stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
عفت شریعتی کوهبنانی
والدین

پدر وی محمدحسن شریعتی از مبارزان علیه حکومت پهلوی، سخنران و از دعوت کنندگان مردم مشهد به قیام علیه محمدرضا پهلوی- که منجر به دستگیری و زندانی شدن وی توسط ساواک گردید و پدربزرگ وی محمدحسن میرجهانی که در کنار محمدباقر مجلسی به خاک سپرده شده‌است.
احمد علم الهدی امام جمعه مشهد پیش از ادای نماز میت بر پیکر محمد حسن شریعتی گفت که در زمان حکومت پهلوی با وی هم سلولی بوده‌است. مزار وی در حرم علی‌بن موسی‌الرضا می‌باشد.
والدین > تشیع جنازه پدر

در مراسم تشییع پیکر پدرش که در ۲ دی ماه ۱۳۹۰ درگذشت، مردم مشهد و کلات و چهره‌های شاخص سیاسی و مذهبی کشور و استان خراسان حضور داشتند.
از جمله مسئولینی که در مراسم تشییع و ترحیم پدر عفت شریعتی کوهبنانی حضور داشتند یا پیام تسلیت ارسال نمودند می‌توان به علی لاریجانی رئیس مجلس شورای اسلامی، محمدباقر قالیباف شهردار تهران، احمد علم‌الهدی امام جمعه مشهد، حمیدرضا حاجی‌بابایی وزیر وقت آموزش و پرورش، عباس واعظ طبسی تولیت آستان قدس رضوی، عزالدین زنجانی، شیرازی، جعفری امام جمعه کرمان، محمود صلاحی استاندار خراسان رضوی، رشید استاندار خراسان جنوبی، محمد پژمان شهردار مشهد، ریاست و معاونین سازمان صداوسیما، راشد یزدی، واعظ موسوی، مدیران کل آموزش و پرورش، تأمین اجتماعی، بازرگانی، کار، ورزش و جوانان، اطلاعات، راه و شهرسازی، نوسازی مدارس، معاونین وزرات علوم، ادارت کل خراسان رضوی و مشهد، سردار موحدیان فرماندار مشهد، سردار امیری مقدم فرمانده نیروی انتظامی خراسان رضوی، روسای کلانتری‌های مشهد، دانشگاه فردوسی مشهد، شهردار منطقه ۱۲ تهران، قاضی زاده و آرین منش نمایندگان مشهد در مجلس شورای اسلامی، سبحانی نیا عضو هیئت رئیسه مجلس شورای اسلامی و اکثر مقامات و مسئولان ایران اشاره کرد.
شعر و نویسندگی

وی دارای چند مجموعه شعر بوده و در سبک‌های کلاسیک از جمله غزل، قصیده و همچنین سبک‌های معاصر مانند شعر نیمایی آثاری را سروده‌است. «باز هم از تو سخن می‌گویم» و «نقد حال» نام دو مجموعه اشعار وی می‌باشد. همچنین نامه‌ها، مقالات و سفرنامه‌های او در کتابی با عنوان «در رگ تاک» به چاپ رسیده‌است. مجموعه دو جلدی «زندگی در پرتو ایمان» از دیگر آثار اوست که با رویکرد تفسیر بعضی آیات قرآن تألیف شده‌است. وی جزو معدود زنان ایرانی و مسلمان است که بخش‌هایی از قرآن را تفسیر نموده‌است. از جمله دیدگاه‌های تفسیری وی، برابری زنان و مردان بر اساس استنباط و استخراج شان نزول آیات قرآن است. کتاب «سر دلبران، امام علی از منظر عرفاً و دانشمندان جهان» نیز از آثار وی می‌باشد. کتاب «ایران، نماد قدرت و ایمان و افتخار» نیز مجموعه منظوم از اشعاری با هویت سیاسی اجتماعی عفت شریعتی می باشد.
اخیرا مجموعه آثار عفت شریعتی در قالب و طراحی یکسان اما توسط ناشران مختلف، چاپ شده است.
سسنا سی‌جی-۲

| سسنا سی‌جی-۲ | سسنا سی‌جی-۲ |
| --- | --- |
A CG-2 on display: A CG-2 on display
کاربری: Primary Glider
تولیدکننده: سسنا
طراح: کلاید سسنا، Eldon Cessna
معرفی‌شده در: 1930
هزینه هر فروند: $398 (1930)
سسنا سی‌جی-۲ (به انگلیسی: Cessna CG-2) یک هواگرد ساختِ کارخانهٔ سسنا در کشور ایالات متحده آمریکا است .
ویرجینیا آپگار

| ویرجینیا آپگار | ویرجینیا آپگار |
| --- | --- |
ویرجینیا آپگار (۶ ژوئیه ۱۹۵۹): ویرجینیا آپگار (۶ ژوئیه ۱۹۵۹)
زادهٔ: ۷ ژوئن ۱۹۰۹ وستفیلد، نیوجرسی، ایالات متحده آمریکا
درگذشت: ۷ اوت ۱۹۷۴ (۶۵ سال) منهتن، ایالات متحده آمریکا
علت مرگ: سیروز
ملیت: آمریکایی
پیشه: متخصص بیهوشی
سال‌های فعالیت: ۱۹۳۷–۱۹۷۴
شناخته‌شده برای: مخترع نمره آپگار
حرفه پزشکی: حرفه پزشکی
رشته: هوش‌بری، تراتوژن
تخصص: متخصص بیهوشی زایمان
پژوهش: نمره آپگار
 :  
ویرجینیا آپگار (انگلیسی: Virginia Apgar؛ ۷ ژوئن ۱۹۰۹ – ۷ اوت ۱۹۷۴) یک متخصص بیهوشی زایمان ارمنی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا بود که بیشتر به عنوان مخترع نمره آپگار شناخته می‌شود. نمره آپگار راهی برای ارزیابی سریع سلامت نوزاد به دنیا آمده پس از تولد است. تست آپگار که در یک دقیقه و پنج دقیقه پس از تولد انجام می‌شود، تنفس، رنگ پوست، رفلکس‌ها، حرکت و ضربان قلب کودک را اندازه‌گیری می‌کند.
او احتمالاً بیش از هر پزشک دیگری برای رفع مشکل نقص مادرزادی کودکان تلاش کرده است. او پیشرو در زمینه‌های بیهوشی و تراتولوژی بود و ملاحظات مامایی را به رشته تثبیت شده نوزادان معرفی کرد.
دوران زندگی و تحصیل

آپگار که کوچک‌ترین فرزند است، در یک خانواده در وستفیلد نیوجرسی، به همراه پدر و مادر و دو فرزند دیگر زندگی می‌کرد. ویرجینیا دختر هلن می (کلارک) و چارلز اموری آپگار بود. پدرش یک مدیر بازرگانی و ستاره‌شناس آماتور بود. او در سال ۱۹۲۵ از دبیرستان وستفیلد فارغ‌التحصیل شد و از همان ابتدا می‌دانست که می‌خواهد پزشک شود.
آپگار در سال ۱۹۲۹ از کالج مانت هولیوک فارغ‌التحصیل شد و در سال ۱۹۳۳ موفق به اخذ مدرک ازکالج پزشکان و جراحان دانشگاه کلمبیا شد. او تصمیم گرفت به حرفه خود در بیهوشی ادامه دهد، سپس به مدت شش ماه زیر نظر رالف واترز در دانشگاه ویسکانسین-مدیسون، جایی که او اولین بخش بیهوشی را در ایالات متحده تأسیس کرده بود، آموزش دید.
ویرجینیا آپگار در سال ۱۹۲۰
آئرونکا ال

| آئرونکا ال | آئرونکا ال |
| --- | --- |
کاربری: تک باله
تولیدکننده: Aeronca Aircraft
معرفی‌شده در: ۱۹۳۵
کاربر اصلی: Private pilot owners
تعداد ساخته‌شده: ۶۵
هزینه هر فروند: LA $2750, LB $2995, LC $۳۲۷5 (1937)
آئرونکا ال (به انگلیسی: Aeronca_L) یک هواگرد ملخ‌پیشین تک‌موتوره از نوع تک باله ساخت شرکت Aeronca Aircraft است. این هواگرد در سال ۱۹۳۵ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۶۵ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.
هارلو پی‌جی سی-۲

| هارلو پی‌جی سی-۲ | هارلو پی‌جی سی-۲ |
| --- | --- |
کاربری: چهار سرنشینه تک باله
تولیدکننده: Harlow Aircraft Company
طراح: Max B. Harlow
نخستین پرواز: ۱۹۳۷
تعداد ساخته‌شده: ۱۱
هزینه هر فروند: $24,880 in ۱۹۳۸
هارلو پی‌جی سی-۲ (به انگلیسی: Harlow_PJC-2) یک هواگرد ملخ‌پیشین تک‌موتوره از نوع چهار سرنشینه تک باله ساخت شرکت Harlow Aircraft Company است. هواگرد هارلو پی‌جی سی-۲ نخستین پروازش را در ۱۹۳۷ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱۱ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.
طراح این هواگرد، Max B. Harlow بود.
منوچهر طیاب

| منوچهر طیّاب | منوچهر طیّاب |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۳۱۶ تهران، ایران
درگذشت: ۴ شهریور ۱۳۹۹ (۸۳ سال) وین، اتریش
ملیت: ایرانی
پیشه: مستندساز، نویسنده، عکاس، و منتقد
آثار برجسته: دریای پارس همراه باد در دل تنهایی کویر
منوچهر طَیّاب (زادهٔ ۱۳۱۶ در تهران – درگذشتهٔ ۴ شهریور ۱۳۹۹ در وین) فیلم‌سازِ مستند، نویسنده، عکاس، و منتقد اهل ایران بود. حدودِ صد فیلم از او بر جا مانده‌است.
آغاز زندگی و تحصیل

منوچهر طیاب در سال ۱۳۱۶ در تهران زاده شد. او در دبیرستان البرز در رشته ریاضی فیزیک تحصیل کرد. اما می‌خواست با بورس تحصیلی دولت برای تحصیل در رشته تئاتر به خارج از کشور برود اما با مخالفت سرپرست دانشجویان مواجه شد که باور داشت بورس تحصیلی برای پزشکان و مهندسان است. به همین دلیل، طیاب ناچار شد در رشته معماری از دانشگاه فنی وین پذیرش بگیرد ولی هدف اصلی او تحصیل در رشته سینما بود. وی دانش‌آموختهٔ رشتهٔ معماری از دانشگاه فنی وین و تحصیل کردهٔ رشتهٔ کارگردانی سینما و تلویزیون و طراحی صحنه از دانشکدهٔ سینمایی آکادمی دولتی موسیقی و هنرهای نمایشی وین بود.
بازگشت و کار حرفه‌ای > فیلم‌سازی

منوچهر طیاب در اتریش ازدواج کرد ولی برای کار به ایران بازگشت و در اداره سمعی و بصری اداره کل هنرهای زیبا که بعداً به وزارت فرهنگ و هنر تغییر یافت، مشغول به کار شد.
منوچهر فیلمسازی را در سال ۱۳۴۲ خورشیدی با کارگردانی فیلمی دربارهٔ سفال‌های قدیمی ایران به نام سفال آغاز کرد. در سال ۱۳۴۳ طیاب دومین فیلم خود را با نام ریتم ساخت که مورد توجه یونسکو قرار گرفت. او بیش از ۹۰ فیلم مستند و آموزشی ساخته‌است. تحصیل منوچهر طیاب در رشتهٔ معماری باعث شد به ساخت فیلم‌های مستند دربارهٔ معماری و به ویژه تاریخ معماری ایران علاقه پیدا کند.
تنها فیلم داستانی طیاب سوزن‌بان است که در سال ۱۳۵۰ آن را ساخت. او فیلم داستانی دیگری نیز به نام سوی شهر خاموش ساخت که به کل سانسور شد و از بین رفت.
منوچهر طیاب، پیش از انقلاب ۱۳۵۷ مدتی نیز با دانشگاه کلمبیا همکاری داشت. وی استاد رشتهٔ سینما در دانشکده هنرهای دراماتیک و تلویزیون، سرپرست رشتهٔ سینماتوگرافی و عکاسی دانشکدهٔ علوم ارتباطات اجتماعی تهران و عضو هیئت داوران یونسکو در جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه کراکوف لهستان بوده‌است.
منوچهر طیاب ایران‌شناس و از جمله افرادی بود که برای توسعه و گسترش عملی سینمای مستند در ایران تلاش نمود. او تلاش می‌کرد خرده‌فرهنگ‌های گمشده ایران را ماندگار کند. طیاب معتقد بود که فرهنگ یک جریان سیال است که در ارتباط درست با دیگران معنا می‌یابد. او عمیقاً اعتقاد داشت که از طریق آثار فرهنگی می‌توان ایران را به جهانیان معرفی کرد و در این زمینه گفته بود:
امروز می‌توانیم با استفاده از این تصویر وقت بگذاریم و کشور خود را به جهانیان بشناسانیم. سینما این امکان را به ما می‌دهد که نه تنها فرهنگ و جغرافیای ایران را برای خودمان روشن کنیم، بلکه می‌توانیم وجوه آن را برای اروپاییان و در کل غیرایرانیان نیز روشن کنیم.
بازگشت و کار حرفه‌ای > نویسندگی

او کتاب فیلم‌های مستند خود از جمله: همراه باد در دل تنهایی کویر و دریای پارس را نیز چاپ و منتشر نمود.
بازگشت و کار حرفه‌ای > عکاسی

منوچهر طیاب به عکاسی نیز علاقه داشت. از دید او، عکس، «یادداشت تصویری» بود که از آن برای فیلمسازی خود بهره می‌گرفت. عکاسی برای او مشوقی برای انجام تدوین بود.
بزرگداشت

در خرداد ۱۳۸۷ مجله بخارا شبی را برای بزرگداشت منوچهر طیاب برگزار کرد.
در سال ۱۳۹۸ نیز در سیزدهمین دوره جشنواره سینما حقیقت، گزیده‌ای از آثار طیاب به نمایش درآمد و نشان «فیروزهٔ حقیقت» به او اهدا شد.
درگذشت

منوچهر طیاب ۴ شهریور ۱۳۹۹ در سن ۸۳ سالگی به دلیل سرطان در بیمارستانی در وین، درگذشت. مراسم تشییع و خاکسپاری وی در آرامگاه مرکزی وین در ۲۱ شهریور برگزار شد.
ویژگی کارها

ویژگی‌های کارهای منوچهر طیاب:
تأکید بر پژوهشی ژرف برای ساخت اثر
تجربه‌گرایی: طیاب در ساخت مستند شیوه‌هایی را می‌آزمود که کمتر تجربه شده یا اصلاً کار نشده بود.
نگاه اجتماعی معترض: گاهی مستندهای طیاب، با تنه زدن به مستندهای سیاسی، تکه‌تکه و توقیف می‌شدند.
کارکرد درام: این موضوع به ویژه در مستندهای علمی و مردم‌نگاری که ذاتاً از سرشتی خشک و غیرقابل انعطاف برخوردارند دیده می‌شود.
تنوع موضوعی: طیاب در حوزه‌های گوناگون علمی، تاریخی، معماری، انسان‌شناسی، هنرشناسی، ایران‌شناسی و … صاحب اثر بود.
کارها

سفال
سرامیک
ریتم
مسجد جامع اصفهان
چهلستون
ایران، سرزمین ادیان
معماری دوران صفوی
معماری اسلامی ایران: دورهٔ ایلخانی
اصفهان هندسه‌ای در مقیاس انسانی
ایران سرزمین ادیان
سد راه شن
وانگه روان‌جهان گله کرد
همراه باد در دل تنهایی کویر / (کتاب منتشر شده در ۵ آبان ۱۳۸۱، انتشارات کتاب خورشید)
دریای پارس / (کتاب منتشر شده در ۸ اسفند ۱۳۸۵، انتشارات کتاب خورشید)
زاگرس، گاهواره تمدنی کهن
البرز: زادگاه تمدنی به قدمت تاریخ
لرستان، کهن سرزمین قوم کاسیت (دربارهٔ فعالیت‌های باستان‌شناسی و پژوهشی عطا حسن‌پور سکوند)
جایزه‌ها

جایزهٔ سیمین دلفان از جشنواره بین‌المللی فیلم‌های مستند و آموزشی تهران (سرامیک)
دیپلم افتخار جشنواره بین‌المللی فیلم برلین (مسجد جامع اصفهان)
دیپلم افتخار جشنواره بین‌المللی فیلم وین (ریتم، ایران سرزمین ادیان)
دیپلم افتخار جشنواره بین‌المللی فیلم مسکو (اصفهان هندسه‌ای در مقیاس انسانی)
دیپلم افتخار جشنواره بین‌المللی فیلم رشد (وانگه روان‌جهان گله کرد)
لوح سیمین بهترین فیلم‌نامه و کارگردانی از جشنواره بین‌المللی فیلم تورنتو (همراه باد در دل تنهایی کویر)
فیلم برگزیدهٔ جشنواره لوکارنو (همراه باد در دل تنهایی کویر)
لوح زرین جایزهٔ شهید آوینی (دریای پارس)
نشان «فیروزهٔ حقیقت» در سیزدهمین دوره جشنواره سینما حقیقت (۱۳۹۸)
فیلم دربارهٔ طیّاب

سفر در امتداد سرزمین کهن (مستندی به کارگردانی کاوه بهرامی مقدم و تهیه‌کنندگی رضا میرکریمی دربارهٔ منوچهر طیاب)
آقای طیاب
آئرونکا کی

| آئرونکا کی | آئرونکا کی |
| --- | --- |
کاربری: 
تولیدکننده: Aeronca
طراح: Jean A. Roache
معرفی‌شده در: ۱۹۳۷
کاربر اصلی: Private pilot owners
تعداد ساخته‌شده: ۳۵۷
آئرونکا کی (به انگلیسی: Aeronca_K) یک هواگرد ملخ‌پیشین تک‌موتوره است. این هواگرد در سال ۱۹۳۷ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۳۵۷ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.
طراح این هواگرد، Jean A. Roache بود.
بیچ‌کرفت مدل ۱۷ استاگروینگ

| بیچ‌کرفت مدل ۱۷ استاگروینگ | بیچ‌کرفت مدل ۱۷ استاگروینگ |
| --- | --- |
کاربری: هواگرد چندمنظوره
تولیدکننده: بیچ‌کرفت
طراح: T. A. Wells
نخستین پرواز: ۴ نوامبر ۱۹۳۲
معرفی‌شده در: ۱۹۳۳
وضعیت: لغو شد
کاربر اصلی: Private sector
ساخته‌شده: ۱۹۳۳–۱۹۴۹
تعداد ساخته‌شده: ۷۸۵
هزینه هر فروند: دلار آمریکا۱۴٬۰۰۰–۱۷٬۰۰0 (1933)
بیچ‌کرفت مدل ۱۷ استاگروینگ (به انگلیسی: Beechcraft Model 17 Staggerwing) یک هواگرد از نوع هواگرد چندمنظوره ساخت شرکت بیچ‌کرفت است. هواگرد مدل ۱۷ استاگروینگ نخستین پروازش را در ۴ نوامبر ۱۹۳۲ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۳ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۳۳–۱۹۴۹ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۷۸۵ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.
طراح این هواگرد، T. A. Wells بود.
سسنا ئی‌سی-۱

| سسنا ئی‌سی-۱ | سسنا ئی‌سی-۱ |
| --- | --- |
کاربری: Single-seat tourer
تولیدکننده: سسنا
طراح: Eldon Cessna
گونه‌ها: سسنا ئی‌سی-۲
سسنا ئی‌سی-۱ (به انگلیسی: Cessna EC-1) یک هواگرد ساختِ کارخانهٔ سسنا در کشور ایالات متحده آمریکا است .
برنامه هسته‌ای ایران

تاسیسات هسته‌ای اراک
برنامه هسته‌ای ایران که در سال ۱۳۲۹ آغاز شده بود در سال ۱۳۵۳ با تأسیس سازمان انرژی اتمی ایران و امضای قرارداد ساخت نیروگاه اتمی بوشهر شکل جدی به خود گرفت. ایران در سال ۱۳۳۷، به عضویت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درآمد و در سال ۱۳۴۷ پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (ان‌پی‌تی) را امضاء کرد و دو سال بعد آن را در مجلس شورای ملی به تصویب رساند.
در تاریخ ۲۰ بهمن ۱۳۸۱ محمد خاتمی، رئیس‌جمهور وقت ایران، خبر از تهیهٔ سوخت هسته‌ای توسط متخصصین ایرانی برای نیروگاه‌های هسته‌ای ایران داد و در فروردین ۱۳۸۵ محمود احمدی‌نژاد رئیس‌جمهور وقت ایران، اعلام کرد که ایران موفق به غنی‌سازی اورانیوم به میزان ۳٫۵ درصد شده است. در تاریخ ۲۶ بهمن ۱۳۹۰ ایران از ساخت میله سوخت هسته‌ای ۲۰ درصد غنی‌شده و بارگذاری آن در رآکتور تحقیقاتی ۵ مگاواتی تهران خبر داد.
با انتشار اخبار پیاپی از فعالیت‌های هسته‌ای در ایران و پس از دامنه‌دار شدن اختلاف‌ها میان ایران و نهادهای بین‌المللی چون شورای امنیت سازمان ملل متحد که منجر به صدور چندین قطعنامه علیه برنامه هسته‌ای ایران و غنی‌سازی گردید. تحریم‌های وسیعی علیه ایران از طرف سازمان ملل، آمریکا، اتحادیه اروپا و سایر کشورهای جهان علیه ایران اجرا گردید، و همچنین شخصیت‌های دخیل در برنامه هسته‌ای ایران مانند اردشیر حسین پور، مسعود علی‌محمدی، مجید شهریاری، مصطفی احمدی روشن، داریوش رضایی‌نژاد، محسن فخری‌زاده و رضا قشقایی که راننده احمدی روشن بود، ترور شدند.
ایران مدعی بود رویکرد تقابل با برنامه اتمی این کشور به نتیجه نمی‌رسد و کشورهای غربی باید توانایی اتمی ایران را بپذیرد. ایران تا به حال بخاطر تحریم‌های مرتبط با برنامه هسته‌ای خود متضرر هزینه‌های هنگفتی شده است. بنابر گفته رئیس سازمان انرژی اتمی ایران هزینه صرف شده برای برنامه هسته‌ای ایران هفت و نیم میلیارد دلار بوده است. نهایتاً در سال‌های آغازین ریاست‌جمهوری حسن روحانی، با برجام پرونده سیزده سالهٔ هسته‌ای ایران در شورای امنیت بسته شده و برنامهٔ هسته‌ای ایران با به رسمیت شناختن حق غنی سازی ایران در مقداری معین و بتن ریزی در قلب راکتور تحقیقاتی اب سنگین اراک، به‌طور نسبی متوقف شد.
خطرهای تشعشعات اتمی و سکوت رسانه‌های درون ایران، دیگر بخش مورد توجه در رسانه‌های منتقد بوده است. اگرچه جمهوری اسلامی همواره بر ایمنی تجهیزات و مرکزهای هسته‌ای‌اش تأکید کرده اما شماری از تأسیسات هسته‌ای ایران، همچون تأسیسات فرآوری اورانیوم اصفهان در همسایگی منطقه‌های مسکونی قرار دارند و این باعث نگرانی‌هایی شده است. یورش‌هایی نیز به مرکزهای هسته‌ای ایران انجام شده است؛ در نمونه‌ای، در ۱۴۰۰، پس از حمله و خرابکاری در برق‌رسانی کارخانهٔ غنی‌سازی اورانیوم نطنز، ایران به مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گفت «چنین اقدامی در یک سایت هسته‌ای خطر نشت مواد رادیواکتیو را به همراه دارد». کمی بعد فریدون عباسی، رئیس کمیسیون انرژی مجلس گفت که در ۱۵ سال گذشته از این تاریخ، پنج «خرابکاری بزرگ» در تأسیسات اتمی نطنز رخ داده است.
بنا بر گزارش آسوشیتدپرس، «رافائل گروسی» مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در ۱۱ آبان ۱۴۰۰ دربارهٔ نظارت بر برنامه هسته‌ای ایران گفت: «ما در آسمانی به شدت ابری پرواز می‌کنیم. در حال پرواز هستیم و می‌توانیم در این مسیر ادامه دهیم اما نه برای دوره‌ای طولانی!»
تاریخچه > عضویت ایران در سازمان‌های بین‌المللی

ایران در سال ۱۳۳۷، به عضویت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (I.A.E.A) درآمد و در سال ۱۳۴۷، پیمان عدم تکثیر سلاح‌های هسته‌ای (N.P.T) را امضاء کرد و در سال ۱۳۴۹، آن را در مجلس شورای ملی به تصویب رساند.
تاریخچه > ساخت نیروگاه اتمی بوشهر

مقالهٔ اصلی: نیروگاه اتمی بوشهر
قرارداد ساخت نیروگاه اتمی بوشهر در سال ۱۳۵۳ منعقد و کار به وسیله شرکت آلمانی کرافتورک یونیون (به آلمانی: (Kraftwerk Union AG (KWU) (یکی از شرکت‌های تابعه شرکت زیمنس) آغاز شد، محل ساخت آن در بهار ۱۳۵۴ در ۱۸ کیلومتری جنوب بندر بوشهر بین دو روستای هلیله و بندرگاه انتخاب شده، در تابستان ۱۳۵۴ کار ساختمانی آن آغاز شد و در ۱۴ تیر ۱۳۵۵ (۴ ژوئیه ۱۹۷۶) قرارداد فی‌مابین به امضای نهایی رسید.
در سال۱۳۵۷ با پیروزی انقلاب، عملیات ساخت این نیروگاه‌ها از جانب کشورهای غربی متوقف شد و حکومت جمهوری اسلامی در اوایل انقلاب با ساخت نیروگاه و پروژه هسته‌ای مخالف بود برای مثال در ۲۶ خرداد سال ۱۳۵۸ مقاله‌ای با عنوان نیروگاه‌های هسته‌ای: خیانت به خلق ما در روزنامه جمهوری اسلامی چاپ شد در متن این مقاله با ذکر این نگرانی که «این احتمال وجود دارد که در ایران منابع قابل توجه اورانیوم وجود نداشته باشد» تبدیل شدن کشور «به یک مصرف‌کننده وابسته به غرب» به عنوان یکی از دلایل مخالفت با نیروگاه‌های هسته‌ای ذکر شده است. از آن زمان تا سال ۱۳۸۱ اخبار جامعی از فعالیت‌های این حوزه به صورت رسمی منتشر نشد.
همچنین در طول جنگ ایران و عراق تأسیسات موجود چندین بار مورد حمله هوایی عراق قرار گرفت، که در اثر آن آسیب‌هایی به تجهیزات و ساختمان‌های موجود وارد شد.
در تاریخ ۱۸ دی ۱۳۷۳ قرارداد تکمیل و راه‌اندازی واحد یک نیروگاه اتمی بوشهر به صورت مشارکتی بین ایران و روسیه منعقد گردید و در مرداد ۱۳۷۷ بار دیگر این قرارداد مورد بازبینی کلی قرار گرفت و ساخت نیروگاه به صورت کلید در دست به شرکت Atom Stroy Export روسیه محول شد و قرار بود پروژه تا زمستان ۱۳۷۸ به پایان برسد. این موعد نزدیک به ۱۰ سال به‌طور مداوم و به دلایل مختلف به تأخیر افتاد. بنا به گفته مقامات رسمی ایران قرار بود این نیروگاه در تابستان ۱۳۸۸ به بهره‌برداری صنعتی برسد.
بعد از روی کار آمدن ولادیمیر پوتین وی تلاش کرد سیاست مستقلی از آمریکا برای کشورش تدارک دیده و درصدد برقراری مجدد رابطه با کشورهایی برآمد که روسیه سال‌ها از آن‌ها فاصله گرفته بود. از این رو بعد برقراری مجدد روابط دیپلماتیک با ایران، روسیه به همکاری در پروژه‌های عمرانی ایران علاقه‌مند شد که یکی از مهم‌ترین آن‌ها نیروگاه بوشهر بود و پوتین دستور به همکاری برای ادامه ساخت نیروگاه اتمی بوشهر را صادر کرد. این پروژه اساس همکاری‌ها در حوزهٔ انرژی ایران و روسیه را تشکیل داد.
تاریخچه > اولین رآکتور تحقیقاتی ایران

آمریکا در سال ۱۳۴۶، اولین رآکتور تحقیقاتی ۵ مگاواتی آب سبک را به ایران فروخت و شرکت آمریکایی ای‌ام‌اف (به انگلیسی: American Machine and Foundry)، این رآکتور را در دانشگاه تهران نصب و راه‌اندازی کرد.
تاریخچه > سازمان انرژی اتمی ایران

مقالهٔ اصلی: سازمان انرژی اتمی ایران
در سال ۱۳۵۳، محمدرضا پهلوی، سازمان انرژی اتمی ایران (A.F.O.I) را تأسیس کرد و اکبر اعتماد، به ریاست آن منصوب شد. اعتماد در گفتگویی با بی‌بی‌سی با عنوان «غرب دروغ می‌گوید، ایران باید هسته‌ای شود» با قاطعیت از برنامهٔ هسته‌ای دولت ایران دفاع کرد. او در تاریخ ۲۱ دی ۱۳۹۲ در برنامهٔ تا ثریا گفت که جهان غرب در زمان حکومت پهلوی و در دوران جمهوری اسلامی به دنبال این بوده است که بر ایران سلطه ور باشد و ایران پیشرفت نکند.
تاریخچه > افشای وجود تأسیسات اتمی ایران

در مرداد ۱۳۸۱ (اوت ۲۰۰۲) گروهی از مخالفان خارج از کشور حکومت معروف به شورای ملی مقاومت ایران اقدام به انتشار گزارشی نمود که در آن از وجود تأسیسات هسته‌ای نطنز و تأسیسات آب سنگین اراک اطلاعاتی منتشر شده بود. با آنکه نخستین بار این گروه خبر فعالیت پنهانی مراکز هسته‌ای ایران را به جهان مخابره کرد، نیویورک تایمز می‌نویسد که تلاش‌های سرویس‌های اطلاعاتی آمریکا، انگلیس، و اسراییل منجر به کشف این مرکز در سال ۱۳۸۱ شد که بعدها این خبر به گروه ناراضی ایرانی درز کرد.
روز جمعه ۲۵ مهر ۱۳۹۹ شورای ملی مقاومت ایران، از فعالیت دو سایت هسته‌ای در شرق تهران و آباده فارس برای «تولید سلاح اتمی» پرده برداشت. علیرضا جعفرزاده، از اعضای شورای ملی مقاومت، در یک کنفرانس مطبوعاتی در واشینگتن از ساخت تأسیسات سرخه حصار در شرق تهران خبر داد که در اختیار «سازمان پژوهش‌های نوین دفاعی» موسوم به «سپند» است و تأسیس آن از سال ۲۰۱۲ آغاز شده و بخشی از فعالیت‌های سپند از سال ۲۰۱۷ به آن منتقل شده است. محسن فخری زاده مسئولیت سازمان پژوهش‌های نوین دفاعی را بر عهده داشت. به گفته علیرضا جعفرزاده به‌دلیل نگرانی از تأیید آثار آزمایش‌های مرتبط به تولید سلاح هسته‌ای در سایت دیگری به نام مریوان در نزدیکی شهر آباده در فارس، این سایت تخریب شده است.
تاریخچه > تعلیق برنامه‌های اتمی

در زمان ریاست جمهوری سید محمد خاتمی، دولت هشتم ایران، حاضر به پذیرش چند توافق‌نامه شد که به تدریج فعالیت‌های مرتبط با غنی‌سازی اورانیوم در ایران را به حالت تعلیق درآورد.
تاریخچه > تعلیق برنامه‌های اتمی > بیانیه سعدآباد

مقالهٔ اصلی: بیانیه سعدآباد
در ۲۹ مهر ۱۳۸۲، در نشست مشترک وزاری خارجه سه کشور اروپایی و هیئت ایرانی که در تهران، سعدآباد، برگزار شد، بیانیه‌ای اعلام گردید که به موجب آن، ایران برای بازدید بازرسان آژانس انرژی اتمی از تأسیسات اتمی خود اعلام همکاری کرد و گاز دهی در سانتریفیوژهای نطنز را در راستای راستی‌آزمایی و اثبات صلح‌آمیز بودن فعالیت هسته‌ای ایران، به صورت داوطلبانه و برای مدت محدود تعلیق کرد. انگلیس و فرانسه نیز متعهد شدند تا از ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت سازمان ملل جلوگیری کنند.
در این مذاکرات ریاست هیئت ایرانی را حسن روحانی و کمال خرازی بر عهده داشتند. ریاست هیئت اروپایی را هم دومینیک دو ویلپن، جک استراو و یوشکا فیشر وزیران خارجه سه کشور فرانسه، بریتانیا و آلمان بر عهده داشتند.
تاریخچه > تعلیق برنامه‌های اتمی > توافق‌نامه بروکسل

این توافق‌نامه در ۴ اسفند ۱۳۸۲ به امضاء رسید و ایران متعهد شد ساخت و آزمایش سانتریفیوژهای مورد نیاز برای غنی‌سازی را متوقف کند و اقدام به ساخت قطعات یدکی سانتریفیوژهای موجود در آن زمان را نیز تعلیق کند.
در این مذاکرات ریاست هیئت ایرانی بر عهده حسن روحانی و ریاست هیئت اروپایی بر عهده خاویر سولانا بود.
تاریخچه > تعلیق برنامه‌های اتمی > توافق‌نامه پاریس

این توافق‌نامه در ۲۴ آبان ۱۳۸۳ در پاریس بین ایران و سه کشور فرانسه، انگلیس و آلمان به امضاء رسید و به موجب آن ایران به عنوان اقدامی داوطلبانه در جهت اعتمادسازی -و نه به عنوان یک تعهد قانونی - پذیرفت که کلیه فعالیت‌های مربوط به غنی‌سازی و بازفرآوری مانند ساخت، تولید، نصب، آزمایش، سرهم‌بندی و راه‌اندازی سانتریفیوژهای گازی و فعالیت‌های مربوط به جداسازی پلوتونیم را متوقف کند و در عوض اتحادیه اروپا سعی در پذیرش ایران در سازمان تجارت جهانی نماید.
نماینده مذاکره‌کننده ایران سیروس ناصری به همراه سفیران وقت ایران در پاریس، لندن و برلین بودند.
تاریخچه > از سرگیری غنی‌سازی

پس از توافق‌نامه پاریس و در آخرین ماه دولت هشتم، با دستور سیدعلی خامنه‌ای، رهبر ایران، محمد خاتمی اعلام کرد غنی‌سازی اورانیوم را از سر می‌گیریم. وی تأکید کرد که توقف فعالیت‌های هسته‌ای اصفهان برای ما خسارات مالی و معنوی فراوانی به دنبال داشته است و باعث گردیده دانشمندان هسته‌ای ما فعالیت خود را متوقف کنند. محمد خاتمی در مورد قطعنامه پیشنهادی سه کشور اروپایی گفت که اگر قطعنامه‌ای بخواهد ایران را از حق دستیابی به فناوری هسته‌ای محروم کند، معتبر نیست و ضمانت اجرایی ندارد و ایران مجبور به پذیرش آن نیست. و با فک پلمب، فعالیت‌های UCF اصفهان تحت نظارت آژانس ادامه خواهد یافت. در ژانویه ۲۰۰۶ نیز مقامات ایران در حضور بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای، تأسیسات هسته‌ای نطنز را فک پلمب کردند، اما شورای امنیت بلافاصله در مارس ۲۰۰۶ به ایران یک ماه فرصت داد تا فعالیت‌های هسته‌ای خود را متوقف کند.
در فروردین ۱۳۸ دانشمندان ایرانی موفق به تولید چرخه کامل سوخت هسته‌ای در مقیاس آزمایشگاهی شدند و ایران به کشورهای عضو باشگاه اتمی پیوست. شورای امنیت در ۹ مرداد ۱۳۸۵ قطعنامه ۱۶۹۶ را تصویب کرد که خواستار تعلیق غنی‌سازی اورانیوم در ایران بود. شورای امنیت در ۲ دی ۱۳۸۵ قطعنامه ۱۷۳۷ را تصویب کرد که بیشتر فعالیت‌های تجاری، مالی، صنایع موشکی و هسته‌ای ایران را براساس بند ۴۱ فصل هفتم منشور ملل متحد، هدف قرار داده بود. این قطعنامه نخستین سند بین‌المللی حقوقی بود که فعالیت‌های هسته‌ای ایران را به‌عنوان تهدیدی علیه صلح و ثبات منطقه‌ای معرفی می‌کرد. تهران با تأکید بر بند ۴ معاهده ان‌پی‌تی این اتهامات را غیر مستند می‌خواند و خواستار رفتار غیر تبعیضی با فعالیت‌های اتمی این کشور بود.
گروه ۱+۵ در راستای ادامه فشار بر توقف برنامه اتمی ایران، قطعنامه‌های ۱۷۴۷ (در ۴ فروردین ۱۳۸۶)، ۱۸۰۳ (در ۳ اسفند ۱۳۸۶)، ۱۸۳۵ (در ۶ مهر ۱۳۸۷) و ۱۹۲۹ (در ۱۹ خرداد ۱۳۸۹) را نیز تصویب کردند؛ بر اساس این قطعنامه‌ها محدودیت‌های مالی بر شرکت‌ها و افراد وابسته به سپاه پاسداران و سازمان انرژی اتمی افزایش یافته بود.
در این دوران چندین دور مذاکرات میان ایران و گروه ۵+۱ در شهرهای ژنو، بغداد، استانبول، مسکو و آلماتی انجام گرفت. ریاست هیئت ایرانی را در این مذاکرات سعید جلیلی دبیر شورای عالی امنیت ملی بر عده داشت.
تاریخچه > دوران ریاست‌جمهوری حسن روحانی

پس از پیروزی حسن روحانی در انتخابات ریاست جمهوری ایران، سرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه اظهار داشت که گروه موسوم به "۱+۵" پس از مراسم تحلیف حسن روحانی، پیشنهاد برگزاری نشست این گروه با تهران را مطرح خواهد کرد.
شروع دوره ریاست جمهوری حسن روحانی مصادف با دهمین سال مذاکرات هسته‌ای ایران با کشورهای غربی به حساب می‌آمد. ورود حسن روحانی در نقش رئیس‌جمهور ایران در شرایطی صورت گرفت که در طول این سال‌ها دستاورد قابل ملاحظه‌ای در مذاکرات هسته‌ای حاصل نیامد و تنها تغییر، تبدیل طرف مذاکره‌کننده با ایران از نمایندگان ۳ کشور آلمان، فرانسه و انگلیس؛ به نمایندگان ۵ عضو دائم شورای امنیت به‌علاوه آلمان بوده است. کارشناسان تحقق وعده‌های اقتصادی حسن روحانی را در گرو لغو تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران می‌دانند که آن نیز به شرط به ثمر نشستن مذاکرات هسته‌ای ایران محقق خواهد شد.