در امواج سند
متن شعر

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| به مغرب سینه مالان قرص خورشید |  | نهان می‌گشت پشت کوهساران |
| فرو می‌ریخت گردی زعفران رنگ |  | به روی نیزه‌ها و نیزه داران |
| ز هر سو بر سواری غلت می‌خورد |  | تن سنگین اسبی تیر خورده |
| به زیر باره می‌نالید از درد |  | سوار زخم دار نیم مرده |
| ز سم اسب می‌چرخید برخاک |  | به سان گوی خون آلود، سرها |
| ز برق تیغ می‌افتاد در دشت |  | پیاپی دست‌ها دور از سپرها |
| میان گردهای تیره چون میغ |  | زبانهای سنانها برق می‌زد |
| لب شمشیرهای زندگی سوز |  | سران را بوسه‌ها بر فرق می‌زد |
| نهان می‌گشت روی روشن روز |  | به زیر دامن شب در سیاهی |
| در آن تاریک شب می‌گشت پنهان |  | فروغ خرگه خوارزمشاهی |
| دل خوارزمشه یک لمحه لرزید |  | که دید آن آفتاب بخت، خفته |
| زدست ترکتازی‌های ایام |  | به آبسکون شهی بی تخت، خفته |
| اگر یک لحظه امشب دیر جنبد |  | سپیده دم جهان در خون نشیند |
| به آتشهای ترک و خون تازیک |  | ز رود سند تا جیحون نشیند |
| به خوناب شفق در دامن شام |  | به خون، آلوده ایران کهن دید |
| در آن دریای خون در قرص خورشید |  | غروب آفتاب خویشتن دید |
| به پشت پرده شب دید پنهان |  | زنی چون آفتاب عالم افروز |
| اسیر دست غولان گشته فردا |  | چو مهر آید برون از پردهِ روز |
| به چشمش ماده آهویی گذر کرد |  | اسیر و خسته و افتان و خیزان |
| پریشان حال آهو بچه ای چند |  | سوی مادر دوان وز وی گریزان |
| چه اندیشید آن‌دم، کس ندانست |  | که مژگانش به خون دیده تر شد |
| چو آتش در سپاه دشمن افتاد |  | ز آتش هم کمی سوزنده تر شد |
| زبان نیزه‌اش در یاد خوارزم |  | زبان آتشی در دشمن انداخت |
| خم تیغش به یاد ابروی دوست |  | به هر جنبش سری بر دامن انداخت |
| چو لختی در سپاه دشمنان ریخت |  | از آن شمشیر سوزان، آتش تیز |
| خروش از لشکر انبوه برخاست |  | که: از این آتش سوزنده پرهیز |
| در آن باران تیغ و برق پولاد |  | میان شام رستاخیز می‌گشت |
| در آن دریای خون در دشت تاریک |  | به دنبال سر چنگیز می‌گشت |
| بدان شمشیر تیز عافیت سوز |  | در آن انبوه، کار مرگ می‌کرد |
| ولی چندان‌که برگ از شاخه می‌ریخت |  | دو چندان می‌شکفت و برگ می‌کرد |
| سرانجام آن دو بازوی هنرمند |  | زکشتن خسته شد وز کار واماند |
| چو آگه شد که دشمن خیمه‌اش جست |  | پشیمان شد که لختی ناروا ماند |
| عنان بادپای خسته پیچید |  | چو برق و باد، زی خرگاه آمد |
| دوید از خیمه خورشیدی به صحرا |  | که گفتندش سواران: شاه آمد |
| میان موج می‌رقصید در آب |  | به رقص مرگ، اخترهای انبوه |
| به رود سند می‌غلتید برهم |  | ز امواج گران، کوه از پی کوه |
| خروشان، ژرف، بی پهنا، کف آلود |  | دل شب می‌درید و پیش می‌رفت |
| از این سد روان، در دیدهٔ شاه |  | ز هر موجی هزاران نیش می‌رفت |
| نهاده دست بر گیسوی آن سرو |  | بر آن دریای غم، نظاره می‌کرد |
| بدو می‌گفت: "اگر زنجیر بودی |  | تورا شمشیرم امشب پاره می‌کرد" |
| گرت سنگین دلی ای نرم دل آب! |  | رسید آنجا که بر من راه بندی |
| بترس آخر زنفرین‌های ایام |  | که ره براین زن چون ماه بندی! |
| ز رخسارش فرو می‌ریخت اشکی |  | بنای زندگی برآب می‌دید |
| در آن سیما بگون امواج لرزان |  | خیال تازه‌ای در خواب می‌دید: |
| اگر امشب زنان و کودکان را |  | زبیم نام بد در آب ریزم |
| چو فردا جنگ بر کامم نگردید |  | توانم کز ره دریا گریزم |
| به یاری خواهم از آن سوی دریا |  | سوارانی زره پوش و کمانگیر |
| دمار از جان این غولان کشم سخت |  | بسوزم خانمان‌هاشان به شمشیر |
| شبی آمد که می‌باید فدا کرد |  | به راه مملکت فرزند و زن را |
| به پیش دشمنان استاد و جنگید |  | رهاند از بند اهریمن وطن را |
| درین اندیشه‌ها می‌سوخت چون شمع |  | که گردآلود پیدا شد سواری |
| به پیش پادشه افتاد بر خاک |  | شهنشه گفت: آمد؟ گفت: آری |
| پس آنگه کودکان را یک به یک خواست |  | نگاهی خشم آگین در هوا کرد |
| به آب دیده اول دادشان غسل |  | سپس در دامن دریا رها کرد: |
| بگیر ای موج سنگین کف آلود |  | ز هم وا کن دهان خشم، وا کن! |
| بخور ای اژدهای زندگی خوار |  | دوا کن درد بی‌درمان، دوا کن! |
| زنان چون کودکان در آب دیدند |  | چو موی خویشتن در تاب رفتند |
| و زآن درد گران، بی گفتهٔ شاه |  | چو ماهی، در دهان آب رفتند |
| شهنشه لمحه‌ای بر آب‌ها دید |  | شکنج گیسوان تاب داده |
| چه کرد از آن سپس، تاریخ داند |  | به دنبال گل بر آب داده! |
| شبی را تا شبی با لشکری خرد |  | ز تنها سرد، ز سرها خود افکند |
| چو لشکر گرد بر گردش گرفتند |  | چو کشتی بادپا در رود افکند! |
| چو بگذشت از پس آن جنگ دشوار |  | از آن دریای بی پایاب، آسان |
| به فرزندان و یاران گفت چنگیز |  | که: گر فرزند باید، باید این‌سان! |
| بلی، آنان که از این پیش بودند |  | چنین بستند راه ترک و تازی |
| از آن این داستان گفتم که امروز |  | بدانی قدر و بر هیچش نبازی |
| به پاس هر وجب خاکی از این ملک |  | چه بسیار است، آن سرها که رفته! |
| ز مستی بر سر هر قطعه زین خاک |  | خدا داند چه افسرها که رفته |