stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
معتصم
ترکان بغداد

معتصم برای تحکیم قدرتش راهی متفاوت از برادرش مأمون پیش گرفت. او لشکر خاصی از بردگان آزاد شده که بیشترشان اصل و نسبی ترکی داشتند تشکیل داد. او امیدوار بود که با این کار از اتکا به دیگر صاحبان قدرت بی‌نیاز شود و مقابل رقیبان خواه فرماندهان نظامی و سپاه خراسان که با مأمون به عراق آمده بودند و خواه علمای دینی دست برتر داشته باشد.
در دربار معتصم رقابت شدیدی بین نژاد ترک و عرب و ایرانی به وجود آمده بود و سرداران خلیفه به دشمنی با یکدیگر افتاده بودند و دربار معتصم کانون توطئه‌ها و دسیسه سرداران خلیفه شده بود. این اختلافات پناهگاه خوبی برای خلیفه بود و معتصم به این اختلافات بین سرداران دامن می‌زد. بغداد از آغاز دوره معتصم شاهد جنب و جوش ترکان گشته بود و آنها را به این دلیل به خدمت آورده بودند که در مقابل نیروی خراسان تعادلی ایجاد کنند در هر سال هزاران بنده مملوک از آن سوی جیحون به بغداد می‌آوردند. این بندگان با تندی و بی‌پروایی که داشتند بیشتر مواقع مورد عنایت خلیفه واقع می‌شدند و به سرعت فرماندهی می‌یافتند. اعراب دلسردتر و مأیوس‌تر می‌شدند، زیرا نفوذ ترکان در دستگاه خلیفه افزونتر می‌شد. اما ایرانیان در برابر ترکان هرگز جاخالی نمی‌کردند زیرا نفوذ معنوی و فرهنگی داشتند اما تازیان خواه نا خواه جای خود را به ترکان دادند و به جای آن که مانند قبل از ارکان خلافت باشند، مایهٔ تهدید آن بودند. ترکان معتصم جامه‌های دیبا و کمربندهای زرین داشتند و به وسیله لباسشان از بقیه سپاهیان شناخته می‌شدند و رفتار خشونت‌آمیز و ناهنجار آنان مردم بغداد را به ستوه می‌آورد. در بازارها و کوچه‌های تنگ اسب می‌تاختند و کودکان و ضعیفان را آزار می‌دادند. این رفتار ترکان، مردم بغداد را سخت به ستوه آورده بود و وقتی یکی از ترکان به زنی یا کودکی پیری یا کوری آسیب می‌رساند مردم با او درافتاده و هلاکش می‌کردند. در آخر مردم از ترکان سخت به ستوه آمده و نزد معتصم رفتند و گفتند اگر لشکر خود را از بغداد بیرون نبری با تو جنگ می‌کنیم و معتصم از آنان پرسید چگونه با من جنگ می‌کنید؟ آنها گفتند با تیر آه سحرگاه، معتصم گفت من طاقت آن را ندارم و به همین دلیل خلیفه شهر سامرا را بنا کرد. امیران ترک در دستگاه خلافت نفوذ و قدرت زیادی داشتند کار آنها اندک اندک به جایی رسیده بود که گاه در روز روشن یکی آنان را می‌دید که دست در چادر دختر جوانی می‌کرد و او را با زور می‌کشید و زن هر چه فریاد می‌زد که ای مسلمانان به داد من برسید این مرد دارد مرا به مکابره می‌برد تا ب من فساد کند کسی به فریاد آن زن نمی‌رسید زیرا که این امیر محتشم و گردنکش بود و پنج هزار سوار خیل داشت و هیچ‌کس نمی‌توانست با او حرفی بزند ولی با این همه معتصم به ترکان که از خویشان مادری او بودند بیشتر از اعراب و ایرانیان اعتماد داشت. به باور معتصم خدمت هیچ طایفه بهتر از ترکان نیست و به همین دلیل امیران ترک بیش از سایر امیران مورد عنایت بودند و این توجه معتصم به ترکان بین امیران رقابت شدیدی به وجود آورده بود.
ترکان بغداد > نفوذ ترکان

خلیفه معتصم که از سلطه ایرانیان ترس داشت سعی داشت نیروی ترکان را تکیه گاه خود بسازد چون حمایت و دوستی اعراب را از دست داده بود و برای راضی نگهداشتن ترکان دست آنان را به مال و جان مردم باز گذاشت نتیجه این عمل باعث شیوع فساد و رشوه و رواج ظلم و ناامنی شد در بغداد کسی بر جان و مال خود ایمنی نداشت ترکان مردم را هزار گونه آزار می‌رساندند و خلیفه نمی‌توانست جلوی آنان را بگیرد.
اوضاع طبرستان و شورش در ایران

عباسیان از سال ۱۳۲ به روی کار آمدند و سیاست آنها تا قبل از معتصم که در دوره او ترک‌ها بر روی کار آمدند حمایت از ایرانیان و تقویت آنان علیه اعراب بود. اوضاع آذربایجان و طبرستان و خراسان از اواخر دوران خلافت هارون تا دوره معتصم باعث نگرانی بود. دشمنان خلافت مقاومتشان بیشتر به شمال و غرب ایران منتقل می‌شد زیرا کوه‌های بلند و راه‌های دشوار این محدوده سرکشی‌ها و شورش‌ها را در مردم ایران تقویت می‌کرد. مردم این ناحیه‌ها در برابر تازیان و سپاهیان خلفا مقاومت کردند و سالها با مسلمانان نبردهای سختی کردند. مردم طبرستان نسبت به تازیان کینه و نفرت زیادی داشتند در سال ۱۶۰ مردم امیدوار کوه از ستم کارگزاران خلیفه خشمگین شدند و علیه تازیان شوریدند مردم سراسر طبرستان در یک روز عربان را به باد کشتار گرفتند علاوه بر خود اعراب ایرانیانی که مسلمان شده بودند باعث کینه و نفرت مردم بودند این کینه به گونه ای بود که در طبرستان همه عربان و مسلمانان یکسره برافتادند انتقام خلیفه هم نتوانست در ارادهٔ این مردم که آشکارا با هر چه که به عربان مربوط بود مقابله می‌کردند خللی پدیدآورد. یزید بن مهلب که سردار عرب در گرگان بود سوگند خورد که خون عجم را در آسیاب بگرداند و آسیاب را هم بگرداند و گندم را آرد کند و نانش را هم بخورد اما این کینه و نفرت که نسبت به دستگاه خلافت تازیان بود مقارن با دوران مأمون و معتصم مازیار و خیلی‌های دیگر را به فکر استقلال طلبی انداخت.
اوضاع طبرستان و شورش در ایران > قیام بابک

در سال ۲۰۰ بابک به نام آیین خرم دینان و برای ادامه نهضت جاویدان مزدکی قیام کرد و به زودی پیروان زیادی پیدا کرد و تعداد زیادی از کشاورزان و روستاییان با او همراه شدند. مأمون خلیفه درگیر گرفتاری‌های خود بود او مشغول مسئله ولایت عهدی علی بن موسی الرضا و توطئه‌هایی که ایرانیان و مخصوصاً آل سهل بر ضد او تهیه کرده بودند بود ناراضی بودن عباسیان بغداد مأمون را مشغول کرده بود و همین فرصت مناسبی برای بابک بود. او در کوهستان‌های آذربایجان قدرت زیادی به دست آورد حتی به نقل بلعمی چند بار سپاه سلطان را شکست داده بود. جایگاه او در کوه‌های ارمنیه و آذربایجان بود جای سختی که سپاه نمی‌توانست برود و او با این راهکار تا ۲۰ سال در آنجا ماند. در این ۲۰ سال مأمون و معتصم برای برانداختن او چاره جویی‌های بسیار کردند و لشکرهای بسیاری برای گرفتن او فرستادند اما علاوه بر نارضایتی مردم که دیگر مایل نبودند بار دیگر عربان را تحمل کنند تنگی راه‌ها و سختی سرماهای آن محدوده سرداران مسلمانان را با شکست رو به رو می‌کرد.
اوضاع طبرستان و شورش در ایران > اقدامات افشین

افشین تا زمان بنی عباس بوده و تاریخ او بسیار مهم و عبرت آمیز است. او به فرمان معتصم کشته شد و اعتراض و اتهامی که باعث قتل او شده همان لفظ یا صفت خداوندگار است که پیروان او آن را با آن خطاب می‌کردند و با آن نام نامه می‌نوشتند.
معتصم در سال ۲۲۰ خیدر بن کاوس امیرزادهٔ اشروسنه معروف به افشین را به جنگ بابک فرستاد. افشین که یک امیرزاده با نژاد ایرانی بود برای ایجاد دولتی ایرانی در بغداد و برانداختن بنیاد خلافت تازیان توطئه‌ها می‌کرد. دوستان خلیفه افشین را به هواداری عجم و به تمایلات مجوسی متهم می‌کردند او با مازیار و بابک دوست بوده و پنهانی برای برانداختن خلافت بغداد با آنان همکاری می‌کرده است. چند سال بعد که مازیار دستگیر شد به وجود این نقشه اعتراف کرده و گفته بود من و افشین و خیدر بن کاوس و بابک هر سه از قدیم عهد و پیمان کرده بودیم و قرار داشتیم که دولت از عرب بگیریم و ملک و جهانداری را با خاندان کسرویان نقل کنیم با این حال وقتی که خلیفه به او پیشنهاد داد که برای قهر و گرفتن بابک به آذربایجان برود در این کار تردید نکرد.
اوضاع طبرستان و شورش در ایران > جنگ‌های بابک و افشین

جنگ‌های بابک با افشین در حصارهای محکم و طبیعی کوه‌های آذربایجان مدت‌ها ب طول انجامید. این جنگ‌ها مدت سه سال از ۲۲۰ تا ۲۲۳ هجری قمری دوام داشت. معتصم برای پایان دادن به این جنگ‌ها افشین را اکرام بسیار کرده بود. علاوه بر ولایت آذربایجان و ارمنستان که به او داده بود سپاه و خواسته و آلات جنگ و چهارپایان بسیار با او فرستاده بود. قبل از عزیمت افشین نیز محمد بن یوسف مأمور شده بود به آذربایجان برود و حصارهایی را که بابک ویران کرده بود از نو بسازد. محمد بن یوسف در این مأموریت با سپاه بابک درآویخته بود و عده ای از خرمدینان را کشته بود و جمعی را اسیر کرده بود اما وقتی افشین به آذربایجان رسید تصمیم گرفت علاوه بر شمشیر از حیله و چاره هم برای برانداختن بابک کمک بگیرد به همین دلیل جنگ‌هایی که بابک با افشین کرد از اول با نیرنگ همراه بود. افشین تازه به آذربایجان رسیده بود که محمد بن بعیث سردار خلیفه که با خرمیه پیمان صلح داشت عهد خود را شکست و با سپاه بابک با خیانت و خدعه جنگید. زمانی که افشین به آذربایجان آمد عصمت نام سپهسالار بابک به در حصار شاهی که محمد بن بعیث کوتوال آن بود پایین آمد. محمد بن بعیث برای لشکر او به عادت همیشه علوفه فرستاد و وقتی شب شد عصمت را به باده مهمان کرد وقتی آنها مست شدند محمد بن بعیث آنها را کشت و دست عصمت را بست و به او گفت به سران سپاهت بگو تا بیرون بیایند وگر نه تو را می‌کشم عصمت تمام سرهنگان خود را به درون حصار می‌خواند و محمد بن بعیث آنها را می‌کشت بازماندگان سپاه وقتی این خبر را فهمیدند همه فرار کردند بعد از آن افشین بر همهٔ راه‌ها دیده‌بانانی قرار داد و لشکرهایی بر تنگناها و حصارها گذاشت.
اوضاع طبرستان و شورش در ایران > رقابت با طاهریان

افشین غنایمی را که در آذربایجان و ارمنستان به دست می‌آورد به اشروسنه می‌فرستاد. این هدایا از خراسان می‌گذشت و امیر خراسان از آن واقف می‌شد. عبدالله طاهر این خبر را به معتصم فرستاد. معتصم دستور داد تا عبدالله صورتی از هدایایی که افشین به اشروسنه می‌فرستد به دست آورد. زمانی که کاروانهای طلا و نقره افشین به قصد اشروسنه از نیشابور می‌گذشت عبدالله طاهر دستور داد تا اموال کاروانیان را که در دستارها پنهان بود از ایشان بگیرند عبدالله پرسید این اموال برای کیست آنان گفتند برای افشین است عبدالله طاهر گفت اگر افشین می‌خواست چندین مال به جایی بفرستد برای من می‌نوشت تا بدرقه ای همراه آن کنم شما دزدید و این مال را از دزدی به دست آوردید به این صورت عبدالله مال را از آنان گرفت و به لشکریانش داد بعد از آن به افشین نامه نوشت و گفت من فکر نمی‌کنم که تو چندین مال به اشروسنه بفرستی بدون آن که من را آگاه کنی تا نگهبانان را برای بدرقه همراهش کنم. من آن مال را بین سپاه خودم تقسیم کردم اگر برای تو نیست به سزای لشکریان و بندگان خلیفه معتصم است و اگر برای خودت است چون مالی که باید لشکر داده شود برسد عوض خواهم داد. این واقعه کدورت بین افشین و عبدالله طاهر را قویتر کرد و این دو رقیب برای از بین بردن هم ستیز می‌کردند. گرفتاری بابک به دست افشین باعث مهر و عناین خلیفه معتصم نسبت به او شده بود و بسیاری نزدیکان خود را از سامرا به پیشواز او فرستاد و او را اکرام بسیار فرمود و تاج زرینی آکنده از زمرد سبز و یاقوت سرخ با دو کمربند گرانبها به او هدیه کرد و دستور داد تا اترجه دختر اشناس سردار بزرگ ترک را با پسر افشین که حسن نام داشت عقد ازدواج ببندند و در مراسم عروسی تکلف بسیار کردند و افشین را شاعران بسیار ستودند. این مهربانی و و دوستی خلیفه معتصم باعث کینه طاهریان و سایر رقیبان افشین را که در دربار خلیفه نفوذ داشتند برمی‌انگیخت.
اوضاع طبرستان و شورش در ایران > بدگمانی خلیفه نسبت به افشین

کسانی که نسبت به افشین کینه داشتند برای این که خلیفه را نسبت به او بدگمان کنند به او تهمت زدند که او با بابک در نهان سازگاری دارد و از او حمایت می‌کند معتصم در حق افشین بدگمان شده بود و می‌خواست او را بیازماید از او پرسید در برابر بابک چه کاری درست است آیا درست است که او را نگذاریم او مردی قوی است و در کارهای جنگ و لشکرکشی همتا ندارد افشین گفت یا امیرالمؤمنین کافری که چندین تن از خون مسلمانان را ریخته است چرا باید زنده بماند معتصم وقتی این سخن را شنید فهمید که آنچه به او گفتند دروغ است افشین به طمع مقام و مال و خانواده و زادبوم همه چیز خود را فدای دوستی خلیفه کرده بود و مورد مهر و توجه خاص خلیفه معتصم بود و برای این که به آرزوی خود برسد به یک اقدام دیگر نیاز داشت باید با نیرنگ عبدالله طاهر را که رقیب خود می‌دانست مورد غضب خلیفه قرار می‌داد و جای او را می‌گرفت و به جای او به امارات خراسان می‌رسید قیام مازیار به او نوید می‌داد که به این هدف می‌تواند دست یابد.
اوضاع طبرستان و شورش در ایران > عبدالله طاهر والی خراسان

معتصم کنیزکی زیبا نزد عبدالله طاهر فرستاد که به هنگام فرصت مناسب او را مسموم کند اما آن کنیزک وقتی به خراسان رسید و عبدالله را دید شیفته او شد و این راز را به او گفت عبدالله چیزی نگفت ولی از آن به بعد بسیار احتیاط می‌کرد و خود را از معتصم و دربار او دور نگه می‌داشت با این همه اعتماد معتصم را به خود جلب کرد که باعث تحریک کینه و حسد افشین و عاقبت خرابی کار او شد. عبدالله طاهر در زمان معتصم دردفع مخالفان خلیفه تلاش کرد و این کار از اسباب جلب اعتماد معتصم در حق او بود محمد بن قاسم که نسبت خود را به علی بن حسین می‌رسانید در طالقان خروج کرد و عده ای دور او جمع شدند. عبدالله طاهر او را گرفت و نزد خلیفه فرستاد همین‌طور اصفهبد طبرستان در سال ۲۲۴ هجری قمری نیز بیشتر با تلاش او فرو نشست. این قیام که ظاهراً تا حدی به تحریک افشین آغاز شده بود با تلاش عبدالله دفع شد. به این صورت عبدالله طاهر در نزد معتصم قبول تمام یافته بر رقیبان و بدخواهان خود که افشین سردار معروف معتصم و امیرزادهٔ معروف اشروسنه که خطرناک‌ترین آنها بود پیروز شد. بعد از معتصم و در عهد خلافت واثق هم عبدالله همچنان امارت خراسان را داشت او در زمان واثق در نیشابور بعد از چند روز بیماری وفات یافت.
اوضاع طبرستان و شورش در ایران > مازیار و طاهریان

معتصم به مازیار نامه نوشت و ازاو خواست که مال را به نزد عبدالله طاهر بفرستد و او گفت که من به عبدالله خراج نخواهم داد ولی آن را به درگاه خلیفه خواهم فرستاد و از آن به بعد مازیار خراج را به نزد خود خلیفه معتصم می‌فرستاد و وقتی آن مال به همدان می‌رسید معتصم از جانب خود کسی را می‌فرستاد تا آن را به معتمد عبدالله دهند و به خراسان برند و چندین سال به همین صورت گذشت و دشمنی بین مازیار و عبدالله طاهر بیشتر شد. افشین هم که با طاهریان دشمنی داشت فرصتی به دست آورد او بر اثر فتح آذربایجان و پیروزی بر بابک نزد معتصم جایگاه بلندی داشت. او از اختلاف مازیار و عبدالله با خبر بود و به ولایت خراسان چشم داشت و می‌خواست جای عبدالله طاهر در خراسان را بگیرد و چیزی که به او امید می‌داد نگرانی خلیفه از عبدالله طاهر بود. معتصم از عبدالله رنجش داشت اما جرئت کافی برای عزل او از حکومت خراسان در خود نمی‌دید. افشین از خلیفه می‌شنید که می‌خواهد آل طاهر را از خراسان معزول کند.
افشین که از عبدالله طاهر نفرت داشت و می‌خواست به حکومت خراسان برسد از خشم و نفرت معتصم نسبت به عبدالله طاهر آگاه بود و می‌دانست که مازیار با عبدالله طاهر خواهد جنگید برای همین مازیار را برای رسیدن به حکومت خراسان وماوراءالنهر مناسب می‌دید. او مازیار را به قیام بر ضد عبدالله طاهر تحریک کرد. او به مازیار نامه‌های زیادی نوشت و اظهار دوستی کرد و به او گفت که خلیفه ولایت خراسان را به او وعده داده است و او را به جنگ با عبدالله تشویق کرد و به او گفت که در نزد معتصم از او هواداری می‌کند. افشین مازیار را قربانی نقشه‌های جاه طلبانهٔ خود کرد و او را به قیام بی سرانجامی وادار کرد.
اوضاع طبرستان و شورش در ایران > کشف توطئه افشین

وقتی مازیار را به سامرا نزد خلیفه می‌بردند در راه او را مست کردند و او ارتباطش با افشین را فاش کرد. مازیار به دست نزدیکان عبدالله طاهر گرفتار شد نهضت او فرو نشست و خیال‌های افشین نقش بر آب شد. جاه و حشمت افشین در بغداد و مقام و منزلتی که در نزد خلیفه داشت باعث حسادت درباریان خلافت می‌شد و مخالفانش را به دشمنی آشکار بر ضد او برمی‌انگیخت و در آخر آنها افشین را به محامه کشاندند اتهام او نسبت به معتصم نبود بلکه او متهم بود که هنوز آیین نیاکانش را دارد و با این که اسلام آورده است در دل به آیین دیرین خودش باقی مانده است عده ای از مردم سغد و همکیشان او برای شهادت حاضر شده بودند. سر انجام افشین در زندان مرد و دوران قدرت و شکوه شاهزاده اشروسنه به پایان رسید.
عیاران و راهزنان

کارگزاران حکومت با شکنجه از مردم خراج می‌گرفتند و بازرگانان مجبور می‌شدند دست از کار خود بکشند مردم برای رهایی از ظلم و شکنجه عمال دولت مجبور بودند شورش کنند همه جا ناامنی بود رهزنان و سالوکان در راه‌ها به جان مردم می‌افتادند. عیاران و شاطران امنیت مردم در شهرها را تهدید می‌کردند نتیجهٔ این ظلم‌ها و فجایع درماندگی و پریشانی مردم بود. تعادل و توازن در امور دیگر هم نه به وجود می‌آمد و نه پایدار می‌ماند شورش‌ها و آشوب‌های زیادی به وجود آمد عیاران و رهزنان در شهر و بیابان مردم را به ستوه آوردند و در آخر بغدادیان برای دفاع از جان و مال خود مجبور شدند به دفع آنان اقدام کنند. در دوره خلافت امین بغداد کاملاً به دست شاطران و عیاران افتاد و امین برای جنگ با مأمون از آنان کمک می‌گرفت. در دوره حکومت حسن بن سهل فتنه جویی آنان در بغداد و عراق باعث سلب امنیت و آزادی مردم شده بود قدرت و سلطه مأمون و معتصم زمانی بر این پریشانی‌ها سایه افکند اما بعد از معتصم ضعف خلفا ترکان را چیره کرد از آن به بعد حکومت در دست سپاهیان بود و از خلیفه جز اسمی در میان نبود.
سرزمین مادری (مجموعه تلویزیونی)

| سرزمین مادری | سرزمین مادری |
| --- | --- |
پوستر رسمی: پوستر رسمی
ژانر: تاریخی سیاسی اجتماعی
نویسنده: علیرضا طالب‌زاده
کارگردان: کمال تبریزی
بازیگران: بخش بازیگران را بنگرید
آهنگساز: احمد پژمان
کشور سازنده: ایران
زبان اصلی: فارسی
شمار فصل‌ها: ۳
شمار قسمت‌ها: ۶۶
تولید: تولید
تهیه‌کننده: محمد مسعود
فیلم‌برداری: محمدرضا سکوت
تدوین‌گران: بهرام دهقانی (فصل ۱، ۲ و ۳) رضا شیروانی (فصل ۱) سیاوش طرازنده‌پور (فصل ۲ و ۳)
مدت: ۴۵–۵۴ دقیقه
تولیدکننده: سیما فیلم
پخش: پخش
شبکهٔ اصلی: شبکه ۳
انتشار اولیه: ۳ بهمن ۱۳۹۲‏ - ۲۴ بهمن ۱۳۹۲ (توقف پخش) ۲۰ مهر ۱۴۰۲ – ۲۲ مرداد ۱۴۰۳
سرزمین مادری با نام اولیه سرزمین کهن یک مجموعه تلویزیونی ایرانی به کارگردانی کمال تبریزی است که از ۲۰ مهر ۱۴۰۲ تا ۲۲ مرداد ۱۴۰۳ از شبکه سه سیما پخش شده است. این مجموعه تلویزیونی به رخدادهای تاریخی، سیاسی و اجتماعی ایران از زمان جنگ جهانی دوم تا وقوع انقلاب ۱۳۵۷ در بستر زندگی فردی به نام رهی اردکانی می‌پردازد.
سرزمین مادری در طی سال‌های ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۶ ساخته شده است. پخش این مجموعهٔ تلویزیونی ابتدا در ۳ بهمن ۱۳۹۲ آغاز شد و تا ۲۴ بهمن همان سال نیز ادامه داشت اما پس از مدتی به دلیل حواشی پیش‌آمده متوقف و پس از گذشت نزدیک به ده سال در ۲۰ مهر ۱۴۰۲ دوباره از سر گرفته شد.
داستان

این مجموعه به بررسی تاریخ سیاسی-اجتماعی ایران از سال ۱۳۲۰ تا پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ ایران در بستر زندگی فردی به نام رهی می‌پردازد و در قالب سه فصل برای پخش آماده شده است. در فصل اول سریال، کودکی رهی که شخصیت اصلی سریال است به تصویر کشیده می‌شود که نقش او را علی شادمان بازی می‌کند. رهی پس از بمباران دهکده محل سکونت‌شان توسط نیروهای متفقین، از زیر آوار بیرون کشیده می‌شود. پس از چند روز مراقبت توسط مادرش راهی تهران می‌شود. سال‌ها بعد او در یک خانواده توده‌ای بزرگ می‌شود، اما بر اثر ماجراهایی او به یک خانواده درباری سپرده می‌شود. در این خانواده است که او رفته رفته به هویت خود پی می‌برد. همین باعث می‌شود به یک خانواده دیگر که مذهبی هستند سپرده شود. اما این پایان ماجراهای او و اطرافیانش نیست.در فصل دوم دوران جوانی نقش شخصیت اصلی را شهاب حسینی بازی می‌کند. این فصل از سال ۱۳۳۸ تا۱۳۴۴ را شامل می‌شود که حوادث این دوران از قبیل انقلاب سفید، حادثه فیضیه قم و قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ را نشان می‌دهد. در فصل سوم دوران میانسالی رهی که به سال‌های انقلاب سال۱۳۵۷ می‌رسد که نقش آن را آرش مجیدی بازی می‌کند. این فصل از سال‌های ۱۳۵۴، ۳۰ فروردین تا ۲۹ بهمن ۱۳۵۷ را نشان می‌دهد.
بازیگران

| 0 | 1 |
| --- | --- |
بازیگر: فصل
علی شادمان: ۱
شهاب حسینی: ۲
آرش مجیدی: ۳
امیرحسین آرمان: ۱
مریم شیرازی: ۱
حسین محجوب: ۱٬۲٬۳
فرشته صدرعرفایی: ۱٬۲
بیتا فرهی: ۱
فرهاد قائمیان: ۱٬۲
سعید راد: ۳
هنگامه قاضیانی: ۱
پریوش نظریه: ۲٬۳
پریا مردانیان: ۱
نیکی کریمی: ۲٬۳
امیر آقایی: ۱
الهام حمیدی: ۱
گلچهره سجادیه: ۳
محسن تنابنده: ۱٬۲
مهران رجبی: ۳
آشا محرابی: ۱٬۲٬۳
ترلان پروانه: ۱
لیلا زارع: ۲٬۳
مهسا هاشمی: ۱
شیوا بلوچی: ۲
صالح میرزاآقایی: ۲٬۳
سالار سعیدی‌آشتیانی: ۱
شهرام قائدی: ۲٬۳
پوریا پوربهرامی: ۱
پژمان بازغی: ۱٬۲
سید مهرداد ضیایی: ۳
میترا حجار: ۱
نیکی نصیریان: ۱
خاطره حاتمی: ۲،۳
باران زمانی: ۲
پرویز پورحسینی: ۱
محمد زارعی: ۱
جعفر دهقان: ۱٬۲
ثریا قاسمی: ۱
علیرضا جلیلی: ۳
حسن پورشیرازی: ۱٬۲٬۳
علی عبدی‌نژاد: ۱
حسین سلیمانی: ۱
علیرضا خمسه: ۱
احمد حامد: ۱
محمدرضا مالکی: ۱
سهیل تاکی: ۱
مهدی صباغی: ۱
ساقی زینتی: ۱
درشن آنندسینک: ۱٬۲
ریچی شاهپوری: ۱
بیژن افشار: ۱
عیسی یوسفی‌پور: ۱٬۲
آفاق میرقاسمی: ۱
رضا بنفشه‌خواه: ۱٬۲
عزت‌الله رمضانی‌فر: ۱٬۲
حسین محب‌اهری: ۱٬۲
رضا مولایی: ۱٬۲
مرتضی کاظمی: ۱
نادر فلاح: ۱
محمد محسنی: ۱
معصومه عبداللهی: ۱
اکبر رحمتی: ۱
سیامک احصایی: ۱
محمدرضا فروتن: ۲
کوروش سلیمانی: ۳
جواد عزتی: ۲
مهرداد ضیایی: ۲٬۳
سهند جاهدی: ۲
سهند جاهدی: ۳
رامین سیاردشتی: ۲٬۳
بهرام ابراهیمی: ۲
مریم مقبلی: ۲
شبنم قلی‌خانی: ۲
کامران دهقان: ۲
بهادر ابراهیمی: ۲
محمدمتین حیدری‌نیا: ۲
سعید نیک‌پور: ۲
مهدی صباغی: ۲
مهدی صباغی: ۳
پدرام شریفی: ۲
مهدی فقیه: ۲
رسول نقوی: ۲
روح‌الله حقگوی‌لسان: ۲
بابک حمیدیان: ۳
بهرام کمیجانی: ۲
سیدمحسن نبوی: ۲
امیر وطن‌زاد: ۲
سیامک ادیب: ۲
شبیر پرستار: ۲
آتش تقی‌پور: ۲
حسین مهری: ۳
دانیال نوروش: ۳
سالار سعیدی‌آشتیانی: ۳
ستایش دهقان: ۳
ستایش مرادی: ۳
مجید سعیدی: ۳
حمیده مقدسی: ۳
عطیه غبیشاوی: ۳
لیلا برخورداری: ۳
حسین سحرخیز: ۳
فرزین محدث: ۳
سیاوش چراغی‌پور: ۳
فرشید زارعی‌فرد: ۳
حسین عابدینی: ۳
یدالله شادمانی: ۳
فرهاد شریفی: ۳
محمود بیاتی: ۲
حواشی > اعتراضات به سریال

در بخشی از دیالوگ این سریال چهره فرقه دموکرات آذربایجان (امیر آقایی) خطاب به خانواده بختیاری می‌گوید: "به چه چیز خودتان افتخار می‌کنید؟ به کدام اصل و نسب؟ به سر پا گرفتن سگ‌های انگلیسی و کاسه‌لیسی کنسول انگلیس؟ می‌خواهید فردا سر کلاس برای بچه‌ها قصه اینکه بختیاری‌ها چطور بختیاری (اشاره به واژه بختیاری) شدند را بگویم؟" همچنین تصویر سردار اسعد بختیاری نیز برای تأکید بختیاری بودن، نمایش داده شد. با توجه به کنایه‌هایی که از قبل در جامعه دربارهٔ حضور انگلیسی‌ها در مناطق بختیاری‌نشین و رابطه دوستانه خوانین با آنان بوده است بسیاری منظور این دیالوگ اینگونه را برداشت کردند.
از اعتراضاتی که در پی پخش سه قسمت نخست سریال سرزمین کهن انجام شد، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
اعتراضات بختیاری‌ها در شهرهای اهواز، الیگودرز، فریدن، اصفهان، ایذه، مسجدسلیمان، فارسان، لردگان، لالی و …
اعتراض جمع کثیری از نمایندگان بختیاری مجلس شورای اسلامی
اعتراض برخی از ائمه جمعه از جمله امینی امام جمعه مسجدسلیمان و حیدری امام جمعه اهواز
اعتراض محسن رضایی دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام به رئیس صدا و سیما.
اسماعیل جلیلی نماینده مسجدسلیمان در مجلس، در پی پخش «سرزمین کهن»، اقدام صدا و سیما در تحریف تاریخ بختیاری را غیرحرفه‌ای، اختلاف افکنانه و دشمن شاد کن دانست و خواستار توقف این سریال تا زمان اصلاح آن شد.
محمدتقی توکلی نماینده الیگودرز نیز در صحن علنی مجلس، به تقبیح این سریال پرداخت.
محسن رضایی در گفتگوی زنده شبکه دو در واکنش به پخش سریال به تمجید از سردار اسعد بختیاری و شیر علی‌مردان بختیاری (علیمردان خان (معاصر)) پرداخت. گرچه اعتراضات مردمی در رسانه‌های داخلی، با سانسور گسترده، مواجه شد.
در پی انعکاس اعتراضات طوایف لر بختیاری به پخش سریال سرزمین کهن، سایت آژانس خبری بختیاری (ایبنانیوز) که نقش اساسی در اطلاع‌رسانی در جنبه‌های گوناگون خبری به مردم بختیاری داشت نیز فیلتر شد.
حواشی > اعتراضات به سریال > واکنش نمایندگان مجلس

۶۰ نفر از نمایندگان مجلس شورای اسلامی با توجه به تذکر قبلی به رئیس صدا و سیما، و بی‌توجهی در حذف دیالوگ‌های مشکل دار، دستور توبیخ و برخورد جدی ضرغامی به مسئول مربوطِ را در جلسه معاونین صادر کردند.
مهم‌ترین نمایندگان منتقد به سریال «سرزمین کهن» عبارتند از:
محمدتقی توکلی نماینده الیگودرز (لرستان)
سیدشکرخدا موسوی نماینده اهواز (خوزستان).
اسماعیل جلیلی نماینده شهرستان‌های مسجدسلیمان، لالی، اندیکا و هفتکل (خوزستان).
مجید جلیل سرقلعه نماینده شهرستان لردگان (چهارمحال و بختیاری).
سیدمحمد سادات ابراهیمی نماینده مردم شوشتر در مجلس شورای اسلامی (خوزستان).
دکتر حمیدرضا عزیزی فارسانی نماینده شهرستان فارسان، اردل و کوهرنگ (چهارمحال و بختیاری).
حاجی دلیگانی نماینده شاهین شهر (اصفهان).
مجید منصوری نماینده لنجان (اصفهان).
تذکرات کتبی آن‌ها به جهت اهانت به مردم بختیاری با سازنده سریال و نیز تذکرات به ریاست سازمان صدا و سیما، شورای نظارت بر صدا و سیما و نیز وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در صحن علنی مجلس توسط ضرغام صادقی عضو هیئت رئیسه مجلس شورای اسلامی قرائت گردید.
حواشی > اعتراضات به سریال > عذرخواهی صدا و سیما

سرانجام با ادامه اعتراضات در شهرهای الیگودرز، دورود، ایذه، اهواز، لردگان، اصفهان در تاریخ ۲۶ بهمن ۹۲ عزت‌الله ضرغامی در نامه‌ای رسمی به معاون سیما تذکر و از لرهای بختیاری دلجویی نمود و از رنجش ایجاد شده به خدا پناه برد.
در متن تذکر ضرغامی آمده است: «توجه به این نگرانی امری ضروری است. باید اطلاع‌رسانی تصویری (تیزر) در مورد شخصیت قهرمان سریال که یک بختیاری اصیل است در دستور کار شبکه قرار گیرد.» این در حالیست که پیش از این ضرغامی و عوامل فیلم از جمله کمال تبریزی کارگردان مدعی شده بودند، استفاده از نام خانوادگی بختیاری را تنها یک اتفاق تصادفیست که ربطی به قوم بختیاری ندارد. اما هرگز توضیح نداد چرا هنگامی که چهره توده‌ای سریال به بختیاری‌ها توهین می‌کرد قاب عکس سردار اسعد بختیاری نشان داده می‌شد. محمودرضا تخشید مدیر گروه فیلم و سریال شبکه سه، محمد مسعود تهیه‌کننده سریال، کمال تبریزی کارگردان سریال و عباس سلیمی نمین مشاور تاریخی پروژه در نامه‌ای رسمی خطاب به دارابی معاون سیما از مردم بختیاری عذرخواهی کردند.
همچنین عبدالرضا رحمانی فضلی وزیر کشور ضمن تأیید اعتراضات مردمی در شهرهای مختلف ایران تأکید کرد سریال مورد بررسی و بازبینی قرار می‌گیرد و در صورت نیاز به توقفِ یک یا دو هفته‌ای، این کار باید انجام شود.
صدا و سیما پخش این سریال را متوقف و ادامه پخش آن را منوط به انجام تحقیقات و تحقق دستورهاِ پیشینِ عزت‌الله ضرغامی اعلام کرد.
محمدحسین صفارهرندی وزیر ارشادِ احمدی‌نژاد مدعی شد در این سریال توهین به قومیتهای ایرانی وجود ندارد.
در جلسه‌ای با حضور نمایندگان مجلس از جمله مجید جلیل سرقلعه، محمدتقی توکلی ،عباس پاپی‌زاده و اسماعیل جلیلی عزت‌الله ضرغامی ضمن عذر خواهی بر توقف پخش سریال تأکید کرد. 
امیر آقایی بازیگر در نامه‌ای ضمن عدم عذر خواهی، به بختیاری‌ها برای اینکه برایش شاخه گلی نفرستادند انتقاد کرد.
رمضانعلی موسوی قائم مقام صدا و سیما برخلاف ادعای سازندگان اهانت به قوم بختیاری را رسماً پذیرفت و ضمن عذرخواهی بر غافل ماندن این سازمان از تاریخ بختیاری تأکید کرد.
عزت اله ضرغامی بدون همراه و تشریفات سرزده به مسجد سلیمان رفته و در مسجد جامع این شهر از بختیاری‌ها عذر خواهی کرد.
استاندار چهارمحال و بختیاری خواستار محاکمه مشاوران این سریال شد.
ُسرانجام در نیمه اسفند ۱۳۹۲، محمودرضا تخشید مدیر گروه سریال شبکه سه برکنار شد.
حواشی > اعتراضات به سریال > طرح خواسته‌های مردم

در جلسه هم‌اندیشی قائم مقام رئیس سازمان صداوسیما، قائم مقام معاونت استان‌ها و مدیر شبکه سه با مدیران چهارمحال و بختیاری و برخی اندیشمندان قوم بختیاری، قائم مقام رئیس سازمان صدا وسیما سید رمضانعلی موسوی از مردم بختیاری عذر خواهی کرد و عذرخواهی آقای ضرغامی را نیز اعلام کرد. ایشان افزود که اعتراضات بختیاری‌ها در واقع اعتراض مخاطبان به عملکرد صداوسیما که از خودشان است، بود تا این ارگان دیگر چنین اشتباهاتی را مرتکب نشود.
همچنین در نشست مشترک مسئولان صدا و سیما با جمعی از فعالان فرهنگی بختیاری در استان خوزستان،
ماشاءالله براتی دکتر نورالله مرادی نوروزی دکتر عزت‌الله عبداللهی نوروزی مهندس ایوب نوروزی عسکری، محقق تاریخ و فرهنگ بختیاری پیشنهاد داد به مناسبت‌هایی مانند سال روز پیروزی مشروطیت خواهان در برابر استبداد صغیر، صداو سیما با دعوت از کارشناسان تاریخ و فرهنگ بختیاری به بررسی جایگاه و نقش بختیاری‌ها و سایر مجاهدان مشروطه طلب بپردازد.