stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
جیم وارنی
بیماری و درگذشت

در طول فیلمبرداری یک فیلم در سال ۱۹۹۸، وارنی دچار سرفه‌های شدیدی شد. ابتدا فکر می‌کرد که به خاطر آب و هوای منطقه سرما خورده‌است، اما بعد از مدتی وضع بدتر شد و سرفه‌های خونی به سراغش آمد. پس از اتمام فیلم، او به پیش دکتر رفت و متوجه شد که مبتلا به بیماری سرطان ریه است. او شدیداً سیگاری بود. او به تنسی رفت و شیمی‌درمانی را آغاز کرد. وی در ۱۰ فوریه ۲۰۰۰ در خانه‌ای در ایالت تنسی درگذشت. پیکر وی در زادگاهش دفن شد.
فیلم‌شناسی

دکتر اتو و معمای گلوم بیم
ارنست به کمپ می‌رود
ارنست کریسمس را نجات می‌دهد
ارنست به زندان می‌رود
ترس احمقانه ارنست
ارنست دوباره می‌راند
ارنست به مدرسه می‌رود
اسلم دانک ارنست
ارنست به آفریقا می‌رود
ارنست در ارتش
جغرافیای بریتانیا

بریتانیا
بریتانیا یا پادشاهی متحد بریتانیای کبیر و ایرلند شمالی (به انگلیسی: United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland و به اختصار: UK) کشوری است واقع در اروپای غربی و به پایتختی شهر لندن. این کشور از چهار بخش تشکیل شده‌است: سه بخش آن کشورهای باستانی انگلستان و اسکاتلند و ولز هستند که روی‌هم بریتانیای کبیر را تشکیل می‌دهند. بخش چهارم ایرلند شمالی است که در جزیره ایرلند قرار دارد. پادشاهی متحد توسط اقیانوس اطلس از غرب و شمال، دریای شمال در شرق، کانال مانش در جنوب و دریای ایرلند در غرب احاطه شده است.
بریتانیا توسط حکومت سلطنت مشروطه مبتنی بر نظام پارلمانی به مرکزیت شهر لندن اداره می‌شود. این سرزمین از چهار کشور: انگلستان، اسکاتلند، ولز و ایرلند شمالی تشکیل شده. سه کشور اخیر دارای دولت‌های محلی هستند که با حدود اختیارات مختلف در چهار پایتخت به نام‌های ادینبرو، کاردیف و بلفاست اداره می‌شوند. هر چند جزایر گرنزی، جرزی و من تحت حمایت پادشاهی متحد هستند ولی جزو آن به شمار نمی‌روند. پادشاهی متحد دارای چهارده سرزمین آن سوی دریا است. این سرزمین‌ها بقایای امپراتوری بریتانیا هستند.
جغرافیا

بریتانیا در سواحل شمال غربی اروپا واقع شده‌است و توسط دریای شمال از شبه جزیره اسکاندیناوی و هلند، و توسط کانال مانش از فرانسه جدا می‌گردد. این کشور از دو شبه جزیره اصلی تشکیل شده است؛ جزیره اصلی و بزرگ‌تر «بریتانیای کبیر» نامیده می‌شود و شامل اسکاتلند، ولز و انگلستان (انگلند) است. جزیرهٔ دیگر «ایرلند» است که توسط دریای ایرلند از بریتانیای کبیر جدا می‌شود و شامل ایرلند شمالی (در شمال) و جمهوری ایرلند (در جنوب) می‌باشد. جمهوری ایرلند (ایرلند جنوبی) یک کشور مستقل و عضوی از اتحادیه اروپا است و بخشی از کشور بریتانیا محسوب نمی‌شود.
آب و هوای بریتانیا، مرطوب و معتدل بوده، و میانگین دما در تابستان بین ۱۷ تا ۱۳ درجه و در زمستان بین ۷ تا ۵ درجه سانتی گراد متغیر است. میزان بارندگی سالانه در نوسان بوده، و در اطراف «منطقه دریاچه» (Lake District) بالاترین میزان را دارد.
۷۶ درصد زمین‌های بریتانیا زیر کشت هستند، و اگرچه عده کمی از جمعیت این کشور به کشاورزی مشغول هستند، اما تولیدات آنها، علاوه بر تأمین نیازهای داخلی، به خارج نیز صادر می‌شوند. محصولات مهم کشاورزی بریتانیا عبارت‌اند از: گندم – جو – سیب زمینی – گوجه فرنگی – نیشکر و سبزیجات. این کشور دارای چراگاههای دائمی زیادی است که در آنها گوسفند، گاو، خوک و طیور پرورش می‌یابد. در اقتصاد بریتانیا، صیادی و جنگلداری جایگاه ویژه‌ای دارد. ذخایر معدنی آن شامل: زغال سنگ که در صنعت تولید برق بکار می‌رود؛ نفت و گاز طبیعی که در مراکز صنعتی، تجاری و مسکونی به مصرف می‌رسند، و منیزیم، فسفات – مس و آنتیموان است. صادرات این کشور که شامل: گوشت – لبنیات – کالاهای الکترونیکی - ماشین آلات صنعتی - اتومبیل - کشتی – قطعات و موتور هواپیما - غلات – تنباکو و نفت می‌باشد. بریتانیا از خدمات یک شبکه حمل و نقل بسیار گسترده بهره مند است.
شهرهای بزرگ

تقسیمات کشوری در پادشاهی متحد بریتانیای کبیر و ایرلند شمالی دارای مراکز زیر هستند:
لندن: مرکز انگلستان (انگلند) و هم‌زمان پایتخت کل کشور پادشاهی متحد
ادینبرا (ادینبورگ): مرکز اسکاتلند
کاردیف: مرکز ولز
بلفاست: مرکز ایرلند شمالی
شهر لندن پایتخت و پرجمعیت‌ترین شهر پادشاهی متحد است. جدول زیر ده شهر پرجمهیت پادشاهی متحد را به همراه «جمعیت شهر» و «جمعیت شهر+حومه» نشان می‌دهد:
سکوی حفاری شرکت بی‌پی در دریای شمال
قواعد نامگذاری جزایر بریتانیا
نمایی از مراکز تجاری کاناری وارف در شهر لندن که بزرگ‌ترین شهر بریتانیا و مرکز تجاری اروپا است.
نمایی از مرکز شهر منچستر در شب.
نمایی از منطقه فینیستون در شهر گلاسگو.
پیام عزیزی

| پیام عزیزی | پیام عزیزی |
| --- | --- |
زاده: ۲۵ دی ۱۳۵۳ ‏(۵۰ سال) ‍‍ پاوه
سال‌های فعالیت: ۱۳۷۸–اکنون
همکاری‌های مرتبط: سامی یوسف
وبگاه: وبگاه رسمی
پیام عزیزی (زاده ‎۲۵ دی ۱۳۵۳ (پاوه) خواننده موسیقی آیینی و عرفانی اهل تسنن است. وی پس از آشنایی با محمدجلیل عندلیبی به‌طور جدی وارد حرفهٔ خوانندگی شد.
آغاز فعالیت حرفه‌ای

پیام عزیزی ‎۲۵ دی ۱۳۵۳ در پاوه در استان کرمانشاه و مرکز منطقهٔ اورامان متولد شد. او در خانواده‌ای مذهبی که اجداداَ به موسیقی عرفانی تمایل داشتند، رشد کرد. وی پیش از آنکه خواننده باشد، قاری قرآن بود و در سال ۱۳۷۳ رتبه اول قرائت قرآن را کسب نمود.
نخستین بار زمانی که در تکایایی در خانقاه های کردستان مشغول اجرای موسیقی بود؛ با محمدجلیل عندلیبی آشنا و به پیشنهاد ایشان وارد دنیای حرفه‌ای موسیقی عرفانی شد. نخستین آلبوم خود را با آهنگسازی محمدجلیل عندلیبی به نام «با قدسیان» روانه بازار موسیقی کرد. این آلبوم در ایران و امارات متحده عربی و عمان و اروپا و سودان، مورد استقبال قرار گرفت.
سبک موسیقی

پیام عزیزی در مجموعه آثاری که از خود منتشر کرده پیرو موسیقی عرفانی بوده و مشخصاً در آثار خود موسیقی کردی را با تلفیقی از کردی کردستان شرقی و کردستان شمالی به کار برد.
همکاری با سامی یوسف

سامی یوسف به‌واسطهٔ سید محمد جابری که در ابتدا نوازنده دف در گروه موسیقی پیام عزیزی بوده، با او آشنا شده و سپس برای نخستین بار در بهمن ماه ۱۳۹۴ با بازخوانی دو قطعه «یا رسول‌الله یا شای مدینه» به زبان کردی و قطعه «مسلمانان» به زبان فارسی همکاری مشترک خود را با پیام عزیزی آغاز کرد.
همکاری با سایر هنرمندان

پیام عزیزی در فصل بهار برای ویژه‌برنامه تحویل سال ۱۳۹۵ موزیک ویدیو مشترکی را با همکاری خوانندگان مطرحی همچون رضا صادقی، سعید شهروز، محمد علیزاده، مهدی یراحی و مرتضی پاشایی منتشر کرد.
در طول فعالیت هنری خود در تولید آلبوم‌های موسیقی خود با افرادی چون محمدجلیل عندلیبی، مجتبی میرزاده، علی پژوهشگر و پاشا هنجنی و کامکارها همکاری کرد.
کنسرت‌ها و فعالیت‌های بین‌المللی

در سال ۱۳۹۵ کنسرت خیریه‌ای در شهر سنندج استان کردستان با هدف حمایت از کودکان بی‌سرپرست با شعار «می‌خواهیم آرام خاطر کودکان نیازمند و بی‌سرپرست باشیم» برگزار کرد. این کنسرت با همکاری شرکت فرهنگی هنری ترانه‌سرای آبیدر با آهنگسازی پیام سلیم خرد اجرا شد.
در سال ۱۳۹۶ با همیاری اداره کل همکاری‌های فرهنگی و امور ایرانیان خارج از کشور به روسیه اعزام شد و در موسیقی کنسرواتوار چایکوفسکی مسکو که از معتبرترین کنسرواتوارهای دنیا بوده و به مناسبت میلاد حضرت رسول برگزار شده بود، همراه با گروه موسیقی «با قدسیان» به اجرای موسیقی پرداخت و موفق شده از سوی روس لان میلد زیخوف وزیر وقت فرهنگ جمهوری اوستیای شمالی مورد تقدیر قرار بگیرد.
در ۱۰ دسامبر ۲۰۱۷ با گروه موسیقی خود در سالن ارکسترون مسکو در پایتخت روسیه و همچنین در سالن فیلادرمونی در شهرهای ولادی‌قفقاز در مرکز جمهوری اوستیای شمالی نیز به اجرای موسیقی پرداخت.
در حاشیه موسیقی کنسرواتوار چایکوفسکی نیز برای دانشجویان رشته موسیقی، کارگاه موسیقی کردی برگزار کرد.
در مرداد ۱۳۹۶ کنسرت بزرگ سنتی عرفانی خود را با گروهی هشتاد نفره از «دف‌نوازان فروزان» و «دف‌نوازان هوران» به روی صحنه برد.
در شهریور ۱۳۹۶ دو کنسرت متشکل از هزار نفر دف نواز در مراسم اختتامیه هفتمین دوره جشنواره سراسری دف‌نوازی «دف نوای رحمت» و همچنین نخستین دوره جشنواره بین‌المللی «دف نوای رحمت» به روی صحنه برد.
عضویت در هیئت داوران چهارمین دوره جشنواره بین‌المللی مولودی‌خوانی «هه‌تاو» از دیگر فعالیت‌های هنری پیام عزیزی است.
در ۱۹ اسفند ۱۳۹۷ پیام عزیزی به همراه گروه موسیقی «ئه‌وین» و با همکاری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کردستان، دکتر سید مهدی فرشادان نماینده مردم سنندج در مجلس، اداره کل بهزیستی استان کردستان، شهرداری سنندج، صدا و سیمای مرکز کردستان، اداره کل ورزش و جوانان استان کردستان، کنسرت خیریهای به حمایت از کودکان بی‌سرپرست برای هدیه شب عید نوروز در سالن بزرگ آزادی شهر سنندج استان کردستان برگزار کرد که به لطف کمک‌های نقدی افراد خیر و نیکوکار کُردستان حاصل این کنسرت ۳ میلیارد ریال وجه نقد بود که توسط خبرگزاری‌ها مورد تأیید قرار گرفت.
همچنین پیام عزیزی در ۲۶ فروردین ۱۳۹۸ در جشنواره بین‌المللی نیکوکاری سلیمانیه در اقلیم کردستان عراق؛ با حضور پروفسور دکتر «علی قره‌داغی» دبیرکل اتحادیه جهانی علمای مسلمان، کنسرت خیریه برگزار می‌کند.
تقدیرها

تقدیر در جشنواره ذکر و ذاکرین ۱۳۹۵
تقدیر در جشنواره موسیقی فجر
تقدیر در جشنواره بین‌المللی دف‌نوازی نوای رحمت با گروه هزار دف
اهدای تقدیرنامه عالی افتخاری توسط «روس لان میلد زیخوف» وزیر فرهنگ جمهوری اوستیای شمالی ـ آلانیا در کشور روسیه
در اسفند ۱۳۹۶ کنسرواتوار چایکوفسکی مسکو به عنوان نخستین هنرمند در دنیا، با اهدای لوح تقدیر به صورت ویژه، پیام عزیزی را مورد تقدیر قرار داد.
آلبوم

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نام آلبوم: آهنگساز
با قدسیان: محمدجلیل عندلیبی
لبیک: مجتبی میرزاده
پیام عاشقان: علی پژوهشگر و پاشا هنجنی
ملکا: علی پژوهشگر و پاشا هنجنی
سروکی دل: کامکارها
خورشید مستان: هوشنگ کامکار، ارسلان کامکار
بارگاه: کامکارها
محمّد رسول‌الله: فردین لاهورپور
جمال ترابی طباطبایی

| سید جمال ترابی طباطبایی | سید جمال ترابی طباطبایی |
| --- | --- |
زادهٔ: ۵ اردیبهشت ۱۳۰۴ تبریز
درگذشت: ۲۲ مهر ۱۳۸۸ (۸۴ سال) تبریز
آرامگاه: وادی رحمت
ملیت: ایرانی
پیشه: سکه‌شناس
سید جمال ترابی طباطبایی (زاده ۵ اردیبهشت ۱۳۰۴ – درگذشته ۲۲ مهر ۱۳۸۸) از برترین سکه شناسان معاصر و معروف به پدر سکه‌شناسی ایران بود.
ترابی بیش از شصت سال در زمینه سکه‌شناسی ایرانی و اسلامی و همچنین فرهنگ عامه فعالیت کرد. جمع‌آوری، ثبت و شناسایی سکه‌های سلسله‌های مختلف ایران، تدوین موزه آذربایجان و تدریس سکه‌شناسی را بر عهده داشت و آثار نوشتاری با ارزشی نیز در این زمینه از خود بر جای گذاشته‌است.از شاگردان استاد به امین همتی می توان اشاره کرد
زندگی

سید جمال ترابی طباطبایی زاده سال ۱۳۰۴ در محله مهاد مهین (میار میار) تبریز است. وی از نسل میرزا محمدرضی الحسنی الحسینی است که نسبتش با سی و سه پشت به حسن مجتبی می‌رسد.
وی تحصیلات ابتدایی خود را در تبریز و در دبستان تمدن آغاز نمود و دوره متوسطه را در دبیرستان‌های رشدیه و فردوس تبریز به پایان رسانید. سپس در رشته تاریخ، جغرافیا و علوم تربیتی از سال۱۳۲۶ تا۱۳۳۰ در دانشسرای عالیتهران مشغول به تحصیل شد.
بعد از دریافت رتبه یک دبیری در وزارت فرهنگ استخدام شد و سال‌ها در شهرهای ساوه و دامغان تدریس نمود. بعدها به تبریز منتقل شد و از سال از سال ۱۳۴۰ خورشیدی در دانشسرای مقدماتی پسران و دختران و دبیرستان‌های دهخدا و ایراندخت تبریز به آموزش علوم اجتماعی، زبان فرانسه و رسم فنی مشغول شد.
ترابی در گروه تاریخ دانشگاه تبریز به تدریس سکه‌شناسی پرداخت و تجربه‌هایش را در زمینه‌های خط‌شناسی و کتیبه خوانی به نسل‌های بعدی منتقل کرد و می‌گفت: «عقیده بر این دارم که اندوخته علمی و معنوی را نبایستی به گور برد.»
در سال ۱۳۳۷ مأمور ایجاد و تدوین موزه آذربایجان شد و تا سال ۱۳۴۰ نیز به عنوان رئیس موزه فعالیت کرد. وی در سال ۱۳۴۶ به عنوان کارشناس آثار باستانی و فرهنگ عامه به وزارت فرهنگ و هنر منتقل شد و برای دومین بار تا سال ۱۳۵۲ در سمت رئیس موزه آذربایجان به خدمت پرداخت. سپس تا سال ۱۳۵۷ در سمت رئیس اداره باستان‌شناسی و فرهنگ عامه آذربایجان شرقی به خدمت پرداخت تا بازنشسته شد. در دوران بازنشستگی بسیار پرتلاش تر بود و جمع‌آوری و تدوین آثار علمی اش و پژوهشی اش پرداخت.
ترابی در معرفی و شناسایی سکه‌های ایرانی بیشترین نقش را داشته و اعتقاد داشت که ایران به لحاظ سکه‌شناسی رتبه نخست دنیا را در اختیار دارد. وی در زمان فعالیتش بیش از سه هزار و پانصد سکه باستانی را جمع‌آوری نمود. در سال‌های بازنشستگی اش به دلیل مشکلات مالی مجبور به فروش آن‌ها شد که در نهایت نزدیک به سیصد سکه برایش باقی ماند.
به هنر علاقه خاصی داشت و در زمینه خوشنویسی و نقاشی آبرنگ فعالیت می‌کرد. وی که از دوستداران شهریار به حساب می‌آمد در زمینه عکاسی نیز به صورت حرفه‌ای فعالیت داشت. عکس‌های با ارزشی از مناطق مختلف ایران به ویژه تبریز قدیم گرفته بود که بخشی از آن‌ها را به مؤسسه دائرةالمعارف بزرگ اسلامی و سازمان اسناد ملی ایران تقدیم کرده بود.
وی که نامش در سالنامه جاودانه‌های ایران نیز به ثبت رسیده در بیست و دوم مهر ماه سال ۱۳۸۸ به علت کهولت سن از دنیا رفت و در قطعه هنرمندان آرامگاه وادی رحمت شهر تبریز به خاک سپرده شد.
استادان

در زمینه‌های مختلف علمی و فرهنگی از استادان بزرگی همانند عباس اقبال آشتیانی، وحیدالملک شیبانی، نصرالله فلسفی، علی اکبر بینا، مجیر شیبانی، پرویز ناتل خانلری، احمد مستوفی، محمد معین، مسعود خان کیهان و محمدباقر هوشیار بهره برد.
اعتبار جهانی

شهرت جهانی و تخصصش در سکه‌شناسی ایرانی و اسلامی باعث گشته بود که برخی از دانشمندان و کارشناسان برجسته سکه‌شناسی از موزه‌های معتبر جهان در زمینه پژوهش‌ها و شناسایی سکه‌های باستانی از وی کمک بخواهند. در این رابطه نامه‌های بسیاری باقی‌مانده که همکاری ترابی طباطبایی را با کارشناسان مطرحی همانند دکتر جرج مایلز رئیس موزه نیویورک، سلوود، والتر هینتس، برت فراگنر، اینگر کریر، ریچارد فرای، هاری فلدمن و گوتفرید هرمان نشان می‌دهد.
زندگی‌نامه ترابی طباطبایی در کتاب «راهنمای محققین تاریخ و فرهنگ آسیای مرکزی» به چاپ رسیده‌است. این کتاب توسط انتشارات دانشگاه هاروارد و به زبان انگلیسی در سال ۱۹۹۵ میلادی منتشر شده‌است.
خدمات

وی در طول شصت سال فعالیت و خدمتش هزاران سند و عکس تاریخی را جمع‌آوری نمود که به سازمان‌ها و مؤسسه‌های مختلفی اهدایشان کرد:
تعداد ۲۰۰۰ سند تاریخی به سازمان اسناد ملی ایران (تلگرافهایی که بین علمای شیراز، تبریز و تهران مبادله شده، دست خط میرزای شیرازی در تأکید بر حرام بودن تنباکو، نامه‌های حاجی میرزا حسن مجتهد تبریزی، فرمان شیخ الاسلامی در زمان کریم خان زند و فرمان شاه طهماسب دوم به ایلات و عشایر برای جنگ با روس‌ها از آن جمله می‌باشند)
تعداد ۸۰۰۰ قطعه عکس تاریخی به سازمان اسناد ملی ایران
تعداد ۶۰۰۰ قطعه عکس و فیلم مربوط به سکه‌های ایران را به مؤسسه دائرةالمعارف بزرگ اسلامی
تعداد ۴۰۰۰ قطعه فیلم مربوط به آثار باستانی آذربایجان شرقی به مؤسسه دائرةالمعارف بزرگ اسلامی
آثار

از وی بیش از سی و پنج کتاب و مقاله علمی در زمینه‌های سکه‌شناسی و فرهنگ عامه بر جای مانده که فهرست بخشی از آن‌ها چنین است:
کتابها
"سکه‌های اسلامی دوره ایلخانی و گورکانی" (۱۳۴۷)،
"نقشها و نگاشته‌های مسجد کبود تبریز " (۱۳۴۹)،
"سکه‌های شاهان اسلامی ایران"، (۱۳۵۰)،
"رسم الخط ایغوری و سیری در سکه‌شناسی" (۱۳۵۱)،
"سکه‌های آق قویونلو و مبنای وحدت حکومت صفویه در ایران" (۱۳۵۵)،
"آثار باستانی آذربایجان" (۱۳۵۵)،
"سکه‌های ماشینی ایران و مقدمه‌ای بر سکه‌شناسی" (۱۳۷۱)،
"نسب نامه شاخه‌ای از طباطبایی‌های تبریز " (۱۳۷۶)،
"کلیبر" (سرزمین دژهای تسخیر ناپذیر) (۱۳۸۱)،
"مسجد صفوی خسروشهر" (به انضمام دستنوشته‌های حسنعلی خان امیرنظام گروسی) (۱۳۸۲)،
"آثار باستانی شهرستان سراب" (۱۳۸۳)،
"سفینه نامه (دفتر اول)" (۱۳۸۳)،
"تاریخ تبریز به روایت سکه و ضمائم" (۱۳۸۴)،
"آثار باستانی اهر ارسباران" (۱۳۸۴)،
"آثاری باستانی از مناطق مختلف آذربایجان" (۱۳۸۴)،
"سفینه نامه (دفتر دوم)" (۱۳۸۶)،
"آثار باستانی استان اردبیل" (۱۳۸۷)،
مقاله‌ها
"چند سند تاریخی از صفویه تا قاجاریه"
"بوشهر به روایت تاریخ، سکه، تمبر"
"وقف نامه طالبیه تبریز"
"فرامین بقعه شیخ صفی"
"مغازه‌های مجیدالدوله یا مجیدیه"
"تاریخ سردرود به هزار سال قبل از میلاد می‌رسد"
"اولین سکه ها"
"سکه‌های تامارای گرجی"
"سکه‌هایی متنوع از اباقا آن"
"خوانندگان و ما"
"چند سکه معرفی نشده"
"از زوایای تاریخ"
"تاج و تاجداری"
"کلیسای سن استپانوس" ،بررسی‌های تاریخی، فروردین و اردیبهشت ۱۳۵۳، شماره ۵۰. مقاله مشترکی با همکاری «عبدالعلی کارنگ».
"سکه‌های قره قویونلو و آل جلایر"
"حیدربابا از نظرگاهی دیگر"
"سیری در عکاسی تبریز"
"سیاه قلم کاری گمنام از خمسه نظامی"
"سیاه قلم کاران شاهنامه امیربهادری"
"سکه‌های ضرب تبریز (شهرستان رشیدی، بوسعید، قیصریه، تبریز)
" وقف نامه سیدمحمد کچه
جایزه و نشانها

کتاب «سکه‌های آق قویونلو و مبنای وحدت حکومت صفویه در ایران» که در سال ۱۳۵۵ چاپ گشته بود به عنوان کتاب سال ایران معرفی شده و این جایزه ارزشمند را از آن خود کرد.
سنگ کلیه

Medical condition
| سنگ کلیه | سنگ کلیه |
| --- | --- |
یک سنگ کلیه ۸ میلی‌متری: یک سنگ کلیه ۸ میلی‌متری
تخصص: اورولوژی، نفرولوژی 
طبقه‌بندی و منابع بیرونی: طبقه‌بندی و منابع بیرونی
آی‌سی‌دی-۱۰: N۲۰.۰ – N۲۰.۹
آی‌سی‌دی-۹-سی‌ام: 592.0, 592.1, 592.9
دادگان بیماری‌ها: 11346
مدلاین پلاس: 000458
ئی‌مدیسین: med/۱۶۰۰
پیشنت پلاس: سنگ کلیه
سمپ: D007669
[ویرایش در ویکی‌داده]: [ویرایش در ویکی‌داده]
بیماری سنگ کلیه (به انگلیسی: urolithiasis) یا (به انگلیسی: Kidney stone disease)، جسم سختی است که از کانی‌های موجود در ادرار تشکیل می‌شود. سنگ کلیه به‌طور معمول در کلیه تشکیل می‌شود و از طریق جریان ادرار از بدن خارج می‌شود. سنگ کوچک ممکن است بدون ایجاد علائم خاصی عبور کند. اگر یک سنگ به میزان بیش از ۵ میلی‌متر (۰٫۲ اینچ) رشد کند، می‌تواند منجر به انسداد مجرای ادراری شود که درد در قسمت پشت و شکم ایجاد می‌کند. این درد که کولیک یا قولنج کلیوی نام دارد، به صورت درد عودکننده‌ای است که هر ۲۰ تا ۶۰ دقیقه تکرار می‌شود. همچنین خون ادراری، استفراغ و ادرار دردناک ممکن است اتفاق افتد.
اکثر سنگ‌ها به دلیل ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی شکل می‌گیرند. عوامل خطر شامل کلسیم بالای ادرار، چاقی و کم‌تحرکی، غذاهای خاص، برخی داروها، مکمل‌های کلسیم، هیپرپاراتیروئیدیسم، نقرس و نوشیدن مایعات ناکافی است. سنگ‌ها در کلیه به خاطر غلظت بالای مواد معدنی در ادرار تشکیل می‌شوند. تشخیص معمولاً بر اساس علائم، آزمایش ادرار و تصویربرداری پزشکی است. آزمایش خون همچنین ممکن است مفید باشد. سنگ‌ها به‌طور معمول براساس موقعیت آن‌ها طبقه‌بندی می‌شوند: سنگ کلیه (nephrolithiasis)، سنگ مجاری (ureterolithiasis)، سنگ مثانه (cystolithiasis). طبقه‌بندی دیگر بر اساس ماده‌ای است که سنگ از آن تشکیل می‌شود: اگزالات کلسیم، اسید اوریک، استرویت، سیستین؛ البته اغلب سنگ‌ها از جنس کلسیم اُگزالات هستند.
اغلب بیماران معمولاً در سال‌های اولیهٔ بلوغ جنسی و حداکثر شیوع سنی حدود ۲۸ سالگی مبتلا به سنگ‌های کلیه می‌شوند. به‌طور کلی سنگ‌های کلیه در مردان ۴ برابر زنان است، نسبت مرد به زن ۲ به ۳ است.
بهترین راه درمان برای سنگ کلیه استفاده از سنگ شکن است در این روش بدون هیچ گونه درمان تهاجمی سنگ کلیه شکسته می‌شود و بعد از سه تا چهار جلسه سنگ‌های تا ابعاد ۱۲–۱۵ میلی‌متری شکسته می‌شوند و قابلیت دفع دارد. مشورت با پزشک و همچنین فعالیت‌های ورزشی از قبیل شبیه‌سازی دوچرخه سواری معکوس (خوابیدن به پشت بر روی زمین و رکاب زدن فرضی) کمک شایانی به دفع
سنگ‌های کالیس میانی و تحتانی می‌کند.
تاریخچه

نخستین گزارش‌های سنگ ادراری احتمالاً مربوط به سنگ‌هایی است که در اسکلت یک مومیایی مصری (۴٬۸۰۰ سال پیش از میلاد مسیح) یافت شده‌است. جراحی‌هایی که برای سنگ ادراری انجام شده‌اند نیز جزو نخستین اعمال جراحی محسوب می‌شوند.
علایم و نشانه‌ها

نشانهٔ بارز سنگی که باعث انسداد مجرای ادرار شده باشد، درد مبهم و ناگهانی است که از پشت و پهلو به کشالهٔ ران و حتی بیضه‌ها کشیده می‌شود. این درد، به نام کولیک کلیوی، به عنوان یکی از شدیدترین انواع درد شناخته شده‌است و با درد زایمان مقایسه می‌شود. کولیک کلیوی ناشی از سنگ کلیه اغلب با فوریت در ادرار، بی‌قراری، هماچوری، تعریق، حالت تهوع و استفراغ همراه است. مدت درد به‌طور معمول بین ۲۰ تا ۶۰ دقیقه بوده و ناشی از انقباضات پریستالتیک مجرای ادراری است که تلاش می‌کند سنگ را خارج کند.
ارتباط جنینی میان دستگاه ادراری، سیستم تناسلی و دستگاه گوارش، علت ارجاع درد به گونادها (غدد جنسی) و همچنین ایجاد حالت تهوع و استفراغ است. ازوتمی و هیدرونفروز به علت انسداد یک یا هر دو میزنای ممکن است دیده شود.
سوزش هنگام دفع ادرار
تغییر رنگ غیرعادی ادرار (صورتی، قرمز یا قهوه‌ای)
احساس درد شدید در ناحیه پشت، پهلو و لگن
تکرر ادرار (افزایش تعداد دفعات دفع ادرار)
کم شدن غیرعادی حجم ادرار
بدبو شدن ادرار
حالت تهوع و استفراغ
بروز علائمی مثل تب و لرز
تشخیص

اگر یک یا چند مورد از علائم ذکر شده را در خود مشاهده می‌کنید، باید به پزشک متخصص اورولوژی مراجعه کنید. پس از انجام آزمایش‌های تخصصی، وجود یا عدم وجود آن، توسط پزشک تشخیص داده شده و سایر اقدامات لازم برای شما تجویز خواهد شد.
دلایل ایجاد سنگ کلیه

کمبود مصرف مایعات
چاقی و کم‌تحرکی
مصرف بیش از حد پروتئین حیوانی، سدیم و ویتامین ث
بیماری‌های زمینه‌ای از جمله پرکاری پاراتیروئید (که باعث دفع بیش از حد کلسیم از ادرار می‌شود)، غلظت بالای اگزالات در ادرار (هیپراگزالوری اولیه)، بیماری‌های التهابی روده
مصرف الکل
سنگ در میزنای چپ و راست در پرتو نگاری کلیه مثانه و مجاری ادراری دیده می‌شود.
سنگی به اندازهٔ ۳ میلیمتر (نشان‌گذاری شده با علامت پیکان) در سی تی اسکن ساده (بی کنتراست) شکم دیده می‌شود.
| نوع سنگ کلیه | شیوع | شرایط ایجاد | رنگ | روش مشاهده | ویژگیها |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| کلسیم اُگزالات | ۸۰٪ | وقتی ادرار اسیدی است. (pH کاهش یافته) | Black/dark brown | Radio-opaque | قسمتی از اگزالات در ادرار توسط بدن تولید می‌شود. کلسیم و اگزالات بخشی از رژیم غذایی هستند اما تنها عوامل ایجادکننده سنگ‌های اگزالات کلسیم نیستند. اگزالات غذا در بسیاری از سبزیجات، میوه‌ها و آجیل یافت می‌شود. کلسیم استخوان نیز ممکن است در تشکیل سنگ کلیه نقش داشته باشد. |  |
| Calcium phosphate | ۵–۱۰٪ | وقتی ادرار قلیایی است (pH بالا) | سفید کدر | Radio-opaque | در ادرار قلیایی، به ویژه هنگامی که پروتئوز وجود دارد، محتمل است. |  |
| اسید اوریک | ۵–۱۰٪ | when urine is persistently acidic | Yellow/reddish brown | Radiolucent | رژیم‌های غذایی غنی از پروتئین‌های حیوانی و پورین، پیش‌سازها به‌طور طبیعی در تمام مواد غذایی یافت می‌شود، اما به‌طور ویژه در گوشت اندام‌ها، ماهی و صدف‌های وحشی. |  |
| Struvite | ۱۰–۱۵٪ | عفونت در کلیه | سفید کدر | Radio-opaque | جلوگیری از سنگ‌های استروویت (struvite) بستگی به در امان ماندن از عفونت دارد. تحقیقات نشان داده که رژیم غذایی بر روی ساخت سنگ‌های راکتی تأثیر نمی‌گذارد. |  |
| سیستین | 1–2% | اختلال نادر ژنتیکی | Pink/yellow | Radio-opaque | سیستین، یک اسید آمینه (یکی از بلوک‌های ساختمانی پروتئین) است، از طریق کلیه‌ها و به ادرار نشت می‌یابد و کریستال‌ها را تشکیل می‌دهد. |  |
| گزانتین |  | شدیداً نادر | Brick red | Radiolucent |  |  |
توصیه های درمانی به بیماران سنگ کلیه

حمام یا بخار آب گرم و مصرف مایعات در صورت عدم منع مفید است. بیماران با نارسایی کلیوی ونارسایی قلبی   که محدودیت مصرف مایعات دارند باید درمورد میزان مصرف مایعات با پزشک مشورت کنند.  رژیم غذایی بیماران با  توجه به جنس سنگ آنها درنظر گرفته می شود بیمارانی که جنس سنگ آنها اگزالات بوده است باید مصرف موادی که میزان اگزالات ادراری را بالامی برند مثل اسفناج، چای، ریواس، سبوس گندم ، توت فرنگی و شکلات وبادام زمینی را در رژیم غذایی خود کاهش دهند . بیمارانی که جنس سنگ آنها سیستیین است باید مصرف پروتیین را کاهش دهند ومصرف مایعات را افزایش دهند وادرار را قلیایی نگه دارند. بیماران دارای جنس سنگ اسید اوریک باید رژیم غذایی کم پورین داشته باشند ومصرف صدف وقارچ وگوشت را دررژیم غذایی خود کاهش دهند..بیمارانی که سابقه سنگ های کلیوی دارند باید روزانه بین 8 تا 10 لیوان  آب بنوشند،  به این بیماران توصیه می شود برون ده ادراری خود را بیش از 2لیتر در روز نگه دارند(برگرفته از کتاب پرستاری بزرگسالان، بیماری های کلیه ومجاری اداری برونر وسودارث). توصیه می شود با مشاهدهٔ نخستین عفونت ادراری به پزشک مراجعه کنند، هر چند وقت یک بار آزمایش ادرار انجام دهند و مراقب افزایش میزان اوره و کراتینین و نیتروژن اوره خون خود باشند.
داروی گیاهی عصارهٔ اورتیکا، خاصیت ضد التهاب، مدر و آنتی باکتریال دارد و به دفع سنگ کلیه و کاهش التهاب و عفونت دستگاه ادراری کمک می‌کند. مواد مؤثر این عصاره شامل کوئرستین و کافئوئیل مالیک اسید از پیکر رویشی گیاه گزنه است. ترکیب کوئرستین موجود در گزنه، آزادسازی هیستامین از بازوفیل‌ها و ماستوسیت‌ها را کاهش داده و تولید فاکتورهای التهابی TNF-α، IL1-β، نیتریک اکسید و آنزیم‌های دخیل در التهاب مانند سیکلواکسیژناز و لیپواکسیژناز را مهار می‌کند. این عصاره سبب کاهش وزن کلیه و سطح کراتین ادرار شده و موجب برگرداندن سطح pH ادرار به حالت طبیعی می‌شود. همچنین استفاده از این عصاره، ساخت کریستال اگزالات کلسیم و تخریب بافت کلیه را کاهش داده و سبب ساخت مجدد توبول‌ها و گلومرول‌های کلیه می‌شوند. وجود فیتوکمیکال‌های فلاونوئیدها، ساپونین‌ها و آنتوسیانین‌ها در این عصاره، می‌تواند دلیل کاهش ساخت و تشکیل کلسیم و اگزالات در کلیه باشد.
در صورتی که سنگ بزرگ‌تر از یک سانتی‌متر باشد از عمل جراحی استفاده می‌کنند. برای درمان از لیزر، ESWL, TUL، سیستوسکوپی، نفرولیتوتومی و کمولیز استفاده می‌کنند.
هنگام ایجاد درد حاد (اغلب ناشی از گیرکردن سنگ در مجاری) مسکن‌های مخدر و غیراستروئیدی مفید هستند. معمولاً در چنین مواقعی درمان بر اساس انتظار برای دفع سنگ از طریق جریان ادرار است.
بلورهای کوچک تشکیل شده در کلیه از جنس کلسیم اگزالات به اندازهٔ ۴ تا ۵ میلی‌متر.
بلورهای ستروویت در آزمایش میکروسکوپی ادرار دیده می‌شود.
شهروندان سوری در خارج

شهروندان سوری در خارج به مهاجرین سوری در طول قرن ۱۹ و پس از آن اطلاق می‌شود که به انتخاب خود یا به اجبار وطن خود سوریه را ترک کردند و در حال حاضر در دیگر کشورها به عنوان مهاجر یا به عنوان پناهندگان جنگ داخلی سوریه زندگی می‌کنند.
تاریخچه

مهاجرت شهروندان سوری به بسیاری از مناطق دنیا بعد از مواجه شدن سوریه با بحران‌های اقتصادی در حکومت عثمانی‌ها از سال ۱۸۲۰ شروع شد، کشورهایی که شامل این مهاجرت بودند از اساس شامل مصر، آمریکا، آمریکای جنوبی بودند، بعد از جنگ جهانی اول تعدادی از سوری‌ها به آلمان و ایالات متحده آمریکا مهاجرت کردند، در جریان استعمار فرانسه بر سوریه تعدادی از سوری‌ها به فرانسه برای تحصیلات مهاجرت کردند و در همان‌جا باقی ماندند و بعد از جنگ جهانی دوم تعداد زیادی به کشورهای آمریکای جنوبی و اروپا مهاجرت کردند، همچنین بعد از دوران صادرات نفت و وضعیت خوب زندگی، تعدادی به کشورهای عربی خلیج مهاجرت نمودند این موضوع به سال‌های ۱۹۷۰ بر می‌گردد کما اینکه در همان سال‌ها تعدادی به کشورهای استرالیا و چین و اندونزی مهاجرت کردند.