stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
زنان در ژاپن
زندگی حرفه ای

در طول قرن بیست و یکم، زنان ژاپنی نسبت به جمعیت زنان شاغل ایالات متحده در ابعاد بالاتری کار می‌کنند. سطح درآمد بین زن و مرد در ژاپن مساوی نیست. زن ژاپنی به‌طور میانگین ۴۰ درصد کمتر از یک مرد درآمد کسب می‌کند و یک دهم مقام‌های مدیریتی در اختیار زنان قرار گرفته‌است. زنان اغلب در مشاغل پاره وقت یا موقت یافت می‌شوند. ۷۷٪ از این مشاغل توسط زنان در سال ۲۰۱۲ تکمیل شد. در بین زنانی که کار می‌کنند، اتحادیه‌های زنان فقط از نظر اندازه و قدرت نسبی اندک هستند.
زندگی خانوادگی

نقش سنتی زنان در ژاپن به عنوان «سه مورد تسلیم» تعریف شده‌است: زنان جوان به پدران خود تسلیم می‌شوند. زنان متأهل به همسرشان تسلیم می‌شوند و زنان سالخورده به فرزندان خود تسلیم می‌شوند. گونه‌های این چیدمان را می‌توان در ژاپن معاصر مشاهده کرد، جایی که زنان خانه‌دار وظیفه آشپزی، تمیز کردن، فرزندآوری و حمایت از همسران خود را برای کار بدون هیچ گونه نگرانی در مورد خانواده و همچنین تعادل در امور مالی خانواده دارند. با این حال، با افزایش تعداد خانواده‌های دارای درآمد دوگانه، زنان و مردان مشاغل خانگی را به اشتراک می‌گذارند، و تحقیقات نشان می‌دهد که این منجر به افزایش رضایتمندی نسبت به خانوارهایی است که کار را به روشهای سنتی تقسیم می‌کنند.
تحصیلات

با پیشرفت جامعه، دختران بیشتر و بیشتر برای دریافت آموزش عالی به دانشکده‌ها می‌روند. امروزه بیش از نیمی از زنان ژاپنی فارغ التحصیلان دانشگاه یا دانشگاه هستند. نسبت محققان زن در ژاپن ۱۴٫۶٪ است.
در دوره مبارزات انتخاباتی دوران میجی، آموزش مدرن زنان با جدیت آغاز شد. اولین مدارس برای زنان در طول این زمان آغاز شد، هر چند موضوعات آموزش و پرورش بسیار جنسیتی بودند، زنان هنر کلاس سامورایی، مانند مراسم چای و گل‌آرایی را یادمی‌گرفتند. قانون آموزش ۱۸۷۱ تصریح کرد که دانش آموزان باید «بدون هیچ گونه تمایزی از کلاس و جنسیت» آموزش ببینند. با این وجود، پس از سال ۱۸۹۱ دانش آموزان پس از کلاس سوم جدا شدند، و بسیاری از دختران تحصیلات خود را در دوره متوسطه تمدید نکردند.
در اواخر دوره میجی، در هر بخش ژاپن یک مدرسه دخترانه وجود داشت که با ترکیبی از مدارس دولتی، مبلغین و خصوصی اداره می‌شد. تا سال ۱۹۱۰، تعداد بسیار کمی از دانشگاه‌ها زنان را پذیرفتند. فارغ‌التحصیلی اطمینان حاصل نمی‌شد، زیرا اغلب زنان برای ازدواج یا مطالعه «امور عملی» از مدرسه بیرون می‌کشیدند.
سلامتی

امید به زندگی زنان ژاپنی در ۸۷ سالگی طولانی‌ترین از هر جنسیتی در هر نقطه از جهان است.
سقط جنین در ژاپن تحت برخی محدودیت‌ها قانونی است. این تعداد در سال از سال ۱۹۷۵ تاکنون ۵۰۰۰۰۰ نفر کاهش یافته‌است. با این حال، از ۲۰۰۰۰۰ سقط جنین انجام شده در سال، ۱۰٪ زنان نوجوان هستند، که تعداد آنها از سال ۱۹۷۵ افزایش یافته‌است.
زیبایی

صنعت لوازم آرایشی ژاپن دومین کشور بزرگ جهان است که بالغ بر ۱۵ میلیارد دلار در سال درآمد دارد. بازار قدرتمند محصولات زیبایی به ارزشی که در زمینه انضباط و خودسازی در ژاپن قرار دارد، متصل شده‌است، جایی که بدن از طریق کاتا تسخیر می‌شود
در دوره هی‌آن، استانداردهای زیبایی زنانه از دندانهای تیره، مقداری چربی بدن و ابروهای رنگ شده در قسمت اصلی (که تراشیده شده بودند) پیروی می‌کردند.
شرکت‌های زیبایی از زمان میجی در ایجاد استانداردهای معاصر زیبایی در ژاپن نقش داشته‌اند. به عنوان مثال، شرکت آرایشی و بهداشتی ژاپنی، شیسیدو مجله ای به نام Hannatsubaki با توصیه‌های زیبایی برای خانم‌ها که بر سبک و مو و سبک معاصر تأکید می‌کنند ، منتشر کرد. " دختر مدرن " (modern girl) قبل از جنگ ژاپن دنبال مدهای غربی بود که از طریق این نوع رسانه‌های ژاپنی فیلتر می‌شدند.
محصولات منعکس کننده چندین نگرانی رایج در بین زنان ژاپنی است. نظرسنجی‌های متعدد نشان می‌دهد که زنان نگران «چاقی، اندازه پستان، بی مویی و اندازه باسن» هستند. شکل ایده‌آل یک زن ژاپنی عموماً شکننده و ریز است. آرمان‌های زیبایی ژاپنی از ویژگی‌های کوچک و چهره‌های باریک طرفداری می‌کنند. چشمان بزرگ تحسین می‌شود، به خصوص وقتی که «پلک‌های مضاعف» دارند.
از ویژگی‌های ایده‌آل دیگر پوست کم رنگ است. پوست برنزه از لحاظ تاریخی با طبقه کارگر و پوست کمرنگ مرتبط با اشراف همراه بوده‌است. برای جلوگیری از آفتاب، بسیاری از زنان در ژاپن احتیاط می‌کنند و برخی از لوسیون‌ها برای سفیدتر شدن پوست فروخته می‌شوند.
گیشا

گیشا در ژاپن به زنانی گفته می‌شد که برای رقص و آواز، سرگرمی، حاضرجوابی و پذیرایی تربیت می‌شدند و یک سرگرم‌کننده سنتی زن ژاپنی است که به عنوان یک مهماندار عمل می‌کند و مهارت‌های آن شامل اجرای هنرهای مختلف ژاپنی از جمله موسیقی کلاسیک، رقص، بازی‌ها، سرو چای و مکالمه، عمدتاً برای سرگرم کردن مشتریان مرد است. گیشا به عنوان سرگرمی‌های ماهر بسیار جدی آموزش داده می‌شود و نباید با روسپی‌ها اشتباه گرفته شود. برنامه تمرینی از سنین جوانی به‌طور معمول ۱۵ سال شروع می‌شود، و می‌تواند در هر جایی از شش ماه تا سه سال طول بکشد.
یک گیشا جوان در آموزش، زیر ۲۰ سال، یک مایکو (maiko) نامیده می‌شود. مایکو (به معنای واقعی کلمه "دختر رقصنده") مربی ارشد ژایشه خود یادمی‌گیرد و همه تعالیمشان را دنبال می‌کند. سپس در حدود ۲۰ تا ۲۲ سالگی، مایکو در مراسمی به نام اریکای (erikae) به یک گیشای تمام عیار ارتقا می‌یابد.
پیشگیری از بارداری و تمایلات جنسی

در ژاپن، قرص ضدبارداری در سال ۱۹۹۹، خیلی دیرتر از بیشتر کشورهای غربی، قانونی شد. استفاده از آن هنوز هم کم است، به طوری که بسیاری از زوج‌ها کاندوم را ترجیح می‌دهند. تمایلات جنسی در ژاپن به‌طور جداگانه از سرزمین اصلی آسیا شکل گرفته‌است، و ژاپن دیدگاه کنفوسیایی‌ها دربارهٔ ازدواج را که در آن عفاف بسیار مورد توجه است، اتخاذ نکرد. با این حال، تولد خارج از ازدواج در ژاپن نادر است.
ورزش

تیم ملی فوتبال زنان ژاپن
تیم ملی فوتبال زیر ۱۷ سال زنان ژاپن
تیم ملی فوتبال زیر ۲۰ سال زنان ژاپن
تیم ملی والیبال زنان ژاپن
تن‌فروشی

انجو-کسای
سوماتا
یوکاکو
اوئیران
بیشتر خواندن

Akiba, Fumiko (مارس ۱۹۹۸). "WOMEN AT WORK TOWARD EQUALITY IN THE JAPANESE WORKPLACE". Look Japan. Archived from the original on 2002-03-21.
یک خانواده ژاپنی که در دهه ۵۰ در یک مجله نشان داده شده‌است.
دختران نوجوان که مشغول خواندن کتاب هستند، عصر تابستانی در کنار دریاچه (۱۸۹۷) اثر فوجیشیما تاجی
گیشا در میاگاوا-چی، کیوتو
درصد تولد زنان بی سرپرست در کشورهای منتخب، ۱۹۸۰ و ۲۰۰۷. همان‌طور که در شکل مشاهده می‌شود، ژاپن روند سایر کشورهای غربی کودکانی که در خارج از ازدواج متولد شده‌اند را به همان میزان دنبال نکرده‌است.
سامورایی چشم آبی

| سامورایی چشم آبی | سامورایی چشم آبی |
| --- | --- |
ژانر: اکشن و ماجراجویانه
سازنده: مایکل گرین   آمبر نویزومی
کارگردان: جین وو
موسیقی از: امی دوهرتی
کشور سازنده: آمریکا   فرانسه
زبان اصلی: انگلیسی
شمار سری‌ها: ۱
شمار قسمت‌ها: ۸
تولید: تولید
تهیه‌کننده‌های اجرایی:  مایکل گرین  آمبر نویزومی  اروین استاف 
تهیه‌کننده‌ها:  جین وو  هاون اسکندر  کوین هارت 
تدوین‌گران:  یوکا شیراسونا  برد لی زیمرمن 
مدت: ۳۵ الی ۶۲ دقیقه
پخش: پخش
شبکهٔ اصلی: نتفلیکس
انتشار اولیه: ۳ نوامبر ۲۰۲۳ (۲۰۲۳-11-۰۳)
سامورایی چشم آبی (انگلیسی: Blue Eye Samurai) یک مجموعه تلویزیونی اینترنتی اکشن در سبک پویانمایی بزرگسالان فرانسوی-آمریکایی است که توسط تیم زن و شوهر مایکل گرین و آمبر نویزومی ساخته و نوشته شده‌است. در ۱۱ دسامبر ۲۰۲۳، این سریال برای فصل دوم تمدید شد.
خلاصه داستان

در قرن هفدهم میلادی در دوره ادو در ژاپن، یک استاد شمشیربازی در تلاش برای انتقام به صورت مخفیانه زندگی می‌کند و…
صداپیشه‌گان

مایا ارسکین در نقش میزو، یک بوشی چشم آبی با نژاد مختلط.
ماسای اوکا در نقش رینگو، یک آشپز مرد خوش بین و بی‌دست که میزو را بت می‌کند.
دارن بارنت در نقش تایگن، یک شمشیرباز مرد امیدوارکننده اما متکبر با ریشه‌های فروتن.
برندا سونگ در نقش پرنسس آکمی، دختر متنعم اما با اراده یک ارباب تازه‌کار.
جرج تاکی در نقش سکی
تولید

در اکتبر ۲۰۲۰ گزارش شد که نتفلیکس تولید این سریال را با چراغ سبز انجام داده‌است، با خالقان گرین و نویزومی به عنوان نویسندگان، تهیه‌کنندگان اجرایی و مجریان برنامه، با انیمیشن هیبریدی 2D/3D توسط استودیوی فرانسوی که می‌خواستند «مثل یک نقاشی متحرک به نظر برسد» با طراحی شخصیت که از عروسک‌های بونراکو کشیده شده‌است. الهام از شخصیت، زاتوایچی «مرد بی‌نام» از آثار آکیرا کوروساوا گرفته شده‌است. سازندگان اعلام کرده‌اند که قصد دارند سه یا چهار فصل و یک اسپین‌آف احتمالی بسازند.
انتشار

این سریال در ۳ نوامبر ۲۰۲۳ در نتفلیکس منتشر شد که شامل ۸ قسمت است. قسمت اول در تاریخ ۱ نوامبر، دو روز قبل، در کانال یوتیوب نتفلیکس منتشر شد.
بازخوردها

وب‌سایت جمع‌آوری نقد راتن تومیتوز یک امتیاز ۱۰۰٪ منتقد را با میانگین امتیاز ۸٫۳ از ۱۰ بر اساس ۱۶ بررسی گزارش کرده‌است. اجماع منتقدان این وب‌سایت می‌گوید: «سامورایی چشم آبی از لحاظ بصری خیره‌کننده در عین توجه ماهرانه به شخصیت، یک ماجراجویی انیمیشنی است که استادانه ساخته شده‌است».
در متاکریتیک که از میانگین وزنی استفاده می‌کند، بر اساس ۶ منتقد، امتیاز ۸۸ از ۱۰۰ را به خود اختصاص داده‌است که نشان دهنده «تحسین جهانی» است.
در سایت بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها بر اساس هفتادهزار رای این فیلم دارای نمره ۸/۷ از ۱۰ می‌باشد.
منقرض‌شده‌ها (فیلم ۲۰۲۱)

| منقرض‌شده‌ها | منقرض‌شده‌ها |
| --- | --- |
پوستر اکران تئاتر: پوستر اکران تئاتر
کارگردان: دیوید سیلورمن  ریموند اس. پرسی (همکار کارگردان)
تهیه‌کننده:  جوئل کوهن  جان فرینک  راب لازبنیک  جو آگیلار  متیو برکوویتز  یانمینگ جیانگ  وانگ ژونگلی 
فیلمنامه‌نویس:  جوئل اچ کوهن  جان فرینک  راب لازبنیک 
بازیگران:  آدام دیواین  ریچل بلوم  زازی بیتس  کن جیونگ  رجی واتس  کاترین اوهارا  جیم جفریز  بندیکت وانگ 
تدوین‌گر: استیون لیو
کشور:   کانادا   ایالات متحده آمریکا   چین 
زبان:  انگلیسی  چینی 
منقرض شده‌ها یا منقرض شده (انگلیسی: Extinct) یک فیلم کمدی-ماجراجویی کامپیوتری محصول ۲۰۲۱ به کارگردانی دیوید سیلورمن و کارگردانی مشترک ریموند اس پرسی، بر اساس فیلمنامه‌ای از جوئل کوهن، جان فرینک و راب لازبنیک است. صداهای ریچل بلوم، آدام دیوین، زازی بیتز، کن جونگ، کاترین اوهارا، بندیکت وانگ، رجی واتس و جیم جفریس را در داستانی به دنبال دو فلومل، یک گونه خرگوش‌مانند منقرض شده، به نمایش می‌گذارد که خود را از آن‌جا منتقل می‌کنند. خانه جزیره‌ای آن‌ها در سال ۱۸۳۵ تا شانگهای امروزی است.
این فیلم در ۱۱ فوریه ۲۰۲۱ در روسیه اکران شد، سپس توسط اسکای سینما در بریتانیا در ۲۰ آگوست ۲۰۲۱ به نمایش درآمد و سپس در ۱۹ نوامبر ۲۰۲۱ در سراسر جهان در نتفلیکس اکران شد.
داستان

خواهر و برادر، اوپ و اِد، موجوداتی شبیه به خرگوش کرکی با سوراخ‌هایی در وسط خود هستند که بومی جزایر گالاپاگوس هستند. این دو توسط جامعه خود طرد می‌شوند، زیرا اوپ در معرض فاجعه است. درست قبل از اینکه چارلز داروین در یکی از سفرهایش جزیره را کشف کند، اوپ و اِد گل بزرگی را پیدا می‌کنند و به درون آن می‌افتند که آن‌ها را به شانگهای امروزی انتقال می‌دهد، جایی که با یک سگ شکاری به نام کلارنس آشنا و دوست می‌شوند. خواهر و برادر متوجه می‌شوند که گونه آن‌ها اکنون پس از اینکه داروین جزیره را در اثر فوران آتشفشانی ویران کرده منقرض شده است. کلارنس آن‌ها را به ترمینال زمان می‌آورد، غرفه‌ای که صاحب کلارنس، دکتر چانگ، گل‌ها و دانه‌های آن‌ها را که خاصیت سفر در زمان دارند، نگهداری و مطالعه می‌کرد. اوپ به طور تصادفی تعدادی دانه را از بین می‌برد و باعث می‌شود ترمینال خراب شود و کلارنس به همراه دانه‌ای که فلومل‌ها را به خانه هدایت می‌کند به قطب جنوب ۱۹۱۵ می‌فرستد. در قطب جنوب، کلارنس توسط تیم اعزامی ارنست شاکلتون دستگیر می‌شود. با کمک منقرض شده‌ها - تیمی از حیوانات منقرض شده متشکل از دوتی و دودو. برنی، ببر تاسمانی؛ آلما، یک ماکروشنیا؛ و هوس، یک تریسراتوپ، که توسط دکتر چانگ به ترمینال خریده شدند. اوپ و اِد از طریق هر دانه سفر می‌کنند تا بذری را پیدا کنند که بتواند آن‌ها را به خانه بیاورد و کلارنس را نجات دهد. پس از درگیری با اِد، اوپ به زمان فلاملز باز می‌گردد، جایی که سعی می‌کند به بقیه فلامل‌ها درباره آتشفشان هشدار دهد. کلارنس او ​​را زندانی می‌کند و به او می‌گوید که فلوملز زندگی او را نابود کرد و او در واقع پشت انقراض آن‌هاست. کلارنس توسط دکتر چانگ پذیرفته شده بود، اما پس از اینکه دکتر چانگ توسط فلومل‌های شایان ستایش مجذوب شد، کلارنس به ماوریک رفت و دکتر چانگ را به داخل یکی از گل‌ها هل داد و دانه‌ای را که او را به عقب می‌فرستاد، از بین برد. او سپس با کار گذاشتن یک بمب پهپاد باعث انقراض فلومل‌ها شد. پس از ورود اِد پس از دیدن ویدئوی ساخته شده توسط او، آن‌ها چندین بار تلاش می‌کنند تا بگریزند و بمب را متوقف کنند و در نهایت یک دانه را برای انتقال کل جزیره به امروز به کار می‌گیرند. کلارنس زنده می‌ماند، اما دکتر چانگ می‌رسد و او را به قطب جنوب در سال ۱۹۱۵ می‌فرستد و از فلومل‌ها و انقراض شده‌ها تشکر می‌کند. مدتی بعد، اوپ و اِد در نهایت توسط جامعه خود پذیرفته می‌شوند، در حالی که دوتی، اِد را با گذاشتن تخمی به شکل فلومل غافلگیر می‌کند. چیزی از تخم بیرون می‌آید، اما موجود داخل تخم ناشناخته است.
صدا

ریچل بلوم در نقش اوپ، یک زن خوش شانس کرم و فلومل قهوه‌ای که خواهر اِد است.
آدام دواین در نقش اِد، فلامل خاکستری مرد بداخلاق که برادر اوپ است.
زازی بیتس در نقش دوتی، یک دودو که رهبر گروه منقرض شده‌ها است.
کن جونگ در نقش کلارنس، پودلی که ژاکت قرمز پوشیده است.
بندیکت وانگ در نقش دکتر چانگ.
جیم جفریس در نقش برنی، ببری تاسمانیایی که یکی از اعضای گروه منقرض شده‌ها است.
کاترین اوهارا در نقش آلما، یک ماکراوچنیا که عضوی از منقرض شده‌ها است.
رجی واتس در نقش هاس، یک تریسراتوپ که عضوی از منقرض شده‌ها است / ارنست شاکلتون.
نیک فراست در نقش کاپیتان فیتزروی.
تام هلندر در نقش چارلز داروین.
هنری وینکلر در نقش جپسون، یک مرد بزرگ و خاکستری.
الکس بورشتاین در نقش مالی، یک زن قهوه‌ای رنگ.
ریچارد کیند در نقش والی، نهنگ آبی پرحرف.
تولید

این فیلم برای اولین بار در ۳ سپتامبر ۲۰۱۹ به عنوان یک انیمیشن جدید در حال تولید در سینست انیمیشن به کارگردانی دیوید سیلورمن با کارگردانی ریموند اس پرسی معرفی شد. این اعلامیه آدام دواین، ریچل بلوم، زازی بیتز و کن جونگ را به عنوان اعضای بازیگران نشان داد.
پخش

این فیلم در ۲۰ آگوست ۲۰۲۱ توسط اسکای سینما در بریتانیا اکران شد. این فیلم همچنین در ۱۱ فوریه ۲۰۲۱ در روسیه در سینما اکران شد. این فیلم در ۱۹ نوامبر ۲۰۲۱ در سراسر جهان از نتفلیکس اکران شد. منقرض شده‌ها در هفته اول اکران خود در ۱۰ فیلم برتر انگلیسی در نتفلیکس قرار داشت.
پخش > انتقادها

گردآورنده مرور راتن تومیتوز امتیاز ۴۳% را بر اساس هفت بررسی، با میانگین امتیاز ۱۰/۴.۹۰ گزارش کرد. استیو رز برای The Guardian به فیلم ۲ ستاره از ۵ ستاره داد و نوشت: "در دنیای داروینی سرگرمی کودکان، منقرض شده‌ها مانند یک بن‌بست تکاملی به نظر می‌رسد."
موسیقی خورشید

موسیقی خورشید (به انگلیسی: Music of the Sun) اولین آلبوم استودیویی از خواننده باربادایی ، ریانا، می‌باشد که در ۱۲ اوت ۲۰۰۵ منتشر شد. ریانا توسط تهیه کننده‌اش ، ایوان روجرز کشف شد ، کسی که به او کمک کرد که نسخه نمایشی آلبومش را ضبط کند.
پورفیری (فیلسوف)

| پورفیری (فیلسوف) | پورفیری (فیلسوف) |
| --- | --- |
Porphire Sophiste, in a French 16th-century engraving: Porphire Sophiste, in a French 16th-century engraving
زادهٔ: c. 234 AD صور (لبنان)، امپراتوری روم
درگذشت: c. 305 AD رم، امپراتوری روم
آثار برجسته:  فهرست ایساغوجی (Εἰσαγωγή; Introductio in Praedicamenta or Isagoge et in Aristotelis Categorias commentarium), The Life of Pythagoras (Πυθαγόρου βίος; Vita Pythagorae), On Abstinence from Animal Food (Περὶ ἀποχῆς ἐμψύχων; De Abstinentia ab Esu Animalium), On the Cave of the Nymphs (Περὶ τοῦ ἐν Ὀδυσσείᾳ τῶν Νυμφῶν Ἄντρου; De Antro Nympharum), Introduction to Ptolemy's Tetrabiblos (Εἰσαγωγὴ εἰς τὴν Ἀποτελεσματικὴν τοῦ Πτολεμαίου), Commentary on Ptolemy's Harmonics (Εἰς τὰ ἁρμονικὰ Πτολεμαίου ὑπόμνημα), On the Life of Plotinus and the Arrangement of his Work (Περὶ τοῦ Πλωτίνου βίου καὶ τῆς τάξεως τῶν βιβλίων αὐτοῦ; Vita Plotini), Starting-points leading to the intelligibles (Ἀφορμαὶ πρὸς τὰ νοητά; Sententiae ad intelligibilia ducentes), Philosophy from Oracles (Περὶ τῆς ἐκ λογίων φιλοσοφίας; De Philosophia ex Oraculis Haurienda), Against the Christians (Κατὰ Χριστιανῶν; Adversus Christianos) 
دوره: فلسفه دوران باستان
حیطه: فلسفه غرب
مکتب: فلسفه نوافلاطونی
علایق اصلی: متافیزیک، اختربینی
ایده‌های چشمگیر: Criticism of مسیحیت، گیاه‌خواری
 تأثیرگرفته از فلوطین، Middle Platonism، افلاطون، ارسطو :  تأثیرگرفته از فلوطین، Middle Platonism، افلاطون، ارسطو 
 تأثیرگذار بر Sossianus Hierocles، بوئتیوس، فلسفه مدرسی and Arabic ارسطوگری (through the ایساغوجی), later فلسفه نوافلاطونی :  تأثیرگذار بر Sossianus Hierocles، بوئتیوس، فلسفه مدرسی and Arabic ارسطوگری (through the ایساغوجی), later فلسفه نوافلاطونی 
 :  
پورفیری یا فُرفوریوس (۲۳۳–۳۰۴م) (به یونانیِ باستان Πορφύριος) از فیلسوفانِ مکتبِ اسکندریه و شاگردِ فلوطین و از نام‌دارترین حکیمانِ نوافلاطونی است. نام ش در زبانِ سریانی ملک بود. در ۲۳۳ میلادی در صور زاده شد و در آتن از لونژَن (لونگنیوس) (همو که به او لقبِ پُرفوریوس، به معنی «ارغوانی‌پوش» داد) ادبیات و علومِ بلاغی را آموخت و نزدِ فلوطین به تحصیلِ فلسفه مشغول شد. او به استاد ش بسیار علاقه داشت و او را شاگردی همواره همراه بود و پس از مرگِ او، جانشین ش شد. فرفوریوس نوشته‌های، استاد ش، فلوطین را در مجموعه‌یی به نام تاسوعات(نه‌گانه‌ها) گرد آورد و مقدمه‌ای هم با نام ایساغوجی(درآمد) بر ارغنونِ ارسطو نوشت و دربارهٔ قاطیغوریای او نظرهایی ارزنده ابراز داشت. رساله‌ای نیز در ردِّ باورهای ترسایان نوشت که بعدها تئودوسِ دوم نُسخِ آن را گردآوری کرد و خواست تا همه را بسوزد، لیکن نسخه‌هایی از این کتاب ماند و بعدها چاپ شد.
فُرفوریوس چون استاد ش، پاره‌ای اندیشه‌های صوفیانه داشت و توحید و مراقبه را شرطِ وصول به حقیقت و نیل به مراتبِ کمال می‌دانست. او در کتابِ پرهیز از گوشت‌خواری، آدمیان را به ریاضتِ نفس توصیه می‌کند. از دیگر آثارِ او نامه‌ای است که خطاب به همسرِ خود -مارسلا- نوشته و در آن مطالبی خواندنی در بابِ حیاتِ فلسفه و عروجِ خدایان عرضه داشته‌است. وی به سالِ ۳۰۴ میلادی در روم درگذشت.
پروتستانتیسم

مارتین لوتر
پروتستان (به فرانسه: protestant) شاخه‌ای از مسیحیت است که مبانی آن نخستین بار توسط مارتین لوتر مطرح شد. پروتستان‌ها امروزه بیشتر در شمال اروپا و آمریکای شمالی سکونت دارند. پروتستان در زبان فرانسه به معنی معترض و مخالف سرسخت است و به این دلیل به پیروان مکتب دینی پروتستانیسم گفته می‌شود که آنها در مقابل شماری از قوانین کلیسای کاتولیک روم ایستادند.
تاریخچه

در سال ۱۵۲۹ شاهزاده‌های آلمانی طرفدار دو مکتب کلیسای روم و کلیسای لوتران در دومین جلسه معروف به «Diet of Speyer» گرد هم آمدند. فردیناند شاهزاده اتریش با کمک اکثریت کاتولیک موفق به اجرای طرحی شد که براساس آن هرگونه تغییرات 'دیگر' در قانون اساسی دینی ایالات ممنوع شد. همچنین طبق این طرح تمامی حقوق ملکی و امور عبادی در مناطق پروتستان به کاتولیک‌ها واگذار می‌شد، درحالی که پروتستان‌ها در ایالات کاتولیک از چنین حقی محروم بودند. شاهزاده‌های شش ایالت و چهارده شهر آزاد طرفدار کلیسای لوتران که توان وتو کردن این تصمیم را نداشتند، 'اعتراض نامه' معروف خود را تدوین کردند. آنها در ۱۹ آوریل این اعتراض‌نامه را به امپراتور کارل پنجم، برادر فردیناند، تقدیم کردند و با این اقدام لقب برجسته پروتستان را برای خود به ارمغان آوردند، که از آن زمان تا کنون بخش عمده‌ای از عالم مسیحیت را به خود جذب کرده‌است. در آغاز سده ۲۱ (میلادی) شمار پیروان مکتب پروتستانیسم به ۳۵۰میلیون نفر می‌رسید.
انشعاب

پروتستانتیسم یکی از سه شاخهٔ اصلی مسیحیت است، که ریشه در اصلاح‌گرایی قرن ۱۶ دارد و پیروان آن از کلیسای کاتولیک روم یا ارتدکس شرقی پیروی نمی‌کنند. اصول اعتقادی فرقه‌های مذهبی پروتستان به‌طور قابل توجهی باهم متفاوت است، اما همهٔ آنها بر این تأکید دارند که در توضیح مسایل اعتقادی رهنمودهای انجیل در اولویت قرار دارد؛ رحمت الهی از طریق ایمان و نه از طریق اعمال توجیه می‌شود؛ و همین‌طور همه مؤمنان در مقام کشیش هستند.
مکتب پروتستان دستور العمل‌های خود را مستقیماً از کلام خدا استخراج می‌کند، و در عبادت نیز رابط آنها با خدا، که کمال بخشش است، تنها مسیح است؛ در حالی که پیروان کلیسای کاتولیک روم از تعالیم کلیسای خود پیروی می‌کنند، و در عبادت نیز از طریق توسل به مریم عذرا و قدیسان به راز و نیاز با مسیح می‌پردازند.
سه اصل اساسی همهٔ شاخه‌های پروتستانتیسم از این قرارند:
کتاب مقدس تنها سرچشمه تعالیم است و مؤمنان هیچ نیازی به وحی و الهام اضافی و اصول اعتقادی جدید که مغایر کلام مقدس خدا باشد، ندارند؛
نجات و رستگاری در دنیای بعد از مرگ تنها از طریق فیض خدا (و نه اعمال ما) حاصل می‌شود؛
همه مؤمنان در مقام کشیش هستند و می‌توانند کتاب مقدس را بخوانند و تفسیر کنند.
اصلاح‌گرایی مارتین لوتر پایهٔ شاخه‌های متعدد مذهب پروتستان است. شاخه‌های اصلی کلیسای پروتستان عبارت‌اند از:
کلیسای لوتری: براساس نظریات مارتین لوتر تأسیس شد و بیشتر پیروان آن در آلمان و کشورهای اسکاندیناوی ساکن‌اند؛
کلیسای کالونی: بر مبنای نظرات ژان کالون الهی‌دان سوئیسی و اصلاح‌گرایان رادیکال‌تر نظیر اولریش تسوینگلی تأسیس شد؛
کلیسای باپتیست: وجه بنیادین و اصلی کلیسای باپتیست این است که تعمید نوزادان یا خردسالان نزد آنها مطلقاً مورد پذیرش نیست و فرد تعمیدگیرنده باید به هنگام رسیدن به بلوغ فکری و نیل به ایمانی شخصی به مسیح، غسل تعمید بگیرد. به همین دلیل است که پیروان این مذهب را «باپتیست» یعنی تعمیدیون نامیدند؛
کلیسای متدیست: بر مبنای نظریات جان وزلی و برادرش تأسیس شد؛
کلیسای پنطیکاستی: این شاخه تأکید خاصی بر تجربهٔ شخصی مستقیم خدا از طریق تعمید روح‌القدس، چنان‌که در انجیل از روز پنطیکاست بیان شده‌است، دارد.
شاخهٔ مهم دیگری از مکتب پروتستانیسم که کلیسای انگلیس و کلیسای اسقفی نمونه بارز آن هستند، در قرن ۱۶ در انگلستان ظهور کرد. این فرقه اکنون از نظر الهیات و ارکان پرستش بیش از سایر فرق پروتستانیسم به کلیسای کاتولیک نزدیک است. پیروان شاخهٔ انگلیکان در طیفی کاتولیکی-پروتستانی قرار دارند. برخی از پیروان انگلیکان، کاتولیک و برخی پروتستان و عده‌ای هم بین این دو قرار دارند؛ به همین علت آنها را مسامحتاً (و نه دقیقاً) پروتستان می‌نامند.
مارتین لوتر

متولد ۱۴۸۳ میلادی، در آیلبرن، ساکسونی آلمان، از شخصیت‌های کلیدی مکتب پروتستانتیسم بود و امروزه مسیحیان پروتستان بر این باورند که «مارتین لوتر» آنها را از اسارت کلیسای روم نجات داد. با این حال او تنها نصف راه را رفت.زیرا دوست و همکار وی «فیلیپ ملانگتون» و استادش «فون کارل استات» از کسانی بودند که فعالانه راه لوتر را ادامه می‌دادند. آنها در اثر تهدیدات موجود مجبور شدند به سوئیس فرار کنند و در آنجا شروع به نوشتن چند کتاب کردند که بعدها به نوشته‌های اورلاموند معروف شد. آنها در این آثار مباحثی را ترویج کردند که به گفته آنها «مارتین لوتر» در انتشار آن کوتاهی کرده بود.
«مارتین لوتر» بیشتر به این خاطر مشهور است که انجیل را از دست کلیسای روم نجات داد. او تا جایی که امکان داشت تعلیمات انجیل را از تصرفات و تحریفات آنهایی که خود را مظهر تقوی الهی می‌دانستند پاک کرد. گفتنی است لوتر دیدگاه‌های ضدّ یهود داشت. او دو کتاب که بیانگر دیدگاه‌های یهودی‌ستیزی اوست نوشته‌است. اولین کتاب مقاله‌ای است به‌نام «دربارهٔ یهودیان و دروغهای آنان». کتاب دوم «از نام غیرقابل فهم و نسل مسیح» است. هر دو این کتابها در سال ۱۵۴۳ و کمی قبل از مرگ لوتر چاپ شده‌اند.
دیگر اصلاح‌گران پروتستان > یان هوس

یان هوس اهل پراگ، متولد ۱۳۷۰، او در دانشگاه به مطالعه آثار وایکلیف (Wycliffe) پرداخت، و با آنکه همه تفکرات دینی وی را قبول نداشت، هر دوی آنها از این اقدام کلیسا که خود را به تعالیم کتب مقدس منسوب می‌کرد سخت برآشفته بودند و به همین خاطر به مخالفان سرسخت قدرت پاپ مبدل شدند. وی عاقبت به دلیل مخالفت با پاپ به مرگ در آتش (۶٫۷٫۱۴۱۵) محکوم شد.
دیگر اصلاح‌گران پروتستان > جروم

اهل پراگ، متولد ۱۳۶۵ میلادی، که علیه فساد اخلاقی کشیش‌ها جنگید.
دیگر اصلاح‌گران پروتستان > توماس بیلنی

بیلنی متولد ۱۴۵۹ در نورویچ انگلستان، که یک اصلاحگر نه چندان نامدار انگلیسی است. او از کالج ترینیتی دکترای حقوق گرفت و در سال ۱۵۱۹ به عنوان کشیش فعالیت مذهبی خود را رسماً آغاز کرد. او نیز همانند لوتر بر این باور بود که اعمال نیک به تنهایی کسی را نجات نخواهد داد.
دیگر اصلاح‌گران پروتستان > توماس کارترایت

رهبر فرقه پاکدینان (پیوریتن‌ها) بود. این فرقه از پروتستانهای انگلستان بودند که زمان ملکه الیزابت علیه سنن مذهبی قیام نمودند و طرفدار سادگی در نیایش بودند. فرقه پاکدینان از وضعیت آن زمان اور در کلیسای انگلستان راضی نبود؛ آنها مشتاقانه در صدد این بودند که اصلاحات پروتستانی را در سطح وسیعتری اجرا کنند. در سال ۱۵۶۹، کرسی الهیات دانشگاه کمبریج را به دست آورد. هنگامی که ملکه انگلستان به عنوان رئیس کلیسای انگلیس انتخاب شد، شکل عبادت را اصلاح کرد که اجازه می‌داد واعظان تنها کلاه چهارگوش، خرقه، گردن پوش، یا ردای کتانی بپوشند. در مارس ۱۵۶۶ علمای دینی لندن مجبور شدند که لباس اجباری را بپوشند. از تعداد ۱۱۰ کشیش، ۳۷ نفر اعتراض کرند، و همین باعث شد بسیاری از کلیساها خالی بماند.
پروتستان‌های بنیادگرا

این فرقه در فاصله ۱۹۱۰ تا ۱۹۱۵ شکل گرفت، این گروه بر حقیقتی که در معنای تحت‌الفظی انجیل وجود داشت تأکید داشتند. بعد از محاکمه اسکوپز که به محاکمه میمون معروف شده‌است، پروتستانهای بنیادگرا آشکارتر عقاید خود را ترویج کردند و خود را از مسیحیت لیبرال متمایز کردند.
محاکمه میمون که در سال ۱۹۲۵ در دیتون در ایالت تنسی ایالات متحده آمریکا صورت گرفت، یک معلم به خاطر تدریس تئوری تکامل تدریجی داروین که مغایر با قوانین ایالتی بود به پرداخت ۱۰۰ دلار جریمه محکوم شد.
نتایج اجتماعی > تجددطلبی

به‌طور کلی، جنبش اصلاح دینی باعث بیداری دامنه‌دار شد و مردم را به‌تحصیل علم و آزادی و مساوات و حکومت ثابت و فعالیت و تولید ثروت و ترقی‌خواهی و تجددطلبی راهنمایی و تحریک کرد و در نقاطی که طریقت پروتستان پذیرفته شد، چون هلند و انگلستان و اسکاندیناوی و اسکاتلند و ایرلند شمالی و قسمتی از آلمان و کانادا و امریکای شمالی، شوق و اشتیاق خلق به دین افزون شد و سطح اخلاق بالا رفت و در تمام شئون پیشرفت کلی حاصل شد، حال‌آنکه ممالک کاتولیکی چون ایتالیا و اسپانیا و امریکای جنوبی همچنان متأخر ماندند و حکومتشان دستخوش حوادثی گردید که تا سده‌ها آثارش هویدا بود.
نتایج اجتماعی > آموزش‌وپرورش رایگان

از لحاظ فرهنگی، مهم‌ترین و بزرگ‌ترین نتیجهٔ جنبش دینی این بود که اولاً آموزش ابتدایی را برای همهٔ مردم فراهم کردند؛ ثانیاً برای همین مقصود زبان مادری را به‌جای زبان لاتین آموختند و، بدین‌ترتیب، زمینهٔ آموزش اجباری کنونی را آماده کردند. برای نمونه، نخستین‌بار در تاریخ، لوتر اظهار کرد که فرهنگ و آموزش و پرورش باید به‌هزینهٔ دولت و برای همهٔ مردم ــ اعم از توانگر و درویش، پسر و دختر ــ باشد. چون پدر و مادر بیشتر نادان یا خودخواه یا گرفتار هستند، وظیفهٔ شهرداران است که وادارشان کنند تا کودکانشان را به آموزشگاه بفرستند.