stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
کاسپی‌ها
پیشینه و تمدن کاسپی‌ها > ارتباط کاسپی‌ها با کاسی‌ها

در رابطه با ارتباط کاسپی‌ها با کاسی‌ها، برخی از پژوهشگران، مانند هرتسفلد، کاسپی‌ها را با کاسی‌ها یکی می‌دانند. هرودوت از مردمی به همین نام یاد می‌کند که در کنار ساکاها (ساکای) می‌زیستند. این کاسپی‌ها، گاهی در نظر گرفته می‌شود که در پامیر یا در کشمیر کنونی قرار داشته‌اند و شاید پیشروان نورستانی‌های کنونی بوده‌اند.
بیله هرکولانه

مکان در Caraș-Severin County, 23x15px|border |alt=|link= رومانی
| Băile Herculane | Băile Herculane |
| --- | --- |
شهر: شهر
Bǎile Herculane seen from a mountaintop: Bǎile Herculane seen from a mountaintop
  نشان:   نشان
Location of Băile Herculane: Location of Băile Herculane
شهرستان: Caraș-Severin County
Status: Town
حکومت: حکومت
 • شهردار: Nicușor Vasilescu (PD-L)
مساحت: مساحت
 • کل: ۱۰۵٫۴۸ کیلومتر مربع (۴۰٫۷۳ مایل مربع)
جمعیت (2011): جمعیت (2011)
 • کل: ۵٬۰۰۸
 • تراکم: ۴۷٫۵/کیلومتر مربع (۱۲۳/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۲ (EET)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۳ (EEST)
وبگاه: Official site
شهر بیله هرکولانه (به رومانیایی: Băile Herculane) در شهرستان کرش-سورین در کشور رومانی واقع شده‌است. جمعیت این شهر ۶٬۰۵۱ نفر  است.
بیلا

city در 23x15px|border |alt=|link= مصر
| بیلا بیلا | بیلا بیلا |
| --- | --- |
city: city
استان: استان کفرالشیخ
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۲ (زمان استاندارد مصر)
بیلا نام شهر و شهرستانی در استان کفر الشیخ مصر است.
بیگا

District در Marmara, 23x15px|border |alt=|link= ترکیه
| Biga | Biga |
| --- | --- |
District: District
Central square in Biga: Central square in Biga
Location of Biga within Turkey.: Location of Biga within Turkey.
ناحیه: Marmara
استان: Çanakkale
حکومت: حکومت
 • Governor: Fatih Genel
 • Mayor: Fatih Genel
مساحت: مساحت
 • District: ۱۳۵۴ کیلومتر مربع (۵۲۳ مایل مربع)
ارتفاع: ۲۱ متر (۶۹ فوت)
جمعیت (۲۰۱۰): جمعیت (۲۰۱۰)
 • District: ۸۰۹۸۲
 • تراکم: ۵۶٫۹۹/کیلومتر مربع (۱۴۷٫۶/مایل مربع)
 • شهری: ۳۷۱۹۶
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۲ (ساعت)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۳ (ساعت تابستانی)
کد پستی: 17xxx
کد منطقه: ۲۸۶
پلاک وسایل نقلیه ترکیه: ۱۷
وبگاه: www.biga.gov.tr www.biga.bel.tr
بیگا (به ترکی استانبولی: Biga) شهری است در کشور ترکیه که در استان چاناق‌قلعه واقع شده‌است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی ۳۶٬۴۶۹ نفر و بر اساس برآوردهای سال ۲۰۰۹ میلادی ۳۹٬۴۲۹ نفر می‌باشد.
بینجای

City
| Binjai | Binjai |
| --- | --- |
City: City
  مهر:   مهر
Location of Binjai in Indonesia: Location of Binjai in Indonesia
استان: سوماترای شمالی
حکومت: حکومت
 • شهردار: H.M.IDAHAM,SH,MSi
مساحت: مساحت
 • کل: ۹۰٫۲۳۶ کیلومتر مربع (۳۴٫۸۴۰ مایل مربع)
ارتفاع: ۲۸ متر (۹۲ فوت)
جمعیت (2010): جمعیت (2010)
 • کل: ۲۴۲٬۶۷۲
 • تراکم: ۲٬۷۲۶٫۳/کیلومتر مربع (۷۰۶۱/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۷ (WIB)
کد منطقه: +62 61
وبگاه: www.binjai.go.id
بینجای (اندونزیایی: Binjai) شهری در استان سوماترای شمالی کشور اندونزی است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۹۹۰ میلادی، ۱۲۷٫۱۸۴ نفر و بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۰ میلادی، ۱۸۹٫۷۶۶ بوده که در سال ۲۰۰۷ میلادی به ۲۴۶٫۱۸۵ نفر افزایش یافته‌است.
نبرد کرنال
دلایل وقوع جنگ

پس از شکست اشرف افغان در نبردهای دامغان و مورچه‌خورت و نبرد خشت و دالکی در حومه کازرون، به سمت کرمان فرار کرده و از آن‌جا عازم هرات و قندهار، گردید نادرشاه به تعقیب بازماندگان هوتکیان پرداخت و پس از درگیری در قندهار، آن‌ها را شکست داده و شهر را به تصرف خویش درآورد. بقایای هوتکیان شکست خورده به سمت دهلی گریخته و به دربار محمدشاه گورکانی پناهنده گردیدند. پس از فتح قندهار، نادر که به دنبال بهانه ای برای حمله به امپراتوری گورکانی بود، با اعزام فرستادگانی به دربار محمدشاه گورکانی خواستار استرداد فرماندهان و یاغیان هوتکی به دربار ایران گردید. نادرشاه سه بار به هند اخطار نمود که افسران هوتکی که شمار آنها تا ۸۰۰ نفر برآورده شده است را به ایران تحویل دهد.
اما پس از رسیدن فرستادگان نادر به دهلی و اعلام درخواست بازگرداندن پناهندگان هوتکی به ایران، محمدشاه با مشورت امیران و وزیرانش رأی به عدم تحویل پناهندگان داد و با فرستادهٔ نادر به تندی برخورد نموده و سرانجام او را به قتل رسانید و به این ترتیب زمینه و بهانه لازم را جهت لشکرکشی نادر به هندوستان فراهم شد. مشاوران محمدشاه گورکانی که هرگز تصور نمی‌کردند که سربازان سپاه ایران قصد حمله به دهلی را کنند و از طرفی با وجود لشکریان پرشمار هندی و ذخایر مالی فراوان اطمینان داشتند که نادر هرگز به فکر حمله به هند نخواهد افتاد. اما با وجود همه این گمانه زنی‌ها و پیش‌بینی‌ها، نادر با حدود ۱۰۰ هزار سرباز ورزیده به هند حمله‌ور شد و پس از چند نبرد خونین دهلی را اشغال کرد.
لازم است ذکر شود که نادر با آصف جاه، یکی از وزرای کلیدی گورکانی که در آن زمان در مظان اتهام به خیانت قرار داشت، در ارتباط بود و این احتمال وجود دارد که یورش نادر به امپراتوری گورکانی به تحریک آصف جاه صورت گرفته باشد.
اینکه آیا امپراتوری گورکانی می‌توانست از راه دیپلماتیک این ماجرا را حل کند همچنان موضوع بحث است. توانایی حکومت گورکانی برای یافتن و زندانی کردن فراریان هوتکی در مناطق مرزی، و همین‌طور تعداد واقعی فراریان نیز نامشخص است. این احتمال وجود دارد که تعداد آنها بسیار اندک بوده باشد. قصد نادرشاه برای حمله به هند گورکانی، صرف نظر از اینکه مقامات گورکانی به درخواست او برای جستجو و تحویل فراریان رضایت داده بودند یا خیر، ادامه می‌یافت. به احتمال زیاد نادرشاه تقاضای فراریان را که به‌طور کامل برآورده شد دستاویزی برای حمله و غارت قرار داده است.
ورود نادر به امپراتوری گورکانی

هنگامی که نادر به سمت سرزمین‌های گورکانی حرکت کرد، تابع گرجی او و پادشاه آینده گرجستان شرقی، ایراکلی دوم، که رهبری گروهی از گرجی‌ها در سپاه ایران را بر عهده داشت، او را همراهی می‌کرد. با شنیدن نزدیک شدن نادرشاه از قندهار، والی پیشاور و کابل لشکری متشکل از ۲۰٬۰۰۰ نفر را که اکثراً از مزدوران قبایل جنوب شرق خراسان بودند، برای مقابله با پیشروی افشاریان گسیل داشت. موقعیتی که برای مقاومت در برابر ارتش ایران انتخاب شده بود، بسیار مناسب بود، زیرا از طریق تنگه خیبر، تنها ستون کوچکی از افراد می‌توانستند پیشروی داشته باشند و هرگونه استقرار در گروه‌های جنگی غیرممکن بود. نادر که بی‌نتیجه بودن مبارزه رودررو را دریافت، بنا به پیشنهاد یک راهنمای محلی مسیری جایگزین را از طریق گذرگاه چچوبی، که گذرگاهی دشوار و در عین حال قابل عبور به موازات مسیر تنگه خیبر بود، در پیش گرفت.
سپاه ایران که ۲۵ آبان ۱۱۱۷ از نزدیک جلال‌آباد شروع به پیشروی کرده بود، به باریکاب (۳۳ کیلومتری گردنه خیبر) رسید. در آنجا نادر سپاه خود را تقسیم کرد: مرتضی میرزا با اکثر نیروهایی که در اختیار داشت در آنجا باقی ماند، ۱۲٬۰۰۰ نفر به فرماندهی نصرالله قلی روانه تنگه خیبر شدند، و ۱۰٬۰۰۰ سواره نظام سبک نیز به فرماندهی خود نادر شروع به حرکت کردند. نادر با شروع یک راهپیمایی حماسی کناره‌ای به طول بیش از ۸۰ کیلومتر از برخی از غیرقابل کشتیرانی‌ترین زمین‌های آسیا به علی مسجد رسید و از آنجا ۱۰٬۰۰۰ نفر مسیر راهپیمایی خود را به سمت شمال و انتهای شرقی گردنه خیبر منحنی کردند. در ۲۶ نوامبر از نزدیک جلال‌آباد، سپاه ایران به باریکاب (۳۳ کیلومتری گردنه خیبر) رسید و نادر ارتش خود را تقسیم کرد و مرتضی میرزا را با اکثر نیروهایی که در اختیار داشت پشت سر گذاشت و ۱۲٬۰۰۰ نفر را روانه کرد. گذرگاه خیبر زیر نظر نصرالله قلی در حالی که ۱۰٬۰۰۰ سوار سبک برگزیده را به فرماندهی مستقیم خود جمع‌آوری کرد. سپاه نادر پس از طی بیش از ۸۰ کیلومتر از برخی از دشوارترین مسیرهای آسیا به علی مسجد رسید و از آنجا مسیر سمت شمال و انتهای شرقی تنگه خیبر را در پیش گرفتند.
سواره نظام نادر با دور زدن تنگه خیبر از جناح پشت به نیروهای والی دشمن رسیده و پس از درگیری کوتاهی آنها را کاملاً شکست دادند. بدین ترتیب مسیر منتهی به نواحی شمالی امپراتوری گورکانی باز شده و بدنه اصلی ارتش شاهنشاهی ایران توانست وارد نواحی داخلی سرزمین گورکانی شود.
در ۵ آذر ۱۱۱۷، نادر گارد پیشروی خود را از پیشاور به سمت جنوب به سمت رودخانه سند در پنجاب به حرکت درآورد. سپاه ایران با عبور از رودخانه در راه لاهور روستاهای بی دفاع را مورد تاخت و تاز قرار دادند. والی لاهور به امید مقاومت شروع به تقویت سنگرهای خود کرد. با این وجود نادر به پیشروی ادامه داده و از جهتی غیرمنتظره با چنان قدرتی حمله کرد که پس از گذشت یک روز، والی تسلیم وی شد. والی با پرداخت دو میلیون روپیه به نادر، در سمت حاکم لاهور باقی ماند.
گردآوری سپاه عظیم توسط محمد شاه

خبر سلسله فتوحات سپاه نادر در دربار محمدشاه گورکانی در دهلی حیرت زیادی ایجاد کرده بود. آصف جاه به حضور محمد شاه احضار شد و درخواست کمک به نیروهای نظامی به سراسر شمال هند فرستاده شد. در ۲۲ آذر ۱۱۱۷ سپاه گورکانی از دهلی برای مقابله با نیروهای مهاجم به سمت شمال حرکت کرد. عظمت این سپاه به حدی بود که طول ستون نفرات به ۲۵ کیلومتر و عرض آن به ۳ کیلومتر می‌رسید. خود محمد شاه نیز به این سپاه پیوست. به دلیل وسعت دست و پاگیر سپاه گورکانی، محمد شاه نتوانست نیروهای خود را فراتر از کرنال، تقریباً ۱۲۰ کیلومتری شمال دهلی، به پیش ببرد.
اردوگاه محمدشاه در مجموع متشکل از ۳۰۰٬۰۰۰ سرباز شامل افراد غیرنظامی مجهز به ۳٬۰۰۰ تفنگ و ۲٬۰۰۰ فیل جنگی بود، که از این تعداد نیروهای مستقر در میدان ۷۵٬۰۰۰ نفر بودند. با وجود نفرات بالای سپاه گورکانی، آنها از سلاح‌ها و سیستم‌های تاکتیکی قدیمی را به کار می‌بردند. تقریباً همه سلاح‌های گورکانی از نظر کالیبر بسیار بزرگتر از آن بودند که در میدان نبرد مورد استفاده قرار گیرند، زیرا عملاً مانور دادن آنها در طول نبرد غیرممکن بود و پر کردن مجدد آنقدر زمان بر بود که حتی در موارد استفاده صحیح حداقل تأثیر را داشتند. در مقابل، بیشتر سلاح‌های سپاه نادر سبک‌تر و مانور پذیر تر بوده و داشتن زنبورک قدرت آتش متحرک بیشتری را برایشان فراهم می‌کرد. برخلاف پیاده‌نظام ارتش گورکانی، همه ۲۰٬۰۰۰ تفنگدار ایرانی (جزایرچی) دارای یونیفرم و سازماندهی متحد بودند. اگرچه گروه ۵۰٬۰۰۰ سواره نظام در سپاه گورکانی به رغم داشتن امکانات بالا، فاقد ساختار نظامی مشترک و منسجم برای استقرار و عملکرد بودند. سواره نظام ایرانی از دو قسمت تشکیل شده بود. نیروهای دولتی که از طریق یک سیستم یکنواخت آموزش می‌دیدند و نیروهای کمکی که پس از فتح سرزمین خود در ارتش امپراتوری استخدام می‌شدند.
نادر یک گروه هجومی متشکل از ۶٬۰۰۰ سوارکار را با هدف جمع‌آوری اطلاعات و اسیر گیری به منظور بازجویی فرستاد. گروه مهاجم به یک گروه از سپاهیان گورکانی یورش برده و تعدادی را اسیر و به اردوگاه نادر بردند. نادر فرماندهی نیروهای خود را به پسرش مرتضی میرزا سپرد، و با گروه کوچکتری به سمت قلعه قدیمی به نام عظیم آباد در ۳۲ کیلومتری کرنال پیشروی کرد و آن را تسخیر کرد.
در آن قلعه نادر با گروه سواران کرد ملاقات کرده و از جغرافیای اطراف کرنال و قدرت سپاه گورکانی مطلع شد. او تصمیم گرفت بی سر و صدا نیروهای خود را در شرق اردوگاه گورکانی قرار دهد و محمد شاه را در مکانی که انتخاب می‌کند به نبرد بکشاند.
جزئیات جنگ

یکی از مهم‌ترین فتوحات نادر پیروزی بر سپاهیان هندی بود. امپراتوری گورکانی در سال ۱۷۰۷ م. امپراتوری بزرگ و قدرتمندی بود که از نظر ثروت و جمعیت رقیبی در منطقه نداشت. در سال ۱۷۱۹ م. با روی کار آمدن محمدشاه گورکانی شمارش معکوس برای سقوط این امپراتوری آغاز شد.
در پی عدم تحویل هوتکیان، سپاهیان ایران از رود سند گذشتند و در نبرد کرنال هندوستان را شکست داده و دهلی پایتخت آن را تصرف کردند. سپس ۸۰۰ بازمانده هوتکیان را در بازار دهلی به دار آویختند. در این جنگ بیش از ۳۰٬۰۰۰ نفر کشته شدند. به‌ناچار محمد شاه امان خواست؛ در پاسخ نادرشاه درقبال آن‌که کلید خزانه سلطنتی را بگیرد، عقب‌نشینی را پذیرفت. او سریر پادشاهی هند که برای شاه‌جهان ساخته بودند و معروف به تخت طاووس بود را به همراه جواهرات کوه نور، دریای نور و جواهراتی را بعداً در ساخت در کره جواهرنشان به کار برده شد را، به ایران آورد، ولی تاج شاهی را برسر محمد شاه باقی گذاشت و او را از سلطنت خلع نکرد. غنیمت جنگی که نادرشاه به واسطه پیروزی در این نبرد به دست آورد آن‌چنان بود که پس از بازگشت به ایران تا مدت ۳ سال دریافت مالیات را ملغی اعلام کرد.
نادر به رغم کمی سپاهیانش به کمک نیروهای بلوچ به فرماندهی میر بولان ریگی در مقابل لشکریان فیل سوار هندی توانست با به‌کارگیری تاکتیک‌های نوین جنگی لشکر انبوه هندوستان را در هم بکوبد. در نبرد کرنال نادرشاه توپخانه را در جلو سپاه قرار داده و تعدادی شتر مجهز به ظروف مملو از روغن مشتعل پشت توپخانه قرار داد. در طی شلیک توپ‌ها شترها رم کرده و با پیشروی به جلو، فیل‌های ارتش هند را وحشت زده می‌کنند. فیل‌های رمیده هم عقب‌نشینی می‌کنند و ارتش هند علاوه بر از دست دادن مقدار زیادی از قدرت نظامی با هجوم فیل‌ها پراکنده شد. سواران سنگین اسلحه ارتش نادر هم در این فرصت حمله کرده و ارتش هندوستان را در هم کوبیدند. بدینگونه نادر شاه افشار شاهنشاه ایران توانست با استفاده از تکنیک‌های کارآمد ارتش خود را به یک جنگ‌افزار رعب‌آور برای دشمن تبدیل کند.
سایر منابع

کتاب درسی تاریخ سال سوم راهنمایی ایران، شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران، ۱۳۷۹، شابک ۹۶۴۰۵۰۰۶۶۶
«جنگ کرنال». وبگاه آفتاب. بایگانی‌شده از اصلی در ۹ دسامبر ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۲۲ مرداد ۱۳۸۷.
علت جنگ کارنال، مجله دریای پارس تیر 1392
جزئیات جنگ در وبگاه آفتاب
تأثیر زبان فارسی بر زبان و ادبیات شبه قاره هند  عجم سایت آفتاب
مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Battle of Karnal». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱۰ ژانویه ۲۰۲۴.
نگاره نبرد کرنال بر دیوار چهل‌ستون اصفهان
نقشه ایران و هند قبل نبرد کرنال
نمودار نبرد کارنال بر اساس کتاب شمشیر پرشیا اثر مایکل اکسورثی.
بیه ده اریش

مکان در Alba County, 23x15px|border |alt=|link= رومانی
| Baia de Arieș | Baia de Arieș |
| --- | --- |
شهر: شهر
شهرستان: Alba County
Status: Town
حکومت: حکومت
 • شهردار: Silviu Mârzan (Social Democratic Party)
مساحت: مساحت
 • کل: ۷۹٫۶۷ کیلومتر مربع (۳۰٫۷۶ مایل مربع)
جمعیت (۲۰۰۲): جمعیت (۲۰۰۲)
 • کل: ۵٬۰۶۵
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۲ (EET)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۳ (EEST)
شهر بیه ده اریش (به رومانیایی: Baia de Arieş) در شهرستان البه در کشور رومانی واقع شده‌است. جمعیت این شهر ۴٬۸۷۷ نفر  است.
مجلس خبرگان رهبری
جایگاه قانونی

در اصل‌های ۹۹، ۱۰۷، ۱۰۸، ۱۱۱ و ۱۷۷ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، نام خبرگان رهبری ذکر شده است. اصل ۱۰۷ قانون اساسی  انتخاب رهبری را وظیفه خبرگان می‌داند و بر اساس اصل ۱۰۸ تعداد و شرایط خبرگان، کیفیت انتخاب آن‌ها و آیین‌نامه داخلی جلسات آنان در صلاحیت خود خبرگان قرار گرفته است [یادداشت ۱]. به این ترتیب اولین قانون انتخابات خبرگان شامل تعیین تعداد و شرایط انتخاب شوندگان و در اجرای اصل ۱۰۷ و ۱۰۸ قانون اساسی، در تاریخ دهم مهرماه ۱۳۵۹ توسط شورای نگهبان تدوین و تنظیم گردید و به تصویب روح‌الله خمینی رهبر وقت ایران رسید. برخی از مواد این قانون با اصلاحاتی همراه بوده است، تغییراتی که در جلسات ۲۴ و ۲۵ تیرماه سال ۱۳۶۹ در مواد این قانون صورت گرفت از این جمله‌اند، آخرین اصلاحیه مربوط به تاریخ ۱۱/ ۶/ ۱۳۹۴ است.
نجات‌الله ابراهیمیان، سخنگو و عضو حقوقدان شورای نگهبان در دورهٔ ششم دربارهٔ مجلس خبرگان می‌گوید: «قانونگذاران اساسی، برای مجلس خبرگان رهبری استقلالی را پیش‌بینی کرده که این استقلال شاید برای هیچ نهاد سیاسی دیگری پیش‌بینی نشده است. از این رو مجلس خبرگان مطابق اصل ۱۰۸ قانون اساسی صلاحیت خود تنظیمی دارد. که این امر به این منظور می‌باشد که هیچ نهادی نتواند این پارلمان کوچک اما راهبردی را تحت نفوذ و تغییرات ناشایست قرار دهد.»
ریاست و هیئت رئیسه

مقالهٔ اصلی: فهرست رئیسان مجلس خبرگان رهبری
هیئت رئیسه کنونی (دوره ششم) شامل رئیس، دو نایب‌رئیس، دو منشی و دو کارپرداز است:
| مقام> هیئت رئیسه مجلس خبرگان رهبری | نام> هیئت رئیسه مجلس خبرگان رهبری | نام> هیئت رئیسه مجلس خبرگان رهبری | آغاز تصدی> هیئت رئیسه مجلس خبرگان رهبری | پایان تصدی> هیئت رئیسه مجلس خبرگان رهبری | حزب سیاسی> هیئت رئیسه مجلس خبرگان رهبری | منبع> هیئت رئیسه مجلس خبرگان رهبری | هیئت رئیسه مجلس خبرگان رهبری | هیئت رئیسه مجلس خبرگان رهبری | هیئت رئیسه مجلس خبرگان رهبری |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| رئیس |   | محمدعلی موحدی کرمانی | ۱ خرداد ۱۴۰۳ | در حال تصدی | روحانیت مبارز  |  |  |  |  |
| نائب‌رئیس اول |   | سید هاشم حسینی بوشهری | ۱ خرداد ۱۴۰۳ | در حال تصدی | جامعه مدرسین  |  |  |  |  |
| نائب‌رئیس دوم |   | علیرضا اعرافی | ۱ خرداد ۱۴۰۳ | در حال تصدی | جامعه مدرسین  |  |  |  |  |
| منشی اول |   | عباس کعبی‌نسب | ۱ خرداد ۱۴۰۳ | در حال تصدی | جامعه مدرسین  |  |  |  |  |
| منشی دوم |   | محسن اراکی | ۱ خرداد ۱۴۰۳ | در حال تصدی | جامعه مدرسین  |  |  |  |  |
| کارپرداز اداری و مالی |   | محسن قمی | ۱ خرداد ۱۴۰۳ | در حال تصدی | روحانیت مبارز  |  |  |  |  |
| کارپرداز فرهنگی |   | محمود رجبی | ۱ خرداد ۱۴۰۳ | در حال تصدی | جامعه مدرسین  |  |  |  |  |
ریاست و هیئت رئیسه > دبیرخانه

دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری، نهادی است قانونی که زیر نظر هیئت رئیسه مجلس خبرگان، اداره می‌شود و برای انجام مأموریت‌ها و مسئولیت‌ها و تنظیم امور مربوط به مجلس خبرگان، تشکیل می‌گردد.
وظایف مجلس خبرگان رهبری

اصل ۱۰۷ قانون اساسی:
این اصل قبل از بازنگری سال ۱۳۶۸ انتخاب رهبر را از میان مراجع تقلید و به صورت فردی یا شورایی (سه یا هفت نفره) قید کرده بود.
اصل ۱۰۸ قانون اساسی:
اصل ۱۱۱ قانون اساسی:
کمیسیون‌ها

به منظور بررسی‌های کارشناسی و تهیه گزارش جهت طرح در جلسات رسمی، شش کمیسیون زیر در مجلس خبرگان تشکیل شده است:
کمیسیون‌ها > کمیسیون اصل ۱۰۸ قانون اساسی

به منظور بررسی و تدوین قوانین مربوط به خبرگان، از جمله انتخابات و آیین‌نامه داخلی مجلس خبرگان، تشکیل می‌گردد. اعضای اصلی آن، یازده نفر و اعضای علی‌البدل، چهار نفرند.
کمیسیون‌ها > کمیسیون امور مالی و اداری

به بررسی امور مالی و اداری مجلس خبرگان می‌پردازد، دارای نه عضو اصلی و سه عضو علی‌البدل است.
کمیسیون‌ها > کمیسیون اصل ۱۰۷ و ۱۰۹ قانون اساسی

به منظور آمادگی خبرگان برای اجرای اصل یک‌صدوهفتم و شناخت حدود و شرایط مذکور در اصل پنجم و یک‌صدونهم قانون اساسی، کمیسیونی مرکب از یازده نفر عضو اصلی و چهار نفر عضو علی‌البدل، تشکیل می‌شود تا دربارهٔ همه موارد مربوط به شرایط و صفات رهبر و دربارهٔ همه کسانی که در مظان رهبری قرار دارند، تحقیق و بررسی به عمل آورد و نتایج آن را به هیئت رئیسه ارائه کند. گزارش این کمیسیون، سری تلقی می‌شود و به صورت اسناد طبقه‌بندی شده، حفاظت می‌گردد و بدون تصویب مجلس خبرگان، در اختیار دیگری قرار نمی‌گیرد، مگر رهبری، که عنداللزوم به اطلاع وی می‌رسد.
کمیسیون‌ها > کمیسیون سیاسی - اجتماعی

به منظور آگاهی مستمر اعضای مجلس خبرگان از تحولات مهم داخلی و جهانی، به ویژه در زمینه مسائل سیاسی، فرهنگی، مدیریتی، امنیتی و اقتصادی تشکیل می‌شود و موظف است با تشکیل جلسات با حضور نخبگان و مسئولان امور سیاسی، امنیتی، فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی، مسائل مهم داخلی و جهانی را که به نحوی، به انجام وظایف خبرگان، به ویژه وظایف مذکور در اصول یک‌صدوهفتم و یک‌صدونهم قانون اساسی، مربوط می‌شود، مورد بررسی قرار دهد و گزارش آن را به هیئت رئیسه تقدیم کند تا در اولین اجلاسیه خبرگان، به اطلاع اعضا رسد.
کمیسیون‌ها > کمیسیون تحقیق موضوع اصل ۱۱۱ قانون اساسی

به منظور اجرای اصل یک‌صد و یازدهم قانون اساسی و برای نظارت بر استمرار شرایطی که در اصل پنجم و یک‌صدونهم قانون اساسی برای رهبری ذکر شده است و تصمیم‌گیری در موارد فقدان آن، تشکیل می‌شود.
تحقیقات و مذاکرات این کمیسیون، محرمانه است. مجلس خبرگان، به وسیله این کمیسیون، موضوع نظارت بر رهبری را به اجرا می‌گذارد. این کمیسیون، باید هرگونه اطلاعات لازم را در رابطه با اصل صدویازده، در محدوده قوانین و موازین شرعی، تحصیل کند و نسبت به صحت و سقم گزارش‌های مربوط، بررسی لازم را به عمل آورد. سایر اعضای خبرگان نیز، اطلاعات خود را دربارهٔ اصل صدویازده، در اختیار این کمیسیون قرار می‌دهند. کمیسیون، بعد از بررسی و تحقیق، در صورتی که مطالب مذکور را برای تشکیل اجلاس خبرگان، کافی نداند، موضوع را با عضو یا اعضای خبرگان که اطلاعات را در اختیار گذارده‌اند، در میان می‌گذارد و توضیحات خود را ارائه می‌کند و در صورتی که آنان قانع نشدند، اگر اکثریت نمایندگان، تقاضای تشکیل جلسه فوق‌العاده را کنند، اجلاسیه مجلس خبرگان، برگزار می‌شود.
در مصاحبه رئیس مجلس خبرگان با جراید عنوان شد: نظارت خبرگان بر رهبری نظارت «حراستی» است؛ یعنی اینکه نگذاریم رهبری مورد هجمه قرار گیرد. باید سینه خود را در مقابل دشمنان سپر کنیم تا رهبری ضربه نخورد. درحالی‌که هاشمی رفسنجانی این نظارت را صلاحیتی می‌داند و می‌گوید خبرگان رهبری وظیفه دارد همواره مراقب باشد که رهبری صلاحیت لازم را طبق شرایطی که قانون اساسی تعریف کرده دارا باشد.
کمیسیون‌ها > کمیسیون بررسی راه‌های پاسداری و حراست از ولایت فقیه

به منظور بررسی راه‌های مناسب پاسداری و حراست از ولایت فقیه، تشکیل می‌گردد. اهم وظایف آن، ارائه پیشنهاد به هیئت رئیسه در این امور است:
تحقیق و پژوهش در موضوع حکومت اسلامی، بالاخص ولایت فقیه، تألیف و نشر آن به صورت‌های مناسب و پاسخ به شبهات؛
معرفی ولایت فقیه در مجامع علمی داخل و خارج کشور و در سطح عموم مردم؛
بررسی شیوه‌های مناسب تدریس و ترویج اندیشه حکومت اسلامی و ولایت‌فقیه، در سطوح مختلف تحصیلی دانش آموزان و دانشجویان و نیز در سطح رسانه‌های عمومی، خصوصاً صدا و سیما و ارائه راهکارهای مناسب به هیئت رئیسه مجلس خبرگان.
کمیسیون‌ها > کمیسیون تعیین مصادیق رهبری

کمیسیون محرمانهٔ سه‌نفره با عنوان کمیسیون تعیین مصادیق رهبری (کمیسیون تحقیق یا ویژه) وجود دارد که لیستی از گزینه‌های رهبری را انتخاب و رصد می‌کند و تنها رهبر فعلی می‌تواند از حاصل کار آنها جویا شود. افراد این کمیسیون هم محرمانه هستند. البته مطابق نظرات دکترین حقوق رهبری در جمهوری اسلامی به هیچ خانواده، قوم و گروهی اختصاص ندارد، بدین معنا که نه بر اساس توارث است و نه به‌طور مادام العمر. مدت رهبری بستگی به توانایی‌های لازم برای این مقام و حفظ شرایط دارد.
انتخابات خبرگان

«انتخابات مجلس خبرگان رهبری» به اینجا تغییرمسیر دارد. برای دیگر کاربردها، انتخابات مجلس خبرگان رهبری (ابهام‌زدایی) را ببینید.
برابر با ماده ۸ از فصل پنجم قانون انتخابات مجلس خبرگان رهبری، (اصلاحی تیر ۱۳۶۹)، خبرگان با اکثریت نسبی آرای شرکت‌کنندگان (رأی بیشتر) انتخاب می‌شوند و در اینصورت انتخابات خبرگان رهبری یک مرحله‌ای است.
انتخابات خبرگان > شرایط نامزدان

طبق ماده ۳ مصوب شورای نگهبان، نامزدان خبرگان مردم باید دارای شرایط زیر باشند:
اشتهار به دیانت و وثوق و شایستگی اخلاقی
اجتهاد در حدی که قدرت استنباط بعض مسائل فقهی را داشته باشد و بتواند ولیّ فقیه واجد شرایط رهبری، را تشخیص دهد.
بینش سیاسی و اجتماعی و آشنایی با مسائل روز.
معتقد بودن به نظام جمهوری اسلامی ایران.
نداشتن سوابق سوء سیاسی و اجتماعی
شورای نگهبان برای احراز اجتهاد نامزدان، تأیید اجتهاد آن‌ها در دوره‌های قبل یا شرکت در آزمون علمی اجتهاد و کسب حد نصاب نمره علمی را منظور می‌دارد. همچنین تأیید اجتهاد توسط شخص رهبر ملاک تأیید اجتهاد علمی است.
انتخابات خبرگان > شرایط انتخاب کنندگان

انتخاب کنندگان باید دارای شرایط زیر باشند:
تابعیت جمهوری اسلامی ایران.
داشتن هجده سال تمام در روز اخذ رأی.
همچنین طبق یک ماده قانونی اشخاص زیر از حق انتخاب کردن، محرومند:
صغار و مجانین.
محرومین از حقوق اجتماعی.
تاریخچه مجلس خبرگان > نخستین مجلس خبرگان رهبری

نخستین مجلس خبرگان رهبری در شرایطی تشکیل شد که کشور در حال جنگ با عراق بود. انتخابات این مجلس در تاریخ ۱۹ آذر ۱۳۶۱ برگزار شد که نزدیک ۱۸ میلیون نفر در آن شرکت کردند. در این دوره ۷۵ نفر از نمایندگان مجلس خبرگان تعیین شدند و انتخابات بقیه نمایندگان به دور دوم کشید.
این مجلس در ۲۴ مرداد ۱۳۶۲ با پیام روح‌الله خمینی آغاز به کار کرد.
تاریخچه مجلس خبرگان > درصد مشارکت مردم

| دوره | تاریخ برگزاری انتخابات | تعداد ثبت نام کنندگان | ردصلاحیت‌ها | انصراف دهندگان | تعداد حوزه انتخابیه | تعداد نمایندگان | درصد مشارکت |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| دوره اول | ۱۳۶۱/۰۹/۱۹ | ۱۶۸ | ۱۲ | ۱۰ | ۲۴ | ۸۲ | ۷۷/۳۸ ٪ |
| دوره دوم | ۱۳۶۹/۰۷/۱۶ | ۱۸۰ | ۶۲ | ۱۲ | ۲۴ | ۸۳ | ۴۱ ٪ |
| دوره سوم | ۱۳۷۷/۰۸/۰۱ | ۳۹۶ | ۲۱۴ | ۱۳ | ۲۸ | ۸۶ | ۴۶/۳ ٪ |
| دوره چهارم | ۱۳۸۵/۰۹/۲۴ | ۴۹۳ | - | - | ۳۰ | ۸۶ | ۶۰ ٪ |
| دوره پنجم | ۱۳۹۴/۱۲/۰۷ | ۸۰۱ | ۶۳۵ | - | ۳۱ | ۸۸ | ۶۲ ٪ |
| دوره ششم | ۱۴۰۲/۱۲/۱۱ | ۵۱۰ | ۳۶۶ | - | ۳۱ | ۸۸ | ۴۱ ٪ |
اقدامات و عملکرد مجلس خبرگان

| ادوار مجلس/دوره زمانی/تعداد اجلاس‌ها | هیئت رئیسه | مهم‌ترین اتفاقات |
| --- | --- | --- |
| دوره اول سال ۱۳۶۹–۱۳۶۱ ۱۱ جلسه | علی مشکینی (رئیس) هاشمی رفسنجانی (نایب رئیس) محمد مؤمن و سید حسن طاهری خرم‌آبادی (منشی) | انتخاب حسینعلی منتظری به عنوان قائم مقام رهبری.  انتخاب موقت سید علی خامنه‌ای به عنوان رهبر بعد از درگذشت تا پیدا کردن جانشین لایق رهبری ایرانسید روح‌الله خمینی در ۱۴ خرداد ۱۳۶۸ش. تصویب مقدماتی آیین‌نامه مجلس خبرگان. |
| دوره دوم سال ۱۳۷۷–۱۳۶۹ | علی مشکینی (رئیس) هاشمی رفسنجانی و ابراهیم امینی (نواب رئیس) سید حسن طاهری خرم‌آبادی و محمد مؤمن (منشی) | رد صلاحیت چند نامزد مشهور از جمله برخی نمایندگان دورهٔ قبلی مجلس خبرگان رهبری  مذاکرات تمامی اجلاس‌ها در این دوره از خبرگان محرمانه بود و خبری منتشر نشد. |
| دوره سوم سال ۱۳۸۵–۱۳۷۷ ۱۶ جلسه | علی مشکینی (رئیس) هاشمی رفسنجانی و ابراهیم امینی (نواب رئیس) سید حسن طاهری خرم‌آبادی و قربانعلی دری نجف آبادی (منشی) |  |
| دوره چهارم سال ۱۳۹۴–۱۳۸۵ ۱۶ جلسه | سال اول: علی مشکینی (رئیس)، هاشمی رفسنجانی و یزدی (نواب رئیس)، دری نجف آبادی و سید احمد خاتمی (منشی) سال ۸۶ تا ۸۹: هاشمی رفسنجانی (رئیس)، محمد مؤمن و محمد یزدی (نواب رئیس)، سید احمد خاتمی و قربانعلی دری نجف آبادی (منشی) ۸۹ تا۹۳: مهدوی کنی (رئیس)، محمد یزدی و سید محمود هاشمی شاهرودی (نواب رئیس)، سید احمد خاتمی و قربان‌علی دری نجف‌آبادی (منشی) اسفند ۹۳ تا پایان: محمد یزدی (رئیس)، هاشمی شاهرودی و موحدی کرمانی (نواب رئیس)، سید احمد خاتمی و قربان‌علی دری نجف‌آبادی (منشی) | برای اولین بار در این دوره از انتخابات یک چهره غیرروحانی (محسن اسماعیلی) برای حضور در انتخابات تأیید صلاحیت شد.  دوره چهارم خبرگان رهبری استثنائاً ده ساله شد. درگذشت علی مشکینی رئیس همه دوره‌های مجلس خبرگان درگذشت محمد رضا مهدوی کنی سومین رئیس این دوره از خبرگان ریاست چهار نفر بر این دوره از مجلس خبرگان تصویب افزایش اعضای این مجلس از ۸۶ نفر به ۸۸ نفر. |
| دوره پنجم ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۳ش  | احمد جنتی (رئیس)، محمدعلی موحدی کرمانی، سید ابراهیم رئیسی، سید محمود هاشمی شاهرودی و سید هاشم حسینی بوشهری (نواب رئیس) سید احمد خاتمی، دری نجف‌آبادی و عباس کعبی (منشی) سید ابراهیم رئیسی و محسن قمی (کارپرداز اداری) سید هاشم حسینی بوشهری و محسن اراکی (کارپرداز فرهنگی) | برای نخستین بار یک چهره بدون لباس روحانیت (محسن اسماعیلی) به عنوان نماینده انتخاب شد. |
| دوره ششم ۱۴۰۳ تا ۱۴۱۱ش  | محمدعلی موحدی کرمانی (رئیس)، سید هاشم حسینی بوشهری و علیرضا اعرافی (نواب رئیس) عباس کعبی و محسن اراکی (منشی) محسن قمی (کارپرداز اداری) محمود رجبی (کارپرداز فرهنگی) |  |