رنه دکارت
زندگی

رنه دکارت، ۳۱ مارس ۱۵۹۶ میلادی در روستایی از شهرستان اَندر-اِ-لُوار فرانسه زاده‌شد. سیزده‌ماهه بود که مادرش درگذشت و پدرش، که قاضی و نماینده پارلمان در رِن بِرِتانی بود، بی‌درنگ دوباره ازدواج کرد. سرپرستی و نگهداری از دکارت را مادربزرگ مادری‌اش و یک دایه بر دوش گرفتند.
پدرش او را تشویق نمی‌کرد و دستاوردهای دکارت، ارزشی برایش نداشت. پس‌از انتشار گفتار در روش (Discours de la méthode)، نخستین کتاب دکارت که او را به شهرت جهانی رساند، این گفته از پدرش نقل شده است:
میان همه فرزندانم، تنها از این یکی راضی نیستم. مجبور بودم پسری به دنیا بیاورم که چنان مسخره باشد که خود را با پوست گوساله مشغول کند؟
۱۶۰۴ میلادی، دکارت، که پسری هشت‌ساله بود، در لا فِلَش به مدرسه رفت. این مدرسه را یسوعیان بنا نهاده و در آن، علوم نوین و تعالیم مسیحیت درس می‌دادند. دکارت در هشت سال تحصیل در آن مدرسه، ادبیات، منطق، اخلاق، ریاضیات و مابعدالطبیعه فراگرفت. ۱۶۱۱، او در جریان یک سخن‌رانی با عنوان اکتشاف چند سیارهٔ سرگردان در اطراف مشتری، از کارهای گالیلئو گالیله باخبر شد. این سخن‌رانی در او اثر فراوان گذاشت.
دکارت، ۱۶۱۴ لا فلش را ترک کرد و ۱۶۱۵ به دانشگاه پواتیه رفت تا حقوق بخواند. ۱۶۱۸، تصمیم گرفت به جهان‌گردی بپردازد و دانشی را که برای زندگی سودمند باشد فراگیرد. برای همین، مدتی سرباز بی‌مزد ارتش هلند شد، چرا که شاه‌زاده‌ای به‌نام موریس، فرمانده آن‌جا بود که در فنون جنگ و فلسفه و علوم مهارتی به‌سزا داشت و بسیاری از اشراف فرانسه دوست داشتند زیرنظر او فنون رزمی را فراگیرند. دکارت در مدتی که در ارتش هلند بود به علم محبوبش، ریاضیات، می‌پرداخت.وقتی که با ارتش در بِرِدا بود، ۱۰ نوامبر ۱۶۱۸ با ایساک بکمان دیدار کرد. تا ژانویه ۱۶۱۹ با هم روی اجسام در حال سقوط و ایستاب‌شناسی کار کردند. ژانویه ۱۶۱۹، دست‌نویس کومپندیوم موسیکای را به بکمان تقدیم کرد.
مارس ۱۶۱۹ از هلند به دانمارک و آلمان رفت و به خدمت سرداری به نام ماکسیمیلیان درآمد؛ اما زمستان فرا رسید و در دهکده نُوی‌بورگ کنار دانوب، بی‌دغدغه به تحقیق در ریاضیات پرداخت و به برهان‌های تازه‌ای رسید که مهم و بدیع بود و در پیش‌رفت ریاضیات، اثر به‌سزایی گذاشت.
پس‌از چندی، دکارت به فکر یکی‌ساختن همه علوم افتاد. در شب دهم نوامبر ۱۶۱۹، او سه خواب امیدبخش دید و چنین تعبیر کرد که «روح حقیقت، او را برگزیده و از او خواسته تا همه دانش‌ها را به علم واحدی درآورد». از این خواب‌ها چنان سرخوش شد که نذر کرد تا به زیارت مقبره مریم در ایتالیا برود. او چهار سال بعد به نذر خود وفا کرد.
میانه ۱۶۲۰، دکارت نوشتن قواعد بازی برای هدایت ذهن را جدی‌تر دنبال کرد. ۱۶۲۱، جنگ را رها کرد و پس از سفری به ایتالیا، ۱۶۲۵، در پاریس مسکن گزید.؛ اما زندگی در آنجا را که مزاحم فراغت خاطر خود می‌دید، نپسندید و ۱۶۲۸، به هلند بازگشت و تا ۱۶۴۹ آن‌جا مجرد ماند و تنها و به‌دور از هرگونه غوغای سیاسی و اجتماعی، همه وقتش را به پژوهش‌های علمی و فلسفی پرداخت. تحقیقات او بیشتر تجربه و تفکر شخصی بود و کمتر از کتاب استفاده می‌کرد.
دکارت ازدواج نکرد اما یک دختر نامشروع داشت که در ۵ سالگی مرد. دکارت مرگ آن دختر را «بزرگ‌ترین غصه عمرش» دانست."
در سپتامبر ۱۶۴۹، به‌دعوت کریستین، ملکه سوئد، برای تعلیم فلسفه به دربار او در استکهلم رفت. اما زمستان سرد اسکاندیناوی از یک‌سو، و سحرخیزی در ساعت پنج بامداد برای تعلیم ملکه از سوی دیگر، دکارت را که به این آب‌وهوا و سحرخیزی عادت نداشت، به ذات‌الریه مبتلا کرد و در پنجاه‌وسه سالگی از پا درآورد.
دکارت از دانشمندان و فیلسوفان بزرگ تاریخ به‌حساب می‌آید. او شکست نور در فیزیک را کشف کرد و هندسهٔ تحلیلی را در ریاضیات و هندسه بنا نهاد.
با نوشتن گفتار در روش آوازه دکارت بلند شد. با انتشار این کتاب به زبان فرانسوی، او نخستین دانشمندی شد که در عصر جدید به زبان مادری کتاب علمی تألیف کرد و زبان لاتین را، که تا آن زمان تنها وسیلهٔ بیان و تحریر مطالب فلسفی و علمی بود، کنار گذاشت.
پس‌از آن اصول فلسفه و تأملات در فلسفه اولی را نوشت. انتشار این‌ها موجب شد که گروهی از اهل ذوق به او ارادت بورزند و گروهی دیگر به تکفیر او بپردازند. باآن‌که درک مسائل فلسفی دکارت دشوار بود، ازآن‌جاکه مطالبش را در کمال روشنی بیان می‌کرد، افراد بیشتری با خواندن آثار او شیفته علم شدند.