stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
حمید محمدی

| حمید محمدی | حمید محمدی |
| --- | --- |
محمدی در فوتبال ۱۲۰: محمدی در فوتبال ۱۲۰
زادهٔ: ۱۲ بهمن ۱۳۶۲ (۴۱ سال) کرج
ملیت: ایرانی
شهروندی: جمهوری اسلامی ایران
تحصیلات: لیسانس مکانیک
پیشه(ها): مجری، گوینده خبر ورزشی
سال‌های فعالیت: ۱۳۸۲ تا کنون
شناخته‌شده برای: مجری برنامهٔ فوتبال ۱۲۰ و گزارش ورزشی، گویندگی و اجرا در رادیو، گویندگی خبر ورزشی، گویندگی در مستندهای تلویزیونی
همسر: مریم ولدی
فرزندان: یلدا محمدیپریا محمدی
حمید محمدی (زادهٔ ۱۲ بهمن ۱۳۶۲) گوینده و مجری برنامه‌های رادیو و تلویزیون ایران است.
آثار

برخی از آثار حمید محمدی در تلویزیون
| سال | نام برنامه | سمت | شبکه پخش‌کننده |
| --- | --- | --- | --- |
| ۱۳۸۹ | یک جهان یک جام | گوینده | شبکه ۳ |
| ۱۳۹۱ | جام چهاردهم | گوینده | شبکه ۳ |
| ۱۴۰۲–۱۳۹۲ | فوتبال ۱۲۰ | مجریگوینده | شبکه ورزش |
| ۱۳۹۳ | بیست چهارده | گوینده | شبکه ۳ |
| ۱۳۹۷–۱۳۹۳ | ۹۰ | گوینده | شبکه ۳ |
| ۱۳۹۷ | بیست هجده | گوینده | شبکه ۳ |
| ۱۴۰۱ | ورزشیا | گوینده | شبکه نسیم |
| ۱۴۰۲–هم‌اکنون | گزارش ورزشی | مجری | شبکه ۳ |
| ۱۴۰۲–هم‌اکنون | ورزش و مردم | گوینده | شبکه ۱ |
| ۱۴۰۳ | یورو ۲۰۲۴ | مجری | شبکه ۳ |
| ۱۴۰۳ | با هوش | مجری | شبکه آموزش |
| ۱۴۰۴–۱۴۰۳ | ۱۰۰۱ | گوینده | شبکه نسیم |
رادیو

وی فعالیت خود را با اجرای برنامه‌های طنز و اجتماعی در رادیو آغاز کرد و اکنون نیز به اجرای برنامه در شبکه رادیویی جوان می‌پردازد.
تلویزیون > خبر ورزشی

محمدی از سال ۱۳۸۴ به عنوان گوینده خبر ورزشی وارد تلویزیون شد و به اجرای خبر ورزشی در بخش‌های مختلف خبری پرداخت. وی همچنین چندین بار به عنوان میزبان گفتگوی ویژه خبری در شبکه ۲ حضور داشته است.
تلویزیون > ۹۰

وی در سال ۱۳۸۷ به برنامه ۹۰ اضافه شد، و تا سال ۱۳۹۷ هم در این برنامه حضور داشت، و به گویندگی در بخش‌های مختلف این برنامه پرداخت،
از جمله بخش آنالیز که از سال ۱۳۹۳ به برنامه ۹۰ اضافه شده بود.
تلویزیون > فوتبال ۱۲۰

محمدی در دو مقطع مختلف مجری برنامه فوتبال ۱۲۰ بود، مقطع اول از سال ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۴ بود، که با شروع فصل چهارم این برنامه محمدحسین میثاقی جایگزین وی شد، محمدی به عنوان گوینده فعالیتش را در فوتبال ۱۲۰ ادامه داد. مقطع دوم بعد از جدایی میثاقی در سال ۱۳۹۸ برای بار دوم مجری این برنامه شد، و تا سال ۱۴۰۲ در این سمت باقی ماند. پس از پایان فصل یازدهم برنامه، عادل فردوسی‌پور از تهیه کنندگی این برنامه کناره‌گیری کرد، و محمدی هم از این برنامه جدا شد.
تلویزیون > گزارش ورزشی

در سال ۱۴۰۲ و چند ماه بعد از جدایی وی از فوتبال ۱۲۰ و شبکه ورزش، محمدی به شبکه ۳ و برنامه گزارش ورزشی پیوست، و به عنوان مجری جایگزین رضا جاودانی در این برنامه شد.
گویندگی مستند

مستند "پرزیدنت آکتور سینما" ("داستان یک پیروزی بدون جنگ") (۱۳۹۶)
مستند باشگاه شهرت (به کارگردانی محمدحسن یادگاری) (۱۳۹۸)
مستند سد در سد (پیرامون معضلات کنکور و نظام آموزشی کشور) (۱۳۹۹)
مستند مک دونالدز تقدیم می‌کند (نقدی به نظام سرمایه‌داری با محوریت رستوران‌های زنجیره‌ای مک دونالد) (۱۳۹۸)
مستند آدرس غلط (بررسی مشکلات اقتصادی عصر حاضر ایران (۱۴۰۰)
مستند داستان اتم (بررسی تحولات هسته ای ایران از سال ۸۴ تا بعد از برجام) (پخش از شبکه سه)
مستند داستان‌های فوتبال (پخش از شبکه مستند ۱۴۰۰)
تکئو

مکان در 23x15px|border |alt=|link= کامبوج
| تکئو តាកែវTakéo | تکئو តាកែវTakéo |
| --- | --- |
شهر: شهر
نقشه استان تکئو کامبوج: نقشه استان تکئو کامبوج
استان: تکئو
ناحیه: Doun Kaev District
 : جمعیت استانی
شاخص توسعه انسانی: شاخص توسعه انسانی
 • HDI: 0.750 (high)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی Cambodia (۷:۰۰+)
کد منطقه: ۰۳۲ (۸۵۵)
تکئو شهری در کشور کامبوج است که جزو تقسیمات اداری استان تکئو محسوب می‌شود و جمعیت آن براساس سرشماری سال ۱۹۹۸ میلادی ۳۹٫۱۸۶ نفر بوده که در سال ۲۰۰۵ میلادی به ۴۴٫۶۷۶ نفر افزایش یافته‌است.
دوک‌نشین‌ها در انگلستان

در حال حاضر، دو «دوک‌نشین در انگلستان» وجود دارد. دوک‌نشین لنکستر و دوک‌نشین کورنوال. برخلاف دوک‌نشین‌های تاریخی در انگلستان، این‌ها دیگر با یک منطقه جغرافیایی مشخص همراه نیستند، اگرچه از شهرستان‌های پالاتین، لانکاشر و کورنوال سرچشمه می‌گیرند. در عوض، آنها متعلق به تاج‌وتخت هستند، که توسط قوانین پارلمان اداره می‌شوند و دارای برخی از اختیارات یک شرکت یا تراست می‌باشند.
اداره دوک‌نشین‌ها توسط قانون دوک‌نشین‌های لنکستر و کورنوال (حساب‌ها) ۱۸۳۸ تنظیم می‌شود. دوک‌نشین‌ها عمدتاً در زمین سرمایه‌گذاری می‌کنند و درآمد آنها به پادشاه یا بزرگترین وارث پادشاه قابل پرداخت است.
دوک‌نشین لنکستر

مقالهٔ اصلی: دوک‌نشین لنکستر
دوک‌نشین لنکستر مساحتی در حدود ۴۶۵۰۰ هکتار دارد و شامل مناطق گسترده‌ای از جمله قلعه لنکستر می‌باشد که حاکم بریتانیا به عنوان دوک لنکستر مالک آن است و توسط نخست‌وزیر اداره می‌شود. کلانتر/حاکم دوک‌نشین لنکستر معمولاً یکی از اعضای کابینه بریتانیا است. درآمد دوک‌نشین لنکستر به دوک لنکستر تعلق می‌گیرد، عنوانی که از سال ۱۴۱۳ در اختیار پادشاه حاکم، (چه مرد و چه زن) بوده‌است. چارلز سوم دوک فعلی لنکستر است.
دوک‌نشین کورنوال

مقالهٔ اصلی: دوک‌نشین کورنوال
فعالیت اصلی دوک‌نشین کورنوال مدیریت زمین آن است که مجموع ۱۳۵هزار هکتار در انگلیس است. این شامل کمی بیش از ۲٪ از شهرستان کورن‌وال است. اکثر املاک در جای دیگری قرار دارد، نیمی از آن در دارت موور، دوون، با سایر دارایی‌های بزرگ در کورن‌وال، هرفوردشر، سامرست و تقریباً در همه مناطق مجمع الجزایر سیلی هستند. بخش بزرگ دیگری از دارایی‌های آن نوارهای ساحلی و بستر رودخانه در امتداد سواحل کورنیش و دوون است. دوک‌نشین همچنین دارای یک هلدینگ سرمایه‌گذاری مالی است. درآمد دوک‌نشین کورنوال به دوک کورنوال تعلق می‌گیرد که در صورت وارث تاج و تخت، فرزند ارشد پادشاه است (و بنابراین در حال حاضر شاهزاده ولز). پسر ارشد پادشاه بریتانیا در بدو تولد یا زمانی که والدینش جانشین تاج‌وتخت می‌شوند، مالکیت دوک‌نشین و عنوان دوک کورنوال را به ارث می‌برند، اما نمی‌تواند دارایی‌های خود را بفروشد. منفعت شخصی دارد و حقوق و درآمد محدودی به عنوان کودک دارد. اگر پادشاه فرزند ذکور نداشته باشد، حقوق و مسئولیت‌های دوک‌نشین متعلق به تاج‌وتخت است و هیچ دوکی وجود ندارد. دوک فعلی ویلیام، شاهزاده ولز است. برای سال مالی منتهی به ۳۱ مارس ۲۰۲۰، دوک‌نشین ۹۰۹ میلیون پوند ارزش داشت و سود سالانه ۲۲٫۳ میلیون پوند بود که افزایش درآمد مازاد ۲٫۹ درصدی نسبت به سال قبل داشت. این املاک از سال ۲۰۰۷ کاهش ۵۶ درصدی انتشار کربن را با هدف صفر کردن خالص تا سال ۲۰۲۸ گزارش کرده‌است.
زمین‌های دوک‌نشین کورنوال، که در بیشتر جنوب انگلستان و بخش‌هایی از ولز گسترده شده‌است.
شاه اسماعیل دوم

«اسماعیل میرزا» به اینجا تغییرمسیر دارد. برای دیگر کاربردها، اسماعیل میرزا (ابهام‌زدایی) را ببینید.
شاه اسماعیل دوم (۲۸ مه ۱۵۳۷ میلادی/۹۴۳ ه‍. ق – ۲۵ نوامبر ۱۵۷۷ میلادی/۹۸۴ ه‍.ق) سومین شاه از ایران صفوی بود که از ۱۵۷۶ تا ۱۵۷۷ میلادی حکمرانی کرد. از دیدگاه مورخان، پدرش شاه تهماسب یکم به‌دلایل گوناگونی همچون نگرانی از دست دادن تاج‌وتخت و جنگ‌طلبی‌های اسماعیل علیه امپراتوری عثمانی، به منظور دور کردن فرزندش از دربار، او را به حاکمیت هرات منصوب کرد. افزایش محبوبیت اسماعیل پس از پیروزی‌های مختلف بر عثمانی‌ها نزد مردم به خصوص سپاه قزلباش و عیاشی‌های او باعث شد شاه تهماسب، اسماعیل را حدود بیست سال در قلعه قهقهه حبس کند.
اسماعیل پس از مرگ پدر در مبارزه برای کسب جانشینی و همچنین پس از تاجگذاری و به منظور تثبیت قدرت، کشتارهای بسیاری انجام داد و بسیاری از اعضای خاندان سلطنتی را به قتل رساند. در دوره شاه اسماعیل دوم مرزهای کشور آرام و جان و مال مردم از گزند گذر سپاهیان و یورش بیگانگان در امنیت بود. شاه اسماعیل دوم به دلیل اینکه از نفوذ و قدرت سران طوایف قزلباش در هراس بود، دست بسیاری از آنان را از کارهای لشکری و دولتی کوتاه ساخت و جوانان خام و کم تجربه را به جای ایشان منصوب نمود. او در دوران زمامداریش، هیچ جنگی برپا نکرد و جز ازبکان که یک بار به نیشابور حمله کردند و شکست خوردند، هیچ نیروی بیگانه‌ای به شهرها و روستاهای ایران تجاوز نکرد. در دوران پادشاهی او بین عثمانی و ایران هرگز جنگی اتفاق نیفتاد و پیمان آماسیه همچنان پا بر جا بود اما روابط دو دولت همواره متشنج بود و صلح بیشتر به آتش‌بس شبیه بود.
شاه اسماعیل با وجود انجام منکرات، فردی مذهبی و پیرو مذهب شیعه بود. وی در جوانی در محضر عالمان شیعه قواعد و اصول مذهب شیعه را آموخته بود. وی چون یک پادشاه بود و حفظ حکومت برایش از مهم‌ترین امور محسوب می‌شد، در سرآغاز سلطنتش برای کوتاه کردن دست علمای پرقدرت تشیع در آن مقطع زمانی، آنان را تحقیر، زندانی یا تبعید کرد و به روحانیون اهل سنت اهمیت زیادی داد و از آنان حمایت کرد اما از آنجا که مذهب تشیع در آن هنگام کیش رسمی و عرفی جامعه بود و در میان قزلباشان و عامه مردم محبوبیت داشت، شاه اسماعیل دوم قادر نبود بیش از پیش بر سیاست تساهل و مسامح خود با سنیان پافشاری کند لذا با یک تاکتیک سیاسی تغییر خط مشی داد و کوشید اعتقاد خود به مذهب تشیع را آشکار دارد.
شاه اسماعیل، پریخان خانم، دختر قدرت‌طلب و بانفوذ شاه تهماسب که در به سلطنت رسیدنش نقش داشت را دستگیر کرد. طرز رفتار وی با قزلباشان و مخالفان خود خشن بود. دلیل مرگ او نامعلوم است، اما به عقیده برخی از مورخان گرایش نهان وی به تسنن، باعث گردید عده‌ای از سرداران قزلباش توطئه‌ای ترتیب داده و وی را در ۴۳ سالگی مسموم کردند. شاه اسماعیل دوم را یک روز پس از مرگ در امام‌زاده شاهزاده حسین قزوین دفن کردند. پس از او شاه محمد خدابنده به عنوان چهارمین شاه صفوی به سلطنت رسید. پیگیری نشدن و ناگهانی بودن مرگ شاه توسط مقامات رسمی و امرا موجب ابهام در مورد قتل وی از نظر مردم شد به همین دلیل پس از مرگ وی در سال‌های بعد چهار نفر به دروغ خود را شاه اسماعیل خوانده و در پی به دست گرفتن قدرت برآمدند.
منبع‌شناسی

والتر هینتس از مورخان و پژوهشگرانی است که علاوه بر موضوعات مختلف دربارهٔ ایران به زندگی‌نامه شاه اسماعیل دوم نیز پرداخته‌است. وی مهم‌ترین منابع و مراجعی که برای پژوهش خود در کتاب شاه اسماعیل دوم صفوی مورد استفاده قرار داده، در همان کتاب به شرح زیر آورده‌است:
عالم آرای عباسی نوشته اسکندر بیگ ترکمان، چاپ سنگی، تهران، ۱۸۹۶ میلادی
کتاب احسن التواریخ نوشته حسن بیگ روملو، جلد اول (متن فارسی) به کوشش سدان (C. N. Seddon) بارودا، ۱۹۳۱ میلادی (چاپی)
تاریخ حیدری (کتاب درسی تاریخ عمومی) نوشته حیدر بن علی حسینی رازی، جلد دوم نسخه خطی کتابخانه ملی پروس در برلین
تاریخ عباسی نوشته جلال‌الدین محمد منجم یزدی محل نگهداری موزه بریتانیا
خلاصه مقال نوشته محمدطاهر بن محمد یوسف قزوینی، نسخه خطی کتابخانه بادلیان در آکسفورد
ریاض الفردوس نوشته محمد میرک بن مسعود الحسینی، نسخه خطی کتابخانه انجمن سلطنتی آسیایی در لندن
روضة الصفویه نوشته میرزا حسن بن حسین جنابذی نسخه خطی محل نگهداری موزه بریتانیا
زبدة التواریخ نوشته جلال‌الدین محمد منجم یزدی، نسخه خطی کتابخانه انجمن سلطنتی آسیایی در لندن
تاریخ مرآت جهان‌نما نوشته شیخ محمدبقا نسخه دست‌نویس کتابخانه ملی پروس در برلین
شرفنامه بدلیسی نوشته شرف بن شمس‌الدین بدلیسی
نخبة التواریخ و الاخبار نوشته محمد بن محمد
کنه الاخبار نوشته مصطفی بن احمد
گزارش سفیر ونیز وینچنزو دلی الساندری تحت عنوان گزارش ایران
یادداشت‌های استفان گرلاخ در دربار عثمانی
گزارش تئودورو بالبی قنسول ایتالیایی
کتاب تاریخ جنگ بین ترک‌ها و ایرانی‌ها نوشته مینادولی
دربارهٔ شاه اسماعیل یکم و شاه تهماسب یکم از جانب ادوارد براون نیز بهترین و قابل اعتمادترین گزارش‌ها به دست ما رسیده‌است. علاوه بر تحقیقات والتر هینتس و و ادوارد براون، دکتر منوچهر پارسادوست نیز کتابی تحت عنوان شاه اسماعیل دوم، شجاع تباه شده تألیف کرده‌است. همچنین کتابی تحت عنوان «زندانی قلعه قهقهه (سرگذشت قهرمانی‌های شاه اسماعیل صفوی)» نوشته حمزه سرداور منتشر گردیده‌است.
تولد، کودکی و خانواده

همچنین ببینید: شجره‌نامه صفویان
شاه اسماعیل دوم، دومین پسر شاه تهماسب یکم
و مادر وی زنی از ایل ترکمان (ترکمن) به نام سلطانم (دختر موسی سلطان موصلوی ترکمان) بود. فاروق سومر مورخ ترک او را دختر عیسی‌بیک موصلوی ترکمان می‌داند.
در یکی از نسخه‌های لب التواریخ موجود در هند که پس از مرگ یحیی قزوینی مطالبی به آن اضافه شده است، تولد اسماعیل میرزا را در شب پنجشنبه ۲۱ ذی‌الحجه ۹۴۳ (۱۵۳۷ میلادی) در شهر قم گفته شده است. تاریخ تولد اسماعیل میرزا در میان مورخان مورد اختلاف است. حسن بیک روملو در احسن التواریخ تاریخ میلاد او را ۹۳۹ هجری قمری (۱۵۳۳ میلادی) ذکر می‌کند.والتر هینتس در کتاب شاه اسماعیل دوم صفوی در مورد زاد روز اسماعیل این‌گونه می‌نویسد که حتی یکی از مورخان ایرانی هم تاریخ تولد شاه اسماعیل دوم را ذکر نکرده‌اند. سفیر جمهوری ونیز به نام وینچنزو دلی الساندری در گزارشی که به سال ۱۵۷۲ میلادی به سنای ونیز داده، سن شاهزاده اسماعیل را ۴۱ سال ذکر کرده‌است، زیرا بر حسب قول همان راوی ولیعهد یعنی شاهزاده محمد خدابنده در آن زمان ۴۳ بوده‌است، ولی حسن روملو او را در آن هنگام ۴۱ ساله دانسته، پس نمی‌توان به رقم مذکور از طرف وینچنزو دلی الساندری بدون قید و شرط اعتماد کرد. به هر حال اگر نسبت سن هر دو شاهزاده را همان‌طور که وینچنزو دلی الساندری گفته معتبر بدانیم، پس باید اسماعیل میرزا در سال ۱۵۳۴/۱۵۳۳ میلادی زاده شده باشد که با رقم مذکور از طرف تئودورو بالبی مطابقت دارد. بر طبق رقم ذکر شده در زبدة التواریخ، شاه اسماعیل دوم در ۴۳ سالگی کشته شد، بنابراین تاریخ تولد وی ۱۵۳۵ میلادی بوده‌است.
دکتر منوچهر پارسادوست در کتاب شاه اسماعیل دوم شجاع تباه شده تاریخ تولد شاه اسماعیل دوم را ۲۸ مه ۱۵۳۷ میلادی ذکر می‌کند. اندرو نیومن نیز در کتاب ایران صفوی، تولد دوباره امپراتوری ایران تاریخ تولد اسماعیل را ۱۵۳۷ میلادی یادآور شده‌است.
احمد قمی نیز در خلاصة التواریخ زاد روز او را ۹۴۳ هجری قمری یادآور می‌شود. نصراله فلسفی نیز در کتاب زندگانی شاه عباس اول همانند آنچه در خلاصة التواریخ آمده تاریخ تولد اسماعیل میرزا را ۹۴۳ هجری قمری ذکر می‌کند.
اسماعیل میرزا دومین پسر شاه تهماسب پس از محمد میرزا (بعداً شاه محمد خدابنده) بود. اسماعیل و محمد هر دو از یک مادر بودند. شاه تهماسب ۱۲ پسر و ۸ دختر داشت. برادران وی شاهزاده محمد (زاده ۱۵۳۲ میلادی)، مرادمیرزا، شاهزاده حیدر (زاده ۱۵۵۵ میلادی)، شاهزاده سلیمان (زاده ۱۵۵۵ میلادی)، شاهزاده مصطفی (زاده ۱۵۵۷ میلادی)، شاهزاده محمود (زاده ۱۵۵۹ میلادی)، شاهزاده امامقلی (زاده ۱۵۶۳ میلادی)، شاهزاده علی (زاده ۱۵۶۳ میلادی)، حمیدمیرزا، زین‌العابدین میرزا، موسی میرز و خواهران وی گوهر سلطان بیگم، پریخان خانم، خدیجه سلطان بیگم، زینب بیگم، مریم سلطان بیگم، فاطمه سلطان بیگم، شهربانو خانم و خانش بیگم بودند. شاه اسماعیل دوم یک پسر به نام ابوالفوارس شجاع‌الدین محمد و سه دختر به نام‌های صفیه سلطان بیگم، گوهر سلطان خانم و فخر جهان خانم داشت. هر یک از برادران شاه اسماعیل دوم برای خود لله‌ای داشت.
اسماعیل دوران کودکی خود را در دربار گذراند. از آنجا که محمد خدابنده در کودکی نایب السلطنه خراسان شد و همراه لله خود به هرات فرستاده شد، اسماعیل میرزا به مدت نزدیک ۲۰ سال تنها پسر شاه تهماسب بود که در نزد وی و در دربار قزوین به سر برد؛ بنابراین بسیار از مهر پدری برخوردار شد. اسماعیل در دوران کودکی فنون سواری، تیراندازی، به کار بردن سلاح‌های جنگی و همچنین خواندن و نوشتن را آموخت.
پیش از دوران پادشاهی > نبرد در شروان

مقالهٔ اصلی: جنگ صفویان با شروانشاهان (۱۵۴۷)
اسماعیل میرزا در سن ۱۴ سالگی برای نخستین بار منصب سیاسی گرفت. وی در سال ۱۵۴۷ میلادی به جای القاسب میرزا نایب السلطنه شروان شد و گوگجه سلطان قاجار را به عنوان لله و وزیر، همراه وی کردند. اسماعیل میرزا با واحدهای قزلباش توانستند قوای شروانشاهان را شکست دهند.
پیش از دوران پادشاهی > جشن ازدواج

در پاییز ۱۵۵۵ میلادی شاه تهماسب پس از صلح آماسیه، از اردوی قراباغ عازم تبریز شد و در آنجا کاخ تفریحی شمال آباد را برای اقامت خود انتخاب کرد. وقایع‌نگاران ایرانی همه متفق‌القول نوشته‌اند که این باغ بسیار زیبا و شگفت‌انگیز ساخته شده‌است. شاه تهماسب قصد داشت در جشنی هم از سپاهیان و سرداران جنگ‌های ایران و عثمانی تقدیر کند و هم مراسم ازدواجی برای اسماعیل میرزا بر پا کند. عروس پیکرسلطان بیگم دختر خانیش‌بیگم (خواهر شاه تهماسب) و شاه نعمت‌الله یزدی بود. از مهمانان این جشن به صورت شاهانه پذیرایی شد. نوازندگان، خوانندگان و رقاصه‌ها در این جشن حضور داشتند. جشن ازدواج در باغ شمال تبریز برای مردان و در باغ عشرت آباد برای زنان بر پا گردید.
حسن‌بیگ روملو در احسن التواریخ می‌نویسد در جشن عروسی اسماعیل میرزا «مطربان خوش آواز و خنیاگران چنگ نواز در آن بزمگاه نوای خسروانی و صوت داودی و لحن باربدی ادا کرده و از صدای قانون ملک در فلک به رقص درآمد.» اسکندر بیک منشی نیز در کتاب عالم آرای عباسی روایت کرده که در این جشن، سران قزلباش به نوازندگان و خوانندگان آن قدر پول نثار کردند که «ارباب طرب و ساز و مغنیان نغمه‌پرداز از بسیاری نثار که در آن عشرت‌سرا فراهم آمده بود بی‌نیاز گشتند.»
پیش از دوران پادشاهی > حکمرانی خراسان

شاه تهماسب صفوی ۲۳ سال پیش از ازدواج اسماعیل میرزا از تمام کارهای خلاف شرع توبه کرده بود و در رعایت امور اعتقادی و دینی بسیار حساس شده بود. اسماعیل میرزا نیز به اقتضای سن و سال جوانی پیوسته در مراسم‌ها و مجالس بزم شرکت می‌کرد و نسبت به تعصبات مذهبی پدر بی‌اعتناء بود. رفتارهای اسماعیل میرزا نهایتاً احساس مذهبی پدر را جریحه‌دار کرد. رفتار اسماعیل میرزا باعث شد شاه تهماسب از اقامت بیشتر شاهزاده در دربار قزوین، دلخوش و راضی نباشد لذا اسماعیل میرزا را در ۳ آوریل ۱۵۵۶ میلادی به هرات می‌فرستد تا به جای برادر بزرگترش محمد خدابنده، حکمران آنجا گردد. محمد خدابنده از سال ۱۵۳۵–۱۵۳۶ میلادی حکمران هرات بود و محمدخان شرف‌الدین اوغلی امیرالامرای هرات از طایفه تکلو به عنوان لله او منصوب شده بود. اسماعیل میرزا در آغاز ژوئن وارد هرات می‌گردد؛ ولیعهد (محمد خدابنده) نیز به استقبال اسماعیل میرزا می‌رود.
اسماعیل میرزا به فرمان شاه تهماسب یکم با علی سلطان تکلو به هرات رفت. علی سلطان تکلو مأمور بود که وی را به محمدخان شرف‌الدین اوغلی امیرالامرای هرات بسپارد و محمدمیرزا (بعداً شاه محمد خدابنده) را با خود به قزوین (پایتخت) آورد.
در برخی کتب تاریخی عثمانی نوشته شده که چون اسماعیل میرزا بدون اجازه شاه تهماسب به قلعه‌های مرزی عثمانی حمله می‌کرد، شاه او را از مرزهای عثمانی دور کرد و به خراسان (هرات) فرستاد.
پیش از دوران پادشاهی > حبس در زندان قهقهه > رویداد قلعه قهقهه

مقالهٔ اصلی: رویداد قلعه قهقهه
در ۱۵۷۲–۱۵۷۱ میلادی، یک شمش طلا و یک شمش نقره در قلعه مفقود گردید. شاه تهماسب بدین خاطر چند تن از امیران را برای تحقیق به قلعه قهقهه فرستاد. فرمانده قلعه حبیب‌بیگ استاجلو، اسماعیل میرزا را متهم به سرقت شمش‌ها کرد. اسماعیل میرزا هم به سهم خود دختر او را مظنون دانست. حسین‌قلی خلفای روملو و ولی‌خلیفه شاملو از حامیان اسماعیل میرزا در جریان رویداد قلعه قهقهه بودند. نمایندگان استاجلو و بیش از همه خلیفه انصار قراداغلو پشتیبان حبیب‌بیگ استاجلو بودند. رویداد قلعه قهقهه یک شکاف اختلافی بزرگ و به عبارت دیگر یک نفاق در سپاه قزلباش و نظام سیاسی اواخر پادشاهی شاه تهماسب ایجاد کرد. این چند دستگی در درگیری‌های جانشینی شاه تهماسب به اوج خود رسید. این اتفاق باعث گردید بسیاری از مردم بتوانند علاقه قلبی خود را به شاهزاده زندانی آشکارا ابراز کنند.
دوران پادشاهی > تاجگذاری

میرزا مخدوم شریفی در تاریخ ۲۳ مه ۱۵۷۶ میلادی، ۳ ماه پیش از تاجگذاری شاه اسماعیل دوم در قزوین، خطبه پادشاهی وی را در مسجد جامع این شهر به نام او خوانده و به حمایت از شاه اسماعیل دوم برخاسته بود.
وی پس از این که سلطنت خود را قطعی دید بلافاصله این تک بیت را سرود:
 «تاج بر فرق من خدای نهاد
کوشش خلق باد باشد باد»
شاه اسماعیل دوم متخلص به عادلی
اسماعیل دوم پس از تبعید حسین‌قلی خلفای روملو از خانه وی خارج و در روز ۲۰ ژوئن ۱۵۷۶ میلادی به منزل شاهقلی سلطان یکان استاجلو امیرالامرای هرات که بین میدان طویله و قصر شاهزاده پریخان خانم قرار داشت نقل مکان کرد. پس از آن در «یک ساعت سعد» که وی خود طبق کلیه اصول علم ستاره‌شناسی محاسبه کرده بود به کاخ سلطنتی وارد شد و بلافاصله دستور داد از نظر ساختمان تغییراتی در آن بدهند.
قزلباش‌ها از همه جای کشور به سوی قزوین روانه شده بودند، چندان که خیابان‌ها و کوچه‌های آن شلوغ و پرجمعیت شده بود. حتی نگهبانان مرزی نیز به سوی قزوین آمده بودند. مهمان‌ها همگی هدایایی با خود داشتند که از وسایل زینتی گرفته تا ساده‌ترین میوه صیفی را شامل می‌شد.
هنگامی که همه تمهیدات عملی شد، در روز مقرر یعنی چهارشنبه ۲۲ اوت ۱۵۷۶ میلادی (۲۷ جمادی‌الاول ۹۸۴ هجری قمری) شاه اسماعیل اول تاجگذاری می‌کند. در تالار چهل ستون قزوین بدین مناسبت جشن و پایکوبی بر پا گردید. شاهزادگان، روحانیون، سادات، علما و مجتهدان، امرا، سرداران قزلباش، وزیران، کارمندان، رؤسای ایلات و قبایل و سفیران همه به شاه تبریک و تهنیت گفتند.
شاه اسماعیل دوم به محض رسیدن به قدرت، هم نسبت به مذهب پدران خویش واکنش نشان داد و هم بسیاری از عموها، عموزادگان، برادران و برادرزادگان خودش را به قتل رساند.
شاه اسماعیل دوم بین سال‌های ۱۵۷۶ تا ۱۵۷۷ میلادی پادشاه ایران بود. وی ۱ سال و ۶ ماه و ۲۲ روز سلطنت کرد.
شاعری تاریخ نشستن او به تخت پادشاهی، مدت سلطنت و مرگ او را در دوبیت زیر آورده‌است. مصرع اول سطر دوم به حساب ابجد ۹۸۴ (هجری قمری) و مصرع دوم آن سطر به آن حساب ۹۸۵ است.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| دریغا ز شاهی که گردون ندادش |  | زیاده ز یک سال و شش ماه مهلت |
| «شهنشاه روی زمین» سال شاهش |  | «شهنشاه زیر زمین» سال رحلت |
دوران پادشاهی > کشتارها

«... او بسیاری از سرداران و حکام را برای آزمایش کردن شمشیر خود به دست خویش کشت … در حدود ۱۲۰۰۰ تن به دست او یا به امر او کشته شدند. »
ثبت شده در یکی از اسناد کتابخانه واتیکان
شاه اسماعیل دوم که به دلیل طولانی شدن زندان بسیار کینه‌توز و نا آرام شده بود، بلافاصله پس از به قدرت رسیدن، شروع به کشتار عده‌ای از شاهزادگان صفوی و سران قزلباش مخالف وی کرد او در روز ۲۷ جمادی‌الاول ۹۸۴ هجری قمری تاجگذاری کرد و در همان روز پسر عمویش ابراهیم میرزا، محمدحسین میرزا (برادرزاده ابراهیم میرزا)، برادرانش امام‌قلی میرزا، احمد میرزا و محمودمیرزا و برادرزاده‌اش محمدباقر میرزا (فرزند محمودمیرزا) را به قتل رساند.
بدینگونه در همان ابتدای پادشاهی ۴ تن از برادرانش را کشت و ۵ تن از عموها و برادرزادگان را که می‌ترسید به صورت مدعیانش درآیند، هلاک کرد. برادر بزرگش محمد میرزا، حاکم فارس و پسرانش مثل عباس‌میرزا که از این کشتار در امان ماندند، به دلیل دوری‌شان از پایتخت بود؛ هرچند تصمیم وی به قتل آن‌ها با مرگ مشکوک خودش در ۱۳ رمضان سال ۹۸۵ قمری به سرانجام نرسید. وی پس از کسب قدرت، ۱۱ نفر از برادران و برادرزادگان و فرزندانش را کشت و یک برادر خود را نیز کور کرد. وی به بهانه ایجاد و حفظ امنیت در کشور، صوفیان را قتل‌عام کرد. شاه اسماعیل دوم بر خلاف شاه اسماعیل اول و شاه تهماسب یکم، مردم عادی را قتل‌عام ننمود.
طایفه استاجلو به دلیل مخالفت با پادشاهی اسماعیل میرزا پس از کشته شدن حیدر میرزا مورد خشم و بدگمانی وی قرار گرفتند. امرای دیگر طوایف هوادار اسماعیل میرزا همانند ایل شاملو و تکلو برای جلب نظر و عنایت شاه، به کشتار امیران و افراد طایفه استاجلو پرداختند. بی‌اعتمادی شاه به ایل استاجلو و بازخواست نشدن کشندگان آنان موجب گردید جمع کثیری از آنان به قتل برسند. از مهم‌ترین افرادی که در این کشتار قربانی شدند، شاهقلی سلطان یکان استاجلو امیرالامرای هرات و لله عباس میرزا (بعداً شاه عباس یکم) بود.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
روی سکه‌ای مسی (فلوس) در سال ۹۸۴ هجری قمری ضرب دارالموحدین قزوین. (سمت راست)  پشت سکه «شاه عادل» لقب شاه اسماعیل دوم. (سمت چپ): روی سکه‌ای مسی (فلوس) در سال ۹۸۴ هجری قمری ضرب دارالموحدین قزوین. (سمت راست)  پشت سکه «شاه عادل» لقب شاه اسماعیل دوم. (سمت چپ)
شاه اسماعیل دوم از مغضوب بودن طایفه استاجلو بهره گرفت و از آنان در کشتار شاهزادگان استفاده کرد. به عنوان مثال مصطفی میرزا برادر شاه اسماعیل دوم به وسیله پیره محمدخان استاجلو خفه گردید. شمخال‌خان سلطان چرکس نیز که از هواداران شاه و از مخالفان حیدر میرزا بود، قتل سلیمان میرزا برادر دیگر شاه را بر عهده گرفت.
دوران پادشاهی > سیاست فرهنگی

شاه اسماعیل دوم به سنت‌های باستانی ایران توجه خاصی داشت. او تنها نوروزی را که در دوران کوتاه پادشاهی خود داشت با جلال و شکوه بسیار جشن گرفت.
شاه اسماعیل دوم هنرمند و هنرمندنواز بود. در دوران پادشاهی شاه اسماعیل دوم، کتابخانه پادشاهی مرکز تجمع بزرگان نامدار ادب و هنر بود. این پادشاه کتابخانه سلطنتی را که در زمان شاه تهماسب تعطیل شده بود دوباره بازگشایی کرد و بسیاری از هنرمندان بلندآوازه را که پراکنده شده بودند در آنجا گرد آورد. به عنوان مثال میرزین‌العابدین (استاد نقاشی شاه تهماسب)، صادقی‌بیک افشار (طراح و نقاش)، مولانا شیخ محمد سبزواری (نقاش و خطاط نستعلیق)، سیاوش‌بیک گرجی (شاگرد شاه تهماسب)، مولانا علی‌اصغر کاشی (نقاش طبیعت)، مولانا حسن بغدادی (تذهیبکار) و مولانا عبدالله شیرازی (تذهیب‌کار) را می‌توان نام برد.
شاه اسماعیل دوم شاعران را نیز مورد لطف قرار می‌داد. او مولانا هلالی همدانی را که با وجود بی‌سوادی طبع شعر داشت چون قصیدهای دربارهٔ تهنیت جلوس وی گفته بود مبلغ ۱۲٫۰۰۰ تومان انعام داد.
شورش‌ها

همچنین ببینید: جنگ صفویان با شروانشاهان (۱۵۴۷)
در زمان شاه اسماعیل دوم با هراسی که وی ایجاد کرده بود، سران قزلباش جرأت سرکشی نداشتند. در اواخر مه ۱۵۷۷ میلادی (حدود یکسال پس از تاجگذاری) مردم شروان که از حکومت قزلباشان و صفوی ناراضی بودند شورش کردند. مردم شروان کاووس میرزا خواهرزاده برهان شاه از شاهان شروانشاهان را که در زمان شاه تهماسب یکم علیه صفویه قیام کرده بود، به تخت پادشاهی نشاندند. به دستور شاه اسماعیل دوم اُرس سلطان روملو حاکم شروان، نیرویی به دفع او اعزام داشت. در درگیری که بین آن‌ها رخ داد کاووس میرزا کشته شد و شورش شروانیان فرو نشست.
در سال ۱۵۷۷ میلادی پس از شورش شروان، اسکندر حاکم قلعه پلنگان که در گذشته با حاکمان کردستان به نبرد پرداخته بود بار دیگر شورید. شاه اسماعیل دوم سولاق حسین تکلو را با گروهی از سپاهیان قزلباش روانه آنجا کرد. اسکندر پس از یک پایداری نسبی، تاب مقاومت را از دست می‌دهد و می‌گریزد؛ بنابراین قلعه به تسخیر سپاه قزلباش می‌افتد و سولاق حسین تکلو با حکم شاه اسماعیل دوم به حاکمیت قلعه و دژهای اطراف منصوب می‌گردد.