stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
پرواز ۱۹

| 0 | 1 |
| --- | --- |
تصویر پنج هواپیمای ناپدید شده: تصویر پنج هواپیمای ناپدید شده
حادثه: حادثه
تاریخ: ۵ دسامبر ۱۹۴۵
محل حادثه: غرب فلوریدا
شرکت هواپیمایی:  ایالات متحده آمریکا
خدمه: ۱۴
کشته‌شدگان: ۱۴
بازماندگان: None
پرواز ۱۹ (به انگلیسی: Flight 19) به پرواز پنج فروند بمب افکن تی‌بی‌اف اونجر اشاره می‌کند که در پنجم دسامبر ۱۹۴۵ به طرز مرموزی بر فراز مثلث برمودا  ناپدید شدند.

در روز پنجم دسامبر ۱۹۴۵ پنج بمب افکن اونجر به منظور انجام یک پرواز تمرینی که پرواز شماره نوزده نامیده می‌شد، از پایگاه نظامی فوت لودردیل واقع در «فلوریدا» به هوا برخاستند. طبق برنامه، آن‌ها می‌بایست یک مسیر مثلثی شکل را طی کنند و دوباره به پایگاه بازگردند.
خلبانان این پرواز قبلاً دوازده بار چنین تمرینی را انجام داده بودند و از این رو این مأموریت برایشان دشوار نبود. از سوی دیگر خلبانان و خدمه این پنج بمب افکن را افرادی با تجربه و ماهر تشکیل می‌دادند و همه هواپیماها مجهز به بهترین دستگاه بی‌سیم و تجهیزات هوانوردی آن زمان بودند. در ساعت ۱۴ و ده دقیقه آنروز، هر پنج بمب افکن به هوا برخاستند و با سرعتی در حدود ۲۰۰ مایل در ساعت به سوی خاور به پرواز درآمدند.
مسئولان فرودگاه وضعیت اضطراری اعلام کردند و یک هواپیمای گشت و نجات دریایی مارتین مرینر با سیزده سرنشین و مجهز به کلیه وسایل نجات از زمین برخاست تا به جستجوی هواپیماهای گمشده بپردازد، ولی شگفت این که این هواپیما نیز به همان سرنوشت پنج بمب افکن دچار گردید و برای همیشه ناپدید شد!.
ساعاتی بعد برج مراقبت نیروی دریایی در «اوپالوکا» پیام ضعیفی دریافت کرد که مربوط به یکی از هواپیماهای پرواز شماره نوزده بود. این بسیار عجیب بود چرا که به موجب پیش‌بینی، موجودی بنزین آخرین هواپیما می‌بایست تقریباً دو ساعت پیش تمام شده باشد در حالی که این هواپیما هنوز در آسمان بود!
سپیده دم روز بعد ۲۴۲ فروند هواپیما و هجده فروند کشتی طی جستجوهای منظم و هماهنگ به جستجوی هواپیماهای گمشده پرداختند، ولی علی‌رغم تلاشهای فراوان و پیگیر، هیچ اثر یا باقیمانده‌ای از آن‌ها نیافتند.
چه اتفاقی برای هواپیماها افتاده بود؟! هرگاه فرض کنیم که این پنج هواپیمای بمب افکن در آسمان با یکدیگر تصادف کرده‌اند می‌بایست قطعات شکسته هواپیما یا آثار و علائمی از این برخورد احتمالی پیدا می‌شد و از سوی دیگر هنگامی که ستوان «تایلور» وضعیت اضطراری اعلام کرد برخی از خدمه هواپیما می‌توانستند به وسیله چتر نجات خود را از مهلکه رهایی بخشند یا پس از سقوط احتمالی در آب از وسایل ایمنی مانند تشک‌های بادی و جلیقه‌های نجات استفاده کنند، در حالی که معلوم نیست چرا هیچ‌یک از این اقدامات صورت نگرفت. هواپیمای مارتین مرینر که به کمک این هواپیماها شتافته بود به گونه‌ای ساخته شده بود که در صورت بروز حادثه پیش‌بینی نشده، می‌توانست بر روی آب بنشیند در حالی که این هواپیما نیز بی‌آنکه با برج مراقبت تماس بگیرد و گزارشی از بروز خطر یا حادثه ناگهانی و پیش‌بینی نشده‌ای مانند نقص فنی یا سایر شرایط اضطراری مشابه بدهد، به طرز اسرار آمیزی ناپدید شد.
واقعیت این حادثه تا به امروز مشخص نشده و این ماجرا همچنان در شمار یکی از اسرار حل نشده عالم باقی مانده‌است.
پس از این رویداد نیز تعدادی هواپیما و کشتی همراه با سرنشینان آن‌ها در منطقه مثلث برمودا ناپدید شده‌اند که تاکنون اثری از آن‌ها بدست نیامده است و این حوادث موجب شده که دانشمندان نظریات گوناگونی در رابطه با «مثلث برمودا» ارائه دهند. به طور کلی نظریه هایی مانند آدم فضایی و غیره اشتباه است و ممکن است به دلیل گرانش یا آب و هوای نامساعد باشد.
تلاش برای نجات چارلز تیلور و همراهان

حدود ساعت سه نیم استاد خلبان پروازهای آموزشی در پایگاه فورت لادردیل، پیامی از دستگاه گیرنده خود دریافت کرد، یکی از دانشجویان خلبانی می‌خواست با شخصی به نام پاورز صحبت کند تا او بوسیله قطب‌نما موقعیت آن‌ها را بگوید. استاد خلبان با معلم پرواز شماره ۱۹ تماس گرفت و او گفت:موقعیت خود را نمی‌دانم، ما در آخرین چرخش گم شدیم. هر دو قطب‌نمای‌های ما از کار افتاده‌اند. ما می‌خواهیم پایگاه فورت لادردیل را پیدا کنیم… مطمئنم که در مسیر هستیم ولی تا چه اندازه نمی‌دانیم. استاد خلبان به او پیشنهاد می‌دهد که به سمت خورشید به طرف شمال رفته و به پایگاه برسند ولی او جواب داد: لحظاتی پیش از روی جزیره‌ای رد شدیم و دیگر هیچ خشکی در دید ما نیست… رئیس بخش آموزشی خلبانی مطمئن شد که هواپیما از مسیر خود خارج شده‌اند زیرا در غیر اینصورت بایستی خشکی را می‌دیدند.
صدای گفتگوشان به برج مراقبت می‌رسید که می‌گفتند سوختشان فقط برای ۷۵ مایل کافی است و سرعت باد هم ۷۵ مایل در ساعت است و تمام قطب‌نماهای پنج هواپیما از کار افتاده. در طول این لحظات نگران‌کننده، مسئول بی‌سیم پایگاه فرت لادردیل، سعی داشت با هر یک از پنج هواپیما ارتباط برقرار کند اما موفق نشد.
خبر موقعیت اضطراری هواپیماها به گوش رسیده بود.
احتمال اینکه تصمیم خلبان این بوده باشد ۹۹ درصد است":
آنها باید چکار می‌کردند؟
((((آنها فقط یک راه داشتند اینکه برگردند و بروند به آن جزیره‌ای که لحظاتی پیش از آن جزیره گذشتند چون فقط سوختشان برای ۷۵ مایل کافی بود))))
دقایقی بعد تعداد زیادی هواپیما برای تجسس رفتند اما متأسفانه به آن جزیره نرفتند چون چیزی در این باره نمی‌دانستند و چیزی پیدا نکردند.
شاهدانه

تنوع ظاهری برای شاهدانه. تنها C. sativa (سمت چپ) برای کنف صنعتی مناسب است، اما دارای انواع دارویی نیز می‌باشد.
شاهدانه یا کنف (به انگلیسی: Hemp)، یک رده گیاه‌شناسی از ارقام شاهدانه خوراکی است که به‌طور خاص برای مصارف صنعتی یا دارویی رشد می‌کند. می‌توان از آن برای تولید طیف گسترده‌ای از محصولات استفاده کرد. شاهدانه، همراه با بامبو، یکی از سریع‌ترین گیاهان در حال رشد روی زمین است. همچنین یکی از نخستین گیاهانی بود که ۵,۰۰۰,۰۰۰ سال پیش به الیاف قابل استفاده تبدیل شد. می‌توان آن را به انواع اقلام تجاری، از جمله کاغذ، طناب، منسوجات، پوشاک، پلاستیک‌های زیست‌تخریب‌پذیر، رنگ، عایق، سوخت زیستی، غذا و خوراک جانوران و شیلنگ یکبار مصرف تصفیه کرد.
غذا

| ارزش غذایی به ازای هر ۱۰۰ گرم (۳٫۵ اونس) | ارزش غذایی به ازای هر ۱۰۰ گرم (۳٫۵ اونس) |
| --- | --- |
انرژی: ۲٬۴۵۱ کیلوژول (۵۸۶ کیلوکالری)
کربوهیدرات: 4.67 g
قند لاکتوز: 1.50 g 0.07 g
فیبر خوراکی: 4.0 g (around 20 g when whole)
 :  
چربی: 48.75 g
اشباع: 4.600 g
ترانس: 0 g
چربی تک‌سیرنشده: 5.400 g
چربی غیراشباع چندگانهامگا ۳امگا ۶: 38.100 g9.301 g28.698 g
 :  
پروتئین: 31.56 g
تریپتوفان: 0.369 g
ترئونین: 1.269 g
ایزولوسین: 1.286 g
لوسین: 2.163 g
لیزین: 1.276 g
متیونین: 0.933 g
سیستین: 0.672 g
فنیل‌آلانین: 1.447 g
تیروزین: 1.263 g
والین: 1.777 g
آرژینین: 4.550 g
هیستیدین: 0.969 g
آلانین: 1.528 g
اسید آسپارتیک: 3.662 g
گلوتامیک اسید: 6.269 g
گلایسین: 1.611 g
پرولین: 1.597 g
سرین: 1.713 g
 :  
ویتامین‌ها: درصد ارزش روزانه
برابر ویتامین آبتا-کاروتن: ۰٪ 1 میکروگرم۰٪7 میکروگرم
ویتامین آ: 11 یکای بین‌المللی
ویتامین (B۱): ۱۱۱٪ 1.275 میلی‌گرم
 (B۲): ۲۴٪ 0.285 میلی‌گرم
نیاسین (B۳): ۶۱٪ 9.200 میلی‌گرم
ویتامین ب۶: ۴۶٪ 0.600 میلی‌گرم
فولیک (B۹): ۲۸٪ 110 میکروگرم
ویتامین ب۱۲: ۰٪ 0 میکروگرم
ویتامین ث: ۱٪ 0.5 میلی‌گرم
ویتامین ئی: ۵٪ 0.80 میلی‌گرم
 :  
مواد معدنی: مقدار درصد ارزش روزانه
کلسیم: ۷٪ 70 میلی‌گرم
مس: ۸۰٪ 1.600 میلی‌گرم
آهن: ۶۱٪ 7.95 میلی‌گرم
منیزیم: ۱۹۷٪ 700 میلی‌گرم
منگنز: ۳۶۲٪ 7.600 میلی‌گرم
فسفر: ۲۳۶٪ 1650 میلی‌گرم
پتاسیم: ۲۶٪ 1200 میلی‌گرم
سدیم: ۰٪ 5 میلی‌گرم
روی: ۱۰۴٪ 9.90 میلی‌گرم
 :  
دیگر اجزاء: مقدار
آب: 4.96 g
کلسترول: 0 mg
 :  
Link to Complete USDA Nutrient Database Entry: Link to Complete USDA Nutrient Database Entry
 یکاها  μg = میکروگرم • mg = میلی‌گرم  IU = یکاهای بین‌المللی :  یکاها  μg = میکروگرم • mg = میلی‌گرم  IU = یکاهای بین‌المللی 
†درصدهای تقریبی ارائه شده برای افراد بزرگسال از روی مرجع مصرف رژیم غذایی هستند.: †درصدهای تقریبی ارائه شده برای افراد بزرگسال از روی مرجع مصرف رژیم غذایی هستند.
دانه‌های شاهدانه را می‌توان به‌صورت خام، آسیاب‌شده در کنجاله شاهدانه، جوانه‌زده یا پودر جوانه خشک‌شده مصرف کرد. دانه‌های کنف را می‌توان به صورت دوغابی درآورد که برای پخت یا نوشیدنی‌هایی مانند شیر شاهدانه و تیسان استفاده می‌شود. روغن شاهدانه از دانه‌ها به صورت سرد فشرده می‌شود و سرشار از اسیدهای چرب غیراشباع است.
یک واحد از آ۱۰۰-گرم (۳ ۱⁄۲-اونس) دانه شاهدانه ۲٬۴۵۱ کیلوژول (۵۸۶ کیلوکالری) انرژی غذایی را تأمین می‌کند. آنها دارای ۵٪ آب، ۵٪ کربوهیدرات، ۴۹٪ چربی کل و ۳۱٪ پروتئین هستند. دانه‌های شاهدانه در تأمین ۶۴ درصد از ارزش روزانه (DV) پروتئین در هر وعده ۱۰۰ گرمی قابل توجه هستند. دانه‌های شاهدانه منبعی غنی از فیبر غذایی (20% DV)، ویتامین‌های B، و مواد معدنی غذایی منگنز (362% DV)، فسفر (236% DV)، منیزیم (197% DV)، روی (104% DV)، و آهن (61% DV) هستند. حدود ۷۳ درصد از انرژی موجود در دانه شاهدانه به شکل چربی‌ها و اسیدهای چرب ضروری، عمدتاً اسیدهای چرب غیراشباع چندگانه، اسیدهای لینولئیک، اولئیک و آلفا لینولنیک است. نسبت ۳۸٫۱۰۰ گرم چربی‌های چندغیراشباع در هر ۱۰۰ گرم ۹٫۳۰۱ گرم امگا-۳ به ۲۸٫۶۹۸ گرم امگا-۶ است. به‌طور معمول، مقدار پیشنهادی در بسته‌بندی برای بزرگسالان ۳۰ گرم، تقریباً سه قاشق غذاخوری است.
ویژگی‌های آمینو اسید دانه‌های شاهدانه با پروفایل دیگر غذاهای غنی از پروتئین مانند گوشت، شیر، تخم مرغ و سویا قابل مقایسه است. نمره اسید آمینه اصلاح‌شده با قابلیت هضم پروتئین برای دانه کامل شاهدانه ۰٫۴۹–۰٫۵۳، ۰٫۴۶–۰٫۵۱ برای کنجاله دانه شاهدانه و ۰٫۶۳–۰٫۶۶ برای دانه شاهدانه پوست‌کنده بود.
نگارخانه

دانه کنف کامل
پوست کنده دانه کنف
ساقه کنف نشان دهنده الیاف
پارچه ۱۰۰٪ کنفی
لباس کنفی
لباس کنفی
شورت کنفی
گونی کنف
کفش کنفی
تخته فیبر کنفی
عایق حرارتی کنفی
بلوک‌های عایق حرارتی داخلی کنفی
عایق سقف آکوستیک کنفی
بلوک بتنی ساخته شده با کنف در فرانسه
هایلند کنف خانه کنفی تمام شده
آجر عایق صدا کنفی
طناب کنفی مورد استفاده در ساخت و ساز
ساخت و ساز پایدار در عمل
خانه ای که از کنف به عنوان یکی از مصالح ساختمانی آن استفاده می‌کرد
دیوار کنفی
جواهرات کنفی و مهره‌ای
طناب کنفی
رشد متراکم شاهدانه به کشتن علف‌های هرز، حتی خار کمک می‌کند.
تصویر درشت از دانه‌های شاهدانه
مزرعه شاهدانه در کوتس د آرمور، بریتانی، شمالغرب فرانسه (بزرگ‌ترین تولیدکننده شاهدانه در اروپا از سال ۲۰۲۲)
دوتپه (خدابنده)

مکان
| دوتپه دُوْتپه | دوتپه دُوْتپه |
| --- | --- |
روستا: روستا
مختصات: ۳۶°۰۷′۴۷″شمالی ۴۸°۵۰′۰۰″شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۱۲۹۶۶°شمالی ۴۸٫۸۳۳۲۳°شرقی﻿ / 36.12966; 48.83323: مختصات: ۳۶°۰۷′۴۷″شمالی ۴۸°۵۰′۰۰″شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۱۲۹۶۶°شمالی ۴۸٫۸۳۳۲۳°شرقی﻿ / 36.12966; 48.83323
استان: زنجان
شهرستان: خدابنده
بخش: بخش دوتپه
دهستان: حومه
بنیان‌گذاری: قبل میلاد مسیح
حکومت: حکومت
 • دهیار: حسین اکبری
جمعیت: ۴۰۹۴ نفر (سرشماری ۹۵)
پیش‌شمارهٔ تلفن: ۰۲۴۳۴۳۲
دوتپه، روستایی از توابع بخش دوتپه و از توابع شهرستان خدابنده استان زنجان ایران است. از لحاظ جمعیت و تعداد خانوار دوتپه بزرگ‌ترین روستای استان زنجان محسوب می‌شود و در ردیف روستاهای پیشنهادی برای ارتقا به شهر قرار دارد. بر اساس مصوبه‌ای در سال ۱۳۹۹ نام دوتپه سفلی به دوتپه تغییر یافت.
روستای دوتپه در کیلومتر ۲۲ جاده قیدار به ابهر قرار گرفته است. این روستا از جهات شرق به پینه‌دوز، شمال شرق به قفساباد، شمال به چپقلو و قانلی شمال غربی به داشلوجه، غرب به توپقره، جنوب غربی به بلگشیر، جنوب به دهشیر و جنوب شرقی به خانکندی محدود می‌شود.
قدمت دوتپه

با توجه به مجسمه‌ها و آثاری که از دیوان‌تپه خارج شده بود قدمت روستا به دوران قبل اسلام برمی‌گردد، در بعضی از قبرها که آنها را گوور قبری (قبر گبری) می‌نامند، سلاح و وسایل شخصی وجود داشته که به اعتقادات زندگی بعد از مرگ در برخی ادیان مربوط می‌شود.
دیوان‌تپه یا جمشیدتپه مربوط به هزارهٔ قبل میلاد و قرون میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است که این اثر در تاریخ ۱۷ آذر ۱۳۵۴ با شمارهٔ ثبت ۱۱۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در دوران اسلامی تا عصر صفوی دوتپه شهر آبادی بوده است که آن را صورلق یا صورولوق می‌نامیده‌اند، اما تاریخ معاصر دوتپه را می‌توان از زمان حسینقلی‌بیک آغاز کرد که مالک زمین‌های شرق قیدار تا قره آغاج ابهر بود، در مواجه با خوانین افشار زمین‌های خود را در ازای یک صلوات جمعی سالانه به مردم دوتپه بخشید و از روستا مهاجرت کرد. (تا زمان حال حاضر مردم دوتپه همچنان به عهد خود با حسینقلی بیک پایبند هستند)
بعد از آن روز تا سال ۱۳۴۹ دوتپه محل منازع مردم و خوانین بود.
زبان و دین

مردم دوتپه از نظر دینی و زبانی مانند سایر روستاهای شهرستان هستند. دین مردم اسلام و مذهبشان شیعه دوازده‌امامی است و به زبان زبان ترکی آذربایجانی با لهجهٔ خسمه‌ای صحبت می‌کنند.
نام‌های خانوادگی

به ترتیب اکبری، اصغری، بهرامی، محمدی و ولیّ نام خانوادگی اکثریت مردم است.
هستهٔ اولیهٔ روستا

قدیمی‌ها اعتقاد دارند که روستا، هفت مرتبه تغییر مکان داده است، بنای روستای کنونی در ابتدا با ساختن ۲۴ خانه در کنار چشمهٔ قانلی بولاق ـ که در نزدیکی دیوان‌تپه است ـ شروع شد.
مردم می‌گویند در زمان جمشیدشاه جنگ بسیار سختی در این مکان اتفاق افتاده‌بود و بر اثر کشته‌های زیاد و خونریزی فراوان آب چشمه به رنگ خون درآمد. که این جنگ در نهایت با رسیدن قوشون جهان افروز، دختر جمشیدشاه، به پایان رسید. و از آن زمان این چشمه را قانلی بولاق نامیده‌اند. از جمله چشمه‌های دیگر می‌توان به نظرگاه (محلی بوده که مردم در صورت داشتن حاجت سکه ای دون چاه این چشمه می‌انداختند، تا حاجتشان برآورده شود)، بیان کرد. این دشت پربرکت دارای چاهای عمق فراوان می‌باشد واکثریت به سیستم آبیاری هوشمند قطره ای وبارانی مجهز هستند.
شغل مردم

اکثر مردم به شغل کشاورزی می‌پردازند، بیشترین محصول تولیدی گندم، جو، لوبیا، سیب زمینی، گوجه و خیار است، اما محصولاتی نظیر چغندر، آفتابگردان، گل کلم، ذرت و… نیز تولید می‌شود.
بعد از کشاورزی، تولیدی پوشاک در رتبه دوم قرار دارد.
در سال‌های قبل کار حشم‌داری در روستا زیاد بود، اما امروزه رو به کاهش است.
اماکن مذهبی، عمومی و امکانات دولتی

امامزاده عبد الغفار (ع)، ۵ مسجد، ۶ مدرسه ابتدائی، راهنمایی و دبیرستان، ۲ مرکز پیش دبستانی، ۲ مؤسسهٔ آموزش زبان، ۲ خانه بهداشت، مرکز بهداشتی درمانی، فوریت‌های پزشکی، اورژانس ۱۱۵، هلال احمر، بانک تجارت، شرکت تعاونی، دهیاری، پست بانک، مخابرات، پایگاه مقاومت بسیج خواهران و برادران، حوزه مقاومت بسیج، بخشداری، باشگاه پرورش اندام، ۲ سالن ورزشی، زمین چمن مصنوعی هستند
جمعیت

این روستا در دهستان حومه قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۰، جمعیت آن ۴٬۱۳۲ نفر (۱۲۰۸ خانوار) بوده است. کوچ‌های معکوس به این بخش درحال رشد فراوان است. در حال حاضر روستا دارای
۴٬۵۵۳ نفر جمعیت می‌باشد.
| جمعیت تاریخی> سال | جمعیت تاریخی> جمعیت | جمعیت تاریخی> ±% |
| --- | --- | --- |
| ۱۳۴۵ | ۱٬۶۹۰ | —     |
| ۱۳۵۵ | ۲٬۰۳۲ | ۲۰٫۲٪+ |
| ۱۳۶۵ | ۲٬۸۸۲ | ۴۱٫۸٪+ |
| ۱۳۷۵ | ۳٬۶۲۰ | ۲۵٫۶٪+ |
| ۱۳۸۵ | ۳٬۹۳۱ | ۸٫۶٪+ |
| ۱۳۹۰ | ۴٬۱۳۲ | ۵٫۱٪+ |
| ۱۴۰۲  | ۴٬۵۵۳ | ۱۰٫۲٪+ |
دهیاران

| ردیف | دهیار | زمان |
| --- | --- | --- |
| ۱ | موسی محمدی | ۱۳۷۸–۱۳۹۲ |
| ۲ | رضا اصغری | ۱۳۹۲–۱۳۹۷ |
| ۳ | حسن اکبری | ۱۴۰۲–۱۳۹۷ |
| ۴ | حسین اکبری | ۱۴۰۲ ـ تاکنون |
اعضای شورای اسلامی

| دور | اعضای شورا | زمان |
| --- | --- | --- |
| اوّل | صفرعلی اصغری، عزیزالله اکبری، میرزاعلی بهرامیان، فیروز بهرامی، بهروز ولی | ۱۳۷۷–۱۳۸۱ |
| دوّم | علی اوسط اصغری، باقر اکبری، فیروز بهرامی، ابراهیم بهرامی منفرد، حسین ولی | ۱۳۸۱–۱۳۸۵ |
| سوّم | محمد اکبری، عزیزالله اکبری، اسماعیل بهرامی، محمد خداوندلو، حسین ولی | ۱۳۸۵–۱۳۹۲ |
| چهارم | علی اصغری پور، علی اوسط اصغری، احمد اکبری، جواد اکبری، ابراهیم ولی | ۱۳۹۲–۱۳۹۶ |
| پنجم | ناصر اکبری، ابراهیم بهرامی منفرد، جواد بهرامی، جواد محمدی، پرویز ولی | ۱۳۹۶–۱۴۰۰ |
| ششم | علی اصغری پور، رسول اکبری، حیدر محمدی، حسین ولی، پرویز ولی | ۱۴۰۰-اکنون |
:
سوسیالیسم

سوسیالیسم (به فرانسوی: Socialisme) که در فارسی جامعه‌خواهی یا جامعه‌گرایی نیز خوانده می‌شود، اندیشه‌ای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است که هدف آن ایجاد نظم اجتماعی و اقتصادی مبتنی بر برابری است، به معنای آن که تمامی قشرها و طبقات جامعه سهمی برابر و هم‌اندازه در سود همگانی داشته باشند.
پیرامون نام

سوسیالیسم (Socialism) از ریشه لاتینی سُکیوس (Socius) به معنی همراه و شریک یا از واژهٔ «سوسیال» (Social) به معنای اجتماعی و پسوند ایسم، در زبان فرانسوی گرفته شده است.
پیرامون نام > مترادف‌ها

تعریف و استفاده از جامعه‌گرائی (Socialism) در دههٔ ۱۸۶۰ تقویم میلادی حل و فصل شد و جایگزین انجمن‌گرائی (Associationism)، تعاونی‌گرائی (Cooperatism)، متقابل‌گرائی (Mutualism) و جمع‌گرائی (Collectivism) بگشت که به عنوان مترادف استفاده می‌شدند در حالی که اشتراکی‌گرائی (Communism) در این دوره از کاربرد خارج شد.
مفهوم

سوسیالیسم فلسفهٔ پیچیده و گنگی است؛ می‌توان گفت وجه اشتراک در این طیف اعتقاد بر انسجام همگانی از جمله بر روی ابزار تولید و اقتصاد، و مسائل اجتماعی و سیاسی است، که باعث شکل‌گیری دولت‌های خودمختار و کشور ایالاتی (جماهیر) است، گاهی اختلاف بر سر قدرت مرکزی و عملی کردن انسجام همگانی است؛ امروزه یکی از مشکلات و سؤالات اساسی سوسیالیسم اختلاف بر مفهوم آن است افراد و احزاب و مکاتب زیادی خود را سوسیالیست می‌دانند و با نام سوسیالیسم سعی بر نشان دادن اعتقاد به مفهوم انسجام همگانی دارند، اما مفهوم سوسیالیسم بین آن‌ها متفاوت است، در بعضی مواقع حتی ضد مالکیت خصوصی هم مورد قبول همه نیست.
در سال ۱۹۲۹ میلادی، آدولف هیتلر برای گروهی از رهبران نازی سخنرانی کرد و «سوسیالیسم» را به این معنی ساده کرد: «سوسیالیسم! این یک کلمهٔ تاسف بار است… واقعاً سوسیالیسم به چه معناست؟ اگر مردم چیزی برای خوردن و لذت‌هایشان دارند، پس آنها سوسیالیسم خود را دارند.»
تاریخ

کارل کائوتسکی نظریه‌پرداز مارکسیست در کتاب خود که دربارهٔ توماس مور است، کتاب خود را با این ادعا شروع می‌کند، که مور و مونزر هر دو راهپیمایی که سوسیالیست‌ها داشته‌اند از جمله لیکور گوس و پیتا گاروس تا افلاطون، گراچی کاتالینه، مسیح و… را ادامه دادند، و مور و مونزر دو چهره آغازگر سوسیالیسم هستند. اگرچه اندیشه‌های مبتنی بر لغو مالکیت خصوصی پیشینهٔ زیادی در تاریخ دارد، ولی جنبش سوسیالیستی بیشتر پس از شکل‌گیری جنبش کارگری در قرن نوزدهم میلادی اهمّیت سیاسی پیدا کرد. در آن قرن حزب‌های گوناگون که خود را سوسیالیست، سوسیال دموکرات و کمونیست می‌نامیدند با هدف لغو مالکیت خصوصی در اروپا و آمریکا شکل گرفت.
اما برخلاف تعریف رایج در سطح جهانی از سوسیالیسم، لغو مالکیت خصوصی به‌خودی‌خود نمی‌تواند توضیح کاملی را در مورد سوسیالیسم ارائه دهد. لنین در دولت و انقلاب می‌نویسد استراتژِی کمونیسم، لغو مالکیت خصوصی بر ابزار تولید و الغای کار مزدی است. جامعهٔ کمونیستی جامعه‌ای است که در آن هر کس بر طبق استعدادهای بالفعلی که دارد کار می‌کند و بر اساس نیازها و اهدافش از مواهب آن بهره‌مند می‌شود. دست‌یافتن به چنین نظامی ملزومات خاص خود را دارد. از جمله می‌توان مرحلهٔ انتقالی یا فاز پایینی را نام برد. شرط دست‌یافتن به چنین نظامی بسط آگاهی طبقاتی و سازمان‌یابی کارگران حول منافع طبقاتی مشترک خویش است که خود به نبرد طبقاتی سرنوشت‌سازی تبدیل می‌شود. در این نبرد پرولتاریا سرانجام به پیروزی دست می‌یابد و بساط دنیای کهن جور و ستم روبوده می‌شود. در این هنگام دولت سرمایه‌داران سرنگون شده و به‌جای آن دولت سوسیالیستی یا حکومت کارگری بر مسند قدرت می‌ایستد. وظیفهٔ این دولت دفاع از دست‌آوردهای اقتصادی و سیاسی و اجتماعی کارگران و سرکوب توطئه‌گری‌ها و سنگ‌اندازی طبقهٔ بورژوازی و هدایت جامعه به‌سوی جامعه‌ای بدون طبقه (جامعه کمونیستی) است. در این مرحله طبقات هنوز ملغی نشده‌اند؛ ضرورت و وجوب وجود دولت برقرار است، امّا سوسیالیسم دورهٔ گذار به‌سوی زوال هرگونه دولتی است. دورهٔ گذار لغو طبقات اجتماعی است. در واقع سوسیالیسم حکومت کاری و کارگر محور است.
پیروزی شاخهٔ بلشویکِ حزبِ سوسیال دموکراتِ کارگریِ روسیه در انقلاب اکتبر روسیه موجب انشعابی بزرگ در جنبش سوسیالیستی جهان شد و حزب‌هایی که با روش بلشویک‌ها موافق نبودند (اغلب با نام احزاب سوسیال دموکرات) مدافع حقوق کارگران شدند.
برگزاری تظاهرات و راهپیمایی اول ماه مه در دفاع از حقوق کارگران از فعالیت‌های همیشگی حزب‌های سوسیالیست در بیشتر کشورهای جهان است.
در سدهٔ بیستم حزب‌های سوسیالیست یا سوسیال دموکرات (با برنامه‌هایی که به درجات مختلف سوسیالیستی است) در بسیاری از کشورهای اروپایی به قدرت رسیدند.
تاریخ > سوسیالیسم اولیه > کمون پاریس

مقالهٔ اصلی: کمون پاریس (۱۸۷۱)
کمون پاریس حکومتی بود که از ۱۸ مارس (رسما از ۲۸ مارس) تا ۲۸ مه ۱۸۷۱ بر پاریس حکمرانی می‌کرد. کمون حاصل قیامی در پاریس پس از شکست فرانسه در جنگ فرانسه-پروس بود. انتخابات کمون در ۲۶ مارس برگزار شد. این انتخابات به برگزیده شدن شورای کمون متشکل از ۹۲ عضو منجر شد که هر عضو نمایندهٔ ۲۰ هزار شهروند می‌شد.
از آن‌جا که کمون روی‌هم‌رفته کمتر از ۶۰ روز موجودیت داشت، فرمان‌های معدودی در آن صادر شد. از جملهٔ این فرمان‌ها جدایی کلیسا از دولت، بخشیدن بدهی اجاره‌خانه‌ها در دوران تسخیر شهر، لغو کار شبانه در صدها نانوایی پاریس، تضمین حقوق هموندان و فرزندان اعضای گارد ملی که در خدمت کشته شده بودند و پس دادن تمام لوازم خانه و کار کارگران که در طول تسخیر شهر به گرو گرفته شده بودند.
تاریخ > بین‌الملل دوم

مقالهٔ اصلی: بین‌الملل دوم
با افزایش پذیرش ایده‌های مارکس و انگلس خصوصاً در اروپای مرکزی، سوسیالیست‌ها در صدد اتحاد در قالب یک سازمان بین‌المللی برآمدند. در سال ۱۸۸۹ (صدمین سالگرد انقلاب فرانسه) بین‌الملل دوم با ۳۸۴ نماینده از بیست کشور جهان که حدود ۳۰۰ سازمان سوسیالیستی و کارگری را نمایندگی می‌کردند تشکیل شد. در کنگرهٔ سوم، انگلس به عنوان رئیس‌کل افتخاری برگزیده شد. ورود آنارشیست‌ها به بین‌الملل دوم ممنوع اعلام شد. دلیل اصلی این ممنوعیت فشارها از جانب مارکسیست‌ها بود. می‌توان گفت که بین‌الملل دوم جایی در طول فعالیت به زمین نبردی میان سوسیالیسم لیبرترین و سوسیالیسم اقتدارگرا بدل شد.
در این دوران اصلاحات به عنوان بدیلی برای انقلاب مطرح شد. ادوآرد برنشتاین یکی از سوسیال‌دموکرات‌های پیشرو در آلمان بود که مفهوم «سوسیالیسم تکاملی» را مطرح نمود. سوسیالیست‌های انقلابی به سرعت اصلاح‌طلبی را هدف قرار دادند. رزا لوکزامبورگ در مقالهٔ خود «اصلاح اجتماعی یا انقلاب؟» که در سال ۱۹۰۰ منتشر شد سوسیالیسم تکاملی برنشتین را مورد نکوهش قرار داد. سوسیالیسم انقلابی در برگیرندهٔ جنبش‌های متعدد سیاسی و اجتماعی است که ممکن است هر کدام «انقلاب» را متفاوت از دیگری تعریف کنند. حزب سوسیال دموکرات آلمان با وجود این که تا لغو قوانین ضدسوسیالیستی در سال ۱۸۹۰ به شکل غیرقانونی فعالیت می‌کرد به بزرگ‌ترین و قدرتمندترین حزب سوسیالیست در اروپا تبدیل شد. به گفتهٔ انگلس این حزب در انتخابات ۱۸۹۳ موفق به کسب ۱٫۷۸۷٫۰۰۰ رای شد که یک چهارم تمام رای‌ها بود. انگلس در سال ۱۸۹۵ –یعنی سال مرگش- بر اهمیت مانیفست کمونیست برای پیروزی در «نبرد دموکراسی» تأکید کرد.
در آمریکای جنوبی، حزب سوسیالیست آرژانتین در سال ۱۸۹۰ تأسیس شد. این نخستین حزب توده‌ای در این کشور و همچنین در آمریکای لاتین به‌شمار می‌رفت. این حزب از هموندان بین‌الملل دوم بود.
تاریخ > اوایل قرن بیستم

در سال ۱۹۰۴ رهبر حزب کارگر استرالیا، کریس واتسون نخست‌وزیر این کشور شد. به این ترتیب واتسون رئیس نخستین حکومت سوسیالیستی پارلمانی در جهان شد. تاریخ‌نگار استرالیایی جفری بلینی معتقد است که حزب کارگر در دههٔ ۹۰ قرن ۱۹ ابداً سوسیالیستی نبود و عناصر سوسیالیست و جمع‌گرا تنها در اوائل قرن بیستم راه خود را در حزب پیدا کردند.
در سال ۱۹۰۹ نخستین کیبوتص توسط یهودهای روسی مهاجر در فلسطین تشکیل شد. جنبش کیبوتص در طول قرن بیستم با پیروی از دکترین سوسیالیسم صهیونیستی گسترش یافت. حزب کارگر بریتانیا موفق به کسب نخستین کرسی خود در مجلس عوام در سال ۱۹۰۲ شد.
تا سال ۱۹۱۷ میهن‌پرستی جنگ جهانی اول در استرالیا و بخش غالب اروپا و ایالات متحده جای خود را به رادیکالیسم سیاسی داده بود. از جملهٔ دیگر احزاب سوسیالیست جهان که اهمیت‌شان در اوائل قرن بیستم در سیاست کشورهای خود افزایش یافت می‌توان به حزب سوسیالیست ایتالیا، شاخه‌ی فرانسوی کارگران بین‌الملل، حزب کارگران سوسیالیست اسپانیا، حزب سوسیال دموکرات سوئد، حزب سوسیال دموکرات کارگری روسیه، حزب سوسیالیست آرژانتین، حزب کارگران سوسیالیست در شیلی و حزب سوسیالیست آمریکا در ایالات متحده اشاره کرد.
تاریخ > اوایل قرن بیستم > بین‌الملل سوم و موج انقلابی

انقلاب بلشویکی روسیه در ژانویه ۱۹۱۸ آغازگر احزاب کمونیست در بسیاری از کشورها و موجی انقلابی تا اواسط ۱۹۲۰ شد. عدهٔ کمی از کمونیست‌ها شکی در این داشتند که پیروزی تجربهٔ روسیه به پیروزی انقلاب‌های کارگری و سوسیالیستی در کشورهای توسعه‌یافتهٔ صنعتی بستگی داشت. در سال ۱۹۱۹ لنین و تروتسکی احزاب کمونیست جهان را در قالب مجمعی جهانی از کارگران جمع کردند که به آن بین‌الملل کمونیستی یا کمینترن یا بین‌الملل سوم نیز گفته می‌شد.
انقلاب روسیه الهام‌بخش قیام‌هایی در کشورهای دیگر شد. انقلاب آلمان ۱۹۱۸–۱۹۱۹ حکومت پادشاهی آلمان را با یک جمهوری جایگزین کرد. انقلاب از نوامبر ۱۹۱۸ تا تأسیس جمهوری وایمار در اوت ۱۹۱۹ ادامه داشت. این دوره به دو بخش جمهوری شورایی باواریا و خیزش اسپارتاکیست‌ها تقسیم می‌شد. یک جمهوری کوتاه مدت شورایی در مجارستان بین ۲۱ مارس تا اول اوت ۱۹۱۹ به وجود آمد. رهبر این جمهوری بلا کون بود و باعث ایجاد یک دوره وحشت سرخ شد. با سرنگونی رژیم یک دوره وحشت سفید وحشیانه‌تر شکل گرفت. کون موفق شد به اتحاد شوروی بگریزد و در آن‌جا در قتل ده‌ها هزار از سفیدهای روسی مشارکت کند. او در پاکسازی‌های ۱۹۳۰ شوروی کشته شد.
در ایتالیا وقایع موسوم به «دوسالگان سرخ» با اعتصاب‌های عمومی، تظاهرات‌های کارگری و تجربیات خود-مدیریتی از طریق تصرف کارخانه‌ها و زمین شکل گرفت. در تورین و میلان شوراهای کارگری تشکیل شدند و آنارکوسندیکالیست‌ها به تسخیر کارخانه‌ها دست زدند.
در ایران دورهٔ کوتاه ۱۹۲۰–۱۹۲۱ جمهوری شورایی سوسیالیستی ایران برپا شد. قیام پاتاگونیا که انقلابی سندیکالیستی در آرژانتین بود یک سال و نیم از ۱۹۲۰ تا ۱۹۲۱ دوام یافت. کمون آنارشیستی گوانگ‌ژو در چین از سال ۱۹۲۱ به مدت شش سال موجودیت داشت. در سال ۱۹۲۴ جمهوری خلق مغولستان تأسیس شد و تحت حکومت حزب خلق مغولستان قرار گرفت. فدراسیون آنارشیستی در منچوری از سال ۱۹۲۹ به مدت دو سال حاکم بود. بسیاری از این انقلاب‌ها آغازگر جوامع و الگوهای اقتصادی‌ای شدند که سوسیالیستی توصیف شده است.
تاریخ > از رکود بزرگ تا جنگ جهانی دوم

در دههٔ ۲۰ و ۳۰ قرن بیستم اختلافات میان سوسیالیست‌های دموکراتیک و اصلاح‌طلب (که معمولاً با بین‌الملل کارگری و سوسیالیستی مرتبط بودند) و سوسیالیست‌های انقلابی (که عموماً به بین‌الملل کمونیستی وابستگی داشتند) افزایش یافت. همچنین درگیری درون جنبش‌های کمونیستی میان استالینیست‌های مسلط و مخالفانی چون طرفداران تروتسکی در اپوزیسیون چپ بالا گرفت. تروتسکیست‌ها در بین‌الملل چهارم تروتسکی که در سال ۱۹۳۸ در فرانسه تأسیس شد معتقد بودند که کمینترن یا بین‌الملل سوم به‌طور غیرقابل بازگشتی «با استالینیسم تباه شده است» و در نتیجه از رساندن طبقهٔ کارگر به قدرت ناتوان است.
در اواخر دههٔ سی قرن بیستم با عروج فاشیسم در سرتاسر اروپا سوسیالیست‌های دموکرات و کمونیست‌ها برای پیگیری سیاست جبههٔ واحد به هم نزدیک‌تر شدند. در ژوئن ۱۹۳۴ شاخهٔ فرانسوی بین‌الملل کارگری به رهبری لئون بلوم معاهدهٔ همکاری با حزب کمونیست فرانسه منعقد کرد. در انتخابات ۱۹۳۶ جبههٔ متحد برندهٔ اکثریت کرسی‌های مجلس شد و بلوم موفق به تشکیل حکومت شد.