ریخته‌گری ماسه‌ای
ماسه‌ها

چندین عامل در انتخاب ماسه مناسب ریخته‌گری دخیل است. ماسه‌هایی با دانه‌های ریز و گرد را می‌توان به خوبی فشرده سازی کرده و به همین دلیل سطوح صاف بهتری ایجاد کرد، اما از طرفی این ماسه‌ها قابلیت نفوذپذیری یا نشت پذیری گاز کمی دارند. نشت پذیری مناسب قالب و ماهیچه‌ها اجازه می‌دهد گازها و بخار آب ایجاد شده به راحتی خارج گردند. قالب همچنین باید قابلیت تخریب خوبی داشته باشد تا به قطعه ریختگی اجازه انقباض مناسب در هنگام سرد شدن قطعه داده شود و از عیوبی مانند پارگی گرم (Hot tear) یا ترک جلوگیری شود.
ماسه‌های متداول مورد استفاده در ریخته‌گری شامل ماسه‌های سیلیسی (SiO2)، زیرکُنی، الیواین، و ماسه‌های کرومیتی، باید به گونه‌ای با مواد دیگر ترکیب شوند که ۴ خاصیت زیر ایجاد گردد:
نسوز بودن: قابلیت تحمل دمای بالای مواد مذاب بدون سوختن و از بین رفتن.
انسجام و چسبندگی: قابلیت حفظ شکل الگوی ساخته شده در آن.
نفوذپذیری: قابلیت خروج گازهای شکل گرفته در هنگام مذاب ریزی از داخل قالب و حفره‌های آن.
قابلیت تخریب: اجازه دادن به انقباض قطعه منجمد شده و قابلیت تخریب آسان پس از تکمیل انجماد.
ماسه‌ها در ذات خود نسوز هستند. انسجام و چسبندگی مورد نیاز از ترکیب ماسه با خاک‌های رسی از قبیل بنتونیت، کائولینیت، ایلیت (Illite) و رطوبت ایجاد می‌گردد. نفوذپذیری تابعی از اندازه ذرات ماسه، مقدار و نوع رس یا ماده اتصال دهنده، میزان رطوبت و میزان فشرده سازی است. گاهی با افزودن موادی طبیعی مانند سلولز، که با حرارت سوخته و از بین می‌روند، می‌توان قابلیت تخریب را افزایش داد.
ماسه تر (Green Sand) که کاربرد فراوانی دارد معمولاً از ترکیب ۸۸٪ ماسه سیلیسی، ۹٪ خاک رس و ۳٪ آب بدست می‌آید. معمولاً برای مخلوط کردن مناسب این ماسه‌ها از میکسرهای مولر (muller mixer) استفاده می‌شود. معمولاً ماسه‌های مورد استفاده ترکیبی از مواد مختلف هستند که در جدول زیر به برخی از آن‌ها اشاره شده‌است:
| اجزای مورد استفاده در ماسه‌های ساخت قالب | اجزای مورد استفاده در ماسه‌های ساخت قالب | اجزای مورد استفاده در ماسه‌های ساخت قالب |
| --- | --- | --- |
| انواع ماسه‌ها | ماسه‌های سیلیسی | رایج‌ترین ماسه مورد استفاده بوده، کم هزینه است، و وزن سبکی دارد، اما انبساط حرارتی بالا و هدایت حرارتی کمی دارد، می‌تواند باعث بیماری سیلیکوزیس شود. |
| انواع ماسه‌ها | ماسه‌های الیواینی، زیرکنی، کرومیتی | انبساط حرارتی کم، هدایت حرارتی بالا، نقطه ذوب بالا اما گرانتر و سنگین تر از سیلیس است. با فلزات نقطه ذوب بالاتر و برای ساخت ماهیچه از آن استفاده می‌شود. |
| انواع بایندر یا چسب‌ها | آب و خاک رس | استفاده از ماسه‌های بنتونیتی و کائولینیتی بسیار متداول است. |
| انواع بایندر یا چسب‌ها | روغن‌ها | شامل روغن بذر کتان و روغن‌های گیاهی. قیمت آن نسبتاً گران بوده و باید با دقت عمل آورده شود. |
| انواع بایندر یا چسب‌ها | رزین‌ها | انواع طبیعی و مصنوعی آن با روش‌های عمل آوری توسط گرما و مواد شیمیایی موجود است. کیفیت سطح خوبی ایجاد کرده و تخریب قالب آسان است. |
| انواع بایندر یا چسب‌ها | سدیم سیلیکات | با قرار گرفتن در معرض گاز CO2 در دمای اتاق عمل آمده و خشک می‌شود. تخریب آن و جدا کردن قطعه کمی دشوار است. |
| افزودنی‌ها | عامل‌های کاهنده | مانند پودر زغال‌سنگ که باعث ایجاد گازهایی در سطح حفره قالب می‌شود و از چسبیدن فلز به قالب جلوگیری می‌کند. |
| افزودنی‌ها | مواد ضربه‌گیر | از جمله آرد چوب، خاک اره، نی و سایر مواردی که هنگام ریختن مذاب سوخته و باعث ایجاد حفره‌هایی در قالب می‌شوند که فضای مورد نیاز انبساط ماسه را فراهم می‌کنند و باعث تخریب توسط لرزش آسان قالب می‌شود. |
| افزودنی‌ها | بایندرهای غلاتی | مانند نشاسته و ملاس که باعث بهبود مقاومت قالب پس از پخت و بهبود کیفیت سطح می‌شوند. |
| افزودنی‌ها | بهبود دهنده‌های دیرگدازی | معمولاً ذرات ریزی از جنس سرامیک هستند. |
| ترکیبات جدایش | این مواد به سطوح حفره (Cavity) قالب پاشیده می‌شوند تا به جدا شدن آسانتر قطعه کمک کنند. | مواد خشک عبارتند از: گچ، گرافیت، سیلیس خشک.  مواد مایع عبارتند از: روغن معدنی و محلول‌های پایه آب سیلیس |
ماسه‌ها انواع مختلفی دارند و بنا به نوع استفاده به صورت‌های مختلفی درجه‌بندی می‌گردند که از آن جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: