stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
فرخان بزرگ
ماجرای خاک بر سر شدن سفیان کلبی

در دوران خلافت عبدالملک اموی، قطری بن فجاه رئیس خوارج از ترس حجاج بن یوسف والی عراق به طبرستان گریخت و به حاکم طبرستان، اسپهبد فرخان پناه آورد. اسپهبد فرخان که در گیلان و طبرستان حکومت می‌کرد همان است که شهری برپا کرد و به نام فرزند کوچکش سارویه آن را ساری نامید که در شمال ایران قرار دارد.

اسپهبد فرخان فرمان داده بود که کسی به قطران که در پناه اسپهبد در دماوند اقامت کرده بود، آزار نرساند و نیازمندی‌های او را برآورده سازند؛ ولی چون فصل سرما و زمستان سپری شد قطری حق نمک به جای نیاورد و رسولی نزد اسپهبد فرخان فرستاد و پیام داد که باید به دین و آیین ما در آیی و گرنه برای جنگ آماده باش. پس از آن هم با دستبرد زدن به‌آبادی‌ها و روستاهای اطراف دارای قدرت بسیاری شد.

حجاج بن یوسف چون از قدرت یافتن قطری آگاه شد سفیان کلبی را با لشکر بزرگی به دفع قطری و خوارج فرستاد.

سفیان کلبی چون به ری رسید، اسپهبد در نامه‌ای که توسط رسولی برای او فرستاد به او پیشنهاد کرد که اگر قصد طبرستان نکند، او آماده است در جنگ با قطری او را یاری کند که این پیشنهاد مورد پذیرش سفیان کلبی قرار گرفت.

قطری چون از جریان آگاه شد بی درنگ از دماوند به سمنان عقب نشست؛ ولی اسپهبد او را دنبال نمود و در نبردی بر او چیره شد و سرش را از تن جدا کرده و تحویل سفیان کلبی داد. سفیان نیز آن را همراه با همهٔ غنایم بدون آن که نامی از رشادت و دلیری اسپهبد بیاورد به نام خود برای حجاج بن یوسف در کوفه فرستاد.

حجاج بن یوسف که از این پیروزی بسیار خوش‌حال شده بود چندی بعد که شنید این کار در واقع به دست اسپهبد انجام گرفته‌است از سفیان کلبی به خشم آمد و رسولی با یک خروار زر و یک خروار خاک به ری فرستاد و فرمان داد رسیدگی کنند که اگر این پیروزی بدون کمک اسپهبد از دست سفیان کلبی برآمده است این زر را به سپاس از این خدمت به سفیان بدهند ولی اگر این کار به دست اسپهبد پایان گرفته‌است این زر را به اسپهبد بدهند و آن خاک را در وسط بازار شهر بر سر سفیان بریزند.

و چون رسول بیامد و حقیقت آشکار شد، در اجرای فرمان حجاج زر به اسپهبد دادند و سفیان در وسط بازار خاک بر سر شد و از آن تاریخ است که عبارت خاک بر سر به صورت اصطلاح درآمده است.
ماجرای خاک بر سر شدن سفیان کلبی > هبیره شیبانی

در زمان خلافت معاویه، حاکم دودمان امویان، شخصی به نام مصقلة بن هبیرة الشیبانی با چهار هزار سرباز و به نقلی بیست هزار تن، برای فتح طبرستان، راهی این سرزمین شد. پس از دو سال درگیری بین وی با فرخان بزرگ توانست وارد طبرستان شود. نبردهای هبیره و فرخان دو سال طول کشید و سرانجام ارتش اموی نابود شده و مصقله در کجور به قتل رسید.
شورش مسمغان

یکی از مرزبانانِ فرخان به نام «مسمغان» که در میان‌دورود ساری امارت داشت، یک‌بار علیه او شورش نمود و فرخان نه تنها گردن او را زد، بلکه همهٔ مرزبانان را برکنار کرده و سرزمینشان را تصرف نمود به جز باو که حرمت او و خاندانش را نگهداشت.
حملات یزید بن مهلب

همچنین ببینید: یزید پسر مهلب
در سال ۹۸ هجری قمری، به دستور سلیمان بن عبدالملک، یزید بن مهلب امیر خراسان شد. یزید پس از گشایش بخش‌هایی از فرارود برای سلیمان فتح‌نامه نوشت و سلیمان در پاسخ فتح‌نامه از یزید پرسید «چرا آنچه را به قتیبه عیب می‌کردی، خود نمی‌کنی و آهنگ فتح طبرستان نمی‌نمایی؟» بدین جهت یزید لشکریان عرب، خراسان و ماوراءالنهر را برداشته و به داهستان حمله نمود. حاکم دهستان گریخت و مدتی بعد از یزید امان خواست. سپس سپاه یزید دو قسمت شدند، گروهی به سرکردگی ضریس به سمت گرگان رفتند و خود یزید به تمیشه حمله کرد. اسپهبد فرخان نیز با فراهم کردن لشکری از طبرستان و گرگان و دیلمان، به جنگ یزید رفت و در تمیشه و ساری چندین بار دو سپاه جنگیدند که در این میان چند پیروزی ازان عرب‌ها و چند پیروزی ازان طبرستانیان گشت.
توصیه دادمهر به پدرش، اسپهبد فرخان بزرگ:
هرگاه چنین [عقب‌نشینی] کنی هیبت پادشاهی تو از میان خواهد رفت
آن اولی‌تر که ثبات نمایی و معتمدان فرستی تا از گیلان و دیلمان مدد آورند
سنگسری، ص۶۴
سرانجام فرخان تصمیم گرفت که به سمت دیلم عقب‌نشینی کند؛ اما پسر بزرگش، دادمهر، وی را پشیمان نموده و پیشنهاد داد تا با فرستادن نامه به دیلمیان از آن‌ها درخواست نیرو کنند. پس از انجام شدن این نظر، ده هزار نفر به لشکریان طبرستان پیوستند و اسپهبد دوباره آماده نبرد گشت. گرچه ابتدا یزید توانست اسپهبد را شکست دهد اما لشکریان فرخان به مناطق کوهستانی رفته و با انداختن سنگ و تیر به سوی مسلمانان، توانستند پانزده هزار تن از آنان را بکشند. همچنین لشکرگاه یزید را غارت نموده و خیمه‌هایش را سوزاندند. سپس از صول خواست که به ضریس حمله کند و بدین سبب صول به ضریس شبیخون زده و پس از شکست دادنش همهٔ لشکریان - که بسیاری از آن‌ها خویشاوندان یزید بودند - را کشت.
حملات یزید بن مهلب > به دام افتادن یزید در دام فرخان

اسپهبد فرخان دستور داد که خیابان‌ها و راه‌ها را با استفاده از درختان نابود کنند. پس از رسیدن خبر این فرمان به یزید، او شخصی به نام «حیان النبطی» را که نژادی دیلمی داشت، نزد اسپهبد فرستاد و از او خواست تا اجازه دهد لشکریانش طبرستان را ترک کنند و در قبال این به حیان گفت که حاضر است تا سیصد هزار درهم بپردازد. اسپهبد پس از گفتگو با حیان حاضر شد که در ازای گرفتن سیصد هزار دینار از یزید بن مهلب و پنج هزار درهم از حیان و همچنین استرداد تمام اسیران و فروگذاشتن قلمروش، تقاضای یزید را بپذیرد.
حملات یزید بن مهلب > اعمال یزید در گرگان

یزید بن مهلب با انجام «عملیات‌های خلاف انسانی» در جرجان سعی نمود تا فرخان بزرگ را مجبور به پذیرش پیمان صلح کند. او یک بار با این دلیل که مردم گرگان علیه او طغیان کرده‌اند، هفت ماه شهر را محاصره کرده و پس از فتح آن، قسم خورد: «آن‌قدر مردم را بکشد تا آسیابی را با خون آن‌ها به حرکت درآورد.» ابن خلدون کشته‌شدگان این نبرد را چهل هزار نفر از مردم گرگان پنداشته ولی گردیزی تلفات گرگانیان را دوازده هزار کشته و شش هزار برده اعلام می‌کند، محمد بن جریر طبری نیز ضمن تأیید مرگ چهل هزار گرگانی، می‌افزاید که شخصی به نام جهم بن زحر توسط یزید پس از فتح گرگان والی آن شهر شد.
یزید همچنین پیش از شکست خوردن، پیمانی نوشت که مطابق شرح محمد بن جریر طبری مفاد این پیمان چنین بود که فرخان پانصد یا هفتصد هزار درهم بپردازد و سالانه چهارصد بار زعفران پیشکش نموده و چهارصد نفر مَرد را که روی سرشان سپری داشته و قنطاری نقره‌ای و بالشی حریری در دست، به حاکمان عرب دهند. ابن اعثم نیز علاوه بر این موارد انگشتری از طلا یا نقره و تحویل پانصد ترک که مسلمان‌های پناهنده را کشتند و آزادی سیصد برده مسلمان را شرح داده.
حملات یزید بن مهلب > پایان کار یزید بن مهلب

پس از این واقعه، فرخان بزرگ خود به تمیشه رفت و اسیران را به مرز و بوم خویش بازگرداند. در واقع لشکرکشی یزید بن مهلب که واپسین تلاش امویان برای دستیابی به طبرستان بود، از سال ۹۸ تا ۹۹ هجری قمری به طول انجامید و سرانجام به شکست پایان یافت و بدین ترتیب عمر بن عبدالعزیز، خلیفهٔ اموی، در سال ۹۹ هجری، یزید را از خراسان به عراق بازگرداند. یزید که وعدهٔ قطاری از غنائم را به خلیفه داده‌بود، پس از بازگشت به زندان افتاد. اسپهبد فرخان نیز پس از آن به مرمّت و بازسازی شهرها و آبادی‌ها پرداخت.
درگذشت و میراث

فرخان بزرگ پس از هفده سال فرمانروایی در سال ۱۱۰ هجری برابر ۹۷ یزدگردی و ۲۴۰ طبری، درگذشت. در کتب تاریخی نام چهار تن از فرزندان او آمده‌است:
دادمهر: جانشین فرخان بزرگ، که پس از او به حکومت رسید.
فرخان کوچک: دیگر پسر فرخان بزرگ که پس از مرگ دادمهر به عنوان نایب‌السلطنه چند سالی اسپهبد بود.
سارویه: فرزندی که فرخان بزرگ شهر ساری را به نام او نامگذاری کرد.
آذرمیدخت گران‌گوشوار: دختر فرخان بزرگ که با فرزند پادوسبان، عموزادهٔ خود، ازدواج نمود.
پس از فرخان هیچ‌کدام از حاکمان اموی به طبرستان حمله نکرده و این مسئله تا دوره فرمانروایی اسپهبد خورشید ادامه داشت.
سکه‌ها

مقالهٔ اصلی: سکه‌های سبک ساسانی طبرستان
پس از استیلای تازیان بر ایران، در مازندران راه و رسم ساسانیان ادامه یافت و آئین زردشت همچنان برقرار بود. اسپهبد فرخان که نوه جاماسب و ساسانی بود، پنجاه و نه سال پس از کشته شدن یزدگرد یعنی از سال ۹۳ هجری که برابر ۷۱۱ میلادی و ۸۰ یزدگردی بود ضرب سکه را به روش ساسانیان پیگیری کرد. سکه‌های او بجز در مورد سال و محل ضرب و اندازه سکه، از نظر طرح کلی هیچ‌گونه اختلافی با سکه آخرین شهریاران ساسانی ندارد. در روی سکه چهره او را می‌بینیم که متوجه راست است، تاج ساسانی با دو پر عقاب که در وسط آن ماه و ستاره است به‌سر دارد، در سه سمت دیگر روی سکه ماه و ستاره زینت افزای این طرح زیباست. بر گوش، گوشواره، بر شانه ماه و ستاره و شرابه، بر گردن طوق مروارید دارد. در پشت سرش به رسم ساسانیان عبارت نیایش مخصوص «آرمان افزود» را می‌بینیم که مانند نوشته‌های پشت و روی سکه همگی به خط زیبای پهلوی است. در سمت راست در حاشیه به آئین سکه‌های خسرو پرویز کلمه «اپد» را به خط پهلوی می‌بینیم که حکایت از آبادانی می‌کند و در مقابل آن خط پهلوی «نوجین» بمعنی «ضرب جدید یا تاریخ جدید» به چشم می‌خورد. این کلمه را تاکنون سکه شناسان خارجی «نا آک» یعنی بی عیب خوانده‌اند که اشتباه است. نام او روبروی چهره اوست. در متن پشت سکه اسپهبد، در سه حلقه، آتشکده یا آتشدان را می‌بینیم. که در دو سوی آن دو هیربد به آئین ایستاده‌اند، در بالا، پائین و طرفین حاشیه ماه و ستاره جلوه گری می‌کنند و در فواصل بین آن‌ها سه نقطه را مثلث وار مشاهد ه می‌کنیم. سال ضرب سکه در سمت چپ متن دیده می‌شود که بتاریخ یزدگردی جدید یا طبرستانی است که مبدأ آن از سال کشته شدن یزدگرد است. محل ضرب سکه نیز تپورستان ذکر شده‌است و نظر به اینکه پایتخت او ساری بوده‌است، جای دقیق ضرب باید همان ساری باشد.
فرخان سکه‌هایی مشابه دوران ساسانی ضرب نمود، تنها تفاوت این سکه‌ها با سکه‌های آخرین شاهان ساسانیان، اندازه و تاریخشان است. چنانچه درهم تبری از درهم ساسانی کوچک‌تر بوده‌است.
در تصویرِ روی سکه، فرخان بزرگ به سوی راست نگریسته، تاجی ساسانی با دو پر شاهین در میان ماه و ستاره‌ها بر سر دارد، گوشواری بر گوشش است، طوق مرواریدی بر گردن آویخته و روی شانه‌اش ماه و ستاره و شرابه دیده می‌شوند. پشت سر او عبارت «آرمان افزود» نوشته شده و روبرویش، نامش را نگاشته‌اند، همچنین کلمات «اپد» و «نوجین» به معانی «آبادانی مرز و بوم» و «ضرب نو یا تاریخ نو» در این سکه دیده می‌شوند.
شجره‌نامه دابویگان > سالشمار

نواحی موسوم به فرشوادگر
تصویر تفکیک‌پذیر اسپهبد فرخان روی سکه
فیلم‌شناسی شاهد کاپور

کاپور در یک رویداد تبلیغاتی برای داستان تو و من در سال ۲۰۱۲
بازیگر هندی شاهد کاپور کار خود را به‌عنوان یک رقصنده آغاز کرد و در فیلم‌های دل دیوانه است (۱۹۹۷) و ریتم (۱۹۹۹) ظاهر شد. او همچنین در چندین موزیک ویدئو، یکی برای خواننده کومار سانو ظاهر شد، قبل از اینکه اولین بازیگری خود را با ایفای نقش اصلی در کمدی-عاشقانه عشق عاشقانه (۲۰۰۳) انجام دهد. این فیلم موفقیت‌آمیز بود و بازی کاپور از به‌عنوان یک دانشجو جوان، جایزه فیلم فیر را برای بهترین نقش اول مرد به ارمغان آورد. او در دو سال بعد موفقیت کمی پیدا کرد. هر پنج فیلم منتشر شدهٔ او، از جمله فیلم هیجان‌انگیز فدا (۲۰۰۴) و درام طعمه (۲۰۰۵)، شکست‌های تجاری بودند.
در سال ۲۰۰۶، کاپور در کنار کارینا کاپور در ۳۶ محله چینی‌ها و بی‌سروصدا ایفای نقش کرد و نقش یک داماد آینده‌نگر را در مقابل آمریتا رایو در ازدواج، یک درام-خانوادگی موفق تجاری از کارگردان سورج بارجاتیا بازی کرد. در سال بعد، او دوباره با کارینا کاپور در کمدی-رمانتیک وقتی همدیگر را دیدیم بازی کرد، که باعث شد او اولین نامزدی بهترین بازیگر مرد را در فیلم‌فیر بدست آورد. در سال ۲۰۰۹، کاپور، برادران دوقلو، یکی با لب و دیگری با لکنت را در فیلم هیجان‌انگیز و تحسین‌شده ویشال بهاردواج، به‌نام رذل به‌تصویر کشید. او سپس در یک سری فیلم ظاهر شد که عملکرد ضعیفی در گیشه داشتند، از جمله موسم (۲۰۱۱) و داستان تو و من (۲۰۱۲). فیلم اکشن-درام سال ۲۰۱۳، به‌نام آر… راجکومار اولین موفقیت تجاری او در چهار سال گذشت بود.
در سال ۲۰۱۴، کاپور نقش شخصیت اصلی را در حیدر (۲۰۱۴)، اقتباسی از تراژدی هملت ویلیام شکسپیر، بازی کرد و برنده جایزه فیلم فیر برای بهترین بازیگر مرد شد. پس از داور استعداد در در برنامه واقعیت رقص یک نگاه سریع (۲۰۱۵)، او نقش یک ستاره راک معتاد به مواد مخدر را در پنجاب مرتفع (۲۰۱۶) بازی کرد، یک درام-جنایی دربارهٔ سوء مصرف مواد، که برای آن جایزه بهترین منتقدان فیلم‌فیر را دریافت کرد. پردرآمدترین اکران کاپور در سال ۲۰۱۸ با درام دوره ای سانجی لیلا بانسالی، پادماواتی، یکی از بزرگ‌ترین درآمدهای سینمای هند، که در آن او حاکم راجپوت، راوال راتان سینگ را به‌تصویر کشید، رقم خورد. سال بعد، او نقش یک عاشق ناراضی را در کبیر سینگ (۲۰۱۹) بازی کرد، که ثابت شد او بزرگ‌ترین موفقیت تجاری خود را به‌عنوان تنها بازیگر مرد اصلی بدست آورده. پس از یک وقفه کوتاه، کاپور در سریال درام-جنایی آمازون، جعلی (۲۰۲۳) بازی کرد، که پربیننده‌ترین سریال هندی شد.
فیلم‌ها

| 0 | 1 |
| --- | --- |
: به فیلم‌هایی اشاره دارد که هنوز اکران نشده‌است
| سال | نام | نقش | یادداشت | منبع |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱۹۹۷ | دل دیوانه است | رقصنده | بی‌اعتبار |  |
| ۱۹۹۹ | ریتم | رقصنده | بی‌اعتبار |  |
| ۲۰۰۳ | عشق عاشقانه | راجیو ماتور |  |  |
| ۲۰۰۴ | فدا | جای مالهوترا |  |  |
| ۲۰۰۴ | دل بیشتر می‌خواد | نیکیل ماتور |  |  |
| ۲۰۰۵ | عاشقان دیوانه می‌شوند | کاران شارما |  |  |
| ۲۰۰۵ | وای! زندگی یعنی این! | آدیتیا "آدی" ورما |  |  |
| ۲۰۰۵ | طعمه | جایدف "جای" واردان |  |  |
| ۲۰۰۶ | ۳۶ محله چینی‌ها | راج ملهوترا |  |  |
| ۲۰۰۶ | بی‌سروصدا | جیتو پراساد شارما |  |  |
| ۲۰۰۶ | ازدواج | پریم باجپایی |  |  |
| ۲۰۰۷ | آخر حماقت | راجا / راهول سینگانیا |  |  |
| ۲۰۰۷ | وقتی همدیگر را دیدیم | آدیتیا کاشیاپ |  |  |
| ۲۰۰۸ | ارتباط تقدیر | راج ملهوترا |  |  |
| ۲۰۰۹ | رذل | چارلی / گودو شارما |  |  |
| ۲۰۰۹ | دل می‌گوید آفرین! | روهان سینگ |  |  |
| ۲۰۱۰ | شانس رقص | سامیر بهل |  |  |
| ۲۰۱۰ | مدرسه | راهول پراکاش اودیوار |  |  |
| ۲۰۱۰ | کمپانی بدها | کاران اس. کاپور |  |  |
| ۲۰۱۰ | ما همدیگر را خواهیم دید | آمیت "ایمی" کاپور |  |  |
| ۲۰۱۱ | موسم | هاریندر "هری" سینگ |  |  |
| ۲۰۱۲ | داستان تو و من | کریش کاپور / جاوید قادری / گوویند |  |  |
| ۲۰۱۳ | ناطق بمبئی | خودش | چهره خاص در ترانه «ناطق بمبئی ما» |  |
| ۲۰۱۳ | قهرمان واقعی | ویشواس رائو |  |  |
| ۲۰۱۳ | آر… راجکومار | رومئو راجکومار |  |  |
| ۲۰۱۴ | حیدر | حیدر میر |  |  |
| ۲۰۱۴ | بزن‌بهادر | خودش | حضور ویژه در ترانه «پنجابی مست» |  |
| ۲۰۱۵ | باشکوه | جاجیندر جوگیندر |  |  |
| ۲۰۱۶ | پنجاب مرتفع | تامی سینگ |  |  |
| ۲۰۱۷ | رنگون | نواب مالک |  |  |
| ۲۰۱۸ | پادماواتی | راوال راتان سینگ |  |  |
| ۲۰۱۸ | به نیویورک خوش آمدید | خودش | چهره خاص |  |
| ۲۰۱۸ | چراغ خاموش متر روشن | شلوار سوشیل کومار |  |  |
| ۲۰۱۹ | کبیر سینگ | دکتر کبیر راجدیر |  |  |
| ۲۰۲۲ | پیراهن ورزشی | آرجون تالوار |  |  |
| ۲۰۲۳ | پدر خونین |  |  |  |
| ۲۰۲۴ | حرف‌هات منو به دام انداخت |  |  |  |
تلویزیون

| سال | نام | نقش | یادداشت | منبع |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱۹۹۸ | مهندس بی.ای.ال.ال. بی | دستیار کارگردان | مجموعه تلویزیونی |  |
| ۲۰۱۰ | 16th Star Screen Awards | میزبان | ویژه تلویزیون |  |
| ۲۰۱۱ | 17th Star Screen Awards | میزبان | ویژه تلویزیون |  |
| ۲۰۱۲ | 18th Colors Screen Awards | میزبان | ویژه تلویزیون |  |
| ۲۰۱۲ | 13th International Indian Film Academy Awards | میزبان | ویژه تلویزیون |  |
| ۲۰۱۳ | 14th International Indian Film Academy Awards | میزبان | ویژه تلویزیون |  |
| ۲۰۱۴ | 15th International Indian Film Academy Awards | میزبان | ویژه تلویزیون |  |
| ۲۰۱۵ | یک نگاه سریع | داور | رئالیتی شو |  |
| ۲۰۱۶ | Zee Cine Awards | میزبان | ویژه تلویزیون |  |
| ۲۰۱۶ | 17th International Indian Film Academy Awards | میزبان | ویژه تلویزیون |  |
| ۲۰۲۳ | جعلی | سانی | در حال پخش |  |
موزیک ویدئو

| سال | نام | خواننده (گان) | منبع |
| --- | --- | --- | --- |
| ۱۹۹۹ | «در چشم» | آرینس |  |
| ۱۹۹۹ | «مرا دل بوله پیا پیا» | پورنیما |  |
| ۲۰۰۰ | «باید بگم» | کومار سانو |  |
| ۲۰۰۱ | «جان لیخو جانم لیخو» | ریدهی |  |
| ۲۰۰۲ | «یه چیزی مشکل داره» | سادانا سارگام |  |
| ۲۰۱۰ | «دلی دلی» | فالگونی پاتاک |  |
| ۲۰۱۰ | «یک آهنگ» | واریوس |  |
| ۲۰۱۸ | «ارواشی» | یو یو هانی سینگ |  |
خاک سرد

| خاک سرد | خاک سرد |
| --- | --- |
کارگردان: رضا سبحانی
تهیه‌کننده: عبدالرضا آشتیانی
نویسنده: رضا سبحانی یزدان عشیری
بازیگران: محمدرضا فروتن هیلا اکرانی عبدالرضا آشتیانی آتنه ارسلان قاسمی 
فیلم‌بردار: شهریار اسدی
تدوین‌گر: رضا سبحانی
شرکت تولید: شرکت آفتاب نقره‌ای
مدت زمان: ۹۰ دقیقه
کشور: ایران
زبان: فارسی 
فیلم  خاک سرد  به کارگردانی رضا سبحانی، نویسندگی رضا سبحانی و یزدان عشیری و تهیه‌کنندگی عبدالرضا آشتیانی ساخته سال ۱۳۸۴ است.
خلاصه فیلم

یک خانواده زلزله زده در دل برهوت کویر، شاهد فداکاری‌های کودک خانواده برای نجات آن هاست.
جشنواره‌ها

فیلم خاک سرد در بیست و پنجمین دوره جشنواره فیلم فجر (۱۳۸۵) حضور داشته‌است.
همچنین این فیلم در سی و هشتمین دوره جشنواره فیلم رشد (۱۳۸۷) تندیس بهترین فیلم مسابقات را کسب کرده‌است.
هانا لاخمن

| هانا لاخمن | هانا لاخمن |
| --- | --- |
زادهٔ: ۲۰ ژوئن ۱۹۳۶ ووتس‌واوک، لهستان
درگذشت: ۲۴ ژوئن ۲۰۱۲ (۷۵ سال) ورشو، لهستان
ملیت: لهستانی
پیشه: بازیگر
سال‌های فعالیت: ۱۹۶۱ تا ۲۰۰۸
هانا لاخمن (لهستانی: Hanna Lachman؛ زادهٔ ۲۰ ژوئن ۱۹۳۷) بازیگر و صداپیشه اهل لهستان است.
از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته‌است، می‌توان به رانندگان جایگزین، خانه، عملیات زرادخانه، خانه کشیش و لغزش اشاره نمود.
کودک و سرباز

| کودک و سرباز | کودک و سرباز |
| --- | --- |
کارگردان: رضا میرکریمی
تهیه‌کننده: وحید نیکخواه آزاد
نویسنده: محمد رضایی راد
بازیگران: مهدی لطفی بیژن سلطانی روح‌اله حسینی مهران رجبی علی بکائیان
فیلم‌بردار: حمید خضوعی ابیانه
تدوین‌گر: نازنین مفخم
تاریخ‌های انتشار: ۱۳۷۸
مدت زمان: ۹۰ دقیقه
کشور: ایران
زبان: فارسی 
کودک و سرباز فیلمی به کارگردانی رضا میرکریمی و نویسندگی محمد رضایی راد محصول سال ۱۳۷۸ است. این فیلم جایزه بالن نقره‌ای جشنواره سه قاره نانت را کسب کرد. رضا میرکریمی برای این فیلم جایزه هیئت داوران و محمد رضایی راد جایزه بهترین فیلمنامه جشنواره آسیا پاسیفیک را به دست آورد.
بازیگران

مهدی لطفی
بیژن سلطانی
روح‌الله حسینی
مهران رجبی
فریدون قوانلو
مهدی لفتی
صغری عبیسی
الله‌قلی نظری
فریدون امیرعبدالهیان
علی بکانیان
فاطمه دیوان‌دری
گیتی معینی
تلفات جنگ دوم قره‌باغ

تلفات جنگ دوم قره‌باغ، جنگ بین ارمنستان، جمهوری آرتساخ که در جوامع بین‌المللی به عنوان قلمرو ارمنستان و جمهوری آذربایجان به رسمیت شناخته شده است، رسماً به هزاران نفر می‌رسد. بر اساس آمار رسمی منتشر شده توسط متخاصم، ارمنستان و آرتساخ ۳۸۲۵ سرباز را از دست دادند، همچنین ۱۸۷ نظامی در عملیات‌ها مفقودالاثر شدند، در حالی که آذربایجان ۲۹۰۶ سرباز را از دست داده است و همچنین ۶ نفر در عملیات مفقود شدند. دیدبان حقوق بشر سوریه از کشته شدن ۵۴۱ جنگجو یا مزدور سوری در حال جنگ برای آذربایجان خبر داد. با این حال، اعتقاد بر این است که طرفین تعداد تلفات خود را کم‌اهمیت جلوه داده و در مورد تعداد تلفات و مجروحان دشمن اغراق کرده‌اند.
تعداد کل تلفات غیرنظامیان گزارش شده از هر دو طرف به بیش از ۱۸۵ نفر می‌رسد، محل نگهداری ۲۱ غیرنظامی ارمنی هنوز مشخص نیست. مناطق غیرنظامی، از جمله شهرهای بزرگ به ویژه مناطق غیرنظامی استپانکرت (خانکندی)، مارتونی (خوجاوند)، مارتاکرت (آغدره)، گلوله‌باران کلیسای جامع شوشی در جمهوری آرتساخ و گنجه، بردع و ترتر در آذربایجان، با ساختمان‌ها و خانه‌های بسیاری مورد حمله قرار گرفته‌اند. نابود شده‌اند.
تلفات نظامی > ارمنی‌ها

ارمنستان از کشته شدن ۳۸۲۵ سرباز در طول جنگ خبر داد، همچنین این کشور از مفقود شدن ۱۸۷ سرباز خبر داد. تلفات ارمنستان همچنین شامل ۷۴۲ سرباز کشته شده ارتش دفاعی آرتساخ و ۴۵ مفقودی بود.
تا ۳۰ سپتامبر، مقامات آذربایجان ادعا کردند که بیش از ۷۰۰ نظامی ارمنی کشته یا زخمی شده‌اند. سرهنگ ارمنی سرگئی شاکاریان و سرهنگ واهاگن آساطریان نیز در این درگیری‌ها جان باختند. در ۲ نوامبر، آرتور سرکیسیان، معاون وزیر دفاع جمهوری آرتساخ نیز در جنگ کشته شد.
منابع ارمنی همچنین از مرگ چند ورزشکار در ارتش خبر دادند: گور سرکیسیان، عضو تیم جوانان فدراسیون جودو ارمنستان، آلبرت دادویان، قهرمان وزنه‌برداری قدرتی اروپا، تاتول هاروتونیان، قهرمان ارمنستان در پاورلیفتینگ، اریک ساریان بازیکن باشگاه فوتبال لوکوموتیو ایروان و لیپاریت دشتویان بازیکن سابق باشگاه فوتبال آلاشکرت.
تلفات نظامی > آذربایجانی‌ها

در جریان درگیری، دولت آذربایجان تعداد تلفات نظامی خود را اعلام نکرد. اولین باری بود که آذربایجان اطلاعاتی در مورد تلفات جنگی ارائه نمی‌کرد، در حالی که در جریان جنگ اول قره‌باغ که در سال‌های ۱۹۸۸–۱۹۹۴ اتفاق افتاده بود و در درگیری ۲۰۱۶ قره‌باغ کوهستانی، ارتش آذربایجان اطلاعات و گزارش‌های رسمی از تلفات خود منتشر کرده بود. در ۸ دسامبر ۲۰۲۰، وزارت دفاع آذربایجان لیست کامل تلفات نظامی را با نام، درجه و تاریخ تولد منتشر کرد. در تاریخ ۲۱ اکتبر ۲۰۲۱، این فهرست به روز شد تا شامل کشته شدن ۲۹۰۶ سرباز و مفقود شدن ۶ نفر دیگر در عملیات را تأیید کند.
کشور ارمنستان از کشته شدن ۷۶۳۰ نظامی آذربایجانی و مزدوران سوری که برای آذربایجان جنگیده بودند خبر داد.
اشخاص ثالث

در اول اکتبر، دو خبرنگار فرانسوی لو موند که درگیری‌های شهر اقدم را پوشش می‌دادند، بر اثر تیراندازی طرفین آذربایجانی زخمی شدند. یک هفته بعد، سه خبرنگار روسی که در شوشی مشغول تهیه گزارش بودند در اثر حمله آذربایجان به شدت مجروح شدند. آرتور مایاکوف، شهروند ۱۳ ساله روسیه، بر اثر جراحات وارده در جریان بمباران گنجه در ۱۷ اکتبر جان باخت.
فولیستاتین

فولیستاتین (انگلیسی: Follistatin) که با عنوان «پروتئین متصل‌شونده به اکتیوین» هم شناخته می‌شود، نام یک پروتئین است که در انسان توسط ژن «FST» کُد می‌شود. این مولکول یک گلیکوپروتئین اوتوکرین
است که در سلول‌های بدنِ بسیاری از جانوران عالی (غیر ابتدایی) یافت می‌شود.
وظیفهٔ اصلی این پروتئین، اتصال و خنثی سازی اعضای اَبَرخانوادهٔ «TGF-β» و به‌ویژه «اَکتیوین» است.
در گذشته، نام این ملکول، «پروتئین سرکوب‌کنندهٔ FSH» بود، چرا که هنگام کشف و جداسازی آن از مایعِ داخلِ فولیکول تخمدان، مشاهده شد که ترشح هورمون محرکه فولیکولی را، از هیپوفیز قدامی (بخش جلوییِ هیپوفیز) مهار می‌کند.
این پروتئین در آزمایش‌های حیوانی، قابلیت تنظیمِ رشدِ سلول‌های عضلانی را دارا بوده‌است و چندین کارآزمایی بالینی در حال انجام است تا از آن، جهت درمان برخی بیماری‌های عصبی همچون «آتروفی عضلانی نخاعی» و «میوزیت جسم انکلوزیونی» (IBM) و همچنین درمان «سندرم تخمدان پلی‌کیستیک» استفاده شود.
هوارد برگ

| هوارد برگ | هوارد برگ |
| --- | --- |
زادهٔ: ۶ مارس ۱۹۳۴
محل تحصیل: California Institute of Technology, Harvard University
پیشینه علمی: پیشینه علمی
محل کار: مؤسسه فناوری کالیفرنیا, دانشگاه هاروارد
پایان‌نامه:  (1964)
استاد راهنما: نورمن فاستر رمزی
 :  
هوارد برگ (انگلیسی: Howard Berg؛ زاده ۶ مارس ۱۹۳۴) یک دانشمند است.
کرم‌های نواری

| کرم‌های نواری محدودهٔ زمانی: ۲۷۰ تا ۰ میلیون سال پیش  PreЄ Є O S D C P T J K Pg N      | کرم‌های نواری محدودهٔ زمانی: ۲۷۰ تا ۰ میلیون سال پیش  PreЄ Є O S D C P T J K Pg N      |
| --- | --- |
کرم‌های نواری، Cestoda: کرم‌های نواری، Cestoda
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: جانوران
بالاشاخه:: پهن‌زیان
شاخه:: کرم‌های پهن
یک نوع سستود یا کرم نواری
کرم‌های نواری یا سستودها (نام علمی: Cestoda) نام یک رده از انگل‌های کرم‌های پهن است. در حالت بالغ آنها در دستگاه گوارش مهره‌داران یافت می‌شوند.
کرم‌های نواری انواعی از انگل‌ها به‌شمار می‌روند که به شکل بندبند و دارای یک عضو بادکش‌دار در قسمت سر هستند. آنها به جدار روده وصل شده و از مواد غذایی آن تغذیه می‌کنند.
از معروفترین کرم‌های نواری کرم کدو ،Diphyllobothrium است.
کرم‌های بالغ در مجرای گوارش مهره‌داران و لارو آنها در بافتهای مهره‌داران و بی‌مهرگان زندگی می‌کنند. کرم بالغ، طویل و روبان مانند است و معمولاً در جهت پشتی ـ شکمی پهن شده و فاقد مجاری گوارشی و عروقی می‌باشد. این کرم‌ها معمولاً به بندها یا پروگلوتیدهایی تقسیم شده‌اند که هنگام بلوغ دارای اعضای تولید مثل هر دو جنس نر و ماده هستند.
معرفی

سستودها کرم‌های مسطح، بندبند و روبان شکل، به‌رنگ سفید یا قهوه‌ای هستند. طول آن‌ها از چند میلی‌م‌تر تا چند متر متغیر است، هرمافرودیت هستند و هربند در مرحله بلوغ از نظر جنسی کامل است. سستودها لوله گوارش ندارند و همگی انگل هستند. اغلب آن‌ها در روده میزبان‌های مهره‌دار زندگی می‌کنند. سیر تکاملی سستودها (به جز یک گونه) غیرمستقیم است و در چرخه زندگی آن‌ها یک یا دو میزبان واسط وجود دارد. در بدن میزبان واسط مرحله عفونت‌زای انگل به‌وجود می‌آید
بدن کرم بالغ از سر یا اسکولکس، گردن و زنجیره‌ای از بندها تشکیل شده است.
اسکولکس

اسکولکس (سر) اغلب کروی و وظیفه اصلی آن چسباندن کرم به جدار محل زندگی و جابه‌جایی آن است. اسکولکس در سستودها به سه شکل بادکش‌دار، دارای بوتریا و بوتریدیا (چاهک) دیده می‌شود.
اسکولکس دارای بادکش:
بادکش‌ها به‌صورت دیسک‌های عضلانی و عضو چسبیدن حقیقی هستند و به آن‌ها استابولا گفته می‌شود. در برخی سستودها در بخش راسی اسکولکس عضوی به نام روستلوم وجود دارد که ممکن است واجد یک یا چند ردیف قلاب باشد. به سستودهایی که بادکش یا روستلوم آن‌ها دارای قلاب باشد، مسلح و به آنهایی که فاقد قلاب هستند، غیرمسلح می‌گویند.
اسکولکس دارای بوتریا:
دو شیار کم‌عمق مکنده با ساختمان عضلانی ضعیف است که در سستودهای راسته پزودوفیلیده‌آ دیده می‌شود.
اسکولکس دارای بوتریدیا:
دو تا چهار عضو برگی یا آویزمانند با کناره‌های باریک و ساختمان عضلانی قوی است که در سستودهای راسته چهارمکنده‌سانان (تترافیلیده‌آ، سستودهای ماهیان) دیده می‌شود.
گردن:
گردن بلافاصله بعد از اسکولکس قرار دارد. قسمت باریک بدون بند است که سر را به بدن (بندها) متصل می‌کند. اندازه آن در سستودهای مختلف متفاوت است. بندها توسط سلول‌های جنینی یا اجدادی این ناحیه تولید می‌شوند.
بدن

بدن سستود از تعدادی (حداقل۳ تا چندهزار) بند تشکیل شده است. به مجموعه تکراری بندها استروبیلا می‌گویند. در بندهای نزدیک به گردن، به‌طور معمول عرض بند بیشتر از طول آن است، در حالی که در بندهای انتهایی طول آن بیشتر از عرض بند است. با وجود این در بعضی از سستودها همواره عرض بند بیشتر از طول آن است. در بندهای ابتدایی اندام‌های تناسلی به‌خوبی مشخص نیست، ولی در بندهای بعدی به تدریج اندام‌های تناسلی رشد می‌کنند و به‌شکل بالغ درمی‌آیند. بندهای انتهایی بارور هستند. به‌طور معمول این بندها از کرم جدا شده و از بدن میزبان دفع می‌شوند.
پوشش بدن

سطح بدن سستودها را بافتی سینسیتیال به نام تگومنت می‌پوشاند که از نظر سوخت و ساز فعال است. این پوشش در جذب مواد غذایی، گوارش، تنظیم اسمزی، دفع مواد زاید و حفظ کرم در برابر آنزیم‌ها و دستگاه ایمنی میزبان دخالت دارد.
سطح خارجی تگومنت سستودها را زوایدی به‌طور منظم می‌پوشاند که به آن‌ها میکروتریکس گفته می‌شود و نقش آن‌ها افزایش سطح جذب است.
دستگاه عصبی

مرکز عصبی در سستودها در اسکولکس قرار دارد و شامل مجموعه‌ای از عقده‌ها و رابط‌هاست. از این مرکز چند رشته عصب طولی جدا شده است که در سراسر بدن امتداد می‌یابد.