدیکی ۶۵ درصد و در مورد پسرهای ایران به نزدیک به ۸۵ درصد رسید. اگرچه بعدها این روند کم شد و در تاریخ این گزارش به کم‌ترین میزان در ۵۰ سال اخیر رسیده بود. با پایان یافتن جنگ با عراق و وارد شدن ایران به فضای سال‌های پسین و اصلاحات و گسترش ابزارهای ارتباطی، نام‌های ملی ایرانی بار دیگر گسترش یافتند و با گذشت زمان، فزونی گرفتند.
هنر و رسانه > هنر و طراحی

مقالهٔ اصلی: هنر ایرانی
از هزارهٔ چهارم تا هزارهٔ دوم پیش از میلاد، هنر در ایران، بیشتر شامل عناصری از باورهای دینی می‌شده‌است. ظروف منقش و کنده‌کاری‌هایی همانند آنچه که در کورانگون و نقش رستم صورت گرفته، از بازماندگان آثار هنری آن دوران هستند. در اواخر هزارهٔ سوم و در هزارهٔ دوم، صنعت برنز در ایران، با مهارت بالا و استادی دنبال شد. در این دوران، سفال‌سازی ظریف گردید و نقوش جاندارانی بر آنان گذارده شد. مجسمه‌هایی نیز در تورنگ‌تپه یافت شده‌اند که احتمال دارد، ساخت مردم همین دوران باشند. در کاخ‌های هخامنشی، با همکاری تمام کشور، تلاش شده‌است که تصویری از آن دوران نمایش یابد و هنرهای بسیاری در ساخت آنان به کار رفته‌است؛ سنگ‌نگاره‌ها و کنده‌کاری‌ها، جزئیات رنگی، روکش‌های طلا و برنز و نقوش روی اشیاء درونی ساختمان‌ها، بخشی از هنر هخامنشی هستند که تاکنون حفظ شده‌اند. پس از هنر پارت‌ها که تحت تأثیر هنر یونانی بود، هنر ساسانیان، تمدن ایرانی را بار دیگر زنده کرد. هنر ساسانی، از فرهنگ‌های دیگر هم اثر گرفت اما اساساً ایرانی بود؛ از رویدادهای مهم در این دوران، این بود که معماری طاق‌دار در ساختمان‌ها رواج یافت.
به شکل کلی، فرهنگ اسلامی در ایران، مکاتب بومی قدرتمندی از هنرهای تجسمی را توسعه نداد. اما موارد استثنایی نیز وجود دارد؛ یکی از این موارد مهم، گسترش نگارگری ایرانی در مکاتبی چون مکتب شیراز و اصفهان است. با این حال، نگارگری ایرانی، در اواخر دوران صفوی، رو به انقراض رفت. اما هنرهایی چون خوش‌نویسی ایرانی، تذهیب، بافندگی، سفال ایرانی و فلزکاری ادامه یافتند. نقاشی و مجسمه‌سازی کلاسیک غربی در اواخر سده ۱۹ میلادی وارد ایران و با مضامین ایرانی تطبیق داده‌شدند. گرایش به اسلامی‌سازی پس از انقلاب ۱۳۵۷، هنرهای تجسمی را محدود کرد اما این هنرها همچنان از طریق نمایشگاه‌ها و اخیراً از طریق دسترسی به اینترنت، در حال پیشرفت هستند.
نوگرایی، در هنر ایران، قدرت گرفته‌است و مهم‌ترین تحول در نوگرایی هنری در این کشور، حاصل تغییرات اجتماعی انجام شده توسط رضاشاه پهلوی است. حدوداً در میان سال‌های ۱۳۲۸ تا ۱۳۵۸، هنر نوین در ایران رشد قابل توجهی کرد و بسیاری از هنرمندان نامی معاصر این کشور، در آن دوران رشد و شکوفایی داشتند. روزنامه گاردین اعلام داشته‌است که آثار موزه هنرهای معاصر تهران، بزرگ‌ترین گنجینهٔ هنر مدرن، در بیرون از آمریکا و اروپای غربی است. در دوران شاهنشاهی پهلوی، گالری‌های خصوصی راه افتادند و وزارت فرهنگ و هنر نیز جشنواره‌های سالیانه‌ای را برگزار می‌کرد. جشن هنر شیراز از همان دوران آغازینش با توجه به ابتکار گماشتگی و گوناگونی برنامه‌هایش در میان جشنواره‌های موسیقی بین‌المللی موجود، برجسته بود.
هنر و رسانه > هنر و طراحی > قالی ایرانی

مقالهٔ اصلی: قالی ایرانی
قالی ایرانی یا فرش ایرانی از دیرباز دارای آوازه و مورد استفاده بود. در نمونه‌ای سند آن نیز گزنفون تاریخ‌نگار یونانی در کتاب سیرت کوروش، در بین سال‌های ۴۳۰ تا ۳۴۵ پیش از میلاد می‌نویسد: «ایرانیان برای این‌که بسترشان نرم باشد قالیچه زیر بستر خود می‌گسترند.»