stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
اسنوماس ویلیج، کلرادو

مکان در 23x15px|border |alt=|link= کلرادو, 23x15px|border |alt=|link= ایالات متحده آمریکا
| Town of Snowmass Village, Colorado | Town of Snowmass Village, Colorado |
| --- | --- |
شهرک: شهرک
Location in Pitkin County and the state of کلرادو: Location in Pitkin County and the state of کلرادو
مختصات: ۳۹°۱۲′۵۱″ شمالی ۱۰۶°۵۶′۴۳″ غربی﻿ / ﻿۳۹٫۲۱۴۱۷°شمالی ۱۰۶٫۹۴۵۲۸°غربی﻿ / 39.21417; -106.94528: مختصات: ۳۹°۱۲′۵۱″ شمالی ۱۰۶°۵۶′۴۳″ غربی﻿ / ﻿۳۹٫۲۱۴۱۷°شمالی ۱۰۶٫۹۴۵۲۸°غربی﻿ / 39.21417; -106.94528
ایالت:  کلرادو
County: Pitkin County
Settled: Abt. 1910
Incorporated: 1977
حکومت: حکومت
 • نوع: فهرست شهرها و روستاهای کلرادو
مساحت: مساحت
 • کل: ۲۵٫۶ مایل مربع (۶۶٫۲ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۲۵٫۵ مایل مربع (۶۶ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰٫۱ مایل مربع (۰٫۲ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۸۲۰۹ فوت (۲۵۰۲ متر)
جمعیت (2000): جمعیت (2000)
 • کل: ۱٬۸۲۲
 • تراکم: ۷۱٫۲/مایل مربع (۲۷٫۵/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۷ (Mountain (MST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۶ (MDT)
زیپ‌کد: 81615 (صندوق پستی)
کد منطقه: 970
FIPS code: 08-71755
GNIS feature ID: 0204832
Highways: none
وبگاه: www.tosv.com
اسنوماس ویلیج (به انگلیسی: Snowmass Village) شهری در ایالت کلرادو کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۲٬۸۲۶ نفر بوده‌است.
اچاپانا کپالو

مکان در 23x15px|border |alt=|link= هند
| Achappana Koppalu | Achappana Koppalu |
| --- | --- |
روستا: روستا
ایالت: کارناتاکا
بخش: Mandya
Taluka s: Shrirangapattana
حکومت: حکومت
 • نهاد: Village Panchayat
زبان‌ها: زبان‌ها
 • رسمی: زبان کانارا
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۵:۳۰ (IST)
نزدیک‌ترین شهر: Mandya
نماینده شهر: Village Panchayat
اچاپانا کپالو (به انگلیسی: Achappana Koppalu) در هند است که در کارناتاکا واقع شده‌است.
بیگم‌گنج

مکان در 23x15px|border |alt=|link= هند
| بیگم‌گنج | بیگم‌گنج |
| --- | --- |
شهر: شهر
بیگم‌گنجLocation in Madhya Pradesh, India: بیگم‌گنجLocation in Madhya Pradesh, India
مختصات: ۲۳°۳۶′شمالی ۷۸°۲۰′شرقی﻿ / ﻿۲۳٫۶°شمالی ۷۸٫۳۳°شرقی﻿ / 23.6; 78.33: مختصات: ۲۳°۳۶′شمالی ۷۸°۲۰′شرقی﻿ / ﻿۲۳٫۶°شمالی ۷۸٫۳۳°شرقی﻿ / 23.6; 78.33
ایالت: مادیا پرادش
شهرستان: رایسن
ارتفاع: ۴۹۸ متر (۱۶۳۴ فوت)
جمعیت (2011): جمعیت (2011)
 • کل: ۳۴٬۰۳۱
زبان‌ها: زبان‌ها
 • رسمی: زبان هندی
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۵:۳۰ (IST)
PIN: 464881
کد تلفن: 07487
پلاک خودرو: MP-38
بیگم‌گنج (به انگلیسی: Begamganj) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در شهرستان رایسن واقع شده‌است.
خصوصیات

بیگم‌گنج ۳۴٬۰۳۱ نفر جمعیت دارد و ۴۹۸ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
آرتسوانیست

مکان در 23x15px|border |alt=|link= ارمنستان
| آرتسوانیست Արծվանիստ | آرتسوانیست Արծվանիստ |
| --- | --- |
صومعه واناوان: صومعه واناوان
آرتسوانیستموقعیت روی نقشه ارمنستانآرتسوانیستموقعیت روی نقشه استان گغارکونیک: آرتسوانیستموقعیت روی نقشه ارمنستانآرتسوانیستموقعیت روی نقشه استان گغارکونیک
مختصات: ۴۰°۰۹′۱۸″ شمالی ۴۵°۳۰′۲۸″ شرقی﻿ / ﻿۴۰٫۱۵۵۰۰°شمالی ۴۵٫۵۰۷۷۸°شرقی﻿ / 40.15500; 45.50778: مختصات: ۴۰°۰۹′۱۸″ شمالی ۴۵°۳۰′۲۸″ شرقی﻿ / ﻿۴۰٫۱۵۵۰۰°شمالی ۴۵٫۵۰۷۷۸°شرقی﻿ / 40.15500; 45.50778
استان: گغارکونیک
تأسیس‌شده: ۱۸۲۹–۳۰
حکومت: حکومت
 • شهردار: Samvel Ohanyan
ارتفاع: ۱۹۴۱ متر (۶۳۶۸ فوت)
جمعیت (۲۰۰۸): جمعیت (۲۰۰۸)
 • کل: ۳۰۶۱
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۴ (AMT)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۵ (AMST)
کد پستی: ۱۴۰۴
کد منطقه: ؟؟؟ (۳۷۴)
آرتسوانیست (به ارمنی: Արծվանիստ) یک شهر در ارمنستان است که در استان گغارکونیک واقع شده‌است.  در  کیلومتری شمال گاوار، مرکز استان گغارکونیک واقع شده است.
خصوصیات

آرتسوانیست ۳٬۰۶۱ نفر جمعیت دارد و ۱٬۹۴۱ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.  در  کیلومتری شمال گاوار، مرکز استان گغارکونیک واقع شده است.
آزادسازی خرمشهر

آزادسازی خرمشهر از اهداف اصلی عملیات بیت‌المقدس در خلال جنگ ایران و عراق بود، که توسط ارتش جمهوری اسلامی ایران (به فرماندهی علی صیاد شیرازی) و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (به فرماندهی محسن رضایی) در ۳ خرداد ۱۳۶۱ انجام گرفت. فتح خرمشهر بازتاب جهانی داشت و عراق با از دست دادن خرمشهر، از نظر سیاسی تکیه‌گاهش را برای مذاکره از دست داد. این نبرد از لحاظ نظامی، به‌عنوان نقطهٔ عطفی در تاریخ جنگ ایران و عراق شناخته می‌شود. بعد از آزاد‌سازی خرمشهر سید روح‌الله خمینی گفت خرمشهر را خدا آزاد کرد. شورای عالی انقلاب فرهنگی؛ روز ۳ خرداد را به‌عنوان روز مقاومت، ایثار و پیروزی در تقویم رسمی ایران نام‌گذاری کرده‌است.
نبرد شهری خرمشهر > مقاومت نیروهای ایرانی

پس از حمله نیروهای عراقی به خرمشهر، یک گردان از تکاوران دریایی ارتش به فرماندهی ناخداهوشنگ صمدی، گردان دژ خرمشهر به فرماندهی علی قمری و دانشجویان دانشگاه افسری امام علی به فرماندهی حسین حسنی سعدی، همچنین تعدادی از نیروهای سپاه خرمشهر به فرماندهی محمد جهان‌آرا، از یگان‌های نظامی بودند، که به مدت ۳۴ روز از شهر دفاع کردند.
نبرد شهری خرمشهر > آغاز عملیات پس‌گیری

در پی آغاز عملیات بیت‌المقدس در نیمه شب دهم اردیبهشت سال ۱۳۶۱ چند هدف عمده استراتژیک و تاکتیکی از جانب نیروهای ایرانی دنبال می‌شد:
بیرون راندن نیروهای ارتش عراق، به پشت مرزهای بین‌المللی
انهدام نیروهای باقیمانده از ارتش عراق، در منطقه بین غرب کارون تا خط مرزی
آزادسازی شهر خرمشهر
آزادسازی خرمشهر در حقیقت از اهداف مرحله چهارم عملیات بیت‌المقدس بود. در ساعت ۲۲:۳۰ شامگاه شنبه، ۱ خردادماه ۱۳۶۱، مرحله چهارم این عملیات با اعلام رمز توسط فرماندهی قرارگاه مرکزی کربلا به واحدهای عمل‌کننده، با هدف آزادسازی خرمشهر، آغاز شد. در این بین نقش نیروی هوایی ایران در منهدم کردن پل ساخته شده عراقی‌ها که بسیاری از نیروها و ادوات را از طریق آن به خرمشهر می‌رساندند، توسط خلبان محمود اسکندری نیز اهمیت بالایی داشت. در پایان این نبرد علاوه بر پایان بخشیدن به ۱۹ ماه اشغال بخشی از حساس‌ترین مناطق خوزستان و آزادسازی خرمشهر، ضربه‌ای سنگین به توان رزمی و روحیه نیروهای عراقی وارد آمد.
تلفات

در جریان آزادسازی خرمشهر حدود ۱۶ هزار نیروی عراقی کشته و زخمی شدند، همچنین ۱۹ هزار نفر نیروی عراقی به اسارت نیروهای ایرانی درآمدند. در خلال ۲۶ روز نبرد خونین در عملیات بیت‌المقدس ۳٬۰۰۰ نفر از نیروهای ایرانی شهید و ۱۲ هزار نفر نیز مجروح شدند. منابع پژوهشی گزارش می‌کنند حدود ۱۲ تا ۱۵ هزار رزمندهٔ ایرانی و ۸ هزار رزمندهٔ عراقی در خلال این عملیات کشته شده‌اند.[نیازمند منبع]
پس از آزادسازی

پس از آزادسازی خرمشهر رزمندگان ایرانی در اولین اقدام، در مسجد جامع خرمشهر نماز شکر به جا آوردند. با انتشار خبر این پیروزی در سطح کشور موجی از شادی و سرور سراسر ایران را فراگرفت، به طوری که مردم در سرتاسر کشور به خیابان‌ها رفته و به شادی و پخش شیرینی پرداختند.
سید روح‌الله خمینی در ۳ خرداد ۱۳۶۱ پیامی به مناسبت آزادسازی خرمشهر خطاب به مردم ایران صادر کرد. در اولین بخش این بیانیه آمده‌است: «خرمشهر را خدا آزاد کرد» و سپس بیان شده:
با تشکر از تلگرافاتی که در فتح خرمشهر به اینجانب شده‌است، سپاس بی‌حد بر خداوند قادر که کشور اسلامی و رزمندگان متعهد و فداکار آن را مورد عنایت و حمایت خویش قرار داد و نصر بزرگ خود را نصیب ما فرمود.
ادامه جنگ پس از آزادسازی

پس از این عملیات، نیروهای مسلح، به خصوص ارتش ایران، انگیزه کمتری برای ادامه جنگ داشتند. استدلال آن‌ها این بود که هدف از جنگ، بیرون راندن ارتش عراق بوده و ادامه آن و نفوذ به داخل عراق، کشورگشایی است.
پس از فتح خرمشهر امکان پایان جنگ وجود داشت و دیدگاه‌ها در مورد ادامه جنگ به ۲ دسته تقسیم می‌شود:
۱. دیدگاه طرفداران ادامه جنگ:
حقیقت اصلی که از دید عامه پنهان بود این بود که هنوز بسیاری از شهرها و سرزمینها از فکه و شلمچه تا سومار و نفت‌شهر در اشغال ارتش عراق بود و پذیرفتن صلح در چنین شرایطی عاقلانه نبود، نکته دیگر اینکه صلح تفاوت بسیار با آتش‌بس دارد، ایران در این مقطع با پذیرفتن آتش‌بس مشکلی نداشت، اما حرف مقامات ایرانی این بود که در صورت انعقاد پیمان صلح، بر اساس حقوق و عرف بین‌الملل، اولاً باید مرزها به قبل از دوران جنگ بازگردد، دوما مقصر جنگ معرفی شود و سوم اینکه مقصر مجبور به پرداخت غرامت و جبران خسارات ناشی از جنگ شود، که متأسفانه طرح‌های صلح و آتش‌بسی که شورای امنیت ارائه می‌کرد، متضمن هیچ‌کدام از شرایط بالا نبود و فقط طرفین را به ترک مخاصمه دعوت می‌کرد بدون آنکه مقصر و عامل متجاوز شناسایی شود، مرزها به وضعیت دوران صلح بازگردد و طرف متجاوز مجبور به جبران خسارات شود. در چنین شرایطی که ایران دست بالا را در جنگ داشت و همچنین حقوقش تضییع، و خاکش در اشغال عراق بود منطقا نباید پیشنهادهای صلحی را که فقط حقوق و منافع عراق را تأمین می‌کرد بپذیرد.
اما نظر برخی فرماندهان ارشد جنگ مانند قاسمعلی ظهیرنژاد (رئیس وقت ستاد مشترک ارتش) و محسن رضایی (فرمانده وقت کل سپاه) این بود، که به جهت دریافت غرامت، باید تا کنار اروندرود پیش‌روی شود. نظر محسن رضایی این بود که در آن مقطع، با پذیرش آتش‌بس از سوی ایران، جنگ با عراق، ۵۰ سال به درازا می‌کشید.
استدلال رهبران نظامی بر این بود که با آن شکست، بیش از ۵۰ درصد توان ارتش عراق از بین رفته و یک حمله دیگر (حمله‌ای که در عمل هیچ وقت به وقوع نپیوست) می‌تواند آخرین ضربه به حکومت نیمه جان صدام باشد. در نهایت با اعلام موافقت اکبر هاشمی رفسنجانی با نظر این دسته از فرماندهان، نظر مساعد روح‌الله خمینی جلب شد.
بر همین اساس در روز یکم تیرماه سال ۱۳۶۱ سید علی خامنه‌ای، رئیس وقت شورای عالی دفاع ملی و رئیس‌جمهور، در دیدار با گروهی از روحانیان و مبلّغان اعلام کرد:
"به مردم باید گفته شود که با فتح خرمشهر و حتی فتح دیگر شهرها، جنگ تمام نخواهد شد، زیرا تا زمانی که متجاوز تنبیه نشده‌است، مبارزه ادامه خواهد داشت."
۲. دیدگاه طرفداران پایان جنگ:
ایران بعد از فتح خرمشهر دست بالا را داشت و ارتش ایران به راحتی می‌توانست شهرهای باقی مانده در اشغال عراق را آزاد کند. اما طرفداران ادامه جنگ نیاز به حضور عراق در این شهرهای اشغال شده داشتند تا بگویند جنگ پایان نیافته‌است و ما باید در خاک عراق حضور داشته باشیم. از سوی دیگر قشر حاکم که جنگ‌طلب و مذهبی بودند برای خاموش کردن صدای مخالفان داخلی و گروه‌های دگراندیش نیاز به جنگ داشتند. آنها با بیان این که کشور در جنگ است و ما باید با هم متحد باشیم تا بر دشمن غلبه کنیم آزادی بیان را محدود می‌کردند و صدای مخالفان را خاموش می‌کردند.[نیازمند منبع]
نگارخانه

اسکناس ۲۰۰ تومانی، با تصویر رزمندگان ایرانی بعد از بازپس‌گیری خرمشهر
آماده‌سازی نیروهای ایران برای عملیات بیت‌المقدس
اعزام نیروهای ایران به سوی خرمشهر
نیروهای ایران در حال گذر از رود کارون
سربازان ارتش ایران در خیابان‌های خرمشهر
شادی نیروهای تیپ ۲۱ امام رضا نیشابور پس از آزادسازی خرمشهر
وضعیت خرمشهر پس از باز پس‌گیری آن از عراق
شادمانی مردم ایران پس از شنیدن خبر آزادی خرمشهر
دم (تنفس)

دم یا استنشاق انسان همراه با تصویر ریه‌ها
دم یا استنشاق به عمل ورود هوای موجود در خارج از دستگاه تنفسی به درون آن گفته می‌شود. در یک چرخه کامل عملیات تنفس، این عمل در مقابل عمل بازدم قرار می‌گیرد. عمل دم یکی از تأثیرات انقباض کشسانی ماهیچه میان‌دنده برونی ریه (به انگلیسی: external Intercostal muscles) و ماهیچه دیافراگم موجودات زنده است. این یک عمل غیر خودآگاهی است و مغز انسان در حالت‌های خوابیدن، صحبت‌کردن و غیره این کار را در فاصله‌های زمانی معین انجام می‌دهد و زمانی دم متوقف می‌شود که انسان آگاهانه تصمیم به توقف این عمل نماید.
بارها توصیه بر دم از طریق بینی و بازدم از طریق دهان شده است.
هنگام دم (تنفس)

ماهیچه میان‌دنده برونی به سمت بیرون و بالا منقبض می‌شود و قفسهٔ سینه را نیز در همین جهات حرکت می‌دهد که منجر به گسترش فضای درونی قفسه سینه می‌شود.(آقای گرجی)
ماهیچه میان‌دنده درونی شل می‌شود.
(پردهٔ دیافراگم به ست پایین منقبض می‌شود که منجر به گسترش فضای درونی قفسه سینه می‌شود.
در دم به دلیل گسترش حجم درونی قفسه سینه و کم بودن غلظت هوا و اجزای آن مانند اکسیژن، هوا ی بیرون شش‌ها توسط واپخش به درون ریه‌ها وارد می‌شود.
پیوندها

بازدم
کوند، ایروان

مکان در 23x15px|border |alt=|link= ارمنستان
| کُوند  Կոնդ | کُوند  Կոնդ |
| --- | --- |
محله: محله
نمای عمومی از کًوند: نمای عمومی از کًوند
کُوند  Կոնդموقعیت کوند، ایروان در نقشه: کُوند  Կոնդموقعیت کوند، ایروان در نقشه
مختصات: ۴۰°۱۰′۵۵٫۹۹″ شمالی ۴۴°۳۰′۰۶٫۱۸″ شرقی﻿ / ﻿۴۰٫۱۸۲۲۱۹۴°شمالی ۴۴٫۵۰۱۷۱۶۷°شرقی﻿ / 40.1822194; 44.5017167: مختصات: ۴۰°۱۰′۵۵٫۹۹″ شمالی ۴۴°۳۰′۰۶٫۱۸″ شرقی﻿ / ﻿۴۰٫۱۸۲۲۱۹۴°شمالی ۴۴٫۵۰۱۷۱۶۷°شرقی﻿ / 40.1822194; 44.5017167
استان: ایروان
ناحیه: کنترون
مساحت: مساحت
 • کل: ۰٫۲۳۷ کیلومتر مربع (۰٫۰۹۲ مایل مربع)
ارتفاع: ۱۰۲۷ متر (۳۳۶۹ فوت)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۴ (ساعت گرینویچ)
کُوند (به ارمنی: Կոնդ)، به معنی تپه طولانی در ارمنی که در زمان حکومت دولت‌های ایرانی (صفویه، افشاریه و اوایل قاجاریه) تپه باشی نامیده می‌شد) یکی از قدیمی‌ترین محله‌های ایروان است. این منطقه در محدوده امروزی ناحیه کنترون پایتخت ارمنستان واقع شده است. بنا بر گفتهٔ هوهانس شاه خاتونیانس، مورخ ارمنی، کوند در دامنه‌های غربی و جنوبی تپه‌ها و دامنه تپه ای صخره ای به همین نام قرار دارد. حد غربی آن از لحاظ تاریخی رودخانه هرازدان و مرز شمالی آن قبرستان کوزرن بوده است.
.
ریشه‌شناسی نام

کُوند در زبان ارمنی به معنی تپه طولانی است که به دلیل ارتفاع بیشتر نسبت به مناطق اطراف به این نام خوانده می‌شود.
این محله در زمان حکومت خانات خراجگذار ممالک محروسه ایران ،(خانات ایروان)به نام تپه باشی (به معنای بالای تپه در زبان ترکی) نامیده می‌شد.
تاریخچه

از قرن هفدهم کُوند یکی از سه محله اصلی (شهر (شهر قدیم)، دمیر بولاغ (کاراهنک) و کوند (تپه باشی)) در ایروان بود. کند، مشابه شهرقدیم، در زمان حکومت دولت علیه ایران، ارامنه بومی در این محله سکونت داشتند.  در این مدت حکومت بر ارامنه این منطقه به عهده ملیک‌های خاندان گغامیان بود.جمعیت کُوند به زودی چند قومیتی شد، زمانی که تقریباً صد نفر بوشا به این تپه‌ها نقل مکان نمودند.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
ترکیب جمعیتی ایروان در سال ۱۸۳۰: ترکیب جمعیتی ایروان در سال ۱۸۳۰
| محله | ارامنه | ارامنه | ارامنه | مسلمانان | بوشا | نمامی سکنه |
| محله | محلی | ایرانی | عثمانی | مسلمانان | بوشا | نمامی سکنه |
| شهرقدیم | ۹۹۸ | ۱٬۱۱۱ | ۳۰ | ۳٬۱۹۹ | نامشخص | ۵٬۳۳۸ |
| کُوند | ۱٬۱۷۶ | ۳۷۴ | ۱۸ | ۲٬۵۳۷ | ۱۹۵ | ۴٬۳۰۰ |
| دمیربولاغ | نامشخص | ۲۳۰ | نامشخص | ۱٬۵۹۵ | نامشخص | ۱٬۸۲۵ |
| ایروان | ۲٬۱۷۴ | ۱٬۷۱۵ | ۴۸ | ۷٬۳۳۱ | ۱۹۵ | ۱۱٬۴۶۳ |
| ایروان | ۳٬۹۳۷ | ۳٬۹۳۷ | ۳٬۹۳۷ | ۷٬۳۳۱ | ۱۹۵ | ۱۱٬۴۶۳ |
خصوصیات

کوند ۰٫۲۳۷ کیلومترمربع مساحت دارد ۱٬۰۲۷ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده است.
نگارخانه

نقشه شهر ایروان در قرن هجدهم، شامل محله کُوند
Map of Yerevan in 1920, with Kond located in the northeastern part of the city south of the Hrazdan river
بقایای مسجد نپه باشی در کُوند
پورتوفرایو

مکان
| پورتوفرایو | پورتوفرایو |
| --- | --- |
کومونه: کومونه
Comune di Portoferraio: Comune di Portoferraio
سراسرنمایی از پورتوفرایو: سراسرنمایی از پورتوفرایو
ناحیه: توسکانی
استان / شهرستان: استان لیورنو (LI)
دهستان: Acquaviva, Biodola, Magazzini, Montecristo، San Giovanni, San Martino, Santo Stefano, Scaglieri, Schiopparello, Valle di Lazzaro, Viticcio, Volterraio
حکومت: حکومت
 • شهردار: Roberto Peria (since June 2004)
مساحت: مساحت
 • کل: ۴۷٫۴۶ کیلومتر مربع (۱۸٫۳۲ مایل مربع)
ارتفاع: ۴ متر (۱۳ فوت)
جمعیت (31 July 2007): جمعیت (31 July 2007)
 • کل: ۱۲٬۱۳۶
 • تراکم: ۲۶۰/کیلومتر مربع (۶۶۰/مایل مربع)
اهلیت‌نام: Portoferraiesi
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (زمان)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (ساعت تابستانه)
کد پستی: 57037
پیش‌شماره تلفن: 0565
قدیس پشتیبان: St. Cristinus
روز قدیس: April 29
وبگاه: وبگاه رسمی
پورتوفرایو (به ایتالیایی: Portoferraio) یک کومونه در ایتالیا است که در استان لیورنو واقع شده‌است.
خصوصیات

پورتوفرایو ۴۷٫۴۶ کیلومترمربع مساحت و ۱۲٬۱۳۶ نفر جمعیت دارد و ۴ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
سبلان

| سبلان | سبلان |
| --- | --- |
سبلان : سبلان 
مرتفع‌ترین نقطه: مرتفع‌ترین نقطه
ارتفاع: ۴٬۸۱۱ متر (۱۵٬۷۸۴ فوت)
برجستگی: ۳٬۲۸۳ متر (۱۰٬۷۷۱ فوت) رتبه شصت و ششم
ایزولاسیون: ۳۴۶ کیلومتر (۲۱۵ مایل) 
کوه سبلان با ۴۸۱۱ متر بلندی از سطح دریا، دومین  کوه بلند ایران است که در شمال غرب کشور و در استان اردبیل و بین شهرهای اردبیل و مشگین‌شهر قرار دارد.از لحاظ تقسیمات اداری استان اردبیل، این کوه در مرز بین بخش مرکزی شهرستان اردبیل و بخش لاهرود شهرستان مشگین‌شهر واقع می‌باشد
سبلان قلهٔ بلند ایران پس از دماوند و علم کوه،  یکی از ۱۵۱۵ قله بسیار برجستهٔ جهان به‌شمار می‌رود. سبلان یک کوه آتشفشانی نیمه فعال است که در مرحلهٔ فومرولیو بوده و در بالای قله آن دریاچه سبلان قرار دارد که تنها دریاچه دهانه ای کشور و با ارتفاع ۴۸۱۱ متر مرتفع‌ترین دریاچه ایران و یکی از مرتفع‌ترین دریاچه‌های جهان به‌شمار می‌آید، این دریاچه دارای مساحت ۱٫۰ هکتار، عمق تا ۱۵ متر و حجم تا ۸۰۰۰۰ متر مکعب است. سبلان به خاطر آبگرم‌های طبیعی و طبیعت زیبا و منحصربه‌فرد و پیست اسکی آلوارس مورد توجه گردشگران است.
نام‌شناسی

اگرچه گروهی از پزوهشگران خاستگاه زرتشت را در شرق ایران دانسته‌اند ولی برخی سبلان را محل بعثت (زرتشت) می‌دانند.
برخی از پژوهشگران، کوه‌های اوشیدم و اوشیدرنَه را که در اوستا به آنها اشاره شده است را نامهای قلل سبلان می‌دانند. نمونه‌ای از آن در کتاب چنین گفت زرتشت، اثر نیچه، مشاهده می‌شود که به پایین آمدن زرتشت از کوه سبلان اشاره کرده است این کوه در زبان اوستایی قدیم با نام ساوالان نیز شناخته می‌شده است. و از این نظر مکانی مقدس و مورد احترام است که حتی در میان بومیان و عشایر منطقه به نام آن قسم یاد می‌شود.
بر همین بنیاد گمانه‌هایی در مورد نام سبلان وجود دارد این است که در زبان آذربایجانی ساو یعنی وحی و آلان یعنی محل وحی و ترکیب این دو واژه محل گرفتن وحی را می‌سازد همچنین در منابع فارسی ساوالان با نام سبلان شناخته می‌شود که آن را از باران بزرگی به نام سبل می‌دانند. سبلان در سنسکریت صبلیمن (śabaliman) و به معنی رگه بوده است؛ زیرا در دامنهٔ این کوه، چشمهٔ آب گرم و آب سرد با فاصلهٔ نزدیک یک متر از هم دیده می‌شود؛ یعنی یک رگهٔ آن گرم و رگهٔ دیگرش سرد است. گمانه دیگر آن است که نام آن از سَولون از زبان تالشی به معنی آشیانه برف گرفته شده باشد.
از سوی دیگر برخی بر این نظر هستند که سبلان ریشه ای عربی دارد و از کلمه سبل به معنی باران درشت‌دانه و مفیدی گرفته شده است، به همین خاطر نام منطقه سبلان نام گذاری شده است. در متون سبلان در آثار مکتوب مسلمانان و نوشته‌های صاحب‌نظران غیرمسلمان انعکاس بیشتری دارد که از آن جمله آثار اصطخری (م ۳۴۶ هجری قمری)، ابن حوقل (و ۳۶۷ هجری قمری)، مؤلف حدود العالم (۳۷۵و هجری قمری)، احمد مقدس (۳۷۵و هجری قمری)، یاقوت حموی (م ۶۲۶ هجری قمری) از نام سبلان استفاده شده است که می‌تواند موید این موضوع باشد.
جواد کهلان فر در کتاب تاریخ اساطیری تطبیقی ایران باستان بر این نظر است که
در روایات شاهنامه نام دژ بهمن (خانه خوب و مقدس) هم که به عنوان مقر دیوان با اردبیل (شهر پر نعمت) مطابقت داده شده است همانا در اساس منظور شهر نینوا (شهر پر نعمت) پایتخت دولت آشور بوده است که به دست کی خشثرو (کی خسرو، هوخشتره) سقوط کرد. از اینجا متوجه معنی لفظی اصلی شهر اردبیل یعنی شهر پر نعمت می‌شویم که به سهو ارت بیل یعنی شهر مقدس تصور شده است. معنی نامهای کوه بزرگ آن یعنی سبلان (سو-لان یعنی لانه سود) و هوکر (کوه نیکو دهش) نیز گواه همان مفهوم شهر پر نعمت و سود بودن نام اردبیل است.
جغرافیا

کوه سبلان در ۳۵ کیلومتری غرب شهر اردبیل و ۲۵ کیلومتری جنوب شرقی شهرستان مشکین‌شهر واقع است. از لحاظ تقسیمات اداری استان اردبیل، این کوه در مرز بین بخش مرکزی شهرستان اردبیل و بخش لاهرود شهرستان مشگین‌شهر واقع می‌باشد. این کوه در طول جغرافیایی ۴۷ درجه و ۵۰ دقیقه شرقی و عرض جغرافیایی ۳۸ درجه و ۱۷ دقیقه شمالی قرار گرفته است. برای این کوه عظیم ۶۰ کیلومتر طول و ۴۵ کیلومتر پهنا تخمین می‌زنند و سطحی که به وسیله آن در آذربایجان قرار گرفته نزدیک به ۶۰۰۰ کیلومتر مربع است.
کوهستان
سبلان دارای چندین قله معروف است که قله مرتفع آن به سلطان مشهور است و قله‌های دیگر آن با نام (هره لر) (کسری) (بالا سبلان) و (بابا مقصود) مشهورند. کوه سبلان از مجموعه‌ای از ارتفاعات متعدد تشکیل شده که به موازات ارسباران ولی اندکی در شرق آن کشیده شده است. امتداد آن شرقی–غربی است و از شرق و شمال و جنوب کوهی به نام قوشه داغ آن را به رشته کوه ارسباران متصل می‌کند. در جنوب آن کوه بزقوش، که از سمت جنوب غربی به کوهستان سهند مربوط است، کشیده شده است.
قسمت شرقی کوه سبلان به قله آتشفشان سبلان که در بلندای ۴۸۱۱ متری قرار دارد، منتهی می‌شود. تمام قله‌های سبلان در همهٔ ایام سال پوشیده از یخ و برف‌های دائمی هستند.
در جبهه غربی قله سلطان و در کنار جان‌پناه، سنگی به شکل عقاب قرار دارد که در طول زمان به نماد سبلان تبدیل شده است. این قطعه سنگ به شکل عقابی است که نشسته و سر را به سوی شرق چرخانده است.
در مسیر صعود از یال شرقی (پناهگاه) سنگهایی به شکل روباه، کبوتر کاکلی و شاه و ملکه وجود دارد که در مسیر پرچم‌های راهنما وجود دارند.
صعود به کوه

به صورت کلی برای صعود به سبلان سه مسیر وجود دارد:
مسیر شمال‌شرقی (مسیر رایج)، که از آبگرم شابیل واقع در جنوب شهر لاهرود در جاده اردبیل به مشکین‌شهر آغاز می‌شود و با عبور از پناهگاه به وسیله یال شرقی به قله می‌رسد. مسیر پناهگاه تا قله کاملاً پاکوب بوده و مشخص است و در بیشتر قسمت‌های آن پرچم‌های راهنما وجود دارد. این جبهه ساده بوده و کوهنوردان معمولی به راحتی صعود تابستانه را در چند ساعت (صبح تا ظهر) انجام می‌دهند.
مسیر غربی، که از پای دریاچه قره گل شروع می‌شود و پس از گذر از هره چال و یخچال عظیم هره به جان‌پناه غربی و سپس قله سبلان می‌رسد.
مسیر جنوبی، که از سمت جنوب قله آغاز می‌شود و در نزدیکی قله به وسیله یال شرقی به قله منتهی می‌شود. در این مسیر جان‌پناهی وجود ندارد. این جبهه سخت‌ترین راه صعود به این قله می‌باشد که از سنگ‌های بزرگ تشکیل شده است. پیست اسکی آلوارس که یکی از مجهزترین پیست‌های اسکی ایران است در این مسیر قرار دارد.
ثبت در فهرست آثار طبیعی ملی

قله سبلان به شماره ۱۹۴۹۶/۱۲ در فهرست آثار طبیعی ملی کشور به ثبت رسیده و سند مالیکت آن از ارتفاع بالای سه هزار و ۶۰۰ متری قله به وسعت شش هزار و ۲۰۰ هکتار به نام سازمان حفاظت محیط زیست صادر شده است.
سنددار شدن قله سبلان

قله سبلان در اسفند سال ۱۳۹۹ توسط اداره کل منابع طبیعی استان اردبیل به مساحت ۹۷۴۰۰۰ هکتار و به شعاع ۱۰ کیلومتری از ییلاقات آن دارای سند رسمی گردید. صدور این سند زمینه پیشگیری از کوه خواری، تصرفات غیرقانونی و ثبت در فهرست یونسکو را فراهم می‌آورد.
حادثه دی ۱۴۰۲ کوهنوردان سبلان

حمید قویدل مدیر عامل هلال احمر استان اردبیل اظهار کرد: «۱۹:۳۰ جمعه ۱۵ دی ۱۴۰۲ خبر ناپدید شدن ۳ کوهنورد در ارتفاع‌های سبلان به هلال احمر اعلام شد و نجاتگران ساعت ۲۱ در منطقه حاضر شدند و عملیات جستجو برای پیدا کردن این افراد آغاز شد». وی در ادامه گفت: «پس از حدود ۱۸ ساعت جستجو، نجاتگران جسد ۲ کوهنورد زن را در محدوده یخچال کوچک سبلان در ارتفاع ۴۲۰۰ متری جبهه شمال شرقی سبلان پیدا کردند و این افراد به علت سقوط از ارتفاع و سرمای شدید جان خود را از دست داده بودند و یکی دیگر از کوهنوردان هم مصدوم شده است».
معصومه رفیعی و نادره دمشقی دو کوهنورد جان باخته در این حادثه بودند و علی نجفی تنها کوهنورد نجات‌یافته در این حادثه بود. نجفی اظهار کرد: «معصومه رفیعی در ساعت ۸:۴۵ شنبه ۱۶ دی ۱۴۰۲ و نادره دمشقی در ساعت ۹:۳۰ شنبه ۱۶ دی ۱۴۰۲ جان باخت».
نگارخانه

| دریاچهٔ سبلان در وضعیت منجمد | قله سبلان و شهر اردبیل |
| --- | --- |
دریاچهٔ سبلان: تله کابین آلوارس، اردبیل
عکس‌های ماهواره‌ای ناسا از سبلان:
در تاریخ ۲۰۰۰/۰۷/۱۴
در تاریخ ۲۰۰۰/۰۹/۰۲
در تاریخ ۲۰۰۱/۰۲/۲۵
در تاریخ ۲۰۰۱/۰۸/۱۱
در تاریخ ۲۰۰۲/۰۱/۲۵
در تاریخ ۲۰۰۲/۰۷/۲۹
در تاریخ ۲۰۰۲/۰۸/۱۴
در تاریخ ۲۰۰۲/۱۰/۱۷
قلهٔ سبلان
خدیجه

| مادر مؤمنانخَدِیجَة بِنْت خُوَیْلِد | مادر مؤمنانخَدِیجَة بِنْت خُوَیْلِد |
| --- | --- |
زادهٔ: ج ۵۵۵ یا ۵۶۷ مکه، حجاز، عربستان (عربستان کنونی)
درگذشت: ۱۰ رمضان  ج. ۶۱۹ (۶۳–۶۴ ساله) مکه، حجاز
آرامگاه: جنت المعلا، مکه
دیگر نام‌ها: خدیجه کبری-امیرات-قریش-الطاهره
شناخته‌شده برای: همسر اول محمد
عنوان: خدیجه کبری، ام‌المؤمنین
دوره: صدر اسلام
همسر(ها): أبی هالة هند بن النباش بن زرارة التمیمی عتیق بن عائد مخزومی محمد بن عبدالله
فرزندان: پسران :قاسم بن محمد عبدالله بن محمد دختران :زینب بنت محمد رقیه بنت محمد ام کلثوم بنت محمد فاطمه بنت محمد
والدین: خویلد بن اسد (پدر) فاطمه بنت زائده بن الاصم (مادر)
خویشاوندان: هاله بنت خویلد (خواهر) ورقة بن نوفل (پسر عمو) زبیر بن عوام (برادر زاده) نوه‌ها: علی بن ابی‌عاص امامه بنت ابی‌عاص عبدالله بن عثمان لیله بنت عثمان حسن بن علی حسین بن علی زینب بنت علی ام کلثوم بنت علی
خانواده: بنی اسد (با ولادت)  اهل بیت (با ازدواج)
خَدِیجَة بِنْت خُوَیْلِد (حدود ۵۵۵ - نوامبر ۶۱۹ میلادی) نخستین همسر محمد پیامبر اسلام، مادر فاطمه زهرا و نخستین فرد و اولین زن گرونده به اسلام است. خدیجه در سال ۶۸ پیش از هجرت در مکه زاده شد. از القاب او در زمان جاهلیت «الطاهره» و «سیده قریش» بود. از نامداران قبیله قریش در مکه و بازرگانی موفق بود.
برابر باور شیعه و برخی دیگر از مسلمانان و تاریخ‌نویسان اسلامی، خدیجه نخستین و عزیزترین زن محمد بود.
همه مسلمانان از خدیجه به عنوان "مادر مؤمنان (ام المومنین)" یاد می‌کنند. در اسلام، خدیجه را بانویی سرشناس و مهم می‌دانند. همچنین او به همراه آسیه، مریم و دخترش فاطمه چهار بانوی بهشتی هستند.
وی به مدت ۲۵ سال همسر محمد بود.
نام

نام کامل وی: خدیجه بنت خویلد بن اسد بن عبدالعزی بن قصی بن کلاب بن مرّة بن کعب بن لؤی بن غالب بن فهر بن مالک بن نضر بن کنانه؛ و نام مادرش: فاطمه بنت زایدة بن الأصم بن الهرم بن رواحة بن حجر بن عبد بن معیص بن عامر بن لؤی بن غالب بن فهر بن مالک.
نیاکان

مادر خدیجه، فاطمه بنت زایده، که در سال ۵۷۵ م درگذشت. از قبیله عامر بن لعیه از قریش و دختر عموی سوم مادر محمد بود. پدر خدیجه، خویلد بن اسد، بازرگان و بزرگ قبیله بود. بر اساس برخی از نقل‌ها، وی در سال ۵۹۰ درگذشت (در سال ۵۸۵ در جنگ فجار)، اما به گفته برخی، زمانی که خدیجه در سال ۵۹۵ با محمد ازدواج کرد، او هنوز زنده بود.