stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
چندضلعی منتظم

| مجموعه n-ضلعی‌های منتظم کوژ | مجموعه n-ضلعی‌های منتظم کوژ |
| --- | --- |
      چندضلعی‌های منتظم:       چندضلعی‌های منتظم
ضلع و رأس: n
نماد: {n}
گروه تقارن: Dn, order 2n
چندضلعی همزاد: خود همزاد
مساحت (با a=طول ضلع):  A={\tfrac {1}{4}}na^{2}\cot {\frac {\pi }{n}}
زاویه داخلی:  (n-2)\times {\frac {180^{\circ }}{n}}
مجموع زوایای داخلی:  \left(n-2\right)\times ^{\circ }
ویژگی‌ها: کوژ، سیکلیک، متساوی‌الاضلاع، Isogonal، Isotoxal
در هندسه اقلیدسی، یک چندضلعی منتظم، چندضلعی است که همه زوایا و اضلاع آن هم‌اندازه‌اند.
چندضلعی‌های منتظم، می‌توانند کوژ یا به شکل ستاره باشند. در حالت حدی، یک دنباله از چندضلعی‌های منتظم با افزایش تعداد اضلاع، در صورت ثابت ماندن محیط به دایره تبدیل می‌شود و در صورت ثابت ماندن طول ضلع، به apeirogon تبدیل می‌شود.
ویژگی‌ها

ویژگی‌های بیان‌شده در ادامه، برای همهٔ چندضلعی‌های منتظم (اعم از کوژ و ستاره‌ای) برقرار است.
یک چندضلعی منتظم n-ضلعی، تقارن چرخشی از مرتبهٔ n دارد.
همهٔ رأس‌های یک چندضلعی منتظم بر روی یک دایره (دایره محیطی) قرار می‌گیرند. به‌عبارت دیگر، رأس‌ها نقاطی هم‌دایره هستند. یعنی یک چندضلعی منتظم، لزوماً یک چندضلعی دایره‌ای هم هست.
هر چندضلعی منتظم، یک دایره محاطی دارد که به همه اضلاع در نقطهٔ وسط آنها مماس است. بنابراین هر چندضلعی منتظم، لزوماً یک چندضلعی مماسی هم هست.
یک n-ضلعی منتظم با استفاده از خط‌کش و پرگار قابل ترسیم است؛ اگر و تنها اگر فاکتورهای اول فرد n، اعداد اول فرمای متفاوتی باشند.
چندضلعی های منتظم محیطی، بیشترین مساحت را در دایره دارند. به عنوان مثال بین همه‌ی سه ضلعی های محیطی در یک دایره مثلث متساوی الاضلاع و در بین همه ی چهار ضلعی های محیطی در یک دایره مربع بیشترین مساحت را دارد.
چندضلعی‌های منتظم

همهٔ چندضلعی‌های سادهٔ منتظم، کوژ هستند. چندضلعی‌های منتظم باتعداد اضلاع یکسان، متشابه هستند. یک n-ضلعی منتظم کوژ، با نماد شلفلی {n} نشان داده می‌شود.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  مثلثمتساوی‌الاضلاع {۳} |  مربع {۴} |  پنج‌ضلعی {۵} |  شش‌ضلعی {۶} |  هفت‌ضلعی {۷} |  هشت‌ضلعی {۸} |  نه‌ضلعی {۹} |  ده‌ضلعی {۱۰} |  |
|  یازده‌ضلعی {۱۱} |  دوازده‌ضلعی {۱۲} |  سیزده‌ضلعی {۱۳} |  چهارده‌ضلعی {۱۴} |  پانزده‌ضلعی {۱۵} |  شانزده‌ضلعی {۱۶} |  هفده‌ضلعی {۱۷} |  هجده‌ضلعی {۱۸} |  نوزده‌ضلعی {۱۹} |
|  بیست‌ضلعی {۲۰} |  سی‌ضلعی {۳۰} |  چهل‌ضلعی {۴۰} |  پنجاه‌ضلعی {۵۰} |  شصت‌ضلعی {۶۰} |  هفتادضلعی {۷۰} |  هشتادضلعی {۸۰} |  نودضلعی {۹۰} |  صدضلعی {۱۰۰} |
چندضلعی‌های منتظم > زاویه‌ها

برای یک n-ضلعی منتظم کوژ، اندازهٔ هر زاویهٔ داخلی برابر است با:
یا  {\frac {(n-2)\pi }{n}} رادیان
و اندازهٔ هر زاویه خارجی آن برابر است با  {\tfrac {360}{n}} درجه.
چندضلعی‌های منتظم > قطرها

برای n > ۲، تعداد قطرهای n-ضلعی، برابر است با  {\tfrac {n(n-3)}{2}}، به‌عنوان مثال برای مثلث، چهارضلعی، پنج‌ضلعی و شش‌ضلعی، تعداد قطرها به‌ترتیب، ۰، ۲، ۵ و ۹ است.
برای یک n-ضلعی منتظم محاط‌شده در یک دایره به شعاع واحد، حاصل‌ضرب فاصلهٔ هر رأس تا همهٔ رأس‌های دیگر، برابر است با n.
چندضلعی‌های منتظم ستاره‌ای

یک چندضلعی منتظم غیرکوژ، یک چندضلعی منتظم ستاره‌ای است. متداول‌ترین نمونه، ستاره پنج‌پر است که رأس‌های آن دقیقاً مشابه پنج‌ضلعی منتظم هستند، ولی هر رأس به دو رأس متفاوت با پنج‌ضلعی متصل شده است.
پنج‌ضلعی منتظم با طول ضلع s، شعاع دایره محیطی R و شعاع دایره محاطی a
یک ستاره پنج‌پر {5/2}
ترکاب (ایذه)

| ترکاب (ایذه) | ترکاب (ایذه) |
| --- | --- |
روستا: روستا
مختصات: ۳۱°۴۱′ شمالی ۴۹°۴۴′ شرقی﻿ / ﻿۳۱٫۶۸۳°شمالی ۴۹٫۷۳۳°شرقی﻿ / 31.683; 49.733: مختصات: ۳۱°۴۱′ شمالی ۴۹°۴۴′ شرقی﻿ / ﻿۳۱٫۶۸۳°شمالی ۴۹٫۷۳۳°شرقی﻿ / 31.683; 49.733
کشور: ایران
استان: خوزستان
شهرستان: ایذه
بخش: بخش مرکزی
دهستان: هلایجان
جمعیت: ۲۴۳ نفر (سرشماری ۹۵)
ترکاب، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان ایذه در استان خوزستان ایران است.
جمعیت

این روستا در دهستان هلایجان قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۶۹ نفر (۴۵خانوار) بوده‌است.
آنی بوس

| آنی بوس | آنی بوس |
| --- | --- |
Bos in the film Majoor Frans (1916): Bos in the film Majoor Frans (1916)
نام هنگام تولد: Johanna Bos
زادهٔ: ۱۰ دسامبر ۱۸۸۶ آمستردام
درگذشت: ۳ اوت ۱۹۷۵ (۸۸ سال) لیدن
ملیت: هلند
سال‌های فعالیت: ۱۹۱۳–۱۹۲۴
همسر: Cornelis Loeff (1926-?)
آنی بوس (هلندی: Annie Bos; ۱۰ دسامبر ۱۸۸۶ – ۳ اوت ۱۹۷۵) هنرپیشه، و بازیگر سینما اهل هلند بود. وی بین سال‌های ۱۹۱۳ تا ۱۹۲۴ میلادی فعالیت می‌کرد.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به گنجشک اشاره کرد.
تننوجی

تننوجی (به ژاپنی: 天王寺)، نام ناحیه مرکز شهری که در سراسر بخش جنوبی تننوجی، اوساکا  و بخش شمالی آبه‌نو، اوساکا،  شهر اوساکا، استان اوساکا در ژاپن است.
کردفان

| Kurdufan کردفان | Kurdufan کردفان |
| --- | --- |
Province Sudan: Province Sudan
۱۸۹۸–۱۹۹۴: ۱۸۹۸–۱۹۹۴
   Flag:    Flag
 موقعیت کردفان در سودان:  موقعیت کردفان در سودان
مرکز: الابیض (سودان)
منطقه:  
• ۱۹۸۳: ۳۷۶٬۱۴۵ کیلومتر مربع (۱۴۵٬۲۳۰ مایل مربع)
جمعیت:  
• ۱۹۸۳ : ۳۰۰۰۰۰۰
 :  
تاریخچه: 
تاریخچه:  
• تأسیس : ۱۸۹۸
• انحلال : ۱۹۹۴
 :  
کردفان (به عربی: کردفان) یکی از استان‌های سابق در سودان مرکزی است.
دوین جی کری

| دوین جی کیری | دوین جی کیری |
| --- | --- |
زادهٔ: ۳۰ آوریل ۱۹۵۷ ‏(۶۷ سال) سینت‌پال
وضعیت: بازنشسته
ملیت: ایالات متحده آمریکا
پیشه: خلبان پرواز آزمایشی
پیشه فضانوردی: پیشه فضانوردی
فضانورد ناسا: فضانورد ناسا
درجه: Lieutenant colonel، نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا
مدت سفر فضایی: ۱۰ روز ۲۲ ساعت ۱۰ دقیقه
تاریخ گزینش: گروه فضانوردان ۱۹۹۶
ماموریت(ها): اس‌تی‌اس-۱۰۹
نشان ماموریت: 
 :  
دوین جی کیری (به انگلیسی: Duane Gene "Digger" Carey) فضانورد اهل ایالات متحده آمریکا است که در ۳۰ آوریل ۱۹۵۷ میلادی در سینت‌پال زاده شد. وی در مأموریت اس‌تی‌اس-۱۰۹ حضور داشته است.
آیرونی سینگلتون

| آیرونی سینگلتون | آیرونی سینگلتون |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۹۷۵ آتلانتا، جورجیا
ملیت:  ایالات متحده آمریکا
پیشه: بازیگر
سال‌های فعالیت: ۱۹۹۶-حال
آیرونی سینگلتون (به انگلیسی: IronE Singleton) (زاده ۱۹۷۵) بازیگر آمریکایی است.
از فیلم‌های معروف او می‌توان به بازی در فیلم در جستجوی عدالت، مردگان متحرک، بلیت بخت‌آزمایی, نقطه کور و تایتنز را به یاد آور اشاره کرد.
چاخیرلی (جبراییل)

| چاخیرلی | چاخیرلی |
| --- | --- |
چاخیرلی: چاخیرلی
مختصات: ۳۹°۲۲′۰۱″ شمالی ۴۷°۱۶′۰۲″ شرقی﻿ / ﻿۳۹٫۳۶۶۹۴°شمالی ۴۷٫۲۶۷۲۲°شرقی﻿ / 39.36694; 47.26722: مختصات: ۳۹°۲۲′۰۱″ شمالی ۴۷°۱۶′۰۲″ شرقی﻿ / ﻿۳۹٫۳۶۶۹۴°شمالی ۴۷٫۲۶۷۲۲°شرقی﻿ / 39.36694; 47.26722
کشور:  جمهوری آرتساخ  جمهوری آذربایجان
استان شهرستان: استان هادروت شهرستان جبراییل
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۴
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۵
چاخیرلی (به ترکی آذربایجانی: Çaxırlı) یک منطقه مسکونی در جمهوری آرتساخ است که در استان هادروت واقع شده‌است.
تاریخ اردبیل پس از اسلام

اشتهار و اهمیت اردبیل تنها از آن جهت نیست که چند تن از پادشاهان ایران آن شهر را قرارگاه خود ساختند، بلکه از آن لحاظ است که سر حلقه فرقه صفویه، شیخ صفی‌الدین، از این جا برخاست و در همین‌جا به خاک سپرده شد.
با ظهور شیخ صفی‌الدین و خاندان صفوی، اردبیل اعتبار ویژه‌ای یافت، به‌طوری‌که این شهر در زمان تیمور، دارالارشاد و در زمان سلاطین صفوی با عنوان دارالامان از جایگاه خاصّ سیاسی، اجتماعی و فرهنگی برخوردار گردید. حکومت صفوی بسیاری از هرج و مرج‌ها را که در ایران وجود داشت، برانداخت و یک حکومت دینی و مذهبی را پایه‌گذاری کرد که به گفته بسیاری از کارشناسان تاریخ، تشکیل دولت یکی از مهم‌ترین وقایع تاریخ ایران به‌شمار می‌آید.
واژهٔ اردبیل واژه‌ای اوستایی است که از دو کلمه آرتا (مقدس) و ویل (شهر) به معنی شهر مقدس ترکیب شده‌است. وسعت این شهرستان ۳۸۱۰ کیلومتر مربّع است و چهرهٔ عمومی شهرستان اردبیل متأثّر از ارتفاعات کوهستان‌های سبلان، تالش و بزغوش است که این عوامل طبیعی سبب محصور شدن آن شده‌اند. اردبیل از مناطق با اهمیت ایران به‌شمار می‌آید و دارای آثار و ابنیه تاریخی و جاذبه‌های طبیعی بسیار زیادی است.
مدخل

حکومت صفویان را شاید به جرأت بتوان اولین حکومت ایدئولوژیکی به حساب آورد که بنای حکومت خود را بر باورهای صوفی گرایانه قرار داده و از این راه استفاده فرآوان بردند. رهبران اولیه نهضت صفویه و بعدها به میزان کمتری، پادشاهان بعدی، در نزد طرفداران خودشان مقام والای معنوی داشتند. آن‌ها به عنوان مرشد کامل برای خود تصویری معنوی و خدایی ساخته بودند که باعث می‌شد، پیروانشان نسبت به آن‌ها سرسپردگی کامل داشته باشند. از طرف دیگر پادشاهان اولیه صفوی سعی نمودند، از تشکیلات عظیمی که بر اساس باورهای صوفیانه در خانقاه و رباط‌ها شکل گرفته بود، به عنوان نیرویی منسجم و تشکیلاتی برای پیشرفت کارهای تبلیغاتی و حتی نظامی استفاده نمایند. در رأس این تشکیلات عظیم، مقام معنوی خلیفه الخلفا قرار داشت که در نظر صوفیان از اهمیت فراوانی برخوردار بود. این مقام معنوی که بعدها وجودش در تشکیلات حکومت صفوی غیرقابل انکار بود، در طول دوران طولانی حکومت صفویان دچار حوادث و فراز و نشیب‌های گوناگونی شد.
در سده‌های اولیه دوران اسلامی

اردبیل در زمان حمله اعراب مقرّ مرزبان آذربایجان بوده و حذیفه بن یمان، سردار عرب آن را در سال ۲۲ه‍.ق /۶۴۳. م، به صلح گشود. در این دوره، اردبیل مرکز آذربایجان بود و از میانه تا باجروان در کنار رود ارس و شهر شیز نزدیک مراغه جزو این ایالت محسوب می‌شد. پس از چندی حذیفه به دستور عمر بن خطّاب عزل شد و عتبه بن فرقد به جای او منصوب گشت. در زمان او، مردم اردبیل علیه اعراب شورش کردند. عتبه بن فرقد چون به اردبیل رسید با شورشیان جنگید و بر آن‌ها پیروز شد و غنایم بسیاری از آن‌ها گرفت.
در زمان خلافت علی، ولایت آذربایجان نخست با سعید بن ساریه خزاعی و سپس با اشعث بود. در زمان ولایت اشعث، اکثر مردم آذربایجان اسلام آورده بودند و قرآن می‌خواندند. او گروهی از اعراب اهل عطا و کسانی که از بیت‌المال حقوق سالانه می‌گرفتند را در اردبیل سکونت داد و به آنان دستور داد که مردم این سامان را به اسلام دعوت کنند. اشعث، اردبیل را پایتخت خود ساخت و در مدت حکومت او اردبیل آباد شد. به دستور وی مسجدی در اردبیل بنا کردند و این مسجد بعدها توسعه یافت.
هنگامی که سپاهیان عرب در آذربایجان و اردبیل بودند، عشیره‌های عرب از کوفه، بصره و شام به آن جا روی آوردند. اینان هر چه قدر توانستند، برای خود زمین به دست آوردند و گروهی از ایشان زمین‌های ایرانیان را خریدند و عده‌ای از زارعین نیز برای حفظ خود، زمین‌ها را به آنان سپردند و خود، کشاورز آنان شدند.
در سال ۱۰۷ هجری قمری، یعنی در زمان هشام بن عبدالملک خلیفه اموی، خزرها ازراه دربند گذشته به استان بیلقان در کنار رود ارس حمله بردند و سپس از ارس گذشته به سوی ایران عازم شدند و تمام آذربایجان را گرفته، غارت کردند و اردبیل را ویران ساختند. خزرها همه مردان بالغ شهر را کشتند و زن و فرزندان آنان را به اسیری بردند.
در آن زمان، سه هزار تن مسلمان در اردبیل سکونت داشتند. در اواخر قرن دوم هجری، که آذربایجان همچنان به دست خلفای بغداد اداره می‌شد، یک نهضت مذهبی و اشتراکی به نام خرمدینان پدید آمد.
خرمدینان جمعی از مردم ایران بودند که بر اثر فشار اعراب و سختی‌های زندگی در صدد ترویج آیین مزدک برآمدند و تشکیلات وسیعی را در ایران به وجود آوردند. الگو:صفری، ۱۳۵۰: ۱/ ۳۲ بابک خرمدین در حدود سال ۲۰۱ هجری قمری، به پیشوایی خرمدینان رسید و در اردبیل و حوالی آن مدت ۲۲ سال مبارزه او با دولت عبّاسی طول کشید.
پیرامون علّت نام‌گذاری این نهضت به خرمدینان، برخی از دانشمندان معتقدند که چون بابک از روستایی به نام خرّم در نزدیکی اردبیل برخاسته بود، از این جهت طرفداران وی به خرّمیان یا خرّمدینان معروف گشته‌اند و خواجه نظام الملک می‌گوید که خرّمدین از خوردین گرفته شده و بدان جهت این طایفه به خرّمدین شهرت یافته‌اند.
در دورهٔ ساجیان

پنجاه سال بعد از شکست بابک خرّمدین، یعنی از سال ۲۷۶ تا سال ۳۱۷ هجری قمری، در آذربایجان سلسله ساجیان به وجود آمد. مرکز ساجیان نخست در مراغه بود، بعداً به اردبیل انتقال یافت. اولاد محمد بن اب السّاج تا سال ۳۲۵ هجری قمری، در اردبیل و بردع و مراغه حکمرانی کردند. نخستین سکّه‌هایی که نام اردبیل دارد، مربوط به این خاندان است.
پس از ساجیان، سلسله دیلمی مسافران یا کنگریان یا سالاریان جای آن را گرفت اما دولت سالاریان نیز مستعجل بود. بانی این سلسله، فردی به نام محمد بن مسافر بود که مرد جنگاوری بود و کم‌کم صاحب قدرت شد و دژ شمیران را، که در ناحیه طارم بود، تصرّف نموده، حکومت وسیعی به نام مسافریان ترتیب داده و قلاع دیگری در آن حدود به دست آورد. بعد از مرگ ابوالمسافر فتح بن محمد الافشین در سال ۳۱۷ هجری قمری، آذربایجان مجدداً به دست خلفای عبّاسی افتاد. در اوایل خلافت عبّاسیان، مراغه و سپس اردبیل و از اواخر دوره‌های خلافت عبّاسیان تاکنون تبریز در میان شهرهای آذربایجان مقام اول را پیدا کرد.
اردبیل به رغم این که در قرن چهارم، هنوز بزرگ‌ترین و مهم‌ترین شهر آذربایجان و نیز مرکز آن ایالت و همچنین قرارگاه لشکریان بود، مع‌الوصف در جنگ «مرزبان» با «دیسم کرد» به دستور «مرزبان» حصار شهر به دست بازرگانان و بزرگان اردبیل ویران گشت.
اردبیل به سبب موقع خاصّ خود، همواره در معرض تهاجم کوه نشینان قفقاز و اقوام دشت‌های جنوبی روسیه بوده‌است، چنان‌که در ۱۱۲ه‍. ق، /۳۱–۷۳۰م. ترکان خزر، از دربندهای قفقاز گذشته و جراح بن عبدالله والی ارمنستان را در دشت بیرون اردبیل کشتند و این شهر را تسخیر کردند. در قیام بابک خرّمی، اردبیل مرکز عملیات افشین بود و آسیب بسیار دید.
دورهٔ سلجوقیان

در اواخر عهد سلجوقیان که مصادف با قدرت یافتن دولت گرجستان بود، اردبیل از حملات گرجیان آسیب بسیار دید و در ۶۰۵ه‍. ق، /۱۲۰۹م. غارت شد و گفته‌اند که دوازده هزار تن از مردم آن کشته شدند. حمله گرجیان از حوادث ناگوار این عهد است. گرجیان در این دوران، که مدت آن در کتاب‌ها متجاوز از یک قرن نوشته شده، بلای بزرگی برای مسلمانان آذربایجان به ویژه اردبیل بودند و از قتل و آزار آنان خودداری ننمودند. شهرها و روستاها را ویران کردند، مردم بی گناه بسیاری را کشتند. حتی در اردبیل به انتقام سوخته شدگان نخجوان، جمعی را در آتش انداخته و سوزانیدند و از هیچ گونه رفتار ناشایست روی برنتافتند.
صفویان

شاه اسماعیل اول صفوی قیام مؤثر خود را بر ضد امیران آق قویونلو به سال ۹۰۷ از هجری قمری، اردبیل آغاز کرد ولی پایتخت خود را به تبریز انتقال داد. با وجود این، اردبیل به سبب آن که مدفن شیخ صفی الدین بود، پایتخت معنوی شاهان صفوی به‌شمار می‌رفت و از تقدس و احترام خاصّی بهره‌مند بود.
شاهان صفوی هرگاه که فرصتی به دست می‌آوردند، برای زیارت قبر جد خود به آن جا می‌رفتند. شاه عبّاس بزرگ از نیم فرسنگی شهر، چکمه و پاپوش از پا درمی‌آورد و با پای برهنه، پیاده به زیارت آرامگاه جدش می‌شتافت.
شهر اردبیل در عهد صفویه به حد اعلای ترقّی خود رسید. مردم اردبیل تا قرن هشتم هجری قمری، شافعی مذهب بودند. اما در قرن نهم هجری قمری، در زمان خواجه علی معروف به سیاهپوش نهضت تشیع در اردبیل بروز کرد و در اواسط این قرن بود که مریدان شیخ صفی به عنوان جهاد مذهبی به کشورهای مجاور، داغستان و چرکسان و گرجستان حمله می‌بردند. سرانجام همین نهضت تشیع موجب تشکیل دولت جدید صفوی گردید. اردبیل در زمان سلطان جنید، جد شاه اسماعیل اول در شمار شهرهای محترم و مقدس شیعیان مانند مکّه، نجف، مشهد و کربلا درآمد. در دورة صفوی، اردبیل دارالامان و بست و پناهگاه مجرمان بود و شاه عبّاس در شعبان ۱۰۱۴ هجری قمری، فرمانی صادر کرد که اردبیل که به وسیله امیر تیمور گورکان دارالامان اعلام شده بود، همچنان دارالامان باقی بماند.
نام اردبیل در جنگ‌های ایران و عثمانی مکرّر آمده‌است. شاه تهماسب دوم پس از فتح تبریز به دست ترکان عثمانی، از آنجا به اردبیل و سرانجام به قزوین و تهران گریخت. آذربایجان موقّتاً زیر فرمان ترکان عثمانی قرار گرفت ولی نادر شاه، عثمانیان را در سال ۱۱۴۲ هجری قمری، بیرون راند و چند سال بعد در مغان تاج‌گذاری کرد و تشریفات این تاج‌گذاری در اردبیل به عمل آمد. بعد از انقراض صفویه، اردبیل اهمیت و اعتبار اولیة خود را از دست داد و در این امر، خواست نادر شاه اثر مستقیم داشت، زیرا که او از صوفیان و شیخاوندان صفوی اردبیل بیم داشت و از هر اقدامی که موجب تضعیف آن‌ها می‌شد، خودداری نمی‌نمود و برای از بین بردن علاقه مندان مؤثّر خاندان شیخ صفوی همواره تلاش می‌نمود.
در جنگ‌های ایران و روس، اردبیل به صورت آمادگاهی برای تهیه نیازمندی‌های سپاه اردبیل و ایران درآمد و نارین قلعة معروف، که در زمان خود از قلاع مهم و معتبر ایران بود، به وسیله افسران فرانسوی همراه ژنرال گاردان مرمت یافت و در پایان جنگ‌های مذکور نیز این قلعه پناهگاهی برای قشون ایران گردید. در این دوره، اردبیل مستقیماً در جبهة جنگ قرار نگرفت ولی در جنگ‌های ۴–۱۲۴۲ هجری قمری، پاسکوویچ سردار روسی اردبیل را تسخیر و موقتاً اشغال کرد و قسمت عمدة کتابخانه معروف بقعة شیخ صفی الدین به سن پطرزبورگ حمل شد و در موزه ارمیتاژ جای گرفت. در زمان ناصرالدین شاه قاجار، در بقعه تعمیراتی شد و بقیه کتابخانه آن را به تهران حمل کردند. شهر اردبیل در دوره قاجاریه رونق و شکوه دوره صفویه را نداشت و حوادث پس از انقراض صفویه، آسیب فراوان به این شهر وارد کرد. اما بعد از صفویه نیز مردم ایران مخصوصاً شیعیان به اردبیل اهمیت بسیار می‌دادند و تا اواخر قاجاریه به زیارت این مقبره می‌رفتند.
قاجار

اردبیل در این زمان، مخزن کالاهایی بوده که از تفلیس، دربند و باکو به تهران و اصفهان حمل می‌شد و بازارهای پررونقی داشت. استحکامات شهر متوسّط و شهر از نظر وجود ساختمان‌های خوب در مضیقه بود؛ تجارت این شهر نیز به سبب بندر آستارا، که در ۷۲ کیلومتری آن است، مهم بوده و شهر کاروان سراهای معتبر داشته‌است و بهترین صادرات آن خشکبار، قالی و پشم بوده‌است. در عهد فتحعلی شاه، بین ایران و روسیه تزاری دو بار جنگ اتفاق افتاد و چنان‌که از تاریخ بر می‌آید، این دوره یکی از ادوار مصیبت بار ایران بود و در جنگ‌های طولانی که بین این دو کشور روی داد، جمع کثیری از مردم ایران و سکنه اردبیل به خاک سیاه نشستند و قسمت اعظمی از خاک ایران یعنی قفقاز و ارمنستان با هفده شهر مهم و معروف آن‌ها به تصرّف روس‌ها درآمد.
وقتی که عباس میرزا از قشون روس شکست خورد، برای جمع‌آوری نیرو به تبریز آمد و به این خیال که زمستان مانع حمله روس‌ها خواهد شد، به تهیه نفرات و فراهم کردن سلاح برای جنگ‌های بهاره پرداخت، لیکن ژنرال مدداف فرمانده روسی قره باغ از موقعیت سواستفاده کرده، از رود ارس گذشت و راه تبریز پیش گرفت. عباس میرزا دستور داد که برای تأمین غذای شش ماهه اهالی تبریز اقدام کنند؛ زیرا قصد داشت از این شهر دفاع نماید. فرمانده روسی چون از این امر آگاه شد، به جای آن که نیروی خود را در محاصره تبریز صرف کند، از راه مشگین شهر عازم تسخیر اردبیل گردید. قلعه اردبیل در این زمان فاقد نیروی کافی بود، زیرا آن‌ها را برای دفاع از حدود ارس اعزام داشته بودند. حاکم اردبیل، که اسکندر خان قاجار بود، متوجّه این نقص گردیده بود و به دفعات ضعف نیروی دفاعی شهر را به نایب السّلطنه اعلام کرده و حتی خود برای عرض گزارش به تبریز رفته بود.
عباس میرزا به محض آن که از تصمیم فرمانده روسی اطّلاع یافت، فرزند خود جهانگیر میرزا را به اردبیل اعزام داشت و فوج شقاقی را به فرماندهی سلیمان خان گیلک در اختیار وی گذاشت تا به حفظ و حراست قلعه بپردازند. جهانگیر میرزا با عجله خود را به سراب و از آن جا با سه چهار دسته سرباز به اردبیل رسانید. این اوضاع مقارن با زمانی شد که فرمانده روسی به قره‌سو، در دو فرسخی اردبیل رسید، و چون از ورود نیروی امدادی برای دفاع از این شهر آگاه شد، به طرف مغان، که محل قشلاق احشام و ایلات عشایر بود، متوجّه گردید و آن‌ها را چاپیده با خود برد.
در سال ۱۲۴۶ هجری قمری، عبّاس میرزا نایب السّلطنه، که در عین حال والی آذربایجان بود، حکومت اردبیل را به دو فرزند خود داده و از این دوران است که نارین قلعة اردبیل به علّت استحکام آن، تبعیدگاه مخالفان حکومت گردید.
مشروطه

اردبیل در مشروطیت ایران سهم بزرگی داشت. با پیشبرد مشروطه خواهی، اولین انجمن ولایتی اردبیل در سال ۱۳۲۶ هجری قمری، تشکیل گردید ولی با پیش آمدن استبداد صغیر، این قبیل مجامع عموماً بسته شد و جزء فعالیت‌های زیرزمینی گردید و کسانی مثل ملّا امام وردی و مشهدی حسین آخوندزاده و میرزا محسن امام زاده و دیگران کشته شدند و چون محمد علی شاه از سلطنت خلع گردید، جمعی از سران استبداد مانند خادم باشی، مبشّر، مؤتمن، مشیرالتجّار و غیر هم که برای تشکیل انجمن شهری به نارین قلعه دعوت شده بودند، در یکی از اتاق‌های آن جا تیرباران شدند؛ ولی دولت روسیه که با خلع محمد علی شاه مخالف بود، رحیم خان رئیس طایفة جلبیانلو را در قراچه داغ با پول و سلاح مجهز کرد و او رؤسای سی و دو طایفة شاهسونان را که در منطقه وسیع ولایت اردبیل زندگی می‌کردند، با خود هم داستان کرده، اردبیل را محاصره کرد و شهر پس از بیست روز مقاومت در ۲۲ شوال ۱۳۲۷ ه‍. ق، سقوط کرد و بی‌رحمانه غارت شد.
پس از این واقعه، دولت روسیه به بهانه حفظ جان و مال اتباع خود، از طریق بندر آستارا در اردبیل نیرو پیاده کرد و در اندک زمانی این شهر را اشغال نمود. دولت مرکزی یپرم خان را برای تنبیه عشایر به اردبیل فرستاد و او اگرچه آنان را شکست داد و تنی چند از رؤسای آن‌ها را به اسارت درآورد، ولی به سبب حضور ارتش روسیه تزاری در اردبیل، که تا انقلاب اکتبر ۱۹۱۷ میلادی در آن جا مستقر بودند، تنبیه کامل غارتگران میسّر نگردید. در جنگ جهانی اول، که دامنه آن به ایران نیز کشیده شد، چندی هم سربازان عثمانی به این شهر درآمدند و فرقه‌ای به نام فرقه اتّحاد اسلامی به وجود آوردند. پس از انقلاب اکتبر روسیه، جمعی از جوانان کمونیست قفقاز از راه آستارا به اردبیل آمدند، ولی طوایف اطراف جمع زیادی از آن‌ها را کشته، سلاح هایشان را به یغما بردند. قبل از کودتای ۱۲۹۹ شمسی، اردبیل به سبب خودسری عشایر شاهسون از لحاظ امنیت وضع مساعدی نداشت. بعد از کودتا، دولت مرکزی در صدد تخته قاپو کردن آن‌ها برآمد و سرانجام موفّق به سرکوبی و جمع‌آوری سلاح‌های ایشان گردید و امنیت به اردبیل بازگشت.حاج باباخان اردبیلی از مهم‌ترین شخصیت‌های تأثیرگذار در تاریخ مشروطه می‌باشد.
لیز بوردین

| لیز بوردین | لیز بوردین |
| --- | --- |
زادهٔ: ۲۰ نوامبر ۱۹۲۵ ‏(۹۸ سال)
ملیت: فرانسه
پیشه: هنرپیشه
سال‌های فعالیت: ۱۹۴۹-۱۹۵۹ (فیلم)
همسر: روبرتو صبرا (۱۹۶۳-۱۹۶۵) (جدا شده)
شریک زندگی: ریموند مارسلین (۱۹۷۴-۲۰۰۴) (تا زمان مرگ)
لیز بوردین (فرانسوی: Lise Bourdin‎؛ زادهٔ ۲۰ نوامبر ۱۹۲۵) هنرپیشه اهل فرانسه است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به دختر رودخانه، عشق در بعدازظهر اشاره کرد.
تلیجان کر

| تلیجان کر | تلیجان کر |
| --- | --- |
روستا: روستا
مختصات: ۳۶°۴۷′ شمالی ۵۰°۷′ شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۷۸۳°شمالی ۵۰٫۱۱۷°شرقی﻿ / 36.783; 50.117: مختصات: ۳۶°۴۷′ شمالی ۵۰°۷′ شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۷۸۳°شمالی ۵۰٫۱۱۷°شرقی﻿ / 36.783; 50.117
کشور: ایران
استان: گیلان
شهرستان: سیاهکل
بخش: بخش دیلمان
دهستان: پیرکوه
جمعیت: ۲۸ نفر (سرشماری ۹۵)
تلیجان کر، روستایی از توابع بخش دیلمان شهرستان سیاهکل در استان گیلان ایران است.
جمعیت

این روستا در دهستان پیرکوه قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۴۱ نفر (۹خانوار) بوده‌است.
لیام دیکینسون

| اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی |
| --- | --- | --- | --- |
نام کامل:  Liam Michael Dickinson
زادروز:  ۴ اکتبر ۱۹۸۵ ‏(۳۸ سال)
زادگاه:  سالفورد، منچستر بزرگ
قد:  ۶ فوت ۴ اینچ (۱٫۹۳ متر)
پست:  مهاجم
اطلاعات باشگاهی: اطلاعات باشگاهی
باشگاه کنونی:  باشگاه فوتبال درویلزدن
باشگاه‌های جوانان: باشگاه‌های جوانان
:  باشگاه فوتبال بلکپول
:  باشگاه فوتبال بولتون واندررز
:  باشگاه فوتبال بلکبرن روورز
باشگاه‌های حرفه‌ای*: باشگاه‌های حرفه‌ای*
| سال‌ها |  باشگاه‌ها |  بازی† |  (گل)† |
| ۲۰۰۲ |  باشگاه فوتبال ایرلام |  ? |  (?) |
| ۲۰۰۲–۲۰۰۳ |  Swinton Town |  ? |  (?) |
| ۲۰۰۳–۲۰۰۴ |  باشگاه فوتبال ترادفورد |  ۴۳ |  (۱۱) |
| ۲۰۰۴–۲۰۰۵ |  Woodley Sports |  ۳۸ |  (۹) |
| ۲۰۰۵–۲۰۰۸ |  باشگاه فوتبال استوک‌پورت کانتی |  ۹۴ |  (۳۴) |
| ۲۰۰۸–۲۰۰۹ |  باشگاه فوتبال دربی کانتی |  ۰ |  (۰) |
| ۲۰۰۸ |  ← باشگاه فوتبال هادرزفیلد تاون (قرضی) |  ۱۳ |  (۶) |
| ۲۰۰۸ |  ← باشگاه فوتبال بلکپول (قرضی) |  ۷ |  (۴) |
| ۲۰۰۹ |  ← باشگاه فوتبال لیدز یونایتد (قرضی) |  ۸ |  (۰) |
| ۲۰۰۹–۲۰۱۰ |  باشگاه فوتبال برایتون اند هوو آلبیون |  ۲۷ |  (۴) |
| ۲۰۱۰ |  ← باشگاه فوتبال پیتربورو یونایتد (قرضی) |  ۹ |  (۳) |
| ۲۰۱۰–۲۰۱۱ |  باشگاه فوتبال بارنزلی |  ۳ |  (۰) |
| ۲۰۱۰ |  ← باشگاه فوتبال والسال (قرضی) |  ۴ |  (۰) |
| ۲۰۱۱ |  ← باشگاه فوتبال روچدیل (قرضی) |  ۱۴ |  (۰) |
| ۲۰۱۱ |  باشگاه فوتبال پلیموث آرگیل |  ۰ |  (۰) |
| ۲۰۱۱–۲۰۱۲ |  باشگاه فوتبال ساوتند یونایتد |  ۳۰ |  (۱۰) |
| ۲۰۱۳–۲۰۱۴ |  باشگاه فوتبال استوک‌پورت کانتی |  ۱۳ |  (۱) |
| ۲۰۱۴ |  باشگاه فوتبال استالی‌بریج سلتیک |  ۳۲ |  (۹) |
| ۲۰۱۵–۲۰۱۶ |  باشگاه فوتبال گایزلی |  ۴۷ |  (۸) |
| ۲۰۱۶ |  ← باشگاه فوتبال برافورد پارک آونیو (قرضی) |  ۶ |  (۰) |
| ۲۰۱۶–۲۰۱۷ |  باشگاه فوتبال برافورد پارک آونیو |  ۱۱ |  (۲) |
| ۲۰۱۶–۲۰۱۷ |  ← باشگاه فوتبال استالی‌بریج سلتیک (قرضی) |  ۱۰ |  (۰) |
| ۲۰۱۷–۲۰۱۸ |  باشگاه فوتبال استالی‌بریج سلتیک |  ۳۶ |  (۱۱) |
| ۲۰۱۸ |  باشگاه فوتبال یونایتد آف منچستر |  ۷ |  (۱) |
| ۲۰۱۸– |  باشگاه فوتبال درویلزدن |   |   |
 تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است و آمار به روز شده در تاریخ ۰۷:۴۱, ۲۰ فوریه ۲۰۱۷ (UTC). :  تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است و آمار به روز شده در تاریخ ۰۷:۴۱, ۲۰ فوریه ۲۰۱۷ (UTC). 
لیام دیکینسون (انگلیسی: Liam Dickinson؛ زادهٔ ۴ اکتبر ۱۹۸۵) بازیکن فوتبال اهل بریتانیا است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال برافورد پارک آونیو، باشگاه فوتبال دربی کانتی، باشگاه فوتبال لیدز یونایتد، باشگاه فوتبال پیتربورو یونایتد، باشگاه فوتبال بارنزلی، باشگاه فوتبال استوک‌پورت کانتی، باشگاه فوتبال ایرلام، باشگاه فوتبال ساوتند یونایتد، باشگاه فوتبال بلکپول، باشگاه فوتبال روچدیل، باشگاه فوتبال استالی‌بریج سلتیک، باشگاه فوتبال پلیموث آرگیل، باشگاه فوتبال هادرزفیلد تاون، باشگاه فوتبال ترادفورد، باشگاه فوتبال برایتون اند هوو آلبیون، باشگاه فوتبال والسال، و باشگاه فوتبال گایزلی اشاره کرد.
چارلز لزلی ریچاردسون

| چارلز لزلی ریچاردسون | چارلز لزلی ریچاردسون |
| --- | --- |
زاده: ۱۱ اوت ۱۹۰۸
درگذشته: ۷ فوریه ۱۹۹۴ بچ‌ورث
وفاداری:  بریتانیا
شاخه نظامی:  ارتش بریتانیا
سال‌های خدمت: ۱۹۲۸–۱۹۷۱
درجه: سرلشکر
یگان: سپاه مهندسین سلطنتی
جنگ‌ها و عملیات‌ها: جنگ جهانی دوم
نشان‌ها: نشان حمام نشان امپراتوری بریتانیا
چارلز لزلی ریچاردسون (انگلیسی: Charles Leslie Richardson؛ ۱۱ اوت ۱۹۰۸ – ۷ فوریه ۱۹۹۴) فرد نظامی اهل بریتانیا بود. وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون نشان حمام و نشان امپراتوری بریتانیا شده‌است.