stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
اخوان‌المسلمین
شکل‌گیری

جنبش اخوان‌المسلمین، بزرگ‌ترین جنبش اسلام‌گرا در جهان عرب است. در ابتدا فعالیت‌های جنبش، نیمه مخفی بود و سازمان اخوان‌المسلمین برای گسترش جنبش از جزوه، نامه، سخنرانی و ملاقات‌های شخصی استفاده می‌کرد. جنبش در شرایطی تأسیس شد که از یک سو مقامات الازهر هرگونه سازش یا نوسازی جامعه و دگرگونی دینی را رد می‌کردند و از سوی دیگر، نوگرایان به دنبال جامعه‌ای بودند که در آن دین و سیاست از هم جدا باشد. حسن البنا تلاش‌های خود را در سه مرحله تبلیغ، جذب و سازماندهی و اقدامات عملی آغاز نمود. هدف اصلی وی انجام اصلاحات سیاسی، اجتماعی و اقتصادی در جامعه مصر و جهان اسلام بود و بر سازندگی فرد مسلمان، خانواده مسلمان، جامعه مسلمان و نهایتاً حکومت اسلامی، براساس تمدن اسلامی تأکید نمود.
بر طبق نوشته‌های خود حسن البنا، هنگامی که در شهر اسماعیلیه، در کنار کانال سوئز، زندگی می‌کرد؛ شش نفر که دوستان و شاگردانش بوده و جزو کارگران شرکتهای مشغول در کانال سوئز بودند، نزد او آمده و نسبت به بی عدالتی‌هایی که از سوی خارجی‌ها بر مسلمانان و اعراب در آنجا روا می‌شود، شکایت کرده بودند. این تظلم خواهی و پیش زمینه‌های قبلی او باعث شد که حسن البنا رهبری آن‌ها را بر عهده بگیرد و جماعت اخوان المسملین تأسیس شود. این جماعت در ابتدا همانند بسیاری از انجمن‌های اسلامی کوچکی بود که خود بنا در ۱۲ سالگی به عضویت یکی از آن‌ها درآمده بود. اما در انتهای دهه ۱۹۳۰ میلادی این سازمان تازه تأسیس در تمامی استان‌های مصر شعبه داشت و در دهه بعد از آن بیش از ۵۰۰ هزار عضو فعال در سراسر مصر داشت. افکار حسن البنا که در قالب سخنرانی‌ها و نوشته‌ها در روزنامه اخوان المسلمین انتشار می‌یافت و سرانجام در کتابی به نام «مجموعة الرسالة» گرد آوری شد، مورد توجه محافل سیاسی و دینی واقع شد و مردم نیز از این جنبش استقبال نمودند.
به تدریج با افزایش اعضا و گسترش دامنه فعالیت‌ها، حسن البناء قرارگاه اصلی اخوان‌المسلمین را به قاهره منتقل کرد و پس از تأسیس دارالاخوان (در آوریل ۱۹۲۹) رسماً اخوان‌المسلمین اعلام موجودیت کرد. حسن البناء در مرکز فعالیت‌ها که (التهذیب) نام داشت به سازماندهی تمام وقت تشکیلات پرداخت و دامنه فعالیت اخوان گسترده‌تر شد، در این راستا برای تربیت زنان در مصر مرکزی به نام (المهد الامهات المسلمین) نیز توسط وی تأسیس شد.
بعدها اخوان‌المسلمین هدف‌های دیگری را هم مدنظر قرار داد و در سال ۱۹۳۹ با تکیه بر آرمان فلسطین و دفاع از حقوق اعراب، اخوان به یک (سازمان سیاسی) مبدل شد و این منجر به گسترش نفوذ آن‌ها در سوریه، اردن و تا حدودی در لبنان، سودان و شمال آفریقا شد و حسن البناء پیشوای بزرگ (مرشدالعام) شناخته شد. اصطلاح مرشد عام، از آنجا نشأت می‌گرفت که حسن البناء خود را رهبری فرهمند می‌دانست که مردم بدون آنکه کسی آن‌ها را مجبور کند از وی پیروی می‌کنند.
پس از ترور حسن البنا، بتدریج تحولی در جنبش اخوان المسلمین صورت گرفت. این تحول عبارت بود از جایگزین کردن راه‌های مسالمت آمیز به جای مبارزه مسلحانه علیه رژیم و سلطه بیگانگان. این اقدام که در پی ناامیدی از مؤ ثر بودن راه حل نظامی برگزیده شد، از محبوبیت و کارایی اخوان کاست و گروه‌های جدید اسلامی (مانند جهاد اسلامی مصر) که اغلب متأثر از اخوان المسلمین بودند، اما بر مبارزه نظامی پای می‌فشارند، پا به میدان گذاشتند. با این وصف، تأثیر عمیقی که جنبش اخوان در روند مبارزات مردم مصر و جهان اسلام داشته‌است، غیرقابل انکار می‌باشد.
ساختار تشکیلاتی

ارکان اصلی جنبش اخوان المسلمین شامل مرشد عام، شورای مشورتی و دفتر ارشاد عام می‌باشد. شورای مشورتی یا هیئت مؤسسان، مرجع قانون‌گذاری و سیاست‌گذاری اخوان‌المسلمین محسوب می‌شود و عهده‌دار نظارت عالی بر فعالیت‌های جمعیت و انتخاب مرشد عام بوده و مصوبات آن برای کلیه اعضاء الزام‌آور می‌باشد. شورای مشورتی دارای ۳۰ عضو است که از بین شوراهای مشورتی مناطق مختلف مصر انتخاب می‌شوند و شورا می‌تواند جداگانه ۵ نفر از متخصصان را نیز به عضویت بپذیرد. اعضاء شورا برای مدت ۴ سال انتخاب می‌شوند.
مرشد عام اخوان توسط این شورا انتخاب می‌شود و پس از پایان دوره مأموریت خود، تا پایان عمر همچنان عضو شورای مشورتی باقی خواهد ماند، مگر آنکه در نتیجه اهمال در انجام وظایف خود بر کنار شود. مرشد عام جماعت از میان اعضای انجمن که حداقل پانزده سال سابقه عضویت داشته باشد و سن او نیز از چهل سال قمری کمتر نباشد، انتخاب می‌شود. اعضای جماعت پس از انتخاب مرشد عام باید با او بیعت کنند. مرشد عام نباید در کارهای تجاری یا مشاغل دیگر جز کارهای علمی و ادبی مشغول باشد. دوره مسئولیت او شش سال است و انتخاب مجدد او تنها برای یک دوره بلا مانع است.
دفتر جهانی ارشاد عام مسئولیت عالی اجرایی فعالیت‌های اخوان‌المسلمین را بر عهده دارد و کلیه فعالیت‌های اجرایی اخوان را اداره می‌کند. دفتر ارشاد از ۱۳ عضو تشکیل می‌شود که از سوی شورای مشورتی، از مناطق مختلف انتخاب می‌شوند.
در سال ۲۰۱۰ محمد بدیع به عنوان مرشد عام اخوان‌الملسلمین انتخاب شد. پس از بازداشت او در سال ۲۰۱۳ توسط حکومت نظامی مصر محمود عزت به عنوان مرشد عام موقت انتخاب شد.
اعضاء و شخصیت‌ها

در زمینه تعداد اعضاء و هواداران جنبش اخوان المسلمین، اختلاف نظر فراوانی دیده می‌شود. براساس اعلام یوسف ندا مسئول روابط سیاسی بین‌المللی اخوان در سال ۲۰۰۷، آمار جمعیت اخوان از یک میلیون نفر تجاوز کرده‌است و اعضاء اخوان در ۷۲ کشور اسلامی و غیراسلامی حضور دارند. عبدالحمید غزالی، مشاور سیاسی مرشد عام، تعداد اعضاء اخوان‌المسلمین را ۱۰ میلیون نفر و هواداران را ۵ میلیون نفر ذکر کرده‌است. در عین حال، دکتر عبدالستار الملیجی، عضو سابق اخوان‌المسلمین می‌گوید مجموع اعضاء و هواداران اخوان از یکصد هزار نفر تجاوز نمی‌کند که به نظر می‌رسد با توجه به سابقه ۸۰ ساله جنبش اخوان‌المسلمین و حضور اعضاء آن در کشورهای مختلف، جمعیت آنان بیش از این تعداد باشد. تعدادی از شخصیت‌های اسلامی نقش عمده‌ای در گسترش اندیشه اخوان‌المسلمین داشته‌اند ازجمله شیخ یوسف قرضاوی رئیس اتحادیه جهانی علمای مسلمین، شیخ احمد یاسین مؤسس جنبش حماس در فلسطین، زغلول نجار امام و مبلغ اسلامی، مصطفی سباعی مؤسس جنبش اخوان در سوریه، محمد محمود صواف مؤسس جنبش اخوان در عراق، عبدالله عزام رهبر مجاهدین العرب در افغانستان، محفوظ نحناح مؤسس جنبش اخوان در الجزایر و شیخ سید حوی اندیشمند اسلامی سوریه. بزرگترین حامیان مالی آن خیرت شاطر و حسین مالک هستند.
سقوط مبارک و قدرت‌گیری اخوان‌المسلمین

در سال ۲۰۱۱ میلادی در پی سرنگونی حسنی مبارک در مصر، این جماعت به‌گونه‌ای رسمیت یافته، فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی خود را آغاز کرد. تا پیش از این، اخوان‌المسلمین به‌عنوان جماعتی ممنوعه تلقی می‌شد و حتی اعضای آن با نام مستقل به پارلمان راه می‌یافتند و فعالیت‌هایش در حد مسائل دینی و اجتماعی بود. اخوان‌المسلمین از رهگذر این ممنوعیت و در سایه فعالیت‌های خیریه و اجتماعی، توانست پایگاهی اجتماعی برای خود ایجاد و خود را به‌عنوان بدیلی برای نظام حاکم معرفی کند. همین سابقه مدید باعث شد تا سازمان یافته‌ترین گروه فعال در عرصه‌های سیاسی و اجتماعی مصر باشد و به سرعت و پس از سقوط مبارک، ضمن تشکیل حزب آزادی و عدالت، کوشید نظریه‌های خود را به بوته آزمایش گذارد. از این‌رو و در پی شرکت در انتخابات ریاست‌جمهوری، مجلس سنا و مجالس محلی به پشتوانه پایگاه اجتماعی خود توانست بیشترین آرا را به‌دست‌آورد و بی‌آنکه برای ورود به قدرت خود را نیازمند به ائتلاف با احزاب غیردینی ببیند. پس از انتخابات مجلس دادگاه عالی قانون اساسی مجلس را که در دست اکثریت اسلامگرا شامل احزاب سلفی و اخوان بود منحل کرد. در نخستین انتخابات ریاست جمهوری دموکراتیک در مصر که در سال ۲۰۱۲ میلادی برگزار شد، محمد مرسی رئیس حزب آزادی و عدالت که یک حزب تأسیس شده توسط اخوان المسلمین بود، بر اساس آمار رسمی در رقابت با ژنرال احمد شفیق پیروز انتخابات گردید. او در اولین اقدام از مجلس منحل شده خواست که تشکیل جلسه بدهد اما بعدها از این کار عقب‌نشینی کرد.
انحلال مجدد

پس از کودتای سال ۲۰۱۳ ارتش علیه دولت محمد مرسی و دستگیری تعداد زیادی از هواداران آن، حزب التجمع که یک حزب چپ‌گرای مصری است، دادخواست انحلال جماعت اخوان را به دادگاه برد و در تاریخ ۲۳ سپتامبر ۲۰۱۳ دادگاه، اخوان‌المسلمین را ممنوع‌الفعالیت و تمامی اموال آن را مصادره کرد. دادگاه قاهره پس از جلسه اعلام کرد که فعالیت اخوان المسلمین از این پس غیرقانونی است و تمام اموال آن به نفع دولت ضبط می‌شود. در پی آن در سال ۲۰۱۴ دادگاهی در مصر برای محمد بدیع رهبر اخوان المسلمین و ۶۸۲ نفر دیگر از اعضا و هواداران اخوان در مصر حکم اعدام صادر کرد.
نیروهای اخوان‌المسلمین در جنگ ۱۹۴۸ علیه اسرائیل
محمد بدیع مرشد عام اخوان‌المسلمین توسط دولت نظامی مصر به اعدام محکوم شده‌است
حسن البنا بنیانگذار جنبش اخوان المسلمین
قسمتی از شهر حما پس از کشتار حما در سال ۱۹۸۴
گریس‌لند

مکان تاریخی در ایالات متحده آمریکا
| 0 | 1 |
| --- | --- |
گریس‌لند: گریس‌لند
ثبت ملی اماکن تاریخی ایالات متحده: ثبت ملی اماکن تاریخی ایالات متحده
بنای تاریخی ملی ایالات متحده آمریکا: بنای تاریخی ملی ایالات متحده آمریکا
 :  
عمارت گریس‌لند: عمارت گریس‌لند
Graceland: Graceland
موقعیت: 3764 Elvis Presley Boulevard (Highway ۵۱ جنوب), ممفیس، تنسی، ایالات متحده
مختصات: ۳۵°۲′۴۵٫۴″ شمالی ۹۰°۱′۲۲٫۶″ غربی﻿ / ﻿۳۵٫۰۴۵۹۴۴°شمالی ۹۰٫۰۲۲۹۴۴°غربی﻿ / 35.045944; -90.022944
مشاحت: ۱۴ جریب فرنگی (۵٫۷ هکتار)
ساخت: ۱۹۳۹
معمار: فوربرینگر و ارمن
Current owner: Elvis Presley Enterprises, Inc.
سبک معماری: Colonial Revival
ش. منبع ثبت ملی: 91001585
تاریخ‌های مهم: تاریخ‌های مهم
افزوده‌شده به فهرست ملی: ۷ نوامبر ۱۹۹۱
ثبت در NHL: ۲۷ مارس ۲۰۰۶
گریس‌لند (انگلیسی: Graceland) عمارتی است در زمینی به مساحت ۱۳٫۸ جریب (۵٫۶ هکتار) در ممفیس، تنسی، ایالات متحده که زمانی متعلق به خواننده و بازیگر آمریکایی، الویس پرسلی بود. دخترش لیسا مری پرسلی، از زمان مرگ پدر در سال ۱۹۷۷ مالک گریس‌لند شد. لیسا در سال ۲۰۲۳ درگذشت و دخترش رایلی کیئو مالک آن شد. گریس‌لند در بلوار ۳۷۶۴ الویس پریسلی در جامعه وسیع وایتهاون، حدود ۹ مایل (۱۴ کیلومتر) از مرکز شهر و کمتر از ۴ مایل (۶٫۴ کیلومتر) شمال مرز میسیسیپی واقع شده‌است.
این عمارت در ۷ ژوئن ۱۹۸۲ به عنوان موزه در معرض دید عموم قرار گرفت. این سایت در تاریخ ۷ نوامبر ۱۹۹۱ در فهرست ثبت ملی اماکن تاریخی ثبت شد و به عنوان اولین سایت مربوط به راک اند رول که در آن وارد می‌شود، قرار گرفت. گریس‌لند در تاریخ ۲۷ مارس ۲۰۰۶ به عنوان یک بنای تاریخی ملی معرفی شد، که اولین بار برای چنین سایتی است. گریس‌لند پس از کاخ سفید با بیش از ۶۵۰٬۰۰۰ بازدید کننده در سال، دومین خانه پربازدید در ایالات متحده است و بیشترین بازدید از خانه خصوصی در این کشور است.
برای مطالعهٔ بیشتر

Davidson, Linda Kay and David Gitlitz. Pilgrimage, from the Ganges to Graceland: An Encyclopedia (Santa Barbara: ABC-CLIO, 2002).
Engel, Matthew. "Still Stuck on Elvis, Fans Exalt the King". The Guardian (London), August 17, 2002, p. 1.
Marling, Karal Ann. Graceland: Going Home with Elvis. Cambridge: Harvard University Press, 1997.
Miksanek, Chris. From de Soto to Elvis: A Brief History of Graceland Farm. Bamber Books, 2012.
باد دورنبرگ

مکان
| باد دورنبرگ   | باد دورنبرگ   |
| --- | --- |
  نشان:   نشان
ایالت: زاکسن-آنهالت
ناحیه: Saalekreis
حکومت: حکومت
 • شهردار: Árpád Nemes
مساحت: مساحت
 • کل: ۳۶٫۱۳ کیلومتر مربع (۱۳٫۹۵ مایل مربع)
ارتفاع: ۱۰۴ متر (۳۴۱ فوت)
جمعیت (۲۰۰۸-۱۲-۳۱): جمعیت (۲۰۰۸-۱۲-۳۱)
 • کل: ۱۲۵۷۰
 • تراکم: ۳۵۰/کیلومتر مربع (۹۰۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: CET/CEST (UTC+1/+2)
کدهای پستی: ۰۶۲۳۱
کدهای شماره‌گیری: ۰۳۴۶۲
پلاک خودرو: SK
وبگاه: www.stadt-bad-duerrenberg.de
شهر باد دورنبرگ در ایالت زاکسن-آنهالت در کشور آلمان واقع شده است.
نقطه کور (فیلم ۲۰۰۹)

| نقطهٔ کور | نقطهٔ کور |
| --- | --- |
پوستر فیلم: پوستر فیلم
کارگردان: جان لی هنکاک
تهیه‌کننده: اندرو کوسوو
نویسنده: جان لی هنکاک مایکل لوئیس (کتاب)
بازیگران: ساندرا بولاک کوینتون آرون لی‌لی کالینز تیم مک‌گرا کتی بیتس ردا گریفیس
موسیقی: کارتر برول
فیلم‌بردار: آلار کیولو
تدوین‌گر: مارک لیوولسی
شرکت‌های تولید: الکان انترتینمنت
توزیع‌کننده: برادران وارنر پیکچرز
تاریخ‌های انتشار: ۲۰ نوامبر ۲۰۰۹
مدت زمان: ۱۲۶ دقیقه
کشور: ایالات متحدهٔ آمریکا
زبان: انگلیسی 
هزینهٔ فیلم: ۲۹ میلیون دلار
فروش گیشه: ۳۰۹.۲ میلیون دلار
نقطهٔ کور (به انگلیسی: The Blind Side) نام یک فیلم درام به کارگردانی جان لی هنکاک و با بازی ساندرا بولاک محصول سال ۲۰۰۹ ایالات متحدهٔ آمریکا است.
این فیلم بر اساس کتابی با همین نام و براساس زندگی «مایکل اوهر» فوتبالیست امریکایی ساخته شده است
داستان

مایکل پسر کم‌رو و خجالتی سیاهپوست از خانواده‌ای تنگدست و فقیر پایین شهر است. روزی او تصادفاً با شان، پسر یک خانوادهٔ ثروتمند، آشنا می‌شود. خانواده‌شان او را به فرزندخواندگی قبول می‌کنند و کم‌کم رابطهٔ عاطفی بین مایکل و خانواده‌شان شکل می‌گیرد. این رابطه باعث می‌شود که مایکل به آرزوهای بزرگش برسد.
جوایز

جایزهٔ گلدن گلوب بهترین بازیگر نقش اول زن برای ساندرا بولاک؛ برنده
جایزهٔ اسکار بهترین بازیگر نقش اول زن برای ساندرا بولاک؛ برنده
جایزهٔ اسکار بهترین فیلم سال؛ نامزد
تراسا

مکان در 23x15px|border |alt=|link= کاتالونیا, 23x15px|border |alt=|link= اسپانیا
| تِراسا | تِراسا |
| --- | --- |
شهرستان: شهرستان
Castle of Vallparadís: Castle of Vallparadís
  پرچمنشان:   پرچمنشان
بخش خودمختار:  کاتالونیا
استان: استان بارسلون
Comarca: Vallès Occidental
حکومت: حکومت
 • شهردار: Jordi Ballart (2012) (PSC)
مساحت: مساحت
 • کل: ۷۰٫۲ کیلومتر مربع (۲۷٫۱ مایل مربع)
ارتفاع: ۲۸۶ متر (۹۳۸ فوت)
جمعیت (2012): جمعیت (2012)
 • کل: ۲۱۵٬۶۷۸ inhab.
اهلیت‌نام: Egarencs (Catalan)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (زمان)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (زمان)
Postal code: 08221 a 08229
Official language(s): Spanish and Catalan
وبگاه: وبگاه رسمی
تِراسا (کاتالونیایی: Terrassa؛ ‏تلفظ در کاتالان: [təˈrasə]) یک شهرستان در اسپانیا است که در استان بارسلون واقع شده‌است.
خصوصیات

تِراسا ۷۰٫۲ کیلومترمربع مساحت و ۲۱۵٬۶۷۸inh نفر جمعیت دارد و ۲۸۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
عسل‌یاب پازرد

| عسل‌یاب پازرد | عسل‌یاب پازرد |
| --- | --- |
وضعیت حفاظت: وضعیت حفاظت
 نزدیک تهدید  (IUCN 3.1):  نزدیک تهدید  (IUCN 3.1)
رده‌بندی علمی : رده‌بندی علمی 
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: طنابداران
رده:: پرندگان
راسته:: دارکوب‌سانان
تیره:: عسل‌یابان
سرده:: Melignomon
گونه:: M. eisentrauti
نام دوبخشی: نام دوبخشی
Melignomon eisentrauti Louette, 1981: Melignomon eisentrauti Louette, 1981
عسل‌یاب پازرد (نام علمی: Melignomon eisentrauti) گونه‌ای از پرندگان تیرهٔ عسل‌یابان (Indicatoridae) است که در کامرون، گینه، لیبریا، سیرالئون، ساحل عاج، غنا و نیجریه یافت می‌شود. زیستگاه طبیعی آن جنگل‌های جلگه‌ای نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری است. نابودی زیستگاه جنگلی آن را تهدید می‌کند.
گرانیت ژاکا

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 ژاکا با آرسنال در سال ۲۰۱۸:  ژاکا با آرسنال در سال ۲۰۱۸
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
نام کامل:  گرانیت ژاکا
زادروز:  ۲۷ سپتامبر ۱۹۹۲ ‏(۳۲ سال)
زادگاه:  بازل، سوئیس
قد:  ۱٫۸۵ متر (۶ فوت ۱ اینچ)
پست:  هافبک
اطلاعات باشگاهی: اطلاعات باشگاهی
باشگاه کنونی:  بایرلورکوزن
شمارهٔ پیراهن:  34
باشگاه‌های جوانان: باشگاه‌های جوانان
۲۰۰۰–۲۰۰۲:  Concordia Basel
۲۰۰۲–۲۰۱۰:  بازل
باشگاه‌های حرفه‌ای*: باشگاه‌های حرفه‌ای*
| سال‌ها |  باشگاه‌ها |  بازی† |  (گل)† |
| ۲۰۱۰–۲۰۱۲ |  بازل |  ۴۲ |  (۱) |
| ۲۰۱۲–۲۰۱۶ |  مونشن‌گلادباخ |  ۱۰۸ |  (۶) |
| ۲۰۱۶–۲۰۲۳ |  آرسنال |  ۱۶۳ |  (۹) |
| ۲۰۲۳– |  بایر لورکوزن |  ۲۳ |  (۱) |
تیم ملی‡: تیم ملی‡
| ۲۰۰۸–۲۰۰۹ |  زیر ۱۷ سال سوئیس |  ۱۴ |  (۱) |
| ۲۰۰۹–۲۰۱۰ |  زیر ۱۸ سال سوئیس |  ۱۴ |  (۰) |
| ۲۰۱۰–۲۰۱۱ |  زیر ۱۹ سال سوئیس |  ۱۰ |  (۳) |
| ۲۰۱۰–۲۰۱۱ |  زیر ۲۱ سال سوئیس |  ۵ |  (۰) |
| ۲۰۱۱– |  سوئیس |  ۱۲۸ |  (۱۲) |
 تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است و آمار به روز شده در تاریخ ۲۲ اوت ۲۰۲۱.   ‡ آمار بازی‌ها و گل‌های ملی به‌روز شده در تاریخ ۲۸ ژوئن ۲۰۲۱:  تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است و آمار به روز شده در تاریخ ۲۲ اوت ۲۰۲۱.   ‡ آمار بازی‌ها و گل‌های ملی به‌روز شده در تاریخ ۲۸ ژوئن ۲۰۲۱
گرانیت ژاکا (انگلیسی: Granit Xhaka؛ زاده ۲۷ سپتامبر ۱۹۹۲) یک بازیکن فوتبال آلبانی الاصل اهل سوئیس است که برای تیم فوتبال بایر لورکوزن بازی می‌کند.
پدر او در سال ۱۹۸۶ به دلیل شرکت در تظاهرات دانشجویی علیه دولت مرکزی بلگراد در یوگسلاوی دستگیر و به سه سال حبس محکوم شد و پس از گذراندن دوران محکومیت وی بود که پدر و مادر او به عنوان مهاجران مسلمان آلبانیایی در سال ۱۹۹۰ به سوئیس مهاجرت کردند و شهر بازل را برای زندگی انتخاب کردند.
ژاکا همچنین با آرسنال موفق به کسب ۴ جام شده‌است. جام اف ای کاپ، ۲۰۱۷، جام خیریه ۲۰۱۷، اف ای کاپ ۲۰۲۰، جام خیریه ۲۰۲۰، افتخارات گرانیت ژاکا با آرسنال بوده‌است.
تیم ملی

گرانیت در تیم ملی فوتبال سوئیس بازی کرده‌است در حالی که برادرش، تائولانت ژاکا در تیم ملی فوتبال آلبانی بازی می‌کند. گرانیت پیش‌تر گفته بود هر گاه بتواند در تیم ملی فوتبال کوزوو بازی خواهد کرد اما فیفا اجازه این کار را به او نمی‌دهد. فدراسیون فوتبال سوئیس هم با این انتقال مخالف است و بیانیه‌ای علیه تیم کوزوو داده‌است.
در جام جهانی فوتبال ۲۰۱۸ در مرحله گروهی سوییس با تیم ملی فوتبال صربستان هم‌گروه شد. در بازی دوم این گروه دو تیم مقابل یکدیگر قرار گرفتند که گرانیت ژاکا و جردان شکیری، هر دو با تبار آلبانیایی برای سوییس گلزنی کردند. این دو پس از به ثمر رساندن گل‌هایشان با دست نماد عقاب آلبانی را نشان دادند که نماد مقاومت مردم کوزوو در برابر نسل‌کشی آن‌ها توسط صرب‌ها بود.صربها که از این کار ژاکا و شقیری به شدت عصبانی بودن منتظر دیدار با این بازیکنان بودند که با سفر آرسنال به بلگراد برای بازی با ستاره سرخ این موقعیت برای آنها ایجاد شد که بتوانند با شقیری رودرو شوند اما با هوشیاری اونایی امری این بازیکن از سفر به بلگراد بازماند و نامش از لیست برای این دیدار خط خورد.
تصویر گرانیت ژاکا در تیم ملی سوئیس در بازی با تیم ملی آرژانتین
ایران
ریشه‌شناسی نام

مقالهٔ اصلی: نام‌های ایران
ریشه‌شناسی نام > ایران

واژهٔ ایران آشکارا از پارسی میانه سرچشمه می‌گیرد. نخستین بار در دنبالهٔ نام اردشیر بابکان، بنیان‌گذار شاهنشاهی ساسانی به نام ایران اشاره شده است. در نقش رستم و سکه‌های اردشیر بابکان، به او با نام «اردشیر شاهنشاه آریان (ایران)» اشاره شده است. ایران (پهلوی ساسانی) و آریان (پهلوی اشکانی) هردو برای اشاره به مجموع مردم ایران نیز استفاده می‌شدند؛ این دو واژه برگرفته از آریا در زبان نیاایرانی هستند. بر پایه اسناد تاریخی موجود، ایران‌شهر را ساسانیان برای نخستین بار به شکل سیاسی به کار بردند و پیش از آنان، به این کشور با چنین عنوانی اشاره نشده است؛ پیش از ساسانیان تنها یک بار، از اصطلاح سرزمین‌های ناآریایی استفاده شده است.
بر پایه اساطیر ایران نیز، نام «ایران» از نام ایرج، یک شاهزادهٔ اساطیری (پیشدادی) که به‌دست برادرانش (تور و سلم) کشته شد، آمده است. در اوستا، بخشی که نخستین مهد زندگی آریایی‌ها بوده، ایران وئجه نامیده شده است که به معنای «سرزمین آریاها» است. همچنین در اوستا واژهٔ «اَئیریَ» (به اوستایی: 𐬀𐬌𐬭𐬌𐬌𐬀) برای اشاره به همین نژاد استفاده شده است.
ریشه‌شناسی نام > واژه‌های برگرفته از پارس

به جز واژهٔ ایران، این کشور بیشتر با پارس و واژه‌های برگرفته از آن، توسط جهان خارج مورد اشاره قرار گرفته است. به شکل تاریخی، جهان غرب به این کشور با نام Persia اشاره کرده است که در زبان‌های گوناگون آنان، به شکل خاصی تلفظ می‌شود. از مهم‌ترین عوامل گسترش این نام در جهان غرب، نوشته‌های مورخان یونانی است که از ایران به عنوان Persís یاد می‌کردند. پارسه، یکی از این دسته واژه‌ها، دارای معنی «سرزمین پارسیان» است. این موارد، در حالی اند که پارس نام یکی از استان‌های ایران باستان نیز بود که امروزه به عنوان استان فارس تعریف شده است. این دسته از نام‌ها، در داخل ایران نیز مورد استفاده قرار می‌گرفتند. در ادبیات فارسی و عربی، با عنوان مملکت فارس به این کشور اشاره شده است.
در ۶ دی ۱۳۱۳، در دوران رضاشاه، حکومت ایران به شکل رسمی از کشورهای دیگر خواست که در نوشته‌های رسمی، از واژهٔ ایران به جای واژه‌هایی همچون پرشیا، پرس و پرسه استفاده کنند. در این دوران، در اروپا، ایران تنها یک اصطلاح جغرافیایی بود و برای اشاره به این کشور به کار نمی‌رفت. سعید نفیسی، در دفاع از استفاده از نام ایران در زبان‌های دیگر، ضمن انجام اشاراتی به تاریخ این کشور، اعلام داشت که ایران قدیمی‌ترین نام باستانی و تاریخی این کشور است.
تاریخ

مقالهٔ اصلی: تاریخ ایران
تاریخ > پیشاتاریخ

مقاله‌های اصلی: ایران پیش از تاریخ و فهرست تمدن‌ها و جاهای باستانی ایران پیش از تمدن ایلام
نشانه‌هایی از وجود انسان در غاری به نامه قلعه کرد پیدا شده که ۴۷۵۰۰۰سال پیشینه دارد، در این پیدایش نشانه‌هایی از استخوان جانوران و نئاندرتال نابود شده به چشم می‌خورد. آثار باستانی کشف‌شده در ایران، همانند نمونه‌های کاوش شده در کشف‌رود و گنج پر در شمال این کشور، گواهی‌دهندهٔ بودن انسان در ایران از دوران پارینه‌سنگی زیرین هستند. نشانه‌هایی از نئاندرتال‌های ایران از پارینه‌سنگی میانی وجود دارد که بیشتر در منطقهٔ زاگرس، در مکان‌هایی مانند ورواسی و یافته (از فرهنگ موستری)، پیدا شده‌اند. در پارینه‌سنگی پسین، فرهنگ‌هایی چون برادوستی و زرزی در منطقه جان گرفتند. در این دوران، سکونتگاه‌های زاگرس در فضای باز بوده‌اند و ابعاد آن‌ها، نظامی رده‌بندی را نشان می‌دهد.
دوران نوسنگی و مس‌سنگی در ایران با نگرش به سردی، نزدیک به هزار سال ادامه داشت تا دوران نوسنگی از هلال حاصلخیز به فلات ایران برسد و کشاورزی ممکن شود. سکونتگاه‌های نوسنگی یافت شده در این کشور، در جاهایی با امکان دیم‌کاری قرار دارند. از هزارهٔ دهم تا هفتم پیش از میلاد، نخستین مردمان کشاورزی، در منطقهٔ زاگرس در باختر ایران، از جمله چغاگلان، چغابنوت و چغامیش به شکوفایی رسیدند.
در عصر برنز، مناطق پیرامون دشت‌های فلات ایران از میانهٔ هزارهٔ چهارم پیش از میلاد تا آغاز هزارهٔ سوم پیش از میلاد، دستخوش پیدایش مراکز شهری شد که سرانجام گسترش بازرگانی به‌ویژه در زمینهٔ فلز بود. این فرایند، بیشتر شاخه‌ای از پیدایش تمدن در دوران اوروک میانرودان دانسته می‌شود. در دوران برنز، جمعیت فلات ایران به گونه‌ای قابل توجه افزایش یافت.
نشانه‌هایی با پیشینه ۸۰۰۰ سال در پیرانشهر در شمال غرب ایران کشف شده است. نشانه‌های گوناگون از دوران مفرغ، سازه‌های بزرگ از دوران آهن و محوطه‌های گوناگون مربوط به دوره‌های ساسانی، اشکانی و اسلامی نشان‌دهنده شرایط آب و هوایی مناسب برای تمدن بشر در ۸۰۰۰ سال گذشته در منطقه پیرانشهر است.
پدیداری شوش به عنوان یک شهر کهن، که با تاریخ‌گذاری رادیوکربن تعیین شده است، به آغاز سال ۴۳۹۵ پیش از میلاد بازمی‌گردد. شمار زیادی سایت‌های پیش از تاریخ در سراسر فلات ایران هست که به وجود فرهنگ‌های باستانی و سکونت‌گاه‌های شهری در هزاره چهارم پیش از میلاد گواهی می‌دهند. در دوران برنز، قلمروی ایران کنونی، جایی برای بالندگی تمدن‌های گوناگون، از جمله ایلام، جیرفت و زاینده‌رود بود. ایلام، برجسته‌ترین این تمدن‌ها، در جنوب غربی کشور در کنار بین‌النهرین گسترش یافت و تا زمان پدیداری امپراتوری‌های ایرانی، وجود خود را ادامه داد. پیدایش نگارش در ایلام با سومر هم راستا بود و خط میخی ایلامی، از هزارهٔ سوم پیش از میلاد گسترش یافت. از حدود ۳۳۵۰ تا ۲۵۰۰ سال پیش از دوران مشترک نیز، شمال باختری ایران بخشی از تمدن کورا–آراکس بود.
تاریخ > دوران باستان

مقالهٔ اصلی: تاریخ ایران باستان
تا هزاره دوم پیش از میلاد، مردم ایرانی باستان از استپ اوراسیا به آنچه هم‌اکنون ایران خوانده می‌شود، وارد شدند و به رقابت با ساکنان بومی این منطقه پرداختند. مهاجرت آریایی‌ها به ایران که به دلایلی همچون افزایش جمعیت و تغییرات اقلیمی رخ داد، بسیار مورد بحث بوده است و هنوز زمان دقیقی برای شروع آن مشخص نشده است؛ اما در منابعی پایان این مهاجرت، حدوداً در قرن نهم و هشتم پیش از میلاد در نظر گرفته شده است. مهم‌ترین اقوام آریایی که ایران را برای زندگی برگزیدند، پارس‌ها و مادها بودند. این دو، دارای فرهنگی نزدیک به هم بودند و زبان آنان با یکدیگر چندان تفاوتی نداشته است. مادها در گروه‌هایی جدا از هم زندگی می‌کردند و در هنگام نیاز، با یکدیگر متحد می‌شدند. مادها در غرب و شمال غربی ایران اقامت داشتند و تا پیش از بنیان‌گذاری دولت‌شان، مورد حملهٔ اقوام دیگر قرار می‌گرفتند. از قبایل پرشمار ایرانی که در فلات ایران ساکن شده بودند، نخست این مادها بودند که قدرتی یافتند و پیشرو شدند.
دیاکو، بنیان‌گذار و نخستین شاه پادشاهی ماد بود که برای ۵۳ سال حکومت کرد و تاریخ حدودی حکومت وی، از ۷۰۸ تا ۶۵۵ پیش از میلاد در نظر گرفته شده است. دیاکو هگمتانه را به عنوان نخستین پایتخت حکومت خود برگزید؛ پس از دیاکو، پسرش، فرورتیش به عنوان شاه برگزیده شد که همان سیاست‌های پدرش را دنبال کرد و پس از اتحاد با پارس‌ها، به آشوری‌ها اعلام جنگ کرد تا مردم خود را از پرداخت باج به آنان رها سازد؛ فرورتیش برای ۲۲ سال حکومت کرد (از ۶۵۵ تا ۶۳۳ پیش از میلاد) و در جنگی با آشوری‌ها شکست خورد و کشته شد. ریشهٔ این درگیری‌ها به مدت‌ها پیش، از اواخر قرن دهم تا قرن هفتم پیش از میلاد بر می‌گردد؛ مردم و تمدن‌های ایرانی در این دوران، تحت سلطهٔ آشوریان که در شمال میان‌رودان اقامت داشتند، بودند. اما در نهایت، هووخشتره، سومین شاه ماد (دوران: ۶۲۵ تا ۵۸۴ پیش از میلاد) یک ارتش ایرانی مسلح و منظم ایجاد کرد تا به سلطهٔ آشوریان بر مردم ایرانی پایان دهد. هووخشتره به همراه ارتش مسلح خود، به دژهای آشوری حمله برد و نینوا، پایتخت دشمن را محاصره کرد؛ در این دوران، بابل متحد هووخشتره بود و نینوا در نهایت به دست نبوپلسر، پادشاه بابل افتاد و ویران گشت. این پایانی بر سلطهٔ آشور بر مردم ایرانی بود.
پایان سلطهٔ آشور بر مردم ایرانی، آغازی بر گسترش بیشتر تمدن‌های ایرانی بود و پس از پیروزی‌های هووخشتره، بخش اعظم آسیای صغیر در اختیار مادها قرار گرفت. هووخشتره برای مدت ۶ سال نیز با پادشاهی لیدیه جنگید که در سال هفتم به دلیل خورشیدگرفتگی جنگ متوقف شد. بابل میان دو طرف جنگ وساطت کرد و هالیس مرز میان دو کشور شد. هووخشتره یک سال پس از این، در ۵۸۴ پیش از میلاد درگذشت. آخرین پادشاه ماد نیز ایشتوویگو بود که شکست از کوروش، شاه انشان را پذیرفت.
پدیداری پادشاهی ماد یکی از نقاط عطف تاریخ ایران بوده است. این، یک آگاهی‌رسانی از خیزش آریایی‌ها به سوی قدرت سلسله‌ای بود که از این پس ادامه یافت و زندگی فرهنگی و سیاسی در فلات ایران و دیگر سرزمین‌های تصرف‌شده توسط ایرانیان را شکل داد.