سید محمدمهدی میرباقری
گمانه‌زنی در باب احتمال جانشینی خامنه‌ای

پیش از انتخابات ریاست‌جمهوری (۱۴۰۳) برخی فعالان فضای مجازی (با محوریت یاسر جبرائیلی) ضمن انتشار نامه‌ای در پیام‌رسان‌های ایرانی ایتا و ویراستی، و درخواست‌هایی در وبسایت کارزار از مجتهدانی همچون علیرضا اعرافی، محسن اراکی و میرباقری دعوت کردند تا نامزد ریاست جمهوری شوند. در بخشی از نامهٔ جبرائیلی چنین استدلال شده بود که «برخلاف آنچه معمول و رایج شده، مقام ریاست جمهوری مقام اجرا به معنای پیمانکاری نیست؛ چه، اساساً دولت طبق سیاست‌های کلی اصل ۴۴ از فعالیت‌های پیمانکاری منع شده است! مقام ریاست جمهوری، مقام طراحی و تشخیص و تصمیم است و لذا فردی… باید در رأس قوه مجریه قرار گیرد» که «ضمن شناختِ دقیقِ نسخه‌های سرمایه‌داری، به نسخه‌های برآمده از انقلاب اسلامی اشراف و اعتقادِ راسخ داشته باشد و با شجاعت و درایت در صدد اجرای آن‌ها برآید». میرباقری که در میان این سه نفر از همه سابقه مدیریت اجرایی کلان کمتری داشت در چهارم خرداد ۱۴۰۳ به این دعوت‌ها واکنش نشان داده و طی بیانیه‌ای تقاضا کرد این دعوت‌ها متوقف شده و به جای صدورِ چنین دعوت‌نامه‌هایی، انرژیِ دعوت‌کنندگان صرفِ «گفتمان‌سازی مولفه‌های دولت انقلابی» شود.
امیر سیدین (روزنامه‌نگار) در واکنش به این دعوت، در هفتم خرداد ۱۴۰۳ یادداشتی با عنوان «خروج از مه!» در روزنامه شرق نوشت که در آن میرباقری را «احتمالاً آخرین برگ پایداری برای ماندن در عرصهٔ قدرتِ سیاسی» نامید و او را چنین توصیف کرد: «روحانی ۶۴ساله‌ای که پس از درگذشت مصباح‌یزدی، از او به عنوان پدر فکری و معنوی جریان پایداری نام برده می‌شود و هم‌اکنون نماینده سمنان در مجلس خبرگان رهبری است». سیدین دربارهٔ اخبار منتشر شده پیرامون کاندیداتوری میرباقری برای انتخابات ریاست‌جمهوری چنین نوشت: «اخباری را که از کاندیداتوری محمدمهدی میرباقری برای انتخابات قریب‌الوقوع ریاست‌جمهوری منتشر می‌شود، شاید بتوان گامی دیگر در تحقق آرمانشهر پایداریچی‌ها ارزیابی کرد، حتی اگر میرباقری برای خویش جایگاهی رفیع‌تر از جانشینی رئیس‌جمهور فقید ببیند و قائل باشد. خروج میرباقری از مه و سودای جانشینی رئیس‌جمهور فقید در شرایط فعلی، برای او و هوادارانش فرصت مغتنمی است برای مطرح‌شدن نام این روحانیِ در سایه و احتمالاً قطعه‌ای از پازل قدرت شبکه‌ای است که از دوران احمدی‌نژاد با ثروت صادق محصولی در ساخت سیاسی کشور پا گرفت و با رهبری فکری میرباقری، آینده‌ای طولانی برای خویش، در فردای بعد از فرونشستن غبار حوادث قائل است».
مهدی نصیری در سلسله یادداشت‌هایی در نقد میرباقری که در ۳۰ تیر ۱۴۰۳ در کانال تلگرامی‌اش منتشر شد، به اخبار پیرامون رهبری احتمالی میرباقری واکنش نشان داده و چنین احتمالی را بعید دانست. او مدعی شد «ممکن است به دلیل حمایت مجتبی (خامنه‌ای) از قالیباف در انتخابات اخیر، کسانی از اصحاب سعید جلیلی را آزرده خاطر کرده و آنها را متوجه فردی چون میرباقری کرده باشد اما آنان باید کاملاً حواسشان جمع باشد که ممکن است با این گرایش میرباقری را هم در وضعیت حذف قرار بدهند… این گمانه زنی که ممکن است کسانی با میرباقری هراسی قصد داشته باشند که مردم بعداً به رهبری مجتبی در انتخاب بین بد و بدتر رضایت بدهند نیز البته می‌تواند در زمره ممکنات در عالم سیاست باشد».
بابک خطی (پزشک) در یک مرداد ۱۴۰۳ با تکرار موضع نصیری، طی یادداشتی در وب‌سایت اخبار روز به شایعاتی که پیرامون خطر احتمالی رهبری میرباقری مطرح می‌شود واکنش نشان داده و نوشت: «هدف مهم دیگر از برجسته کردن وجه طالبانی میرباقری و فرقه پایداری این است که مجتبی (خامنه‌ای) یا هر گزینه‌ای که برای جانشینی مد نظر هسته قدرت است در مقام مقایسه با این فرد و گروه، طناز و دمکرات مسلک نشان داده شود، در حالی در واقعیت همگی آنها ماهیتی یکسان و اتفاقاً رابطه رئیس و مرئوسی دارند».
مسعود آذر نیز در مطلبی که ششم مرداد ۱۴۰۳ روی وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی انتشار یافت، با تکرار مواضع سیدین، نصیری و خطی نوشت: «بعضی از فعالان سیاسی تصمیم او را [در ردّ دعوت برای کاندیداتوری] چنین تعبیر کردند که آقای میرباقری شان و مقامی فراتر از ریاست جمهوری برای خود قائل است».
پیش‌تر، روح‌الله فقیهی در تاریخ یک ژوئن ۲۰۱۸ (یازدهم خرداد ۱۳۹۷) یادداشتی به زبان انگلیسی در وبسایت خبری المانیتور منتشر کرد که در آن به شایعهٔ انتصاب میرباقری به امامت جمعهٔ تهران (که در آن برهه در فضای داخلی ایران پخش شده بود) واکنش نشان داده و نوشته بود: «اخیراً خبرگزاری‌های داخلی از تصمیم آیت‌الله علی خامنه‌ای برای انتصاب محمدمهدی میرباقری ۵۷ ساله به امامت جمعه تهران خبر داده‌اند. نکته قابل توجه اینجاست که میرباقری خود این شایعات را رد نکرده است. رسانه‌های اصولگرا مشغول زمینه‌چینی برای انتصاب و به قدرت رسیدن احتمالی او هستند. این انتصاب برای میرباقری که هم‌اکنون ریاست فرهنگستان علوم اسلامی را بر عهده دارد، صعودی چشمگیر محسوب می‌شود… به نظر می‌رسد که مصباح یزدی دیدگاه مثبتی نسبت به میرباقری دارد. او میرباقری را «نابغه عصر حاضر» خوانده و او را به عنوان رهبر احتمالی آینده اردوگاه اصولگرا معرفی کرده است. در حال حاضر، باید منتظر ماند و دید چه اتفاقی می‌افتد. با توجه به اینکه میرباقری در مسیر احتمالی پیش روی خود رقبای کمی دارد، به نظر می‌رسد که آینده سیاسی او روشن باشد».
با این وجود، برخلاف این قبیل پیش‌بینی‌ها، میرباقری به جای فعالیت‌های سیاسی تا کنون بیشتر به فعالیت‌های علمی، دینی و تبلیغی در قم مشغول بوده است. به نظر می‌رسد او به جای رهبری سیاسی، در پی هدایت‌گری فکری و گفتمانی جریان‌های حامی انقلاب ۱۳۵۷ است. همچنین، این رویکرد با فعالیت‌های فرهنگستان علوم اسلامی قم که او سال‌هاست مدیریت آن را بر عهده دارد، هماهنگ‌تر است. این فرهنگستان به دنبال ایجاد تحول علمی و انقلاب فرهنگی در ساختارهای علم و فرهنگ است. در زمینه حکمرانی نیز، میرباقری بیشتر به دنبال تئوری‌پردازی و کمک به توسعه تئوری حکمرانی اسلامی است و تاکنون هیچ نشانه‌ای از تلاش او برای رسیدن به مناصب حکومتی وجود نداشته است. او هیچ منصب اجرایی در حکومت ندارد و تمام مسئولیت‌هایی که تاکنون پذیرفته، حوزوی یا فرهنگی بوده‌اند.