تجارت در تمدن مایا
کالاها ی اساسی > یشم و ابسیدین > ابسیدین در دوره‌های پیشا کلاسیک و پروتوکلاسیک مایا

تجارت ابسیدین در دوران Preclassic Maya (2000-250) عمدتاً متمرکز بر واردات هسته‌های بزرگ و گره‌های ورقه‌ای از منابع کوهستانی گواتمالا همچون Ixtepeque, San Martin Jilotepeque و El Chayal است. حضور و نسبت متفاوت این منابع کوهستانی ابسیدین در مکان‌هایی در آن سوی دشت‌های مایا، نشاندهندهٔ شبکه‌های تجاری چندگانه‌ای است که در طول دورهٔ پیشاکلاسیک به‌طور مستقل عمل می‌کردند. بر اساس شواهد تجزیه و تحلیل فعال‌سازی نوترون ابزاری یا INAA، منبع ابسیدین تاجومولکو در ابتدای دورهٔ باستانی استفاده شد و منابع Ixtepeque, El Chay و San Martin Jilotepque با شروع دورهٔ پیشاکلاسیک اولیه بکار رفتند. ابسیدین ال چایال مربوط به کوهستان‌های گواتمالا که در سطوح پیشاکلاسیک در مناطق الملک و در ساحل خلیج جنوبی در جزیرهٔ یوکاتان یافت شدند، به شبکه‌های تجاری گسترده‌ای که منطقهٔ مایا را به سایر بخش‌های آمریکای میانه وصل می‌کرد اشاره دارد. سایت بلیز شمالی Colha نشان از شناسایی ابسیدین به عنوان منبعی مفید و پرسود در دورهٔ پیشاکلاسیک دارد، حتی وقتی که دیگر منابع سنگی از جمله رسوب سنگ چرت در منطقه موجود باشد (براون، ۲۰۰۴).
مردم پیشاکلاسیک در درهٔ کوپان واقع در کشور هندوراس غربی، ابسیدین را عمدتاً از کوهستان‌های گواتمالا و در مقادیر کوچک از La Esperanza در هندورا و اوکارئو و پاچوکای مکزیک مرکزی تهیه می‌کردند. این شاهد دیگری از شبکه‌های تجاری گسترده‌ای است که در دورهٔ پیشاکلاسیک فعالیت داشتند. کوپن، نشان از تنوع در فناوری و تجارت ابسیدین در پیشاکلاسیک دارد. این منطقه تا اواخر پیشاکلاسیک، سهمی در فناوری تولید تیغه نداشت در عوض متکی به گره‌ها و ورقه‌ها و تجارت بسیار محدود تیغه‌های منشوری بود که در مقایسه با مناطق اطراف آن غیرطبیعی بود. بعضی مناطق، همچون پتن مرکزی درون مرزی و منطقهٔ Pucc در یوکاتان شمالی، علی‌رغم گرفتن ابسیدین از همان منابع اصلی Ixtepeque, San Martin Jilotepeque و El Chayal در کوهستان‌های گواتمالا، همانند دیگر مناطق آمریکای میانه، دسترسی نسبتاً کمی به ابسیدین دارند. با بررسی مسیرهای تجاری درون‌مرزی و رودخانه‌ای که در صورت بهم پیوستنشان امکان انتقال بیشتر ابسیدین از کوهستان به مناطق دشتی را می‌دهند و هم‌چنین سیستم‌های تجاری و توزیعی رقابتی که توسط روابط اجتماعی-سیاسی به‌وجود آمده‌اند، این بی‌ثباتی قابل توجیه است. تحلیل‌های شبکه‌ای جدیدتری که به بررسی توزیع ابسیدین و ارتباط بین عاملان سیستم‌های تبادل می‌پردازند، به درک این بی‌ثباتی و اختلاف کمک می‌کنند. کاراین مدل‌های شبکه‌ای خوشه‌ای، پر رنگ کردن اهمیت منطقهٔ خلیج جنوبی در ایجاد ارتباطات میان تبادل شیشه در آمریکای میانهٔ شرقی و غربی و هم‌چنین منطقهٔ ساحلی اقیانوس آرام که این فاصله را پر می‌کند، است. این می‌تواند توجیه برای مقادیر کمتر و مقیاس‌های کوچک‌تر تولید ابسیدین در دوران پیشاکلاسیک منطقهٔ مایا باشد.
پذیرش پروتوکلاسیک به عنوان دوره‌ای منحصر به فرد در تاریخ مایا، رو به افزایش است اما معمولاً از آن به عنوان پیشاکلاسیک نهایی یاد می‌کنند. توسعهٔ فناوری تولید، تهیه و توزیع ابسیدین شاهدی بر ایم مبحث هستند. در کوپان و مناطق پساکرانه‌ای آن، الگوی پوسته‌های بزرگ و گره‌های کوچک تا اواخر پروتوکلاسیک ادامه پیدا کرد، یعنی تا زمان افزایش جمعیت و به دنبال آن، توسعهٔ فناوری تولید. درگردآوری‌های مربوط به ساکنان گروهی شهر اصلی به بی‌ارزش شدن تولید هسته‌های چندوجهی و تیغه اشاره شده‌است که نظارت سیاسی حاکم بر تجارت و توزیع ابسیدین را پیشنهاد می‌کند. این جریان همزمان با استقرار Teotihuacan و اهمیت یافتنشان در مکزیک مرکزی بود. نظریه‌ای وجود دارد مبنی بر اینکه Teotihuacan تهیهٔ منابع ابسیدین حوالی را در دست گرفتند و به دلیل حضور فزایندهٔ ابسیدین مکزیک مرکزی در بافت‌های مایا، نظارت بر تجارت ابسیدین در مایا را به عهده گرفتند. بر اساس خوشه‌بندی شبکه و تحلیل توزیع، Teotihuacan در طول پساکلاسیک اتصال کاملی با سیستم‌های تبادل ابسیدین نداشته‌اند و این بدان معنی است که نظارت بر ابسیدین نمی‌تواند اهمیت شهر را بالا ببرد. در طول این دوره، کاهش قابل توجهی در استفاده از ابسیدین Ixtepeque و San Martin Jiotepeque و افزایش استفاده از ابسیدین ال چایال در منطقهٔ مایا اتفاق افتاد و این الگو تا دوران کلاسیک هم ادامه یافت.