stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
روبرتو بولانیو
زندگی > ازدواج و بیماری

هر چه به مرگ نزدیک‌تر می‌شد، خروجی ادبی او سریع‌تر و جدی‌تر می‌شد. اواسط دهه ۸۰ او ساکن بلانس، شهری توریستی در کوستابراوای اسپانیا شد. سال ۱۹۹۰ بولانیو با کارولینا لوپز- اهل کاتالونیا- ازدواج کرد و حاصل این ازدواج دو فرزند بود. پدر شدن بولانیو را زیر و رو کرد. او که مجبور بود زندگی‌اش را بچرخاند، شعر را کنار گذاشت و به نثر روی آورد. زمانی که ۳۸سال داشت، فهمید که کبدش شدیداً آسیب دیده و از آن به بعد شروع کرد به نوشتن با تمرکز و وسواس کمتر. از ۱۹۹۶ به بعد سالی یک یا دو کتاب منتشر می‌کرد. باوجود اوضاع نابسامان سلامتی‌اش می‌توانست ۴۸ساعت یک‌نفس بنویسد پیش از آنکه از حال برود. از ده رمان و سه مجموعه داستان بولانیو که همه در ده سال توفانی آخر عمرش کامل شدند، دو رمان حجیمش، «کارآگاهان وحشی» و «۲۶۶۶» از همه مشهورتر و مهم‌ترند.
زندگی > مرگ

وی در سال ۲۰۰۳ در سن پنجاه سالگی درگذشت.
سبک نویسندگی

دو تا از مضامین کلیدی بولانیو حضور پررنگ دارند؛ یکی شخصیت‌های شاعر و نویسنده که تقریباً در تمام کتاب‌های او یا شخصیت اصلی‌اند یا یکی از شخصیت‌های فرعی مهم. داستان‌های بولانیو به نوعی حکایت‌هایی از درون ادبیاتند؛ ماجراهایی حول زندگی نویسندگان و دربارهٔ سروکله‌زدن آن‌ها با نوشتن؛ کسانی که زندگی‌شان را وقف نوشتن می‌کنند، در اغلب موارد شکست می‌خورند و در حد نویسندگان و شاعران گمنام و درجه دو می‌مانند. دوم گم شدن ناگهانی شخصیت‌ها و فقدان وابستگی آنان به محل استقرارشان است. این نویسندگان و شاعران آس‌و پاس همگی در حال سفر و تغییر مکان هستند، دقیقاً به این دلیل که به محل اقامتشان هیچ نوع وابستگی‌ای ندارند. شخصیت‌های او مدام در حال غیب شدن و پنهان شدن از زندگی دوستان خود هستند و بخش قابل توجهی از تنشی که در داستان‌ها اتفاق می‌افتد محصول همین گم و پیداشدن ناگهانی شخصیت‌هاست.
روبرتو بولانیو نماد دومین پوست‌اندازی مهم ادبیات آمریکای لاتین در قرن بیستم است؛ تحولی بنیادین در ادبیات این قاره که اواخر قرن بیستم رخ داد و هنوز جوان‌تر از آن است که تبعاتش را دریابیم. سایه آن نسل از غول‌هایی که در نیمه دوم قرن بیستم ادبیات آمریکای لاتین و چه بسا ادبیات جهان را تسخیر کردند (میگل آنخل آستوریاس، بورخس، مارکز، یوسا، فوئنتس، کارپنتیه، کورتاسارو …) بر سر نسل‌های بعد بسیار سنگین بود. نویسندگان نسل‌های بعد دو راه بیشتر نداشتند: راه غول‌ها را ادامه بدهند که چندان جذابیتی نداشت چون از یک سو بورخس و مارکز در رئالیسم جادویی و از آن سو یوسا و فوئنتس در رمان‌های سیاسی به چنان اوجی دست یافته بودند که تقلید از کارشان جز مضحکه حاصلی نداشت. این راه ساده‌تر را عده‌ای کثیر برگزیدند، همان گونه که عمدتاً در ادبیات چنین می‌کنند. از یک سو داستان‌های رئالیسم جادویی پر از حکایات مادربزرگ‌ها، عجوزه‌ها و جادوگران، تصاویر اغراق‌شده که با لحنی واقعی و سرد روایت می‌شدند، به تولید انبوه رسید و از سوی دیگر داستان دیکتاتورها، ادبیات سیاسی در باب کشتارهای جمعی سیاسی و شخصیت‌های بیمار دیکتاتورها و خشونت و سرکوب و همه آن چیزهایی که مضامین اصلی آثار یوساست. ایزابل آلنده را باید نماینده این گروه مقلدان و مشهورترین آن‌ها دانست؛ کسی که تلاش‌هایی برای تلفیق دستاوردهای نویسندگان نسل قبل از خود کرده که هیچ‌یک به اصالت و قدرت آثار بورخس، یوسا و کورتاسار نیست.
اما عده‌ای دیگر هم بودند، جوانانی عصیان‌گر و خلاق که زیر سایه ماندن را برنتافتند و به دنبال بازکردن راهی نو برای ادامه حیات خلاقانه آمریکای لاتین بودند. آنان از تکرار قصه جادوگران و دیکتاتورها خسته شده بودند؛ از اینکه به خاطر مصائب و عقب‌ماندگی‌های سیاسی و فرهنگی کشورشان زبانزد جهانیان بشوند و غربی‌ها چنان داستان‌هایشان را بخوانند که انگار در باغ وحش به دیدن حیوانی عجیب آمده‌اند، خسته شده بودند. انرژی شوکی که بورخس، یوسا و مارکز به ادبیات جهان وارد کرده بودند در انتهای قرن بیستم تخلیه شده و ادبیات آمریکای لاتین تمام قد جذب ماشین صنعت فرهنگ‌سازی غربی شده بود. نویسندگانی بودند که می‌خواستند علیه این فضا شورش کنند و حرف نوی خویش را بار دیگر به ادبیات جهان بقبولانند. روبرتو بولانیو مهم‌ترین نماینده این عصیان است.
آثار

رمان و داستان‌های کوتاه
زمین اسکیت (La Pista de Hielo)(۱۹۹۳)
ادبیات نازی در آمریکا (La literatura Nazi en América) (۱۹۹۶)
ستارهٔ دوردست (Estrella distante) (۱۹۹۶)
کارگاهان وحشی (Los Detectives Salvajes) (۱۹۹۸)
تعویذ (Amuleto) (۱۹۹۹)
شبانهٔ شیلی (Nocturno de Chile)(۲۰۰۰)
یک رمانک لمپن ( ۲۰۰۲) (Una Novelita Lumpen)
آمبِرِس (Amberes) (۲۰۰۲)
کابوی تحمل‌ناپذیر (El Gaucho Insufrible) (۲۰۰۴)
۲۶۶۶ (۲۰۰۴)
رایش سوم (El Tercer Reich) (۲۰۱۰)
مصائب پلیس واقعی (Los sinsabores del verdadero policía) (۲۰۱۱)
شعر
آثار ترجمه شده به فارسی

شبانهٔ شیلی، مترجم:ونداد جلیلی، نشر خارپشت (۱۳۹۲)
۲۶۶۶ / روبرتو بولانیو / محمد جوادی / انتشارات کتابسرای تندیس / چاپ چهارم ۱۴۰۲ / ۱۲۰۰ صفحه
کارآگاهان وحشی / محمد جوادی / انتشارات نون / چاپ چهارم۱۴۰۲
گورهای گاوچران/ محمد جوادی/ نشر چشمه/ چاپ سوم ۱۴۰۳
روح علمی تخیلی/ محمد جوادی/ نشر کتابسرای تندیس/ ۱۴۰۳
آخرین غروب‌های زمین، مترجم:پویه میثاقی، نشر چشمه
آنت ورپ، مترجم:محمد حیاتی، نشر شورآفرین
ستارهٔ دوردست، مترجم:پویا رفویی، نشر بخشایش
شرم نوشتن، کتاب نشر نیکا
موسیو پن، مترجم:پویه میثاقی، نشر چشمه، چاپ اول ۱۳۹۵
شبانه‌های شیلی، ترجمهٔ رباب محب، انتشارات بوتیمار، ۱۳۹۲
یک رمانک لمپن، ترجمه (از اسپانیایی) مریم اسماعیل‌پور - وحید علیزاده رزازی، نشر ماهی، چاپ اول: اردیبهشت ۱۳۹۶
تعویذ، ترجمه: رباب محب، تهران نشر ماهی. چاپ اول: بهار ۱۳۹۷ شابک ۹۷۸-۹۶۴-۲۰۹-۲۵۸-۱
کابوی تحمل‌ناپذیر، ترجمه (از اسپانیایی) وحید علیزاده رزازی، نشر بیدگل، چاپ اول: اردیبهشت ۱۳۹۸
رایش سوم. ترجمه: رباب محب. تهران. نشر آده. چاپ اول. ۱۴۰۱ شابک: ۹۷۸۶۲۲۹۲۶۳۶۳۱
شبانه ­های شیلی، ترجمهٔ  رباب محب، انتشارات آده،  چاپ اول ۱۴۰۲، شماره کتاب­شناسی ملی ۹۴۴۷۳۷۵
محاکمة اللغتین

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نویسنده(ها): علی‌شیر نوایی
محاکمة اللغتین (به معنای داوری بین دو زبان یا مقایسه دو زبان) از آثار مهم میرعلی شیر نوایی است. نگارش کتاب در دسامبر ۱۴۹۹ به اتمام رسید. در کتاب، دیدگاه نوائی مبنی بر برتری زبان جغتایی بر زبان فارسی از نظر ادبی بحث شده.
بارها و بارها، نوایی بر اعتقاد خود به غنای، دقت و انعطاف‌پذیری واژگان ترکی در مقابل زبان فارسی تأکید می‌کند.
تخریب طاق‌بستان

تخریب طاق‌بستان به فرآیندهایی اشاره دارد که به تخریب فیزیکی اثر تاریخی طاق‌بستان در شهر کرمانشاه و حریم آن منجر می‌شود. این فرایندها از مدت‌ها پیش آغاز شده و هم‌اکنون نیز ادامه دارند.
کار ساماندهی مجموعهٔ تاریخی طاقبستان در سال ۱۳۸۷ و فاز مطالعات آن از سال ۱۳۸۹ آغاز شد. متعاقباً کار اجرا و مرمت آثار و محوطه نیز از سال ۱۳۹۱ آغاز شده‌است. با این حال علیرغم گذشت بیش از یک دهه هنوز به نتیجه نرسیده و حتی راکد مانده‌است. به گفتهٔ علیرضا مرادی بیستونی سرپرست سابق پایگاه طاق‌بستا، تغییرات به عمل آمده در پروژهٔ ساماندهی بر اساس طرحی صورت می‌گیرد که شرکت مهندسین مشاور آتک در گذشته طراحی کرده و وسعت آن در حدود هزار هکتار از زمین‌های غربی محوطه تاریخی طاقبستان تا نزدیک بیمارستان امام رضا و همچنین بلوار طاق‌بستان تا پل ولایت را دربر می‌گیرد. در این محدودهٔ هزار هکتاری ۶۸ پروژه شامل حذف الحاقات و ایجاد تأسیسات پیش‌بینی شده که قرار است در سه فاز عملیاتی شود و فاز اول آن نیز از خود مجموعهٔ طاق‌ها آغاز شده‌است. طرح ساماندهی قرار بود از تخریب آثار تاریخی جلوگیری کرده و همچنین مقدمات لازم برای ثبت این آثار در فهرست میراث جهانی یونسکو را فراهم کند. با این حال پس از یک دهه وارد آمدن آسیب‌ها به این مجموعهٔ تاریخی ادامه داشته و حتی تشدید شده‌است. کارشناسان باستانشناسی که از نزدیک وضعیت این محوطه را رصد می‌کنند معتقدند که مدیریت این مجموعه پیگیری و پیشگیری‌های اصولی با هدف بهبود وضعیت طاق‌بستان را انجام نداده‌اند، خبری از چک‌های روزانه از وضعیت آثار تاریخی نبوده‌است و در مجموع طاق‌بستان در این سال‌ها به حال خود رها شده‌است. علاوه بر این از غیربومی بودن مدیران مجموعه که ماهانه دو یا سه روز بیشتر نمی‌تواند در استان باشند و در صورت حضور نیز می‌باید وقت خود را بین دو محوطهٔ بیستون و تاق‌بستان تقسیم کنند انتقاد شده‌است. کارشناسان معتقدند برای حفاظت از این آثار می‌باید تمیزکاری آن‌ها به صورت روزانه انجام شود که کاملاً مشهود است این اتفاق در مورد طاقبستان نیفتاده است. به گفتهٔ حسین راعی مدیر پایگاه طاق‌بستان به‌طور کلی عوامل تخریبی سنگ‌های طاق بستان در دو دستهٔ عوامل درونی و بیرونی قابل طبقه‌بندی هستند، که عواملی مانند شرایط و نحوه تشکیل سنگ، و ترکیب شیمیایی آن از عوامل درونی، و عواملی مانند دما، رطوبت، نور و گرما از عوامل بیرونی به حساب می‌آیند. او معتقد است سنگ‌نگاره طاق بستان طی ۱۵ قرن با مجموعه‌ای از این عوامل مواجه بوده‌اند و وضعیت کنونی این آثار در نتیجهٔ ۱۵ قرن فرسایش طبیعی به وجود آمده‌است.
آسیب‌ها در زمان نامشخص

برخی از آسیب‌هایی که به مجموعه و آثار تاریخی طاق‌بستان وارد آمده در زمانی نامشخص روی داده‌است و تعیین زمان دقیق وقوع آن‌ها تاکنون انجام نشده‌است. از جملهٔ این آسیب‌ها می‌توان به نابودی فرشتهٔ بالای سمت چپ طاق بزرگ یا پای راست اسب در طاق بزرگ اشاره کرد. همچنین برخی از پیکره‌ها از ناحیهٔ صورت آسیب جبران‌ناپذیری دیده‌اند. تخریب چهرهٔ این پیکره‌ها در شرایطی که بقیهٔ بدن آن‌ها آسیب چندانی ندیده‌است، می‌تواند نشان از تلاشی عمدی برای از بین بردن شمایل‌های مذهبی دانسته شود.
آسیب‌ها در زمان نامشخص > فرشتهٔ طاق بزرگ

در بالای طاق بزرگ و در هر دو طرف نقشی از دو زن حجاری شده که با داشتن بال و در دست داشتن حلقه‌ای نمادین دو فرشته و نمادی از آناهیتا ایزدبانوی آب‌ها در میترائیسم و زردشتیگری عصر ساسانی دانسته شده‌اند. این دو فرشته همچنین یادآور نیکه هستند. بخشی از بدنهٔ فرشتهٔ بالدار در قسمت غربی طاق بزرگ از بین رفته‌است که با استفاده از سنگ‌های کوه طاق‌بستان به شکلی آشکار مرمت شده‌است.
آسیب‌ها در زمان نامشخص > پای راست شبدیز

پای راست عقبی اسب طاق بزرگ که گفته می‌شود شبدیز اسب خسروپرویز پادشاه ساسانی است، در زمانی نامعلوم و به دلیل نامعلومی شکسته‌است.
آسیب‌ها در زمان نامشخص > دست راست سوارکار

دست راست سوارکار در زمانی نامشخص شکسته و به کلی نابود شده‌است. همچنین به نیزهٔ او نیز آسیب زیادی وارد شده‌است.
آسیب‌ها در زمان نامشخص > تخریب چهرهٔ پیکره‌ها

چهرهٔ برخی از پیکره‌های طاق‌بستان آسیب دیده‌است. این در حالی است که بقیهٔ بدن آن‌ها آسیب چندانی ندیده‌است. این امر نشان از تخریبی عمدی دارد که می‌تواند با انگیزهٔ مذهبی و با هدف شمایل‌شکنی انجام شده‌باشد.
یادگاری‌نویسی

طاق‌بستان قربانی وندالیسم نیز بوده و در دوران مختلف تاریخی یادگاری‌های زیادی بر روی آثار تاریخی طاق‌بستان نوشته شده‌است. اگرچه تاریخی که برای برخی از این آثار توسط یادگاری‌نویسان حکاکی شده حتی به صد سال پیش و اواخر دورهٔ قاجار می‌رسند، اما بالاتر آوردن کف محوطه در دورهٔ پهلوی دوم نقش مهمی در افزایش یادگاری‌نویسی‌ها داشته‌است. از روی تاریخ‌ها و اسامی یادگاری‌نویسان می‌توان تشخیص داد که برخی از این یادگاری‌نویسی‌ها را سربازان جنگ جهانی دوم انجام داده‌اند و شاید برخی از تخریب‌ها نیز در همان زمان اتفاق افتاده باشد؛ که این امر نشانگر آن است که توافقی بین‌المللی برای حفاظت از آثار تاریخی در زمان وقوع جنگ وجود نداشته‌است. علاوه بر یادگاری‌نویسی‌ها در جای‌جای نقوش برجسته و صحنه‌های شکارگاه اثر تخریب‌هایی که با استفاده از اشیای نوک‌تیز وارد آمده به چشم می‌خورد و همچنین در چندین جا جملاتی به خط نستعلیق بر روی نقش‌نگاره‌ها کنده‌کاری شده‌است که به نقوش تاریخی آسیب زده‌است.
دوران قاجار

دقیقاً مشخص نیست که وارد آوردن آسیب به مجموعهٔ طاق‌بستان از چه زمانی آغاز شده‌است. اما در دوران قاجار تصرفات زیادی در این مجموعه به عمل آمده که تأثیر زیادی در هویت مجموعه داشته‌است. این دخل و تصرف‌ها که به ویژه در تاق بزرگ تاق‌بستان بیشتر نمود داشته‌است، منجر به از بین رفتن پیوستگی کلی آثار دورهٔ ساسانی شده‌است. دوران قاجار شاهد ظهور پدیدهٔ ناسیونالیسم ایرانی و گرایش ناسیونالیسم عظمت‌طلبانهٔ باستان‌گرایانه بوده‌است. برخی از شاهان و شاهزادگان قاجار نیز از عاملین یا متأثرین از این گرایش فکری بودند. آن‌ها بدین منظور شروع به حجاری کتیبه‌های سنگی در تنگه‌واشی فیروزکوه، چشمه‌علی شهرری و لاریجان آمل به تقلید از پادشاهان باستان کردند و در طاق‌بستان کرمانشاه نیز با ایجاد تصرفاتی تلاش کردند تا نقش خود را به این مجموعه اضافه کنند.
دوران قاجار > نقش‌برجستهٔ محمدعلی میرزا دولتشاه

مهم‌ترین دخل و تصرف شاهزادگان قاجار در کتیبهٔ محمدعلی میرزا دولتشاه نمود دارد. این کتیبه در قسمت بالای شکارگاه گراز در تاق بزرگ حجاری شده و در آن تصویری از محمدعلی میرزا دولتشاه فرزند فتحعلیشاه و حاکم کرمانشاه در دوران پادشاهی وی نقش شده‌است. دو پسر شاه و فردی به نام آقاغنی که مباشر دولتشاه بوده در این کتیبه دیده می‌شوند که یک پسر شاه در مقابلش و دیگری پشت سرش ایستاده و آقاغنی نیز در مقابل شاه و پشت سر دولتشاه ایستاده‌است. در قسمت بالا و سمت چپ این کتیبه نیز اشعاری با خط نستعلیق در مدح پادشاه به همراه یک وقفنامه حجاری شده‌است.
دوران قاجار > عمارت مسعودیه

عمارت مسعودیه بین سال‌های ۱۸۵۴ تا ۱۸۶۷ ساخته شده‌است. پس از جنگ جهانی اول ستون‌های چوبی عمارت جایگزین ستون‌های اصلی و طاق‌های طبقهٔ اول شده‌است. عمارت مسعودیه در سال ۱۹۶۳ در پی نشست شورای عالی باستان‌شناسی که با حضور رومن گیرشمن، رائول کوریل و دیوید استروناخ برگزار شد، با هدف آزادسازی چشمهٔ زیر عمارت که گمان می‌رفت محل پرستشگاه آناهیتا باشد تخریب شد و اکنون نشانی از آن باقی نمانده‌است.
دوران قاجار > کتیبهٔ عمادالدوله

به دستور امام قلی‌میرزا عمادالدوله در بیرون تاق بزرگ و بر دیوارهٔ سمت راست کتیبه‌ای در ۱۰ سطر و به خط ثلث حجاری شده‌است که تاریخ احداث عمارت مسعودیه را ۱۲۸۰ هجری قمری (میلادی) ذکر کرده و به شرح احداث عمارت‌ها و به‌ویژه عمارت مسعودیه توسط عمادالدوله می‌پردازد.
دوران قاجار > کتیبهٔ جنگ صحنه

در تاق بزرگ در قسمت پشت سوارکار زره‌پوش و انتهای نیزهٔ او یک قاب حجاری‌شده به چشم می‌خورد که به ظاهرخالی است و به ظاهر برای نگارش کتیبه‌ای آماده شده‌است. تصاویر و گراورهای قدیمی از تاق‌بستان حاکی از این است که این قاب خالی نبوده، بلکه در گذشته کتیبه‌ای به خط نستعلیق در آن وجود داشته که گویا به عمد تخریب شده‌است. در جلد هشتم کتاب سیری در هنر ایران از دوران پیش از تاریخ تا امروز نوشتهٔ آرتور پوپ، عکسی از فریدریش پاول تئودور زاره، از قسمت فوقانی تاق بزرگ چاپ شده در آن بخش کوچکی از قسمت پایین تاق نیز نمایان است و به وضوح نشان می‌دهد که کتیبه‌ای به خط نستعلیق دراین قاب وجود داشته‌است. با این حال در تصاویری که در کتاب‌های هنر ایران باستان نوشتهٔ زاره، سفرنامهٔ جکسون و سفرنامهٔ بایندر چاپ شده نشانی از این کتیبه دیده نمی‌شود. با بررسی این تصاویر مشخص می‌شود که نه تنها این کتیبه در نتیجهٔ تصرفی در طاق بزرگ ایجاد شده، بلکه بخشی از انتهای نیزهٔ سوارکار نیز برای حجاری آن تخریب شده‌است کتیبهٔ مورد بحث در قابی به بلندی ۱۳۹ سانتی‌متر و پهنای ۱۲۷ سانتی‌متر حجاری شده‌است و علیرغم آنکه رد تیشه‌های فرودآمده بر آن گواهی از تلاش عمدی برای پاک کردن آن دارد، اما سایهٔ بسیاری از کلمات آن به صورت محو باقی مانده‌است. در سال ۱۳۸۸ ملیحه مهدی‌آبادی که مسئولیت پایگاه طاق‌بستان را بر عهده دارد، پژوهشی بر روی این کتیبه انجام داد که در نتیجهٔ آن مشخص شد محتوای این کتیبه مربوط به حوادث سال ۱۳۳۰ قمری (۱۹۱۱ میلادی) و سرکوب شورش سالارالدوله توسط نیروهای دولتی در اواخر دوران قاجار در کرمانشاه است و دست‌کم دو سطر آن هم مستقیماً به نبرد صحنه اشاره می‌کند. با وجود اینکه وی توانست مشخص کند که این کتیبه توسط فردی حجاری شده که برای ماقبل با سالارالدوله در ۲۴ ربیع‌الثانی ۱۳۳۰ به کرمانشاه اعزام شده بوده، اما باز هم نام او به درستی مشخص نشده‌است. در هر صورت برای حجاری این کتیبه بخشی از اثر ساسانی از بین رفته و سپس کتیبهٔ مورد نظر خود نیز از بین رفته‌است.
دوران پهلوی

در دوران پهلوی نیز مجموعهٔ طاق‌بستان شاهد تغییرات بسیاری بود و به ویژه طی سال‌های ۱۳۴۸–۱۳۴۹ تغییرات زیادی در مجموعه به وجود آمد. هدف از این تغییرات آماده ساختن طاق‌بستان برای بازدید مهمانانی بود که در سال ۱۳۵۰ برای جشن‌های ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی ایران به ایران می‌آمدند و قرار بود بر سر راه از آثار تاریخی بیستون و طاق‌بستان نیز دیدن کنند. یکی از این اقدامات بالاتر آوردن کف طاق‌ها و پوشاندن آن با سیمان و سنگ‌های تخت بود، به گونه‌ای که فرد بازدیدکننده هم‌تراز با طاق‌ها قرار بگیرد و بتواند از نزدیک آن را مشاهده و حتی لمس کند. این اقدام اشتباه که تنها با هدف نمایش اثر انجام شد سبب شد تا برای چندین دهه آب تراویده از چشمه‌ها به درستی خارج نشود، به طوری که چشمهٔ آبی که زیر نقش میترا در نگارهٔ اردشیر قرار دارد به کلی مدفون شده بود که در نتیجهٔ آن آب‌هایی که خارج نمی‌شد به پشت طاق‌ها برمی‌گشت و از خلل و فرج آن‌ها در لابه‌لای سنگ‌نگاره‌ها خارج می‌شد. همچنین با توجه به اینکه میانگین درجهٔ ذوب و انجماد آب در طول سال در شهر کرمانشاه با آب و هوای معتدل کوهستانی ۸۳ است، درز آب از چشمه‌ها و نیز ریزش برف و باران سبب می‌شود آب در میان خلل و فرج و ترک‌های سنگ‌ها رفته و با تغییر شکل از مایع به جامد که با افزایش حجم نیز مواجه خواهد بود فشار زیادی به سنگ‌ها بیاورد که سبب ترک خوردن نقوش برجستهٔ تاریخی می‌شود. این بدان معناست که در فصول سرد با توجه به درجهٔ ذوب و انجماد آب در کرمانشاه و در اثر افزایش حجم ناشی از یخ بستن آب ترک‌ها و خلل و فرج موجود در سنگ‌ها مدام بزرگ و بزرگ‌تر شده‌است.
به گفتهٔ حسین راعی مدیر پایگاه طاق‌بستان مرمت‌هایی که در گذشته بر روی طاق‌بستان انجام شده، نه تنها کمکی به حفظ مجموعه نکرده، بلکه در برخی موارد منجر به تخریب بیشتری نیز شده‌است. علاوه بر بالا آوردن کف محوطهٔ بیرون طاق‌ها به ارتفاع تقریبی ۵/۱ متر، اقدامت غلط دیگری مانند بندکشی ترک‌ها با استفاده از سیمان، و نیز کف‌فرش نمودن زمین با سنگ‌های تخت و سیمان سبب شده‌بود تا رطوبت کف و رطوبت صعودی در زیر زمین جمع شده، تنفس طبیعی سنگ‌ها خفه شده و منبعی از رطوبت در اطراف طاق‌ها به وجود آید و در نتیجهٔ آن رطوبت صعودی از قسمت نقش‌برجسته‌ها به بیرون تراوش کند.
بالا آوردن کف محوطهٔ جلوی طاق‌ها علاوه بر مسدود کردن مسیر آب چشمه، سبب شده‌بود تا آثار تاریخی به راحتی قابل لمس بوده و امکان آسیب زدن بدان به راحتی میسر باشد. گزارش‌هایی وجود دارد که بازدیدگنندگان به راحتی وارد فضای طاق‌ها شده و زیر طاق‌ها پخت‌وپز انجام می‌داده‌اند که سبب نشستن دوده بر روی سنگ‌ها شده که هنوز هم آثار آن پابرجاست. همچنین این دسترسی سبب شده تا یادگاری‌نویسی‌های بسیاری بر بدنهٔ طاق‌ها انجام شود.
آسیب‌های کنونی > تخریب گورستان پارتی

در زمستان سال ۱۳۴۸ طی پروژه‌های محوطه‌سازی و ایجاد فضای سبز در محدودهٔ طاق‌بستان، کارگران شهرداری کرمانشاه در حین کندن زمین برای کاشت نهال به منظور ساخت پارک غربی طاق‌بستان، در تپهٔ واقع در غرب نقوش برجستهٔ طاق‌بستان به تعدادی ظرف سفالی برخورد کردند. کاوش‌های بیشتر نشان داد که در این نقطه گورستانی وجود دارد که قدمت آن به دوران اشکانیان می‌رسد. در آن زمان بیش از ۴۰ گور-خمره از دوران اشکانیان به دست آمد و علاوهبر این به همراه آن‌ها بقایایی از معماری دورهٔ پیش از تاریخ (عصر مفرغ، فرهنگ گودین III و دورهٔ تاریخی) نیز کشف شد. کاوش‌های بعدی در خرداد ۱۳۹۴ نشان داد که روستایی با قدمت ۵۵۰۰ سال در این نقطه وجود داشته‌است و اشیای باستانی بسیاری در این نقطه باقی مانده‌است. این در حالی است که شهرداری کرمانشاه در اوایل دههٔ ۱۳۸۰ خورشیدی، شهرداری کرمانشاه با هدف ایجاد پارکینگ محدودهٔ کاوش شده را تسطیح، خاکبرداری و بخش بسیار بزرگی از آن را ویران کرده‌است.
آسیب‌های کنونی > آسیب‌های ناشی از چشمه‌های پشت طاق

به گفتهٔ احسان احمدی نصر باستان‌شناس و شهردار سابق بیستون، کوه طاقبستان از کارست آهکین ساخته شده و در شمال غربی طاق یک زون خُردشده قرار دارد. آب‌های ناشی از نزولات جوی در این زون خردشده تجمع می‌کنند و در جهت شمال غربی به جنوب شرقی از سه چشمه در پشت طاق‌ها خارج می‌شود. به همین دلیل دهانهٔ چشمه‌ها توان خروج حجم معینی از آب دا دارد و بارش فراوان و بیش از اندازه می‌تواند سبب شود آب به پشت طاق‌ها برگردد، که این می‌تواند سبب ریزش طاق‌ها یا حتی کنده شدن قسمتی از کوه بشود.
در فروردین ۱۳۹۸ که بارندگی‌های بی‌سابقه سبب وقوع سیل در نقاط مختلف ایران شد، طاق‌بستان نیز در معرض خطر آسیب‌دیدگی قرار گرفت و کارشناسان هشدار دادند که عدم رسیدگی به وضعیت خروج آب از چشمه‌های پشت طاق می‌تواند سبب نابودی کامل این اثر تاریخی شود.
آسیب‌های کنونی > لرزش ناشی از دریل‌ها

در سال ۱۳۹۱ بخش مهمی از عملیات ساماندهی محوطهٔ طاق‌بستان با هدف آزادسازی چشمهٔ سوم و رفع آسیب‌های به وجود آمده در نتیجهٔ بالا آمدن سطح محوطه و نشت آب به پشت طاق‌ها انجام شد. با بررسی سطح بالاآمدهٔ مقابل طاق‌ها مشخص شد که تا عمق ۱/۴ متر با نخاله، خاک و بتن پر شده‌است که هیچ ارزش تاریخی ندارد. با این حال پایین بردن سطح مقابل طاق‌ها که با حذف کانال‌های بتنی آب نیز همراه بود، نیازمند استفاده از دستگاه‌های مکانیکی سنگین بود و نحوهٔ انجام این فرایند به گونه‌ای بود که انتقادات زیادی را برانگیخت. در زمان این عملیات از ماشین‌آلات عظیم‌الجثه و دریل‌های بزرگ با ارتعاش بسیار بالا که غالباً در معادن مورد استفاده قرار می‌گیرد استفاده شد و ماشین‌های سنگین از قبیل کامیون‌های حمل بار به تردد در محوطهٔ طاق‌ها پرداختند.
آسیب‌های کنونی > آسیب‌های بیولوژیک به سنگ‌نگاره‌ها

در آذرماه ۱۳۹۶ خبرگزاری مهر گزارش داد که نقوش برجستهٔ طاق‌های طاقبستان و حجاری‌های آن مورد هجوم عنکبوت‌های کوچک قرار گرفته و تارهای این عنکبوت‌ها سراسر زوایای نقش‌برجسته‌ها را دربر گرفته‌است. این عنکبوت‌ها موادی قلیایی از خود ترشح می‌کنند که به همراه آلودگی‌های محیطی دیگر مانند چربی دود کبابی‌ها و منو اکسید کربن بیش از حد مجاز در منطقه توسط منازل مسکونی و تردد خودروها تأثیر بسیار مخربی بر روی آثار تاریخی مجموعهٔ طاق‌بستان دارد. گذر زمان و افزایش رطوبت هوا می‌تواند سبب افزایش فعل و انفعالات شیمیایی در تارهای تنیده‌شده به وسیلهٔ عنکبوت‌ها شده و روند تخریب را تسریع کند.
علاوه بر این در همان زمان اعلام شد که، کپک‌هایی سفید و سبز رنگ به ویژه در داخل طاق بزرگ پدید آمده که بافت آهکی سنگ را تحت تأثیر قرار داده‌است. این بدین معناست که نشت آب که طی سالیان متمادی به دلیل مسدود شدن دهانهٔ چشمه‌ها به پشت طاق‌ها بازمی‌گشت، سبب ایجاد کارسیب‌های سفید شده‌است که به صورت شوره‌زدگی دور طاق‌ها خود را نشان داده‌است و از نظر باستان‌شناسان طاق‌ها را با تهدید جدی مواجه کرده‌است.
اگرچه مدیر کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کرمانشاه خبر وجود تارهای عنکبوت و کپک در کتیبه‌ها و سنگ‌نگاره‌های طاقبستان را تکذیب کرد، اما انتشار تصاویر و گزارش‌های بیشتر از وضعیت آسیب‌های بیولوژیک به طاق‌بستان نشان داد که وجود تارهای عنکبوت، کپک و کارسیب در زاویه‌های آثار تاریخی طاق‌بستان مشهود است. شاهین یاوری کارشناس ارشد باستان‌شناسی معتقد است باید به صورت جدی به مهار کردن هجوم حشرات، شامل کشتن حشرات، و از بین بردم تارها و تخم حشرات پرداخته شود. او گفته ابتدایی‌ترین کاری که باید انجام شود، مستندنگاری به دو روش توصیفی و ماکروسکوپی است و بعد از آن نیز می‌باید به منظور یافتن منشأ اثر رنگ‌دانه‌ها و مواد تشکیل دهندهٔ تارهای عنکبوت توموگرامی کامپیوتری انجام شود.او گفته‌است که محل کپک‌ها، ترک‌ها، کمبودها، مفقودها، چرکی‌ها و آفات بیولوژیکی باید به صورت دقیق ثبت شود. سپس به دو شیوهٔ دیجیتالی و دستی نقشهٔ آسیب‌نگاری تدوین شود. بعد از این مرحلهٔ تشخیصی، باید به نمونه‌برداری و آزمایش جهت شناسایی نمک‌ها پرداخت تا مشخص گردد که این کارسیب‌های سفیدرنگ شامل چه موادی -از قبیل کلراید، سولفات، فسفات یا کربنات- است و چه منشأیی دارد. سپس با انجام آزمایش‌های مکانیکی چگالی‌سنجی، درصد آب، سختی‌سنجی، نفوذپذیری، موئینگی و مقاومت‌ها در خصوص آسیب‌زا بودن چرک‌ها و لکه‌ها و روش‌های برطرف کردن آن‌ها تصمیم گرفته شود.
همچنین وجود آفات بیولوژیکی از قبیل گلسنگ‌ها، خزه‌ها و قارچ‌ها در طاق‌بستان مشهود است، و در بین خلل و فرج و درز سنگ‌ها گیاهانی روییده‌است. این گلسنگ‌ها، خزه‌ها، کپک‌ها و گیاهان دارای ریشه هستند و ریشهٔ آن‌ها سبب وارد آمدن فشار سنگین و با شدتی به آثار سنگی می‌شود. همچنین وجود لکه‌های چربی و فضولات جانوری نیز در نقوش برجسته مشهود است.
آسیب‌های کنونی > ساخت و ساز در محوطه

در محوطهٔ تاریی طاق‌بستان ساخت و سازهای بسیاری انجام شده‌است که بخش عمده‌ای از آن را کاربری‌های تجاری تشکیل می‌دهند. از آن جمله رستوران‌هایی است که به عرضهٔ انواع کباب و نیز قلیان می‌پردازند. این رستوران‌ها علاوه بر آنکه بخش زیادی از محوطه را اشغال کرده‌اند، دود و چربی ناشی از آشپزی آن‌ها می‌تواند در دراز مدت به طاق‌ها آسیب بزند. هرچند به لحاظ مردم‌شناسی دنده‌کبابی‌های اطراف محوطه به بخشی از هویت اجتماعی طاقبستان تبدیل شده‌است، اما از لحاظ فنی دود کباب با چربی همراه بوده و در بلندمدت آسیب جبران‌ناپذیری به آثار تاریخی وارد می‌آورد. علاوه بر این امکان هرگونه عملیات اکتشاف باستان‌شناختی نیز با وجود آن‌ها از بین رفته‌است. اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کرمانشاه از سال ۱۳۸۷ کار آزادسازی عرصهٔ طاق‌بستان را آزاد کرده‌است، اما همواره با کمبود اعتبار برای تملک بناهای موجود در این محوطه مواجه بوده‌است. این کمبود اعتبار به ویژه با بروز تورم افسارگسیخته در سال‌های آخر دههٔ ۱۳۹۰ شدت بیشتری گرفته‌است، به گونه‌ای که بر اساس اخبار منتظرشده تنها برای تملک یک واحد دنده‌کبابی در اطراف محوطهٔ طاق‌بستان ۳/۸ میلیارد تومان هزینه شده‌است. نحوهٔ تملک و آزادسازی عرصهٔ اشغال‌شده توسط رستوران‌ها نیز مورد انتقاد زیادی قرار گرفته‌است؛ چرا که از یک سو رستوران‌های طاق‌بستان عامل انسانی مهمی در کشاندن مردم به این نقطه هستند و گردشگران زیادی به خاطر این رستوران‌ها برای گذراندن وقت و استفاده از غذاهای سنتی کردی به ویژه دنده‌کباب به این تفرجگاه می‌آیند، و از سوی دیگر نیز این کار سبب بیکاری نیروی کار و متصدیان این رستوران‌ها شده‌است. با این وجود ثبت جهانی این اثر در گروی حذف الحاقات توسط عوامل انسانی و همچنین بازگرداندن کل مجموعه به هویت تاریخی خود است.
علاوه بر رستوران‌ها، تعداد زیادی از منازل روستای تاریخی طاق‌بستان نیز در حریم محوطهٔ تاریخی قرار دارد و می‌باید تملک و جابه‌جا شود که انجام این کار نیز تاکنون پیشرفت چندانی نداشته‌است. این در حالی است که کشف آثار تاریخی از روستای طاق‌بستان حاکی از آن است که آثار تاریخی قابل توجهی در این منطقه وجود دارد که می‌تواند به عنوان الحاقات پروندهٔ طاق‌بستان برای ثبت در فهرست میراث جهانی یونسکو اهمیت بالایی داشته‌باشد.