stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
شهرآورد دلا کاپیتاله

| 0 | 1 |
| --- | --- |
لحظه سکوت بازیکنان دو تیم آ. اس. رم و لاتزیو برای قربانیان زمین‌لرزه لاکوئیلا قبل از شروع دیدارشان در تاریخ ۱۱ آوریل ۲۰۰۹: لحظه سکوت بازیکنان دو تیم آ. اس. رم و لاتزیو برای قربانیان زمین‌لرزه لاکوئیلا قبل از شروع دیدارشان در تاریخ ۱۱ آوریل ۲۰۰۹
نام‌های دیگر: شهرآورد رم
شهر یا سرزمین: رم، ایتالیا 
تیم‌های درگیر: آ. اس. رم لاتزیو
نخستین دیدار: ۸ دسامبر ۱۹۲۹
آمار رقابت‌ها: آمار رقابت‌ها
بیشترین برد: مسابقات رسمی: آ. اس. رم (۶۵) مسابقات غیررسمی: لاتزیو (۷) مجموع مسابقات: آ. اس. رم (۷۱)
بازیکن با بیشترین حضور: فرانچسکو توتی (۴۴)
بهترین گلزن: دینو  دا کوستا فرانچسکو توتی (۱۱ گل)
بزرگ‌ترین پیروزی: رم ۵–۰ لاتزیو سری آ (۱ نوامبر ۱۹۳۳)
شهرآورد دلا کاپیتاله (فارسی: شهرآورد پایتخت) یا شهرآورد رم که Derby Capitolino (شهرآورد کاپیتالینو) و Derby del Cupolone (شهرآورد دل کوپولونه) نیز نامیده می‌شود، مسابقهٔ فوتبال بین دو باشگاه مطرح شهر رم یعنی آ. اس. رم و لاتزیو می‌باشد.
این دو تیم اولین بار در تاریخ ۸ دسامبر ۱۹۲۹ در مقابل یکدیگر قرار گرفتند که در آن بازی تیم آ. اس. رم با نتیجهٔ یک بر صفر تیم لاتزیو را شکست داد.
دو تیم آ. اس. رم و لاتزیو در هر سال حداقل ۲ بار در قالب مسابقات سری آ به مصاف یکدیگر می‌روند.
در بازی آخر دو تیم، تیم فوتبال آ. اس. رم موفق شد تیم فوتبال لاتزیو را با نتیجه ۲ بر ۰ شکست دهد
دربی رم به دلیل هواداران تیفوسی هر دو باشگاه علاوه بر اینکه  حوادث زیادی را رقم زده ، نگاه تعصب دار هواداران برای هر دو باشگاه بسیار سنگین است. به عنوان مثال وقتی  لاتزیو در فصل ۲۰۰۰_۱۹۹۹ قهرمان لیگ شد  آ.اس. رم  مجبور شد برای آرام کردن هوادارنش  با صرف هزینه های زیاد تیم را برای قهرمانی ببندد  که  از قضا بخت با  این تیم یار بود و فصل ۲۰۰۱–۲۰۰۰  رم قهرمان لیگ شد.
آلکس آقابابیان

| آلکس آقابابیان | آلکس آقابابیان |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۳۰۳ تهران
درگذشت: ۱۳۷۶ (۷۲–۷۳ سال)
ملیت: ایرانی ارمنی‌تبار
پیشه: دوبلور
والدین: آلکساندر آقابابیان و ساتنیک آقابابیان
آلکس آقابابیان (زاده ۱۳۰۳ - درگذشته ۱۳۷۶)، مدیر دوبلهٔ ارمنی‌تبار اهل ایران بود.
زندگی‌نامه

او فرزند آلکساندر آقابابیان و ساتنیک آقابابیان (ساتو پری) است. وی در سال ۱۳۲۵ در محل منزل مسکونیشان واقع در خیابان نادری کوچه نوبهار مؤسسهٔ «داریوش فیلم» را تأسیس کرد و چند فیلم کوتاه تبلیغاتی ساخت. چون تلاش‌هایش برای دوبله کردن فیلم‌های سینمایی خارجی به فارسی بی‌نتیجه ماند به ایتالیا رفت و در شهر رم در رشتهٔ کارگردانی سینما تحصیل کرد. پس از اتمام تحصیلات با همکاری مرتضی حنانه گروهی از ایرانیان مقیم ایتالیا را گردآورد و به دوبله کردن فیلم‌های خارجی به فارسی پرداخت.
فریدون بی‌نوا اولین فیلمی بود که در ایتالیا به فارسی دوبله شد. نمایش این فیلم در ۱۲ مهر ۱۳۳۱ در تهران با استقبال مردم روبه‌رو شد. سه فیلم دیگر ایتالیایی را نیز به فارسی دوبله کرد. آلکس آقابابیان را می‌توان بنیادگذار دوبلهٔ فیلم‌های خارجی در ایران دانست. بعدها داریوش فیلم را توسعه داد و با به کارگرفتن چند گویندهٔ حرفه‌ای کار دوبله کردن فیلم‌های خارجی به فارسی را در ایتالیا رونق بخشید.
ژوزف فوریه

| ژان باتیست ژوزف فوریه | ژان باتیست ژوزف فوریه |
| --- | --- |
زادهٔ: ۲۱ مارس ۱۷۶۸ اوسر، بورگونی، پادشاهی فرانسه (اکنون در یون)  فرانسه
درگذشت: ۱۶ مهٔ ۱۸۳۰ (۶۲ سال) پاریس، پادشاهی فرانسه  فرانسه
ملیت: فرانسوی
محل تحصیل: مدرسهٔ عالی نرمال
شناخته‌شده برای: سری فوریه تبدیل فوریه آنالیز فوریه معادله حرارت رسانش گرمایی (قانون فوریه) عدد فوریه نورشناسی فوریه طیف‌سنجی تبدیل فوریه
پیشینه علمی: پیشینه علمی
شاخه(ها): ریاضیات، فیزیک و تاریخ
محل کار: مدرسهٔ عالی نرمال مدرسهٔ پلی‌تکنیک
استاد راهنما: ژوزف لویی لاگرانژ
دانشجویان برجسته: یوهان پتر گوستاف لوژون دیریکله کلود-لویی ناویه
 :  
ژان باتیست ژوزف فوریه (به فرانسوی: Joseph Fourier) (زادهٔ ۲۱ مارس ۱۷۶۸ در اوسر – درگذشتهٔ ۱۶ مهٔ ۱۸۳۰ در پاریس) ریاضی‌دان و فیزیک‌دان فرانسوی بود.
زندگی

پدر فوریه خیّاط بود و زمانی درگذشت که پسرش هشت سال بیشتر نداشت. فوریه در مدرسهٔ نظامی زادگاهش تحصیل کرد. او در ۱۸ سالگی در همین دانشگاه به تدریس ریاضی پرداخت. در انقلاب فرانسه، از آن حمایت کرد. در دوران وحشت فرانسه، مدتی به زندان افتاد. اما در سال ۱۷۹۵ آزاد شد و به استخدام اکول نرمال سوپریور در آمد. وی در سال ۱۷۹۷ جانشین لاگرانژ در اکول پلی‌تکنیک شد و به تدریس پرداخت.
فوریه  در اواخر سدهٔ هجدهم ناپلئون بناپارت را در لشکرکشی به مصر همراهی کرد. وی در مصر، فرماندار مصر سفلی و نیز دبیر بنیاد مصرشناسی بود. پس از بازگشت فوریه از مصر، در سال ۱۸۰۱، فرماندار ایزر (Isère) و در ۱۸۰۸ به لقب بارون مفتخر شد. او از ۱۸۲۲ تا پایان عمر دبیر دائمی فرهنگستان علوم فرانسه بود.
فوریه در فیزیک روی انتقال گرما تحقیق می‌کرد و قانون فوریه از او به جای مانده‌ است. فوریه همچنین کاربرد سری فوریه در مسئله انتقال گرما و ارتعاشات را پیش نهاد.
فوریه در ۱۸۳۰ در ۶۲سالگی درگذشت. پیکرش در گورستان پر-لاشز دفن شد.
فوریه یکی از ۷۲ فرانسوی است که نام‌شان روی برج ایفل حک شده‌است.
کاووس دوستدار

| کاووس دوستدار | کاووس دوستدار |
| --- | --- |
زادهٔ: ۲۹ دی ۱۳۱۶ قزوین
درگذشت: ۶ آبان ۱۳۴۴ (۲۷ سال) تهران
علت مرگ: مسمومیت الکلی
ملیت: ایرانی
پیشه(ها): دوبلور و بازیگر
سال‌های فعالیت: ۱۳۳۲ تا ۱۳۴۴
کاووس دوستدار (زادهٔ ۱۳۱۶ در قزوین – درگذشتهٔ ۱۳۴۴ در تهران) دوبلور شاخص و برادر کوچکتر ایرج دوستدار دوبلور سرشناس ایرانی بود.
وی در ۱۶ سالگی در نخستین فیلمش ملانصرالدین ایفای نقش کرد و از سال ۱۳۳۴ به کمک برادرش ایرج وارد عرصه دوبله شد. او در فیلم هملت به جای اینوکنتی اسمکتونفسکی در نقش هملت و همین‌طور در فیلم روانی آلفرد هیچکاک به جای آنتونی پرکینز گویندگی کرد که هنوز بعد از حدود نیم قرن شاهکاری بی‌همتا در دوبله است.
گفتنی است ایرج رضایی توسط کاووس به ایرج دوستدار معرفی شد.
نمونه آثار صداپیشه

| بازیگر | فیلم |
| --- | --- |
اینوکنتی اسموکتونفسکی: هملت
آلن دلون: روکو و برادران و کسوف
آنتونی پرکینز: روانی
مونتگومری کلیفت: رود سرخ
ژان پل بلموندو: مردی از ریو
عمر شریف: سقوط امپراطوری روم، اسب کهر را بنگر
استیو مک کوئین: فرار بزرگ
تونی کورتیس: اسپارتاکوس، تاراس بولبا، وایکینگ‌ها، بعضی‌ها داغشو دوست دارن
آنتونی پرکینز: روانی، فدرا، پنج مایل به نیمه شب، هوس زیر درخت نارون
ریچارد بیمر: داستان وست ساید
مونتگمری کلیفت: قضاوت در نورنبرگ
جان ویلیامز: بشقاب پرنده
دین مارتین: سه گروهبان، شاگرد سلمونی
لوید بریجز: نیم روز
ویلوبی گری: مومیایی
اورت اسلون: مردان
جی سیلور هیلز: یکه‌سوار و افسانه شهر طلایی
راس تمبلین: سواری از چالمرز، کشتی‌های بلند
پاتریک وین: آلامو
جان ایگار: شن‌های ایوجیما
هورست بولهوختز: هفت دلاور
سال مینو: تانکا
فارلی گرینجر: طناب
هری اندروز: سلیمان و ملکه سبا
ژول داسن: یکشنبه‌ها هرگز
جورج سیگال: دعوت به تیراندازی
میشل سوبور: این طوق لعنتی
هیو گریفیث: جاسوس دو جانبه
کنستانتین شین: سرگیجه
ویلیام کمپل: مرد بی ستاره
کنت مور: سی و نه پله
فرانک سیناترا: سوراخی در سر
گریگوری والکوت: نقشه ۴۰۲
برایان دانلوی: خانه شاگرد
فرانکو اینترلنگی: اولیس
دیوید لوئیس: آپارتمان
تنگه واشی

| تنگه واشی | تنگه واشی |
| --- | --- |
نام: حجاری‌های تنگ واشی
کشور: ایران
استان: تهران
شهرستان: فیروزکوه
اطلاعات اثر: اطلاعات اثر
نام‌های دیگر: تنگه ساواشی
دیرینگی: قاجار
بانی اثر: فتحعلی‌شاه
اطلاعات ثبتی: اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت: ۱۰۲۵
تاریخ ثبت ملی: ۱۳ اسفند ۱۳۵۳
| تنگه واشی | تنگه واشی |
| --- | --- |
 :  
مرتفع‌ترین نقطه: مرتفع‌ترین نقطه
ارتفاع: ۲٬۳۱۹ متر (۷٬۶۰۸ فوت) 
تنگه واشی یا تنگه ساواشی مکانی با جاذبه‌های گردشگری است که در مسیر جاده هراز پشت تونل وانا قرار دارد. واژهٔ «واش»، در زبان مازندرانی، به معنای چمن و تنگه واشی به معنای تنگه‌ای دارای دشت چمن است.[نیازمند منبع]
جغرافیا

این مکان شامل دو تنگه است که تنگهٔ اول به «واشی» و تنگهٔ دوم به «سا» معروف است. در انتهای تنگهٔ دوم آبشاری با ارتفاع ۱۵ متر قرار دارد. مسیر پیاده‌روی از ابتدای تنگهٔ اول طی سه بخش انجام می‌شود.[نیازمند منبع]
بخش اول: مسیر تنگهٔ اول تا ابتدای دشت ساواشی (حدود ۲۵۰ متر)
بخش دوم: راهپیمایی دشت ساواشی (حدود ۱۷۰۰ متر)
بخش سوم: مسیر تنگهٔ دوم تا رسیدن به آبشار (حدود ۸۰۰ متر)[نیازمند منبع]
برای رفتن به تنگه ساواشی در کیلومتری ۲ جادهٔ فیروزکوه–تهران، پس از ورود به یک جادهٔ فرعی و طی ۱۰ کیلومتر روستای جلیزجند نمایان می‌گردد. این روستا در حاشیهٔ یک دشت سرسبز با مزارع گندم و سیب‌زمینی و باغات مختلف بنا شده‌است. بعد از عبور از روستا و طی ۴٫۵ کیلومتر در جاده‌ای که میان دشت و در کنار جوی‌های آب، احداث شده، محل پیاده‌روی تنگه ساوشی شروع می‌شود.[نیازمند منبع]
بعد از عبور از تنگهٔ اول و گذر از دشت، تنگهٔ دوم قرار گرفته که حدود ۲ کیلومتر با تنگهٔ اولی فاصله دارد. از دیواره‌های سنگی این دره در نقاط مختلف چشمه‌های آب زلال و خنک به سمت پایین روان است.[نیازمند منبع]
آثار تاریخی

تنگه واشی علاوه بر طبیعت زیبا، دارای آثار تاریخی زیادی است. یکی از سه کتیبهٔ معروف دورهٔ قاجار در این تنگه واقع شده‌است. دو کتیبهٔ دیگر در چشمه‌علی شهرری و کتیبهٔ شکل شاه در پشتِ تونل وانا جادهٔ هراز واقع شده‌اند. این کتیبه و کتیبهٔ ری به دستور فتحعلی‌شاه قاجار ساخته شده‌اند.
کتیبهٔ واقع در تنگه ساواشی دارای ابعاد شش در هفت متر است که وقایع زمان فتحعلی‌شاه، دور تا دور کتیبه روایت شده‌است. بزرگ‌ترین نقش برجستهُ این کتیبه‌ها، نقش شکارگاه با تصویر اسب، نیزه و شکارهایش است که در اطراف آن می‌توان عباس میرزا، علی قلی میرزا و علی نقی میرزا پسران فتحعلی‌شاه و همچنین نوادگانش را در حال شکار دید. این کتیبه که حدوداً ۱۸۵ ساله است به گونه‌ای در دل کوه حک شده که از بارش باران و تابش آفتاب در امان بوده‌است اما صنعت گردشگری به آن آسیب وارد نموده‌است.تنگه ساواشی از سال ۱۲۸۵ در قلمرو ایل عشایر سنگسری بوده و متعلق به حاجی اسفندیار حامدی که در بقعه درویش شاه طاهر روستای نام اور فیروزکوه مدفون می باشد و فرزندان علی آقا حامدی و سیامک حامدی می باشد تنگه ساواشی در مجاورت روستای نام اور فیروزکوه و روستای جلیزجند می باشد
نگارخانه

سنگ‌نگاره قاجاری
دشت تنگه واشی
گذرگاه تنگه واشی
باغ‌های پیرامونی تنگه واشی
دشت تنگه واشی
گذرگاه تنگه واشی
اردوی سلطنتی شاهان قاجار در تنگه واشی، عکس از آنتوان سوریوگین
کونیگسبرگ

| 0 | 1 |
| --- | --- |
Königsberg in Prussia: Königsberg in Prussia
دژ کونیگسبرگ پیش از جنگ یکم جهانی: دژ کونیگسبرگ پیش از جنگ یکم جهانی
نام دیگر: Кёнигсберг
مکان: دریای بالتیک  54°42′41.3″N 20°30′33.5″E
بخشی از: استان پروس پروس شرقی
تاریخ: تاریخ
ساخته‌شده: ۱۲۵۵
رهاشده: ۱۹۴۵
فرهنگ‌ها: فرهنگ آلمانی(پروسی)
مرتبط با: Sambians، آلمانی‌ها، لهستانی‌ها، یهودی‌ها، لیتوانیایی‌ها، روس‌ها
رویدادها: جنگ جهانی دوم
اطلاعات بیشتر: اطلاعات بیشتر
مالکیت: امپراتوری مقدس روم دوک نشین پروس پادشاهی پروس کنفدراسیون آلمان کنفدراسیون آلمان شمالی امپراتوری آلمان جمهوری وایمار آلمان نازی
کونیگْسْبِرگ (به آلمانی: Königsberg) نام پیشین و اصلی شهر کنونی کالینینگراد (به روسی: Калининград) متعلق به فدراسیون روسیه است. این شهر شرقی‌ترین شهر بزرگ آلمان تا پیش از پیوست شدن به خاک اتحاد شوروی در پایان جنگ دوم جهانی بود. معنی واژه به واژه این شهر «شاه کوه» به معنای(کوه شاه) است.
این شهر به عنوان مرکز استان پروس خاوری در سال ۱۹۳۹ جمعیتی برابر با ۳۷۲،۱۶۴ نفر داشت که در پایان جنگ پس از نبرد کونیگسبرگ تنها ۶۸،۰۱۴ آلمانی نفر در آن ساکن بودند، که آن‌ها نیز مانند میلیون‌ها آلمانی دیگر رانده شدند.
نقشه امپراتوری آلمان(۱۸۷۱-۱۹۱۸)که در آن  استانهای پادشاهی پروس(رنگ سبز) شماره گذاری شده اند، کونیگسبِرگ در شرق امپراتوری و پادشاهی پروس در استان شماره ۲ (پروس خاوری) جای گرفته بود.
پس از ویرانی کامل بخش بزرگی از شهر در جنگ جهانی دوم و رانده شدن مردمان بومی آن توسط شوروی، در دوره برژنف به‌عنوان برنامه آلمانی‌زدایی، همگون‌سازی فرهنگی و روسی‌سازی، بسیاری از آثار کهن این شهر که نماد آلمانی بودن و به‌ویژه پروسی بودن زیرساخت و پیشینه آن بود از جمله دژ کونیگسبرگ که بیش از ۷۰۰ سال دیرینگی داشت و بدنه و دیواره های استوارش همچنان پابرجا بود  تمامش ویران شد، و برنامه ساخت شهری نو بر روی ویرانه‌های کونیگزبرگ با پیگیری هرچه بیشتر ادامه داشت و تا امروز نیز ادامه دارد.
نام

نام این شهر به زبان لاتین «رگیومونتیوم»، به لهستانی «کرولویس» و به لیتوانیایی «کارالیاچیوس» و به معنی «شاهکوه» بود.
تاریخ

کونیگسبرگ به دست شوالیه‌های تتونیک در دوره جنگ‌های صلیبی شمالی در سال ۱۲۵۵ میلادی در بخش پروس قدیم بنیاد نهاده شد و به افتخار پرمیسل اوتاکار دوم پنجمین شاه بوهمیا نامگذاری شد.
کونیگسبرگ مرکز استان آلمانی پروس شرقی، پیش از آن دوک‌نشین پروس و پیشتر از آن ایالت طبقه تئوتونیک پروسی بود.
در تاریخ ریاضیات و توپولوژی، این شهر بخاطر مسئله پل‌های کونیگسبرگ مشهور است.
در جنگ جهانی دوم بمب‌افکنهای بریتانیا این شهر را تقریباً نابود کردند. در پی تصرف شهر به دست نیروهای شوروی، در سال ۱۹۴۶ شهر به نام میخائیل کالینین نام‌گذاری شد.
مشاهیر

یوهان گئورگ‌هامان
امانوئل کانت
کریستیان گلدباخ
گوستاو کیرشهف
داوید هیلبرت
کریستین گلدباخ
آرنولد زومرفلد
اوتو براون
کته کولویتز
هانا آرنت
گرهارد بارکهورن
رودلف لیپشیتس
زیمون داخ (Simon Dach)
نشان شهر کونیگسبرگ
اکتوئین

| اکتوئین | اکتوئین |
| --- | --- |
نام‌گذاری آیوپاک(S)-2-methyl-3456-tetrahydropyrimidine-4-carboxylic acid: نام‌گذاری آیوپاک(S)-2-methyl-3456-tetrahydropyrimidine-4-carboxylic acid
دیگر نام‌هاTHP(B): دیگر نام‌هاTHP(B)
شناساگرها: شناساگرها
شماره ثبت سی‌ای‌اس: 96702-03-3
پاب‌کم: 126041
کم‌اسپایدر: 112069 Y
UNII: 7GXZ3858RY Y
KEGG: C06231 Y
ChEBI: CHEBI:27592 Y
جی‌مول-تصاویر سه بعدی: Image 1 Image 2
 SMILES CC1=NCCC(N1)C(=O)OO=C(O)[C@H]1N\C(=N/CC1)C :  SMILES CC1=NCCC(N1)C(=O)OO=C(O)[C@H]1N\C(=N/CC1)C 
 InChI InChI=1S/C6H10N2O2/c1-4-7-3-2-5(8-4)6(9)10/h5H,2-3H2,1H3,(H,7,8)(H,9,10)/t5-/m0/s1 Y Key: WQXNXVUDBPYKBA-YFKPBYRVSA-N YInChI=1/C6H10N2O2/c1-4-7-3-2-5(8-4)6(9)10/h5H,2-3H2,1H3,(H,7,8)(H,9,10)/t5-/m0/s1 Key: WQXNXVUDBPYKBA-YFKPBYRVBN :  InChI InChI=1S/C6H10N2O2/c1-4-7-3-2-5(8-4)6(9)10/h5H,2-3H2,1H3,(H,7,8)(H,9,10)/t5-/m0/s1 Y Key: WQXNXVUDBPYKBA-YFKPBYRVSA-N YInChI=1/C6H10N2O2/c1-4-7-3-2-5(8-4)6(9)10/h5H,2-3H2,1H3,(H,7,8)(H,9,10)/t5-/m0/s1 Key: WQXNXVUDBPYKBA-YFKPBYRVBN 
خصوصیات: خصوصیات
فرمول مولکولی: C6H10N2O2
جرم مولی: 142.16
به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa): به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa)
 Y (بررسی) (چیست: Y/N؟):  Y (بررسی) (چیست: Y/N؟)
Infobox references: Infobox references
:   
اکتوئین (به انگلیسی: Ectoine) با فرمول شیمیایی C۶H۱۰N۲O۲ یک ترکیب شیمیایی با شناسه پاب‌کم ۱۲۶۰۴۱ است. که جرم مولی آن ۱۴۲٫۱۶ g/mol می‌باشد.
اردوگاه مرگ سوبیبور

| اردوگاه مرگ سوبیبور | اردوگاه مرگ سوبیبور |
| --- | --- |
اردوگاه مرگ: اردوگاه مرگ
یادبود اردوگاه کشتار سوبیبور هرم شنی مخلوط با خاکستر انسان   موقعیت سوبیبور (راست میانه) روی نقشه اردوگاه‌های مرگ آلمان نازی با جمجمه‌های سیاه و سفید مشخص شده است: یادبود اردوگاه کشتار سوبیبور هرم شنی مخلوط با خاکستر انسان   موقعیت سوبیبور (راست میانه) روی نقشه اردوگاه‌های مرگ آلمان نازی با جمجمه‌های سیاه و سفید مشخص شده است
Sobibórمکان سوبیبور در لهستان کنونی: Sobibórمکان سوبیبور در لهستان کنونی
دستگاه مختصات جغرافیایی: ۵۱°۲۶′۵۰″ شمالی ۲۳°۳۵′۳۷″ شرقی﻿ / ﻿۵۱٫۴۴۷۲۲°شمالی ۲۳٫۵۹۳۶۱°شرقی﻿ / 51.44722; 23.59361
نام‌های دیگر: اس‌اس-واحد فرماندهی ویژه سوبیبور
شناخته‌شده برای: نسل‌کشی در جریان هولوکاست
مکان: نزدیکی سوبیبور، دولت عمومی (لهستان اشغالی)
ساخته شده توسط:  ریشارد تومالا (اردوگاه)  اروین لامبرت (اتاق های گاز) 
فرمانده:  فرانتس اشتانگل (۲۸ آوریل ۱۹۴۲ – ۳۰ اوت ۱۹۴۲)  فرانتس رایشلایتنر (۱ سپتامبر ۱۹۴۲ – ۱۷ اکتبر ۱۹۴۳) 
استفادهٔ اصلی: اردوگاه مرگ
ساخت: مارس ۱۹۴۲ – مه ۱۹۴۲
دورهٔ فعالیت: ۱۶ مه ۱۹۴۲ – ۱۴ اکتبر ۱۹۴۳
شمار اتاق‌های گاز:  ۳ (گسترش یافته تا ۶)
انواع زندانیان: یهودی، عمدتاً از لهستان، بلکه هم از فرانسه، آلمان، هلند، چکسلواکی و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی (از جمله اسرا)
تعداد زندانیان: برآورد ۶۰۰-۶۵۰ بیگاری در هر زمان معین
تعداد کشته: برآورد حداقل ۲۰۰٬۰۰۰–۲۵۰٬۰۰۰
زندانیان برجسته: جوزف سرچوک، دوو فرایبرگ و الکساندر پچرسکی
راهی که به اردوگاه سوبیبور ختم می‌شد.
اردوگاه مرگ سوبیبور (به آلمانی: Vernichtungslager Sobibor)، یکی از بزرگترین اردوگاه‌های ضد-یهودی هولوکاست بود که توسط رژیم نازی در خاک لهستان ساخته شده بود. مورخین معتقدند شمار یهودیانی که در اردوگاه مرگ سوبیبور در طول جنگ جهانی دوم به قتل رسیدند، به صدها هزار نفر می‌رسد.
ساخت اردوگاه

پیشینه طراحی اولیه اردوگاه به پاییز ۱۹۴۱ بازمی‌گردد. در آغاز سال ۱۹۴۲ زمینی به مساحت ۱۲ هکتار فنس بندی شد. بعدها این مساحت به ۶۰ هکتار افزایش یافت. عملیات ساخت که در مارس ۱۹۴۲ آغاز شد تحت نظارت ریشارد تومالا که قبلاً نظارت بر ساخت اردوگاه مرگ بلزک را نیز بر عهد داشت، پیش می‌رفت.
ساختار این اردوگاه تا حد زیادی از طراحی بلزک الگو می‌گرفت، هرچند به‌مراتب از آن بزرگتر می‌بود.
در ژوئن ۱۹۴۳ فضای اطراف فنس‌ها مین گذاری شد. در آغاز تابستان ۱۹۴۳ آماده‌سازی یک چهارم از اردوگاه جهت انبار مهمات آغاز گشت. البته بعدها این نقشه تکمیل نشد.
قربانیان

قربانیان سوبیبور احتمالاً منحصر به یهودیان بودند. از آنجا که تمامی اسناد کتبی از بین برده شده‌اند، تخمین دقیق تعداد قربانیان ممکن نیست. تخمین‌های صورت گرفته با تکیه بر آمار و برنامه‌های راه‌آهن لهستان (که برای انتقال قربانیان مورد استفاده قرار می‌گرفته‌است)، تعدادی در بین ۱۵۰ تا ۲۵۰ هزار قربانی را مسجل می‌دارند. بخش اعظم قربانیان را یهودی‌های لهستانی تشکیل می‌دهند که تحت عملیات راینهارد به قتل می‌رسیدند.
در نیمه آوریل ۱۹۴۲ حدود ۲۵۰ یهودی که از اردوگاه کار اجباری در همان حوالی انتقال یافته بودند، توسط گاز کشته شدند. از آغاز ماه مه تا پایان ژوئیه ۱۹۴۲ احتمالاً در حدود ۹۰ هزار یهودی، به صورت فله‌ای کشته شدند.
بر اساس تلگراف‌هایی که در آنها تعداد کشته شدگان مخابره می‌شده‌است، تا پایان سال ۱۹۴۲ به‌طور دقیق ۱۰۱ هزار و ۳۷۰ یهودی در سوبیبور کشته شدند. عملیات کشتار در سوبیبور بنابر شواهد تا ابتدای تابستان ۱۹۴۳ ادامه یافت.
نحوه کشتار

اردوگاه سوبیبور در نزدیکی یک دهکده کوچک به همین نام در بخش شرقی ایالت لوبلین در مسیر یک خط آهن ساخته شد. در ساخت این اردوگاه از تجارب کسب شده در اردوگاه بلزتس، استفاده شده بود. اردوگاه در یک زمین مستطیل شکل به ابعاد ۴۰۰ در ۶۰۰ متر ساخته و به سه بخش تقسیم شده بود. در «اردوگاه جلویی» ایستگاه قطار و محلی برای ۲۰ واگن و همچنین محله سکونت آلمان‌ها و اوکرایینی‌ها وجود داشت. یهودیان که برای به قتل رسیدن به اردوگاه اخراج شده بودند، به «قسمت پذیرش» برده می‌شدند. کلیه مراحل قبل از قتل را در آنجا طی می‌کردند: لخت شدن، چیدن موهای زنان و تحریم اموال. ناحیه کشتار در دورترین نقطه واقع شده بود و در آنجا سلول‌های گاز، چاه‌های دفن و آلونک‌های زندگی اسیران یهودی قرار داشت. قسمت پذیرش و قسمت کشتار توسط یک باریکه به طول ۱۵۰ متر و عرض ۳ متر به یکدیگر متصل می‌شدند. این باریکه را توسط سیم‌های خارداری که با گیاه و سبزه پوشانده شده بود، حصار کشی کرده بودند و زندانیان لخت و عور را در مسیر آن می‌دواندند. در اردوگاه سه سلول گاز وجود داشت، که هریک به ابعاد ۴ در ۴ متر بود. در هر سلول یک در دیگر نصب شده بود که از طریق آن اجساد را خارج می‌کردند. از اتاقکی در مجاورت سلول، گاز به درون آن منتشر می‌شد.
در اواسط آوریل، هنگامی که بنای اردوگاه تقریباً تکمیل شده بود، گروهی از یهودیان که اکثر آنها را زنان تشکیل می‌دادند، از اردوگاه کار کریشوف (Krychow) به اردوگاه آورده شدند تا از عملکرد صحیح سلول‌های گاز مطمئن بشوند. تمامی فرماندهان اردوگاه در مراسم آغاز به کار تأسیسات گاز شرکت کردند. اجرای این عملیات در سوبیبور بر گمراهی قربانیان پایه‌گذاری شده بود و آنها تا زمان نشر گاز در سلول‌های مسدود، نمی‌دانستند چه چیزی در انتظارشان است. اولین «محموله» شامل ۱۰٬۰۰۰ یهودی آلمانی و اتریشی، ۶٬۰۰۰ یهودی از ترزین و هزاران یهودی از اسلواکی بود. طی دو ماه اول –از ابتدای ماه مه تا پایان ژوئن– ۱۰۰٬۰۰۰ یهودی در سوبیبور به قتل رسیدند. آلمان‌ها متوجه شدند که سلول‌های گاز که ظرفیت آنها کمتر از ۶۰۰ نفر بود، کفاف قتل‌عام توده ای را نمی‌دهد. بدین جهت در زمان توقف فعالیت‌های اردوگاه در تابستان، سه سلول گاز دیگر به آن اضافه شد و در نتیجه سرعت کشتار یهودیان دو برابر گردید.
ادعای مارک وبر

«مارک وبر» از تجدید نظرطلبان در هولوکاست مدعی است که تاریخدانان هولوکاست دربارهٔ اینکه چه نوع گازی در این اردوگاه استفاده شده واین اردوگاه چگونه اداره می‌شده‌است و همچنین تعداد اتاقهای گاز به توافق نرسیده‌اند.
او همچنین به استناد به چند سند از هاینریش هیملر و افسران اس‌اس کاربرد کشتارگاهی این اردوگاه را رد می‌کند و اردوگاه سوبیبور را تنها یک «کمپ نقل و انتقال» عنوان می‌کند. مارک وبر با استناد به کتاب جان کاراسکی یکی از اعضای سازمان زیرزمینی مقاومت لهستان که در سال ۱۹۴۲، موفق به بازدید از این اردوگاه شد مدعی است که کارسکی هیچ اشاره‌ای به وجود اتاق گاز در این اردوگاه ننموده‌است.
نگارخانه

یادبود در ورودی موزه سوبیبور
حیاط راه آهن سوبیبور
یادبود داخل کمپ
ارنزدال‌گمنگ

| ارنزدال‌گمنگ Ärenzdallgemeng | ارنزدال‌گمنگ Ärenzdallgemeng |
| --- | --- |
Commune: Commune
نقشه لوگزامبورگ که در آن  ارنزدال‌گمنگ با رنگ نارنجی مشخص شده است، ایالت با رنگ خاکستری تیره و بخش مربوطه با رنگ قرمز تیره مشخص شده است.: نقشه لوگزامبورگ که در آن  ارنزدال‌گمنگ با رنگ نارنجی مشخص شده است، ایالت با رنگ خاکستری تیره و بخش مربوطه با رنگ قرمز تیره مشخص شده است.
کشور:  لوکزامبورگ
ایالت: دیکیرش
بخش: دیکیرش
 • رتبه: ? of 116
 • رتبه: ? of 116
  • رتبه: ? of 116
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (CET)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (CEST)
طبقه‌بندی واحدهای سرزمینی برای آمار: LU000n/a
وبگاه: www.medernach.lu
ارنزدال‌گمنگ (به لوکزامبورگی: Ärenzdallgemeng) یک شهرداری در استان دیکریش کشور دوک‌نشین لوکزامبورگ است که ۳۹٫۷۶ کیلومترمربع مساحت دارد و جمعیت آن در سال ۲۰۰۹ میلادی ۲۰۸۵ نفر بوده‌است.
تاریخچه

نام ارنزدال این منطقه برگرفته از دره ارنز (Ärenz) و رودخانه وایس ایرنز (Wäiss Iernz) است. بر اساس قانون مصوبه ۳۰ می ۲۰۱۱ شهرداری ارنزدال رسماً از تاریخ ۱ ژانویه ۲۰۱۲ به عنوان شهرداری، جایگرین سه شهرداری ارمسدورف (Ermsdorf)، مدرناخ (Medernach)، و ارنزدال (Ärenzdall) گردید  و از این پس ۲ شهرداری سابق ارمسدورف و مدرناخ جزئی از بخش‌های زیر مجموعه این شهرداری بحساب می‌آیند  .
ارمسدورف
مدرناخ
ارزندال
بخش‌ها

شهرداری ارنزدال‌گمنگ دارای ۲۱ بخش زیر می‌باشد:
بخش‌ها > بخش‌های شهرداری ارمسدورف

از زیرمجموعه‌های شهرداری سابق ارمسدورف :
اپلدورف (Eppelduerf)
ارمسدورف (Iermsdref)
فولکندانژ (Folkendeng)
کایولباخ (Keiwelbaach)
اشتئن (Steeën)
بخش‌ها > بخش‌های شهرداری مدرناخ

SpiSchouM12.JPG
از زیرمجموعه‌های شهرداری سابق مدرناخ :
مدرناخ (Miedernach)
مارکسبیرژ (Marxbierg)
اوستربور (Ousterbur)
پلتشت (Pletschette)
زاولبورن (Savelborn)
کیتزبور (Kitzebur)
باکسمیلن (Backesmillen)
بریشرهک (Bricherheck)
بریشرهاف (Bricherhaff)
گیلشر (Gilcher)
هسمیلن (Hessemillen)
هوسبیرژ (Hoossebierg)
موردهاف (Moderhaff)
نایمیلین (Neimillen)
رایزرمیلن (Reisermillen)
اشپیربریش (Spierberich)
کلیسای کاتولیک بخش اپلدورف
مدرسه مدرناخ
جرج ایستمن

| جرج ایستمن | جرج ایستمن |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۲ ژوئیهٔ ۱۸۵۴ نیویورک ایالات متحده آمریکا
درگذشت: ۱۴ مارس ۱۹۳۲ (۷۷ سال) روچستر ایالات متحده آمریکا
ملیت: آمریکایی 
شناخته‌شده برای: تأسیس کمپانی ایستمن کداک
پیشینه علمی: پیشینه علمی
شاخه(ها): مخترع، تاجر، نیکوکار
تأثیر گرفته از: اختراع فیلم رول  رواج عکاسی بین همهٔ مردم
 :  
شماره ثبت اختراع ایالات متحده ۳۸۸٬۸۵۰، صادر شده به جورج ایستمن، ۴ سپتامبر ۱۸۸۸
یادبود در پارک کداک در روچستر. خاکسترهای ایستمن در زیر بنای یادبود مرمر جورجیا قرار دارد.
جرج ایستمن (به انگلیسی: George Eastman) (زادروز ۱۲ ژوئیه ۱۸۵۴ - درگذشته ۱۴ مارس ۱۹۳۲ مخترع فیلم رول، کارآفرین و بنیانگذار آمریکایی کمپانی کداک است. او کسی است که عکاسی را برای همهٔ مردم ممکن کرد.
او یک نیکوکار و بخشنده بود، برقراری دانشکده موسیقی ایستمن و دانشکده‌های دندانپزشکی و پزشکی در دانشگاه روچستر، کمک به ساخت پردیس دوم دانشگاه ام‌آی‌تی در کنار رودخانه چارلز و اهدا آن به دانشگاه همپتون، ارائهٔ بودجه برای کلینیک‌ها در لندن و دیگر شهرهای اروپایی برای کمک به ساکنان کم‌درآمد، از جمله فعالیت‌های بشردوستانه وی بود.
ایستمن در سال ۱۸۸۴ فیلم رول را که فیلمی از جنس پلاستیک آغشته به امولسیون ژلاتینی است را ابداع کرد و با ساخت دوربین‌های کداک عکاسی را برای مردم عادی مقرون به صرفه نمود و تحول مهمی در عکاسی ایجاد کرد.
زندگی

جرج ایستمن در سال ۱۸۵۴ در یکی از روستاهای نیویورک دیده به جهان گشود. نام پدرش جورج واشینگتن ایستمن و مادرش ماریا ایستمن بود. او دو خواهر بزرگتر از خود به نام‌های الن ماریا و کتی داشت.
در همان سال تولد او، پدرش دانشکده اقتصاد ایستمن را در روچستر بنا کرد و چند سال بعد خانواده را برای زندگی به آنجا برد. در سال ۱۸۶۲ زمانی که دانشکده در حال شکل‌گیری و رشد بود، پدرش درگذشت و اندک سرمایه‌ای را برای آن‌ها به ارث گذاشت. در سال ۱۸۷۰ خواهر کوچکترش کتی نیز درگذشت. با پدید آمدن چنین شرایطی، جورج که تنها پسر خانواده بود برای سرپرستی و حمایت مالی مادر و خواهرش مجبور به ترک تحصیل شد و راهی بازار کار گردید. ابتدا برای یک شرکت کوچک بیمه مشغول به کار شد و پس از آن به استخدام بانک محلی روچستر درآمد.
جرج برای گردش آخر هفته قصد داشت دوربینی را اجاره کند و از خانواده‌اش عکسبرداری کند. سنگینی، حجم و گرانی مبلغ تهیه یک دوربین یا حتی یک عکس تمامی فکر او را به خود مشغول ساخت؛ و او همواره در پی یافتن روشی برای ارزان کردن عکاسی و استفادهٔ آن برای همهٔ مردم بود.
زندگی حرفه‌ای

او به مدت سه سال مشغول آزمایش موادی بود تا بتواند امولسیون ژلاتین را در جایگاه نگاتیو فیلم عکاسی دوربین قرار دهد. سرانجام در سال ۱۸۸۰ توانست دستگاهی با قابلیت کارایی با نگاتیو خشک جهت تهیه عکس اختراع نماید و در ۱۸۸۴ آن را به ثبت رساند.
سرانجام در سال ۱۸۹۲ کمپانی ایستمن کداک افتتاح شد، کمپانی که با ظهور خود انقلاب بزرگی در صنعت عکاسی پدیدآورد. اندکی بعد کمپانی کداک توانست با بکارگیری چند نوآوری دیگر، دوربینهای سبک با کارایی بسیار ساده را با نام کداک وارد بازار نماید. شعار تبلیغاتی کارخانهٔ کداک برای دوربین‌هایش چنین بود که «شما دکمه را فشار دهید، بقیه‌اش را ما انجام می‌دهیم. »
در مدت زمان بسیار اندکی دوربین‌های عکاسی کداک در سراسر جهان شهرت یافت و میزان تقاضای آن به شدت سرعت گرفت. در همان زمان، ابتکار جدید ایستمن برای پایه‌ریزی ظهور فیلم‌های متحرک در سال‌های بعد نیز با سر و صدای بسیاری همراه شد.
در سال ۱۸۸۸ هنگامی که ایستمن نام کداک را برای کمپانی و محصولات خود برگزید، از او سؤالات بسیاری در مورد علت انتخاب این نام پرسیده شد و او در پاسخ اظهار داشت که از دوران کودکی علاقه خاصی به حرف "K" داشته‌است و همیشه آن را حرف مورد علاقه و قدرت بخش می‌دانسته‌است. از نظر او انتخاب کلمه‌ای که با این حرف شروع و با آن خاتمه می‌یابد، قطعاً خوش‌شانسی و موفقیت فراوانی برای او دربر خواهد داشت.