حرجند
تاریخچه

حرجند در ۸۸ کیلومتری جنوب شرق شهرستان راور قرار گرقته است این دهستان با۲۱۱۸/۷۴۹کیلومتر مربع مساحت ۴۲درصد از وسعت بخش کوهساران را در بر می‌گیرد موقعیت طبیعی تپه ای به مختصات طول جغرافیایی۵۷/۰۹ و عرض جغرافیایی۳۰/۴۱ و ارتفاع متوسط ۲۳۲۰ مترکه در ۲۹ کیلومتری جنوب شرق شهر هجدک و ۳۴ کیلومتری شمال شرق شهر چترود قرار گرفته‌است.
اب و هوا: بری و خشک معتدل تا خنک
رودها و منابع اب: قنات رقعه کبیره، قنات حرجند، چشمه کوه نیمانگ و رودخانه فصلی در غرب آبادی (این رودخانه الان دیگه جریان ندارد)
پوشش نباتی
گیاهان دارویی: آویشن، آلاله، زیره، گل گاو زبان، گل ختمی، خاکشیر، پونه، بومادران، بالنگ، اشترک، کاکوتی، ازگن و گل بابونه.
گیاهان صنعتی: انغوزه و گون
گیاهان علوفه ای: درمنه، شور، گندبور، قیچ، کنگر، لاشی، هریشو، کلغر، کما و فرمه. گونه‌های درختی و درختچه ای: گز، بنه، انجیر، زرشک (زارچ)، بادام کوهی و کتیرا.
حیوانات: گاو، گوسفند، الاغ، و از طیور مرغ.
گذشته ده براساس اسناد و مدارک مکتوب: آنچه در جلد هشتم لغت نامه دهخدا دربارهٔ روستا آمده‌است
به شرح زیر می‌باشد:
حرجند نام یکی از دهستانهای بخش مرکزی شهرستان کرمان است. این دهستان در شمال شهر کرمان واقع و حدود ان :از شمال به بخش راور، از خاور به بخش شهداد، از جنوب به بخش درختنگان، از باختر به دهستان زنگی آباد و حتکن. منطقه ای است کوهستانی و دامنه ای با هوای سردسیر دو رودخانه در این دهستان جاری است، یکی از مرکز دهستان به خاور به طرف شهداد و دیگری از مرکز به طرف جنوب باختری جاری و به اراضی چترود منتهی می‌شود. محصولات عمده ان حبوبات، تریاک، سیب زمینی و میوه جات است. انار ان به خوبی مشهور است. شغل مردم زراعت، مکاری و صنایع دستی قالی بافی با نقشه است. زبان فارسی، مذهب شیعه است. راه فرعی راور از این دهستان می‌گذرد این دهستان از ۱۳۵ آبادی کوچک و بزرگ تشکیل شده‌است. جمعیت ان حدود ۵۸۰۰ نفر است. مرکز دهستان قریهٔ حرجند و قریه‌های مهم ان به شرح زیر می‌باشد:
چترود، سردر، ده زیار، سراسیاب شش، هوتک، معدن ذغال سنگ که اخیراً در این دهستان کشف شده‌است (از فرهنگ لغت جغرافیایی ایران جلد۸).
اما امروز
به مرکزیت روستای حرجند مشتمل بر ۶۲ روستا، مزرعه و مکان به شرح زیر:
۱ – باداموییه، ۲ – چناروییه، ۳ – خارکوییه، ۴ – دهنو حاج اسماعیل، ۵ – دهنو علی شهری، ۶ – قنات قاضی، ۷ – کریم‌آباد، ۸ – هروز سفلی، ۹ – هروز علیا، ۱۰ – آب بید، ۱۱ – آدوری، ۱۲ – باباکزی، ۱۳ – باغ حسینیه، ۱۴ – جرک، ۱۵ – چشمه درشیش، ۱۶ – چشمه شیشتا، ۱۷ – حرجند، ۱۸ – حسین‌آباد، ۱۹ -خداداد، ۲۰ – درب هزار، ۲۱ – دستوییه، ۲۲– دهوهنگ، ۲۳ – دهوییه، ۲۴ – دیکوییه، ۲۵ – رضاآباد، ۲۶ – رقعه کبیر، ۲۷ – رود غدیر، ۲۸ – رونی، ۲۹ -کوهسار، ۳۰ – سکتوییه، ۳۱ – سرتکر، ۳۲ – شفیع‌آباد، ۳۳ – شیشتوییه، ۳۴ – علی‌آباد، ۳۵ – قنات حاللک، ۳۶ – قنات صالح، ۳۷ – گچ سفلی، ۳۸ –گچ‌علیا، ۳۹ – گزک، ۴۰ – گورک، ۴۱ – گورکانی، ۴۲ – تیموگ، ۴۳ – همت‌آباد، ۴۴ –هنگ، ۴۵ – هیکوییه، ۴۶ – پاچنار، ۴۷ – دهنوگروک، ۴۸ – دهنه تنگل، ۴۹- سراشک، ۵۰ –سهرنگ، ۵۱ – کهنوج، ۵۲ – گروک، ۵۳ – گودگاذر پایین، ۵۴ – مزرعه حسن‌آباد، ۵۵ –دیدی، ۵۶ – محمدآباد، ۵۷ – هور، ۵۸ – قلایه، ۵۹ - حسین‌آباد، ۶۰ – آسیاب، ۶۱ –عصمت‌آباد، ۶۲ – باباشمس.
تذکار – نام روستاهای ردیف ۱۳ و ۲۹ دهستان فوق قبلاً باغ خان و ریشقان بوده که بر اساس این تصویب‌نامه به باغ حسینه و کوهسار تغییر می‌یابد.
گذشته ده براساس گفته مردم
نام ده: حرجند یعنی لشکر آزاد، حر یعنی آزاد و جند یعنی لشکر یا سرباز، این نامگذاری از واقعه کربلا روی این خطه گذاشته شده‌است چرا که از همه جا سربازان جمع شده بودند که به جنگ کربلابروند که خبر آمد جنگ تمام شده سربازان ازادند و چون چون در این محل آزاد شدند عده ای برگشتند و عده ای ماندند و در کنار افراد محلی این اب و خاک را حرجند یعنی سرباز یا لشکر آزاد نامیدند.
سابقه تاریخی این روستا به صدها سال قبل برمیگردد با توجه به سنگ قبرهای به جا مانده در قبرستان این روستا مشخص می‌شود سابقه این روستا حتی به قبل از اسلام بر می‌گردد آنچه مشاهده شده
سنگ قبرهایی که تاریخ آنها بعضاً به سالهای ۲۰۰ و۳۰۰ هجری قمری بازمی‌گردد (که الان اثری از آنها نیست و مفقود شده‌اند).