stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
اولیور بلمونت
حرفه > عضویت

بلمونت یکی از نخستین اعضای انجمن The Lambs بود که در سال ۱۸۸۷ به عضویت آن درآمد. او یکی از بنیان‌گذاران انجمن پسران انقلابی رود آیلند در سال ۱۸۹۶ بود. از آنجاییکه بلمونت از تبار کاپیتان کریستوفر ریموند پری بود، فردی که در انقلاب آمریکا خدمت کرده بود، شرایط لازم برای عضویت در این انجمن را داشت.
زندگی شخصی

الیور در سال ۱۸۸۲، بدون رضایت والدینش، به سارا سوان وایتینگ، دختری محبوب و زیبا در جامعهٔ آن زمان، پیشنهاد ازدواج داد. والدینش، آگوست و کارولین بلمونت، با این نامزدی مخالفت کردند، زیرا عقیده داشتند که الیور به‌خاطر قمار و عیاشی‌اش، هنوز برای ازدواج به بلوغ نرسیده‌است. از این رو، الیور به برمن، آلمان فرستاده شد تا تجارت بانکداری را از خانوادهٔ روتچایلد، جاییکه پدرش آموزش دیده بود، بی‌آموزد. الیور، عیاش و بی بند و بار شد و تمایل شدیدی به مشروب ابسنت پیدا کرد. زمانی که مادرش متوجه انحطاط او شد، با ازدواجش موافقت کرد. الیور بلمونت در ۲۷ دسامبر ۱۸۸۲، با سارا سوان وایتینگ در نیوپورت، رود آیلند و در منزل خانوادگی سارا با نام «سوان‌هرست» ازدواج کرد.
آنها برای ماه عسل به پاریس رفتند و چند هفتهٔ بعد، مادر سارا و دو خواهر بزرگترش به آنها پیوستند. الیور که در ابتدا با این دیدار موافقت کرده بود، از این وضعیت ناخشنود شد. او برای فرار از این وضعیت مدام به قمارخانه‌ها و فاحشه‌خانه‌ها می‌رفت و مشروب ابسنت می‌نوشید. شخصیتش تحت تأثیر ابسنت تغییر کرد. و پس از مشاجره‌ای شدید و توهین‌آمیز با همسرش، او را وحشت‌زده رها کرد. الیور همسرش را در پاریس رها کرد و کمی بعد در بوردو و در حال سفر با رقصنده‌ای فرانسوی دیده شد. سارا، خجالت‌زده و با دلی شکسته، به همراه خانواده‌اش به آمریکا بازگشت. در آوریل، سارا متوجه شد که باردار است؛ اما آن دو طلاق گرفتند و الیور از دیدن فرزندش منع شد. ناتیکا کارولین بلمونت (زادهٔ ۱۸۸۳- درگذشتهٔ ۱۹۰۸) در ۵ سپتامبر ۱۸۸۳ به‌دنیا آمد. الیور، کودک را به رسمیت نشناخت و ادعا کرد که او دخترش و وارث بلمونت نیست. سارا دوباره ازدواج کرد و ناتیکا توسط ناپدری خود، معاون سابق دبیر ایالت، جورج لاکهارت رایوز به فرزندخواندگی پذیرفته شد و نام خانوادگی او را برگزید. ناتیکا به یکی از افراد سرشناس نیویورک تبدیل شد. در سال ۱۹۰۷، ناتیکا با ویلیامز پرادفوت بردن، برادر جیمز ابرکرومبی بردن جونیور ازدواج کرد.
بلمونت در ۱۱ ژانویه ۱۸۹۶، با آلوا واندربیلت، همسر سابق دوستش، ویلیام کی واندربیلت ازدواج کرد. او از اواخر دههٔ ۱۸۸۰ با خانوادهٔ واندربیلت دوست بوده‌است. الیور دست کم، در دو سفر دریایی بلندمدت، خانوادهٔ واندربیلت را در کشتی‌شان به نام آلوا همراهی کرده بود. محققان نوشته‌اند که به نظر می‌رسد برای افراد بسیاری بدیهی بوده‌است که الیور و آلوا پس از بازگشت از یکی از این سفرها در سال ۱۸۸۹، مجذوب یکدیگر شده بودند. آلوا پس از مرگ الیور، درگیر جنبش حق رأی زنان شد.
زندگی شخصی > وفات

الیور بلمونت در ۱۰ ژوئن ۱۹۰۸ در ملک بروکهولت در دهکدهٔ ایست میدو، نیویورک، بر اثر آپاندیس درگذشت. او در گورستان وودلون در برانکس به خاک سپرده شد. آرامگاه او که توسط ریچارد موریس هانت طراحی شد، دقیقاً شبیه به کلیسای سنت هوبرت در قلعهٔ دامبوز در فرانسه و شامل مجموعه‌ای از پنجره‌های شیشه‌ای نقاشی شده با الهام از سبک رنسانس است که توسط هنرمند هلن میتلند آرمسترانگ طراحی شده‌است. همسر دومش، آلوا بلمونت، پس از مرگش در سال ۱۹۳۳ در کنار او به خاک سپرده شد.
ایسکمی حاد اندام

Medical condition
| ایسکمی حاد اندام | ایسکمی حاد اندام |
| --- | --- |
آمبولی حاد شریان فمورال راست که منجر به ایسکمی می‌شود: آمبولی حاد شریان فمورال راست که منجر به ایسکمی می‌شود
نشانه‌ها: اندامی سرد، دردناک و بدون نبض که نمی‌تواند حرکت کند
علت: آمبولی، ترومبوز
درمان: ترومبکتومی، آمبولکتومی، ترومبولیز
دارو: داروهای ترومبولیتیک
طبقه‌بندی و منابع بیرونی: طبقه‌بندی و منابع بیرونی
[ویرایش در ویکی‌داده]: [ویرایش در ویکی‌داده]
ایسکمی حاد اندام (ALI) زمانی اتفاق می‌افتد که یک عضو به‌طور ناگهانی در عرض 14 روز پس از شروع علائم، فاقد گردش جریان خون شود. از سوی دیگر، زمانی که علائم بیش از 14 روز باشد، ایسکمی اندام بحرانی ( نامیده می‌شود. CLI مرحله پایانی بیماری عروق محیطی است که در آن هنوز مقداری گردش خون جانبی (مسیرهای گردش خون متناوب) وجود دارد که مقداری جریان خون (هر چند ناکافی) را به قسمت‌های انتهایی اندام‌ها می‌رساند. در حالی که اندام‌ها در عارضه ایسکمی حاد و مزمن اندام ممکن است بدون نبض باشند، اندام ایسکمیک مزمن به دلیل شبکه شریان جانبی به خوبی توسعه یافته، معمولاً گرم و صورتی هستند و نیازی به مداخله اورژانسی برای جلوگیری از از دست دادن اندام ندارند، در حالی که ALI یک عارضه اورژانسی عروق است.
ایسکمی حاد اندام معمولاً در اثر آمبولی یا ترومبوز یا به ندرت در اثر دیسکسیون یا تروما ایجاد می‌شود. ترومبوز معمولاً در اثر بیماری عروق محیطی (بیماری تصلب شرایین که منجر به انسداد عروق خونی می‌شود) ایجاد می‌گردد، در حالی که آمبولی معمولاً منشأ قلبی دارد. در ایالات متحده تخمین زده می‌شود که ALI در ۱۴ نفر از هر ۱۰۰۰۰۰ نفر در سال رخ می‌دهد. با مراقبت‌های جراحی مناسب، ایسکمی حاد اندام یک وضعیت بسیار قابل درمان است. با این حال، درمان تأخیری (بیش از ۶ تا ۱۲ ساعت) می‌تواند منجر به ناتوانی دائمی، قطع عضو و/یا مرگ شود. تشخیص زودهنگام و گام‌هایی در جهت رفع مشکل با تکنیک‌های حفظ اندام می‌تواند اندام را نجات دهد. سندرم کمپارتمان یک عارضه گاه به گاه است که ممکن است در ایسکمی حاد اندام نیز به دلیل بیوتوکسین‌هایی که دور انسداد تجمع می‌یابند و منجر به ادم می‌شوند، رخ دهد.
علائم و نشانه‌ها

علائم ایسکمی حاد اندام می‌تواند از چند دقیقه تا چند روز رخ دهد.
علائم کلاسیک ایسکمی حاد اندام عبارتند از:
درد - معمولاً به صورت دیستال در اندام شروع و به سمت پروگزیمال حرکت می‌کند و با بدتر شدن ایسکمی شدت آن افزایش می‌یابد.
رنگ پریدگی - اندام ممکن است رنگ پریده و خالدار به نظر برسد
پوکیلوترمی - ناتوانی در حفظ ثابت دمای مرکزی بدن
بی‌نبض یا کاهش شدید نبض
پارستزی - احساسات غیرطبیعی در اندام، که نشان دهنده اختلال در عملکرد اعصاب به دلیل ایسکمی است.
فلج کامل - نشان دهنده ایسکمی پیشرفته
این علائم "شش P" نامیده می‌شوند. آنها معمولاً به اشتباه به سندرم کمپارتمان نسبت داده می‌شوند.
علائم همچنین ممکن است شامل لنگش متناوب یا درد در هنگام استراحت باشد. در مراحل پایانی، خواب رفتگی (بی‌حسی کامل) به دلیل مرگ سلول‌های عصبی جایگزین پارستزی می‌شود. در موارد شدید، قانقاریا می‌تواند به‌طور ناگهانی رخ دهد و به سرعت گسترش یابد، و باید ظرف شش ساعت پس از ایسکمی، درمان شود.
هنگامی که بیماران با حمله ناگهانی و شدید مراجعه می‌کنند، انسداد آمبولیک برای آنها باید در نظر گرفته شود. انسداد حاد شریانی نیز ممکن است منجر به اسپاسم شریانی شود که باعث ظاهر سفید «مرمری» می‌گردد. بیمارانی که علل آمبولیک (تکه کوچکی از ضایعات که از جای دیگری در بدن مانند قلب جدا می‌شود) دارند، اغلب با کاهش نبض‌های یک طرفه خود را نشان می‌دهند، در حالی که بیمارانی که دارای ترومبوتیک (لخته‌ای که مستقیماً در رگ خونی تشکیل می‌شود) علت ALI آن‌ها است، مانند تصلب شرایین، عارضه اغلب با کاهش نبض‌های دو طرفه تظاهر می‌کنند.
علل

بیشتر ایسکمی حاد اندام ناشی از ترومبوز (۴۰٪ موارد)، آمبولی (۳۰٪)، ترومبوز پیوند عروقی (۲۰٪)، ترومبوز توسط آنوریسم شریان پوپلیتئال (۵٪) و ترومای حاد (۵٪) است.
علل > عوامل خطر

عوامل خطر عبارتند از: سابقه دیابت، بیماری عروق کرونر، استعمال دخانیات، فیبریلاسیون دهلیزی، اختلالات انعقادی بیش از حد، بیماری‌های خودایمنی، یا بیماری‌های مؤثر بر بافت‌های همبند، مانند سندرم اهلرز-دانلوس. در غیر این صورت در یک بیمار که هیچ فاکتور خطر شناخته شده‌ای ندارد، باید به فیبریلاسیون دهلیزی همراه با آمبولی مشکوک بود.
علل > ترومبوز

ترومبوز زمانی رخ می‌دهد که یک لخته خون در داخل یک سرخرگ تشکیل شود که می‌تواند ناشی از تصلب شرایین یا حالت انعقادپذیری بالا باشد. این عارضه منجر به انسداد شریان و در نتیجه ایسکمی می‌شود. برخلاف علل آمبولی ایسکمی اندام، ترومبوز پیشرونده است و با گذشت زمان ایجاد می‌شود. در حالت‌های انعقادپذیری بالا، ترومبوز می‌تواند در نواحی بدون آترواسکلروز رخ دهد و معمولاً در بیماران مبتلا به بدخیمی، افزایش تمایل به لخته شدن خون یا جریان خون کم ظاهر می‌شود.
علل > آمبولی

منابع رایج آمبولی که منجر به انسداد شریانی می‌شود شامل ترومبوس از قلب یا ضایعات از آئورت پروگزیمال است. با عبور آمبولی از طریق شریان‌های محیطی که باریک‌تر هستند، خطر انسداد افزایش می‌یابد. شریان‌هایی که بیشتر تحت تأثیر آمبولی قرار می‌گیرند شامل شریان فمورال مشترک، ایلیاک مشترک و انشعابات شریان پوپلیتئال است.
علل > ترومبوز پیوند عروقی

ترومبوز در نتیجه مداخلات قلبی به‌طور فزاینده ای رایج شده است. لخته ممکن است در غلاف یا نوک کاتتر ایجاد شود که به‌طور بالقوه باعث آمبولی در حین برداشتن غلاف می‌شود.
علل > آنوریسم

ترومبوزهای تشکیل شده در داخل آنوریسم اغلب در شریان پوپلیتئال دیده می‌شوند. گزارش شده است که ایسکمی حاد اندام ناشی از آنوریسم شریان پوپلیتئال ۲۰ تا ۶۰ درصد احتمال از دست دادن اندام و ۱۲ درصد مرگ و میر دارد.
علل > تروما

ایسکمی حاد اندام همچنین ممکن است به دلیل اختلال تروماتیک جریان خون در اندام ایجاد شود که ممکن است با علائم سخت یا علائم نرم آسیب عروقی ظاهر شود. علائم سخت شامل خونریزی ضربانی، هماتوم‌های در حال گسترش (جمع شده خون) یا عدم وجود نبض دیستال است و باید به صورت اورژانسی مورد عمل جراحی قرار گیرد. علائم نرم شامل کاهش نبض یا آسیب عصبی است.
تشخیص

پس از شناسایی علائم و نشانه‌های ایسکمی حاد اندام، باید علت و محل انسداد و شدت آن بررسی شود. معاینه بالینی نبض می‌تواند برای تشخیص محل انسداد با یافتن ناحیه ای که نبض در آن تشخیص داده می‌شود تا ناحیه ای که نبض از بین می‌رود، انجام شود. همچنین دمای پوست در ناحیه بدون نبض در مقایسه با مناطقی که نبض‌ها وجود دارند سردتر است.
ارزیابی داپلر اغلب اولین انتخاب تصویربرداری برای تشخیص ALI است زیرا ارزان، در دسترس، غیر تهاجمی است و می‌تواند در مدت زمان کوتاهی انجام شود. برای نشان دادن وسعت و شدت ایسکمی با نشان دادن جریان در شریان‌های کوچکتر استفاده می‌شود. انسداد شریان با کاهش یا عدم وجود جریان در دیستال انسداد دیده می‌شود. سونوگرافی داپلر حتی می‌تواند پلاک آمبولیک و ترومبوتیک را تشخیص دهد. اولی یک ترومب مشخص و گرد را نشان می‌دهد، در حالی که دومی لومن شریانی باریک با پلاک آترواسکلروتیک را نشان می‌دهد.
اگرچه سونوگرافی داپلر اطلاعات بسیار خوبی را ارائه می‌دهد، اما ممکن است در ارزیابی شریان‌های آئورت یا ایلیاک در بیمارانی که چاق هستند یا گاز قابل توجهی دارند، مشکل‌هایی وجود داشته باشد. سایر ابزارهای تشخیصی سونوگرافی دوبلکس، سی‌تی آنژیوگرافی (CTA) و آنژیوگرافی تشدید مغناطیسی (MRA) هستند. CTA و MRA تصاویر با وضوح بالاتری را ارائه می‌دهند که در برنامه‌ریزی ریواسکولاریزیشن مورد استفاده قرار می‌گیرند، اما ممکن است به دلیل محدودیت‌های زمانی، تنها در بیمارانی که اندام در معرض خطری ندارند، استفاده شوند. CTA از تشعشع استفاده می‌کند و ممکن است عروقی را که در دیستال انسداد قرار دارند، برای باز رگ‌سازی جذب ماده نداشته باشد، اما بسیار سریعتر از MRA است. در درمان ایسکمی حاد اندام، زمان‌بندی همه چیز است.
بیمارانی که مشکوک به ALI هستند نیز باید برای آمبولی قلبی، ترومبوز قلبی، انفارکتوس میوکارد و عملکرد قلب، رادیوگرافی قفسه سینه و اکوکاردیوگرام ارزیابی دریافت کنند.
مقیاس طبقه‌بندی رادرفورد پرکاربردترین سیستم برای تعیین پیش آگهی و استراتژی مدیریت در این عارضه است.
| دسته‌بندی>  | شرح/پیش‌آگهی>  | یافته‌ها> از دست دادن حسی | یافته‌ها> ضعف عضلانی | علائم داپلر> شریانی | علائم داپلر> وریدی |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| I. قابل اجرا | بلافاصله تهدید نمی‌شود | هیچ‌کدام | هیچ‌کدام | قابل شنیدن | قابل شنیدن |
| IIa. به‌طور حاشیه ای تهدید می‌شود | در صورت درمان فوری قابل نجات است | حداقل (انگشت پا) یا هیچ | هیچ‌کدام | نامفهوم | قابل شنیدن |
| IIb. بلافاصله تهدید می‌شود | قابل نجات با ریواسکولاریزیشن فوری | بیشتر از انگشتان پا، درد استراحت همراه است | خفیف یا متوسط | نامفهوم | قابل شنیدن |
| III. برگشت‌ناپذیر | از دست دادن عمده بافت یا آسیب دائمی عصبی اجتناب ناپذیر است | عمیق، بی‌حس کننده | عمیق، فلج | نامفهوم | نامفهوم |
پیشگیری

پیشگیری اولیه از ایسکمی حاد اندام با آگاهی از بیماری شریان محیطی (PAD) شروع می‌شود. در بیماران مبتلا به PAD، ترک سیگار، کنترل وزن، کنترل فشار خون، کنترل دیابت، فعالیت بدنی و کنترل ریتم در مبتلایان به فیبریلاسیون دهلیزی باید در بیمار مورد تشویق قرار گیرد. اصلاح شیوه زندگی مانند ورزش، تغذیه سالم، مدیریت وزن و مدیریت استرس همگی در کاهش التهاب و سایر عوامل خطر برای PAD مهم هستند. درمان دارویی مانند داروهای ضد فشار خون، درمان کاهنده چربی، درمان ضد دیابت و ضدلخته‌ها را می‌توان در زمانی که اصلاح سبک زندگی به تنهایی کافی نیست در نظر گرفت. داروهای ضد پلاکتی با شواهد سطح 1C برای بیماران مبتلا به PAD علامت دار با ترجیح کلوپیدوگرل بر آسپرین توصیه می‌شود. کارآزمایی VIVA کاهش ۷ درصدی مرگ و میر ناشی از استفاده از شاخص فشار مچ پا-بازویی (ABI)، مدیریت فشار خون و سونوگرافی را برای غربالگری بیماری عروقی نشان داد.
درمان

معمولاً ابتدا برای جلوگیری از ایجاد لخته و کمک به کاهش ایسکمی، ضد انعقاد اولیه با هپارین توصیه می‌شود.
درمان > ملاحظات در درمان

بهترین دوره درمان در هر مورد متفاوت است. قبل از تصمیم‌گیری در مورد درمان مناسب، پزشک باید جزئیات پرونده را در نظر بگیرد. هیچ درمانی برای همه بیماران مؤثر نیست.
درمان به عوامل زیادی بستگی دارد، از جمله:
نوع انسداد
محل ضایعات
آناتومی ضایعات
عوامل خطر فردی
ریسک رویه ای
تظاهرات بالینی علائم
مدت زمان علائم
و غیره
درمان > مداخله اندوواسکولار

مداخلات اندوواسکولار برای ALI روش‌های کم تهاجمی هستند که برای بازیابی سریع جریان خون و اجتناب از جراحی‌های گسترده‌تر طراحی شده‌اند. در مداخلات اندوواسکولار، از کاتتر برای تحویل داروهایی مانند ترومبولیتیک برای حل کردن لخته استفاده می‌شود. در گذشته، استرپتوکیناز اصلی‌ترین ماده شیمیایی ترومبولیتیک بود. اخیراً داروهایی مانند فعال کننده پلاسمینوژن بافتی، اوروکیناز و آنیسترپلاز به جای آنها استفاده شده است. روش‌های مکانیکی تزریق ترکیبات ترومبولیتیک با معرفی کاتترهای اسپری پالس بهبود یافته است - که فرصت بیشتری را برای بیماران فراهم می‌کند تا از جراحی اجتناب کنند. ترومبولیز فارماکولوژیک نیاز به قرار دادن کاتتر در ناحیه آسیب‌دیده دارد، اغلب سیمی با سوراخ‌هایی به کاتتر متصل می‌شود که اجازه می‌دهد ناحیه پراکندگی وسیع‌تری از عامل ترومبولیتیک ایجاد شود. این عوامل ترومبوز ایجاد کننده ایسکمی را به سرعت و به‌طور مؤثر لیز می‌کنند. با این حال، اثربخشی درمان ترومبولیتیک به دلیل عوارض هموراژیک محدود شده است. اندازه‌گیری سطح فیبرینوژن پلاسما به عنوان پیش‌بینی کننده این عوارض خونریزی دهنده پیشنهاد شده است. با این حال، بر اساس یک بررسی سیستماتیک از متون پژوهشی موجود تا ژانویه ۲۰۱۶، ارزش پیش‌بینی پلاسما اثبات نشده است. پس از حل یا برداشتن لخته، ممکن است یک استنت یا بالون برای باز نگه داشتن شریان و جلوگیری از ایسکمی بیشتر در محل قرار داده شود.
عوارض عمده ترومبولیز شامل خونریزی داخل جمجمه، خونریزی عمده، سندرم کمپارتمان و شکست ترومبولیز است.
درمان > مدیریت جراحی

جراحی اغلب در افرادی با کلاس رادرفورد 2b یا بالاتر توصیه می‌شود، زیرا جریان خون عموماً با سرعت بیشتری بازیابی می‌شود. مداخله جراحی اولیه در ایسکمی حاد اندام، آمبولکتومی اورژانسی با استفاده از کاتتر فوگارتی است، به شرطی که اندام همچنان در بازه زمانی ۴ تا ۶ ساعت زنده بماند. گزینه‌های دیگر شامل بای پس عروقی برای هدایت جریان خون در اطراف لخته است.
درمان > مدیریت پزشکی

برای پیشگیری ثانویه از ALI، تجویز ضد انعقاد برای طولانی مدت و مدیریت آترواسکلروز باید در نظر گرفته شود.
پیش آگهی

خطر مرگ و میر و حوادث قلبی عروقی در افراد مبتلا به ایسکمی اندام بالا است. در بازه یک سال، حدود ۲۰–۲۵٪ از این بیماران می‌میرند و ۲۵–۳۰٪ نیاز به قطع عضو پیدا می‌کنند.
اپیدمیولوژی

علت اصلی ایسکمی حاد اندام، آمبولی شریانی (۸۰٪) است، در حالی که ترومبوز شریانی مسئول ۲۰٪ موارد است. در موارد نادر، آنوریسم شریان پوپلیتئال برای ایجاد لخته خون یا آمبولی که منجر به ایسکمی می‌شود، یافت شده است.
انسداد حاد شریان زیر بغل منجر به یک اندام ایسکمیک همان‌طور که در سی تی آنژیوگرافی دیده می‌شود
آنژیوگرافی قبل و بعد از درمان ترومبولیتیک ایسکمی حاد اندام.
ایربک فارنیف

ایربک فارنیِف (به روسی: Ирбе́к Фарни́ев؛ زادهٔ ۱۲ ژانویهٔ ۱۹۸۰) کشتی‌گیر پیشین اوستیایی‌تبار اهل روسیه است که در دستهٔ ۶۶ کیلوگرم کشتی آزاد رقابت می‌کرد. فارنیف دارندهٔ یک مدال طلا (۲۰۰۳) و یک برنز (۲۰۰۷) از مسابقات قهرمانی کشتی جهان و همچنین یک مدال طلا (۲۰۰۳) و دو نقره (۲۰۰۱، ۲۰۰۷) از مسابقات قهرمانی کشتی اروپا است.
فارنیف در دستهٔ ۶۶ کیلوگرم المپیک ۲۰۰۸ پکن هم حضور داشت که به مقام هفتم رسید. او سابقهٔ کشتی در لیگ برتر کشتی آزاد ایران را هم برای تیم خونه به خونه بابل دارد.
فرندز

| دوستان | دوستان |
| --- | --- |
ژانر: کمدی موقعیت
سازنده:  دیوید کرین  مارتا کافمن 
بازیگران:  جنیفر انیستون  کورتنی کاکس  لیسا کودرو  مت له بلانک  متیو پری  دیوید شویمر 
سازنده موسیقی متن:  مایکل اسکلوف  آل ویلیس 
آهنگ آغاز: «پیشت خواهم ماند» اثر رمبرندز
کشور سازنده: ایالات متحده
زبان اصلی: انگلیسی
شمار فصل‌ها: ۱۰
شمار قسمت‌ها: ۲۳۶
تولید: تولید
تهیه‌کننده‌های اجرایی:  دیوید کرین  مارتا کافمن  کوین اس برایت  مایکل بورکوف (فصل ۴)  مایکل کورتیس (فصل ۵)  آدام چیس (فصل ۵–۶)  گرگ مالینز (فصل ۵–۷)  ویل کالهون (فصل ۷)  اسکات سیلوری (فصل ۸–۱۰)  شانا گلدبرگ-می‌هن (فصل ۸–۱۰)  اندرو رایک (فصل ۸–۱۰)  تد کوهن (فصل ۸–۱۰) 
مکان‌های تولید: استودیوهای برادران وارنر، بربنک، کالیفرنیا
دوربین: راه‌اندازی چند دوربین
مدت: ۲۰–۲۲ دقیقه (هر قسمت) ۲۲–۶۵ دقیقه (قسمت‌های گسترده‌تر تلویزیون و دی‌وی‌دی)
تولیدکننده‌ها:  کوین اس برایت  استودیوهای تلویزیون برادران وارنر 
توزیع‌کننده: استودیوهای تلویزیون برادران وارنر
پخش: پخش
شبکهٔ اصلی: ان‌بی‌سی
فرمت تصویر:  ان‌تی‌اس‌سی (4:3 ۴۸۰آی) (پخش همگانی اصلی)  تلویزیون وضوح‌بالا (صفحه عریض ۱۰۸۰آی) (ری‌مستر ۲۰۱۱) 
فرمت صدا:  Dolby Surround 2.0 (پخش همگانی اصلی)  دالبی دیجیتال (ری‌مستر ۲۰۱۱) 
انتشار اولیه: ۲۲ سپتامبر ۱۹۹۴ (۱۹۹۴-0۹-۲۲) – ۶ مه ۲۰۰۴ (۲۰۰۴-05-۰۶)
انتشار: انتشار
پیش از: جویی (۲۰۰۴–۲۰۰۶)
فرندز یا دوستان (به انگلیسی: Friends) یک مجموعهٔ سیت‌کام آمریکایی ساختهٔ دیوید کرین و مارتا کافمن است که از ۲۲ سپتامبر ۱۹۹۴ تا ۶ مهٔ ۲۰۰۴ از شبکهٔ ان‌بی‌سی پخش شد و پس از ده فصل به پایان رسید. جنیفر انیستون، کورتنی کاکس، لیسا کودرو، مت له بلانک، متیو پری و دیوید شویمر گروه بازیگران این مجموعه هستند که به‌ترتیب در نقش‌های ریچل، مانیکا، فیبی، جوئی، چندلر و راس ظاهر شدند.
داستان این سریال دربارهٔ شش دوست ۲۰ تا ۳۰ ساله است که در منهتن، شهر نیویورک زندگی می‌کنند. این مجموعه توسط برایت/کافمن/کرین پروداکشنز و با همکاری برادران وارنر تلویژن تهیه شده‌است. تهیه‌کننده‌های اجرایی و اصلی این مجموعه کوین اس برایت، کافمن و کرین بوده‌اند.
کافمن و کرین بین نوامبر و دسامبر سال ۱۹۹۳ بر روی این سریال با عنوان کافهٔ بی‌خوابی کار کردند. ایده‌شان را به برایت گفتند و سپس با هم پیش‌نویسی هفت صفحه‌ای به شبکهٔ ان‌بی‌سی ارائه کردند. بعد از چندین بار تغییرات در فیلم‌نامه و سریال، به خصوص تغییر نام آن به دوستانی مانند ما، نهایتاً نام آن به فرندز تغییر یافت.
فیلمبرداری مجموعه در استودیوی برادران وارنر در بربنک، کالیفرنیا انجام می‌گرفت. آخرین قسمت سریال در ۶ مهٔ ۲۰۰۴ پخش شد و حدود ۵۲٫۵ میلیون بینندهٔ آمریکایی را به پای تلویزیون کشاند که آن را به پنجمین قسمت آخر پربیننده در تاریخ و اولین در دهه تبدیل کرد.
فرندز نظرات مثبتی از منتقدان دریافت کرد و به یکی از محبوب‌ترین کمدی موقعیت‌های تاریخ، تبدیل شد. در مجموع ۶۲ نامزدی جایزه امی به دست آورد و در سال ۲۰۰۲ جایزه بهترین سریال کمدی را برای فصل هشتم به دست آورد. این سریال در فهرست «۵۰ سریال برتر تاریخ TV Guide» در ردهٔ ۲۱ و در فهرست ۵۰ سریال برتر تاریخ مجلهٔ امپایر در ردهٔ ۷ قرار دارد. در سال ۱۹۹۷، اپیزود «ویدئوی جشن رقص آخر سال» در ردهٔ ۱۰۰ فهرست صد اپیزود برتر تاریخ TV Guide قرار گرفت. در سال ۲۰۱۳، فرندز در فهرست بهترین سریال‌های نوشته شده از طرف انجمن نویسندگان آمریکا در ردهٔ ۲۴ و در فهرست ۶۰ سریال برتر تاریخ TV Guide در رتبهٔ ۲۸ قرار گرفت.
تأثیر فرهنگی

مجموعهٔ فرندز در سطحهای مختلف اثر قابل توجهی بر فرهنگ عامه خصوصاً بر زبان و مد داشت. کاربرد "so" به معنای «خیلی» یا «واقعاً» توسط نویسندگان فرندز اختراع نشد اما استفادهٔ زیاد این عبارت در سریال استفادهٔ آن را در مکالمات روزمره تشویق کرد. همچنین استفاده عبارت «I Know» به معنای «می‌دانم» توسط مونیکا با لحنی تأکیدی باعث به کار رفتن بیش از پیش آن شد. ضمناً این مجموعه به دلیل اثر آن بر مد روزمره و مدل موی سر قابل توجه‌است، به عنوان مثال مدل موی جنیفر انیستون توسط عدهٔ زیادی تقلید می‌شد.[نیازمند منبع]
عبارت «راس و ریچل» هم برای روابط دارای سابقه که قطع و وصل می‌شوند استفاده می‌شود. هنوز‌ هم به کسانی که واقعاً همدیگر را دوست دارند اما دائم با هم بحث می‌کنند یا حسادت می‌کنند این اصطلاح را لقب می‌دهند.[نیازمند منبع]
خلاصه داستان

ریچل گرین از عروسی‌اش فرار می‌کند و به دنبال دوست دوران کودکی‌اش، مانیکا گلر، سرآشپزی که در نیویورک زندگی می‌کند، می‌رود. آن‌ها هم‌اتاقی یکدیگر می‌شوند و ریچل به گروه دوستان مانیکا می‌پیوندد که همگی در دههٔ سوم زندگی‌شان هستند: جویی تریبیانی بازیگر، چندلر بینگ که شغل اولش کارمندیست و در اواسط فصل به عضویت شرکتی تبلیغاتی تحت عنوان ایده پرداز درمی‌آید. فیبی بوفی که موسیقیدان و ماساژور است و راس گلر برادر بزرگ‌تر مانیکا که دیرینه‌شناسی است که به تازگی طلاق گرفته‌است. برای تأمین مخارج زندگی‌اش، ریچل به عنوان پیش‌خدمت شروع به کار کردن در سنترال پرک می‌کند، کافه‌ای در منهتن که این شش نفر معمولاً در آن جا وقت می‌گذرانند و اگر در آنجا نباشند، معمولاً این گروه در آپارتمان مانیکا و ریچل در وست ویلج یا آپارتمان چندلر و جویی که روبه‌روی آپارتمان همان‌هاست وقت می‌گذرانند.
داستان قسمت‌های مختلف سریال، حول ماجراجویی‌های رمانتیک و کمدی و مشکلات شغلی شخصیت‌ها می‌چرخد؛ به‌طور مثال جویی برای گرفتن نقش‌های مختلف تست می‌دهد و ریچل به دنبال کاری در صنعت مد است. هر شش شخصیت، وارد روابط عاشقانهٔ جدی می‌شوند. به‌طور مثال مانیکا با ریچارد برک و راس با امیلی والتهام وارد رابطه می‌شوند. روابط متناوب راس و ریچل، خط داستانی معمول و تکراری سریال است. در طول ده فصل بارها به هم برمی‌گردند و به هم می‌زنند، راس وارد رابطه با امیلی می‌شود. راس و ریچل با هم بچه‌دار می‌شوند. چندلر هم وارد رابطه با مانیکا می‌شود و با او ازدواج می‌کند و فیبی هم با مایک هنیگان ازدواج می‌کند. شخصیت‌های دیگری که بعد از این شش نفر بیشترین حضور در سریال را دارند عبارتند از پدر و مادر راس و مانیکا که در لانگ آیلند زندگی می‌کنند. همسر سابق راس و پسرش بن؛ گانتر، متصدی کافهٔ سنترال پرک؛ جنیس، دوست‌دختر سابق چندلر و اورسلا، خواهر دوقلوی فیبی.
قسمت‌ها

مقالهٔ اصلی: فهرست قسمت‌های فرندز
این قسمت ممکن است داستان سریال را لو بدهد.
| فصل | فصل | تعداد قسمت | تعداد قسمت | تاریخ پخش> تاریخ آغاز | تاریخ پخش> تاریخ پایان | امتیازدهی‌های نیِلسِن> رتبه | امتیازدهی‌های نیِلسِن> امتیاز | امتیازدهی‌های نیِلسِن> امتیاز مساوی شده با |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ | اول | ۲۴ | ۲۴ | ۲۲ سپتامبر ۱۹۹۴ | ۱۸ می ۱۹۹۵ | ۸ | ۱۵٫۶ | قتل، او نوشت |
| ۲ | دوم | ۲۴ | ۲۴ | ۲۱ سپتامبر ۱۹۹۵ | ۱۶ می ۱۹۹۶ | ۳ | ۱۸٫۷ | - |
| ۳ | سوم | ۲۵ | ۲۵ | ۱۹ سپتامبر ۱۹۹۶ | ۱۵ می ۱۹۹۷ | ۴ | ۱۶٫۸ | حقیقت برهنه |
| ۴ | چهارم | ۲۴ | ۲۴ | ۲۵ سپتامبر ۱۹۹۷ | ۷ می ۱۹۹۸ | ۴ | ۱۶٫۱ | - |
| ۵ | پنجم | ۲۴ | ۲۴ | ۲۴ سپتامبر ۱۹۹۸ | ۲۰ می ۱۹۹۹ | ۲ | ۱۵٫۷ | - |
| ۶ | ششم | ۲۵ | ۲۵ | ۲۳ سپتامبر ۱۹۹۹ | ۱۸ می ۲۰۰۰ | ۵ | ۱۴٫۰ | - |
| ۷ | هفتم | ۲۴ | ۲۴ | ۱۲ اکتبر ۲۰۰۰ | ۱۷ می ۲۰۰۱ | ۵ | ۱۲٫۶ | همه عاشق ریموند هستند فوتبال دوشنبه‌شب‌ها |
| ۸ | هشتم | ۲۴ | ۲۴ | ۲۷ سپتامبر ۲۰۰۱ | ۱۶ می ۲۰۰۲ | ۱ | ۱۵٫۰ | - |
| ۹ | نهم | ۲۴ | ۲۴ | ۲۶ سپتامبر ۲۰۰۲ | ۱۵ می ۲۰۰۳ | ۲ | ۱۳٫۹ | - |
| ۱۰ | دهم | ۱۸ | ۱۸ | ۲۵ سپتامبر ۲۰۰۳ | ۶ می ۲۰۰۴ | ۴ | ۱۳٫۶ | - |
قسمت‌ها > فصل ۱

نوشتار اصلی: فرندز (فصل ۱)
اولین فصل سریال فرندز شش شخصیت اصلی را معرفی می‌کند: ریچل، مانیکا، فیبی، جویی، چندلر و راس. در ابتدای سریال ریچل بعد از فرار کردن از مراسم عروسی‌اش و نامزدش بَری، به امید اینکه بتواند به دوست دوران دبیرستانش مانیکا و برادر مانیکا یعنی راس که از همان دوران دبیرستان به ریچل علاقه داشته، دسترسی پیدا کند به سنترال پرک می‌آید. راس بعد از ملاقات با ریچل چندین بار سعی می‌کند احساسات خود را به ریچل بگوید اما در طول فصل گاهی مردد می‌ماند و گاهی موانعی بر سر راهش ظاهر می‌شوند. یکی از مهم‌ترین موانع سر راه او انتظار برای بچه دار شدنِ همسر همجنسگرای سابقش کارول است. جویی هنرپیشه‌ای مجرد و خوش‌گذران است و فیبی زنی مستقل است که شغلی اصلی‌اش ماساژ دادن است و دارای شخصیتی عجیب‌تر و در عین حال هیجان‌انگیزتر از بقیه افراد گروه است که دلیل آن مشکلات بچگی‌اش هستند که بر شخصیت او تأثیرات بسیار گذاشته‌اند. پدر او در بچگی فیبی، خواهر دوقلویش اورسلا و مادرشان را ترک کرده و پس از آن اتفاق مادرش دست به خودکشی زده و باعث شده فیبی بچگی‌اش را در خیابان‌ها بگذراند. چندلر در این فصل به عنوان فرد شوخ‌طبع گروه معرفی می‌شود و در طول فصل نیز با دوست‌دخترش جنیس رابطه‌شان را به هم می‌زند. کارول و راس در این فصل دارای یک پسر به نام بن می‌شوند و تصمیم می‌گیرند حالا که طلاق گرفته‌اند، بن پیش کارول و سوزان شریک همجنس‌گرا کارول) نگه داشته شود و هر چند وقت یکبار هم به راس سری بزند. در انتهای فصل، چندلر تصادفاً به ریچل می‌گوید که راس به او علاقه دارد و پس از کمی تأمل، ریچل هم این حقیقت را درمی‌یابد که به راس علاقه دارد. هنگامی که راس می‌خواهد از سفری از خارج کشور برگردد، ریچل به استقبالش به فرودگاه می‌رود.