رستم شاه غازی
اوضاع فرهنگی و شهرسازی

خاندان باوندی علاقهٔ فراوانی به ساخت بناهای عام المنفعهٔ عمومی داشتند. این اماکن عمومی از کاروانسرا و گرمابه تا دکان و بازار متفاوت بود. ثروت خاندان باوندی که اکنون برای شاه غازی به ارث مانده بود، پشتوانهٔ وی در ساخت چنین اماکنی بود. به‌طور مثال شاه غازی با استفاده از ارثی که از عمه‌اش به او رسید، اقدام به ساخت رباط‌ها، سنگ پشت‌ها و سایر اماکن عام‌المنفعه کرد. این اقدامات و ساخت و سازها موجب تحول در ساختار شهرهای قدیم طبرستان و تبدیل شدن روستاهای پیشین به شهرهای جدید شدند. نکتهٔ مهم این شهرها وجود بازار بود؛ پیش از این وجود بازار در تاریخ طبرستان کم بود. اقدامات شاه غازی محدود به طبرستان نبود و در دیگر نقاط مرکزی ایران نیز موقوفاتی از او باقی ماند. کاروانسرا، گرمابه، بازار، مسجد و مدرسه از مهم‌ترین اماکن وقفی بوده که شاه غازی رستم به ساخت آن در قلمروش پرداخت که برخی از این آثار تا امروز برپا هستند.
شاه غازی مدارس و کتابخانه‌هایی نیز تأسیس نمود که به احتمال فراوان تحت تأثیر نظامیه‌های سلجوقی بودند. او بخشی از اموال خود را وقف ساختن اماکن مورد استفادهٔ شیعیان، علی‌الخصوص طلاب شیعه امامیه، کرد. نمونهٔ آن ساخت مدرسه‌ای در محلهٔ زامهران ری بوده که امکانات و مایحتاج متولیان و فقهای آن هر سال از طبرستان تأمین می‌شد. متولی این مدرسهٔ شیعی با فردی به نام علی بن بابا بود و سدیدالدین حمصی از متکلمان شیعهٔ امامیه به عنوان مدرس آن برگزیده شد. این ابنیه، علاوه بر نقشی که در توسعهٔ ساختار شهری این عصر داشتند، اغلب اماکنی فرهنگی و محل تجمع علمای دینی شیعه بودند. شاید این اقدامات شاه غازی در ساخت اماکن عام‌المنفعه در راستای تعدیل چهرهٔ خشنی بوده‌باشد که از او در میان مردم تصور می‌شد و او را در میان مردم و بزرگان مملکت منفور کرده بود.
آثار فراوانی از شاه غازی رستم در پایتختش، ساری، باقی مانده‌است. در محلهٔ «گاوپوستی»، که ظاهراً مکان مدرسه‌ای بود که او ساخت، آب انباری نیز به نام شاه غازی وجود داشت. ابن اسفندیار از یک دارالکتب به نام شاه غازی در این شهر نام برده‌است. گویا میان سال‌های ۴۰۶ تا ۶۰۶ هجری، در محله گاو پوستی موزه، کتابخانه و مدرسه دایر بوده‌است. بنا بر گزارش‌های ابن اسفندیار، محلهٔ گاوپوستی مقبرهٔ چند تن از اسپهبدان باوندی بود و علاءالدوله علی هم در باغ قصر حسام‌الدوله شهریار درگذشت و او را در همین باغ که در محله گاوپوستی بود، به خاک سپردند. بعدها شاه غازی هم در همین محله دفن شد و نام محلهٔ گاوپوستی به «محلهٔ شاه غازی» تغییر کرد. ابن اسفندیار شخصاً از مقبرهٔ شاه غازی در سال ۱۲۷۶ هجری بازدید کرده‌است. مسجدی با نام شاه غازی هنوز در خیابان ۱۸ دی ساری وجود دارد، که نام رسمی آن را به «امام سجاد» تغییر داده‌اند. حدود ناحیهٔ شاه غازی از طرف شمال به ۱۸ دی، از جنوب به محلهٔ عباس خانی (چراغ برق فعلی)، از شرق به آب انبار نو و از طرف غرب به میدان ساعت بود.
ساری در این دوره دارای چندین بازار و یک بارو بود و دورادور آن خندقی حفر کردند. با رشد شهرنشینی، آب انبار، پل و بناهای عام‌المنفعه بسیاری در آن ایجاد شد و ساختار شهری آن در عصر سلجوقی به تعریف و معیار شهرهای معاصرش نزدیک شد. درحالی که تا پیش از رشد تجارت در طبرستان، اغلب شهرهای طبرستان ویژگی‌های شهری چون مسجد، کتابخانه و آب‌انبار نداشتند. از ویژگی‌های یک شهر در ایران قرون میانه وجود عناصری چون «دارالحکومه»، که وظیفهٔ ادارهٔ شهر را داشت، «شارستان»، که محل زندگی بزرگان شهر بود، «کهن دژ» یا «ارگ» که امنیت نظامی شهر را تعیین می‌کرد، میدان، بازار و مسجد جامع که در مرکز شهر قرار داشته و قلب اقتصادی شهر محسوب بودند و در نهایت حومهٔ شهر که نواحی کشاورزی و محل زندگی قشر پایین جامعه بود.