stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
مایکل آریس
زندگی

آریس در هاوانا، کوبا متولد شد. مادر او، ژوزت آریس (خواننده وایلانکورت)، دختر سفیر کانادا بود و پدر انگلیسی او، جان آریس، افسر شورای انگلیس بود.
آریس پس از تحصیل در مدرسه ورث در ساسکس و پس از اتمام دوره تحصیلات خود در تاریخ نوین در انجمن سنت کوتثبرت، دانشگاه دورام در سال ۱۹۶۷، شش سال را به عنوان مربی خصوصی فرزندان خانواده سلطنتی هیمالیا بوتان گذراند.
در سال ۱۹۷۶، آریس به دانشگاه آکسفورد نقل مکان کرد و یک عضو ارشد تحقیق و عضو هیئت علمی دانشگاه در کالج سنت جان شد. در سال ۱۹۷۸، دکترای خود را به دست آورد. در ادبیات تبتی از دانشگاه لندن. بعداً در کالج سنت آنتونی، آکسفورد، یکی از محققان ارشد مرکز پژوهش آسیایی شد. وی در سالهای پایانی قبل از مرگ خود به ایجاد یک مرکز تخصصی مطالعات تبتی و هیمالیا در آکسفورد کمک کرد.
برادر دوقلوی همسان مایکل آریس ، آنتونی آریس، به همین ترتیب محقق مطالعات تبتی شد و انتشارات سریندیا را گشایش کرد تا در ارائه تاریخ و فرهنگ تبتی به مخاطبان نوین تمرکز کند.
آنگ سان سوچی

در سال ۱۹۷۲، آریس با آنگ سان سوچی که با او در دانشگاه ملاقات کرده بود ازدواج کرد. آنها در یک مراسم بودایی ازدواج کردند. آنها پس از گذراندن یک سال در بوتان، در آکسفورد شمالی اقامت گزیدند و در آنجا دو پسر خود، الکساندر آریس و کیم آریس را بزرگ کردند. در این مدت، وی تحصیلات تکمیلی را در دانشکده مطالعات شرقی و آفریقایی، دانشگاه لندن انجام داد و در سال ۱۹۷۸ دکترای ادبیات تبت را به دست آورد. در سال ۱۹۸۸، آنگ سان سوچی ابتدا برای مراقبت از مادرش به برمه بازگشت اما بعداً رهبری جنبش دموکراسی خواهی در این کشور را بر عهده گرفت.
در سال ۱۹۹۷، آریس مبتلا به سرطان پروستات تشخیص داده شد که بعداً مشخص شد ترمینال است. چندین کشور، افراد و سازمانهای برجسته، از جمله دولت ایالات متحده، دبیرکل سازمان ملل، کوفی عنان و پاپ ژان پل دوم، با مراجعه به مقامات برمه خواستار ویزای دکتر آریس شدند. دولت برمه به وی ویزای سفر به برمه را نمی‌دهد و می‌گوید که آنها از نظر مراقبت از او امکاناتی ندارند و در عوض از آنگ سان سوچی خواست تا برای ملاقات با وی از کشور خارج شود. او در آن زمان موقتاً از حبس خانگی آزاد بود اما مایل به عزیمت نبود، زیرا ترس نداشت در صورت عدم ورود مجدد، از ورود به وی منصرف شود، زیرا به اطمینان جنتا مبنی بر بازگشت خود اطمینان نداشت.
پس از سال ۱۹۸۹، زمانی که همسرش برای نخستین بار در حصر خانگی قرار گرفت و تا زمان مرگ در سال ۱۹۹۹، وی تنها ۵ بار او را دیده بود، آخرین بار برای کریسمس در سال ۱۹۹۵ بود.
مرگ

آریس در ۵۳ سالگی در سال ۱۹۹۹ در آکسفورد بر اثر سرطان پروستات درگذشت.
مار شیری مکزیک

| مار شیری مکزیک | مار شیری مکزیک |
| --- | --- |
مار شیری مکزیک، Lampropeltis triangulum annulata: مار شیری مکزیک، Lampropeltis triangulum annulata
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
شاخه:: طنابداران
رده:: خزندگان
راسته:: پولک‌داران
تیره:: قمچه‌ماران
سرده:: Lampropeltis
گونه:: triangulum
مار شیری مکزیک (نام علمی: Lampropeltis triangulum annulata) نام یک زیرگونه از گونه مار شیری است.
منطقه قانزی

| منطقه قانزی Gantsi | منطقه قانزی Gantsi |
| --- | --- |
ناحیه‌های بوتسوانا: ناحیه‌های بوتسوانا
موقعیت منطقه قانزی در نقشه: موقعیت منطقه قانزی در نقشه
مختصات: ۲۲°۰۰′ جنوبی ۲۲°۰۰′ شرقی﻿ / ﻿۲۲٫۰۰۰°جنوبی ۲۲٫۰۰۰°شرقی﻿ / -22.000; 22.000: مختصات: ۲۲°۰۰′ جنوبی ۲۲°۰۰′ شرقی﻿ / ﻿۲۲٫۰۰۰°جنوبی ۲۲٫۰۰۰°شرقی﻿ / -22.000; 22.000
کشور:  بوتسوانا
مرکز: گهانزی (بوتسوانا)
مساحت: مساحت
 • کل: ۱۱۷۹۱۰ کیلومتر مربع (۴۵۵۳۰ مایل مربع)
جمعیت (سرشماری ۲۰۱۱): جمعیت (سرشماری ۲۰۱۱)
 • کل: ۴۳۳۷۰
 • تراکم: ۰٫۳۷/کیلومتر مربع (۰٫۹۵/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۲ (Central Africa Time)
شاخص توسعه انسانی (۲۰۱۷): 0.666 medium · 10th
منطقه قانزی (به لاتین: Ghanzi District) یک ناحیه در بوتسوانا است که در غرب این کشور واقع شده‌است. منطقه قانزی ۱۱۷٬۹۱۰ کیلومتر مربع مساحت و ۴۳٬۳۷۰ نفر جمعیت دارد.
شین اون کیونگ

با شیم اون کیونگ اشتباه نشود.
| شین اون کیونگ | شین اون کیونگ |
| --- | --- |
شین در مارس ۲۰۲۴: شین در مارس ۲۰۲۴
زادهٔ: ۱۵ فوریهٔ ۱۹۷۳ ‏(۵۱ سال) بوسان، کره جنوبی
تحصیلات: دانشگاه دانکوک – تئاتر و فیلم
پیشه: بازیگر
سال‌های فعالیت: ۱۹۸۸–اکنون
نماینده: ران انترتینمنت
همسر: کیم جونگ سو (ا. ۲۰۰۳–ج. ۲۰۰۷)
نام کره‌ای: نام کره‌ای
هانگول: 신은경
هانجا: 申恩慶
لاتین‌نویسی اصلاح‌شده: Sin Eungyeong
مک‌کیون–ریشاور: Sin Ŭn'gyŏng
 :  
شین اون کیونگ (کره‌ای: 신은경؛ زادهٔ ۱۵ فوریه ۱۹۷۳) بازیگر اهل کره جنوبی است. او به دلیل بازی در باران دروغ و پنت‌هاوس: جنگ در زندگی شناخته می‌شود.
دبیرکل حزب کمونیست ویتنام

| دبیرکل کمیته مرکزی حزب کمونیست ویتنام | دبیرکل کمیته مرکزی حزب کمونیست ویتنام |
| --- | --- |
پرچم حزب کمونیست ویتنام: پرچم حزب کمونیست ویتنام
متصدی کنونی نگوین فو ترونگ از ۱۹ ژانویه ۲۰۱۱: متصدی کنونی نگوین فو ترونگ از ۱۹ ژانویه ۲۰۱۱
گمارنده: کمیته مرکزی
مدت دوره: پنج سال با یک بار قابل تمدید
دارندهٔ افتتاحی: Trần Phú
بنیادگذاری: ۲۷ اکتبر ۱۹۳۰
دبیرکل کمیته مرکزی حزب کمونیست ویتنام (ویتنامی: Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam) که از ۱۹۵۱ تا ۱۹۷۶ به دبیر اول شناخته می‌شد، بالاترین مقام در حزب کمونیست ویتنام است. دبیرکلی در دورهٔ ریاست هو شی مین دومین مقام عالی حزب بود. دبیرکل همچنین دبیر کمیسیون مرکزی نظامی، ارگان اصلی حزب در خصوص امور نظامی است. مقام دبیرکل در برهه‌ای از تاریخ خود مشابه رهبر ویتنام بوده‌است. نگوین فو ترونگ دبیرکل فعلی در رتبه‌بندی دفتر سیاسی در رتبهٔ هشتم است.
مسیه ۸۲

| مسیه ۸۲ | مسیه ۸۲ |
| --- | --- |
یک تصویر ترکیبی گرفته شده توسط تلسکوپ فضایی اسپیتزر و تلسکوپ فضایی هابل و تلسکوپ فضایی چاندرا سازنده: NASA/JPL-Caltech/STScI/CXC/UofA/ESA/AURA/JHU.: یک تصویر ترکیبی گرفته شده توسط تلسکوپ فضایی اسپیتزر و تلسکوپ فضایی هابل و تلسکوپ فضایی چاندرا سازنده: NASA/JPL-Caltech/STScI/CXC/UofA/ESA/AURA/JHU.
اطلاعات رصدی: اطلاعات رصدی
صورت فلکی: خرس بزرگ
بُعد: ۰۹h ۵۵m ۵۲٫۲s
مِیل: ‏ ۴۷″ ۴۰′ ‎+۶۹°
انتقال به سرخ: ۲۰۳ ± ۴ km/s
فاصله: ۱۱٫۵ ± ۰٫۸ Mly (۳٫۵ ± ۰٫۳ Mpc)
قدر ظاهری (V): 8.4
ویژگی‌ها: ویژگی‌ها
اندازه: ۱۱′.۲ × ۴′.۳
نام‌های دیگر: نام‌های دیگر
NGC 3034, UGC 5322, Arp 337, Cigar Galaxy, PGC 28655: NGC 3034, UGC 5322, Arp 337, Cigar Galaxy, PGC 28655
مسیه ۸۲ (یا ان‌جی‌سی ۳۰۳۴ یا کهکشان سیگار) یک کهکشان ستاره فشان است که در فاصله ۱۲ میلیون سال نوری و در صورت فلکی خرس بزرگ قرار دارد.
مسیه ۸۲
میدان‌های مغناطیسی کهکشان مسیه ۸۲ یا کهکشان سیگار به صورت خطوطی در نور مرئی ترکیبی فروسرخ که توسط تلسکوپ فضایی هابل ناسا و تلسکوپ فضایی اسپیتزر از این کهکشان ثبت شده، نشان داده شده‌اند. این کهکشان که در صورت فلکی خرس بزرگ واقع شده بسیار دیدنی است. بادهای ستاره‌ای که از ستاره‌های جدید داغ منتشر می‌شوند یک ابر باد کهکشانی را تشکیل می‌دهند که انبوهی از گاز داغ (رنگ قرمز) و هاله‌ای عظیم از گرد و غبار دودی (رنگ زرد / نارنجی) عمود بر کهکشان باریک (رنگ سفید) را منفجر می‌کند. محققان از داده‌های میدان مغناطیسی رصدخانه استراتوسفری اخترشناسی فروسرخ (Stratospheric Observatory for Infrared Astronomy) مشهور به SOFIA و ابزارهایی که به‌طور گسترده برای مطالعه فیزیک اطراف خورشید استفاده شده‌است، برای اندازه‌گیری قدرت میدان مغناطیسی ۲۰ هزار سال نوری در اطراف این کهکشان استفاده کردند. به نظر می‌رسد این میدان‌های مغناطیسی مانند باد خورشیدی در خورشید به‌طور نامحدود در فضای بین کهکشانی امتداد دارند که مطالعه آنها ممکن است به محققان در توضیح چگونگی حرکت گاز و گرد و غبار در فضایی بسیار دور از کهکشان کمک کند.
تایکا وایتیتی

| تایکا وایتیتی | تایکا وایتیتی |
| --- | --- |
وایتیتی در سال ۲۰۲۳: وایتیتی در سال ۲۰۲۳
نام هنگام تولد: تایکا دیوید کوهن
زادهٔ: ۱۶ اوت ۱۹۷۵ ‏(۴۹ سال) ولینگتون، نیوزیلند
دیگر نام‌ها: تایکا کوهن
محل تحصیل: دانشگاه ویکتوریا در ولینگتون (بی‌ای)
پیشه‌ها: کارگردان تهیه‌کننده نویسنده بازیگر کمدین صدا پیشه
سال‌های فعالیت: ۱۹۹۹–اکنون
همسران: چلسی وینستنلی (ا. ۲۰۱۱–۲۰۱۸) ریتا اورا (ا. ۲۰۲۲)
فرزندان: ۲
تایکا دیوید کوهن (انگلیسی: Taika David Cohen؛ زادهٔ ۱۶ اوت ۱۹۷۵) مشهور به تایکا وایتیتی، کارگردان، تهیه کننده، بازیگر، صدا پیشه، نویسنده و کمدین نیوزیلندی است. او بابت کارگردانی فیلم‌های کمدی غیرمعمول شناخته شده‌است و فعالیت خود را در مقام صداپیشه و تهیه‌کننده در پروژه‌های متعددی گسترش داده‌است. او جوایز گوناگونی شامل یک جایزه اسکار، یک جایزه فیلم بفتا و یک جایزه گرمی برنده شده و همچنین دو بار نامزد جایزه امی ساعات پربیننده بوده‌است. مجله تایم او را یکی از ۱۰۰ فرد تأثیرگذار جهان در سال ۲۰۲۲ معرفی کرد.
فیلم‌های بلند او، پسر (۲۰۱۰) و شکار انسان‌های سرگردان (۲۰۱۶)، هر یک در میان پرفروش‌ترین فیلم‌های نیوزیلند قرار دارند. وایتیتی در سال ۲۰۰۳ با فیلم کوتاه دو ماشین، یک شب نامزد جایزه اسکار بهترین فیلم کوتاه شد. او در سال ۲۰۱۴ نویسندگی، کارگردانی و بازیگری فیلم کمدی ترسناک آنچه در تاریکی انجام می‌دهیم را همراه با جامین کلمنت، که در سال ۲۰۱۹ به مجموعهٔ تلویزیونی به همین نام اقتباس شد، را بر عهده داشت. این مجموعه نامزد دریافت جایزه امی ساعات پربیننده در رشتهٔ بهترین مجموعه کمدی شد.
از دیگر آثار کارگردانی او می‌توان به فیلم‌های ابرقهرمانی ثور: رگناروک (۲۰۱۷) و ثور: عشق و آذرخش (۲۰۲۲) و همچنین فیلم کمدی سیاه جوجو خرگوشه (۲۰۱۹) اشاره کرد که در آخرین مورد نیز نقش نسخه خیالی آدولف هیتلر را بازی کرد. جوجو خرگوشه نامزد شش جایزه در مراسم اسکار را شد که در میان این نامزدی‌ها برنده بهترین فیلم‌نامه اقتباسی شد. وایتیتی همچنین برای تهیهٔ موسیقی متن این فیلم یک جایزهٔ گرمی دریافت کرد.
در تلویزیون، وایتیتی مشترکاً ساخت مجموعهٔ کمدی-درام سگ‌های ولگرد را بر عهده داشت. او همچنین قسمتی را برای مجموعهٔ مندلورین کارگردانی کرد و در آن به صداپیشگی پرداخت که برایش بار دیگر نامزد جایزه امی ساعات پربیننده شد.
زندگی شخصی

وایتیتی ده سال با بازیگر و نویسنده نیوزیلندی لورن هورسلی رابطه داشت. او در نخستین تجربهٔ کارگردانی وایتیتی عقاب در برابر کوسه بازی کرد و نویسندهٔ مشترک این فیلم بود. وایتیتی در سال ۲۰۱۱ با تهیه‌کننده نیوزیلندی، چلسی وینستنلی ازدواج کرد. آنها دو دختر دارند. او و وینستنلی در سال ۲۰۱۸ از هم جدا شدند. وایتیتی از سال ۲۰۲۱ با خواننده بریتانیایی، ریتا اورا در ارتباط است. آن‌ها در اوت ۲۰۲۲ ازدواج کردند.
فیلم‌شناسی > کارگردانی

| سال | عنوان |
| --- | --- |
۲۰۰۷: عقاب در برابر کوسه
۲۰۱۰: پسر
۲۰۱۴: آنچه در تاریکی انجام می‌دهیم
۲۰۱۶: شکار انسان‌های سرگردان
۲۰۱۷: ثور: رگناروک
۲۰۱۹: جوجو خرگوشه
۲۰۲۲: ثور: عشق و آذرخش
۲۰۲۳: هدف بعدی پیروزی است
۲۰۲۴: کلارا و خورشید
فیلم‌شناسی > سینما

| سال | عنوان | کارگردان | نقش |
| --- | --- | --- | --- |
| ۲۰۰۷ | عقاب در برابر کوسه | تایکا وایتیتی | گوردون |
| ۲۰۱۰ | پسر | تایکا وایتیتی | الامِین |
| ۲۰۱۱ | گرین لنترن | مارتین کمبل | توماس کالماکو |
| ۲۰۱۷ | ثور: رگناروک | تایکا وایتیتی | کورگ |
| ۲۰۱۹ | انتقام‌جویان: پایان بازی | جو روسوآنتونی روسو | کورگ |
| ۲۰۱۹ | جوجو خرگوشه | تایکا وایتیتی | آدولف هیتلر |
| ۲۰۲۱ | گای آزاد | شاون لوی | آنتوان |
| ۲۰۲۱ | زندگی الکتریکی لوئیس وین | ویل شارپ | مکس کیس |
| ۲۰۲۱ | رالف را نجات دهید | اسپنسر ساسر | رالف |
| ۲۰۲۱ | جوخه انتحار | جیمز گان | پدر شکارچی‌موش |
| ۲۰۲۲ | لایت‌یر | آنگوس مک‌لین | موریسون |
| ۲۰۲۲ | ثور: عشق و آذرخش | تایکا وایتیتی | کورگ |
فیلم‌شناسی > تلویزیون

| سال | عنوان | کارگردان | نقش |
| --- | --- | --- | --- |
| ۲۰۱۹ | ریک و مورتی | دان هارمون جاستین رویلند | گلوتی |
| ۲۰۱۹ | مندلورین | جان فاورو | گروگو |
| ۲۰۲۱ | چه می‌شود اگر...؟ | برایان اندروز | کورگ |
| ۲۰۲۳ | سیمپسون ها | مت گرینیگ | خودش |
:
رصدخانه ملی ایران

رصدخانهٔ ملّی ایران در ۳۳ کیلومتری جنوب‌غرب کاشان و ۱۲ کیلومتری غرب قمصر و ۷ کیلومتری شمال‌شرق شهر کامو و چوگان و در قلهٔ ۳٬۶۰۰ متری گرگش دومین قله مرتفع رشته‌کوه کرکس ساخته شده‌است. گنبد تلسکوپ و سازهٔ تلسکوپ در قله نصب شده‌است.
پیشینه

اندیشهٔ داشتن یک رصدخانهٔ بزرگ در مقیاس جهانی برای کشور از انقلاب ۱۳۵۷ مطرح بود. پیشنهاد ساخت یک رصدخانهٔ 
بزرگ برای کشور به عنوان یک آزمایشگاه علمی ملی، به‌طور جدی و رسمی، در کمیته نجوم و اخترفیزیک انجمن فیزیک ایران مطرح شد. در سال ۱۳۷۷ مطرح شد. در این سال رصدخانهٔ ملی به عنوان یکی از دو طرح کلان پژوهشی در شورای پژوهش‌های علمی مطرح و تصویب شد و در سال ۱۳۷۸ مرحلهٔ مکان‌یابی رصدخانهٔ ملی در قالب یک طرح پژوهشی دانشگاهی توسط کمیته مکانیابی با مدیریت سعداله نصیری قیداری عضو هیئت علمی وقت دانشگاه زنجان در دانشگاه تحصیلات تکمیلی زنجان آغاز شد.
با کوشش‌های رضا منصوری، استاد فیزیک و اخترشناس ایرانی و معاون پژوهشی وقت وزارت علوم، یوسف ثبوتی استاد فیزیک و اخترفیزیک دانشگاه تحصیلات تکمیلی زنجان و با همکاری علمی تعدادی از منجمین و اساتید فیزیک کشور در روزهای پایانی سال ۱۳۸۲ طرح رصدخانهٔ ملی ایران به عنوان یک طرح علمی با بودجهٔ مستقل در هیئت دولت تصویب شد ولی به دلایل مختلف، بودجه‌ای در سال بعد به آن اختصاص نیافت. لکن فرایند مکانیابی شامل مطالعات هواشناسی و بررسی امکانات محلی و همچنین طراحی و ساخت دستگاه دیدسنج نجومی، اندازه‌گیری پارامتر دید نجومی در سراسر کشور توسط کمیته مذکور و با حمایت دانشگاه تحصیلات تکمیلی زنجان بدون وقفه ادامه یافت. با روی کار آمدن دولت محمود احمدی‌نژاددر سال ۱۳۸۴ اجرای طرح مکانیابی با حمایت مالی پژوهشگاه دانشهای بنیادی که منجر به تعیین مکان احداث رصد خانه در سال ۱۳۸۷ شد، ادامه یافت لکن بقیه فعالیتهای اجرایی این طرح متوقف شد تا اینکه با دستور سید علی خامنه‌ای و تخصیص یک اعتبار در سال ۱۳۸۸ کار طراحی و ساخت‌وساز رصدخانه در عمل آغاز شد.
از آن زمان تاکنون، طراحی مقدماتی تلسکوپ به پایان رسیده، آینهٔ اصلی تلسکوپ با قطر سه‌ونیم متر خریداری و تراش و پولیش شده، محل ساخت رصدخانه در قلهٔ گرگش کاشان تسطیح و راه ارتباطی آن تقریباً تکمیل شده و حداقل یکی از قطعات اصلی تلسکوپ در داخل ایران طراحی و ساخته شده‌است که مجموع این کارها تا شهریور ۱۳۹۳ چیزی در حدود ۲۹ درصد از کل عملیات لازم برای تکمیل طرح را شامل می‌شود.
مکان‌یابی

مکان‌یابی رصدخانهٔ ملی ایران با مدیریت سعداله نصیری قیداری بخش آغازین و فاز اول اجرای این طرح بود که از سال ۱۳۷۸ آغاز و در سال ۱۳۸۷ به پایان رسید. با مطالعات هواشناسی بر اساس اطلاعات ماهوره ای و ایستگاه‌های سینوپتیک سراسر کشور، در بازه ۲۵ الی ۵۰ سال اخیر شامل ابرناکی، سرعت و جهت باد غالب، رطوبت نسبی، غبار، تعداد روزهای آفتابی در سال و همچنین وضعیت سازه زمین‌شناسی، لرزه‌نگاری و فعالیت و تعداد گسلها، دسترسی محلی به برق، مخابرات، آب، چهار استان خراسان جنوبی، کرمان، اصفهان و قم انتخاب و بفیه استانها حذف شدند. این کار تا سال ۱۳۸۲ به طول انجامید. در این سال با طراحی و ساخت دیدسنج نجومی (DIMM: Differential Image Motion Monitor) با همکاری مؤثر احمد دررودی همکار عضو هیئت علمی دانشگاه زنجان و عضو کمیته مکانیابی و تکثیر آن به پنج دستگاه و کالیبره کردن آنها با دستگاه مستقر در دانشگاه تحصیلات تکمیلی در علوم پایه زنجان اندازه‌گیری دید نجومی آسمان چهار استان فوق آغاز شد. با این کار مرحله مهم فرایند مکانیابی شروع شد. استقرار در قله‌های نهایی در چهار استان فوق با احداث جاده در مسیرهای صعب العبور و ساختمان برای اسکان تیم‌های رصدی بود که کار دشوار و پرهزینه ای بود. پس از دو سال اندازه‌گیری مستمر و همزمان پارامتر دید در قله‌های سردر کرمان، مزارکاهی جنوب استان خراسان، دینوای قم و کلاه برفی کاشان، قله مزارکاهی بیرجند و پس از دو سال دیگر قله سردر کرمان از لیست گزینه‌ها حذف شدند. نهایتاً قله دینوای قم و کلاه برفی کاشان با اختلاف کمی در وضعیت دیدشان انتخاب شدند. در این مرحله بررسی آلودگی نوری با فیلترهای استاندارد خاص و وضعیت غبار با تجهیزات لیدار (که توسط حمیدرضا خالصی فرد عضو هیئت علمی دانشگاه تحصیلات تکمیلی زنجان برای اهداف پژوهشی دیگری راه اندازی شده بود)، نیز برای این دو قله انجام شد. در آخرین مرحله با همکاری حبیب خسروشاهی که در سال ۱۳۸۷ به این طرح پیوسته بود قله گرکش کاشان با ارتفاع ۳۶۰۰ متر برای احداث رصدخانه ملی ایران جانمایی شد. قابل ذکر است که طرح مکانیابی رصدخانه ملی برای یک تلسکوپ سه متری اولین تجربه در کشور ایران بود که پژوهش‌های لازم برای آن در غالب ۸ پایان‌نامه کارشناسی ارشد و یک رساله دکتری در طول ۹ سال بومی سازی شد و البته در این طول اجرای آن از مشورتهای پروفسور مارک سارازین مکان‌یاب رصدخانه ESO بزرگ‌ترین رصدخانه حهان بهره‌مند بوده‌ایم.
بر اساس تغییرات اعمال شده در طرح توسعهٔ این سایت در سال ۱۳۹۵ تلسکوپ ۳٫۴ متری و سایر تجهیزات به‌صورت مرکزی کنترل و مدیریت می‌شوند. پشتیبانی از سایت از رصدسرا که در ۷ کیلومتری شمال‌شرق شهر کامو قرار دارد انجام می‌شود. رصدسرا شامل بخش‌های پژوهشی، کارگاه‌ها و اقامتگاه‌ها و همچنین سایر تجهیزات رصدی در دیگر طول موج‌هایی است که لزوماً نیازمند نصب در نقاط مرتفع نیستند.
قله گرگش در محدوده جغرافیایی کامو و از نظر تقسیمات کشوری در حریم روستای کامو واقع شده‌است.
تلسکوپ

نخستین تلسکوپ رصدخانهٔ ملی ایران تلسکوپ ۳٫۴ متری با اپتیک کاسیگرین ریچی-کرتن است. قطر آینهٔ اصلی ۳٫۴ متر و قطر آینهٔ دوم ۶۰ سانتی‌متر است. این تلسکوپ توسط مهندسان رصدخانهٔ ملی ایران به‌طور کامل طراحی و در یکی از کارخانجات صنعتی ساخته می‌شود. آینه‌های تلسکوپ و سایر تجهیزات مورد نیاز تحویل رصدخانهٔ ملی ایران شده‌است. پایهٔ تلسکوپ از نوع سمتی-ارتفاعی است و می‌تواند با دقت بسیار بالا (کسری از ثانیهٔ قوسی) اجرام آسمانی را دنبال کند.
مدیریت پروژه و طراحی

مدیریت ساخت این رصدخانه با دکتر حبیب خسروشاهی استاد تمام و عضو هیئت علمی نجوم پژوهشگاه دانش‌های بنیادی است. وی در سال ۱۳۸۷ به پروژهٔ رصدخانهٔ ملی ایران پیوست و تاکنون سرپرستی مدیریت علمی این طرح را بر عهده دارد. او از سال ۱۳۹۴ مجری این طرح است. این رصد خانه درسال ۱۴۰۰ به بهره‌برداری رسید.
اهمیت طرح

طراحی و ساخت و بهره‌برداری از یک رصدخانهٔ بزرگ افزون‌بر تأثیری که بر توسعهٔ علمی کشور و بالابردن جایگاه علمی ایران در منطقه و جهان دارد، موجب پا گرفتن و رشد برخی از صنایع و فناوری‌های پیشرفته در کشور می‌شود که تا پیش از آن شناختی از آن وجود نداشته‌است. به عنوان مثال از تأثیر این طرح در انتقال دانش و دسترسی به فناوری‌هایی که تاکنون در ایران وجود نداشته، به بومی شدن دانش و فناوری مکانیابی رصدخانه‌های بزرگ و همچنین به ساخت نخستین یاتاقان‌های هیدرو استاتیک برای حرکت دقیق و نرم تلسکوپ اشاره می‌کنند. این یاتاقان‌ها به دلیل دقت زیاد و ظرفیت تحمل بار بالا می‌توانند کاربردهای زیادی در صنایع مختلف داشته باشند و ایران را از واردات چنین قطعات گران‌قیمتی بی‌نیاز کنند. سر ریز فناوری به صنعت، تجربه مدیریت طرح‌های کلان و فرابخشی در کنار کسب تجربه بی‌سابقه در آزمون‌های تجهیزات اپتیکی بزرگ از جمله تبعات مثبت اجرای این طرح است.
وضعیت کنونی

در شهریور ۱۳۹۳ به گفتهٔ مجری طرح و به دلیل پرداخت نشدن بودجه، طرح رصدخانهٔ ملی ایران در آستانهٔ تعطیلی قرار گرفت. آینهٔ اصلی تلسکوپ که در سال ۱۳۸۹ سفارش داده شده بود در ۳ اسفند ۱۳۹۳ وارد کشور شد و در مراسمی با حضور رضا منصوری مجری طرح، محمّد فرهادی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، محمدجواد لاریجانی رئیس پژوهشگاه دانش‌های بنیادی، سورنا ستاری معاون علمی و فناوری وقت رئیس‌جمهور، سعداله نصیری قیداری مدیر کمیته مکانیابی و معاون حقوقی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، حبیب خسروشاهی معاون علمی طرح، عباسعلی منصوری آرانی نمایندهٔ کاشان و آران و بیدگل و نمایندهٔ نطنز و قمصر در محل پژوهشگاه دانش‌های بنیادی رونمایی شد.
در بهار ۱۳۹۴، سورنا ستاری معاون علمی و فناوری رئیس‌جمهور از قلهٔ گرگش واقع در انتهای غربی روستای زیبای قزاآن (فاصله پنج کیلومتری با قمصر) و از سامانهٔ اندازه‌گیری خودکار دید نجومی و روند احداث جاده بازدید کرد.
در بهمن ۱۳۹۴ دکتر محمدجواد لاریجانی طی حکمی دکتر حبیب خسروشاهی را به عنوان مجری طرح رصدخانهٔ ملی ایران جایگزین دکتر رضا منصوری کرد و بدین ترتیب روند اتمام طراحی و ساخت رصدخانهٔ ملی ایران شتاب گرفت.
طبق اعلام مجری رصدخانهٔ ملی ایران ساخت بنای ثابت محفظه تلسکوپ ۳٫۴ متری، محوطه‌سازی و ساختمان عملیات و لایه‌نشانی رصدخانهٔ ملی از تیرماه ۱۳۹۶ آغاز شده‌است.
عملیات ساختمانی قلهٔ گرگش روستای قزاآن و نصب بخش عمدهٔ گنبد تلسکوپ رصدخانهٔ ملی ایران در آبان ۱۳۹۹ به پایان رسید. رصدخانهٔ ملی ایران در سال ۱۴۰۰ به بهره‌برداری رسید.
در ۲۳ مهر ۱۴۰۱ اولین بار رسماً تلسکوپ راه اندازی و تصاویر دریافت شده منتشر شد.
در تابستان ۱۴۰۳، برای اولین بار در تاریخ نجوم، کاوش هاله ستاره ای حول کهکشان M33 به روش تصویربرداری فراعمیق پهن باند (ultra-deep broad-band imaging) توسط ابزار نجومی رصدخانه ملی ایران (the Iranian National Observatory Lens Array (INOLA)) انجام پذیرفت و ایران پس از چند قرن، دوباره به جمع تولید کنندگان روزآمد علوم رصدی _هر چند به صورت جزئی_ بازگشت.
منطقه قره‌داغ

| قره‌داغ | قره‌داغ |
| --- | --- |
شهرستان: شهرستان
منطقه قره‌داغ: منطقه قره‌داغ
قره‌داغ: قره‌داغ
مختصات: ۴۰°۱۵′۵۲″ شمالی ۴۹°۳۶′۲۷″ شرقی﻿ / ﻿۴۰٫۲۶۴۴۴°شمالی ۴۹٫۶۰۷۵۰°شرقی﻿ / 40.26444; 49.60750: مختصات: ۴۰°۱۵′۵۲″ شمالی ۴۹°۳۶′۲۷″ شرقی﻿ / ﻿۴۰٫۲۶۴۴۴°شمالی ۴۹٫۶۰۷۵۰°شرقی﻿ / 40.26444; 49.60750
کشور:  جمهوری آذربایجان
بخش: باکو
جمعیت (2010)[نیازمند منبع]: جمعیت (2010)[نیازمند منبع]
 • کل: ۱۰۹٬۴۰۰
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۴ (AZT)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۵ (AZT)
قره‌داغ رایون (به لاتین: Qaradağ) یک منطقه مسکونی در جمهوری آذربایجان است که حومه شهر باکو واقع شده است. قره‌داغ رایون ۱۰۹۴۰۰ نفر جمعیت دارد.
دی‌ان‌ای رایانه

تصویری از دی ان ای انسانی دیده می‌شود
دی‌ان‌ای رایانه (به انگلیسی: DNA Computer)، نانورایانه ای است که از دی‌ان‌ای برای ذخیرهٔ اطلاعات و اعمال محاسبات پیچیده، استفاده می‌کند. محاسبات دی‌ان‌ای (به انگلیسی: DNA Computing) یا محاسبات مولکولی (به انگلیسی: Molecular Computing) روش محاسبه‌ای است که از دی‌ان‌ای، زیست‌شیمی و زیست‌شناسی مولکولی به جای فناوری‌های رایانه‌ای سنتی سیلیکونی استفاده می‌کند. محاسبات دی‌ان‌ای، یا به‌طور عمومی‌تر، محاسبات مولکولی، از حوزه‌های میان‌رشته‌ایِ به سرعت در حال توسعه، است. پژوهش و توسعه در این حوزه با نظریه، آزمایش و برنامه‌های محاسبات مولکولی سر و کار دارد.
تاریخچه

فکر اولیه دی‌ان‌ای رایانه زمانی آغاز شد که لئونارد آدلمن برای اولین بار نشان داد که محاسبات ریاضی را می‌توان با استفاده از دی‌ان‌ای هم انجام داد که این کار به جای استفاده از ماشین‌های معمول با استفاده از لوله‌های آزمایش و در آزمایشگاههای زیست‌شناسی انجام می‌شود. آدلمن برای شروع کار مسئلهٔ فروشنده دوره‌گرد را انتخاب کرد و تصمیم گرفت آن را به وسیله دی‌ان‌ای حل کند. به این دلیل که این یک مسئله NP-complete است و هیچ الگوریتمی که زمان اجرای آن چند جمله‌ای باشد پیدا نشده که با استفاده از آن بتوان با رایانه‌های معمول این مسئله را حل نمود توجه دانشمندان بیشتر به محاسبات از طریق دی‌ان‌ای جلب شد. نکتهٔ اصلی در روشی که آدلمن معرفی کرد امکان انجام بینهایت محاسبات موازی با استفاده از دی‌ان‌ای بود.
مفهوم محاسبات دی‌ان‌ای و دی‌ان‌ای رایانه‌ها

یک دی‌ان‌ای رایانه در اصل مجموعه‌ایست از رشته‌های دی‌ان‌ای که مشخصا انتخاب شدن و ترکیب‌های آن‌ها جوابی برای بعضی مسائل تولید خواهد کرد. البته این وابسته به مسئله‌ای است که قرار است حل شود. تکنولوژی لازم هم برای انتخاب رشته‌های اولیه و هم برای غربال کردن رشته‌های نهایی که جواب را در بر دارند موجود می‌باشد.
نکتهٔ اصلی دی‌ان‌ای رایانه‌ها تعداد بسیار زیاد محاسبات موازی با استفاده از دی‌ان‌ای هاست، که با ایجاد مقدمات لازم و تعداد مناسب رشته‌های دی‌ان‌ای می‌توان با یکبار انجام آزمایش مسائل بسیار بزرگ را با استفاده از جستجوهای موازی حل کرد. این کار بسیار سخت در رایانه‌های معمول انجام می‌شود. همچنین باید توجه کرد که رایانه‌های معمول برای انجام چنین محاسباتی به مدارهای سخت‌افزاری بسیار پیچیده و عظیمی نیاز دارند.
مفهوم محاسبات دی‌ان‌ای و دی‌ان‌ای رایانه‌ها > دلایل استفاده از زیست‌مولکول

دو دلیل برای استفادهٔ زیست‌مولکول در حل مسائل محاسباتی وجود دارد:
چگالی اطلاعات دی‌ان‌ای بسیار بیشتر از سیلیکون است: ۱ بیت در دی‌ان‌ای تقریباً در یک نانومتر مکعب جا می‌گیرد در حالی که در حافظه‌های سخت‌افزاری موجود ۱ بیت را می‌توان در ۱۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰ نانومتر مکعب ذخیره کرد.
عملیات در دی‌ان‌ای موازی هستند: یک لوله آزمایش می‌تواند حاوی یک تریلیون رشته دی‌ان‌ای باشد و هر یک از عملیات در یک لوله آزمایش به صورت موازی روی هر یک از رشته‌ها انجام می‌شود.
مفهوم محاسبات دی‌ان‌ای و دی‌ان‌ای رایانه‌ها > ساختار دی‌ان‌ای

دی‌ان‌ای یک ساختار دو رشته‌ای متشکل از ۴ نوکلئوتید است. این نوکلئوتیدها عبارتند از آدنین (A)، گوانین (G)، سیتوزین (C) و تیمین (T). ساختار شیمیایی دی‌ان‌ای به صورت پیوند مشخصی از دو دنباله خطی از این ۴ نوکلئوتید می‌باشد که این اتصال‌ها فقط به صورت (A-T)، (T-A)، (C-G) و (G-C) وجود دارند.
آنچه آدلمن در نظر داشت این بود که از رشته‌های دی‌ان‌ای برای کدگذاری مسائل استفاده کند و با دستکاری آن‌ها در آزمایشگاه‌ها، عملیاتی را شبیه‌سازی کند تا اگر جوابی برای مسئله مورد نظر وجود دارد آن را از بین رشته‌ها انتخاب کند.
مفهوم محاسبات دی‌ان‌ای و دی‌ان‌ای رایانه‌ها > جنبه‌های کلی فعالیت‌ها

دی‌ان‌ای مخزن اصلی ذخیره‌سازی اطلاعات در سلول‌های زنده‌است. به جای استفاده از امواج الکتریکی برای نمایش یک بیت اطلاعات، دی‌ان‌ای رایانه‌ها با استفاده از خواص شیمیایی این مولکول‌ها این کار را انجام می‌دهد. دی‌ان‌ای این کار را با استفاده از آنزیم‌ها انجام می‌دهد. آنزیم‌ها کاتالیزورهایی هستند که می‌توان آن‌ها را سخت‌افزار خواند و دی‌ان‌ای را می‌توان به عنوان نرم‌افزار در نظر گرفت که برای اجرای محاسبات مورد نظر استفاده می‌شوند. دی‌ان‌ای رایانه از نوکلئوتیدهای آدنین (A)، گوانین (G)، سیتوزین (C) و تیمین (T) به عنوان واحدهای حافظه و از تکنیک‌های دی‌ان‌ای موجود برای انجام عملیات اساسی استفاده می‌کند. عملیات در دی‌ان‌ای رایانه‌ها، در لوله‌های ترکیب آزمایشگاهی یا اسلایدهای شیشه‌ای انجام می‌شود. ورودی و خروجی، هر دو رشته‌های دی‌ان‌ای هستند که دنباله‌های ژنی آن‌ها اطلاعات مشخصی را کدگذاری می‌کند.
مفهوم محاسبات دی‌ان‌ای و دی‌ان‌ای رایانه‌ها > قابلیت ذخیره‌سازی اطلاعات و قابلیت پردازش دی‌ان‌ای

نوکلئیک اسیدها به خاطر چگالی و تأثیرگذاری و سرعتشان مورد استفاده قرار می‌گیرند. مولکول‌های دی‌ان‌ای می‌توانند حجم بسیار بالایی از اطلاعات را ذخیره کنند برای مثال اطلاعات موجود در یک گرم دی‌ان‌ای معادل اطلاعات ذخیره شده در یک تریلیون CD است.
بیشتر رایانه‌های الکترونیکی به صورت سری کار می‌کنند و اطلاعات یک بلاک از حافظه را بعد از یک بلاک دیگر و همینطور به دنبال هم پردازش می‌کنند. اما واکنش‌های شیمیایی کاملاً موازی هستند. یک قسمت از یک فعالیت شیمیایی می‌تواند روی تریلیون‌ها رشتهٔ دی‌ان‌ای به صورت هم‌زمان انجام شود. با اینکه یک دی‌ان‌ای رایانه برای انجام یک محاسبهٔ ریاضی کوچک زمان بیشتری نسبت به یک رایانه معمولی صرف می‌کند اما در این زمان عملیات را به تعداد بیشماری انجام می‌دهد و در ضمن انرژی و فضای بسیار کمتری نیاز دارد.
| دی‌ان‌ای رایانه | رایانه‌های الکترونیکی |
| --- | --- |
انجام یک عملگر تنها به کندی صورت می‌گیرد: انجام یک عملگر تنها سریع صورت می‌گیرد
قابلیت انجام تریلیون‌ها عمل به صورت هم‌زمان: تعداد کمی عمل را می‌تواند به صورت هم‌زمان انجام دهد
ظرفیت بالای ذخیره اطلاعات: ظرفیت پایین ذخیره اطلاعات
نیاز به آماده‌سازی قبل از شروع کار: شروع کار بدون آماده سازی