جمهوری آذربایجان

| جمهوری آذربایجان Azərbaycan Respublikası | جمهوری آذربایجان Azərbaycan Respublikası |
| --- | --- |
   پرچم    نشان ملی  :    پرچم    نشان ملی  
سرود: سرود ملی جمهوری آذربایجان : سرود: سرود ملی جمهوری آذربایجان 
جمهوری آذربایجان (سبز تیره): جمهوری آذربایجان (سبز تیره)
: 
پایتخت و بزرگترین شهر: باکو ۴۰°۲۳′۴۳″ شمالی ۴۹°۵۲′۵۶″ شرقی﻿ / ﻿۴۰٫۳۹۵۲۸°شمالی ۴۹٫۸۸۲۲۲°شرقی﻿ / 40.39528; 49.88222
زبان(های) رسمی: آذربایجانی
سایر زبان‌ها: فهرست کامل زبان‌ها
گروه‌های قومی  (۲۰۰۹): ۹۱٫۶٪ آذربایجانی ۲٫۰٪ تالشی ۲۰٪ لزگی ۱٫۴٪ روس ۰٫۸٪ کُرد ۱٫۱٪ سایر اقوام
دین(ها) : دولت سکولار ۹۶٫۹٪ اسلام شیعه ۳٫۰٪ مسیحیت ۰٫۱٪ سایر ادیان
نام(های) اهلیت: آذری‌ها
حکومت: جمهوری نیمه‌ریاستی متمرکز
: 
• رئیس‌جمهور : الهام علی‌اف
• معاون رئیس‌جمهور : مهربان علیوا
• نخست‌وزیر : علی اسدوف
• معاون نخست‌وزیر : شاهین مصطفی‌اف
• رئیس مجلس : صاحبه غفاراوا
 :  
قوه مقننه: تصویب قانون اساسی جمهوری آذربایجان
تأسیس: تأسیس
: 
• جمهوری خلق آذربایجان : ۲۸ مه ۱۹۱۸
• جمهوری شوروی سوسیالیستی آذربایجان : ۲۸ آوریل ۱۹۲۰
• استقلال از شوروی :  ۳۰ اوت ۱۹۹۱ (اعلان)  ۱۸ اکتبر ۱۹۹۱ (استقلال)  ۲۵ دسامبر ۱۹۹۱ (نهایی شدن) 
• عضویت در کشورهای مستقل همسود : ۲۱ دسامبر ۱۹۹۱
• پذیرش قطعنامه ۷۴۲ شورای امنیت سازمان ملل : ۲ مارس ۱۹۹۲
• تصویب قانون اساسی : ۱۲ نوامبر ۱۹۹۵
 :  
مساحت: مساحت
• کل: ۸۶٬۶۰۰ کیلومتر مربع (۳۳٬۴۰۰ مایل مربع) (۱۱۲اُم)
• آبها (٪): ۱٫۶
جمعیت: جمعیت
• برآورد سال ۲۰۲۱: ۱۰٬۱۳۰٬۱۰۰ (۹۹اُم)
• تراکم: ۱۱۵ بر کیلومتر مربع (۲۹۷٫۸ بر مایل مربع) (۹۹اُم)
تولید ناخالص داخلی (GDP)  برابری قدرت خرید (PPP): برآورد ۲۰۱۹ 
• کل: ۱۸۹٬۰۵۰ میلیارد دلار 
• سرانه: ۱۸٬۷۹۳ دلار
تولید ناخالص داخلی (GPD) (اسمی): برآورد ۲۰۱۹ 
• کل: ۴۵٫۲۸۴ میلیارد دلار
• سرانه: ۴٬۴۹۸ دلار
شاخص جینی (۲۰۰۸):  ۳۳٫۷ 
شاخص توسعه انسانی (۲۰۱۹):  ۰٫۷۵۶ ۸۸اُم
واحد پول: منات (₼) (AZN)
منطقه زمانی: یوتی‌سی۴+ (ساعت آذربایجان (AZT))
جهت رانندگی: راست
پیش‌شماره تلفنی: ۹۹۴+
دامنه سطح‌بالا: .az
جمهوری آذربایجان (به ترکی آذربایجانی: Azərbaycan Respublikası)، بزرگ‌ترین کشور قفقاز واقع در قفقاز جنوبی می‌باشد که در شرق اروپا و آسیای غربی و در مجاورت دریای خزر قرار دارد. پایتخت و بزرگ‌ترین شهر این کشور، باکو و زبان رسمی آن، زبان آذربایجانی است. این سرزمین تا حدود دویست سال پیش جزو کشور ایران بود ولی در جنگ‌های ایران و روسیه، طی قراردادهای گلستان و ترکمانچای به روسیه ملحق شد. جمهوری سوسیالیستی آذربایجان شوروی در سال ۱۹۹۱ از اتحاد جماهیر شوروی جدا شد و به شکل کنونی درآمد.
این کشور از جنوب با ایران ۶۸۹ کیلومتر، از غرب با ارمنستان ۹۹۶ کیلومتر و ترکیه ۱۷کیلومتر، از شمال با گرجستان ۴۲۸ کیلومتر و روسیه ۳۳۸ کیلومتر مرز زمینی دارد. همچنین این کشور دارای ۷۱۳ کیلومتر مرز آبی با کشورهای ترکمنستان و قزاقستان در دریای خزر است. جمعیت آذربایجان ۱۰٬۱۳۹٬۰۰۰ نفر با اکثریت مسلمان (۹۷٫۳٪) است.
این سرزمین تا حدود دویست سال پیش جزو کشور ایران بود ولی در جنگ‌های ایران و روسیه، طی قراردادهای گلستان و ترکمانچای به روسیه ملحق شد. آذربایجان دارای میراث فرهنگی تاریخی کهن است. با فروپاشی امپراتوری روسیه، جمهوری دمکراتیک آذربایجان در ۲۸ مه ۱۹۱۸ تأسیس شد و از جمهوری فدرال دموکراتیک قفقاز جنوبی، اعلام استقلال کرد. نام آذربایجان، با توجه به نام ناحیهٔ آذربایجان ایران انتخاب و با اهداف سیاسی، بر این جمهوری، نهاده شد. این در حالی است که این نواحی در تاریخ ایران هیچگاه آذربایجان نامیده نمی‌شد بلکه اران یا آران خطاب می‌شد. در سال ۱۹۲۰ با حملهٔ ارتش سرخ به باکو، این جمهوری با عنوان جمهوری شوروی سوسیالیستی آذربایجان، به اتحاد جماهیر شوروی ضمیمه شد. اندکی پیش از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، کشور فعلی جمهوری آذربایجان، در روز ۳۰ اوت ۱۹۹۱ اعلام استقلال کرد.
جمهوری آذربایجان، دارای یک حکومت متمرکز بوده و نظام سیاسی آن، جمهوری نیمه‌ریاستی است. حزب آذربایجان نوین از سال ۱۹۹۳ همواره قدرت را در دست داشته است. این حزب، متهم به انحصار قدرت، اقتدارگرایی و نقض حقوق بشر در آذربایجان از طریق سرکوب آزادی‌های سیاسی و مدنی و ایجاد محدودیت در خبررسانی است. با وجود این‌که ۹۷ درصد از شهروندان آذربایجانی، مسلمان هستند، اما حکومت این کشور، بر اساس قانون اساسی آذربایجان، یک حکومت سکولار است و هیچ دین رسمی نیز برای این کشور، تعریف نشده است.
این کشور، یکی از ۶ کشور مستقل با مردمان ترک‌زبان و از اعضای فعال شورای همکاری کشورهای ترک‌زبان و سازمان بین‌المللی فرهنگ ترکی است. آذربایجان با ۱۸۲ کشور دارای روابط سیاسی است و در ۳۸ سازمان و نهاد بین‌المللی از جمله سازمان ملل متحد، جنبش عدم تعهد، سازمان امنیت و همکاری اروپا، شورای اروپا و همچنین در برنامه مشارکت برای صلح ناتو، عضویت دارد. این کشور همچنین از اعضای مؤسس سازمان توسعه اقتصادی و دموکراسی گوآم، کشورهای مستقل همسود، سازمان منع سلاح‌های شیمیایی و عضو ناظر در سازمان تجارت جهانی است.

همچنین جمهوری آذربایجان ادعای مالکیت ارضی بر دالان زنگزور در ارمنستان را مطرح کرده است.