stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
علی‌پاشا صالح
آثار > کتابها

آثار ایران از نشریات اداره باستان‌شناسی (ویرایش مجلدی که سید محمدتقی مصطفوی ترجمه کرد، ۱۳۱۶)
آداب مناظره (۱۳۱۷)
آثار ایران (دفتر سوم، ۱۳۱۸)
انگلیسی (کتابهای درسی) برای سال ششم (تالیف آرتور سی‌بویسی، علی پاشا صالح، عبدالله فریار (شش جلد، ۱۳۱۹)
تاریخ ادبی ایران (تألیف ادوارد براون، جلد اول، ۱۳۲۳، جلد دوم ۱۳۵۸)
سرگذشت قانون، اشارتی به تاریخ عمومی حقوق (۱۳۳۵)
صالح، علی پاشا (۱۳۴۸). مباحثی از تاریخ حقوق: دورنمایی از روزگاران پیشین تا امروز. دانشگاه تهران. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۰۳-۴۷۸۵-۰.
آداب سخن: اصول فن خطابه (۱۳۳۷)
قوه مقننه و قوه قضاییه: نظری به تاریخ حقوق ایران و سازمانهای قضایی تا شهریور ۱۳۴۱ (۱۳۴۳)
صالح، علی پاشا (۱۳۷۳). فرهنگنامه صالح: اصطلاحات حقوقی و سیاسی و اقتصادی و معارف اسلامی به زبان انگلیسی و فارسی. دانشگاه تهران. شابک ۹۶۴-۰۳-۳۷۷۵-۷.
پیوندهای فرهنگی ایران و آمریکا (۱۳۵۵)
آثار > مقالات

پیام کوه
جامعیت ادبی یغمایی
شریف‌الدوله بنی‌آدم
درود
در آسیب دهر و رهایی از غم (سخنی چند از جوزف ادیسون و رودکی)
اصول تربیت جسمانی و حفط الصحه (ترجمه، ۱۳۰۶)
حکومت اردلان

حکومت اردلان حوالی ۱۸۳۵
امیرنشین اَردَلان حکومتی در شمال غرب ایران در دوران ملوک‌الطوایفی بوده است که ۷۰۰ سال (از ۱۱۶۸–۱۸۶۷ میلادی) در بخش هایی از مناطق کردنشین حکومت کرده است که بعدها با روی کار آمدن صفویه گروهی از این امیرنشینان در راستای مخالفت با حکومت صفویه علیه حکومت وقت قیام و پس نبردهایی نهایتاً به شرق ایران و مکران امروزی ساکن شدند.
این سلسله خود را از آریایی های اصیل ایران میدانستند برای همین در تمامی حکومت های حاکم قلمروی ایران آن زمان همیشه دارای جایگاه و منزلت و مقام برتری نسبت بقیه طوایف و قبایل داشتند.
در تاریخ کردها از سلسله امیران محلی که حاکمیت در ک‍‍‍ُردستان جنوبی  استان فارس امروزی و بخشی از کُردستان شمالی، و مرکزیت منطقه جزیره بلوچستان و مکران امروزی، را از قرن هفتم هجری قمری به عهده داشته‌اند، با عنوان حکام اردلان یاد شده‌است. دارالملک یا کرسی آن موصل بوده، اردلان همچنین نام طایفه‌ای است که این حاکمان به آن تعلق داشتند زبان اکثر مردم این نژاد و منطقه اردلان، گویش اردلانی بلوچی پهلوی که جز زبان کُردی شاخه کُردی مرکزی می باشد و اقلیت از ساکنان منطقه اردلان نیز به زبان گورانی(گویش هورامی) تکلم می کنند.[نیازمند منبع]
حوزهٔ متصرفی و شناخته شده خاندان اردلان در کردستان ایران، استان کرُدستان کنونی به مرکزیت سنندج، ودیواندره ،سقز، بانه، سردشت، کامیاران، مریوان، گروس (بیجار)، اسفند آباد(قروه امروزی)، سنقر توابعی چون اورامان لهون، تخت، ژاوه رود و …  بوده‌است. همچنین شهرهایی مانند همدان، خوی و ارومیه هم در برهه هایی از زمان تحت فرمان این حکومت قرار داشتند.
اردلان در لغت به معنای «موبد» و «پرهیزگار» و (اردلانی) به معنای «جایگاه موبدان» می‌باشد. اردلان نام جغرافیایی خاصی بوده که به مرکز کردستان گفته می‌شده‌است و نیز نام خاندان بزرگی است که بر قلمرو حکومت اردلان، امارات و سیطره داشته‌اند. آخرین پایتخت آن‌ها سنه یا سنندج بود. حکام اردلان حدود هفتصدسال درغرب ایران و مناطق کردنشین حکومت می‌کردند.
در تاریخ از سلسله امیران محلی کردستان که حکومت اردلان در کُردستان ایران، کُردستان عراق امروزی و بخشی از کُردستان ترکیه امروزی، و مرکزیت منطقه‌ای که جزیره ابن عمر گفته می‌شده و دارالملک یا کرسی آن موصل بوده، را از قرن هفتم هجری قمری به عهده داشته‌اند، با عنوان حکام اردلان یاد شده‌است.
فرد حاکم مدعی نسب داشتن از اردشیر بابکان بود. نخستین حاکم این قبیله احمد پسر مروان حاکم مروانیان دیاربکر بود.
خاندان اردلان

خاندان اردلان، از جمله خاندان‌های کرد می‌باشند که مدت‌های مدیدی ازنیمهٔ قرن هفتم تا اواخر قرن سیزدهم هجری(۱۱۶۹–۱۸۶۷ میلادی)، قبل از روی کار آمدن صفویان تا اواخر دوره قاجار بر قسمت‌هایی از مناطق کردنشین ایران (کردستان) حکومت می‌کردند [نیازمند منبع]. این خاندان ابتدا بر مذهب اهل سنت بودند، اما بعدها برای حفظ قدرت و شرایط سیاسی به مذهب تشیع روی آورده و شیعه شده‌اند اما اعتبار و اعتماد خود را در بین سایر خاندان‌های بانفوذ و مردم سنندج از دست ندادند ولی بعد از مدتی در بین خاندان خود دچار اختلاف شدند و زمینه‌ساز فروپاشی حکومت محلی خود گردیدند و در نهایت با انتصاب شاهزاده فرهاد میرزا معتمدالدوله عموی ناصرالدین شاه به حکومت محلی کردستان در سال ۱۲۴۸ هجری قمری به حاکمیت خاندان اردلان خاتمه داده شد.
تاریخ امیرنشین اردلان

قباد اردلان بنیان‌گذار حکومت اردلان بود که تا عصر صفوی جانشینان او بدون هیچ مشکلی بر مناطق کردنشین حکومت می‌کردند از زمان شاه عباس اول صفوی حکومت اردلان با مداخله حکومت مرکزی ایران مواجه شد. از سال ۱۰۰۶ هجری قمری که شاهوردی خان آخرین اتابکان لر کوچک به دستور شاه عباس اول صفوی در سیمره به قتل رسید و به حکومت اتابکان لر کوچک در پیشکوه و پشتکوه خاتمه داده شد، ایران عصر صفوی به چهار ایالت والی‌نشین چون مکران، لرستان، کردستان و گرجستان و ۳۶ بیگلربیگی‌نشین تقسیم گردید و حکومت کردستان همچنان در اختیار خاندان اردلان با عنوان والی قرار گرفت.
با حمله تیمور خان اردلان به کرمانشاه، دینور نیز به متصرفات بنی اردلان که جزو قلمرو کلهر بود اضافه شد.
در سال ۹۳۳ ه‍.ق نیز به متصرفات و قلمرو عمر بیگ کلهر حمله کرد. عمر بیگ به شاهوردی خان والی لرستان پناهنده شد. شاهوردی خان با سپاهیان خویش به مصاف با تیمور خان رفت.
بعد از نادرشاه، تنش‌هایی در پشتیبانی از زندیه و قاجاریه در مصاف والی کرمانشاهان با والی اردلان به سال ۱۰۹۹ هجری قمری وجود داشته‌است. اما تداوم همکاری و دوستی محفوظ مانده‌است. در عهد فتحعلی شاه قاجار پیوندهای سببی بسیاری با بزرگان اردلان نسل اندر نسل صورت گرفت، و تا زمان محمد شاه قاجار، احکام حاکمیتی حکام کردستان شمالی چون شهر زور، سلیمانیه، بابان و… بنا به روادید والیان اردلان، سپس انعکاس موضوع به حکومت کرمانشاهان و سرحدداری عراقین، و با پیشنهاد والیان کرمانشاهان (از زمان شاهزاده محمدعلی میرزا دولتشاه) به دربار، تنفیذ و صدور احکام حکومتی از جانب شاه صورت می‌گرفته‌است.
با انتصاب شاهزاده فرهاد میرزا معتمدالدوله عموی ناصرالدین شاه به حکومت کردستان از سال ۱۲۸۴ هجری قمری به حکومت اردلان خاتمه داده شد، اما آثار به جای مانده از عصر والیان اردلان در شهر سنندج و… از جمله مساجد و مدارس علمیه و دیگر
آثار خیریه، نام آنان را در تاریخ کردستان محفوظ داشته‌است
حاکمان اردلان

| نام | مدت حکومت | هم عصر دولت |
| --- | --- | --- |
امیر قباد: 
:
کتاب تاریخ اردلان

تاریخ اردلان یکی از مهم‌ترین منابع تاریخ کُردستان است که به وسیله مستوره اردلان سنندجی نگاشته شده است. این کتاب به روایت وقایع تاریخی اردلان می‌پردازد. سلسله‌ای که به مدت ۷۰۰ سال بر بخش بزرگی از کُردستان حکمرانی کردند و شرح تاریخ آنان در دیگر متون تاریخی مورد توجه مستوره اردلان بوده است.
نگارخانه

مسجد دارالاحسان
مسجد دارالاحسان
مسجد دارالاحسان
مسجد جامع سقز
عمارت وکیل الملک
مسجد خان
پل گاران
پل قشلاق
بازار سنندج
عمارت خسرو آباد
عمارت خسرو آباد
امان الله خان اردلان از حاکمین اردلان
کتاب تاریخ اردلان
دوزخرفات

| 0 | 1 |
| --- | --- |
با مقدمه سیدابراهیم نبوی: با مقدمه سیدابراهیم نبوی
نویسنده(ها): سروش پاکزاد
طراح جلد: کورش بیگ پور
زبان: فارسی
گونه(های) ادبی: طنز
ناشر: اچ اند اس مدیا
تاریخ نشر: ۱۳۹۰ خورشیدی
شمار صفحات: ۲۶۸
شابک: شابک ‎۹۷۸۱۷۸۰۸۳۱۲۱۳
دوزخرفات کتابی‌ست طنز به قلم سروش پاکزاد که در سال ۱۳۹۰ خورشیدی در ۲۶۸ صفحه منتشر شده‌است. ناشر کتاب انتشارات اچ اند اس مدیا می‌باشد که دوزخرفات را به عنوان یکی از پرفروش‌ترین کتاب‌های سال ۱۳۹۴ خویش معرفی کرد
. این کتاب شامل ۱۰۷ نوشته است که پیش از این توسط نویسنده در وبلاگی به نام هشت سنگ منتشر شده بود. بیشنر نوشته‌های دوزخرفات به ارائه و نقد تصویری بشری از عالم خدایان و فرشتگان و شیاطین می‌پردازد؛ به همین دلیل امور جاری و روزمره در برزخ، بهشت، دوزخ، و ملکوت مرکز کانونی داستان‌های کتاب است.
جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت

| جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت | جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت |
| --- | --- |
پوستر رسمی هفدهمین دوره برگزاری جشنواره- اسفند ۱۴۰۱: پوستر رسمی هفدهمین دوره برگزاری جشنواره- اسفند ۱۴۰۱
مکان: تهران
کشور:  ایران
برگزارکننده: بنیاد فرهنگی روایت فتح انجمن سینمایی انقلاب و دفاع مقدس
نخستین دوره: ۱۳۶۲
جشنوارهٔ بین‌المللی فیلم مقاومت با نام قبلی جشنواره فیلم دفاع مقدس نام جشنواره‌ای است که هر دو سال یکبار توسط بنیاد فرهنگی روایت فتح برگزار می‌شود. افتتاحیه پانزدهمین دوره این جشنواره در سال ۱۳۹۷ تالار وحدت برگزار شد.
بنا بر وبسایت رسمی جشنواره از مهم‌ترین مؤلفه‌ها و رویکردهای این جشنواره مقابله با نفوذ آمریکا و هدف جشنواره «نگاه استراتژیک به عمق استراتژیک فرهنگی نظام و گسترش گفتمان انقلاب اسلامی» است.
بخش‌ها

سینمایی بین‌الملل
سینمایی ایران
جلوه‌گاه نور
روایت نو
از آثار مستند بخش روایت نو پانزدهمین جشنواره مقاومت می‌توان به
«شرح یک عکس» ساخته ساتیار امامی
«بازگشت» ساخته محمدصادق مبینی
«از خنجر» سید هاشم موسوی
«برای نبل، برای الزهرا» محمدحسین همتی نژاد «ارکیده در آتش» شکوفه گودرزی اشاره کرد.
عماد مغنیه
فیلم‌ها

فیلم‌های بلند سینمایی
فیلم مستند
فیلم کوتاه داستانی
مکان‌ها

پردیس سینمایی ملت
پردیس سینمایی آزادی
سینما فلسطین (تهران)
برگزیدگان هفدهمین دوره (۱۴۰۱)

| دبیر جشنواره | زمان برگزاری | مکان برگزاری |
| --- | --- | --- |
| جلال غفاری | ۱۲ تا ۱۷ اسفند ۱۴۰۱ | ناو شهید عبدالله رودکی |
| بخش | نام فیلم | برنده |
| جایزه بهترین فیلم | غریب (فیلم ۱۴۰۱) | حامد عنقا |
| بهترین سریال | زیاد علی | حارص القدس |
| بهترین کارگردانی | موقعیت مهدی | هادی حجازی‌فر |
| بهترین فیلمنامه | ضد (فیلم ۱۴۰۰) | حسین تراب‌نژاد |
| بهترین فیلمبرداری | غریب (فیلم ۱۴۰۱) | عبدالله عبدی‌نسب |
خانه شهدادی

خانه شهدادی یک اثر تاریخی خوسف در استان خراسان جنوبی است. با توجه به بررسی‌های معماری و تاریخی، قدمت این اثر متعلق به دوره قاجاریه است.
خانه شهدادی در روستای کوشه سفلی در فاصله ۳ کیلومتری شهر خوسف و در فاصله ۳۴ کیلومتری مرکز استان (بیرجند) واقع شده است.
این بنا دارای فضاهای، چون هشتی، ایوان‌هایی در دو سوی حیاط است و دالانی در این بنا وجود دارد که دستگاه پارچه بافی که حرفه بسیاری از مردم منطقه بوده در آن قرار گرفته‌است. در یکی از اتاق‌های این خانه بخاری دیواری با تزئینات زیبای گچی و بادگیر وجود دارد.
خانه تاریخی شهدادی به شماره ۳۲۷۵۸ مورخ ۹۸/۷/۲۲در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده‌ است.
بخش مرکزی شهرستان فامنین

| بخش مرکزی شهرستان فامنین> اطلاعات کلی | بخش مرکزی شهرستان فامنین> اطلاعات کلی |
| --- | --- |
کشور:  ایران
استان: همدان
شهرستان: فامنین
مرکز بخش: فامنین
شهرها: فامنین
مردم: مردم
جمعیت: ۲۹,۴۵۸ نفر (۱۳۹۵) 
بخش مرکزی شهرستان فامنین یکی از بخش‌های تابعهٔ شهرستان فامنین در استان همدان در غرب ایران است.
تقسیمات کشوری

بخش مرکزی شهرستان فامنین از ۱ شهر و ۲ دهستان تشکیل یافته‌است:
بخش مرکزی
دهستان خرم‌دشت
دهستان مفتح
شهرها: فامنین
جمعیت

بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان فامنین در سال ۱۳۹۵ برابر با ۲۹,۴۵۸ نفر بوده‌است.
چهره های مشهور

محمد مفتح از جمله مشهورترین مبارزان دوران انقلاب اسلامی ایران است که در ۲۷ آذرماه ۱۳۵۸ به دست گروه فرقان ترور شد.
روح‌الله سهرابی نویسنده و کارگردان سینما و تلویزیون ایران . ازجمله آثار او فیلم سینمایی خاکستر و برف و سریال ۵۰ قسمتی آرام می گیریم،، است که در نظر سنجی مردمی ، پرمخاطب ترین سریال سال ۱۳۹۵ ایران لقب گرفت.
یحیی دولتی فوق تخصص پوست و مو. بنیانگذار کلینیک تخصصی پوست و مو در ایران
نصرالله طبیب

نصرالله طبیب که بعضی لقب صدر عراقیرا به او داده اند خوشنویس قرن هشتم هجری است . گفته می‌شود خط محقق را سر و سامانی داده است. از او در سایر خطوط ششگانه هم آثاری باقی‌مانده است. نصرالله طبیب از شاگردان یاقوت مستعصمی بوده و حدود ۷۴۰ه‍.ق درگذشته است.
رضا فاضل

| رضا فاضل | رضا فاضل |
| --- | --- |
نام هنگام تولد: رضا فاضل
زادهٔ: ۱۳۲۸ اصفهان، ایران
ملیت: ایرانی
تحصیلات: جامعه‌شناسی
محل تحصیل: دکتری
محل کار: دانشگاه آزاد اسلامی
علایق اصلی: جامعه‌شناسی
دلیل شهرت: مترجم جامعه‌شناسی
 :  
رضا فاضل جامعه‌شناس و مترجم ایرانی است.
زندگی

رضا فاضل زاده ۱۳۲۸ است.
زندگی > تحصیلات

رضا فاضل دارای مدرك دكتری در رشته جامعه‌شناسی از دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران است.
| ردیف | مقطع تحصیلی | سال اخذ مدرک | رشته و گرایش تحصیلی | دانشگاه | کشور |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ | کارشناسی | ۱۳۵۶ | جامعه‌شناسی | دانشگاه تهران | ایران |
| ۲ | کارشناسی ارشد | ۱۳۶۰ | جامعه‌شناسی | دانشگاه دولتی پیتسبورگ | آمریکا |
| ۳ | دکتری | ۱۳۸۱ | جامعه‌شناسی | دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران | ایران  |
زندگی > شغل

رضا فاضل استادیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی بود.
کتاب‌شناسی > تألیف

پیامدهای اجتماعی خشک شدن دریاچه ارومیه (با تاکید بر گردشگری): رضا فاضل، صابر وندنقی، تهران: لویه، ۱۳۹۶، ۱۲۰ صفحه. ISBN 978-600-7674-04-8
تحلیلی بر اقدامات ضابطین دادگستری در جرایم سایبری: رضا فاضل، اباذر محرمی، ویراستار: حسن فضلی، تهران: ناقوس، ۱۳۹۸، ۱۹۲ صفحه. ISBN 978-964-377-983-2
سرمایه اجتماعی در شاهنامه فردوسی: رضا فاضل، نسرین نرگسی‌ خرم‌آباد، تهران: لویه، ۱۳۹۸، ۴۳۰ صفحه. ISBN 978-600-7674-23-9
کتاب‌شناسی > ترجمه

اجرای تحقیقات پیمایشی به وسیله ایمیل و وب: متیاس شون‌لاو، رونالد دی فریکر‌جی‌آر، مارک‌ ان. الیوت؛ تهران: سروش، ۱۳۹۰، ۲۰۴ صفحه. ISBN 978-964-7378-08-4
اودیسه: آرتور سی کلارک، مترجم: رضا فاضل، تهران: سروش، ۱۳۷۹، ۳۴۰ صفحه. ISBN 978-964-435-022-7
جامعه خطر: به سوی مدرنیته‌ای نوین: اولریش بک، مترجم: رضا فاضل، مهدی فرهمندنژاد، تهران: ثالث، ۱۳۷۹، ۴۷۲ صفحه. ISBN 978-600-405-235-1
جامعه‌شناسی تاریخی - تطبیقی جهان سوم: پیدایش: ال.اس. استاوریانوس، مترجم: رضا فاضل، ویراستار: فریده همتی، تهران: سمت، ۱۳۸۳، ۳۵۲ صفحه، ISBN 978-964-459-854-7
دعوت به جامعه‌شناسی: نگاهی انسان‌گرایانه: پیتر برگر مترجم: رضا فاضل، تهران: ثالث، ۱۳۹۳، ۲۲۴ صفحه. ISBN 978-964-380-925-6
روشهای تحقیق در علوم اجتماعی (نظری - عملی): ارل ببی، مترجم: رضا فاضل، تهران: سمت، ۱۳۸۱، ۲ جلدی، (۶۸۶+ صفحه). ISBN 978-964-530-589-3
شکاف جهانی: سیر شکل‌گیری جهان سوم: ال.اس. استاوریانوس، مترجم: رضا فاضل، تهران: ثالث، ، ۱۰۲۶ صفحه. ISBN 978-964-380-580-7
مبانی جامعه‌شناسی: بروس کوئن، مترجم: غلامعباس توسلی، رضا فاضل، تهران: سمت، ۱۳۷۲، ۴۵۲ صفحه. ISBN 978-964-5302-07-6
ملاقات با عروس دریایی: آرتور سی کلارک، مترجم: رضا فاضل، تهران: فرزان روز، ۱۳۷۸، ۳۹۴ صفحه. ISBN 978-964-6138-70-4
میعاد با راما: آرتور سی کلارک، مترجم: رضا فاضل، تهران: سروش، ۱۳۷۴، ۳۰۲ صفحه. ISBN 978-964-12-1345-1
نظریه‌پردازان بزرگ فرهنگ: اندرو ادگار، پیتر سجویک، مترجم: حسن رئیس‌زاده، ویراستار: رضا فاضل، تهران: سوره مهر، فصل نو، ۱۳۸۹، ۴۳۶ صفحه. ISBN 978-600-91432-0-7
نظریه‌های جامعه‌شناسی محض و کاربردی: کالوین جی. لارنس، مترجم: غلامعباس توسلی، رضا فاضل، تهران: سمت، ۱۳۷۷، ۲۴۶ صفحه. ISBN 978-964-459-313-8
شیطان هرگز نمی خوابد (رمان پرل باک)، ترجمهٔ رضا فاضل، تهران: انتشارات ثالث، ۱۳۹۸.
بخش مرکزی شهرستان پارس‌آباد

| بخش مرکزی شهرستان پارس‌آباد> اطلاعات کلی | بخش مرکزی شهرستان پارس‌آباد> اطلاعات کلی |
| --- | --- |
کشور:  ایران
استان: اردبیل
شهرستان: پارس‌آباد
مرکز بخش: پارس‌آباد
شهرها: پارس‌آباد، اولتان
دهستان‌ها: ساوالان، اولتان
مردم: مردم
جمعیت: ۱۱۸٬۱۴۴ نفر (۱۳۹۵)
بخش مرکزی، یکی از بخش‌های شهرستان پارس‌آباد در استان اردبیل ایران است. مرکز این بخش، شهر پارس‌آباد است.
تقسیمات کشوری

بخش مرکزی شهرستان پارس‌آباد
دهستان ساوالان
دهستان اولتان
شهرها: پارس‌آباد و اولتان
جمعیت

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت بخش مرکزی شهرستان پارس‌آباد برابر با ۱۱۸٬۱۴۴ نفر بوده‌است.
جعفرکلا

| جعفرکلا | جعفرکلا |
| --- | --- |
روستا: روستا
کشور: ایران
استان: مازندران
شهرستان: ساری
بخش: دودانگه
دهستان: فریم
جمعیت: ۴۲ نفر (سرشماری ۹۵)
جعفرکلا، روستایی از توابع بخش دودانگه شهرستان ساری در استان مازندران ایران است.
جمعیت

این روستا در دهستان فریم قرار داشته و براساس آخرین سرشماری مرکز آمار ایران که در سال ۱۳۸۵ صورت گرفته، جمعیت آن ۶۰نفر (۱۹خانوار) بوده‌است.
بخش خورگام

بخش خورگام یکی از بخش‌های شهرستان رودبار در استان گیلان واقع در شمال ایران است.
تقسیمات کشوری

این بخش از جمله چهار بخش شهرستان رودبار است؛ و به مرکزیت شهر بره سر است با دو دهستان :دهستان خورگام و دهستان: دلفک. بخش خورگام دارای ۴۳ روستا و یک مرکز شهری است.
بخش خورگام
دهستان خورگام
دهستان دلفک
شهرها: بره‌سر
مردم‌شناسی و جمعیت

در ۱۳۸۵، خورگام ۲٬۹۹۳ خانوار و ۱۰٬۶۶۸ نفر جمعیت داشت. ۶۸ درصد از افراد بالای ۶ سال باسواد بودند.
تات زبانان رودبار در دو منطقهٔ عمارلو و خورگام زندگی می‌کنند.
عمارلو: مرکز بخش عمارلو جیرنده است و علاوه بر آن روستاهای انبوه، کلیشم، خرم‌کوه، ویه، ناوه، لایه، نوده فاراب، یکنم، ایینه‌ده، پاکده، داماش، بیورزین، پارودبار، اسکابن، کرماک به زبان تاتی تکلم می‌کنند.
خورگام: در بخش خورگام مرکز بخش یعنی بره‌سر و روستاهای ناش، اسطلخ‌کوه، چیچال، لیاول علیا، چلوانسرا، قوشه لانه، سه پستانک، گرزنه چاک، کشکش به زبان تاتی تکلم می‌کنند. امروزه در این منطقه تات‌ها و کردهای کرمانج در کنار یکدیگر زندگی می‌کنند. مردم تات ساکنان نخستین و کردها طی سده‌های اخیر در این نواحی حضور پیدا کرده‌اند.
نامدارانی همچون منوچهر سلیمی،
ستار سلیمی،
نوش آفرین و
مه آفرید امیر خسروی از این بخش رودبار هستند.
زمانی اقوام دُربیکه در منطقه دلفک ساکن بودند. زبان‌های تاتی و کرمانجی در این منطقه رایج است.
تاریخچه

واژه خورگام به معنای جای پای خورشید، و نامی قدیمی است. پیشوند خور در نام‌های منطقه ای عمارلو کاربرد فراوان دارد؛ همانند، خورارود، خورپو و خرم‌کوه، که برگرفته از رنگ سرخ (همچون خور در خرمدینان) یا خورشید است. خورگام بیش از ۳۰۰ سال پارچه ای از جغرافیای اداری عمارلو بوده است و هنوز هم در زمره منطقه عمارلو شناخته می‌شود. گفته می‌شود که عمارلو نامی است که در پی کوچ کرمانج زبانان از شمال خراسان به این منطقه داده شده است؛ با این وجود نام آمارد از دوران باستان دربارهٔ این منطقه ثبت شده است.
امروزه خورگام به عنوان بخشی مستقل شناخته شده که مرکز آن شهر بره سر است. این شهر در گذشته با نام‌های پیره سر و براسر هم نامیده شده است.
طبیعت

بخش خورگام در ارتفاعی بالاتر از ۲۰۰۰ متر از سطح دریا قرار دارد و دارای آب و هوای معتدل کوهستانی می‌باشد. خورگام یک منطقه ییلاقی زیبا و خوش آب و هوا است و از عواملی که باعث زیبایی این منطقه شده ترکیب کشتزار، جنگل و چمنزار می‌باشد.
طبیعت > ییلاق‌های خورگام

میانه سو
شینه چاک
بربن
پلنگ کوه
ویستان
نورالعرش
گیاش
طبیعت > جغرافیای جانوری

گراز، موش خرما و سنجاب و روباه از پستانداران غالب منطقه شمرده می‌شوند. خزندگان غالب نیز مار‌های سمی می‌باشند. نام مارهای سمی منطقه افعی گرزه و افعی قفقازی و افعی زنجانی و افعی البرزی می‌باشد پرندگانی همانند کبک، قمری، تیهو، بلدرچین و هدهد (شانه به‌سر) در لابلای درختان و بوته‌ها به فراوانی دیده می‌شوند.
طبیعت > جغرافیای گیاهی

رقم‌هایی از بابونه، مهر سلیمان (شقاقل)، گل چای، گل گاوزبان و صدها گونه گیاهی دیگر از خانواده‌های مختلف گیاهی در این منطقه به وفور یافت می‌شوند.
دماوند

برای دیگر کاربردها، دماوند (ابهام‌زدایی) را ببینید.
این مقاله دربارهٔ کوه دماوند است و نباید با شهر دماوند اشتباه گرفته شود.
| دماوند | دماوند |
| --- | --- |
نمایی از کوه دماوند: نمایی از کوه دماوند
دماوند : دماوند 
مرتفع‌ترین نقطه: مرتفع‌ترین نقطه
ارتفاع: ۵٬۶۱۰ متر (۱۸٬۴۱۰ فوت)
برجستگی: ۴٬۶۶۱ متر (۱۵٬۲۹۲ فوت)
قله مادر: 
ایزولاسیون: ۱٬۱۶۵ کیلومتر (۷۲۴ مایل) 
فهرست‌بندی: 
مختصات: ۳۵°۵۷′۱۹″ شمالی ۵۲°۰۶′۳۳″ شرقی﻿ / ﻿۳۵٫۹۵۵۲۸°شمالی ۵۲٫۱۰۹۱۷°شرقی﻿ / 35.95528; 52.10917‏
جغرافیا: جغرافیا
رشته‌کوه مادر: البرز
زمین‌شناسی: زمین‌شناسی
سن صخره: حداقل ۳۸۵۰۰ سال
دَماوَند کوهی در شمال ایران و استان مازندران است که بلندترین کوه ایران و غرب آسیا، بلندترین آتشفشان آسیا و خاورمیانه است و سومین آتشفشان مرتفع در نیمکره شرقی (پس از کوه کلیمانجارو و کوه البروس) است. کوه دماوند دوازدهمین قله برجسته جهان و بخشی از چالش کوهنوردی هفت کوه آتشفشانی است. دماوند در پارهٔ مرکزی رشته کوه البرز در جنوب دریای مازندران جای دارد.
نمایی مشترک از قله دماوند و میدان آزادی از تهران
این کوه، در بخش لاریجان در شهرستان آمل در استان مازندران قرار دارد. دماوند به هنگام صاف و آفتابی شدن هوا، از شهرهای تهران، ورامین، قم و همچنین کرانه‌های جنوبی دریای مازندران قابل رؤیت است. و در صورتی که هوا کاملاً پاک، صاف و بدون غبار باشد امکان مشاهده قله دماوند از بخش‌هایی از کشور ترکمنستان در نزدیکی دریای مازندران،سواحل کیاشهر در استان گیلان، کوهستان کرکس و ارتفاعات نطنز در استان اصفهان، کوهستان الوند در استان همدان و بخش‌هایی از جنوب شهرستان ابهر در استان زنجان نیز وجود دارد کوه دماوند در تاریخ سیزدهم تیر ماه سال ۱۳۸۷ به عنوان نخستین اثر طبیعی ایران در فهرست آثار ملّی ایران ثبت شد.
این کوه همچنین از سال ۱۳۸۱ به عنوان «اثر طبیعی ملّی» در شمار مناطق چهارگانهٔ ارزشمند از نظر حفاظت محیط زیست قرار گرفته‌است.
نمایی از قله دماوند از دشت لار
در اساطیر ایران نیز از دماوند یاد شده و شهرت آن بیش از هر چیز به این سبب است که ضحاک در آن به بند کشیده شده‌است. در آثار ادبی فارسی نیز فراوان به این اسطوره و به‌طور کلّی‌تر کوه دماوند اشاره شده‌است. در بندهش این چنین آمده: رود هرهز (هراز) در تپرستان (مازندران) است و از کوه دماوند سر چشمه می‌گیرد.
نمای قله دماوند از منطقه سیاپلاس دشت لار
جغرافیا

سازمان نقشه‌برداری کشور در سال ۱۳۸۵ در جریان پروژه ای ده روزه و با روش‌های مختلف اقدام به اندازه‌گیری ارتفاع دقیق قله کرد و عدد ۵۶۰۹/۲۰ (پنج هزار و ششصد و نه متر و بیست سانتی‌متر) را برای قله به ثبت رساند و بعد از آن در تمامی منابع ارتفاع ۵۶۰۹/۲ یا به صورت گردشده، ۵۶۱۰ متر عنوان شد که در واقع عدد صحیح ارتفاع دماوند است.
در گذشته، اندازه‌های دیگری به‌عنوان ارتفاع کوه دماوند ذکر شده بود. در سال ۱۹۶۶ میلادی فردی به نام آلن باخ بر اساس تصاویر ماهواره‌ای ارتفاع قله را ۵٬۶۷۰ متر اندازه‌گیری کرد که بعدها یک متر به آن افزوده شد و عدد ۵٬۶۷۱ متر وارد کتاب‌های درسی و بسیاری از منابع شد و در ذهن بسیاری از ایرانیان نقش بست. این عدد همچنان بر روی بسیاری از یادبودهای قلّهٔ دماوند ذکر می‌شود. برخی منابع دیگر نیز، از جمله پایگاه ملّی داده‌های علوم زمین ایران و وبگاه رصدخانهٔ زمین ناسا، فرازای ۵٬۶۷۰ متر و ۵٬۶۷۱ متر را برای قلّهٔ این کوه ذکر کرده‌اند. اما افزایش دقت اندازه‌گیری و کالیبراسیون دقیق و بهتر دستگاه‌های اندازه‌گیری نشان می‌دهد ارتفاع ۵۶۷۱ متر نادرست است.
ارتفاع نسبی دماوند، که با اندازه‌گیری ارتفاع قلّه نسبت به پست‌ترین درّهٔ بین این قله و نزدیکترین قلّهٔ مرتفع‌تر تعیین می‌شود، ۴٬۶۶۷ متر است که دماوند را در ردهٔ دوازدهم در میان بلندترین قلّه‌های دنیا از نظر ارتفاع نسبی قرار می‌دهد. در فهرست قلّه‌ها بر پایه ارتفاع نسبی، کوه ۵٬۶۱۰ متری دماوند پس از کوه‌های اورست، آکونکاگوا در آرژانتین، دنالی در آمریکا، کلیمانجارو در تانزانیا، وینسون در جنوبگان، البروس در روسیه و مون بلان در آلپ، دوازدهمین کوه برجسته و مستقل دنیاست و ارتفاع نسبی آن بالاتر از کوه‌های کی۲، نانگاپاربات، کانگچنجونگا و بسیاری از کوه‌های بلند دیگر است که نشان‌دهنده برجستگی توده آتشفشانی دماوند نسبت به زمین‌های اطراف خود است. دلیل اصلی دیده شدن کوه دماوند از فاصله‌های بسیار دور نیز همین ارتفاع نسبی بالای دماوند است.
شهرهای رینه و گزنک در دامنهٔ این قلّه قرار دارند، همچنین این قلّه در ۲۶ کیلومتری شمال غربی شهر دماوند، ۶۲ کیلومتری جنوب غرب آمل و ۶۹ کیلومتری شمال شرقی تهران واقع شده‌است.
کوه دماوند از جانب شمال توسط رودخانهٔ تینه، از سمت جنوب و شرق توسط رودخانهٔ هراز و از سمت غرب نیز توسط رودخانهٔ لار محصور شده‌است.
رودخانهٔ لار و دیوآسیاب در غرب این کوه و رود پنج او (پنج آب) نیز در شرق آن جاری هستند.
قلّهٔ دماوند در مرکز رشته‌کوه البرز و در ناحیه موسوم به البرز مرکزی واقع شده‌است.
موقعیّت جغرافیایی کوه البرز در عکس‌های ماهواره‌ای ناسا از دماوند:
در تاریخ ۲۰۰۰/۰۷/۲۷
در تاریخ ۲۰۰۱/۰۵/۲۷
در تاریخ ۲۰۰۱/۰۷/۱۴
در تاریخ ۲۰۰۲/۰۸/۰۹
جغرافیا > آب و هوا > دما

کمینهٔ دمای هوا در ارتفاعات دماوند تا ۶۰ درجه زیر صفر (در زمستان) و تا یکی-دو درجه زیر صفر (در تابستان) پایین می‌آید.
جغرافیا > آب و هوا > باد

سرعت توفان در دماوند گاهی از ۱۵۰ کیلومتر در ساعت نیز می‌گذرد. سرعت باد در کوهپایه‌ها گاه به هفتاد کیلومتر در ساعت می‌رسد. بیشتر بادها از غرب و شمال غربی می‌وزند.
جغرافیا > آب و هوا > بارندگی

میانگین بارندگی در ارتفاعات دماوند ۱۴۰۰ میلی‌متر در سال است و بارش در ارتفاعات معمولاً به صورت برف است.
جغرافیا > آب و هوا > فشار هوا

فشار هوا در قلّهٔ دماوند نصف فشار هوا در سطح دریا است.[نیازمند منبع]
جغرافیا > یخچال‌ها

یخچال سیوله (جبهه شمالی)
یخچال دوبی سل (جبهه شمالی)
یخچال عروسک‌ها (جبهه شمالی)
یخچال دره یخار (شمال شرقی)
یخچال خورتاب سر
یخچال شمال غربی
یخچال غربی
جغرافیا > آبشار

مقالهٔ اصلی: آبشار یخی
آبشار یخی در جبههٔ جنوبی کوه دماوند آبشاری یخ‌زده وجود دارد که در جهان منحصربه‌فرد است. بلندی این آبشار ۷ متر و قطر آن ۳ متر می‌باشد. یخ آن هیچ‌گاه ذوب نمی‌شود. در فصل تابستان، هر روز بر اثر تابش آفتاب در حدود ظهر و یک ساعت بعد از ظهر، دمای هوا به بالای صفر می‌رسد و به دنبال آن، آب بسیار کمی جاری می‌شود و در حدود ۴ بعد از ظهر، دمای هوا به زیر صفر می‌رسد و یخ ذوب شده دوباره منجمد می‌شود و به‌این ترتیب آبشاری یخی پدید می‌آید که همواره یخ زده‌است. در بالای این آبشار، گودالی وجود دارد که در تمام طول سال پوشیده از برف است. آبشار یخی کوه دماوند با قرار داشتن در ارتفاع ۵۱۰۰ متری، از نظر ارتفاع از سطح دریا مرتفع‌ترین آبشار در خاورمیانه می‌باشد.