زبان بلوچی
سیستم نوشتاری

سیستم‌های نوشتاری زبان بلوچی چندین سیستم نوشتاری هستند که مهم‌ترین آن‌ها سیستم نوشتاری ظهورشاه هاشمی می‌باشد.
یکی از حروف‌های تنظیم شده برای زبان بلوچی توسط آکادمی بلوچی در کراچی تنظیم شده‌است.
دانشگاه اوپسالای سوئد نیز برای زبان بلوچی حروف الفبا تنظیم کرده
فرهنگستان زبان و ادب بلوچی (سرباز) نیز با برگرفتن از حروف الفبایی سید ظهور شاه هاشمی حروف الفبای بلوچی را استانداردسازی کرده‌است.
حروف تنظیم شده توسط فرهنگستان زبان و ادب بلوچی به شرح زیر هستند.


1- A - A - ءَ

Asp - اسپ - اسب

Ars - ارس - اشک

Amb - امبَ - انبه



۲- À - AA - آ

Àp - آپ - آب

Às - آس - آتش

Àtk - آتک - آمد

Àdènk - آدݔنک - آینه

Àzmàn - آزمان - آسمان



3- B - B - بـ/ـبـ/ـب

Borz - بُرز - بالا

Bon/Jalag - بُن/جالَگ - پایین/آغاز

Bàsk - باسک - بازو

Bèr - بݔر - انتقام



4- C - CH - چـ/ـچـ/ـچ

Càgerd - چاگرد - جامعه

Capp - چپ

Conď - چُنڈ - قسمت

Chamm - چمّ - چشم

Coťťi - چُٹّی - تعطیل

Càr - چار - چهار



5- D - D - د

Del - دل - قلب

Do - دو

Dolàp - دلاپ - ترس

Dàr - دار - چوب

Dranz - دْرنز - مقدار کم



۶- Ď - DH - ڈ

Ďòk - ڈۏک - سنگ

Ďèl - ڈݔل - الاغ ماده

Ďæns - ڈئنس - رقص



7- E - É - ءِ

Ensàn - انسان

Ent - اِنت - حد

Ešk - اِشک - عشق



۸- È - IE - ݔـ/ـݔـ/ـی

È - ای - این

Èràn - اݔران - ایران

Èkim - اݔکیم - ناامید



9- G - G - گـ/ـگـ/ـگ

Gàl - گال - کلمه

Gap - گپ - گفتگو

Gal - گَل - شاد

Gall - گَلّ - گروه

Gèš - گݔش - بیش

Gerag - گِرگ - گرفتن



10- H - H - هـ/ـهـ/ـه

Haur - هؤر - باران

Hàl - هال - خبر

Huk - هوک - خوک

Hapt - هپت - هفت

Hašt - هشت

Han - هں - همچنین

Haik/Amorg - هئیگ/آمُرگ - تخم مرغ



11- I - Í - ایـ/ـیـ/ـی

Bir - بیر - صاعقه

Sir - سیر - عروسی

Šir - شیر



12- J - J - جـ/ـجـ/ـج

Janèn - جِنِن - جنسیت زن

Jang - جنگ

Jèl - جݔل - زندان

Jaťť - جَٹ - نادان

Jost - جُست - سؤال



13- K - K - کـ/ـکـ/ـک

Kàrc - کارچ - چاقو

Kauš - کؤش - کفش

Kapp - کَپ - سمت

Kobl - کُبل - قفل



14- L - L - لـ/ـلـ/ـل

Lònť - لُنٹ - لب

Làg - لاگ - الاغ نر

Laiť - لئیٹ - لامپ

Loť - لُٹ - تنبیه

Lòť - لۏٹ - خواست

Lond - لنڈ - پسر لات


15- M - M - مـ/ـمـ/ـم

Màt - مات - مادر

Menàt - مِنات - صدازدن مادر

Màr - مار

Mid - مود - مو

Mardèn - مردݔن - جنسیت مرد

Maťť - مَٹ - هم چهره

Mošk - مُشک - موش

Mard - مرد

Mòled - مۏلد - کنیز



16- N - N - نـ/ـنـ/ـن

Nàm - نام

Nòk - نۏک - نو

Napag - ناپگ - ناف

Noh - نُه - نه

Nàl - نال - نوعی قسم

Nàh - ناه - خرما



17- O - Ó - ءُ

Borrag - برّگ - بریدن

Conď - چُنڈ - بخش

Šod - شُد - گرسنه

Morr - مُرّ - بخیل



۱۸- Ò - OU - ۏ

Òlàk - اۏلاک - حیوان اهلی

Òpàr - اۏپار - باور

Òd - اۏد - اونجا

Òštag - اۏشتگ - ایستادن



19- P - P - پـ/ـپـ/ـپ

Pàd - پاد - پا

Pošt - پشت

Pàk - پاک

Porr - پُرّ

Pàcen - پاچن - بز نر

Panc - پنج - پنج



20- R - R - ر

Rang - رنگ

Romb - رُمب - گروه

Ròc - رۏچ - روز/خورشید

Ròtàk - رۏتاک - روزنامه

Ròď - رۏڈ - جاده



21- S - S - سـ/ـسـ/ـس

Sabz - سبز - آبی

Sohr - سُهر - قرمز

Sir - سیر - عروسی

Sàl - سال

Sabàh - سباه - صبح

Socag - سُچگ - سوختن

Sòčag - سۏچگ - سوزاندن



۲۲- Š - SH - شـ/ـشـ/ـش

Šàm - شام

Šunz - شونز - سبز

Šap - شپ - شب

Šauk - شؤک - زیبا

Šàr - شار - شهر

Šot - شُت - رفت



23- T - T - تـ/ـتـ/ـت

Teck - تِچک - راست

Tah/Tòk - تۏک - داخل

Tàk - تاک - پنجره/برگ

Tors - ترس

Tacag - تچگ - دویدن



۲۴- Ť - TH - ٹـ/ـٹـ/ـٹ - ࢣ

Ťair - ٹئیر - تایر/لاستیک

Ťèl - ٹݔل - روغن

Ťòr - ٹۏر - مصدوم

Ťacc - ٹچّ - اتصال



25- U - Ú - ـو/او

Umèt - اومݔت - امید

Tur - تور

Pul - پول



26- W - W - و

Wànag - خواندن/مدرسه

Waď - وڈ - نوع

Wahd - وهد - زمان

Wàb - واب - خواب

Wair - وئیر - کابل

Wàk - واک - حوصله

Wàd - واد - نمک

Waš - وش - خوب

Warag - ورگ - خوردن/خوراکی



27- Y - Y - یـ/ـیـ

Yàt - یات - یاد

Yak - یک - عدد یک



28- Z - Z - ز

Zànag - زانگ - دانستن

Zàntkàr - زانتکار - دانشمند

Zànk - زانک - علم

Zòr - زۏر - قدرت

Zit - زوت - زود

Zard - زرد



۲۹- Ž - ZH - ژ

Žand - ژند - خسته

Žàng - ژانگ - زنگ

Žimb - ژامب - شیب



حروف دوبندی در بلوچی


1-AE- Æ æ - ـئ


Sæ - سئ - عدد سه

Kuæ - کوئ - کجا هستید

Šaukae - شؤکئ - تو زیبا هستی



2-Ai - ai - ئی


Mai - مئی - مال ما

Salimaig - سلیمئیگ - مال سلیم



3-Au - au - ؤ

Kaur - کؤر - رودخانه

Maut - مؤت - مرگ

Šauk - شؤک - زیبا