stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
گوتهولد افرایم لسینگ
رویه فکری ادبی

لسینگ را شاعر، نویسنده، و فیلسوفی می‌شناسند که آثارش دو موضوع را در کانون خود دارد: رواداری و انسانیت. سبک ادبی او شوخ و طناز بود. او مخالف جزم اندیشی مذهبی و برداشت خشک از متن انجیل بود. انتشار نظراتش در این باره او را وارد جدالی ادبی با کشیشی هامبورگی کرد. با منع شدن او از ادامه این جدال او نمایشنامه‌ای به نام ناثان (ناتان) خردمند نوشت که در آن به اندیشه رواداری دینی پرداخته‌است. داستان این نمایشنامه در زمان جنگ‌های صلیبی و در اورشلیم اتفاق می‌افتد، نمایشنامه روایت داستانی است که بین حاکمی مسلمان، بازرگانی یهودی و جنگ‌آوری مسیحی اتفاق می‌افتد. در این داستان لسینگ محبت و دوستی را خود معجزه‌ای می‌داند و بر برابری هر سه دین و عدم برتری یکی بر دیگری تأکید می‌کند.
همچنین مارمونتل درباره او می‌گوید: "اگر کارکرد مدرن نمایش‌پرداز(دراماتورژ) را یک مشاور ادبی و تئاتری در نظر بگیریم که با یک گروه تئاتری کار می‌کند، با این مفهوم لِسینگ نخستین دراماتورژیست که ما می‌شناسیم.»
دوستی با موسی مندلسون

موسی مندلسون، فیلسوف آلمانی یهودی که روشنگری و رنسانس یهودیان اروپا وامدار اوست، همزمان با اقامت لسینگ در برلین در این شهر اقامت داشت. دوستی و همکاری این دو که هر دو مروج رواداری مذهبی در بین هم‌کیشان خود بودند نمونه عملی شدن اندیشه‌های روشنگری در اروپای قرن هجدهم دانسته شده‌است.
نقاشی از گوتهولد افرایم لسینگ در طول دوران جوانی
اندروز، کارولینای جنوبی

مکان
| Andrews, South Carolina | Andrews, South Carolina |
| --- | --- |
شهرک: شهرک
Location of Andrews in South Carolina: Location of Andrews in South Carolina
ایالت: کارولینای جنوبی
Counties: Georgetown, Williamsburg
مساحت: مساحت
 • کل: ۲٫۲ مایل مربع (۵٫۷ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۲٫۲ مایل مربع (۵٫۷ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰٫۰ مایل مربع (۰٫۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۲۶ فوت (۸ متر)
جمعیت (2010): جمعیت (2010)
 • کل: ۲٬۸۶۱
 • تراکم: ۱۳۹۴/مایل مربع (۵۳۸٫۴/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۵ (EST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۴ (EDT)
زیپ‌کد: 29510
کد منطقه: 843
FIPS code: 45-01450
GNIS feature ID: 1244882
وبگاه: www.townofandrews.org
اندروز(به انگلیسی: Andrews) شهری در ایالت کارولینای جنوبی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۲٬۸۶۱ نفر بوده‌است.
واهان قازاریان (آکادمیسین)

| واهان قازاریان | واهان قازاریان |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۴ ژانویه [سبک قدیمی: ۱ ژانویه] ۱۹۱۸ خندزورسک، شهرستان زانگه‌زور، فرمانداری الیزابت‌پل، امپراتوری روسیه
درگذشت: ۹ اوت ۲۰۰۲ (۸۴ سال) ایروان، ارمنستان
آرامگاه: آرامستان مرکزی ایروان (توخماخ)
ملیت: ارمنستان
تحصیلات: دکتری علوم زیست‌شناسی (۱۹۵۱) استاد (۱۹۵۲) و آکادمیسین (۱۹۷۴)
محل تحصیل: دانشگاه دولتی ایروان
جوایز:   
پیشینه علمی: پیشینه علمی
شاخه(ها): فیزیولوژی گیاهی و استاد دانشگاه
محل کار: دانشگاه دولتی علوم پرورشی خاچاطور آبوویان ارمنستان (۱۹۴۵–۱۹۴۸)  انستیتو گیاه‌شناسی فرهنگستان ملی علوم ارمنستان  دانشگاه دولتی ایروان (۱۹۴۸–۱۹۶۸)
 :  
یادداشت‌ها: یادداشت‌ها
عضو حزب کمونیست اتحاد جماهیر شوروی از ۱۹۴۵: عضو حزب کمونیست اتحاد جماهیر شوروی از ۱۹۴۵
واهان هوُسپی قازاریان (ارمنی: Վահան Հովսեփի Ղազարյան؛ زادهٔ ۱ ژانویهٔ ۱۹۱۸ - درگذشته ۹ اوت ۲۰۰۲) یک گیاه‌شناس و استاد اهل ارمنستان بود.
زندگی‌نامه

در ۱۴ ژانویه [سبک قدیمی: ۱ ژانویه] ۱۹۱۸ در خندزورسک به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی ایروان (۱۹۴۱) فارغ‌التحصیل شد. وی عضو فرهنگستان ملی علوم ارمنستان بود. وی همچنین برنده نشان جنگ میهنی (درجه دو) (۱۹۸۸)، مدال شجاعت (۱۹۴۷) و مدال به خاطر پیروزی مقابل آلمان در جنگ بزرگ میهنی (۱۹۴۵–۱۹۴۱) شده است. وی در ۹ اوت ۲۰۰۲ در سن ۸۴ سالگی در ایروان درگذشت و در آرامستان مرکزی ایروان (توخماخ) به خاک سپرده شد.
یادداشت

↑  կենսաբանական գիտությունների դոկտոր
نگارخانه

باغ گیاه‌شناسی ایروان
پلاک یادبود واهان قازاریان
قدیم‌آباد

این روستا یکی از روستاهای پرجمعیت قزوین بوده که در ۱۲ کیلومتری جنوب قزوین قرار دارد. اکثریت مردم آن از راه باغداری ، کشاورزی و دامداری امرار معاش میکنند.موقعیت مکانی این روستا بعد از روستای مشعلدار در جاده قزوین – بوئین زهرا واقع شده است و در همسایگی روستاهای فارسیان، مشعلدار، چوبیندر و پیریوسفیان قرار دارد.جمعیت روستا ۱۶۹۲ نفر بوده و دارای ۴۵۷ خانوار میباشد. محصولات این روستا با دارا بودن بیش از ۱۰۰۰ هکتار باغ و زمین زراعی، عبارتند از : سیب ، گلابی ، آلو ، جو و گندم.
مکان
| قدیم آباد | قدیم آباد |
| --- | --- |
روستا: روستا
مختصات: ۳۶°۱۰′۵۰″ شمالی ۴۹°۵۸′۲۵″ شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۱۸۰۵۶°شمالی ۴۹٫۹۷۳۶۱°شرقی﻿ / 36.18056; 49.97361: مختصات: ۳۶°۱۰′۵۰″ شمالی ۴۹°۵۸′۲۵″ شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۱۸۰۵۶°شمالی ۴۹٫۹۷۳۶۱°شرقی﻿ / 36.18056; 49.97361
استان: قزوین
شهرستان: البرز
بخش: بخش مرکزی
دهستان: پیریوسفیان
جمعیت: ۱۵۵۰ نفر
قدیم آباد ، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان البرز در استان قزوین ایران است.
دهیار این روستا فردی به اسم امیر محمد بهرامی است.
جمعیت

این روستا در دهستان پیریوسفیان قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱٬۵۵۰ نفر (۳۵۵خانوار) بوده‌است.جمعیت آن در سال ۱۴۰۰ ۳۵۰۰ نفر بوده است.
زبان بومی این روستا زبان تُرکی با لهجه خاص قدیم‌آباد است.
بخش زیادی از مردم قدیم‌آباد در سال‌های اخیر به شهرهای تهران، کرج، هشتگرد، شهریار، قزوین و الوند مهاجرت کرده‌اند.
آموزش

روستای قدیم آباد با دارا بودن 4۶٫۳۵٪ سواد  و در این استان روستای قدیم آبادمیزان با سوادی را در خود جای داده‌است.
آموزش > آموزش و پرورش

روستای قدیم آباد دارای۳ مدرسه، در سه مقطع پیش دبستانی، ابتدایی، راهنمایی می‌باشد.
آداب و رسوم

از آیین‌ها و جشن‌های ایرانی و رایج درگستره جشن نوروز، نوروز خوانی، چهارشنبه سوری، سیزده بدر، جشن انار، جشن فندق، جشن تیرگان، پنجاه بدر، کوسه گلین، چمچه خاتون مهرگان،سپندارمذگان، سده، امرداد و شب یلدا… را نام برد. همچنین بازی‌های «چوب جنگ»، «کشتی پهلو به پهلو» و «الک دولک» از بازی‌های مرسوم گستره به‌شمار می‌روند؛ و بازیآتلی آتلینی.
پنجاه بدر : پنجاه بدر آیین سنتی و قدیمی مخصوص مردم این شهر است که به پاس بارش‌های بهاری، پنجاهمین روز سال یا فصل بهار را در طبیعت سپری می‌کنند.بدلیل اطلاعات تاریخی بدست آمده پنجاه بدر از دیرینه سنت های این روستا است که به‌جا مانده و در بین تمام مردم استان قزوین باب شده.
آداب و رسوم > زمین‌لرزه

در زلزله سال ۱۰۴۹ ه‍.ق در قزوین نزدیک به ۱۲۰۰۰ نفر کشته شدند که نزدیک به ۶۸ نفر در این روستا کشته شدند که یکی از روستاهای ویران شده قدیم آباد بود زیرا این روستا که نام اصلی آن حاجت آباد بدیلیل حاجاتی که برای شفای دردمنان ادا مینمود نام داشت و مقابل آستانه مقدس امامزاده ظهیربن‌موسی‌بن‌جعفر بوده و بعد از زلزله خانوارهای باقی مانده به نزدیک ترین مکان قابل سکونت نقل مکان نمودند.
فرزین گروسیان

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 فرزین گروسیان در تراکتورسازی - ۲۰۱۷:  فرزین گروسیان در تراکتورسازی - ۲۰۱۷
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زادروز:  ۲۸ تیر ۱۳۷۱ ‏(۳۲ سال)
زادگاه:  تنکابن، استان مازندران، ایران
قد:  ۱٫۸۴ متر (۶ فوت ۱⁄۲ اینچ)
پست:  دروازه‌بان
اطلاعات باشگاهی: اطلاعات باشگاهی
باشگاه کنونی:  گل‌گهر سیرجان
شمارهٔ پیراهن:  ۷۳
باشگاه‌های جوانان: باشگاه‌های جوانان
۲۰۰۹–۲۰۱۱:  شموشک
۲۰۱۱–۲۰۱۲:  پارسه
۲۰۱۲–۲۰۱۳:  استقلال
باشگاه‌های حرفه‌ای*: باشگاه‌های حرفه‌ای*
| سال‌ها |  باشگاه‌ها |  بازی† |  (گل)† |
| ۲۰۱۱–۲۰۱۲ |  پارسه |   |   |
| ۲۰۱۳–۲۰۱۴ |  مس کرمان |   |   |
| ۲۰۱۴ |  مس سونگون |   |   |
| ۲۰۱۴–۲۰۱۵ |  استقلال |  ۰ |  (۰) |
| ۲۰۱۵–۲۰۱۶ |  آلومینیوم هرمزگان |  ۳ |  (۰) |
| ۲۰۱۶–۲۰۱۸ |  تراکتور |  ۱۹ |  (۰) |
| ۲۰۱۸–۲۰۲۰ |  استقلال خوزستان |  ۳۸ |  (۰) |
| ۲۰۲۰–۲۰۲۳ |  صنعت نفت آبادان |  ۴۹ |  (۰) |
| ۲۰۲۳–۲۰۲۴ |  استقلال خوزستان |  ۱۶ |  (۰) |
| ۲۰۲۴– |  گل‌گهر سیرجان |  ۲ |  (۰) |
 تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است و آمار به روز شده در تاریخ ۷ خرداد ۱۴۰۳. :  تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است و آمار به روز شده در تاریخ ۷ خرداد ۱۴۰۳. 
فرزین گروسیان (زادهٔ ۲۸ تیر ۱۳۷۱) بازیکن فوتبال اهل ایران است که در پست دروازه‌بان برای باشگاه فوتبال گل‌گهر سیرجان در لیگ برتر بازی می‌کند.
وی برای تیم ملی فوتبال زیر ۲۳ سال ایران نیز بازی کرده‌است.
دوران بازی در لیگ برتر

فرزین گروسیان در دو تیم استقلال تهران و تراکتورسازی به مدت ۳فصل نیمکت‌نشین بود و به واسطه محرومیت تراکتورسازی و جدا شدن محمدرضا اخباری به سنگربان اول تراکتور سازان تبدیل شد.
توت نده

۳۰°۵۳′۱۸″ شمالی ۵۱°۲۰′۱۷″ شرقی﻿ / ﻿۳۰٫۸۸۸۳۳°شمالی ۵۱٫۳۳۸۰۶°شرقی﻿ / 30.88833; 51.33806{{}}
مکان
| توت نده نام محلی تینَیَ | توت نده نام محلی تینَیَ |
| --- | --- |
روستا: روستا
مختصات: ۳۰°۵۳′ شمالی ۵۱°۱۷′ شرقی﻿ / ﻿۳۰٫۸۸۳°شمالی ۵۱٫۲۸۳°شرقی﻿ / 30.883; 51.283: مختصات: ۳۰°۵۳′ شمالی ۵۱°۱۷′ شرقی﻿ / ﻿۳۰٫۸۸۳°شمالی ۵۱٫۲۸۳°شرقی﻿ / 30.883; 51.283
استان: کهگیلویه و بویراحمد
شهرستان: دنا
بخش: بخش مرکزی
دهستان: توت نده
جمعیت: ۱۵۱۰ نفر (سرشماری ۹۵)
پیش‌شمارهٔ تلفن: ۰۷۴
توت نده، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان دنا در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است.و بزرگترین روستا در شهرستان دنا میباشد.این روستا در کنار رودخانه بشار میان دامنه‌های دنا  و رو به روی بلندترین 
قله دنا قاش مستان دنا قرار دارد اطراف آن  انبوهی از درختان بلوط ، بنه ، کلخنگ، میباشد و پایین دست روستا شالیزارهای برنج می‌باشد.
که شمال روستا طبیعت بکر و کوه خرون و جنوب آن رودخانه  بشار میباشد .در کیلومتر35 جاده یاسوج_اصفهان و 17 کیلومتری مرکز شهرستان (سی سخت) قرار دارد
دهستان توت نده ۱۷ عزیز تقدیم دفاع از وطن کرده است
مختصات جغرافیایی؛
۳۰°۵۳′۰۸″شمالی ۵۱°۲۰′۱۶″شرقی﻿ / ﻿۳۰٫۸۸۵۶۱۹°شمالی ۵۱٫۳۳۷۷۵۵°شرقی﻿ / 30.885619; 51.337755
مساحت دهستان توت نده نزدیک به ۳۰ هزار هکتار میباشد
که خیلی از این زمینها اول زراعی بعد منابع طبیعی میباشد 
که دارای مزارع برنج ،جو ، گندم وعدس می‌باشد.
درگیری سال ۴۲ در پی خلع سلاح پاسگاه توت نده به دنبال شورش جنوب از وقایع مهم وتاریخی این روستا می‌باشد . طایفه دلی از طوایفی بود که هیچ وقت زیر بار ظلم و ستم خوانین دوران نرفتند و خراج بده خوانین نبودند. شجاعت و برادریشون زبانزد عام  و خاص هست.
مردم این روستا از طایفه دلی می باشد ، که یکی از طوایف مستقل بویراحمد می باشند.
مردم طایفه دلی اکثراً قرابت فامیلی (نسبی) با همدیگر دارند  به چند زیر مجموعه(اولاد یا محلی بنکو) تقسیم می‌شوند و در حال حاضر هر کس با نام خاندان خویش شناخته می‌شود.
طایفه دلی تشکیل شده از ۴ روستا که شامل دمچنار، توت نده، گندیخوری، سرتنگ می باشند
گردشگری و تفریحی

سرپر توت نده،
ساحلی رودخانه بشار،
آوایه توت نده
جمعیت

این روستا مرکز دهستان توت نده می باشد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال 1390، جمعیت آن ۲۰۰۰ نفر ( بیش از 500 خانوار) بوده‌است.
فهرست میراث جهانی در عربستان سعودی

| میراث جهانی در عربستان سعودی | میراث جهانی در عربستان سعودی |
| --- | --- |
 :  
اطلاعات: اطلاعات
کشور: عربستان سعودی
تاریخ ثبت: دوشنبه، ۷ اوت ۱۹۷۸
آثار ثبت شده: ۸ اثر فرهنگی (۷)  طبیعی (۱) 
فهرست آزمایشی: ۱۴ اثر
وبگاه: sa
میراث جهانی در عربستان سعودی شامل ۷ اثر فرهنگی و یک اثر طبیعی در عربستان سعودی است. عربستان سعودی ۷ اوت ۱۹۷۸ به این کنوانسیون پیوست و تا سال ۲۰۲۱ افزون بر ۸ مکان ثبت شده، چهارده سایت نیز از این کشور در فهرست آزمایشی قرار گرفته است.
سایت‌های میراث جهانی سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) مکان‌هایی هستند که دارای اهمیت فرهنگی یا طبیعی هستند؛ همان‌طور که در پیمان‌نامهٔ میراث جهانی یونسکو، که در سال ۱۹۷۲ تأسیس شده، شرح داده شده است. طبق کنوانسیون یونسکو هر اثری پس از ثبت توسط این کمیته باید از سوی کشور نگهدارندهٔ اثر مورد توجه ویژه قرار گیرد و انجام هرگونه دخل و تصرف یا اقدامی که باعث به خطر افتادن آن شود، ممنوع است.
مداین صالح نخستین اثری بود که در سال ۲۰۰۸ از عربستان سعودی به فهرست میراث جهانی افزوده شد. در سال ۲۰۱۵، یونسکو ده مکان عربستان سعودی از جمله چشم‌انداز فرهنگی احساء را به فهرست آزمایشی اضافه کرد که اولین گام برای ثبت در فهرست میراث جهانی بود.
کمیتهٔ میراث جهانی سازمان یونسکو ژوئیه ۲۰۲۱ با تشکیل جلسه‌ای اینترنتی که از فوژوی چین مدیریت می‌شد، نام پنج مکان فرهنگی را به فهرست اماکن میراث جهانی خود افزود. از این پنج مورد، یکی در عربستان سعودی بود که تعداد آثار ثبت‌شدهٔ آن کشور را در این فهرست به شش رساند و شامل نقاشی‌های دیواری‌ای می‌شود که با سابقهٔ تاریخی بین ۳۰۰۰ تا ۴۵۰۰ سال، به دوران پارینه‌سنگی و نوسنگی بازمی‌گردند. چنین نقش‌هایی در سراسر جزیره‌العرب، از شمال عربستان سعودی تا یمن، پیدا می‌شوند. علاوه بر نقاشی‌ها، نوشته‌هایی به خطوط مختلف، از یونانی و عربی تا ثمودی و آرامی-نباطی، نیز در این غارها مشاهده می‌شود.
موقعیت جغرافیایی

احساء
مداین صالح
ناحیه الطریف
سنگ‌نگاره‌ها و کتیبه‌های بئر حما
جده
عروق بنی معارض
قریه الفاو
سنگ‌نگاره‌های حائل
موقعیت مکانی سایت‌های میراث جهانی در عربستان سعودی:
: فرهنگی
: طبیعی
دورنیه سی‌استار

| دورنیه سی‌استار | دورنیه سی‌استار |
| --- | --- |
کاربری: هواپیمای آبی خاکی
تولیدکننده: Dornier Seawings
طراح: Claudius Dornier Jr [de]
نخستین پرواز: ۱۷ اوت ۱۹۸۴
تعداد ساخته‌شده: ۲
هزینه هر فروند: $3.8 million (1998). $6 million (2008) $7.21 million (2017)
دورنیه سی‌استار (به انگلیسی: Dornier_Seastar) یک هواگرد از نوع هواپیمای آبی خاکی ساخت شرکت دورنیه در آلمان است. هواگرد دورنیه سی‌استار نخستین پروازش را در ۱۷ اوت ۱۹۸۴ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۲ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.
طراح این هواگرد، کلاودیوس دورنیه مهندس آلمانی بود.
بهرام چوبین

| بهرام چوبین 𐭥𐭫𐭧𐭫𐭠𐭭 | بهرام چوبین 𐭥𐭫𐭧𐭫𐭠𐭭 |
| --- | --- |
سکه‌ای از بهرام چوبین: سکه‌ای از بهرام چوبین
شاهنشاه ایران‌شهر (مدعی) : شاهنشاه ایران‌شهر (مدعی) 
سلطنت: ۵۹۰ – ۵۹۱
پیشین: خسرو پرویز
جانشین: خسرو پرویز
درگذشته: ۵۹۱ فرغانه، خاقانات غربی ترک
فرزند(ان): مهران نوشراد شاپور
خاندان: خاندان مهران
پدر: بهرام گشنسپ
بهرام مِهربندَک یا بهرام ششم ملقب به بهرام چوبین یا وهرام چوبینه (به پارسیگ: 𐭥𐭫𐭧𐭫𐭠𐭭) پسر بهرام گشنسپ از خاندان مهران (یکی از هفت خاندان ممتاز ساسانی) و اهل شهر ری بود. درباره معنای لقب چوبین چند علت ذکر شده که قدیمی ترین روایت این است که او به علت بلندی قد و لاغر بودن اندام، به چوبین (مانند چوب) معروف شده بود.
جلال خالقی مطلق عقیده دارد که «شوبین» لقب بهرام نیز تحریف دیگری از همان لقب آرش باشد که بهرام خود را از نسل وی می دانست. در این صورت، گونهٔ به‌ظاهر فاسدتر و بی‌معنی «سونیر» که در نظم‌الجوهر آمده‌است، به اصل فارسی یعنی «شیواتیر» نزدیک‌تر است که بعداً به گونه‌های فاسدتر، ولی در عین حال معنی‌دارِ «شوبین» و «چوبین» تحریف بیش‌تری یافته‌است. برخی نیز این لقب را با زوبین به معنای نیزه مربوط دانسته‌اند.
نام و پیشینه

بهرام چوبین که با نام‌های دیگری مانند وهرام چوبین، بهرام ششم و وهرام چوبینه نیز شناخته می‌شود، پسر بهرام گشنسپ می‌باشد. خاندان مهران به عنوان یکی از هفت خاندان ممتاز ساسانی به‌شمار می‌رفت که بهرام چوبین از این خاندان بوده است. حوزه حکومت این خاندان ری و طبرستان (مازندران) بود. دلیل شهرت بهرام به چوبین بخاطر قامت بلند و لاغر بودن اندامش بوده است. سرگذشت بهرام را نویسنده گمنامی نوشته که می‌گوید علاوه بر قهرمان بودن بهرام در جنگ، او دارای خصلت‌های نیکی بوده و به عنوان یک جوان مرد شناخته می‌شد.
هجوم گوک ترکان

همچنین ببینید: نخستین جنگ شاهنشاهی ساسانیان و ترک‌ها
در سال ۵۸۸–۵۸۹ میلادی، در آخرین سال سلطنت هرمز چهارم، لشکریان خاقانات غربی ترک و خزرها به سرزمین‌های اران و آرمین (ارمنستان) حمله‌ور شدند. در همین زمان در شرق نیز باغا خاقان به ایران حمله کرد و سپاه صد هزار نفری ایران که در مرز به نگهبانی می‌پرداخت، مغلوب ترکان شد. بهرام در آن هنگام مرزبان، استان‌های ارمنستان و آذربادَگان (آذربایجان) بود. هرمز چهارم بهرام را برای مقابله به سوی ترک‌ها گسیل داشت.
این جنگ به نام نخستین جنگ ساسانیان و ترک‌ها شناخته می‌شود. بهرام دوازده هزار تن از سوارکاران را برگزید که سن هیچ‌ یک از آنان کمتر از چهل سال نبود. این در حالی بود که سپاه پادشاه ترکان، چهارصد هزار تن نیز ذکر کرده اند که تا هرات و بادغیس پیش آمده بودند. گمان می‌رود که بهرام از این روی این رقم سپاهی را انتخاب کرده‌ است که عدد دوازده در نزد ایرانیان مقدس بوده و در تاریخ اسطوره‌ای ایران نیز در چند جنگ، مثل جنگ رستم برای نجات کیکاووس از دست دیوان مازندران و جنگ اسفندیار با ارجاسب و جنگ گودرز به خونخواهی سیاوش، نیز دوازده هزار نفر، در سپاه شرکت داشتند و در تمامی این جنگ‌ها ایرانیان پیروز شده بودند. سپس جنگ دیگری با دشمن کرد که در آن پسر خان بزرگ هم به اسارت درآمد.
بهرام که سرداری دلیر بود با سپاهی اندک اما زبده، سپاه خاقان را در مرزهای شرقی به شدت شکست داد؛ حتی باغا خاقان (شابه شاه) را کشت و علاوه بر غنایم سرشار و باورنکردنی‌ که به دست آورد، ترکان را به پرداخت باج نیز ملزم کرد.
در ۷ آذر ۵۸۸ میلادی، ارتش ایران در جنگ با خاقان در بلخ، از جنگ‌افزار تازه‌ای که در آن نفت خام به کار رفته بود، سود برد. در این جنگ بهرام چوبین که در تاریخ نظامی جهان، از او به نابغهٔ رزم نام برده‌اند فرماندهی ارتش ایران را بر دوش داشت. شمار نیروهای خاقان ۳۰۰ هزار تن و شمار سربازان بهرام چوبین، ۱۲ هزار تن بود. بهرام چوبین برای آن‌که بتواند از عنصر غافلگیری استفاده کند ، نخست به اهواز رفت سپس از راه یزد و کویر، خود را به خراسان رساند، از این رو، هنگامی خاقان از لشکرکشی بهرام آگاه شد که تا رسیدن سربازان ایرانی به بلخ، تنها ۴ روز مانده بود. بهرام به یگان‌های آتشبار (نفت‌اندازان) گفت که یورش را با پرتاب پیکان‌ های شعله‌ور آغاز کنند و ادامه دهند تا آرایش سپاهیان خاقان برهم خورد. در این نبرد، بهرام با ۲ هزار سوار گزیده به جایگاه خاقان یورش برد. خاقان گریخت سپس کشته شد و سپاه بزرگ او از هم پاشید و پسر وی نیز گرفتار شد. این جنگ تنها یک روز به درازا کشید که از شگفتی‌های تاریخ نظامی جهان است.
پادشاهی بر ایران

بهرام چوبین قصد نداشت که حاکمیت پادشاه جدید را بپذیرد، چون خودش سودای پادشاهی داشت. خاندان بهرام مدعی بودند که از نسل شاهان اشکانی اند و بهرام بر این امر تکیه کرده و خودش را پادشاه نامید. از آن جا که سپاه بهرام نیرومند بود، خسرو پرویز عقب‌ نشینی کرد. بهرام پیروزمندانه به پایتخت آمد، به دست خود تاج بر سر گذاشت و با نام بهرام ششم، سکه ضرب کرد. در همین زمان خسرو پرویز از مرز ایران گذشته به امپراتور بیزانس، موریس پناه برد.
یک سال پادشاهی بهرام، همراه با مجموعه‌ای از شورش‌ها بود. وندوی دایی خسرو پرویز که دستگیر و زندانی شده بود، به کمک چند تن از بزرگان، از زندان رهایی یافت و به‌عنوان رهبر مخالفان در مقابل بهرام قرارگرفت. سپس وندوی به آذربادَگان گریخت و نزد برادر خود گستهم به کمک خسرو پرویز رفتند.
پیکار با خسرو پرویز

همچنین ببینید: خیزش بهرام چوبین
خسرو پرویز که پیشتر به دربار بیزانس گریخته بود، پس از یک سال همراه با سپاهی که امپراتور موریس در اختیارش گذاشته بود به ایران بازگشت و با سپاه بهرام در حوالی شهر گنزک در آذربادَگان جنگید موفق شد او را شکست دهد. بهرام پس از شکست عقب‌ نشینی و از ایران فرار کرد.
سرانجام بهرام چوبین

در سال ۵۹۱ میلادی بهرام چوبین بعد از شکست در نبرد نهایی با خسرو و سپاهیانش، همراه با باقی‌ماندهٔ سپاهش به سوی ترکان گریخت و با مهربانی تمام از سوی خان ترک پذیرفته شد. در منابع پارسی از این خان ترک نامی برده نشده‌ است. گمان می‌رود این خان یون یوللیق یا تولان خاقان، فرمانروای خاقانات ترک شرقی باشد که با خاقانات ترک غربی جنگ داشتند و شاید به همین سبب بهرام را پناه داد. سرانجام بهرام چوبین در شهر فرغانه درگذشت. خسرو با هدایایی که برای خاتون همسر خان ترک فرستاد، موجبات کشته شدن بهرام را فراهم کرد. خاقان ترک که از مرگ بهرام، غمگین شده بود، از گردیه خواهر بهرام چوبین، خواست که به همسری برادر خاقان، درآید. گردیه پیشنهاد خاقان را نپذیرفت و همهٔ سپاهیانی را که همراه برادر وی، بهرام، به دیار ترکان آمده بودند، از دیار ترکان بیرون آورده و به ایران بازگرداند.
بهرام چوبین در ادبیات ایران

داستان بهرام چوبین در کتابی به عنوان بهرام چوبین نامگ در ایران باستان وجود داشته‌ است که متأسفانه برجای نمانده‌ است. مورخان ایرانی چون طبری، دینوری، بلعمی، و فردوسی نیز مطالبی از این داستان را به رشتهٔ تحریر کشیده‌اند.
سرگذشت پرحادثهٔ بهرام چوبین در اذهان ایرانیان تأثیری قوی گذاشته‌ است و موجد افسانهٔ شیرینی به زبان پهلوی شده‌ است که مطالب آن را مورخان عرب و ایران، بالاخص فردوسی در کتب خویش آورده‌اند. مؤلف گمنام این روایت توانسته‌است سرگذشت آن سردار بزرگ ناکام را با بیانی کافی، مجسم و محسوس کند. بنابر قول او بهرام نه تنها در لشکرستانی از قهرمانان مشهور به‌شمار می‌آمده، بلکه در خصال مردانه و اطوار شایسته دارای مقامی عالی بوده‌است.
مسیر تجاری ولگا

طریقه حمل از نیکلاس رریخ
در قرون وسطی، یک راه و مسیر بازرگانی از طریق ولگا بین شمال اروپا و شمال‌غربی روسیه با دریای خزر وجود داشت. روس‌ها از این مسیر برای تجارت با کشورهای مسلمان در سواحل جنوبی دریای خزر استفاده می‌کردند، گاهی هم تا بغداد به تجارت پرداختند.
بلغارهای ولگا (اجداد بلغارهای بالکان امروزی) یک انجمن نیمه قبیله ای تشکیل دادند و از طریق رودخانه ولگا با وایکینگ‌های روسیه و اسکاندیناوی (سوئدی‌ها، دانمارکی‌ها، نروژی‌ها) و با امپراتوری بیزانس (امپراتوری روم شرقی) به بازرگانی پرداختند. شطرنج از طریق مسیرهای بازرگانی خزر-ولگا از ایران به روسیه قرون وسطی معرفی شد.
تأسیس

این مسیر توسط وارنگی‌ها (گروهی از وایکینگ‌ها) که در قرن نهم در جنوب غربی روسیه ساکن بودند ساخته شده بود. آن‌ها شهری را در فاصله ۶ مایلی از مصب رود ولکوف به دریاچه لادوگا بنا کرده بودند که لادوگا (زبان نورس باستان: آلدایگ یوبورگ) نام داشت.
شواهد باستان‌شناختی پیشنهاد می‌دهند که فعالیت‌های بازرگانی روس‌ها در مسیر تجاری ولگا از قرن هشتم آغاز شده باشد. اولین و گران‌قیمت‌ترین سکه‌های عربی‌ای که تا کنون در اروپا کشف شده است مربوط به جایی است که در روسیه امروزی قرار دارد به ویژه در تیمریوفو در استان یاروسلاول.
در پتروف شهری در نزدیکی سنت پترزبورگ یک گنج از این سکه‌ها یافت شده است که شامل بیش از ۲۰ نوع سکه است که بر روی آن به عربی، روونی ترکی، یونانی، روونی نورس باستان حکاکی شده است که این آخری شامل بیش از نیمی از سکه‌ها می‌شود. این سکه‌ها شامل سکه‌های درهم ساسانی، عربی و عربی-ساسانی است که قدیمی‌ترین‌شان مربوط به ۸۰۵–۸۰۴ می‌شود.
والنتین یانین پس از بررسی یافته‌های عمده سکه‌های عربی در اروپای شرقی، به‌طور قطعی نشان داد که اولین سیستم پولی روسیه اولیه بر اساس نوع اولیه درهم ضرب شده در آفریقا بود. علاوه بر این، ظروف ایرانی قبلاً در مناطق اوکا و ولگا علیا کشف شده بود (به‌طور دقیق تر، در روستوف، یاروسلاول، سوزدال، توور، مسکو و ریازان پراکنده شده است).
کاربری

روس‌ها قادر بودند از آلدایگ یوبورگ تا بالادست رود در استان شهر نووگورد بروند و سپس وارد دریاچه ایلمن شوند و در مسیر رود لووات به حرکت ادامه دهند. آن‌ها با حمل کردن کشتی‌ها خود را به سرچشمه‌های ولگا می‌رساندند.
این بازرگانان از سرزمین‌هایی که توسط قبایل فنلاندی و پرمی اداره می‌شدند، خز، عسل و برده را به بلغارستان ولگا تجارت می‌کردند. از آنجا از طریق ولگا به راهشان ادامه می‌دادند تا به خاقانات خزر برسند. خاقانات خزر یک بندر مهم در کنار دریای کاسپین بود که پایتخت‌شان، آتیل نام داشت. بازرگانان روس از آتیل به دریا می‌رفتند و با گذر از دریا به کاروان‌هایی می‌پیوستند که عازم بغداد بودند.
جغرافی‌دان ایرانی ابن روسته، جوامع روسی ساکن در امتداد ولگا را چنین توصیف می‌کند:
آنها کشتی‌های خود را برای حمله به صقالبه [اسلاوهای اطراف] روانه می‌کنند و اسیرانی را که در خزران و بلغار می‌فروشند، می‌گیرند… آنها هیچ ملک، روستا و مزرعه ای ندارند. تنها شغل آنها تجارت سمور، سنجاب و خز است و پولی را که در این معاملات می‌گیرند در کمربند خود ذخیره می‌کنند. لباس‌هایشان تمیز است و مردها خودشان را با بازوهای طلا تزئین می‌کنند. آنها با بردگان خود به خوبی رفتار می‌کنند و لباس‌های نفیس می‌پوشند زیرا تجارت را با انرژی فراوان دنبال می‌کنند.
نابودی

با افول عباسیان در قرن یازدهم این مسیر نیز اهمیت خود را از دست داد.
منطقه وسیع‌تر ولگا در اواسط قرن دهم، قبل از سرنگونی خاقانات خزر توسط روس‌ها.
آبشار گله جنی

| آبشار گله جنی | آبشار گله جنی |
| --- | --- |
موقعیت: آبشار گله جنی (باشت  )
مختصات: ۳۰°۳۴′۳۸″شمالی ۵۰°۵۴′۳۹″شرقی﻿ / ﻿۳۰٫۵۷۷۱۵۱°شمالی ۵۰٫۹۱۰۷۲۴°شرقی﻿ / 30.577151; 50.910724﻿ (Niagara Falls)
ارتفاع کلی: ۵۰ فوت (۱۵ متر)
آبشار گله جنی تشکیل شده از دو آبشار متوالی، در روستای شادگان (باشت) از توابع شهرستان باشت واقع شده است. این آبشار در دره ای بین دو رشته کوه خامی و لار واقع شده است که توسط رودخانه رونه که حاصل ذوب شدن برف کوه خامی می‌باشد، از منطقه برابر سرچشمه می‌گیرد و با عبور از کنار روستاهای تلچگاه، لار و کوهسرک به روستای شادگان می‌رسد.
دو آبشار متوالی گله جنی در فاصله ۳۵ کیلومتری از باشت در جاده باشت به چرام ایجاد شده است.
حوادث تلخ

هشت دختر دبیرستان شبانه‌روزی زینبیه از شهرستان چرام در تاریخ ۳۱ فروردین ۱۳۸۵ که برای اردویی تفریحی از طرف مدرسه آمده بودند در این آبشار غرق شدند که تنها سه تن از آنها توسط مربیان و رهگذران نجات یافتند و پنج تن دیگر جان باختند.
ارکیده پیازی انگوس

| ارکیده پیازی انگوس> وضعیت حفاظت | ارکیده پیازی انگوس> وضعیت حفاظت |
| --- | --- |
 در خطر انقراض  (قانون حمایت از محیط زیست و حفاظت تنوع زیستی (۱۹۹۹)):  در خطر انقراض  (قانون حمایت از محیط زیست و حفاظت تنوع زیستی (۱۹۹۹))
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: گیاهان
راسته:: مارچوبه‌سانان
تیره:: ثعلبیان
سرده:: Microtis (plant)
گونه:: angusii
ارکیده پیازی انگوس (نام علمی: Microtis angusii) نام یک گونه از سرده ارکیده‌های پیازی است.