stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
بازپس‌گیری هرمز
مفاد قرارداد با انگلیسی‌ها

در هشتم ژانویه ۱۶۲۲ (۱۰۳۱ قمری) قراردادی بین امام قلیخان و ادوارد مانوکس نماینده کمپانی هند شرقی در میناب به امضاء رسید که شامل پنج ماده بود:
ناوگان انگلیسی سربازان ایرانی را به هرمز حمل و با آنان در فتح جزایر اشغالی پرتغال مساعدت خواهند کرد و غنایم جنگی به تساوی میان طرفین تقسیم خواهد شد.
قلعه هرمز مشترکاً به تصرف نیروی دو دولت در خواهد آمد.
اسیران جنگی مسیحی به انگلیسی‌ها و اسیران مسلمان به ایرانیان تسلیم خواهند شد.
هزینه لشکر کشی را طرفین به تساوی خواهند پرداخت.
از کالاهای انگلیسی بجز آنچه برای شاه و حاکم فارس فرستاده می‌شود حقوق گمرکی اخذ خواهد شد.
روز ملی خلیج فارس

اهمیت این واقعه و اثر گذاری آن بر تحولات منطقه و اثر آن بر افول امپراتوری پرتغال آنقدر مهم بوده که ایران این روز را روز ملی خلیج فارس نام گذاری کرده‌است.
حمله به قلعه پرتغالی‌ها در جزیره هرمز
رابرت زمکیس

| رابرت زِمِکیس | رابرت زِمِکیس |
| --- | --- |
زِمِکیس در ۲۰۱۵: زِمِکیس در ۲۰۱۵
زادهٔ: ۱۴ مهٔ ۱۹۵۲ ‏(۷۲ سال) شیکاگو، ایلینوی، ایالات متحده آمریکا
ملیت: آمریکایی
پیشه: کارگردانی، نویسندگی، تهیه‌کنندگی
سال‌های فعالیت: ۱۹۸۷–اکنون
همسر(ها): ماری الن ترینور (۱۹۸۰–۲۰۰۰) لزلی هارتر (۲۰۰۱–اکنون)
جوایز: جایزه اسکار بهترین کارگردانی سال ۱۹۹۴ برای فیلم فارست گامپ
رابرت زِمِکیس (به انگلیسی: Robert Zemeckis) (زادهٔ ۱۴ مهٔ ۱۹۵۲) کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس و تهیه‌کنندهٔ آمریکایی برندهٔ جایزهٔ اسکار است.
حرفه

رابرت زمکیس دورهٔ کارگردانی‌اش را با دو فیلم کمدی می‌خواهم دستت را بگیرم (۱۹۷۸) و ماشین‌های مستعمل (۱۹۸۰) آغاز کرد.
سپس فیلم عشق‌بازی با سنگ را ساخت که برای او دروازه‌ای بود به‌سوی فیلم‌هایی که بعداً ساخت؛ فیلم‌های هیجانی و تخیلی.
فیلم‌های بعدی او در زمینهٔ ماجراجویی سه‌گانه بازگشت به آینده هستند: بازگشت به آینده (۱۹۸۵)، بازگشت به آینده قسمت ۲ (۱۹۸۹) و بازگشت به آینده قسمت ۳ (۱۹۹۰).
بعد از فیلم فانتزیِ مرگ درخور اوست (۱۹۹۲) زمکیس موفق‌ترین فیلم خود، فارست گامپ (۱۹۹۴) را با بازی تام هنکس ساخت که در سالِ ساختِ آن (۱۹۹۴) از دو رقیب قدرتمند خود (فیلم‌های  پالپ فیکشن از کوئنتین تارانتینو و فیلم رستگاری در شائوشنک از فرانک دارابونت) جلو زد و ۶ جایزهٔ اسکار، از جمله بهترین فیلم سال و بهترین کارگردانی را نصیب زمکیس کرد.
بعد از فیلم فارست گامپ، زمکیس از تام هنکس در دو پروژهٔ دیگر، یعنی دورافتاده (۲۰۰۰) و قطار سریع‌السیر قطبی (۲۰۰۵) استفاده کرد.
دیگر اثر زمکیس، فیلم بندباز با بازی جوزف گوردون لویت است که در سال ۲۰۱۵ منتشر شد.
جوایز و افتخارات > جوایز اسکار

| سال  | نام فیلم  | کارگردان  | نویسنده  | تهیه‌کننده  | توضیحات  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱۹۷۸  | می‌خواهم دستت را بگیرم  | آری  | آری  | نه  |   |
| ۱۹۷۹  | ۱۹۴۱ (فیلم)  | نه  | آری  | نه  |   |
| ۱۹۸۰  | ماشین‌های مستعمل  | آری  | آری  | نه  |   |
| ۱۹۸۴  | عشق‌بازی با سنگ  | آری  | نه  | نه  |   |
| ۱۹۸۵  | بازگشت به آینده  | آری  | آری  | نه  | نامزد- جایزه اسکار بهترین فیلم‌نامه غیراقتباسی نامزد- جایزه بفتای بهترین نمایشنامه غیراقتباسی  نامزد- جایزه گلدن گلوب بهترین فیلم‌نامه  |
| ۱۹۸۸  | چه کسی برای راجر رابیت پاپوش دوخت؟  | آری  | نه  | نه  |   |
| ۱۹۸۹  | بازگشت به آینده قسمت ۲  | آری  | آری  | نه  |   |
| ۱۹۹۰  | بازگشت به آینده قسمت ۳  | آری  | آری  | نه  |   |
| ۱۹۹۲  | مرگ درخور اوست  | آری  | نه  | آری  |   |
| ۱۹۹۲  | تعدی  | نه  | آری  | executive  |   |
| ۱۹۹۴  | فارست گامپ  | آری  | نه  | نه  | جایزه اسکار بهترین کارگردانی جایزه بفتای بهترین کارگردانی جایزه گلدن گلوب بهترین کارگردانی  |
| ۱۹۹۶  | Tales from the Crypt Presents: Bordello of Blood  | نه  | story  | executive  |   |
| ۱۹۹۷  | تماس (فیلم ۱۹۹۷)  | آری  | نه  | آری  |   |
| ۱۹۹۹  | Robert Zemeckis on Smoking, Drinking and Drugging in the 20th Century: In Pursuit of Happiness  | آری  | نه  | نه  | Documentary  |
| ۲۰۰۰  | آنچه در زیر است  | آری  | نه  | آری  |   |
| ۲۰۰۰  | دورافتاده  | آری  | نه  | آری  |   |
| ۲۰۰۴  | قطار سریع‌السیر قطبی  | آری  | آری  | آری  |   |
| ۲۰۰۷  | بئوولف (فیلم ۲۰۰۷)  | آری  | نه  | آری  |   |
| ۲۰۰۹  | سرود کریسمس (فیلم ۲۰۰۹)  | آری  | آری  | آری  |   |
| ۲۰۱۲  | پرواز (فیلم ۲۰۱۲)  | آری  | نه  | آری  |   |
| ۲۰۱۵  | بندباز (فیلم ۲۰۱۵)  | آری  | آری  | آری  |   |
| ۲۰۱۵  | Doc Brown Saves the World  | آری  | آری  | نه  | Short film  |
| ۲۰۱۶  | متفقین (فیلم)  | آری  | نه  | آری  |   |
| ۲۰۱۸  | به مارون خوش آمدید  | آری  | آری  | آری  |   |
| ۲۰۲۰  | جادوگران (فیلم ۲۰۲۰)  | آری  | آری  | آری  | Filming  |
| ۲۰۲۱  | آشوب مدام  | نه  | نه  | آری  |   |
| سال | جایزه | رشته | عنوان | نتیجه |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| جوایز اسکار | ۱۹۸۶ | جایزه اسکار بهترین فیلم نامه غیر اقتباسی | بازگشت به آینده | نامزدشده |
| جوایز اسکار | ۱۹۹۵ | جایزه اسکار بهترین کارگردانی | فارست گامپ | برنده |
جوایز و افتخارات > جوایز گلدن گلوب

| سال | جایزه | رشته | عنوان | نتیجه |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱۹۸۶ | جوایز گلدن گلوب | جایزه گلدن گلوب بهترین فیلم نامه | بازگشت به آینده | نامزدشده |
| ۱۹۹۵ | جوایز گلدن گلوب | جایزه گلدن گلوب بهترین کارگردانی | فارست گامپ | برنده |
جوایز و افتخارات > جوایز بفتا

| سال | جایزه | رشته | عنوان | نتیجه |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱۹۸۶ | جوایز بفتا | جایزه بفتای بهترین فیلمنامه غیر اقتباسی | بازگشت به آینده | نامزدشده |
| ۱۹۹۵ | جوایز بفتا | جایزه بفتای بهترین کارگردانی | فارست گامپ | نامزدشده |
سولی‌پیر (خداآفرین)

village در 23x15px|border |alt=|link= ایران
| سولی‌پیر سولی پیر | سولی‌پیر سولی پیر |
| --- | --- |
village: village
استان‌های ایران: استان آذربایجان شرقی
شهرستان‌های ایران: شهرستان خداآفرین
بخش (تقسیمات کشوری): بخش مرکزی شهرستان خداآفرین
تقسیمات کشوری در ایران: دهستان کیوان
جمعیت (۲۰۰۶): جمعیت (۲۰۰۶)
 • کل: ۲۵
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۳:۳۰ (ساعت رسمی ایران)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۴:۳۰ (ساعت رسمی ایران)
سولی‌پیر یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان کیوان بخش مرکزی شهرستان خداآفرین واقع شده‌است.
شهرستان المراوعه

مکان در 23x15px|border |alt=|link= یمن
| Al Marawi'ah District | Al Marawi'ah District |
| --- | --- |
ناحیه: ناحیه
استان: استان حدیده
جمعیت (۲۰۰۳): جمعیت (۲۰۰۳)
 • کل: ۱۲۹۵۲۷
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۳ (زمان یمن)
ناحیهٔ المراوعة (به عربی: مدیریة المراوعة) یک ناحیه در یمن است که در استان حدیده واقع شده‌است.
خصوصیات

ناحیهٔ المراوعة ۱۲۹٬۵۲۷ نفر جمعیت دارد.
شهرستان بستراپ، تگزاس

مکان در 22px تگزاس, 23x15px|border |alt=|link= ایالات متحده آمریکا
| شهرستان بستراپ، تگزاس Bastrop County, Texas | شهرستان بستراپ، تگزاس Bastrop County, Texas |
| --- | --- |
شهرستان: شهرستان
موقعیت در تگزاس: موقعیت در تگزاس
ایالت:  تگزاس
تاریخ تاسیس: ۱۸۳۶
بخشداری: بستراپ
مساحت: مساحت
 • کل: ۲٬۳۲۰ کیلومتر مربع (۹۰۰ مایل مربع)
 • خشکی: ۲٬۳۰۱ کیلومتر مربع (۸۸۸ مایل مربع)
 • آب: ۲۰ کیلومتر مربع (۱۰ مایل مربع)
جمعیت (۲۰۱۰): جمعیت (۲۰۱۰)
 • کل: ۷۴٬۱۴۱
 • تراکم: ۳۲/کیلومتر مربع (۸۳/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی ۶- (CST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی ۵- (CDT)
بستراپ (به انگلیسی: Bastrop) شهرستانی در ایالت تگزاس است. در سرشماری سال ۲۰۰۰، جمعیت این شهرستان ۵۷٬۷۳۳ نفر اعلام شد. مرکز بستراپ شهر بستراپ است. شهرستان بستراپ در سال ۱۸۳۶ تأسیس شد.
جغرافیا

طبق اداره آمار آمریکا، این شهرستان مساحتی در حدود ۲٬۳۲۰ کیلومتر مربع دارد.
جغرافیا > شهرها

بستراپ
الگین
اسمیتویل
اقوام ساکن ایران

اقوام ایران به گروه‌های قومی که هم‌اکنون در کشور ایران زندگی می‌کنند گفته می‌شود. این اقوام، از گذشته‌های بسیار دور، در این کشور زندگی‌ می‌کرده‌اند که هر یک با فرهنگ خاص و گاه تفاوت‌های نژادی، نقش اساسی‌ در تاریخ و پیشبرد تمدن و فرهنگ ایرانی‌ داشته‌اند.
سرزمین ایران از ترکیب جمعیت‌های اتنیکی متنوعی تشکیل یافته و گوناگونی فرهنگی قابل توجهی را در عرصه‌های جغرافیایی از خویش به نمایش گذاشته است. آمارهای دقیقی از سهم قومیت‌های مختلف وجود ندارد. با این حال محققان بیان می‌کنند که گروه‌های اتنیکی فارس، تُرک آذربایجان و کُرد به ترتیب بیشتر تعداد جمعیت را به خود اختصاص می‌دهند. این سه گروه اتنیکی رقمی حدود ۵۰ درصد جمعیت ایران را تشکیل می‌دهند. بقیه جمعیت نیز شامل سایر گروه‌های قومی همچون بلوچ، عرب، گیلک، مازندرانی، لُر، لارستانی، لک، تات، تالش، سمنانی، ترکمن و… می‌شود.
ایران از جمله کشور‌هایی‌ است که به موجب برخورداری سطح بالایی از عدم مجانست اتنیکی در ساختار جمعیتی خود، فاقد یک گروه اتنیکی خاص تیتولار می‌باشد و از یک تنوع فرهنگی و تعدد زبانی برخوردار است که این تنوع و تعدد، تحت یک هویت ملی واحد مبتنی بر فرهنگ و زبان فارسی معیار، منسجم و یک‌نواخت گردیده است.
جامعه ایران علاوه بر تنوع قومی از نظر مذهبی‌ نیز تک‌شکل نیست و بعضی‌ اقوام هم اهل تشیع و هم اهل تسنن دارند. بیشترین فراوانی شیعیان به قوم گیلک و مازندرانی ها و فارس‌ و سپس تُرکهای آذربایجان و بیشترین فراوانی اهل تسنن به قوم بلوچ متعلق است. قوم کُرد توزیع متعادل‌تری را بین این دو مذهب نشان می دهد که نیمی از آنها اهل تشیع و نیمی دیگر اهل تسنن هستند.
دوزبانگی

هر ایرانی‌ وجود و حضور زبانها و سنتهای مختلف فرهنگی‌ در کشور را یک امتیاز برای کشور می‌‌شمارد. دوزبانگی و چندزبانگی پدیده‌ای جهانی است و تقریباً به ندرت می‌توان کشوری یافت که دست کم بخش کوچک از جمعیت آن به دو یا چند زبان تکلم نکنند. تحقیقات نشان می‌دهد که ۸۰ درصد جمعیت جهان دوزبانه یا چندزبانه هستند. بعضی از تحقیقات داخلی نشان می‌دهد که در ایران حدود ۷۵ درصد از کودکان در خانه به زبانی غیر از زبان فارسی صحبت می‌کنند. برخی از گویش‌هایی که به عنوان گویش‌های زبان فارسی قلم‌داد شده‌اند، تفاوت شدید با زبان فارسی معیار دارند و اغلب برای متکلمان زبان فارسی معیار قابل فهم نمی‌باشند، مانند گویش‌های آبادانی، دزفولی-شوشتری، بوشهری، بندری (هرمزگانی)، کرمانی، گویش‌های منطقه فارس، زبان‌های ایران مرکزی، یزدی، نائینی، نطنزی، شهر کُردی و بیرجندی.
فرهنگ

ایران، مردمی از اقوام گوناگون دارد که همگی، خود را دارای هویت ایرانی (ملی) می‌دانند و تاکنون، جشن‌های ملی ایران را پاس داشته‌اند. اعیاد و سوگواری‌های اسلامی نیز در این کشور بسیار رایج است. پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران، مراسم‌های اسلامی شکلی مجلل به خود گرفتند و هویت اسلامی، توسط حکومت تازه، پشتیبانی شد. در تاریخ ۴ اسفند ۱۳۸۸ (۲۳ فوریه ۲۰۱۰)، مجمع عمومی سازمان ملل متحد با تصویب قطعنامه‌ای روز ۲۱ مارس برابر با ۱ فروردین را در چارچوب مادهٔ ۴۹ و تحت عنوان فرهنگ صلح به عنوان روز جهانی نوروز به تصویب رسانده و در تقویم خود جای داد، طی این اقدام که برای نخستین‌بار در تاریخ این سازمان صورت گرفت، نوروز ایرانی به‌عنوان یک مناسبت بین‌المللی به رسمیت شناخته شد. این آیین باستانی ایرانی، توسط پیروان ادیان مختلف و در کشورهای دیگر نیز جشن گرفته می‌شود. این جشن به عنوان مهم‌ترین تعطیلات ایران شناخته می‌شود و از چهارشنبهٔ آخر سال که چهارشنبه‌سوری در آن برگزار می‌شود، آغاز شده و با تعطیلات یک هفته‌ای، به روز سیزدهم سال جدید می‌رسد که سیزده‌به‌در نام دارد و در آن، مردم به پیک‌نیک می‌روند.
فرهنگ > آشپزی و خوراک

آشپزی ایرانی اگرچه پس‌از ورود اسلام تأثیراتی از روش‌های آشپزی عربی و مردم شبه‌جزیره عربستان گرفته است اما به اندازهٔ زیادی محصول جغرافیا و محصولات خوراکی درون ایران است.
فهرست اقوام ساکن ایران

فارس‌ها
آذری‌ها
کُردها
لُرها
سمنانی‌ها
لارستانی‌ها
سیستانی‌ها
بلوچ‌ها
عرب‌ها
مازندرانی‌ها
گیلک‌ها
تالش‌ها
لک‌ها
ترکمن‌ها
تات‌ها
گرجی‌ها
ارمنی‌ها
آشوری‌ها
مندائی‌ها
قزاق‌ها
فهرست اقوام ساکن ایران > فارس‌ها

فارس‌ها بزرگ‌ترین جمعیت از لحاظ فرهنگی در ایران هستند. فارس‌ها در مناطق مختلف ایران دارای فرهنگ‌ها و گویش‌های گوناگون هستند. زبان فارسی زبان مشترک این گروه است که بیشترین گویشوران را در ایران دارد و به باور برخی از پژوهشگران، عامل تقویت کننده و پیوند دهنده سایر اقوام ایرانی است.
فهرست اقوام ساکن ایران > آذری‌ها

آذربایجانیها، یکی از پرجمعیت‌ترین گروه‌های قومی ایران هستند، که بیشتر در جهت شمال غربی کشور در حد فاصل غرب دریای مازندران تا دریاچه ارومیه حضور دارند. زبان مادری این مردم، ترکی آذربایجانی است، که ترکی، آذری و آذربایجانی نیز نامیده می‌شود، و ساختاری شبیه به ترکی استانبولی اما با لهجه نسبتاً متفاوت دارد. نیمی از آذربایجانی‌ها شهرنشین هستند. بزرگ‌ترین شهرهای آذربایجانی‌نشین به ترتیب؛ تهران، تبریز، ارومیه، اردبیل، زنجان، خوی و مراغه است، افزون بر این، مردم ترک آذربایجانی به صورت اقلیت‌های قابل توجهی، در شهرهای همدان و قزوین نیز سکونت دارند. بیشتر جمعیت ترکهای آذربایجانی شیعه مذهب و دارای فرهنگی ایرانی هستند. تغییر مذهب ایرانیان از سنی به شیعه توسط دودمان صفوی که آذری بودند صورت گرفت. اتنولوگ جمعیت گویشوران زبان ترکی آذربایجانی در ایران را در سال ۲۰۱۶ میلادی ۱۰٬۹۰۰٬۰۰۰ نفر برشمرده است و گسترش آن را در شمال غربی و مرکز ایران می‌داند.
لباس آذربایجانی یا لباس سنتی آذربایجانی، که از فرایندهای طولانی فرهنگ و دین و دیگر عوامل مردم آذربایجانی‌ها پدید آمده است، از نشانه‌های خاص آذربایجانی‌ها می‌باشد. از قرن بیستم به بعد، لباس آذربایجانی در شهرها کاربرد خود را از دست داده و حالت امروزی به خود گرفته است؛ ولی عموماً در مناطق عشایری و روستایی و مناطقی که اهالی آذربایجانی سکونت دارند، به مانند سابق کارکرد خود را حفظ کرده است.
موسیقی آذربایجانی به موسیقی سنتی مردمان آذربایجانی اطلاق می‌شود. هنرمندان آذربایجانی، با خلاقیت خود، موسیقی منحصربه فردی را می‌آفرینند؛ کسانی که این نوع موسیقی را به همراه سروده‌های خود به زبان ترکی آذربایجانی می‌خوانند، «عاشیق» خوانده می‌شوند. عاشیق‌ها در وصف آذربایجان و دلاوری‌های بزرگان آن، در مراسم جشن و عزاداری، سروده‌های زیبایی را به همراه موسیقی آذربایجانی می‌خوانند و مورد توجه مردم قرار می‌گیرند.
فهرست اقوام ساکن ایران > کُردها

کُردهای ایران، به مردم مناطقی از ایران گفته می‌شود که کُردزبان می‌باشند. کُردها پس از فارس‌ها و آذربایجانی‌ها، سومین گروه قومی عمده در ایران به‌شمار می‌آیند. کردها در استان‌های آذربایجان غربی، کُردستان، کرمانشاه، ایلام، گلستان، تهران، گیلان، قزوین و اردبیل به صورت تجمعی، ایلیاتی و گتوهای شهری حضور دارند. در استان‌های دیگر نیز به صورت پراکنده به چشم می‌خورند. به گونه‌ای که در شمال خاوری کشور بیشتر جمعیت شهرستان‌های قوچان، بجنورد، شیروان، درگز، جاجرم و اسفراین کُرد هستند. شهروندان کُرد همچنین سرتاسر مرزهای میانی ایران-ترکمنستان را که منطبق بر کپه‌داغ است، پوشش می‌دهند. به جز این دو قلم‌رو، کُردها در قسمت‌هایی از کرانه دریای مازندران شامل بخش‌هایی از شهرستان‌های هشتپر، کلاردشت، بهشهر، نوشهر و کُردکوی مستقرند. علاوه بر این جمعیت‌های کُرد در ورامین، کرج، هشتگرد، لوشان، خلخال و  به صورت تجمعی جای گرفته‌اند. به صورت جمعیت‌های استحاله‌یافته و ادغام‌شده، کُردها در مرکز ایران و استانهای اصفهان و یزد نیز حضور انبوه دارند (ایلهای گلباغی، خواجه‌وند، ضرابی و دنبلی).
با استناد به نقشه‌های جغرافیایی و برخی کتب می‌توان گفت که کُردها در شمال‌غربی و غرب، از حاشیه جنوبی رود ارس تا استان ایلام به صورت پیوسته و بدون فاصله، مرزهای بین‌المللی ایران را با کشورهای جمهوری خودمختار نخجوان، ترکیه، عراق و حکومت منطقه‌ای کُردستان، در اختیار دارند. اهمیت این پراکنش، به علت وجود شباهت‌های فرهنگی (زبان و نژاد) در آن سوی مرز بین‌المللی، دوچندان گردیده است.
کُردها با جمعیتی حدوداً ۷ تا ۸٫۵ میلیون نفری، ۱۰ درصد از اهالی ایران را تشکیل می‌دهند. بیشتر کُردهای ایران پیروی مذهب تسنن شافعی هستند اما در استان‌های کرمانشاه و ایلام بیشتر کُردها پیروی مذهب تشیع می‌باشند.
یکی از مهم‌ترین شاخصه‌های هویتی اقوام کرد، زبان کُردی می‌باشد. زبان کُردی زبانی است ایرانی و متعلق به گروه زبان‌های شمال غربی یا جنوب غربی این خانواده است و در گسترهٔ جغرافیایی خود، از گذشته تاکنون، به دلایل گوناگون از جمله شرایط جغرافیایی، طبیعی، اقلیمی، تاریخی، و سیاسی به شاخه‌ها و زیر شاخه‌های گوناگونی تقسیم شده است. از دیگر نمادهای برجسته قوم کُرد، لباس کُردی می‌باشد. پوشاک مردان و زنان کرد شامل تن‌پوش، سرپوش و پای‌افزار است. ساخت و کاربرد هریک از این اجزاء، بسته به فصل، نوع کار و معیشت و مراسم و جشن‌ها با یکدیگر تفاوت دارد. هرچند پوشاک نواحی مختلف کُردستان مانند مکریان، کرمانشاه، اورامان، گروس، پیرانشهر، سنندج، ایلام و … متفاوت است، اما از نظر پوشش کامل بدن، همه با هم یکسان هستند. ایل کُرد مدانلو زمانی زبان کُردی را به عنوان زبان مادری خود داشتند، اما اکنون زبان مازندرانی را به عنوان زبان اصلی خود پذیرفته‌اند. در همین راستا، ایل پازوکی در تهران، که ریشه در مناطق کُردزبان غرب ایران دارند، زبان فارسی را به‌طور کامل پذیرفته و زبان مادری خود را از یاد برده‌اند. این تحولات زبانی، به ویژه در میان اقوامی که در تماس مستمر با سایر گروه‌های زبانی و فرهنگی قرار داشته‌اند، قابل توجه است.
فهرست اقوام ساکن ایران > بلوچ‌ها

بلوچ‌ها یکی از اقوام ایرانی، و بیشتر ساکن استان سیستان و بلوچستان هستند. امروزه بیش از ۱٫۳ میلیون نفر از بلوچ‌های ایرانی در استان سیستان و بلوچستان، هرمزگان، کرمان، خراسان رضوی و خراسان جنوبی و بقیه در سایر استان‌های ایران به سر می‌برند.
دین بیشتر مردمان بلوچ اسلام، و اکثریت آن‌ها از اهل سنت، پیرو مذهب حنفی اند. هرچند اقلیتی از شیعه و فرقه ذکری نیز در بین آن‌ها وجود دارد. زبان بلوچی از زبان‌های ایرانی شاخهٔ شمال‌باختری است. پوشاک بومی مردم بلوچ با پشتوانه‌ای تاریخی، به‌عنوان یکی از نمادهای پوشاک اصیل ایرانی به‌شمار می‌رود که بهره‌گیری از آن، هنوز در طراح و رنگ‌های گوناگونی در میان این مردم، گسترش دارد. در دوران کنونی، این پوشاک در تابستان بیشتر سفید هستند و در زمستان نیز به رنگ تیره در می‌آیند. طراحی پوشاک، رنگ و تزئینات روی آنان، همانند سوزن‌دوزی‌ها، گوناگونی دارد.
فهرست اقوام ساکن ایران > عرب‌ها

عرب‌های ساکن ایران یکی از اقوام ایرانی هستند که در جنوب و جنوب غرب کشور و در بخش‌هایی از استان خوزستان ساکن‌اند. عرب‌های ساکن ایران بیشتر به گویش عربی خوزستانی که لهجه‌ای از عربی بین‌النهرینی است صحبت می‌کنند. بیشتر عرب‌های ایران در چهار استان خوزستان و هرمزگان و بوشهر و نواحی جنوبی استان ایلام و اندکی از آنان نیز در استان‌های خراسان رضوی و فارس پراکنده‌اند، با این حال بیشتر آنها در استان خوزستان ساکن هستند و عموماً شیعه دوازده امامی‌اند. البته عرب‌های سنّی مذهب نیز در ایران وجود دارند، اما درصد بسیار پایینی را شامل می‌شوند. تخمین زده می‌شود اعراب حدود دو و نیم میلیون نفر میلیون نفر معادل ۲٫۷۵ درصد از جمعیت ایران را تشکیل می‌دهند. مردم عرب خوزستان همچون دیگر مردم کشور ایران فرهنگ خاص خود را دارند و به تبعیت از دیگر مسلمانان، روز عید فطر از اهمیت و جایگاه بسیار بالاتری در فرهنگ عمومی ایشان برخوردار است و گرامیداشت این روز با هنجارها، رفتارها، و آداب و رسوم بسیاری همراه است. یکی دیگر از سنن کهن رایج در میان عربهای خوزستان مراسم گرگیعان است که هر ساله در پانزدهم ماه رمضان در اهواز اجرا می‌شود و در این شب، کودکان عرب با پوشیدن لباس‌های عربی به خیابان‌ها می‌آیند و کیسه‌های کوچکی که از قبل تهیه کرده‌اند را به گردن می‌آویزند و با خواندنِ سرودهای مردمی این شب، به در منزل همسایگان می‌روند و از آنان عیدی و شیرینی می‌گیرند. از دیگر مراسم بسیار مهم و رایج در بین عربها، می‌توان از مراسم قهوه خوری و دله قهوه نام برد که با آداب و تشریفات بسیار انجام می‌شود. عرب‌های خوزستان که در شهرهای مرکز و غرب و جنوب و جنوب شرقی خوزستان ساکن هستند، از دشداشه استفاده می‌کنند. دشداشه لباس است مردانه بلند و راحتی که معمولاً آن را با چفیه بین‌النهرینی (شماغ)، عقال و عبای عربی (بشت) می‌پوشند. دشداشه‌های گوناگون تفاوت جزئی دارند، مثلاً عرب‌های ایران و عراق دشداشهٔ یقه‌دار استفاده می‌کنند.
فهرست اقوام ساکن ایران > لرها

لرها قومی کهن هستند که بیشتر در استان‌های لرستان، چهارمحال و بختیاری، کهگیلویه و بویراحمد، خوزستان، فارس، بوشهر، ایلام و همدان ساکن هستند اما در استان‌های دیگر نیز حضور چشمگیر دارند. از شهرهای بزرگ لرنشین می‌توان به خرم‌آباد، بروجرد، نهاوند، ملایر، یاسوج، شهر کرد، ایذه، بهبهان، بندر گناوه، اهواز، نورآباد ممسنی، بوشهر و… اشاره کرد. لرها به سه دسته لرهای شمالی، بختیاری و لرهای جنوبی تقسیم می‌شوند. لرهای شمالی در استان لرستان، همدان، ایلام و بخش‌هایی از خوزستان سکونت دارند. لرهای بختیاری در استان‌های چهارمحال و بختیاری، لرستان، اصفهان و خوزستان ساکن هستند. لرهای جنوبی در استان‌های کهگیلویه و بویراحمد، فارس، بوشهر و خوزستان سکونت دارند.
البته لرها در کشور عراق نیز حضور چشمگیر دارند و حدود ۲ میلیون لر در کشور عراق در شهرهای خانقین و … زندگی می‌کنند. لباس محلی لرها چوقا (بختیاری)، شال و ستاره (محلی لرستان) است که بسیار لباس‌های محلی زیبای هستند. لرها فرهنگ غنی دارند و ریشه در تاریخ دارد به عنوان مثال گلونی که یک نوع شال محلی است قدمتی ۳ هزار ساله دارد. دین اکثر لرها اسلام و شیعه دوازده امامی است. لرها قدمتی دیرینه دارند و قدمت آنها نزدیک به ۶۰ هزار سال است. اسکلت‌های کشف شده در غار کلدر در شمال شهر خرم‌آباد به ۶۰ هزار سال تخمین زده شده است. لرها در طول تاریخ ۳ بار بر ایران مسلط شده‌اند؛ یک بار در زمان هخامنشیان که کورش بزرگ اصالتی بختیاری دارد، بار دوم در زمان حکومت زندیه که کریم خان زند اهل لرستان بوده است و یک بار دیگر هم در زمان سردار اسعد بختیاری که تا تهران را فتح کرده بود. از مهم‌ترین مراسمات لرها می‌توان به عید نوروز (سال نُو)، شب یلدا (شو چله )، خانه بهاری (بهار مالگه)، چوب بازی (چُو وازی) و … می‌توان اشاره کرد. غذاهای محلی لرها بسیار خوشمزه و دلپذیر هستند مانند: گِله بِریژ، جگر وَز، کشکینه، گِرده، زِیر برنجی و …. از اشخاص معروف قوم لر می‌توان به سردار اسعد بختیاری، بی بی مریم بختیاری، تیمسار بیرانوند، هادی چوپان و … اشاره کرد.
فهرست اقوام ساکن ایران > لک‌ها

لک‌ها قومی قدیمی هستند که از بازماندگان قوم کاسی نیز هستند. لک‌ها اکثریت در غرب ایران زندگی می‌کنند. لک‌ها در استان‌های لرستان، کرمانشاه، همدان و ایلام سکونت دارند و از شهرهای لک نشین می‌توان به نورآباد (دلفان)، نهاوند،کوهدشت، الشتر، چراودول، هرسین، کنگاور، بیرانشهر، صحنه، سرابله و بخش‌های از کرمانشاه و خرم‌آباد اشاره کرد. لکی زبان مردم لک است و بیش از ۳۰ هزار واژه و قدمت ۵ هزار ساله دارد.
زبان لکی یکی از زبانهای باستانی است که ارتباط و شباهت زیادی با زبان پهلوی دارد. بسیاری هنوز معتقدند که (ل) آن از لر و (ک) آن از کُرد گرفته شده است. اما صرف همجواری لکی با دو زبان لری و کُردی این نظریه را اثبات نمی‌کند و پژوهش‌های پژوهش‌گران مختلف بیانگر این مطلب است که همجواری آنها باعث شده است که این زبانها از هم تأثیر بپذیرند. آنچه مسلم است، کُرد و لر دو قوم آریایی اند و وجوه مشترک فرهنگی بین آنها فراوان است و شاید همین امر سبب گردیده است که برخی از نویسندگان آنها را به عنوان یک قوم قلمداد می‌کنند. اصولاً بررسی‌های مردم‌شناسی در این مناطق نشان می‌دهد که وجوه مشترک بین لرها لرستان به ویژه لک‌های شمال لرستان با طوایف استان کرمانشاه و ایلام چشمگیر است، اما هرچه به طرف شمال کرمانشاه و به سوی کردستان حرکت می‌کنیم، فاصله فرهنگی و زبانی شدت می‌یابد، تا جایی که این گروه زبان همدیگر را نمی‌فهمند.
فرهنگ لکی آغشته از قدمت فراوانی دارد که در غارهای شهرهای کوهدشت، هرسین از قدمتی چندین هزار ساله می‌گوید به‌طور مثال غار میرملاس در شهرستان کوهدشت و مفرغ نوعی از آلیاژ برنز زادگاهش در مناطق لک نشین به خصوص در شهرستان کوهدشت و نورآباد (دلفان) است و از فرهنگ لکی تقویم لکی می‌باشد که قدمتی چند هزار ساله دارد از فرهنگ لکی می‌توان به اشعار شاعرهای لک زبان اشاره کرد که چهل سرود لکی شاهنامه لکی و.. را به زبان لکی به نوشتار درآورده اند. از غذاهای اصیل لکی می‌توان گفت آش محبوب غرب ایران مناطق زاگرس نشین ترخینه، گِلَه بریژ، بِز بریژ، جِگَروَز و شیرینی برساق نان محلی ساجی، شلکینه و گردَه اشاره کرد. از مشاهیر لک می‌توان به کریم خان زند بنیان‌گذار حکومت زندیه گفت که شاهی عادل و نام نیکو از ایل زند لک بود. حکومت‌های لک تبار در طول تاریخ نامدار بوده به عنوان مثال حکومت‌های ایران باستان، پادشاهی کاسیان، پادشاهی الیپی و بعد از اسلام، حکومت زندیه و حکومت آل خروشیدیان (هم لک تبار، هم لر تبار) گواهی بر تاریخ این قوم اصیل ایرانی می‌باشد. لک‌ها اکثراً از دین اسلام و شیعه دوازده امامی پیروی می‌کنند اما برخی از آنها یارسان یا اهل حق هستند. مردم لک با جمعیت نزدیک به ۲ میلیون نفر در ایران زندگی می‌کنند که عده ای در استان‌های لرستان، کرمانشاه، همدان، ایلام به زبان محلی مناطق لک نشین (لکستان) زندگی می‌کنند که اکثریت لک زبانان ایران در این چهار استان سکونت دارند و عده ای دیگر از این قوم ایرانی در استان‌های خراسان: (رضوی)، (شمالی)، استان قزوین، استان قم، استان آذربایجان غربی (دهستان لکستان) و استان شیراز زندگی می‌کنند .
فهرست اقوام ساکن ایران > مازندرانی‌ها

مردم مازَنْدَرانی (به‌گونه کوتاه‌شده: مازَنی) یا مردم تَبَری یا مردم تَپوری (مازندرانی: مازِرونی (مازِنی) مردمون یا تَوِری مردمون یا تِپوری مردمون) یکی از اقوام ایرانی‌تبار هستند و به زبان مازندرانی سخن می‌گویند. آن‌ها یکی از کهن‌ترین اقوام ساکن در ایران هستند که در درازای چهار هزار ساله تاریخ تبرستان، هر چند به خاطر پیشینه تاریخی، تقویمی و زبان، ولی خود را جدای از ایران نمی‌دانستند.
این مردم در زبان مازندرانی به نام مازنی، مازرونی یا تبری/طبری خود را می‌شناسند در سرزمینشان طبرستان یعنی مازندران و گلستان بخش های بزرگی از استان های تهران و البرز و سمنان به صورت اکثریت زنده گی می‌کنند و در سایر مناطق ایران با جمعیت زیاد و کم در اکثریت استان‌های ایران به ویژه استان‌های گلستان، تهران، البرز، سمنان (ایل الیکایی) و قم ، اصفهان ، گیلان ،  خوزستان ، هرمزگان ، بوشهر ، قزوین ...... و سایر نقاط ایران؛ گسترده شده‌اند. مردمانی که امروزه اصالت مازندرانی دارند چه در استان مازندران و چه در استان‌های گلستان، سمنان و تهران و البرز جمعیتی بالغ بر ۷ هفت میلیون نفر دارند. دین و مذهب اکثریت مردم مازندرانی شیعه دوازده امامی است
فهرست اقوام ساکن ایران > گیلک‌ها

مردم گیلک قومی ایرانی‌تبار ساکن کرانه‌های جنوب غربی دریای مازندران هستند که ریشه در قوم باستانی ایرانی‌نژاد به نام گلای دارند و در سرزمینشان گیلان و به‌صورت اقلیت با جمعیت قابل توجه و زیاد  در استان‌های مازندران و تهران و البرز و قزوین و قم  و .... و سایر نقاط ایران زندگی می‌کنند. گیلک‌ها از شرق با مردم طبری یا مازندرانی‌ها، از غرب با تالش‌ها و از جنوب با تات‌ها همجوار هستند. گیلک‌ها به زبان گیلکی سخن می‌گویند که یکی از زبان‌های هندواروپایی از زبان‌های شمال غربی ایرانی است. محل سکونت‌شان از غرب به رضوانشهر و از شرق به تنکابن و از شمال به دریای کاسپین و از جنوب به الموت و طالقان می‌رسد و در نقاط مختلف به نام گیلک معروف است. اتنولوگ جمعیت گیلک‌ها در سال ۲۰۲۱، ۴/۶۰۰/۰۰۰، چهار میلیون ۶۰۰ هزار نفر برآورد کرده است اما طبق آمار های رسمی و بین المللی جمعیت واقعی مردم گیلک بالای ۵ پنج میلیون نفر بر آورد می شود . دین و مذهب اکثریت مردم گیلک شیعه دوازده امامی است .