ظهور فیلم سیاه و سفید
داروهای ظهور > منحنی‌های سانسیتومتری و بررسی کنتراست در ظهور

داوری بر روی نتیجه ظهور از روی منحنی‌های سانسیتومتری به صورت علمی و دقیق قابل انجام است. تناسب بین لگاریتم نوردهی (Log E) و دانسیته (D) ایکه ایجاد می‌شود، روی یک جدول قابل ارائه‌است. اساس این مطالعات توسط آقایان: فردیناند هورتر و وئرو چارلز دری‌فیلد پایه‌ریزی شده‌است. شمه‌ای از این بحث در زیر می‌آید. همه این اعمال برای به‌دست آوردن بهترین نتیجه از عکاسی و تطبیق دقیق کیفیت تصویر با سوژه‌است.
امولسیون عکاسی از لایه‌های متعدد دانه‌های هالیدهای نقره تشکیل شده‌است. نتایج قرار گرفتن این لایه‌ها در معرض نور و تأثیر داروهای شیمیایی بر روی آن‌ها از «اصول عکاسی» است. سانسیتومتری، مطالعه کمّی مشخصات مواد حساس عکاسی است که تحت تأثیر نور قرار گرفته‌اند. این مطالعات معمولاً بر روی یک منحنی که به «منحنی مشخصات» معروف است، نشان داده می‌شود. دانسیته یا میزان سیاه شدن امولسیون را بر روی محور عمودی و میزان نوردهی را بر روی محور افقی و بر حسب «لگاریتم نوردهی» نشان می‌دهند.
مفهوم نور دادن در بحث سانسیتومتری، تابش نوری است بر صفحه حساس عکاسی، که آن را تحت تأثیر قرار می‌دهد. اگر یک نوار حساس را به قسمت‌های مساوی تقسیم و به ترتیب به هر قسمت نوری را با شدت مساوی ولی با افزایش زمان نوردهی بتابانیم، به‌طوری‌که زمان نوردهی نسبت به قسمت قبلی دو برابر باشد، یعنی ۱ و ۲ و ۴ و ۸ و ۱۶ و ۳۲، این نوار دارای رنگدرجه‌های خاکستری تا سیاه خواهد بود که متناسب با تصاعد هندسی نورگیری هر قسمت است. تناسب لگاریتمی این اعداد عبارت است از: ۰/۰ و ۰/۳ و ۰/۶ ۰/۹ و ۱/۲ و... است. این تناسب لگاریتمی بر روی محور افقی «منحنی مشخصات» نمایش داده می‌شود و واحد آن شمع، متر، ثانیه‌است. عدد صفر در این محور ۱ شمع، متر، ثانیه‌است.
اگر مقدار سه چهارم از نوری که بر یک امولسیون تابیده جذب آن شود، تنها یک چهارم نور تابیده از آن عبور خواهد کرد. حال اگر صفحه دیگری را در مسیر نور عبور کرده از صفحه اولی قرار دهیم و این صفحه نیز سه چهارم نور را جذب و یک چهارم آن را از خود عبور دهد، نور عبور کرده از صفحه دوم یک شانزدهم میزان نور اولیه خواهد بود. حال اگر به جای دو صفحه حساس عکاسی فقط یک صفحه حساس عکاسی قرار گیرد ولی نتیجه حاصله همان تناسب قبلی باشد، قانون لامبرت بوقوع پیوسته‌است. قانون لامبرت می‌گوید: طبقات مواد حساس، ضخامت‌های متفاوتی دارند و نور را به تناسب تصاعد هندسی از خود عبور می‌دهند. تراکم دانه‌های نقره با نور عبوری، تناسب عکس دارد. دانسیته همان تناسب لگاریتمی بین قسمت‌های مختلف نور دیده صفحه حساس عکاسی است.
به تناسب میان نور تابیده شده و نور گذرا از میان دانه‌های نقرهٔ صفحهٔ عکاسی، شفافیت گفته می‌شود.
دانسیته، با نماد  D، یک ارزش نوری است که با تودهٔ نقرهٔ موجود در لایه صفحهٔ حساس عکاسی یا  m متناسب است و از رابطهٔ زیر پیروی می‌کند:
در این رابطه،  p یک عدد ثابت است و به نوع مادهٔ حساس، نور دادن و ظهور مادهٔ حساس بستگی دارد.
خفگی دانسیته‌ای است که متناسب با نور دادن ماده حساس نبوده و ارتباطی هم با آن نداشته باشد.
برای به‌دست آوردن نوار شاهد یا آماده کردن تست سانسیتومتری، باید:
نوری با با طیف مشخص،
نوار حساس،
ظهور نوار حساس در شرایط کاملاً استاندارد،
تعیین دانسیته هر قسمت،
یادداشت نتایج به‌دست آمده،
دستگاه سانسیتومتر،
دستگا دانسیتومتر،
در اختیار داشت تا نتایج قابل اعتماد باشد و اشکالی در نتیجه به وجود نیاید.
نوری که بر روی امولسیون از طریق دستگاه عکاسی تابیده می‌شود، باعث ثبت دانسیته‌های مختلفی می‌گردد که همان کنتراست یا اختلاف روشنایی و تاریکی سوژه‌است. بهترین حالت ثبت تصویر حالتی است که کنتراست تصویر به‌دست آمده دقیقاً مشابه کنتراست سوژه باشد.
یکی از بحث‌های با ارزش در ظهور فیلم گاما است. گاما نسبت لگاریتمی کنتراست نگاتیو به گنتراست سوژه‌است (لگاریتم گنتراست نگاتیو تقسیم بر لگاریتم کنتراست سوژه مساوی گاما). در بهترین شرایط عکاسی گاما برابر ۱ است.
جدول زیر کمک می‌کند تا گامای مناسب فیلم را به‌دست آوریم:
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| تفاوت میزان درخشندگی سوژه | ۱:۱۰ | ۱:۲۰ | ۱:۴۰ | ۱:۱۰۰ |
| گاما | ۱ | ۰/۹ | ۰/۸ | ۰/۷ |
| کنتراست نگاتیو به‌دست امده | ۱ | ۱/۱۷ | ۱/۲۸ | ۱/۴ |