stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
فهرست شاهان ایران
ایران مدرن (۱۵۰۱–۱۹۷۹) > ایران صفوی (۱۵۰۱–۱۷۲۲)

| پرتره | نام | سلطنت | جانشینی |
| --- | --- | --- | --- |
|  | شاه اسماعیل یکم | ۱۱ مه ۱۵۰۲ – ۲۲/۲۳ مه ۱۵۲۴ (۲۲ سال و ۱۱ روز) | فتح و یکپارچه‌سازی دوبارهٔ ایران |
|  | شاه تهماسب یکم | ۲۲/۲۳ مه ۱۵۲۴ – ۲۲ اوت ۱۵۷۶ (۵۲ سال و ۳ ماه) | پسر اسماعیل یکم |
|  | شاه اسماعیل دوم | ۲۲ اوت ۱۵۷۶ – ۱۱ فوریه ۱۵۷۸ (۱ سال، ۵ ماه و ۲۰ روز) | پسر تهماسب یکم |
|  | شاه محمد خدابنده | ۱۱ فوریه ۱۵۷۸ – ۲ دسامبر ۱۵۸۷ (۹ سال، ۹ ماه و ۲۱ روز) | پسر تهماسب یکم |
|  | شاه عباس یکم بزرگ | ۲ دسامبر ۱۵۸۷ – ۲۱ ژانویه ۱۶۲۹ (۴۱ سال، ۱ ماه و ۱۹ روز) | پسر محمد خدابنده |
|  | شاه صفی یکم | ۲۱ ژانویه ۱۶۲۹ – ۱۲ مه ۱۶۴۲ (۱۳ سال، ۳ ماه و ۲۱ روز) | نوه عباس یکم |
|  | شاه عباس دوم | ۱۲ مه ۱۶۴۲ – ۲۷ سپتامبر ۱۶۶۷ (۲۵ سال، ۴ ماه و ۱۵ روز) | پسر صفی یکم |
|  | شاه صفی دوم (۱۶۶۷–۱۶۶۸) شاه سلیمان یکم (۱۶۶۸–۱۶۹۴) | ۳ اکتبر ۱۶۶۷ – ۳۰ ژانویه ۱۶۹۴ (۲۶ سال، ۳ ماه و ۲۷ روز) | پسر عباس دوم |
|  | شاه سلطان حسین یکم | ۲۸ آوریل ۱۶۹۴ – ۲۲ اکتبر ۱۷۲۲ (۲۸ سال، ۵ ماه و ۲۴ روز) | پسر سلیمان یکم |
ایران مدرن (۱۵۰۱–۱۹۷۹) > ایران صفوی (۱۵۰۱–۱۷۲۲) > هوتکی‌ها (۱۷۲۲–۱۷۲۹)

| پرتره | نام | سلطنت | جانشینی |
| --- | --- | --- | --- |
|  | محمود هوتکی | ۲۲ اکتبر ۱۷۲۲ – آوریل/مه ۱۷۲۵ (۲ سال، ۵ ماه و ۹ روز) | به پایتخت هجوم آورد و قدرت را از سلطان حسین یکم غصب کرد. |
|  | اشرف افغان | آوریل/مه ۱۷۲۵ – ۱۷۲۹ (۴ سال) | پسرعموی محمود هوتکی؛ او محمود را به قتل رساند. |
ایران مدرن (۱۵۰۱–۱۹۷۹) > ایران صفوی (۱۵۰۱–۱۷۲۲) > مقتدران صفوی (۱۷۲۲–۱۷۷۳)

| پرتره | نام | سلطنت | جانشینی |
| --- | --- | --- | --- |
|  | شاه تهماسب دوم | ۳۱ اکتبر ۱۷۲۲ – اوت ۱۷۳۲ (۹ سال، ۹ یا ۱۰ ماه) | پسر سلطان حسین یکم |
|  | شاه عباس سوم | ۷ سپتامبر ۱۷۳۲ – ۸ مارس ۱۷۳۶ (۳ سال، ۶ ماه و ۱ روز) | پسر تهماسب دوم |
حاکم به رسمیت شناخته‌شدهٔ صفوی در ۱۷۳۶–۱۷۵۰ وجود نداشت.: حاکم به رسمیت شناخته‌شدهٔ صفوی در ۱۷۳۶–۱۷۵۰ وجود نداشت.
|  | شاه سلیمان دوم | ۱۳ ژانویه – مارس ۱۷۵۰ (2 ماه) | نوه سلیمان یکم. پس از برکناری شاهرخ‌شاه (افشار) در مشهد شاه اعلام شد و تا زمان بازگشت شاهرخ حکومت کرد. |
|  | شاه اسماعیل سوم | تابستان ۱۷۵۰ – ۱۷۷۳ (۲۳ سال) | نوه سلطان حسین یکم. از سوی کریم‌خان زند در سال ۱۷۵۰ به‌عنوان حاکم دست‌نشانده در اصفهان شاه معرفی شد. |
|  | شاه سلطان حسین دوم | ۱۷۵۲/۱۷۵۳ | پسر مرد آذری و زن ارمنی، اما ادعا کرد که پسر تهماسب دوم است. از سوی علی‌مردان‌خان چهارلنگ به‌عنوان حاکم دست‌نشانده در بغداد شاه معرفی شد. |
ایران مدرن (۱۵۰۱–۱۹۷۹) > ایران افشاری (۱۷۳۶–۱۷۹۶)

| پرتره | نام | سلطنت | جانشینی |
| --- | --- | --- | --- |
|  | نادرشاه | ۸ مارس ۱۷۳۶ – ۲۰ ژوئن ۱۷۴۷ (۱۱ سال، ۳ ماه و ۱۲ روز) | ژنرال؛ عزل عباس سوم |
|  | عادل‌شاه | ۶ ژوئیه ۱۷۴۷ – ۲۴ سپتامبر ۱۷۴۸ (۱ سال، ۱ ماه و ۱۸ روز) | برادرزاده نادرشاه؛ پس از ترور نادر حاکم اعلام شد |
|  | شاهرخ‌شاه | ۱ اکتبر ۱۷۴۸ – ۱۳ ژانویه ۱۷۵۰ (سلطنت نخست) (۱ سال، ۳ ماه و ۱۲ روز) | نوه نادرشاه و شاه سلطان حسین یکم (صفوی). از سوی سران قبایل مشهد در مخالفت با عادل به‌عنوان حاکم اعلام شد. |
|  | ابراهیم‌شاه | ۸ دسامبر ۱۷۴۸ – دسامبر ۱۷۴۹ (~۱ سال) | برادر عادل‌شاه؛ پس از عزل و کور کردن عادل، حاکم (در مخالفت با شاهرخ‌شاه) اعلام شد. |
شاهرخ‌شاه در ژانویه تا مارس ۱۷۵۰ به نفع حاکم صفوی شاه سلیمان دوم از سلطنت برکنار شد.: شاهرخ‌شاه در ژانویه تا مارس ۱۷۵۰ به نفع حاکم صفوی شاه سلیمان دوم از سلطنت برکنار شد.
|  | شاهرخ‌شاه | مارس ۱۷۵۰ – ۱۷۹۶ (سلطنت دوم) (۴۶ سال) | بازگشت به سلطنت |
ایران مدرن (۱۵۰۱–۱۹۷۹) > دودمان زند (۱۷۵۱–۱۷۹۴)

| پرتره | نام | سلطنت | جانشینی |
| --- | --- | --- | --- |
|  | کریم‌خان زند | ۱۷۵۱ – ۱ مارس ۱۷۷۹ (۲۸ سال) | در بخش زیادی از ایران قدرت گرفت |
|  | محمدعلی‌خان زند | ۲ مارس  – ۱۹ ژوئن ۱۷۷۹ (۳ ماه و ۱۷ روز) | پسر کریم‌خان. در حاکمیت با برادرش ابوالفتح‌خان شریک بود. |
|  | ابوالفتح‌خان زند | ۲ مارس – ۲۲ اوت ۱۷۷۹ (۵ ماه و ۲۰ روز) | پسر کریم‌خان. ابتدا در حاکمیت با برادرش ابوالفتح‌خان شریک بود. |
|  | صادق‌خان زند | ۲۲ اوت ۱۷۷۹ – ۱۴ مارس ۱۷۸۱ (۱ سال، ۶ ماه و ۲۰ روز) | برادر کریم‌خان |
|  | علیمرادخان زند | ۱۴ مارس ۱۷۸۱ – ۱۰ ژانویه ۱۷۸۵ (۳ سال، ۹ ماه و ۲۷ روز) | عضو تیرۀ هزاره طایفه زند |
|  | جعفرخان زند | ۱۷ ژانویه ۱۷۸۵ – ۲۳ ژانویه ۱۷۸۹ (۴ سال و ۶ روز) | پسر صادق‌خان |
|  | صیدمرادخان زند | ۲۳ ژانویه – ۷ مه ۱۷۸۹ (۳ ماه و ۱۴ روز) | پسر عموی علیمرادخان. قیام علیه جعفرخان (به مرگ جعفر انجامید) و مخالفت با سلطنت پسر جعفر، لطفعلی‌خان. |
|  | لطفعلی‌خان زند | ۷ مه ۱۷۸۹ – نوامبر ۱۷۹۴ (۵ سال و ۵ یا ۶ ماه) | پسر جعفرخان |
ایران مدرن (۱۵۰۱–۱۹۷۹) > ایران قاجاری (۱۷۸۹–۱۹۲۵)

| پرتره | نام | سلطنت | جانشینی |
| --- | --- | --- | --- |
|  | آقامحمدخان | ۱۷۸۹ – ۱۷ ژوئن 1797 (۸ سال) | مشغول یکپارچه‌سازی دوبارهٔ ایران از ۱۷۸۹–۱۷۹۶ |
|  | فتحعلی‌شاه | ۱۷ ژوئن ۱۷۹۷ – ۲۳ اکتبر ۱۸۳۴ (۳۷ سال، ۴ ماه و ۶ روز) | برادرزاده آقامحمدخان |
|  | محمدشاه | ۲۳ اکتبر ۱۸۳۴ – ۵ سپتامبر ۱۸۴۸ (۱۳ سال، ۱۰ ماه و ۱۳ روز) | نوه فتحعلی‌شاه |
|  | ناصرالدین‌شاه | ۵ سپتامبر ۱۸۴۸ – ۱ مه ۱۸۹۶ (۴۷ سال، ۷ ماه و ۲۶ روز) | پسر محمدشاه |
|  | مظفرالدین‌شاه | ۱ مه ۱۸۹۶ – ۳ ژانویه ۱۹۰۷ (۱۰ سال، ۸ ماه و ۲ روز) | پسر ناصرالدین‌شاه |
|  | محمدعلی‌شاه | ۳ ژانویه ۱۹۰۷ – ۱۶ ژوئیه ۱۹۰۹ (۲ سال، ۶ ماه و ۱۳ روز) | پسر مظفرالدین‌شاه |
|  | احمدشاه | ۱۶ ژوئیه ۱۹۰۹ – ۱۵ دسامبر ۱۹۲۵ (۱۶ سال، ۴ ماه و ۲۹ روز) | پسر محمدعلی‌شاه |
ایران مدرن (۱۵۰۱–۱۹۷۹) > ایران پهلوی (۱۹۲۵–۱۹۷۹)

همچنین ببینید: ایران پهلوی و دودمان پهلوی
در اواخر دورهٔ قاجار، ایران به‌طور فزاینده‌ای درگیر ناآرامی‌های سیاسی بر سر میزان قدرت شاه، و نیز دیگر رویدادهایی بود که به جنبش مشروطه ایران (۱۹۰۵–۱۹۱۱) منجر شد. در سال ۱۹۲۳، نظامی رضاخان به سرعت مدارج ترقی را پیمود و به نخست‌وزیری رسید. رضا در سال ۱۹۲۵ احمدشاه را از پادشاهی خلع کرد و از سوی مجلس شورای ملی ابتدا به عنوان نایب‌السلطنه و سپس به‌عنوان شاه جدید معرفی شد. رضا نام خانوادگی پهلوی را به اقتباس از نام خط باستانی ایران برگزید.
فرمانروایان پهلوی خود را شاهنشاه ایران نامیدند. تهران در زمان حکومت پهلوی همچنان پایتخت ایران بود.
| پرتره | نام | سلطنت | جانشینی |
| --- | --- | --- | --- |
|  | رضاشاه | ۱۵ دسامبر ۱۹۲۵ – ۱۶ سپتامبر ۱۹۴۱ (۱۵ سال، ۹ ماه و ۱ روز) | نخست‌وزیر پیشین |
|  | محمدرضاشاه | ۱۶ سپتامبر ۱۹۴۱ – ۱۱ فوریه ۱۹۷۹ (۳۷ سال، ۴ ماه و ۲۶ روز) | پسر رضاشاه |
ایران مدرن (۱۵۰۱–۱۹۷۹) > ایران پهلوی (۱۹۲۵–۱۹۷۹) > مدعیان بعدی

| پرتره | نام | سلطنت | جانشینی |
| --- | --- | --- | --- |
|  | محمدرضا پهلوی | ۱۱ فوریه ۱۹۷۹ – ۲۷ ژوئیه ۱۹۸۰ (۱ سال، ۵ ماه و ۱۶ روز) | شاه ایران ۱۹۴۱–۱۹۷۹. در تبعید در مصر درگذشت. |
|  | فرح پهلوی | ۲۷ ژوئیه ۱۹۸۰ – ۳۱ اکتبر ۱۹۸۰ (۳ ماه و ۴ روز) | به‌عنوان نایب‌السلطنه |
|  | رضا پهلوی («رضاشاه دوم») | ۳۱ اکتبر ۱۹۸۰ – اکنون (۴۴ سال، ۴ ماه و ۱۱ روز) | پسر محمدرضاشاه. در اکتبر ۱۹۸۰ با نام «رضاشاه دوم» خود را شاه ایران اعلام کرد. حمایت خود را از دموکراسی اعلام کرده اما از تاج‌وتخت چشم‌پوشی نکرده است. |
ملیسا آصلی پاموک

| 0 | 1 |
| --- | --- |
دارای عنوان نمایش زیبایی: دارای عنوان نمایش زیبایی
زادهٔ: ۱۴ آوریل ۱۹۹۱ ‏(۳۳ سال) هارلم، هلند
محل زندگی: استانبول، ترکیه
Agency: Cem Tatlıtuğ Agency Caner Sipahi Casting Agency.
قد: ۱٫۷۶ متر (۵ فوت ۹ ۱⁄۲ اینچ)
وزن: ۵۸ کیلوگرم (۱۲۸ پوند؛ ۹٫۱ سنگ)
Measurements: 85-62-90 (TR) 32-26-36 (EU-US)
رنگ مو: قهوه‌ای
رنگ چشم: قهوه‌ای
سایز لباس: 36 (cont) / 8 (UK) / 7 (JP) / 6 (US) (small)
عنوان(ها): Miss Turkey
Major مسابقه (ها): Miss Turkey
ملیسا آصلی پاموک (ترکی استانبولی: Melissa Aslı Pamuk؛ زاده ۱۴ آوریل ۱۹۹۱) بازیگر، عکاس، منتقد، دونده و مدل مشهور ترک است.
در حال حاضر با یوسف یازیجی فوتبالیست ترک رابطه دارد
.
او یک برادر دارد.
طبق گفته خودش ، زندگی بدون هیاهو و‌خالی از جمعیت اضافه را ترجیح می دهد و تعداد دوستانش زیاد نیست و دوست ندارد زندگی شلوغی داشته باشد.
وی سبک کمدی را با نقش ستنای در سریال رویاها و واقعیت ها آغاز کرد که بسیار خوش درخشید.
اوایل زندگی

او در ۱۴ آوریل ۱۹۹۱ در هارلم در کشور هلند متولد شد، او فرزند اول خانواده‌اش است. پدرش مشغول به معاملات ملکی و مدرس دانشگاه بود و مادرش از شعبه‌داران برند گوچی در هلند بود. مادر ملیسا دارای تبار قطری است و پدرش اهل استان ازمیر ترکیه است. او دارای یک برادر کوچکتر به نام کان است که در ۱۹۹۳ متولد شده و در رشته دندانپزشکی تحصیل می‌کند. ملیسا در سن ۶ سالگی پیانو و در سن ۱۰ سالگی رقص عربی را آموزش دید. او از ابتدای نوجوانی خود در مسابقات کشوری دوندگی شرکت داشت و صاحب افتخارات و جوایز فراوانی از سوی این رشته ورزشی است. او مدرک تحصیلی خود را در رشته عکاسی در اسکاتلند دریافت کرد. مدتی بعد ملیسا به صورت غافلگیرکننده‌ای استعدادش را در هنر بازیگری یافت و بازیگری را به صورت تخصصی در کالج فرهنگی-نمایشی آمستردام آموخت.
حرفه

او با فیلم چتر نجات پا به عرصه سینما گذاشت. پس از آن در فیلم سینمایی لیندا، هیلدا، بازماندگان عصر توت فرنگی در نقش هیلدا بازی کرد. او در این فیلم سینمایی پرفروش به شهرت فراوانی رسید. ملیسا در سریال بریتانیایی-هلندی سبک تابستانه نیز بازی کرد. او همچنین نقش کوتاهی را در فیلم پرفروش باهاما تا کره ماه ایفا کرد. او بازی در ترکیه را در سال ۲۰۱۲ در سریال شمیم عشق آغاز کرد. او در سریال‌های ترکیه‌ای کورت سعید و شورا و عشق بی‌پایان نیز بازی کرده‌است. ملیسا در جدیدترین مصاحبه اش گفت که اوقات فراغتش را با تمرین‌های ورزشی، عکاسی و آشپزی می‌گذراند و این فعالیت‌ها را به تمام دختران و زنان جوان پیشنهاد کرد. او گفت که شیفته آشپزی به ویژه آشپزی آسیای شرقی و جنوبی است.
ملیسا یک مدل تبلیغاتی مطرح است. دستمزد او در سال ۲۰۱۵ برای بازی در سری تبلیغات محصولات ورزشی نایک یک و نیم میلیون دلار بود.
او در سری تبلیغات لویی ویتون، شرکت آمازون، گوچی، لورئال، اسپرایت، شامپو پن تین، کریستین دیور اس. آ.، استارباکس ، محصولات آرایشی مک و کمپانی مرسدس بنز نیز حضور داشته‌است.
ملیسا در سال ۲۰۱۱ به عنوان دختر شایسته ترکیه معرفی شد.
کارنامه هنری > فیلم سینمایی

| سال | نام فیلم | نقش |
| --- | --- | --- |
| ۲۰۰۴ | Dat Zit Wel Snor (محصول کشور هلند) | هایال |
| ۲۰۱۱ | Köpek | گلگون |
| ۲۰۱۲ | G.D.O. KaraKedi | الماس |
کارنامه هنری > سریال

| سال | نام سریال | نقش | شبکه پخش کننده |
| --- | --- | --- | --- |
| ۲۰۱۲–۲۰۱۳ | شمیم عشق | سودا | فاکس |
| ۲۰۱۴ | سعید و شورا | عایشه | استار تی وی |
| ۲۰۱۴ | Her Sevda Bir Veda | آزاده | شو تی‌وی |
| ۲۰۱۵–۲۰۱۴ | اولان استانبول | زینب | کانال د |
| ۲۰۱۵–۲۰۱۷ | عشق بی‌پایان | آسو الاجهان | استار تی وی |
| ۲۰۱۸ | تصادف | جمره گور | شو تی‌وی |
| ۲۰۲۰- | زندگی جدید | یاسمین. | کانال د |
| ۲۰۲۳- | به مرد جماعت نمیشه اعتماد کرد | سیبل | فاکس |
دولانه (تاجیکستان)

مکان در 25px تاجیکستان
| Dulona | Dulona |
| --- | --- |
DulonaLocation in Tajikistan: DulonaLocation in Tajikistan
مختصات: ۴۰°۳۷′ شمالی ۷۰°۲′ شرقی﻿ / ﻿۴۰٫۶۱۷°شمالی ۷۰٫۰۳۳°شرقی﻿ / 40.617; 70.033: مختصات: ۴۰°۳۷′ شمالی ۷۰°۲′ شرقی﻿ / ﻿۴۰٫۶۱۷°شمالی ۷۰٫۰۳۳°شرقی﻿ / 40.617; 70.033
استان‌های تاجیکستان: ولایت سغد
دولانه (تاجیکستان) (به لاتین: Dulona) یک منطقهٔ مسکونی در تاجیکستان است که در ولایت سغد واقع شده‌است.
شهر هوشمند

تایپه، پایتخت تایوان نمونه ای از یک شهر هوشمند.
شهر هوشمند (به انگلیسی: Smart city) یک منطقه شهری است که از انواع مختلف سنسورها و روش‌های الکترونیکی برای جمع‌آوری اطلاعات استفاده می‌کند. این اطلاعات سپس برای مدیریت کارآمد دارایی‌ها، منابع و خدمات شهری استفاده می‌شود. این فرایند، شامل جمع‌آوری اطلاعات از شهروندان، دستگاه‌ها و منابع شهری است که برای پایش و مدیریت ترافیک خودروها و سیستم‌های حمل و نقل، نیروگاه‌های برق، تأسیسات شهری، شبکه‌های تأمین آب، مدیریت پسماند، کشف جُرم، سیستم‌های اطلاعاتی، مدارس، کتابخانه‌ها، بیمارستان‌ها و دیگر خدمات اجتماعی، آنالیز و پردازش می‌شود.
هدف از ایجاد شهر هوشمند، ادغام فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) و دستگاه‌های فیزیکی مختلف متصل به شبکه اینترنت اشیاء (IoT) برای بهینه‌سازی فرایندهای شهری و خدمات دهی بهینه و ارتباط با شهروندان است. فناوری شهر هوشمند به مسئولان یک شهر اجازه می‌دهد به صورت مستقیم با جامعه و زیرساخت‌های شهری تعامل برقرار کرده و به نیازهای شهر و شهروندان پاسخ‌های فوری دهند.
چارچوب‌ها

ایجاد، ادغام و استفاده از قابلیت‌های شهر هوشمند نیاز به مجموعه ای منحصر به فرد از چارچوب‌ها برای تحقق بخشیدن به کانون‌های فرصت و نوآوری در پروژه‌های شهر هوشمند دارد. چارچوب‌ها را می‌توان به ۵ بعد اصلی تقسیم کرد که شامل چندین دسته مرتبط با توسعه شهر هوشمند است:
چارچوب‌ها > چارچوب فناوری

یک شهر هوشمند وابستگی زیادی به توسعه فناوری دارد. ترکیبات مختلفی از زیرساخت‌های فنی با یکدیگر تعامل می‌کنند تا آرایه ای از فناوری‌های شهر هوشمند را، با سطوح مختلف از تعامل بین انسان و سیستم‌های فناورانه تشکیل دهند.
دیجیتال: در یک شهر هوشمند برای اتصال افراد و دستگاه‌ها، به یک زیرساخت خدمات گرا نیاز داریم. این زیرساخت‌ها، شامل خدمات نوآوری و ارتباطی است.
هوشمند: فناوری‌های شناختی، مانند هوش مصنوعی و یادگیری ماشین، می‌توانند با استفاده از داده‌های تولید شده توسط دستگاه‌های متصل به شهر برای شناسایی الگوها آموزش ببینند.
فراگیر: شهر فراگیر، شهری است که امکان دسترسی به خدمات عمومی از طریق هر دستگاه متصلی فراهم است.
اتصال سیمی: اجزای فیزیکی سیستم‌های IT برای توسعه شهر هوشمند در مراحل اولیه بسیار مهم است. زیرساخت‌های سیمی برای پشتیبانی از اینترنت اشیا و فناوری‌های بی‌سیم برای زندگی بهم پیوسته تر مورد نیاز است. یک محیط شهری سیمی، دسترسی عمومی به زیرساخت‌های دیجیتال و فیزیکی که مداوماً به روز می‌شوند را فراهم می‌کند.
هیبرید: یک شهر هیبرید، ترکیبی از شهر فیزیکی اصلی و دنیای مجازی مرتبط به فضای فیزیکی است.
شهر اطلاعات: دستگاه‌های متعدد تعاملی در یک شهر هوشمند، مقدار زیادی داده تولید می‌کند. نحوه تفسیر و ذخیره آن اطلاعات برای رشد و امنیت شهر هوشمند بسیار مهم است.
چارچوب‌ها > چارچوب انسانی

ابتکارات شهر هوشمند تأثیرات مثبتی بر کیفیت زندگی شهروندان و بازدید کنندگان دارد که قابل اندازه‌گیری است. چارچوب انسانی یک شهر هوشمند - اقتصاد، شبکه‌های دانش و سیستم‌های پشتیبانی انسانی - شاخص مهمی برای موفقیت آن است.
خلاقیت: ابتکارات هنری و فرهنگی از حوزه‌های اصلی تمرکز در برنامه‌ریزی شهر هوشمند است. نوآوری با کنجکاوی فکری و خلاقیت همراه است و پروژه‌های مختلف نشان داده‌اند که دانشمندان در ترکیبی متنوع از فعالیت‌های فرهنگی و هنری شرکت می‌کنند.
یادگیری: از آنجا که تحرک یک حوزه اصلی در توسعه شهر هوشمند است، ایجاد نیروی کار توانمند از طریق ابتکارات آموزشی ضروری است. ظرفیت یادگیری یک شهر شامل سیستم آموزشی آن، شامل آموزش و پشتیبانی نیروی کار موجود، و توسعه و تبادل فرهنگی آن است.
انسانیت: بسیاری از پروژه‌های شهر هوشمند بر توسعه زیرساخت‌های نرم مانند افزایش دسترسی به سازمان‌های داوطلبانه و مناطق امن تعیین شده تمرکز دارند. این تمرکز بر سرمایه اجتماعی و رابطه ای به معنای تنوع، شمول و دسترسی همه جا به خدمات عمومی برای برنامه‌ریزی شهر است.
دانش: توسعه اقتصاد دانش بنیان در پروژه‌های شهر هوشمند نقش اساسی دارد. شهرهای هوشمند که به دنبال فعالیت اقتصادی در بخشهای نوظهور فناوری و خدمات هستند، بر ارزش نوآوری در توسعه شهر تأکید می‌کنند.
چارچوب‌ها > چارچوب انرژی

شهرهای هوشمند از داده‌ها و فناوری، برای ایجاد کارایی، بهبود پایداری، ایجاد توسعه اقتصادی و افزایش عوامل کیفیت زندگی برای افرادی که در شهر زندگی و کار می‌کنند، استفاده می‌کنند. این همچنین بدان معنی است که این شهر زیرساخت‌های انرژی هوشمندتری دارد.
یک شهر هوشمند از «اتصالات هوشمند» برای موارد مختلف مانند روشنایی خیابان، ساختمان‌های هوشمند، منابع انرژی توزیع شده (DER)، تجزیه و تحلیل داده‌ها و حمل و نقل هوشمند استفاده می‌کند. در میان این موارد، انرژی از بالاترین اهمیت برخوردار است؛ به همین دلیل شرکت‌های تأسیساتی نقشی اساسی در شهرهای هوشمند دارند. شرکت‌های الکتریکی، مشارکت کاری با مقامات شهری، شرکت‌های فن آوری و تعدادی دیگر از موسسات از مهم‌ترین بازیگرانی هستند که به تسریع رشد شهرهای هوشمند آمریکا کمک می‌کنند.
نمونه‌های موردی

سیاست‌گذاری‌های عمده و موفقیت‌های قابل توجهی در زمینهٔ هوش کالبدی شهرها در مقالات مربوط به جایزهٔ فروم جامعه ی هوشمند در سال‌های ۱۹۹۹ تا ۲۰۱۰ ثبت شده‌است. شهرهایی مثل سونگدو و سوون و محلهٔ گنگنم از شهر سئول (کرهٔ جنوبی)، استکهلم (سوئد)، واترلو در اونتاریو و کلگری در آلبرتا (کانادا)، تایپه (تایوان)، میتاکا (ژاپن)، گلاسکو (اسکاتلند)، شهر نیویورک و لاگرانج از جورجیا (ایالات متحدهٔ آمریکا)، و در نهایت سنگاپور همه از شهرهایی بوده‌اند که برای تلاش‌های شان در زمینهٔ اضافه کردن شبکه‌های پرسرعت و خدمات الکترونیکی که به پایدار کردن محیط‌های خلاق، رشد و همگانی شدن شهر کمک می‌کرده‌اند، از آن‌ها تقدیر شده‌است.
برخی شهرها به‌طور فعال، در حال حرکت به سمت اجرایی کردن تدابیر هوشمند سازی هستند، من جمله:
نمونه‌های موردی > آمستردام

دستورالعمل آمستردام برای شهر هوشمند که از سال ۲۰۰۹ اجرایی شده‌است، امروز شامل بیش از ۱۷۰ پروژه است که با همکاری شهروندان، دولت و شرکت‌ها ایجاد شده‌اند. در حال حاضر این پروژه‌ها روی یک شبکهٔ به هم پیوسته از وسایل بی‌سیم اجرا می‌شود تا توانایی شهر برای اتخاذ تصمیم‌های به موقع (real-time decision making) را بهبود ببخشد. شهرداری آمستردام ادعا می‌کند که هدف این پروژه‌ها کم کردن ترافیک، صرفه جویی در مصرف انرژی، و بالا بردن امنیت عمومی است.
برای تشویق عموم مردم برای همکاری با این پروژه، شهرداری هر سال مسابقهٔ شهر هوشمند آمستردام را برگزار می‌کند که در آن طرح‌های پیشنهادی برای اپلیکشن‌ها و طرح‌های توسعه ای که در چهارچوب سیاست‌های کلی شهر بگنجند، پذیرفته می‌شوند. یکی از نمونه‌های اپلیکیشن‌های نوشته شده توسط شهروندان، Mobypark است - اپلیکیشنی که به صاحبان پارکینگ‌ها اجازه می‌دهد که جای پارک خصوصی شان را برای مبلغی، به شهروندان دیگر اجاره دهند. در مرحلهٔ بعد، اطلاعات جمع‌آوری شده از این اپلیکیشن توسط شهرداری مطالعه می‌شود تا نسبت عرضه و تقاضای پارکینگ در مناطق مختلف آمستردام را بررسی کنند و بر اساس آن توزیع خدمات را بهبود ببخشند.
همچنین تعدادی از خانه‌های شهر به کنتورهای برق هوشمند مجهز شده‌اند که به صورت خودکار به خانه‌هایی که مصرف برق خود را کاهش دهند مشوق‌های مالی می‌دهد. پروژه‌های دیگر، شامل چراغ‌های شهری قابل کنترل (smart lighting) است که به مقامات شهری اجازه می‌دهد که روشنایی چراغها را کنترل کنند و هر جا که ترافیک به صورت زنده در حال رصد است و اطلاعات مختلف راجع به زمان رفت‌وآمد از مسیرهای مختلف یا میزان ترافیک روی نمایشگرهای شهری در حال نمایش است، رفت‌وآمد را به صورت هوشمند مدیریت نمایند.
نمونه‌های موردی > بارسلونا

ظاهراً احتمال اینکه بارسلون تبدیل به یک شهر هوشمند شود کمتر از بقیهٔ شهرها است. اگر چه این شهر به عنوان محلی برای فعالیت‌های اقتصادی بین‌المللی شناخته شده و در حال تبدیل شدن به پایتخت تجاری اروپای جنوبی است، اما فقط دو دهه است که در اقتصاد خود تغییر موضع داده؛ زیرا تا به حال شدیداً بر صنعت متکی بوده‌است. این رشد سریع باعث شده که بارسلون در موقعیت مهم sunbelt (کمربند آفتاب) در طول banana blue در اروپا قرار گیرد. بارسلون برخلاف آمستردام، معرف ویژگی‌های کل ملت خود نیست. این شهر از دیر باز با دولت اسپانیا رابطهٔ مستحکمی داشته و پروژة خود را جدا از دیگر تلاش‌های رخ داده در اسپانیا می‌داند. در نتیجه بارسلون از نظر نفوذ باند پهن و میزان سرمایه‌گذاری روی فناوری اطلاعات و ارتباطات، پیشتر و جلوتر از دیگر جوامع مستقل اسپانیا است.
نمونه‌های موردی > نیویورک

شهر نیویورک در حال توسعه تعدادی از ابتکارات شهر هوشمند است. برای نمونه می‌توان از سری کیوسک‌های خدمات شهری در شبکه LinkNYC نام برد. این خدمات شامل WiFi رایگان، تماس‌های تلفنی، ایستگاه‌های شارژ دستگاه، راه‌یابی محلی و موارد دیگر است که هزینه آن از طریق تبلیغاتی که در صفحه‌های کیوسک پخش می‌شود، تأمین می‌شود.
کانادا
در کشور کانادا تحقیقات زیادی برای شهر هوشمند تاکنون انجام شده‌است و کسب و کارهای بسیاری به زندگی دیجینالی و سنسورها روی آورده‌اند. از نمونه‌های آن می‌توان به سطل زباله‌های هوشمند اشاره کرد که با استفاده از سنسورهای مختلف، به اندازه‌گیری سطح زباله‌ها و ارسال اعلان به اپراتورها جهت انجام فرایند تخلیه کمک می‌کند.
پروژه "Smarter together" در مونیخ: افتتاح یک جعبه محلی برای انتقال مرسوله‌ها و اشتراک تجهیزات باهم.
چراغ‌های شهر آمستردام ارتقاء داده شده‌اند تا به شوراهای شهر اجازه دهند که بر اساس میزان رفت‌وآمد مردم به صورت پیاده، نور چراغ‌ها را کم و زیاد کنند.
موخراتاغ

مکان
| موخراتاغ Մոխրաթաղ | موخراتاغ Մոխրաթաղ |
| --- | --- |
موخراتاغ: موخراتاغ
مختصات: ۴۰°۱۲′۵۰″ شمالی ۴۶°۴۵′۱۱″ شرقی﻿ / ﻿۴۰٫۲۱۳۸۹°شمالی ۴۶٫۷۵۳۰۶°شرقی﻿ / 40.21389; 46.75306: مختصات: ۴۰°۱۲′۵۰″ شمالی ۴۶°۴۵′۱۱″ شرقی﻿ / ﻿۴۰٫۲۱۳۸۹°شمالی ۴۶٫۷۵۳۰۶°شرقی﻿ / 40.21389; 46.75306
استان شهرستان: استان مارتاکرت ترتر
ارتفاع: ۷۶۰ متر (۲۴۹۰ فوت)
جمعیت: جمعیت
 • کل: ۳۴۵
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۴
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۵
موخراتاغ (به ارمنی: Մոխրաթաղ) یک منطقهٔ مسکونی در جمهوری آرتساخ است که در استان مارتاکرت واقع شده‌است. موخراتاغ ۳۴۵ نفر جمعیت دارد و ۷۶۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
چاله‌میدان

چاله‌میدان یکی از محله‌های شهر دارالخلافه تهران در عهد قاجار است.
تاریخچه

هنگامی که شاه طهماسب اول از سلاطین صفویه خواست بنای باره و حصار تهران را بگذارد از دو موضع از زمین این شهر خاک برداشتند و آن دو موضع دو چاله عمیق و وسیع شد که یکی معروف به چاله‌حصار و دیگری چاله میدان که هر دو مخفف شده چال‌حصار و «چال‌میدان» گردید. چال‌میدان تا پانزده سال قبل جایی بسیار کثیف و مزبلهٔ شهر و محل ریختن کثافات بود. بعداً مرحوم فرخ خان امین‌الدوله که از وزرای این عهد بود و میلی تمام به ایجاد آثار خیریه داشت در آنجا مساجدی عالی بنا کرد و اگر چه بنای مسجد در حیات امین‌الدوله بوجه منظور بپایان نرسید لیکن آن مرحوم، حاجی ملا محمدجعفر مجتهد معروف به «چالمیدانی» را که در جوار همین مسجد مسکن داشت به امامت و تولیت مسجد انتخاب نمود… مشهد امامزاده سید اسماعیل … در قرب چالمیدان واقع است و دیگر از ابنیهٔ خیریه‌ای که در حوالی این محله است آب‌انباری است که مرحوم میرزا موسی مستوفی تفرشی وزیر دارالخلافه تهران بنا کرده است و کمال عظمت را دارد…». (از مرآت‌البلدان ج ۴ ص ۷۹)
این محل که قبلاً در دورهٔ صفویه خاک آن را به مصرف حصارکشی تهران رسانده بودند، وضعی مشابه چاله‌حصار داشت و محل تخلیهٔ زبالهٔ تهران به حساب می‌آمد. چالهٔ این محله تا مدت‌ها مکان امنی برای خلافکاران بود تا این که بعدها میدانی در آن‌جا احداث شد و به چاله‌میدان معروف شد.
ریشه نام

دو نظریه در این زمینه بیان شده است. یکی نظریه تاریخی (ناظر به گودبرداری احتمالی در زمان شاه طهماسب برای ساخت بارو).
نظریه دوم بیان می دارد که معمولا ارکها را برای حفاظت بهتر، بر بلندی تپه ها میساختند و محل حاکم نشین بوده است. ولی عموم مردم، در یک ناحیه پایین تر قرار می گرفتند (مثل ساختار ارگ بم). به محلی که ارتفاعش پایین تر از ارک بود و محل حضور مردم عادی بود، در نواحی شهرهای مرکزی ایران، محله چال می گفتند. طبق این نظریه، ناحیه جنوب شرقی محله بازار و ارک تهران، یعنی ناحیه مولوی و چاله میدان، از کهن ترین مناطق استقرار شهر تهران و محل زندگی مردم عادی شهر بوده است و به همین دلیل لفظ چال (قیاساً پایین شهر) بر آن تعلق گرفته است.
محدوده محله

محله چاله میدان تهران، محدود به جنوب بازار چهل‌تن و امامزاده سید اسماعیل و میدان مال‌فروش‌ها، میدان امین‌السلطان، گمرک، خانی‌آباد، دروازه غار و میدان اعدام است.
محلهٔ چاله‌میدان (سیروس) از شمال به خیابان ۱۵ خرداد (بوذرجمهری یا جباخانه)، از غرب خیابان مصطفی خمینی (سیروس)، از جنوب خیابان مولوی و از شرق به خیابان ری محدود است.
ادبیات چاله‌میدانی

در آغاز بنای محله‌ی چال میدان،  شماری از اعیان و اشراف در این بخش از پایتخت زندگی می‌کردند، اما با ساخته شدن محله‌ی دولت در زمان ناصرالدین شاه، اشراف از چال میدان کوچ کردند و به محله‌ی نوساز دولت رفتند. 
در سالیان دور، افرادی که در محله چاله‌میدان کار می‌کردند، عموماً با الفاظ رکیک با یکدیگر صحبت و برخورد می‌کردند. از این روی، این طرز صحبت با عنوان «ادبیات چاله‌میدانی»، در میان مردم تهران، جا افتاد.
متولدان محله

سید مجتبی آقابزرگ علوی
پهلوان شریف چال میدانی
اکبر پهلوان
مصطفی چمران
مهراب کابلی

| مهراب کابلی | مهراب کابلی |
| --- | --- |
نگارهٔ مهراب در شاهنامهٔ تهماسبی: نگارهٔ مهراب در شاهنامهٔ تهماسبی
اطلاعات کلی: اطلاعات کلی
نام: مهراب
نام کامل: مهراب کابلی
منصب: شاه کابلستان
نژاد: ضحاک تازی
سایر اطلاعات: سایر اطلاعات
فرزندان: رودابه
همسر: سیندخت
مهراب کابلی در شاهنامهٔ فردوسی از شاهان کابلستان و جد مادری رستم است. او از نوادگان ضحاک بود. رودابه دختر او از سیندخت، همسر زال شد و رستم از او زاده شد.
ریشه واژه

مهراب نام و واژه‌ای است پارسی که ریشه در کیش مهر دارد. این نام از دو کلمه مهر + اب تشکیل گردیده‌است که به معنی جایی برای برآمدن خورشید است.
درآیین مهرپرستی مهراب جایی است که در آن مراسم دینی برگزار می‌گردید. در دوران اسلامی مهراب به‌شکل محراب نوشته و به بخشی از مسجد که در آن نماز می‌گذارند گفته می‌شود.
مهراب در شاهنامه

زال به فرمان منوچهر از نوجوانی به حکمرانی زابل برگزیده شد و روزی با گردان خویش در تفرّج و شکار به مرزهای کابل رسید و در حاشیهٔ رودی بنام رودبار نزدیک کاخ مهراب خیمه زد و با شاه کابل ملاقاتی داشت. در اثنای دیدارها و رفت‌وآمدها زال پی برد او دختری بنام رودابه در خانه دارد. سر انجام زال و رودابه عاشق یکدیگر شده و ازدواج نمودند. مهراب عاقبت از جریان رابطه مخفیانهٔ رودابه و زال خبر یافت و خشمگین گشت:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| چو بشنید مهراب بر پای جست |  | نهاد ار بر دست شمشیر دست |
| تنش گشت لرزان و رخ لاژورد |  | پر از خون جگر دل پر از باد سرد |
| همی گفت رودابه را رود خون |  | به روی زمین برکنم هم کنون |
| چو این دید سیندخت بر پای جست |  | کمر کرد بر گردگاهش دو دست |
| چنین گفت از کهتر اکنون یکی |  | سخن بشنو و گوش‌دار اندکی |