stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ده کایید

مکان
| ده کایید | ده کایید |
| --- | --- |
روستا: روستا
مختصات: ۳۳°۵۵′۴۴″شمالی ۴۹°۰۳′۰۴″شرقی﻿ / ﻿۳۳٫۹۲۸۸۸۹°شمالی ۴۹٫۰۵۱۱۱۱°شرقی﻿ / 33.928889; 49.051111: مختصات: ۳۳°۵۵′۴۴″شمالی ۴۹°۰۳′۰۴″شرقی﻿ / ﻿۳۳٫۹۲۸۸۸۹°شمالی ۴۹٫۰۵۱۱۱۱°شرقی﻿ / 33.928889; 49.051111
استان: مرکزی
شهرستان: شازند
بخش: زالیان
دهستان: زالیان
جمعیت: ۲۱۳ نفر (سرشماری ۹۵)
ده کایید روستایی در دهستان زالیان از بخش زالیان در شهرستان شازند از توابع  استان مرکزی در ایران است که در فاصله‌ی ۷۳ کیلومتری اراک و در ۳۵ کیلومتری بروجرد قرار گرفته است. مردم این روستا از مردم لر هستند و یکجا نشینان ایل زیار یا آل زیار و طوایف مختلف این ایل در این روستا زندگی می کنند. تپه‌ی تاریخی، حمام قدیمی، قنات‌ها و سنگ قبرهای نفیس به جا مانده از گذشته همگی نشان از تاریخی بودن این روستا دارد. در سال‌های گذشته تپه‌ی تاریخی ده کایید تخریب شد و بسیاری از سنگ نوشته‌های باارزش آن توسط افراد سود جو به تاراج رفت. این روستای تاریخی و زیبا بهاری دلنشین، تابستانی معتدل و پاییز و زمستانی سرد دارد. کشاورزی، دامپروری ، زنبورداری و باغداری شغل اصلی مردم ده کایید است. هنر و حرفه‌ی ده کاییدی‌های مقیم اراک و تهران اغلب گچکاری، گچبری و ساختمان سازی است. تعزیه خوانی در ده کایید قدمتی نزدیک به دو قرن داشته و  یکی از میراث‌های فرهنگی آن به حساب می‌آید تا جایی که این روستا همواره یکی از کانون‌های تعزیه در منطقه‌ی اراک بوده است. آب کشاورزی و آب آشامیدنی روستا از جویبارها و چند رشته قنات بسیار قدیمی تامین می‌شود. زمین‌های کشاورزی روستا بیشتر در چند چشمه‌ به نام‌های شَکلاغ(شَکل‌بلاغ)، جو صفر، دالمالگه، کهریز و قلی‌بلاغ قرار دارد.
انگور، گردو و زردآلو مهم‌ترین میوه‌های ده کایید می‌باشد. همچنین و براساس مطالعات انجام شده، خاک و اقلیم این روستا مستعد کشت زعفران است. چند سد خاکی کوچک از جمله سد دالمالگه برای نگهداری گل‌ و لای و بارش‌های زمستانی احداث شده است.
ده کایید در سال های اخیر شاهد ساخت و سازهای زیادی به سبک مدرن بوده و رفته رفته از حالت قدیمی خود فاصله گرفته است. امکانات روستا شامل دسترسی به بزرگراه بروجرد-اراک (جاده ۵۶ ) در مسیر ترانزیتی تهران-جنوب، آب لوله کشی، برق، گاز، شبکه تلفن همراه، دیتای 4G، درمانگاه و پاسگاه و مراکز آموزشی است.
جمعیت

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این روستا ۲۱۳ نفر (۸۳خانوار) بوده‌است.
| جمعیت تاریخی> سال | جمعیت تاریخی> جمعیت | جمعیت تاریخی> ±% |
| --- | --- | --- |
| ۱۳۸۵ | ۳۴۰ | —     |
| ۱۳۹۰ | ۲۵۹ | ۲۳٫۸٪− |
| ۱۳۹۵ | ۲۱۳ | ۱۷٫۸٪− |
نگارخانه

سد دالمالگه.
باغهای دهکایید در پائیز.
زمین های کشاورزی منطقه.
روستای دهکایید در مجاورت بزرگراه بروجرد-اراک.
فرانکفورت (مین)

Town در آمریکا
| فرانکفورت (مین) | فرانکفورت (مین) |
| --- | --- |
Town: Town
موقعیت فرانکفورت (مین) در نقشه: موقعیت فرانکفورت (مین) در نقشه
مختصات: ۴۴°۳۶′۴۴″ شمالی ۶۸°۵۴′۴۲″ غربی﻿ / ﻿۴۴٫۶۱۲۲۲°شمالی ۶۸٫۹۱۱۶۷°غربی﻿ / 44.61222; -68.91167: مختصات: ۴۴°۳۶′۴۴″ شمالی ۶۸°۵۴′۴۲″ غربی﻿ / ﻿۴۴٫۶۱۲۲۲°شمالی ۶۸٫۹۱۱۶۷°غربی﻿ / 44.61222; -68.91167
ایالت آمریکا: مین
County: شهرستان والدو، مین
ثبت‌شده: ۲۵ ژوئن ۱۷۸۹
حکومت: حکومت
 • نوع: Town Meeting-Select Board
مساحت: مساحت
 • کل: ۲۵٫۹۱ مایل مربع (۶۷٫۱۱ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۲۴٫۶۱ مایل مربع (۶۳٫۷۴ کیلومتر مربع)
 • آب: ۱٫۳۰ مایل مربع (۳٫۳۷ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۲۱۰ فوت (۶۴ متر)
جمعیت (سرشماری ۲۰۲۰ ایالات متحده آمریکا): جمعیت (سرشماری ۲۰۲۰ ایالات متحده آمریکا)
 • کل: ۱۲۳۱
 • تراکم: ۵۰/مایل مربع (۱۹٫۳/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۵ (منطقه زمانی شرقی)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۴ (EDT)
زیپ‌کد: ۰۴۴۳۸
کد منطقه: 207
استاندارد پردازش اطلاعات فدرال: ۲۳–۲۶۲۸۰
سامانه اطلاعات نام‌های جغرافیایی feature ID: ۰۵۸۲۴۷۸
وبگاه: Town of Frankfort, Maine
فرانکفورت (به انگلیسی: Frankfort) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان والدو، مین واقع شده‌است. فرانکفورت ۶۷٫۱۱ کیلومتر مربع مساحت و ۱٬۲۳۱ نفر جمعیت دارد و ۶۴ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
کالینگا (منطقه)

Region
| کالینگا (منطقه) | کالینگا (منطقه) |
| --- | --- |
Region: Region
State:  اودیشا (central and southern)  آندرا پرادش (northern) 
بنیان‌گذار: King Kalinga of Mahabharata
Languages: Languages
 • Spoken: زبان اوریه، زبان تلوگو (only in parts of Northern AP)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۵:۳۰ (زمان استاندارد هند)
Ancient and Medieval Capitals: Tosali, Sisupalgarh, Dantapuram، پیتاپورام، Kalinganagara، کوتاک
کالینگا (انگلیسی: Kalinga)، یک منطقه تاریخی  هند است. به طور کلی به عنوان منطقه ساحلی شرقی بین رودخانه‌های  گنگ (رود) و  گوداواری تعریف می‌شود، اگرچه مرزهای آن با قلمرو حاکمانش در نوسان است. قلمرو اصلی کالینگا اکنون تمام  اودیشا و بخشی از شمال  آندرا پرادش را در بر می گیرد. در وسیع‌ترین گستره‌اش، منطقه کالینگا همچنین شامل بخش‌هایی از  چتیسگر امروزی بود که تا  امارکانتاک در غرب امتداد داشت. در دوره باستان تا ساحل گنگ (رود) گسترش یافت.
دینگ‌سون

Village در People's Republic of China
| دینگ‌سون 丁村村 | دینگ‌سون 丁村村 |
| --- | --- |
Village: Village
دینگ‌سونLocation in Shanxi: دینگ‌سونLocation in Shanxi
مختصات: ۳۵°۵۰′۲۸″ شمالی ۱۱۱°۲۴′۴۸″ شرقی﻿ / ﻿۳۵٫۸۴۱۱۱°شمالی ۱۱۱٫۴۱۳۳۳°شرقی﻿ / 35.84111; 111.41333: مختصات: ۳۵°۵۰′۲۸″ شمالی ۱۱۱°۲۴′۴۸″ شرقی﻿ / ﻿۳۵٫۸۴۱۱۱°شمالی ۱۱۱٫۴۱۳۳۳°شرقی﻿ / 35.84111; 111.41333
استان‌های جمهوری خلق چین: شانشی
شهر در سطح ولایت: لینفن
شهرستان‌های جمهوری خلق چین: شهرستان شیانگفن
شهرک‌های جمهوری خلق چین: Xincheng (新城镇)
دینگ‌سون (چینی: 丁村村�) روستایی قدیمی است که در شین‌چنگ (新城镇)، شهرستان شیانگفن، در حدود ۲۸ کیلومتری جنوب لینفن، در جنوب شانشی، چین قرار دارد.
توضیحات سایت

حیاط‌های تاریخی مسکونی در دینگ‌سون شامل مجموعه‌ای از حیاط‌های «چهارگوش» است که در چهار جهت دارای ساختمان‌هایی از جمله تالارهای اصلی، اتاق‌های جانبی در بخش‌های شرقی و غربی، راهروها و ورودی‌ها هستند. در مجموع، ۴۰ مجموعه کامل از حیاط‌های «چهارگوش» در این منطقه وجود دارد که شامل ۵۹۸٫۵ جیان (کوچک‌ترین واحد ساختمانی، تقریباً معادل ۱۵ متر مربع) بوده و مساحتی در حدود ۴۸٬۰۰۰ متر مربع را پوشش می‌دهد.
تاریخچه

قدیمی‌ترین حیاط‌ها در سال بیست‌ویکم از دوران سلطنت وان‌لی (۱۵۹۳) از دودمان مینگ ساخته شدند و جدیدترین آن‌ها متعلق به اوایل دوره جمهوری‌خواهی است. به‌طور کلی، این مجموعه به سه بخش تقسیم می‌شود: حیاط‌های شمالی، حیاط‌های میانی و حیاط‌های جنوبی. هر یک از این بخش‌ها شامل ساختمان‌هایی از دوران دودمان مینگ، دوره‌های اولیه و میانی دودمان چینگ و دوره‌های پایانی دودمان چینگ است. این مجموعه یکی از نمونه‌های شاخص معماری مردمی از دوران مینگ و چینگ در شمال چین محسوب می‌شود. از آنجا که این ساختمان‌ها در دوره‌های مختلف ساخته شده‌اند، طراحی و سبک آن‌ها نیز متفاوت است.
وضعیت میراث جهانی

این سایت در تاریخ ۱۲ فوریه ۱۹۹۶ در فهرست موقت یونسکو برای میراث جهانی در دسته فرهنگی ثبت شد.
ریچل ریوز

| بسیار محترم ریچل جین ریوز | بسیار محترم ریچل جین ریوز |
| --- | --- |
پرتره رسمی ریوز، ۲۰۲۴: پرتره رسمی ریوز، ۲۰۲۴
رئیس خزانه: رئیس خزانه
متصدی: متصدی
آغاز به کار  ۵ ژوئیه ۲۰۲۴: آغاز به کار  ۵ ژوئیه ۲۰۲۴
نخست‌وزیر: کی‌یر استارمر
پس از: جرمی هانت
رئیس کمیته بیزینس، بازرگانی و استراتژی صنعتی: رئیس کمیته بیزینس، بازرگانی و استراتژی صنعتی
دوره مسئولیت ۱۲ ژوئیه ۲۰۱۷ – ۷ آوریل ۲۰۲۰: دوره مسئولیت ۱۲ ژوئیه ۲۰۱۷ – ۷ آوریل ۲۰۲۰
پس از: لاین رایت
پیش از: دارین جونز
عضو مجلس (بریتانیا) از لیدز وست و پودسی: عضو مجلس (بریتانیا) از لیدز وست و پودسی
متصدی: متصدی
آغاز به کار  ۶ مه ۲۰۱۰: آغاز به کار  ۶ مه ۲۰۱۰
پس از: جان بتل
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: ریچل جِین ریوِز ۱۳ فوریهٔ ۱۹۷۹ ‏(۴۶ سال) لویشام، لندن، انگلستان
حزب سیاسی: کارگر
همسر(ان): نیکولاس جویسی
فرزندان: ۲
محل تحصیل: نیو کالج، آکسفورد (کارشناسی) مدرسه اقتصاد لندن (کارشناسی ارشد)
وبگاه: وبگاه رسمی
ریچل جین ریوز (زاده ۱۳ فوریه ۱۹۷۹)، یک سیاستمدار بریتانیایی است که از ژوئیه ۲۰۲۴ به عنوان رئیس خزانه بریتانیا خدمت می‌کند. او عضو حزب کارگر است و از سال ۲۰۱۰ عضو مجلس عوام بریتانیا (MP) لیدز وست و پودسی، (سابقاً لیدز وست) بوده است. او قبلاً در بین سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۵ و از سال ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴ در وزارتخانه‌ها و کابینه‌های سایه‌ای مختلف فعالیت داشته است.
خلوص (بستک)

مکان
| خلوص خُلوس | خلوص خُلوس |
| --- | --- |
روستا: روستا
مختصات: ۲۷°۰۶′۳۹″شمالی ۵۴°۱۹′۱۴″شرقی﻿ / ﻿۲۷٫۱۱۰۹۴۴۸°شمالی ۵۴٫۳۲۰۵۵۸۳°شرقی﻿ / 27.1109448; 54.3205583: مختصات: ۲۷°۰۶′۳۹″شمالی ۵۴°۱۹′۱۴″شرقی﻿ / ﻿۲۷٫۱۱۰۹۴۴۸°شمالی ۵۴٫۳۲۰۵۵۸۳°شرقی﻿ / 27.1109448; 54.3205583
استان: هرمزگان
شهرستان: بستک
بخش: کوخردهرنگ
دهستان: هرنگ
جمعیت: ۱۱۲۳ نفر (سرشماری ۹۵)
خُلوص، روستایی در دهستان هرنگ بخش کوخردهرنگ شهرستان بستک در استان هرمزگان ایران است.
زبان خلوصی

آنچه وجه متمایز این آبادی نسبت به‌آبادی‌های شهرستان بستک است، زبان این آبادی می‌باشد. اهمیت این روستا در خلیج‌فارس نیز بیشتر به ساختار زبانی آن بر می‌گردد. این زبان دارای ساختار متفاوت نسبت به زبان فارسی است و دارای دستور زبان خاصی است که مردم منطقه جنوب ایران کمتر به آن آشنایی دارند. به خاطر سخت بودن تلفط و دستور زبان آن افراد اندکی می‌توانند آن را یاد بگیرند.
ولی مردم روستای خلوص در استان هرمزگان به آن صحبت می‌کنند. راجع به این زبان در دانشگاه‌های داخل و خارج از کشور پایان‌نامه نوشته شده‌است.
با تحقیقات صورت گرفته این زبان شباهت کامل با زبان جدگالی در مناطق اطراف چابهار دارند.
زبان سندی نیز در این روستا رواج دارد اگرچه اکثر مردم این روستا بر خلاف گتاو به زبان فارسی صحبت میکنند. [نیازمند منبع]
محدوده خلوص

از شمال کوه گچ بستک و رشته کوه ناخ، از جنوب صحرای خلوص و رودخانه مهران، از مغرب گتاو و کاشنو، و از مشرق به هرنگ محدود می‌گردد.
نژاد

گفته می‌شود مردمان این روستا هم مانند روستای گتاو از نژاد هندی یا هندوستانی هستند و به زبان هندی صحبت می‌کنند.
این اقوام سالهای دور از هندوستان به این منطقه مهاجرت کرده‌اند و در خلوص سکونت گزیده‌اند.
روایت است که این اقوام در زمان پیش از اسلام به این منطقه مهاجرت کرده‌اند و بعد از ورود دین اسلام به اقلیم فارس مانند سایر مردم منطقه دین اسلام پذیرفته‌اند. و با مرور این زمان طولانی هنوز زبان مادری خودشان حفظ کرده‌اند و با زبان هندی با هم دیگر صحبت می‌کنند و نیز این زبان به کودکان خودشان می‌آموزند.
البته زبان فارسی با لهجه محلی نیز بلد هستند و با دیگران صحبت می‌کنند.
اما نژاد و اصلیت و منشأ این زبان و روستای خلوص، حدود ۵۰۰ سال پیش در زمان حکومت عثمانی در شهر افسوس ترکیه _  بتا خلوص است ، برمی‌گردد.
پیشینه تاریخی

آثار و شواهدی نظیر قنات‌های زیرزمینی، دخمه‌های قدیمی کنده شده در کوه‌های نزدیک روستای خلوص و وجود سفال‌های یافت شده در دشت خلوص، به خوبی نشان می‌دهد که این مکان تاریخی، قدمتش به ایران پیش از اسلام بر می‌گردد و به مروز زمان سکونت‌گاه مردم از دشت به کوهپایه‌های این سکونت‌گاه منتقل شده‌است. این امر نشان می‌دهد که مردم این مکان از یک زندگی کشاورزی در دشت، به یک زندگی دامپروری و کشاورزی در کوهپایه روی آوردند.
جمعیت

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت این روستا برابر با ۱٬۱۲۳ نفر (۲۸۹ خانوار) بوده‌است.
سیمون براون

سیمون براون ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد :
سیمون براون (بازیکن فوتبال، زاده ۱۹۷۶)
سیمون براون (بازیکن فوتبال، زاده ۱۹۸۳)
رابرت گودارد (بازیکن فوتبال)

| اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی |
| --- | --- | --- | --- |
نام کامل:  Robert James Goddard
زادروز:  22 November 1898
زادگاه:  بریستول
تاریخ مرگ:  ۱۹۶۸ (۷۲−۷۳ سال)
پست:  دروازه‌بان
باشگاه‌های حرفه‌ای*: باشگاه‌های حرفه‌ای*
| سال‌ها |  باشگاه‌ها |  بازی† |  (گل)† |
| ۱۹۲۰–۱۹۲۱ |  چارلز هیل |   |   |
| ۱۹۲۱–۱۹۲۴ |  باشگاه فوتبال بریستول سیتی |  ۲۱ |  (۰) |
| ۱۹۲۴–۱۹۲۵ |  باشگاه فوتبال ردینگ |  ۰ |  (۰) |
| مجموع |   |  ۲۱ |  (۰) |
 تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است. :  تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است. 
رابرت گودارد (انگلیسی: Robert Goddard؛ 22 November 1898 – ۱۹۶۸ (۷۲−۷۳ سال)) بازیکن فوتبال اهل پادشاهی متحد بریتانیای کبیر و ایرلند بود.
ایستگاه راه‌آهن غرب پکن

ایستگاه راه‌آهن غرب پکن (انگلیسی: Beijing West railway station) یک ایستگاه در شهر پکن، چین است که در سال ۱۹۹۶ تأسیس شده است.
این ایستگاه با ۵۱۰٬۰۰۰ مترمربع مساحت تا قبل ساخت ایستگاه راه‌آهن شانگهای هونگکیائو بزرگ‌ترین ایستگاه راه‌آهن در آسیا بوده است. این ایستگاه به‌طور متوسط روزانه ۱۵۰۰۰۰ تا ۱۸۰۰۰۰ مسافر تا حداکثر ۴۰۰۰۰۰ نفر در روز خدمات رسانی می‌کند. همچنین ایستگاه در سال ۲۰۱۱ به متروی پکن نیز متصل می‌باشد.
گوانگ‌ژو، کاولون و حومه پکن از جمله مقصدهای ایستگاه غرب پکن است.
نگارخانه

سکو ۱
سکو ۶
نگارخانه > متروی پکن

سالن اصلی
سکوی شمال
سکو قبل از افتتاح خط ۷
ایل عمارلو

عمارلو نام یکی از ایل‌های بزرگ کرد است
مردم این ایل اغلب به زبان کردی کرمانجی سخن می‌گویند
گفته می‌شود که، نادرشاه، در سال ۱۱۱۱ هجری خورشیدی، این قوم را، از قوچان به گیلان، کوچاند.
مناطق پراکنش عمارلو

نشیمن گاه ایشان، تدریجاً، میان سه استان هم‌سایه، گیلان، قزوین، و زنجان تقسیم شده است؛ اما، منطقه سکونت ایشان، در این سه استان، هم چون آن منطقه عمارلو خوانده می‌شود. ایشان در استان خراسان نیز سکونت دارند. کرانه مدیترانه، نشیمن گاه نخستین ایشان است.
عمارلو نام ایلی در منطقه نیشابور ایران است.
عمارلو نام ایلی در منطقه طارم و آب بر ایران است.
عمارلو نام ایلی در منطقه رودبار ایران است.
عمارلو نام ایل کرمانجی است.
عمارلو نام یک بخش در شهرستان رودبار در استان گیلان ایران است.
زبان‌های رایج ایل

هر چند زبان بیشتر قوم عمارلو کرمانجی شناخته می‌شود؛ اما، کاربرد زبان‌های دیگری نیز میان ایشان گسترش یافته است.
زبان فارسی (در خراسان شمالی)
زبان گیلکی (در گیلان)
ترکی آذربایجانی (در زنجان و قزوین)
فارسی (به عنوان زبان رسمی کشور)
تلفظ‌های دیگر این نام

نام رایج این قوم در نوشتار عمارلو و در گفتار امارلو می‌باشد. این قوم به نام‌های هم آوای دیگری نیز خوانده می‌شود:
آمارلو (در گیلان، قزوین، زنجان و خراسان)
آماردلو (در گیلان)
انبارلو (در گیلان، قزوین و زنجان)
امبارلو (در گیلان)
آمبارلو (در گیلان)
عماری (در زنجان)
ئامار (در خراسان)
ئاماران (در خراسان)
فضانورد

بروس مک‌کندلس؛ ویژه‌کار این پرواز، در حال شرکت در یک راهپیمایی فضایی چند متر دور از کابین شاتل چلنجر است. بروس در این عملیات در حالی که دیگر به سفینه وصل نیست برای مانور دادن خود در فضا، از یک دستگاه کنترل دستی پرتاب ازت که با خود دارد استفاده می‌کند. برای بروس پاره‌های ابر زمین در پایین نگاره، چشم‌اندازی آشنا درآن محیط به‌شدت متخاصم است!
اولین فضانوردان روسیه (از چپ): پاول پوپوویچ، یوری گاگارین، والنتینا ترشکوا، آندریان نیکولایف، والری بایکوفسکی، گرمان تیتوف
فضانورد آمریکائی پیرز سلرز در دومین سفر فضائی خود و در حال انجام سومین راهپیمایی فضائی در مأموریت فضائی اس‌تی‌اس-۱۲۱: نمایشی از تمرین تکنیک‌های تعمیر سپر حرارتی مدارگرد.
فضانورد یا کیهان‌نورد کسی است که پس از گذراندن دورهٔ ویژهٔ کیهان‌نوردی متناسب، به فضای بیرون از جو کره زمین سفر کرده باشد.
این واژه معمولاً برای فضانوردان حرفه‌ای بکار می‌رود، اما به‌طور کلی به افرادی که به نحوی به فضا سفر کرده‌اند نیز گفته می‌شود؛ مثلاً دانشمندان، پژوهشگران، خلبانان و حتی گردشگران فضایی که تجربه سفر به فضا را داشته باشند، فضانورد تلقی می‌شوند. گاهی بنا بر برخی از تعریف‌ها حتی سرنشین یا سرنشینان بعضی از موشک-هواپیماها مانند ایکس-۱۵ را هم می‌توان فضانورد دانست.
تاکنون بیش از ۵۵۰ فضانورد به فضا سفر کرده‌اند؛ پانصدمین فضانوردی که به فضا رفت فضانورد آمریکایی کریستوفر کسیدی بود. و رکوردهای ماندن در فضا «در یک دیدار» از یک سال هم گذشته‌است. رکوردهای ماندن در فضا برای یک فضانورد «در چند دیدار» بیش از ۸۰۰ روز است.
تعریف فضانوردی

بر اساس تعریف فدراسیون بین‌المللی هوانوردی (FAI)، پرواز در ارتفاع بالاتر از یکصد کیلومتر «سفر فضایی» محسوب می‌شود. فدراسیون بین‌المللی هوانوردی ارتفاع ۱۰۰ کیلومتری از سطح متوسط دریاها را مرز بین جو زمین و فضا یا به اصطلاح «خط کارمن» نامیده‌است. در ارتفاع بیشتر از خط کارمن، غلظت جو زمین به دلیل افزایش ناگهانی و شدید دما به قدری کاهش می‌یابد که می‌توان از نیروی پسای ناشی از برخورد مولکولهای جو با شیء پرنده صرف‌نظر کرد. از دیگر سو بر اساس تعریف سازمان فدرال هوانوردی آمریکا، فردی که قادر باشد در ارتفاعی بیش از ۸۰ کیلومتر از سطح زمین پرواز کند، مفتخر به کسب عنوان فضانوردی خواهد شد. این ارتفاع جایی است که لایه مزوسفر تمام می‌شود.
مهندسان طراح هوافضا هنگام طراحی یا شبیه‌سازی بازگشت اجرام به جو زمین، گذر از ارتفاع ۱۲۰ کیلومتری را عبور از مرز جو به فضا در نظر می‌گیرند. سرعت بسیار زیاد اجسام در بازگشت به جَو دلیل این انتخاب است. در سرعت‌های بسیار زیاد، جو رقیق در فاصله بین ارتفاع ۱۲۰ تا ۱۰۰ کیلومتری، نیروی پسای اتمسفری قابل توجهی تولید می‌کند.
تا تاریخ ۸ ژوئن ۲۰۱۳، در مجموع ۵۳۲ نفر از ۳۶ کشور جهان در ارتفاع ۱۰۰ کیلومتر (۶۲ مایل) یا بیشتر، که از آن‌ها ۵۲۹ نفر به مدار پایین زمین یا فراتر از رسیده‌اند. از این تعداد، ۲۴ نفر فراتر از مدار نزدیک زمین سفر کرده‌اند.
نخستین‌های فضانوردی > نخستین موجود زنده در فضا

نخستین موجود زنده در فضا سگی به نام لایکا بود که در ۳ نوامبر سال ۱۹۵۷ میلادی، تنها یک ماه پس از پرتاب اسپوتنیک-۱ به فضا و آغاز رسمی عصر فضا، با فضاپیمای روسی اسپوتنیک-۲ به مدار زمین پرتاب شد. از این پرواز برای آزمایش ارگان‌های زندهٔ بدن در مرحلهٔ پرتاب و شرایط بی‌وزنی و برای تکمیل سیستم‌های پشتیبانی حیات در اولین فضاپیمای سرنشین‌دار استفاده شد. فضاپیمای اسپوتنیک-۲ حامل لایکا برای بازگشت به زمین طراحی نشده بود، و لایکا مدتی پس از پرتاب در مدار زمین جان سپرد.
نخستین‌های فضانوردی > نخستین انسان فضانورد

نخستین فضانورد جهان یوری گاگارین کیهان‌نورد روسی بود که روز ۲۳ فروردین ۱۳۴۰ با فضاپیمای وستوک-۱ به فضا رفت و در طول ۱۰۸ دقیقه یک دور مدار زمین را پیمود.
نخستین‌های فضانوردی > نخستین زن فضانورد

مقالهٔ اصلی: زنان فضانورد
نخستین زن فضانورد والنتینا ترشکووا کیهان‌نورد زن روسی است که در روز ۱۶ ژوئن ۱۹۶۳ میلادی (برابر ۲۶ خرداد ۱۳۴۲) با فضاپیمای وستوک-۶ به فضا رفت و نزدیک به سه روز در فضا بود. او همچنین نخستین فرد غیرنظامی فضانورد جهان است زیرا پس از انجام پرواز فضایی خود بود که به نیروی هوایی شوروی پیوست.
نخستین‌های فضانوردی > نخستین راهپیمایی فضایی

نخستین راهپیمایی فضایی توسط الکسی لئونوف کیهان‌نورد روسی در ۲۷ اسفند ۱۳۴۳ (۱۸ مارس سال ۱۹۶۵ میلادی) انجام شد. او پس از پوشیدن لباس فضایی از فضاپیمای واسخود-۲ خارج شد و به مدت ۲۰ دقیقه، درحالی‌که با کابل مخصوص به فضاپیمای خود متصل بود در فضای بیکران شناور شد. در مدت زمانی که الکسی لئونوف در بیرون از فضاپیمای به‌سر می‌برد، این فضاپیما در مدار زمین مسیری از شمال آفریقا تا شرق سیبری را پیمود.
نخستین‌های فضانوردی > نخستین گام بر روی ماه

نخستین انسان بر روی ماه نیل آرمسترانگ فضانورد آمریکایی است که طی مأموریت آپولو ۱۱ در ۲۰ ژوئیه سال ۱۹۶۹ میلادی بر روی ماه گام نهاد. فضاپیمای ماه‌نشین مأموریت آپولو ۱۱ بیش از ۲۱ ساعت روی سطح ماه قرار داشت که در طول آن آرمسترانگ و فضانورد همکارش باز آلدرین بیش از دو ساعت و نیم روی سطح ماه به کار و نصب دستگاه‌های گوناگون پرداختند.
نخستین‌های فضانوردی > نخستین فضانورد فارسی‌زبان

نخستین فضانورد فارسی‌زبان عبدالاحد مهمند کیهان‌نورد افغان است که در ۷ شهریور (۷ برج سنبله) سال ۱۳۶۷ (۲۹ اوت سال ۱۹۸۸) با فضاپیمای روسی سایوز تی‌ام ۶ به فضا رفت و به مدت ۹ روز به همراه فضانوردان دیگر در ایستگاه فضایی میر به پژوهشهای اخترفیزیکی، پزشکی و بیولوژیکی پرداخت.
نخستین‌های فضانوردی > نخستین گردشگر فضایی

نخستین گردشگر (توریست) فضایی، دنیس تیتو بازرگان و مهندس آمریکایی بود که با پرداخت حدود ۲۰ میلیون دلار در ۸ آوریل سال ۲۰۰۱ میلادی با فضاپیمای روسی سایوز تی‌ام ۳۲ به فضا رفت و به مدت ۷ روز و ۲۲ ساعت در ایستگاه فضایی بین‌المللی در مدار زمین اقامت داشت.
نخستین‌های فضانوردی > نخستین زن گردشگر فضایی (فضانورد همراه)

نخستین زن گردشگر فضایی و نخستین ایرانی در فضا، کارآفرین و مهندس ایرانی انوشه انصاری است که با پرداخت حدود ۲۰ میلیون دلار با فضاپیمای روسی سایوز تی‌ام‌ای-۹ در روز ۲۷ شهریور ۱۳۸۵ به مدار زمین رفت و اقامت ۱۱ روزهٔ خود را در ایستگاه فضایی بین‌المللی آغاز کرد. انوشه انصاری ترجیح می‌دهد در مورد سفر فضایی خود از عنوان «فضانورد همراه» به جای واژهٔ «گردشگر فضایی» استفاده کند.
نخستین‌های فضانوردی > نخستین فضانورد عرب

شاهزاده سلطان بن سلمان بن عبدالعزیز آل سعود، فرزند سلمان بن عبدالعزیز (در آن زمان ولیعهد عربستان سعودی)، اولین عربی بود که در سال ۱۹۸۵ میلادی با فضاپیمای دیسکاوری آمریکا به مدار زمین رفت.
برترین‌های فضانوردی > طولانی‌ترین اقامت در فضا

رکورد طولانی‌ترین اقامت پیوسته در فضا متعلق به والری پولیاکف کیهان‌نورد روسی است که به مدت ۴۳۷ روز متوالی در ایستگاه فضایی میر زندگی و پژوهش کرد.
سرگئی کریکالیوف، دیگر فضانورد روسی رکورد طولانی‌ترین اقامت ناپیوسته در فضا را دارا است؛ وی روی‌هم رفته با ۸۰۳ روز و ۹ ساعت و ۳۹ دقیقه اقامت در فضا طی شش مأموریت فضایی (شامل ۸ راهپیمایی فضایی)، بیشتر از هر انسان دیگری در فضا زندگی کرده‌است.
برترین‌های فضانوردی > طولانی‌ترین پرواز تک‌نفره

طولانی‌ترین پرواز تک‌نفره به مدت ۴ روز و ۲۳ ساعت توسط والری بیکفسکی کیهان‌نورد روسی از ۱۴ تا ۱۹ ژوئن ۱۹۶۳ با فضاپیمای وستوک ۵ انجام شد.
برترین‌های فضانوردی > بیشترین تعداد سفر فضایی

رکورد بیشترین تعداد سفرهای فضایی متعلق به فرانکلین چانگ دایاز فضانورد کاستاریکایی-آمریکایی و جری راس فضانورد آمریکایی است. وی ۷ پرواز فضایی را در پرونده خود ثبت کرده‌است.
برترین‌های فضانوردی > طولانی‌ترین حضور پیوسته انسان در فضا

رکورد طولانی‌ترین حضور پیوسته انسان در فضا متعلق به ایستگاه فضایی میر است. روسیه (و شوروی سابق) به مدت ۳۶۴۴ روز حضور بی‌وقفهٔ فضانوردان را در ایستگاه فضایی میر تضمین کردند. این دوره از ۵ سپتامبر ۱۹۸۹ آغاز و در ۲۹ اوت سال ۱۹۹۹ به پایان رسید.
برترین‌های فضانوردی > طولانی‌ترین مدت اقامت بر سطح ماه

رکورد طولانی‌ترین مدت اقامت بر سطح ماه متعلق به یوجین سرنن و هریسون اشمیت فضانوردان آمریکایی است. آن‌ها در مأموریت آپولو ۱۷ پس از فرود بر ماه در ۱۱ دسامبر ۱۹۷۲، به مدت ۷۴ ساعت و ۵۹ دقیقه و ۴۰ ثانیه بر سطح ماه ماندند.
برترین‌های فضانوردی > دورترین سفر فضایی انسان

رکورد دورترین سفر فضایی انسان متعلق به فضانوردان آمریکایی مأموریت آپولو ۱۳ است. فضاپیمای آن‌ها در ۱۵ آوریل ۱۹۷۰ درحالی‌که به علت نقص فنی در حالت اضطراری بود، ۴۰۰٬۱۷۱ کیلومتر از زمین دور شد.
برترین‌های فضانوردی > جوان‌ترین و پیرترین فضانوردان

جوان‌ترین فضانورد گرمان تیتوف کیهان‌نورد روسی است که در ۶ اوت ۱۹۶۱ میلادی در سن ۲۵ با فضاپیمای وستوک ۲ به مدار زمین رفت.
پیرترین فضانورد جان گلن سناتور و فضانورد سابق آمریکایی است که پس از بازنشستگی مجدداً در ۲۹ اکتبر سال ۱۹۹۸ میلادی در ۷۷ سالگی با فضاپیمای شاتل دیسکاوری به مدار زمین رفت.
خطرات فضانوردی

طبق مقاله‌ای که در نشریه سی نت (به انگلیسی: Cnet) آمده فضانوردی
از جمله خطراتی که فضانوردان با آن مواجه هستند، تابش پرتوهای مضر کیهانی را می‌توان نام برد که از خورشید و سایر ستاره‌ها ساطع می‌شود.
فضانوردان چه می‌خورند؟

مقالهٔ اصلی: خوراک فضانوردان
فضانوردان در نخستین مأموریت‌های فضایی از غذاهای خشک و یخ‌زده استفاده می‌کردند. کپسول‌های فضایی آن‌ها برای تولید الکتریسیته از پیل‌های سوختی بهره می‌بردند. آب به عنوان محصول جانبی پیل‌های سوختی که با ترکیب اکسیژن و هیدروژن، الکتریسیته تولید می‌کنند، در آن ناوهای فضایی به وفور در دسترس بود؛ بنابراین فضانوردان می‌توانستند در زمان صرف غذا با مخلوط کردن آب گرم و غذای خشک شده، وعده غذاییِ نه چندان دلچسبی را تهیه کنند. این غذاها چندان باب میل فضانوردان نبود و آن‌ها پس از چند روز از طعم و شکل این غذاها بیزار می‌شدند.
اما غذاهای فضایی امروزی شامل انواع متنوعی از غذاهای بسته‌بندی و استریلیزه شده آماده، میوه‌های خشک، آجیل و انواع شیرینی هایند. گاهی هم میوه تازه به مدار زمین راه پیدا می‌کند، اما باید در مدت زمان کوتاهی خورده شوند.
برخی خوراکی‌ها در فضا استفاده نمی‌شوند. از این دست خوراکی‌ها می‌توان به نوشابه‌های گازدار، غذاهای پودری مانند پودر نمک و فلفل، خُردشدنی مانند چیپس، و برخی میوه‌جات مانند موز و پرتقال اشاره کرد.
پانویس و منابع

↑  در زبان انگلیسی واژهٔ «آسترونات» (Astronaut) به‌طور کلی به معنای فضانورد است، ولی برای فضانوردان روسی (و شوروی سابق) معمولاً واژهٔ «کازمونات» (Cosmonaut) بکار می‌رود که برگرفته از واژهٔ روسی «کاسماناوت» (Космонавт) به معنای کیهان‌نورد است. در زبان انگلیسی، برای فضانوردان چینی واژه «تایکونات» نیز (Taikonaut) بکار می‌رود.
↑  "500th Person to Space Launching on Shuttle Endeavour" (به انگلیسی). وبگاه space.com. Retrieved 8 آذر 1390. {{cite web}}: Check date values in: |تاریخ بازبینی= (help)
1 2  «فضا کجاست !!؟». وبگاه دانش فضایی. ۲۰۰۷. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۱ مه ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۱۸ فروردین ۱۳۸۸.
↑  http://www.cbsnews.com/network/news/space/democurrent.html William Harwood (2009). "Current Space Demographics". CBS News. Retrieved September 27, 2009.
↑  «ماموریت اسپوتنیک-۲». وبگاه فضایی روسیه. دریافت‌شده در ۷ اردیبهشت ۱۳۸۹.
↑  "سرگئی کنستانتینوویچ کریکالیوف" (به انگلیسی). وبگاه شرکت انرگیا. 2005. Archived from the original on 8 September 2011. Retrieved 7 Mayر 1387. {{cite web}}: Check date values in: |تاریخ بازدید= (help)
↑  "زندگی‌نامه کیهان‌نورد سرگئی کریکالیوف" (به انگلیسی). وبگاه ناسا. 2005. Archived from the original on 29 September 2008. Retrieved 7 Mayر 1387. {{cite web}}: Check date values in: |تاریخ بازدید= (help)
1 2 داده‌های کتابخانه‌ای کتابخانه‌های ملی سایر «آشپزی برای فضانوردان». وبگاه دانش فضایی. ۲۰۱۰ . بایگانی‌شده از اصلی در ۱۶ ژوئن ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۱۲ خرداد ۱۳۸۹ .
| داده‌های کتابخانه‌ای  | داده‌های کتابخانه‌ای  |
| --- | --- |
کتابخانه‌های ملی:  اسپانیا  فرانسه (داده‌ها)  آلمان  اسرائیل  ایالات متحده آمریکا  ژاپن  جمهوری چک 2 
سایر:  بایگانی ملی (ایالات متحده) 
یوری گاگارین نخستین انسان فضانورد جهان
والنتینا ترشکووا نخستین زن فضانورد
تمبر یادبود نخستین راهپیمایی فضایی، متعلق به شرکت پست اتحاد جماهیر شوروی (سال ۱۹۶۵ میلادی)
انوشه انصاری لحظه‌هایی پس از فرود
سلطان بن سلمان بن عبدالعزیز
نیل آرمسترانگ اولین انسانی که روی ماه گام نهاد، در حال استراحت در کابین ماه‌نشین مأموریت آپولو ۱۱ پس از نخستین راه‌پیمایی روی ماه
کشورهایی که تا سال ۲۰۰۹ فضانوردانی داشته‌اند.