stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ادبیات ترکی استانبولی
آغاز > سدهٔ چهاردهم

ادبیات ترکی چه در آسیای صغیر و چه در آسیای میانه که اکثر ترک زبانان در آنجا می‌زیستند در این دوره جهشی پیدا می‌کند. این جهش از یکسو بخاطر قدرت یافتن امپراتوری عثمانی و از سوی دیگر به دلیل رواج زبان و فرهنگ ایرانیان در آنجا می‌باشد. در این دوره تأثیرات عمیقی که مولوی در ادب ترک گذارده بود با یونس امره شکوفا شد. فرقه مولویه بپا شد و فارسی در آن به مثابه زبان مقدس درآمد.
نوشتن کتاب به زبان ترکی از سده سیزدهم و چهاردهم میلادی آغاز شد و نخستین آثار ترجمه‌هایی از فارسی و عربی بودند. این آثار بر حسب آموزندگی و مفید بودن انتخاب می‌شدند و به همین علت کتاب‌های مذهبی در اولویت ترجمه قرار داشتند. ترجمه قرآن در این میان دارای اهمیت ویژه‌ای بود؛ در سده چهاردهم میلادی قرآن به ترکی آناتولی برگردان شد ولی ترجمه از آیات قرآن در ابتدا فقط به صورت واژه به واژه صورت می‌گرفت و پس از معرفی صنعت چاپ، که یهودیان اسپانیا همراه خود در قرن شانزدهم به آناتولی آوردند، چاپ قرآن توسط روحانیان مسلمان ممنوع اعلام شد.
از آثار بدست آمده در این دوره می‌توان به قصص الانبیاء رابگزی اشاره نمود. شاعری گمنام نهج الفرادیس را می‌نویسد. اولین خسرو و شیرین در ادبیات ترکی بدست شاعری بنام قطب به لهجه‌ای از آسیای میانه نوشته می‌شود. حسام کاتب جمجمه نامهٔ عطار را ترجمه می‌کند. همچنین در این دوره یکی از بزرگترین شاعران ادبیات ترکی آذربایجانی یعنی عمادالدین نسیمی  حدود سی هزار بیت به زبان ترکی و دیوانی به فارسی و اشعاری به عربی سروده است. گلشهری منطق الطیر عطار را ترجمه می‌کند و عاشق پاشا هم اشعار صوفیانه‌ای در قرن ۱۴ دارد. سولی فقیه داستان‌های عاشقانه فارسی را ترجمه می‌کند. خواجه احمد بن مسعود مثنوی سهیل و نوبهار را از فارسی برمی‌گرداند. همچنین او فرهنگ نامهٔ سعدی را هم می‌نویسد. شیخ اوغلو قابوس‌نامه و مرزبان‌نامه را ترجمه می‌کند و احمدی از بزرگترین شعرای ترک تقریباً اکثر مثنوی‌های عاشقانهٔ فارسی را به ترکی می‌نویسد. توتماجی آثار عطار را برمی‌گرداند و شاعری بنام محمد عشق‌نامه را بترکی تحریر می‌نماید. برهان الدین و کول مسعود و شیخ اوغلو صدرالدین هم از دیگر شعرای این عهد هستند.
با این اغلب آثار ترکی در دوره ابتدایی ادبیات این زبان ترجمه کتاب‌های عربی و فارسی هستند، اما نمونه‌هایی از تألیف نیز هست؛ در نخستین اثر اینچنینی، گلشهری در ترجمه‌ای که بر منطق الطیر عطار نوشت، مطالبی را به کتاب عطار افزود که بعضاً از دیگر منابع به عاریت گرفته بود ولی سامان کتاب را بهم نمی‌ریزد. احمد دای که آثاری به عربی و فارسی داشت، در این دوره 9 کتاب منثور به ترکی نوشت که هشت‌تا ترجمه بودند و یکی «ترسُّل» راهنمایی برای مکاتبات رسمی و غیررسمی است که نخستین اثر با ترکیب ترکی است.
سدهٔ پانزدهم

اما در دوره‌های بعدی یعنی از قرن ۱۵ میلادی ادبیات ترکی بیشتر شکوفا می‌شود. در این دوره ادبیات ترکی آذربایجانی و ترکی استانبولی کم‌کم از هم مستقل می‌شوند. ترجمهٔ آثار باازرش و گرانبهای فارسی مثل آثار عطار و سعدی و مولوی و نظامی و مانند این‌ها موجب غنی گشتن ادب ترک شد و توانست با این خمیرمایه به آفرینش آثاری مستقل مخصوصاً در زمینهٔ شعر دست زند هرچند که هنوز و تا پایان قرن ۱۹ هنوز کاملاً تحت تأثیر فارسی بوده و فارسی‌نویسی و استفاده از کلمات و ترکیب‌ها و تشبیهات فارسی هرچه می‌گذشت بیشتر و بیشتر می‌شد. در این عهد یقینی و میرزاگدایی و سکاکی و امیری و لطفی و میرزا حیدر همچنین مقیمی از شاعران مهم دورهٔ نخست قرن ۱۵ هستند. در نیمه دوم دانشمند بزرگی از ایل ترکمن بنام علیشیر نوایی ظهور کرد که وزیر سلطان حسین بایقرا بود. آثار او بفارسی و ترکی ست اما شاهکارهای او همه ترکی می‌باشند. سلطان محمد فاتح خود امپراتور عثمانی بود اما اشعاری بفارسی و ترکی دارد و خوب هم این اشعار را نوشته‌است. مرجیمک احمد همدیگر کسی بود که قابوسنامه را بترکی برگرداند. در این دوره به دلیل هرج و مرج شدید در ایران به دلیل نبود قدرت مرکزی وادب پروری و فرهنگ دوستی سلاطین عثمانی بسیاری از ادیبان ایرانی به آسیای صغیر کوچیدند. از دیگرشعرای آن عهد احمد داعی ست که آثار زیادی مشتمل بر دیوان اشعار ترکی و فارسی و ترجمهٔ جاماسب نامه و اشکال ناصر توسی و تذکره اولیای عطار از آندسته‌است. شیخی معروفترین شاعر این دوره‌است اشعار زیادی از او بجا مانده‌است. احمدپاشا شاعر قصیده پرداز دیگر آندوره‌است. نجاتی هم در همین دوره ابتدا کاتب بود بعداً به شاعری روی آورد و که به انصاف بسیار هم موفق بود و غزل‌های نابی می‌سرود. آق شمس الدین از دیگر دانشمندان صاحب نام ترک می‌باشد که آثاری از او بجامانده‌است. مانیاس اوغلو مراد یونانی‌تبار کتابی ترجمه گلستان سعدی را به سلطان مراد عرضه کرد و احمد بیجان آثار منثوری را خود تألیف نمود.
سدهٔ شانزدهم

درقرن ۱۶ میلادی ادبیات آذربایجانی با شاه اسماعیل صفوی کلید می‌خورد. شاه اسماعیل با تخلص ختایی اشعار نغز و زیبایی به ترکی آذربایجانی سروده‌است. بیشتر اشعار ختایی در تکریم ائمه اطهار می‌باشد.
حکیم فضولی نیز دیگر شاعر توانمند ترک زبان اهل بغداد است که به سه زبان ترکی و فارسی و عربی تألیفاتی دارد
سلطان سلیم هم دیگر شاعر آن دوره‌است. درهمین دوره در بالکان و اروپای شرقی نیز در سرزمین‌های عثمانی تألیفاتی انجام شد که گرچه بسیاری از آن‌ها به فارسی بود اما در آن میان ترکی‌نویسی هم مورد توجه بوده. ازمیان آن‌ها می‌توان به عدنی. خانجیچ و ایزید آگیچ و احمد سودی (شارح زبان فارسی و مصحح دیوان حافظ) فوزی موستاری محمد نرگسی که تألیفات بسیار زیادی دارد و توکلی دده سارایوولو و احمد صبوحی.. احمد طالب و احمد رشدی و همچنین محمدرشید و علی زکی کیمیاگر اشاره نمود. احمد یسری و لدنی دیگر شعرای ترکی-فارسی گوی عثمانی محسوب می‌شوند. ائلیا چلبی در این اوان سیاحتنامه را نوشت. شاهزاده بایزید دیگر شاعر فارسی-ترکی سرای بود. خیالی شاعر توانمند عثمانی در این عصر متولد شد که به حافظ آسیای صغیر شهرت دارد. باقی و نوعی از دیگر همعصران او بشمار می‌آیند. اسحاق چلبی اسکوپیچ و آهی نیگبولویچ هم در بالکان به شاعری می‌پردازند. همچنین از دیگر شعرای بالکان می‌توان به حیرتی و اصولی و آگهی اشاره نمود. در تصوف هم در قرن ۱۶ ابراهیم گلشنی ساربان امی سنان و شمس الدین سیواسی به شاعری پرداختند. لامعی از پرکارترین شاعران ترک است که در حیات ادبی خود بسیاری از آثار جامی و نظامی را بترکی برگردانده‌است. او از آثار عنصری و اهلی شیرازی و فخرالدین اسعد گرگانی هم برگردان‌هایی دارد. یحیابیگ هم مثنوی‌های زیبایی به ترکی سروده‌است. فلیپلی چلبی همایون نامه را نوشت. سهی بیگ تذکره هشت بهشت را تألیف نمود. در تذکره‌نویسی هم پیشرفت بسیاری حاصل شد و کتب بسیار زیادی تألیف گشت. از تألیفات اخلاقی سده ۱۶ بزبان ترکیجمال النصایح ابن کمال و اخلاق اعلایی عالی چلبی از آندسته‌اند. سروی و شمعی نیز از نویسندگان پرکار نثر ترکی در سده ۱۶ میلادی هستند.[نیازمند منبع]
سدهٔ هفدهم

در قرن ۱۷ یحیی افندی و نفعی اهل ارزروم معروفترین شعرا هستندنشاطی هم از استادان بلامنازع ادبیات ترک است که غیر از اشعار زیبا و شهرانگیزهای خود کتابی در قواعد فارسی دارد. نائلی و فهیم و نابی (شاعر بزرگ و توانممند ترک زبان) و عطایی از بزرگترین شعرای ترک در سدهٔ ۱۷ هستند. ریاضی هم اشعار و تألیفاتی در این دوره انجام داد. فایزی (روضه الاشعار و ساقی نامه) و سیدمحمدرضا (تذکره الشعرا) ویسی (خواب نامه و شهادت نامه) را د راین عهد نوشته‌است[نیازمند منبع]. در این دوره د رایران استرآبادی فرهنگ نامهٔ ترکی-فارسی سنگلاخ را نوشت.
درلفظ ترکی:
سدهٔ هجدهم

در قرن ۱۸ میلادی تحولی در ادب ترک پدید می‌آید؛ و آن این است که دیگر دورهٔ جنگ‌ها بپایان رسیده و عیش و عشرت رواج یافته بود. شعرای و ادیبان بزرگ ترک در قرن۱۷ که به عهد لاله مشهور است را کامی و دری و تائب ونیز جازم.. ندیم.. زیرکزاده.. سامی و وهبی و نحیفی در نیمه اول قرن و نورس قدیم به همراه حشمت. شیخ غالب و اسرار ده ده سنبل‌زادهٔ وهبی تشکیل می‌دهند. در زمینه تصوف جلوتی بورسوی و حقی ارزرومی ظهور نمودند. در نثر رامیز و صفایی و سالم و اسماعیل بلیغ (نخبه الآثار) را نوشتند.[نیازمند منبع]
سدهٔ نوزدهم

درقرن ۱۹ شعر ساده‌تر شد و ترکیبات فارسی اندکی کمتر ولی در این دوره دیگر شاعر بزرگی برنخاست. بزرگترین ایشان غالب لفکوشچالی و اسکودارلی حقی و عارف حکمت و رستم پاشا و نیز واصف اندرونی و لیلی خانم و خواجه فهیم و در نثر شفقت بغدادی و عبدالرحمن سامی پاشاشانیزاده و داوود افندی از معروفترینان هستند. پس از این ادبیات ترکی در آسیای صغیر تحت تأثیر ادبیات فرانسه و در آذربایجان و آسیای میانه تحت تأثیر ادبیات روسی قرار گرفت.
ادبیات معاصر

در این دوره با تأثیر پذیری از اروپا ادبیات ترک تغییر یافت. عبارات و کلمات فارسی کمتر شد و تأثیرات و عناصر اروپایی و غربی وارد ادبیات ترکی می‌شود. البته این دوره یکی از بهترین دوره‌های ادب ترکی است که دوتن از بزرگترین مفاخر ادب ترک و حتی جهان بنام‌های ناظم حکمت و اورهان پاموک (برنده جایزه ادبی نوبل۲۰۰۶) را عرضه نمود. در شعر شعرای بسیاری پدید آمد. مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:
ناظم حکمت
تورگوت اویار
جمال ثریا
توفیق فکرت
یحیی کمال
اورحان ولی
احمد عارف
شکوفه نهال
البته شعرای بسیار دیگری هم در این دوره بودند که از نظر اهمیت در ردهٔ پایین‌تری قرار داشتند. در همین اوان در زمینهٔ داستان سرایی نیز تحولاتی ایجاد شد و رمان‌نویسی آغاز گشت و موفق هم بود. از میان نویسندگان بزرگ وبنام ترک در این دوره می‌توان به این نام‌ها اشاره نمود::
نجاتی جومالی
عزیز نسین
اورهان کمال
هالیکارناس بالیکچیسی
یاشار کمال
اورهان پاموک
میثم لطیفی

| میثم لطیفی | میثم لطیفی |
| --- | --- |
معاون رئیس‌جمهور ایران رئیس سازمان اداری و استخدامی کشور: معاون رئیس‌جمهور ایران رئیس سازمان اداری و استخدامی کشور
دوره مسئولیت ۱۴ شهریور ۱۴۰۰ – ۲۷ شهریور ۱۴۰۳: دوره مسئولیت ۱۴ شهریور ۱۴۰۰ – ۲۷ شهریور ۱۴۰۳
رئیس‌جمهور: سید ابراهیم رئیسی   محمد مخبر (سرپرست)
پس از: جمشید انصاری
پیش از: علاءالدین رفیع‌زاده
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: ۱۳۵۷ ملایر، ایران
حزب سیاسی: مستقل
پیشه: سیاستمدار
تخصص: دکتری مدیریت منابع انسانی
هیئت دولت: دولت سیزدهم
میثم لطیفی (زادهٔ ۱۳۵۷) سیاستمدار ایرانی و دانش‌آموختهٔ دکتری مدیریت منابع انسانی و دانشیار دانشگاه امام صادق است. وی از شهریور ۱۴۰۰ تا شهریور ۱۴۰۳ به عنوان معاون رئیس‌جمهور ایران و رئیس سازمان اداری و استخدامی کشور فعالیت می‌کرد. وی پیش از این رئیس دانشکده معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق (از سال ۱۳۹۵) بود.
انتصاب غیرقانونی

در ۱۳ تیر ۱۴۰۲ با رای هیئت عمومی دیوان اداری، حکم انتصاب وی باطل شد. رئیس دیوان عدالت اداری با اشاره به رأی این مرجع مبنی بر مغایر قانون بودن انتصاب میثم لطیفی در دولت، گفت: انتصاب رئیس سازمان اداری و استخدامی کشور برخلاف مفاد ماده ۴۷ قانون مدیریت خدمات کشوری است. پس از این رخداد رئیس قوه قضائیه دستور اعمال «ماده ۹۱ قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری» ناظر بر رسیدگی مجدد به موضوع ابطال انتصاب «میثم لطیفی» در دیوان عدالت اداری را صادر کرد تا دیوان عدالت دوباره این پرونده را رسیدگی کند. اما باز هم در جلسه سوم مرداد ۱۴۰۲ هیئت عمومی دیوان عدالت رای خود را تأیید کرد و انتصاب میثم لطیفی را غیرقانونی دانست.
چمن

چمن لوله‌شده
چمن زمین گلف
چمن یا لایه چمن (به انگلیسی: Turf) به مجموعهٔ سبزه و بخشی از خاک زیر آن گفته می‌شود که با ریشه یا دیگر بخش‌های گیاه منسجم شده باشد. از بذر چمن برای چمن‌کاری باغچه‌ها در معماری منظر، پارک‌های شهری و ورزشگاه‌ها در سراسر جهان استفاده می‌شود و همچنین در جلوگیری از فرسایش خاک کاربرد دارد. بذر چمن در انواع بذر چمن سردسیری و بذر چمن گرمسیری وجود دارد.
ریشه‌شناسی

پسوند ن در پایان این واژه همان است که در پایان واژگان نهنبن، سوزن، روزن، میهن، هاون، پرویزن، انجمن و واژگان نوساخته تاون و پوشن نیز دیده می‌شود و پسوندی است که با آن اسم و به ویژه اسم ابزار می‌سازند.
کافه کوچینی

رستوران دانسینگ کوچینی ازکافه-رستوران‌های پرآوازهٔ تهران در دههٔ چهل است که در خیابان کاخ تقاطع بلوار (الیزابت) کشاورز دایر شد.
بانیِ کوچینی، ویدا قهرمانی از بازیگران پیشکسوت سینمای ایران بود. او در اوایل دههٔ چهل شمسی کافه، نگارخانه و رستوران کوچینی را برای نمایش استعدادهای هنری جوانان در رشته‌های نقاشی، مجسمه‌سازی و موسیقی راه‌اندازی کرد تا افراد در این مکان، هنر و خلاقیت خود را پرورش دهند. کوچینی بیشتر شهرتش را مدیون گروه بلک کتس و یکی از اعضاء آن فرهاد خوانندهٔ معروف دههٔ چهل است که در آن‌جا به اجرا می‌پرداخت و برای اولین بار ترانهٔ ماندگار جمعه را در این رستوران خواند. ابی نیز پس از آشنایی با گروه بلک کتس برای مدتی در این کافه به اجرا می‌پرداخت.
رستوران کوچینی پس از انقلاب مصادره گردید ولی همچنان در قالب غذاخوری و تالار پذیرایی به فعالیت خود ادامه می‌دهد.
نام فعلی آن رستوران کوچینی است و به شکل سفره خانه فعالیت می‌کند.
صفحه اینستاگرام رستوران کوچینی در تاریخ ۲۶ دی ماه ۱۴۰۳‌ برابر دستور مقام قضایی توسط فراجا تا اطلاع ثانویه از دسترس خارج گردید.
در فرهنگ

در ترانهٔ پاپ فادر گروه بلک کتس از این مکان با نام «کازینو کوچینی» به عنوان محل فعالیت گروه بلک کتس یاد می‌شود.
بودنمایس

| بودنمایس | بودنمایس |
| --- | --- |
  نشان:   نشان
کشور: آلمان
ایالت: باواریا
منطقه اداری: نیدربایرن
ناحیه: رگن
حکومت: حکومت
 • شهردار: میخائیل آدام (SPD)
مساحت: مساحت
 • کل: ۴۵٫۲۸ کیلومتر مربع (۱۷٫۴۸ مایل مربع)
ارتفاع: ۶۸۹ متر (۲۲۶۰ فوت)
جمعیت (2013-12-31): جمعیت (2013-12-31)
 • کل: ۳٬۲۹۹
 • تراکم: ۷۳/کیلومتر مربع (۱۹۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: CET/CEST (UTC+1/+2)
کدهای پستی: 94249
کدهای شماره‌گیری: 09924
پلاک خودرو: REG
وبگاه: www.bodenmais.de
بودنمایس (به آلمانی: Bodenmais) یک شهر در آلمان است که در رگن واقع شده‌است.
خصوصیات

بودنمایس ۴۵٫۲۸ کیلومترمربع مساحت دارد ۶۸۹ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
رگبه

روستای رُگبه از توابع بخش مرکزی شهرستان شادگان است. این روستا در مختصات جغرافیایی ۴۸ درجه و ۳۳ دقیقه طول شرقی و ۳۰ درجه و ۴۰ دقیقه عرض شمالی، در ۸ کیلومتری شمال غربی شادگان قرار گرفته‌است. رگبه در کنار تالاب بین‌المللی شادگان واقع شده و ارتفاع آن از سطح دریا ۱۵ متر است. روستای رگبه آب و هوای گرم و مرطوب دارد. دو هور معروف الدورق و ابوخضیر، در پیرامون این روستا قرار دارند. دامداری‌های روستای «رگبه» واقع در این شهر که از مهمترین مناطق پرورش گاومیش و تولید فراورده‌های دامی استان خوزستان و ایران به‌شمار می‌رود. رگبه با دو هزار و ۲۰۰ راس گاومیش و ۸۰۰ راس گاو یکی از مناطق مهم پرورش گاومیش و تولید فراورده‌های دامی ایران به حساب می‌آید. این روستا به عنوان یکی از جاذبه‌های گردشگری خوزستان است.
رفت‌وآمد در این روستا و بین روستاهای اطراف همچون رفت‌وآمد در ونیز ایتالیا است. اهالی روستاهای صراخیه و رگبه ساکنان اصلی این تالاب را تشکیل می‌دهند.
جاذبه گردشگری در رگبه

تالاب بین‌المللی شادگان و پیرامون آن از کانون‌های قدیمی عشایر عرب زبان ایران بوده‌است. در این تالاب انواع ماهیان آب شیرین و شور مانند بنی، شیربد، حمری، شانک و ماهی‌های پرورش و پرندگانی چون فلامینگو، حواصیل، لک‌لک، غاز وحشی و اردک زیست می‌کنند.
زبان

مردم روستای رُگبه عرب و به زبان عربی سخن می‌گویند.
اکثریت مردم روستای رُگبه نمیتوانند به زبان فارسی سخن بگویند و به آن علاقه ای ندارند
آمار و شغل اهالی روستا

براساس نتایج سرشماری سال ۱۳۷۵، روستای رُگبه ۹۷۹ نفر جمعیت داشته‌است که در سال ۱۳۸۵، به ۱۵۰۰ نفر رسیده‌است. بیشتر درآمد مردم این روستا از طریق فعالیت‌های زراعی، دامداری و ماهیگیری تأمین می‌شود.
نخلستان‌های گسترده با چشم‌اندازهای زیبا نشانگر تلاش مردم روستا است. محصولات زراعی و باغی این روستا شامل خرما، گندم، جو، سبزیجات، کاهو، بامیه و صیفی‌جاتی از قبیل هندوانه و خربزه می‌باشد.
صنایع دستی

تولید صنایع دستی از قبیل بافت تور ماهیگیری، حصیر، جاجیم، زنبیل و سفرة حصیری در روستا رواج دارد.
روستای دشتی رُگبه، در حاشیة بخشی از تالاب بین‌المللی شادگان استقرار یافته‌است. از مهم‌ترین تولیدات صنایع دستی رُگبه می‌توان به حصیر بافته شده از نی‌های سواحل هورها، زنبیل، سفره، جاجیم و گلیم اشاره کرد. بافت تور ماهیگیری نیز از دیگر تولیدات صنایع دستی روستای رُگبه‌است.
صنایع دستی، خرما، ماهی و محصولات لبنی روستا عمده‌ترین سوغاتی‌های این روستاست.
بازی‌ها، آداب و رسوم

بازی‌ها و ورزش‌های محلی رایج در روستای رُگبه عبارتند از: امحیه، غمیضه، ام‌احجیم، اچعاب، امحیبس، سوارکاری، شنا و شکار. از جمله ویژگی‌های فرهنگی مردم روستای رُگبه می‌توان به برگزاری مراسم عید فطر و غدیر و همچنین عزاداری‌های ماه محرم و صفر، با آیین‌ها و رسوم ویژه اشاره کرد. موسیقی در میان مردم این روستا جایگاه خاص دارد. از جمله مهم‌ترین گوشه‌های مقامی موسیقی که توسط نوازندگان محلی روستا نواخته می‌شود می‌توان به گوشه‌های ابوذیه، علوانیه، دارمی، موال و احلیوی اشاره کرد.
پوشاک

پوشاک غالب مردم روستای رُگبه، لباس محلی است. لباس محلی زنان روستا شامل چادر عبا، ثوب (توری بلند که روی لباس خود می‌پوشند)، زیرجامه و شیله (نوعی مقنعه) می‌باشد. مردان نیز از دشداشه (پیراهن سفید و گشاد و بلند)، چفیه و اعگال (نوعی عرق‌چین) استفاده می‌کنند.
چنار آب پخش

چنار آب پخش (آب بخش) یکی از قدیمی‌ترین و عظیم‌ترین درختان زنده ایران بود که در سال ۱۳۸۵ به بهانه خشک شدن و خطرناک بودن آن توسط مسئولین وقت شهرداری استهبان قطع شد.
محمدرضا آل ابراهیم، می گوید: در فارسنامه ناصری آمده است :«در اوایل این قصبه درخت چناری است که در بلندی قد و کلفتی و راستی کنده و خرمی شاخه، مانندش دیده نگشته است. ارتفاعش نزدیک به 20 ذرع شده است و دایره بیخ کنده آن بیشتر از دو ذرع است.» از گذشته‌های دور کاروانیان در زیرسایه آن غنوده‌اند و با مردمان این محل به داد و ستد پرداخته‌اند. هنوز که هنوز است، مرکز عمده خرید و فروش و نبض بازار در حول و حوش همین درخت است. مرکز اصلی بخش آب چشمه‌های استهبان و روانه شدن به محلات چهارگانه، گزمان، تیرونجان و اهر و محله میری از همین مکان صورت می گرفته‌است، که به آن (مرو MAROW) می گفته‌اند.
بردفورد کاکس

| بردفورد کاکس | بردفورد کاکس |
| --- | --- |
زاده: ۱۵ مهٔ ۱۹۸۲ ‏(۴۲ سال) مریتا، جورجیا، ایالات متحده آمریکا
خاستگاه: آمریکایی
ژانر: ایندی راک نویز راک شوگیزینگ الکترونیک
پیشه(ها): ترانه‌سرا، خواننده، موسیقی‌دان، هنرپیشه
ساز(ها): صدا، گیتار، گیتار بیس، پرکاشنز، کیبردز، درامز، سازدهنی
سال‌های فعالیت: ۲۰۰۱–اکنون
ناشر(ان): هاس رکوردز رابز هاوس رکوردز کرنکی رکوردز فوراًی‌دی کِی رکوردز
همکاری‌های مرتبط: دیرهانتر اطلس‌ساوند لوتوس پلازا گتو کراس بلک لیپز وت دریمز استریولب ام‌جی‌ام‌تی
بردفورد کاکس (انگلیسی: Bradford Cox؛ زادهٔ ۱۵ مهٔ ۱۹۸۲) یک ترانه‌سرا، خواننده، موسیقی‌دان و هنرپیشه اهل ایالات متحده آمریکا است. وی از سال ۲۰۰۱ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
او به‌طور مادرزادی مبتلا به سندرم مارفان است و خودش اعلام کرده است که همجنس‌گرا است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می‌توان به باشگاه خریداران دالاس اشاره کرد.
علی حسین کافی

| علی حسین کافی | علی حسین کافی |
| --- | --- |
رئیس شورای عالی دولت: رئیس شورای عالی دولت
دوره مسئولیت ۲ ژوئیه ۱۹۹۲ – ۳۱ ژانویه ۱۹۹۴: دوره مسئولیت ۲ ژوئیه ۱۹۹۲ – ۳۱ ژانویه ۱۹۹۴
پس از: محمد بوضیاف
پیش از: الیمین زروال
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: ۷ اکتبر ۱۹۲۸ حروش، الجزایر
درگذشته: ۱۶ آوریل ۲۰۱۳ (۸۴ سال) ژنو، سوئیس
حزب سیاسی: جبهه آزادی‌بخش میهنی
خدمات نظامی: خدمات نظامی
وفاداری: الجزایر
خدمت/شاخه: ارتش آزادی‌بخش میهنی الجزایر (ALN) People's National Army (PNP)
سال‌های خدمت: ALN ۱۹۵۴–۱۹۶۲ PNP ۱۹۶۲–?
درجه: سرهنگ
جنگ‌ها/عملیات‌: جنگ الجزایر
علی حسین کافی (زادهٔ ۷ اکتبر ۱۹۲۸ – درگذشتهٔ ۱۶ آوریل ۲۰۱۳) سیاستمدار الجزایری بود. او از سال ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۴ رئیس‌جمهور الجزایر بود. کافی مدتی نیز سفیر الجزایر در سوریه، مصر، عراق و ایتالیا بود.
شانکار آکاریا

| شانکار آکاریا | شانکار آکاریا |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۹۴۵ (۷۹–۸۰ سال)
ملیت:  هند
محل تحصیل: دانشگاه آکسفورد دانشگاه هاروارد
پیشه: اقتصاددان
شناخته‌شده برای: مدیر عامل اجرایی کوتاک ماهیندرا بانک
شانکار آکاریا (به هندی: शंकर आचार्य) (زاده ۱۹۴۵) کارآفرین، اقتصاددان، سرمایه‌دار، بانکدار و مدیر ارشد اجرایی هندی است، که در حال حاضر به‌عنوان مدیر عامل اجرایی کوتاک ماهیندرا بانک فعالیت می‌کند.
سیلیسیم

با سیلیس اشتباه نشود.
«سیلیکون» به اینجا تغییرمسیر دارد. برای دیگر کاربردها، سیلیکون (ابهام‌زدایی) را ببینید.
سیلیسیم (به فرانسوی: Silicium) یا سیلیکون (به انگلیسی: Silicon) (long) با نشان شیمیایی Si یک عنصر شیمیایی از خانوادهٔ شبه فلزات است که در گروه چهاردهم و دورهٔ سوم جدول تناوبی عنصرها جای دارد. این عنصر یک جامد بلورین ترد و سخت است که رنگی آبی-خاکستری درخشان دارد. عدد اتمی این عنصر ۱۴ است و چهار الکترون در لایهٔ ظرفیت دارد. جرم اتمی سیلیسیم ۲۸٫۰۸۶ است و دارای سه ایزوتوپ پایدار می‌باشد. واکنش پذیری این عنصر کمتر از کربن نافلز هم گروه و بالاسری خود است ولی واکنش پذیری آن از ژرمانیم شبه فلز پایین دستی اش بیشتر است.
سیلیسیم از دید فراوانی بر پایهٔ جرم، هشتمین عنصر فراوان در جهان است. البته به سختی می‌توان آن را به صورت خالص و آزاد در طبیعت یافت. سیلیسیم را بیشتر می‌توان در گرد و غبار، ماسه، سیارکها و سیارهها و در قالب سیلیسیم دی‌اکسید یا سیلیکاتها پیدا کرد. بیش از ۹۰٪ پوستهٔ زمین از کانی‌های سیلیکات ساخته شده است به همین دلیل سیلیسیم پس از اکسیژن فراوان‌ترین ماده در پوستهٔ زمین است (نزدیک به ۲۸٪ بر پایهٔ جرم).
اکثر سیلیسیمی که به صورت تجاری کاربرد دارد بدون هیچ گونه جداسازی مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد و خیلی کم بر روی ترکیب طبیعی آن فراوری صورت می‌گیرد. در بخش صنعت ساختمان و تولید سرامیک هم هنگام کاربرد رس، ماسه و سنگ‌های سیلیسی همین رویکرد وجود دارد. سیلیکات‌ها در سیمان پورتلند برای ساخت ملات و اندود گچ و سیمان به کار می‌روند و با مخلوط کردن با شن و ماسه‌های سیلیسی، برای ساخت بتُن از آن استفاده می‌شود. همچنین از ترکیب سدیم سیلیکات در تولید پودرهای شوینده استفاده می‌شود. کاربرد دیگر سیلیکون در ساخت بعضی سرامیکهای سفیدرنگ از قبیل پرسلان، شیشه‌های سنتی آهک سوددار با پایهٔ کوارتز و… است. سیلیسیم کاربید از ترکیب‌های امروزی‌تر سیلیکون یا همان سیلیسیم است که به عنوان ساینده و در ساخت سرامیک‌های مقاومت-بالا کاربرد دارد. عنصر سیلیکون یا سیلیسیم (با فرم نوشتاری Silicon) پایه ساخت پلیمرهای مصنوعی پرکاربردی به نام سیلیکون (با فرم نوشتاری Silicone)یا پلی‌سیلوکسان‌ها می‌باشد.
بیشتر سیلیسیم آزاد در صنعت‌های پالایش فولاد، ریخته‌گری آلومینیم و بسیاری صنعت‌های حساس شیمی (مانند سیلیس دودی) کاربرد دارد. کمتر از ۱۰ درصد سیلیسیم در ساخت نیمه رساناها به کار می‌رود. این سیلیسیم که بسیار پالوده شده (درجهٔ خلوص بالا دارد) شاید مهم‌ترین نقش را در اقتصاد دنیا داشته باشد چون صنعت الکترونیک، ساخت تراشههای مدار و در نتیجه ساخت بیشتر رایانه‌ها وابسته به آن است.
سیلیسیم در زیست‌شناسی هم عنصری بسیار مهم است هرچند که به نظر می‌رسد مقدار بسیار کمی از آن در بدن جانوران مورد نیاز باشد. بسیاری از گونه‌های اسفنج‌های دریایی برای ساختار بدنشان نیازمند سیلیسیم اند. همچنین سیلیسیم و سیلیسیک اسید در سوخت و ساز بدن گیاهان به ویژه بسیاری از علف‌ها نقشی حیاتی دارند.
نام

نام سیلیسیم از واژهٔ لاتین سیلیکا (silica) گرفته شده که به معنای سنگ آتشزنه است. در زبان انگلیسی از سال ۱۸۱۷ میلادی از واژهٔ «سیلیکون» (silicon) برای نام این عنصر استفاده شده است. در زبان فارسی نیز در برخی منابع (از جمله مقاله‌ها و وبگاههای مرتبط با علوم فیزیک، الکترونیک و رایانه) گاهی از لفظ سیلیکون یا سیلیکن یا سیلیکان برای اشاره به این عنصر استفاده شده است.[نیازمند منبع] با این حال در ترجمهٔ فارسی کتاب‌های مرجع علمی نظیر کتاب شیمی عمومی اثر چارلز ای مورتیمر یا کتاب مکانیک کوانتومی اثر کلود کوهن-تانوجی نام این عنصر فقط به صورت سیلیسیم آمده است.[نیازمند منبع]
تاریخچه

در ۱۷۸۷ آنتوان لاووازیه به این نکته مشکوک شد که احتمالاً سیلیکا اکسیدی از یک عنصر پایه ای باشد. اما آفنیته شیمیایی سیلیکون به اکسیژن به قدری زیاد است که او راهی برای کاهش اکسیژن از این ماده و جدا کردن آن به صورت خالص پیدا نکرد. پس از تلاش‌های سِر همفری دیوی برای ایزوله کردن این ماده در ۱۸۰۸، او نام «سیلیسیم» را برای این ماده پیشنهاد کرد که برگرفته از silex یا silicis به معنای «سنگ چخماق» بود و به آن پسوند «ایم» داد چرا که فکر می‌کرد این عنصر یک «فلز» است. در بسیاری از زبان‌های غیرانگلیسی از نام پیشنهادی همفری دیوی استفاده می‌شود.
تصور می‌شود که گیلوساک و تنارد در ۱۸۱۱ از روش گرم کردن فلز پتانسیم تازه ایزوله شده با سیلیکون تترافلوراید موفق به ساخت سیلیکون آمورف شدند، اما قادر به خالص سازی و تشخیص این ماده و تعیین آن به عنوان یک عنصر جدید نگریدند. نام امروزین این عنصر یعنی "سیلیکون (به انگلیسی: Silicon)" در سال ۱۸۱۷ توسط شیمی‌دان اسکاتلندی توماس تامسون برگزیده شد. او قسمتی از نام دیوی را حفظ کرد اما در انتهای آن از پسوند "on-" به جای "ium-" استفاده کرد چرا که او باور داشت این ماده یک "نافلز" مانند بورون (به انگلیسی: Boron) و کربُن (به انگلیسی: Carbon) است.
ویژگی‌ها > فیزیکی

سیلیسیم در دمای اتاق جامد است و نقطهٔ ذوب و جوش بسیار بالایی دارد. این نقطه‌ها به ترتیب عبارتند از ۱٬۴۰۰ و ۲٬۸۰۰ درجهٔ سانتیگراد. نکتهٔ جالب دربارهٔ سیلیسیم این است که این ماده در حالت مایع چگالی بیشتری نسبت به حالت جامد دارد در نتیجه رفتار این ماده هنگام یخ زدن (جامد شدن) مانند رفتار معمول در دیگر ماده‌ها، با کاهش حجم همراه نیست بلکه حجم آن افزایش می‌یابد مانند آب که پس از یخ زدگی جرم در یکای حجمش کاهش می‌یابد و چگالی اش از آب مایع کمتر می‌شود. سیلیسیم رسانایی گرمایی بالایی دارد و اندازهٔ آن 149 W·m−۱·K−۱ است. برای همین در پوشش جسم‌های داغ کاربردی ندارد.
سیلیسیم پالوده در حالت بلوری به رنگ خاکستری است و جلای فلزی دارد. مانند ژرمانیم سخت و بسیار تُرد است و برای تراشه (ورقه ورقه) شدن مناسب است. سیلیسیم مانند کربن و ژرمانیم هنگام بلوری شدن ساختاربلوری الماس را می‌پذیرد و فاصله‌ها در شبکهٔ بندی آن تقریباً ۰٫۵۴۳۰۷۱۰ nm یا ۵٫۴۳۰۷۱۰ Å است.
ابر الکترونی بیرونی سیلیسیم مانند کربن چهار الکترون در لایهٔ آخر دارد. لایه‌های 1s،2s،2p و 3s سراسر پر شده‌اند درحالی که لایهٔ 3p تنها دو جا از ۶ جای آن پر شده است.
سیلیسیم یک نیمه‌رسانا است. ضریب دمایی مقاومت الکتریکی این ماده منفی است چون شمار جابجایی‌کننده‌های (حامل‌های) بارهای آزاد آن با افزایش دما افزایش می‌یابد. مقاومت الکتریکی یک تک‌بلور سیلیسیم در اثر دریافت تنش‌های مکانیکی، تغییر بسیار زیادی می‌کند.
ویژگی‌ها > شیمیایی

سیلیسیم یک شبه‌فلز است و به آسانی چهار الکترون بیرونی خود را به دیگری می‌دهد یا به اشتراک می‌گذارد و به این وسیله می‌تواند در بسیاری از واکنش‌های شیمیایی راه یابد. سیلیسیم با هالوژنها و قلیاها واکنش می‌دهد اما بیشتر اسیدها (به جز برخی ترکیب‌های بسیار واکنش دهندهٔ اسید نیتریک و هیدروفلوئوریک اسید) اثری بر روی آن ندارند. با این حال داشتن چهار الکترون در لایهٔ ظرفیت، مانند کربن به سیلیسیم هم این امکان را می‌دهد تا در شرایط مناسب با بسیاری از عنصرها وارد واکنش شود.