لحیم‌کاری
فرایندها > لحیم‌کاری لوله

لوله‌های مسی معمولاً با لحیم‌کاری به هم متصل می‌شوند. سرعت انتقال گرما توسط لوله مسی بسیار بیشتر از توان ابزارهای کوچک لحیم‌کاری دستی مانند انواع هویه است؛ بنابراین معمولاً از یک مشعل پروپان برای تأمین گرمای لازم استفاده می‌شود. برای لوله‌های بزرگتر از مشعل‌هایی با سوخت متیل استیلن-پروپادن پروپان (MAPP)، استیلن یا پروپن و هوای جو به عنوان عامل اکسنده در فرایند سوختن استفاده می‌شود. در این فرایندها استفاده از اکسیژن خالص به عنوان اکسنده نادر است زیرا دمای شعله از نقطه ذوب مس هم می‌تواند بالاتر برود. حرارت زیاد می‌تواند خاصیت سختی ناشی از برگشت دادن مس را از بین ببرد و می‌تواند روغن لحیم را پیش از اضافه شدن فلز لحیم سوزانده و اتصالی معیوب را نتیجه دهد. با وجود همه اینها، برای یک تکنسین ماهر، گرمای بیشتر شعله MAPP، استیلن یا پروپن به معنای تعداد اتصالات لحیم‌شده بیشتری در هر ساعت، بدون آسیب به سختی مس است. پس از اینکه محل اتصال به خوبی تمیز، روغن‌کاری و ثابت شد، شعله به ضخیم‌ترین قسمت اتصال اعمال می‌شود. فلز لحیم هم در در فضای خالی بین لوله‌ها قرار داده می‌شود. وقتی همه قطعات به خوبی گرم شدند، لحیم ذوب شده وتحت اثر مویینگی به درون اتصال جاری می‌شود. برای اطمینان از توزیع خوب لحیم، ممکن است لازم شود که شعله روی اتصال حرکت داده شود و دراین هنگام، باید دقت کرد که قطعات بیش از حد گرم نشوند. اگر لوله شروع به تغییر رنگ بکند، به این معنی است که لوله بیش از حد گرم شده و در حال اکسید شدن است. که باعث توقف جریان لحیم و به خوبی بسته نشدن اتصال می‌شود. قبل از سرد شدن، لحیم مذاب حرارت شعله را تعقیب می‌کند. هنگامی که اتصال به خوبی آغشته شد، لحیم و حرارت قطع می‌شوند و در حالی که محل اتصال هنوز گرم است، اغلب با یک پارچه خشک پاک می‌شود. این عمل لحیم اضافه و باقی‌مانده روغن لحیم را قبل از سرد و سخت شدن لحیم، از میان می‌برد.
البته می‌توان از آلات برقی برای لحیم‌کاری لوله‌های با سایز ۸ تا ۲۲ میلیمتری استفاده کرد. این ابزار به ویژه در فضاهای بسته و تنگی که استفاده از شعله خطرناک است بسیار کارآمد می‌باشند. برخی وسیله‌های مناسب این فرایند به شکل انبردست‌اند که با قرار گرفتن حول لوله و حرارت دادن به آن، می‌توانند لحیم‌کاری را در مدت زمانی به کوتاهی ۱۰ ثانیه انجام دهند.
به دلیل ابعاد قطعات، و فعالیت شیمیایی بالای آنها در دمای بالای شعله، روغن لحیم به کار رفته در لوله‌کشی، نسبت به روغن‌های لحیم‌کاری در صنعت الکترونیک از نظر شیمیایی فعال‌تر و اسیدی‌تر می‌باشند. از آنجایی که اتصالات لوله‌کشی ممکن است در هر زاویه‌ای، حتی به صورت وارونه انجام بشوند، فلاکس‌های لوله‌کشی معمولاً به صورت خمیر تولید می‌شوند که نسبت به انواع مایع آنها، بهتر در جای خود می‌مانند. فلاکس به تمام سطوح از داخل و بیرون اعمال شده و باقی‌مانده آن پس از تکمیل لحیم‌کاری پاک می‌شود، تا مانع از تخریب و شکست قطعه شود. ترکیبات متفاوتی برای روغن لحیم درلوله‌کشی وجود دارند. این ترکیبات بسته به نوع فرایند و دمای لازم برای انجام آن تقسیم‌بندی می‌شوند. کدهای ساختمانی تقریباً در تمام جهان، استفاده از لحیم‌های بدون سرب را لازم می‌دانند. با اینکه لحیم قلع-سرب نیز برای لوله‌ها قابل استفاده است، مطالعات نشان داده‌اند که لوله‌هایی که با سرب لحیم‌کاری می‌شوند، باعث افزایش شدید سطح سرب در آب‌های آشامیدنی می‌شوند.
از میان انواع روش‌های اتصال لوله‌های مسی، لحیم‌کاری بیشترین مهارت را نیاز دارد ولی در صورتی که اگر برخی نکات ساده رعایت شوند، مطمئن‌ترین راه است:
لوله‌ها و اتصالات باید به گونه‌ای پاک شوند که لکه‌ای باقی نماند.
هر فشاری که در اثر گرم شدن لوله ایجاد می‌شود باید دارای یک خروجی باشد.
اتصال باید خشک باشد (که هنگام تعمیر لوله‌های آب می‌تواند چالش‌برانگیز باشد).
لوله مسی تنها یکی از فلزاتی است که به این شیوه اتصال می‌یابند. اتصالات برنجی معمولاً به عنوان شیرآلات یا اتصال میان مس و دیگر مواد استفاده می‌شوند. در ساخت آلات موسیقی برنجی و برخی سازهای بادی، اتصالات برنجی با روش مشابه لوله‌های مسی لحیم می‌شوند.
ایجاد یک سازهٔ کوچک با لحیم‌کاری
یک آلیاژ لحیم قلع-سرب با نسبت ۶۰ به ۴۰
نمودار فرایندها و روش‌های لحیم‌کاری
تصویری از یک ماده اولیه مورد استفاده در لحیم‌کاری دستی
یک اتصال سرد لحیم که در آن فلز لحیم به خوبی داغ نشده‌است.
اتصالات شکسته شده لحیم روی یک برد مدار. اتصال سمت راست با اینکه شکسته نشده‌است، از سطح برد جدا شده‌است.
لوله‌های مسی لحیم شده
فلز لحیم بدون سرب که در لوله‌کشی به کار می‌رود.