stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
راهب

چند راهب بودایی جوان در کامبوج
راهبی در شهر لداخ در شمال هند
راهب (به انگلیسی: monk) (گرفته شده از واژه یونانی μοναχός, monachos به معنای تنها و گوشه نشین) شخصی است که اصول ریاضت و مرتاضی که وظیفه ایست دینی را انجام می‌دهد و تنها یا همراه با دیگر راهبان زندگی می‌کند. راهب ممکن است فردی باشد که تصمیم گرفته زندگیش را وقف خدمت به نوع بشر کند یا می‌تواند زاهد و مرتاض باشد که داوطلبانه برمی‌گزیند تا جریان اصلی زندگی را ترک گفته و زندگی خود را در دعا و تفکر گذران کند. این مفهومی دیرینه و کهنی است و می‌توان آن را در ادیان و فلسفه‌های بسیاری یافت.
این لفظ در زبان یونانی برای زنان نیز قابل کاربرد است، اما در انگلیسی مدرن به‌طور عمده فقط برای مردان استفاده می‌شود در صورتی‌که معمولاً از واژهٔ راهبه (به انگلیسی: nun) برای راهبان زن به کار می‌برند.
اگرچه اصطلاح monk خاستگاهی مسیحی دارد، اما در زبان انگلیسی می‌توان آن را با معانی مشابه و آزادانه هم برای مردان و زنان تارک و راهب از دیگر ادیان و زمینه‌ها و ریشه‌های فلسفی به کار برد.
راهب واژه‌ای عمومی و کلی است و در نتیجه ممکن است در بعضی از سنتهای مذهبی و فلسفی با اصطلاحات دیگری چون عابد و زاهد (ascetic) قابل تعویض باشد. اما عمومی بودن این واژه به معنای استفاده و جایگزین کردن آن با اصطلاحاتی که به انواع خاص راهب دلالت دارند نیست.
بودیسم

آنها از رهبانیت روزگار می‌گذرانند و روزانه به مراسم صبحگاهی می‌روند. مردم بومی برای آنها غذا تهیه می‌کنند اما راهبان خود حق درخواست چیزی ندارند. آنها در صومعه زندگی می‌کنند. راهبان در جامعه سنتی آسیایی نقش مهمی دارند
راهبان بودایی چینی به‌طور سنتی و کلیشه ای با تمرین هنرهای رزمی چینی یا کونگ فو ارتباط داشته‌اند و راهبان اغلب شخصیت‌های مهم در فیلم‌های رزمی هستند. این وابستگی، بیشتر در اطراف معبد شائولین متمرکز شده‌است. راهب بودایی بودی‌دارما، که به‌طور سنتی به عنوان بنیان‌گذار بودیسم ذن در چین شناخته می‌شود همچنین ادعا می‌شود کالارایپایاتو (که بعداً به کونگ فو تبدیل شد) را به کشور معرفی کرده‌است. این ادعای اخیر مناقشه زیادی ایجاد کرده‌است (رجوع کنید به بودیدارما، ورزشهای رزمی و ارتباط هند مورد مناقشه) یک ویژگی دیگر در مورد راهبان بودایی چینی این است که آنها علائم سوختگی را در پوست سر خود انجام می‌دهند انگشت یا بخشی از پوست در قسمت جلوی بازو با بخور علامت گذاری می‌شود.
در تایلند و برمه، معمول است که پسران مدتی را به عنوان راهب در صومعه زندگی کنند. اغلب آنها فقط چند سال می‌مانند و سپس می‌روند، اما تعدادی از آنها زندگی زاهدانه را تا آخر عمر ادامه می‌دهند.
در مغولستان طی دهه ۱۹۲۰، حدود ۱۱۰۰۰۰ راهب زندگی می‌کردند از جمله کودکان، که حدود یک سوم از مردان را تشکیل می‌دادند، بسیاری از آنها در تصفیه‌های چویبالسان کشته شدند.
مسیحیت > رهبانیت غربی

در کلیسای کاتولیک، راهب یک عضو یک نظام مذهبی است که در یک صومعه، یا معابد تحت سلطه کلیسای بالاتر زندگی مشترکی دارند. زندگی روزمره آنها تحت یک حکومت صومعه‌ای مانند سنت بندیکت نرسیا (۴۸۰–۵۴۳ یا ۵۴۷ میلادی) است که بنیان‌گذار رهبانیت غرب بود.
پیمان‌های مذهبی گرفته شده در غرب نخستین بار توسط سنت بندیکت انتشار یافت. این پیمان‌ها سه عدد بود: اطاعت، تبدیل زندگی و ثبات. اطاعت از راهب فراخوان اطاعت از مسیح است، همان‌طور که از شخص برتر صومعه، که یک راهب بزرگ است. تبدیل زندگی به معنای کلی این است که راهب خود را به راه یک راهب تبدیل کند. ثبات بیان این است که راهب بقیه عمرش خودش را متعهد به صومعه می‌داند.
سرانجام نذرهایی، در سایر جوامع مذهبی، به‌عنوان نذرهای اطاعت تأسیس شد، فقر و عفاف. فقر مستلزم آن است که آنها از هرگونه مالکیت در دارایی یا املاک خودداری کنند، مگر مواردی که از طرف برترشان به آنها اجازه داده شود (مانند عادات مذهبی، یا کفش، ردا و غیره)، و زندگی فقیرانه داشته و هر چه ممکن است با فقرا به اشتراک بگذارد. عفاف مستلزم این است که از آنجا که آنها مایل بودند زندگی خود را وقف خدا کنند، آنها عشق بین زن و مرد را قربانی می‌کردند و ازدواج نمی‌کردند. همچنین، آنها از هرگونه رفتار جنسی خودداری می‌کنند.
برای راهب شدن، ابتدا باید به داوطلبی آن برگزیده شود. در این مدت مرد در صومعه زندگی می کند تا ارزیابی کند که آیا راهب شده است یا نه. به عنوان یک فرد جبران کننده، هیچ قید و شرطی ندارد و در هر زمان آزاد است صومعه را ترک کند. اگر داوطلب و جامعه توافق کنند که داوطلب باید راهب شود، مرد به عنوان یک تازه کار پذیرفته می شود، در آن زمان به او لباس مذهبی داده می شود، و شروع به شرکت کاملتر در زندگی صومعه می کند. پس از یک دوره به عنوان یک تازه کار، معمولاً شش ماه تا یک سال، تازه کار تعهد موقت می پذیرد، که می‌تواند برای یک دوره یک سال تمدید شود. راهب آنگاه تعهدات دائمی را می‌پذیرد، که برای زندگی الزام آور است.
اسلام

در اسلام به بحیرا راهب مسیحی اشاره شده که در سال ۵۸۲ میلادی (سال ۴۱ پیش از هجرت) وقتی که ابوطالب و محمد به سفر تجاری شام رفته بودند، او را ملاقات کردند. بحیرا به آنان تأکید می‌کند که محمد شخص معمولی نیست و دارای نشان‌های پیامبری است.
فیلم

راهب و تفنگ
مطالعه میان راهب های بودیست
راهبان بودایی در تایلند
پیمان سنت بندیکت
صومعه مشهور یاسنا گورا، از آخرین صومعه‌هایی که تحت فرمان پدران پائولین بود.
مردی شبیه باران

| مردی شبیه باران | مردی شبیه باران |
| --- | --- |
کارگردان: سعید سهیلی
نویسنده: سعید سهیلی
بازیگران: ابوالفضل پورعرب حسین انصاری فاطمه صامتی حمید طالقانی مجید عبدالعظیمی سینا مهراد
موسیقی: بابک بیات
فیلم‌بردار: پرویز ملک‌زاده
تدوین‌گر: روح‌الله امامی
شرکت تولید: شرکت سینمایی گوهران   مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی
توزیع‌کننده: امید فیلم
تاریخ‌های انتشار: ۱۳۷۵
مدت زمان: ۹۰دقیقه
کشور: ایران
زبان: فارسی
مردی شبیه باران فیلمی ایرانی به کارگردانی و نویسندگی سعید سهیلی ساختهٔ سال ۱۳۷۵ است.
خلاصه داستان

منصور قاسمی یکی از فرماندهان برون مرزی سپاه در جریان حمله نیروهای دشمن موجی و دستگیر می‌شود. عراقی‌ها برای شناسایی فرمانده اسرا (منصور قاسمی) فردی را به جاسوسی در میان آن‌ها اجیر می‌کنند. جاسوس که به‌طور اتفاقی در جریان مکالمه منصور و برادر همسرش او را شناسایی کرده بود توسط منصور کشته می‌شود - عراقی‌ها با کشته شدن نیروی نفوذی خود و همچنین بی‌نتیجه ماندن شناسایی فرمانده - شکنجه اسرا را تشدید کرده و سهمیه آب اردوگاه را قطع می‌کنند. برادر همسر منصور در جریان شکنجه عراقی‌ها به شهادت رسیده و همسر منصور (زینت) که به اسارت دشمن درآمده بود؛ به منظور شناسایی منصور به میان اسرا آورده می‌شود. زینت پس از جستجوی اسرا منصور را می‌یابد، اما وقتی با جنازه برادر شهیدش مواجه می‌شود او را منصور قاسمی معرفی می‌کند.
بازیگران

ابوالفضل پورعرب
حسین انصاری
فاطمه صامتی
حمید طالقانی
مجید عبدالعظیمی
رضا سعیدی
حسن چودن
محمود ثابت‌نیا
ماشاالله شاهمرادی‌زاده
محمد تقی‌نژاد
حسین مقدم
فرید کشن‌فلاح
محمد وثوق
جواد آزاد
علیرضا نعمتیان
حسن یحیوی
جواد علی‌زاده
حسن روح‌پروری
حمیدرضا سهیلی
سینا مهراد
مصطفی بغلانی
محمدعلی نوروزی
مهدی وفاجو
بهروز شوشی
رضا عطار
محمد عابد
میرزا بیگداد
علی مربی
ابوالفضل موسایی
حسن رضایی مقدم‌پور
رسول اسلامی
عباس نژادمحمد
دانه برف (نرم‌افزار)

این مقاله دربارهٔ افزونه مرورگر شرکت تور است. برای اسنو فلیک یا، برفدانه (ابهام‌زدایی) را ببینید.
رابط کاربری برای افزونه مرورگر Snowflake
دانه برف (به انگلیسی: Snowflake)، یک بسته نرم‌افزاری برای یاری رساندن به دیگران جهت دورزدن سانسور اینترنت – با عبور دادن درخواست‌های داده از رله‌ها – است. گره‌های رله Snowflake بر این اساس هستند که توسّط مردم کشورهایی ایجاد شوند که در آنجا Tor و Snowflake مسدود نشده‌اند. آنگاه مردمی که تحت تأثیر سانسور قرار گرفته‌اند، از یک کلاینت (کارخواه) Snowflake که همراه با مرورگر Tor یا مرورگر پیازی ارائه می‌شود، استفاده می‌کنند، برای اینکه به شبکه Tor – با استفاده از رله‌های Snowflake به عنوان سرورهای پراکسی – دسترسی پیدا کنند. دسترسی به شبکه Tor می‌تواند به نوبه خود دسترسی به سایر سرویس‌های مسدود شده (مانند وب‌سایت‌های مسدود شده) را فراهم کند. یک گره Snowflake می‌تواند از طریق نصب کردن یک افزونه مرورگر، نصب کردن یک برنامه مستقل، یا مرورکردن یک صفحه وب با یک رله تعبیه شده Snowflake، ایجاد شود. آن گره هرگاه که مرورگر یا برنامه به اینترنت وصل می‌شود، اجرا می‌شود.
Tor درخواست‌های محتوا را از میان زنجیره‌ای از گره‌های رله Tor، شامل گره‌های Snowflake، عبور می‌دهد (مسیریابی پیازی). هر گره در زنجیره فقط آدرس‌های دو گره مجاور خود را می‌داند و نمی‌تواند هیچ‌کدام از داده‌های دیگری را که از آن عبور می‌کند، رمزگشایی نماید؛ که این موضوع، ردگیری و مسدودسازی ترافیک را بسیار دشوارتر می‌کند. یک اقدام متقابل عادّی این است که گره‌های Tor مسدود شوند؛ امّا تعداد و ذات تعویض پذیر گره‌های Snowflake کارِ شناسایی و مسدود سازی اتّصالات به این گره‌ها را دشوارتر می‌نماید.
Tor خودش در بعضی کشورها غیرقانونی است. همانند اینترنت، آن می‌تواند هرگونه محتوایی را انتقال دهد و برخی انواع از محتوا در برخی کشورها غیرقانونی هستند.
تاریخچه

Snowflake از سِرین (Serene) سرچشمه گرفت، یک نفوذگر و مهندس سابق Google و پیانوزن کنسرت. نام «دانه برف» به عنوان استعاره‌اش برای تعداد زیادی از پراکسی‌های کوتاه‌مدّت – در تناسب با "ICE Negotiation" – ابداع شد. سه برنامه‌نویس اوّلین نسخه را در ژانویه ۲۰۱۶ منتشر کردند. در سال ۲۰۱۹، آن به عنوان یک افزونه مرورگر برای FireFox و Chrome در دسترس قرار گرفت. آن می‌تواند روی مرورگرهای مشتق شده اعم از Brave و Microsoft Edge نیز اجرا شود.
عملکرد > فنّی

Snowflake از WebRTC استفاده می‌کند تا به مرورگرها اجازه دهد تا مستقیماً با یک نفر دیگر ارتباط برقرار کنند. نصب کردن یک افزونه مرورگر، یا باز نگه داشتن یک سربرگ به یک صفحه وب حاوی کد تعبیه شده درست، باعث می‌شود که مرورگر یک نفر به عنوان یک رله فعّالیّت کند. تعبیه کردن یک نشان Snowflake در یک تارنما به بازدید کنندگان اجازه می‌دهد تا مرورگرشان را تبدیل به یک رله کنند، دقیقاً همان‌طور که نصب کردن افزونه این امکان را می‌دهد، امّا با کلیک کردن یک دکمه روی تارنما در عوض نصب کردن نرم‌افزار. Snowflake نیز می‌تواند به عنوان یک برنامه مستقل در یک ظرف Docker اجرا شود.
عبور دادن ترافیک از رله، میزان استفاده پهنای باند میزبان گره را افزایش می‌دهد، که این موضوع ممکن است مشکلی باشد برای آنهایی که محدودیّت‌های پهنای باند در طرح‌های اینترنتی‌شان دارند. در عمل، میزبانی کردن یک گره به نظر نمی‌رسد که به‌طور قابل ملاحظه‌ای اتّصال اینترنتی یک نفر را کُند نماید یا در مرور وب اختلال ایجاد کند.
توضیحات فنّی مفصّل در GitLab منتشر شده‌اند.
عملکرد > پادکارها

پادکارهایی که گمان می‌شود که هم‌اکنون از سوی روسیه در حال استفاده علیه Snowflake می‌باشند، شامل اثرانگشت نگاری مرورگر میزبان‌های Snowflake و سپس مسدودسازی آنها می‌باشند. همچنین وسایل سانسور ممکن است Tor را نصب و استفاده کنند، آنگاه تمام آدرس‌های IP را که به عنوان سرورهای Snowflake پیشنهاد می‌شوند، مسدود نمایند. هردوی این شیوه‌ها دچار ضعف می‌شوند وقتی که تعداد بیشتری از سرورها وجود داشته باشند.
وسایل سانسور ممکن است تلاش کنند تا آدرس IP دلّال (broker) را مسدود نمایند. برای دورزدن این، کلاینت Snowflake دامنه صوری را به کار می‌گیرد. این باعث می‌شود که عملاً ناممکن باشد که وسیله سانسور یک تارنمای تنها را مسدود کند بدون اینکه همه تارنماهای دیگری را که روی سرویس ابری یکسانی میزبانی می‌شوند، مسدود نماید. گوگل و آمازون امثالی از چنین سرویس‌هایی هستند. آنها صدها هزار تارنما را میزبانی می‌کنند. مسدودسازی همه سرورهای یکی از این میزبان‌های کلان اثرات جانبی مخرّبی دارد. هرچند، ارائه‌دهنده ابری می‌تواند دامنه صوری را مسدود کند و اغلب این کار را با جدیّت انجام می‌دهد.
اگر اتّصالات خارجی از سوی دیتاسنترها اجازه داده شوند، امّا سرویس‌های سیّار و خانگی به اتّصالات محلّی محدود شوند، آنگاه پل‌های Tor ممکن است به طرز مخفیانه و غیرقانونی‌ای در دیتاسنترهای محلّی راه‌اندازی شوند. این موضوع خطرات واضحی دارد.
وقتی که یک کشور دسترسی به اتّصالات اینترنتی خارجی را از همه جهت می‌بندد – اساساً کشور را از اینترنت جهانی قطع می‌کند – آنگاه Snowflake بی‌فایده می‌شود. این عمل مکرّراً در ایران و برخی کشورهای دیگر انجام شده‌است؛ آن، هرچند، برای کسب و کارها بد است (در ایران در سال ۲۰۲۲، هزینه‌اش ۳۷ میلیون دلار ایالات متّحده در یک روز تخمین زده شد)، بنابراین آن عمل معمولاً فقط برای مدّت‌های کوتاه صورت می‌گیرد. وقتی که اینترنت کلّاً بسته می‌شود، شبکه‌های ad hoc گوشی‌های هوشمند نظیر-به-نظیر استفاده شده‌اند، که تماماً جایگزین زیرساخت اینترنتی مرسوم می‌شوند؛ Tor می‌تواند روی چنین شبکه‌هایی استفاده شود (Briar (نرم‌افزار) را ببینید).
مقایسه با VPNها

یک پراکسی ساده، مانند یک شبکه خصوصی مجازی (VPN)، فقط یک رله تنها دارد. این بدین معناست که آدرس سرور VPN لازم است تا برای هر کاربری شناخته شود؛ که این موضوع کار را برای مسدودسازی VPN آسان‌تر می‌کند. برای نمونه، در آغاز اکتبر ۲۰۲۲، در طول اختلالات اینترنت مربوط به خیزش ۱۴۰۱ ایران، VPNها در ایران هرچند دقیقه یکبار دچار قطع اتّصال می‌شدند. خود VPN نیز می‌داند که کدام کاربران نهایی به کدام صفحات وب درخواست دادند، که این موضوع به VPNها اجازه می‌دهد تا در نظارت شرکت کنند. در برخی کشورها مانند ایران، VPNها غیرقانونی هستند و ممکن است زیر نظر دولت باشند.
کاربردها

Snowflake رسید تا به‌طور وسیعی به‌طور آنلاین در اوّلین هفته اکتبر ۲۰۲۲ مورد بحث قرار گیرد، به عنوان راهی برای مقابله با محدودیّت‌های اینترنتی در ایران در طول خیزش ۱۴۰۱ ایران؛ و یک راهنما به زبان فارسی عرضه شد.
در سال ۲۰۲۲، دولت روسیه تلاش‌هایش را افزایش داد تا دسترسی به Tor را از طریق روش‌های فنّی و سیاسی مسدود کند و شبکه Tor یک افزایشی را در ترافیک از سوی روسیه با استفاده از Snowflake گزارش کرد.
Snowflake با شبکه Tor یکپارچه شده‌است. از سال ۲۰۲۲ به بعد، استفاده از شبکه Tor دارد در روسیه، بلاروس و ایران متداول‌تر می‌شود، همان‌طور که سانسور اینترنت در این کشورها شدیدتر شده‌است. آن همچنین توسّط مجرمانی که در محتوای مستهجن کودکان، تجارت مواد مخدّر، تروریسم و پولشویی شرکت داشته‌اند، استفاده می‌شود.
کاربر نهایی یک سرور Snowflake را از سرور دلّال (broker) درخواست می‌کند.
دلّال یک سرور Snowflake را که در دسترس است، پیدا می‌کند.
دلّال به کاربر نهایی پاسخ می‌دهد.
کاربر نهایی با سرور Snowflake تماس می‌گیرد، با یک اتّصال نظیر-به-نظیر مستقیم.
درخواستِ داده از میان شبکه Tor به سوی سرور مقصد (برای نمونه، تارنمایی که کاربر نهایی دارد در آن گشت و گذار می‌کند) عبور داده می‌شود.
ایستگاه متروی سبلان

ایستگاه متروی سبلان، یکی از ایستگاه‌های متروی تهران است که در چهار راه نظام آباد تهران منطقه ۸ و ۷ (مابین خیابان‌های سبلان شمالی و سبلان جنوبی) واقع شده است. این ایستگاه در خط دو مترو تهران قرار دارد.
خطوط حمل و نقل عمومی

از خطوط اتوبوسرانی عبوری از مجاور این ایستگاه خطوط ذیل می‌باشد:
خط اتوبوس ۲۱۱ از خیابان معلم به میدان بهارستان در مسیر خیابان معلم -گوهری- خ. قدوسی- سبلان شمالی- متروی سبلان - خیابان شهید مدنی- خ. خواجه نصیر- خ شهید نامجو- خ انقلاب - دوربرگردان پل روشندلان - خ انقلاب- خ بهارستان - م. بهارستان
خط ۲۱۲ از پایانه شهید بهشتی به میدان شهناز در مسیر خیابان مفتح - خ. مطهری - خ. معلم - خ. گوهری - خ. قدوسی - سبلان شمالی - متروی سبلان - خ. سبلان جنوبی- خ. دماوند
خط اتوبوس ۳۱۲ از میدان قیام به میدان رسالت در مسیر جنب پارک کوثر-م قیام-خ مولوی-خ سیروس-سید رضی-خ مردم-ژاله-خ بهارستان-م ابن سینا-انقلاب- خیابان شهید مدنی- متروی سبلان - ادامه خیابان مدنی - جانبازان شرقی-م هلال احمر-خ جانبازان-خ مدنی- م رسالت
مور (موسیقی)

مور شکلی از موسیقی آوازی و از نواهای کهن اقوام لک  و لر   در استان‌های لرستان، کردستان، ایلام و کرمانشاه است که البته در مناطق لک نشین رواج بیشتری دارد. مور بدون همراهی ساز اجرا می‌شود. واژۀ مور به معنای مویه است. این نوای باستانی، که با آوایی حزین و غمناک، و بدون ضرب آهنگ، فقط در قالب یک بیت به مناسبت مرگ عزیز از دست رفته خوانده می‌شود، پیشینه‌ای بس کهن دارد.
آداب و رسوم

اجرای موسیقی مور بخشی از آداب و رسوم خاص مردم لک در مراسم سوگواری و عزاداری است. ایشان در عزای عزیزانشان نوایی دلتنگی با آواز حزین و غمناک سر میدهند، این آواز را، که بدون ضرب آهنگ و در قالب تک بیتی خوانده میشود، به زبان لکی مور می‌گویند. در زمان عزاداری معمولاً زنی به نام «سرخوشی وش» با خواندن ابیاتی از مور گروه مرثیه‌خوانی را رهبری می‌کند و دیگر زنان به همراه او بقیه شعری را در مدح متوفی می‌خوانند.
هر تک بیتی از ابیات "مور" را به زبان لکی کلیمه می‌گویند، کلیمه‌ها که حکایت‌کنندۀ احساسات غم‌انگیز است با لحنی سوزناک به شرح درد و رنج می‌پردازد. همچنین مور در مناطق کردنشین کرمانشاه و ایلام نیز خوانده می‌شود.
وجه تسمیه

کلمه مور در اوستایی «مئور» و در پهلوی اشکانی «مئوزک» و در پهلوی ساسانی «مویک» و به زبان فارسی دری «مویه» نامیده می‌شود.
جایگاه مردان در مور

(مرثیه سرایی‌های لکی)
کلیمه‌های مور، بیشتر به وصف دلاوری، شجاعت، جوانمردی، تیراندازی، و مهمان‌نوازی مردان می‌پردازد و یا موقعیت اجتماعی-اقتصادی متوفی را بیان می‌کند. گاهی در عزاداری‌هایی که برای پیشوایان دینی و بزرگان قوم یا جوانان غیور و شجاع برپا میشود، موسیقی «چمریونه/چمریانه» می‌نوازند با نواختن موسیقی «چمری» حال و هوای دیگری ایجاد می‌شود و ناظران عمق غم و اندوه و درد فقدان عزیزان را بیشتر حس می‌کنند.
نمونه‌ای از ابیات مرثیه لکی

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| حِفه مجلس بی تو بنیشن |  | دَم دَم اخه سرد بی تو بِکیشن |
معنی:حیف است که بی حضور تو جلسه ای تشکیل شود و اهل مجلس در نبود تو پی در پی آه از نهادشان بر آید.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| نِمِم کی دیه ملا و مردن |  | دس قلم زرین، قرآن و گَردَن |
معنی:کسی باور ندارد عالمی که قلم شیوا دارد و با قرآن مانوس است بمیرد.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| فِدای دویخون دویر ژ یونَت بام |  | وِ سینی سرپوش حاکِمونَت بام |
معنی:فدای مهمان خانه دور از خانه ات و پذیرایی شاهانه ات شو که هرگز فراموش نخواهد شد.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| تک دا و ستوین لامردانهَ و |  | چی نویر مَرشیا وه مهمانَ وه |
معنی:به ستون سیاه چادر تکیه داد و چونان چشمه نور بزم مهمان را بر می افروخت
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| کی دیه سردار وِژ بچو وَه جنگ |  | ترسم بِکشنی سِپا بوتی لَنگ |
معنی:چه کسی باور می کند که سردار خود به مصاف دشمن برود؟ میترسم او را هدف قرار دهند و سپاهش لنگ بماند
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| سَردارِ سنگین سَردِل جِمِنِم |  | باوِی ژار فقیر، زوردار رِمِنم |
معنی:سردار سنگین و باوقاری که قوت دلمان بود، پدر و حامی بیچارگان و مستمندان و شکست دهنده زورداران بود
اشتراکات و دیگر نظریات

هوره نیز یکی از گونه‌های آوازی کردی در قالب مویه است که علاوه بر کرمانشاه و ایلام و کردستان، در لرستان نیز کاربرد دارد. هوره را یکی از زیباترین مقام‌های آوازی کردی می‌دانند که دارای قدمت بسیاری است و درمراسم عزاداری و سوگ‌ها و ماتم‌ها و عزاداری‌ها و اتفاقات حماسی کاربرد دارد. مور نیز یکی از گونه های آوازی باستانی است که به هوره شبیه است که بر علاوه بر استان‌های ایلام، کرمانشاه و کردستان، در لرستان و مناطق لک‌نشین رواج بیشتری دارد. فصلنامه ماهور معتقد است مور زیر مجموعه آواز هوره است اما در هیچ کدام از منابع معتبری که به پدیدهٔ مور پرداخته اند به چنین تقسیم بندی اشاره نشده است. مور بدون همراهی ساز اجرا می‌شود. واژهٔ مور به معنای مویه است. این نوای باستانی، که با آوایی حزین و غمناک، و بدون ضرب آهنگ، فقط در قالب یک بیت (دو مصرعی) به مناسبت مرگ عزیز از دست رفته خوانده می‌شود، پیشینه‌ای بس کهن دارد. البته یکی ـ دو نوعِ آن در میان لک‌ها کاربردِ غیرسوگواری هم دارد.
حزب وحدت اسلامی افغانستان

| حزب وحدت اسلامی افغانستان | حزب وحدت اسلامی افغانستان |
| --- | --- |
رهبر: عبدالعلی مزاری
بنیان‌گذار: عبدالعلی مزاری
بنیان‌گذاری: ۱۹۸۹ ۱۳۶۸
پیشین: هشت تهران
ستاد: کابل، افغانستان
مرام سیاسی: دفاع از حقوق هزاره‌ها برتری دموکراسی بر سایر روش‌های سیاسی حمایت از اقتصاد بازار آزاد اسلام به عنوان منبع قانون افغانستان
وبگاه: وبگاه
سیاست در افغانستان حزب‌ها انتخابات: سیاست در افغانستان حزب‌ها انتخابات
نقشه افغانستان در سال ۱۳۶۸. زرد: در کنترل حزب وحدت
نقشه افغانستان در سال ۱۳۷۱. زرد: در کنترل حزب وحدت
کابل در سال ۱۳۷۱. مناطق زرد رنگ بر روی نقشه در کنترل حزب وحدت
حزب وحدت اسلامی افغانستان با عنوان اختصاری حزب وحدت یکی از حزب‌های سیاسی در افغانستان است که اکثریت اعضا و حامیان آن را هزاره‌ها تشکیل می‌دهد. به غیر از هزاره‌ها، اقوام دیگر مانند قزلباش‌ها و تاجیک‌ها نیز در این حزب عضویت دارند. این حزب با اتحاد ۸ گروه، حزب و یا سازمان در سال ۱۳۶۸ تشکیل شد. مانند اکثر احزاب مهم سیاسی معاصر افغانستان، حزب وحدت ریشه در دوره آشفته جنبش‌های مقاومت ضد شوروی دهه ۱۹۸۰ افغانستان دارد. تجددگرایی اسلامی ایدئولوژی اصلی اکثر رهبران آن بود اما این حزب به‌تدریج به‌سمت پایگاه پشتیبانی قومی مردم هزاره گرایش پیدا کرد و ابزار اصلی خواسته‌ها و آرزوهای سیاسی جامعهٔ هزاره شد. در جریان جنگ داخلی افغانستان این حزب به‌عنوان بازیگر موفقی در افغانستان ظاهر شد و توانست با پشتیبانی مداوم از هزاره‌ها، سرمایه سیاسی قابل توجهی را در جامعه هزاره‌های افغانستان جمع‌آوری کند.
افراد معروف این حزب پیش از انشعابات عبدالعلی مزاری، کریم خلیلی، سید علی بهشتی، محمد محقق، محمد اکبری، قربان علی عرفانی، صادقی نیلی، سید عبدالحمید سجادی، میرحسین صادقی پروانی و سید محمد امین سجادی بودند.
ساختار

همان‌طور که از نام وحدت پیداست، هدف اصلی حزب متحد کردن همه سازمان‌های مجاهدین شیعه تحت یک رهبری سیاسی واحد بود که در پاسخ به یک اصرار قوی برای اتحاد در میان رهبران هزاره و همچنین مردم عادی تشکیل گردید.
این حزب در سلسله مراتب سازمانی خود شامل ساختارهای کلیدی زیر بود:
شورای عالی نظارت: شامل شخصیت‌های عالی‌رتبه مذهبی و کارشناسان می‌شد. شورا در نقش نظارتی خود وظیفه نظارت بر تمامی سطوح حزب را بر عهده داشت و به عنوان بالاترین مکانیسم رهبری و کنترل بر کلیه فعالیت‌ها و سیاست‌های حزب عمل می‌کرد.
شورای مرکزی: ارگان بعدی و مهم درون حزب بود و قدرتمندترین مرجع مشورتی و تصمیم‌گیری حزب به‌شمار می‌رفت. به دلیل اهمیت بالای این بخش اعضای آن به شکلی چشمگیر گسترش یافت. اولین کنگره حزب در سپتامبر ۱۹۹۱ از رهبری حزب خواست تا ادغام سایر گروه‌ها و شخصیت‌های شیعه را در حزب تسهیل کند. به این ترتیب اعضای ابتدایی آن از ۳۶ عضو به ۸۰ عضو رسید. با تداوم این سیاست حزب موفق شد تا گروه‌های سیاسی هزاره را که قبلاً از هم متلاشی و متخاصم بودند، کنار هم نگه دارد. همچنین تصمیم گرفته شد که شوراهای مرکزی و نظارت در صورت نیاز گسترش یابند.
منشور وحدت: این منشور اقدام به ایجاد شوراهای ولایتی و ولسوالی کرد که به کمیته‌های مربوطه شان در مقر مرکزی در بامیان گزارش می‌دادند.
حزب جدید برای آینده سیاسی هزاره‌ها امیدوارتر بود و فشار برای پیوستن به آن چنان قوی بود که نمی‌توان در برابر آن مقاومت کرد. هسته اصلی حزب عمدتاً به دلیل اینکه در منطقه امن مرکزی، بامیان واقع شده‌بود، می‌توانست به‌خوبی در برابر فشار و حملات پایتخت مقاومت کند.
ایدئولوژی

از نظر ایدئولوژیک، حزب وحدت خواستار یک وضعیت مساوی برای فقه شیعه در کنار مکتب حنفی بود. این حزب خواستار تلاش‌های بیشتر برای ادغام سایر گروه‌های شیعه واقعی در حزب و همبستگی با همه سازمان‌های اسلامی اهل سنت بود. حزب وحدت را می‌توان دارای گشایش و فراگیری استثنایی در جامعه محافظه کار مانند افغانستان، پیشرو دانست. حزب وحدت تنها حزب در میان احزاب سیاسی افغانستان بود که در یک حرکت استثنایی، ده عضو زن را در شورای مرکزی خود گنجاند. یک کمیته کامل را برای امور زنان اختصاص داد و ریاست آن را یک زن هزاره تحصیل کرده دانشگاهی بر عهده داشت.
اما به تدریج حزب به سمت پایگاه حمایت قومی خود متمایل شد. تحولات سیاسی بعدی در کابل مشکلات ایجاد حکومت اسلامی در کشور را آشکار کرد. با سقوط رژیم کمونیستی در کابل و شکست در تشکیل حکومت اسلامی، جناح‌های متخاصم به پایگاه‌های حمایت قومی و منطقه‌ای خود روی آوردند. در حالی که اسلام‌گرایی ایدئولوژی رسمی اعلام شده اکثر گروه‌ها باقی ماند، مطالبات قومی و جنگ قدرت به عنوان منابع اصلی بسیج سیاسی ظاهر شد. رهبران حزب وحدت در تلاش برای ایجاد تعادل بین قومیت و مذهب بودند. میل شدید برای اتحاد هزاره‌ها نیروی محرکه اصلی حزب به‌شمار می‌رفت. در واقع، از نظر ایدئولوژیک، ترکیب ناسیونالیسم قومی و اسلام‌گرایی به‌طور فزاینده‌ای به ایدئولوژی وحدت تبدیل شد، گفتمانی قومی که تحت سلطه و بیان یک زبان اسلامی است.
عبدالعلی مزاری، دبیرکل حزب وحدت، عامل اصلی تبدیل صریح حزب به سکوی حقوق و مطالبات سیاسی هزاره‌ها بود. هنگامی که در سال ۱۹۹۲ به کابل رسید، درهای حزب را بیشتر به روی هزاره‌ها با هر زمینه اجتماعی و ایدئولوژیکی باز کرد. گروهی از چپ‌های سابق و بوروکرات‌های دولتی به حلقه درونی رهبری حزب پیوستند. این یک آزمون واقعی برای تحمل سیاسی بخش محافظه کارتر روحانیت بود. در حالی که حزب برای متحد کردن سازمان‌های عمدتاً اسلام‌گرا و روحانی ایجاد شد، در کابل با گروه‌هایی از هزاره‌های تحصیل‌کرده بسیار بزرگ‌تر از آنچه در ولایات بود، روبرو شد. این‌ها نیز عمدتاً چپ و نسبتاً خوب سازماندهی شده بودند. این سؤال که آیا حزب باید قشر تحصیل‌کرده جدید را بپذیرد، رهبری حزب را از هم جدا کرد. علما به دانش و تجربیات این هزاره‌های تحصیلکرده نیاز داشتند تا به حزب کمک کنند تا خود را با یک محیط سیاسی شهری تطبیق دهند. حزب از کمبود مزمن اعضایی که از آموزش مدرن بهره برده بودند رنج می‌برد. علاوه بر این، بیشتر روحانیون با سیاست کابل آشنایی چندانی نداشتند. بیشتر آنها در مراکز مذهبی ایران و عراق تحصیل کرده و عمدتاً در روستاهای هزاره جات به سیاست پرداخته بودند.
سرانجام، تعدادی از چهره‌های کلیدی شورای مرکزی با گنجاندن تحصیل کرده‌های کابل در حزب مخالف بودند و آنها را کمونیست‌های بی خدا می‌دانستند. در حالی که هیچ‌یک از چپ‌های سابق هیچ مقامی در رهبری حزب نداشتند، اما تقویت روابط آنها با عبدالعلی مزاری، و نفوذ آنها بر آن، خشم بخش‌های محافظه‌کار حزب را برانگیخت. برجسته‌ترین فرد در این زمینه محمد اکبری بود که پیوسته با اتحاد وحدت با گروه‌های غیر جهادی مانند جنبش ملی جنرال دوستم و چپ‌های هزاره مخالف بود. از سوی دیگر، چپ‌ها به دنبال پست رسمی در صفوف حزب نبودند. آنها بیشتر به فکر تأمین امنیت شخصی خود و پرهیز از آزار و اذیت مجاهدین بودند.
پس از طالبان

این حزب در تاریخ خود سه شکست بزرگ را متحمل شد. اولین شکست با سقوط آن در کابل و کشته شدن مزاری به دست طالبان در ماه مارس ۱۹۹۵ بود. این شهر دومین مرکز مهم ائتلاف شمالی پس از سقوط کابل بود و همچنین دارای تمرکز عمده نیروهای وحدت و هزاره‌های غیرنظامی بود. حزب وحدت در سال ۱۹۹۷ نقش کلیدی در دفع حمله طالبان به شهر داشت و این بار بار خشم طالبان را متحمل می‌شد. هزاران هزاره قتل‌عام یا زندانی شدند. ثالثاً، طی چند هفته طالبان بامیان، مقر جدید حزب را در یک حرکت چشمگیر دیگر تصرف کردند. این پایان حیات سیاسی حزب وحدت به عنوان یک سازمان سیاسی منسجم بود. سقوط این دو شهر بسیار بیشتر از شکست‌های نظامی بود. تقریباً تمام مناطق تحت کنترل آن به تصرف طالبان درآمد. کادرهای سیاسی و نظامی آن به کشورهای همسایه گریختند. خلیلی به ایران رفت. از میان رهبران ارشد، تنها محقق پس از مدت کوتاهی در ایران به سرعت به افغانستان بازگشت و جبهه مقاومت را در ولسوالی بلخاب سرپل سازمان داد. حزب وحدت پس از سقوط مزارشریف و بامیان به دست طالبان، به دلیل تلفات زیاد در صفوف خود و در سطوح رهبری، هرگز موفق نشد.