سلطنت تالپور
امرای شهدادانی تالپور، ریاست حیدرآباد

| سلسله | تالپر |
| --- | --- |
تاسیس: ۱۴ نوامبر ۱۷۸۳ میلادی
فروپاشی: ۱۸۴۳ میلادی ۱۹۲۲ میلادی
نخستین: امیر فتح علی خان اول شهدادانی تالپر
واپسین: امیر محمد نصیرخان شهدادانی تالپر بلوچ امیر عبدالحسین خان شهدادانی تالپر بلوچ
شعار: زهی تالپر گردید مقبول عام که مرصع باشد بشاهی نظام
قلمرو: حیدرآباد - وانگا بازار - عمر کوت - کوں هیرا - شهدادپور - شاه بندر - میانی - سکرند - تهتهه- کراچی - سیحوان- شکارپور - کمبر - سوکر - غوتکی - اوبارو - سبزل کوت - بهاول پور ریاست خیرپور و ریاست میرپورخاص
امروزه بخشی از: ایالت سنده - پاکستان
دین: اسلام
مذهب: تصوف - تشیع
زبان رسمی: فارسی
سایر زبانها: 
| 0 | 1 |
| --- | --- |
زبان دربار و نمایندگان دولتهای همسایه: فارسی
زبان گویشی با خانواده: سندی
زبان گویشی با انگلیسی‌ها و سایر سرداران سنده: سندی اردو
دودمان: هوت
نژاد: بلوچ
| 0 | 1 |
| --- | --- |
پادشاهان مستقل: ۶
امیران خودمختار بعد از فروپاشی پادشاهی مستقل آنها در جنگ میانی: ۷
|}
| تصویر | چهار یار اول | مدت حکومت | تخت‌نشینی | انتقال قدرت |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|   | امیر فتح علی خان اول شهدادانی تالپور | ۱۹ سال | ۱۷۸۳ | ۱۸۰۲ |
|  | امیر غلام علی خان شهدادانی تالپور | ۱۰ سال | ۱۸۰۲ | ۱۸۱۲ |
|  | امیر کرم علی خان شهدادانی تالپور | ۱۶ سال | ۱۸۱۲ | ۱۸۲۸ |
|  | امیر مراد علی خان شهدادانی تالپور | ۵ سال | ۱۸۲۸ | ۱۸۳۳ |
| تصویر | چهار یار دوم | مدت حکومت | تخت‌نشینی | انتقال قدرت |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|   | امیر نورمحمدخان اول شهدادانی تالپور | ۶سال | ۱۸۳۳ | ۱۸۳۹ |
|   | امیر محمد نصیرخان شهدادانی تالپور | ۴سال | ۱۸۳۹ | ۱۸۴۳ |
|   | امیر شهدادعلی خان شهدادانی تالپور | ۴ سال | شریک حکومتی امیر محمد نصیرخان بود | شریک حکومتی امیر محمد نصیرخان بود |
|   | امیر محمدخان شهدادانی تالپور | ۲ سال | ۱۸۴۱ | ۱۸۴۳ |
|   | امیر صوبدار خان دوم شهدادانی تالپور | ۲ سال | ۱۸۴۱ | ۱۸۴۳ |
| تصویر | امیران مستقل حیدرآباد | سال جلوس | انتقال قدرت | جانشین |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|   | امیر محمد حسین علی خان شهدادانی تالپور | ۱۸۶۰ | ۱۸۷۸ | امیر نورمحمدخان دوم |
|   | امیر محمد حسن علی خان شهدادانی تالپور | ۱۸۶۳ | ۱۹۰۷ | امیر عبدالحسین خان سانگی |
|    | امیر نورمحمدخان دوم | ۱۸۷۸ در لطیف آباد | ۱۹۲۰ | امیر عبدالحسین خان سانگی |
|   | امیر عبدالحسین خان سانگی | ۱۹۰۷ | ۱۹۲۲ | ندارد |
امیران حیدرآباد سند از سال ۱۷۸۳ میلادی تا سال ۱۸۴۳ میلادی به صورت کاملاً خودمختار بر این سرزمین پادشاهی نمودند. آنها در ۱۷۸۳ میلادی به رهبری سردار جوان خود صاحب زاده میر فتح علی خان اول در نبردی موسوم به هالانی در مقابل شاه وقت سنده از سلسله کلهوره یعنی میان عبدالنبی خان ایستادگی کردند تا خون شهدای خود را از او بگیرند در این نبرد سردار ولی محمد خان اول لغاری فرزند شهید سردار غلام محمد خان لغاری نیز به اتفاق خاندان لغاری حضور داشت سرانجام بلوچ‌ها پیروز شدند و با فتح خدا آباد پایتخت کلهوره سلسله تالپور شروع بکار کرد تا سال ۱۷۸۹ میلادی پایتخت سلسله کلهوره شهر خدا آباد بود.
در سال ۱۷۸۴ میلادی یک سال پس از آغاز پادشاهی تالپورها، شاه امیر فتح علی خان اول دو عموزاده خود را که دو بازوی قدرتمند او بودند به دربار فراخواند یکی امیر سهراب علی خان و دیگری امیر تارو خان نام داشت مطابق شیوه سلطنت شراکتی که تالپورها داشتند به هر یک اراضی وسیعی در سنده اختصاص یافت که عبارتند از:
۱- سخی امیر سهراب علی خان اول شهدادانی تالپور مالک ریاست خیرپور گردید که از ۱۷۸۴ تا ۱۹۵۵ میلادی نوادگانش بر آن ریاست حکومت کردند و نام آنها از شهدادانی به سهرابانی تالپور تغییر یافت.
۲- امیر تارو خان از تیره مانکانی تالپور بود وی مالک ریاست میرپور خاص گردید که نام مانکانی تالپور بر آنها نهاده شد و از سال ۱۷۸۴ تا ۱۸۴۳ میلادی سلطنت کردند.
امیر فتح علی خان اول پس از آنکه در سال ۱۷۸۹ میلادی پایتخت خود را از خدا آباد به حیدرآباد منتقل کرد در قلعه سلطنتی پکا قلعه سکونت نمود و دو دیوان برپا کرد دیوان خاص و دیوان عام که کارایی آنها متفاوت بود، در دیوان خاص شاهزادگان و وزیران با شاه دیدار می‌کردند اما در دیوان عام وزیران و سرداران قبایل بلوچ حضور داشتند فرستادگان سایر دولت‌های خارجی نیز وابسته به مقامشان در دیوان خاص با شاه ملاقات می‌کردند.
نخستین و بزرگ‌ترین وزیر اعظم سلسله شهدادانی تالپور در حیدرآباد فردی بنام نواب ولی محمد خان اول لغاری بود او از عهد امیر فتح علی خان اولین شاه سلسله تالپور تا عهد امیر مراد علی خان تالپور چهارمین پادشاه تالپور در این مقام قرار داشت دیگر برادران و برادرزادگان وی نیز هر یک به وظیفه مهمی همچون خزانه داری، والی گری و مصاحب شخصی برگزیده شدند.
از آنجایی که شیوه حکمرانی تالپورها شراکتی بود امیر فتح علی خان سه برادر کوچک‌تر خود را نیز همزمان در حکومت شریک کرد و با آنها عهدنامه ای نوشت که از آن با عنوان چویاری به معنی چهار یار یاد می‌کنند علت این امر جلوگیری از هرگونه نفاق و شورش شاهزادگان بود که متأسفانه این موضوع با وفات آخرین برادر شان امیر مراد علی خان تالپور پایان یافت و نوبت به شاهزادگان جدید رسید در میان آنها چهار نفر از دیگر شاهزادگان قدرت بیشتری داشتند که عبارتند از:
شاهزاده امیر صوبیدار خان دوم فرزند شاه امیر فتح علی خان اول
شاهزاده امیر نورمحمد خان اول فرزند شاه امیر مراد علی خان
شاهزاده امیر محمد نصیر خان اول فرزند شاه امیر مراد علی خان
شاهزاده امیر محمد خان فرزند شاه امیر غلام علی خان
این چهار شاهزاده که با یکدیگر عموزاده بودند بر سر کسب قدرت در حال رقابت بودند حتی به جایی رسید که هر یک به‌طور جداگانه بر بخشی از ایالت سنده حکومت مستقلی به راه انداخته بود و بغیر از خودش کسی را شاه نمی‌خواند اندکی بعدتر قدرتمندترین ایشان شاهزاده میر نورمحمد خان فرزند بزرگ شاه امیر مراد علی خان سه تن دیگر را گردهم آورده و به رسم پدران خود عهدنامه چویاری ثانی را نگارش کردند تا به ترتیب هر یک از آنها جانشین دیگری شود مطابق این عهد نامه حکومت پس از امیر مراد علی خان حق ولیعهد او شاهزاده میر نورمحمد خان گردید و به ترتیب شاهان چویاری ثانی عبارتند از:
امیر نور محمد خان
امیر محمد نصیر خان
امیر محمد خان
امیر صوبیدار خان ثانی
این روند تا زمان وفات امیر نورمحمد خان اول ادامه یافت اما با وفات او مجدداً سه شاهزاده دیگر به همراه شاهزادگان جدید مدعی سلطنت شدند اینبار امیر محمد نصیر خان سیاست اشتباهی را در مقابله با انگلیسی‌ها پیش گرفت او حتی با شاه شجاع که از شاهان کابل بود به نبرد برخاست و دیگر حامی مهمی را از دست داد به این ترتیب نیروهای انگلیسی در سال ۱۸۴۳ میلادی به رهبری سر چارلز ناپیر وارد صحرای میانی در سنده شدند آنها با تعداد نفرات اندک خود در مقابل ارتش چند هزار نفری و توپخانه شاهی تالپورها پیروزی بزرگی را نصیب خود نمودند از طرف مقابل تمام شاهزادگان مدعی حکومت بر سنده روز بعد لباس ابریشمی و گران بها، تفنگ‌های زیبا و طلاکوب، شمشیرها و خنجرهای مرصع بر کمر راهی کمپ انگلیسی‌ها شدند در آنجا سر چارلز ناپیر همه را اسیر نمود تنها شاهزاده امیر صوبیدار خان ثانی در کاخ سلطنتی پکا قلعه تاج بر سر نهاده و خود را شاه مستقل سنده معرفی نمود از قضا انگلیسی‌ها او را نیز اسیر نموده و بر پشت فیل برهنه ای سوار کردند چند روز بعد همه ایشان را که بیش از پانزده شاهزاده تالپور بودند روانه بمبی و کلکته در هند کردند در آنجا برخی از این افراد مقتول شده و برخی دیگر پس از تحمل بیست سال اسارت و حقارت به وطن خود بازگشتند.