فهرست ساتراپی‌های هخامنشیان
فهرست ساتراپی‌ها

سنگ‌نوشته سه زبانهٔ بیستون، به نخستین سال فرمان‌روایی داریوش بزرگ از زبان خود او می‌پردازد. سالی که به فرونشاندن شورش‌های داخلی پرداخت. نظام شاهنشاهی را استحکام بخشید و با فتح دره سند (ایجاد ساتراپی هندوش) در شرق و شمال شرقی آفریقا (ایجاد ساتراپی پوتایه و کوشیا Kūšiyā) در غرب، چندین سرزمین نو را به شاهنشاهی اضافه کرد. وجود این دهیاوه‌ها (dahyāva) بعنوان یک ساتراپی و موقعیت آن‌ها در چارچوب سلسله مراتب قدرت را می‌توان در منابع یونانی و لاتینی یافت. این منابع آگاهی‌های زیادی دربارهٔ موقعیت جغرافیایی این سرزمین‌ها می‌دهند. در این منابع آمده است که حدود ساتراپی‌ها توسط سنگ‌های سرحدی، رودها، قلهٔ کوه‌ها و حصارهای دیگر مشخص می‌شدند.
در فهرست زیر، اطلاعاتی راجع به پایتخت، موقعیت جغرافیایی و مرزها و باشندگان بومی هر یک ازین این ساتراپی‌ها آمده است:
ساتراپی بزرگ پارسه/پارس Pārsa ، پایتخت: پاسارگادا (Pasargada )، پارسه (Pārsa )
ساتراپی مرکزی و اصلی پارسه/پارس
ساتراپی مرکزی و کوچک پارسه/پارس
ساتراپی کوچک کرمانه Karmana/Carmania
ساتراپی اصلی اوجه/شوش Ūja (عیلام)، پایتخت: شوش (Susa)
ساتراپی مرکزی و کوچک اوجه/شوش
ساتراپی کوچک ایلامیس Elymais
ساتراپی بزرگ مادَه/ماد (Māda )، پایتخت: هگمتانه (Hagmatana )
ساتراپی مرکزی و اصلی مادَه/ماد
ساتراپی مرکزی و کوچک مادَه/ماد
ساتراپی کوچک ماد کوچک
ساتراپی اصلی ارمینه/ارمنستان (Armina )
ساتراپی مرکزی و کوچک ارمنستان
ساتراپی کوچک سوفن
ساتراپی کوچک کلخید (گرجستان)
ساتراپی اصلی پرثوه/پارت (Parθava )، پایتخت: احتمالاً هکاتومپیلوس (Hecatompylus)/شاید شهر نسا
ساتراپی مرکزی و کوچک پرثوه/پارت
ساتراپی کوچک ورکانه/گرگان (Hyrcania)، پایتخت: زادراکرتا (Zadracarta)
ساتراپی اصلی هوارزمیه/خوارزم (Uvārazmī)
ساتراپی بزرگ اسپاردا/لیدی (Sparda )، پایتخت: سارد (Sardes)
ساتراپی مرکزی و اصلی اسپاردا/لیدی
ساتراپی مرکزی و کوچک اسپاردا/لیدی
ساتراپی کوچک فریگیه هلسپونت (Hellespontine Phrygia)، پایتخت :داسکیلیون
ساتراپی کوچک کاریا (Caria)، پایتخت: هالیکارناس (Halicarnassus)
ساتراپی کوچک فریگیه بزرگ (Greater Phrygia)
ساتراپی کوچک اسکودرا/تراکیه (Skudra)
ساتراپی اصلی کَتپَتوکه/کاپادوکیه (Katpatuka )
ساتراپی مرکزی و کوچک کَتپَتوکه/کاپادوکیه (Cappadocia-beside-the-Pontus)
ساتراپی کوچک کَتپَتوکه/کاپادوکیه (Cappadocia-beside-the-Taurus)
ساتراپی کوچک پافلاگونیا (Paphlagonia)
ساتراپی بزرگ بابیروش/بابل (Bābiruš )
ساتراپی مرکزی و اصلی بابیروش/بابل
ساتراپی مرکزی و کوچک بابیروش/بابل
ساتراپی کوچک سیتاسن (Sittacene)، پایتخت: سیتاکه (Sittace)
ساتراپی کوچک اساگارته (Asagarta)
ساتراپی اصلی آشورا/آشور (Aθurā )
ساتراپی مرکزی و کوچک آثورا/آشور
ساتراپی کوچک عبر-ناری/سوریه (Ebir-nāri)، پایتخت: دمشق
ساتراپی کوچک کیلیکیه (Cilicia) مشرف به دریا، پایتخت: ترسوس (Tarsos)
ساتراپی بزرگ مودرایه/مصر (Mudrāya )، پایتخت: ممفیس (Memphis)
ساتراپی مرکزی و اصلی مودرایه/مصر
ساتراپی کوچک مصر علیا، پایتخت: ممفیس (Memphis)
ساتراپی اصلی پوتایه/لیبی (Putāyā)
ساتراپی اصلی کوشیا/نوبیا (Kūšiyā)
ساتراپی اصلی اَرَبایه/عربستان (Arabāya)
ساتراپی بزرگ هَرَهُوَتیش/رُخَج (Harauvatiš )، پایتخت: آراخوتوس (Arachotus)
ساتراپی مرکزی و اصلی هَرَهُوَتیش/رُخَج
ساتراپی اصلی زرنکه (Zranka)، پایتخت: فرادا (Phrada)
ساتراپی اصلی مکا/گدروزی، پایتخت: پورا (Pura)
ساتراپی مرکزی و کوچک مکا/گدروزی
ساتراپی کوچک اوریتان‌ها (Oritans)، پایتخت: رامباسیا (Rhambacia)
ساتراپی کوچک اریاسپ‌ها (Ariaspae)
ساتراپی مرکزی و کوچک ثته‌گوش ۱ (Θatagus)، پایتخت: تاکسیلا (Taxila)
ساتراپی کوچک ثته‌گوش ۲
ساتراپی کوچک ثته‌گوش ۳
ساتراپی اصلی هندوش/هند (Hinduš )
ساتراپی مرکزی و کوچک هندوش/هند ۱
ساتراپی کوچک هندوش/هند ۲
ساتراپی کوچک هندوش/هند ۳
ساتراپی بزرگ باختریش/باختر (Bāxtriš )، پایتخت: باختر (Bactra)
ساتراپی مرکزی و اصلی باختریش/باختر
ساتراپی مرکزی و کوچک باختریش/باختر
ساتراپی کوچک مرگوش/مرو (Marguš)، پایتخت: مرو
ساتراپی اصلی سوغوده/سغد (Suguda )، پایتخت: مَرَکندا (Maracanda)
ساتراپی مرکزی و کوچک سوغودا/سغد
ساتراپی کوچک دیربائیان‌ها (Dyrbaeans)
ساتراپی اصلی گنداره (Gandāra )
ساتراپی مرکزی و کوچک گنداره
ساتراپی کوچک پاراپامیز (Paropamisus)
ساتراپی اصلی هریوه/هرات (Haraiva)، پایتخت: آرتاکوانا (Artacoana)
ساتراپی اصلی سکا پَرَدرایه/داها (Dahā (= Sakā paradraya)/Dahae) (سکاهای آن سوی دریا: کریمه، دانوب)
ساتراپی اصلی سکا تیگره‌خوده/ماساگت‌ها (Sakā tigraxaudā/Massagetae) (سکاهای تیزخود، سکاهای ماورای سیحون)
ساتراپی اصلی سکا هئومه‌ورگه/امیرجیان‌ها (Sakā haumavargā/Amyrgians) (سکاهای هومنوش، سکاهای ماورای جیحون)