اس‌ام‌اس امدن (۱۹۰۸)
تاریخچه عملیاتی > جنگ جهانی اول > مهاجم مستقل

چهاردهم اوت امدن و یک کشتی فله‌بر دیگر به نام مارکومانیا (جهت زغال‌سنگ) به سمت اقیانوس هند به راه افتادند. با توجه به حضور اس‌ام‌اس کونیگسبرگ، در غرب اقیانوس هند، مولر تصمیم گرفت خطوط کشتیرانی بین سنگاپور، کلمبو و عدن را هدف قرار دهد.
امدن با گذر از دریاهای ملوک و باندا به طرف اقیانوس هند رفت. در راه قصد دریافت زغال‌سنگ از جزیره جامپی در هند شرقی هلند را داشت که با متوقف شدن توسط ترومپ، ناو دفاع ساحلی و اصرار هلندی‌ها بر بی‌طرفی، با امتناع آن‌ها روبرو شد.
هنگام عبور از تنگه لومبوک، افسران رهگیری امدن موفق شدند پیام‌های رادیویی ناو زرهی بریتانیایی اچ‌ام‌اس همپشایر را مورد شنود قرار داده و از حضور آن مطلع شوند. به جهت مخفی نگاه داشتن عملیات، یک دودکش ساختگی دیگر توسط خدمه ایجاد گردید تا موجب مشابهت آن با ناوهای بریتانیایی و ژاپنی شود. رنگ ناو نیز به همانند ناو های بریتانیایی تغییر کرده بود. این ناو سپس از جانب غربی جزیره سوماترا به راه خود به سمت اقیانوس هند ادامه داد.
امدن پنجم سپتامبر وارد خلیج بنگال شد. با عاید نشدن نتیجه خاصی در این منطقه، خود را دهم سپتامبر به مسیر بین کلمبو و کلکته رساند. در این مکان موفق شد کشتی فله‌بر یونانی پونتوپوروس که برای بریتانیایی‌ها تجهیزات حمل می‌کرد، را تصاحب کند. با تعهد به پرداخت مواجه خدمه آن، این کشتی تحت امر مولر قرار گرفت. در همین مدت پنج کشتی دیگر نیز به غنیمت درآمدند. ایندوس و لوات، دو کشتی حمل نیرو به همراه دو کشتی دیگر غرق شده و یک کشتی بخار به نام کابینگا مجبور به انتقال خدمه باقی مانده از آن‌ها شد. سیزدهم سپتامبر کابینگا رها و دو کشتی بریتانیایی دیگر غرق شدند. در دهانه رود گنگ، امدن با یک کشتی تجاری نروژی برخورد نمود که پس از تفتیش آن و عدم کفش کالای نامطلوب، آزادسازی شد. نروژی‌ها به مولر اطلاع دادند که کشتی‌های جنگی دشمن در حال عملیات در منطقه هستند. همین امر موجب شد امدن سمت مناطق غربی حرکت کرد.
امدن یک کشتی باری ایتالیایی را متوقف و سپس رها کرد. خدمه همین کشتی مراتب این اتفاق و حضور امدن در منطقه را به بریتانیایی‌ها گزارش دادند. بریتانیایی با اطلاع یافتن از این موضوع، بلافاصله اعلام خاموشی کرده و کشتیرانی در منطقه را متوقف نمودند. به دستور دریاسالار مارتین جرام، فرمانده نیروهای بریتانیایی در چین، ناوهای همپشایر و یارموت و ناو محافظت‌شده ژاپنی چیکوما مسئول یافتن امدن شدند. ناو زرهی مینوتور و رزم‌ناو ژاپنی ایبوکی نیز شروع به گشت زنی جهت مراقبت از پایگاه‌های زغال‌سنگ که ممکن بود هدف قرار گیرند، کردند.
اواخر ماه سپتامبر، مولر تصمیم گرفت جهت قدرت نمایی و خدشه دار کردن حیثیت بریتانیایی‌ها بندر مَدرَس در جنوب شرقی شبه‌قاره هند را گلوله‌باران کند. ساعت ۲۰ روز بیست و دوم سپتامبر امدن وارد بندر بندر مدرس شد و خود را به فاصله تقریبی ۲۷۰۰ متری از اسکله رساند. با وجود فرمان خاموشی، بندر به‌طور کامل روشن بود. امدن به سمت دخایر پایانه نفتی متعلق به شرکت نفت برمه در بندر آتش گشود و دو مخزن را به شکل کامل منهدم کرد و به سه مخزن دیگر و یک کشتی تجاری آسیب زد. در این اقدام در مجموع نزدیک به ۱۳۰ گلوله از توپ‌های امدن شلیک گردید و قریب به ۱٫۳ میلیون لیتر سوخت از بین رفت.
در ماه اول عملیات امدن میزان صادرات از اقیانوس هند بیش از ۶۰ درصد کاهش یافت.
پس از پایان کار در مدرس، امدن در ابتدا قصد پیوستن به کشتی‌های فله‌بر خود در جزیره سیمئولوئه (اندونزی) را داشت اما تصمیم گرفت سری به سواحل غربی سیلان بزند. بیست و پنجم سپتامبر دو کشتی تجاری تایورشه و کینگ لوند را غرق نمود و دو روز بعد کشتی فله‌بر بورسک را با بار زغال‌سنگ با کیفیت، به غنیمت گرفت. عده ای از خدمه جهت به کار بردن بورسک در پشتیبانی از عملیات امدن، وارد کشتی فله‌بر شدند. همان روز دو کشتی دیگر بریتانیایی با نام‌های رایبریا و فویل به عمق دریا فرستاده شدند.
در پی کمبود زغال‌سنگ، امدن بیست و نهم سپتامبر به مالدیو رفت و در عرض یک روز ذخایر خود را تکمیل نمود. دو روز بعدی با گشتزنی در مسیرهای کشتیرانی بین عدن، استرالیا، کلکته و موریس شکاری نصیب امدن نشد تا خود را به جزیره دیه‌گو گارسیا رساند تا موتور ناو تعمیر شود و خدمه مدتی استراحت کنند. نیروهای بریتانیایی حاضر در دیه‌گو گارسیا که از حالت جنگ بین کشورشان و آلمان خبر نداشتند، به گرمی از خدمه امدن پذیرایی کردند. مدت حضور در این جزیره تا دهم اکتبر به طول انجامید.
دوازدهم اکتبر مارکومانیا، یکی از کشتی‌های فله‌بر امدن، هنگامی که در حال انتقال بار کشتی فله‌بر یونانی غنیمتی پونتوپوروس به مخزن خود بود، پس از اقدام به فرار ناموفق، حوالی سوماترا تسلیم ناو بریتانیایی یارموت شد. بریتانیایی‌ها پس از تخلیه و دستگیر کردن خدمه مارکومانیا، این شناور را غرق کردند.
امدن در حال جست و جو در غرب سیلان، مجدداً پیام‌های بیسیم همپشایر را رهگیری کرد سپس سیزدهم اکتبر به سمت مجمع‌الجزایر چاگوس رهسپار شد. پانزدهم اکتبر کشتی بخار بریتانیایی بنمور را نزدیکی مینیکوی توقیف و روز بعدغرق کرد. در طول پنج روز آینده امدن توانست به پنج کشتی دیگر نیز دست یابد. یکی از این کشتی‌ها به عنوان فله‌بر استفاده شد، سه کشتی دیگر غرق شدند و کشتی پنجم خدمه کشتی‌های دیگر را به بندر منتقل کرد.