سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران

| 0 | 1 |
| --- | --- |
: 
ساختمان شیشه‌ای صدا و سیما: ساختمان شیشه‌ای صدا و سیما
نوع: تلویزیون زمینی، رادیو، تلویزیون و وبگاه
کشور: ایران
تاریخ نخستین پخش: ۱ فروردین ۱۳۴۶
ستاد: تهران، خیابان ولی‌عصر
افراد کلیدی: پیمان جبلی (رئیس) مهدی مجتهد (قائم‌مقام در امور اجرایی) حسین رضی (قائم‌مقام در امور اقتصادی) وحید جلیلی (قائم‌مقام در امور فرهنگی)
آغازبه‌کار: ۱۳۰۵ (رادیو) ۱۳۳۷ (تلویزیون) ۱۳۴۵ (ترکیب شدن)
نام‌های پیشین: سازمان رادیو تلویزیون ملی ایران
وبگاه رسمی: pririb.ir
سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران (کوته‌نوشت انگلیسی: IRIB) سازمانی رسانه‌ای است که تنها متولی قانونی پخش برنامه‌های رادیویی و تلویزیونی در جمهوری اسلامی ایران است. بر اساس قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، رئیس صدا و سیما را رهبر جمهوری اسلامی انتخاب می‌کند. این سازمان پیش از انقلاب ۱۳۵۷، سازمان رادیو و تلویزیون ملّی ایران نام داشت و آن‌زمان نیز به شکل حکومتی اداره می‌شد. از بسیاری جنبه‌ها، صدا و سیما قدرتمندترین، فراگیرترین و پرنفوذترین رسانهٔ خبری در ایران به‌شمار می‌رود که مهم‌ترین استراتژی و هدف آن، نشر خرافات و ترویج آمریکاستیزی از راه تولید سریال و مستندات سفارشی و ایجاد حس تنفر نسبت به غرب در میان مردم است.
صدا و سیما آشکارا به پروپاگاندا و حمایت رسانه‌ای از اسلام شیعی و حکومت جمهوری اسلامی می‌پردازد. بنابر اساسنامهٔ صدا و سیما، هدف اصلی این سازمان ایجاد محیطی مساعد برای تزکیه و شتاب بخشیدن به حرکت تکاملی انقلاب اسلامی در سراسر جهان است. این هدف‌ها در چهارچوب برنامه‌های ارشادی، آموزشی، خبری و تفریحی این سازمان اجرا می‌شوند. عملکرد این سازمان توسط ایرانیان مورد انتقاد واقع شده و برخی آن را «دستگاه تولید دروغ» نامیده‌اند. در تیر ۱۳۹۹ گزارشی از تحقیق سازمان عدالت برای ایران و فدراسیون بین‌المللی حقوق بشر تهیه شده که در آن آمده است، صدا و سیمای جمهوری اسلامی در طی ده سال گذشته دست‌کم ۳۶۷ مورد مشکوک به اعترافات اجباری را پخش کرده است که به عنوان ابزاری از جانب نهادهای امنیتی برای «سرکوب مخالفان» و همچنین «ترساندن فعالان» در جمهوری اسلامی استفاده می‌شود. این رویه با رویگردانی مردم ایران روبه‌رو شده و گزارش‌های متعدد حکومتی حاکی از ریزش شدید مخاطبان این رسانه است.
این سازمان علاوه‌بر تملک و کنترل رادیو و تلویزیون، مالک شرکت فیلم‌سازی سیما فیلم است. جشنواره‌های فیلم، موسیقی و هنری برگزار می‌کند، کتاب، روزنامه و مجلّه منتشر می‌کند و از دانشگاه صدا و سیما به عنوان یک بازوی آموزشی، بهره می‌گیرد. فعالیت‌های صدا و سیما به مرزهای ایران محدود نیست و در کشورهای مختلف جهان دارای تشکیلات است. این سازمان اهمیت ویژه‌ای در جمهوری اسلامی ایران دارد و در سال ۱۴۰۱، بودجهٔ دولتی این سازمان به‌تنهایی بیش از ۵ تریلیون تومان بوده است. شمار کارکنان این سازمان در سراسر کشور تا اواخر سال ۱۳۹۵ بین ۳۰ تا ۵۰ هزار نفر تخمین زده شده است. سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران نیز صدا و سیما را «عمده‌ترین مرکز هدایت فکری» دانسته است. مسئول بخش ایران و افغانستان در سازمان گزارشگران بدون مرز، اعلام کرده است که رسانه‌هایی نظیر صدا و سیما تنها در چند کشور دیگر از جمله چین و کره شمالی وجود دارند.
بودجهٔ دولتی صدا و سیما همواره افزایش داشته و در بودجهٔ سال ۱۴۰۲ ایران، هشت هزار میلیارد تومان به آن اختصاص یافته است. صدا و سیما یکی از زیان‌ده‌ترین سازمان‌های کشور ایران است و بر اساس برآورد دولت، زیان ۷۵۳۲ میلیارد تومانی در سال ۱۴۰۲ برجای می‌گذارد.
همچنین صدا و سیما به علّت عدم پرداخت حق پخش و به نوعی دزدی از جیب ورزش، بزرگ‌ترین بدهکار ورزش ایران نیز نامیده شده است؛ در حالی‌ که همیشه در این سازمان با موضع طلبکارانه‌ای در مورد ورزش ایران صحبت می‌کنند.