stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
موزه ملی تاریخ جمهوری آذربایجان
تاریخ موزه

ساختمان موزه بین سال‌های ۱۸۹۳ الی ۱۹۰۲ ساخته شده‌است. بنای این موزه بر پایهٔ سبک معماری رنسانس ایتالیا ساخته شده‌است. برخی قسمت‌های ساختمان چهار طبقه می‌باشند. این موزه توسط معمار لهستانی «جوزف گوسلاوسکی» طراحی گردیده است.
این ساختمان ابتدا کاخ شخصی حاجی زین‌العابدین تقی‌اف بوده و پس از اشغال آذربایجان از سوی روسها و برقراری حکومت شوروی، این کاخ از وی مصادره گردیده و در سال ۱۹۲۰ به فرمان کمیساریای مردمی شوروی به موزه تبدیل گشته است.
در ماه مه ۱۹۳۴ مصوبه ویژه‌ای جهت بهبود تدریس تاریخ و جغرافیا در مدارس تصویب گردید. به‌طور دقیق تر، این مصوبه برای القای «مزایای جامعه سوسیالیستی» به اعضا و نسل‌های آیندهٔ این رژیم توتالیتر به تصویب رسید. دیدگاه مارکسیستی نسبت به تاریخ از طریق تأسیس مؤسسات مطالعات تاریخ و سایر نهادها به مردم ارائه گردید. علاوه بر این، انواع جدید موزه‌های تاریخی و منطقه‌ای برای الهام بخشیدن به تدریس و ترویج تاریخ ایجاد گشت.
شبکه‌های موزه با محورهای تاریخی در رابطه با القای نگرش‌های سیستم جدید افزایش یافت. افزون بر این، ساز و کار طرفداری از ایده‌های شوروی و منادی‌های این رژیم بسیار قوی تر شدند. شناخت مردمان شوروی از تاریخ موطن خود از طریق دستاوردهای موزه‌ها در تحقیقات توسعه یافت.
هنگام صحبت در مورد کار موزهٔ تاریخ آذربایجان که از اولین روزهای تأسیس خود، به عنوان یک مؤسسه فرهنگی- آموزشی و نیز پژوهشی فعالیت می‌کند، باید از کلمات «اولین» یا «برای اولین بار» استفاده نمود. پس، کاوش‌های باستان‌شناسی انجام شده در سال ۱۹۲۵ در «خواجه‌لی» و «نخجوان»، پایه‌های مطالعهٔ علمی آثار ملموس و فرهنگی باستانی در قلمروی آذربایجان را به وجود آورد. در سال‌های متعاقب، کارکنان موزه کاوش‌های باستان شناختی در «قبله» پایتخت «آلبانیای قفقاز» و همچین در شهرهای قرون وسطی چون «گنجه»، «خرابه گیلان» (Xarabagilan)، «اؤرن قلعه» (Örənqala) به جا آوردند. فرهنگ «یالویلو» (Yalоylutəpə) که در شهر قبله یافته شد، از یافته‌های ارزشمند و جالب در منطقه قفقاز بزرگ بود. کاوش‌های باستان‌شناسی در شهر «مینگه‌چویر» که یافته‌های آن مسائل مهم دورهٔ اولیه قرون وسطی در آذربایجان را پوشش می‌دهد، در آن زمان در جمهوری سوسیالیستی آذربایجان شوروی، حتی در بُعد اتحاد شوروی، به عنوان یک موفقیت بزرگ محسوب می شد. این یافته‌ها که بعداً در موزه به نمایش گذاشته و مورد توجه بسزایی واقع شدند، همچنین به منبع ای موثق برای تألیف کتاب‌ها و تزهای زیادی مبدل گردیدند.
به فرمان «الهام علی اف»، رئیس جمهوری آذربایجان، در سال‌های ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۷ با حفظ نمای تاریخی خود بر اساس معیارهای مدرن موزه‌ها مورد بازسازی قرار گرفت. در حین این بازسازی و مرمت، موزه به تجهیزات مدرن مجهز گردیده و اشیاء نمایشی موجود در آن به‌طور موشکافانه‌ای بازسازی گشتند. علاوه بر این در ۱۰ تا اتاق موزه، موزهٔ خانگی حاجی زین‌العابدین تقی‌اف گشایش یافت. در سال ۲۰۰۷، بعد از بازسازی‌های کامل، موزه درهای خود را مجدداً بر روی بازدید کنندگان باز نمود.
این موزه در سال ۲۰۲۴، دست به حذف تاریخ ایران از تاریخ جمهوری آذربایجان زد از جمله ایران باستان مثل هخامنشیان، اشکانیان و ساسانیان، دوره میانی تاریخ ایران از جمله بخشی اعظمی از سلجوقیان و دوره مدرن اولیه از جمله صفویه و قاجار.
سبک معماری

دو سالن رقص در کنار یکدیگر در طبقهٔ دوم موزه قرار دارد. یکی بر اساس طراحی شرقی (موریتانی)، دیگری بر پایهٔ طراحی غربی برپا شده‌است. تالار شرقی حائز پنجره‌های شیشه‌ای پلاستیکی، طاق‌های مُذهب، دیوارهای بسیار مزین، سقف‌ها و چلچراغ‌ها می‌باشد. خطوط در سالن غربی به‌طور عمودی یکدیگر را دنبال می‌کنند- مستطیل.
طبق عکسهای گرفته شده حدود ۹۰ سال پیش، یکی از اتاق‌های استادانه درست شده، اتاق نشیمن همسر حاجی زین‌العابدین تقی‌اف می‌باشد. تمامی اثاثیه و نقاشی‌های قابل حمل اتاق الان در موزه موجود نمی‌باشند. امروزه به جز سقف آینه‌ای بیش از حد آراسته شده، هیچ چیز دیگری باقی نمانده‌است. در عهد شوروی سابق، چهار لایه رنگ سفید بر روی طرح‌های گلدار بسیار مزین روی دیوارها اضافه شده‌است. هنوز هم رنگ اساسی در سالن‌های اصلی با گذشت زمان فوق العاده خوب به نظر می‌رسد.
شعب

این موزه دارای بیش از ۲،۰۰۰ نمایشگاه و شامل بخش‌های زیر است:
بخش تاریخ مدرن
بخش مردم نگاری
گروه تاریخ باستان و قرون وسطی جمهوری آذربایجان
بخش گردش علمی
آزمایشگاه برای بازسازی موزه
صندوق سکه شناسی: شامل مجموعه‌ای از یوگنی پاخوموف
گروه طراحی هنر
کتابخانه
نشانی

باکو، خیابان حاجی زین‌العابدین تقی‌اف ۴، نزدیکی ایستگاه متروی «ساحل»
سکه‌شناسی

صفویان شاه عباس یکم. سکه نقره‌ای, ۱۵۸۷.
آلبانیای قفقاز. تترادراخما (تقلید) از تصویر اسکندر'
شاه اسماعیل خطایی. سکه نقره‌ای, ۱۵۰۷.
صفویان شاه عباس یکم. سکه نقره‌ای, ۱۵۸۷.
سلسه مزدی‌ها از شروانشاهان محمد بی یزید, درهم نقره‌ای, ۱۳۹۸.
صفویان, شاه عباس دوم, سکه نقره‌ای, ۱۶۴۷.
آلبانیای قفقاز. تترادراخما (تقلید) از تصویر اسکندر'.
سلسله اماوید, درهم نقره‌ای, دربند.
خانات قره باغ, شوشی.
خانات قره باغ, شوشی.
زیورآلات درست شده از مس
نمایشگاه موزه
مارس ۲۰۱۲

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| فوریه | فوریه | مارس ۲۰۱۲ | مارس ۲۰۱۲ | مارس ۲۰۱۲ | آوریل | آوریل |
| ش | ی | د | س | چ | پ | ج |
|  |  |  |  |  | ۱ | ۲ |
| ۳ | ۴ | ۵ | ۶ | ۷ | ۸ | ۹ |
| ۱۰ | ۱۱ | ۱۲ | ۱۳ | ۱۴ | ۱۵ | ۱۶ |
| ۱۷ | ۱۸ | ۱۹ | ۲۰ | ۲۱ | ۲۲ | ۲۳ |
| ۲۴ | ۲۵ | ۲۶ | ۲۷ | ۲۸ | ۲۹ | ۳۰ |
| ۳۱ |   |   |   |   |  |  |
سال ۲۰۱۲: سال ۲۰۱۲
مارس ۲۰۱۲، یکی از ماه‌های ۲۰۱۲ (میلادی) است.
آغاز آن، روز پنجشنبه برابر با ۱۱ اسفند ۱۳۹۰ خورشیدی.
 
مطابق با ۷ ربیع‌الثانی ۱۴۳۳ قمری می‌باشد.
۲ مارس ۲۰۱۲

وزارت کشاورزی
ایالات متحده آمریکا
در روز پنجشنبه اعلام کرد،
ایران
در حدود ۱۲۰ هزار تن گندم به ارزش تقریبی ۴۶ میلیون
دلار
را از این کشور خریداری کرده که قرار است در اواسط خرداد ماه سال آینده به ایران تحویل داده شود.
ویکی‌خبر
• علی‌اکبر هاشمی رفسنجانی رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام که در انتخابات نهمین دوره مجلس شورای اسلامی شرکت کرده بود در پای صندوق رای‌گیری در مسجد جماران گفت: «انشاءالله نتیجهٔ انتخابات همانی باشد که مردم می‌خواهند و همان رأیی باشد که به صندوق می‌اندازند. اگر نتیجه همانی باشد که مردم در صندوق می‌اندازند انشاءالله مجلس خوبی خواهیم داشت.» ویکی‌خبر
۴ مارس ۲۰۱۲

در سلسله انفجارهایی که امروز در
جمهوری کنگو
روی داده بیش از ۲۰۰ تن کشته و حداقل ۱۵۰۰ نفر نیز مجروح شده‌اند که حالی بسیاری از آنها وخیم گزارش گردیده و اعلام شده هنوز تعدادی زیادی از مجروحین در زیر آوار ساختمان‌ها مدفون هستند.
ویکی‌خبر
• نتایج اولیه انتخابات ریاست جمهوری روسیه خبر از پیروزی مجدد ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور پیشین و نخست‌وزیر کنونی این کشور می‌دهد.ویکی‌خبر
۵ مارس ۲۰۱۲

امروز انتخابات پست ریاست فدراسیون فوتبال ایران در حالی برگزار گردید که علی کفاشیان توانست در مرحله دوم رای‌گیری و با کسب آرای لازم به مدت ۴ سال دیگر در سمت ریاست این فدراسیون باقی بماند.ویکی‌خبر
۸ مارس ۲۰۱۲

سیمین دانشور، داستان‌نویس ایرانی و همسر جلال آل‌احمد، عصر پنج شنبه ۱۸ اسفند پس از یک دوره بیماری در خانه اش در تهران درگذشت. او متولّد هشتم اردیبهشت سال ۱۳۰۰ در شهر شیراز بود. سووشون معروف ترین رمان او بود که مدت کوتاهی پیش از مرگ جلال آل‌احمد، منتشر شد. این رمان به هفده زبان در دنیا ترجمه شده است. بی بی سی فارسی
۱۱ مارس ۲۰۱۲

بامداد روز یکشنبه به وقت محلی یک سرباز آمریکایی نیروهایناتو در افغانستان با تیراندازی و به رگبار بستن افراد غیرنظامی در ولسوالی پنجوائی، ولایت قندهار ۱۶ تن از جمله ۱۲ زن و کودک را کشت. ویکی‌خبر
۱۴ مارس ۲۰۱۲

صبح چهارشنبه و پس از کش و قوس فراوانی که در زمینه طرح سوال از محمود احمدی‌نژاد پیش آمده بود و علیرغم تلاش حامیان وی برای لغو طرح سوال، احمدی‌نژاد در مجلس حاضر شد، اما ضمن نپذیرفتن و رد انتقادات مطرح شده توسط نمایندگان به خود و عملکرد دولت، برخی سوالات نمایندگان مجلس شورای اسلامی را با لحنی تمسخرآمیز پاسخ داد. ویکی‌خبر
۱۵ مارس ۲۰۱۲

عصر امروز و در بیست و پنجمین دیدار نهایی جام حذفی دو تیم
استقلال تهران
و
شاهین بوشهر
در ورزشگاه
حافظیه شیراز
به مصاف یکدیگر رفتند که این تیم استقلال بود که توانست در نهایت و در
ضربات پنالتی
با نتیجه ۴ بر ۱ حریف خود را از پیش رو بردارد و جام قهرمانی را بالای سر ببرد.
ویکی‌خبر
• سازمان جهانی انتقالات بین بانکی سوئیفت، که بزرگترین سیستم پرداخت الکترونیک جهان محسوب می‌گردد اعلام کرد از روز شنبه و مقارن ساعت ۴ بعدازظهر به وقت گرینویچ در راستای پیروی از تحریم‌های اتحادیه اروپا علیه ایران از ارائه خدمات جهانی خود به بانک‌های ایرانی مشمول این تحریم‌ها خودداری خواهد نمود. ویکی‌خبر
۱۹ مارس ۲۰۱۲

هیلاری کلینتون
وزیر امور خارجه
ایالات متحده آمریکا
در پیامی که برروی سایت
وزارت امور خارجه
این کشور منتشر شده فرا رسیدن عید
نوروز
را مردم ایران تبریک گفت.
ویکی‌خبر
• ترکیه برگزاری جشن نوروز را تا تاریخ ۲۱ مارس ممنوع اعلام کرد. پلیس این کشور نیز برای جلوگیری از گردهمایی کردها در چند شهر مهم کردنشین از خودروهای آب‌پاش، گاز اشک‌آور و باتوم استفاده نمود. برپایه خبر ارسالی بر روی حساب‌های کاربری توییتر نمایندهٔ پارلمان ترکیه از حزب حزب آشتی و دمکراسی با نام «حاجی زِنگین»، رئیس دفتر شعبهٔ استانبول این حزب، بر اثر اصابت پوکه گاز اشک‌آور به ناحیه سر در درگیری‌ها کشته شده‌است.ویکی‌خبر فارسی
۲۰ مارس ۲۰۱۲

باراک اوباما
رئیس‌جمهور
ایالات متحده آمریکا
در پیامی ویژه از طرف خود، همسرش و مردم کشورش فرا رسیدن عید
نوروز
سال ۱۳۹۱ را به مردم ایران تبریک گفت و اعلام کرد اگر حکومت ایران از انجام مسئولیت‌های هسته‌ای خود سرباز نزند مجدداً در جامعه جهانی جای پیدا خواهد کرد.
ویکی‌خبر
• به گزارش خبرگزاری‌ها در سلسله انفجارات و حملات مسلحانه که امروز در عراق صورت گرفته دست کم ۴۴ نفر، از جمله ۵ زائر ایرانی کشته و بیش از ۲۳۲ نفر دیگر نیز مجروح شده‌اند. ویکی‌خبر
۲۲ مارس ۲۰۱۲

خبرگزاری‌ها به نقل از نظامیان شورشی مالی گزارش داده‌اند که عده‌ای از نظامیان در این کشور بر علیه حکومت دست به کودتا زده و موفق شده‌اند کاخ ریاست جمهوری و تعداد دیگری از مراکز مهم و حساس از جمله مرکز رادیو و تلویزیون را به تصرف خود درآورند. ویکی‌خبر
۳۰ مارس ۲۰۱۲

ایران ایر از امارات بوئینگ ۷۴۷ نو خرید
شرکت ایران ایر که در لیست شرکت‌های تحت تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران است، در نهایت توانست از طریق یک شرکت واسطهٔ گامبیایی یک فروند بوئینگ ۳۰۰-۷۴۷ دست اول خریداری نماید. بر اساس توافقات دوجانبه قرار است دو فروند دیگر از همین مدل هواپیما که کار نکرده محسوب می‌شوند نیز در ماه مه ۲۰۱۲ به این شرکت تحویل داده شود. این ۳ هواپیما در پارکینگی در قرقیزستان نگهداری می‌شدند.همشهری آنلاین
پیوندهای روزانه

درگاه: وقایع کنونی/وقایع ۲ مارس ۲۰۱۲
درگاه: وقایع کنونی/وقایع ۴ مارس ۲۰۱۲
درگاه: وقایع کنونی/وقایع ۵ مارس ۲۰۱۲
درگاه: وقایع کنونی/وقایع ۸ مارس ۲۰۱۲
درگاه: وقایع کنونی/وقایع ۱۱ مارس ۲۰۱۲
درگاه: وقایع کنونی/وقایع ۱۴ مارس ۲۰۱۲
درگاه: وقایع کنونی/وقایع ۱۵ مارس ۲۰۱۲
درگاه: وقایع کنونی/وقایع  ۱۹ مارس ۲۰۱۲
درگاه: وقایع کنونی/وقایع ۲۰ مارس ۲۰۱۲
درگاه: وقایع کنونی/وقایع ۲۲ مارس ۲۰۱۲
درگاه: وقایع کنونی/وقایع ۳۰ مارس ۲۰۱۲
| ن ب ووقایع برحسب ماه | ن ب ووقایع برحسب ماه |
| --- | --- |
۱۹۸۱:  ژانویه  فوریه  مارس  آوریل  مه  ژوئن  ژوئیه  اوت  سپتامبر  اکتبر  نوامبر  دسامبر 
۱۹۸۰:  ژانویه  فوریه  مارس  آوریل  مه  ژوئن  ژوئیه  اوت  سپتامبر  اکتبر  نوامبر  دسامبر 
۱۹۷۹:  ژانویه  فوریه  مارس  آوریل  مه  ژوئن  ژوئیه  اوت  سپتامبر  اکتبر  نوامبر  دسامبر 
۱۹۷۸:  ژانویه  فوریه  مارس  آوریل  مه  ژوئن  ژوئیه  اوت  سپتامبر  اکتبر  نوامبر  دسامبر 
۱۹۷۷:  ژانویه  فوریه  مارس  آوریل  مه  ژوئن  ژوئیه  اوت  سپتامبر  اکتبر  نوامبر  دسامبر 
۱۹۷۶:  ژانویه  فوریه  مارس  آوریل  مه  ژوئن  ژوئیه  اوت  سپتامبر  اکتبر  نوامبر  دسامبر 
۱۹۷۵:  ژانویه  فوریه  مارس  آوریل  مه  ژوئن  ژوئیه  اوت  سپتامبر  اکتبر  نوامبر  دسامبر 
۱۹۷۴:  ژانویه  فوریه  مارس  آوریل  مه  ژوئن  ژوئیه  اوت  سپتامبر  اکتبر  نوامبر  دسامبر 
۱۹۷۳:  ژانویه  فوریه  مارس  آوریل  مه  ژوئن  ژوئیه  اوت  سپتامبر  اکتبر  نوامبر  دسامبر 
۱۹۷۲:  ژانویه  فوریه  مارس  آوریل  مه  ژوئن  ژوئیه  اوت  سپتامبر  اکتبر  نوامبر  دسامبر 
| ن ب وماه‌های خورشیدی دهه ۱۳۸۰ | ن ب وماه‌های خورشیدی دهه ۱۳۸۰ | ن ب وماه‌های خورشیدی دهه ۱۳۸۰ |
| --- | --- | --- |
| ۱۳۸۰ | فروردین • اردیبهشت • خرداد • تیر • مرداد • شهریور • مهر • آبان • آذر • دی • بهمن • اسفند |  |
| ۱۳۸۱ | فروردین • اردیبهشت • خرداد • تیر • مرداد • شهریور • مهر • آبان • آذر • دی • بهمن • اسفند |  |
| ۱۳۸۲ | فروردین • اردیبهشت • خرداد • تیر • مرداد • شهریور • مهر • آبان • آذر • دی • بهمن • اسفند |  |
| ۱۳۸۳ | فروردین • اردیبهشت • خرداد • تیر • مرداد • شهریور • مهر • آبان • آذر • دی • بهمن • اسفند |  |
| ۱۳۸۴ | فروردین • اردیبهشت • خرداد • تیر • مرداد • شهریور • مهر • آبان • آذر • دی • بهمن • اسفند |  |
| ۱۳۸۵ | فروردین • اردیبهشت • خرداد • تیر • مرداد • شهریور • مهر • آبان • آذر • دی • بهمن • اسفند |  |
| ۱۳۸۶ | فروردین • اردیبهشت • خرداد • تیر • مرداد • شهریور • مهر • آبان • آذر • دی • بهمن • اسفند |  |
| ۱۳۸۷ | فروردین • اردیبهشت • خرداد • تیر • مرداد • شهریور • مهر • آبان • آذر • دی • بهمن • اسفند |  |
| ۱۳۸۸ | فروردین • اردیبهشت • خرداد • تیر • مرداد • شهریور • مهر • آبان • آذر • دی • بهمن • اسفند |  |
| ۱۳۸۹ | فروردین • اردیبهشت • خرداد • تیر • مرداد • شهریور • مهر • آبان • آذر • دی • بهمن • اسفند |  |
میزان خسارت

نسبت خسارت، (به انگلیسی: Loss Ratio) به میزان درصد خسارت نسبت به حق بیمه‌های مربوط به عملکرد سالی، (برای مثال سود]] می‌باشد.
فوزینه

| فوزینه | فوزینه |
| --- | --- |
کومونه: کومونه
فوزینه: فوزینه
کشور: ایتالیا
ناحیه: لمباردی
استان / شهرستان: استان سوندریو (SO)
مساحت: مساحت
 • کل: ۳۷٫۵ کیلومتر مربع (۱۴٫۵ مایل مربع)
ارتفاع: ۲۸۵ متر (۹۳۵ فوت)
جمعیت (Dec. 2004): جمعیت (Dec. 2004)
 • کل: ۶۵۰
 • تراکم: ۱۷/کیلومتر مربع (۴۵/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (زمان)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (ساعت تابستانه)
کد پستی: ۲۳۰۱۰
پیش‌شماره تلفن: ۰۳۴۲
وبگاه: وبگاه رسمی
فوزینه (به ایتالیایی: Fusine) یک شهرستان (کومونه) در ایتالیا است که در استان سوندریو در ناحیهٔ لمباردی واقع شده‌است.
ویژگی‌ها

فوزینه ۳۷٫۵ کیلومترمربع مساحت و ۶۵۰ نفر جمعیت دارد و ۲۸۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
عشق

برای دیگر کاربردها، عشق (ابهام‌زدایی) را ببینید.
«عشقی» به اینجا تغییرمسیر دارد. برای شاعر دوران مشروطیت، میرزاده عشقی را ببینید. برای فیلم عشقی، فیلم رمانتیک را ببینید.
عِشق (از ریشه ی کلمه ی اوستای ایشکا) یا دل‌دادِگی حسی است که به معنای دوست داشتن فرد یا چیزی است.[۳۱]
اما در کل عشق باور و احساسی عمیق، شدید و لطیفی است که با مفاهیم صلح و انسان‌دوستی مطابقت دارد. با این وجود کلمه «عشق» در شرایط مختلف معانی مختلفی را بازگو می‌کند: علاوه بر عشق رمانتیک که آمیخته‌ای از احساسات و میل جنسی است، انواع دیگر عشق مانند عشق عرفانی و عشق افلاطونی، عشق مذهبی، عشق به خانواده، عشق به همسر، عشق به فرزند، عشق به دوست و … را نیز می‌توان متصور شد؛ در واقع این کلمه را می‌توان در مورد علاقه به هر چیز دوست‌داشتنی و فرح‌بخش، مانند فعالیت‌های مختلف و انواع احساسات به کار برد. جملهٔ «عشق چیست؟» به زبان انگلیسی، "?What is love"، در سال ۲۰۱۲ میلادی، پرتکرارترین عبارت جستجو شده به این زبان در جستجوگر گوگل بوده‌است.
ریشهٔ واژه

ٕعشق، از عشقه گرفته شده‌است و آن گیاهی بدون ریشه است به نام لبلاب، چون بر درختی پیچد آن را بخشکاند. عشق صوری درخت جسم صاحبش را، خُشک و زردرو می‌کند، اما عشق معنوی بیخ درخت هستی عاشق را خشک سازد و او را از خود بمیراند. عشق را در لغت افراط در دوست داشتن و محبت تام معنی کرده‌اند.
در زبان فارسی به کسی که دارای احساس عشق نسبت به کسی دیگر است، دل‌داده یا عاشق و به کسی که مورد احساس عشق طرف دیگر است؛ دلبر، دلربا یا معشوق/معشوقه می‌گویند. واژه عشق در ادبیات فارسی به‌ویژه ادبیات غنایی، پایگاه و اهمیتی ویژه و والا دارد و بسیاری از شاعران پارسی، دربارهٔ عشق و عاشقی، وصف معشوق و سختی‌های عاشقی، اشعاری با ارزش ادبی والا دارند. همچنین گاهی، این کلمه دربارهٔ عشق انسان به خدا نیز آمده‌است که در مقوله عرفان و مذهب می‌گنجد.[۳۲]
درباره واژه عشق مطالعات نشان داده‌است که هنگام احساس علاقه زیاد و عشق تغییر و تحولات چشمگیر‌ی در بدن اتفاق می‌افتد و بدن واکنش‌های متفاوتی را از خود نشان می‌دهد.[۳۳]
در گذشته تصور می‌شد که واژهٔ عشق ریشهٔ عربی دارد؛ ولی عربی و عبری هر دو از خانوادهٔ زبان‌های سامی‌اند، و واژه‌های ریشه‌دار سامی همواره در هر دو زبان عربی و عبری معنی‌های یکسان دارند؛ و عجیب است که واژهٔ «عشق» همتای عبری ندارد و واژه‌ای که در عبری برای عشق به کار می‌رود اَحَو (ahav) است که با عربی حَبَّ (habba) هم خانواده‌است؛ ولی دیدگاه جدید پژوهشگران این است که واژهٔ «عشق» از iška اوستایی به معنی خواست، خواهش و گرایش ریشه می‌گیرد که آن نیز با واژهٔ اوستایی iš به معنی «خواستن، گراییدن، آرزو کردن و جستجو کردن» پیوند دارد.[۳۴]
همچنین به گواهی بهرام فره‌وشی، این واژه در فارسی میانه به شکلِ išt به معنی خواهش، گرایش، دارایی و توان‌گری است. خود واژه‌های اوستایی و سنسکریت نام برده شده در بالا از ریشهٔ هندی و اروپایی (زبان آریاییان) نخستین یعنی ais به معنی خواستن، میل داشتن و جُستن می‌آید که شکل آن aisskā به چم خواست، گرایش و جستجو است. گذشته از اوستایی و سنسکریت، در چند زبان دیگر نیز برگرفته‌هایی از واژهٔ هندی و اروپایی نخستین ais بازمانده‌است.[۳۵]
فردوسی نیز که برای پاسداری از زبان فارسی از به کار بردن واژه‌های عربی آگاهانه و هوشمندانه خودداری می‌کند، ولی واژهٔ عشق را به آسانی و باانگیزه به کار می‌برد و با آن که آزادی سرایش به او توانایی می‌دهد که واژهٔ دیگری را جای‌گزین عشق کند، واژهٔ حُب را به کار نمی‌برد.[۳۶]
بررسی معنی

اگر چه تعریف دقیق کلمه «عشق» کار بسیار سختی است و نیازمند بحث‌های طولانی و دقیق است، اما جنبه‌های گوناگون آن را می‌توان از راه بررسی چیزهایی که «عشق» یا عاشقانه «نیستند» تشریح کرد. عشق به عنوان یک احساس مثبت و (شکل بسیار قوی «دوست داشتن») معمولاً درنقطه مقابل تنفر (یا بی‌احساسی محض) قرار می‌گیرد و در صورتی که در آن عامل میل جنسی کمرنگ باشد و یک شکل خالص و محض رابطه رمانتیک را متضمن باشد، با کلمه شهوت قابل قیاس است؛ عشق در صورتی که یک رابطه بین فرد و دیگر افراد را توصیف کند که در آن زمزمه‌های رمانتیک زیادی وجود دارد در مقابل دوستی و رفاقت قرار می‌گیرد؛ با وجود آنکه در برخی از تعریف‌ها «عشق» بر وجود رابطه دوستانه بین دو نفر در بافت‌های خاص تأکید دارد.
«عشق» در معنای عام خود بیشتر به وجود رابطه دوستانه بین دو نفر دلالت دارد. عشق معمولاً نوعی توجه و اهمیت دادن به یک شخص یا شیء است که حتی گاهی این عشق محدود به خود نمی‌شود (مفهوم خودشیفتگی).
با این وجود در مورد مفهوم عشق نظرات متفاوتی وجود دارد. عده‌ای وجود عشق را نفی می‌کنند. عده‌ای هم آن را یک مفهوم انتزاعی جدید می‌دانند و تاریخ «ورود» این واژه به زبان انسان‌ها و در واقع اختراع آن را طی قرون وسطی یا اندکی پس از آن می‌دانند که این نظر با گنجینه باستانی موجود در زمینه عشق و شاعری در تضاد است. عده دیگری هم می‌گویند که عشق وجود دارد و یک مفهوم انتزاعی صرف نیست، اما نمی‌توان آن را تعریف کرد و در واقع کمیتی معنوی و متافیزیک است. برخی از روان‌شناسان اعتقاد دارند که عشق عمل به عاریه سپردن «مرزهای خودی» یا «حب نفس» به دیگران است. عده‌ای هم سعی دارند عشق را از طریق جلوه‌های آن در زندگی امروزی تعریف نمایند.
تفاوت‌های فرهنگی میان کشورها و اقوام مختلف امکان دستیابی به یک معنای همگانی و فراگیر در مورد کلمه عشق را تقریباً ناممکن ساخته‌است. در توصیف کلمه عشق ممکن است عشق به یک نفس یا عقیده، عشق به یک قانون یا مؤسسه، عشق به جسم (بدن)، عشق به طبیعت، عشق به غذا، عشق به پول، عشق به آموختن، عشق به قدرت، عشق به شهوت، یا عشق به انواع مفاهیم دیگر در نظر باشد و افراد مختلف برای افراد و چیزهای مختلف درجه دوست داشتن متفاوتی را بروز می‌دهند. عشق مفهومی انتزاعی است که تجربه کردن آن بسیار ساده‌تر از توصیفش است. به علت پیچیدگی مفهوم عشق و انتزاعی بودن آن معمولاً بحث در مورد آن به کلیشه‌های ذهنی خلاصه می‌شود و در مورد این کلمه ضرب‌المثل‌های زیادی وجود دارد، از گفته ویرژیل یعنی «عشق همه جا را تسخیر می‌کند» گرفته تا آواز گروه بیتلز یعنی «همه چیزی که به آن احتیاج داری عشق است».
برتراند راسل عشق را یک «ارزش مطلق» می‌داند که در برابر ارزش نسبی قرار دارد.
انواع

عشق حیرانی - اصطلاح حیرانی (Agape) توسط مسیحیان اولیه (و به خصوص یونانیان، ریشه این کلمه یونانی است) برای اشاره به پذیرش بی‌قید و شرط و دوست داشتن یک فرد اطلاق شده‌است. این نوع از عشق بر اساس تصمیم و نه احساسات شکل می‌گیرد.
عشق با وقار - نوعی رفتار مودبانه و موقرانه که در اواخر قرون وسطی در مورد خانم‌ها و عاشقان آن‌ها به کار می‌رفت.
عشق دروغین - نوعی عشق نادرست با هدف کسب مادیات (می توان مفهوم عشق را برای این نوع، قائل نشد)
عشق جنسی (eros) - میل جنسی نسبت به یک فرد
عشق به خانواده - عشق به افراد خانواده و مهربانی به آنها
عشق آزاد - رابطه جنسی بر اساس انتخاب فرد که محدود به ازدواج نمی‌شود
شیفتگی - در عهد جدید به معنای عشق احساسی مشروط به کار می‌رود یعنی «دوستت دارم چون…»
عشق افلاطونی – یک رابطه نزدیک که در آن رابطه جنسی وجود ندارد یا سرکوب یا محدود شده‌است.
عشق ظاهری - رابطه عاشقانه‌ای که در آن پختگی لازم وجود ندارد و «راستین» نیست. این کلمه دارای بار معنایی منفی است و تأکید دارد که عشق در دوران جوانی معمولاً کمتر راستین و واقعی است.
عشق به مذهب - تعهد و دوست داشتن خدا یا مذهب
عشق رومانتیک ـ علاقه‌ای که ترکیبی از صمیمیت و میل جنسی است.
عشق راستین - عشق بدون قید و شرط یا انگیزه خاص. دوست داشتن فرد فقط به خاطر خود و نه رفتارها یا عقایدش. همچنین به عشق بی‌قید و شرط اشاره دارد.
عشق یک طرفه - مهر عاطفه‌ای که یک طرفه‌است.
شهوت - عاطفه بر اساس شهوت و تمایل به ارضای نفس.
عشق لحظه‌ای - عشقی که در لحظه‌ای که فرد برای اولین بار با فردی تماس می‌گیرد به وجود می‌آید. از این عشق به مراتب در داستان‌ها و ادبیات یاد شده‌است و به “ love at first sight ” معروف است.
عشق مستلزم فداکاری - فداکاری و گذشتن از جان یا چیز با ارزش دیگری برمبنای عشق.
عشق اساطیری - به عشق‌های داستانی و سرشار از شور و هیجان به معشوق رسیدن عشق اساطیری می‌گویند
تقسیم‌بندی انواع عشق

عشق طبعی و عشق روحانی و عشق الهی - در عشق طبعی عاشق معشوق را از برای خود خواهد. در عشق روحانی عاشق معشوق را هم از برای خود و هم از برای معشوق خواهد. در عشق الهی عاشق معشوق را نه برای خود بلکه برای معشوق می‌خواهد.
عشق حقیقی و عشق مجازی - عشق مجازی از حسن صوری پیدا می‌شود و مانند آن ناپایدار است. از این عشق حاصلی جز بقای نسل باقی نمی‌ماند. این عشق از تصعید و تلطیف میلی جنسی پیدا می‌شود. اما عشق حقیقی یا عشق الهی، فیض و جذبه‌ای است که از طرف معشوق مطلق، بر دل عاشق صادق فرود می‌آید.
عشق عرفانی
اروس (eros): عشق شهوانی - عشق به زیبایی - فاقد منطق - عشق فیزیکی که به‌واسطه جذابیت و کشش‌های جسمانی یا ابراز آن به‌طور فیزیکی نمایان می‌گردد -همان عشق در نگاه اول - با شدت آغاز شده و به سرعت فروکش می‌کند.
لودوس (ludus): عشق تفننی - این عشق بیشتر متعلق به دوران نوجوانی است - عشق‌های رمانتیک زودگذر - لودوس ابراز ظاهری عشق است - کثرت گرا نسبت به شریک عشقی - به اصطلاح فرد را تا لب چشمه برده و تشنه بازمی‌گرداند -رابطه دراز مدت بعید بنظر می‌رسد.
فیلو (philo): عشق برادرانه - عشقی که مبتنی بر پیوند مشترک است -عشقی که بر پایه وحدت و همکاری بوده و هدف آن دستیابی به منافع مشترک است.
استورگ (storge): عشق دوستانه - وابسته به احترام و نگرانی نسبت به منافع متقابل - در این عشق همنشینی و همدمی بیشتر نمایان است - صمیمانه و متعهد- رابطه دراز مدت است - پایدار و بادوام - فقدان شهوت.
پراگما (pragma): عشق منطقی - این مختص افرادی است که نگران این موضوع می‌باشند که آیا فرد مقابلشان در آینده پدر یا مادر خوبی برای فرزندانشان خواهند شد؟ عشقی که مبتنی بر منافع و دورنمای مشترک است - پایبند به اصول منطق و خردگرا است - همبستگی برای اهداف و منافع مشترک.
مانیا (mania): عشق افراطی - انحصارطلب، وابسته و حسادت‌برانگیز - شیفتگی شدید به معشوق - اغلب فاقد عزت نفس -عدم رضایت از رابطه - مانند وسوسه می‌ماند و می‌تواند به احساسات مبالغه‌آمیز و افراطی منجر گردد - عشق دردسر ساز - عشق وسواس گونه.
اگیپ (agape): عشق الهی - عشق فداکارانه و از خودگذشته-عشق نوع‌دوستانه (تمایل انجام دادن کاری برای دیگران بدون چشمداشت) - عشق گرانقدر
ساغر (saghar): ترکیبی از با ارزشترین عشق‌ها -دیوانگی-جنون (تمام لحظات به یاد معشوق بودن)-بی خوابی و کابوس شبانه-
عشق عرفانی

مقالهٔ اصلی: عشق عرفانی
عشق از مسائل بنیادین عرفان و تصوف اسلامی است، چندانکه بدون در نظر گرفتن آن، عرفان و حکمت متعالیه قابل فهم نیست. البته عشق از مقولاتی است که تعریفش به ذات، نامیسر است و کنه‌اش در غایت خفا و پوشیدگی است.
عشق از مصدر عَشق(=چسبیدن و التصاق) است. به گیاه پیچک عَشَقه گویند زیرا بر تنه درخت می‌پیچد و بالا می‌رود و آن را خشک می‌کند؛ و این تمثیل حالت عشق است که بر هر دلی عارض شود احوال طبیعی او را محو می‌کند.
مورخان از رشد تدریجی تصوف سخن گفته‌اند که باعرفان زهدی و خوفی آغاز و به‌تدریج به عشق و دل‌سپردگی تبدیل می‌شود و سرانجام بر معرفت و شناخت باطنی تأکید می‌کند. نویسندگان زیادی دربارهٔ عشق نوشته‌اند از رابعه وحلاج تا غزالی و به خصوص برادرش احمد غزالی و بعدها عین القضات همدانی و عطار نیشابوری، اما ابن عربی و جلال الدین محمد مولوی، هرچند در دو جریان متفاوت، در صدر شرح دهندگان عشق بوده‌اند.[نیازمند منبع]
عشق در کلام بزرگان صوفیه > عشق در نزد غربی‌ها و مقایسه آن با نظر صوفیه

«عشق در ذهن غربیان معمولاً به عنوان کششی تلقی می‌شود که موجب محبت انسان به همنوعان او می‌گردد و در نوع عالی آن باعث جلب افراد انسان به سوی حقیقت است. از نظر غربی‌ها عاشق باید بیاموزد که چگونه دوست داشته باشد. اما این نحوه تلقی برای صوفیه بسیار ابتدایی است. عشق برای صوفی از جمله عواطف نیست، بلکه جذبه‌ای است الهی. در تصوف وقتی صحبت از عشق الهی به میان می‌آید منظور کششی است که از جانب حق متوجه صوفی می‌شود و صوفی را به حق می‌کشاند؛ بنابراین تأکید نه بر کوشش عاشق بلکه بر کشش حق است. به همین دلیل صوفیه گفته‌اند که: عشق آمدنی است و مانند سیلی است خروشان، و صوفی منتظر است تا این سیل در رسد و او را با خود ببرد. به قول مولوی:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| عاشقان در سیل تند افتاده‌اند  |  |  برقضای عشق دل بنهاده‌اند |