پادشاهی مشروطه در ایران
دوران رضا شاه

شروع سلطنت رضاشاه مقارن با مجلس پنجم شورای ملی بود. در مجلس پنجم طرح‌های اصلاحی متعددی تصویب شد که از آن جمله می‌توان به اجباری شدن خدمت وظیفه عمومی، الغای القاب اشرافی، رسمی شدن گاهشماری خورشیدی، قطع بودجه دربار و اجباری شدن شناسنامه برای اتباع ایران اشاره کرد. همچنین طرحی به منظور برچیدن نظام شاهنشاهی و تأسیس جمهوری ارائه شد که با مخالفت جدی نمایندگان محافظه‌کار به رهبری سید حسن مدرس مواجه شد که اعلام کرد حمله به پادشاهی، حمله به شریعت مقدس است. رضاخان در مقابل مخالفت‌ها تسلیم شد و از مجلس خواست که لایحه را رد کند.
از نامه گزارش سفیر انگلیس به وزارت امور خارجه انگلستان در سال ۱۳۲۰
نارضایتی عمومی در ایران موقعیت مناسبی برای دسیسه‌چینی آلمانی‌ها در ایران فراهم کرده‌است. شاه تقریباً مورد تنفر عمومی است و نمی‌تواند بر حمایت کامل ارتش خود متکی باشد. لحظه مناسبی برای برکناری شاه یا حتی پایان دادن به پادشاهی پهلوی فراهم آمده‌است. بیشتر مردم ایران از هرگونه انقلابی خشنود خواهند شد.
آبراهامیان معتقد است که با قدرت گرفتن رضا شاه، ترکیب نمایندگان مجلس در مجلس‌های ششم تا سیزدهم توسط شاه تعیین می‌شد؛ این کار به عقیده وی با اتکا به ارتش و دستگاه دیوانی و دربار، به این ترتیب صورت می‌گرفت که شاه با کمک رئیس پلیس فهرستی را برای وزیر داخله تهیه می‌کرد و وی آن فهرست را برای استانداران ارسال می‌کرد. این مجلس‌ها هماهنگی کاملی با سلطنت داشتند؛ چنان‌که رضاشاه هرگز نیازی به تأسیس مجلس سنا پیدا نکرد. در این دوره شاه نخست‌وزیر و همه وزیران را انتخاب می‌کرد و برای رای اعتماد به مجلس معرفی می‌نمود. این افراد همه موفق می‌شدند اعتماد مجلس را جلب کنند و تا زمانی که اعتماد شاه را از دست نمی‌دادند، می‌توانستند به مسوولیت خود ادامه دهند. رضاشاه، به اعتقاد آبراهامیان، پس از تثبیت قدرت سیاسی، با هدف ایجاد جامعه‌ای شبه غربی به اصلاحات اجتماعی پرداخت. وی امتیازات اقتصادی خارجیان را لغو کرد؛ از جمله حق چاپ اسکناس را از بانک شاهنشاهی، اداره تلگراف را از شرکت هند و اروپا و جمع‌آوری عوارض گمرکی را از بلژیکی‌ها واستاند، با این حال اگرچه ابتدا قرارداد دارسی را در سال ۱۳۱۱ لغو کرد، اما یک سال بعد مجبور شد برای توقف بلوکه شدن دارایی‌های ایران در خارج از کشور، قرارداد مشابهی را بپذیرد که دو دهه بعد از آن باعث تنش در روابط ایران و انگلیس شد.
اقدامات مدرنیستی رضا شاه، با پشتیبانی روشنفکران آغاز شده بود و پشتوانه فکری لازم برای نوسازی جامعه توسط آنان فراهم می‌شد. رضا شاه که با سرمایه‌گذاری در توسعه راه‌ها، به‌خصوص راه‌آهن، و دستیابی به منافع ناشی از فروش نفت به منابع خوبی دست یافته بود، توانست با نوسازی و گسترش صنعت، تقاضای خوبی برای نیروی کار ماهر و فنی ایجاد کرد که با تأسیس دانشگاه‌ها همراه شد و نهایتاً به تقویت روشنفکری انجامید. اما به‌تدریج، با بروز خصلت‌های استبدادی رضاشاه، روشنفکران از دستگاه حکومت فاصله گرفتند و شاه که پایگاه اجتماعی لازم برای حکومت را در اختیار نداشت، آماج حملات سنت‌گرایان قرار می‌گرفت؛ بنابراین ناچار شد از دامنه نوسازی و اصلاحات خود بکاهد. این روند، هم شاه و هم اجتماع روشنفکران را در برابر سنت‌گرایان در موضع ضعف و آسیب‌پذیری قرار داد. به عقیده آبراهامیان، رضاشاه اگرچه توانست همراهی بخشی از طبقه بالای قدیمی را به دست بیاورد، اما در جلب حمایت طبقه متوسط سنتی موفقیت ناچیزی داشت. نارضایتی از عملکرد رضاشاه به حدی بود که سفیر انگلیس در شهریور ۱۳۲۰ به وزارت خارجه این کشور گزارش داد تغییر شاه ایران یا حتی سلطنت پهلوی به دلیل نارضایتی عمومی مورد استقبال مردم قرار خواهد گرفت و نسبت به دسیسه‌چینی آلمانی‌ها برای روی کار آوردن یک رژیم وابسته به آلمان هشدار داد. در سال ۱۳۲۰ سرانجام نیروهای متفقین از شمال و جنوب وارد خاک ایران شدند و آن را اشغال کردند. رضاشاه به اعمال خشونت علیه مخالفان و ثروت‌اندوزی متهم شد و بدون گفتگو با متفقین، به نفع ولیعهد از قدرت کناره‌گیری کرد. او به امید حفظ سلطنت ایران را سریعاً ترک کرد و بعدها در تبعید درگذشت.