stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
روبنده
تاریخچه

پوشش صورت در امپراتوری بیزانس، یونان، روم رایج بود. در میان تمدن‌های آشوریان، کلدانیان، سومریان، پاش‌ها، بازی‌ها، گوتی‌ها، لولوبیان، کاسی‌ها، سکایان، اورارتوها و کیمیریان زنان چهرهٔ خود را در برابر مردان بیگانه می‌پوشانیدند. در هندوستان، روبنده به اسم پرده خوانده می‌شد. ملکه‌ها و اشراف هندوستان چهرهٔ خود را می‌پوشاندند. خدمتکارها در برابر دیدن چهرهٔ زنان تنبیه می‌شدند. هارشا، گانگایدوا و ریبیدوا نیز با پرده در میان جمع حرکت می‌کردند. در کتب مقدّس هندی مانند آلتکار و ایندرا پوشیدن ماندن چهرهٔ زنان اهمیت و تأکید خاصی دارد. در ترکستان، حجاب صورت پارچه‌ای بوده که آن را به دور بخش پایین صورت می‌پیچیده‌اند و بینی، لب‌ها و چانه، و گونه‌ها پوشیده می‌شده‌است. این گونه پوشش صورت در مجسمه‌ای از آن دوره دیده می‌شود که اکنون در موزه لوور پاریس قرار دارد که در بندر غربی ترکیه کشف شده و قدمت آن به سیصد و پنجاه سال قبل از میلاد مسیح تخمین زده شده‌است(این مجسمه مربوط به مردم هیت است نه ترک‌ها . ترک‌ها از قرن 13دهم وارد ترکیه شده‌اند ). در اسکندریه مصر نیز پوشش صورت ضروری شمرده می‌شده‌است.
تاریخچه > در جهان اسلام

روبنده در دوران امویان، خلافت عبّاسی و عثمانی هم چنان اهمیت داشت و در ایران پیش از قاجار نیز زنان با روبنده در اجتماع ظاهر می‌شدند و ولی بعد از قاجار فقط در استان هرمزگان و استان سیستان و بلوچستان از روبنده استفاده می‌شود. با قدرت گرفتن طالبان در افغانستان، زدن برقع و پوشاندن صورت در آن کشور برای زنان اجباری گردید. در عربستان سعودی نیز پوشاندن صورت برای زنان معمول است. در کشورهای عربی مانند
کویت، امارات متحده عربی، یمن، بحرین، مصر، عراق -در کشورهای آسیایی چون اندونزی و کشورهای آفریقایی چون الجزایر، لیبی، غنا و نیجریه نیز استفاده از روبنده در بین زنان مسلمان رایج است. در انتخابات مجلس فلسطین در سال ۲۰۰۶، نمایندگان زن حزب حماس همگی روبنده داشتند. در کشورهای اسلامی تونس و ترکیه استفاده از روبنده ممنوع است. در مصر و امارات متحده عربی رانندگی برای زنان با روبنده ممنوع گشته‌است.
در ادیان > در زرتشتی‌گری

در بین کتب زردشتی، ارداویراف‌نامه پوشش صورت زنان را پسندیده دانسته‌است و چهره‌نمایی زنان را علّت گمراهی مردان می‌داند. در شاهنامه فردوسی چندین بار لغت پوشیده‌رخ یا پوشیده‌روی مترادف واژهٔ دختر به کار رفته‌است. شاهنامه‌شناس معاصر، پورخالقی چترودی، این علّت را بیانگر این واقعیت می‌داند که از نظر فردوسی زنان در دورهٔ کیانیان، اشکانیان، و ساسانیان از روبنده استفاده می‌کردند.
در ادیان > در یهودیت

با استناد به تورات و تنخ یهودی، می‌توان دریافت که پوشانیدن چهره در میان زنان عبرانی و دیگر زنان یهودی رایج بوده‌است. ساره و قطوره همسر ابراهیم، ربه کا زن اسحاق، راحیل و لیه همسران یعقوب، صپوراه همسر موسی و استر همسر خشایارشا با چهرهٔ پوشیده در میان مردم حاضر می‌شدند. بر اساس کتاب روت، همسر بوعز نیز چهره خود را می‌پوشانیده‌است. در کتاب اشعیا، به فرستاده شدن عذاب بر دختران صهیون به دلیل چهره‌آرایی در برابر بیگانگان اشاره رفته‌است. در تورات برای اشاره به روبنده، واژه‌هایی چون صفه و مسّکه به کار رفته‌است.
با این حال شواهدی از تورات نیز وجود دارد که نشان می‌دهد رسم پوشیدن چهره، در بین عبرانیان فراگیر نبوده‌است. در شولحان عاروخ، پوشانیدن چهره لازم دانسته نشده‌است، هرچند این کار سنت زنان پاک‌دامن دانسته شده‌است.
در ادیان > در اسلام > در قرآن

در قرآن، هیچ اشاره صریحی به پوشش صورت نشده‌است.
در ادیان > در اسلام > در نزد اهل‌سنت

در میانِ علمایِ اهل‌سنت دربارهٔ پوشانیدن چهره اختلاف‌نظر وجود دارد. آراء مذاهب اربعه به اختصار چنین است:
مالکی: در مذهب مالکی، چهره و کفین از عورت زن استثناء شده‌ست و در نتیجه پوشانیدن چهره در این مذهب واجب نیست.
حنفی: در مذهب حنفی نیز چهره و کفین عورت دانسته نمی‌شود؛ امّا بسیاری از فقهای این مذهب، پوشاندن چهره را بر زنان و به ویژه بر زنان جوان واجب دانسته‌اند، از آنجهت که ممکن است آشکار کردن چهره سبب فتنه شود.
شافعی: در مذهبِ شافعی، دو قول وجود دارد؛ بنا به قولی، پوشاندن چهره در همه احوال واجب است و بنا به قول دیگر تنها مستحب است و در زمان فتنه واجب می‌شود.
حنبلی: در مذهب حنبلی، چهره و کفین نیز عورت شمرده می‌شود و پوشاندن آن برای زن واجب است.
سلفی: علمای سلفی، به استثناء شیخ ناصرالدین الآلبانی، پوشاندن چهره را واجب می‌دانند.
در برخی کتب حدیث اهل تسنن، احادیثی آمده‌است که بر اساس آن صحابیات و از آن جمله فاطمه زهرا، فاطمه بنت مره، عاتکه، عایشه، اسماء بنت عمیس، حفصه و ام‌خالد چهره خود را می‌پوشانیده‌اند. از صحابه و تابعین از جمله از ابن‌جریر، عبدالله بن مسعود، ابوعبیده السلمانی و محمد بن سیرین نیز احادیثی نقل شده‌است که برخی از آن به وجوب نقاب استدلال کرده‌اند.
در برخی روایت اهل‌سنت مواردی نیز معین شده‌است که جایز است زن چهره را آشکار کند؛ از آن جمله خواستگاری، معالجه توسط نامحرم شهادت در دادگاه، و حالت احرام در حج و عمره‌است.
عبدالعزیز بن باز، ابن تیمیه، محمّد صالح المنجّد، رشید احمد لوضیانوی، ابن المعزّ، ابن المنذر، ابن حجر عسقلانی، محمود الصیّاح، ابوبکر جصاص، محمد قاضی بیدوی، ابوبکر مختار الزین، ابن عثیمین، جمال ضرابزی، عبدالعزیز آل‌الشیخ، صالح الفوزانی و عثمان الهیاجی از علمای اهل سنت هستند که پوشانیدن چهره زنان را واجب می‌دانند. جمعیت علمای کشورهای آفریقایی، جمعیت علمای پاکستان، دانشگاه اسلامی ام‌القری نیز پوشاندن چهره را لازم و گشودن آن را حرام دانسته‌اند.
در مقابل ایسنا (انجمن اسلامی آمریکای شمالی)، جمعیت علمای دانشگاه اسلامی الازهر در قاهره مصر پوشاندن صورت زنان را مستحب دانسته‌اند. شیخ یوسف القرضاوی و عبید عاطف الزین نیز پوشاندن چهره را برای زنان مستحب می‌دانند. برخی از علمایِ اهل سنت نیز نقاب را مسئله‌ای فرهنگی و مربوط به آداب و رسوم (و نه لزوماً شرعی و دینی) می‌دانند؛ محمد سید طنطاووی رئیسِ پیشین الأزهر چنین رأئی را اظهار کرده‌است.
در ادیان > در اسلام > در نزد شیعه

در روایات و احادیث شیعه، بازگذاشتن چهره زن و نمایاندن آن به مرد نامحرم جایز دانسته شده‌است؛ مگر در شرایط خاصی که بیم فتنه برود.
در بین علمای شیعه معاصر، آیت‌الله روح‌الله خمینی، آیت‌الله علی خامنه‌ای و آیت‌الله علی حسینی سیستانی، پوشاندن چهره را مستحب می‌دانند، هر چند ایشان در شرایط خاصی که بیم فتنه‌است، پوشاندن صورت را لازم شمرده‌اند. مرتضی مطهری، پس از انقلاب اسلامی ایران، روبنده را از حجاب‌های غیر اسلامی دانست و این که به عقیدهٔ او آیهٔ پوشش، هرگز پوشاندن صورت را لازم نشمرده‌است. آیت‌الله فاضل لنکرانی، زنجانی و بهجت زدن روبنده را جایز شمرده‌اند.
اما اخباریان و اهل حدیث روبنده را لازم بلکه واجب دانستند. مانند آیت‌الله سید حسین عرب باغی رساله در این باره دارند که نام رساله ایشان رساله  اساس الایمان در وجوب حجاب بر زنان  که مطبوع گشته است.
ناصر مکارم شیرازی، مرجع تقلید شیعه در پاسخ به استفتائی دربارهٔ استفاده از روبنده می‌گوید :
در جاهایی که معمول نیست و باعث ایجاد مشکل یا انگشت نما شدن فرد می شود، احتیاط آن است که از نقاب استفاده نکنند ولی در مناطقی که معمول است اشکال ندارد
آیت الله خامنه ای  در این باره معتقد است :
پوشیه زدن در محیطی که کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرد، مصداق لباس شهرت نیست و از لحاظ شرعی اشکالی ندارد [ 1 ]
1: آیت‌الله خامنه ای، جزوه پوشش و نگاه جامعه الزهرا(سلام الله علیها)،ص 95
نقاب در غرب

بعضی از دولت‌های غربی برای زنانی که خواستار پوشانیدن چهره‌شان هستند، محدودیت‌هایی ایجاد کرده‌اند. در سال ۲۰۰۱ هلند، استفاده از روبنده در مدارس و آموزشگاه‌ها و محیط‌های پژوهشی و اداری را ممنوع کرد. در آوریل ۲۰۰۶ دو دانش آموز دختر از مدرسه ریزریتل در بن آلمان به علت پوشیدن برقع اخراج شدند. دادگاه نیوزیلند در سال ۲۰۰۵ حکم صادر کرد که بر اساس آن زنان نمی‌توانند هنگام شهادت در دادگاه‌ها صورت خود را بپوشانند. در ایتالیا، پوشاندن صورت از سال ۱۹۷۵ ممنوع شد و در سال ۲۰۰۵ بر میزان جریمهٔ نقدی متخلفین افزوده شد. در فرانسه از سال ۱۹۸۰ پوشاندن صورت ممنوع گشت. کانادا در سال ۲۰۰۱ اعلام کرد که زنان نیز می‌بایست برای گرفتن گواهینامه رانندگی، چهره خود را بگشایند. سلطانه فریمن بر حق خود برای داشتن عکس با نقاب در گواهینامه رانندگی اصرار کرد و موفق شد ایالت فلوریدا را جریمه کند. در انگلستان، در سال ۲۰۰۶جک استرا، نماینده مجلس عوام بلاکبرن، گفت که از صحبت کردن با کسی که نمی‌تواند صورت او را ببیند، راحت نیست و به نظر وی زدن روبنده بر چهره باعث تشدید حس جدایی و انزواطلبی می‌شود.
الیور لتوین، مدیر سیاستگزاری حزب، این توصیه را سخنی خطرناک در مورد جلوگیری از حق افراد در انتخاب پوشش دانست. در آوریل همان سال، عایشه اعظمی دستیار آموزشی مسلمان که به دلیل امتناع از برداشتن روبنده خود در داخل کلاس از کار معلق شده بود، از دبستانی در یورکشایر غربی شمال انگلستان اخراج گردید. به گفته عایشهٔ اعظمی، دانش آموزان این مدرسه از وضعیت روبنده وی هرگز شکایتی نداشته‌اند. نیک ویتینگهام، وکیل عایشه اعظمی گفته‌است که موکل وی قادر به انجام شغل خود به عنوان دستیار آموزشی است و می‌تواند از دانش آموزانی که زبان انگلیسی، زبان دوم آن‌ها است، حمایت و پشتیبانی کند. در ایالت کبک در کانادا، زنان مسلمان برای رأی دادن می‌بایست چهره خود را آشکار کنند. یک روحانی ارشد کلیسای کاتولیک رم ایتالیا در اظهار نظری، کنار گذاشتن روبنده زنان مسلمان را در اروپا خواستار شد.کاردینال رناتو مارتینی، مسوول امور فرهنگی مهاجران در واتیکان که به مناسبت انتشار بیانیه پاپ بندیکت شانزدهم در مورد لزوم وضع قوانینی برای بهبود شرایط مهاجران اروپایی سخن می‌گفت، به زنان مسلمان توصیه کرد که به منظور رعایت آداب و رسوم، قوانین و نمادها و دین کشورهای میزبان خود، کنار گذاشتن روبنده را مورد توجه قرار دهند. در سال ۲۰۰۰، سوئد قانونی را به تصویب رساند که بر اساس آن ماموران پلیس حق دارند از زنانی که نقاب بر چهره دارند بخواهند برای تشخیص هویت، نقاب و روبندهٔ خود را بردارند.
در استرالیا پلیس حق دارد که روبنده زنان را بردارد و در صورت رو به رو شدن با مقاوت پلیس می‌تواند آنان را بازداشت کند
با این حال زنان مسلمان در ایالات متحده آمریکا برای زدن روبنده و پوشاندن صورت آزادی بیشتری دارند.
انواع

روبنده در کشورهای مختلف شکل و نوع متفاوتی دارد. «نقاب کامل» تمام صورت از جمله چشم‌ها را می‌پوشاند. «نقاب درزدار» دو سوراخ برای چشم‌ها دارد و جز چشم‌ها تمام صورت را می‌پوشاند. نیم نقاب که از زیر چشم‌ها به پشت بسته می‌شود و پیشانی، ابروها، و چشم را نمایان می‌سازد. «نقاب لوانی» که به دور صورت بسته می‌شود و علاوه بر پیشانی و چشم، بینی را نیز آشکار می‌سازد. برخی از نقاب‌ها، یک یا چند پارچهٔ نیم شفاف را روی چشم قرار می‌دهد که علاوه بر پوشیده ماندن چشم، زن بتواند به راحتی ببیند و به اختیار بردارد. نوع دیگری از روبنده، برقع است که در افغانستان و پاکستان رواج دارد و پوششی از سر تا پا است و چشم‌ها معمولاً پشت یک پرده مشبّک قرار می‌گیرند. در پاکستان، پاک چدری، در هندریجان و در ایران پوشیه و برقع پوشش‌هایی هستند که صورت را می‌پوشانند.
زن روبنده پوش در یمن
تصویری از زنان محجبه مسلمان با روبنده و نقاب، در مقابل ایستگاه اتوبوس در یکی از خیابان‌های لندن.
زنان افغان با برقع
زنان روبنده پوش در ترکیه

نقاب سنتی زنان درهرمزگان.
لارس آیدینگر

| لارس آیدینگر | لارس آیدینگر |
| --- | --- |
زادهٔ: ۲۱ ژانویهٔ ۱۹۷۶ ‏(۴۸ سال) برلین غربی
ملیت: آلمان
پیشه: هنرپیشه
سال‌های فعالیت: ۲۰۰۲ تا کنون
لارس آیدینگر (آلمانی: Lars Eidinger؛ زادهٔ ۲۱ ژانویهٔ ۱۹۷۶) بازیگر اهل آلمان است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است، می‌توان به هر کس دیگر، دوزخ، ابرهای سیل ماریا ، babylon berlin , خولتسیوس و پلیکان کامپنی، مأمور خرید شخصی و درس‌های فارسی  اشاره کرد.
سد توقته‌غول

سد در شهرستان توقته‌غول، استان جلال‌آباد
| سد توقته‌غول | سد توقته‌غول |
| --- | --- |
The hydroelectric dam fed by Toqtogul Reservoir: The hydroelectric dam fed by Toqtogul Reservoir
کشور: قرقیزستان
محل: شهرستان توقته‌غول، استان جلال‌آباد
مختصات: ۴۱°۳۹′۲۵″شمالی ۷۲°۳۸′۱۰″شرقی﻿ / ﻿۴۱٫۶۵۷۰۷°شمالی ۷۲٫۶۳۶۱۱°شرقی﻿ / 41.65707; 72.63611
آغاز ساخت: ۱۹۶۰
گشایش: ۱۹۷۶
سد و سرریزها: سد و سرریزها
گونه سد: سد وزنی
بر روی رود: رود نارین
بلندی: ۲۱۵ متر (۷۰۵ فوت)
طول تاج: ۲۹۲٫۵ متر (۹۶۰ فوت)
گنجایش سرریز: ۲۴۵ متر مکعب بر ثانیه (۸٬۷۰۰ فوت مکعب بر ثانیه)
مخزن: مخزن
نام مخزن: Toktogul Reservoir
حجم کل مخزن: ۱۹٫۵ کیلومتر مکعب (۱۵٬۸۰۰٬۰۰۰ جریب فوت)
گنجایش فعال: ۱۴ کیلومتر مکعب (۱۱٬۰۰۰٬۰۰۰ جریب فوت)
مساحت مخزن: ۲۸۴٫۳ کیلومتر مربع (۱۰۹٫۸ مایل مربع)
درازای مخزن: ۶۵ کیلومتر (۴۰ مایل)
گودی مخزن: ۱۲۰ متر (۳۹۰ فوت)
گونه سد: سد وزنی
نیروگاه: نیروگاه
تاریخ راه‌اندازی: ۱۹۷۸
توربین‌ها: 4 X 300 MW
گنجایش اسمی: 1,200 MW
خالص تولید سالانه: 4,400 GWh
سد توقته‌غول (به قرقیزی: Токтогул ГЭСи، توقتوعۇل «گ.ە.س»ى) یک سد و نیروگاه برقابی در قرقیزستان است که در استان جلال‌آباد واقع شده‌است.
صباحی بیدگلی

سلیمان صباحی بیدگلی (زاده ۱۱۴۳ قمری – درگذشته ۱۲۱۳ قمری) متخلص به صباحی از شاعران بزرگ و نامی عصر افشاریه و زندیه در سده ۱۲ خورشیدی، و از پیشگامان سبک بازگشت ادبی است. وی در علم نجوم، ریاضیات، ادبیات فارسی فیزیک و عربی تبحر داشته‌است.
زندگی

سلیمان صباحی بیدگلی ، فرزند ملا عبدالهادی، متولد ۱۱۴۳ هجری قمری در شهر آران و بیدگل است.
هیچ‌یک از منابع معتبر از سال تولد، کیفیت زندگی، خانواده، مکان و میزان تحصیلات و استادان او خبری نداده‌اند. در دیوان او نیز پاسخی بر این پرسش‌ها دیده نمی‌شود. چنین می‌نماید که وی سخت دل‌بسته زادگاهش بوده و به جز سفرهایی که به قم، اصفهان، شیراز و حجاز داشته، بیشتر سالهای عمرش را در زادگاهش سپری کرده‌است.و در زمان آغامحمدخان قاجار به دلیل اشعار در خصوص شاهان زندیه مورد غضب و تنفر او بود و لذا در زمان فتحعلی شاه با وساطت قاضی ملاعلی آرانی از شاگردان ملا احمد نراقی که برای بحث با ملاهای یهودی به تهران رفته بود؛ به دربار قاجار راه یافت.
آثار

صباحی با آذر بیگدلی و هاتف اصفهانی معاشر و مصاحب بود و در غزل‌سرایی نیز مانند آن‌ها از سبک عراقی پیروی می‌کرد و در این زمینه آثاری از خود باقی گذاشته‌است.
شهرت صباحی بیشتر در زمینهٔ مرثیه‌سرایی خاصه، یافتن ماده تاریخ‌های مناسب و ممتاز است. در دیوان او مقدار زیادی ماده تاریخ در هر موضوع و مطلبی دیده می‌شود؛ گاه در تاریخ فوت اشخاص و گاه در بنای مسجد یا عمارت نوبنیاد و گاهی برای جشن‌ها و عروسی‌های معاصرین خود ماده تاریخ‌های برجسته‌ای یافته‌است. صباحی، قصاید مفصلی نیز به همان شیوهٔ عراقی، دربارهٔ پیامبر اکرم و خاندان وی به رشتهٔ نظم کشیده.
دیوان شعر صباحی به چاپ رسیده‌است. ترکیب‌بند او مرثیه‌ای با چهارده بند است که به اقتضای محتشم کاشانی برای حسین بن علی سرود شده و از بهترین اشعار اوست.
عمر وی بیش از هفتاد سال بوده و وفات او در سال ۱۲۱۳ ه‍.ق اتفاق افتاده‌است.
فتحعلی خان صبای کاشانی استاد بزرگ دورهٔ قاجاریه، از شاگردان و دست‌پروردگان صباحی بود و قصایدی در مراتب سخنرانی و فضایل او سروده‌است.
مقبره

مقبره صباحی در امامزاده حسین شهر آران و بیدگل قرار دارد و به تازگی[نیازمند منبع] توسط هیئت امنای امامزاده و با کمکهای مردمی بازسازی و با گنبدی که یادآور معماری دوران زندیه است توسط مجید ستاری طراحی شده‌است.
غزل صباحی بیدگلی که روی سنگ مزار او نقش شده‌است چنین است:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| مکش به خون پر و بالم که من هرآنچه پریدم |  | به غیر گوشهٔ بامت نشیمنی نگزیدم |
| هزار دانه فشاندند و رامشان نشدم من |  | هزار سنگ به بالم زدی و من نپریدم |
| ندیدم آنکه توانم به او گریختن از تو |  | که بود دام تو گسترده هر طرف که دویدم |
| نظارهٔ گل و گشت چمن به مرغ چمن خوش |  | که من به دام فتادم، چو زآشیانه پریدم |
| سزد اگر نفروشم غم تو را به دو عالم |  | که نقد عمر ز کف دادم و غم تو خریدم |
| مرا به جرم چه کردی برون ز گلشن کویت؟ |  | بری ز نخل تو خوردم؟ گلی ز شاخ تو چیدم؟ |
| وطن به بیدگل اما کسی ندیده صباحی |  | به دست، دستهٔ گل، یا به فرق، سایهٔ بیدم |
پی‌نوشت

↑  مسعودی آرانی، عبدالله (۱۳۹۲). دیوان حاج سلیمان صباحی بیدگلی. اسوه. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۵۴۳-۳۹۶-۲ مقدار |شابک= را بررسی کنید: checksum (کمک).
↑  ملاعلی
↑  سلمانی آرانی، حبیب‌الله (۱۳۷۷). نگاهی به آران و بیدگل. انجمن اهل قلم آران و بیدگل. شابک ۹۶۴-۳۳۰-۱۸۳-۴.
↑  نصیری‌فر، حبیب‌الله. «گل‌های جاویدان»، صص ۴۳۹ و ۴۴۰
اثر پرواز فضایی بر بدن انسان

مارشا ایوینز، فضانورد آمریکایی، تأثیر ریزگرانش را روی موهای خود در فضا نشان می‌دهد
اثر پرواز فضایی بر بدن انسان (انگلیسی: Effect of spaceflight on the human body): ورود به محیط فضا اثرات پیچیده و عمدتاً مضر کوتاه‌مدت و بلندمدتی بر بدن انسان دارد. از جمله مهم‌ترین عوارض پروازهای بلندمدت در شرایط بی‌وزنی می‌توان به آتروفی عضلانی و تحلیل رفتن اسکلت (استئوپنی فضایی) اشاره کرد. دیگر مشکلات شامل کاهش عملکرد سیستم قلبی‌عروقی، کاهش تولید گلبول‌های قرمز خون (آنمی فضایی)، اختلالات تعادل، مشکلات بینایی، و تغییرات در سیستم ایمنی بدن هستند.
عوارض اضافی شامل توزیع مجدد مایعات (که باعث ظاهر پف‌کرده معروف به "چهره ماه" در فضانوردان می‌شود)، کاهش توده بدنی، گرفتگی بینی، اختلالات خواب، و افزایش گازهای گوارشی هستند. ارزیابی سال ۲۰۲۴ بیان کرد که مشکلات شناخته‌شده مانند کاهش تراکم استخوان، افزایش خطر ابتلا به سرطان، ضعف سیستم ایمنی، مشکلات بینایی، و چالش‌های سلامت روان همچنان موضوعات نگران‌کننده‌ای هستند. به‌ویژه با توجه به پروازهای فضایی خصوصی و تجاری که بدون پژوهش‌های علمی و پزشکی کافی انجام می‌شوند، این نگرانی‌ها افزایش یافته است.
چالش‌های فضایی از دیدگاه ناسا

ناسا اثرات مضر پروازهای فضایی را با اصطلاح RIDGE توصیف می‌کند که مخفف تابش‌های فضایی (Radiation)، انزوا و محدودیت (Isolation and Confinement)، فاصله از زمین (Distance from Earth)، میدان‌های گرانشی (Gravity Fields)، و محیط‌های خصمانه و بسته (Hostile and Closed Environments) است.
پژوهش در مورد بقا و عملکرد انسان در فضا

مسائل مهندسی مرتبط با ترک زمین و توسعه سیستم‌های پیشران فضایی بیش از یک قرن است که مورد بررسی قرار گرفته و تحقیقات گسترده‌ای روی آنها انجام شده است. با این حال، در سال‌های اخیر، تمرکز بیشتری بر بقای انسان و امکان کار در فضا برای دوره‌های طولانی یا حتی نامحدود شده است. این چالش نیازمند همکاری علوم فیزیکی و زیستی است و در کنار مسائل مالی، یکی از بزرگ‌ترین موانع پیش‌روی اکتشافات انسانی در فضا به شمار می‌رود.
درک اثرات پروازهای فضایی بلندمدت بر بدن انسان گامی اساسی در غلبه بر این چالش است.
یافته‌های علمی اخیر

گزارش ناسا درباره خطرات سلامتی در اکتشافات فضایی (۲۰۱۵):
دفتر بازرسی ناسا در اکتبر ۲۰۱۵ گزارشی درباره خطرات سلامتی مرتبط با اکتشافات فضایی، از جمله مأموریت انسانی به مریخ، منتشر کرد.
مطالعه دوقلوهای فضانورد (۲۰۱۹):
در ۱۲ آوریل ۲۰۱۹، ناسا نتایج پزشکی مطالعه‌ای را منتشر کرد که در آن یکی از دو فضانورد دوقلو یک سال در ایستگاه فضایی بین‌المللی و دیگری روی زمین سپری کرد. این مطالعه تغییرات بلندمدتی مانند تغییرات در DNA و شناخت را نشان داد.
مشکلات گردش خون و لخته‌های خونی (۲۰۱۹):
در نوامبر ۲۰۱۹، پژوهشگران گزارش دادند که فضانوردان در طول اقامت خود در ایستگاه فضایی بین‌المللی با مشکلات جدی در جریان خون و لخته‌های خونی مواجه شده‌اند. این یافته‌ها ممکن است تأثیرات مهمی بر پروازهای فضایی بلندمدت، از جمله مأموریت به مریخ، داشته باشند.
اثرات فیزیولوژیکی محیط فضا بر انسان

محیط پروازهای فضایی به‌طور چشمگیری با شرایطی که انسان برای زندگی و تکامل در آن سازگار شده، متفاوت است. با این وجود، فناوری‌هایی مانند فضاپیما و لباس‌های فضایی نقش حیاتی در محافظت از افراد در برابر این شرایط سخت دارند. سامانه‌های پشتیبان حیات مسئول تأمین نیازهای اساسی مانند هوا، آب و غذا هستند. این سامانه‌ها علاوه بر حفظ دما و فشار در محدوده‌ای ایمن، وظیفه مدیریت ضایعات بدن را نیز بر عهده دارند. همچنین، محافظت در برابر عوامل خارجی مضر مانند تابش‌های کیهانی و میکروشهاب‌سنگ‌ها برای بقای فضانوردان ضروری است.
اثرات فیزیولوژیکی محیط فضا بر انسان > چالش‌های بی‌وزنی (میکروگرانش)

برخی از خطرات محیط فضا، مانند بی‌وزنی، قابل کاهش نیستند. این شرایط سه تأثیر اصلی بر بدن دارد:
کاهش حس موقعیت‌یابی (Proprioception): توانایی بدن در تشخیص وضعیت و موقعیت خود کاهش می‌یابد.
توزیع مجدد مایعات: مایعات بدن به سمت بالای بدن حرکت می‌کنند، که می‌تواند باعث تغییرات قابل مشاهده‌ای در صورت و بدن شود.
تحلیل سیستم عضلانی-اسکلتی: استخوان‌ها و عضلات به دلیل کاهش استفاده تحلیل می‌روند.
یافته‌های علمی:
در نوامبر ۲۰۱۷، مطالعات MRI نشان داد که سفرهای فضایی طولانی مدت باعث تغییرات عمده‌ای در موقعیت و ساختار مغز فضانوردان می‌شود. این تغییرات با طول مدت اقامت در فضا ارتباط مستقیم دارند.
در اکتبر ۲۰۱۸، پژوهشگران تحت حمایت ناسا گزارش دادند که سفرهای طولانی به اعماق فضا (مانند سفر به مریخ) می‌تواند به بافت‌های گوارشی آسیب جدی وارد کند. همچنین این سفرها ممکن است به مغز فضانوردان آسیب رسانده و روند پیری آنها را تسریع کند.
در مارس ۲۰۱۹، ناسا گزارش داد که ویروس‌های نهفته در بدن انسان ممکن است در طول مأموریت‌های فضایی فعال شوند، که این امر خطرات بیشتری برای مأموریت‌های آینده در اعماق فضا به همراه دارد.
اثرات فیزیولوژیکی محیط فضا بر انسان > پزشکی فضایی

پزشکی فضایی شاخه‌ای نوظهور از علوم پزشکی است که به مطالعه سلامت فضانوردان در محیط فضا می‌پردازد. هدف اصلی این علم، درک توانایی انسان برای بقا و عملکرد در شرایط سخت فضا و همچنین سرعت بازگشت به وضعیت طبیعی بدن پس از بازگشت به زمین است. این حوزه همچنین به دنبال توسعه اقدامات پیشگیرانه و درمانی برای کاهش مشکلات ناشی از زندگی در محیط‌های نامناسب برای انسان است.
اثرات فیزیولوژیکی محیط فضا بر انسان > اثرات شتاب‌گیری و بازگشت به زمین

در طول پرتاب و بازگشت، فضانوردان شتابی چند برابر نیروی جاذبه (g) را تجربه می‌کنند. انسان‌های آموزش‌ندیده می‌توانند حدود ۳g را تحمل کنند، اما در ۴ تا ۶g ممکن است دچار تاریکی دید یا بی‌هوشی شوند. نیروهای شتاب عمودی (در راستای ستون فقرات) به دلیل انتقال خون از مغز و چشم‌ها سخت‌تر تحمل می‌شوند.
استفاده از لباس‌های مخصوص (G-suit) که جریان خون را به سمت سر هدایت می‌کنند، می‌توانند اثرات منفی را کاهش دهند.
بیشتر فضاپیماها به گونه‌ای طراحی شده‌اند که شتاب‌گیری و شتاب منفی در حد قابل تحمل باقی بماند.
اثرات فیزیولوژیکی محیط فضا بر انسان > شرایط محیطی فضا

فضای خارج از جو زمین بدون محافظت مناسب، مرگبار است. بزرگ‌ترین خطر در خلا فضا، نبود اکسیژن و فشار است. دما و تابش‌های کیهانی نیز تهدیدهای جدی محسوب می‌شوند. اثرات این شرایط شامل موارد زیر است:
ایبولیسم: جوشیدن مایعات بدن به دلیل کاهش فشار.
هیپوکسی: کمبود اکسیژن.
هیپوکاپنی: کاهش دی‌اکسیدکربن.
بیماری کاهش فشار: ناشی از تغییرات ناگهانی فشار.
جهش سلولی و تخریب: به دلیل فوتون‌های پرانرژی و ذرات زیراتمی موجود در فضا.
اثرات فیزیولوژیکی محیط فضا بر انسان > طراحی لباس فضایی

طراحی‌های فعلی لباس‌های فضانوردی برای فعالیت‌های خارج از سفینه (EMU) به مسائل مختلفی توجه داشته و با گذر زمان بهبود یافته‌اند. یکی از چالش‌های اصلی، ایجاد تعادل بین افزایش حرکت‌پذیری فضانورد (که با فشار بالای لباس کاهش می‌یابد، مشابه سختی تغییر شکل یک بادکنک پر باد نسبت به یک بادکنک خالی) و کاهش خطرات ناشی از کاهش فشار است.
پژوهشگران پیشنهاد کرده‌اند که به جای اعمال فشار یکنواخت بر کل لباس (۲۹.۶ کیلوپاسکال یا ۴.۳ psi)، فقط بخش سر با فشار معادل کابین (۷۱ کیلوپاسکال یا ۱۰.۳ psi) تنظیم شود. در این طراحی، فشار وارد بر تنه می‌تواند به‌صورت مکانیکی کنترل شود، که از کاهش حرکت‌پذیری مرتبط با فشار هوای داخل لباس جلوگیری می‌کند.
الکل و سکس

الکل و سکس (به انگلیسی: Alcohol and sex) با تأثیرات مصرف الکل بر رفتار جنسی سروکار دارد. اثرات الکل، چیزی متعادل بین اثرات سرکوب کننده آن بر فیزیولوژی جنسی (که باعث کاهش فعالیت جنسی می‌شود) و سرکوب مهارهای روانی آن (که ممکن است باعث افزایش میل به رابطه جنسی شود)، می‌باشد.
الکل یک عامل افسردگی است. الکل پس از مصرف باعث کند شدن سیستم بدنی می‌شود. اغلب، احساس مستی با شادی و سرخوشی همراه است، اما سایر احساسات مثل خشم یا افسردگی نیز، می‌توانند ایجاد شوند. الکل بر تعادل، قضاوت و توازن نیز تأثیر منفی می‌گذارد. یکی از مهم‌ترین عوارض جانبی کوتاه مدت الکل، کاهش قدرت مهار عوارض آن (بازداری) است. کاهش بازداری می‌تواند منجر به افزایش رفتار جنسی شود.
در مردان

مصرف کم تا متوسط الکل نشان می‌دهد که اثر محافظتی بر عملکرد نعوظ مردان دارد. چندین بررسی و فراتحلیل نوشته‌های موجود نشان می‌دهد که مصرف کم تا متوسط الکل به‌طور قابل توجهی خطر اختلال نعوظ را کاهش می‌دهد.
رفتارهای جنسی مردان می‌تواند به‌طور چشمگیری تحت تأثیر مصرف زیاد الکل قرار گیرد. در اکثر مطالعات (اما نه همه) مصرف الکل مزمن و حاد نشان داده‌است که باعث مهار تولید تستوسترون در بیضه‌ها می‌شود. اعتقاد بر این است که این امر ناشی از متابولیسم الکل است که نسبت ان‌ای‌دی +/ ان‌ای‌دی‌اچ را هم در کبد و هم در بیضه‌ها کاهش می‌دهد. از آنجایی که سنتز تستوسترون به NAD + نیاز دارد، این امر باعث کاهش تولید تستوسترون می‌شود.
از آنجایی که تستوسترون برای میل جنسی و برانگیختگی فیزیکی ضروری است، الکل اثرات مضری بر عملکرد جنسی مردان دارد. مطالعات انجام شده نشان می‌دهد افزایش سطوح مسمومیت با الکل باعث کاهش قابل توجه اثربخشی خودارضایی مردان (MME) می‌شود. این کاهش، با اندازه‌گیری غلظت الکل خون (BAC) و تأخیر انزال اندازه‌گیری شد. مسمومیت با الکل می‌تواند باعث کاهش برانگیختگی جنسی، لذت و شدت ارگاسم، و افزایش مشکل در رسیدن به ارگاسم شود.