پیمان منع موشک‌های هسته‌ای میان‌برد
گفتگوها > دور نخست ۱۹۸۱ تا ۱۹۸۳

در اکتبر ۱۹۸۰ (میلادی) با وجود ناخشنودی از گسترش جنگ‌افزارهای آمریکایی در اروپا، شوروی، آغاز گفتگوها را در ژنو سوئیس پذیرفت. گفتگوی رسمی از ۳۰ نوامبر ۱۹۸۱ (میلادی) با آمریکا آغاز شد. خواسته‌های آمریکا همان چیزهایی بودند که جیمی کارتر پیش گذاشته بود: هر گونه محدودیت بر توانایی موشک‌های هسته‌ای میان‌برد آمریکا در هر دو زمینه حقوقی و بیشینه برد آن، باید برابر با محدودیت‌های اعمال شده بر سامانه‌های شوروی باشد. همچنین آمریکا بر پیدایش یک سازمان بازرسی مستقل پافشاری می‌کرد. پل نیتز که زمانی طولانی در سیاست‌گذاری دفاعی آمریکا نقش داشت و در گفتگوی محدودسازی جنگ‌افزار راهبردی شرکت کرده بود پس از استخدام توسط وزیر امور خارجه آن زمان الکساندر هیگ، نماینده آمریکا در این گفتگوها شد. یوری ویتینسکی شوروی را در این گفتگوها نمایندگی می‌کرد.
در ۱۸ نوامبر ۱۹۸۱ زمان کوتاهی پیش از آغاز گفتگوها رونالد ریگان برنامه "گزینه صفر" (با نام دیگر "صفر-صفر") را پیشنهاد کرد. بر پایه این برنامه، آمریکا از برپایی موشک کروز زمینی بی‌جی‌ام-۱۰۹جی خودداری می‌کرد و در برابر آن شوروی همه موشک‌های اِر. اِس. د-پیونِیر، آر-۱۲ وینا، و آر-۱۴ چوسووایا خود را برمی‌چید. به نظر می‌رسید که موفقیت کمی برای برنامه گزینه صفر وجود دارد. اما ژست آن در میان مردم اروپا بسیار پذیرفته شد. در فوریه ۱۹۸۲ (میلادی) مذاکره کنندگان آمریکایی، پیش‌نویس برنامه گزینه صفر و ممنوعیت جهانی برای موشک‌های کوتاه‌برد و میان‌برد را با بازرسی سختگیرانه پیشنهاد کردند.
شوروی این برنامه را رد کرد؛ زیرا بر این عقیده بود که موشک‌های میان‌برد آمریکا و شوروی باید در اروپا حفظ شوند. به ویژه اینکه گفتگوگران شوروی پیشنهاد کردند که سقف موشک‌های میان‌برد و هواگردهای مستقر یک طرف در اروپا به ۶۰۰ عدد در ۱۹۸۵ (میلادی) و ۳۰۰ عدد در ۱۹۹۰ (میلادی) کاهش یابد. با نگرانی از اینکه این پیشنهاد، آمریکا را مجبور به خارج کردن هواگردها و برچیدن موشک‌های خود از اروپا می‌کرد، آمریکا با همکاری موشک‌های مستقر شده بریتانیا و فرانسه، پیشنهاد "حقوق و محدودیت‌های برابر" را کرد. بر پایه این پیشنهاد توان نظامی آمریکا برابر با توان موشک‌های اِر. اِس. د-پیونِیرِ برپا شده در نظر گرفته می‌شد.
بین ۱۹۸۱ تا ۱۹۸۳ گفتگوگران آمریکایی و شوروی (بر پایه روش گفتگوهای سالت ۲) هر دو ماه و در مجموع ۶ با یکدیگر گفتگو کردند.
در این گفتگوها همگرایی کمی در دوطرف وجود داشت. تلاش آمریکا برای جدایی بازرسی‌ها از هواگردها با توان سوارکردن جنگ‌افزار هسته‌ای و موشک‌های میان‌برد، به‌طور موفقیت‌آمیزی به پیشرفت‌های بَعدی اما ناروشن دربارهٔ این موضوع‌ها انجامید. در تابستان ۱۹۸۲ نماینده‌های دوطرف تلاش کردند راه حلی برای این بن‌بست بیابند.
آمریکا پیشنهاد می‌کرد که برای برپایی پرشینگ ۲ پیش‌قدم شود و به برپایی موشک کروز زمینی بی‌جی‌ام-۱۰۹جی تا سقف ۷۵ سکوی پرتاب ادامه دهد. در برابر آن، شوروی تنها ۷۵ موشک میان‌برد در اروپا و ۹۰ تا در آسیا برپا می‌کرد. به ازای هر سکوی پرتاب موشک کروز زمینی بی‌جی‌ام-۱۰۹جی، چهار موشک کروز زمینی بی‌جی‌ام-۱۰۹جی و برای هر سکوی پرتاب موشک اِر. اِس. د-پیونِیر، سه کلاهک وجود می‌داشت. با این پیمان، آمریکا در اروپا ۷۵ کلاهک میان‌برد بیشتری می‌داشت؛ زیرا موشک اِر. اِس. د-پیونِیر پیشرفته‌تر و با توان رزمایش بیشتری نسبت به موشک کروز زمینی بی‌جی‌ام-۱۰۹جی بود. نماینده شوروی شانس کمی برای پذیرش این پیمان در مسکو می‌دید. از آن سو نماینده آمریکا شانس زیادی برای پذیرش در واشینگتن، دی.سی. می‌دید. اما در هر دو پایتخت به آن توجه کمی شد. وزارت دفاع ایالات متحده آمریکا با برنامه صفر مخالفت کرد چون این وزارت با هر گونه پیشنهادی که به شوروی اجازه می‌داد پیش از برپایی موشک‌های آمریکایی، موشک‌های خود را برپا کند مخالفت می‌کرد. برنامه صفر در مسکو نیز رد شد؛ بنابراین، برنامه صفر هیچگاه به سطح گفتگوی رسمی نرسید.
در اوایل ۱۹۸۳ گفتگوگران آمریکایی اعلام کردند که اگر برنامه‌ای فراتر از برنامه گزینه صفر پیشنهاد شود که حقوق و محدودیت‌های برابر را برای آمریکا و شوروی در بر بگیرد از آن پشتیبانی می‌کنند. این محدودیت‌ها باید به غیر از فرانسه و بریتانیا (و دیگر کشورهای طرف ثالث) در همه جهان برپا می‌شدند. به عنوان راه حل کوتاه‌مدت، گفتگوگران آمریکایی پیشنهاد بیشینه ۴۵۰ کلاهک میان‌برد در سراسر جهان را برای آمریکا و شوروی دادند. در پاسخ، گفتگوگران شوروی پیشنهاد برنامه‌ای برای برچیدن همه موشک‌های میان‌برد و هواگردهای آمریکایی در سراسر اروپا و کشورهای ثالث و توجه ویژه به عقب‌نشینی شوروی در اروپا را دادند. در پاییز ۱۹۸۳ در هنگام اجرای برپایی برنامه‌ریزی شده پرشینگ ۲ و موشک کروز زمینی بی‌جی‌ام-۱۰۹جی، آمریکا پیشنهاد کرد که بیشینه موشک‌های میان‌برد خود در همه جهان را به ۴۲۰ موشک کاهش دهد. درحالیکه شوروی پیشنهاد «کاهش برابر» را داد. بر پایه پیشنهاد شوروی اگر آمریکا از برپایی شده پرشینگ ۲ و موشک کروز زمینی بی‌جی‌ام-۱۰۹جی خودداری می‌کرد، شوروی، شمار کلاک‌های میان‌برد خود را به ۵۷۲ کلاهک کاهش می‌داد. در نوامبر ۱۹۸۳ پس از برپایی نخستین موشک‌های پرشینگ ۲ در آلمان غربی، شوروی به گفتگو پایان داد. همانگونه پیش از آن هشدار داده بود در صورت برپایی موشک‌های آمریکا گفتگوها را ترک خواهد کرد.