stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ماکس وبر
نظریه > مدل بوروکراسی (الگوی عقلانی-قانونی)

نظریه بوروکراسی ماکس وبر، که به عنوان مدل «عقلانی-قانونی» نیز شناخته می‌شود، تلاش می‌کند تا بوروکراسی را از دیدگاه عقلانی توضیح دهد.
اولاً، وبر استدلال می‌کند که بوروکراسی بر اساس اصل کلی صلاحیت‌های کاملاً مشخص و سازماندهی شده دفاتر مختلف است که بر اساس قوانین، قوانین یا مقررات اداری استوار است.
وبر به‌طور خاص به چند جنبه اشاره می‌کند که عبارت اند از: ۱. جوهر مدیریت بوروکراتیک در بخش عمومی و ماهیت مدیریت بوروکراتیک در بخش خصوصی:۱. یک تقسیم کار سخت ایجاد شده است که وظایف منظم سیستم بوروکراتیک خاص را به وضوح مشخص می‌کند.
مقررات زنجیره‌های فرماندهی مستحکم، وظایف و ظرفیت وادار کردن دیگران به رعایت آنها را توصیف می‌کند.
استخدام افراد با صلاحیت‌های خاص و گواهی شده، از اجرای منظم و مستمر وظایف سپرده‌شده حمایت می‌کند.
به این معنا، وبر بوروکراسی را از طریق ۹ ویژگی اصلی توضیح می‌دهد:
نقش‌های تخصصی
استخدام بر اساس شایستگی (به عنوان مثال از طریق رقابت آزاد آزمایش‌شده)
اصول یکسان استقرار، ارتقاء و انتقال در یک نظام اداری
شغلی با ساختار حقوق و دستمزد نظام‌مند
سلسله مراتب، مسئولیت و پاسخگویی
رفتار رسمی بر اساس قوانین سختگیرانه انضباط و کنترل
برتری قواعد انتزاعی
اقتدار غیرشخصی (مثلاً صاحب دفتر، بعد از کنار رفتن از شغل، ابزارهای دفترش را با خود نمی‌برد)
بی‌طرفی سیاسی
نظریه > مدل بوروکراسی (الگوی عقلانی-قانونی) > مزایای بوروکراسی

همان‌طور که وبر اشاره کرد، بوروکراسی واقعی نسبت به مدل آرمانی آن کمتر بهینه و مؤثر است. هر یک از اصول وبر می‌تواند دچار انحطاط شود، به ویژه زمانی که برای تجزیه و تحلیل سطوح فردی در یک سازمان استفاده شود. با این حال، هنگامی که در یک محیط گروهی در یک سازمان اجرا می‌شود، می‌توان به نوعی کارایی و اثربخشی، به ویژه با توجه به خروجی بهتر، دست یافت. این امر به ویژه زمانی صادق است که مدل بوروکراتیک بر صلاحیت (شایستگی)، تخصص در حوزه شغلی (کار)، سلسله مراتب قدرت، قوانین و انضباط تأکید می‌کند.
نظریه > مدل بوروکراسی (الگوی عقلانی-قانونی) > نقاط ضعف بوروکراسی

شایستگی‌ها، کارایی و اثربخشی می‌توانند نامشخص و متناقض باشند، به‌ویژه هنگامی که با موضوعات بسیار ساده‌شده سروکار داریم. در بوروکراسی غیرانسانی – منعطف در توزیع محدوده شغلی، با هر کارگری که از روز اول بدون انجام وظایف چرخشی به دلیل ترس از کاهش بازده، باید تخصص داشته باشد – وظایف اغلب معمولی هستند و می‌توانند کسالت‌آور باشند؛ بنابراین، کارکنان گاهی می‌توانند احساس کنند که بخشی از چشم‌انداز کاری و مأموریت سازمان نیستند. در نتیجه، آنها در دراز مدت هیچ احساس تعلق ندارند. علاوه بر این، این نوع سازمان تمایل به استثمار و دست کم گرفتن پتانسیل کارکنان دارد، زیرا خلاقیت کارگران به نفع رعایت دقیق قوانین، مقررات و رویه‌ها کنار گذاشته می‌شود.
نظریه > عقلانیت

مقالهٔ اصلی: عقلانیت
نظریه > جامعه‌شناسی دین

کار وبر در زمینه جامعه‌شناسی دین با مقاله «اخلاق پروتستانی و روح سرمایه‌داری» آغاز شد و با تحلیل‌های او در مذهب چین، مذهب هند، و یهودیت باستان ادامه یافت.
با این حال، کار او روی ادیان دیگر با مرگ ناگهانی او در سال ۱۹۲۰ متوقف شد، که او را از مقایسه یهودیت باستان با مطالعات مسیحیت اولیه و اسلام بازداشت. سه مضمون اصلی این مقالات عبارت بودند از: تأثیر اندیشه‌های دینی بر فعالیت‌های اقتصادی، رابطه قشربندی اجتماعی با اندیشه‌های دینی، و ویژگی‌های متمایز تمدن غرب.
وبر دین را یکی از نیروهای اصلی جامعه می‌دانست. هدف او یافتن دلایلی برای مسیرهای مختلف توسعه فرهنگ‌های غرب و خاور زمین بود، اگرچه بدون قضاوت یا ارزش‌گذاری، مانند برخی از متفکران معاصر که داروینیسم اجتماعی پارادایم، وبر در درجه اول می‌خواست عناصر متمایز تمدن غربی را توضیح دهد. او باورمند بود که اندیشه‌های دینی کالوینیسم (و به‌طور گسترده‌تر پروتستان) تأثیر عمده‌ای بر نوآوری اجتماعی و توسعه نظام اقتصادی غرب داشتند ولی خاطرنشان کرد که آنها تنها عوامل توسعه این امر نیستند. سایر عوامل چشمگیری که وبر به آنها اشاره کرد عبارتند از خردگرایی پیگیری علمی، ادغام مشاهده با ریاضیات، علم دانش و فقه، نظام‌بندی عقلانی و بوروکراتیزه کردن اداره دولتی و شرکت‌های اقتصادی. در پایان، به گفته وبر، مطالعه جامعه‌شناسی دین بر یکی از بخش‌های متمایز فرهنگ غربی، کاهش باورها به جادو یا آنچه که او به عنوان «افسون‌زدایی از جهان» می‌نامد.
وبر همچنین یک مدل فرهنگی - اجتماعی را برای تغییر دینی پیشنهاد کرد که نشان داد به‌طور کلی، جوامع از جادو به چندخداپرستی، سپس به همه‌خدایی، تک‌خداپرستی و سرانجام تک‌خداپرستی اخلاقی سیر می‌کنند. به گفته وبر، این تکامل زمانی رخ داد که ثبات اقتصادی فزاینده اجازه حرفه‌ای‌گری و تکامل کشیشی پیچیده‌تر را داد. گروه‌ها، سلسله مراتبی از خدایان توسعه یافت و با متمرکز شدن قدرت در جامعه، مفهوم خدای واحد و جهانی محبوب‌تر و مطلوب‌تر شد.
نظریه > جامعه‌شناسی دین > اخلاق پروتستانی و روح سرمایه‌داری

مقالهٔ اصلی: اخلاق پروتستانی و روح سرمایه‌داری
نظریه > جامعه‌شناسی دین > دین چین

همان‌طور که بیان شد، ماکس وبر از جمله جامعه‌شناسانی بود که مطالعات گسترده‌ای بر روی ادیان مختلف در سراسر جهان داشت. از جمله مهم‌ترین مطالعات او دربارهٔ ادیان شرقی می‌توان به مجموعه مطالعات او دربارهٔ ادیان چین و هند اشاره کرد. از آن جا که وبر ادیان را بازیگران مهم در تحولات مختلف زندگی بشری قلمداد می‌کرد، معتقد بود آیین کنفوسیوس تأثیرات بسزایی را در نوع جهان‌بینی و تعامل مردم چین در رابطه با دنیای اطراف و زندگی شخصی آنان داشته است. وی باور داشت ادیان شرقی از جمله آیین کنفوسیوس به سبب ماهیت نظام اعتقادی خود موجب شده‌اند که ارزش‌هایی در زندگی باورمندان به این مسلک‌ها از جمله در مردم چین شکل بگیرد که از گرایش آنان به سبک زندگی غربی و سوق پیدا کردن آنان به سمت توسعهٔ صنعتی (مانند آنچه در غرب تجربه شد) تا حدودی جلوگیری شود. وبر هنگامی که دربارهٔ تأثیر مذهب پروتستان بر شکل‌گیری اندیشه، باور و نظام اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی مردمان مغرب زمین صحبت می‌کرد، اشاره داشت که آموزه‌های مذهب پروتستان پیروان این مذهب را به تولید هر چه بیشتر، به کار انداختن بیش از پیش پول و ثروت در جهت ساختن و آباد کردن دنیا برای رضایت خدا سوق داد. او همچنین همواره تأکید می‌کرد که زندگی بشریت به سمت عقلانی‌تر شدن و نظام‌مند شدن سوق پیدا می‌کند و در همین راستا انسان نوین می‌کوشد بر تمام شئون زندگی خود و حتی محیط طبیعی پیرامون خود تسلط پیدا کرده و حتی آن را پیش‌بنیی و به آن شکل که خود تمایل دارد تغییر شکل بدهد.
بنابراین هنگامی که ماهیت فرهنگ جدید غرب (کنترل و غلبه بر محیط طبیعی و محیط زیست) را با ماهیت آیین کنفوسیوس که در آن به هماهنگی و مادارا و سازش هرچه بیشتر با محیط زیست تأکید دارد، با یکدیگر مقایسه می‌نماییم، متوجه می‌شویم در آیین کنفوسیوس رشد و پیشرفت و توسعه دنیای مادی از اهداف این آیین نبوده بلکه مدارا و تعامل با جهان طبیعت به عنوان اصل بنیادین در رسیدن به رستگاری و سعادت بشری مهم شناخته می‌شده است.
نظریه > جامعه‌شناسی دین > دین هند

همان‌طور که بیان شد، بخش مهمی از پژوهش‌های ماکس وبر در حوزه دین، مربوط به مطالعات او دربارهٔ ماهیت ادیان شرقی به خصوص ادیان آسیای مرکزی و شرقی می‌باشد. وی به همان شکل که معتقد بود ماهیت نظری ادیان شرقی یکی از عواملی است که توسعه یافتگی صنعتی در معنایی که در اروپا و آمریکای شمالی رخ داد، در آسیای مرکزی و شرقی به وقوع نپیوندد. وبر در تحلیل و تشریح این نگاه خود، به ادیان رایج در هندوستان و به خصوص آیین هندو اشاره می‌کند. او این آیین را یک آیین «آن دنیایی» و «آن جهانی» می‌نامد و بیان می‌کند که یکی از مهم‌ترین و والاترین مفاهیم اعتقادی در این آیین همانا گریز از رنج‌ها، مشتقت‌ها و مصائب جهان مادی و کوشش و تلاش برای رسیدن به دنیای متعال و وجود معنویت می‌باشد.
وبر اعتقاد دارد در آیین هندو آنچه ارزشمند است نه کنترل، تسخیر و چیرگی بر جهان مادی، بلکه پرده افکندن و نقاب درانداختن از ظواهر این دنیا برای رسیدن به حقیقت برتر و دغدغه‌های راستین زندگی انسان‌ها می‌باشد. نوعی نگاه که در آن رهانیده شدن از متعلقات جهان عینی و مادی و سوق پیدا کردن به معنویت این جهان تأکید می‌شود.
نظریه > جامعه‌شناسی دین > یهودیت باستان

مقالهٔ اصلی: یهودیت باستان (کتاب)
وبر در کتاب «یهودیت باستان»، چهارمین اثر مهم خود در مورد جامعه‌شناسی دین، تلاش کرد تا عواملی را توضیح دهد که منجر به تفاوت‌های اولیه بین مذهب غرب با خاورزمین شد. او ریاضت‌طلبی درونی توسعه‌یافته توسط مسیحیت غربی را با تفکر نبوت از نوع توسعه‌یافته در هند مقایسه کرد. وبر خاطرنشان کرد که برخی از جنبه‌های مسیحیت به‌جای کناره‌گیری از نقص‌های آن، به دنبال تسخیر و تغییر پیشگویی از جهان بودند.
وبر ادعا کرد یهودیت نه تنها منشأ مسیحیت و اسلام است بلکه برای ظهور دولت مدرن غرب بسیار مهم است. تأثیر یهودیت به اندازه فرهنگ هلنیستی و رومی مهم بود.
مرگ وبر در سال ۱۹۲۰ او را از پیگیری تحلیل برنامه‌ریزی شده خود از مزامیر، سفر ایوب، تلمود یهودیت، مسیحیت اولیه و اسلام بازداشت.
نظریه > دولت، سیاست و حکومت > قشربندی اجتماعی

وبر همچنین یک نظریه سه مولفه قشربندی را با طبقه اجتماعی، پایگاه اجتماعی و حزب سیاسی به عنوان عناصر مفهومی متمایز فرموله کرد. نظریه سه مولفه قشربندی در تضاد با کارل مارکس نظریه ساده‌تر طبقه اجتماعی است که تمام قشربندی‌های اجتماعی را به آنچه مردم دارند گره می‌زند. در نظریه وبر مسایل شرافت و حیثیت مهم است. این تمایز به وضوح در مقاله وبر «طبقات، استند، احزاب» توضیح داده شده است. که اولین بار در کتاب اقتصاد و جامعه او منتشر شد. سه مولفه نظریه وبر عبارتند از:
طبقه اجتماعی: بر اساس رابطه اقتصادی تعیین شده با بازار (مالک، اجاره، کارمند و غیره)
پایگاه اجتماعی (آلمانی: Stand): بر اساس ویژگی‌های غیراقتصادی مانند شرافت، اعتبار و مذهب
حزب: وابستگی‌ها در حوزه سیاسی
هر سه بعد پیامدهایی برای آنچه وبر «شانس زندگی» (فرصت‌هایی برای بهبود زندگی فرد) نامید دارد. پژوهشگران وبر تمایز شدیدی بین اصطلاحات پایگاه و طبقه قایل هستند، حتی اگر در استفاده معمولی، مردم تمایل دارند از آنها به جای یکدیگر استفاده کنند.
نظریه > مطالعه شهر

مقالهٔ اصلی: شهر (کتاب وبر)
وبر به عنوان بخشی از تلاش فراگیر خود برای درک توسعه منحصربه‌فرد جهان غرب، مطالعه کلی مفصلی از شهر به‌عنوان مکان مشخص روابط اجتماعی و اقتصادی، ترتیبات سیاسی و ایده‌هایی ارائه کرد که در نهایت غرب را تعریف کردند. این منجر به یک تک‌نگاری به نام «شهر» شد که احتمالاً از پژوهش‌های انجام شده در سال‌های ۱۹۱۳–۱۹۱۱ گردآوری شده است. پس از مرگ در سال ۱۹۲۱ منتشر شد و در سال ۱۹۲۴ به عنوان فصل شانزدهم شهر (سلطه غیرقانونی) در بخش دوم «اقتصاد و جامعه» او گنجانده شد.
به باور وبر، شهر به عنوان یک سازمان مستقل سیاسی متشکل از افرادی که در مجاورت خود زندگی می‌کنند، در مشاغل تخصصی گوناگون به کار گرفته می‌شوند و از نظر فیزیکی از روستاهای اطراف جدا شده‌اند، تنها در غرب به‌طور کامل توسعه یافته و تا حد زیادی تکامل فرهنگی آن را شکل داده است:
منشأ اخلاق عقلانی و درونی در غرب با ظهور متفکران و پیامبران مرتبط است… که در بستر اجتماعی بیگانه با فرهنگ‌های آسیایی رشد کردند. این زمینه شامل مشکلات سیاسی ناشی از بورژوازی گروه وضعیت شهر بود که بدون آن نه یهودیت، نه مسیحیت و نه توسعه تفکر هلنیستی قابل تصور نیست.
وبر استدلال می‌کرد که یهودیت، مسیحیت اولیه، الهیات و بعدها حزب سیاسی و علم مدرن، تنها در بافت شهری که تنها در غرب به توسعه کامل رسیده است، امکان‌پذیر است. او همچنین دید. در تاریخ قرون وسطی شهرهای اروپایی ظهور شکل منحصر به فردی از «سلطه غیر مشروع» که با موفقیت اشکال موجود سلطه مشروع (سنتی، کاریزماتیک، و عقلانی-قانونی) را که تا پیش از آن حاکم بود، سپس در جهان قرون وسطی به چالش کشید. این سلطه جدید مبتنی بر قدرت اقتصادی و نظامی بزرگی بود که توسط جامعه سازمان یافته شهرنشینان (شهروندان) در اختیار داشت.
نظریه > اقتصاد

وبر در درجه اول خود را یک اقتصاددان سیاسی می‌دانست. و تمام انتصابات استادی او در اقتصاد بود. اگرچه امروزه مشارکت‌های او در این زمینه عمدتاً تحت‌الشعاع نقش او به عنوان یکی از بنیانگذاران جامعه‌شناسی مدرن قرار گرفته است. وبر به عنوان یک اقتصاددان به جوانترین مکتب تاریخی اقتصاد آلمانی تعلق داشت. تفاوت‌های بزرگ بین علایق و روش‌های آن مکتب از یک سو و علایق مکتب نئوکلاسیک (که اقتصاد جریان اصلی مدرن عمدتاً از آن نشأت می‌گیرد) از سوی دیگر، توضیح می‌دهد که چرا تشخیص تأثیر وبر بر اقتصاد امروز دشوار است.
نظریه > اقتصاد > اقتصاد و جامعه

مقالهٔ اصلی: اقتصاد و جامعه
کار بزرگ وبر اقتصاد و جامعه مجموعه‌ای از مقاله‌های اوست که او تا زمان مرگش در سال ۱۹۲۰ روی آن کار می‌کرد. پس از مرگ، مدیریت و ویرایش نهایی کتاب به دست بیوه او، ماریان وبر انجام شد. فرم نهایی به زبان آلمانی که در سال ۱۹۲۱ منتشر شد، بازتاب کار و تعهد فکری گستردهٔ ماریان بود. این ترکیب شامل طیف گسترده‌ای از مقاله‌هاست که به دیدگاه‌های وبر در مورد جامعه‌شناسی، فلسفه اجتماعی، سیاست، قشربندی اجتماعی، دین جهانی، دیپلماسی و موضوع‌های دیگر می‌پردازد.
در آغاز در سال ۱۹۵۶، یوهانس وینکلمان، حقوقدان آلمانی، ویرایش و سازماندهی نسخه آلمانی «اقتصاد و جامعه» را بر اساس مطالعه خود روی مقاله‌هایی آغاز کرد که وبر پس از مرگش بجا گذاشته بود. نسخه انگلیسی این کتاب در یک جلد توسط گونتر راث و کلاوس ویتیچ گردآوری و در سال ۱۹۶۸ منتشر شد. در نتیجه ویرایشگران مختلف، میان مجلدات چاپ‌های به زبان‌های آلمانی و انگلیسی، تفاوت‌هایی وجود دارد. این کتاب معمولاً در دو جلد به دو زبان آلمانی و انگلیسی منتشر می‌شود و بیش از ۱۰۰۰ صفحه دارد و به زبان فارسی نیز ترجمه شده است.
نظریه > اقتصاد > فردگرایی روش‌شناختی

اگرچه علایق پژوهشی او همیشه با علایق تاریخ‌نگاران آلمانی همسو بود ولی با تأکید فراوان بر تفسیر تاریخ اقتصادی، دفاع وبر از «فردگرایی روش‌شناختی» در علوم اجتماعی بیانگر گسست مهمی از آن مکتب بود و پذیرش بسیاری از استدلال‌هایی که کارل منگر، بنیانگذار مکتب اتریش اقتصاد، علیه تاریخ‌گرایان در چارچوب آکادمیک اختلاف روش (مناظره در مورد روش‌ها) در اواخر سده نوزدهم ارائه کرده بود. عبارت «فردگرایی روش‌شناختی» که در بحث‌های مدرن دربارهٔ ارتباط بین اقتصاد خرد و اقتصاد کلان رایج شده است، توسط اقتصاددان اتریشی-آمریکایی جوزف شومپیتر در سال ۱۹۰۸ به عنوان راهی برای ارجاع به نظرات وبر ابداع شد. بر اساس تزهای وبر، پژوهش اجتماعی نمی‌تواند به‌طور کامل استقرایی یا توصیفی باشد زیرا «درک» برخی پدیده‌ها به این معناست که پژوهشگر باید از توصیف صرف فراتر رفته و آن را «تبیین» کند. تفسیر مستلزم طبقه‌بندی بر اساس چکیده «سنخ آرمانی است. این، همراه با استدلال ضد اثبات‌گرایی او (نگاه کنید به تفهم)، می‌تواند به عنوان یک توجیه روش‌شناختی برای مدل «انسان اقتصادی منطقی» (انسان اقتصادی در نظر گرفته شود.)، که در مرکز اقتصاد جریان اصلی مدرن است.
نظریه > اقتصاد > نهایی‌گرایی و روان‌شناسی

وبر برخلاف دیگر تاریخ‌نگاران، نظریه ارزش نهایی (مشهور به «نهایی‌گرایی») را پذیرفت و آن را به شاگردانش آموخت. در سال ۱۹۰۸، وبر مقاله‌ای منتشر کرد که در آن تمایز روش‌شناختی دقیقی بین روان‌شناسی و اقتصاد ترسیم کرد و به این ادعاها حمله کرد که نظریه ارزش نهایی در اقتصاد بیانگر شکل پاسخ روان‌شناختی به محرک‌ها است که توسط قانون وبر-فچنر توصیف شده است. مقاله ماکس وبر به عنوان رد قطعی وابستگی نظریه اقتصادی ارزش به قوانین روان‌فیزیک توسط لیونل رابینز، جرج استیگلر ذکر شده است. و فریدریش هایک، اگرچه موضوع گسترده‌تر رابطه بین اقتصاد و روان‌شناسی با توسعه «اقتصاد رفتاری به بحث دانشگاهی بازگشته است».
گرایش‌ها > کانت‌گرایی

تفکر وبر به شدت تحت تأثیر ایده‌آلیسم آلمانی بود، به‌ویژه از نوکانتی، که او از طریق هاینریش ریکرت، همکار استادش در دانشگاه فرایبورگ در معرض آن قرار گرفت. به ویژه برای کار وبر این باور نوکانتی مهم است که واقعیت اساساً آشفته و غیرقابل درک است، با تمام نظم عقلانی ناشی از روشی که ذهن انسان بر جنبه‌های خاصی از واقعیت متمرکز می‌کند و ادراکات حاصل را سازمان می‌دهد. نظرات وبر در رابطه با روش‌شناسی علوم اجتماعی مشابهی با کار فیلسوف نوکانتی و جامعه‌شناس پیشگام جورج زیمل دارد.
وبر همچنین تحت تأثیر اخلاق کانتی بود که با این وجود در عصر مدرنی که فاقد قطعیت‌های دینی بود، آن را منسوخ می‌دانست. در این زمینه، تأثیر فلسفه فریدریش نیچه مشهود است. بر اساس «دانشنامه فلسفه استنفورد»، تنش عمیق بین الزامات اخلاقی کانتی و تشخیص نیچه ای از جهان فرهنگی مدرن ظاهراً چیزی است که به جهان بینی اخلاقی وبر سایه تاریک تراژیک و آگنوستیکی می‌بخشد.
گرایش‌ها > مارکسیسم

یکی دیگر از تأثیرات عمده در زندگی وبر، نوشته‌های کارل مارکس و عملکرد تفکر سوسیالیستی در دانشگاه و سیاست فعال بود. در حالی که وبر در برخی از نقدهای مارکس با نظام‌های بوروکراتیک سهیم است و آنها را به عنوان توانایی پیشبرد منطق خود به ضرر آزادی و خودمختاری انسان بد خطاب می‌کند ولی وبر تضاد را دائمی و اجتناب ناپذیر می‌داند و میزبان روح یک مدینه فاضله مادی نیست. کارل لویت در سال ۱۹۳۲، کار مارکس و ماکس وبر را در تقابل قرار داد و استدلال کرد که هر دو به علل و آثار سرمایه‌داری غرب علاقمند بودند ولی مارکس سرمایه‌داری را از دریچه ازخودبیگانگی می‌نگریست در حالی که وبر از مفهوم عقلانیت استفاده می‌کرد.
اگرچه تأثیر دینداری کالونیستی مادرش در طول زندگی و کار وبر مشهود است زیرا او علاقه عمیق و مادام العمری به مطالعه ادیان داشت ولی وبر در مورد این واقعیت که شخصاً بی‌دین بود، آشکارا سخن گفت.
گرایش‌ها > اقتصاد و تاریخ‌گرایی

به عنوان یک اقتصاددان سیاسی و تاریخدان اقتصادی، وبر به جوانترین مکتب تاریخی اقتصاد آلمانی متعلق است که توسط دانشگاهیانی همانند گوستاو فون شمولر و شاگردش ورنر زمبارت نمایندگی می‌شود. با این حال، اگرچه علایق پژوهشی وبر بسیار با این مکتب همسو بود ولی دیدگاه‌های روش‌شناسی و نظریه ارزش او به‌طور چشمگیری با دیدگاه‌های دیگر تاریخ‌شناسان آلمانی متفاوت بود و در واقع به اندیشهٔ کارل منگر و مکتب اتریش نزدیک‌تر است که رقبای سنتی مکتب تاریخی بودند.
گرایش‌ها > رازگرایی

پژوهش‌های جدید نشان می‌دهد برخی از نظریه‌های وبر، از جمله علاقه او به جامعه‌شناسی ادیان شرق آسیا و عناصر نظریه افسون‌زدایی، در واقع از تعامل وبر با شخصیت‌های رازگونه آلمانی معاصر شکل گرفتند. می‌دانیم او اندکی پیش از بیان ایده خود در مورد افسون‌زدایی، از سازمان معبد شرق در مونت وریتا بازدید کرده است. مشهور است که او با شاعر و رازشناس آلمانی اشتفان گئورگه ملاقات کرد و برخی از عناصر نظریه کاریزما را پس از مشاهدهٔ گئورگه توسعه داد. با این حال، وبر با بسیاری از نظرات گئورگه مخالف بود و هرگز به‌طور رسمی به حلقه رازگرای جورج نپیوست. وبر همچنین احتمالاً اولین مواجهه خود با تائوئیسم البته به شکل غربی را از طریق گوستاو گرسر در مونت وریتا داشته است. پژوهش‌های در مورد درگیری وبر با راز، برخی از پژوهشگران آلمانی و آمریکایی را هدایت کرده است تا نظریه‌های افسون‌زدگی خود را دوباره تفسیر کنند.
پاسخ انتقادی به وبر > کنش و انواع آن

وبر در جامعه‌شناسی خود، کنش اجتماعی را به چهار دسته کنش تقسیم‌بندی کرده بود:
کنش غایتمندانهٔ معقول و هدفدار
کنش معطوف به ارزش
کنش عاطفی و احساسی
کنش سنتی
او در توضیح کنش غایتمندانه معقول و هدفدار بیان داشته بود که در این نوع کنش، فرد در کنش‌ها و رفتارهایش، اهداف و وسایل رسیدن به آن اهداف را به شکل معقولانه انتخاب می‌کند. وی همچنین دربارهٔ کنش معطوف به ارزش می‌گوید که این نوع کنش برای تحقق یک هدف ذاتی انجام می‌شود، هدفی که به خودی خود ارزشمند نیست (برای مثال رفتن به بهشت)، اما می‌تواند با وسایل معقول پیگیری شود (کمک به نیازمندان). وبر در تشریح نوع سوم کنش که همانا کنش عاطفی و احساسی باشد، بیان می‌کند که این کنش‌ها در حالت عاطفی و احساسی رخ می‌دهند و چندان در آنان سبک و سنگین کردن معقولانهٔ اهداف و ابزارهای دستیابی به هدف به چشم نمی‌خورد (مانند رفتارهای افرادی که در خدمت فرقه‌های بنیادگرا و رادیکال می‌باشند). وبر در نهایت آخرین نوع کنش اجتماعی را کنش سنتی می‌داند. او دربارهٔ این نوع کنش می‌گوید که کنش سنتی به راهنمایی عادات مرسوم فکری و با اتکا بر «گشته ازلی و پایان ناپذیر» انجام می‌گیرد (مانند اعمالی که در مجامع یهودیان ارتدکس انجام می‌شود).
پاسخ انتقادی به وبر > عقلانی شدن

از دید وبر، پیدایش جامعهٔ مدرن با تحولات مهمی در الگوهای کنش اجتماعی همراه بود. او معتقد بود که در چنین جامعه‌ای مردم از عقاید سنتی مبتنی بر خرافه، دین، آداب و رسوم و عادت‌های دیرپا فاصله می‌گیرند. وبر از سوی دیگر بیان داشت که در اینگونه جوامع به‌طور فزاینده‌ای در محاسبه‌های عقلانی و ابزاری گرفتار می‌شوند و معمولاً بازدهی و فرایندهای آتی را در نظر می‌گیرند. وبر معتقد بود که در جامعه صنعتی جایی برای عواطف و احساسات باقی نمی‌ماند. او همچنین بیان داشت آن دسته از رفتارها و کارهایی که صرفاً با این دلیل و هدف انجام می‌گیرند که طی نسل‌های گذشته به همان طریق انجام می‌شده است در تعاملات عصر جدید جایی ندارند.
وبر توسعه و گسترش علم، فناوری مدرن و بوروکراسی را روی هم رفته با مفهوم عقلانی شدنِ سازماندهی زندگی اجتماعی و اقتصادی بر اساس اصول بازدهی و کارایی و بر مبنای دانش فنی توصیف می‌کرد. او از اصطلاح افسون‌زدایی استفاده کرد تا توصیف کند که چگونه تفکر علمی جهان مدرن، نیروهای عاطفی گذشته را نادیده می‌انگارد؛ لذا وبر نسبت به نتیجه عقلانی شدن جهان مدرن چندان خوشبین نبود. هراس وی از این بود که جامع مدرن با تلاش برای تنظیم و شکل‌دادن همهٔ حوزه‌های زندگی اجتماعی، روح انسان را زیر پا له کند.
پاسخ انتقادی به وبر > تفاوت علوم اجتماعی و علوم طبیعی

به نظر وبر، تفاوت‌های میان علوم اجتماعی و علوم طبیعی، از تفاوت‌های نیت‌های شناختی پژوهشگر برمی‌خیزند و نه از کاربرد ناپذیری روش‌های تعمیمی و علمی درمورد کنش اجتماعی. آنچه که علوم طبیعی را از علوم اجتماعی جدا می‌سازد، تفاوت ذاتی در مورد روش‌های تحقیق‌شان نیست، بلکه علایق و هدف‌های متفاوت دانشمند پژوهشگر علت این جدایی اند. وبر معتقد بود دانشمند طبیعی جنبه‌هایی از رویدادهای طبیعی علاقمند است که بتوان آن‌ها را برحسب قوانین تجریدی و تفکیک شده فرمول بندی کرد. با آنکه دانشمند اجتماعی نیز آرزومند یافتن یک چنین تعمیم‌های انتزاعی قانونمند در رفتار انسانی است، اما به کیفیت‌های ویژه کنشگران انسانی و معنایی که آنها به کنش‌هایشان می‌دهند نیز توجه دارد.
از سمت دیگر وبر معتقد بود که چون دانشمندان علوم اجتماعی، آن جهان اجتماعی را که خود در درون آن زندگی می‌کنند مورد بررسی قرار می‌دهند، باید پذیرفت که تا حدودی برداشت‌های ذهنی آنان بر پژوهش‌هایشان اثر می‌گذارد. او معتقد بود که جامعه‌شناسان در مطالعات خود باید از ارزش‌گذاری خودداری کنند و هرگز اجازه ندهند که نظرهای شخصی، پژوهش‌هایشان را تحت تأثیر قرار بدهد یا بر نتایج پژوهش اثر بگذارد.
پاسخ انتقادی به وبر > اقتدار و انواع آن

مقالهٔ اصلی: اقتدار
بر اساس سنخ آرمانی وبر، اقتدار در سه مقوله طبقه‌بندی می‌گردد:
مقالهٔ اصلی: اقتدار سه‌گانه
اقتدار کاریزماتیک (شخصیت، قهرمانی، رهبری، مذهبی)،
مقالهٔ اصلی: اقتدار کاریزماتیک
اقتدار سنتی (پدرسالاران، سلطه موروثی، فئودالیسم) و
مقالهٔ اصلی: اقتدار سنتی
اقتدار عقلانی - قانونی (قانون و دولت مدرن، بوروکراسی).
مقالهٔ اصلی: اقتدار عقلانی - قانونی
پاسخ انتقادی به وبر > مشروعیت و انواع آن

مقالهٔ اصلی: مشروعیت
پاسخ انتقادی به وبر > عقلانیت و انواع آن

مقالهٔ اصلی: عقلانیت
پاسخ انتقادی به وبر > سنخ آرمانی

مقالهٔ اصلی: سنخ آرمانی
پاسخ انتقادی به وبر > دیوان‌سالاری

مقالهٔ اصلی: دیوان‌سالاری
کنش و انوع آن:
وبر کنشها را به چهار نوع متمایز تقسیم می‌کند.
۱. کنش عقلانی معطوف به هدف:وبر در بخشی از نظریه خود، به کنش عقلانی معطوف به هدف اشاره می‌کند، این کنش بر این اساس تعریف می‌شود که فاعل کنش هدفی روشن را در نظر دارد و همه وسایل را برای رسیدن به آن با هم به کار می‌گیرد. در نظر وبر آنچه مهم و واجد ارزش است فهم کنش خواهد بود. در این معنا کنش عقلانی معطوف به هدف بر اساس تعریف فاعل کنش از هدف روشنی که در ذهن دارد روشن می‌شود (آرون، ۱۳۹۰: ۵۶۶). لذا کنش عقلانی این است که پس از تعمق لازم تصمیمی اخاذ شود که برای رسیدن به هدف مورد نظر متضمن بیشترین اقبال باشد (نقیب‌زاده، ۱۳۹۰: ۱۵)
۲. کنش عقلانی معطوف به ارزش
۳. کنش انفعالی یا عاطفی
۴. کنش سنتی
آثار

برای بررسی فهرست گسترده‌ای از آثار ماکس وبر، به کتاب‌شناسی ماکس وبر مراجعه کنید.
وبر به زبان آلمانی می‌نوشت. عنوان اصلی چاپ شده پس از مرگ او (۱۹۲۰) به احتمال زیاد گلچین آثار ناتمام او (از فرم مقالات گردآوری شده ...) است. بسیاری از ترجمه‌ها از بخش‌ها یا بخش‌هایی از اصل آثار مختلف او در زبان آلمانی ساخته شده‌اند و نام ترجمه‌ها اغلب نشان نمی‌دهد که چه بخشی از نسخه اصلی آنها را شامل می‌شود. نوشته‌های وبر به‌طور کلی بر اساس انتقادی استناد می‌شود ماکس وبر-گسامتاوسگابه (مجموعه آثار)، منتشر شده توسط مور زیبک در توبینگن.
آثار > کتاب‌شناسی > کتاب‌شناسی فارسی

وبر، ماکس، ۱۳۶۷: اخلاق پروتستانی و روح سرمایه‌داری، مترجم عبدالمعبود انصاری، تهران: سمت، ۱۶۸ صفحه.شابک ‎۰−۰۵۸−۴۵۹−۹۶۴−۹۷۸
وبر، ماکس، ۱۳۶۷: مفاهیم اساسی جامعه‌شناسی، مترجم احمد صدارتی، تهران: مرکز، ۱۶۰ صفحه. شابک ‎۸−۱۸۰−۳۰۵−۹۶۴−۹۷۸
وبر، ماکس، ۱۳۶۸: دانشمند و سیاستمدار، مترجم احمد نقیب‌زاده، تهران: دانشگاه تهران، ۱۶۰ صفحه.شابک ‎۷−۳۸۹۰−۰۳−۹۶۴
وبر، ماکس، ۱۳۶۹: شهر در گذر زمان با پیشگفتار تحلیلی مارتیندال، مترجم منصوره کاویانی، تهران: شرکت سهامی انتشار، ۲۹۷ صفحه. شابک ‎۳−۲۶−۵۷۳۵−۹۶۴−۹۷۸
وبر، ماکس، ۱۳۷۹: عقلانیت و آزادی: مقالاتی از ماکس وبر و دربارهٔ ماکس وبر، مترجم یدالله موقن و احمد تدین، تهران: هرمس، ۱۶۸ صفحه.شابک ‎۴−۴۷−۶۶۴۱−۹۶۴
وبر، ماکس، ۱۳۸۲: دین، قدرت، جامعه، مترجم احمد تدین، تهران: هرمس، ۵۷۰ صفحه.شابک ‎۳−۳۰−۶۶۴۱−۹۶۴−۹۷۸
وبر، ماکس، ۱۳۸۲: روش‌شناسی علوم اجتماعی، مترجم حسن چاوشیان، تهران: مرکز، ۲۸۸ صفحه. شابک ‎۸−۷۲۰−۳۰۵−۹۶۴
وبر، ماکس، ۱۳۸۴: اقتصاد و جامعه، مترجم عباس منوچهری و مهرداد ترابی‌نژاد و مصطفی عمادزاده، تهران: سمت، ۵۹۲ صفحه.شابک ‎۸−۹۸۲−۴۵۹−۹۶۴−۹۷۸
وبر، ماکس، ۱۳۹۳: درآمدی انتقادی، مترجم ابوالفضل ذوالفقاری، تهران: دانشگاه شاهد، ۳۲۸ صفحه.شابک ‎۳−۲۵−۶۱۲۱−۶۰۰−۹۷۸
وبر، ماکس، ۱۳۹۴: سوسیالیسم، مترجم حسام حسین‌زاده، تهران: کتاب فردا، ۸۰ صفحه.شابک ‎۵−۳۳−۶۳۷۵−۶۰۰−۹۷۸
وبر، ماکس، ۱۳۹۵: بنیان‌های عقلانی و اجتماعی موسیقی، مترجم حسن خیاطی، تهران: علمی و فرهنگی، ۱۳۴ صفحه.شابک ‎۰−۹۸۷−۱۲۱−۶۰۰−۹۷۸
وبر، ماکس، ۱۳۹۷: جامعه‌شناسی دین مترجم محسن ثلاثی، تهران: ثالث، ۴۵۶ صفحه. شابک ‎۴−۱۸۰−۴۰۵−۶۰۰−۹۷۸
۱۲ پیوند به بیرون

ماکس وبر (سمت چپ) و برادرانش، آلفرد (وسط) و کارل، در سال ۱۸۷۹
ماکس وبر و همسرش ماریان (۱۸۹۴)
ماکس وبر (وسط، رو به راست) در سال ۱۹۱۷ با ارنست تولر (دوربین وسط، روبرو)
آرامگاه وبر در هایدلبرگ
صفحه‌ای از تایپ اسکریپت جامعه‌شناسی حقوق در اقتصاد و جامعه
ماری‌آنجلا جوردانو

| ماری‌آنجلا جوردانو | ماری‌آنجلا جوردانو |
| --- | --- |
زادهٔ: ۲ سپتامبر ۱۹۳۷ دولچدو، ایتالیا
درگذشت: ۱۶ ژوئیهٔ ۲۰۱۱ (۷۳ سال) دولچدو، ایتالیا
ملیت: ایتالیایی
دیگر نام‌ها: مری جُردن
پیشه: بازیگر
ماری‌آنجلا جوردانو (ایتالیایی: Mariangela Giordano؛ ‏ ۲ سپتامبر ۱۹۳۷ – ۱۶ ژوئیهٔ ۲۰۱۱) بازیگر اهل ایتالیا بود.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است، می‌توان به چه زیباست برناردا، سراپا شبدیز، سراپا پرحرارت، دکامرون شماره ۴ – حکایت‌های دلکش بوکاچو، زن سیسیلی و برهنه، کارکنان خیابانی، سفر کاپیتان فراکاسا، دوشیزه‌ای برای شاهزاده، کمندی برای جانگو، مالابیمبا – بدکاره بدخواه، عروسک شیطان، جالو در ونیز و دختر شیطان اشاره کرد.