stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
گیرنده ۵ آ سروتونین
برای مطالعهٔ بیشتر

Raymond JR, Mukhin YV, Gelasco A, Turner J, Collinsworth G, Gettys TW, Grewal JS, Garnovskaya MN (2002). "Multiplicity of mechanisms of serotonin receptor signal transduction". Pharmacology & Therapeutics. 92 (2–3): 179–212. doi:10.1016/S0163-7258(01)00169-3. PMID 11916537.
Thomas DR (Sep 2006). "5-ht5A receptors as a therapeutic target". Pharmacology & Therapeutics. 111 (3): 707–14. doi:10.1016/j.pharmthera.2005.12.006. PMID 16516972.
Rees S, den Daas I, Foord S, Goodson S, Bull D, Kilpatrick G, Lee M (Dec 1994). "Cloning and characterisation of the human 5-HT5A serotonin receptor". FEBS Letters. 355 (3): 242–6. doi:10.1016/0014-5793(94)01209-1. PMID 7988681. S2CID 36425845.
Schanen NC, Scherer SW, Tsui LC, Francke U (1997). "Assignment of the 5-hydroxytryptamine (serotonin) receptor 5A gene (HTR5A) to human chromosome band 7q36.1". Cytogenetics and Cell Genetics. 72 (2–3): 187–8. doi:10.1159/000134184. hdl:10722/42533. PMID 8978771.
Sanger Centre, The; Washington University Genome Sequencing Cente, The (Nov 1998). "Toward a complete human genome sequence". Genome Research. 8 (11): 1097–108. doi:10.1101/gr.8.11.1097. PMID 9847074.
Francken BJ, Josson K, Lijnen P, Jurzak M, Luyten WH, Leysen JE (May 2000). "Human 5-hydroxytryptamine(5A) receptors activate coexpressed G(i) and G(o) proteins in Spodoptera frugiperda 9 cells". Molecular Pharmacology. 57 (5): 1034–44. PMID 10779389.
Marazziti D, Ori M, Nardini M, Rossi A, Nardi I, Cassano GB (2001). "mRNA expression of serotonin receptors of type 2C and 5A in human resting lymphocytes". Neuropsychobiology. 43 (3): 123–6. doi:10.1159/000054878. PMID 11287788. S2CID 20724896.
Iwata N, Ozaki N, Inada T, Goldman D (Mar 2001). "Association of a 5-HT(5A) receptor polymorphism, Pro15Ser, to schizophrenia". Molecular Psychiatry. 6 (2): 217–9. doi:10.1038/sj.mp.4000829. PMID 11317225.
Grailhe R, Grabtree GW, Hen R (Apr 2001). "Human 5-HT(5) receptors: the 5-HT(5A) receptor is functional but the 5-HT(5B) receptor was lost during mammalian evolution". European Journal of Pharmacology. 418 (3): 157–67. doi:10.1016/S0014-2999(01)00933-5. PMID 11343685.
Noda M, Yasuda S, Okada M, Higashida H, Shimada A, Iwata N, Ozaki N, Nishikawa K, Shirasawa S, Uchida M, Aoki S, Wada K (Jan 2003). "Recombinant human serotonin 5A receptors stably expressed in C6 glioma cells couple to multiple signal transduction pathways". Journal of Neurochemistry. 84 (2): 222–32. doi:10.1046/j.1471-4159.2003.01518.x. PMID 12558985. S2CID 7364018.
Khorana N, Smith C, Herrick-Davis K, Purohit A, Teitler M, Grella B, Dukat M, Glennon RA (Aug 2003). "Binding of tetrahydrocarboline derivatives at human 5-HT5A receptors". Journal of Medicinal Chemistry. 46 (18): 3930–7. doi:10.1021/jm030080s. PMID 12930153.
Dietz BM, Mahady GB, Pauli GF, Farnsworth NR (Aug 2005). "Valerian extract and valerenic acid are partial agonists of the 5-HT5a receptor in vitro". Brain Research. Molecular Brain Research. 138 (2): 191–7. doi:10.1016/j.molbrainres.2005.04.009. PMC 5805132. PMID 15921820.
گیرنده ۱ دی سروتونین

گیرنده ۱ دی سروتونین (انگلیسی: 5-HT1D receptor) یک گیرنده سروتونین است که در انسان توسط ژن «HTR1D» کُدگذاری می‌شود. این گیرنده در دستگاه عصبی مرکزی موجود است و در جنبش، اضطراب و انقباض عروق مغزی نقش دارد.
پراکندگی بافتی

این گیرنده در مقادیر اندک در عقده‌های قاعده‌ای (گلوبوس پالیدوس، توده سیاه، هسته دم‌دار و پوتامن)، هیپوتالاموس و قشر مغز یافت می‌شود.
ساختار

این پروتئین در واقع یک گیرنده جفت‌شونده با پروتئین جی است و ژن سازندهٔ آن بر روی بازوی کوتاهِ کروموزوم ۱ واقع شده‌است.
آگونیست‌ها و آنتاگونیست‌ها > برخی آگونیستها

سوماتریپتان (منقبض‌کنندهٔ عروقی در میگرن)
۵-(تی-بوتیل)-ان-متیل‌تریپتامین
آگونیست‌ها و آنتاگونیست‌ها > برخی آنتاگونیست‌ها

زیپراسیدون (آنتی‌سایکوتیک آتیپیک)
متیتپین (داروهای ضدروان‌پریشی)
یوهمبین (هوس‌افزا)
ارگوتامین (منقبض‌کنندهٔ عروقی در میگرن)
وُرتیوکستین (داروی ضدافسردگی)
برای مطالعهٔ بیشتر

Hamblin MW, Metcalf MA, McGuffin RW, Karpells S (Apr 1992). "Molecular cloning and functional characterization of a human 5-HT1B serotonin receptor: a homologue of the rat 5-HT1B receptor with 5-HT1D-like pharmacological specificity". Biochemical and Biophysical Research Communications. 184 (2): 752–9. doi:10.1016/0006-291X(92)90654-4. PMID 1315531.
Weinshank RL, Zgombick JM, Macchi MJ, Branchek TA, Hartig PR (Apr 1992). "Human serotonin 1D receptor is encoded by a subfamily of two distinct genes: 5-HT1D alpha and 5-HT1D beta". Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America. 89 (8): 3630–4. doi:10.1073/pnas.89.8.3630. PMC 48922. PMID 1565658.
Hamblin MW, Metcalf MA (Aug 1991). "Primary structure and functional characterization of a human 5-HT1D-type serotonin receptor". Molecular Pharmacology. 40 (2): 143–8. PMID 1652050.
Libert F, Passage E, Parmentier M, Simons MJ, Vassart G, Mattei MG (Sep 1991). "Chromosomal mapping of A1 and A2 adenosine receptors, VIP receptor, and a new subtype of serotonin receptor". Genomics. 11 (1): 225–7. doi:10.1016/0888-7543(91)90125-X. PMID 1662665.
Libert F, Parmentier M, Lefort A, Dinsart C, Van Sande J, Maenhaut C, Simons MJ, Dumont JE, Vassart G (May 1989). "Selective amplification and cloning of four new members of the G protein-coupled receptor family". Science. 244 (4904): 569–72. doi:10.1126/science.2541503. PMID 2541503.
Cargill M, Altshuler D, Ireland J, Sklar P, Ardlie K, Patil N, Shaw N, Lane CR, Lim EP, Kalyanaraman N, Nemesh J, Ziaugra L, Friedland L, Rolfe A, Warrington J, Lipshutz R, Daley GQ, Lander ES (Jul 1999). "Characterization of single-nucleotide polymorphisms in coding regions of human genes". Nature Genetics. 22 (3): 231–8. doi:10.1038/10290. PMID 10391209. S2CID 195213008.
Salim K, Fenton T, Bacha J, Urien-Rodriguez H, Bonnert T, Skynner HA, Watts E, Kerby J, Heald A, Beer M, McAllister G, Guest PC (May 2002). "Oligomerization of G-protein-coupled receptors shown by selective co-immunoprecipitation". The Journal of Biological Chemistry. 277 (18): 15482–5. doi:10.1074/jbc.M201539200. PMID 11854302.
Bergen AW, van den Bree MB, Yeager M, Welch R, Ganjei JK, Haque K, Bacanu S, Berrettini WH, Grice DE, Goldman D, Bulik CM, Klump K, Fichter M, Halmi K, Kaplan A, Strober M, Treasure J, Woodside B, Kaye WH (Apr 2003). "Candidate genes for anorexia nervosa in the 1p33-36 linkage region: serotonin 1D and delta opioid receptor loci exhibit significant association to anorexia nervosa". Molecular Psychiatry. 8 (4): 397–406. doi:10.1038/sj.mp.4001318. PMID 12740597. S2CID 22413624.
Li J, Zhang X, Wang Y, Zhou R, Zhang H, Yang L, Wang B, Faraone SV (Dec 2006). "The serotonin 5-HT1D receptor gene and attention-deficit hyperactivity disorder in Chinese Han subjects". American Journal of Medical Genetics Part B. 141B (8): 874–6. doi:10.1002/ajmg.b.30364. PMID 17099886. S2CID 36543598.
ژاک فرسکو

| ژاک فرسکو | ژاک فرسکو |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۳ مارس ۱۹۱۶ منهتن، ایالت نیویورک، ایالات متحده
درگذشت: ۱۸ مهٔ ۲۰۱۷ (۱۰۱ سال) سبرینگ، فلوریدا، ایالات متحده
علت مرگ: عوارض پارکینسون
پیشه(ها): آینده‌گر، مهندسی اجتماعی، مهندسی سازه،  architectural designer، مهندسی صنایع، پدیدآور،
شناخته‌شده برای: The Venus Project, resource-based economy ideas.
آثار برجسته: Looking Forward (۱۹۶۹)، The Best That Money Can't Buy (۲۰۰۲)
وبگاه: www.thevenusproject.com
ژاک فرسکو (به انگلیسی: Jacque Fresco) (زاده ۱۳ مارس ۱۹۱۶ – درگذشته ۱۸ مه ۲۰۱۷)، یک طراح سازه خودآموخته، فیلسوف علم، طراح مفهومی، آموزش‌دهنده و آینده‌گر بود. علایق وی به چندین رشته علمی، از جمله فلسفه، علم و مهندسی گسترده می‌شود. وی با سخنرانی‌ها و مقالات بسیاری ایده‌های خود را طرح و از آن‌ها دفاع می‌کند. این ایده‌ها بازه‌ای از شهرهای پایدار، کارایی انرژی، مدیریت منابع طبیعی، فناوری سایبری‌شده و نقش علم در جامعه را شامل می‌شوند.
وی همراه با همکارش، رکسان مدوز (Roxanne Meadows)، بنیان‌گذار و مدیر ارشد پروژه ونوس هستند. فرسکو و پروژه ونوس با سه فیلم مستند
طراحی آینده
،روح زمانه: الحاقیه
روح زمانه: حرکت به جلو
به فرهنگ معاصر شناسانده شدند.
ژاک فرسکو ۱۸ مه ۲۰۱۷ در سن ۱۰۱ سالگی درگذشت.
مسیر شغلی

شرکت هوایی داگلاس - وی به عنوان اولین شغل و پس از نمایش طراحی‌های ابتکاریش از هواپیماهای جدید، به شرکت Douglas Aircraft Company پیوست. وی در سال ۱۹۳۹ میلادی شرکت داگلاس را ترک و به هاوایی رفت. وی اظهار می‌کند که زندگی بین مردم بومی هاوایی، به وی کمک کرده که نسبی‌گرایی فرهنگی و انعطاف ارزش‌های انسانی را بهتر درک کند.
نیروی هوایی - در سال ۱۹۴۲ میلادی فرسکو به نیروی هوایی ارتش ایالات متحده آمریکا پیوست و مسئولی طراحی فنی در بخش «رایت» شد.
گرایش خانه‌سازی - در دهه ۱۹۴۰ میلادی وی به استخدام ارل مونتز و مایکل شور (انگلیسی: Michael Shore) درآمد تا خانه‌هایی کم‌هزینه با سبکی نوین طراحی کند. نتیجه این پروژه خانه‌ای به مساحت تقریبی ۸۴ متر مربع، به‌تمامی از آلومینیوم و شیشه و با ۱۲ فرم مختلف شده که Trend Home نام گرفت.
فناوری سه‌بعدی - در سال ۱۹۴۹ میلادی از سوی دو تهیه‌کننده هالیوودی پروژه‌ای برای نمایش تصاویر سه‌بعدی بدون نیاز به عینک سه‌بعدی به او سپرده شد. محصول به دست آمده که Novel نام گرفت، به‌نسبت ارزان بود ولی نیازمند ایجاد تغییراتی در سیستم‌های پروجکشن آن زمان بود.
آزمایشگاه‌های پژوهش‌های علمی - در اواخر دهه ۱۹۴۰ و اوایل دهه ۱۰۵۰ میلادی وی سرپرستی Scientific Research Laboratories را در لوس آنجلس به عهده داشت و به عنوان مخترع و مشاور علمی فعالیت می‌کرد.
سینمای علمی‌تخیلی - فرسکو در زمانی که ساکن لوس آنجلس بود، علاوه بر فعالیت‌های جاری، طراحی مدل‌هایی برای چند اثر سینمایی و تلویزیونی علمی‌تخیلی را نیز انجام داد؛ از جمله سری تلویزیونی حلقه دور ماه که بعدها به فیلم پروژه پایگاه ماه تبدیل شد، فیلم جانوری با یک میلیون چشم و همچنان فیلم مستند کاندیدای جایزه اسکار به نام چشم عریان.
میانسالی

مشاور روان‌شناختی - فرسکو در سال ۱۹۵۵ میلادی به فلوریدا نقل مکان و برای مدت کوتاهی روی یک قایق زندگی کرد و به کار مشاورت روان‌شناختی پرداخت و این کار تا زمانی ادامه داد که «انجمن روان‌شناسان آمریکا» (American Psychological Association) کسانی را که بدون داشتن مدرک معتبر، به چنین کاری مبادرت می‌کردند، تحت تعقیب قرار داد. به خاطر دانش بسیارش در این زمینه، بارها در سخنرانی‌هایش وی را با لقب «دکتر» خطاب کرده‌اند، در صورتی که وی از هیچ مدرک دانشگاهی‌ای در این زمینه برخوردار نبوده‌است.
پروژه آمریکانا - از اواسط دهه ۱۹۵۰ تا انتهای ۱۹۶۰ میلادی، وی به پروژه‌ای که نامش را Project Amricana گذاشته بود، پرداخت. این پروژه مربوط می‌شد به یک طرح ده‌ساله برای تغییر اجتماعی ایالات متحده آمریکا. طرح وی شامل شهری می‌شد که بنا بود کاملاً توسط ماشین‌ها و ماشین‌هایی که به ماشین‌های دیگر دستور می‌دهند، اداره شود. وی آن را شهر متفکر در عصر ارتباط ماشین با ماشین می‌دانست.
خودرو ۳۲ تکه - وی هم‌زمان با کار روی «پروژه آمریکانا» به کار روی طرح‌های دیگری نیز، در همین رابطه، مشغول بود. از جمله این طرح‌ها می‌توان به خودرویی سه‌چرخ اشاره کرد که تنها ۳۲ قطعه متحرک داشت و با نام ۳۲ Part Car شناخته می‌شد.
نگاهی به پیش - وی در سال ۱۹۶۹ میلادی، همرا با کن کیز (به انگلیسی: Ken Keyes) کتابی به نام Looking Forward در مورد وی و طرح‌هایش منتشر کرد. در نیمه اول کتاب وی به مشکلات برخاسته از شیوه تفکر و رفتار فعلی بشر و ضرورت تغییر این رویکرد پرداخته بود. نیمه دوم این کتاب نیز به تفکرات و آینده‌نگری‌های فناوریک دو شخصیت تخیلی به نام‌های «اسکات» و «هلا» (به انگلیسی: Scott and Hella) می‌پردازد که جامعه‌ای کاملاً مبتنی بر سایبرنتیک را به تصویر می‌کشند.
شرکت Sociocyberneering - ایده‌های فرسکو در «پروژه آمریکانا» نهایتاً به تأسیس سازمان غیرانتفاعی و غیرسیاسی Sociocyberneering Inc. در سال ۱۹۷۱ میلادی انجامید. از طریق این سازمان وی طی سخنرانی‌هایی به آموزش اعضا در مورد اجتماع، تغییر اجتماعی، علم، فناوری، مهندسی، معماری، مذهب، احتیاط، علم معانی، مردم‌شناسی، روان‌شناسی، نظریه سامانه‌ها و تحصیل می‌پرداخت. واژه Sociocyberneering نیز مفهومی بود که توسط وی ابداع شد و چنین تعریف می‌شد: «به‌کارگیری پیچیده‌ترین شکل‌های فناوری کامپیوتر در مدیریت امور انسانی.»  تمرکز اولیه این مفهوم بر تحقیق در باب راهکارهای جایگزین مبتنی بر حفاظت از منابع انرژی، همکاری بین‌المللی در این راه و همانندسازی رویکردی سیستمی در طراحی شهرها قرار گرفت. در طی این مدت وی موفق شد شهری به با قطر یک مایل را که کناره‌های آن با پره‌هایی به مرکز شهر متصل می‌شد، بر اساس همین ایده طراحی کند. وی در سال ۱۹۷۰ میلادی در برنامه محبوب، زنده «لری کینگ» (به انگلیسی: Larry King) آن را به اطلاع عموم برساند.
فعالیت‌های اخیر

ژاک فرسکو در سال ۱۹۹۴ میلادی شرکت Sociocyberneering Inc را بازسازی ساختاری کرد و آن را پروژه ونوس نام نهاد. تا آن زمان فرسکو به قدری طرح و مدل آماده کرده بود که چشم‌انداز خود از شهرهای پایدار آتی را به شکل کامل به تصویر بکشد. فرسکو و مدوز، علاوه بر فعالیت‌های آموزشی‌شان، برای پیش بردن این طرح، همچنان به اختراع‌ها و ابتکارات طراحی خودشان در زمینه‌های مهندسی صنعتی، مدل‌سازی معماری سنتی و مشاوره به مخترعان ادامه دادند.
در سال ۲۰۰۲ وی کتاب دیگری با نام بهترین چیزی که نمی‌توان با پول خرید (به انگلیسی: The Best That Money Can't Buy) منتشر کرد.
در سال ۲۰۰۶، «ویلیام گازکی» (به انگلیسی: William Gazecki) فیلمی مستند و نیمه‌زندگی‌نامه‌ای از وی، به نام «طراحی آینده» (به انگلیسی: Future by Design که در آن وی را با لئوناردو دا وینچی قابل مقایسه دانسته بود.
در سال ۲۰۰۸ میلادی وی در فیلم مستند دیگری اثر «پیتر جوزف» (به انگلیسی: Peter Joseph به نام روح زمانه: الحاقیه (به انگلیسی: Zeitgeist: Addendum ظاهر شد.
در سال ۲۰۱۰ میلادی وی تلاش کرد که اصطلاح «اقتصاد منبع‌محور» را به نام خود ثبت کند. اما پس از بررسی تعریف و کاربردش، آن را کلی‌تر از آن دانستند که بتواند به عنوان یک تعریف مشخص ثبت شود.
فعالیت‌های اخیر > پروژه ونوس

«پروژه ونوس» سازمانی است که فرسکو تمام زندگی و آثار حرفه‌ایش را در آن گرد آورده‌است. این سازمان نمایانگر ایده‌ها و طرح‌های او برای آینده‌ای بدون فقر، جنگ، جرم، فساد و اتلاف است. بنیان این سازمان در سال ۱۹۸۰ میلادی گذاشته شد ولی نام «پروژه ونوس» در سال ۱۹۹۴ میلادی به آن اطلاق شد. «روکسان مدوز» (به انگلیسی: Roxanne Meadows) همکار نزدیک وی در سراسر این پروژه بوده‌است.
زندگی شخصی

ژاک فرسکو فرزند «آیزاک» و «لنا» فرسکو است که هر دو در جوانی از اروپا به آمریکا مهاجرت کرده‌اند. پدر وی در سال ۱۹۰۵ میلادی از استانبول ترکیه به نیویورک آمده و به مهندسی فضای سبز مشغول بود و مادرش زاده اورشلیم بوده‌است. وی یک برادر به نام «دیوید» و یک خواهر به نام «فردا» (به انگلیسی: Freda) دارد.
فرسکو دو بار ازدواج کرده‌است و از ازدواج دومش صاحب یک دختر به نام «بمبی» (به انگلیسی: Bambi) و یک پسر به نام «ریچارد» شده‌است.
دانه‌های گندم

| دانه‌های گندم | دانه‌های گندم |
| --- | --- |
کارگردان: حسن رفیعی
تهیه‌کننده: محمود کوشان
نویسنده: حسن رفیعی
بازیگران: عنایت‌الله بخشی مجید مظفری سروش خلیلی منیژه آرا پریدخت اقبال‌پور حسن رضایی
شرکت تولید: پارس فیلم
تاریخ‌های انتشار: ۱۳۵۹
مدت زمان: ۹۰دقیقه
کشور: ایران
زبان: فارسی 
دانه‌های گندم فیلمی به کارگردانی  و نویسندگی حسن رفیعی ساختهٔ سال ۱۳۵۹ است.
بازیگران

عنایت‌الله بخشی
مجید مظفری‌افشار
سروش خلیلی
منیژه آرا
پریدخت اقبال‌پور
حسن رضایی
محمود شهیدی‌انوری
محمدرضا حقگو
کامران باختر
هادی مقدم
بهروز تهرانیان
سامی تحصنی
حسن رفیعی
یلوه-پاشلک

| یلوه-پاشلک محدودهٔ زمانی: هولوسن پسین | یلوه-پاشلک محدودهٔ زمانی: هولوسن پسین |
| --- | --- |
هولوتایپ از موزه اوکلند: هولوتایپ از موزه اوکلند
رده‌بندی علمی : رده‌بندی علمی 
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: طنابداران
رده:: پرندگان
راسته:: کلنگ‌سانان
تیره:: یلوگان
سرده:: Capellirallus Falla, 1954
گونه:: †C. karamu
نام دوبخشی: نام دوبخشی
†Capellirallus karamu Falla, 1954: †Capellirallus karamu Falla, 1954
یلوه-پاشلک (نام علمی: Capelirallus karamu) یک یلوه منقرض‌شده بی‌پرواز است که در جزیره شمالی نیوزلند بومی است. نام این گونه از غار کارامو ۲۱ کیلومتر (۱۳ مایل) از هامیلتون است جایی که گونه‌نام (هولوتایپ) در سال ۱۹۵۴ کشف شد.
زیستگاه و بوم‌شناسی

یافته‌های استخوانی در نواحی غربی جزیره شمالی بود که در آن جنگل‌های بارانی نمناک‌تر و با تاج‌پوش‌های بسته غالب بودند. نوک بلند این پرنده نشان می‌دهد که می‌توانست با کاوشگری به روشی مشابه کیوی غذایابی کند.
انقراض

تاریخ دقیق انقراض یلوه-پاشلک ناشناخته است، اما فرض بر این است که کاهش آن در سدهٔ سیزدهم آغاز شد، زمانی که موش کیوری / پلینزی در نیوزیلند گسترده شد.
زیر آسمان

| زیر آسمان | زیر آسمان |
| --- | --- |
کارگردان: حسین قاسمی جامی
تهیه‌کننده: ناصر شفق
نویسنده: محمد آفریده اسماعیل رحیم زاده
بازیگران: محرم زینال زاده جعفر دهقان عطاءاله سلمانیان محمد حسام حسین راضی
موسیقی: مجید انتظامی
فیلم‌بردار: رسول پیروی
تدوین‌گر: محسن مخملباف
شرکت تولید: مجتمع هنر شهید بروجردی   آویشن فیلم
تاریخ‌های انتشار: ۱۳۷۱
مدت زمان: ۹۰ دقیقه
کشور: ایران
زبان: فارسی 
زیر آسمان فیلمی به کارگردانی حسین قاسمی جامی و نویسندگی محمد آفریده و اسماعیل رحیم زاده محصول سال ۱۳۷۱ است.
بازیگران

محرم زینال زاده
جعفر دهقان
عطاءاله سلمانیان
محمد حسام
حسین راضی
نرگس کردبچه
مهدی قانع
ماندانا اصلانی
سیدعلی حسینی
محمدرضا باقری
نامدار ناصری
طباطبایی
ویلهلم وایتلینگ

ویلهلم ویتلینگ
ویلهلم کریستین وایتلینگ (آلمانی: Wilhelm Christian Weitling؛ زادهٔ ۵ اکتبر ۱۸۰۸ – درگذشتهٔ ۲۵ ژانویه ۱۸۷۱) خیاط، مخترع، فعال سیاسی رادیکال آلمانی و یکی از اولین نظریه‌پردازان کمونیسم بود. وایتلینگ قبل از مهاجرت به ایالات متحده به عنوان یک نظریه‌پرداز اجتماعی در اروپا به شهرت رسیده‌بود.
زندگی‌نامه > اوایل زندگی

ویلهلم کریستین وایتلینگ در ماگدبورگ، پروس به‌دنیا آمد. والدین او، کریستین وایتلینگ و گیلیوم تریون بودند. پدر وایتلینگ یک افسر جوان فرانسوی بود که در پروس اشغالی زندانی شده بود و با مادر وایتلینگ که خدمتکار خانه بود آشنا و عاشق او شد. پدر و مادر وایتلینگ هرگز ازدواج نکردند و پدرش در سال ۱۸۱۲ در تهاجم فرانسه به روسیه درگذشت.
وایتلینگ در فقر شدید بزرگ شد و اغلب تحت مراقبت دیگران بود. همچنین مادر وی به عنوان خدمتکار و آشپز زندگی ناچیزی داشت. تحصیلات رسمی او بسیار کم بود و محدود به تحصیلات ابتدایی در مدرسه دولتی ماگدبورگ و خواندنی می‌شد که به تنهایی در کتابخانه محلی انجام می‌داد. او تا سن ۱۲ سالگی به عنوان یک کاتولیک رومی بزرگ شد و کتاب مقدس را با دقت خواند و توانایی نقل قول از کتاب مقدس را در طول زندگی خود حفظ کرد. وایتلینگ با توجه به تابعیت دوگانه در زمان تولدش، به دو زبان فرانسوی و آلمانی مسلط بود او همچنین انگلیسی اصول اولیه ایتالیایی را در اواخر زندگی خود آموخت.
ویتلینگ در سنین پایین نزد یک خیاط شاگرد شد و با استاد خود زندگی کرد و مهارت خیاطی لباس برای زنان و مردان را به‌طور کامل آموخت. او در سن ۱۸ سالگی به یک کارآموز تبدیل شد و زادگاهش را در جستجوی کار در سراسر ایالت‌های آلمان ترک کرد. او در سال ۱۸۳۰ در شهر لایپزیگ ساکن شد و در آنجا به سیاست علاقه‌مند شد و تلاش در نوشتن شعر طنز کرد. او در پاییز ۱۸۳۲ به درسدن، و از آنجا در سال ۱۸۳۴ به وین رفت و در آنجا به ساخت گل‌های مصنوعی و تزئینات برای لباس‌های زنانه پرداخت.
در پاییز سال ۱۸۳۷ وایتلینگ به پاریس مهاجرت کرد، شهری که دو سال قبل، از آن به‌طور خلاصه بازدید کرده بود. او به مدت چهار سال در آنجا ماند، و عمیقاً درگیر ایده‌های سیاسی رادیکال آن روز، به ویژه نوشته‌های فوریه، اوون و کابت شد.
زندگی‌نامه > فعالیت سیاسی

وایتلینگ پس از پیوستن به اتحادیه عدالت در سال ۱۸۳۷، به کارگران پاریسی در اعتراضات و نبردهای خیابانی در سال ۱۸۳۹ پیوست. تریسترام هانت دکترین خود را «ترکیبی بسیار عاطفی از کمونیسم بابوویستی، مسیحیت شیلیستی و پوپولیسم هزاره» نامید.
او در سال ۱۸۳۸ اولین اثر خود را با نام «Die Menschheit, wie sie ist und wie sie sein sollte» (نژاد بشر آنگونه که هست و باید باشد) منتشر کرد که به زبان مجاری و زبان‌های دیگر ترجمه شد.
در سال ۱۸۴۱، پس از شورش نافرجام بلانکیست‌ها، وایتلینگ به سوئیس رفت و از ژنو، ووی و لانگنتال در کانتون برن بازدید کرد و سرانجام در سال ۱۸۴۳ در زوریخ اقامت گزید. در همه این مکان‌ها، او دکترین‌های کمونیسم را با موعظه‌ها و انتشارات خود، از جمله اثر Garantien der Harmonie und Freiheit (تضمین‌های هماهنگی و آزادی) در سال ۱۸۴۲ ترویج داد.
اثر «Weitling Das Evangelium eines armen Sünders» (انجیل بیچاره گناهکار) در سال ۱۸۴۵ منتشر شد، اما در این زمان توجه مقامات سوئیسی جلب شده بود. او به اتهام تحریک انقلابی، از جمله توهین به مقدسات به دلیل انتشار متنی که عیسی مسیح را هم به عنوان یک کمونیست و هم فرزند نامشروع مریم به تصویر می‌کشید، دستگیر و تحت تعقیب قرار گرفت. او در دادگاه مجرم شناخته، و به شش ماه حبس محکوم شد.
وایتلینگ پس از آزادی، به پروس تبعید شد. او مدتی در هامبورگ اقامت کرد، اما پس از آن سفری را ترک کرد که او را به لندن، تروز، بروکسل و نیویورک برد.
وایتلینگ در کتاب انجیل گناهکاران بینوا در سال ۱۸۴۷، کمونیسم را به مسیحیت اولیه تشبیه کرد.
پس از وقوع انقلاب‌های ۱۸۴۸ در آلمان، وایتلینگ به آلمان بازگشت و کمونیسم خود را تبلیغ کرد. هنگامی که انقلاب‌ها در سال ۱۸۴۹ شکست خوردند، او به نیویورک بازگشت و در نتیجه یکی از «چهل و هشت نفر» شد.
کتاب ضمانت‌های هارمونی و آزادی او توسط برونو بائر، لودویگ فویرباخ و میخائیل باکونین مورد تحسین قرار گرفت. کارل مارکس، در مقاله‌ای از سال ۱۸۴۴، به کار وایتلینگ به‌عنوان «نخستین پرشور و درخشان ادبی کارگران آلمانی» اشاره کرد؛ مارکس بر «درخشش» نظری و فلسفی وایتلینگ تأکید کرد، که با کارگران انگلیسی که تمایل بیشتری به «اقتصاد» داشتند و کارگران فرانسوی با گرایش «سیاسی» عملی‌تر مقایسه می‌شد.
زندگی‌نامه > سال‌های زندگی در آمریکا

وایتلینگ به فعالیت خود در حوزهٔ کمونیسم در ایالات متحده ادامه داد. در ژانویه ۱۸۵۰، او شروع به انتشار یک مجله ماهانه به نام «Die Republik der Arbeiter» کرد. این مجله تا پایان سال ۴۰۰۰ تیراژ داشت. او در اواخر عمر از فعالیت به مطالعات فناوری و نجوم روی آورد. او به مدت هفت سال در باغ قلعه ثبت نام کرد. او نه حق ثبت اختراع برای بهبود ماشین‌های خیاطی دریافت کرد که از جمله آنها می‌توان به دوخت، سوراخ دکمه و اتصالات گلدوزی اشاره کرد. او حق اختراع را برای پیرایش لباس که ۱۷ سال روی آن کار کرده بود دریافت کرد و پس از مرگش چندین دستگاه ناتمام باقی ماند.
وایتلینگ در شهر نیویورک درگذشت. همسر و شش فرزند او پس از مرگش در آنجا ماندند.
آثار

Die Menschheit, wie sie ist und wie sie sein sollte (1838/39) متن آلمانی آنلاین
ضمانت‌های هماهنگی و آزادی (Garantien der Harmonie und Freiheit؛ 1842) متن آلمانی آنلاین
انجیل گناهکار بیچاره (Das Evangelium eines armen Sünders؛ ۱۸۴۵)
Ein Nothruf an die Männer der Arbeit und der Sorge, Brief an die Landsleute (1847)
برای مطالعهٔ بیشتر

فردریک کانورس کلارک، «یک سوسیالیست نادیده گرفته شده»، سالنامه آکادمی علوم سیاسی و اجتماعی آمریکا، جلد. ۵ (مارس ۱۸۹۵)، pp. 66-87.
آنتون جانسون، «ساخت یا تخریب جامعه: مفهوم Sittlichkeit در اندیشه سیاسی Vormärz آلمان». تاریخ فکری جهانی 5.1 (2020): 86-103. آنلاین. آرگوس وایتلینگ این ایده هگلی را به عنوان ظالمانه رد کرد و گفت سوسیالیست‌ها باید برای نابودی آن تلاش کنند.
آنتون جانسون، «آموزه‌های ناب عیسی: دربارهٔ زبان مسیحی کمونیسم ویلهلم ویتلینگ». Praktyka Teoretyczna vol. 29، شماره 3 (2018): 30-48. آنلاین.
بروس لوین، روح ۱۸۴۸: مهاجران آلمانی، درگیری‌های کارگری، و آمدن جنگ داخلی. اوربانا، IL: انتشارات دانشگاه ایلینویز، ۱۹۹۲.
هانس مولشتاین، «مارکس و ویلهلم ویتلینگ آرمان‌شهر»، علم و جامعه، جلد. ۱۲، شماره ۱ (زمستان ۱۹۴۸)، pp. 113-129.
دانیل ناگل، Von republikanischen Deutschen zu deutsch-amerikanischen Republikanern. Ein Beitrag zum Identitätswandel der deutschen Achtundvierziger in den Vereinigten Staaten 1850–1861. سنت اینگبرت، ۲۰۱۲.
Waltraud Seidel-Höppner, Wilhelm Weitling, 1808–1871: Eine politische Biographie. در دو جلد. فرانکفورت آم ماین، آلمان: پیتر لانگ، ۲۰۱۴.
والتراود سیدل هوپنر، ویلهلم وایتلینگ. Leben und Politisches Wirken. لایپزیگ، آلمان: Rosa-Luxembourg-Verein، ۱۹۹۳.
کارل ویتکه، کمونیست آرمانگرا: بیوگرافی ویلهلم ویتلینگ، اصلاح طلب قرن نوزدهم. باتون روژ، لس آنجلس: انتشارات دانشگاه ایالتی لوئیزیانا، ۱۹۵۰.
حلوای بگل

| 0 | 1 |
| --- | --- |
گونه: شیرینی
خاستگاه:  ایران
منطقه: ایلام
مواد اصلی: خرما، بگل (کشک پودرشده)، روغن حیوانی، کنجد
حلوای بَگِل (به کردی: به‌گڵ‌) یکی از انواع شیرینی ها و تنقلات کُردی است. این حلوا از خرمای مرغوب، بگل (کشک پودرشده)، روغنِ دان (روغن حیوانی) و کنجد سفید درست می‌شود. حلوای بگل از شیرینی‌های سنتی استان ایلام است.
شرم (فیلم ۱۳۷۰)

| شرم | شرم |
| --- | --- |
کارگردان: کیومرث پوراحمد
تهیه‌کننده: کیومرث پوراحمد
نویسنده: کیومرث پوراحمد
بر پایه: داستان طلبکار اثر هوشنگ مرادی کرمانی
بازیگران: مهدی باقربیگی جهانبخش سلطانی پروین‌دخت یزدانیان علیمراد کیوانداریان عطا یزدانی
موسیقی: ناصر چشم‌آذر
فیلم‌بردار: فریدون مسروری
تدوین‌گر: کیومرث پوراحمد
شرکت تولید: گروه کودک و نوجوان شبکه اول
مدت زمان: ۸۲ دقیقه
کشور: ایران
زبان: فارسی
شرم فیلمی به کارگردانی و نویسندگی کیومرث پوراحمد ساختهٔ سال ۱۳۷۰ است. این فیلم بر اساس داستانی از مجموعه قصه‌های مجید، نوشته هوشنگ مرادی کرمانی ساخته شده است.
بازیگران

مهدی باقربیگی در نقش مجید
جهانبخش سلطانی در نقش کیوان
پروین دخت یزدانیان در نقش بی‌بی
علیمراد کیوانداریان در نقش علیمراد
حسین پوراحمد در نقش بنا
زهره طائی در نقش همسر کیوان
سارا سلطانی در نقش دختر کیوان
علی برقی در نقش دوست کیوان
محمد بطلانی در نقش طلافروش
حمید بطلانی در نقش طلافروش
عطا یزدانی در نقش قالی فروش
زهره سلطانی
مهدی طالبی
علیرضا علیمحمدی
اسماعیل خوشحال
رسول رییسی
علیرضا صفایی مقدم
مهناز برقی
شهلا برقی
معصومه کاریون
حسین پیرثانی
حسین رضوان
کیومرث پوراحمد
بهروز خلجی