stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
حمزه کاستریتی

| حمزه کاستریتی | حمزه کاستریتی |
| --- | --- |
نام کامل حمزه کاستریوتی برناردو کاستریوتی (بعد از تغییر به کاتولیسیزم رومی): نام کامل حمزه کاستریوتی برناردو کاستریوتی (بعد از تغییر به کاتولیسیزم رومی)
زاده: امپراتوری عثمانی
درگذشت: استانبول
خانواده اشرافی: کاستریوتی 
همسر(ها): ماریا زارزاری
فرزندان: آلفونسو کاستریوتی جووانی کاستریوتی فرانتس کاستریوتی
پدر: استانیسا کاستریوتی
حمزه کاستریتی (لاتین: Ameses Castriota) یک نجیب‌زاده آلبانیایی در قرن ۱۵ و برادرزاده جرج کاستریوتی اسکندربیگ بود. احتمالاً در سرزمین‌های امپراتوری عثمانی به دنیا آمده، پس از مرگ پدرش استانیسا، توسط اسکندربیگ بزرگ شد و در مأموریت‌های نظامی او شرکت کرد. پس از نبرد نیش، او به همراه عمویش اسکندربیگ نیروهای عثمانی را ترک کرد، به مسیحیت گروید و نام خود را به برانیلو تغییر داد. او از شورش اسکندربیگ حمایت کرد و نایب فرمانده نیروهای اسکندربیگ بود که در سال ۱۴۴۳ کرویه را تصرف کردند.
در سال ۱۴۴۸، نیروهای اسکندربیگ تحت فرمان حمزه کاستریتی و مارین اسپانی، قلعه متروکه شهر بالتس را اشغال کرده و بازسازی کردند، در حالی که اسکندربیگ جنگ خود را علیه ونیز آغاز کرد. حمزه کاستریتی تمایلی به ماندن در قلعه نداشت و به دریواست رفت و مارین اسپان را با ۲۰۰۰ سرباز در بالتس گذاشت. مارین قلعه تازه بازسازی شده را ناامن یافت و به محض اطلاع از نیروهای بزرگ ونیزی که به سمت بالتس حرکت می‌کردند، با سربازان خود به سمت داگنوم عقب‌نشینی کرد. نیروهای ونیزی بالتس را بازپس گرفتند، بخش‌های چوبی سازه را سوزاندند و دیوارهای بازسازی شده قلعه را تخریب کردند.
پس از ازدواج اسکندربیگ و تولد پسرش جون، حمزه کاستریتی هر امیدی به ارث بردن شاهزاده‌نشین کاستریوتی را از دست داد. او در سال ۱۴۵۷ به سلطان ترکیه محمد دوم پناه برد و دوباره به اسلام گروید و به همراه اساک‌بگ یکی از فرماندهان نیروهای عثمانی در نبرد اوجبرده بود. در آن نبرد او توسط نیروهای اسکندربیگ اسیر و در ناپل به اتهام خیانت بازداشت شد. او بعداً آزاد شد و به همسر و فرزندان خود در استانبول پیوست و به خدمت در مناصب بالای عثمانی ادامه داد. از دست دادن او به عنوان یک تراژدی برای آلبانی‌ها تلقی شد. او یکی از برجسته‌ترین ژنرال‌های اسکندربیگ بود و به دلیل رفتارهای خود بسیار محبوب در میان سربازان بود، تنها بعد از اسکندربیگ. به گفته مورخان، با رفتن او، اتحادیه لژه شانس ادامه راهی که اسکندربیگ آغاز کرده بود را از دست داد.
گلسنگ
همزیستی

گلسنگ‌ها رستنی‌هایی مشترک از یک قارچ و یک جلبک‌اند که زندگی مشترک باهم دارند. اساس همزیستی، جذب مواد مغذی توسط قارچ از جلبک‌ها است. چون جلبک گیاهی سبز است، می‌تواند غذای خود را تهیه کند ولی قارچ فاقد سبزینه است. از تأمین غذای خود عاجز است. بنابر این در گلسنگ، قارچ از مواد غذایی که به وسیله جلبک درست می‌شود مصرف می‌کند. جلبک هم از آبی که به وسیله قارچ‌ها جذب شده استفاده می‌کند و این آب نیز خود محافظ و پناهگاهی برای جلبک محسوب می‌شود. برای این همزیستی، تقریباً همه گلسنگ‌های مورد مطالعه نوعی از نفوذ قارچ به سلول‌های جلبک را نشان می‌دهند که از طریق اندام مکنده (هاستوریوم) حاصل می‌شود.
هر جلبک با هر قارچ نمی‌تواند تشکیل گلسنگ بدهد. قارچ‌هایی که در تشکیل گلسنگ‌ها شرکت دارند خود به تنهایی قادر به ادامه زندگی مستقل در طبیعت نیستند؛ بنابراین همیشه گونه مشخصی از یک قارچ یا گونه مشخصی از یک جلبک تشکیل یک گلسنگ می‌دهند. در زندگی اشتراکی این دو، جلبک‌ها به علت داشتن کلروپلاست (سبزدیسه) عمل کربن‌گیری انجام داده در ساختن مواد آلی شرکت دارند و قارچ‌ها با جذب آب و مواد معدنی بخشی از آن را در اختیار جلبک قرار داده، جلبک نیز به نوبه خود مقداری از مواد آلی ساخته شده را در اختیار قارچ می‌گذارد. بدین ترتیب بین این دو گیاه زندگی همزیستی برقرار می‌گردد.
گلسنگ‌ها، به‌راستی اشکال تخصیص‌یافته‌ای از زندگی انگلی هستند زیرا در این رابطه ممکن است جلبک اصلاً سودی نبرد زیرا قارچ بسیار سریع‌تر رشد می‌کند. شواهد مفصلی وجود دارد که قارچ‌ها با دگرگشت (سوخت‌وساز) دیواره جلبک یا سیانوباکترها مقابله می‌کنند به‌طوری‌که قندها ترشح شده اما بسپاری (پلیمری) شدن قندها متوقف می‌شود. گلسنگ، نمونه یکی از انواع همزیستی‌هایی است که اجباری خوانده می‌شوند.
عضو قارچی که بیشترین توده زنده گلسنگ را تشکیل می‌دهد از قارچ‌های کیسه‌ای (آسکومیست‌ها) و در موارد معدود از قارچ‌های چتری (بازیدیومیست‌ها) است. به همین دلیل گلسنگ‌ها را قارچ‌های کیسه‌ای گلسنگی‌شده ascolichen می‌نامند. ارگانیسم‌های قارچی، هنگام ترکیب با جلبک‌ها برای ایجاد گلسنگ، آرایش ژنوم هسته خود را کاهش می‌دهند.
جلبک سبز یا سیانوباکتری، شریک فتوسنتز کننده است که با استفاده از نور خورشید مواد آلی را تولید می‌کند و این مواد تولید شده توسط شریک قارچی به مصرف می‌رسد. شریک قارچی در مقابل نیز منافع متعددی برای شریک فتوسنتز کننده دارد. از جمله اسیدهایی که توسط شریک قارچی ترشح می‌شوند، باعث انحلال و کلاته شدن ترکیبات معدنی بستر می‌شوند و دسترسی شریک فتوسنتز کننده به این مواد تسهیل می‌شود و در نتیجه موجب آسیب‌هایی بر سطح سنگ می‌گردد. به علاوه با استفاده از رشد و تورم برخی از ساختارهای رویشی همانند هیف‌ها، ریزوئیدها و ریسه باعث به وجود آمدن تنش‌های و شکستگی‌هایی در سطح سنگ می‌شوند.
پیکر گلسنگ‌ها

پیکر گلسنگ‌ها از چند لایه تشکیل شده‌است: یک لایه نازک سخت فوقانی از ریسه‌های قارچ، لایه جلبکی که بیشتر از یاخته‌های جلبک یا سیانوباکتر ساخته می‌شود و پایین‌ترین و ضخیم‌ترین لایه، از ریسه‌های قارچی که به‌طور سستی مجتمع شده‌اند ساخته شده‌است. این لایه ممکن است نیم میلی‌متر ضخامت داشته باشد و در انباشتن آب و حفظ رطوبت نقشی اساسی ایفا کند.
گلسنگ‌های پوسته‌ای بیشتر روی درختان در مناطق گرمسیری به صورت فرورفته قرار دارند.
گلسنگ‌های برگی شکلی شبیه برگ دارند که حاشیه آن‌ها دندانه‌دار است. گلسنگ برگی در واقع برگ ندارد بلکه به جای آن آویزهایی دارد که به منظور جذب هرچه بیشتر نور آفتاب به سمت خارج کشیده شده‌است. گلسنگ‌های بوته‌ای به صورت یک بوته در روی زمین از محل اتصال آویخته شده‌است.
به‌طور کلی، بسته به شکل ریسه‌ها، گلسنگ‌ها را از نظر ظاهری این‌گونه دسته‌بندی می‌کنند:
گلسنگ بوته‌ای Fruticose
گلسنگ برگ‌برگ Foliose
گلسنگ پوسته‌ای crustose
گلسنگ پولکی Squamulose
گلسنگ گَرده‌ای Leprose
گلسنگ ژله‌ای Gelatinous
گلسنگ رشته‌ای Filamentous
گلسنگ ریزبافت Byssoid
بی‌ساختار
به گلسنگ‌هایی که شبیه بوته یا برگ باشند کلان‌گلسنگ macrolichens و به بقیه گلسنگ‌ها خرده‌گلسنگ microlichens گفته می‌شود.
رویشگاه

گلسنگ‌ها به آهستگی رشد می‌کنند اما در نهایت می‌توانند مناطق وسیعی را تحت پوشش خود درآورند. گلسنگ‌ها اولین گیاهانی هستند که برروی صخره‌های عریان می‌روسند. این گیاه ذرات سنگ را سست کرده و با گلسنگ‌های فاسد شده لایه نازکی از خاکی را تشکیل می‌دهد که روی آن رستنی‌های دیگری می‌توانند رشد کنند. بعضی از گل سنگ‌های خاص، بسیار قدیمی هستند و بعضی دیگر روی تخته‌سنگ‌هایی در قطب جنوب می‌رویند که قدمتی ۱۰۰۰۰ ساله دارند _ آن‌ها کهن‌ترین نمونه‌های حیات روی کره زمین هستند.
گلسنگ‌ها گیاهان بی‌نهایت بادوامی هستند و می‌توانند بر روی صخره‌های عریان، دیوارها و تنهٔ درختان برویند. بیشتر گیاهان قلهٔ کوه‌ها و مناطق سرد قطبی را گلسنگ‌ها تشکیل می‌دهند.
این گیاه در سراسر جهان به چشم می‌خورد و می‌تواند در دمای منفی ۶۰ درجه سانتی‌گراد زنده بماند بسیاری از گلسنگ‌ها در مناطق مرطوب و در نزدیکی ساحل زندگی می‌کنند اما فقط یک گونه از این گیاه در آب زندگی می‌کند. گلسنگ باسرعت خیلی کم رشد می‌کنند اما می‌تواند در زیستگاه‌های نامناسب مثل کویر و نواحی جنوبگان زنده بمانند.
تولید مثل

اگر چه یک گلسنگ حاصل ارتباط دو موجود زنده است اما کاملاً شبیه یک فرد عمل می‌کنند. تولید مثل آنها از طریق قطعه قطعه شدن یا به‌وسیلهٔ تولید سوریدی است. سوریدی رشته‌های نازکی هستند که توده سبکی را ایجاد می‌کنند تا به راحتی توسط آب، باد یا جانوران کوچک پراکنده شوند. این روش در حیطه تولید مثلی غیر جنسی صورت می‌گیرد در صورتی که در تولید مثل جنسی گلسنگ‌ها شبیه قارچ‌های کیسه‌ای عمل کرده و تولید آسکوکارپ (مشکوبَر) می‌کنند.
در بعضی از گلسنگ‌ها، قارچ‌هایی هستند که هاگ تولید می‌کنند. بسیاری از انواع گلسنگ‌ها در نتیجه شکسته شدن تکه‌های بسیار ریز آن به وسیله باد به نقاط جدیدی حمل می‌شوند یا به وسیله قسمت ویژه ای از آن که به آسانی قطع گردیده‌است، گلسنگ دیگری را به وجود می‌آورند و به این صورت تکثیر می‌شوند.
منحنی رشد گلسنگ حالت سیگموئیدی دارد یعنی در جوانی آهسته، سپس ثابت، و در پیری کند می‌شود. بستر رویش گلسنگ می‌تواند تنه درخت، صخره، خاک، پارچه، فلز باشد.
اهمیت محیطی و تأثیرات

بسیاری از گونه‌های این گیاه روی سنگ‌ها می‌رویند و مواد معدنی آنها را جذب می‌کنند. در نتیجهٔ فعل و انفعال گلسنگ سنگ‌ها می‌شکنند و به خاک تبدیل می‌شوند. گلسنگ‌ها به همراه خزه‌ها و گروهی از جلبک‌ها یک لایه نسبتاً سفتی تشکیل می‌دهند که به هنگام باران شدید از شستشوی سطحی خاک جلوگیری کرده و از تشکیل سیلاب اولیه جلوگیری می‌کنند ضمن آنکه در برابر باد نیز مقاوم هستند و از روان شدن ماسه‌های سطحی تا حدودی می‌کاهند همچنین اگر بذر گیاه بیابانی بر روی این لایه قرار گیرد، امکان جوانه‌زنی سریع‌تری را دارد.
از سویی دیگر، این موجودات نقش مهمی در تولید خاک دارند به این ترتیب که گلسنگ‌ها در طبیعت بر روی سنگ‌ها و صخره‌ها رشد و نمو می‌کند و به مرور زمان طی فرایندهایی آن را به خاک تبدیل می‌کنند از این رو زمانی که این موجودات بر روی آثار باستانی رشد می‌کنند منجر به تخریب آنها می‌شوند.
باغ سنگی نام نوعی سنگ آهکی است که محل زیست تعداد زیادی از گلسنگ‌های روکش‌کننده می‌باشد که به وسیله رشته‌های ریشه‌ای‌شکل به هم پیوسته‌اند. یکی دیگر از نقش‌هایی که گلسنگ‌ها دارند جذب دی‌اکسید کربن یا برخی از گونه‌های آنها در خاک تثبیت ازت هوا را هم انجام می‌دهند.
تاکنون نزدیک به ۷۵۰ مواد منحصر به فرد موجود در داخل گلسنگ‌ها در دنیا شناسایی شده که برخی از این ترکیبات در صنعت داروسازی و عطرسازی کاربرد دارد. گلسنگ‌ها همچنین حاوی موادی برای تولید آنتی‌بیوتیک هستند که در این زمینه همواره مطالعاتی جریان داشته‌است.
۷۰۰ گونه از گلسنگ در ایران شناسایی شده‌است. گسترش گلسنگ بر روی سطوح میراث فرهنگی و آثار سنگی تاریخی ایران خسارات زیادی بر جای گذاشته‌است. بر اساس اعلام پژوهشگران تاکنون بالغ بر ۱۰۰ نمونه گلسنگ در تخت جمشید شناسایی شده که هرکدام در محو کردن نقوش و سنگ‌نوشته‌های این بنا نقش تأثیرگذاری دارند درحالی‌که در سال ۱۳۸۲ خورشیدی تعداد ۶۵ نمونه گلسنگ در این مجموعه شناسایی شده بود.
تاثیرپذیری از آلودگی هوا

گلسنگ‌ها به‌دلیل حساس بودن به انواع گسترده استرس‌های محیطی مانند آلودگی هوا و تغییرات آب‌وهوایی، به‌عنوان شاخص‌های اکولوژیکی در جنگل‌ها ارزش زیادی دارند. در دوره اخیر، تخریب جنگل‌های هیرکانی منجر به کاهش تنوع و فراوانی گلسنگ‌ها در ایران شده‌است.
بیشتر گلسنگ‌ها به سرعت توسط هوای آلوده از بین می‌روند و به‌عنوان نشانگرهای زیستی در شناسایی سمی بودن محیط عمل می‌کنند. این امر سبب شده‌است تا تنوع و فراوانی گونه‌های مقاوم گلسنگ‌ها به آلودگی هوا در مناطقی از شهرها، ازجمله برای نمونه شهر تهران و اطراف آن، در معرض تهدید جدی قرار گیرند و حتی در برخی از نقاط شهر پدیده «بیابان گلسنگ» ایجاد شود.
پیشینه مطالعه

در قدیم واژه گلسنگ کلی‌تر استفاده می‌شد و آن را زنگ و زنگار سنگ می‌دانستند و آن را برای درمان شوره سر مفید می‌دانستند. در سال ۱۶۹۴ فردی به نام تورنفور گلسنگ را تحت عنوان یک جنس معرفی کرد و ۲۵ گونه را به عرصه گلسنگ‌شناسی ارائه کرد. بنیان‌گذار مطالعات سیستمیک گلسنگ پزشکی سوئدی به نام آکاریوس بود که در سال ۱۸۰۳ گلسنگ‌ها را در راسته گیاهان نهان‌زاد قرار داد. از آن پس در سال ۱۸۶۷ سیمون شوِندِنِر فرضیه ماهیت مرکب گلسنگ را مطرح کرد و اظهار داشت قارچ به هیچ عنوان بر روی جلبک زندگی انگلی ندارد. این نظریه تا سال ۱۸۷۹ به قوت خود باقی ماند، تا اینکه دباری در همان سال رابطه قارچ و جلبک را رابطه‌ای کاملاً مسالمت‌آمیز تحت عنوان همزیستی نامید.
طبقه‌بندی

در مورد منشأ و تکامل گلسنگها نظرات متفاوتی ارائه شده‌است. مدارک قابل توجهی نظریه چندنیایی بودن گلسنگ‌ها را تأیید می‌نمایند. مقایسه اسپور و اسپوروکارپ گلسنگ‌ها با انواع قارچهای غیر گلسنگی، مشابهات آشکاری را نشان می‌دهد. ساختار و بیوشیمی دیواره سلولی، ماهیت هسته و کروموزوم‌ها و ساختار درونی اندامک‌ها که توسط میکروسکوپ الکترونی بررسی می‌شوند، در توضیح تاکسونومی گلسنگها دخیل هستند. آثار فسیلی مفیدی در مورد زمان پیدایش گلسنگها و نسبت آنها با سایر آسکومیست‌ها وجود ندارد.
تقریباً ۲۰۰۰ گونه از گلسنگها وجود دارند که در ۳۰ خانواده و ۵ راسته از یومایکوفیتا طبقه‌بندی می‌شوند. به نظر می‌سد که برخی گلسنگها روابط نزدیکی با قارچهای غیر گلسنگی راسته‌ای اسفائریال، هلوتیال و سودوسفائریال دارند. برخی دیگر از گلسنگها نیز در راسته‌ها و خانواده‌هایی از بازیدیومیکوتا طبقه‌بندی می‌شوند. البته برخی محققان بر این باورند که روابط گلسنگها با هم نزدیکتر از روابط آنها با گروه‌های مختلف قارچ‌ها است.
گلسنگ‌ها را بر حسب منابع پیشین بر اساس پیکره قارچی آنها در گروه آسکومیکوتا نیز طبقه‌بندی نموده‌اند. البته حدود بیست گونه از آنها نیز در گروه بازیدیومیکوتا قرار می‌گیرند. بر این اساس گلسنگها در سه رده لکانورومیست، سورداریومیست و اوروتیومیست با هفت زیر رده، رده‌بندی می‌شوند. از این میان رده لکانورومیست تنها شامل نمونه‌های گلسنگی بوده و مهمترین نمونه‌ها را در خود جای داده‌است.
گلسنگ سبزسپر نمونه‌ای از گلسنگ‌های پربرگ است.
"گلسنگ‌ها، از کتاب «اَشکال هنری طبیعت»، نوشتهٔ ارنست هاکل در سال ۱۹۰۴.
سیمون شوِندِنِر
تیپ ۸۸ انصارالرضا

با سپاه انصارالرضا خراسان جنوبی اشتباه نشود.
| تیپ ۸۸ انصارالرضا | تیپ ۸۸ انصارالرضا |
| --- | --- |
فعال: ۱۳۶۵
کشور:  ایران
وفاداری: نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران
رسته: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
گونه: پیاده‌نظام
نقش: یگان رزمی
اندازه: تیپ
بخشی از: نیروی زمینی سپاه پاسداران قرارگاه ثامن‌الائمه
پادگان/ستاد: بیرجند، استان خراسان جنوبی
پشتیبان: سپاه انصارالرضا خراسان جنوبی
نبردها: جنگ ایران و عراق جنگ داخلی سوریه
فرماندهان: فرماندهان
فرمانده: سرتیپ‌دوم پاسدار غلامعلی تناکی
فرماندهان برجسته: علی‌اصغر حسینی محراب ناصر ظریف احمد شفایی حسن رجب‌زاده
رژه نیروهای تیپ انصارالرضا به مناسبت سالگرد جنگ ایران و عراق در سال ۱۴۰۱، بیرجند
تیپ عملیاتی مردم‌پایهٔ ۸۸ انصارالرضا یا به اختصار تیپ ۸۸ انصارالرضا از تیپ‌های پیاده نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است، که ستاد فرماندهی و پادگان آن در شهر بیرجند مستقر می‌باشد. پیشینه شکل‌گیری این یگان به سال ۱۳۶۵ در خلال جنگ ایران و عراق تحت عنوان تیپ ۳ لشکر ۵ نصر بازمی‌گردد و نخستین فرمانده آن علی‌اصغر حسینی محراب بود. هم‌اکنون سرتیپ‌دوم پاسدار غلامعلی تناکی فرماندهی تیپ ۸۸ انصارالرضا را برعهده دارد.
فهرست کنسول‌های بازی ویدئویی

این یک فهرست از کنسول‌های بازی‌های رایانه‌ای است که عمده این فهرست‌بندی، براساس دوران حضور و کارایی آن کنسول است. البته ممکن است که در این فهرست، کنسول یا کنسول‌هایی باشند که برای دوران خودشان نباشند، اما آن‌ها در دسته‌بندی همان مقدار بیت هستند. کنسول‌هایی ۱۲۸-بیتی ممکن است باشند که از آغاز تا پایان دوران ۱۲۸ بیتی نباشند، اما در همان محدوده باشند، پس ان‌ها با هم‌نسل‌های خود قرار می‌گیرند. همچنین در این فهرست، کنسول‌های بازی دستی نیز فهرست شده‌اند. این دسته از کنسول‌ها معمولاً سیستم پردازش ضعیف‌تری نسبت به کنسول‌های همان دوران دارند.
نسل اول و دوم (۱۹۷۲–۱۹۸۲)

مقاله‌های اصلی: تاریخچه کنسول‌های بازی‌های ویدئویی (نسل اول) و تاریخچه کنسول‌های بازی‌های ویدئویی (نسل دوم)
| نام کنسول | تاریخ عرضه | سازنده | نوع | نسل |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| مگناوکس ادیسه | ۱۹۷۲ | مگناوکس | کنسول بازی | ۱ |
| تلستار (کنسول بازی ویئویی) | ۱۹۷۶ | Coleco | کنسول اختصاصی | ۱ |
| چنل اف / Video Entertainment System (VES) | ۱۹۷۶ | Fairchild Semiconductor | کنسول بازی | ۲ |
| چنل اف | ۱۹۷۹ | Fairchild Semiconductor | کنسول بازی | ۲ |
| فیلیپس ادیسه | ۱۹۷۶ | فیلیپس | کنسول بازی | ۱ |
| پونگ | ۱۹۷۶ | آتاری | بازی آرکید | ۱ |
| RCA Studio II | ۱۹۷۶ | RCA | کنسول بازی | ۲ |
| آتاری ۲۶۰۰ / Atari Video Computer System (VCS) / Sears Video Arcade | ۱۹۷۷ | آتاری | کنسول بازی | ۲ |
| آتاری ۲۶۰۰ جی‌ار. | ۱۹۸۶ | آتاری | کنسول بازی | ۲ |
| آتاری ۲۷۰۰ / Atari Remote Control VCS | canceled | آتاری | کنسول بازی | ۲ |
| آتاری ۲۸۰۰ / Sears Video Arcade II (فقط ژاپن) | ۱۹۸۳ | آتاری | کنسول بازی | ۲ |
| Coleco Gemini (آتاری ۲۶۰۰ سخت‌افزار کلون) | ~۱۹۸۲ | Coleco | کنسول بازی | ۲ |
| تی‌وی بوی | ۱۹۹۲ | Akor | کنسول بازی دستی |  |
| تی‌وی بوی | ۱۹۹۵ | Akor | کنسول بازی دستی |  |
| تی‌وی بوی | ۱۹۹۵ | Akor | کنسول بازی دستی |  |
| Bally Astrocade | ۱۹۷۷ | میدوی گیمز | کنسول بازی | ۲ |
| کالر تی‌وی گیم (فقط ژاپن) | ۱۹۷۷ | نینتندو | کنسول اختصاصی | ۱ |
| کالر تی‌وی گیم (فقط ژاپن) | ۱۹۷۸ | نینتندو | کنسول اختصاصی | ۱ |
| کالر تی‌وی گیم (فقط ژاپن) | ۱۹۷۸ | نینتندو | کنسول اختصاصی | ۱ |
| کالر تی‌وی گیم (فقط ژاپن) | ۱۹۷۹ | نینتندو | کنسول اختصاصی | ۱ |
| Computer TV Game (فقط ژاپن) | ۱۹۸۰ | نینتندو |  | ۱ |
| وی‌سی ۴۰۰۰ | ۱۹۷۸ | انترتون | کنسول بازی | ۲ |
| مگناوکس ادیسه² | ۱۹۷۸ | مگناوکس / فیلیپس | کنسول بازی | ۲ |
| ای‌پی‌اف-آی‌ام | ۱۹۷۹ | APF Electronics Inc | کنسول بازی | ۲ |
| میکروویژن | ۱۹۷۹ | Milton Bradley Company | کنسول بازی دستی | ۲ |
| بازی و تماشا | ۱۹۸۰ | نینتندو | کنسول بازی دستی | ۲ |
| اینتل ویژن | ۱۹۸۰ | ماتیل | کنسول بازی | ۲ |
| باندی سوپر ویژن ۸۰۰۰ | ۱۹۷۹ | باندی | کنسول بازی | ۲ |
| اینتل ویژن II | ۱۹۸۳ | ماتیل | کنسول بازی | ۲ |
System Changer (Unlicensed Atari 2600 Compatibility): 
| PlayCable | ۱۹۸۱ | ماتیل |  |  |
| VTech CreatiVision | ۱۹۸۱ | VTech | کنسول بازی | ۲ |
| Epoch Cassette Vision | ۱۹۸۱ | Epoch Co. | کنسول بازی |  |
| Arcadia 2001 (Leisure Vision in Canada) | ۱۹۸۲ | Emerson Radio | کنسول بازی | ۲ |
| آتاری ۵۲۰۰ | ۱۹۸۲ | آتاری | کنسول بازی | ۲ |
| آتاری ۵۱۰۰ / آتاری ۵۲۰۰ جی‌ار. | canceled | آتاری |  | ۲ |
| کالکوویژن | ۱۹۸۲ | Coleco | کنسول بازی | ۲ |
Expansion Module #۱ (Unlicensed Atari 2600 Compatibility): 
| کمودور مکس ماشین | ۱۹۸۲ | کمودور اینترنشنال | کنسول بازی / کامپیوتر خانگی |  |
| ادونچر ویژن | ۱۹۸۲ | Entex | کنسول بازی | ۲ |
| Vectrex | ۱۹۸۲ | Smith Engineering | کنسول بازی | ۲ |
| TV Scoreboard | ۱۹۷۶ | ریدیوشک | کنسول اختصاصی | ۱ |
| Ping-o-Tronic | ۱۹۷۴ | زانوسی/Sèleco | کنسول اختصاصی | ۱ |
* Consoles of the early 1970s, such as Pong and Magnavox Odyssey were often inaccurately called "analog" but actually discrete logic circuits.
نسل سوم (۱۹۸۰–۱۹۸۹)

مقالهٔ اصلی: تاریخچه کنسول‌های بازی‌های ویدئویی (نسل سوم)
| نام کنسول | تاریخ عرضه | سازنده | نوع |
| --- | --- | --- | --- |
| ام‌اس‌ایکس | ۱۹۸۳ | سونی و چند شرکت دیگر | کنسول بازی / کامپیوتر خانگی |
| RDI Halcyon | ۱۹۸۵ | RDI Video Systems | کنسول بازی |
| گیم بوی | ۱۹۸۹ | نینتندو | کنسول بازی دستی |
| گیم بوی جیبی | ۱۹۹۶ | نینتندو | کنسول بازی دستی |
| گیم بوی لایت (فقط ژاپن) | ۱۹۹۷ | نینتندو | کنسول بازی دستی |
| سگا گیم گیر | ۱۹۹۱ | سگا | کنسول بازی دستی |
| پی‌وی-۱۰۰۰ | ۱۹۸۳ | کاسیو | کنسول بازی |
| Epoch Cassette Vision | ۱۹۸۴ | Epoch Co. | کنسول بازی |
| سیستم بازی کمودور ۶۴ | ۱۹۹۰ | کمودور اینترنشنال | کنسول بازی |
| توربوگراف‌اکس-۱۶ / توربوگراف‌اکس-۱۶ | ۱۹۸۷ | ان‌ای‌سی | کنسول بازی |
| آتاری ۷۸۰۰ | ۱۹۸۶ | Atari Corporation | کنسول بازی |
| سگا اس‌جی-۱۰۰۰ | ۱۹۸۳ | سگا | کنسول بازی |
| اس‌جی-۱۰۰۰ مارک II | ۱۹۸۴ | سگا | کنسول بازی |
| سگا مستر سیستم، سگا مارک III | ۱۹۸۵ | سگا | کنسول بازی |
| سگا مستر سیستم II | ۱۹۹۲ | سگا | کنسول بازی |
| سگا مستر سیستم III | ۱۹۹۷ | Tec Toy | کنسول بازی |
| PlayPal | ۲۰۰۶ | Coleco | کنسول بازی دستی |
| ان‌ای‌اس (NES) / ان‌ای‌اس | ۱۹۸۳ | نینتندو | کنسول بازی |
| C1 NES TV / شارپ نینتندو تلویژن | ۱۹۸۳، ژاپن | شارپ / نینتندو | کنسول بازی |
| Nintendo Entertainment System (Redesigned Model NES-101) / AV Famicom | ۱۹۹۳ | نینتندو | کنسول بازی |
| فامیکام دیسک سیستم (فقط ژاپن) | ۱۹۸۶ | نینتندو | کنسول بازی Video game accessory |
| Action Max | ۱۹۸۷ | Worlds of Wonder (toy company) | کنسول بازی |
| آمستراد جی‌اکس۴۰۰۰ | ۱۹۹۰ | آمستراد | کنسول بازی |
نسل چهارم (۱۹۸۹–۱۹۹۴)

مقالهٔ اصلی: تاریخچه کنسول‌های بازی‌های ویدئویی (نسل چهارم)
| نام کنسول | تاریخ عرضه | سازنده | نوع |
| --- | --- | --- | --- |
| سگا مگا درایو / سگا جنسیس | ۱۹۸۸ | سگا | کنسول بازی |
| سگا مگا درایو II | ۱۹۹۳ | سگا | کنسول بازی |
| سگا جنسیس II (فقط آمریکای شمالی) | ۱۹۹۴ | سگا | کنسول بازی |
| سگا مگا درایو III (فقط برزیل) |  | سگا | کنسول بازی |
| سگا جنسیس ۳ (قاره آمریکا) | ۱۹۹۸ | سگا | کنسول بازی |
| سگا مگا سی‌دی | ۱۹۹۱ | سگا | کنسول بازی Video game accessory |
| سگا ۳۲ایکس | ۱۹۹۴ | سگا | کنسول بازی Video game accessory |
| تغییر در سگا مگا درایو / تغییر در سگا مگا درایو |  | سگا / جی‌وی‌سی | کنسول بازی |
| آتاری لینکس | ۱۹۸۹ | Atari Corporation | کنسول بازی دستی |
| Action Gamemaster | Unreleased, aprox. ۱۹۹۲ | Active Enterprises | Handheld multi-console |
| توربوگراف‌اکس-۱۶ | ۱۹۸۹ | ان‌ای‌سی | کنسول بازی |
| توربوگراف‌اکس-۱۶ |  | ان‌ای‌سی | کنسول بازی |
| توربواکسپرس | ۱۹۹۰ | ان‌ای‌سی | کنسول بازی دستی |
| سوپرگراف‌اکس | ۱۹۸۹، ژاپن | ان‌ای‌سی | کنسول بازی |
| Konix Multisystem | Unreleased | Konix Multisystem | کنسول بازی |
| Neo Geo (کنسول) | ۱۹۹۰ | SNK Playmore | کنسول بازی / بازی آرکید |
| Neo-Geo CD | ۱۹۹۴ | SNK Playmore | کنسول بازی |
| Neo-Geo CDZ | ۱۹۹۴ | SNK Playmore | کنسول بازی |
| کمودور سی‌دی‌تی‌وی | ۱۹۹۱ | کمودور اینترنشنال | کنسول بازی / رایانه شخصی |
| Memorex VIS | ۱۹۹۲ | Memorex | کنسول بازی |
| سوپر نینتندو (SNES) / سوپر نینتندو | ۱۹۹۰ | نینتندو | کنسول بازی |
| SF-1 SNES TV (فقط ژاپن) | ۱۹۹۰ | شارپ / نینتندو | کنسول بازی |
| Super Nintendo Entertainment System (Redesigned Model SNS-101) / Super Famicom Jr. | ۱۹۹۷ | نینتندو | کنسول بازی |
| SNES-CD | canceled | نینتندو | کنسول بازی |
| Satellaview (فقط ژاپن) | ۱۹۹۳ | نینتندو | کنسول بازی Video game accessory |
| سوپر گیم بوی | ۱۹۹۴، بریتانیا | نینتندو | کنسول بازی Video game accessory |
| سوپر گیم بوی ۲ | ۱۹۹۸ | نینتندو | کنسول بازی Video game accessory |
| FM Towns Marty (فقط ژاپن) | ۱۹۹۱ | فوجیتسو | کنسول بازی |
| CD-i | ۱۹۹۱ | فیلیپس | کنسول بازی / دستگاه پخش صوت دیجیتال |
| توربودواو | ۱۹۹۲، ایالات متحده آمریکا / ۱۹۹۱، ژاپن | Turbo Technologies | کنسول بازی |
| واتارا سوپرویژن | ۱۹۹۲ | واتارا | کنسول بازی دستی |
| Mega Duck | ۱۹۹۳ | Creatonic / Timlex / داناهر | کنسول بازی دستی |
| Pioneer LaserActive | ۱۹۹۳ | پایونیر (شرکت) | کنسول بازی |
| Super A'Can | ۱۹۹۵ | Funtech | کنسول بازی |
نسل پنجم (۱۹۹۳–۱۹۹۸)

مقالهٔ اصلی: تاریخچه کنسول‌های بازی‌های ویدئویی (نسل پنجم)
| نام کنسول | تاریخ عرضه | سازنده | نوع |
| --- | --- | --- | --- |
| Virtual Boy | ۱۹۹۵ | نینتندو | کنسول بازی |
| Apple Bandai Pippin | ۱۹۹۵ | Bandai | کنسول بازی |
| پی‌سی-اف‌اکس | ۱۹۹۴ | ان‌ای‌سی | کنسول بازی |
| آتاری جگوار | ۱۹۹۳ | Atari Corporation | کنسول بازی |
| آتاری جگوار سی‌دی | ۱۹۹۵ | Atari Corporation | کنسول بازی Video game accessory |
| آتاری جگوار | کنسل | Atari Corporation | کنسول بازی |
| پلی‌استیشن | ۱۹۹۴ | سونی | کنسول بازی |
| PocketStation | ۱۹۹۹ | سونی | کنسول بازی دستی |
| Net Yaroze | ۱۹۹۷ | سونی | کنسول بازی کیت توسعه نرم‌افزار |
| پی‌اس وان | ۲۰۰۰ | سونی | کنسول بازی |
| سگا ساترن | ۱۹۹۴ | سگا | کنسول بازی |
| سگا نومد | ۱۹۹۵ | سگا | کنسول بازی دستی |
| ۳DO Interactive Multiplayer | ۱۹۹۳ | پاناسونیک / سانیو / گلدستار | کنسول بازی |
| آمیگا سی‌دی۳۲ | ۱۹۹۳ | کمودور اینترنشنال | کنسول بازی |
| Casio Loopy | ۱۹۹۵ | کاسیو | کنسول بازی |
| R-Zone | ۱۹۹۵ | Tiger Electronics | کنسول بازی دستی |
| Game.com | ۱۹۹۷ | Tiger Electronics | کنسول بازی دستی |
| Pioneer LaserActive | ۱۹۹۳ | پایونیر (شرکت) | کنسول بازی |
| Playdia | ۱۹۹۴ | Bandai | کنسول بازی |
| Neo Geo Pocket | ۱۹۹۸ | SNK Playmore | کنسول بازی دستی |
| گیم بوی کالر | ۱۹۹۸ | نینتندو | کنسول بازی دستی |
| نینتندو ۶۴ | ۱۹۹۶ | نینتندو | کنسول بازی |
| Nintendo 64DD | ۱۹۹۹ | نینتندو | کنسول بازی Video game accessory |
نسل ششم (۱۹۹۸–۲۰۰۴)

مقالهٔ اصلی: تاریخچه کنسول‌های بازی‌های ویدئویی (نسل ششم)
| نام کنسول | تاریخ عرضه | سازنده | نوع |
| --- | --- | --- | --- |
| ApeXtreme | canceled | Apex Digital | کنسول بازی |
| آتاری فلش بک | ۲۰۰۴ | آتاری | کنسول اختصاصی |
| دریم‌کست | ۱۹۹۸ | سگا | کنسول بازی |
| گیم بوی ادوانس | ۲۰۰۱ | نینتندو | کنسول بازی دستی |
| گیم بوی ادوانس اس‌پی | ۲۰۰۳ | نینتندو | کنسول بازی دستی |
| گیم بوی ادوانس اس‌پی مارک II | ۲۰۰۵ | نینتندو | کنسول بازی دستی |
| گیم بوی میکرو | ۲۰۰۵ | نینتندو | کنسول بازی دستی |
| GP۳۲ | ۲۰۰۱ | GamePark | کنسول بازی دستی |
| GameKing | ۲۰۰۵ | TimeTop | کنسول بازی دستی |
| ال۶۰۰ | canceled | Indrema | کنسول بازی |
| نوکیا ان-گیج کیو-دی | ۲۰۰۳ | نوکیا | کنسول بازی دستی |
| نوکیا ان-گیج کیو-دی نقره‌ای | ۲۰۰۴ | نوکیا | کنسول بازی دستی |
| Neo Geo Pocket Color | ۱۹۹۹ | SNK Playmore | کنسول بازی دستی |
| نینتندو گیم‌کیوب | ۲۰۰۱ | نینتندو | کنسول بازی |
| Nuon | ۲۰۰۰ | VM Labs | کنسول بازی |
| IQue Player | ۲۰۰۳ | نینتندو | کنسول بازی |
| پاناسونیک ام۲ | canceled | پاناسونیک | کنسول بازی |
| پاناسونیک کیو | ۲۰۰۱ | نینتندو / پاناسونیک | کنسول بازی |
| پلی‌استیشن ۲ | ۲۰۰۰ | سونی | کنسول بازی |
| پلی‌استیشن ۲ اسلیم لاین | ۲۰۰۴ | سونی | کنسول بازی |
| پلی‌استیشن ۲ اسلیم | ۲۰۰۷ | سونی | کنسول بازی |
| Pokemon mini | ۲۰۰۱ | نینتندو | کنسول بازی دستی |
| PSX (DVR) | ۲۰۰۳ | سونی | کنسول بازی |
| پاناسونیک کیو | ۲۰۰۱ | پاناسونیک / نینتندو | کنسول بازی |
| Rumble Station |  | Color Dreams | Handheld TV game |
| WonderSwanCrystal | ۲۰۰۲ | Bandai | کنسول بازی دستی |
| Tapwave Zodiac | ۲۰۰۳ | Tapwave | کنسول بازی دستی |
| V.Smile |  | VTech | کنسول بازی |
| WonderSwan | ۱۹۹۹ | Bandai | کنسول بازی دستی |
| WonderSwan Color | ۲۰۰۰ | Bandai | کنسول بازی دستی |
| XaviXPort gaming console | ۲۰۰۴ | SSD Company | کنسول بازی |
| اکس‌باکس | ۲۰۰۱ | مایکروسافت | کنسول بازی |