اسپینوسور
اطلاعات اجمالی

اولین مشخصه مهمی که دیرینه شناسان توسط آن این جاندار را مشخص می‌کنند شکل جمجمه و صفحه بادبانی شکل ایجاد شده بر روی کمر این جاندار است: مهره‌های ستون فقرات در اسپینوسور به طرف بیرون گسترش یافته‌اند و ساختاری بادبانی شکل به وجود آورده‌اند. بلندی این تیغه‌های عصبی به دو متر می‌رسیده و محتمل‌ترین دلیل برای به وجود آمدن این تیغه‌ها انتخاب جنسی است؛ هر نری دارای بادبان بلندتری بود از شانس انتخاب بیشتری توسط جنس ماده برخوردار بوده‌است. اندازهٔ آرواره و جمجمهٔ آن که در سال ۲۰۰۶ منتشر شده نشان می‌دهد که اسپینوسور یکی از بزرگ‌ترین و درازترین جمجمه‌ها را در دایناسورهای گوشتخوار داشته‌است. طول این جمجمه در حدود ۱۷۵ سانتی‌متر است و به پوزه‌ای باریک ختم می‌شود. یک تاج کوچک هم در بین دو چشم آن وجود دارد.
یافته‌های زمین‌شناسی و تحقیقات در پراکنش خانواده تیغه‌پشتان نشان می‌دهد که این دایناسورها از ناحیه‌ای که امروز شمال آفریقا قرار دارد و اروپا به سمت شرق آسیا رفته و در کل آمریکای جنوبی پخش شده‌اند. خود اسپاینوسورس بین ۱۱۲ تا ۹۳٫۵ میلیون سال پیش در آفریقای شمالی زندگی می‌کرده‌است.
اگر چه اسپاینوسورس به دلیل اندازه آن و داشتن ساختار بادبانی شکل در بالای ستون مهره‌ها و جمجمه دراز دایناسوری شناخته شده ولی بیشتر به خاطر مورد تخریب قرار گرفتن اولین بقایای آن شناخته می‌شود، کامل‌ترین فسیل کشف شده بعد اولین نمونه ای که در جنگ جهانی دوم از بین رفت مربوط نمونه ای از کشور مراکش است که در منطقه جنوب شرقی آن یعنی کم‌کم در سال ۲۰۱۴ فسیلی کامل‌تر که شامل پاها و اندام عقبی این حیوان می‌شد توسط دیرینه‌شناس مراکشی آلمانی نیزار ابراهیم به جامعه دیرینه‌شناسی معرفی شد، این فسیل در سال ۲۰۱۸ با پیدا شدن بقایای بیشتری از آن که شامل دم این حیوان می‌شد باعث شد دانشمندان بیشتر با این دایناسور خارق‌العاده آشنا شوند، اسپاینوسورس بر اساس خویشاوند نزدیکش تا قبل کشفیات سال ۲۰۱۴ دانشمندان تصویری کاملاً متفاوت از آن داشتند، آنها تصور می‌کردند با توجه به آناتومی دیگر جانوران خانواده اسپاینوسوریدها اسپاینوسورس یک حیوان با پاهای بلند و دمی معمولی مانند دیگر تروپودهای شناخته شده دارد، ترسیم‌های آن موقعه حیوانی با طولی بین ۱۴ تا ۱۸ متر، قدی حدود ۶ تا ۷ متر و ۱۱ تا ۲۰ تن وزن را نشان می‌داد اما یافته‌های سال ۲۰۱۴ و ۲۰۱۸ و بررسی‌های بیشتر رو اسپاینوسورید کوچک آفریقایی و احتمالاً نیای اسپاینوسورس یعنی ایریتاتور باعث شد دو شاخه جدا از هم یکی Spinosaurinae(اسپاینوسورینیان) و یکی Baryonychinae(باریونیچینیان) در خانواده اسپاینوسورید ایجاد شود، گروه اول شامل دایناسورهایی از این خانواده هستند که بیشتر از بقیه برای زندگی در آب تکامل یافته‌اند و بیشتر وقتشان را مانند کروکودیل‌ها با شنا و شکار در رودخانه‌ها و تلاب‌ها سپری می‌کردند، گروه دوم یعنی باریونیچینیان که نامشان را از باریونیکس گرفته‌اند گرچه مانند خویشاوندان دور خود اسپاینوسورینیان نیز دست به شکار در آب می‌زدند ولی حیوانات این خانواده بیشتر یک سبک زندگی نیمه خشکی نیمه آبزی را طی می‌کردند، اسپاینوسورینیان که شامل اسپاینوسورس، اوشالایا، ایریتاتور و سیگیلماساسوروس می‌شده‌است، دایناسورهایی با دم‌های پارومانند و پاهایی کوتاه ولی شبیه به اردک‌ها بودند که این آناتومی خاص باعث می‌شده اعضای این خانواده به دلیل پاهای کوتاه و وزن زیادشان کمتر در خشکی سر غذا با رقیبانی همچون کارکارودونتوسور درگیر شوند و مانند کروکودیل‌های امروزی در رودخانه‌ها و تلاب‌ها دست به شکارها ماهی‌ها می‌زدند یا با صبر حیوانات نوجوان کوچکتر را از لب آب به داخل کشیده و غرق می‌کردند، گرچه پوزه این حیوانات از لحاظ شباهت به کروکودیل‌ها از نظر دانشمندان بیشتر شبیه به تمساح پوزه‌باریک گنگی یا همان گاریال که یکی از عجیب‌ترین گونه خانواده کروکودیلیان حساب میشه بودند، خود گاریال نیز یکی از معروفترین حیواناتی است که شاید بتوان آن را به عنوان نماد یک حیوان خالصا ماهی‌خوار شناخت چرا چون به دلیل پوزه بسیار باریکش همچون اسپاینوسوریدها و دندان‌های تیز و میخی مانندش گاریال‌ها ترجیح به شکار جانوران آبزی کوچک و با پوستانی نرم یعنی ماهی‌ها و قورباغه‌ها می‌دهند، این امر در اسپاینوسوریدها و بخصوص در اسپاینوسورینیان نیز صدق می‌کرده و این دایناسورها احتمالاً حیواناتی حرفه‌ای در شکار آبزیان بودند. بر اساس جدیدترین تحقیقات دیرینه‌شناس آمریکایی پاول سرینو که نقش بسیار مهمی در کشف و شناخت حیوانات ماقبل تاریخ آفریقای شمالی داشته‌است اسپاینوسورس در بزرگ‌ترین حالت طولی بین ۱۳ تا ۱۴ متر، ۴ تا ۵ متر ارتفاع و ۶ تا ۸ تن وزن داشته‌است که آن را به یکی از عظیم‌ترین دایناسورهای تروپود شناخته شده زمین تبدیل می‌کند بعلاوه سوای بخش‌هایی که در حفاری‌های سال ۲۰۱۴ و ۲۰۱۸ در مراکش از بدن این حیوان تشریح شده اثری از استخوان‌های دست آن به صورت کامل پیدا نشده ولی می‌توان فرم دست‌های آن را با توجه به فرم استخوان‌های دیگر اعضای خانواده اسپاینوسوریدها مانند سوکومیموس و باریونیکس حدس زد. در این خانواده معمولاً انگشت سوم دست یعنی شست از انگشت‌های اول و دوم رشد بیشتری پیدا کرده و بزرگ‌تر شده‌است.
اوشالایا و سیگیلماساسوروس دو دایناسور دیگری از این خانواده هستند که بنظر می‌رسد شباهت بسیار زیادی با خود گونه اسپاینوسورس داشته‌اند گرچه فسیل اسکلت آنها بسیار ناقص است، برخی دانشمندان اعتبار این دو گونه را بنا به دلایلی زیرسوال می‌برند چون به عنوان مثال اوشالایا که در حال حاضر بزرگ‌ترین گونه دایناسور تروپود کشف شده در کشور برزیل حساب می‌شود ولی تنها باقی‌مانده آن بخشی از نوک پوزه‌اش است و دانشمندان معتقد هستند با مهاجرت بخشی از اسپاینوسورس‌ها به آمریکای جنوبی که در آن زمان به آفریقای شمالی بسیار نزدیک‌تر بوده این گونه در این منطقه پرورش یافته و احتمالاً اوشالایا یک زیرگونه برزیلی از اسپاینوسورس بوده‌است، سیگیلماساسوروس نیز که تنها بخشی از ستون مهره‌های گردنش پیدا شده و دقیقاً در آفریقای شمالی و در دوره‌ای که اسپاینوسورس زندگی می‌کرده وجود داشته‌است اما همین قسمت از اسکلت حیوان به دلیل تفاوت‌های مشخصی با مال اسپاینوسورس سبب شده تا دانشمندان بر سر معتبر بودن این گونه یا زیرگونه بودنش اختلاف نظر داشته باشند.