اندلس (اسلامی)
اقتصاد

تمدن اسلامی در شبه جزیره ایبری دگرگونی‌های اقتصادی مهمی را به وجود آورد، زیرا اقتصاد از کشاورزی عمدتاً به شهری تبدیل شد. و تنوع فعالیت اقتصادی در اندلس بین کشاورزی، صنعت و معدن. بازار یکی از مهم‌ترین مکان‌های شهر اسلامی است که در آن محصولات مختلف خرید و فروش می‌شود، بازارها در دوران اسلامی شاهد تولد آنها در شبه جزیره بوده است. مصنوعات فلزی و صنایع دستی مانند آنهایی که از ابریشم، پنبه و پشم ساخته می‌شد بسیار رواج داشت. آنها محصولات معادن، کارخانه‌های اسلحه سازی، کارخانه‌های نساجی، چرم و شکر را صادر می‌کردند و در کشاورزی سرآمد بودند. برخی از مصنوعات خوب تولید شده در اندلس به اروپای مسیحی و مغرب صادر شد. کارگاه‌ها و مغازه‌هایی که این محصولات در آنها تولید می‌شد متعلق به دولت بود. مالاگا یکی از قطب‌های مهم صنعت سفال در جهان بود که در آن پانل‌ها و گلدان‌های تزئینی بافته می‌شد که در کشورهای حوزه مدیترانه شهرت زیادی به دست آورد.
کشاورزی
مسلمانان از روش‌های نوین مهندسی کشاورزی استفاده می‌کردند، علاوه بر روش‌های عملی آبیاری با استفاده خوب از کودها برای افزایش بهره‌وری زمین استفاده می‌کردند و انواع میوه‌ها و گل‌های جدیدی مانند نیشکر تولید می‌کردند. برنج، پنبه و موز، و تقویم کشاورزی خاصی به نام تقویم قرطبی را ایجاد کردند که در پیوند گیاهان سرآمد بودند. و از آنجایی که دانشمندان کشاورزی از این روند حمایت کرده بودند، باغ‌هایی ایجاد شد که به عنوان زمینه آزمایشی آنها عمل کرد و در آنجا از آخرین ادبیات در علوم کشاورزی استفاده کردند. به برکت آنچه برای کشاورزی فراهم کردند، توسعه یافت و به اوج خود رسید و اروپا پایه‌های علمی کشاورزی را که مسلمانان به آن دست یافتند، اتخاذ کرد.
گندم و جو در مناطق خشک اندلس کشت می‌شد و غلات و حبوبات که خوراک اصلی مردم بود نیز کشت می‌شد. غلات از شمال آفریقا در مناطق کم تولید وارد می‌شد. کشاورزی با رونق رشد کرد و در این دوره کشت برنج مانند بادمجان، کنگر فرنگی، نیشکر، زیتون و کتان به شبه جزیره معرفی شد. برخی از مناطق به دلیل کشت انواع خاصی از میوه‌ها معروف بودند، به عنوان مثال، شهر سینترا، واقع در پرتغال کنونی، به دلیل گلابی و سیب خود مشهور بود. منطقه غربی پرتغال هنوز هم امروزه از نظر تولید متمایز انجیر و انگور. تولید عسل و شراب نیز پدیدار شد، اگرچه استفاده از آن در اسلام ممنوع بود، اما تا زمان ظهور کرم ابریشم به مقدار زیاد تولید و مصرف می‌شد. مزارع ویژه ای برای کشت کرم ابریشم وجود داشت، کانال‌های آبیاری و روش‌های برداشت آب سازماندهی شد و برای هر فصل تقویمی برای کشت تهیه می‌شد که از آن کشاورزی به اروپا نقل مکان کرد
دامداری
دامداری در بعد اقتصادی نقش کمتری داشت، زیرا بیشترین اهمیت خود را در غذا و حمل و نقل نشان می‌داد، در حالی که نقش کمتری در کارهای کشاورزی داشت. دامداری به ویژه گاو و بز رایج بود. همان‌طور که خرگوش‌ها و مرغ‌ها منبع غذا هستند. مسلمانان سیستم‌های هیدرولیک توسعه یافته توسط رومیان را با سیستم‌های توسعه یافته توسط ویزیگوت‌ها ترکیب کردند و آنها را به شیوه ای متناسب با روش‌های کشاورزی که از شرق آورده بودند، مانند گاوآهن، چرخ آبی، شادوف توسعه دادند. و در کنار رودها آسیاب آبی ساختند و باد در کنترل این امر به آنها کمک کرد و جوی‌ها را وارد وارد کردند تا آب چاه‌ها را بالا بیاورند و اروپا این فن را اتخاذ کرد.
معدن
استخراج معادن به اندازه کافی فنی نبود، زیرا اکتشاف ذخایر معدنی در شبه جزیره ایبری در طول این دوره ادامه داشت، همان‌طور که رومی‌ها قبلاً انجام می‌دادند. استخراج معادن در مقایسه با دوره گوتیک بسیار فعال بود و تجارت آهن و مس، جیوه پدیدار شد. طلا از برخی رودخانه‌ها استخراج می‌شد. نقره از مورسیا و کوردوبا استخراج می‌شد.
صنعت و تجارت
از زمان فتح اندلس تا سقوط گرانادا، با وجود برخی آشفتگی‌هایی که هر از گاهی به آن وارد می‌شد، اندلس همیشه در رونق صنعتی و تجاری بود. شکل آنها در قرن نهم و دهم میلادی بسیار توسعه یافت و در شرق اسلامی و غرب مسیحی شهرت فراوان یافت و تعدادی از شهرهای آنها به صنایع مختلف شهرت داشتند، مانند مالاگا، آلمریا. و گرانادا این پیشرفت پیشرفتی تلقی می‌شود که کشور قبل از فتح اسلامی اندلس شاهد آن نبوده است. این فعالیت در ساخت چرم، چوب، سلاح و ضرب سکه پدیدار شد و تولید شراب و شکر و روغن و زیتون و صابون و دارو و صنایع فلزی مانند طلا و نقره و آهن و سرب و شیشه و جیوه و مرمر و سرمه و گوگرد سرخ این صنایع از چرم، سفال، شیشه، آلات موسیقی، فلزکاری، قالی، کاغذ، کتان، ابریشم و مواد رنگرزی مانند زعفران صادر می‌شد. مردم اندلس برای آسان کردن علم و گسترش کتاب و دانش کاغذ می‌ساختند و ابزاری شد که به جای چرم در نوشتن استفاده می‌شد. برخی از شهرها مانند گرانادا، والنسیا، تولدو و شاتیوا به دلیل صنعت کاغذ شهرت داشتند. آنها کتابی در مورد آشپزی اندلس نوشتند تا به مردم بیاموزند چگونه از ادویه‌های صادر شده به آنها استفاده کنند.
دلایل توسعه صنعت و تجارت ناشی از تشویق و حمایت دولت از فعالیت‌های صنعتی است که منجر به پیشرفت در صنایع مختلف به ویژه تسلیحات و کشتی‌ها و همچنین پیشرفت نساجی، سرامیک، عاج، چرم و غیره شد. صنایعی که در زندگی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی نقش دارند. قانونی شدن تجارتانتصاب ناظران برای نظارت بر حرکت تجاری در بازارها، قدرت ناوگان که منجر به ایمن‌سازی سواحل شد، معافیت از عوارض یا عوارضی که در ایام فرقه وضع می‌شد. و عدم دخالت دولت در امور بازرگانی به استثنای مواردی که مستلزم اخذ مجوز خاص باشد مانند ساختن حمام، ساخت سلاح، ضرب سکه و حجامت. جبران زیان‌های تجاری و تأمین نقدینگی وام بهترین نمونه آن طایفه قرطبه بود که به بازرگانان سرمایه قرض می‌دادند و سود را حفظ می‌کردند در حالی که سرمایه به دولت بازمی‌گشت و پیدایش بازارهایی برای کالاهایی مانند بازار مس بازار گل و روغن و بازار زیتون.
مهاجرت نیروی کار از شهرهایی که اسپانیایی‌ها ساکنان آن را همراه با جوامع دیگر به امیرنشین غرناطه آواره کردند، نقش مهمی در حفظ میراث آن و صنایع سنتی اندلس در آنجا داشت. صنایع نساجی، سفالگری، سنگ مرمر، فلز، شیشه، کشتی و اسلحه سازی متفاوت بود. این پادشاهی مملو از نجار، مهندس، خیاط، گیاه‌فروش و آهنگر شد. این هنرمندان در صنایع دستی خود همکاری کردند و توانستند هنر گرانادا را به بهترین شکل برجسته کنند. پارچه‌های گرانادا به دلیل فراوانی درختان توت در سیرانودا و پنبه، کتان، ابریشم و پشم در گرانادا ظاهر شد و به پادشاهان اروپا فروخته شد. کشت درخت توت باعث شد تا تولید ابریشم طبیعی صادر شود و بدین ترتیب اندلس بزرگ‌ترین صادرکننده ابریشم طبیعی شد. مسلمانان توانستند پارچه‌ها را با رنگ‌ها رنگ آمیزی کنند. بر همین اساس در صنعت فرش و نساجی پیشرفت کرده‌اند تا به یکی از مهم‌ترین صنایع تبدیل شوند. این صنعت برای ساکنان منطقه اهمیت زیادی داشت.
از جمله برجسته‌ترین نمونه‌های تجارت در اندلس بازرگانان از خارج از اندلس می‌آمدند، در سال ۹۶۵ میلادی، موزائیک سازانی از روم برای خاتم کاری مسجد بزرگ آمدند. از طریق ادغام بازرگانان مسلمان، یهودی و مسیحی، بازارهای اندلس با چندین دسته و زبان‌های مختلف آمیخته شد.
اندلسی‌ها نظارت و گسترش بازارها، تنظیم حرفه‌ها در آنها، اطمینان از تخصص متخصصان و بازرگانان، کنترل تجارت، کیفیت کالاها، متعادل کردن ترازوها و کنترل خوراک برای حفظ سلامت مردم را بر عهده داشتند. فرایند نظارت بر سازندگان و صنعتگران با تعیین شخصی به نام سرجوخه انجام می‌شد که مسئول یک فرقه پیشه‌وری خاص بود و در صورت لزوم در محتسب کالا از آن دفاع می‌کرد و نظر وی در نزد قاضی یا محتسب قاطع بود. و متولی از صاحبان صنایع دستی مزد می‌گرفت. از جمله مشاغل عمده ایالت، حسبا، صاحب بازار و مالک پلیس بود. اندلسیان کتابهای زیادی در مورد این کارکردها نوشتند.