نظریه مسئولیت جنگ امپراتور شووا
خلاصه > پاسخگویی در قبال جنایات جنگی ژاپن > شواهد مقصر بودن زمان جنگ

همچنین ببینید: تابوی گل داوودی
مورخانی که به درجه بالاتری از دخالت امپراتور در جنگ اشاره می‌کنند، بیان کرده‌اند که هیروهیتو مستقیماً مسئول جنایات جنگی ژاپن در جنگ دوم چین و ژاپن و در جنگ جهانی دوم بود. آنها گفته‌اند او و برخی از اعضای خاندان شاهنشاهی مانند برادرش یاسوهیتو، شاهزاده چیچیبو، پسرعموهایش شاهزاده‌ها شاهزاده سونیوشی تاکه‌دا و شاهزاده فوشیمی هیرویاسو و عموهایش شاهزاده‌ها شاهزاده کان این کوتوهیتو، شاهزاده یاسوهیتو آساکا، و شاهزاده ناروهیکو هیگاشیکونی، باید برای جنایت جنگی محاکمه می‌شدند.
در مطالعه ای که در سال ۱۹۹۶ منتشر شد، مورخ میتسویوشی هیمه‌تا گفت که سه خط‌مشی (سانکو ساکوسن ), راهبرد زمین سوخته ژاپنی، سیاست اتخاذ شده در جمهوری چین (۱۹۴۹–۱۹۱۲) که توسط خود امپراتور هیروهیتو تأیید شده است، به‌طور مستقیم و غیرمستقیم مسئول مرگ بیش از ۲٫۷ میلیون غیرنظامی چینی بود. در کتاب هیروهیتو و ساخت ژاپن مدرن، هربرت بیکس نوشته است «سانکو ساکوسن» نه تنها از نظر تعداد، بلکه در وحشیگری بسیار از قتل‌عام نانجینگ پیشی گرفته است. به گفته بیکس، «[این] عملیات نظامی باعث مرگ و رنج در مقیاسی غیرقابل مقایسه بیشتر از عیاشی کاملاً برنامه‌ریزی نشده قتل‌عام نانجینگ بود، که بعدها نماد جنگ شد.» در حالی که قتل‌عام نانجینگ برنامه‌ریزی نشده بود، بیکس نوشته: «هیروهیتو از کمپین‌های نابودی در چین که شامل سوزاندن روستاهایی بود که تصور می‌شد پناهگاه چریک‌ها بود، اطلاع داشت و آن را تأیید کرد.»
او علاوه بر احساس پشیمانی از نقش خود در جنگ، «با اجازه دادن به عناصر رادیکال ارتش برای هدایت جنگ کوتاه آمد». به همین ترتیب، در اوت ۲۰۰۰، لس آنجلس تایمز گزارش داد که مقامات ارشد دولت ایالات متحده کاملاً از نقش امپراتور در طول جنگ آگاه بودند.
به گفته تاناکا یوکی، بازنشستگی افتخاری استاد پژوهشی تاریخ در دانشگاه شهر هیروشیما، سوابق جنگ در مؤسسه ملی آژانس دفاع شواهدی را ارائه می‌دهد که هیروهیتو به شدت در ایجاد سیاست‌های جنگی نقش داشته است. تاناکا همچنین اظهار داشت که مجله دولتمردان ژاپنی کیدو کوایچی به‌طور غیرقابل انکاری ثابت می‌کند که هیروهیتو نقش مهمی در تصمیم‌گیری برای جنگ علیه کشورهای متفقین در دسامبر ۱۹۴۱ داشته است.
به گفته فرانسیس پایک، هیروهیتو عمیقاً درگیر عملیات نظامی بود و در کاخ امپراتوری توکیو یک اتاق جنگ را برای نظارت دقیق بر فعالیت‌های نظامی ژاپن اختصاص داده بود. پایک همچنین خاطرنشان کرد که منابع گسترده مورد نیاز برای به‌روزرسانی‌های منظم امپراتور اغلب شکایات مقامات نظامی را به همراه داشت. به گفته پیتر وتزلر، او در تصمیم‌گیری برای شروع جنگ و همچنین در سایر تصمیمات سیاسی و نظامی مشارکت فعال داشت. سلاح‌های گاز سمی مانند فسژن توسط واحد ۷۳۱ تولید می‌شد و با دستورهای خاصی که توسط خود هیروهیتو داده می‌شد و توسط رئیس ستاد ارتش مخابره می‌شد، استفاده از آنها مجاز بود. هیروهیتو ۳۷۵ بار در طول نبرد ووهان از اوت تا اکتبر ۱۹۳۸ استفاده از گاز سمی را مجاز کرد. وی از شیرو ایشی که رئیس واحد آزمایشات پزشکی و واحد ۷۳۱ بود با اهدای مدال خدمت ویژه تقدیر کرد.
تاکاهیتو، شاهزاده میکاسا، برادر کوچکتر هیروهیتو، به یومیوری شیمبون اطلاع داد که در طول سال ۱۹۴۴، او گزارش کاملی را در مورد جزئیات جنایات دوران جنگ توسط سربازان ژاپنی در چین تهیه کرده بود. وی تصریح کرد که مستقیماً در مورد این گزارش با هیروهیتو صحبت نکرده است، اما افزود که «زمانی که با او ملاقات کردم، وضعیت چین را به صورت ناقص گزارش کردم.» علاوه بر این، او به یاد می‌آورد که هیروهیتو یک فیلم تولید چین را به آنها نشان می‌دهد که جنایت‌های ژاپنی را به تصویر می‌کشد.
به‌طور رسمی، قانون اساسی امپراتوری، که تحت امپراتور میجی تصویب شد، قدرت کامل را به امپراتور داد. ماده ۴ مقرر می‌داشت: «امپراتور رئیس امپراتوری است و حقوق حاکمیت را در خود جمع می‌کند و طبق مقررات قانون اساسی حاضر اعمال می‌کند.» همچنین طبق ماده ۶ «امپراتور قوانین را تأیید می‌کند و دستور می‌دهد که آنها را ابلاغ و اجرا کنند» و ماده ۱۱ «امپراتور فرماندهی عالی ارتش و نیروی دریایی را دارد». به این ترتیب امپراتور رهبر ستاد کل امپراتوری بود.
به گفته باب تاداشی واکابایاشی از دانشگاه یورک (کانادا)، قدرت هیروهیتو تا سال ۱۹۴۵ به سه عنصر بستگی داشت: