معاونت برنامه‌ریزی، توسعه سرمایه انسانی و امور شورا شهرداری تهران
دیگر واحدهای تابعه > مطالعات و برنامه‌ریزی تهران

سابقه رویکردهای مطالعاتی و برنامه‌ریزی در مدیریت شهری به سال‌های دهه پنجاه خورشیدی بازمی‌گردد.
مستند به گزارش پرتال سازمانی این مرکز، سیروس اوصیا به عنوان نخستین مدیر حوزه مطالعاتی و برنامه‌ریزی فعالیت می‌کرده‌است که اکنون با عنوان «مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران» شناخته می‌شود. عمده ماموریت‌های مطالعاتی و برنامه‌ریزی در فاصله سال‌های ۱۳۵۲ تا ۱۳۵۷ بر عهده «دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی» بوده‌است که وظیفه بررسی‌های فنی تخصصی و مطالعات کارشناسی مربوطه را به عهده داشت. این دفتر زیر نظر «شورای گسترش شهر تهران» فعالیتش را دنبال می‌کرد. مستند به گزارش‌هایی یکی از وظایف مهم «شورای گسترش شهر تهران» نظارت بر حسن اجرای مقرارت «محدوده بیست و پنج ساله تهران» بود. مستند به این مقرارت که در سال ۱۳۴۷ مصوب شد، ایجاد ساختمان و دادن خدمات شهری در خارج از محدوده ممنوع شد. به گفته پیروز حناچی با وقوع انقلاب و جنگ شورای گسترش شهر تهران منحل شد.
«دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی» از سال ۱۳۶۳ فعالیتش را ذیل معاونت هماهنگی و برنامه‌ریزی شهرداری تهران دنبال کرد. تدریجاً در سال‌های دهه شصت محورهای مطالعاتی شناخت شهر تهران و تهیه برنامه‌های عمرانی و راهبردی پنج ساله مورد توجه مدیران وقت شهرداری تهران قرار می‌گیرد که بخش یاز آن در این دفتر رقم می‌خورد. عملاً تأسیس «مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران» سال ۱۳۸۹ رقم خورد. شورای عالی شهرسازی و معماری به عنوان عالی‌ترین نهاد در حوزه شهرسازی به ادغام دو «نهاد مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران» و «دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی» رای داد. مرکز یاد شده فعالیتش را زیر نظر شهرداری تهران دنبال کرد.
از سال ۱۳۵۲ تا ۱۴۰۱ بیش از شانزده نفر بر این مرکز مطالعاتی مدیریت کردند.
مرکز یاد شده از معاونت‌های «سیاست گذاری شهری»، «مالی و پشتیبانی»، «مطالعات شهرسازی، حمل و نقل و ترافیک»، «مطالعات مدیریت اقتصادی و امور اجتماعی»، «مطالعات محیط زیست، زیرساخت و نوآوری شهری»، «پایش طرح‌های توسعه شهری» تشکیل شده‌است. از جمله اقدام‌ها و ماموریت‌ها و خدمات مرکز می‌توان به این موارد اشاره کرد. «تدوین برنامه راهبردی»، «ایجاد تمرکز سازمانی در مدیریت‌های پژوهشی برای انجام و نظارت بر تمامی فرایندهای پژوهشی»، «نظارت بر فرایندهای پژوهشی در حال انجام و تدوین شاخص‌های کارایی و اثربخشی به منظور کسب اطمینان نسبت به صحت نتایج مورد انتظار و حاصله»، «ارائه خدمات کتابخانه‌ای و نمایشگاهی به صورت دیجیتالی» و…
نقشه راه مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران، برای تحقق ماموریت‌های مدیریت شهری دربرگیرنده اهداف و راهبردهایی به شرح زیر است.
اجرای کیفی پروژه‌های مطالعاتی و تسریع در انجام آن‌ها؛ استفاده از روش‌ها، فناوری‌ها و مبانی نظری روز ـ توجه به صلاحیت علمی، اجرایی، تحلیلی و اخلاق حرفه ای مجریان پروژه‌ها ـ حضور مؤثر کارشناسان در محتوای مطالعات و کارفرمایان در تحویل پروژه‌ها ـ سنجش شاخص کارایی‌ها، تنظیم دقیق RFP، پروپوزال و هماهنگی میان RFP و پروپوزال تصویبی از مهمترین دستاوردهای هدف اول که همان اجرای کیفی پروژه‌های مطالعاتی و تسریع در انجام آن‌ها می‌باشد، خواهد بود.
اثر بخش نمودن نتایج مطالعات در فعالیت‌های شهرداری؛ ایجاد جایگاه و منزلت سازمانی با انتـظارات و چشم‌انداز و مأموریت مرکز، تنظیم برنامه‌های راهبردی، تاکتیکی و عملیاتی ـ شناسایی نیازهای شهرداری و تطبیق عملکردها با مدیریت دانش بنیان ـ انتخاب اولویت‌های پژوهشی و دقت در زمان مناسب برای دستیابی بر خروجی‌های مورد انتظار و سنجش شاخص بهره‌وری ـ هدفمندی در حمایت از پایان‌نامه‌ها، پروژه‌های نخبگان و تحلیلی و هدفمند بودن نشست‌ها، همایش‌ها و سایر تعاملات از دستاوردهای اثربخش شدن نتایج مطالعات خواهد بود.
هماهنگی، نظارت، برنامه‌ریزی و ارزیابی تحقق طرح جامع شهر تهران؛ استقرار و توسعه نظام نظارت برای تحقق طرح جامع و توسعه شهری تهران ـ برنامه‌ریزی و تهیه طرح‌های مربوط به اصلاح و تکمیل طرح جامع و مدیریتِ نظارت و ارزیابی تحقق طرح جامع شهر تهران.
توسعه تعاملات داخلی و خارجی مرکز؛ توسعه هدفمند ارتباطات و تعاملات مرکز با سایر سازمان‌های شهرداری، جوامع علمی و مراکز داخلی و خارجی و شناسایی فعالیت‌های موازی در حوزه مدیریت شهری با ایجاد یک بانک اطلاعاتی از ذینفعان
جذب نخبگان و تعامل با صاحب نظران و فرهیختگان داخلی و خارجی؛ ایجاد و تمرکز بر کانالهای ارتباطی، تعریف جایگاه مناسب سازمانی، تنظیم نظام‌نامه‌ها و مقررات استخدامی به منظور شناسایی، جذب و بهره‌گیری از توان تخصصی صاحب نظران و نخبگان در فعالیت‌های مرکز
تجهیز و توسعه مرکز (منابع انسانی، فیزیکی، مالی)؛ اصلاح وظایف صفی و ستادی، منطبق با ساختار سازمانی ـ به‌کارگیری فن آوری اطلاعات در فعالیت‌ها و تکمیل پایگاه اطلاعات جامع توجه به مشکلات رفاهی، استخدامی و ایجاد انگیزش عمومی در بین کارکنان در راستای اهداف مرکز
مسئله محور بودن تحقیقات با توجه به نیازهای شهرداری
تمرکز بر اصلاح فرایندها و تعیین شاخص‌های سنجش بهره‌وری (کارایی و اثربخشی)
استفاده از نتایج تحقیقات به عنوان راه کارهای اجرایی
برقراری و توسعه ارتباط و تعامل مناسب و وسیع با مدیران، معاونین، مدیران عامل سازمان‌ها و شرکت‌ها و کارشناسان و شهروندان و سایر شهرها
ترویج نتایج مطالعات به صورت آزادانه و هدفمند برای استفاده عموم و سایر شهرها در ایران و جهان
تمرکز بر مفهوم نتیجه‌محوری در برگزاری نشست‌های تخصصی با سطوح مختلف مدیران و کارشناسان در شهرداری تهران و سایر شهرهای کشور
تمرکز بر جذب و نگهداشت افراد نخبه و متخصص
تبدیل مرکز به سازمانی دانش‌محور، چابک و اثربخش
بهره‌گیری از سیستم‌های پرداخت مبتنی بر نتیجه در راستای تحقق اهداف