stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
غلامرضا توکل شوریجه
زندگی و تحصیلات

غلامرضا توکل شوریجه در سروستان به دنیا آمد. دوران تحصیل خود را با عنوان دانش‌آموز ممتاز در مقاطع مختلف به پایان رساند و از دبیرستان امام خمینی در سروستان فارغ‌التحصیل شد.
او تحصیلات عالی خود در رشته برنامه‌ریزی اجتماعی (شهری و منطقه‌ای) در دانشگاه شیراز را آغاز کرد و فارغ‌التحصیل شد. سپس در مقطع کارشناسی ارشد در رشته حقوق خصوصی از دانشگاه نی‌ریز مدرک خود را دریافت کرد. پایان‌نامه وی برای کسب مدرک کارشناسی ارشد دربارهٔ موضوع تطبیق عقود مضاربه و جعاله با قراردادهای بانکی بود.
غلامرضا توکل شورجه تحصیلات خود را در مقطع دکتری در رشته جامعه‌شناسی در دانشگاه خلیج فارس ادامه داد و پایان‌نامه خود را با عنوان هدفمندسازی فضای مجازی بر اساس گام دوم انقلاب ارائه کرد.
حرفه

غلامرضا توکل شورجه بیش از دو دهه در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی فعالیت کرده و مسئولیت‌های مختلفی در زمینه فرماندهی و مدیریت را در شهرستان‌های سروستان، نی‌ریز، جهرم و کازرون را بر عهده داشته است. وی عضو فراکسیون‌های توسعه متوازن کشوری، عشایری و روستایی و همچنین ورزشی است. علاوه بر این، در فراکسیون سیاسی بر نظارت بر حسن اجرای قوانین و ارتقای سلامت اداری تمرکز دارد.
حرفه > سوابق نظامی

۲۵ سال فرماندهی در سطوح مختلف سپاه
فرماندهی سپاه در شهرستان‌ها:
نی‌ریز (۱۳۹۲–۱۳۹۶)
جهرم (۱۳۹۹–۱۳۹۶)
کازرون (۱۴۰۲–۱۳۹۹)
حرفه > سوابق غیرنظامی

اجرای پروژه‌های آبرسانی به مناطق محروم شورجه، رودخور و قطرویه، قلعه تبر و بخش جره و بالاده کازرون
ساخت پایگاه‌های مقاومت بسیج، سالن‌های ورزشی و مراکز درمانی در شهرستان‌های نی‌ریز، جهرم و کازرون
عضو هیئت حل اختلاف و رسیدگی بر شکایت استان فارس
عضو هیئت نظارت بر انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستای استان فارس
احیای کارگاه‌ها و کارخانه‌های راکد با استفاده از ظرفیت‌های بسیج سازندگی و بنیاد برکت[نیازمند منبع]
حرفه > دیدگاه و رویکرد

غلامرضا توکل شوریجه خود را «سرباز ولایت و خادم ملت» معرفی می‌کند. او رویکردی جهادی و مردمی دارد و تلاش می‌کند با رفع مشکلات مردم، به بهبود وضعیت اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی حوزه انتخابیه خود کمک کند. همچنین، وی بر استفاده از ظرفیت‌های بومی و کار گروهی در راستای امیدآفرینی و تقویت اعتماد عمومی تأکید دارد.
حرفه > افتخارات و دستاوردها

انتخاب به‌عنوان پاسدار نمونه سپاه فجر فارس در سال ۱۳۸۸
فرمانده برتر سپاه فجر فارس در سه سال متوالی (۹۷–۹۹)
کسب رتبه سوم کشوری در مدیریت منابع انسانی سپاه (۱۴۰۰)
فرمانده برتر کشوری در کیفی‌سازی گروه‌های جهادی بسیج (۱۴۰۱)
دریافت لوح شهروند افتخاری در شهرستان‌های نی‌ریز، جهرم و کازرون
ایشتوان آوار

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
نام کامل:  István Avar/Ștefan Auer
زادروز:  ۲۸ مهٔ ۱۹۰۵
زادگاه:  آراد (رومانی), اتریش-مجارستان
تاریخ مرگ:  ۱۳ اکتبر ۱۹۷۷ (۷۲ سال)
محل مرگ:  کاپشوار، مجارستان
قد:  ۱٫۷۶ متر (۵ فوت ۹ ۱⁄۲ اینچ)
پست:  مهاجم
باشگاه‌های حرفه‌ای*: باشگاه‌های حرفه‌ای*
| سال‌ها |  باشگاه‌ها |  بازی† |  (گل)† |
| ۱۹۱۹–۲۶ |  AMEF Arad |  ? |  (?) |
| ۱۹۲۶–۲۷ |  Colțea Brașov |  ? |  (?) |
| ۱۹۲۸–۳۵ |  Újpest FC |  ۱۵۰ |  (۱۶۱) |
| ۱۹۳۶–۴۱ |  باشگاه فوتبال راپید بخارست |  ۷۳ |  (۵۶) |
تیم ملی: تیم ملی
| ۱۹۲۶–۲۷ |  تیم ملی فوتبال رومانی |  2 |  (3) |
| ۱۹۲۹–۳۵ |  تیم ملی فوتبال مجارستان |  ۲۱ |  (۲۴) |
 تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است. :  تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است. 
ایشتوان آوار(مجاری: Avar István؛ ۲۸ مهٔ ۱۹۰۵ – ۱۳ اکتبر ۱۹۷۷) بازیکن فوتبال اهل مجارستان بود.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال راپید بخارست اشاره کرد.
وی همچنین در تیم ملی فوتبال مجارستان و رومانی بازی کرده‌است.
استان قم

مکان
| استان قم | استان قم |
| --- | --- |
fa (in English: Expected satiety)نقشه استان قم در ايران: faنقشه استان قم در ايران
مرکز: قم
شمار شهرستان‌ها: ۳
حکومت: حکومت
 • نوع: مرکز
 • استاندار: اکبر بهنام‌جو
 • نماینده ولی فقیه: سید محمد سعیدی
 • نمایندگان در مجلس خبرگان رهبری: ۱ نماینده
مساحت: مساحت
 • کل: ۱۱۲۴۰ کیلومتر مربع (۴۳۴۰ مایل مربع)
جمعیت (۱۳۹۵): ۱۲۹۲۲۸۳ نفر
 • تراکم: ۹۲٫۴/کیلومتر مربع (۲۳۹/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۰۳:۳۰ (ساعت رسمی)
کد منطقه: ۰۲۵
پلاک خودرو: ۱۶ 
زبان: فارسی، ترکی، خلجی
وبگاه: https://www.ghom.ir/
استان قم یکی از استان‌های ایران است که در مرکز این کشور و در جنوب استان تهران، شمال استان اصفهان، شرق استان مرکزی و غرب استان سمنان واقع شده‌است. مرکز این استان، شهر قم است. این استان در یک منطقهٔ خشک و نیمه‌خشک واقع شده‌است و آب و هوای گرم و خشک دارد. مناطق جنوبی و غربی استان دارای آب و هوای کوهستانی و کوه‌های مرتفع است. مناطق شرقی، مرکزی و شمالی استان نیز دارای کویر و بیابان گسترده‌است که بزرگ‌ترین آن‌ها دشت مسیله است. استان قم از نظر وسعت پس از استان البرز کوچک‌ترین استان ایران است. استان قم دارای سه شهرستان است. شهرهای قم ، جعفریه و کهک و قاهان مهم‌ترین شهرهای استان به‌شمار می‌روند. از معروف‌ترین روستاهای استان قم می‌توان به کهندان، سنجگان، وشنوه، فردو، خاوه و کرمجگان اشاره کرد.
محدودهٔ گسترده‌ای از استان قم دارای آثار قدیمی قمرود است و عناصری را از روزهای اولیهٔ حضور در خود حفظ کرده‌است. باستان‌شناسان ادعا می‌کنند به علت وجود رودخانهٔ اناربار و وجود راه مواصلاتی منطقهٔ قم از دوران‌های اولیهٔ تاریخی بوده‌است.
مهم‌ترین عامل مؤثر بر وضع اقتصادی استان، صنعت گردشگری و به ویژه گردشگری مذهبی است و دلیل آن وجود حرم فاطمه معصومه و مسجد جمکران و شمار بسیاری از مزارهای امام‌زاده‌ها و علویان در استان است که در تمام فصول سال، پذیرای زائران بسیاری از نقاط مختلف ایران و دیگر کشورها است که این امر موجب رونق بازار کار و خدمات در این شهر شده‌است.
کاروانسرای ساسانی دیرگچین از جاذبه‌های گردشگری استان قم
در سال ۱۳۴۲ خورشیدی با شروع حرکت انقلابی روح‌الله خمینی از این شهر، قم به مرکزی فعال برای انقلاب مردم ایران تبدیل شد که درپایان در سال ۱۳۵۷ خورشیدی این حرکت توانست به براندازی نظام پادشاهی در ایران منجر شود و پس از تأسیس یک حکومت دینی در ایران، به دلیل نقش و اهمیت مذهبی قم، اهمیت آن در عرصهٔ سیاسی و اجتماعی افزایش یافت.
در تقسیمات کشوری ایران که در سال ۱۳۱۶ شکل گرفت، قم شهرستانی تابع استان مازندران (استان دوم) شد. در بیستم مهر ۱۳۲۶ به تصویب هیئت‌وزیران، استان مرکزی، به مرکزیت شهر تهران تشکیل شد و قم از مازندران جدا و به استان مرکزی ملحق شد. در سال ۱۳۵۶ استان‌های تهران و البرز کنونی تحت عنوان استان تهران جدا شده و استان مرکزی به مرکزیت اراک شکل گرفت. تا پیش از سال ۱۳۶۵ قم جزو استان مرکزی (اراک) بود که در این سال براساس مصوبهٔ مجلس شورای اسلامی، از این استان جدا، به استان تهران الحاق و پس از ده سال در سال ۱۳۷۵ خورشیدی، به استانی مستقل تبدیل گشت.
راه‌های مواصلات به استان قم آزادراه ۵، آزادراه ۷، بزرگراه ۵۶، جاده ۶۵ و جاده ۷۱ است.
جغرافیایی > موقعیت

استان قم ۱۱۲۴۰ کیلومتر مربع وسعت دارد. این استان میان ۵۱ و ۳۰ درجهٔ طول شرقی نسبت به نصف النهار گرینویچ و ۱۵ ۳۵ و ۲۴ ۱۵ درجهٔ عرض شمالی نسبت به خط استوا قرار گرفته‌است. استان از شمال به جلگهٔ ورامین و شهرری متصل است و دریاچهٔ نمک در شرق استان محل سرریز رودهای سرچشمه گرفته از کوه‌های البرز مانند جاجرود است.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  | استان تهران | استان تهران | استان مرکزی |  |
|  | استان سمنان |  | استان مرکزی |  |
|  | استان سمنان |    استان قم     | استان مرکزی |  |
|  | استان سمنان |  | استان مرکزی |  |
|  | استان اصفهان | استان اصفهان، استان مرکزی | استان مرکزی |  |
جغرافیایی > اهمیت

سرزمین قم از نظر اقتصادی از اهمیت منحصربه‌فردی برخوردار است زیرا این استان از یک سو در میان استان‌های صنعتی ایران همچون تهران، اراک، اصفهان و … واقع شده و از سوی دیگر شاهراه رابط میان استان‌های جنوبی به استان‌های شمالی و استان‌های شرقی به استان‌های غربی کشور می‌باشد. همچنین این استان به سبب وجود بزرگ‌ترین حوزه علمیه ایران و بارگاه حضرت معصومه، از نظر مذهبی نیز حائز اهمیت بوده و دومین شهر زیارتی کشور ایران محسوب می‌شود. در واقع به دلیل همین موقعیت ویژه، این استان همواره در طول تاریخ یکی از مهاجرپذیرترین مناطق کشور بوده‌است. بیشتر مهاجران را طلبه‌های حوزه‌های علمیه تشکیل می‌دهند که بسیاری از آنان به همراه خانواده‌های خود به قم مهاجرت نموده‌اند.
جغرافیایی > زمین‌شناسی

رسوبات ائوسن در ایران مرکزی نسبت به هم فاصله دارند و به عبارت دیگر به حالت پراکنده‌اند. به عقیدهٔ گانسر (۱۹۵۹)، قدیم‌ترین رسوبات ائوسن فسیل‌دار این ناحیه به لوتسیسن تعلق دارد. در حالی که رسوبات ائوسن فوقانی گسترش بسیار کمتر و محدودتر دارند. در جنوب قم، ضخامت سنگ‌های ائوسن به ۲۰۰۰ متر می‌رسد و کوه‌های مرتفعی در منطقه تشکیل می‌دهد که می‌توان آن‌ها را تناولی از مواد آتشفشانی و رسوبی دانست. گانسر (۱۹۵۹)، رسوبات آهکی توسین این منطقه را به صورت عدسی‌هایی در درون سنگ‌های بازالتی گزارش کرده‌است.
از نظر زمین‌شناسی، در دوران سوم بخش مهمی از نواحی اطراف قم بواسطه دریای بزرگ مدیترانه مرکزی پوشید بوده‌است. (دریای مدیترانه مرکزی دریای گسترده‌ای بوده که در دوران سوم زمین‌شناسی بخش مهمی از کره زمین مانند اسپانیا، جنوب فرانسه، آسیای صغیر، ایران و هندوستان را می‌پوشانده). رسوبات و ته‌نشین‌های دریای مزبور اکنون در اطراف کوه‌های شاه جمال، نرداغی، دوبرادران، خضر، کیکویه و دیگر کوه‌های شهرستان قم دیده می‌شود. آثار دریای مزبور در نقاط نامبرده همان رسوبات (گریه یا سنگ ماسه عبارت است از سنگ‌های سختی که از ماسه‌های بسیار ریزی به وجود آمده باشد) و (مارن ترکیبی است از سیلیکات مضاعف آلومینیوم و کلسیم یا به عبارت دیگر رس مخلوط با آهکی است که خواص ظاهری آن چسبندگی و جاذبه الرطوبه بودن است)، کالکر (آهک) و برخی اوقات سنگ‌های گچی و سنگ‌های نمکی می‌باشند که متعلق به دوره میوسن از دوران سوم است.
جغرافیایی > توپوگرافی

استان قم به‌طور متوسط ۹۳۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد که در پست‌ترین نقطهٔ حاشیهٔ کویر ۸۰۰ متر و در بلندترین نقطهٔ به قله برف انبار با ارتفاع ۳۲۰۰ متر می‌رسد.
جغرافیایی > آب و هوا

استان قم با توجه به اختلاف بسیار ارتقاء (از ۸۰۰ تا ۳۲۰۰ متر) از سطح دریا، دارای اقلیم‌های متفاوت و گوناگون است که عبارتند از:
اقلیم گرم و خشک
اقلیم نیمه‌خشک
اقلیم مدیترانه‌ای
اقلیم نیمه‌مرطوب
از نظر عرض جغرافیایی استان قم در عرض‌های میانی نیم‌کرهٔ شمالی واقع است؛ بنابراین باید آب و هوای معتدل داشته باشد ولی دخالت عواملی همچون نزدیکی به کویر و عامل ارتفاع باعث پیدایش تغییرات و تفاوت‌هایی در آب‌وهوای آن شده‌است. به‌طوری‌که تأثیر ارتفاع در نواحی جنوبی و غربی استان بسیار بوده و کاهش چشمگیر دما و افزایش بارش در ارتفاعات به چشم می‌خورد. کل استان به دلیل دوری از دریا رطوبت هوای کمی دارد. بادها به دلیل تأثیر بر روی دما، تبخیر و بارندگی یک عامل مهم و مؤثر بر آب‌وهوای استان به حساب می‌آیند. بادهای غربی و شرقی از بقیه مهم‌ترند ولی اهمیت بادهای شرقی از بادهای غربی هم بیش‌تر است. بادهای شرقی از طرف بیابان‌های مرکزی ایران به نواحی مرکزی و شرقی استان می‌وزند و به دلیل آن که از بیابان می‌وزند (به‌ویژه در فصول پاییز و بهار) خشکی و گردوغبار فراوان به همراه دارند و باعث آلودگی سطح شهر قم می‌شوند. در فصل زمستان گاهی بادهای شمال شرقی به درون استان وزیده و باعث افت شدید دما می‌شود و پدیده‌ای اصطلاحاً به نام سرماخشکه به وجود می‌آورند. بادهای غربی نیز به‌ویژه در فصول پاییز و زمستان استان را تحت تأثیر قرارداده و بیشتر باعث بارندگی در سطح استان می‌شوند. جهت وزش بادهای غالب در استان قم جهت شرقی است.
میان نواحی کوهستانی و کوهپایه‌ای استان، نسیم کوه و دره و بالعکس نیز جریان دارد که جنبهٔ محلی داشته و در روز و شب جهت آن‌ها عوض می‌شود.
براساس آمار و اطلاعات، میانگین بارندگی سالیانه در سطح استان قم در یک دورهٔ ده‌ساله ۱۳۵ میلی‌متر بوده که این میزان نیز به علت اختلاف ارتفاع در نواحی مختلف متفاوت است. هر قدر که از غرب به شرق و از جنوب به شمال استان حرکت کنیم از مقدار بارش کاسته می‌شود. پراکندگی بارش سالانه در سطح استان به گونه‌ای است که ۷۴ درصد بارش سالانه در فصول بهار و زمستان بوده و کم‌باران‌ترین فصل سال تابستان با بارش حدود ۹٫۱ میلی‌متر است.. با درنظرگرفتن میزان اندک بارش در استان به علت هم جواری با مناطق کویری و وزش بادهای گرم و خشک از طرف کویر میزان متوسط تبخیر سالانه در حدود ۳۰۰ میلی‌متر برآورد شده‌است.
یکی از ویژگی‌های بارز مناطق بیابانی سرمای شدید زمستان و گرمای بالای تابستان می‌باشد به‌طوری‌که بنابر آمار ارائه‌شده متوسط حداقل درجه حرارت سردترین ماه سال ۵٫۱۶ـ و متوسط حداکثر گرم‌ترین ماه سال ۴۲٫۵ درجه و حداکثر مطلق درجه حرارت هوا ۴۹ درجه در ماه‌های تیر و مرداد و حداقل آن ۲۴ـ درجه در بهمن ماه است. با توجه به ویژگی خاص توپوگرافی در مناطق مختلف استان، اختلاف دمای محسوسی به چشم می‌خورد؛ به‌طوری‌که هر چه از جنوب به طرف شرق و شمال استان حرکت کنیم بر مقدار دمای هوا افزوده و از شمار روزهای یخبندان و شمار روزهای ابری سال کاسته می‌شود.
جغرافیایی > آب‌ها

به دلیل ویژگی‌های طبیعی، استان با کمبود منابع آب سطحی و زیرزمینی مواجه است. رودخانه‌های قمرود و قره‌چای جریان‌های دائمی و سطحی را تشکیل می‌دهند که با احداث سدهای ۱۵ خرداد و قره‌چای بر روی آن‌ها در سالیان اخیر مهار شده‌اند. رودخانه‌های سلمان، زواریان، قره‌سو، طغرود، جهرود و فردو دیگر رودخانه‌های مهم استان هستند.
از ۲۷۰ حلقه چاه عمیق، ۱۲۷ چاه نیمه عمیق، و شمار بسیاری قنات و چندین دهنه چشمه در سطح استان، آبی معادل ۶۴۰ میلیون متر مکعب در سال برداشت می‌شود.
جغرافیایی > پوشش گیاهی

حوزهٔ شهرستان قم دارای یک میلیون هکتار مرتع است که از این مقدار ۲ درصد مراتع درجه یک، ۴ درصد مراتع درجه دو، ۱۵ درصد مرتع درجه سه، ۴۵ درصد مراتع درجه چهار و ۳۴ درصد مراتع درجه پنج‌اند. گونه‌های گیاهی با توجه به اقلیم منطقه شامل انواع گیاهان شورپسند، گز، تاغ، درمنه‌ها و دیگر گونه‌های خشک‌پسند هستند.
جغرافیایی > کویر نمک

کویر نمک در شرق قم می‌باشد که همان دریای خشک شده قدیمی است که به تدریج آب آن‌ها تبخیرشده و املاح در آن‌ها رسوب نموده‌است. این کویر میان خراسان و سیستان و قم و کاشان و یزد واقع است و در برخی نقاط آن رشته‌های منفردی از کوه‌های اطراف پیش آمده تشکیل نواحی کوهستانی خیلی خشک می‌دهد جز در فصل زمستان آبی که در این کویر نمی‌توان یافت. در هنگام تابستان به جای آب ورقه‌های نمک جلب نظر می‌کند و چون هوا در این ناحیه خیلی خشک است اختلاف درجه حرارت در آن بسیار است؛ مثلاً در روز حرارت به ۷۰ درجه و شب تا صفر درجه تنزل می‌کند. به همین علت سنگ کوه‌های آن بر اثر اختلاف درجه هوا متلاشی شده به صورت شن و سنگریزه درآمده است و در هنگام وزش باد توده‌های عظیم شن مانند امواج دریا به حرکت درآمده و تشکیل تپه‌ها و ماهورهای موقتی می‌دهد که گاهی ارتفاع برخی از آن‌ها به چهل متر و طولش به چند کیلومتر می‌رسد و به همین علت به آن‌ها ریگ روان می‌گویند و بیشتر سبب گمراهی و هلاکت مسافر می‌شود. اطراف کویر در برخی از روزها بر اثر بدهای شدید ذرات نمک مخلوط شن و ماسه به هوا برده و این ناحیه را تیره و تار می‌کند، کویر لوت در جنوب شرقی کویر نمک قرار دارد.
در کویر نمک انواع معادن از طلا، نقره، مس، سرب، پنبه کوهی، آهن، زغال‌سنگ و سنگ لاجورد پیش‌بینی می‌شود.
جغرافیایی > کوه‌های قم

کوه‌هایی که در اطراف کنار رودخانه قم قرار گرفته‌اند
۱-سفید کوه یا منظریه در ۳۰ کیلومتری قم
۲- سیاه کوه در ۳۰ کیلومتری قم
۳- گل تپه در ۳۲ کیلومتری قم
۴- کوه محمودآباد در ۴۰ کیلومتری قم
۵- کوه نمک در ۲۰ کیلومتری قم
۶- کوه شاهجرد در ۳۲ کیلومتری قم
کوه‌هایی که در حوزه مرکزی قرار گرفته‌اند

۱- کوه یزدان در ۱۱ کیلومتری غربی قم (۳ فرسخ طول نیم فرسخ عرض و ۱۳۰۰ دره) چشمه‌سارهای کوچک دارد قشلاق طایه زند بوده- یزدان فازار رئیس شهر قم در دامنه کوه منزل داشته و این کوه را مرتع حشم خود قرار داده بود و ارتفاع آن ۱۵۳۳ متر دارای موقعیت مذهبی و آثار دینی زردشت هم در آن پیداست.
۲- کوه کلاه قاضی در یک فرسخی واقع شده. قنات ناصری از کنار این کوه جاری است. کوه خضر- کوه دو برادران نیز از این سری کوه‌ها هستند.
پراکندگی جمعیت

جمعیت استان قم در سال ۱۳۹۰ برابر با ۱٫۱۵۱٫۶۷۲ نفر بوده‌است که ۱٫۰۹۵٫۸۷۵ نفر آن در نقاط شهری و بقیه در روستاها زندگی می‌کنند. همچنین ۵۸۷٫۶۶۱ نفر جمعیت استان مرد و ۵۶۴٫۰۱۱ نفر زن هستند که این جمعیت در ۳۲۱٫۱۴۴ خانوار زندگی می‌کنند. قم ۲۱مین استان ایران از نظر جمعیت است و تراکم جمعیت در آن ۱۰۰ نفر بر هر کیلومتر مربع است که از این نظر ۵مین استان کم‌تراکم ایران است. نرخ رشد جمعیت استان در سال‌های ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۰ ۱٫۹۳ درصد بوده‌است. ۶ درصد از کل اتباع خارجی ساکن ایران در استان قم ساکن هستند و ۹۰٫۶ درصد از جمعیت استان اتباع ایرانی و ۹٫۴ درصد اتباع غیر ایرانی‌اند.
نرخ بیکاری جمعیت در سال ۱۳۹۱ در قم ۱۱٫۳ درصد بوده‌است. (میانگین کشوری ۱۲٫۳ درصد) همین‌طور نرخ تولید ناخالص داخلی استان ۴۶۶۷۲ میلیارد ریال است که حدود ۱٪ از کل تولید ناخالص داخلی ایران را تشکیل می‌دهد.
پیشینه

مقالهٔ اصلی: پیشینه قم
پیشینه > پیش از اسلام

پیشینهٔ قم به دوران ساسانی بازمی‌گردد اما مهم‌ترین روی‌داد تاریخ قم اسلام آوردن مردم آن و پذیرش تشیع بود. قم در سال ۲۳ ه‍.ق به دست ابوموسی اشعری فتح شد و قم به پناهگاه شیعیان و مخالفان خلفای اموی و عباسی تبدیل شد. پس از پذیرش اسلام و تشیع از سوی مردم قم، سرنوشت سازترین رخداد تاریخ قم، آمدن فاطمه معصومه به این شهر است. چرا که پس از وفات او و دفن در شهر قم به‌عنوان یک مرکز دینی و مذهبی برای شیعیان تبدیل شد و در دوره‌های بعد به دلیل اهمیت مذهبی این شهر به بزرگ‌ترین حوزهٔ تعالیم دینی و مذهبی در ایران تبدیل شد.
در باب نخست کتاب «تاریخ قم» نوشته حسن بن محمد بن حسن قمی که کهن‌ترین سند تاریخی موجود دربارهٔ قم است؛ از قول مورخان قدیم‌تر، از اسکندر، بهرام گور، طهمورث، لهراسپ، قباد ساسانی، یزدگرد سوم و چند تن دیگر، به‌عنوان بانیان نخستین قم یاد شده‌است. شواهد و مدارک و آثاری که از دوران پیش از اسلام به دست آمده؛ اثبات می‌کند که شهر قم در آن زمان، و به‌ویژه در عهد ساسانیان از شهرهای آباد و مهم بوده‌است؛ زیرا در آن‌ها به وجود آتشکدهٔ آذر، یکی از آتشکده‌های مهم آن دوران، در قم اشاره شده‌است. در کتابی که به خط پهلوی به نام «خسرو کواذان و ریزکی» (یعنی خسرو پسر قباد و غلامی) که از عهد ساسانیان باقی‌مانده‌است از زعفران قمی و نزهت‌گاه قم سخن به میان رفته‌است که این خود نشانهٔ وجود این شهر در آن تاریخ است: «خسرو از غلام خود موسوم به زیرک خوش آرزو پرسید: اگر بویی شراب خسروانی و سیب شامی و گل فارسی و شاه سپرم سمرقندی و ترنج طبری و نرگس مسکی و بنفشه اصفهانی و زعفران قمی و بونی (بوانی) و نیلوفر سیرانی و «ند» را فراهم آوری از بوی بهشت بویی توانی برد.»
کثرت آثار زرتشتی مثل معبد، دخمه و … که در اطراف قم بودهاند، با استناد به کتاب تاریخ قم دلیل دیگری بر شهر بودن این منطقه پیش از اسلام است.
پیشینه > پس از اسلام

از جمله اتفاقات مهمی که در سده‌های اولیهٔ اسلام در قم رخ داده‌است، باید به مهاجرت و پناه آوردن بسیاری از علویان و فرزندان علی بن ابی‌طالب به این شهر و رسوخ عقیده‌های شیعه‌ی امامیه در مردم آن اشاره کرد که سبب شد تا به تدریج به‌عنوان یکی از مراکز بزرگ تشیع در جهان شناخته شود و مورد بغض و کینهٔ خلفا قرار گیرد. همچنین از آن جمله باید به جدا شدن شهر قم از اصفهان و مستقل شدن آن در حدود سال ۱۸۹ ه‍. ق؛ که به تقاضای یکی از مشاهیر این شهر به نام حمزه‌بن‌یسع و با موافقت هارون الرشید انجام گرفت. اشاره کرد.
مرکزیت مذهبی قم که از روزگار زندگی جعفر صادق تاکنون ادامه دارد،[نیازمند منبع] سبب شده‌است تا در سده‌های دوم و سوم شمار بسیاری از راویان اخبار و محدثان شیعی، از قم برخیزند یا در آن اقامت کنند. علت اساسی روی آوردن اهل خبر و حدیث شیعه و شیعیان به شهر قم، سخت‌گیری‌ها و فشارهای فراوانی بوده‌است که در سده‌های نخستین در شهرهای مختلف نسبت به طرفداران شیعیان روا داشته می‌شد، در حالی که این شهر یک محیط شیعه‌نشین صرف بود و تا حدود بسیاری از دخالت مستقیم و تسلط عمال خلفا به دور بود. در این سال‌هاست که قم و حوزهٔ دینی آن، به تدریج جایگزین حوزهٔ دینی کوفه شد که پیش‌تر مرکز راویان و محدثان بود. بدین ترتیب می‌توان گفت که حوزه دینی قم قدیمی‌ترین مرکز نشر علوم اسلامی است که تاکنون باقی‌مانده‌است.
در دوران پهلوی معاصر و جدید، قم مرکز مبارزه علیه حکومت پهلوی بود. بنابر ادعای جمهوری اسلامی و طرفداران آن نخستین جرقه انقلاب ۱۳۵۷ ایران در بهمن سال ۱۳۴۱ خورشیدی در قم زده شد. روح‌الله خمینی که در نقش رهبر این انقلاب بود در قم به مخالفت با تصویب‌نامه انجمن‌های ایالتی ولایتی و همین‌طور اصول شش‌گانه انقلاب شاه و ملت و لایحه کاپیتولاسیون پرداخت. همین‌طور قم در این دوران از سال ۱۳۵۴ خورشیدی به بعد، هم‌زمان با افزایش درآمدهای نفتی، تحرک تازه‌ای در زمینه‌های عمرانی و به دست آوردن نهادهای جدید پیدا می‌کند.
تقسیمات کشوری

مقاله اصلی: فهرست شهرستان‌های استان قم
استان قم دارای ۳ شهرستان، ۷ بخش، ۱۳ دهستان و ۷ شهر به شرح زیر است:
تقسیمات کشوری > شهرستان قم

بخش مرکزی شهرستان قم
دهستان قمرود
دهستان قنوات
شهر: قم، قنوات
بخش خلجستان
دهستان دستجرد
شهر: دستجرد
بخش سلفچگان
دهستان راهجرد شرقی
دهستان نیزار
شهر: سلفچگان
تقسیمات کشوری > شهرستان کهک

بخش مرکزی شهرستان کهک
دهستان کرمجکان
دهستان کهک
شهر: کهک
بخش فردو
دهستان فردو
دهستان خاوه
تقسیمات کشوری > شهرستان جعفرآباد

بخش مرکزی شهرستان جعفرآباد
دهستان جعفرآباد
دهستان باقرآباد
شهر: جعفریه
بخش قاهان
دهستان قاهان
دهستان کهندان
شهر: قاهان
استانداران

مقالهٔ اصلی: فهرست استانداران قم
| نام | شروع | پایان | رئیس‌جمهور |
| --- | --- | --- | --- |
| سیدهاشم بنی هاشمی | ۲۸ خرداد ۱۳۷۵ | ۲۹ اسفند ۱۳۷۶ | اکبر هاشمی رفسنجانی |
| قربانعلی سعادت | ۱ فروردین ۱۳۷۷ | ۳۰ آبان ۱۳۸۱ | سید محمد خاتمی |
| سید حمید طهایی | ۱۲ آبان ۱۳۸۱ | ۱۴ تیر ۱۳۸۴ | سید محمد خاتمی |
| عباس محتاج | ۲۰ آبان ۱۳۸۴ | ۲۷ اسفند ۱۳۸۶ | محمود احمدی‌نژاد |
| محمد ناظمی اردکانی | ۲۷ اسفند ۱۳۸۶ | ۱۶ مهر ۱۳۸۸ | محمود احمدی‌نژاد |
| محمدحسین موسی پور | ۱۳ مهر ۱۳۸۸ | ۱۱ تیر ۱۳۹۱ | محمود احمدی‌نژاد |
| کرم‌رضا پیریایی | ۱۱ تیر ۱۳۹۱ | ۲۷ آذر ۱۳۹۲ | محمود احمدی‌نژاد |
| محمدصادق صالحی‌منش | ۲۷ آذر ۱۳۹۲ | ۴ تیر ۱۳۹۴ | حسن روحانی |
| سید مهدی صادقی | ۲۴ تیر ۱۳۹۴ | ۲۶ آبان ۱۳۹۷ | حسن روحانی |
| بهرام سرمست | ۱۲ دی ۱۳۹۷ | ۱۲ آبان ۱۴۰۰ | حسن روحانی |
| سید محمدتقی شاهچراغی | ۱۲ آبان ۱۴۰۰ | ۲۴ مرداد ۱۴۰۲ | سید ابراهیم رئیسی |
| سید محمد آقامیری | ۲۹ مرداد ۱۴۰۲ | تاکنون | سید ابراهیم رئیسی |
جمعیت

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  شهرستان ها قم ۱٬۲۴۹٬۷۳۰ نفر  جعفرآباد ۲۱٬۹۶۳ نفر  کهک ۲۰٬۵۸۸ نفر  |  شهرها قم۱٬۲۰۱٬۱۵۸ نفر  قنوات ۱۱٬۶۶۷ نفر  جعفریه ۹٬۳۸۷ نفر  کهک ۴٬۸۳۷ نفر  قاهان ۲٬۱۸۶ نفر  دستجرد ۱٬۵۲۵ نفر  سلفچگان ۱٬۳۹۰ نفر  |   |
مردم > زبان‌ها و لهجه‌ها

زبان مردم قم از دیرباز فارسی با لهجهٔ قمی بوده‌است که امروزه به لهجهٔ فارسی تهران نزدیک شده‌است. همچنین جمعیت بسیاری که از منطقه آذربایجان ایران به این شهر مهاجرت کرده‌اند با زبان ترکی آذربایجانی و انواع لهجه‌های آن سخن می‌گویند. عربی در بخش‌هایی از شهر قم با لهجهٔ مهاجران عراقی نیز گویش می‌شود. همچنین زبان‌های خلجی، لری بختیاری ، گیلکی ، مازندرانی و کردی نیز در استان گویشور دارد.
مردم > اقوام

اقوامی که در استان قم ساکن هستند: فارس، لر، ترک، گیلک، مازندرانی، عرب، کرد، خلج و تات هستند.
طی پژوهشی که به سفارش شورای فرهنگ عمومی در سال ۱۳۸۹ انجام شد و براساس یک بررسی میدانی و یک جامعه آماری از میان ساکنان ۲۸۸ شهر و حدود ۱۴۰۰ روستای سراسر کشور، درصد اقوامی که در این نظر سنجی نمونه‌گیری شد در این استان به قرار زیر بود:
| اقوام استان قم | اقوام استان قم | اقوام استان قم | اقوام استان قم | اقوام استان قم |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| قومیت | قومیت |  | درصد | درصد |
| فارسی‌زبان | فارسی‌زبان |   | ۶۴٫۴٪ | ۶۴٫۴٪ |
| آذری | آذری |   | ۲۵٫۸٪ | ۲۵٫۸٪ |
| عرب | عرب |   | ۲٫۵٪ | ۲٫۵٪ |
| کرد | کرد |   | ۱٫۷٪ | ۱٫۷٪ |
| لر | لر |   | ۰٫۴٪ | ۰٫۴٪ |
| بلوچ | بلوچ |   | ۰٫۳٪ | ۰٫۳٪ |
| شمالی | شمالی |   | ۰٫۳٪ | ۰٫۳٪ |
| سایر و بدون جواب | سایر و بدون جواب |   | ۱٫۷٪ | ۱٫۷٪ |
مردم > ادیان

بیشتر مردم استان قم مسلمان و شیعه مذهب هستند. دیگر ادیان در قم حضور رسمی ندارند.
فرهنگ > مراسم‌های سنتی و آداب و رسوم

مراسم یادمان ورود فاطمه معصومه به قم:
روز ۲۳ ربیع‌الاول سال‌روز ورود فاطمه معصومه از مسیر ساوه به قم است. در این روز مردم قم به اتفاق موسی بن خزرج، که از بزرگان قم بود، تا بیرون شهر به استقبال فاطمه معصومه می‌روند و موسی‌بن‌خزرج که افسار شتر او را به دست داشت، او را به منزل شخصی خود هدایت می‌کند. همه ساله، مردم قم و خادمان حرم فاطمه معصومه در این روز در یک حرکت نمادین، به استقبال او می‌روند و این روز را گرامی می‌دارند.
لاله گردانی:
مراسم لاله‌گردانی یا شمعدان گردانی حرم فاطمه معصومه از جمله مراسم‌های سنتی است. این مراسم توسط خادمان حرم انجام می‌شود.
طوغ:
از آلات عزاداری است که مردم قم به صورت سنتی تنها در روز عاشورا آن را از تکایای خود بیرون می‌آورند و در پایان دسته عزاداری خود به صورت خفته تا مقابل ایوان آیینه حرم حمل می‌کنند.
طوغ پس از اینکه وارد حرم می‌شود افرادی که گرد آن به سر می‌زنند (پا طوغی‌ها) آن را به صورت دوان دوان به مقابل ایوان آیینه حمل می‌کنند و در مقابل ایوان طوغ را بلند می‌کنند و کل دسته عزاداری گرد آن شور (به سر) می‌زنند.
طوغ‌های قدیمی و اصیل قم تنها نزد شش محله قم نگهداری و در روز عاشورا بیرون آورده می‌شود. این شش محله عبارتند از: چهل اختران، چهارمردان، سلطان محمد شریف، عشقعلی، میدان میر، حاج سید حسن
طوغ‌ها در این محلات بسیار اهمیت داشته و گرفتن سر طوغ در روز عاشورا متعلق به طایفه ای است که به‌صورت موروثی از گذشته این منصب را داشته‌اند. (کتاب تاریخ مذهبی قم، نوشته علی اصغر فقیهی، تاریخ نشر ۱۳۵۰ شمسی - کتاب تاریخ تکایا و عزاداری قم، نوشته مهدی عباسی، تاریخ نشر ۱۳۹۱ - پژوهش میدانی روز عاشورا سال ۱۳۹۴)
سر درختی:
این مراسم در آغاز بهار در روستاهای جنوب استان برای در امان ماندن باغ‌ها از گزند سرما اجرا می‌شود. به این منظور با هزینهٔ اهالی گاوی خریداری می‌شود؛ سپس دستمال سبز رنگی به دور گردن گاو بسته می‌شود و آن را در روستاها می‌گردانند. در مرحلهٔ بعد گاو را در امام‌زاده یا یک مکان مقدس قربانی می‌کنند و از گوشت آن حلیم می‌پزند و در میان اهالی تقسیم می‌کنند.
فرهنگ > خوراکی‌ها

سوهان
آبگوشت قنبید
فرهنگ > پوشاک

لباس‌های محلی قم بیش‌تر در گذشته مورد استفاده قرار می‌گرفته‌است. زنان در روستاها لباس‌های بلند بر تن می‌کردند که تا زانوی آن‌ها می‌رسید و معمولاً این لباس‌ها سفید و گل‌دار بود و در زیر آن شلوار به پا می‌کردند. لباس‌های آن‌ها دو جیب داشت که در اطرافش دوخته شده بود. زن‌ها همیشه حتی در خانه چارقد سفید بر سر داشتند. چارقد را به صورت مثلثی تا می‌کردند و بر سر می‌زدند و برای محکم کردن آن یا گره می‌زدند یا با سنجاق آن را وصل می‌کردند. آن‌ها اگر پولی همراه خود داشتند در گوشهٔ چارقد خود گره می‌زدند.
اقتصاد > اشتغال و تورم

بر اساس نتایج آمارگیری از نیروی کار استان در سال ۱۳۹۱ نرخ بیکاری استان ۱۱٬۳ درصد و ۱ درصد پایین‌تر از نرخ بی‌کاری کشور است. نرخ مشارکت اقتصادی در استان هم ۳۴٬۶ درصد و ۲ درصد پایین‌تر از نرخ کشوری است.
شاخص تورم در شهرهای استان قم در سال ۱۳۹۱، ۳۰٬۶ درصد و ۱ درصد پایین‌تر از نرخ کشوری بوده‌است؛ نرخ تورم روستایی استان هم ۲۸٬۷ درصد و ۶ درصد پایین‌تر از نرخ کشوری بوده‌است.