هارون یشایایی
زندگی

هارون یشایایی مشهور به پرویز  سوم شهریور سال ۱۳۱۴ در تهران در یک خانواده مذهبی یهودی به دنیا آمد. پدر او موشه حییم نام داشت که در محله عودلاجان به قصابی اشتغال داشت. پدر او در سن کودکی وی در سن ۴۴ سالگی به دلیل ابتلا به کزاز درگذشت و مسئولیت نگهداری از هارون و پنج برادر و سه خواهرش به عهدهٔ مادر آن‌ها گذاشته شد. او تحصیلات ابتدایی را در مدرسه اتحاد (آلیانس) پایین در محله عودلاجان و در مدرسه  نور صداقت که متعلق به میسیونرهای مسیحی بود  و متوسطه را در مدرسه اتحاد (آلیانس) به پایان برد.
آن دوران همراه بود با جنبش ملی شدن صنعت نفت و او و دوستان یهودی خود در مدارس اتحاد به مبارزه با گروههایی نظیر سومکا و گروههای پان ایرانیست و ملی گرا پرداخت. در سال ۱۳۳۰ به عضویت نشریه “بنی آدم” به سردبیری لقمان صالح، وابسته به گروهی از یهودیان که در راستای تفکرات حزب توده فعالیت داشتند، درآمد. اولین بار او در سال ۱۳۳۰ به جرم فعالیتهای سیاسی زندانی شد و نه ماه زندانی بود. این دستگیری در زمانی اتفاق افتاد که یشایایی در حال فروختن روزنامه های حزب توده در چهارراه استانبول بود که توسط ماموران ساواک دستگیر شد. به دلیل صغر سن او به دارالتادیب منتقل شد.  در نهایت به دلیل درگیریهای زیاد بین یشایایی و گروه های مخالف، از مدرسه آلیانس اخراج شد.  در این زمان دوستی اولیه بین یشایایی و بیژن جزنی که از افراد رده بالای جوانان حزب توده بود شکل گرفت. جزنی و یشایایی به شدت از محمد مصدق حمایت میکردند. در زمان کودتای ۲۸ مرداد یشایایی و سایر دوستان کمونیست او منتظر اعلام جنگ بر علیه سلطنت طلبان بودند. ولیکن در نهایت جنگ اتفاق نیفتاد و مصدق تسلیم شد.  بعد از کودتا جزنی و یشایایی هر دو دستگیر شده و مدتی را در زندان قصر سپری کردند.
کمی بعد در رشته فلسفه و علوم اجتماعی وارد دانشگاه تهران شد. او به همراه بیژن جزنی وارد دانشگاه شد و در سال ۱۳۳۴ به همراه جزنی موسسه تجارتی پرسپولیس را راه اندازی کرد و به کار در زمینه‌ی سینما و ساختن اسلاید و فیلم های تبلیغاتی و تجارتی مشغول شدند. جزنی در خانواده ای متولد شده بود که بیشتر اعضای آن تمایل زیادی به حزب توده داشتند.
هارون یشایایی را بنیان‌گذار تولید تبلیغات ویدیویی در ایران معرفی کرده‌اند.  
اولین فیلم تبلیغی آدامس خروس نشان توسط موسسه پرسپولیس تولید شد. در این زمان علی حاتمی و عباس کیارستمی نیز  چندین تیزر تبلیغاتی برای موسسه پرسپولیس ساختند و روابط صمیمی با یشایایی داشتند.
در این زمان ساواک اجازه برگزاری جلسات به حزب توده نمیداد و بسیاری جلسات حزب توده به عنوان عروسی قلابی برگزار میشد. یشایایی در هنگام ورود به یکی از این عروسیها بار دیگر دستگیر و دو ماه زندانی شد. 
پس از مدتی سازمان کوچک پرسپولیس به موسسه‌ی بزرگ تبلی‌فیلم تبدیل شد.
در سال ۱۳۴۶ جزنی کم کم شروع به تبلیغ مبارزه مسلحانه بر علیه شاه نمود. او به صورت مخفیانه یک سازمان مسلحانه مارکسیستی تشکیل داده بود. در سال ۱۳۴۹ جزنی به فدائیان خلق ملحق شد و از او به عنوان پدر معنوی فدائیان نام برده میشود و بسیاری مقالات او نظیر "تاریخ سی ساله ایران" در بین فدائیان توزیع میشد. ولیکن جزنی در سال ۵۳ اعدام شد و یشایایی از روز اعدام او به عنوان "تلخ ترین روز زندگی خود" نام برده است. ساواک اعلام کرد که او در حین فرار تیر خورده است ولیکن یشایایی میدانست که جزنی تیرباران شده است.
دوران تحصیلات دانشگاهی هم نیز با عضو شدن در کمیته دانشجویان سیاسی، فعالیت گسترده ای را پیگیری نمود، ضمن آنکه بازداشت های متعدد و محرومیت های تحصیلی با یک وقفه نسبتا طولانی طی این دوران را برای وی پدید آورد. بالاخره در سال ۱۳۴۹ موفق به اخذ مدرک فوق لیسانس در رشته فلسفه از دانشگاه تهران شد.
در سال ۱۳۴۱ او در دانشگاه تهران سازمان دانشجویان یهود ایران را بنیان گذاشت که این سازمان تا به امروز به حیات خود ادامه داده است. در سال ۱۳۴۳ و در دوران دانشجویی با فریده پوراتیان که دانشجوی مددکاری بود ازدواج کرد.
بهمن ۱۴۰۱ کتاب "هارون یشایایی" به روایت ناصر فکوهی توسط نشر گهگاه منتشر شد که درباره‌ی موضوعاتی چون محله عودلاجان تهران، زیست یهودیان در این محله، تحصیل در مدارس اتحاد و دانشگاه تهران و فعالیت‌های اجتماعی و فرهنگی هارون یشایایی می‌گوید.