stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
دیدار پایانی لیگ قهرمانان آسیا ۲۰۲۰

Football match
فینال لیگ قهرمانان آسیا ۲۰۲۰ رقابت پایانی لیگ قهرمانان آسیا ۲۰۲۰ بود؛ سی و نهمین دوره از بالاترین سطح مسابقات فوتبال آسیایی که توسط کنفدراسیون فوتبال آسیا (اِی‌اف‌سی) پایه‌گذاری شده‌است و همچنین هجدهمین دوره از مسابقاتی که با عنوان لیگ قهرمانان آسیا شناخته می‌شود.
باشگاه فوتبال پرسپولیس ایران به عنوان نخستین فینالیست در ۱۲ مهر ۱۳۹۹ به مرحلهٔ فینال راه پیدا کرد و در بازی پایانی با نتیجه ۲–۱ مغلوب اولسان هیوندای شد.
تیم اولسان هیوندای کره جنوبی به عنوان برنده دیدار فینال رقابت‌های لیگ قهرمانان آسیا ۲۰۲۰ به جام باشگاه‌های جهان ۲۰۲۰ راه یافت. همچنین این دومین قهرمانی این تیم در لیگ قهرمانان آسیا بود.
تیم‌ها

| تیم | منطقه | دیدارهای فینال پیشین (پررنگ نشان‌دهنده قهرمانی تیم‌ها است) |
| --- | --- | --- |
|  پرسپولیس | غرب | ۱ (۲۰۱۸) |
|  اولسان هیوندای | شرق | ۱ (۲۰۱۲) |
ورزشگاه

در ۱۶ اکتبر ۲۰۲۰، AFC اعلام کرد که فینال در دوحه قطر برگزار می‌شود. در ادامه کنفدراسیون فوتبال آسیا، ورزشگاه الجنوب واقع در شهر الوکره را میزبان دیدار فینال رقابت‌های سال ۲۰۲۰ اعلام کرد. این ورزشگاه همچنین دومین ورزشگاه آماده‌شده برای جام جهانی فوتبال ۲۰۲۲ است.
کنفدراسیون فوتبال آسیا در ۱۸ دسامبر ۲۰۲۰ اعلام کرد که طبق توافق‌هایی که با فدراسیون فوتبال قطر داشته‌است، تعداد محدودی از هواداران تیم‌ها اجازه حضور در ورزشگاه را دارند. این مسابقه، اولین مسابقه آسیایی بعد از دنیاگیری کووید-۱۹ بود که با حضور تماشاگران برگزار شد.
مسیر تا فینال

همچنین ببینید: لیگ قهرمانان آسیا ۲۰۲۰
توجه: گل‌های فینالیست‌ها در سمت راست آمده‌اند. (خ: خانه، ب: بیرون از خانه)
^ میزبانی در منطقه غرب: پس از برگزاری ۲ هفته از بازی‌های مرحله گروهی، به دلیل انتشار کرونا ویروس، بازی‌ها به زمان دیگری تعویق داده شد. از تاریخ ۲۴ شهریور ۱۳۹۹، بازی‌های مرحلهٔ گروهی از هفته سوم به بعد به صورت متمرکز به میزبانی قطر از سر گرفته شد. به دلیل آن که دو بازی از مرحله گروهی انجام شده بود، تا هفتهٔ ششم مرحلهٔ گروهی بازی‌ها به صورت رفت و برگشت انجام شد. از هفتهٔ سوم به بعد، عبارت میزبان یا میهمان صرفاً به دلیل رعایت شدن ترتیب بازی‌ها درج شد و از مرحله حذفی، بازی‌ها به صورت تک مسابقه صورت گرفت.
^ میزبانی در منطقه شرق: پس از برگزاری حداکثر ۱ تا ۲ هفته از بازی‌های مرحله گروهی، به دلیل انتشار کرونا ویروس، بازی‌ها به زمان دیگری تعویق داده شد. در این هنگام، کشور چین درگیر این ویروس بود و تیم‌های چینی قرارشد در ابتدا بازی‌های اولیه خود را در خارج از خانه انجام دهند. پس از گستردگی ویروس، بازی‌ها تمام لغو و به زمان دیگری موکول شد. از تاریخ ۲۸ آبان ۱۳۹۹، بازی‌های مرحلهٔ گروهی در منطقه شرق از هفته دوم که معوقه بودند و هفته سوم به بعد به صورت متمرکز به میزبانی قطر که قبل تر میزبان منطقه غرب مسابقات بود، از سر گرفته شد. به دلیل آن که چند بازی از مرحله گروهی انجام شده بود، تا هفتهٔ ششم مرحلهٔ گروهی بازی‌ها به صورت رفت و برگشت انجام شد. از هفتهٔ دوم به بعد، عبارت میزبان یا میهمان صرفاً به دلیل رعایت شدن ترتیب بازی‌ها درج شد و از مرحله حذفی، بازی‌ها به صورت تک مسابقه صورت گرفت.
قالب

فینال به صورت تک مسابقه برگزار می‌شود. اگر بعد از پایان وقت قانونی بازی مساوی شود، از وقت اضافه و در صورت لزوم، ضربات پنالتی برای تعیین تیم برنده استفاده می‌شود.
پیش مسابقه > ماجرای شکایت النصر

پرسپولیس با پیروزی مقابل النصر به فینال لیگ قهرمانان آسیا صعود کرد اما ساعتی پس از برد شیرین سرخپوشان، رسانه‌های سعودی از شکایت النصر به ای‌اف‌سی در مورد خریدهای جدید پرسپولیس خبر دادند. جایی که مسئولان باشگاه زردپوش اعتقاد داشتند که سرخ‌ها از نقل و انتقالات محروم هستند و به صورت غیرقانونی ۷ بازیکن را بازی داده‌اند.
بعد از جدایی برانکو ایوانکوویچ و محکومیت پرسپولیس در کمیته انضباطی فیفا، این باشگاه در مهلت مقرر مبلغ حکم را پرداخت نکرد و در نتیجه پنجره نقل و انتقالاتی این تیم بسته شد. باشگاه پرسپولیس پیش از خاتمه مهلت ۳۰ روزه توسط فیفا، با بازیکنان جدید قرارداد منعقد کرد و قراردادها را در سازمان لیگ به ثبت رساند.
پرسش کلیدی که معما را حل کرد این بود که آیا پرسپولیس امکان خرید بازیکن در آن فرصت یک‌ماهه را داشت؟ در نامه فیفا صراحتاً آمده که «اگر در مهلت ۳۰ روزه پرداخت انجام نشود، پنجره بسته خواهد شد.» در واقع پنجره پرسپولیس قبل از تاریخ ۲۱ شهریور بسته نبود و سرخ‌ها می‌توانستند بازیکن مورد نظر خود را به خدمت بگیرند. در واقع این قسمت نیز ارتباطی به اصل ماجرا نداشت و پرسپولیس پیش از این که پنجره اش بسته شود، خریدهای خود را انجام داده بود. در آخر پس از کش و قوس‌های فراوان و شکایت‌های پشت سر هم و بی اثر باشگاه النصر، شکایت آن‌ها توسط کنفدراسیون فوتبال آسیا و در ادامه دادگاه CAS مورد قبول قرار نگرفت.
محرومان > پرسپولیس

عیسی آل‌ کثیر در مرحله یک‌چهارم نهایی پس از گلزنی به تیم پاختاکور ازبکستان، شادی گل جنجال آفرینی انجام داد که به زعم کنفدراسیون فوتبال آسیا حرکت وی نژاد پرستانه تلقی شد و آل‌ کثیر  به مدت شش ماه از تمام فعالیت‌های ورزشی محروم و به پرداخت جریمه نقدی ۱۰ هزار دلاری محکوم شد. احسان پهلوان و وحید امیری نیز با گرفتن کارت زرد در دیدار مقابل النصر دو کارته شدند و بازی فینال را از دست دادند.
محرومان > اولسان هیوندای

تیم اولسان هیوندای بدون هیچ محروم و مصدومی به بازی پایانی رسید.
مسابقه > جزئیات

۱۹ دسامبر ۲۰۲۰
(۲۹ آذر ۱۳۹۹)
(UTC +۳:۳۰) ۱۵:۳۰
| پرسپولیس  | ۱–۲ |  اولسان هیوندای |
| --- | --- | --- |
| عبدی  ۴۵' | گزارش |  ۴۹'، ۵۵' (پنالتی) جونیور نگرائو |
داور:  عبدالرحمن الجاسم (قطر)
| 0 | 1 |
| --- | --- |
             پرسپولیس :              اولسان‌هیوندای 
| 0 | 1 |
| --- | --- |
  کمک داورها:   رمضان سعید نعیمی   سعود احمد  داور چهارم:   هتیکمکانامگه پریرا داور پنجم:   محد یسری محمد  کمک داور ویدئویی:   خمیس المری دستیار کمک داور ویدئویی:   ادهم المخادمه  محمد امیرول ایزوان یعقوب:  قوانین بازی ۹۰ دقیقه.  در صورت مساوی بودن ۳۰ دقیقه وقت اضافه.  ضربات پنالتی اگر بعد از وقت اضافه مساوی شود.  ده ذخیره مشخص شده، که ممکن است حداکثر پنج نفر از آن‌ها استفاده شود، و یک تعویض ششم در وقت اضافه مجاز است.
حواشی

پس از مدت ها که فردوسی پور ممنوع الکار و فعالیت بود و هیچ مسابقه ای را در تلویزیون ایران گزارش نمیکرد.
اینستاگرام صفحه theafchub_ir از عادل فردوسی‌پور دعوت کرد تا در لایو این صفحه فینال لیگ قهرمانان آسیا را اختصاصی برای کاربران ایرانی آن گزارش کند. 
که بصورت بی سابقه ای مورد توجه کاربران قرار گرفت .
اپراتور حساب رسمی شبکه‌های اجتماعی اولسان هیوندای یک ایونت ویژه برای طرفداران ایرانی را افتتاح کرد.
هواداران تیم استقلال با هجوم به اینستاگرام تیم اولسان، مطالبی را در حمایت از این تیم کُره‌ای در صفحه این باشگاه قرار دادند.
مورگان اورتگس

| مورگان اورتاگوس | مورگان اورتاگوس |
| --- | --- |
سخنگوی وزارت امور خارجه ایالات متحده: سخنگوی وزارت امور خارجه ایالات متحده
دوره مسئولیت ۳ آوریل ۲۰۱۹ – ۲۰ ژانویه ۲۰۲۱: دوره مسئولیت ۳ آوریل ۲۰۱۹ – ۲۰ ژانویه ۲۰۲۱
رئیس‌جمهور: دونالد ترامپ
وزیرامورخارجه: مایک پومپئو
پس از: هدر ناوئرت
پیش از: ند پرایس
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: مورگان دین اورتگس ۱۰ ژوئیهٔ ۱۹۸۲ ‏(۴۲ سال) اوبورن‌دیل، فلوریدا، ایالات متحده آمریکا
حزب سیاسی: حزب جمهوری‌خواه
همسر(ان): جاناتان واینبرگر (ا. ۲۰۱۳)
فرزندان: آدینا
تحصیلات: دانشگاه فلوریدای جنوبی (کارشناسی) دانشکده کسب و کار کاری جان هاپکینز (مدیریت ارشد کسب‌وکار)
خدمات نظامی: خدمات نظامی
وفاداری:  ایالات متحده آمریکا
خدمت/شاخه:  نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا
سال‌های خدمت: ۲۰۱۴-اکنون
یگان: نیروی ذخیره نیروی دریایی ایالات متحده
مورگان اورتَگِاس(اورتاگوس) (انگلیسی: Morgan Ortagus؛ زادهٔ ۱۰ ژوئیهٔ ۱۹۸۲) یک سیاست‌مدار و متخصص ضدتروریستی و یک مقام دولتی اهل آمریکا است که از سال ۲۰۱۹ به عنوان سخنگوی وزارت امور خارجه ایالات متحده برگزیده شد. پیش از این هدر ناوئرت به عنوان سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا فعالیت می‌کرد. اورتگس، پیش از پیوستن به وزارت امور خارجه، عهده‌دار چندین مقام دولتی، از جمله معاون وزارت خزانه‌داری آمریکا، تحلیلگر اطلاعات در وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا|وزارت امور خارجه، در وزارت خزانه‌داری آمریکا و امور عمومی ایالات متحده در یواس اید بوده‌است. اورتگس همچنین در فاکس نیوز به عنوان کارشناس امنیت ملی کار کرد و قبل از انتصاب وی به عنوان سخنگوی وزارت امور خارجه، یک پشتیبان فعال نیروی دریایی ایالات متحده بوده‌است.
زندگی

مورگان در اوبورن‌دیل، فلوریدا متولد شد. پدرش رونالد ای. اورتگس در یک شرکت بهداشتی و ترمیم کار می‌کرد و مادرش دنیس اورتگس مدیر دفتر بود. مورگان در فلوریدا رشد کرد و در سال ۲۰۰۲ برندهٔ دختر شایستهٔ فلوریدا شد.
حرفه

مورگان اورتگس در سال ۲۰۰۷ وارد خدمات دولتی شد. مورگان اورتگس یک افسر ذخیرهٔ نیروی دریایی فعال آمریکا است. وی در سال ۲۰۰۸ تحلیلگر اطلاعاتی در وزارت خزانه‌داری ایالات متحده آمریکا بود و خدمات خود در دولت را در آژانس توسعهٔ بین‌المللی آمریکا آغاز کرد، جایی که وی در سال ۲۰۰۷ چند ماه در بغداد، عراق، گذراند. بعد از خدمت در عراق، وی در سال ۲۰۱۰ به‌عنوان معاون وابسته وزارت خزانه‌داری در عربستان سعودی منصوب شد. او مؤسس مشترک و مدیر شرکت مشاور «گو» «GO Advisors» و یک تحلیلگر امنیت ملی در شبکهٔ تلویزیونی فاکس نیوز بوده‌است. مورگان همچنین به تأسیس شرکت «EY’s Geostrategic Business Group» کمک کرده و مدیر روابط جهانی در بانک استاندارد چارترد بود که در گروه بخش عمومی به مشتریان در آفریقا، آسیا و خاورمیانه پوشش می‌داد.
در حال انجام مصاحبه‌ای در ژانویه ۲۰۲۰
در حال صحبت درمورد سحر خدایاری در یک کنفرانس خبری، سپتامبر ۲۰۱۹
ارتش امارت اسلامی افغانستان

| ارتش ملی اسلامی | ارتش ملی اسلامی |
| --- | --- |
اسلامي ملي اردو: اسلامي ملي اردو
نشان امارت اسلامی افغانستان که در حال حاضر به عنوان نشان تمام شاخه‌های نیروهای مسلح است.: نشان امارت اسلامی افغانستان که در حال حاضر به عنوان نشان تمام شاخه‌های نیروهای مسلح است.
بنیان‌گذاری: ح. 1722
کشور: افغانستان
گونه: ارتش
نقش: جنگ زمینی
بخشی از: نیروهای مسلح امارت اسلامی افغانستان
مرکز فرماندهی: کابل، افغانستان
فرماندهان: فرماندهان
فرمانده ارتش: قاری فصیح‌الدین (از ۲۰۲۱)
نشان: نشان
پرچم: 
ارتش ملی اسلامی (پشتو: اسلامی ملی اردو)، ارتش امارت اسلامی یا ارتش افغانستان، شاخه نیروی زمینی نیروهای مسلح امارت اسلامی افغانستان است.
در اواخر مرداد سال ۱۴۰۰ خورشیدی در پی خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان و فروپاشی دولت جمهوری اسلامی افغانستان، طالبان بر ۹۹ درصد مناطق افغانستان تسلط یافتند و اردوی ملی از هم فروپاشید و تمام قول اردوها به همراه اکثر تجهیزات به گروهک تروریستی طالبان تسلیم گردیدند. پس از فرار رئیس‌جمهور اسبق افغانستان، اشرف غنی، فرماندهان و سربازان اقدام به ترک خدمت و فرار به کشورهای مختلف و مناطق دیگر نمودند یا به طالبان تسلیم شدند. برخی از سربازان نیز به مقاومت ضد طالبان پنجشیر پیوستند.
تاریخچهٔ ارتش افغانستان

زمانی که در افغانستان سلاح گرم وجود نداشت تشکیلات ارتش به سر لشکر و لشکر اعم از تیر زنان، نیزه‌بازان و شمشیر زنان، محافظان و غیره بود. تا دورهٔ تیمورشاه درانی ارتش افغانستان ارتش دفاعی و تعرضی بود. پس از شاه زمان، ارتش افغانستان یک اردو دفاعی بوده است.
در طول تاریخ افغانستان اردو به شکل قومی و غیرمنظم وجود داشته است که از آن برای دفاع از سرزمین کار گرفته می‌شده. برای اولین بار اردو منظم قومی متشکل و منظم در قرن هجدهم توسط میرویس خان هوتک به وجود آمد. این اردو تحت فرماندهی میرویس نیکه (۱۷۰۹–۱۷۱۵) در برابر اردوی ایران جنگید. پس از میرویس خان پسر وی شاه محمود هوتکی (۱۷۱۵–۱۷۲۵) با اردو ۲۸ هزار نفری خویش به گلون‌آباد حمله نمود و پس از تصرف اصفهان، ایران صحنه را در مقابل استعمارگران روس تنگ و تنگ‌تر ساخت. در این اردو فقط چند ضرب توپ‌های خفیف نوع «زنبورک»، تجهیزات مؤثر و ثقیل جنگی را تشکیل می‌داد.
تاریخچهٔ ارتش افغانستان > اردوی منظم

اولین اردوی منظم افغانستان با قطعات توپچی‌سواره و پیاده‌نظام در سال‌های ۱۷۴۷ تا ۱۷۷۲ در زمان سلطنت احمد شاه درانی تشکیل شده است. احمد شاه درانی سپهسالار و نظامی در طول سال‌های حکمرانی نادر شاه بزرگ مهارت‌های جنگی را کسب نمود. او اساس اولین اردوی منظم تاریخ افغانستان را پایه‌ریزی نمود. سردار محمدجهان خان پوپل زی یک آن را اداره می‌کرد. اردوی قوی و مستحکم احمد شاه درانی پس از مرگ وی به پارچه‌های متعددی تقسیم شد و از طرف پسرانش در مقابل همدیگر در خانه جنگیها (جنگ‌های داخلی) کار گرفته شد که یکی از عوامل شکست اردوی منظم احمد شاه درانی محسوب می‌شود.
اردوی زمان «احمد شاه درانی» متشکل از یک اردوی منظم بود که براساس اعتقادات محکم دینی و شئون غیرت و گسترش اسلام در مقابل با کفار چندین بار بر هندوستان تاخت و پانی‌پات را فتح نمود که همین اردو در زمان تیمورشاه درانی تا دوران شاه زمان پابرجا بود. در زمانی که احمدشاه بابا به هندوستان چندین بار حمله نمود، انگلیسی‌ها در هندوستان مصروف تجارت بودند. پس از قرن ۱۶ که کشورهای اروپایی مصروف جهان‌گشایی بودند، انگلیسی‌ها در زمرهٔ ابرقدرت در اروپا بودند. آن‌ها متوجه شدند که مسلمانان ادارهٔ هندوستان را در دست دارند و مسلمانان افغانستانی یگانه مرجعی بودند که می‌توانستند به سرعت مسلمانان هند را کمک نمایند؛ و این یک واقعیتی است که هندوستان همیشه از راه افغانستان (خراسان بزرگ) مورد تهاجم قرار گرفته است. هندوها که در هندوستان اکثریت داشتند علاقه داشتند تا بر کرسی قدرت بنشینند. این دو نکته برای هندوها و انگلیسی‌ها مورد توجه قرار گرفت.
انگلیسی‌ها به طوایف هندوها کمک نمودند تا در هندوستان دولت مراتی را تشکیل دادند. در حقیقت این دولت به نفع افغان‌ها بود؛ زیرا شانس اشغال هند از طرف انگلیس خیلی کم بود؛ ولی احمدشاه بابا قوت دولت مراته را برهم شکست و هندوستان به یک کشور ضعیف تبدیل گردید. انگلیسی‌ها آهسته آهسته در صحنهٔ سیاسی هند ظهور نمودند تا اینکه در زمان شاه زمان وارد صحنه جنگ با افغانستان شده در هند به پیشروی آغاز نمودند. دولت انگلیس برای اشغال هند به اهرم فشاری نیاز داشت تا در صورت پیشروی به هند بر افغانستان فشار بیاورد که این اهرم فشار دولت ناصرالدین شاه قاجار گردید. در هر پیشروی انگلیس به هند، قاجاریان به هرات و قندهار حمله می‌کردند. قشون ناچار به طرف هرات حرکت می‌کردند؛ و این‌گونه مداخلات انگلیس باعث بروز خانه جنگی‌ها شد. بدین ترتیب اردو ضعیف شد و این روند تا حکومت شاه شجاع درانی ادامه یافت. پس از کشته شدن شاه شجاع ارگ شاهی توسط انگلیسی‌ها تاراج شد و اردو از میان رفت. الماس کوه نور نیز در همین روز (۵/۴/۱۸۴۲) تاراج شد.
تاریخچهٔ ارتش افغانستان > دومین اردو منظم افغانستان

پارچه پارچه شدن اردو احمدشاه نفاق و جنگ‌های داخلی باعث سقوط سلطنت سدوزاییها و دخالت و نفوذ بیگانه در کشور گردید و تا سلطنت امیر دوست محمد خان سبب افزایش هرج و مرج و ملوک الطوایفی شدن افغانستان شد، تا اینکه امیر دوست محمد خان در دورهٔ دوم حکومت خود (۱۸۰۴–۱۸۶۱) یک اردو منظم را پایه‌گذاری نمود که تعداد آن از ۳۰ هزار نفر تجاوز نمی‌کرد و امیر از آن برای تحکیم قدرت و حفظ جان خود و خانواده خود کار می‌گرفت؛ به نوشتهٔ میرغلام‌محمد غبار در دورهٔ حکومت امیر شیرعلی خان اساس یک اردو منظم و دائمی گذاشته شد که افراد آن تحت آموزش نظامی قرار گرفته و از لباس متحد الشکل برخوردار می‌گردیدند.
این اردو از پایهٔ نظامی برخوردار گردید دارای صفوف سه‌گانهٔ پیاده‌نظام، سواره‌نظام و توپخانه بود و در دژ تازه‌بنیاد قلعهٔ شیرپور جابجا شد. به گواهی تاریخ اردو افغانستان این اردو مشتمل بود بر ۵۷ هنگ پیاده، ۲۰ هنگ سواره، ۲۶ گردان کوهستانی، سواره نظام و پیلبان که مجموعاً ۵۰ هزار نفر نفر بودند. به شکل دایمی استخدام گردیدند. بعدها شیرازه اردو منظم امیر شیر علی خان به دلیل کسالت امیر که ناشی از وفات پسرش شاهزاده و ولیعهد عبدالله پیش از سوق دادن به جهادی که علیه انگلیسی‌ها اعلان شده بود از هم پاشید و خود امیر ابتدا به تاشقرغان و بعدن به مزارشریف رفت و در آنجا وفات یافت.
تاریخچهٔ ارتش افغانستان > سومین اردو افغانستان

پس از امارت امیر شیر علی خان، امیر عبدالرحمن خان برای تشکیل اردو دایمی کمر به همت بست و در میام دیگر امور دولتی هفته‌ای یک روز را برای امور لشکری تخصیص داده بود. به نقل از کتاب تاریخ «افغانستان در پنج قرن اخیر» تعداد اردو امیر عبدالرحمن خان عبارت بود از:
قوای پیاده هشتاد دسته، هر دسته ۷۰۰ نفر، جمعاً ۵۶٬۰۰۰ نفر
قوای سواره چهل دسته، هر دسته ۴۰۰ نفر، جمعاً ۱۶٬۰۰۰ نفر
قوای توپخانه یکصد گردان، هر گردان ۱۰۰ نفر، جمعاً ۱۰٬۰۰۰ نفر
نگهبانان دربار شاهی:
پیاده چهار دسته، هر دسته ۱٬۰۰۰ نفر، جمعاً ۴٬۰۰۰ نفر
سواره سه دسته، هر دسته ۸۰۰ نفر، جمعاً ۲٬۴۰۰ نفر
جمعاً اردو امیر عبدالرحمن خان متشکل از ۸۸٬۴۰۰ نفر بود.
امیر مذکور برای مدرنیزاسیون اردو کارخانه ماشین خانه کابل را که دارای شعبات ریخته‌گری، توپ سازی، تفنگ سازی، باروت و تولید کارتوس سازی، اسلحه سرد و غیره بود بنیادگذاری کرد.
در زمان امیر حبیب‌الله خان اردو افغانستان پیشرفت‌های خوبی نمود. در ضمن مدارس تأسیسات آموزشی اردو را بنیاد گذاشت. از آن جمله مکتب حربیه برای آموزش کادرهای افسری اردو در کابل تأسیس شد که بعدها به تعداد ۹۰۰ نفر در آن فنون نظامی را می‌آموختند. در زمان اعلیحضرت غازی امان‌الله خان به منظور تقویه اردو افغانستان اسلحه جدید از آلمان، انگلستان، ایتالیا و بلژیک خریداری گردید که شامل تفنگ‌های ۱۲ تکه انگلیسی، تفنگ‌های ۱۲ تکه لوچک آلمانی برای پیاده و سواری، تفنگ‌های ۵ تکه ایتالیای برای پرسنل توپچی، تفنگ‌های پنج تکه بلژیکی برای ژاندارم و پلیس، توپ‌های ۶ پن، توپ‌های ۹ پن قاطری که (از روسیه خریداری شده بود)، توپ‌های ۱۰۵ ملی متری صحرا (۳۶ پن) که توسط شش راس اسپ کشیده می‌شد. دولت اطریش چهار ضرب توپ به غازی امان‌الله خان بخشیده بود که در جنگ تل شرکت کرده بود.
بعدها برای بار دوم سلاح جدید از راین میتال آلمان و کارخانه اشکودای چکسلواکی «توپ‌ها و تانک‌های سبک» خریداری گردید. در زمان غازی امان‌الله یک قطعه نمونه نیز تشکیل شد، افسران و آموزگاران ترکیه برای آموزش افسران افغانستانی استخدام شد، بعضی افسران برای کسب تحصیلات نظامی به ترکیه و کشورهای دیگر خارجی اعزام شدند، چند بال هواپیما و چند ضرب توپ دور برد خریداری گردید. اما آن طور باید، اردو در زمان سلطنت غازی امان‌الله خان پیشرفتی ننمود؛ زیرا افغانستان یک کشور آزاد بود و هم انقلاب سوسیالیستی در اتحاد شوروی مخالف مستعمره جویی بود. تصور نمی‌شد که انگلیس مداخله کند. اردو افغانستان در این صده توانست در سه جنگ افغان و انگلیس موفق بدر آید و سرزمین خویش را از شر استعمارگران نجات داد و آزاد سازند. بعد از سقوط سلطنت غازی امان‌الله یک دوره اغتشاش در کشور به وجود آمد و این اردو از بین رفت.
تاریخچهٔ ارتش افغانستان > چهارمین اردو منظم افغانستان

پس از شاه امان‌الله در افغانستان، حبیب‌الله کلکانی سلطنت را بدست آورد و اردو قبلی به کلی مورد تاراج قرار گرفت. محمد نادر شاه که در اردو امان‌الله شاه زحمات زیاد را متقبل گردیده بود توانست با حیله و نیرنگ حبیب‌الله کلکانی را به قتل برساند. پس از آن به تشکیل اردو پرداخت. محمد نادر خان در اندک مدت با تطبیق زور و قدرت دولتی اردو منظم‌تر و نیرومندتری از اردو عصر امان‌الله شاه به وجود آورد و آن را با اسلحه عصری که بخش زیادی از آن را از انگلستان به اعانه گرفته بود و بخش دیگر آن را از سایر کشورها خریداری کرده بود مجهز گردانید. برای مکتب جنگی ساختمان تازه‌ای در بالاحصار اعمار نمود. تعداد اردو محمد نادر خان به قرار نوشته «جورج ارتی» چهل هزار نفر بود که بعد از کشته شدن محمد نادر خان، پسرش اعلیحضرت محمد ظاهر شاه پادشاه شد.
تاریخچهٔ ارتش افغانستان > ارتش جمهوری دموکراتیک افغانستان

مقالهٔ اصلی: جمهوری دموکراتیک افغانستان
در ۲۷ آوریل ۱۹۷۸، حزب دموکراتیک خلق افغانستان به رهبری نورمحمد تره کی و ببرک کارمل با انجام یک کودتا رژیم محمد داودخان را سرنگون کردند. این قیام که معروف به انقلاب ثور بود، باعث تشکیل جمهوری دموکراتیک افغانستان گردید و در آن نورمحمد تره کی به عنوان رئیس‌جمهور، نخست‌وزیر و دبیرکل حزب دموکراتیک خلق افغانستان شد. این رژیم الی آوریل ۱۹۹۲ ادامه یافت.
بعداز کودتای ۲۷ آوریل اردو، شوروی با دست باز در تمام امور کشور من‌جمله تسلیح، تجهیز و ارتقای سطح کمی و کیفی اردو دست بکار شد. تا اینکه در اثر تقاضای حکومت وقت افغانستان در سال ۱۹۷۹ قوتهای نظامی شوروی داخل خاک افغانستان شدند که در نتیجه باعث جنگ در افغانستان گردید. در این زمان تا خروج قوت‌های شوروی از افغانستان، قوت‌های شوروی و ارتش افغانستان فعالیت‌های مشترک داشتند و ارتش افغانستان مجهز به سلاح و تکنیک محاربوی پیشرفته شد و از احضارات محاربوی عالی بر خوردار گردید و تا سطح دفاع مستقلانه یا آغاز حکومت دکتور نجیب الله ارتقا یافت. در هشت ثور سال ۱۳۷۱ ارتش افغانستان توقع داشت مجاهدین به آن‌ها وحدت نموده در حفظ ارتش بکوشند؛ ولی برعکس تمام سلاح و مهمات افغانستان از طرف مجاهدین به حکومت پاکستان فروخته شد و کشور در دو دهه بدون سلاح و اردو باقی‌ماند. در این دو دهه هرج و مرج حاکم شد و نبود قانون و سطح جرم به حد نهائی بالا رفت.
تاریخچهٔ ارتش افغانستان > اردو دولت اسلامی جهادی

احزاب و گروه‌های جهادی مخالف دولت حزب دموکراتیک خلق افغانستان در سال ۱۳۷۱ هجری شمسی پس از ۱۴ سال جنگ قدرت را بدست آوردند. نیروهای مجاهدین خود دارای تشکیلات نظامی تنظیمی و قومی بودند. اکثریت نیروهای مجاهدین مردمان روستا فاقد علم و دانش بودند. در ۱۴ سال جنگ تمامی دارائی و هستی این‌ها از بین رفته بود. پس از رسیدن به قدرت تمامی وسایل و سلاح اردو منظم را به قیمت ارزان و به نرخ آهن به پاکستان فروختند. نیروهای مجاهدین دارای تشکیلات اردو منظم نبودند صرف متشکل از فرمانده و مجاهد بودند. سربازان پیاده این گروه دارای مهارت جنگی قوی بودند.
تاریخچهٔ ارتش افغانستان > اردو طالبان

طالبان دارای یک اردو قومی نامنظم بود. بعضی از افسران سابقه‌دار نیز در حکومت طالبان حضور داشتند. طالبان دارای ۴۰ تانک بودند. گفته می‌شود تانک‌های مذکور را بینظیر بوتو از روسیه خریداری نموده به طالبان تسلیم نمود. حکومت طالبان دارای وسایل باربری خیلی ضعیف بودند. سربازان طالب از مورال فوق‌العاده محاربوی بر خوردار بودند. طالبان دارای ۳ اردوگاه نظامی قوی در ژوره ولایت خوست، میدان هوایی قندهار، و تفحصات مزار شریف بودند که در آنجا جنگجویان کشورهای آسیای میانه، عرب و [چچن] آموزش‌های نظامی می‌دیدند.
تاریخچهٔ ارتش افغانستان > اردو جمهوری اسلامی افغانستان

اردوی ملی افغانستان در سال ۱۳۸۲ ه‍.ش با همکاری دولت آمریکا و ناتو تأسیس و هر سال به کمک کشورهای کمک‌کننده توسعه یافته است. در آینده نه چندان دور تشکیلات آن از نگاه تعداد عساکر، کارمند، سلاح و تجهیزات نظامی مجهزتر خواهد شد. در ۲۸ ژانویه سال ۲۰۱۳ تعداد نیروهای مسلح افغانستان به ۳۵۲۰۰۰ هزار تن رسیده بود که مساوی با اردوی پاکستان [نیازمند منبع] می‌باشد.
تشکیلات اردو ملی در سال ۱۳۹۱ انکشاف نموده که به شرح ذیل می‌باشد:
فرماندهی‌های اساسی شامل ۶ سپاه که ۵ تای آن زمینی و یک سپاه هوایی است، دو نیرو شامل سپاه مرکزی کابل به نام ۱۱۱ و سپاه عملیات‌های خاص می‌باشد که متشکل از بیش از ۳۰ لشکر، ۱۸۰ گروهان (پیاده، کماندو، مکانیزه، کشف، پشتیبانی، لجستیک)؛
فرماندهی‌های متوسط حمایوی شامل تعلیم و تربیه، جلب و جذب، لجستیک، خریداری، کشف و استخبارات، صحیه و مخابره می‌باشد؛
موقعیت لشکرها: فعلاً لشکر ۲۰۱ در جلال‌آباد، لشکر ۲۰۳ در ولایت پکتیا که چهار ولایت را تحت پوشش قرار می‌دهد، لشکر ۲۰۷ در هرات، لشکر ۲۰۵ در ولایت قندهار و لشکر ۲۰۹ در بلخ افغانستان مستقر می‌باشند.
شکل سربازی «داوطلبانه» می‌باشد و جوانان بین ۲۲ تا ۳۵ سال به صورت داوطلبانه در اردو ثبت نام می‌کنند. دولت برای آن‌ها ماهانه ۱۰۰ دلار پرداخت می‌کند. برای بار دوم خدمت ۲۰۰ دلار حقوق پرداخته می‌شود. سن قانونی خدمت در اردو افغانستان ۲۲ سال است. سن ذخیره از ۱۶–۴۵ است. تعداد مرد به این سن ۶٫۸ میلیون و زن ۶٫۴ میلیون، تعداد توان داخل خدمت ۳٫۸ میلیون مرد و ۳٫۶ میلیون زن و ظرفیت بالا بردن ۳۷۸٬۹۹۶ نفر می‌باشد.
تشکیلات

قوای مسلح افغانستان تحت فرماندهی رئیس‌جمهور و اردو ملی تحت فرماندهی وزیر دفاع ملی جمهوری اسلامی افغانستان فعالیت می‌نماید.
تشکیلات > مقام وزارت دفاع ملی

وزیر دفاع
معاون اول
معاونت سیاسی و عملیاتی
معاونت کارمندان
معاونت تکنولوژی و لجستیک
معاونت نیروهای احتیاط
تشکیلات > ریاست‌ها

وزارت دفاع ملی دارای ریاست‌های ۱-ریاست پارلمانی و امور عامه، ۲-ریاست حقوق بشر، ۳-ریاست ساختمانی، ۴-ریاست حالات اضطراری و فوق‌العاده، ۵-ریاست مالی، ۶-ریاست تفتیش و ۷-ریاست حقوق می‌باشد.
تشکیلات > ریاست‌ها > مقام ستاد اردو (ستر درستیز)

بخش خیلی مهم و کاری وزارت دفاع افغانستان ستاد اردو می‌باشد. تشکیلات ستاد اردو شامل رئیس ستاد اردو، معاون، ریاست دفتر، ریاست کادر و پرسنل، ریاست کشف و استخبارات، ریاست عملیاتی، ریاست عقیدتی و فرهنگی، ریاست مالی، ریاست مخابره، ریاست تفتیش و ریاست حقوق می‌شود.
ریاست استخبارات
تشکیلات > فرماندهی‌ها

وزارت دفاع ملی افغانستان داری فرماندهی‌های هوای و دفاع هوائی، کالج (آکادمی) فرماندهی و قرارگاهی، آکادمی ملی نظامی، آموزش و پرورش، جلب و جذب، مرکز آموزشی نظامی کابل (KMTC) و فرماندهی نیروهای خاص می‌باشد که علاوه بر این دارای فرماندهی ۴ بخش، چهار تیپ، ۹ سپاه و ۲ لشکر می‌باشد.