دل (مجموعه نمایش خانگی)
بازتاب‌ها

مسعود فراستی در برنامه هفت گفت:پنج دقیقه از این سریال را دیدم و شش دقیقه از آن اسلوموشن بود! … تاحالا آب بستن تا این حد را ندیده بودم! … حالا چی نشون می‌داد به کنار. مطلقاً کارگردانی، بازیگری، قصه و هیچ چیز دیگری هم در کار نبود و جالب اینجاست که کارگردان این سریال، درس کارگردانی در یکی از موسسات هم می‌دهد و این یعنی وضعیت فاجعه!
آرامه اعتمادی (منتقد مجلهٔ فیلم): در حساب توییتری خود نوشت:قسمت ۲۳ سریال دل، با ۵۲ دقیقه در بازار پخش و ارائه شده. از سر کنجکاوی دقایق مفیدش را محاسبه کردم؛ با حذف صحنه‌های «موسیقی (کلیپ‌طور)»، «آنچه دیده‌اید» و «آنچه خواهید دید» و «فلش بک» ها، با اغماض، حدوداً ۲۹ دقیقه روند داستان‌گویی این قسمت بوده.»
مهرداد معظمی (خبرنگار سینمایی) در توییتی در شرح این توییت نوشت:«برای نوشتن یادداشتی، ۱۵ قسمت سریال «دل» رو تو یه یک ساعت دیدم بدون اینکه لحظه‌ای از داستان جا بمونم! همین قدر زباله …
روزنامهٔ جوان نوشت: سریال «دل» که این روزها در شبکهٔ نمایش خانگی توزیع می‌شود نمونهٔ بارز یک سریال بی‌ارزش است که اساساً با کلیشه‌های رایج همیشگی ساخته شده‌است.
رضا توسلی:نکتهٔ عجیب دربارهٔ سریال دل اینکه در اینجا استفاده از اسپانسرها به حدی زیاد و غیرمعقول است که زمان مفید سریال دل در هر قسمت را به سختی به ۲۰ دقیقه می‌رساند … دل یکی دیگر از سریال‌های ضعیف شبکهٔ نمایش خانگی است که چندان دغدغهٔ مخاطب ندارد و بیشتر برای راضی کردن دل اسپانسرها ساخته شده. در ساخت دل کوچک‌ترین مسائل فیلمسازی رعایت نشده و در عوض تا جایی که امکان داشته، قاب دوربین در اختیار اسپانسرها بوده تا چگونگی به تصویر کشیدن محصولات‌شان را در سریال به دست بگیرند. باید دید مسیر سقوط سریال سازی در شبکهٔ نمایش خانگی تا کجا پیش خواهد رفت.
محمد جلالی:
تکرار و تکرار در آنچه که گذشت و آنچه که خواهید دید حجم زیادی از قسمت‌های ۵۰ دقیقه‌ای سریال دل را به خود اختصاص داد و در طول سریال نیز باز هم تکرار، تکرار و تکرار! کارگردان فیلم گویا تماشاگر را کند ذهن تصور کرده چرا که صحنه ربوده شدن رستا را ده‌ها بار به تصویر کشید!
منوچهر هادی نیز در جواب به انتقادات سریالش گفت:
دل باید همینجوری ساخته می‌شد و ریتمش همینه که می‌بینید. اما قصه اینقدر مخاطب را درگیر کرده که مخاطب کلافه شده و دوست دارد ببیند پایانش چی می‌شه. همین مخاطبی که از قصهٔ «دل» ایراد می‌گیرد، سریال‌های ترکیه‌ای صد برابر این کشش می‌دهند مشکلی ندارد. طرف یک اسلحه می‌گیرد سمت پارتنرش یک قسمت می‌گذرد و به راحتی نگاه می‌کند. یا دویست و پنجاه قسمت را در یک لوکیشن می‌بینند. یا از من این انتظار را ندارند یا این کار را متوجه نشدند. قصهٔ دل، قصهٔ روابط عاشقانهٔ آدم‌هاست. گفتگو محور است. اساساً جنس قصه و نوع روایت این را می‌طلبد. شاید یک مقدار مخاطب اذیت بشود اما اگر دوباره دل را می‌ساختم ریتم این سریال همین بود. بخش‌هایی که بهرام افشاری می‌آید و زد و خورد دارد ریتم تند می‌شود اما یک گفتگوی عاشقانه را نمی‌توانم بگم تند تند راه بروید! شما صد هزار تومان می‌دهید اشتراک نماوا و فیلیمو می‌گیرید و هزارتا فیلم می‌بینید دیگر نمی‌توانید بگویید مجبورم ببینم. کسی خوشش نیاید می‌تواند نبیند. من نمی‌دانم چه اصراریه که کسی سی قسمت دیده می‌گوید کاش سی قسمت می‌شد ده قسمت! بله من سی قسمت را در نود دقیقه هم می‌توانم مونتاژ کنم، ولی این به آن معنی نیست که بیست و هشت قسمت اضافه است. من سریال‌های خانگی را می‌بینم هرجا خسته می‌شوم دیگر نمی‌بینم. اما دل را خیلی‌ها دارند می‌بینند و ما فیدبک‌ها را می‌بینیم و این پربیننده‌ترین سریالی است که من ساختم. این را از واکنش‌ها می‌فهمم. همه چیز آمار فیلیمو دست خودشونه و چیزی نیست که محرز باشد اما در همین آمار هم سریال ما رتبهٔ بالایی دارد. نقدها به سریال زیاد است اما طرز عجیبی همهٔ منتقدان کار را نگاه می‌کنند. در «عاشقانه» اما بر اساس فیلمنامه قصه و ریتم و ماجرا تندتر از دل هست.
منوچهر هادی در برنامهٔ «کافه آپارات» به صراحت گفت که از قسمت ۴–۵ تا قسمت ۱۰، وقتی متوجه شده انتقادات زیاد است و حوصلهٔ مخاطب سر می‌رود، تصمیم گرفته سه قسمت از سریال کم کند و این مجموعه را از ۴۳ قسمت به ۴۰ قسمت کاهش دهد.
منوچهر هادی همچنین در مصاحبهٔ مجله فیلم با هوشنگ گلمکانی درمورد انتقاد عظیم سریالش به گفتگو پرداخت.
یکتا ناصر در صفحه اینستاگرام خود نوشت:شاید برای خیلی از شما این نقش تجسم شیطان باشد اما برای من تجسمی از رنج و درد بود از اینکه با ادبیاتی توهین‌آمیز برایم می‌نویسید هم خوشحال می‌شوم چون می‌پندارم حتماً آنقدر واقعی بودم که پذیرفتید و هم می‌رنجم که ندانستید ایفای این نقش یعنی لطمه‌ای عظیم بر روح وجسمم و در نهایت سپاسگزارم که با وجود تمام انتقادات به جا و نابه جا ما را دنبال می‌کنید.
سعید راد نیز از بازی در این سریال ابراز پشیمانی و این سریال را مورد نقد قرار داد. وی علت بازی در این سریال را تجربه کردن شبکه نمایش خانگی دانست و گفت که اشتباه کرده‌است. وی همچنین گفت:در زمان پخش هم این سریال را دنبال نکردم، چون می‌دانستم چه خبر است و مطمئناً اذیت می‌شدم!» وی در رابطه با انتخاب عوامل و بازیگران مطرح کرد:انتخاب‌ها و کستینگ‌ها همه غلط بود؛ مثلاً حامد بهداد که خیلی بازی‌هایش را دوست دارم یا ساره بیات مال این نقش‌ها نیستند، چون این قدر غمباره و افسرده و سن بالا هستند که باورپذیر نمی‌شوند. صورت اینها اصلاً برای عشق و عاشقی شاد نیست که مردم با آنها سمپات پیدا کنند. حامد بهداد یک ضد قهرمان فوق‌العاده است ولی در این سریال فقط حرف می‌زند. اینها زود می‌خواستند بگیرند و تمام کنند و ۲۰ قسمت را بکنند ۳۰ قسمت، ۳۰ قسمت را بکنند ۴۰ قسمت و اگر یک مقدار جا داشت می‌کردند ۵۰ قسمت چون مردم برای‌شان مهم نیستند. اینها دارند بیزینس می‌کنند. من اشتباه کردم و سعی می‌کنم دیگر نکنم. قشنگ نیست من که ۷۰ فیلم پشتم هست این‌طور به شعور مخاطب توهین کنم.»
منوچهر هادی به انتقادات سعید راد واکنش نشان داد و در صفحه اینستاگرام خود نوشت:
"سعید راد عزیز:
خودت دوست داری بچه‌ها
سعید جون صدات کنن.
سعید جون:
اگر به هر دلیلی این همکاری به سلیقه شما خوش نیامده و خاطر زیبای شما را آزرده، من تمام قد به احترام شما، مهربانی‌هایت و سابقه درخشانت در حوزه بازیگری می‌ایستم و فقط، به خاطرات خوبی که در پشت صحنه با شما داشتم فکر می‌کنم. هر نقدی به سریال دل و بازی شما هست اشکال من است و این را می‌پذیرم. با تمام وجودم و همه تلاشم سریال دل را ساخته‌ام و پای کارم چه خوب چه بد ایستاده‌ام. از همه کسانی که به هر دلیلی با سریال دل ارتباط برقرار نکردند هم عذر خواهی می‌کنم".
یکتا ناصر زیر این پست با کامنت نوشت:عزیزم در این دوران خیلی از آدمها یادگرفتن که تعریفهارو مال خودشون کنن و انتقادات را به دیگران حواله بدهند حقا جایگاه بلند تو تحسین‌برانگیز است و وسوسه رسیدن به آن برای بعضی حسادت را جایز می‌کند. می‌دانم که حرفهای نابجا را به دل نمی‌گیری و می‌دانم نادرند کسانی که آنقدر خالصانه برای کارشان زحمت بکشند و جواب دشمنان و کینه توزانشنان را هم با مهربانی می‌دهند. پاینده باش
بابک کایدان نویسنده مجموعه گفت: فیلم‌نامه‌ای که ما تحویل دادیم دو فصل ۱۴ قسمتی بود که در مجموع ۲۸ قسمت می‌شد. برخلاف آنچه مطرح می‌شود ریتم فیلم نامه برخلاف آنچه پخش شد، تند و پر از ماجرا بود. متأسفانه به خاطر ریتم کند سریال و حواشی بی‌دلیل، کار به این مهم دست پیدا نکرد.
خبرگزاری فارس پس از پایان پخش سریال، فیلم‌نامه و ریتم کند آن و انتخاب بازیگران سریال را به انتقاد گرفت و همچنین دل را به ترویج خودکشی متهم کرد.
سازندگان این سریال در قسمت‌های پایانی ۲ فقره خودکشی را به رخ مخاطبان کشیدند. آن هم در قاب‌هایی که وقتی مخاطب جای آنها قرار بگیرد، بهشان حق بدهد.
حامد بهداد در مصاحبه‌ای اینترنتی گفت:مثل بعضی از بازیگرها نیستم که وقتی کاری را انجام می‌دهم و از یک پل عبور می‌کنم یک پشت پا بزنم و کسانی را که با آنها همکاری کردم را آزرده‌خاطر کنم. مسئولیت هر کاری که کردم را می‌پذیرم. اگر هم در طول زندگی اشتباهاتی کرده باشم آنها هم قابل جبران و عذرخواهی‌اند. در مورد دل من از بس که فیلم‌های خشن و خشونت‌بار بازی کرده بودم و از بس که فریاد کشیده بودم فکر می‌کردم لازم دارم تصویری را از خودم به جا بگذارم یا قصه‌ای را بازی کنم که در راه عشق و محبت و ثبات قدم و صبر باشد و در راه اتصال و وصل باشد و برای خودم تماشاگری جدید تولید کنم. تماشاگری که با قلب ساده خودش قلاب بیندازد و این عشق را دریافت کند.
منوچهر هادی پس از صحبت‌های حامد بهداد در صفحه اینستاگرامش نوشت: حامد بهداد عزیز یه چیزایی یاد گرفتنی نیست، و وقتی یادت میدن ممکن دوباره فراموش کنی. یه چیزایی باید تو وجود آدم باشه، تو ذات آدم، توسرشتش. در تمام مدت کار و بعد اون یکرنگ و متعهد به نقش و وفادار به مجموعه بودی. خیلی از دوستانمون با چندتا انتقاد، خودشونو پنهان کردن و بی‌مهری و بی‌معرفتیشون به من ثابت شد، که خودشونم می‌دونن کیا هستند. ولی وجود سرشار از تعهد تو به نقش و بازیگری و شناخت و معرفت انسانیت در سریال دل همراه من بوده و هست، شاید ناخواسته از سمت تو، ولی هست. دم معرفت و شعورت گرم داداشی. این روزها در می‌خواهم زنده بمانم می‌درخشی و لذت دیدار تو زیاد نصیب من می‌شود. بمان و بدرخش همچنان برای سینما و مخاطب فهیم این هنر ناب.