بلغارستان در طول جنگ جهانی دوم
قدرتهای محوری (۱۹۴۴–۱۹۴۱) > حمله به پرل هاربر و نتایج آن > اعلان جنگ به ایالات متحده

حمله ۷ دسامبر ۱۹۴۱ ژاپن به ناوگان دریایی ایالات متحده در پرل هاربر نگرانی اندکی در بلغارستان ایجاد کرد. وقتی ایتالیا و آلمان که ایالات متحده را آغازگر جنگ می‌دانستند، در طرف ژاپن، متحد قوای محور خود، به این کشور اعلان جنگ کردند، دولت بلغارستان خود را ملزم به گرفتن تصمیمی مناسب می‌دید. آن‌ها ایالات متحده را کشوری بسیار دور و بریتانیا را شکست خورده می‌پنداشتند. به همین جهت اعلان جنگ به این کشورها را راهی مناسب برای خشنود کردن آلمان و به دور از دردسر و مشکل آفرینی می‌دانستند. نخست‌وزیر، فیلوف، ۱۳ دسامبر با حضور در مجلس ملی اعلام کرد بلغارستان با اعلان جنگ باید به تعهدات خود در پیمان سه‌جانبه عمل کند. او بعدها گفته بود تحت فشار آلمان امکان امتناع از این عمل وجود نداشته‌است. گفته می‌شود پیش از اعلام این موضوع، سفیر آلمان در یک روز سه بار با تزار دیدار کرده بود. رومانی و مجارستان پیش از این به ایالات متحده اعلان جنگ کرده بودند، به همین جهت از بلغارستان خواسته شد برای نشان دادن همبستگی به سایر اعضای قوای محور اقدام مشابهی بکند.
بسیاری در بلغارستان این اقدام را بی خطر می‌پنداشتند اما بسیاری دیگر این سؤال را مطرح می‌کردند که بلغارستان چرا و به چه دلیل باید وارد جنگی بشود بدون این که مورد حمله قرار گرفته باشد. برخی عناصر تندرو با اطلاع از این خبر سفارتخانه‌های ایالات متحده و شوروی را مورد حمله قرار دادند. پوپوف بعدها اعتراف کرد این افراد بابت این کار از دولت مزد دریافت کرده بودند. تزار با عصبانیت از این موضوع جهت جلوگیری از بدنامی بلغارستان دستور به ترمیم خرابی‌ها داد.
روزنامه‌های بلغارستانی با بزرگنمایی، از اقدامات ژاپن علیه کشورهای غربی که با عنوان «آزادسازی آسیا از نفوذ آنگلوساکسون‌ها که به منافع و توسعه آن ضرر وارد می‌کند» انجام می‌گرفت، تجلیل کردند.
ایالات متحده رفتار تحقیر آمیزی به این اعلام جنگ نشان داد. روزولت، رئیس‌جمهور این کشور در نامه ای به هال، وزیر خارجه ابراز داشت که «ایالات متحده نباید توجهی به هیچ‌یک از این اعلان جنگ‌ها توسط دولت‌های دست نشانده بکند.» او همچنین از رهبران کنگره خواست با در نظر گرفتن این سیاست پیگیر اعلان جنگ متقابل نباشند. هال، وزیر خارجه نیز اعلام کرد دولت ایالات متحده معتقد است این دولت‌ها دست نشانده هیتلر هستند و «تنها با کشیده شدن طناب از جای خود می‌جهند.»
سال ۱۹۴۱ شاهد تغییر بزرگی در رابطه بین آلمان و بلغارستان بود. پیش از آن بلغارستان تحت نفوذ و حامی آلمان بود اما هیچ مسئله ای ایجاد نشده بود که آلمان علی رقم میل این کشور، بلغارستان را مجبور به گرفتن تصمیمی کند. برای مثال در موضوع تسلیح مجدد یا مسئله دوبرویا آلمان از بلغارستان حمایت کرد اما در عوض خواستار چیزی نشد. در سال ۱۹۴۱ آلمان فشار قابل توجهی بر دولت بلغارستان وارد کرد تا نخست پیمان سه‌جانبه را امضا کند و سپس به ایالات متحده و بریتانیا اعلان جنگ نماید. با این وجود در هیچ‌یک از این تصمیمات دولت بلغارستان خطر جدی برای خود متصور نبود و جلب خشنودی آلمان را نیز مد نظر داشت. البته با این وجود دولت بلغارستان توانسته بود از قطع رابطه با شوروی، ورود در جنگ با آن در جبهه شرقی و ارسال یهودیان به اردوگاه‌ها جلوگیری کند. این گونه رفتارهای دولت بلغارستان وفاداری و دوستی آن را به آلمان اثبات و به شکل خارق‌العاده ای از بدبینی آن جلوگیری کرده بود.
سال ۱۹۴۲ نخستین سالی بود که بلغارستان در حالت رسمی جنگ آغاز کرد. اعلان جنگ به ایالات متحده و بریتانیا حداقل برای مدتی موقتاً انتظار آلمان برای مشارکت در اقدام نظامی علیه شوروی را متوقف کرد. برخی معتقد بودند اعلام جنگ به شوروی می‌توانست باعث آغاز شورشی مردمی علیه حاکمیت شود. با همه این‌ها تزار که دیگر نسبت به حصول موفقیت دلسرد شده بود، کناره‌گیری یا حتی خودکشی را مطرح می‌کرد. نزدیکان او از جمله خواهرش که نفوذ زیادی در او داشت، خطر اتحاد با آلمان را یادآوری و آن را موجب تکرار حوادث و عواقب جنگ جهانی اول که به تبعید فردیناند، تزار پیشین انجامید، می‌دانستند.