نخستین جنگ صلیبی

| ن ب وجنگ‌های صلیبی | ن ب وجنگ‌های صلیبی |
| --- | --- |
ایدئولوژی جنبش صلیبی در سرزمین مقدس(۱۰۹۵–۱۲۹۱) نخستین جنگ  ۱۱۰۱  نروژی  ونیزی  جنگ دوم  جنگ سوم  ۱۱۹۷  جنگ چهارم  جنگ پنجم  جنگ ششم  بارونی  جنگ هفتم  ۱۲۶۷  کاتالان  جنگ هشتم  جنگ نهم  سقوط اوترمر پس از ۱۲۹۱ سمیرنا ۱۳۴۳-۱۳۵۱  اسکندریه ۱۳۶۵  بربری ۱۳۹۰ جنگ‌های صلیبی شمالی (۱۱۴۷–۱۴۱۰) کالمار ۱۱۲۳  وندی ۱۱۴۷  سوئدی ۱۱۵۰  ۱۲۴۹  ۱۲۹۳   لیوونی ۱۱۹۸-۱۲۹۰  پروسی ۱۲۱۷-۱۲۷۴  نووگورود ۱۲۴۱–۱۲۴۲  لیتوانیایی ۱۲۸۳-۱۴۱۰ جنگ‌های صلیبی مردمی عوام‌الناس ۱۰۹۶  کودکان ۱۲۱۲  چوپانان ۱۲۵۱  فقیران ۱۳۰۹  چوپانان ۱۳۲۰ علیه بدعت‌گذاران کاتاری ۱۲۰۹-۱۲۲۹  درنته ۱۲۲۸–۱۲۳۲  استندیگر ۱۲۳۳–۱۲۳۴  بوسنیایی ۱۲۳۵–۱۲۴۱  آراگونی ۱۲۸۴-۱۲۸۵  بوهمی ۱۳۴۰   دسپنسر ۱۳۸۲-۱۳۸۳  هوسی ۱۴۱۹–۱۴۳۴ جنگ‌های صلیبی ایتالیایی مایورکا  آراگون  شامگاه سیسیلی علیه عثمانی ساویارد ۱۳۶۶  نیکوپولیس ۱۳۹۶  وارنا ۱۴۴۳  پرتغالی ۱۴۸۱ بازپس‌گیری اندلس (۷۱۸–۱۴۹۲) بارباسترو ۱۰۶۳  مایورکا ۱۱۱۳–۱۱۱۵  لاس ناواس دتلوسا ۱۲۱۲  گرانادا ۱۴۸۲-۱۴۹۲      درگاه جنگ: ایدئولوژی جنبش صلیبی در سرزمین مقدس(۱۰۹۵–۱۲۹۱) نخستین جنگ  ۱۱۰۱  نروژی  ونیزی  جنگ دوم  جنگ سوم  ۱۱۹۷  جنگ چهارم  جنگ پنجم  جنگ ششم  بارونی  جنگ هفتم  ۱۲۶۷  کاتالان  جنگ هشتم  جنگ نهم  سقوط اوترمر پس از ۱۲۹۱ سمیرنا ۱۳۴۳-۱۳۵۱  اسکندریه ۱۳۶۵  بربری ۱۳۹۰ جنگ‌های صلیبی شمالی (۱۱۴۷–۱۴۱۰) کالمار ۱۱۲۳  وندی ۱۱۴۷  سوئدی ۱۱۵۰  ۱۲۴۹  ۱۲۹۳   لیوونی ۱۱۹۸-۱۲۹۰  پروسی ۱۲۱۷-۱۲۷۴  نووگورود ۱۲۴۱–۱۲۴۲  لیتوانیایی ۱۲۸۳-۱۴۱۰ جنگ‌های صلیبی مردمی عوام‌الناس ۱۰۹۶  کودکان ۱۲۱۲  چوپانان ۱۲۵۱  فقیران ۱۳۰۹  چوپانان ۱۳۲۰ علیه بدعت‌گذاران کاتاری ۱۲۰۹-۱۲۲۹  درنته ۱۲۲۸–۱۲۳۲  استندیگر ۱۲۳۳–۱۲۳۴  بوسنیایی ۱۲۳۵–۱۲۴۱  آراگونی ۱۲۸۴-۱۲۸۵  بوهمی ۱۳۴۰   دسپنسر ۱۳۸۲-۱۳۸۳  هوسی ۱۴۱۹–۱۴۳۴ جنگ‌های صلیبی ایتالیایی مایورکا  آراگون  شامگاه سیسیلی علیه عثمانی ساویارد ۱۳۶۶  نیکوپولیس ۱۳۹۶  وارنا ۱۴۴۳  پرتغالی ۱۴۸۱ بازپس‌گیری اندلس (۷۱۸–۱۴۹۲) بارباسترو ۱۰۶۳  مایورکا ۱۱۱۳–۱۱۱۵  لاس ناواس دتلوسا ۱۲۱۲  گرانادا ۱۴۸۲-۱۴۹۲      درگاه جنگ
| ن ب ونبردهای صلیبی در سرزمین شام  (۱۳۰۳–۱۰۹۶) | ن ب ونبردهای صلیبی در سرزمین شام  (۱۳۰۳–۱۰۹۶) |
| --- | --- |
 نخستین جنگ صلیبی زریگوردون  سویتت  محاصره نایسیا  نخستین دورلیوم  محاصره انطاکیه  معره نعمان  محاصره اورشلیم  نبرد اشکلون دورهٔ بین دو جنگ صلیبی ملتین  مرسیوان  نخستین هراکلیا  دومین هراکلیا  نخستین نبرد رمله  دومین نبرد رمله  نبرد حران  آرتاه  سومین نبرد رمله  نخستین نبرد طرابلس  صیدون  نخستین شیزر  السنابرا  سرمین  اجر سنگینیز  هاب  یافا و صور  یبنا  نبرد عزاز  مرج الصفار  بارین  دومین شیزر  محاصره ادسا  نبرد بصری جنگ‌های صلیبی دوم دومین دورلیوم  افسوس  مندر والی  مونت کادموس  محاصره دمشق دوره بین دو جنگ صلیبی اناب  نبرد عینتاب  دومین اشکلون  دریاچه حوله  بقاع  نخستین بیلبیس  حارم  ال بابین  دومین بیلبیس  محاصره اشکلون  محاصره دمیاط (۱۱۶۹)  مونت‌گیسارد  مرج عیون  یاکوبز فورد  بلووار کسل  ال فوله  محاصره کراک  کریسون  جنگ حطین  محاصره اورشلیم  محاصره صور جنگ سوم صلیبی نبرد قونیه  محاصره عکا  نبرد آرسوف  نبرد یافا جنگ صلیبی پنجم جنگ صلیبی پنجم  محاصره دمیاط پس از جنگ صلیبی ششم محاصره اورشلیم  لا فوربیه جنگ صلیبی هفتم محاصره دمیاط  المنصوره  فاریسکور اواخر دورهٔ جنگ‌های صلیبی سزاریا  سقوط حیفا  سقوط آرسوف  محاصره انطاکیه  کراک دو کاوالیر  محاصره طرابلس (۱۲۷۱)  محاصره طرابلس (۱۲۸۹)  محاصره عکا (۱۲۹۱)  رواد :  نخستین جنگ صلیبی زریگوردون  سویتت  محاصره نایسیا  نخستین دورلیوم  محاصره انطاکیه  معره نعمان  محاصره اورشلیم  نبرد اشکلون دورهٔ بین دو جنگ صلیبی ملتین  مرسیوان  نخستین هراکلیا  دومین هراکلیا  نخستین نبرد رمله  دومین نبرد رمله  نبرد حران  آرتاه  سومین نبرد رمله  نخستین نبرد طرابلس  صیدون  نخستین شیزر  السنابرا  سرمین  اجر سنگینیز  هاب  یافا و صور  یبنا  نبرد عزاز  مرج الصفار  بارین  دومین شیزر  محاصره ادسا  نبرد بصری جنگ‌های صلیبی دوم دومین دورلیوم  افسوس  مندر والی  مونت کادموس  محاصره دمشق دوره بین دو جنگ صلیبی اناب  نبرد عینتاب  دومین اشکلون  دریاچه حوله  بقاع  نخستین بیلبیس  حارم  ال بابین  دومین بیلبیس  محاصره اشکلون  محاصره دمیاط (۱۱۶۹)  مونت‌گیسارد  مرج عیون  یاکوبز فورد  بلووار کسل  ال فوله  محاصره کراک  کریسون  جنگ حطین  محاصره اورشلیم  محاصره صور جنگ سوم صلیبی نبرد قونیه  محاصره عکا  نبرد آرسوف  نبرد یافا جنگ صلیبی پنجم جنگ صلیبی پنجم  محاصره دمیاط پس از جنگ صلیبی ششم محاصره اورشلیم  لا فوربیه جنگ صلیبی هفتم محاصره دمیاط  المنصوره  فاریسکور اواخر دورهٔ جنگ‌های صلیبی سزاریا  سقوط حیفا  سقوط آرسوف  محاصره انطاکیه  کراک دو کاوالیر  محاصره طرابلس (۱۲۷۱)  محاصره طرابلس (۱۲۸۹)  محاصره عکا (۱۲۹۱)  رواد 
| ن ب ونخستین جنگ صلیبی | ن ب ونخستین جنگ صلیبی |
| --- | --- |
 زریگوردون   سویتت  نیقیه  دورلیوم  انطاکیه (نخستین)  اردوکشی به سامسات  انطاکیه (دومین)  معره نعمان  عرقا  اورشلیم  اشکلون :  زریگوردون   سویتت  نیقیه  دورلیوم  انطاکیه (نخستین)  اردوکشی به سامسات  انطاکیه (دومین)  معره نعمان  عرقا  اورشلیم  اشکلون 
| ن ب ونبردهای سلجوقیان و صلیبیون | ن ب ونبردهای سلجوقیان و صلیبیون |
| --- | --- |
 نیقیه  دورلیوم  انطاکیه  معمره نعمان  ملطیه  جنگ صلیبی ۱۱۰۱  رمله (نخستین)  رمله (دومین)  حران  ارتاح  رمله (سومین)  طرابلس  جنگ صلیبی نروژی  شیزر  صنابره  سرمین  سرمدا  حاب  اعزاز  مرج الصفر :  نیقیه  دورلیوم  انطاکیه  معمره نعمان  ملطیه  جنگ صلیبی ۱۱۰۱  رمله (نخستین)  رمله (دومین)  حران  ارتاح  رمله (سومین)  طرابلس  جنگ صلیبی نروژی  شیزر  صنابره  سرمین  سرمدا  حاب  اعزاز  مرج الصفر 
نخستین جنگ صلیبی (۱۰۹۶–۱۰۹۹ میلادی) اولین جنگ از مجموعه جنگ‌های صلیبی به‌شمار می‌رود که در پی فرمان پاپ اوربان دوم برای بازپس‌گیری سرزمین مقدس، در جریان شورای کلرمون در سال ۱۰۹۵ میلادی آغاز شد. این لشکرکشی منجر به تصرف نیقیه، انطاکیه، اورشلیم و بخشی از آناتولی و کرانه شرقی دریای مدیترانه شد و لشکرهای مسلمانی که توسط سلجوقیان روم، اتابکان ترک شام و خلافت فاطمیان گسیل شدند، همگی شکست خوردند.
پس از آنکه بخش بزرگی از قلمرو امپراتوری بیزانس در آناتولی در پی نبرد ملازگرد (۱۰۷۱ م) به تدریج به دست ترکان سلجوقی تسخیر گردید، پاپ اوربان دوم خواستار گسیل شدن اردویی نظامی، برای یاری رساندن به امپراتوری بیزانس گردید و پیشنهاد محاصرهٔ شهرهای نیقیه و انطاکیه، که به تازگی تصرف شده بودند را مطرح کرد. این اردوکشی در پاسخ به درخواست کمک نظامی از سوی آلکسیوس یکم، امپراتور بیزانس به وقوع پیوست. اگرچه، طبق اظهارات شاهدان عینی که پس از سال ۱۱۰۰ م به‌نگارش درآمده است، پاپ در سخنرانی‌اش در کلرمون، با تأکید بر آزادسازی اراضی مقدس، آن را با اعتقاد به زیارت اماکن مقدس پیوند زد و سرزمین مسیح و مقدس‌ترین مکان در دیدگاه مسیحیان را هدف نهایی خود قرار داد.
در این جنگ دو یورش عمده به سوی خاورمیانه صورت پذیرفت. موج نخست که به جنگ صلیبی عوام‌الناس شهره شد، در بهار سال ۱۰۹۶ و پیش از روز موعود تعیین شده از سوی پاپ به وقوع پیوست و رهبری آن برعهده شخصی به نام پیتر زاهد بود. پیتر توانست شور و هیجان مذهبی زیادی را در میان شمار بسیار زیادی از افراد غیرورزیده و روستایی‌های عامی و بیسواد و همچنین نجیب‌زادگان دون‌پایه ایجاد نماید و آنان را ترغیب به همراهی خود کند. پیروان او در راینلند، در شمال اروپا، در اثر شور و شوق ناشی از سخنرانی‌های مذهبی پیتر به یهودیان حمله کردند و همچنین در مسیرشان به سوی آناتولی با مجارها و بیزانسی‌ها نیز بر سر تأمین آذوقه درگیر شدند. سرانجام سپاه پیتر و مردم صلیبی پیروش، از تنگه بسفر عبور کرده و در ماه اکتبر از ترکان آناتولی به سختی شکست خوردند.
یورش دوم معروف به جنگ صلیبی شاهزادگان در مقایسه با یورش عوام، از سازماندهی جنگی بسیار بهتری برخوردار بود و در اواخر تابستان ۱۰۹۶ م آغاز شد. علت نام گذاری این یورش همراه شدن شمار زیادی از شاهزادگان و نجیب‌زادگان مسیحی اروپا با این سپاه بود. این سپاه که از چهار سپاه کوچکتر تشکیل می‌شد، در میانهٔ نوامبر ۱۰۹۶ تا آوریل ۱۰۹۷ در پشت دیوارهای قسطنطنیه به یکدیگر رسیده و از تنگه بسفر گذشتند. آن‌ها به آناتولی یورش برده و نیقیه را در ژوئن ۱۰۹۷ تصرف نموده و کنترل آن را به بیزانسی‌ها سپردند و در ادامه سپاه سلجوقیان روم را در دورلیوم شکست دادند. آنها توانستند در ۱۰۹۷، انطاکیه را تسخیر کرده و سپاه کمکی مسلمان که از سوی اتابک موصل و حاکمان دمشق و حلب اعزام شده بود را درهم بشکنند. سرانجام صلیبیون در ژوئن ۱۰۹۹ به اورشلیم رسیدند و در جریان حمله‌ای که در ۷ ژوئیهٔ ۱۰۹۹ رخ داد، شهر را به کنترل خود درآورده و مدافعان را قتل‌عام کردند. تلاش کوچک فاطمیان برای بازپس‌گیری اورشلیم، توسط صلیبیون در نبرد اشکلون دفع گردید.
آن‌ها هم‌زمان با فتوحاتشان، دولت‌هایی لاتین و صلیبی مانند پادشاهی اورشلیم، کنت‌نشین طرابلس، شاهزاده‌نشین انطاکیه و کنت‌نشین ادسا را پایه‌ریزی کردند که باعث به تیرگی گراییدن روابطشان با امپراتوری بیزانس گردید. پس از تصرف اورشلیم، بیشتر صلیبیون به خانه‌هایشان بازگشتند که باعث آسیب‌پذیری پادشاهی صلیبی در مقابل مسلمانان در طول جنگ‌های صلیبی دوم و سوم شد.