روان‌شناسی فرگشتی
حوزه‌های اصلی تحقیق > جفت‌گیری

مقاله‌های اصلی: انتخاب جنسی در انسان، تفاوت‌های جنسی در روان‌شناسی، ترجیحات جفت‌گیری، گزینش جفت، و استراتژی‌های جفت‌یابی انسان
همچنین ببینید: اصل بیتمن
با توجه به اینکه تولید مثل جنسی وسیله ای برای تکثیر ژن‌ها در نسل‌های آینده است، انتخاب جنسی نقش زیادی در فرگشت انسان ایفا می‌کند؛ بنابراین، انسان جفت‌گیری مورد توجه روانشناسان فرگشتی است که هدفشان بررسی مکانیسم‌های فرگشت‌یافته برای جذب و تأمین امنیت همسران است. چندین خط تحقیق از این علاقه ناشی شده‌است، مانند مطالعات انتخاب جفت اغواگری، حفظ همسر، ترجیحات جفت‌گیری و درگیری جنسی.
در سال ۱۹۷۲ رابرت تریورز یک مقاله اثرگذار منتشر کرد در مورد تفاوت‌های جنسی که اکنون به عنوان سرمایه‌گذاری والدین (زیست‌شناسی) شناخته می‌شود. تفاوت اندازه گامت (ناجورکامی) تفاوت اساسی و تعیین‌کننده بین نر (گامت‌های کوچک – اسپرم) و ماده (گامت‌های بزرگ – تخمک) است. تریورز خاطرنشان کرد که ناهمسری معمولاً منجر به سطوح مختلف سرمایه‌گذاری والدین بین دو جنس می‌شود، و زنان در ابتدا بیشتر سرمایه‌گذاری می‌کنند. تریورز پیشنهاد کرد که این تفاوت در سرمایه‌گذاری والدین منجر به گزینش جنسی جفت‌یابی (انسان) بین دو جنس و به درگیری جنسی می‌شود. برای مثال، او پیشنهاد کرد که جنسیتی که کمتر روی فرزندان سرمایه‌گذاری می‌کند، عموماً برای دسترسی به جنسیت با سرمایه‌گذاری بالاتر برای افزایش برازش فراگیر خود رقابت می‌کند. تریورز معتقد است که سرمایه‌گذاری متفاوت والدین منجر به فرگشت دوشکلی‌های جنسی در گزینش جفت، رقابت تولیدمثلی درون و بین جنسی، و نمایش جفت‌خواهی شده‌است. در پستانداران، از جمله انسان، ماده‌ها سرمایه‌گذاری والدین بسیار بیشتری نسبت به نرها انجام می‌دهند (یعنی آبستنی به دنبال زایمان و شیردهی). نظریه سرمایه‌گذاری والدین شاخه ای از نظریه تاریخچه زندگی است.
دیوید باس و دیوید پی. اشمیت (۱۹۹۳) «تئوری استراتژی‌های جنسی» پیشنهاد کرد که به دلیل سرمایه‌گذاری متفاوت والدین، انسان‌ها سازگاری‌های دوشکل جنسی مرتبط با «دسترسی جنسی، ارزیابی باروری، تعهد جویی و اجتناب، تهیه منابع فوری و پایدار، اطمینان از پدری، ارزیابی ارزش همسر، و سرمایه‌گذاری والدین» را فرگشت داده‌اند. «نظریه تداخل استراتژیک» آنها پیشنهاد می‌کند که تعارض بین جنسیت‌ها زمانی رخ می‌دهد که استراتژی‌های بین جنسیتی ترجیحی با یک راهبرد تولید مثلی ترجیح داده شود. جنس دیگر، که منجر به فعال شدن واکنش‌های احساسی مانند خشم یا حسادت می‌شود.
معمولاً زنان در انتخاب جفت، مخصوصاً در شرایط طولانی مدت جفت‌گیری، گزینش بیشتری دارند. با این حال، تحت برخی شرایط، جفت‌گیری کوتاه‌مدت می‌تواند مزایایی را نیز برای زنان به همراه داشته باشد، مانند بیمه باروری، تجارت تا ژن‌های بهتر، کاهش خطر همخونی و محافظت بیمه‌ای از فرزندان او
به دلیل عدم قطعیت پدری مرد، تفاوت‌های جنسیتی در حوزه حسادت جنسی یافت شده‌است. معمولاً زنان نسبت به خیانت عاطفی واکنش نامطلوب‌تری نشان می‌دهند و مردان نسبت به خیانت جنسی واکنش بیشتری نشان می‌دهند. این الگوی خاص پیش‌بینی می‌شود زیرا هزینه‌های جفت‌گیری برای هر جنس متمایز است. زنان، به‌طور متوسط، باید همسری را ترجیح دهند که بتواند منابعی را ارائه دهد (مانند مالی، تعهد)، بنابراین، یک زن با همسری که مرتکب خیانت عاطفی می‌شود، خطر از دست دادن چنین منابعی را دارد. از سوی دیگر، مردان هرگز از پدری ژنتیکی فرزندان خود مطمئن نیستند، زیرا آنها فرزندان خود را به دنیا نمی‌آورند. این نشان می‌دهد که برای مردان خیانت جنسی به‌طور کلی بدتر از خیانت عاطفی است زیرا سرمایه‌گذاری منابع روی فرزندان مرد دیگر منجر به انتشار ژن‌های خود نمی‌شود.
یکی دیگر از تحقیقات جالب این است که ترجیحات همسر زنان را در تخمک‌گذاری بررسی می‌کند.
زیربنای نظری این تحقیق این است که زنان اجدادی مکانیسم‌هایی برای انتخاب همسر با ویژگی‌های خاص بسته به وضعیت هورمونی خود داشته‌اند. این نظریه که به عنوان فرضیه تغییر تخمک گذاری شناخته می‌شود، بیان می‌کند که در طول مرحله تخمک گذاری سیکل زنان (تقریباً روزهای ۱۰ تا ۱۵ سیکل یک زن)، زنی که با نر با کیفیت ژنتیکی بالا جفت‌گیری می‌کند، به‌طور متوسط احتمال بیشتری برای تولید و به دنیا آوردن فرزندان سالم دارد تا زنی که با نر با کیفیت ژنتیکی پایین جفت می‌شود. پیش‌بینی می‌شود که این ترجیحات احتمالی به‌ویژه برای حوزه‌های جفت‌گیری کوتاه‌مدت آشکار باشد، زیرا یک جفت نر بالقوه فقط به یک فرزند بالقوه ژن ارائه می‌دهد. این فرضیه به محققان اجازه می‌دهد تا بررسی کنند که آیا زنان همسرانی را انتخاب می‌کنند که دارای ویژگی‌هایی هستند که نشان‌دهنده کیفیت ژنتیکی بالا در مرحله باروری بالا در چرخه‌های تخمک‌گذاری هستند. در واقع، مطالعات نشان داده‌اند که ترجیحات زنان در طول چرخه تخمک گذاری متفاوت است. به‌طور خاص، هاسلتون و میلر (۲۰۰۶) نشان دادند که زنان بسیار بارور مردان خلاق اما فقیر را به عنوان همسر کوتاه مدت ترجیح می‌دهند. خلاقیت ممکن است نماینده ای برای ژن‌های خوب باشد. تحقیقات گنگستاد و همکاران. (۲۰۰۴) نشان می‌دهد که زنان بسیار بارور مردانی را ترجیح می‌دهند که حضور اجتماعی و رقابت درون جنسی را نشان می‌دهند. این ویژگی‌ها ممکن است به‌عنوان نشانه‌هایی عمل کنند که به زنان کمک می‌کند پیش‌بینی کنند که مردان ممکن است منابعی داشته باشند یا بتوانند منابعی را به دست آورند.