استان پنجم
جدا شدن سه شهرستان و تغییر نام استان در ۱۳۳۵

در سال ۱۳۳۵ شهرستان‌های سنندج، سقز و بیجار از استان پنجم جدا شدند و استان کردستان را تشکیل دادند. در همین زمان نام استان‌ها از اعداد به نام‌های جغرافیایی تاریخی آن‌ها تغییر داده شد و استان پنجم نیز از همین زمان با نام استان کرمانشاهان نامگذاری شد. ۹ شهرستان و بخش‌های تابع آن در استان پنجم (کرمانشاهان) در پاییز ۱۳۳۵ که می‌توان آن را پایان کار استان پنجم دانست به شرح زیر بود:
| ردیف | شهرستان | بخش‌ها |
| --- | --- | --- |
| ۱ | ۴۳- ایلام | ۱- بولی |
| ۱ | ۴۳- ایلام | ۲- چوار |
| ۱ | ۴۳- ایلام | ۳- خزل |
| ۱ | ۴۳- ایلام | ۴- چرداول |
| ۱ | ۴۳- ایلام | ۵- بیجن‌وند |
| ۱ | ۴۳- ایلام | ۶- نگران |
| ۱ | ۴۳- ایلام | ۷- شیروان |
| ۱ | ۴۳- ایلام | ۸- صالح‌آباد |
| ۱ | ۴۳- ایلام | ۹- میش‌خاص |
| ۱ | ۴۳- ایلام | ۱۰- بدره |
| ۱ | ۴۳- ایلام | ۱۱- ارکواز |
| ۱ | ۴۳- ایلام | ۱۲- شوهان |
| ۱ | ۴۳- ایلام | ۱۳- دوستان |
| ۱ | ۴۳- ایلام | ۱۴- مهران |
| ۱ | ۴۳- ایلام | ۱۵- هندمینی |
| ۱ | ۴۳- ایلام | ۱۶- زرین‌آباد |
| ۱ | ۴۳- ایلام | ۱۷- خالصه |
| ۱ | ۴۳- ایلام | ۱۸- سوکان |
| ۱ | ۴۳- ایلام | ۱۹- دره‌شهر |
| ۱ | ۴۳- ایلام | ۲۰- ماژین |
| ۱ | ۴۳- ایلام | ۲۱- آبدانان |
| ۱ | ۴۳- ایلام | ۲۲- دهلران |
| ۲ | ۴۶- قصر شیرین | ۱- سومار و نفت‌شاه |
| ۲ | ۴۶- قصر شیرین | ۲- قلعه‌شیری |
| ۲ | ۴۶- قصر شیرین | ۳- خضرآباد |
| ۲ | ۴۶- قصر شیرین | ۴- ذهاب |
| ۲ | ۴۶- قصر شیرین | ۵- جگیران |
| ۲ | ۴۶- قصر شیرین | ۶- سرقلعه |
| ۲ | ۴۶- قصر شیرین | ۷- ازگله |
| ۲ | ۴۶- قصر شیرین | ۸- خانه‌شور |
| ۲ | ۴۶- قصر شیرین | ۹- حومه |
| ۳ | ۴۷- کرمانشاه | ۱- هرسم |
| ۳ | ۴۷- کرمانشاه | ۲- جلالوند |
| ۳ | ۴۷- کرمانشاه | ۳- عثمانوند |
| ۳ | ۴۷- کرمانشاه | ۴- زردلان |
| ۳ | ۴۷- کرمانشاه | ۵- ماهیدشت |
| ۳ | ۴۷- کرمانشاه | ۶- دروفرامان |
| ۳ | ۴۷- کرمانشاه | ۷- حومه |
| ۳ | ۴۷- کرمانشاه | ۸- بالادربند |
| ۳ | ۴۷- کرمانشاه | ۹- میان‌دربند |
| ۳ | ۴۷- کرمانشاه | ۱۰- پایروند |
| ۳ | ۴۷- کرمانشاه | ۱۱- کندوله |
| ۳ | ۴۷- کرمانشاه | ۱۲- یبلوار |
| ۳ | ۴۷- کرمانشاه | ۱۳- کلیایی |
| ۳ | ۴۷- کرمانشاه | ۱۴- فعله‌کری |
| ۴ | ۴۸- کنگاور | ۱- کنگاور |
| ۴ | ۴۸- کنگاور | ۲- خدابنده |
| ۴ | ۴۸- کنگاور | ۳- دینور |
| ۴ | ۴۸- کنگاور | ۴- صحنه |
| ۴ | ۴۸- کنگاور | ۵- چمچمال |
| ۴ | ۴۸- کنگاور | ۶- هرسین |
| ۵ | ۴۹- ملایر | ۱- ترک |
| ۵ | ۴۹- ملایر | ۲- حومه |
| ۵ | ۴۹- ملایر | ۳- آورزمان |
| ۵ | ۴۹- ملایر | ۴- سامن |
| ۵ | ۴۹- ملایر | ۵- کمازان |
| ۶ | ۵۰- نهاوند | ۱- علیا |
| ۶ | ۵۰- نهاوند | ۲- سفلی |
| ۶ | ۵۰- نهاوند | ۳- سلگی |
| ۶ | ۵۰- نهاوند | ۴- خزل |
| ۷ | ۵۱- همدان | ۱- اسدآباد |
| ۷ | ۵۱- همدان | ۲- چهاربلوک |
| ۷ | ۵۱- همدان | ۳- شراء |
| ۷ | ۵۱- همدان | ۴- وفس |
| ۷ | ۵۱- همدان | ۵- پیشخور |
| ۷ | ۵۱- همدان | ۶- درجزین سفلی |
| ۷ | ۵۱- همدان | ۷- درجزین علیا |
| ۷ | ۵۱- همدان | ۸- سردرود |
| ۷ | ۵۱- همدان | ۹- مهربان |
| ۷ | ۵۱- همدان | ۱۰- حاجیلو |
: 
تا سال ۱۳۴۵ همچنین در شهرستان ایلام تغییراتی به وجود آمد. بخش‌های حومه، زرین‌آباد، آبدانان و موسیان شهرستان دهلران را تشکیل دادند. همچنین بخش‌های حومه، صالح‌آباد و ارکوازی شهرستان مهران و بخش‌های حومه و دره‌شهر نیز شهرستان بدره را تشکیل دادند. این سه شهرستان تازه تأسیس به‌همراه شهرستان ایلام که در این زمان از بخش‌های حومه، چوار، ایوان و شیروان و چرداول تشکیل شده بود مجموعاً فرمانداری کل ایلام و پشتکوه را تشکیل دادند.

همچنین شهرستان‌های همدان (متشکل از بخش‌های حومه، اسدآباد، رزن، کبوترآهنگ، سیمینه‌رود و شراء و پیشخور)، ملایر (متشکل از بخش‌های حومه و سامن)، نهاوند (متشکل از بخش حومه) و تویسرکان (متشکل از بخش حومه) نیز به فرمانداری کل همدان تبدیل شدند.
در جلسۀ مؤرخ ۲۱ اردیبهشت ۱۳۴۸ بنا به پیشنهاد شماره ۲۲۳۹۵/۱۰/۲۰۱۸۱/د مؤرخ ۴۸/۲/۱۲ وزارت کشور و به استناد تبصرۀ ۲ از مادۀ ۲ قانون تقسیمات کشور مصوب آبان ۱۳۱۶، در منطقۀ خزل شهرستان نهاوند به بخش تبدیل شد و با تأسیس بخشداری در آن، شهرستان نهاوند به دو بخش حومه وو خزل تقسیم شد.
بر اساس مصوبۀ ۲۴۰۰-۳۳/م در تاریخ ۹ مهر ۱۳۵۲ فرمانداری کل همدان از استان کرمانشاه جدا شده و به استان همدان تبدیل شد.
همچنین در تاریخ ۱۸ فروردین ۱۳۵۳ نیز فرمانداری کل ایلام از استان کرمانشاه جدا و به استان ایلام تبدیل شد.