جمعیت‌شناسی ترکیه
وضعیت فعلی

مؤسسه آمار ترکیه در سال ۲۰۲۳ با انتشار گزارش شاخص‌های جمعیتی و با اشاره به کاهش نرخ فرزندآوری و تغییرات جمعیتی عمیق اعلام کرد که این کشور وارد وضعیت نگران کننده جمعیتی شده است. قدرت جمعیت به عنوان شاخص پویایی اساسی ترکیه، آسیب جدی دیده و اعداد و ارقام نشان می‌دهد که علاوه بر افزایش آمار طلاق، کاهش نرخ فرزندآوری و تعداد فرزندان، سن اولین ازدواج و اولین تولد نیز به سطوح وخیمی رسیده است. بنا به این گزارش، ترکیه که دارای جمعیت زیاد و ساختار خانواده پویا بود، در سال‌های اخیر دچار انحطاط جمعیتی شده و نرخ زاد و ولد در ترکیه به طرز وحشتناکی کاهش یافته و ادامه این روند، قدرت جمعیتی و ساختار خانواده به خطر انداخته است. مؤسسه آمار ترکیه همچنین اعلام کرد که طی سال‌های اخیر تغییرات وحشتناکی در نرخ خام زاد و ولد، نسبت فرزندان به جمعیت، سن اولین ازدواج، سن اولین تولد، زایمان سزارین و آمار طلاق در ترکیه رخ داده است.
بنا به اعلام این مؤسسه، نرخ فرزندآوری در ترکیه به سطح جدی خطر رسیده به طوری که نرخ فرزندآوری ۴٫۵۶ درصدی سال ۱۹۸۰ که در سال ۱۹۹۰ به ۳٫۱۲ درصد تنزل کرده بود، در سال ۲۰۲۲ به ۱٫۶۲ درصد کاهش یافته است.
مؤسسه آمار ترکیه همچنین گزارش داد که بالاترین نرخ زاد و ولد در دهه ۱۹۵۰ در این کشور و با رقم ۶٫۷۲ درصد ثبت شده ولی روند کاهش جمعیت از همان سال به تدریج ادامه یافته و در سال ۲۰۱۷ به زیر سطح جایگزینی جمعیت تنزل کرده و اکنون به ۱٫۶۲ درصد رسیده است.
بنا به اعلام این مؤسسه، نرخ خام زاد و ولد (تعداد تولدهای زنده در هر هزار نفر جمعیت) در ترکیه در سال ۱۹۸۰ حدود ۳۲٫۲ در هزار بود ولی این رقم اکنون به ۱۲٫۲ در هزار رسیده و همین عدد نشان دهنده کاهش نرخ زاد و ولد به حدود یک سوم ارقام ۴۰ سال پیش است.
مؤسسه آمار ترکیه همچنین با اشاره به کاهش نسبت کودکان به جمعیت کل ی ۳۳ سال گذشته گزارش داد که سه دهه پیش کودکان، ۴۱٫۸ درصد از جمعیت ترکیه را تشکیل می‌دادند ولی امروز به ۲۶٫۵ درصد کاهش یافته و جمعیت ترکیه پیر شده است.
این مؤسسه، نسبت کودکان به جمعیت کل در ترکیه در سال ۲۰۳۰ را ۲۵٫۶ درصد، در سال ۲۰۴۰، حدود ۲۳٫۳ درصد، در سال ۲۰۶۰ حدود ۲۰٫۴ درصد و در سال ۲۰۸۰ حدود ۱۹ درصد برآورد کرده است و همین آمار نشان می‌دهد که با ادامه روند کنونی، تا ۵۵ سال آینده جمعیت ترکیه مسیر پیر شدن را طی خواهد کرد.
مؤسسه آمار ترکیه در گزارش خود با پیش‌بینی افزایش سن اولین ازدواج جوانان تا ۳۰ سال اعلام کرد: سن ازدواج اول در ترکیه، هم برای زنان و هم برای مردان وارد روند افزایشی شده است به طوری که ۲۳ سال پیش زنان به‌طور متوسط در سن ۲۲ سالگی و مردان نیز در ۲۶ سالگی ازدواج می‌کردند ولی امروز زنان در پایان ۲۵ سالگی ازدواج می‌کنند و سن ازدواج مردان نیز به ۲۸ سال افزایش یافته است.
این مؤسسه با اشاره به ثبت سالانه ۵۴۴ هزار ازدواج و ۹۲ هزار طلاق در اوایل قرن حاضر میلادی اعلام کرد: به رغم افزایش شمار جمعیت ترکیه طی دو دهه گذشته، سال گذشته ۵۷۴ هزار ازدواج و ۱۸۱ هزار طلاق ثبت شده و همین آمار نشان می‌دهد که تعداد ازدواج در ترکیه طی دو دهه گذشته ثابت مانده ولی شمار طلاق دو برابر شده است.
مؤسسه آمار ترکیه زایمان سزارین یکی دیگر از عواملی تهدید کننده رشد جمعیت عنوان کرده و در گزارش خود اعلام کرد که عمل سزارین در ترکیه طی دو دهه گذشته از پنج درصد به ۵۷٫۳ درصد کنونی افزایش یافته است. مرکز آمار ترکیه اوایل سال جاری میلادی جمعیت این کشور را ۸۵ میلیون و ۲۷۹ هزار نفر اعلام کرد و گزارش داد که میزان جمعیت مردان ترکیه ۵۰٫۱ درصد (۴۲ میلیون و ۷۰۴ هزار و ۱۱۲ نفر) و نرخ جمعیت زنان نیز ۴۹٫۹ درصد (۴۲ میلیون و ۵۷۵ هزار و ۴۴۱ نفر) ثبت شده است.
۹۳٫۴ درصد جمعیت ترکیه در شهرها و ۶٫۶ درصد از جمعیت نیز در روستاها و قصبه‌ها زندگی می‌کنند.