کمپانی یونایتد فروت
یونایتد فروت در هنر > قتل‌عام موز در هنر

اولین رمان نویسنده معروف کلمبیایی آلوارو کپدا سامودیو با نام خانه بزرگ (به اسپانیایی: La Casa Grande) به قتل‌عام موز اشاره دارد. خود نویسنده این اثر در نزدیکی این اتفاقات رشد کرده‌است و به خوبی از آن روزها اطلاع دارد.
نقطه اوج رمان صد سال تنهایی نوشته نویسنده برنده نوبل گابریل گارسیا مارکز نیز برپایه این اتفاقات نوشته شده‌است. خود او بعدها اشاره کرد برخی بستگان او طرفداران مالکان آمریکایی را گرفته بودند و روستاییان ضعیف را مشتی خرابکار نامیده بودند.
در این کتاب تمام بدبختی‌هایی که خارجی‌ها برای این شهر دورافتاده به وجود می‌آورند را با ورود قطار هم‌زمان می‌داند.
-به اینجا می‌آید! چیز ترسناکی است! درست شبیه یک آشپزخانه که دهکده‌ای را با خود می‌کشد!
در همان لحظه، طنین بلند و هولناک سوت قطار، سراسر ماکوندو را به لرزه درمی‌آورد.
از ورود قطار و ترس و دلهرهٔ همراه آن می‌توان حدس زد منظور مارکز شرکت یونایتد فروت است و به ورود آن‌ها برای ساخت راه‌آهن به این نواحی و سپس تصاحب مزارع موز اشاره دارد. همچنین کمی بعدتر مارکز به شخصی اشاره می‌کند که با مهمان نوازی آن‌ها وارد خانه خانواده اصلی داستان می‌شود.
... فردی به نام آقای هربرت، فربه و شاد ظاهر شد. او همان لحظه، به ماکوندو آمد، برای صرف غذا وارد، به خانه بوئندیا رفت.
زمانی که همچون گذشته، موزهای بزرگی را که به دم ببر شباهت داشتند، بر سر میز غذا آوردند، او با اکراه یک موز برداشت و در حالی که حرف می‌زد، آن را نه با لذت و حریصانه، بلکه با حالتی گیج و حکیمانه می‌خورد.
شخص هربرت نماد شرکت یونایتد فروت بوده و با موز تازه آشنا می‌شود. هم چنین شروع به کار شرکت هم این چنین ذکر شده‌است:
اهالی ماکوندو روزهای بعد هربرت را دیدند که تور و ظرف کوچکی در دست دارد و بیرون از شهر به گرفتن پروانه مشغول است. در یکی از روزهای چهارشنبه، یا به عبارت دقیق تر، روز چهارشنبه هفته بعد از ورود آقای هربرت، گروهی مهندس کشاورزی، متخصص آب یابی، و کارشناس طراحی و نقشه‌برداری به ماکوندو آمدند و چند هفته متوالی به بررسی زمین‌هایی پرداختند که آقای هربرت در آن‌ها پروانه می‌گرفت.
همچنین وضع ماکوندو (روستایی که نماد کلمبیاست) را پس از ورود تاجران موز این‌گونه یاد می‌کند.
... مقامات محلی ماکوندو را تعدادی شهردار بی عرضه و نمایندگان مترسکی تشکیل می‌دادند که از میان محافظه کاران خسته و صلح جو برگزیده شده بودند… در هر حال، با ورود شرکت موز، مقامات محلی هم جای خود را به خارجیانی دادند که آقای براون آن‌ها را با خود به ناحیه دارای سیم خاردار برد تا دور از مزاحمت پشه‌ها، گرمای هوا و دشواری‌های زیاد و کمبودهای شهر، به زندگی ادامه دهند. به جای پاسبانان پیر و قدیمی نیز، از آدم کشان مسلح به ساطور استفاده شد.
در این بخش به نفوذ سیاسی یونایتد فروت در میان شهردار و مقامات محلی (مجاز از دولت کلمبیا) نشان می‌دهد. در این داستان همچنین هنگامی که سرهنگ آئورلیانو بوئندیا تهدید می‌کند که همین روزها به دست فرزندانش سلاح می‌دهد تا آن‌ها را از شر خارجیان خلاص کنند یک به یک پسرانش به قتل می‌رسند. کمی بعد مارکز به خواسته‌ها و مطالبات کارگران شرکت موز اشاره می‌کند که شرکت موز پاسخگوی آن‌ها نیست. او وضع بد کارگران را این‌گونه توصیف می‌کند:
خانواده کارگران در زاغه‌های محقر در هم می‌لولیدند. مهندسان در آن خانه‌ها دستشویی تعبیه نکرده بودند و در عوض هر سال در هنگام فرارسیدن کریسمس، نوعی دستشویی متحرک به آنجا می‌آوردند که برای پنجاه نفر قابل استفاده بود.
بعد از چندی اعتصاب درمی‌گیرد و وکلای محلی در دادگاه آن‌ها را با حیله شکست می‌دهند. همچنین کارگران به دیوان عالی پناه می‌برند که دیوان عالی آن‌ها را دارای صلاحیت نمی‌داند و سپس اعلام می‌کند:
شرکت موز هرگز کارگری را استخدام نکرده‌است!
در ادامه کارگران از پرداختن به زراعت سرباز می‌زنند و ارتش برای برقراری نظم عمومی وارد می‌شوند و به کارهای کارخانه می‌رسند. در این‌جا کارگران به خرابکاری‌هایی از قبیل آسیب رساندن به راه‌آهن و سیم‌های تلگراف و آتش زدن مزارع برای جلوگیری از کار ارتش دست می‌زنند. سپس مقامات از کارگران می‌خواهند در میدان کوچک ایستگاه راه‌آهن ماکوندو (مانند میدان کوچک سانتا مانتا) جمع شوند. این میدان این‌گونه توصیف می‌شود:
هنگامی که فهمید ارتش در اطراف میدان کوچک، مسلسل کارگذاشته و منطقه‌ای که متعلق به شرک موز بود و دور آن سیم خاردار کشیده شده‌است، با چند توپ محافظت می‌شود، احساس کرد آب شور در دهانش جمع شده‌است.
در بخشی از رمان نام ژنرال کارلوس کورتس وارگاس که مسئول قتل‌عام موز بوده‌است نیز ذکر می‌شود:
اطلاعیه‌ای در سه ورق کاغذ و در هشتاد کلمه نوشته شده بود، اعتصاب کنندگان را عده‌ای خرابکار خطاب می‌کرد و به ارتش اجازه می‌داد تا به طرفشان شلیک کند و آن‌ها را بکشد. این اطلاعیه به امضای ژنرال کارلوس کورتس وارگاس و معاون او سرگرد انریکه گارسیا ایسازا رسیده بود
در انتها مردم به گلوله بسته می‌شوند:
در آن هنگام متوجه شد که روی مردگان دیگری دراز کشیده‌است. غیر از راهرو قطار، همه جا مملو از جسد بود. به‌طور یقین چندین ساعت از آن کشتار فجیع می‌گذشت، زیرا اجساد مثل گچ در زمستان، سرد و سفت شده بودند.
اما در ماکوندو به شکلی عجیب و نمادین هیچ‌کس کشتار همان روز را به یاد ندارد که نمادی از واقعه قتل‌عام موز است:
-در اینجا کسی کشته نشده! از دوران سرهنگ، یعنی عموی بزرگت هیچ اتفاقی نیفتاده!
در هر سه خانه‌ای که خوزه آکاردیو دوم پیش از رسیدن به منزل خود به داخل آشپزخانه آن‌ها رفت و قهوه نوشید، همه همین جمله را به او گفتند:
- کسی کشته نشده!