صفیه سلطان
والده سلطان

هنگامی که مراد سوم در سال ۱۵۹۵ از دنیا رفت صفیه مقدمات به سلطنت رسیدن فرزندش محمد را فراهم کرد و خودش والده سلطان - یکی از قدرتمندترین‌ها در تاریخ عثمانی شد. سیاست عثمانی در این دوره بر اساس نظر گروهی به رهبری صفیه سلطان و غضنفر آقا یکی از خواجگان سفیدپوست حرم و رئیس اندرونی تعیین می‌کرد.
صفیه تا زمان مرگ پسرش مبلغ قابل توجهی در ۳۰۰۰ آسپر در روز به عنوان مواجب دریافت می‌کرد. زمانی که محمد سوم درسال ۱۵۹۶ مجبور شد به جنگ با مجارستان برود، اداره امپراتوری به مادرش سپرد و بدین معنا به او قدرت اجرایی دولت و مسئولیت اداره خزانه داری امپراتوری را اعطا کرد. در خلال این حکمرانی موقت، صفیه پسرش را به راحتی متقاعد کرد تا حکم قاضی پایتخت را لغو کند و دامادش وزیر اعظم ابراهیم پاشا را درکنار او باقی بگذارد به جای قاضی مسئول اداره امور پایتخت کند.
در این دوره، دبیر سفیر انگلستان گزارش داد كه صفیه سلطان هنگام مشغول بودن به اداره حکومت و تماشای شهر از تالار بزرگ قصر سلطنتی، "تعدادی قایق را در كنار رودخانه بسفر كه عجله‌ کنان در حال حرکت بود و به هم چسبیده بودند را دید. ملكه مادر برای کسب اخبار جزئیات خادمانش را فرستاد و به او گفتند كه وزیر اعظم نسبت به بعضی از (کاهپ‌‌ها)، یعنی فاحشه‌ها عدالت را انجام می‌دهد و با آنها سرگرم است. صفیه، با نارضایتی شدید، هشداری فرستاد و به وزیر توصیه كرد كه پسرش او را برای اداره روزانه شهر که بسیار مهم هست رها كرده است نه برای رسیدگی به مشکلات بی‌ارزش زنان بدکاره، به این ترتیب به او فرمان می دهد. به دنبال مشاغل مهم روزانه شهر باشد و تا زمان بازگشت اربابش دیگر درگیر مشکلات زنان نباشد.
مهم‌ترین بحرانی که صفیه در دوران والده سلطان بودن خود با آن مواجه شد، دردسری بود که از جانب گیرای مورد اعتمادش اسپرانزا مالچی برای وی بوجود آمد. درسال ۱۶۰۰ سواره نظام سلطنتی در اثر تحریکات مالچی و پسرش دست به شورش زدند. یکی از دلایل این شورش حقوق اندکی بود که به سربازان پرداخت می‌شد و موجب نارضایتی آنان شده بود. صفیه مسئول این شورش شناخته شد چون مالچی برای او کار می‌کرد. سلطان با قساوت تمام مالچی و پسرش را کشت. سلطان محمد مجبور شد بگوید که "او با مادرش در این مورد رایزنی کرده و بندگانش را اصلاح خواهد کرد و مسببین این شورش را تنبیه خواهد کرد." صفیه برای اینکه از شک سربازان به او در مورد مشورت در عزل و نصب و اعدام افراد در این شورش به سلطان و نفوذ او بر تمامی تصمیم سلطان در این کار جلوگیری کند، پسرش را خیلی راحت وادار کرد که به جای اینکه با امضای خودش فرمانهای اعدام را صادر کند از امضای وزیراعظم استفاده کند.
صفیه سلطان در قتل نوه‌اش، شاهزاده محمود در سال ۱۶۰۳ دست داشت، زیرا محمود مطلع شد که یک پیشگوی مذهبی به مادرش پیغام داده که سلطان محمد سوم ظرف شش ماه خواهد مرد و پسرش جانشین او خواهد شد. طبق گفته های سفیر انگلیسی محمود بسیار مضطرب گشته و همیشه از اینکه پدرش کاملاً تحت راهنمائی و هدایت مستقیم و بازیچه دست مادربزرگش است ناراحت بود و مورد علاقه ملکه مادر نبود به همین دلیل سلطان با گمان شورش پسرش و حسادت به محبوبیت او فرمان اعدامش را صادر کرد.
در سال ۱۶۰۳ احمد یکم جانشین محمد سوم شد و یکی از اولین اقدامات مهم و اساسی وی برکناری مادربزرگش قدرت بود، صفیه در ۹ ژانویه ۱۶۰۴ به کاخ قدیمی تبعید شد. صفیه سلطان بعد از مرگ خندان سلطان و در جریان جنگ ایران و عثمانی (۱۶۱۸–۱۶۰۳) با ارسال نامه برای زینب بیگم برای میانجگری و تغییر رای شاه عباس بزرگ از حمله به عثمانی تلاش کرد، صفیه در این نامه خودش را مشاور احمد معرفی کرده بود. وقتی در سال ۱۶۱۷ مصطفی یکم برادر احمد به پادشاهی رسید، صفیه سلطان زنده بود و روزانه ۳۰۰۰ آسپر دریافت می‌کرد و مورد احترام بود و زندگی راحتی را دور از دردسر می‌گذارند، وی در زمان سلطنت عثمان دوم زنده بود.