stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
شنل‌قرمزی
داستان

داستان دربارهٔ دختر کوچکی به نام شنل‌قرمزی است. دخترک از جنگل می‌گذرد تا برای مادربزرگ مریضش غذا ببرد. در نسخهٔ برادران گریم مادر شنل‌قرمزی با تأکید به او گفته بود که یک‌راست به خانهٔ مادربزرگ برود و به حرف غریبه‌ها گوش نکند.
گرگ بد گنده‌ای هوس می‌کند دخترک و غذای داخل سبد را بخورد. او مخفیانه شنل‌قرمزی را تعقیب می‌کند، گاه پشت درختان و بوته‌ها و تپه‌ها قایم می‌شود و گاه درون چاله‌ها. در نهایت گرگ به شنل‌قرمزی نزدیک می‌شود و دخترک از روی خامی مقصدش را به گرگ لو می‌دهد. گرگ به دخترک پیشنهاد می‌دهد که چند گل بچیند و برای مادربزرگش ببرد. دخترک به حرف گرگ گوش می‌دهد و از مسیرش خارج می‌شود. در این فاصله گرگ به خانهٔ مادربزرگ می‌رود و وانمود می‌کند که شنل‌قرمزی است. مادربزرگ فریب می‌خورد و در را به روی گرگ باز می‌کند. گرگ مادربزرگ را می‌بلعد. لباس خواب مادربزرگ را می‌پوشد و منتظر دخترک در تخت دراز می‌کشد.
شنل‌قرمزی به خانهٔ مادربزرگ می‌رسد و متوجه می‌شود که قیافهٔ مادربزرگش عوض شده است. دخترک می‌پرسد «مادربزرگ چه صدای کلفتی داری!»، «چه چشم‌های بزرگی داری!»، «چه گوش‌های بزرگی داری!»، «چه دست‌های بزرگی داری!» و گرگ به ترتیب پاسخ می‌دهد «تا بهتر به تو خوشامد بگویم»، «تا بهتر ببینمت»، «تا بهتر صدایت را بشنوم»، «تا بهتر بغلت کنم» تا اینکه شنل‌قرمزی می‌گوید «چه دندان‌های بزرگی …» و گرگ می‌گوید «تا بهتر بخورمت» و از تخت بیرون می‌پرد و شنل‌قرمزی را هم می‌خورد و همان‌جا چرت می‌زند. در نسخهٔ شارل پرو که اولین نسخهٔ منتشرشدهٔ شنل‌قرمزی است، داستان در همین‌جا به پایان می‌رسد ولی در نسخه‌های بعد ادامه پیدا می‌کند:
یک هیزم‌شکن (مطابق نسخهٔ آلمانی برادران گریم) یا یک شکارچی (مطابق نسخه‌های جدیدتر) فریادهای شنل‌قرمزی را می‌شنود و به کمک او می‌آید و با تبرش شکم گرگ را می‌درد و شنل‌قرمزی و مادربزرگش را سالم از شکم گرگ بیرون می‌آورد. آن‌ها شکم گرگ را با سنگ پر می‌کنند. گرگ از خواب بلند می‌شود و می‌خواهد فرار کند که به دلیل سنگینی شکم تلوتلو خورده و می‌افتد و می‌میرد.
هدف قصه نشان دادن تفاوت محیط امن خانه و دهکده با خطرات محیط خارج و جنگل است؛ ولی بیش از همه به کودکان دربارهٔ دردسرهای ناشی از گوش ندادن به حرف‌های والدین و اعتماد ساده‌دلانه به افراد دورو و خطرناک اخطار می‌دهد.
نگارخانه

شنل‌قرمزی اثر کارل لارشون (۱۸۸۱)
تصویر از اتو کوبل، حدود سال (۱۹۳۰)
تصویر شماره ۴ از کتاب شنل‌قرمزی به زبان آلمانی
گوانگ‌گه‌تو بزرگ

برای مجموعه تاریخی، افسانه (مجموعه تلویزیونی) و گوانگ‌گه‌تو فاتح بزرگ را ببینید.
امپراتور گوانگ‌گه‌تو بزرگ (کره‌ای: 광개토대왕؛ (۳۷۴–۴۱۳، سلطنت ۳۹۱–۴۱۳) نوزدهمین امپراتور گوگوریو بود. نام پسامرگ کامل او به معنای «دفن‌شده در گوک‌گانگ‌سانگ، گسترش‌دهندهٔ گسترهٔ قلمرو، صلح‌آور، پادشاه والامقام» است و گاهی به اختصار «هوته‌وانگ» نامیده می‌شد.
ته‌وانگ
تولد و پیشینه

در زمان تولد گوانگ‌گه‌تو بزرگ، گوگوریو به اندازه گذشته قدرتمند نبود. در سال ۳۷۱، سه سال قبل از تولد گوانگ‌گه‌تو بزرگ، پادشاهی کره‌ای رقیب بکجه، تحت رهبری گون‌چوگو، گوگوریو را شکست داد، پادشاه گگوگوون را کشت و پیونگ‌یانگ را غارت کرد. بکجه به یکی از قدرت‌های مسلط در شرق آسیا تبدیل شد. نفوذ بکجه به شبه جزیره کره محدود نشد، بلکه از طریق دریا تا لیائوژی و شاندونگ در چین گسترش یافت و از دولت تضعیف شده چین سابق و کیوشو در مجمع الجزایر ژاپن استفاده کرد. گوگوریو تمایل داشت از درگیری با همسایه شوم خود پرهیز کند، و در عین حال روابط سازنده ای با چین سابق، ژیان‌بی و خاقانات روران ایجاد کرد تا از خود در برابر تهاجمات آینده دفاع کند و برای تغییر ساختار قانونی و برای آغاز اطلاحات نظامی خود زمان بگذارد.
جانشین گگوگوون، سوسوریم، سیاست خارجی مماشات و آشتی با بکجه را در پیش گرفت، و بر سیاست‌های داخلی برای گسترش بودیسم در سراسر سیستم‌های اجتماعی و سیاسی گوگوریو تمرکز کرد. علاوه بر این، به دلیل شکست‌هایی که گوگوریو از بکجه و همچنین ژیان‌بی مغول اولیه متحمل شده بود، سوسوریم اصلاحات نظامی را با هدف جلوگیری از چنین شکست‌هایی در آینده ایجاد کرد. ترتیبات داخلی سوسوریم زمینه را برای گسترش گوانگ‌گه‌تو بزرگ فراهم کرد.
جانشین سوسوریم، گگوگ‌یانگ، به هویان، دولت جانشین یان سابق، در سال ۳۸۵ و بکجه در سال ۳۸۶ حمله کرد.
سلطنت > به قدرت رسیدن و مبارزات علیه بکجه

گوانگ‌گه‌تو بزرگ پس از مرگ گگوگ‌یانگ در سال ۳۹۱ جانشین پدرش، شد. پس از تاجگذاری گوانگ‌گه‌تو بزرگ، گوانگ‌گه‌تو بزرگ نام دوره‌ای یونگ‌ناک (شادی ابدی) و عنوان ته‌وانگ (پادشاه عالی) را برگزید که معادل «امپراتور» بود، برابر با فرمانروایان امپراتوری چین بود.
در سال ۳۹۲، گوانگ‌گه‌تو بزرگ با ۴٫۰۰۰ سرباز حمله به بکجه را رهبری کرد و ۱۰ شهر محصور شده را تصرف کرد. در پاسخ، پادشاه آشین، پادشاه بکجه، در سال ۳۹۳ ضد حمله ای را به گوگوریو انجام داد اما شکست خورد. با وجود جنگ جاری، گوانگ‌گه‌تو بزرگ در سال ۳۹۳، ۹ معبد بودایی را در پیونگ‌یانگ تأسیس کرد. آشین یک بار دیگر در سال ۳۹۴ به گوگوریو حمله کرد، اما دوباره شکست خورد. پس از متحمل شدن چندین شکست در برابر گوگوریو، ثبات سیاسی بکجه شروع به فروپاشی کرد. در سال ۳۹۵، بکجه یک بار دیگر توسط گوگوریو شکست خورد و به سمت جنوب به پایتخت آن ویریه‌سونگ در رودخانه هان رانده شد. در سال بعد، در سال ۳۹۶، گوانگ‌گه‌تو بزرگ حمله به ویریه‌سونگ از طریق زمین و دریا، با استفاده از رودخانه هان، رهبری و بر بکجه پیروز شد. گوانگ‌گه‌تو بزرگ پایتخت بکجه را تصرف کرد و آشین شکست خورده تسلیم او شد، یک شاهزاده و ۱۰ وزیر دولت را تسلیم کرد.
سلطنت > فتوحات شمال

در سال ۳۹۵، در حالی که لشکرکشی او علیه بکجه به سمت جنوب ادامه داشت، گوانگ‌گه‌تو بزرگ برای حمله به قبیله خیتان قبایلی به سمت غرب در رود لیائو، سفری انجام داد و ۳ قبیله و ۶۰۰ تا ۷۰۰ اردوگاه را نابود کرد. در سال ۳۹۸، گوانگ‌گه‌تو بزرگ مردم سوشن را در شمال شرقی تسخیر کرد، که اجداد تونگوسی ژورچن‌ها و منچو‌ها بودند.
در سال ۴۰۰، در حالی که گوانگ‌گه‌تو بزرگ با نیروهای بکجه، گایا و وه در شیلا اشغال شده بود، ایالت ژیان‌بی هویان، که توسط قبیله مورنگ در لیائونینگ کنونی تأسیس شد، به گوگوریو حمله کرد. گوانگ‌گه‌تو بزرگ سربازان ژیان‌بی را دفع کرد. در سال ۴۰۲، گوانگ‌گه‌تو بزرگ تلافی کرد و قلعه برجسته ای به نام 宿軍城 در نزدیکی پایتخت هویان را فتح کرد. در سال ۴۰۵ و دوباره در سال ۴۰۶، بعداً سربازان هویان به قلعه‌های گوگوریو در لیادونگ (遼東城 در ۴۰۵ و 木底城 در سال ۴۰۶) حمله کردند، اما هر دو بار شکست خوردند. گوانگ‌گه‌تو بزرگ تمام لیائودونگ را فتح کرد. با فتح لیادونگ، گوانگ‌گه‌تو بزرگ قلمرو باستانی گوجوسون را بازیابی کرد؛ گوگوریو تا اواسط اواخر قرن هفتم لیائودانگ را کنترل کرد.
در سال ۴۰۷، گوانگ‌گه‌تو بزرگ ۵۰٫۰۰۰ سرباز متشکل از پیاده‌نظام و سواره نظام را اعزام کرد و پیروزی بزرگی به دست آورد و نیروهای دشمن را کاملاً نابود کرد و حدود ۱۰٫۰۰۰ زره و تجهیزات جنگی بی شمار را غارت کرد. حریف را می‌توان به عنوان هویان، بکجه یا وا تفسیر کرد.
در سال ۴۱۰، گوانگ‌گه‌تو به بویو در شمال شرقی حمله کرد.
سلطنت > مبارزات جنوب

در سال ۴۰۰، شیلا، پادشاهی دیگر کره در جنوب شرقی شبه جزیره کره، از گوگوریو برای دفع تهاجم متفقین توسط بکجه، گایا و وا درخواست کمک کرد. گوانگ‌گه‌تو بزرگ ۵۰٫۰۰۰ سرباز فرستاد و ائتلاف دشمن را نابود کرد. پس از آن، گوانگ‌گه‌تو بزرگ بر شیلا به عنوان یک سوزرین تأثیر گذاشت، و گایا رو به زوال گذاشت و هرگز بهبود نیافت. در سال ۴۰۲، گوانگ‌گه‌تو بزرگ شاهزاده شیلسونگ را که از سال ۳۹۲ به عنوان یک گروگان سیاسی در گوگوریو اقامت داشت، به خانه شیلا بازگرداند و او را به عنوان پادشاه شیلا منصوب کرد.
در سال ۴۰۴، گوانگ‌گه‌تو حمله وا از مجمع‌الجزایر ژاپن را در مرز جنوبی منطقه ای که زمانی فرماندهی دایفنگ بود شکست داد و تلفات زیادی به دشمن وارد کرد.
مرگ و میراث

طولانی‌ترین سلطنت در تاریخ شرق آسیا گفته می‌شود که فتوحات گوانگ‌گه‌تو بزرگ بزرگ اوج تاریخ کره را نشان می‌دهد و یک امپراتوری بزرگ در شمال شرقی آسیا را ایجاد و تحکیم می‌کند و سه پادشاهی کره را تحت نفوذ او متحد می‌کند.
گوانگ‌گه‌تو بزرگ بزرگ ۶۴ شهر محصور شده و ۱٫۴۰۰ روستا را فتح کرد. به جز دوره ۲۰۰ ساله ای که با جانگسو شروع شد، کسی که بر قلمرو پدرش بنا کرد، و عصر طلایی بالهه، کره هرگز پیش از این یا از آن زمان بر چنین سرزمین وسیعی حکومت نکرده بود. شواهد باستان‌شناسی وجود دارد که بر اساس کشفیات ویرانه‌های قلعه گوگوریو در مغولستان، حداکثر گستره گوگوریو حتی بیشتر در غرب مغولستان امروزی قرار دارد. گوانگ‌گه‌تو بزرگ نام دوره خود را، یونگ‌ناک (شادی ابدی)، ایجاد کرد، و پادشاهان گوگوریو را با همتایان خود در سرزمین اصلی چین اعلام کرد.
گوانگ‌گه‌تو بزرگ یکی از دو فرمانروای کره است که نام او با عنوان «بزرگ» ضمیمه شده است، و دیگری سجونگ کبیر چوسان است که الفبای کره‌ای هانگول را برای ترویج سواد در میان مردم عادی ایجاد کرد و پیشرفت‌های زیادی در علم داشت.
گوانگ‌گه‌تو بزرگ توسط کره‌ای‌ها به عنوان یکی از بزرگ‌ترین قهرمانان تاریخ کره در نظر گرفته می‌شود و اغلب به عنوان نماد قدرتمند ملی‌گرایی کره ای در نظر گرفته می‌شود.
سنگ یادبود گوانگ‌گه‌تو بزرگ، بنای یادبودی به ارتفاع ۶٫۳۹ متر که توسط جانگسو در سال ۴۱۴ برپا شد، در اواخر قرن نوزدهم دوباره کشف شد. این یادبود سنگی حاوی اطلاعاتی دربارهٔ سلطنت و دستاوردهای گوانگ‌گه‌تو بزرگ بود، اما همه شخصیت‌ها و قسمت‌ها حفظ نشده‌اند. دانشمندان کره ای و ژاپنی در تفسیر آن اختلاف نظر دارند.
نیروی دریایی جمهوری کره ناوشکن‌های کلاس گوانگ‌گه‌تو را که توسط صنایع سنگین دوو ساخته شده و به افتخار پادشاه نامگذاری شده است، اداره می‌کند.
مجسمه برجسته گوانگ‌گه‌تو بزرگ در کنار یک ماکت از سنگ یادبود گوانگ‌گه‌تو بزرگ در خیابان اصلی شهر گوری در استان گیونگ‌گی برپا شد.
گوانگ‌گه‌تو بزرگ در سال ۴۱۳ در سن ۳۹ سالگی بر اثر یک بیماری ناشناخته درگذشت. پسر ارشدش جانگسو جانشین او شد که تا ۹۸ سالگی به مدت ۷۹ سال بر گوگوریو حکومت کرد.
در فرهنگ عامه

بازی شده توسط یو سونگ‌هو و به یونگ‌جون در مجموعه تلویزیونی سال ۲۰۰۷ ام‌بی‌سی، افسانه
بازی شده توسط لی ته‌گون در مجموعه تلویزیونی سال ۲۰۱۱–۲۰۱۲ کی‌بی‌اس۱، گوانگ‌گه‌تو فاتح بزرگ
نگارخانه

آرامگاه پادشاه گوانگ‌گه‌تو بزرگ
ورودی آرامگاه پادشاه گوانگ‌گه‌تو بزرگ
سنگ آرامگاه پادشاه گوانگ‌گه‌تو بزرگ
سنگ یادبود پادشاه گوانگ‌گه‌تو بزرگ
مجسمه پادشاه گوانگ‌گه‌تو بزرگ
سنگ‌نوشته پادشاه گوانگ‌گه‌تو بزرگ
علی‌محمد خادم میثاق

| علی‌محمد خادم میثاق | علی‌محمد خادم میثاق |
| --- | --- |
زاده: ۱۲۸۶ تهران
درگذشته: ۲۶ مرداد ۱۳۳۷
هیئت ارکستر کافه بلدیه تهران در سال ۱۳۱۱ خورشیدی از راست: احمد فروتن راد، مهدی دفتری، علی‌محمد خادم میثاق، جواد معروفی و روح‌الله خالقی
علی‌محمد خادم میثاق (زاده ۱۲۸۶ خورشیدی – ۲۶ مرداد ۱۳۳۷) آهنگساز و نوازنده اهل ایران بود. پدر او میرزا مهدی از خانواده یهودی بود که به اسلام گروید و آهنگخوان زورخانه و شاهنامه خوان شد. نهایتاً او از پیروان عبدالبهاء گردید و به همراه خانواده اش به دین بهائیت گروید.
وی پس از پایان تحصیلات ابتدایی، وارد مدرسه موزیک شد. پیانو و کنترباس را نزد عزت‌الله مین باشیان و سرایش و هماهنگی را از سالار معزز (غلامرضا مین باشیان) آموخت. موسیقی ایرانی را نیز در دوران ریاست علینقی وزیری در این مدرسه فرا گرفت و چندی هم از آموزش‌های رودلف اوربانتس در زمینه هارمونی بهره‌مند شد.
خادم میثاق ضمن سالها تدریس تئوری موسیقی و هارمونی در مدرسه موسیقی دولتی که بعدها به هنرستان عالی موسیقی (کنسرواتوار تهران) تغییر نام داد و همچنین هنرستان موسیقی ملی، تا پایان عمر در ارکستر سمفونیک تهران، کنترباس می‌نواخت.
علیمحمد خادم میثاق از سال ۱۳۱۸ با همکاری حسن رادمرد، دسته موزیک سازهای بادی را رهبری می‌کرد و مدیریت دایره هنرستان عالی موسیقی نیز در سال ۱۳۲۳ به وی سپرده شد. وی به عنوان نوازنده پیانو و کنترباس با ارکستر انجمن موسیقی ملی (به رهبری روح‌الله خالقی) همکاری داشت و پس از بنیاد گرفتن اداره هنرهای زیبا، رهبری ارکستر شماره ۳ هنرهای زیبا را عهده‌دار شد و چند سال نیز رهبر ارکستر هنرستان موسیقی ملی بود.
خادم میثاق آثار گوناگونی آفریده که اهم آنها سرودهای ملی است. وی در گفتگویی که در در سال ۱۳۳۶ با علیمحمد رشیدی در مجله موزیک ایران داشت اظهار نمود: «باید از آهنگ‌های استادان قدیم و از اصول و مبانی موسیقی بین‌المللی که فراخور موسیقی ایران باشد کمال استفاده را کرد. باید در عین حال که موسیقی ایرانی به گوش می‌رسد طوری باشد که قابل معرفی به دنیای امروز باشد…»
از آثار علیمحمد خادم میثاق می‌توان به سرود نیکنامی (روی سروده‌ای از نظامی)، سرود کوشش (فردوسی)، آهنگ‌های «نشاط طبیعت»، «نغمه رودکی» و موسیقی فیلم «همسر مزاحم» به کارگردانی سرژ آزاریان اشاره کرد. بسیاری از سرودهای او در دوره نخست مجله موسیقی (در فاصله سال‌های ۱۳۱۸ تا ۱۳۲۰) به چاپ رسیده و بدین طریق در دسترس علاقه‌مندان قرار گرفته است.
وی در سال ۱۳۳۷ برای گردآوری ترانه‌های محلی در اصفهان به سر می‌برد و در راه بازگشت به تهران، در سانحه رانندگی درگذشت.
برادر علیمحمد خادم میثاق، عطاالله خادم میثاق از برجسته‌ترین ویلن نوازان ایرانی بود که چند سال پیش در اتریش درگذشت. فرزند عطاالله، بیژن خادم میثاق نیز از تکنواز ویلن و مقیم اتریش است که در سال‌های پیش از انقلاب برنامه‌های بسیاری را به عنوان تکنواز با ارکستر سمفونیک تهران، ارکستر انجمن ژونس موزیکال ایران و … به اجرا درآورد.
برشتوک

برشتوک یکی از انواع شیرینی‌های سنتی ایرانی است. بر اساس نوع آردی که مصرف می‌شود به نام برشتوک گندم و برشتوک نخودچی خوانده می‌شود. مواد آن را آرد نخودچی یا آرد گندم، روغن، شکر یا پودر قند و هل تشکیل می‌دهد. برای تهیه آن ابتدا آرد نخودچی تفت داده می‌شود و سپس پودر قند و هل به آن اضافه می‌شود. مواد در درون قالب شکل داده شده و در داخل یخچال سرد می‌شود.
نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران

| نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران | نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران |
| --- | --- |
نشان رسمی نداجا: نشان رسمی نداجا
   پرچم‌های رسمی و جایگزین نداجا:    پرچم‌های رسمی و جایگزین نداجا
فعال: ۱۳۳۴–تاکنون
کشور:  ایران
وفاداری: ایران
رسته:  ارتش جمهوری اسلامی ایران
گونه: نیروی دریایی
اندازه: ۱۸۰۰۰ نفر
بخشی از: نیروهای مسلح ایران
نام(های) مستعار: نداجا
پشتیبان:  وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح سازمان جهاد خودکفایی ارتش
نوع لباس:         
سالگردها: ۷ آذر (سالروز عملیات مروارید)
نبردها: جنگ ایران و عراق
آذین‌ها: فهرست اختصاصی فهرست مشترک
وبگاه: www.nedaja.aja.ir
فرماندهان: فرماندهان
فرمانده: دریادار شهرام ایرانی
جانشین فرمانده: دریادار حمزه‌علی کاویانی
معاون هماهنگ‌کننده: دریادار بابک بلوچ
نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران (به‌اختصار: نداجا) یکی از چهار نیروی زیرمجموعه ارتش جمهوری اسلامی ایران است، که مسئولیت حفاظت و نگهبانی از آب‌های سرزمینی ایران در دریای عمان و دریای خزر را برعهده دارد. نیروی دریایی سپاه پاسداران نیز در خلیج فارس مستقر می‌باشد.
ریشه‌های شکل‌گیری ناوگان نیروی دریایی در ایران به دوران شاهنشاهی هخامنشی بازمی‌گردد، اما فرم کنونی این نیرو در دوران پهلوی شکل گرفت و به‌طور رسمی فعالیت آن از سال ۱۳۳۴ تحت عنوان نیروی دریایی شاهنشاهی ایران آغاز گردید. پس از وقوع انقلاب ۱۳۵۷، نام آن به شکل کنونی تغییر پیدا کرد. هم‌اکنون دریادار شهرام ایرانی فرماندهی نیروی دریایی ارتش را برعهده دارد و دریادار حمزه‌علی کاویانی به‌عنوان جانشین فرمانده نداجا فعالیت می‌کند.
تاریخچه

مقالهٔ اصلی: پیشینه نیروی دریایی در ایران
به لحاظ موقعیت استراتژیک و تاریخی خلیج فارس به عنوان یکی از اولین دریاهای محصور شناخته شده جهان، امنیت این دریا هرازگاهی مورد نظر یکی از پادشاهان ایران قرار می‌گرفته است. اولین گزارش از یک نیروی دریایی مجهز محلی در ایران، مربوط به دوران انوشیروان است، که به قصد تسخیر عربستان، نیروی دریایی عظیمی را در ابوله، واقع در اروندرود تجهیز نمود و با آن به عدن، در دریای سرخ رسید و آن را مسخر خویش ساخت. البته تا پیش از آن و در لشکر کشی‌های هخامنشیان به اروپا نیز گاه ذکری از نیروی دریایی قوی ایران شده است.
اولین تلاش در جهت ساخت کشتی‌های جنگی و ایجاد ناوگان مدرن در دوره صفویه و برای اخراج پرتغالی‌ها از جزیره هرمز و خلیج فارس صورت گرفت. این تلاش به دلیل دخالت انگلستان به نتیجه نرسید، ولی نخستین نیروی دریایی مدرن ایران سرانجام توسط نادرشاه افشار تأسیس شد. او با خرید چند کشتی از انگلستان و هلند، موفق شد نیروی دریایی ایران را تأسیس کند. هارفورد جانس بریج انگلیسی گزارش می‌کند:
هنگامی که در ۱۷۸۴ وارد بوشهر شدم، از کشتی‌های نادر سه کشتی باقی‌مانده بود که هریک پانصد تن ظرفیت داشتند.
در دوران قاجاریه تا زمان ناصرالدین‌شاه، توجهی به توسعه نیروی دریایی نشد. ناصرالدین شاه به منظور توسعه نیروی دریایی، موفق به خرید یک کشتی ۶۵۰ تنی، مجهز به چهار عراده توپ کروپ، از آلمان گردید، که نام آن را پرسپولیس گذارد. همچنین کشتی کوچک دیگری نیز به نام شوش برای تردد و حفظ امنیت رودخانه کارون خریداری شد. در زمان مظفرالدین‌شاه نیز چند کشتی کوچک از جمله کشتی مظفری به این ناوگان افزوده شد؛ ولی طی سال‌های بعدی و به دلیل مشکلات داخلی ایران (وقوع مشروطیت و پس از آن کودتای سوم اسفند) همه این کشتی‌ها با بی‌توجهی مواجه و در نتیجه به تدریج در منطقه خور سلطانی، نزدیک بوشهر به آب فرورفته و غرق شدند.
در طول سالهای بعدی، به دلیل افزایش منافع انگلستان در منطقه خلیج فارس، ایران سال‌ها مورد تحریم غیر علنی کشورهای اروپایی در برابر فروش اسلحه و از جمله کشتی‌های جنگی قرار گرفت. در ۲۹ اسفند ۱۳۰۶ دولت لایحه‌ای به مجلس شورای ملی داد تا ۲۰۰ هزار تومان از درآمدهای سال ۱۳۰۷ کشور را برای «خرید کشتی مسلح و تعمیر کشتی‌های موجوده» اختصاص دهد. همچنین با این لایحه، مجوز استخدام یک افسر و یک مهندس نیروی دریایی از ایتالیا به مدت ۳ سال با حقوق مجموعاً ۱۵۰ هزار تومان کسب می‌شد.
در سال‌های ۱۳۱۱ و ۱۳۱۲ رضاشاه تصمیم به تجدید ناوگان جنگی دریایی گرفت و مأموریت خرید مخفیانه را به پرنس ارفع سپرد. وی با زیرکی موفق گردید تا تعدادی ناو و کشتی و یدک‌کش از ایتالیا خریداری نموده و مقدمات آموزش افسران ایرانی در ایتالیا را فراهم آورد. در این دوره، مرکز نیروی دریایی ایران خرمشهر بود و در همین محل بود که پادگان، فرماندهی، مخازن و اداره بندر قرار داشت. تعداد و محل مأموریت این شناورها به شرح زیر بود.
ناو ببر (خرمشهر و گشت‌زنی در آب‌های خلیج فارس)
کشتی سیمرغ (خرمشهر)
کشتی شاهرخ (خرمشهر)
ناو پلنگ (آبادان و گشت‌زنی در آب‌های خلیج فارس)
کشتی کرکس (بندر شاپور)
کشتی شهباز (بندر شاپور)
پنج فروند شناور (بندر شاپور)
در سوم شهریور ۱۳۲۰، نیروی دریایی جدید ایران مورد شبیخون نیروهای دریایی انگلیس و شوروی قرار گرفت و تقریباً تمام شناورها و تأسیسات خود را از دست داد. در این واقعه دریادار غلامعلی بایندر در جنوب و ناوسروان یدالله بایندر در بندر انزلی به همراه حدود ۶۰۰ نفر نظامی دیگر کشته و مجروح شدند.
ادوات > شناورها

نبردناو: ندارد
رزم ناو: ندارد
پشتیبانی و لجستیکی: ۱۷ فروند (شناورهای هنگام، تنب، لاوان، سیری و ۱۱ فروند ناو کلات، همچنین ناو های بوشهر و بندر عباس)ناو زاگرس با شماره بدنه ۳۱۳
ناوشکن: ندارد (۴ ناو کلاس کوروش در زمان پهلوی سفارش داده شد، که در پی وقوع انقلاب، تحویل داده نشد)ناو شکن خلیج فارس درحال ساخت است (یکی آموزشی_ رزمی و دیگری تمام رزمی)
ناوچه: ۸ فروند ناو شامل؛ ۵ فروند ناوچه جماران، سهند، دنا و دیلمان و زاگرس همچنین ۳ فروند ناوچه البرز، الوند و سبلان
ناو موشک‌انداز: ۲۰ فروند (۲ فروند ناو موشک‌انداز نقدی، ۱۲ فروند ناو موشک‌انداز کمان، ۵ فروند ناو موشک‌انداز سینا و ۱ فروند ناو موشک‌انداز کلاس حمزه)
ناو بندر: مکران
ادوات > بالگردها

نیروی دریایی ارتش در مجموع مالک ۳۲ فروند بالگرد می‌باشد.
بل ۲۱۲ : ۱۱ فروند
سیکورسکی سی‌اچ ۵۳ : ۵ فروند
سی-کینگ : ۱۶ فروند
ادوات > زیردریایی‌ها

زیردریایی سبک (زیردریایی کلاس غدیر): ۲۱ فروند
زیردریایی فوق‌سنگین (زیردریایی کلاس کیلو): ۳ فروند
زیردریایی متوسط (زیردریایی کلاس فاتح): ۱ فروند
زیردریایی کوچک (زیردریایی کلاس نهنگ): ۱ فروند
جنگ ایران و عراق

همچنین ببینید: گردان تکاوران دریایی بوشهر
در طول جنگ ایران و عراق، خسارات زیادی به ناوگان نیروی دریایی ایران وارد شد. این خسارات به مراتب بیشتر گردید زمانی که نیروی دریایی ایالات متحده برای اسکورت نفتکش‌های کویتی وارد خلیج فارس شد. این عملیات بین ۱۹۸۷–۱۹۸۸ ادامه یافت که به اختصار عملیات اراده جدی، (به انگلیسی: Operation Earnest Will) نام گرفت. در این عملیات کشتی تدارکاتی ایرانی؛ ایران ارج، توسط نیروهای آمریکایی توقیف و غرق شد، در ۱۴ آوریل ۱۹۸۸ یکی از مین‌های ایرانی چیزی نمانده بود که باعث غرق شدن رزمناو موشک انداز ساموئل بی رابرتز شود. ۴ روز بعد از آن نیروهای آمریکایی برای تلافی به دو سکوی نفتی ایرانی حمله کردند. در جریان این حمله که به عملیات آخوندک (به انگلیسی: Operation Praying Mantis) معروف شد، ناو سهند غرق شد و خسارات بسیار سنگینی به ناوگان نیروی دریایی ایران وارد گردید. از ناوچه‌های جدید نیروی دریایی ارتش می‌توان به ناوهای نیزه، تبرزین و سیرجان اشاره کرد.
مقابله با دزدان دریایی

به دنبال مشکلات اقتصادی در کشور سومالی و عدم وجود دولت مرکزی در این کشور و گسترش تروریسم دریایی، نیروی دریایی ارتش از سال ۱۳۸۷ با اعزام بیش از ۱۵ ناوگروه به آب‌های آزاد خلیج عدن و دریای سرخ بیش از هزار و ۳۰ فروند کشتی تجاری و نفتکش را اسکورت کرده است. ناوگروه‌های این نیرو بارها با دزدان دریایی درگیر شده‌اند.
پایگاه‌ها > منطقه یک

مقالهٔ اصلی: منطقه یکم نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران
پایگاه دریایی بندر عباس یا منطقه یکم، بزرگ‌ترین مرکز استقرار یگان‌های نیروی دریایی ارتش است و ستاد نیروی دریایی ارتش در تهران مستقر می‌باشد.
پایگاه‌ها > منطقه دو

مقالهٔ اصلی: منطقه دوم نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران
منطقه دوم به مرکزیت بندر جاسک، در استان هرمزگان می‌باشد، که یگان‌های فعال آن در بوشهر، عسلویه، جزیره خارک و خرمشهر مستقر می‌باشند.
پایگاه‌ها > منطقه سه

مقالهٔ اصلی: منطقه سوم نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران
منطقه سوم به مرکزیت کنارک، در استان سیستان و بلوچستان قرار دارد.
پایگاه‌ها > منطقه چهار

مقالهٔ اصلی: منطقه چهارم نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران
منطقه چهار یا پایگاه دریایی انزلی، به مرکزیت بندرانزلی است، که ستاد ناو گروه نیروی دریایی ایران در منطقه خزر و کارخانه تولیدکننده زیردریایی‌ها، کارخانجات کشتی سازی شهدای هفتم آذر نداجا و همچنین فرماندهی آموزش تخصصهای دریایی رشت (مرکز آموزش درجه داران این نیرو) و دانشگاه علوم دریایی امام خمینی (مرکز آموزش افسران نیروی دریایی ارتش) در این منطقه قراردارد (هرچند این نهادها به دلیل اهمیت به‌طور متمرکز تحت امر فرماندهی کل نداجا قراردارد.
هواپیمایی نداجا

مقالهٔ اصلی: هوادریا
هواپیمایی نداجا (هوادریای آجا) داری ۵۶ فروند بالگرد در قالب ۵ پایگاه است، که در کنار هر منطقه دریایی نداجا نیز یک پایگاه هوایی قرار دارد. همچنین حدود ۲۰ فروند برروی ناوهای بالگرد بر ایرانی مستقر هستند. یک پایگاه هوایی ۱۵ فروندی نیز در مجاورت ستاد بندرعباس مستقر می‌باشد.
درجه‌های نظامی

| درجه‌های امیران نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران> دریابد | درجه‌های امیران نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران> دریاسالار | درجه‌های امیران نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران> دریابان | درجه‌های امیران نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران> دریادار | درجه‌های امیران نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران> دریادار دوم | درجه‌های امیران نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران>  | درجه‌های امیران نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران>  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| درجه‌های افسران نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران> ناخدا یکم | درجه‌های افسران نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران> ناخدا دوم | درجه‌های افسران نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران> ناخدا سوم | درجه‌های افسران نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران> ناوسروان | درجه‌های افسران نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران> ناوبان یکم | درجه‌های افسران نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران> ناوبان دوم | درجه‌های افسران نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران> ناوبان سوم |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| درجه‌های درجه‌داران و سربازان نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران> ناواستوار یکم | درجه‌های درجه‌داران و سربازان نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران> ناواستوار دوم | درجه‌های درجه‌داران و سربازان نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران> مهناوی یکم | درجه‌های درجه‌داران و سربازان نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران> مهناوی دوم | درجه‌های درجه‌داران و سربازان نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران> مهناوی سوم | درجه‌های درجه‌داران و سربازان نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران> سرناوی | درجه‌های درجه‌داران و سربازان نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران> ناوی یکم | درجه‌های درجه‌داران و سربازان نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران> ناوی دوم | درجه‌های درجه‌داران و سربازان نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران> ناوی | درجه‌های درجه‌داران و سربازان نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران>  | درجه‌های درجه‌داران و سربازان نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران>  | درجه‌های درجه‌داران و سربازان نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران>  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| درجه‌های دانشجویان افسری نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران> افسر دانشجوی سال چهارم | درجه‌های دانشجویان افسری نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران> افسر دانشجوی سال سوم | درجه‌های دانشجویان افسری نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران> افسر دانشجوی سال دوم | درجه‌های دانشجویان افسری نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران> افسر دانشجوی سال اول | درجه‌های دانشجویان افسری نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران>  | درجه‌های دانشجویان افسری نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران>  | درجه‌های دانشجویان افسری نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران>  | درجه‌های دانشجویان افسری نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران>  | درجه‌های دانشجویان افسری نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران>  | درجه‌های دانشجویان افسری نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران>  | درجه‌های دانشجویان افسری نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران>  | درجه‌های دانشجویان افسری نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران>  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
:
نشان‌های نیروی دریایی ارتش

رزم سطحی
رزم آبی خاکی
نیروهای ویژه دریایی
غواصی درجه ۱
غواصی درجه ۲
غواصی درجه ۳
افسر زیردریایی
مربی درجه سه هواناو
فرماندهی هوادریا
خلبانی هوادریا درجه ۱
خلبانی هوادریا درجه ۲
خلبانی هوادریا درجه ۳
خلبانی هوادریا
فرماندهی تکاوران دریایی
تفنگداران دریایی
دانشگاه علوم و فنون دریایی
آموزشگاه نظامی نداجا
دوره سرپرستی دریایی
دوره عالی دریایی
دوره مقدماتی دریایی
دانشگاه > ناوارتشتارستان

نخستین مرکز آموزش علوم و فنون نیروی دریایی در ایران، به دوره پادشاهی ساسانی بازمی‌گردد. در کتاب دینکرد آمده است؛ که در دوران ساسانی در بندر سیراف و بندر هرمز، نوعی دانشکده افسری به نام ناو ارتش تارستان، به آموزش و پرورش افسران نیروی دریایی ایران می‌پرداخت.