stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
جنجال برنامه فیتیله
توضیح کارگردان و تهیه‌کننده

محمد مسلمی، یکی از ۳ بازیگر اصلی گروه که کارگردانی برنامه را برعهده داشته، دربارهٔ اجرای لهجه ترکی در برنامه فیتیله گفت: «بارها در این برنامه و حتی در سریال «عکاس‌خانه» لهجه ترکی داشته‌ام و همیشه به ادبیات، فرهنگ و فهم مردمم ایمان داشته‌ام. من خودم ترک‌زبان هستم، چطور می‌توانم به خودم و قومی که به آن تعلق دارم توهین کنم در حالی که از میان ما ترک‌ها شاعران بزرگ، شخصیت‌های برجسته علمی و فرهنگی بسیاری به کشور معرفی شده‌است … ممکن است در جریان ۲۴ سال فعالیت هنری، اشتباهی رخ بدهد؛ اما به این معنا نیست که جریان خاصی در پس آن نهفته باشد یا عموهای فیتیله‌ای ابزار کسانی شده باشند که به دنبال اهداف خاصی بوده‌اند.»
«علیرضا آقایی» تهیه‌کننده این برنامه نیز در صفحه اینستاگرم خود سخنانی را خطاب به مردم با هدف عذرخواهی منتشر کرد. او اینطور توضیح داد که «اصالت بازیگران اصلی این برنامه از اقوام اصیل ایران همچون ترک، گیلک و لر بوده و هیچ‌گاه به خاستگاهی که از آن برآمده‌اند توهین نمی‌کنند. مفهوم نمایش مورد اشاره در زمینه آموزش استفاده مسواک بوده و مانند نمایش‌های دیگر ترکیبی فانتزی از گویش و لهجه‌های مختلف در فضای نمایش استفاده شده‌است و این به معنای جسارت به قوم یا لهجه خاصی نمی‌باشد.»
توبیخ و برکناری مدیران

رئیس صداوسیمای وقت بیان کرد: «با مدیران و عناصر دخیل در این مسئله تأسف‌بار که موجب رنجش خاطر هم‌وطنان عزیز آذری‌زبان شده‌اند، برخورد جدی و به این امر رسیدگی کامل می‌شود.» وی از برکناری و توبیخ ۲ نفر از مدیران شبکه ۲ سیما و چند نفر از عناصر و عوامل تولید و نظارت این برنامه خبر داد. اعلام شد مدیر پخش و مدیر گروه کودک شبکه ۲ توبیخ کتبی خواهند شد و جانشین مدیر پخش که مسئول نهایی نظارت برنامه‌هاست نیز توبیخ و از مسئولیت برکنار می‌شود و در نهایت طی نامه‌های جداگانه‌ای مدیر گروه کودک و نوجوان و مدیر پخش این شبکه توبیخ و جانشین مدیر پخش و مسئول نظارت نهایی برنامه‌های شبکه از مسئولیت خود برکنار شدند. در بخشی از نامه برکناری جانشین مدیر پخش شبکه ۲ آمده‌است:
عرصه نظارت و پخش برنامه‌ها در صداوسیما، عرصه خطیر لحظه‌ها و دریغ‌هاست که گاه یک سهل‌انگاری و لغزش موجب خساراتی است جبران‌ناپذیر، مصداق این امر آنچه که در بازبینی و پخش برنامه فتیله‌ای‌ها در روز جمعه پانزده آبان ماه جاری حاوی اهانت نسبت به یکی از عزیزترین اقوام غیور این سرزمین یعنی آذری‌ها رخ داد و علی‌رغم توجه بازبین اولیه این برنامه و اشاره درست ایشان به اشکالات برنامه، به سبب فقدان تشخیص و اغماض بلا وجه شما به آزردگی گروهی از مردم عزیز بدل شد؛ لذا ضمن تذکر جدی و توبیخ کتبی، از مسئولیت و ایفای نقش در این عرصه برکنار می‌شوید.
توبیخ و برکناری مدیران > استعفای مدیر گروه کودک و نوجوان شبکه دو

در ۲۵ آبان، «علی زارعان» مدیر گروه کودک و نوجوان شبکه دو سیما از سِمَت خود استعفا داد. این استعفا پس از اعتراضات و صدور بیانیهٔ ۲۸ نماینده مجلس روی داد.
صحنه‌ای از نمایش هتل فیتیله‌ای. به ترتیب از چپ: مسئول پذیرش هتل، پدر و پسر مسافر
میلفرد میل، مریلند

مکان در 23x15px|border |alt=|link= مریلند
| Milford Mill, Maryland | Milford Mill, Maryland |
| --- | --- |
مکان مختص سرشماری: مکان مختص سرشماری
right: right
ایالت:  مریلند
شهرستان:  Baltimore
مساحت: مساحت
 • کل: ۷٫۰ مایل مربع (۱۸٫۱ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۷٫۰ مایل مربع (۱۸٫۱ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰٫۰ مایل مربع (۰٫۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۴۹۵ فوت (۱۵۱ متر)
جمعیت (۲۰۱۰): جمعیت (۲۰۱۰)
 • کل: ۲۹۰۴۲
 • تراکم: ۴۱۰۰/مایل مربع (۱۶۰۰/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۵ (Eastern (EST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۴ (EDT)
FIPS کد: ۲۴-۵۲۵۶۲
GNIS feature ID: ۱۸۶۷۲۹۶
میلفرد میل (به انگلیسی: Milford Mill) شهری در ایالت مریلند کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۲۹٬۰۴۲ نفر بوده‌است.
هیز آلن جنکینز

هیز آلن جنکینز (انگلیسی: Hayes Alan Jenkins؛ زادهٔ ۲۳ مارس ۱۹۳۳) اسکیت‌باز نمایشی اهل ایالات متحده آمریکا بود.
از افتخارات وی می‌توان به کسب مدال طلا در بازی‌های المپیک زمستانی ۱۹۵۶ اشاره کرد.
نینا وایداچر

نینا وایداچر (انگلیسی: Nina Waidacher؛ زادهٔ ۲۳ اوت ۱۹۹۲) بازیکن هاکی روی یخ اهل سوئیس است.
میلسبرو، دلاور

مکان
| Millsboro, Delaware | Millsboro, Delaware |
| --- | --- |
شهرک: شهرک
Location of Millsboro, Delaware: Location of Millsboro, Delaware
ایالت: دلاویر
County: Sussex
مساحت: مساحت
 • کل: ۱٫۹ مایل مربع (۵٫۰ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۱٫۷ مایل مربع (۴٫۵ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰٫۲ مایل مربع (۰٫۵ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۲۳ فوت (۷ متر)
جمعیت (2010): جمعیت (2010)
 • کل: ۳٬۸۷۷
 • تراکم: ۲۲۸۰٫۶/مایل مربع (۸۶۱٫۶/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۵ (Eastern (EST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۴ (EDT)
زیپ‌کد: 19966
کد منطقه: 302
FIPS code: 10-47940
GNIS feature ID: 0214319
وبگاه: www.millsboro.org
میلسبرو، دلاور (به انگلیسی: Millsboro, Delaware) یک سکونتگاه مسکونی در ایالات متحده آمریکا با جمعیت ۳٬۸۷۷ نفر است که در دلاویر واقع شده‌است.
ایفونه فان خنیپ

ایفونه فان خنیپ (به هلندی: Yvonne van Gennip) ورزشکار زن رشتهٔ اسکیت سرعتی اهل کشور هلند است. وی در بین سال‌های ‎۱۹۸۸ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک زمستانی در مجموع ۳ مدال طلا را کسب کرد.
مارتین انن

| مارتین انن | مارتین انن |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۲ فوریهٔ ۱۹۷۴ زوگ
ملیت: سوئیس
مارتین انن (انگلیسی: Martin Annen؛ زادهٔ ۱۲ فوریهٔ ۱۹۷۴) از برندگان مدال‌های بازی‌های المپیک زمستانی ۲۰۰۶ اهل سوئیس است.
باشگاه فوتبال هاکوآ سیدنی سیتی ایست

Football club
باشگاه فوتبال مکابی هاکوآ سیدنی سیتی ایست که معمولاً با نام مکابی هاکوآ شناخته می‌شود، یک باشگاه فوتبال نیمه حرفه‌ای استرالیایی است که در سیدنی، نیو ساوت ولز واقع شده است. این باشگاه در سال ۱۹۳۹ با نام سیدنی هاکوآ توسط اعضای جامعه یهودی سیدنی تشکیل شد. آنها بین سال‌های ۱۹۷۷ و ۱۹۸۶ در لیگ ملی فوتبال به عنوان ایسترن سابربس (۱۹۷۷–۱۹۷۹) و سیدنی سیتی (۱۹۷۹–۱۹۸۷) بازی کردند. به عتوان یکی از موفق‌ترین تیم‌ها در نیو ساوت ولز و مسابقات بین ایالتی در دهه ۱۹۶۰ و اوایل دهه ۱۹۷۰ با مربیگری باب سزاتماری که اکنون بازنشسته شده بود، هاکوآ نیز یکی از محرک های اصلی برای تأسیس لیگ ملی بود. این باشگاه در حال حاضر در لیگ برتر ملی ان‌اس‌وی، با بازی‌هایی که در ورزشگاه هنسلی اتلتیک انجام می‌شود، رقابت می‌کند.
سیدنی سیتی همچنین در دهه اول مسابقات، غالب‌ترین تیم آن بود و چهار عنوان، از جمله سه عنوان متوالی از سال ۱۹۸۰ تا ۱۹۸۲ را به دست آورد، و تنها یک بار به رتبه‌ای پایین‌تر از سوم رسید. با این حال، با وجود این سطح از موفقیت، جمعیت تماشاگران همیشه کم بود، و حتی اگر آنها یکی از طرف‌هایی بودند که برای سال ۱۹۸۷ حفظ شدند، پس از اینکه ان‌اس‌ال سیستم کنفرانس تقسیمی را در پایان سال ۱۹۸۶ کنار گذاشت، سیدنی سیتی یک دور در فصل ۱۹۸۷ از ان‌اس‌ال خارج شد.
تاریخچه

در ژانویه سال ۱۹۳۹، گروهی از مهاجران یهودی که هر یکشنبه در راشکاترز بی فوتبال بازی می‌کردند، گرد هم آمدند تا درباره تشکیل یک باشگاه فوتبال صحبت کنند. آن جلسه منجر به تولد باشگاه فوتبال سیدنی هاکوآ شد. این تیم با پیراهن‌های راه‌راه آبی و سفید متمایز با نشان داوود بازی می‌کرد.
این باشگاه پس از جدایی تعدادی از باشگاه‌ها از اتحادیه فوتبال مرتبط با فیفا در سال ۵۷–۱۹۵۶، در دسته اول تازه تأسیس فدراسیون فوتبال نیو ساوت ولز پذیرفته شد.
در سال ۱۹۷۷، نام باشگاه به ایسترن سابربس هاکوآ تغییر یافت. آنها قهرمان اولین لیگ ملی، معروف به لیگ ملی فوتبال بودند.
نام این باشگاه دوباره در سال ۱۹۷۸به سیدنی سیتی تغییر یافت و زمین خانگی از پارک ونت ورث به ورزشگاه مارکس اتلتیکس در سالی موفق برای باشگاه منتقل شد. ادی تامسون در سال ۱۹۷۹ مربی باشگاه شد و همراه با مدیر آن اندرو لدرر، باشگاه را در آخرین سال‌های فعالیتش به عنوان موفق‌ترین باشگاه استرالیا هدایت کرد.
این تیم شامل بازیکنانی نظیر جیمی کانت، جیم پاتیکاس، کن بودن و جان کزمینا بود. آنها با پیوستن دیوید میچل، مهاجم بین‌المللی استرالیایی، فصول ۱۹۸۱، ۱۹۸۲ و ۱۹۸۳ ان‌اس‌ال را بردند. در سال ۱۹۸۷ سیدنی سیتی در نیم فصل به عنوان موفق‌ترین باشگاه تاریخ لیگ، کنار رفت.
افتخارات > بین‌المللی

جام برندگان جام اقیانوسیه ۱۹۸۷
افتخارات > ملی

قهرمانی ان‌اس‌ال: ۱۹۷۷، ۱۹۸۰، ۱۹۸۱، ۱۹۸۲
نایب قهرمانی ان‌اس‌ال: ۱۹۷۸، ۱۹۸۳، ۱۹۸۵
قهرمانی جزئی ان‌اس‌ال: ۱۹۸۴ (دسته شمالی)، ۱۹۸۵ (دسته شمالی)
جام حذفی استرالیا: ۱۹۶۵، ۱۹۶۸، ۱۹۸۶
بهترین باشگاه استرالیا در یک دهه: دهه ۱۹۷۰، دهه ۱۹۸۰
لیتو کروس

| لیتو کروس | لیتو کروس |
| --- | --- |
نام هنگام تولد: اُسکار آلبرتو کروس
زادهٔ: ۱۴ مهٔ ۱۹۴۱ بریسو، آرژانتین
درگذشت: ۱۹ دسامبر ۲۰۱۷ (۷۶ سال) بوئنوس آیرس، آرژانتین
ملیت: آرژانتینی
محل تحصیل: دانشگاه بوئنوس آیرس موسسه تئاتر دانشگاهی شیلی
پیشه(ها): بازیگر، کارگردان نمایش، نمایش‌پرداز
جوایز: جایزۀ مارتین فیرو (۲۰۱۱، ۲۰۱۴)
لیتو کروس (اسپانیایی: Lito Cruz‎؛ ‏ ۱۴ مهٔ ۱۹۴۱ – ۱۹ دسامبر ۲۰۱۷) بازیگر، کارگردان نمایش و نمایش‌پرداز برجستهٔ اهل آرژانتین بود. وی دانش‌آموختهٔ دانشگاه بوئنوس آیرس و مؤسسه تئاتر دانشگاهی شیلی و از بنیان‌گذاران «گروه تئاتر تجربی بوئنوس آیرس» (ETEBA) بود که برنامه‌ای در المپیک تابستانی ۱۹۷۲ اجرا کردند. وی با هزینهٔ با وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا به اکتورز استودیو رفت و مدتی هم استاد دانشگاه پورتو بود. وی از هنرمندان پیشگام تئاتر تجربی آرژانتین بود. به واسطه تلاش‌های وی بود که کنگره ملی آرژانتین «قانون تئاتر ملی» را در سال ۱۹۹۸ تصویب کرد.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است، می‌توان به دوست‌دختر، جزیره و مجردمانده‌ها اشاره کرد.
وکند

village در 23x15px|border |alt=|link= ایران
| وکند وکند | وکند وکند |
| --- | --- |
village: village
استان‌های ایران: استان آذربایجان شرقی
شهرستان‌های ایران: شهرستان میانه
بخش (تقسیمات کشوری): بخش مرکزی شهرستان میانه
تقسیمات کشوری در ایران: دهستان گرمه جنوبی
جمعیت (۲۰۰۶): جمعیت (۲۰۰۶)
 • کل: ۱۰۱
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۳:۳۰ (ساعت رسمی ایران)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۴:۳۰ (ساعت رسمی ایران)
وکند یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان گرمه جنوبی بخش مرکزی شهرستان میانه واقع شده‌است.
روآلد آس

روآلد آس (انگلیسی: Roald Aas؛ ۲۵ مارس ۱۹۲۸ – ۱۸ فوریهٔ ۲۰۱۲) اسکیت‌باز سرعت، و دوچرخه‌سوار اهل نروژ بود.
داریوس روسناک

| داریوس روسناک | داریوس روسناک | داریوس روسناک | داریوس روسناک |
| --- | --- | --- | --- |
زادهٔ:  ۲ دسامبر ۱۹۵۹ ‏(۶۵ سال) روژمبرک
قد:  ۶ فوت ۱ اینچ (۱۸۵ سانتیمتر)
وزن:  ۱۷۹ پوند (۸۱ کیلوگرم؛ ۱۲ سنگ ۱۱ پوند)
پست:  Centre
ضربه:  Right
بازی برای:  HC Slovan Bratislava HC Dukla Jihlava KalPa
تیم ملی:   چکسلواکی
منتخب ان‌اچ‌ال:  230th overall، ۱۹۸۷ فیلادلفیا فلایرز
سوابق بازی:  ۱۹۷۷–۱۹۹۳
داریوس روسناک (اسلواکی: Dárius Rusnák؛ زادهٔ ۲ دسامبر ۱۹۵۹) بازیکن هاکی روی یخ اهل چکسلواکی بود.
گوردون ادلی

گوردون ادلی (انگلیسی: Gordon Audley؛ ۲۰ آوریل ۱۹۲۸ – ۱ اکتبر ۲۰۱۲ (۸۴ سال)) اسکیت‌باز سرعت اهل کانادا بود.
کارل ورهاین

کارل ورهاین (انگلیسی: Carl Verheijen؛ زادهٔ ۲۶ مهٔ ۱۹۷۵) اسکیت‌باز سرعت و از برندگان مدال‌های بازی‌های المپیک زمستانی ۲۰۰۶ اهل پادشاهی هلند است.
جیمی بن

جیمی بن (انگلیسی: Jamie Benn؛ زادهٔ ۱۸ ژوئیهٔ ۱۹۸۹) بازیکن هاکی روی یخ اهل کانادا است.
وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون مدال طلا شده‌است.
اوکراین
تاریخ

مقالهٔ اصلی: تاریخ اوکراین
تاریخ > پیش از تاریخ

سکونت انسان در اوکراین به سال‌ها قبل از میلاد مسیح بازمی‌گردد، زمانی که در دوران نوسنگی فرهنگ کوکوتنی-تریپلی در منطقهٔ وسیعی گسترش یافت که بخش‌هایی از اوکراین امروزی شامل تریپیلیا و تمام منطقه دنیپر و دنیستر را در بر می‌گرفت. در عصر آهن، این سرزمین محل سکونت کیمری‌ها، سکاها و سرمتی‌ها بود. و بین ۷۰۰ تا ۲۰۰ پیش از میلاد نیز بخشی از سرزمین سکاها به حساب می‌آمد. سکاها دسته‌ای از مردمان کوچ‌نشین ایرانی‌تبار بودند که تاریخشان به پیش از هخامنشیان برمی‌گردد. آن‌ها در درازنای تاریخی از درون آسیای میانه یعنی از سین‌کیانگ چین تا دریای آرال و خود ایران و از این نواحی با فاصله‌هایی تا رود دُن و از این رود تا رود عظیم دانوب پراکنده بودند.
بعدها، مستعمرات یونان باستان، روم باستان و امپراتوری روم شرقی، مانند تایراس، اولبیا و هرموناسا در اوایل قرن ششم پیش از میلاد در کنار دریای سیاه تأسیس شدند و در اواسط قرن ۶ بعد از میلاد رونق خوبی پیدا کردند.
تاریخ > عصر طلایی

مقالهٔ اصلی: روس کی‌یف
دورترین گستره روس کی‌یف، (۱۰۵۴–۱۱۳۲) استقرار روس کی‌یف مبهم و نامشخص است. بسته به تفاسیر تواریخ حداقل سه نسخه وجود دارد. به‌طور کلی، این ایالت شامل بسیاری از اوکراین امروزی، بلاروس و بخش غربی روسیه اروپایی بود. طبق تواریخ اولیه، نخبگان و فرمانروایان روسیه در ابتدا متشکل از وارنگیان اهل اسکاندیناوی بودند. در سال ۸۸۲، شاهزاده اولگ (اوله) بت‌پرست، کیف را از آسکلد و دیر فتح کرد و آن را به عنوان پایتخت روسیه اعلام کرد. با این حال، همچنین اعتقاد بر این است که قبایل اسلاوی شرقی در امتداد بخش‌های جنوبی رودخانه دنیپر قبلاً در حال تشکیل یک کشور مستقل بودند. در هر صورت، وارنگیان بعداً در جمعیت اسلاو جذب شده و بخشی از اولین سلسله روس، دودمان روریک شدند. روس کی‌یف متشکل از چندین حاکمیت بود که توسط کنیاازهای روریکی ("شاهزاده‌ها") که اغلب برای تصاحب کیف با یکدیگر می‌جنگیدند، اداره می‌شدند.
در طول قرون ۱۰ و ۱۱، روس کی‌یف به بزرگ‌ترین و قدرتمندترین ایالت اروپا تبدیل شد، دوره‌ای که به عنوان عصر طلایی آن شناخته می‌شود. با سلطنت ولادیمیر کبیر (۹۸۰–۱۰۱۵)، که روسیه را به سمت مسیحیت بیزانسی سوق داد، آغاز شد. در دوران سلطنت پسرش، یاروسلاو خردمند (۱۰۱۹–۱۰۵۴)، روسیه کی‌یف به اوج توسعه فرهنگی و قدرت نظامی خود رسید. با افزایش دوباره اهمیت نسبی قدرت‌های منطقه‌ای، دولت به زودی تکه‌تکه شد. پس از تجدید حیات نهایی تحت حکومت ولادیمیر دوم مونوماخ (۱۱۱۳–۱۱۲۵) و پسرش، مستیسلاو(۱۱۲۵–۱۱۳۲)، روس کی‌یف سرانجام پس از مرگ مستیسلاو به حکومت‌های جداگانه متلاشی شد، اگرچه مالکیت کیف همچنان برای چندین دهه اعتبار زیادی داشت. در قرن ۱۱ و ۱۲، کنفدراسیون کوچ‌نشینان ترک‌زبان کومان و قبچاق نیروی غالب در استپ پونتیک در شمال دریای سیاه بود.
حمله مغول در قرن سیزدهم روسیه کی‌یف را ویران کرد و کیف در سال ۱۲۴۸ به‌طور کامل ویران شد. در قلمرو اوکراین امروزی، حاکمیت‌های هالیچ و ولدیمیر-ولینسکی به وجود آمدند و در ایالت گالیسیا-ولهینیا ادغام شدند. دانیال گالیسیا، پسر روم بزرگ، بسیاری از جنوب غربی روسیه، از جمله درلین، گالیسیا و پایتخت باستانی کیف را دوباره متحد کرد. او متعاقباً توسط اسقف اعظم پاپ به عنوان اولین پادشاه تازه ایجاد شده تاجگذاری کرد. پادشاهی روتنیا در سال ۱۲۳۵.
تاریخ > جنگ جهانی دوم

با شروع جنگ جهانی دوم این کشور از ۱۹۴۱ تا ۱۹۴۴ در اشغال آلمان بود. بسیاری از سکنه شهرها و روستاهای اوکراین که شدیدترین ستم‌گری‌ها را از رژیم کمونیستی ژوزف استالین متحمل شده بودند، به شکل شگفت‌انگیزی از نیروهای آلمانی به عنوان آزادی‌بخش استقبال کردند. برخی حتی با نهادن یک قدم فراتر خواهان دریافت سلاح و مهمات جهت جنگیدن با ارتش سرخ شدند.
تاریخ > استقلال

۲۳ اوت ۱۹۹۱ اوکراین استقلال خود را اعلام کرد. لهستان ۲ دسامبر ۱۹۹۱ به عنوان اولین کشور استقلال اوکراین را به رسمیت شناخت.
تاریخ > پس از فروپاشی شوروی

پس از فروپاشی شوروی، اقتصاد آن کشور به سمت مالکیت خصوصی و بازار آزاد حرکت کرد. این روند انتقالی برای خانوارهای اوکراینی که اغلب فقیر بودند و هیچگاه فعالیت اقتصادی خصوصی را تجربه نکرده بودند بسیار سخت بود.
برعکس جمعیت کشور که در آن زمان در اوج بود، اقتصاد اوکراین دوران فلاکت را سپری می‌کرد. پس از فروپاشی شوروی، رشد اقتصادی اوکراین تا یک دهه به صورت پیاپی منفی بود. فقر روز بروز گسترده‌تر می‌شد، تورم سرسام‌آور اعتماد به پول ملی را از بین برده بود و حتی گاهی معاملات به شکل پایاپای انجام می‌شد. برای مثال در سال ۱۹۹۳ قیمت‌ها بیش از ۱۰۰ برابر شدند. یک همبرگر که در آغاز سال ۱ کوپن (واحد پول پیشین اوکراین) قیمت داشت در پایان همان سال ۱۰۱ کوپن شده بود. سال بعد یعنی سال ۱۹۹۴ رشد اقتصادی این کشور منفی ۲۲٪ سقوط کرد.
تاریخ > از فروپاشی تا انقلاب نارنجی

سال ۱۹۹۴ برای اوکراین سال شروع تغییرات بود. در این سال و در اوج ناکامی و فلاکت اقتصادی مردم آن کشور به پای صندوق رای رفتند و لئونید کوچما را به عنوان دومین رئیس‌جمهور کشور مستقل اوکراین برگزیدند. او به زبان اوکراینی صحبت نمی‌کرد و با اکثریت قاطع آرای مردم نیمه شرقی اوکراین که عموماً روس تبار هستند انتخاب شد ولی مجموعه اقدامات او باعث شد که پنج سال بعد در نیمه غربی اوکراین هم اکثریت بالایی به‌دست‌آورد و دو دوره به ریاست جمهوری انتخاب شود. او اقدامات بسیار مؤثری در صحنه سیاست و اقتصاد اوکراین شروع کرد که به‌طور خلاصه عبارت‌اند از:
کاهش کسری بودجه از ۱۳٪ به ۵٪
کاهش استقراض از بانک مرکزی از ۱۲٪ به ۲٪
انتشار اوراق قرضه داخلی و وام گرفتن از دولت‌های خارجی
و در نهایت پس از اصلاحات زیاد، حذف ۵ صفر از پول ملی
معرفی گریونا به عنوان واحد پول جدید
این اقدامات کم‌کم نتیجه داد و ترمز تورم کشیده شد. کوچما در دومین دوره ریاست جمهوری اش توانست رشد اقتصادی را به اوکراین بازگرداند.
همچنین کوچما روابط سیاسی و اقتصادی اوکراین با روسیه را بازسازی کرد. او بدینسان موفق شد از پیوندهای عمیق اقتصادی اوکراین و روسیه به نفع کشورش استفاده کند. پس از آن اوکراین توانست با تکیه بر منابع کشاورزی، معادن غنی و بازسازی صنایع به جای مانده از قبل، برای یک دهه رشد اقتصادی قابل قبولی را نگه دارد.
همچنین در یک دورخیز سیاسی، کوچما در خواست رسمی برای عضویت در اتحادیه اروپا داد و بیان کرد که کشورش تا سال ۲۰۰۷ می‌تواند به استانداردهای لازم برای عضویت در اتحادیه اروپا برسد. چیزی که نه تنها تاکنون محقق نشده بلکه منشأ اختلافات بزرگی هم در جامعه اوکراین شده است.
تاریخ > انقلاب نارنجی و پس از آن

در سال ۲۰۰۴، نخست‌وزیر ویکتور یانوکویچ برندهٔ انتخابات ریاست جمهوری اعلام شد. این نتایج اعتراض مردم را به همراه داشت، مسموم شدن ویکتور یوشچنکو رقیب اصلی یانوکوویچ در جریان مبارزات انتخاباتی هم، بر آتش شک و کینه طرفدارانش دمید و موجی از اعتراض و نا فرمانی مدنی کشور را فرا گرفت. در نهایت پس از حدود سه ماه اعتراض، دادگاه عالی اوکراین انتخابات را باطل کرد و انتخابات مجدد زیر نظر موشکافانه ناظران داخلی و بین‌المللی برگزار شد. این بار یوشچنکو با اکثریت شکننده ۵۲٪ رئیس‌جمهور اوکراین شد. این اعتراضات که با استفاده از نمادهای نارنجی رنگ همراه بود به انقلاب نارنجی اوکراین معروف شد.
یانوکوویچ نیز کاخ ریاست جمهوری را زیر نگاه سنگین دوربین‌های رسانه‌ها ترک کرد و رفت تا اپوزیسیون را شکل دهد. او پنج سال بعد دوباره در انتخابات شرکت کرد و این بار پیروز شد. اما انقلاب نارنجی شوک سنگینی بر اقتصاد کشور وارد کرد. اقتصادی که سال قبل از انقلاب نارنجی ۱۲٫۵٪ رشد کرده بود در سال بعد تنها ۲٫۵٪ رشد داشت.
تاریخ > بحران ۲۰۱۴

مقاله‌های اصلی: انقلاب ۲۰۱۴ اوکراین و الحاق کریمه به فدراسیون روسیه
در ۲۲ فوریه ۲۰۱۴ در پی اعتراضات خیابانی علیه دولت و وخیم شدن اوضاع داخلی اوکراین با رأی پارلمان اوکراین ویکتور یانوکویچ از سمت رئیس‌جمهوری برکنار شد و یولیا تیموشنکو نخست‌وزیر سابق که در روز ۱۹ مهر ۱۳۹۰ برابر با ۱۱ اکتبر ۲۰۱۱ محکوم به زندان شده بود پس از تسخیر کاخ ریاست جمهوری توسط مخالفان و رأی پارلمان این کشور مبنی بر بازگشت به قانون اساسی سال ۲۰۰۴؛ که این طرح با ۳۲۵ رأی موافق به تصویب رسید و راه برای آزادی تیموشنکو هموار شد. همچنین پارلمان اوکراین به آزادی تیموشنکو از زندان نیز رأی مثبت داد و در ساعاتی بعد در ۲۲ فوریه یولیا تیموشنکو از زندان آزاد شد. پس از برکناری یانوکویچ وی به روسیه گریخت و الکساندر تورچینف به عنوان رئیس‌جمهور موقت برگزیده شد. در پی این حوادث شبه جزیره کریمه توسط نیروهای روسی تحت عنوان محافظت از روس تبارهای این ایالت خودمختار اشغال شد.
چند روز بعد از این اتفاقات، مردم شبه جزیره کریمه در برگزاری همه‌پرسی سراسری، موافقت ۹۶ درصدی خود را با پیوستن به کشور روسیه اعلام کردند و این شبه جزیره رسماً جزئی از خاک روسیه شد.
یانوکوویچ در یک نطق تلویزیونی با اشاره به پیش نویس توافقنامه پیوستن اوکراین به اتحادیه اروپا از مردمش دعوت کرد که متن پیش‌نویس را بخوانند. او گرچه مخالف قطعی پیوستن اوکراین به اتحادیه نیست اما می‌گوید این پیش‌نویس الحاق، اوکراین را فقط یک بازار مصرف برای محصولات اروپایی در ازای نیروی کار ارزان و غیر متخصص می‌خواهد و نه یک شریک تجاری واقعی برای اروپا. اما از طرف مقابل نیمه غربی اوکراین چشم به توان اقتصادی اروپا بسته است. آن‌ها به همسایگان فقیر خود می‌نگرند که درست مانند اوکراین بخشی از اتحاد جمهوری‌های شوروی بودند اما حالا اتباع آن‌ها آزادانه در هر جای اتحادیه اروپا سفر، اقامت و کار می‌کنند.
تاریخ > مداخله نظامی روسیه در اوکراین

مقالهٔ اصلی: یورومیدان
پس از برکناری ویکتور یانکوویچ از ریاست جمهوری اوکراین در ماه فوریه و فرادستی نیروهای هوادار غرب در دولت کی یف، اهالی روس تبار بخش‌هایی از شرق اوکراین مبتنی بر بدبینی تاریخی‌اشان به جهت‌گیری‌های سیاسی در غرب اوکراین و نیروهایی که در کی‌یف قدرت را به دست گرفته‌اند و نیز بر بستر برخی اشتباهات دولت جدید با آن از در ستیز و مخالفت درآمده‌اند.
در این میان روسیه که فعل و انفعالات سیاسی در اوکراین را تلاشی دیگر برای تشدید محاصره خود و حضور سیاسی و نظامی غرب در پشت مرزهای خود تلقی می‌کند با حمایت از مخالفت‌ها در شرق اوکراین و تشدید ستیز میان اهالی منطقه و دولت کی‌یف درصدد حفظ منافع ژئواستراتژیک و ژئواکونومیک خود تا حد ممکن است. این رویکرد روسیه در همان روزهای اول پس از برکناری یانکوویچ و با تصرف بحث‌انگیز شبه جزیره کریمه نمودی بارز یافت.
گرچه نیروهای حاکم در کی‌یف قول‌هایی مبنی بر تغییر قانون اساسی و اعطای اختیارات بیشتر به مناطق، به ویژه شرق کشور را داده‌اند، ولی این قول نه برای جدایی‌طلبان و نه برای روسیه حامی آنها کافی نبوده است. با به‌دست آمدن برخی موفقیت‌های نظامی دولت در شرق، عرصه بر شبه نظامیان شرق اوکراین روز به روز تنگ‌تر می‌شود، اما تاکنون هیچ‌یک از دو طرف، اراده‌ای برای برای پایان درگیری‌ها نشان نداده‌اند.
افزایش تلاش‌های دیپلماتیک اخیر در اروپا برای حل بحران و افزایش تماس‌ها و دیدارها میان مقام‌های روسیه و اوکراین نشانگر آن است که هر دو طرف پیروزی واقعی و کاملی برای خود در این بحران متصور نیستند و بیش از همه، یافتن راه‌حل سیاسی که مبتنی برخواستهای متعادل شده طرفین باشد مد نظر است. گزینه کرملین برای تحقق این امر ایجاد یک حکومت فدرال در این کشور است؛ زیرا در یک اوکراین فدرال دولت مرکزی نسبتاً ضعیف در جهت‌گیری‌های خارجی‌اش به نظر موافق مناطق فدرال (از جمله مردم نواحی شرق کشور) وابسته است و روسیه را راضی کند که پیوند تنگاتنگ میان کی یف و غرب (به خصوص از دید نظامی) عملی نشود.
این راه‌حل شاید اوکراین را در پیوندهای مستقیم سیاسی و اقتصادی با غرب قرار دهد، اما در عین حال باید به پیوندهای تاریخی، فرهنگی و اقتصادی شرق اوکراین با روسیه هم توجه کند و به لحاظ نظامی، مانند آنچه برای فنلاند پس از جنگ جهانی دوم ترسیم شد، موقعیتی خنثی و حائل را برای اوکراین رقم بزند.
اما روسیه به هیچ‌یک از این راه حل‌ها توجهی نکرده و بدون در نظر گرفتن عواقب بعدی، به افزایش درگیری‌ها در شرق اوکراین دامن می‌زند. از زمان شروع درگیری‌ها در آوریل ۲۰۱۴ تا ماه اوت، بین ۳۰۰۰ تا ۴۰۰۰ داوطلب روس به همراه جدایی طلبان شرق اوکراین می‌جنگیدند. یکی از روش‌های دیگر روسیه در جهت همسو کردن مردم، استفاده از حافظهٔ تاریخی آن‌ها و دادن لقب‌هایی چون فاشیست و نازی به مبارزه با مخالفانش از جمله رهبران امروز اوکراین است.
همچنین تا آغاز ماه سپتامبر، نتیجه این جنگ، باعث یک میلیون آواره، ۲۶۰ هزار بی‌خانمان و مرگ ۲۶۰۰ نفر گردید و با ادامه یافتن این وضعیت در ۲۳ دسامبر ۲۰۱۴ پارلمان اوکراین رأی به الحاق این کشور به ناتو داد.
حکومت و سیاست

نظام سیاسی اوکراین، جمهوری ترکیب شده نیمه پارلمانی، نیمه ریاست جمهوری است که در آن قوه مقننه، قوه مجریه و قوه قضاییه مستقل می‌باشند و رئیس‌جمهور در یک انتخابات عمومی برای ۵ سال به عنوان رئیس دولت انتخاب می‌شود. در دور دوم انتخابات سال ۲۰۱۰، ویکتور یانوکویچ با پیشی گرفتن از رقیب خود، یولیا تیموشنکو ریاست جمهوری اوکراین شده و میکولا آزارف به عنوان نخست‌وزیر انتخاب شد.
حکومت و سیاست > نظامی

پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، نیروهای مسلح اوکراین صاحب ۷۸۰٫۰۰۰ سرباز در خاک خود و سومین زرادخانه تسلیحات هسته‌ای در جهان شد. در ماه مه ۱۹۹۲ در حالی که اوکراین با تحویل تسلیحات هسته‌ای خود به روسیه برای دفن موافقت کرده بود، پیمان کاهش سلاح‌ها را امضا نمود تا به عنوان یک کشور بدون سلاح اتمی به عضویت در پیمان‌نامه منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای در آید. در دوران کوچما، اوکراین این پیمان را در سال ۱۹۹۴ به تصویب رساند و در سال ۱۹۹۶ به یک کشور فاقد سلاح اتمی تبدیل شد. اوکراین تاکنون کشوری بدون تسلیحات اتمی شناخته شده است.
ارزش اقتصادی و ژئو پولتیک اوکراین

اوکراین پس از روسیه پهناورترین کشور اروپاست. با ذخیره وسوسه انگیزی از معادن فلزی ارزشمند. نیمی از آهن و فولاد کل شوروی از اوکراین به‌دست می‌آمد. چهل درصد از کل سنگ منگنز دنیا در دوران شوروی از اوکراین صادر می‌شد. به این فهرست، منابع زغال‌سنگ، جیوه، تیتانیوم و نیکل را هم باید افزود. اوکراین یکی از مهم‌ترین کشورهای معدنی دنیاست که هم از نظر تنوع و هم حجم ذخایر در دنیا کم‌نظیر است. گفته می‌شود ۸۰۰۰ معدن از ۹۰ کانی ارزشمند در سراسر خاک اوکراین وجود دارد.
برخلاف بیشتر کشورهای معدنی که کشاورزی خوبی ندارند اوکراین صاحب نوع بسیار حاصلخیزی از خاک هم هست. این خاک که بنام خاک سیاه (یا سرزمین سیاه) معروف است حاصلخیزترین خاک کره زمین است و در روسیه و کانادا نیز یافت می‌شود. اوکراین صاحب یک چهارم از خاک سیاه کره زمین است. این خاک استثنایی و حاصلخیز، یکی از سرمایه‌های ملی اوکراین است. کشاورزی در این خاک بدون کود انجام می‌شود. کشاورزان می‌گویند سربازان نازی در جنگ جهانی دوم این خاک را با خود به آلمان می‌بردند.
موقعیت ژئوپولتیک اوکراین هم برای غرب، بی‌نظیر است. مرزهای اوکراین تنها ۶۰۰ کیلومتر تا مسکو فاصله دارند. در زمان جنگ سرد رسیدن پای غرب به این فاصله از قلب بلوک شرق رؤیا بود. اوکراین یکی از سرنوشت سازترین حلقه‌های غرب در زنجیره مهار روسیه است.
علاوه بر همه این امتیازات بالقوه، اوکراین گلوگاه انرژی اروپا هم هست. ۲۵ کشور اروپایی، واردکننده گاز از روسیه هستند و همه خط لوله‌ها به جز یکی از خاک اوکراین می‌گذرند. این یعنی اوکراین گلوگاه درآمد گازی روسیه نیز هست. در روز اول ژانویه سال ۲۰۰۶، روسیه شیر خطوط صادرات گاز از خاک اوکراین را در پی اختلاف بر سر حق ترانزیت، بست. البته روسیه و اوکراین پس از چهار روز به تفاهم اولیه رسیدند. اما اصل اختلاف پابرجا ماند. سه سال بعد در ژانویه ۲۰۰۹، بار دیگر شیر گاز بسته شد و قربانی این اختلاف هم صنایع اروپایی بودند. اروپا هنوز سرمای شب‌های بدون گاز، به خاطر بسته شدن این گلوگاه را به خوبی به یاد دارد. در آن سال ۱۸ کشور اروپایی افت فشار یا قطع کامل جریان گاز را گزارش کردند.
در حال حاضر اتحادیه اروپا تقریباً ۱۸٫۷ تریلیون فوت مکعب گاز در سال مصرف می‌کند که ۱۶٪ آن از خاک اوکراین ترانزیت می‌شود. پس عجیب نیست که این کشور تا این اندازه مهم است و همین اهمیت است که جامعه اوکراین را دچار دودستگی کرده.