یافا
تاریخ کلی > فلسطین تحت قومیت بریتانیا > شورش‌های ۱۹۲۱ یافا

حدود یک سال بعد، در ماه مه ۱۹۲۱، یافا، تل آویو، و حومه آنها شاهد شورش‌های گسترده و خونریزی بود. این درگیری‌ها در روز جهانی کارگر اول ماه مه، بین دو راهپیمایی کارگری گروه‌های رقیب چپی یهودی شروع شد. حزب کمونیست فلسطین، حزبی که طرافدار سقوط قومیت بریتانیا بر فلسطین، و تشکیل جمهوری شوروی کمونیستی واحد بر فلسطین بود، در این روز از یافا، از طریق منشیه، به سمت تل آویو راه‌پیمایی کرد. بعد از ورود به تل آویو، افراد این راهپیمایی با افراد راه‌پیمایی دیگری توسط «حزب اتحاد کارگری» درگیر شده و به ضرب و شتم یک‌دیگر پرداختند. با شلوغ شدن وضعیت، پلیس بریتانیایی و همینطور اعراب فلسطینی شاهد صحنه اقدام به جداسازی طرفین نمودند. در این بهبوهه صداهای تیراندازی به گوش رسید، و شایعه اینکه ساکنین عرب شهر مورد تهاجم قرار گرفته بودند. در نتیجه، انبوهی عظیم از جمعیت، که به گفته شاهدان مسلح به چماق و چاقو و غیره بودند،‌شروع به شورش کرده،‌ به منازل و مغازه‌های یهودی حمله کرده، ساکنین آنها را کشته یا مجروح کردند. به گفته شاهدین، در پی این وضعیت، زنان عرب فلسطینی نیز دیده شده‌بودند که اقدام به غارت لوازم خانه‌ها و مغازه‌های حمله شده می‌کردند. شاهدین همین‌طور گزارش دادند که بعضی خانواده‌های عرب به یهودیان در نزدیکی شورش پناه دادنه. شواهد همینٰطور گفتند که بعضا افسران پلیس عرب و همین‌طور همسایه‌گان دوست در حملات مشارکت داشتند. در نتیجه این شورش، ۴۷ یهودی و ۴۸ عرب کشته شدند، و ۱۴۶ یهودی و ۷۳ عرب مجروح. بیشتر کشته و مجروح شدگان عرب فلسطینی در درگیری با قوای بریتانیایی که قصد آرام کردن شرایط را داشتند بود. این اتفاقات شتاب بیشتری به جدایی کامل ساکنین شهرهای تل آویو و یافا بخشید.
هربرت ساموئل، مقام ارشد وقت بریتانیا در فلسطین، تحقیق و تفحصی در بروز این شورش انجام داد. نتایج اعلام شده او، خلاف باب میل یهودیان و اعراب بود
نتایج مهم این تحقیق در لیست زیر آمده است
دلیل ریشه‌ای شورش‌های یافا و اعمال خشونت‌آمیز بعدی احساس نارضایتی و خصامت اعراب نسبت به یهودیان، به دلایل سیاسی و اقتصادی، و در ارتباط با مهاجرت یهودیان و در ارتباط با تصور آن‌ها از سیاست صهیونیسم برگرفته از نمایندگان یهودی بود.
علت بلافصل شورش‌های یافا در روز اول مه تظاهرات بدون مجوز یهودیان بلشویک و درگیری آنها با تظاهرات با مجو حزب کارگر یهودی بود
نزاع بین قومی توسط اعراب شورع شد، که به سرعت به یک درگیری خشونت‌آمیز بین اعراب و یهودیان تکامل پیدا کرد، که در طول آن بیشتر خسارات رااکثریت عرب که عموما از مهاجمین بودند رساندند.
وقوع این اتفاقات نه از پیش برنامه‌ریزی شده و نه مورد انتظار بود، و هیچ یک از طرفین آمادگی چنین چیزی را نداشت. پلی شرایط احساسات عمومی، بروز درگیری را بر سر هر تحریکی از جانب یهودیان ممکن کرده بود.
جامعه یهودیان به طور کل مخالف بلشویسم بود، و نقشی در راهپیمایی بولشویک‌ها نداشت.
بعد از این‌که آشوب‌ها شروع شد، احساسات قوی ضد یهودیان به یک شورش ضد یهودیان گسترش پیدا کرد. بخش عظیمی از جامعه مسلمین و مسیحیان به این شورش دید مثبت داشتند، اگرچه که آن‌ها تشویق به خشونت نکردند. در حالی که به نظر می رسید که تعدادی از تحصیل‌کردگان عرب جمعیت شورشگر را تشویق کرده باشند،‌ افراد سرشناس در هر دو سو، فارغ از احساس شخصی خویش،‌ به مقامات برای آرام کردن شرایط کمک کردند.
پلیس،‌ جز معدود استثناهایی، نیمه آموزش‌دیده و ناکارآمد، در بیشتر شرایط بی‌تفاوت، و در بغضی شرایط نقش رهبری یا مشارکت در خشونت‌ها را داشت
طرز برخورد ارتش در تمام مدت قابل تحسین بود.
یورش به پنج مستعمره زراعتی یهودی نشات گرفته از هیجان به وجود آمده در ذهن اعراب از گزارش‌های کشته شدن اعراب به دست یهودیان در یافا بود. در دو مورد، قصه‌های بی پایه و مدرک تحریک آمیز مورد باور قرار گرفته شده بودند و هیچ زحمتی در بررسی و صحت این اخبار انجام نشد.
در این شورش‌ها تلفات یهودی کم و عرب زیاد بود، عمدتا به دلیل دخالت ارتش
این خلاصه الزاما آنقدر چکیده است که نمی‌توان آن را بدون خواندن با کل گزارش کمیسیون، به عنوان نتایج تحقیقات کمیسیون برداشت کرد.