stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
هانا آرنت
مبانی اندیشه سیاسی آرنت

آرنت به سیاق فلاسفهٔ سیاسی قدیم در پی فهم تجربهٔ سیاسی انسان و جایگاه سیاست در زندگی انسان است، از نظر آرنت تجربهٔ سیاسی تجربه‌ای است مستقل که باید در خودش شناخته شود، اما در این عصر در علوم اجتماعی رایج مسخ شده‌است. سیاست به معنای مورد نظر آرنت کنش‌ها و کردارهای عمومی انسان‌هاست که آزادی و اختیار و فاعلیت انسان را در خود نهفته دارند؛ به عبارت دیگر گرایش اصلی اندیشهٔ سیاسی آرنت ضد ساختارگرایی رایجی است که انسان را موضوع قوانین کلی ساختاری و تاریخی تلقی می‌کند. ازنظر آرنت سیاست همان آزادی و عرصهٔ آزادی انسان است: «آزادی علت هم‌زیستی مردم در سازمان سیاسی است؛ بدون آن زندگی سیاسی بی‌معنی خواهد بود، علت وجود سیاست آزادی است.» سیاست مهم‌ترین مظهر و جایگاه ظهور آزادی است؛ از این رو آرنت از سیاست در برابر ساخت‌گرایی و جبرگرایی و عمل‌گرایی دفاع کرده‌است؛ بنابراین در اندیشهٔ او گرایشی مخالف علوم اجتماعی رایج در قرن بیستم مشاهده می‌شود. موضوع اندیشهٔ سیاسی نیز همین هستی سیاسی و تجربه و فعالیت حیاتی و جاری ماست؛ یعنی فعالیت آزاد و سیاسی ذهن آدمی که حیات سیاسی را درمی‌یابد.
به هر حال تفکر فردی است، هرچند ممکن است برای دیگران هم روشنگر باشد. بنا بر دیدگاه آرنت، توانایی اصیل و بی‌نظیر و پیش‌بینی‌ناپذیر انسان در تفکر از حیث شرایط پیدایش، کاملاً واضح نیست و همواره رمزآمیز خواهند ماند، بنابراین هرگونه توضیح جامعه‌شناختی دربارهٔ اندیشه آدمی بر حسب اوضاع تاریخی و اجتماعی به هویت مستقل و آزاد آن اندیشه آسیب می‌رساند.
آثار

همچنین ببینید: کتاب‌شناسی هانا آرنت
آثار > عشق و سنت آگوستین (۱۹۲۹)

مقالهٔ اصلی: عشق و آگوستین قدیس
آرنت پایان‌نامهٔ خود را در سال ۱۹۲۹ دربارهٔ «مفهوم عشق نزد آگوستین» در دانشگاه فرایبورگ نوشت.
دو ترجمه از این اثر در ایران منتشر شده است:
عشق و آگوستین قدیس، ترجمۀ مریم خدادادی، نشر بیدگل، ۱۴۰۰
محبت و آگوستین قدیس، ترجمۀ فرهنگ رجایی، نشر پارسه، ۱۴۰۰
آثار > عناصر و خاستگاه‌های حاکمیت توتالیتر (۱۹۵۱)

مقالهٔ اصلی: عناصر و خاستگاه‌های حاکمیت توتالیتر
آرنت در این کتاب به بررسی و آنالیز نازیسم و استالینیسم، دو سیستم تمامیت‌خواه قرن بیستم، می‌پردازد. این کتاب به عنوان یکی از بهترین کتاب‌های غیرداستانی قرن بیستم قلمداد شده‌است.
این کتاب با عنوان توتالیتاریسم ترجمهٔ محسن ثلاثی. تهران: جاویدان، ۱۳۶۶ به فارسی ترجمه شده‌است.
آثار > راحل فارنهاگن: زندگی یک زن یهودی (۱۹۵۷)

آرنت زندگینامه راحل فارن‌هاگن ((به آلمانی: Rahel Varnhagen)) را در ۱۹۳۸ هنگامی که در پاریس زندگی می‌کرد کامل کرد.
آثار > وضع بشر (۱۹۵۸)

مقالهٔ اصلی: وضع بشر (کتاب)
هانا آرنت در این کتاب روایتی متفکرانه و تفکربرانگیز دربارهٔ وضع بشر ارائه می‌دهد که نسبت نظر و عمل دغدغه دیرینه‌اش بوده‌است. وی ضمن شرح مفاهیم زحمت، کار و عمل و جایگاه آن‌ها در وضع بشر، با نگاهی تاریخی سیر آن‌ها را تا روزگار ما پی می‌گیرد و نشان می‌دهد که از دوران یونان باستان تا امروز رویکرد ما به زندگیِ وقف عمل چه فراز و فرودها و تغییراتی به خود دیده‌است.
آرنت با آگاهی عمیق از فلسفهٔ یونان و پاداشتن در فلسفهٔ اگزیستانسیالیستی آلمانی اثری را خلق کرده‌است و در آن به یکی از جدی‌ترین و چالش‌برانگیزترین تناقضات تجدد، وضع بشر، پرداخته‌است. آرنت در این کتاب به تفکیک سه فعالیت انسانی، یعنی زحمت (Labor)، کار (Work) و عمل/کنش (Action) می‌پردازد و حدود دو سوم از کتاب را به شرح هر یک اختصاص می‌دهد. اولین فعالیت متناظر با حیات زیستی و بیولوژیکی او (انسان) است، دومی متناظر با سازنده‌بودن انسان و ساختن جهان مصنوع و از سوی اوست، و نهایتاً سومی نیز متناظر به انسان متناسب با بما هو انسان بودن ماست. آرنت در وضع بشر بیان می‌دارد که مهم‌ترین خصیصهٔ انسان عمل اوست و هر دوی فعالیت‌های دیگر، پیش‌نیاز این فعالیت است: «عمل آن یگانه فعالیتی که بدون فعالیت که بدون واسطهٔ اشیا یا مواد میان انسان جریان دارد، متناظر است با وضعِ بشریِ تکثر، متناظر با این امر واقع که انسان‌ها و نه انسان بر کرهٔ زمین به سر می‌برند و ساکن جهان‌اند.» آرنت توضیح می‌دهد که چگونه مفهوم سیاسی ارسطو، در آکویناس به حیوان اجتماعی تغییر یافت و چگونه والاترین ساحت فعالیت انسانی، یعنی انسان کنشگر، ابتدا و با افلاطون در روم به انسان سازنده و سپس در دو سدهٔ اخیر به انسان به انسان زحمتکش بدل شده‌است؛ یعنی به جای آنکه فعالیت زیستی پیش‌نیاز رسیدن به انسان متکثر و عمل‌کننده در ساحت سیاسی تبدیل شود، با امتداد حوزهٔ خصوصی به حوزهٔ عمومی، حوزهٔ عمل سیاسی انسان‌ها تبدیل به ادامهٔ تدبیر منزل و در واقع زحمت زیستی می‌شود.
این کتاب با عنوان وضع بشر ترجمهٔ مسعود علیا. تهران: ققنوس، ۱۳۹۵ به فارسی ترجمه شده‌است.
آثار > دربارهٔ انقلاب (۱۹۶۳)

مقالهٔ اصلی: درباره انقلاب
در این کتاب، آرنت مقایسه‌ای از دو انقلاب اصلی قرن هجدهم، یعنی انقلاب آمریکا و انقلاب فرانسه ارائه می‌دهد. دوازده سال پس از انتشار کتاب ریشه‌های توتالیتاریسم (۱۹۵۱)، با نگاهی به آنچه که آرنت انقلاب‌های شکست خورده می‌نامد، وی با نگرشی مثبت، توجه خود را به پیش‌بینی جنبش‌های بی خشونت که دولت‌های دموکراتیک در سراسر جهان را به قدرت بازگرداند، تبدیل کرد. پیش‌بینی‌های وی کاملاً درست بود، این انقلابها عمدتاً اما ناخودآگاه بر اساس اصولی که وی ارائه کرده بود، رخ دادند.
آثار > بحران‌های جمهوری (۱۹۷۲)

مقالهٔ اصلی: بحران‌های جمهوری
آثار > زندگی ذهن (۱۹۷۸)

هانا آرنت پیش از مرگ دو بخش از سه بخش کتاب The Life of the Mind را نوشت. نخستین صفحه بخش سوم در ماشین تایپش پیدا شد.
سینما

'فیلمی دربارهٔ آرنت'مارگارته فون تروتا در سال ۲۰۱۲ بر اساس زندگی آرنت فیلمی ساخته‌است. 
باربارا سوکووا هنرپیشهٔ آلمانی در این فیلم نقش هانا آرنت را بازی می‌کند. موضوع محوری فیلم گزارشی است که آرنت دربارهٔ محاکمهٔ آدلف آیشمن در مجلهٔ نیویورکر نوشته‌است. این گزارش بعداً بدل به کتابی شد به نام آیشمن در اورشلیم. ایدهٔ ابتذال شر آرنت در این کتاب معرفی شده‌است.
قبر هانا آرنت در گورستان کالج بارد، اناندیل-روی-هادسون، نیویورک
طراحی هنری بازی ویدئویی

طراحی هنری بازی ویدئویی (به انگلیسی: Game art design) به فرایند ایجاد مدل‌های دوبعدی یا سه‌بعدی خام برای طراحی بازی گفته می‌شود. این بخش از صنعت بازی‌سازی زیرمجموعه‌ای از توسعه بازی‌های ویدئویی است. در این مرحله از ساخت بازی، طراح وظیفه دارد تا مدل‌سازی سه‌بعدی را برای شخصیت‌ها، محیط و ... با الهام از شخصیت و محیط واقعی، با کمک ابزارهایی چون موشن کپچر انجام دهد. این فرایند در مدل‌سازی دوبعدی به شیوه‌های آسان‌تر انجام می‌شود.و در طراحی هنری بازی ویدئویی اگر بازی برای مثال فانتزی باشد باید از محیط غیر واقعی استفاده کرد.
لشکر چهل و پنجم پیاده‌نظام (ورماخت)

| لشکر چهل و پنجم پیاده‌نظام | لشکر چهل و پنجم پیاده‌نظام |
| --- | --- |
45. Infanterie-Division XX: 45. Infanterie-Division XX
فعال: آوریل ۱۹۳۸ – مه ۱۹۴۵
کشور:  آلمان
رسته: نیروی زمینی
گونه: پیاده‌نظام
اندازه: لشکر
نبردها:  جنگ جهانی دوم: عملیات بارباروسا نبرد بیاویستوک-مینسک 
لشکر چهل و پنجم پیاده‌نظام (به آلمانی: 45. Infanterie-Division) یکی از لشکرهای پیاده‌نظام نیروی زمینی آلمان در دوره رایش سوم بود که در جنگ جهانی دوم به عملیات پرداخت.
تاریخچه عملیاتی > شوروی

با آغاز عملیات بارباروسا در روز ۲۲ ژوئن سال ۱۹۴۱، تمامی نیروهای لشکر چهل و پنجم پیاده‌نظام به عنوان بخشی از گروه زرهی ۲ از گروه ارتش مرکز با پشتیبانی چندین توپ ریلی، با تحمل تلفات سنگین، به شدت درگیر پاکسازی قلعه برست و فائق آمدن بر مقاومت مدافعان آن شد. با پایداری شدید عناصر ارتش سرخ کار سلطه بر این موضع برای این لشکر تا روز ۱۲ ژوئیه به طول انجامید. پس از پایان نبرد ۴۰۰ نفر از سربازان دشمن به اسارت درآمدند. نیروهای لشکر ۴۱۴ تن از هم‌قطاران کشته‌شده خود را روز ۱ ژوئیه طی مراسمی دفن کردند. با اتمام کار در برست، لشکر حرکت خود را جهت رسیدن به مابقی نیروهای گروه ارتش مرکز که قریب به ۲۵۰ کیلومتر به سمت شرق پیشروی کرده بودند، آغاز نمود.
زوال کلنل

| 0 | 1 |
| --- | --- |
روی جلد کتاب به زبان انگلیسی، ترجمه تام پتردیل: روی جلد کتاب به زبان انگلیسی، ترجمه تام پتردیل
نویسنده(ها): محمود دولت‌آبادی
کشور: زوریخ، سوئیس
موضوع(ها): رمان
گونه(های) ادبی: تاریخی، جامعه‌شناسانه
ناشر: نشر یونیون به زبان آلمانی نشر عم عوود به زبان عبری نشر Solum forlag به زبان نروژی نشر مل‌ویل هاوس به زبان انگلیسی
تاریخ نشر: ۱۳۸۸ خورشیدی (۲۰۰۹ میلادی)
زوالِ کُلُنِل رمانی از محمود دولت‌آبادی است که در سال‌های ابتدایی دهه ۱۹۸۰ میلادی به زبان فارسی نوشته شد، اما نخستین‌بار در سال ۲۰۰۹ میلادی توسط ناشری سوئیسی به زبان آلمانی منتشر شد. رمان زوال کلنل سرگذشت افسری وطن‌دوست در ارتش شاهنشاهی ایران است که زندگی او و خانواده‌اش در مقطع انقلاب ۱۳۵۷ ایران مرور می‌شود. داستان رمان تنها در یک شبانه‌روز می‌گذرد، اما در بازگشت به گذشته مرور و تأملی عمیق در حوادث تاریخ سده اخیر ایران و تلاش مردم در رسیدن به راه جامعه‌ای مدرن و پیشرفته را منعکس می‌کند. شخصیت کلنل، بر اساس یک شخصیت تاریخی، محمدتقی خان پسیان قهرمانی حتی برای ملی‌گرایان ایرانی امروز، ساخته شده است.
"سرهنگ" (کلنل) آرمانگرا و نسبتاً مدرن‌شده، افسر حرفه‌ای ارتش شاه، همسر زناکار خود را به قتل رسانده است. او که از درجه خود خلع شده، خود را در همان زندان پسر بزرگش، امیر، دانشجویی که به حزب کمونیست ایران تعلق دارد، می‌یابد. پدر و پسر به زودی در هفته‌های پرآشوبی که پس از تبعید شاه و بازگشت آیت‌الله خمینی به وجود آمد، آزاد می‌شوند. با این حال، درگیر خشونت های اجتناب ناپذیر پس از انقلاب می شود.
خلاصهٔ داستان

سرهنگ پس از پی‌بردن به روابط خارج از ازدواج همسرش، او را به قتل می‌رساند و پس از آن قصه زندگی او در زندان ادامه پیدا می‌کند. پنج فرزند سرهنگ در بحبوحه انقلاب ۱۳۵۷ ایران، هر کدام وارد گروه‌های مختلف سیاسی شده و گرایش‌های مختلف سیاسی و اجتماعی پیدا می‌کنند و هر یک نیز بهای سنگینی را بابت فعالیت‌های سیاسی‌شان می‌پردازند. به گفته مترجم اثر، ام. پاترکل، کلنل داستان «انقلابی است که فرزندان خود را خورد». چهار نفر از پنج فرزند سرهنگ اعدام یا کشته می شوند. هیچ صحنه‌ای گویاتر از خونریزی بی‌دلیل از صحنه‌های درگیری امیر با بازجوی سابقش جاوید نیست، کسی که امیر او را در زیرزمین خانه‌اش پنهان می‌کند زمانی که اوباش‌های خشمگین برای کشتن زندانبان‌هایشان به خیابان‌ها می‌ریزند. این زوجِ ناخوشایند، دستاویزی برای دولت‌آبادی است تا جامعه‌ای را به تصویر بکشد که در اثر یک اخلاق فاسد ویران شده است. با وجود ماهیت افسانه‌ای رمان، تمثیل‌های آن بسیار کم است و رمان از نظر تاریخی بسیار دقیق است.
در ایران

زوال کلنل هرگز به زبان اصلی خود در ایران منتشر نشده است. این کتاب برای اولین بار در آلمان منتشر شد، پس از آن که دولت‌آبادی تصمیم گرفت دهه‌ها کار بر روی نسخه خطی را به پایان برساند. نشر چشمه در سال ۱۳۸۷ خورشیدی اقدام به درخواست مجوز نشر برای این رمان کرد، ولی مقام‌های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از صدور مجوز خودداری کردند.
در اواخر بهمن‌ماه ۱۳۹۲، خبرهایی در برخی نشریات ایران منتشر شد مبنی بر آن‌که «سرانجام چاپ و انتشار کتاب زوال کلنل از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مجوز گرفت».
نهایتاً در تاریخ ۳۰ بهمن ۱۳۹۲، وزارت ارشاد ضمن تکذیب انتشار کتاب زوال کُلنل اعلام کرد که «تاکنون مجوزی در این خصوص از سوی اداره کل کتاب و توسعه کتاب‌خوانی صادر نشده‌است».
در نهم اسفند ماه سال ۱۴۰۰ روزنامه شرق خبر اجرای اپرای کلنل را منتشر کرد بنا بر نقل از این روزنامه ورسیون اصلی اپرای کلنل در سال ۲۰۱۸ توسط سیامک فلاحی آهنگسازی شده و لیبرتوی آن توسط آنجلیکا مسنر، از رمان زوال کلنل نوشته‌ی محمود دولت آبادی در کشور اتریش به زبان آلمانی اقتباس شده است. این اپرا دوازده کارکتر اصلی دارد که بهمراه خواننده‌ ‌بازیگر، گروه کر، ارکستر بزرگ و ویدیو آرت همراهی می شود که در مجموع برای هر اجرای این اثر به ۸۲ نفر از هنرمندان مذکور نیازمند است. فرم نمایشی در این اپرا با نگاهی نو و بهره گیری از فرم های قدیمی و منسوخ شده از فرهنگ ایرانیان باستان شکل گرفته و زمان وقوع قصه در رمان زوال کلنل را آهنگساز بواسطه راوی در مکانی به شکل یک کاروانسرا روایت می کند. این نوع آهنگسازی نوعی نگرش فردی است که با شبیه سازی آکوستیکی در علوم مهندسی صدا می توان مکانی را که در طی قرون گذشته از بین رفته برای مخاطب بازنمایی کرد که پیش تر در این خصوص گروه هنر معاصر تهران اولین مانیفست موسیقی معاصر ایران در سال ۲۰۱۴ نوشته شده توسط سیامک فلاحی را در خانه هنرمندان علنی کرد و بسیار مورد توجه مجامع هنری قرار گرفت. فرم اپرا در این اثر متفاوت است که آهنگساز در راستای نگرش مانیفست هنری خود تکنیکی جدید در ساخت این اثر استفاده کرده که منجر به اتفاقی نو در اپرا شده و از آن تحت عنوان رفرماسیون یاد میکند.
در ایران > انتشار نسخهٔ جعلی رمان

اگر چه این رمان تا کنون در ایران اجازهٔ نشر دریافت نکرده‌است، اما سودجویان بازار نشر نسخهٔ آلمانی این کتاب را به فارسی ترجمه کرده و در ایران منتشر کرده‌اند. این کتاب هم‌اکنون در بازارهای غیررسمی کتاب و هم‌چنین به صورت فایل پی‌دی‌اف در دسترس است و دولت‌آبادی از همگان خواسته‌است که این کتاب را تحریم کنند. در تابستان ۱۳۹۳، محمود دولت‌آبادی، خبر از انتشار و توزیع نسخه جعلی این کتاب توسط سودجویان بازار کتاب داد. وی اعلام کرد که کتاب منتشرشده در کتابفروشی‌ها، نسخه ترجمه‌شده از روی نسخه آلمانی کتاب است و نحوه ترجمه آن، کاملاً با ادبیات شناخته‌شده از جانب دولت‌آبادی، قابل تمییز دادن است. وی از طرح شکایت علیه انتشارات نشر گردون که ناشر این نسخه جعلی بوده‌است، خبر داد.
نقدها

به باور برخی از منتقدان ادبی، این رمان از روایت زندگی کلنل و خانواده‌اش فراتر می‌رود و به نقد تضادهای سیاسی، فرهنگی و اجتماعی حاکم بر جامعه ایران می‌پردازد.
حمیدرضا مقدم‌فر، معاون فرهنگی اجتماعی سپاه پاسداران، این رمان را «ضدانقلابی‌ترین رمان پس از پیروزی انقلاب ایران»، برشمرده و محمود دولت‌آبادی را به داشتن «پیوندهای عمیق با خارج از ایران» متهم کرد.
افتخارات و جوایز

نامزد دریافت جایزهٔ ادبی آسیایی «من» در بریتانیا.
نامزد دریافت جایزهٔ ادبیات بین‌المللی خانهٔ فرهنگ جهان Haus der Kulturen der Welt در برلین.
ترجمه انگلیسی رمان کُلنل، با ترجمه تام پتردیل، نامزد جایزه «بهترین کتاب ترجمه در آمریکا» شد.
برندهٔ جایزهٔ یان میخالسکی سوئیس در سال ۲۰۱۳.
https://sharghdaily.ir/fa/Main/Page/8674/12/روزنامه-فردا
خرس قهوه‌ای کامچاتکا

| خرس قهوه‌ای کامچاتکا | خرس قهوه‌ای کامچاتکا |
| --- | --- |
خرس قهوه‌ای کامچاتکا: خرس قهوه‌ای کامچاتکا
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: طنابداران
رده:: پستانداران
راسته:: گوشت‌خوارسانان
تیره:: خرس
سرده:: خرس (سرده)
گونه:: خرس قهوه‌ای
خرس قهوه‌ای کامچاتکا (نام علمی: Ursus arctos beringianus) نام یک زیرگونه از گونه خرس قهوه‌ای است.
ریا د سیمونه

| ریا دِ سیمونه | ریا دِ سیمونه |
| --- | --- |
نام هنگام تولد: آنا ماریا دِ سیمونه
زادهٔ: ۶ ژوئن ۱۹۴۷ رم، ایتالیا
درگذشت: ۱۰ نوامبر ۱۹۹۵ (۴۸ سال) منتانا، ایتالیا
علت مرگ: تومور مغزی
ملیت: ایتالیایی
سال‌های فعالیت: ۱۹۶۱ تا ۱۹۹۵
مادر: الگا رومانلی
خویشاوندان: لی‌لی رومانلی (خواهر)
ریا دِ سیمونه (ایتالیایی: Ria De Simone؛ ‏ ۶ ژوئن ۱۹۴۷ – ۱۰ نوامبر ۱۹۹۵) بازیگر و خواننده اهل ایتالیا بود. وی بین سال‌های ۱۹۶۱ تا ۱۹۹۵ میلادی فعالیت می‌کرد. او دانش‌آموختۀ آکادمی ملی هنرهای نمایشی سیلویو دامیکو بود و بیشتر در نقش زنی اغواگر در فیلم‌های سبک کمدی سکسی سبک ایتالیایی، پلیتسیوتسکی و ترسناک بازی می‌کرد.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است، می‌توان به درمانگاه عشق، دختر اهل بولونیا، سوبروله… دختر اهل رومانیولا، از روی درماندگی، جولیا، سنبله، ثور، جدی، مردان مزدور، دانش‌آموز رفوزه به آقای مدیر چشمک زد، دختر دبیرستانی در کلاس رفوزه‌ها، عشاق و دیگر وابستگان، نخستین شیره زفاف، معلم مدرسه در خانه، همسر سفیدپوش… عاشق آتشین‌مزاج، معلم علوم تجربی، به‌خاطر عشق پوپیا و سکس با لبخند ۲ اشاره کرد.
جین فوندا

| جین فوندا | جین فوندا |
| --- | --- |
فوندا در ۲۰۱۵: فوندا در ۲۰۱۵
نام هنگام تولد: جین سیمور فوندا
زادهٔ: ۲۱ دسامبر ۱۹۳۷ ‏(۸۷ سال) نیویورک سیتی، ایالات متحده
دیگر نام‌ها: جین اس. پلمینیکوف
محل تحصیل: کالج واسر
پیشه‌ها: بازیگر کنشگر
سال‌های فعالیت: ۱۹۵۹–اکنون
آثار: فهرست کامل
همسران: روژه وادیم (ا. ۱۹۶۵–۱۹۷۳) تام هیدن (ا. ۱۹۷۳–۱۹۹۰) تد ترنر (ا. ۱۹۹۱–۲۰۰۱)
شریک زندگی: ریچارد پری (۲۰۰۹–۲۰۱۷)
فرزندان: ۳، از جمله تروی گاریتی و مری ویلیامز
والدین: هنری فوندا (پدر) فرانسیس فورد سیمور (مادر)
خویشاوندان:  پیتر فوندا (برادر)  بریجیت فوندا (دختر برادر) 
جوایز: فهرست کامل
جین سیمور فوندا (انگلیسی: Jane Seymour Fonda؛ زادهٔ ۲۱ دسامبر ۱۹۳۷) بازیگر و کنشگر آمریکایی است. او افتخارات گوناگونی از قبیل دو جایزهٔ اسکار، دو جایزهٔ فیلم بفتا، هفت جایزهٔ گلدن گلوب و یک جایزهٔ امی ساعات پربیننده دریافت کرده‌است. او علاوه بر این دریافت‌کنندهٔ جایزهٔ یک عمر دستاورد هنری بنیاد فیلم آمریکا و جایزهٔ گلدن گلوب سیسیل بی دمیل بوده‌است.
فوندا دختر فرانسیس فورد سیمور و هنری فوندا است. او در سال ۱۹۶۰ بازیگری را در برادوی با نمایشی آغاز کرد که برای آن نامزد دریافت جایزهٔ تونی شد. او در طول دههٔ ۱۹۶۰ با کمدی‌های دوره تعدیل (۱۹۶۲)، یکشنبه در نیویورک (۱۹۶۳)، کت بالو (۱۹۶۵)، پابرهنه در پارک (۱۹۶۷) و باربارلا (۱۹۶۸) به شهرت رسید. او دوبار برای کلوت (۱۹۷۱) و بازگشت به وطن (۱۹۷۸) برندهٔ جایزهٔ اسکار بهترین بازیگر زن شد. دیگر نامزدی‌های بعدی برای فیلم‌های جولیا (۱۹۷۷)، سندرم چین (۱۹۷۹)، کنار برکه طلایی (۱۹۸۱) و صبح روز بعد (۱۹۸۶) بود. همچنین فیلم‌های شوخی با دیک و جین (۱۹۷۷)، سوئیت کالیفرنیا (۱۹۷۸)، اسب سوار برقی (۱۹۷۹) و نه تا پنج (۱۹۸۰) با بازی او در گیشه موفق بودند.
فوندا در سال ۱۹۸۲ اولین ویدیوی ورزشی خود به‌نام تمرین جین فوندا را منتشر کرد که به پرفروش‌ترین VHS در تمام دوران تبدیل شد. او پس از یک سری فیلم‌های از لحاظ تجاری ناموفق از بازیگری کناره‌گیری کرد و سپس با فیلم موفق مادرشوهر هیولا (۲۰۰۵) به سینما بازگشت. اگرچه قانون جورجیا (۲۰۰۷) تنها فیلم دیگر او در دههٔ ۲۰۰۰ بود، اما در اوایل دههٔ ۲۰۱۰ فعالیت خود را بیشتر کرد. دیگر فیلم‌هایش سرخدمتکار (۲۰۱۳)، اینجا شما را ترک می‌کنم (۲۰۱۴)، جوانی (۲۰۱۵) و باشگاه کتاب (۲۰۱۸) هستند. فوندا در سال ۲۰۰۹ پس از ۴۹ سال غیبت به تئاتر برادوی بازگشت و برای نمایشی نامزد دریافت جایزهٔ تونی شد. او از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۲ در مجموعهٔ کمدی گریس و فرانکی ایفای نقش کرد که برایش نامزد دریافت جایزهٔ امی ساعت پربیننده شد.
فوندا در طول جنگ ویتنام کنشگر سیاسی بود. او به جنگ عراق و خشونت علیه زنان اعتراض نشان داده‌است و خود را یک فمینیست و فعال محیط زیست معرفی می‌کند. او پیش‌تر با فیلم‌نامه‌نویس روژه وادیم، فعال سیاسی تام هیدن و میلیارد رسانه‌ای تد ترنر ازدواج کرده بود.
خانواده

وی در ۲۱ دسامبر ۱۹۳۷ در نیویورک سیتی، نیویورک به دنیا آمده‌است. پدرش «هنری فوندا» (۱۹۸۲–۱۹۰۵) هنرپیشه سینما و مادرش «فرنسیس فورد بروکا سیمور» (۱۹۵۰–۱۹۰۸) بود. مادر جین هنگامی که وی ۱۳ سن سال داشت خودکشی نمود.
برادرش پیتر فوندا و برادرزادهٔ‌اش بریجیت فوندا نیز هنرپیشه می‌باشند.
جین فوندا در دبیرستان اما ویلارد تحصیل نمود و از کالج واسر فارغ‌التحصیل شد.
زندگی شخصی

فوندا سه بار ازدواج نموده‌است. همسر نخست وی، روژه وادیم (ازدواج ۱۴ اوت ۱۹۶۵–۱۶ ژانویه ۱۹۷۳ طلاق) کارگردان سینما اهل فرانسه بود این زوج صاحب یک دختر «ونسان» (زاده ۲۸ سپتامبر ۱۹۶۸) شدند. همسر دوم فوندا، تام هایدن (ازدواج ۱۹ ژانویه ۱۹۷۳–۱۹ ژوئن ۱۹۹۰ طلاق) فعال اجتماعی و سیاسی بود از وی صاحب فرزند یک پسر «تروی گریتی» (زاده ۷ ژوئیه ۱۹۷۳) شد و آخرین ازدواج وی نیز با تد ترنر (ازدواج ۲۱ دسامبر ۱۹۹۱–۲۲ مه ۲۰۰۱ طلاق) مالک غول رسانه‌ای سی‌ان‌ان بود هر سه این ازدواج‌ها به طلاق انجامیده‌است.
فوندا در سپتامبر ۲۰۲۲ گفت که به لنفوم غیرهاجکین مبتلا شده‌است و مراحل شیمی‌درمانی را آغاز کرده‌است.
جوایز

جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول زن (۱۹۷۱)
جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول زن (۱۹۷۸)
۳۰ام جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر زن فیلم درام (۱۹۷۲)
۳۵ام جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر زن فیلم درام (۱۹۷۸)
۳۶ام جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر زن فیلم درام (۱۹۷۹)
۳۲ام جایزه بفتای بهترین بازیگر نقش اول زن (۱۹۷۸)
۳۳ام جایزه بفتای بهترین بازیگر نقش اول زن (۱۹۷۹)
جایزه حلقه منتقدان فیلم نیویورک برای بهترین بازیگر نقش اول زن (۱۹۶۹)
جایزه امی ساعات پربیننده برای بهترین بازیگر زن در مجموعه کوتاه یا فیلم تلویزیونی (۱۹۸۴)
۷۸ام جایزه گلدن گلوب سیسیل بی دمیل (۲۰۲۱)
فهرست ستاره‌های پیاده‌رو شهرت هالیوود
فهرست بازیگران برنده دو یا چند جایزه اسکار در رشته‌های بازیگری
بخشی از فیلم‌شناسی

گزارش چاپمن (۱۹۶۲) در نقش کاتلین بارکلی
یکشنبه در نیویورک (۱۹۶۳) در نقش اِلین تایلر
دایره عشق (۱۹۶۴) در نقش سوفی
خانه شادی (۱۹۶۴) در نقش ملیندا
کت بالو (۱۹۶۵) در نقش کت بالو
تعقیب (۱۹۶۶) در نقش آنا ریوز
پابرهنه در پارک (۱۹۶۷) در نقش کوری براتر
بشتاب غروب (۱۹۶۷) در نقش جولی آن وارن
باربارلا (۱۹۶۸) در نقش باربارلا
مگر آن‌ها اسب‌ها را خلاص نمی‌کنند؟ (۱۹۶۹) در نقش گلوریا
کلوت (۱۹۷۱) در نقش بری دانیلز
همه چیز روبه‌راه است (۱۹۷۲) در نقش سوزان
نامه‌ای به جین (۱۹۷۲) در نقش خودش
استیل یارد بلوز (۱۹۷۳) در نقش آیریس
خانهٔ عروسک (۱۹۷۳) در نقش نورا
شوخی با دیک و جین (۱۹۷۷) در نقش جین
جولیا (۱۹۷۷) در نقش لیلیان هلمن
سوارکاری می‌آید (۱۹۷۸) در نقش اِلا
بازگشت به وطن (۱۹۷۹) در نقش سالی هاید
سندروم چین (۱۹۷۹) در نقش کیمبرلی ولز
سوارکار الکتریکی (۱۹۷۹) در نقش هالی مارتین
نه تا پنج (۱۹۸۰) در نقش جودی
واژگونی (۱۹۸۱)
روی گلدن پاند (۱۹۸۱) در نقش چلسی تایر جونیر
اگنس خدا (۱۹۸۵) در نقش دکتر مارتا لیوینگستون
صبح روز بعد (۱۹۸۶) در نقش الکساندرا
گرینگوی پیر (۱۹۸۹) در نقش هریت
استنلی و ایریس (۱۹۹۰) در نقش آیریس کینگ
مادرشوهر هیولا (۲۰۰۵) در نقش ویولا
قانون جورجیا (۲۰۰۷)
پیشخدمت (۲۰۱۳)
جوانی (۲۰۱۵)
پدران و دختران (۲۰۱۵)
باشگاه کتاب: فصل بعدی (۲۰۲۳)
در آسفالت یک فرودگاه، راجر وادیم پشت جین فوندا قرار می گیرد. او به سمت چپ خود لبخند می زند و او با لبخندی بسیار خفیف به همان سمت نگاه می کند. او موهای قهوه ای پرپشتی دارد. او یک ژاکت خاکستری روشن و یک پیراهن سفید با یقه باز پوشیده است. او یک کلاه و موهای بلند قهوه ای روشن، با دو بافته است. او لباس خاکستری روشن با بازوهای برهنه و یقه مائو به تن دارد.
قلعه دم‌دم

قلعهٔ دِم‌دِم {{، (به کردی: Keleha Dmdm یا Kela Dmdm) یک قلعهٔ نظامی است که تاریخ بنایش به قبل از اسلام می‌رسد. کردهای منطقه در این قلعه سکونت می‌کردند این قلعه در استان آذربایجان غربی و در قسمت غربی دریاچه ارومیه واقع شده است.
امیرخان لپزرین حاکم برادوست در سال ۱۶۰۹ به احیای بنای آن دست زد.
شینجی ایمائوکا

| شینجی ایمائوکا | شینجی ایمائوکا |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۹۶۵ (۵۸–۵۹ سال) اوساکا
ملیت: ژاپن
پیشه(ها): کارگردان فیلم، فیلم‌نامه‌نویس، و بازیگر
سال‌های فعالیت: فیلم در ۱۹۹۵–
وبگاه: http://pink2000s.cocolog-nifty.com/
شینجی ایمائوکا (انگلیسی: Shinji Imaoka؛ زادهٔ ۱۹۶۵ (۵۸–۵۹ سال)) کارگردان فیلم، بازیگر، فیلم‌نامه‌نویس، و وبلاگ‌نویس اهل ژاپن است.
شاهزاده‌نشین قندهار

| شاهزاده‌نشین قندهار  | شاهزاده‌نشین قندهار  |
| --- | --- |
۱۸۱۸–۱۸۵۵: ۱۸۱۸–۱۸۵۵
پایتخت: قندهار
زبان(های) رایج: پشتو فارسی
گروه‌های قومی : پشتون‌ها فارسی‌زبانان
دین(ها) : سنی
حکومت: شاهزاده‌نشین
تاریخ:  
• بنیان‌گذاری : ۱۸۱۸
• فروپاشی : ۱۸۵۵
 :  
امروز بخشی از: افغانستان
شاهزاده‌نشین قندهار حکومتی بود که از سال ۱۸۱۸ تا ۱۸۵۵ در قندهار وجود داشت. این حکومت توسط برادران دیل، از خاندان بارک‌زایی، در یک اتحادیه اداره می‌شد. در سال ۱۸۵۵ این شاهزاده توسط دوست‌محمد خان فتح شد.
جنگل ابری

سرخس درختی در جنگل ابری در کوه کینابالو، بورنئو
پراکندگی جنگل‌های ابری کوهستانی استوایی
جنگل ابری (به انگلیسی: Cloud forest) یا جنگل ابری کوهستانی گرمسیری (TMCF)، که به آن جنگل آبی، جنگل پریماس نیز می‌گویند، جنگلی است به‌طور کلی گرمسیری یا نیمه‌گرمسیری، همیشه‌سبز، کوهستانی و نمناک است که با پوشش ابری همیشگی، پربسامد یا فصلی در سطح پایین مشخص می‌شود. در سطح سایبان، به‌طور رسمی در اطلس بین‌المللی ابرها (۲۰۱۷) به عنوان silvagenitus توصیف شده‌است. جنگل‌های ابری اغلب خزه‌های فراوانی را نشان می‌دهند که زمین و پوشش گیاهی را می‌پوشانند، که در این صورت به آن‌ها جنگل‌های خزه‌ای نیز می‌گویند. جنگل‌های خزه‌ای معمولاً روی گردنه کوه‌ها رشد می‌کنند، جایی که رطوبت رسیده توسط ابرهای نشسته به‌طور مؤثرتری حفظ می‌شود.
نگارخانه

یکی از پل‌های معلق آسمان در منطقه حفاظت‌شده جنگل ابری مونته‌ورده در مونته‌ورده، کاستاریکا که در میان ابرها ناپدید می‌شود.
جنگل ابری معتدله در لا پالما، جزایر قناری
کتابشناسی

Clarke, Charles (1997). Nepenthes of Borneo. ISBN 978-983-812-015-9.
والتر ماتائو

| والتر ماتائو | والتر ماتائو |
| --- | --- |
ماتائو در سال ۱۹۵۲: ماتائو در سال ۱۹۵۲
نام هنگام تولد: والتر جان ماتائو
زادهٔ: ۱ اکتبر ۱۹۲۰ نیویورک سیتی، ایالات متحده
درگذشت: ۱ ژوئیهٔ ۲۰۰۰ (۷۹ سال) سنتا مونیکا، کالیفرنیا، ایالات متحده
علت مرگ: حمله قلبی
مدفن: گورستان وست‌وود
ملیت: آمریکایی
پیشه: بازیگر
سال‌های فعالیت: ۱۹۴۸–۲۰۰۰
جوایز: جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل مرد برای شیرینی شانس (۱۹۶۶)
وبگاه: matthau.com/walter-matthau/
والتر ماتائو (انگلیسی: Walter Matthau؛ زادهٔ ۱ اکتبر ۱۹۲۰ – درگذشتهٔ ۱ ژوئیهٔ ۲۰۰۰) بازیگر آمریکایی بود. وی بین سال‌های ۱۹۴۸ تا ۲۰۰۰ میلادی فعالیت می‌کرد.
بخشی از فیلمشناسی

فراتر از واقع (۱۹۵۶)
شاه کروئل (۱۹۵۸)
شجاعان تنها هستند (۱۹۶۲)
معما (۱۹۶۳)
وضعیت رفع خطر (۱۹۶۴)
یاغی‌ها (۱۹۶۴)
خداحافظ چارلی (۱۹۶۴)
سراب (۱۹۶۵)
شیرینی شانس (۱۹۶۶)
آبنبات (۱۹۶۸)
سلام، دالی! (۱۹۶۹)
گل کاکتوس (۱۹۶۹)
زمین‌لرزه (۱۹۷۴)
صفحه اول (۱۹۷۴)
پسران آفتاب (۱۹۷۵)
کاچ (۱۹۷۹)
خانم مارکر کوچک (۱۹۸۰)
بازماندگان (۱۹۸۳)
دزدان دریایی (۱۹۸۶)
جی‌اف‌کی (۱۹۹۱)
قطع کردن (۲۰۰۰)
جوایز و افتخارات > جوایز اسکار

| سال | اثر نامزد‌شده | دسته | نتيجه | منبع |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱۹۶۶ | شیرینی شانس | بهترین بازیگر نقش مکمل مرد | برنده |  |
| ۱۹۷۱ | کاچ | بهترین بازیگر مرد | نامزدشده |  |
| ۱۹۷۵ | پسران آفتاب | بهترین بازیگر مرد | نامزدشده |  |
جوایز و افتخارات > جوایز گلدن گلوب

| سال | اثر نامزدشده | دسته | نتيجه | منبع |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱۹۶۶ | شیرینی شانس | بهترین بازیگر مرد – فیلم موزیکال یا کمدی | نامزدشده |  |
| ۱۹۶۸ | زوج عجیب | بهترین بازیگر مرد – فیلم موزیکال یا کمدی | نامزدشده |  |
| ۱۹۷۱ | کاچ | بهترین بازیگر مرد – فیلم موزیکال یا کمدی | نامزدشده |  |
| ۱۹۷۲ | پیت ان تیلی | بهترین بازیگر مرد – فیلم موزیکال یا کمدی | نامزدشده |  |
| ۱۹۷۴ | صفحه اول | بهترین بازیگر مرد – فیلم موزیکال یا کمدی | نامزدشده |  |
| ۱۹۷۵ | پسران آفتاب | بهترین بازیگر مرد – فیلم موزیکال یا کمدی | برنده |  |
| ۱۹۸۰ | هاپسکاچ | بهترین بازیگر مرد – فیلم موزیکال یا کمدی | نامزدشده |  |
| ۱۹۸۱ | اولین دوشنبه ماه اکتبر | بهترین بازیگر مرد – فیلم موزیکال یا کمدی | نامزدشده |  |