stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
کلیسای جامع لیچفیلد

| کلیسای جامع لیچفیلد | کلیسای جامع لیچفیلد |
| --- | --- |
Cathedral Church of the Blessed Virgin Mary and St Chad: Cathedral Church of the Blessed Virgin Mary and St Chad
The West Front of Lichfield Cathedral: The West Front of Lichfield Cathedral
کلیسای جامع لیچفیلدShown within Staffordshire: کلیسای جامع لیچفیلدShown within Staffordshire
موقعیت: لیچفیلد، استافوردشر
کشور: انگلستان
مذهب: کلیسای انگلستان
مذهب قبلی: کلیسای کاتولیک
وبگاه: www.lichfield-cathedral.org
معماری: معماری
وضعیت کاربردی: کلیسای جامع
معماری مذهبی: معماری گوتیک انگلیسی
سال ساخت: c. 1195–1340
 :  
مشخصات: مشخصات
طول: ۱۱۳ متر
عرض سالن: ۲۱ متر
عرض جناح کلیسا: ۵۰ متر
ارتفاع: ۷۶٫۸ متر (مناره مرکزی)
تعداد مناره‌ها: ۳
ارتفاع مناره: ۷۶٫۸ متر (crossing), ۶۰٫۵ متر (غربی)
 :  
موقعیت جغرافیایی: موقعیت جغرافیایی
اسقف‌نشین: Lichfield (از 787-1075, c.۱۲۰۰-)
Province: Canterbury
 :  
روحانی : روحانی 
اسقف: Jonathan Gledhill
Dean: Adrian Dorber
 :  
غیر روحانی: غیر روحانی
Director of music: Ben and Cathy Lamb
ارگانیست: مارتین راولز
 :  
کلیسای جامع لیچفیلد (انگلیسی: Lichfield Cathedral) یک کلیسای جامع در شهر لیچفیلد، انگلستان است.
بنای فعلی کلیسا در سال ۱۱۹۵ میلادی بنیان‌گذاری شده و در سال ۱۳۴۰ ساخت آن به صورت کامل به پایان رسیده است، کلیسای لیچفیلد دارای دو مناره به ارتفاع ۷۶٫۸ متر و یک مناره به ارتفاع ۶۰٫۵ متر می‌باشد.
کالوز

| Káloz | Káloz |
| --- | --- |
  پرچمنشان:   پرچمنشان
KálozLocation of Káloz: KálozLocation of Káloz
مختصات: ۴۶°۵۷′۲۶″شمالی ۱۸°۲۹′۰۵″شرقی﻿ / ﻿۴۶٫۹۵۷۲۸°شمالی ۱۸٫۴۸۴۷۵°شرقی﻿ / 46.95728; 18.48475: مختصات: ۴۶°۵۷′۲۶″شمالی ۱۸°۲۹′۰۵″شرقی﻿ / ﻿۴۶٫۹۵۷۲۸°شمالی ۱۸٫۴۸۴۷۵°شرقی﻿ / 46.95728; 18.48475
کشور:  مجارستان
استان: فیر
مساحت: مساحت
 • کل: ۴۷٫۷۹ کیلومتر مربع (۱۸٫۴۵ مایل مربع)
جمعیت (۲۰۰۴): جمعیت (۲۰۰۴)
 • کل: ۲۵۴۳
 • تراکم: ۵۳٫۲۱/کیلومتر مربع (۱۳۷٫۸/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (زمان)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (ساعت تابستانی اروپای مرکزی)
کد پستی: ۸۱۲۴
کد منطقه: ۲۵
وبگاه: www.kaloz.hu
کالوز (به مجاری:  Káloz) یک شهرداری در مجارستان است که در ناحیه سکش‌فهروار واقع شده‌است. کالوز ۴۷٫۷۹ کیلومتر مربع مساحت و ۲٬۵۴۳ نفر جمعیت دارد.
خواهرخوانده

شهرهای Carastelec و جمیانه خواهرخوانده‌های کالوز هستند.
ماندرومودروموترا

| ماندرومودروموترا | ماندرومودروموترا |
| --- | --- |
Pointe Evatra in Mandromodromotra: Pointe Evatra in Mandromodromotra
ماندرومودروموتراLocation in Madagascar: ماندرومودروموتراLocation in Madagascar
مختصات: ۲۴°۵۵′ جنوبی ۴۷°۲′ شرقی﻿ / ﻿۲۴٫۹۱۷°جنوبی ۴۷٫۰۳۳°شرقی﻿ / -24.917; 47.033: مختصات: ۲۴°۵۵′ جنوبی ۴۷°۲′ شرقی﻿ / ﻿۲۴٫۹۱۷°جنوبی ۴۷٫۰۳۳°شرقی﻿ / -24.917; 47.033
کشور:  ماداگاسکار
فهرست منطقه‌های ماداگاسکار: آنوسی (ماداگاسکار)
بخش‌های ماداگاسکار: توآلانارو
ارتفاع: ۱۳ متر (۴۳ فوت)
جمعیت (۲۰۰۱): جمعیت (۲۰۰۱)
 • کل: ۴۰۰۰
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی ۳ (زمان شرق آفریقا)
ماندرومودروموترا (به لاتین: Mandromodromotra) یک منطقهٔ مسکونی در ماداگاسکار است که در توآلانارو واقع شده‌است. ماندرومودروموترا ۴٬۰۰۰ نفر جمعیت دارد و ۱۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
کبوتر شکم‌اخرایی

| کبوتر شکم‌اخرایی> وضعیت حفاظت | کبوتر شکم‌اخرایی> وضعیت حفاظت |
| --- | --- |
 آسیب‌پذیر  (IUCN 3.1):  آسیب‌پذیر  (IUCN 3.1)
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: طنابداران
رده:: پرندگان
راسته:: کبوتر
تیره:: کبوتر
گونه:: L. ochraceiventris
نام دوبخشی: نام دوبخشی
Leptotila ochraceiventris : Leptotila ochraceiventris 
کبوتر شکم‌اخرایی (نام علمی: Leptotila ochraceiventris) نام یک گونه از تیره کبوتر است.
خانه واحدی

| خانه واحدی | خانه واحدی |
| --- | --- |
نام: خانه واحدی
کشور: ایران
استان: استان گیلان
شهرستان: شهرستان فومن
اطلاعات اثر: اطلاعات اثر
کاربری: خانه
اطلاعات ثبتی: اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت: ۵۲۷۸
تاریخ ثبت ملی: ۲۵ اسفند ۱۳۸۰
خانه واحدی مربوط به دوره معاصر است و در شهرستان فومن، شهرک تاریخی ماسوله واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۵۲۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کلاهک بازگشتی هدف‌گیری مستقل چندگانه

موشک ال‌جی‌ام-۱۱۸ پیسکیپر متعلق به ایالات متحده آمریکا دارای قابلیت اصابت چندین هدف به‌طور مستقل
کلاهک‌های بازگشت به جو متعلق به موشک بین قاره ای پیسکیپر
کلاهک بازگشتی هدف‌گیری مستقل چندگانه (به انگلیسی: Multiple independently targetable reentry vehicle) یا کلاهک بازآی مستقل چندگانه که به اختصار MIRV نامیده می‌شود، سیستم حامل کلاهک موشکی هدف‌گیری پرشمار مستقل مجموعه‌ای از کلاهک‌های موشکی بازآی جداگانه است، در مقابل کلاهک موشکی تکی که یک کلاهک موشکی در یک موشک می‌باشد.
اهداف نظامی سیستم کلاهک بازآی هدف‌گیری مستقل چندگانه شامل چهار مورد می‌شود:
افزایش تخریب در سطح برای هر موشک، و به موازات آن کاهش پرتو افشانی و فشار انفجار کلاهک هسته‌ای در مساحتی معین. به عنوان مثال در ارتفاع چهار کیلومتری از سطح زمین، فشار انفجار ۱/۶۴ در ۱ کیلومتر است. در حالی که با استفاده از کلاهک اتمی هدف‌گیری پرشمار مستقل اهداف بیشتری در منطقه هدف تخریب می‌شوند تا شلیک یک کلاهک اتمی بزرگ. این کارایی تعداد موشک‌های لازم و تجهیزات پرتابی لازم برای انهدام یک سطح را کاهش می‌دهد.
هنگام استفاده از موشک‌های تک کلاهکی، هر موشک برای یک هدف شلیک می‌شود. اما با یک موشک دارای قابلیت هدف‌گیری پرشمار مستقل، شلیک موشک‌های فراوان برای انهدام یک منطقه پهناور عملاً بدون توجیه خواهد بود.
این سیستم کارآمدی «سیستم پدافند ضد بالستیک تقویت شده» را برای مقابله با موشک‌های خاص کاهش می‌دهد، درحالی که یک موشک تهاجمی هدف‌گیری پرشمار مستقل می‌تواند چندین کلاهک موشکی را حمل کند (۳−۱۲ عدد در موشک‌های ایالات متحده و ۲−۱۲ عدد در موشک‌های روسی) تسلیحات بازدارنده تنها می‌توانند یک کلاهکِ هر موشک را ساقط کنند. بنابرین از هر دو نگاه نظامی و اقتصادی، موشک‌های هدف‌گیری پرشمار مستقل، سیستم‌های موشکی ضد بالستیک را ناکارآمد کرده‌اند، هزینه نگهداری از یک سیستم دفاعی کارا در برابر موشک‌های با کلاهک پرشمار بسیار افزایش می‌یابد به‌طوری‌که برای هر مقابله با هر تهاجم چندین موشک تدافعی مورد نیاز است.
با استفاده از کمترین تعداد موشک بیشترین تخریب را به همراه دارند.
نخستین موشک با قابلیت هدف‌گیری مستقل چند زمانه، موشک LGM-30 Minuteman متعلق به ایالات متحده آمریکا بود که از دهه ۱۹۷۰ به کار گرفته شد.
مامیکو تایاما

| مامیکو تایاما | مامیکو تایاما |
| --- | --- |
زادهٔ: ۲۹ مارس ۱۹۷۴ ‏(۵۰ سال) استان ایواته, ژاپن
قد: ۱٫۵۸ m (۵ ft ۲ in)
مامیکو تایاما (انگلیسی: Mamiko Tayama؛ زاده ۲۹ مارس ۱۹۷۴) یک خواننده و مدل اهل ژاپن است.
فهرست بازیکنان باشگاه فوتبال اینتر میلان (۲۵ تا ۹۹ بازی)

رونالدو با شکستن رکورد نقل و انتقالات در سال ۱۹۹۷ و با ۲۷ میلیون دلار به اینتر پیوست. او عضو تیم قهرمان جام یوفا در فصل ۹۸–۱۹۹۷ می‌باشد.
باشگاه فوتبال اینتر میلان یک باشگاه حرفه‌ای فوتبال در شهر میلان، ایتالیا است. این باشگاه در ۹ مارس سال ۱۹۰۸ میلادی به وسیله گروهی که اعتقاد به استفاده از بازیکنان خارجی داشتند، تأسیس شده‌است. اولین بازی رسمی اینترناتزیوناله در ۱۰ ژانویه ۱۹۱۰ و در برابر رقیب همشهری خود یعنی آ. ث. میلان برگذار شد که با شکست ۳-۲ اینترناتزیوناله به پایان رسید. اینترناتزیوناله برای قهرمانی در مسابقات قهرمانی فوتبال ایتالیا، تنها دو سال صبر کرد و در سال ۱۹۱۰ اولین اسکودتو این باشگاه به ثبت رسید. باشگاه اینتر میلان دارای افتخارات متعددی همچون ۳ قهرمانی در جام باشگاه‌های اروپا/لیگ قهرمانان اروپا(دوبار به صورت متوالی در سال‌های ۱۹۶۴ و ۱۹۶۵ و دیگری در سال ۲۰۱۰)، ۳ قهرمانی در جام یوفا، ۲۰ قهرمانی در سری آ ایتالیا، ۹ قهرمانی در کوپا ایتالیا، ۸ قهرمانی در سوپر جام فوتبال ایتالیا، ۲ قهرمانی در جام بین قاره‌ای و ۱ قهرمانی در جام باشگاه‌های فوتبال جهان را در کارنامه دارد و با کسب ۴۶ جام، هشتمین تیم پرافتخار در پنج لیگ معتبر اروپایی است. این باشگاه از سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۰، پنج عنوان لیگ به صورت متوالی به دست آورد که برابر با رکورد تمام دوران در آن زمان بود. در طول فصل ۱۰–۲۰۰۹، اینتر تحت هدایت ژوزه مورینیو تبدیل به اولین و تنها تیم ایتالیایی شد که توانسته‌است فاتح سه گانه شود و دومین تیمی لقب گرفت که موفق به کسب پنج جام در یک سال تقویمی می‌شود.
از زمان برگزاری اولین مسابقه رسمی باشگاه اینتر، بیش از ۹۰۰ بازیکن در تیم اصلی حضور پیدا کرده‌اند که برخی از آنها حداقل ۱۰۰ بازی انجام داده‌اند (از جمله به عنوان یار تعویضی). رونالدو که با شکستن رکورد نقل و انتقالات در زمان خود و با بیش از ۲۷ میلیون دلار راهی اینتر شده بود، به دلیل مصدومیت‌های مختلف در دوران حرفه ای خود، در کمتر از ۱۰۰ بازی برای اینتر حضور یافت. مائوریتسیو گنز و ماتئو کواچیچ در تمام رقابت‌ها، ۹۷ و ۹۸ بازی برای اینتر انجام دادند.
از ۲۸ مه ۲۰۱۷، بیش از ۲۸۰ بازیکن بین ۲۵ تا ۹۹ بازی برای باشگاه اینتر انجام داده‌اند.
توضیحات

↑  سه‌گانه شامل: سری آ، جام حذفی، لیگ قهرمانان اروپا
↑  بازیکن ابزار کسی است که در بیش از یک پست بازی می‌کند.
ریکاردو کوارشما، ۳۵ بازی در دو و نیم فصل حضور در اینتر انجام داده‌است.
ماریو بالوتلی، ۸۶ بازی برای اینتر انجام داده و ۲۸ گل به ثمر رسانده‌است.
ریکی آلوارز، سه فصل برای اینتر بازی کرده‌است.
گوران پاندف یکی از اصلی‌ترین بازیکنان در فصل ۱۰–۲۰۰۹ و کسب سه‌گانه بود.
جامپائولو پاتزینی، ۶۰ بازی برای اینتر انجام داده و ۱۹ گل به ثمر رسانده‌است.
سولی مونتاری، ۹۷ بازی برای اینتر انجام داده و ۷ گل به ثمر رسانده‌است.
فهرست درگیری‌ها در قلمروی شوروی سابق

نقشه‌ای که نفوذ یا مداخله سیاسی و نظامی روسیه را از سال ۲۰۲۱ نشان می‌دهد.
تغییر در مرزهای ملی پس از پایان جنگ سرد
| ن ب وجنگ‌ها و درگیری‌های کشورهای تازه استقلال یافته از شوروی | ن ب وجنگ‌ها و درگیری‌های کشورهای تازه استقلال یافته از شوروی |
| --- | --- |
جنگ قره‌باغ •  جنگ نخست اوستیا •  جنگ نخست آبخازیا •  جنگ داخلی گرجستان •  جنگ اوستیا-اینگوش •  جنگ اول چچن •  جنگ ترنسنیستریا •  جنگ داخلی تاجیکستان •  جنگ دوم چچن •  جنگ دوم آبخازیا •  جنگ داغستان •  جنگ داخلی اینگوشتیا •  جنگ اوستیای جنوبی ۲۰۰۸ •  درگیری‌های قفقاز شمالی درگیری قرقیزستان-تاجیکستان ۲۰۲۱: جنگ قره‌باغ •  جنگ نخست اوستیا •  جنگ نخست آبخازیا •  جنگ داخلی گرجستان •  جنگ اوستیا-اینگوش •  جنگ اول چچن •  جنگ ترنسنیستریا •  جنگ داخلی تاجیکستان •  جنگ دوم چچن •  جنگ دوم آبخازیا •  جنگ داغستان •  جنگ داخلی اینگوشتیا •  جنگ اوستیای جنوبی ۲۰۰۸ •  درگیری‌های قفقاز شمالی درگیری قرقیزستان-تاجیکستان ۲۰۲۱
این فهرستی از درگیری‌های خشونت‌آمیز سیاسی و قومی در کشورهای اتحاد جماهیر شوروی سابق پس از فروپاشی آن در ۲۶ دسامبر ۱۹۹۱ است.
برخی از این درگیری‌ها مانند بحران قانون اساسی روسیه در سال ۱۹۹۳ یا اعتراضات یورومیدان ۲۰۱۳–۲۰۱۴ در اوکراین به دلیل بحران‌های سیاسی در کشورهای جانشین بود. برخی دیگر درگیری‌های جنبش‌های جدایی طلبی بودند که تلاش می‌کردند از یکی از کشورهای جانشین جدا شوند. این درگیری‌ها نیز شامل حملات آشکار تهاجمی و همچنین استفاده از نیروهای غیرقابل انکار خارجی اعم از نیروهای نیابتی یکنواخت و تحت کنترل خارجی هستند.
درگیری‌های منجمد

برخی از درگیری‌های پساشوروی در بن‌بست یا بدون معاهده صلح به پایان رسید و از آنها به عنوان درگیری‌های منجمد یاد می‌شود. این بدان معناست که تعدادی از کشورهای پساشوروی فقط به صورت رسمی بر کل قلمرو خود حاکمیت دارند. در واقع، آنها کنترل کاملی بر مناطقی که هنوز تحت کنترل جناح‌های شورشی هستند اعمال نمی‌کنند. در بسیاری از موارد، این سرزمین‌ها دارای نهادهایی هستند که شبیه به نهادهای دولت‌های مستقل، کاملاً مستقل هستند، البته با به رسمیت شناختن کم یا بدون شناسایی بین‌المللی، از جمله آبخاز و اوستیای جنوبی در گرجستان، آرتساخ در جمهوری آذربایجان، ترانس نیستریا در مولداوی و نیز جمهوری کریمه، جمهوری خلق دونتسک و جمهوری خلق لوهانسک در اوکراین پیش از الحاق به روسیه.
شناخت دیپلماتیک این دولت‌ها متفاوت است. ترانس نیستریا توسط هیچ کشور عضو سازمان ملل از جمله روسیه به رسمیت شناخته نشده است. آبخاز و اوستیای جنوبی از جانب روسیه، نیکاراگوئه، ونزوئلا، نائورو و سوریه به رسمیت شناخته شده‌اند. جمهوری‌های خلق دونتسک و لوهانسک قبل از الحاق به رسمیت شناخته‌نشده به روسیه، از جانب روسیه، سوریه و کره شمالی به رسمیت شناخته شده بودند.
قفقاز شمالی

| درگیری | معارضان | معارضان | آغاز | پایان | توضیحات |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| درگیری شرق پریگورودنی |  اوستیای شمالی-آلانیا روسیه |  اینگوشتیا | ۳۰ اکتبر ۱۹۹۲ | ۶ نوامبر ۱۹۹۲ | Inter-ethnic conflict in the Eastern part of the Prigorodny district. |
| جنگ نخست چچن |  روسیه |  جمهوری چچن ایچکریا | ۱۱ دسامبر ۱۹۹۴ | ۳۱ اوت ۱۹۹۶ | Russian troops invaded after Chechnya declared independence, but withdrew in 1996 leading to a de facto Chechen independence. |
| جنگ در داغستان |  روسیه |  جماعت اسلامی داغستان | ۷ اوت ۱۹۹۹ | ۱۴ سپتامبر ۱۹۹۹ | The Islamic International Brigade invaded the neighbouring Russian republic of Dagestan in support of the Shura of Dagestan separatist movement. |
| جنگ دوم چچن |  روسیه |  جمهوری چچن ایچکریا | ۲۶ اوت ۱۹۹۹ | ۳۱ مه ۲۰۰۰ | Russia restores federal control of Chechnya. |
| شورش در چچن |  روسیه |  جمهوری چچن ایچکریا امارت قفقاز | ۱ ژوئن ۲۰۰۰ | ۱۶ آوریل ۲۰۰۹ | Separatist insurgency in Chechnya, Dagestan, and other parts of the North Caucasus region. |
| جنگ در اینگوشتیا |  روسیه |  امارت قفقاز | ۲۱ ژوئیه ۲۰۰۷ | ۱۹ مه ۲۰۱۵ | Separatist insurgency in Ingushetia. |
| شورش در قفقاز شمالی |  روسیه |  امارت قفقاز داعش | ۱۶ آوریل ۲۰۰۹ | ۱۹ دسامبر ۲۰۱۷ | Separatist insurgency in Chechnya, Dagestan, and other parts of the North Caucasus region. |
کبوتر طوق‌سفید

| کبوتر طوق‌سفید | کبوتر طوق‌سفید |
| --- | --- |
کبوتر طوق‌سفید، Columba albitorques: کبوتر طوق‌سفید، Columba albitorques
وضعیت حفاظت: وضعیت حفاظت
 کمترین نگرانی  (IUCN 3.1):  کمترین نگرانی  (IUCN 3.1)
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: طنابداران
رده:: پرندگان
راسته:: کبوترسانان
تیره:: کبوتر
سرده:: کبوتر (سرده)
گونه:: C. albitorques
نام دوبخشی: نام دوبخشی
Columba albitorques : Columba albitorques 
کبوتر طوق‌سفید (نام علمی: Columba albitorques) نام یک گونه از سرده کبوتر است.
کلاودیا ترائیساک

| کلاودیا ترائیساک | کلاودیا ترائیساک |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۴ دسامبر ۱۹۹۲ ‏(۳۱ سال) لگانس، اسپانیا
ملیت: اسپانیایی
دیگر نام‌ها: کلاودیا ارناندس
پیشه: بازیگر
سال‌های فعالیت: ۲۰۰۴-اکنون
کلاودیا ترائیساک (اسپانیایی: Claudia Traisac‎؛ زادهٔ ۱۴ دسامبر ۱۹۹۲) بازیگر اهل اسپانیا است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به اسکوبار: بهشت ​​گمشده و سونات سکوت،  اشاره کرد.
فریت بیسموت

| فریت بیسموت> شناساگرها | فریت بیسموت> شناساگرها |
| --- | --- |
شماره ثبت سی‌ای‌اس: ۱۲۰۱۰-۴۲-۳ Y
جی‌مول-تصاویر سه بعدی: Image 1
 SMILES [Bi+3].[Fe+3].[O-2].[O-2].[O-2] :  SMILES [Bi+3].[Fe+3].[O-2].[O-2].[O-2] 
 InChI InChI=1S/Bi.Fe.3O/q2*+۳;۳*-۲ Key: UKOQHRZDRNXQCP-UHFFFAOYSA-N :  InChI InChI=1S/Bi.Fe.3O/q2*+۳;۳*-۲ Key: UKOQHRZDRNXQCP-UHFFFAOYSA-N 
خصوصیات: خصوصیات
فرمول مولکولی: BiFeO۳
جرم مولی: ۳۱۲٫۸۲ g mol−1
به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa): به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa)
Infobox references: Infobox references
:   
فریت بیسموت (BiFeO3)، که معمولاً در علم مواد نیز به آن BFO گفته می‌شود، یک ترکیب شیمیایی معدنی با ساختار پروسکایت است. فاز دمای اتاق BiFeO3 به عنوان یک ساختار رومبوهدرال متعلق به گروه فضایی R3c طبقه‌بندی می‌شود. این ماده به صورت بالک و فیلم نازک سنتز می‌شود و هم دمای حرارت نئل ضد مغناطیسی (تقریباً 653K) و هم دمای کیوری فروالکتریک کاملاً بالاتر از دمای اتاق است (تقریباً 1100K). فریت بیسموت ذاتاً نیمه‌هادی است. در نیمه‌هادی‌ها، باندگپ وجود دارد ولی انرژی آن زیاد نیست. باندگپ در فریت بیسموت در حدودeV (8/2-2/2) محاسبه شده‌است. همچنین خواص نوری و رسانایی قابل توجهی در این ماده گزارش شده‌است؛ لذا نانو ذرات فریت بیسموت به عنوان کاتالیزور پیشنهاد شده‌است.
تاریخچه

بررسی تجربی خواص فریت بیسموت برای اولین بار در سال ۱۹۶۰ توسط اسمولنسکی و همکارانش انجام شد. طی سال‌های ۱۹۶۰ تا ۲۰۰۰، با مشاهدهٔ خواص غیر منتظرهٔ الکتریکی و مغناطیسی این ماده، مطالعات نظری و تجربی در مورد این ماده آغاز و پیشنهادهایی برای بهبود این خواص ارائه شد. اما به دلیل مشکلاتی از قبیل نشت جریان، مقاومت ویژه کم و دارا بودن مغناطش برآیند صفر به دلیل خاصیت پادفرومغناطیس، استفاده از آن در صنایع امکان‌پذیر نبود.
ساختار

در دمای اتاق، ساختار فریت بیسموت به شکل رومبوهدرال (گروه فضایی R3c) است. سلول واحد پروسکایت با ثابت شبکه (انگستروم) a= ۳/۹۶۵ و °(۸۳/۴–۸۳/۳)= α است. از نگاهی دیگر ساختمان سلول واحد آن در گروه هگزاگونال قرار می‌گیرد، محور C هگزاگونال با قطر مکعب پروسکایت موازی است و (انگستروم) ۱۳/۹۰=c ثابت شبکه هگزاگونال است. یکی از پارامترهای مهم ساختاری چرخش هشت وجهی FeO6 است که این زاویه برای مکعب پروسکایتی که یون‌های آن به‌طور کامل به هم متصل شده‌اند، صفر است. اندازه مناسب یون‌ها برای سلول واحد پروسکایت با توجه به نسبت مشخص می‌شود که r اندازه شعاع یون‌ها و طول لبه هشت وجهی است. محاسبه فاکتور تلورانس BiFeO3، با استفاده از اندازه شعاع یونی برای یون Bi+3 با عدد کوردیناسیون ۸ و یون Fe+3 با عدد کوردیناسیون ۶، برابر ۰/۸۸ به دست آمد.
ویژگی‌ها

BiFeO3 توده ای، انتقالی را به فاز فروالکتریک با تقارن رومبوهدرال (گروه فضایی R3c) در Tc ~ 1100 K و به فاز آنتی فرومغناطیس در TN ~ 640K نشان می‌دهد. این ماده یک ماده مولتی فروییک بوده و اثر کوپل مگنتوالکتریک بین رفتارهای الکتریکی و مغناطیسی آن دیده می‌شود. در ساختار فریت بیسموت، یون آهن جابجایی حدود ۰/۱۳۵ آنگستروم را نسبت به مرکز هشت وجهی‌های اکسیژن در طول محور ۱۱۱ نشان می‌دهد؛ وضعیت فروالکتریک در فریت را مرتبط با نابجایی بزرگ یون بیسموت نسبت به هشت وجهی FeO6 می‌دانند. مطالعات جدید نشان داده‌است نظم کوتاه برد مغناطیسی در فریت بیسموت، آنتی فرومغناطیس نوع G است. همچنین، این ماده ساختار مارپیچی ممان‌های مغناطیسی با تناوب حدود ۶۲ نانومتر دارد. علاوه بر این ذکر شده‌است که اگر ممان‌های مغناطیسی، عمود بر جهت ۱۱۱ یعنی جهت پلاریزاسیون، جهت‌گیری کنند، تقارن، اجازه چرخش کوچکی را به ممان‌ها در ساختار می‌دهد که بر اساس مکانیزم میانکنش اسپین-اسپین، منجر به ظهور اثر فرومغناطیس ضعیف می‌گردد. به این دلیل که خاصیت فرومغناطیس ضعیف و اثر مگنتوالکتریک خطی، هردو در فریت بیسموت با توجه به تقارن اجازه ظهور می‌یابند، این موارد در فریت بیسموت بالک مشاهده نمی‌شود. این مورد مربوط به نوسان با طول موج بلند ساختار ممان‌های مغناطیسی است؛ این نوسان منجر به مغناطش کلی با مقدار صفر می‌شود. خاصیت فرومغناطیس ضعیف مشاهده شده در لایه‌های نازک فریت بیسموت، مربوط به تخریب ساختار مارپیچی ممان‌های مغناطیسی آن، توسط کرنش‌های بین لایه نازک و زیرپایه است. مغناطش تشدیدیافته هم چنین برای نانوذرات گزارش شده‌است. این موضوع به مغناطش القا شده در سطح (که مربوط به توزیع ممان‌های مغناطیسی جبران نشده در سطح است)، افزایشی در چرخش ممان‌های مغناطیسی ناشی از کرنش شبکه در نانو کریستال‌ها یا یک مارپیچ ناقص از نظم مغناطیسی در نانوذرات با ابعاد کوچکتر از ۶۲ نانومتر، ربط داده می‌شود. این ماده با نظم الکتریکی و مغناطیسی خود، می‌تواند گزینه مناسبی برای انواع کاربردها باشد؛ از جمله ذخیره‌سازی اطلاعات، حسگرها، دستگاه اسپینترونیک، رادیو، تلویزیون، ماکروویو، ماهواره‌های ارتباطی، دستگاه‌های صوتی و تصویری و ضبط‌های دیجیتالی.
عملکرد فوتوکاتالیستی

در سال‌های اخیر، فعالیت فوتوکاتالیستی فریت بیسموت توجه ویژه‌ای را به خود جلب کرده‌است. انرژی باندگپ فریت بیسموت در حدود ۲/۸–۲/۲ الکترون ولت است که با جذب نور مرئی فرایند فوتوکاتالیستی آن انجام می‌شود. تلاش‌های زیادی برای بررسی عملکرد فوتوکاتالیستی فریت بیسموت با ساختار پروسکایت با استفاده از نور مرئی انجام شده‌است. این ماده پایداری شیمیایی بسیار خوبی در فرایند فوتوکاتالیستی دارد. فریت بیسموت تحت تابش نور مرئی می‌تواند متیل نارنجی را به خوبی تجزیه کند. رفتار فوتوکاتالیستی این ماده برای تجزیه محلول آبی رودامین بی نیز با استفاده از نور مرئی در تحقیقات متعددی مورد بررسی قرار گرفته‌است. برای تقویت عملکرد فوتوکاتالیستی BiFeO3 روش‌هایی مانند کنترل ساختار، اضافه کردن یون‌های فلزی و کامپوزیت کردن با کاتالیست‌های دیگر، پیشنهاد شده‌است. از بین روش‌های ذکر شده، اضافه کردن یون‌های فلزی به ساختار، یکی از مؤثرترین روش‌ها شناخته شده‌است. یون‌های فلزی خارجی با قرارگیری در شبکهٔ فتوکاتالیست‌ها، می‌توانند محل‌های به دام انداختن الکترون یا حفره را ایجاد کنند که احتمالاً جدایش و انتقال جفت‌های الکترون- حفره در حین واکنش فوتوالکتریکی را شتاب می‌دهد. در این فرایند، الکترون‌هایی که به باند هدایت می‌روند، برای رسیدن به حالت پایدار خود با سرعت به سمت نوار ظرفیت و مکان اولیه خود بازمی‌گردند. تحقیقات نشان داده‌است که افزودنی‌های فلزی با ایجاد ترازهای دهنده و گیرنده در باندگپ، تله‌هایی در مسیر الکترون‌ها به وجود می‌آورند؛ لذا الکترون‌های برانگیخته شده، با از دست دادن انرژی خود، ابتدا به این ترازها وارد شده و سپس به نوار ظرفیت می‌رسند. در واقع با افزایش میزان ناخالصی‌ها، سرعت بازترکیب کاهش می‌یابد. اغلب فلزاتی را به عنوان ناخالصی کاتیونی به نیمه‌هادی‌های فوتوکاتالیست اضافه می‌شوند، فلزات واسطه و گروه انتقالی آهن هستند. همچنین در این زمینه، دپ کردن فلزات کمیاب خاکی در فتوکاتالیست، به عنوان روشی مؤثر برای بهبود فعالیت فوتوکاتالیستی مورد توجه قرار گرفته‌است. این یون‌های دپ شده با کاهش انرژی برانگیختگی اولیه، به جداشدن و تولید جفت‌های الکترون-حفره در طی واکنش فوتوکاتالیستی کمک می‌کنند. همچنین در شبکهٔ فوتوکاتالیست می‌توانند به عنوان تلهٔ الکترون یا حفره قرار گیرند. تا به امروز، دوپینگ فریت بیسموت با اتم‌های خارجی با جانشینی یون‌های خاکی نظیر (La, Ho, Er) و یون‌های قلیایی خاکی نظیر (Ba, Ca) به جای بیسموت و یون‌های فلزات واسطه مانند (Mn, Co, Cr) به جای آهن انجام شده‌است و بدین طریق تغییر یک مکان A یا B از شبکه در خواص فتوکاتالیستی آن مؤثر بوده‌است که تأثیر برخی از آن‌ها مورد بررسی قرار می‌گیرد.
انواع روش‌های سنتز

روش سنتز تأثیر بسیار مهمی بر خواص محصول نهایی از جمله ساختار کریستالی، مورفولوژی، اندازه ذرات و خواص فوتوکاتالیستی دارد. بیشتر این روش‌ها نیازمند استفاده از مقادیر زیادی مواد شیمیایی هستند، زمان انجام واکنش‌های مورد نیاز طولانی و بازده واکنش نیز پایین است. همچنین بیشتر این روش‌ها دارای معایبی چون فرایند محلول‌سازی پیچیده، دمای کلسیناسیون بالا، نداشتن صرفه اقتصادی و ایجاد گازهای سمی آلوده‌کننده محیط زیست نیز هستند؛ لذا باید از روشی استفاده کرد که این مشکلات تا حد ممکن در آن برطرف شود. سنتز تک فاز بسیار دشوار است و سینتیک تشکیل فاز به گونه‌ای است که اغلب منجر به تشکیل فازهای ناخالصی چون Bi2O3،Bi2Fe4O9و Bi25FeO40 می‌گردد. اکسیدهای دارای ساختار پروسکایت به روشی سنتی از طریق واکنش حالت جامد اکسیدها در دمای بالا یا فعال‌سازی مکانیکی در دماهای پایین‌تر سنتز می‌شود. اخیراً روش‌های شیمی‌تر توجه زیادی را به خود جلب کرده‌اند. روش‌های رایج از این نوع عبارتند از: ۱) روش واکنش حالت جامد ۲) سل ژل ۳) هیدروترمال ۴) سنتز احتراقی ۴) سونوشیمیایی ۶) هم رسوبی ۷) تجزیه حرارتی.
انواع روش‌های سنتز > روش واکنش حالت جامد

در روش واکنش حالت جامد، اکسیدهای فلزی یا کربنات‌ها با نسبت مناسب مخلوط شده و پس از کلسیناسیون در دمای بالا نفوذ کاتیون‌ها رخ می‌دهد. واکنش، زمانی آغاز می‌شود که بین اجزا تماس برقرار شود. واکنش اولیه سریع است، زیرا مسیرهای نفوذ کوتاه است. اما در ادامه واکنش کندتر می‌شود. در اغلب موارد فازهای ناخواسته‌ای با این روش تشکیل می‌شود. این روش ارزان و ساده بوده و منجر به نتایج قابل قبولی می‌شود، اما موانعی نیز وجود دارد که عبارتند از: غیر یکنواختی شکل و اندازه ذرات، تکرارپذیری پایین، چند فازی شدن و از دست رفتن استوکیومتری (به دلیل تبخیر در دماهای بالا).
انواع روش‌های سنتز > روش سل ژل

این فرایند که با نام رسوب‌دهی شیمیایی نیز از آن یاد می‌شود، یکی از روش‌های مرسوم شیمی‌تر است که معمولاً برای تولید مواد با شروع از یک محلول کلوئیدی (سل) که به عنوان پیش ماده برای شبکه به‌هم‌پیوسته (ژل) از ذرات گسسته یا پلیمرهای شبکه‌ای است، به‌کار می‌رود. پیش ماده‌ها معمولاً شامل آلکوکسیدها و نمک فلزات (از قبیل کلریدها، نیتریدها و استات‌ها) هستند که تحت واکنش‌های مختلف هیدرولیز و بسپارش مرحله‌ای قرار می‌گیرند. مهم‌ترین فاکتور فرایند سل ژل مقدار آب، مقدار pH محلول و دمای آن است. برای سنتز نانوذرات فریت بیسموت توسط روش سل ژل معمولاً از Bi(NO3)3.5H2O و Fe(NO3)3.9H2O به عنوان مواد اولیه استفاده می‌شود. به عنوان مثال گائو و همکاران ۲ ماده گفته شده را با نسبت استوکیومتری مناسب در متوکسی اتانول حل کرده و pH محلول را با اضافه کردن نیتریک اسید در مقدار ۴–۵ تنظیم کردند. سپس سیتریک اسید با نسبت مولی ۱:۱ نسبت به نیترات‌های فلزی و پلی‌اتیلن گلیکول به عنوان پراکنده‌ساز به محلول اضافه گردید. بعد از هم زدن در دمای به مدت ۳۰ دقیقه، محلول در دمای به مدت ۴ روز نگهداری شد تا ژل خشک شود. بعد از کلسیناسیون در دمای به مدت ۲ ساعت نانوذرات با قطر متوسط ۱۲۰–۸۰ نانومتر حاصل شد.