stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ابراهیم پورداوود
آثار > بخش‌های مختلف مجموعهٔ گزارش اوستا

گات‌ها (بمبئی، ۱۳۰۵)، نخستین بخش از اوستاست که جزو مجموعهٔ یسنا به‌شمار می‌آید. آن را انجمن زرتشتیان ایرانی بمبئی و ایران لیگ چاپ کرده، و به دستیاری دینشاه ایرانی به دو زبان پارسی و انگلیسی فراهم آمده‌است.
یشت‌ها (بمبئی، ۱۳۰۷)، بخش نخستین مجموعهٔ یسناست و دیباچهٔ آن به دستیاری دینشاه ایرانی به انگلیسی ترجمه شده‌است.
یشت‌ها (بمبئی، ۱۳۱۰)، بخش دوم از مجموعهٔ یشت هاست.
خرده‌اوستا (بمبئی، ۱۳۱۰)، گزارش و ترجمهٔ آخرین بخش اوستاست.
یسنا (بمبئی، ۱۳۱۲)، بخش نخست.
یسنا (تهران، ۱۳۳۷)، بخش دوم مجموعهٔ یسناست و گفتارهایی دربارهٔ موضوعات تاریخی را نیز در بر می‌گیرد.
گات‌ها (بمبئی، ۱۳۲۹)، دومین گزارش بخش نخست است.
یادداشت‌های گات‌ها (تهران، ۱۳۳۶)، توضیحاتی دربارهٔ واژه‌های اوستایی این بخش است.
ویسپرد (تهران، ۱۳۴۳)، بخش دیگری از کتاب اوستاست که به کوشش بهرام فره‌وشی چاپ شده‌است.
وندیداد، که جزو آثار منتشرنشدهٔ اوست.
آثار > آثار منثور و تحقیقات ادبی

ایرانشاه (بمبئی، ۱۳۰۴)، در شرح مهاجرت زرتشتیان ایران به هند.
خرمشاه (بمبئی، ۱۳۰۵)، بخشی از سخنرانی‌های پورداوود دربارهٔ آیین و کارنامهٔ زبان باستان ایرادشده در هند.
گفت‌وشنود پارسی (بمبئی، ۱۳۱۲)، کتاب درسی برای آموختن زبان پارسی به هندوها.
سوشیانس (بمبئی، ۱۳۰۶)، رسالهٔ کوچکی که در آغاز به شکل سخنرانی ایراد شده بود.
فرهنگ ایران باستان (تهران، ۱۳۲۶)، گفتارهایی دربارهٔ فرهنگ ایران باستان و برخی واژه‌های ایرانی.
هرمزدنامه (تهران، ۱۳۳۱)، دربارهٔ گیاهان خوراکی و دارویی و نیز واژه‌شناسی.
آناهیتا یا پنجاه گفتار (تهران، ۱۳۴۳)، شامل مقاله‌هایی دربارهٔ تاریخ و تمدن و زبان ایرانیان.
خوزستان ما (تهران، ۱۳۴۳)، رسالهٔ کوچکی دربارهٔ سرزمین ایلام و اقوام خوز که از اسناد مهم تاریخ خوزستان است.
بیژن و منیژه (تهران، ۱۳۴۴)، گزیده‌ای از شاهنامهٔ فردوسی همراه با پیش‌گفتاری دربارهٔ فردوسی، دقیقی و شاهنامه.
فریدون (تهران، ۱۳۴۶)، گزیده‌ای از شاهنامهٔ فردوسی با توضیحات و حواشی از پورداوود.
زین ابزار (تهران، ۱۳۴۷)، تاریخچه‌ای از سلاح‌های کهن ایرانی.
ترجمهٔ کیمیای سعادت امام محمد غزالی.
شعرها

پورداوود از همان آغاز مکتب به سوی شاعری کشش داشت. در هنگام کودکی او نوحه‌سرایی رواج داشت و او هم نخستین شعرهایش را در قالب مرثیه سرود. در رشت در زمان سوگواری دسته‌های سینه‌زنی شعرهایش را می‌خواندند.
پوراندخت‌نامه (دیوان اشعار شامل قصاید، غزلیات، مسمط‌ها و ترجیع بندها) (۱۳۰۶، انتشارات انجمن زرتشتیان ایرانی، بمبئی)
یزدگرد شهریار (منظومه‌ای به یادبود جشن هزاره فردوسی شامل ۱۹۷ بیت سروده شده در ۱۳۰۷ در بمبئی)
یکی از سروده‌های پور داوود، سرود مزدیسنا نام دارد که در مهرماه ۱۳۱۰ سروده شده و اولین بار با صدای جواد بدیع‌زاده خوانده شده‌است و همچنان در آموزشگاه‌های زرتشتیان در هندوستان و ایران همخوانی می‌شود. بیت‌های آغازین این سرود چنین است:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| بامداد شد بانگ زد خروس |  | از سرای شه برزدند کوس |
| چرخ شست نک روی آبنوس |  | موبدا تو هم خیز و روی شو |
| خوان اشم وهو، گو یتا آهو |  | گو یتا آهو، خوان اشم وهو… |
چکامه‌ای در گزارش گات‌ها، سروده فروردین ۱۳۱۶ در برلین
دو چکامه و دو غزل که ادوارد براون در هنگام نام بردن از پورداوود در کتاب خود تاریخ ادبیات در سال ۱۹۱۳ بازگو می‌کند.
قطعهٔ کشاورز، سروده ۱۹۱۴ در پاریس با مطلع:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| چرا ای کشاورز ای رنجبر |  | شده رنج کار تو بی برگ و بر |
| تو را نیست جز کهنه کاشانه‌ای |  | فروریخته واژگون خانه‌ای… |
شعرهای پراکنده‌ای از او در کتاب‌های دیگران یاد شده‌است.
بازنشر آثار

آثار ادبی ابراهیم پورداوود توسط برخی از سازمان‌ها و مراکز در ایران بازنشر شده‌است:
بازنشر اثر ابراهیم پورداوود در سایت مؤسسه فرهنگی و اطلاع‌رسانی تبیان
بازنشر اثر ابراهیم پورداوود در سایت مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی
عقاید > مذهب

پورداوود دوستدارِ ایران و تاریخ کهنش بود و همهٔ زندگی علمی‌اش در همین جهت بود. هنگامی که از او در مورد دین و مذهبش می‌پرسیدند می‌گفت: «اگر پرسی ز کیش پورداوود/جوان پارسی ایران پرستد». با این وجود، او در خانواده‌ای مسلمان به دنیا آمده‌بود، هیچگاه تغییر مذهب نداد، و در آلمان به شیوهٔ اسلامی ازدواج کرد. بعدها پیشنهاد اختصاص زمینی برای آرامگاهش توسط زرتشتیان را رد کرد و سرانجام در رشت به شیوهٔ اسلامی دفن گردید.
عقاید > دیدگاه سیاسی و اندیشه

پورداوود ملّی‌گرا و میهن‌پرست بود. او همچنین ضدّ سلطنت قاجار بود و چون برخی دیگر از ایرانیان او را بیگانه می‌دانست، چنان‌که در پوراندخت‌نامه در شعر «اندر سپری شدن روزگاری شهریاری آل قاجار» چنین سرود:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| از پیک نوید آمد هان گوش فرادار |  | کاحمد شهِ ایران شد از تخت نگونسار |
| اورنگ شهی پاک شد از دیو تبهکار |  | وز راهزن و ترکمن دودهٔ قاجار |
| زین مژده به درگاه خداوند سپاس آر |  | کز خجلت آن ننگ برستیم دگربار… |
پورداوود در سال‌هایی که با سخت‌کوشی بسیار سرگرم انجام پژوهش‌های بنیادین و گسترده خود بود و دریچه‌ای نو بر روی ایرانیان گشود تا پیشینه دیرینه خود را بهتر بشناسند، از زخم‌زبان‌ها در امان نبود. زمانی که او در سال ۱۳۴۴، دو داستان از شاهنامه را به خواست شرکت نفت ایران چاپ کرد، جلال آل‌احمد به‌سختی بر او تاخت و آن مرد فرزانه و بی‌مانند را به تعصب نژادی و فرهنگی متهم کرد! درحالی‌که آل‌احمد شاگرد پورداوود در دانشکده ادبیات دانشگاه تهران بود و از دانش استادش نکته‌ها آموخته بود.
ابراهیم پورداوود
تشییع جنازه پورداوود
آرامگاه استاد پورداوود در سبزه میدان رشت
دراباک

Unincorporated city
| دراباک | دراباک |
| --- | --- |
Unincorporated city: Unincorporated city
دراباک: دراباک
Drøbak from harbor area: Drøbak from harbor area
دراباکLocation within Norway: دراباکLocation within Norway
مختصات: ۵۹°۴۰′ شمالی ۱۰°۳۸′ شرقی﻿ / ﻿۵۹٫۶۶۷°شمالی ۱۰٫۶۳۳°شرقی﻿ / 59.667; 10.633: مختصات: ۵۹°۴۰′ شمالی ۱۰°۳۸′ شرقی﻿ / ﻿۵۹٫۶۶۷°شمالی ۱۰٫۶۳۳°شرقی﻿ / 59.667; 10.633
استان: آکرشوس
District: Follo
شهرداری: Frogn
City status (regained): ۱۳ فوریه ۲۰۰۶
جمعیت (۲۰۱۷): جمعیت (۲۰۱۷)
 • کل: ۱۳۴۰۹
 • تراکم: ۲۴۲۹/کیلومتر مربع (۶۲۹۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (زمان)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (ساعت تابستانی اروپای مرکزی)
دراباک (به لاتین: Drøbak) یک منطقهٔ مسکونی در نروژ است که در استان آکرشوس واقع شده‌است. دراباک ۱۳٬۴۰۹ نفر جمعیت دارد.
خواهرخوانده

شهرهای Mitte و بخش آومال خواهرخوانده‌های دراباک هستند.
زار

مراسم زار در جزیره هرمز
زار (اهل هوی، اهل هوا) در زبان فارسی به معنی حالت آشفته، نزار و خراب است، اما به صورت اصطلاحی نام یکی از موجودات ماورایی در جنوب ایران و کرانه‌های خلیج فارس است. ریشه افسانه‌های پیرامون زار از قارهٔ آفریقا است. برگزارکنندگان مراسم زار با نواختن طبل‌ها، دهل‌ها یا دمام‌هایشان، و سوزاندن بخور زار، افراد را به یک شوریدگی جذبه‌گونه دچار می‌سازند.
زیر مجموعه اهل هوا 
۱.مشایخ
۲.سادات
۳نوبان
۴.زار
۵.بانیان
۶.جنو
۷.دینگمارو
۸.بحری
۹.جنگلی
و و
کسانی که درمراسم اهل هوا فعالیت می کنند باید آداب اولیه و احترامات کافی در مورد آن مطالعه بفرمایند وگرنه ممکن است با حرکتی غیرعمد باعث ناراحتی شیوخ زار شوند.
همچنین در انتهای قسمت ششم برنامه‌ی اکنون با اجرای سروش صحت و احسان عبدی پور به موضوع زار (اهل هوی) در شهرستان دشتیاری پرداخته شده است.
حامد بهداد

| حامد بهداد | حامد بهداد |
| --- | --- |
بهداد در جشنواره فیلم فجر ۱۴۰۳: بهداد در جشنواره فیلم فجر ۱۴۰۳
نام هنگام تولد: حامد تفنگساز صابری بهداد
زادهٔ: ۲۶ آبان ۱۳۵۲ ‏(۵۱ سال) مشهد، ایران
پیشه: بازیگر
سال‌های فعالیت: ۱۳۷۹–اکنون
وبگاه: www.hamedbehdad.net
حامد تفنگساز صابری بهداد (زادهٔ ۲۶ آبان ۱۳۵۲) بازیگر ایرانی است. او نخستین بار با فیلم آخر بازی (۱۳۷۹) به سینمای ایران معرفی شد و برای همین فیلم، کاندید سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد از جشنواره فیلم فجر شد. او برای بازی در فیلم جرم (۱۳۸۹) به کارگردانی مسعود کیمیایی سیمرغ بلورین بهترین بازیگر مکمل مرد را از بیست و نهمین جشنواره فیلم فجر دریافت کرد. از آخرین جوایز او می‌توان جایزه بهترین بازیگر مرد جشنواره بین‌المللی فیلم شانگهای در سال ۲۰۱۹ برای بازی در فیلم قصر شیرین را نام برد.
بهداد در طول فعالیت هنری‌اش از سوی بسیاری از کارگردانان سرشناس سینمای ایران همچون عباس کیارستمی، ناصر تقوایی، اصغر فرهادی، بهرام بیضایی، داریوش مهرجویی، مسعود کیمیایی، بهمن فرمان‌آرا، پرویز شهبازی و بهمن قبادی دعوت به همکاری شده است. و همچنین بهداد برای بازی در بسیاری از فیلم‌هایش از جشن‌ها و جشنواره‌های متعددی نامزد دریافت جایزه بازیگری شده است.
زندگی

حامد تفنگساز صابری بهداد ۲۶ آبان ۱۳۵۲ در شهر مشهد به دنیا آمد. او فرزند اول خانواده است و یک برادر کوچک‌تر از خودش به نام حسام دارد. حامد بهداد دوران کودکی خود را در تهران گذرانده و بزرگ شدهٔ خیابان جیحون در تهران است، پس از آغاز جنگ به همراه خانواده به نیشابور مهاجرت کردند و او تحصیلات مقطع راهنمایی را در آنجا گذراند و پس از آن دوران دبیرستان را به همراه خانواده در مشهد سپری کرد. وی بعد از قبولی در دانشگاه برای ادامه تحصیل و زندگی به تهران رفت. وی دارای تحصیلات لیسانس بازیگری تئاتر از دانشگاه آزاد اسلامی تهران است.
ورزش مورد علاقه بهداد بوکس است و او به گفته مربیان تیم ملی بوکس در این رشته ورزشی بسیار با استعداد است، بهداد در دوران نوجوانی ورزش بوکس را به‌صورت حرفه‌ای انجام داده و یکی دو بار هم در مقطع نوجوانان در استان خراسان مقام آورده است.
زندگی حرفه‌ای

بهداد برای نخستین بار به واسطه رامبد جوان و پیشنهاد او به همایون اسعدیان و با بازی در فیلم آخر بازی به سینمای ایران معرفی شد و با همان فیلم، نامزد سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد از جشنواره فیلم فجر شد. او در فیلم روز سوم (محمدحسین لطیفی، ۱۳۸۵) در نقش یک افسر عراقی که در بحبوحه محاصره خرمشهر عاشق دختری خرمشهری می‌شود ظاهر شد و برای دومین بار پس از آخر بازی کاندیدای سیمرغ بلورین از دوره بیست و پنجمین دوره جشنواره فیلم فجر شد.
بازی بهداد در فیلم کسی از گربه‌های ایرانی خبر نداره به کارگردانی بهمن قبادی، موجب راه‌یابی او به جشنواره بین‌المللی فیلم کن شد. او در سال ۱۳۸۹ با نقش‌آفرینی در فیلم جرم به کارگردانی مسعود کیمیایی، سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد جشنواره فیلم فجر را از بیست و نهمین دوره جشنواره فیلم فجر دریافت کرد. او در دوران کنش هنری خود، امکان همکاری با بسیاری از کارگردانان بنام سینمای ایران از جمله ناصر تقوایی، مسعود کیمیایی، داریوش مهرجویی و… را داشته است که فیلمش با ناصر تقوایی به سرانجام نرسید. او همچنین از شاگردان حمید سمندریان بوده است. وی به عنوان خواننده میهمان با گروه موسیقی دارکوب به سرپرستی همایون نصیری همکاری می‌کند و در چند آلبوم موسیقی و کنسرت موسیقی این گروه حضور داشته است.
فیلم‌شناسی > تله فیلم

| سال | نام فیلم | نقش | کارگردان | توضیحات |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱۳۹۲ | چرک‌نویس | حمید فراهانی | علی جناب | به‌صورت دی‌وی‌دی شهریور ۱۳۹۳ وارد شبکه نمایش خانگی شد |
| ۱۳۹۰ | به فاصله یک نفس | سیاوش | امیراحمد انصاری | مهر ۱۳۹۱ در شبکه نمایش خانگی توزیع شد |
| ۱۳۸۵ | تله روباه |  | علیرضا اسحاقی | نمایش خانگی' |
| ۱۳۸۴ | عروس کوهستان | پسر کُرد | یوسف سیدمهدوی | شبکه یک |
| ۱۳۸۴ | پیشنهاد بی‌شرمانه به نقاش مرده | کاوه فرزاد | محسن اورنگ | پخش در شبکه نمایش خانگی |
| ۱۳۸۲ | خواهرخوانده | سعید | بهروز حسین‌زاده | نمایش خانگی |
| ۱۳۸۲ | شب عقرب | سعید | مسعود آب پرور | صدا و سیما |
| ۱۳۸۱ | صبح روزی که متولد شدم | سعید | محمدرضا آهنج | شبکه تهران |
فیلم‌شناسی > مجموعه تلویزیونی

| سال | نام مجموعه | نقش | کارگردان | توضیحات |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱۴۰۲ | قهوۀ ترک | دانیال آذین (شهاب) | علیرضا امینی | نمایش خانگی |
| ۱۴۰۱ | سرگیجه | پیمان | بهرنگ توفیقی | نمایش خانگی |
| ۱۳۹۹ | می‌خواهم زنده بمانم | امیر شایگان | شهرام شاه‌حسینی | نمایش خانگی |
| ۱۳۹۸ | دل | آرش سپنتا | منوچهر هادی | نمایش خانگی |
| ۱۳۹۷ | امین |  | سعید سلطانی | شبکه آیو |
| ۱۳۹۴ | دندون طلا | بلبل/آتش | داوود میرباقری | نمایش خانگی |
| ۱۳۹۴ | کلاه قرمزی ۹۴ | بازیگر مهمان | ایرج طهماسب | شبکه دو |
| ۱۳۹۴ | کیمیا | محمد جهان‌آرا | جواد افشار | شبکه دو |
| ۱۳۹۴ | آسمان من | محسن | محمدرضا آهنج | شبکه سه و شبکه افق |
| ۱۳۹۰ | سقوط آزاد | سرگرد امیر صابری | علیرضا امینی | شبکه یک |
| ۱۳۸۷ | آخرین دعوت | عماد خلیلی | حسین سهیلی‌زاده | شبکه دو |
| ۱۳۸۶ | یک مشت پر عقاب | امیرحسین دانشور | اصغر هاشمی | شبکه دو |
| ۱۳۸۳ | سایه آفتاب | رضا | محمدرضا آهنج | شبکه سه |
| ۱۳۸۱ | جستجو در شهر | مجرم | حسن هدایت | شبکه تهران |
| ۱۳۷۹ | همسفر | سیامک | قاسم جعفری | اپیزود: فردا دیر است / شبکه سه |
فیلم‌شناسی > فیلم‌های کوتاه

۱۳۸۳: زنده یاد - مریم فخیمی
۱۳۸۵: می‌ترسم پس دروغ می‌گویم - (تهمینه میلانی) - به سفارش یونیسف
۱۳۸۶: رؤیای زمین - مریم فخیمی
۱۳۸۷: دو راه حل برای یک مسئله - (قاسم جعفری) - به سفارش یونیسف
۱۳۹۲: کاناپه - اکتای براهنی
فیلم‌شناسی > مستندها و گویندگی‌ها

چند بار به شب دلباخته‌ای؟ - (کارگردان:امید بنکدار و کیوان علی محمدی - متن:سعید عقیقی) - به عنوان گوینده
دوبلور ساکت - (کارگردان: شاهرخ بحرالعلومی) - تولید شده در کانادا و ایران دربارهٔ آرشاک غوکاسیان (دوبلور قدیمی ایران)
روزی روزگاری سینما - (کارگردانان: شهرام میرآب اقدم و سام ارجمندی - تهیه‌کننده: احسان ظلی‌پور) - بررسی تاریخچه سالنهای سینماهای تهران - به عنوان گوینده
دوبلهٔ مستند «در برابر علی» (دربارهٔ زندگی و مبارزات اسطوره بوکس سنگین‌وزن جهان محمدعلی کلی) - به اهتمام حامد بهداد و عباس مطمئن‌زاده توسط گروهی از دوبلورهای بنام ایرانی و مدیریت دوبلاژ زهره شکوفنده در فروردین ۱۳۹۲ به انجام رسیده است.
نورالدین پسر ایران (نیمه انیمیشنی) - به عنوان راوی کتاب - حضور در یک قسمت - پخش از شبکه یک سیما (۱۳۹۲)
انیمیشن «آخرین داستان» - (کارگردان: اشکان رهگذر) - به عنوان صداپیشهٔ ضحاک (۱۳۹۶)
فیلم‌شناسی > مجری طرح

۱۳۸۶: فیلم کوتاه فصل خاک (The Season Of Soil) – (کارگردان: شاهرخ بحرالعلومی - نویسنده: بهمن قبادی) - شرکت در بخش مسابقه جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه Cine Fiesta
فیلم‌شناسی > عکاسی

برگزاری نمایشگاهی با موضوع «کادر و اتفاق در سینما» - ۱۳۸۷
تئاترها

تئاترهای خیابانی
معرکه در معرکه - (حسن میرباقری)
آدم‌های خیس - (بهزاد مرتضوی)
۱۳۸۸: سگ سکوت - (آروند دشت‌آرای)
۱۳۹۱: درخت بلوط - (وحید رهبانی) - اجرای یک شب
۱۳۹۲: داوری بخشِ «بیرون از تئاتر» سومین جشنوارهٔ سراسری تئاتر تک نفره
۱۳۹۶: شرق دور شرق نزدیک - (حمیدرضا نعیمی)
تک‌آهنگ‌ها

| نام ترانه/برنامه | سال | ترانه‌سرا/شاعر | توضیحات | منبع |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| بارون سینمایی آخر بازی | ۱۳۷۹ |  |  |  |
| تیتراژ مجموعه تلویزیونی غریبه | ۱۳۸۲ |  |  |  |
| کلیپ ساقی عطشان |  | فرج‌الله نعمتی |  |  |
| هم نوایی در | ۱۳۸۵ |  | تیتراژ مجموعه تلویزیونی آخرین گناه |  |
| دارم می‌سوزم (سینمایی مجنون لیلی) | ۱۳۸۶ |  | ترانه میانی |  |
| طوطی |  | حافظ |  |  |
| میعادگاه | مهر ۱۳۸۹ | علی کمارجی | تنظیم: بهروز پایگانبا رضا یزدانیآلبوم ساعت ۲۵ شب |  |
| تاریک تاریکم | آذر ۱۳۹۰ | یغما گلرویی |  |  |
| مرا چشمیست خون افشان |  | غزل حافظ | به‌علاوه آهنگسازی تیتراژ فیلم سینمایی بی تابی بیتا |  |
| مثل یک کابوس | ۱۳۹۰ | روزبه بمانی | تیتراژ مجموعه تلویزیونی مثل یک کابوس |  |
| سرو چمان من | خرداد ۱۳۹۱ | برگرفته از غزل حافظ | تنظیم: مسعود فیاض با همراهی: علی باغ‌فر و داریوش دانش نیا -  تقدیم به علی شکیباییان شاعر و هنرمند خراسانی) |  |
| اگه تو باشی کنارم | اردیبهشت ۱۳۹۲ | علی اظهری | تقدیم به زلزله زدگان بوشهر (به همراه فرخ خلخالیان - موزیک و تنظیم: علی اظهری) |  |
| مجنون | شهریور ۱۳۹۲ |  | این آهنگ به سبک خراسانی و قطعه‌ای مربوط به آلبوم لیوا از گروه دارکوب می‌باشد |  |
| خوانندگی در | ۱۳۹۴ |  | مجموعه تلویزیونی دندون طلا |  |
| دل و دین | ۱۳۹۴ |  |  |  |
| خوانندگی در فیلم نیمه شب اتفاق افتاد | ۱۳۹۵ |  |  |  |
تابش پرتوی

سنجش تابش پرتوی
(exposure meter)
قابلیت یک پرتو اشعه ایکس برای یونیزه سازی هوا را تابش پرتوی (Radiation exposure) گویند.
واحد سنتی این کمیت رونتگن (Roentgen) نام دارد و یکای SI آن C/kg است:
یک رونتگن نیز در هوا هم ارز ۸٫۷ میلی گری کرما (kerma) می‌باشد.
میزان تابش یک اندازه‌گیری از یونیزه شدن هوا به دلیل تابش یونیزه‌شده از فوتون‌ها است. این مقدار به‌عنوان بار الکتریکی آزاد شده توسط چنین تابشی در حجم معینی از هوا تقسیم بر جرم آن هوا تعریف می‌شود. از سال ۲۰۰۷، «میزان تابش پزشکی» توسط کمیسیون بین‌المللی حفاظت از تابش رادیولوژیکی به‌عنوان تابشی که افراد در چارچوب تشخیص یا درمان پزشکی یا دندانی خود دریافت می‌کنند، یا توسط افرادی که به‌طور داوطلبانه در حمایت و راحتی بیماران کمک می‌کنند، یا توسط داوطلبان در برنامه‌های تحقیقاتی بیومدیکال که در آن‌ها در معرض تابش قرار می‌گیرند، تعریف شد. آزمایش ها و درمان‌های پزشکی رایج که شامل تابش می‌شوند عبارتند از: اشعه ایکس، سی‌تی‌اسکن، ماموگرافی، اسکن‌های تهویه و پرفیوژن ریه، اسکن‌های استخوان، اسکن پرفیوژن قلبی، آنژیوگرافی، درمان با تابش و موارد دیگر. هر نوع آزمایش دارای میزان تابش خاص خود است.
دو دسته کلی اثر های زیان‌بار تابش وجود دارد: اثرهای قطعی و اثرهای تصادفی. اثرهای قطعی (واکنش‌های مضر بافتی) ناشی از کشته شدن یا اختلال عملکرد سلول‌ها پس از دوزهای بالا است؛ و اثرهای تصادفی شامل توسعه سرطان در افراد در معرض تابش ناشی از جهش سلول‌های سوماتیک، یا بیماری‌های ارثی در فرزندان آن‌ها به‌دلیل جهش سلول‌های تناسلی است.
دز جذب شده به‌عنوان مقداری از انرژی که تابش در یک ماده ذخیره می‌کند، تعریف می‌شود. واحدهای معمول اندازه‌گیری دز جذب شده عبارتند از: راد (rad) یا دز تابش جذب‌شده، و گری (Gy). معادل دز، اثر تابش بر بافت‌های انسانی را محاسبه می‌کند. این محاسبه با استفاده از فاکتور وزن‌دهی بافتی انجام می‌شود که حساسیت مختلف بافت‌ها به تابش را در نظر می‌گیرد. دز موثر، ریسک تابش را بر کل بدن میانگین‌گیری می‌کند. تابش یونیزه‌شده به‌طور شناخته‌شده‌ای موجب سرطان در انسان‌ها می‌شود. این امر از مطالعه طول عمر ناشی می‌شود که بازماندگان بمباران هسته‌ای در ژاپن در طول جنگ جهانی دوم را پیگیری کرده است. بیش از ۱۰۰٬۰۰۰ نفر به مدت ۵۰ سال پیگیری شدند. یک نفر از هر ده نفر از کسانی که در این مدت دچار سرطان شدند، به دلیل تابش بود. این مطالعه نشان‌دهنده یک پاسخ دوز خطی برای تمام تومورهای جامد است. این به این معناست که رابطه میان دوز تابش و واکنش بدن انسان یک خط مستقیم است.
ریسک تابش دوز پایین در تصویربرداری پزشکی ثابت ‌نشده است. ثابت کردن  ریسک تابش دوز پایین دشوار است. بخشی از این مشکل به این دلیل است که عوامل سرطان‌زای دیگری در محیط وجود دارند، از جمله سیگار کشیدن، مواد شیمیایی و آلودگی‌ها. یک سی‌تی‌اسکن معمولی سر دارای دز مؤثر ۲ میلی‌سیورت است. این مقدار مشابه با تابش پس‌زمینه‌ای است که یک فرد در طول یک سال در معرض آن قرار می‌گیرد. تابش پس‌زمینه از مواد رادیواکتیو طبیعی و تابش کیهانی از فضا ناشی می‌شود. جنین در حال رشد به‌شدت حساس به تابش هستند. عوارض ناشی از تابش شامل نقص در اندام‌های داخلی، کاهش ضریب هوشی (IQ) و تشکیل سرطان است. واحد بین‌المللی تابش، کولن بر کیلوگرم (C/kg) است که جایگزین عمده رنتگن (R) شده است. یک رنتگن معادل ۰٫۰۰۰۲۵۸ C/kg است؛ تابش یک کولن بر کیلوگرم معادل ۳۸۷۶ رنتگن است.
تابش

تابش یک شکل متحرک انرژی است که به دو نوع یونیزه کننده و غیر یونیزان طبقه بندی می شود. تابش الکترومغناطیسی متشکل از فوتون ها است که می توان آنها را بسته های انرژی در نظر گرفت که به شکل موج حرکت می کنند. نمونه هایی از تابش الکترومغناطیسی شامل اشعه ایکس و پرتوهای گاما است.
پیشگیری از مواجهه با تابش در مراقبت های بهداشتی

در دنیای پرهیاهوی تصویربرداری پزشکی، جایی که فناوری‌های نوین امکان تشخیص دقیق بیماری‌ها را فراهم می‌آورند، نباید از خطرات ناشی از تابش غافل شد. کارکنان بخش‌های رادیولوژی و پرتودرمانی، به دلیل ماهیت شغل خود، بیش از سایرین در معرض دوزهای مختلف تابش قرار دارند. این مواجهه طولانی‌مدت می‌تواند عوارض جدی از جمله افزایش خطر ابتلا به سرطان، آسیب به بافت‌های سالم و اختلالات ژنتیکی را به دنبال داشته باشد.
پیشگیری از مواجهه با تابش در مراقبت های بهداشتی > نقش تجهیزات حفاظتی

تجهیزات حفاظتی فردی مانند پیشبندهای سربی، عینک‌های محافظ، دستکش‌های مخصوص و ماسک‌ها، نقش بسیار مهمی در کاهش دوز دریافتی کارکنان ایفا می‌کنند. با این حال، استفاده صحیح و مداوم از این تجهیزات به اندازه کیفیت آن‌ها اهمیت دارد. بنابراین، آموزش کارکنان در زمینه نحوه استفاده صحیح از تجهیزات حفاظتی و همچنین انجام بازرسی‌های دوره‌ای از این تجهیزات، از جمله اقدامات ضروری است.
پیشگیری از مواجهه با تابش در مراقبت های بهداشتی > بهینه‌سازی پروتکل‌های تصویربرداری

با پیشرفت تکنولوژی، روش‌های مختلفی برای کاهش دوز تابش در حین تصویربرداری پزشکی توسعه یافته است. به عنوان مثال، استفاده از فیلترهای ویژه، بهینه‌سازی پارامترهای دستگاه‌های تصویربرداری و اعمال تکنیک‌های پردازش تصویر، می‌تواند به طور قابل توجهی دوز تابش را کاهش دهد بدون آنکه از کیفیت تصاویر کاسته شود. همچنین، استفاده از دستگاه‌های تصویربرداری دیجیتال به جای دستگاه‌های آنالوگ، به دلیل کاهش میزان تابش مورد نیاز برای تولید تصویر، می‌تواند گامی موثر در جهت کاهش خطرات ناشی از تابش باشد.
پیشگیری از مواجهه با تابش در مراقبت های بهداشتی > اهمیت نظارت و ارزیابی

نظارت بر دوز دریافتی کارکنان و ارزیابی اثربخشی اقدامات حفاظتی، از جمله ارکان اصلی برنامه‌های حفاظت در برابر تابش است. استفاده از دزیمترهای فردی، انجام بازرسی‌های دوره‌ای از تجهیزات و بررسی سوابق دوزیمتری کارکنان، به شناسایی مشکلات احتمالی و ارزیابی اثربخشی اقدامات انجام شده کمک می‌کند.
پیشگیری از مواجهه با تابش در مراقبت های بهداشتی > درمان آنتی‌اکسیدانی

تحقیقات نشان داده‌اند که آنتی‌اکسیدان‌ها، با خنثی‌سازی رادیکال‌های آزاد مضری که در اثر تابش ایجاد می‌شوند، نقش محافظتی بسیار مهمی در برابر آسیب‌های سلولی ایفا می‌کنند. این ترکیبات ارزشمند، با تقویت سیستم آنتی‌اکسیدانی بدن، به ترمیم DNA آسیب دیده کمک کرده و از بروز جهش‌های ژنتیکی که می‌توانند منجر به بیماری‌هایی مانند سرطان شوند، جلوگیری می‌کنند. البته، استفاده از آنتی‌اکسیدان‌ها به عنوان یک روش درمانی مکمل، باید تحت نظر پزشک و با توجه به شرایط فردی هر بیمار صورت گیرد.
دوز جذب‌شده، معادل دوز و دوز مؤثر

دوز جذب‌شده، مقداری از انرژی است که تابش یونیزه‌شده در یک ماده ذخیره می‌کند. مقدار این دوز به نوع ماده‌ای که تابش را جذب می‌کند بستگی دارد. برای تابشی به میزان ۱ رنتگن از پرتوهای گاما با انرژی ۱ MeV، دوز در هوا ۰.۸۷۷ راد، در آب ۰.۹۷۵ راد، در سیلیکون ۰.۸۷۷ راد و در بافت انسانی میانگین ۱ راد خواهد بود. "راد" مخفف دوز جذب‌شده تابشی است و به‌عنوان یک کمیت دوزیمتریک ویژه برای ارزیابی میزان دوز ناشی از تابش استفاده می‌شود. یک واحد متداول دیگر برای اندازه‌گیری دوز جذب‌شده در بافت انسانی، گری (Gy) است که واحد بین‌المللی (SI) محسوب می‌شود.
مقدار انرژی ذخیره‌شده در بافت‌ها و اندام‌های انسانی مبنای اندازه‌گیری‌ها برای انسان‌ها است. این دوزها با درنظرگرفتن نوع تابش و حساسیت متفاوت اندام‌ها و بافت‌ها به تابش، به ریسک تابشی محاسبه می‌شوند. برای اندازه‌گیری اثرهای زیستی تابش بر بافت‌های انسانی، از دوز مؤثر یا معادل دوز استفاده می‌شود. معادل دوز، میزان دوز مؤثر تابش در یک اندام یا بافت خاص را اندازه‌گیری می‌کند. فرمول محاسبه معادل دوز به این صورت است:
معادل دوز = دوز جذب‌شده × ضریب وزن‌دهی بافت
ضریب وزن‌دهی بافت حساسیت نسبی هر اندام به تابش را منعکس می‌کند. دوز مؤثر به ریسک تابش میانگین‌گیری‌شده در کل بدن اشاره دارد و برابر است با مجموع معادل دوزهای همه اندام‌ها یا بافت‌های در معرض تابش. واحدهای اندازه‌گیری معادل دوز و دوز مؤثر، سیورت (Sv) است.
برای مثال، فرض کنید روده کوچک و معده یک فرد به‌طور جداگانه در معرض تابش قرار گرفته‌اند. دوز جذب‌شده روده کوچک ۱۰۰ میلی‌سیورت و دوز جذب‌شده معده ۷۰ میلی‌سیورت است.
خطر سرطان، مطالعه طول عمر و فرضیه خطی-بدون‌آستانه (LNT)

تابش یونیزه‌شده به‌طور شناخته‌شده‌ای باعث توسعه سرطان در انسان می‌شود. این آمار از مشاهده بروز سرطان در بازماندگان بمباران اتمی به دست آمده است. مطالعه طول عمر (LSS) یک مطالعه طولانی‌مدت درباره اثرهای سلامتی در بازماندگان بمباران اتمی ژاپن است. همچنین افزایش بروز سرطان در معدن‌چیان اورانیوم مشاهده شده است. این موضوع در سایر مطالعه های پزشکی، شغلی و محیطی نیز دیده شده است، از جمله بیماران پزشکی که در معرض دوزهای تشخیصی یا درمانی تابش قرار گرفته‌اند و افرادی که به منابع محیطی تابش از جمله تابش طبیعی دچار شده‌اند
در مطالعه LSS، ۱۰۵,۴۲۷ نفر (از حدود ۳۲۵,۰۰۰ بازمانده غیرنظامی) از سال ۱۹۵۸ تا ۱۹۹۸ پیگیری شدند. در این مدت، ۱۷,۴۴۸ سرطان تشخیص داده شد. پیش‌بینی اولیه بروز سرطان یا تعداد موارد جدید سرطان حدود ۷,۰۰۰ بود. از این تعداد، ۸۵۰ مورد در افرادی که دوز تخمینی بیش از ۰.۰۰۵ گری دریافت کرده بودند تشخیص داده شد. به عبارت دیگر، این موارد ناشی از تابش بمباران اتمی بود که معادل ۱۱٪ یا ۱ مورد در ۱۰ سرطان‌های تشخیص داده‌شده است.
مطالعه نشان‌دهنده پاسخ خطی دوز برای تمام تومورهای جامد است. این بدان معناست که رابطه بین دوز تابش و واکنش بدن انسان یک خط مستقیم است
پس زمینه ی تابش

پس‌زمینه ی تابش از مواد طبیعی رادیواکتیو و تابش کیهانی از فضا ناشی می‌شود. افراد به‌طور مداوم از محیط در معرض این تابش قرار دارند که سالانه حدود ۳ میلی‌سیورت است. گاز رادون بزرگ‌ترین منبع تابش پس‌زمینه است که سالانه حدود ۲ میلی‌سیورت تابش ایجاد می‌کند. منابع دیگر شامل تابش کیهانی، اورانیوم و توریم محلول در آب، و تابش داخلی بدن انسان (پتاسیم-۴۰ و کربن-۱۴) از زمان تولد است.
مطالعات پیشنهاد کرده‌اند که استفاده از آنتی‌اکسیدان‌ها می‌تواند آسیب DNA را در اثر مواجهه با تابش کاهش دهد. درمان آنتی‌اکسیدانی قبل از مواجهه با تابش پیشنهاد شده است.
پیشگیری از مواجهه با تابش در زمینه ی بهداشت و درمان

در در حوزه مراقبت‌های بهداشتی، متخصصان ممکن است در صورت عدم اتخاذ تدابیر پیشگیرانه مناسب، در معرض اشکال مختلف تابش یون‌ساز قرار گیرند. این مواجهه می‌تواند از طریق دستگاه‌هایی نظیر اشعه ایکس، سی‌تی‌اسکن، و پرتودرمانی رخ دهد. این فناوری‌ها برای تهیه تصاویر دقیق از ساختار داخلی بدن، که در فرآیندهای تشخیصی و درمانی ضروری هستند، از تابش یون‌ساز استفاده می‌کنند. بنابراین، اجرای اقدام های پیشگیرانه برای کاهش خطرهای ناشی از تابش و اطمینان از ایمنی کارکنان بهداشتی بسیار حیاتی است.
یکی از اقدام های اساسی برای کاهش خطر های تابش، برگزاری آموزش‌های ایمنی برای تمام کارکنانی است که در حوزه‌های عملیاتی مرتبط با تابش کار می‌کنند. این آموزش‌ها نه تنها دانش کارکنان را در استفاده صحیح از وسایل افزایش می‌دهد، بلکه شامل استفاده از تجهیزهای حفاظت فردی مانند روپوش، ماسک، شیلد، عینک و دستکش نیز می‌شود. استفاده صحیح از این تجهیزات و رعایت شیوه صحیح پوشیدن و برداشتن آن‌ها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.