جبهه ملی ایران
پیدایش

| 0 | 1 |
| --- | --- |
 نهضت ملی‌شدن نفت:  نهضت ملی‌شدن نفت
دربار: دربار
 محمدرضا پهلوی  ثریا اسفندیاری: 
نخست‌وزیران: نخست‌وزیران
 احمد قوام محمد ساعد حاجیعلی رزم‌آرا حسین علاء محمد مصدق فضل‌الله زاهدی :  احمد قوام محمد ساعد حاجیعلی رزم‌آرا حسین علاء محمد مصدق فضل‌الله زاهدی 
چهره‌های مهم: چهره‌های مهم
 محمد مصدق سید ابوالقاسم کاشانی غلامحسین صدیقی اصغر پارسا  مظفر بقایی مجتبی نواب صفوی کریم سنجابی علی شایگان حسین مکی عباس خلیلی اللهیار صالح سرتیپ افشارطوس حسین فاطمی احمد زیرک‌زاده خسرو قشقایی  کاترین لمبتون  خلیل ملکی  اسدالله رشیدیان  اسکندر آزموده  شعبان جعفری  نعمت‌الله نصیری  شاپور ریپورتر  کرمیت روزولت  نورمن شوارتسکف  سیدضیاءالدین طباطبائی:  محمد مصدق سید ابوالقاسم کاشانی غلامحسین صدیقی اصغر پارسا  مظفر بقایی مجتبی نواب صفوی کریم سنجابی علی شایگان حسین مکی عباس خلیلی اللهیار صالح سرتیپ افشارطوس حسین فاطمی احمد زیرک‌زاده خسرو قشقایی  کاترین لمبتون  خلیل ملکی  اسدالله رشیدیان  اسکندر آزموده  شعبان جعفری  نعمت‌الله نصیری  شاپور ریپورتر  کرمیت روزولت  نورمن شوارتسکف  سیدضیاءالدین طباطبائی
احزاب و گروه‌ها: احزاب و گروه‌ها
 سیا  ام آی ۶  جبهه ملی ایران  حزب پان ایرانیست  حزب توده ایران  حزب ملت ایران  حزب ایران  جمعیت آزادی مردم ایران  حزب سومکا  حزب دموکرات  فدائیان اسلام  شرکت نفت ایران و انگلیس:  سیا  ام آی ۶  جبهه ملی ایران  حزب پان ایرانیست  حزب توده ایران  حزب ملت ایران  حزب ایران  جمعیت آزادی مردم ایران  حزب سومکا  حزب دموکرات  فدائیان اسلام  شرکت نفت ایران و انگلیس
وقایع مهم: وقایع مهم
 صنعت نفت ایران  ایران جنگ جهانی دوم  کمیسیون مخصوص نفت  ملی شدن صنعت نفت  قرارداد دارسی  قرارداد ۱۹۳۳  قرارداد گس-گلشائیان  قرارداد کنسرسیوم  قیام ۳۰ تیر  توطئه قتل مصدق، ۱۳۳۱  همه‌پرسی انحلال مجلس شورای ملی (۱۳۳۲)  کودتای ۲۵ مرداد ۱۳۳۲  کودتای ۲۸ مرداد:  صنعت نفت ایران  ایران جنگ جهانی دوم  کمیسیون مخصوص نفت  ملی شدن صنعت نفت  قرارداد دارسی  قرارداد ۱۹۳۳  قرارداد گس-گلشائیان  قرارداد کنسرسیوم  قیام ۳۰ تیر  توطئه قتل مصدق، ۱۳۳۱  همه‌پرسی انحلال مجلس شورای ملی (۱۳۳۲)  کودتای ۲۵ مرداد ۱۳۳۲  کودتای ۲۸ مرداد
: 
مقالهٔ اصلی: مجلس مؤسسان دوم ایران
در اسفند ۱۳۲۷ محمدرضاشاه پهلوی با استناد به قانون، مجلس شورای ملی را به منظور پیشبرد اصلاحاتی که در نظر داشت منفصل کرد[نیازمند منبع]. سپس اقدام به تشکیل سیستم پارلمانی دو مجلسی کرد که در قانون مشروطه سال ۱۲۸۵ نوشته شده بود اما هرگز تحقق نیافته و مجلس سنا هرگز تشکیل نشده بود. در نظام پارلمانی دو مجلسی، سنا اقلیت هستند و انتظار می‌رفت که طرفدار شاه باشند. اما انتخابات عمومی مجلس شورای ملی که اکثریت بودند در تیر ۱۳۲۸ شروع شد. بر اساس چارچوب تصویب شده در قانون مشروطه ۱۲۸۵، شاه ۳۰ سناتور از ۶۰ سناتور را تعیین کرد. در مقابل انتخاب سلطنت طلبان نزدیک به شاه توسط او، و نگرانی‌ها دربارهٔ تقلب در انتخابات عمومی، محمد مصدق در ۲۴ مهر ۱۳۲۸ (۱۳ اکتبر ۱۹۴۹) از مردم درخواست اعتراض رسمی کرد. هزاران نفر از عمارت مصدق تا باغ کاخ سلطنتی راهپیمایی کردند. در آنجا، در یک نشست با وزیر امور داخله عبدالحسین هژیر، ۲۰ سیاستمدار رادیکال مخالف به رهبری محمد مصدق خواستار توقف مداخله شاه و ممانعت او از انتخابات آزاد شدند. بعد از سه روز تحصن مخالفان، آن‌ها از هژیر قول گرفتند که انتخابات به صورت منصفانه برگزار شود. در آنجا بلافاصله، کمیته ۲۰ نفره از ائتلاف جبهه ملی تشکیل شد یعنی در ۲۷ یا ۲۸ مهر ۱۳۲۸. در چند هفته بعد، انتخابات با تقلب به چالش کشیده شد و در این جریان، هژیر در ۱۳ یا ۱۴ آبان ۱۳۲۸ توسط فدائیان اسلام به قتل رسید.