بکتاش آبتین
فعالیت‌های هنری > فعالیت‌های ادبی

او از نوجوانی و به‌صورت حرفه‌ای از اوایل دهه ۱۳۷۰ در زمینه ادبیات به فعالیت مشغول بود. در ابتدا غزل می‌گفت و با نام «مهدی کاظمی» در فضای غزل پیشرو در آن زمان مطرح شد. اولین مجموعه او در این قالب-که در سال ۱۳۷۸ به‌چاپ رسید- «و پای من که قلم شد نوشت برگردیم» نام داشت.
او در اوایل دهه هشتاد، نام خود را از مهدی کاظمی به بکتاش آبتین تغییر داد و در سال ۱۳۸۱ دومین کتاب و اولین مجموعه اشعار آزاد خود به نام «مژه‌ها چشم‌هایم را بخیه کرده‌اند» را به‌چاپ رساند که تجربه‌هایی نزدیک به جریان «شعر گفتار» بود. سومین مجموعه شعری او-که در سال ۱۳۸۴ به‌چاپ رسید- «شناسنامه خلوت» نام داشت که از لحاظ فرم، بیشتر به قالب‌هایی نظیر هایکو و تانکا شبیه بود و از نظر محتوا به مسائل انسانی با تکیه بر مقوله زن و دغدغه‌های اجتماعی می‌پرداخت. آبتین در سال ۱۳۹۰ مجموعه پتک را با نشر چشمه به‌چاپ رساند و این مجموعه توانست برندهٔ جایزه شعر خبرنگاران شود. او در سال ۱۳۹۲ مجموعهٔ «در میمون خودم پدربزرگم» را راهی بازار کرد که دارای مضمون‌هایی عاطفی و اجتماعی و آخرین اثر او قبل از مرگش بود. همسر بکتاش، مریم یاوری، آثار منتشرنشدهٔ او را پس از مرگش جمع‌آوری و با نام «تنهایی دسته‌جمعی» توسط «نشر ناکجا» در پاریس منتشر کرد. در این کتاب، بارکدی وجود دارد که می‌توان با اسکن آن‌ها شعر را با صدای خود شاعر شنید. برخی از اشعار متأخرتر این مجموعه، در زندان سروده شده است.
شیدا محمدی، شاعر، غزل‌های ابتدایی بکتاش را نشان‌گر تسلط او بر اوزان عروضی و شعر کلاسیک می‌داند. مظاهر شهامت، شاعر، نیز زبان امروزین و بسامد بالای به‌کارگیری صفت و موصوف‌های نامأنوس را از ویژگی‌های آثار آزاد او در مجموعهٔ مژه‌ها چشم‌هایم را بخیه کرده‌اند ذکر کرده است. شهرنوش پارسی‌پور، نویسنده و منتقد، این دو مجموعه را تحت‌تأثیر اشعار بیژن نجدی می‌داند و مواردی مانند جان‌بخشی به اشیا و توجه به عرفان ذن را شاهدی بر این استقبال ذکر می‌کند؛ هرچند آن را تقلید نمی‌داند.
منتقدانی نظیر هرمز شریفی، مجموعهٔ پتک را نقطهٔ حرکت بکتاش به سمت شعر تصویرگرا می‌دانند. علی‌رضا بهنام، شاعر و مترجم، این مجموعه را هرچند متعلق به جریان ساده‌نویسی می‌داند؛ اما اعتقاد دارد که اجرای قوی، تسلط بر زبان، تن‌زدن از تشکیل یک تصویر مرکزی و پیشبرد هم‌زمان چند تصویر (با وجود محافظه‌کاری شاعر در حوزهٔ زبان) از افتادن او در ورطهٔ ساده‌انگاری جلوگیری کرده و به موفقیت این مجموعه منجر شده است. مجموعهٔ در میمون خودم پدربزرگم نیز در فضای جریان «ساده‌نویسی» است. دوری شاعر از ترفندهای زبانی و نزدیکی او به زبان روزمره در این مجموعه همراه با طنزی شاعرانه بوده است؛ هرچند این طنز در آثار اجتماعی-سیاسی او موفق‌تر است و گاهی متن شوخ و شنگ بکتاش به عقب‌نشینی شعر و شاعرانگی منجر شده است. مطرح‌ترین اثر این مجموعه، شعر بلندی به‌نام «فرشته خانم» و از زبان یک زن تن‌فروش است و در آن از ریتمی تند و عصبی و قافیه‌های درونی بسیار استفاده شده است که به قول حافظ موسوی، شاعر و منتقد، چکش‌وار بر سر خواننده یا شنونده فرود می‌آمد. علی‌رضا بهنام، معتقد است که «زبان این شعر از حالت اقتدارگرایی-که در شعر مردانه است-فاصله می‌گیرد و با شکستن کلمات و ایجاد تداعی‌های مختلف و گشتن به دُور موضوع به‌جای بیان مستقیم، لحن و حال و هوای زنانه را در شعرش ایجاد کرده است»؛ هرچند شوکا حسینی، شاعر و منتقد، اعتقاد دارد که اگرچه این شعر از آثار مهم فمینیستی معاصر است، این نقد بر آن وارد است که «در سطر پایانی آن، کارکرد ساخته‌شده نظام‌های عرفی، اجتماعی و دینی از زن را تعریف کرده است و می‌گوید زن باید پارسا، پاک‌دامن و فرشته باشد!» رضا عابد، منتقد، این شعر را دارای بینامتنیت با نمایش‌نامه «زن خوب ایالت سچوان» برشت می‌داند و آن را «خلق اثری تازه بر ویرانه اثر برشت» برمی‌شمرد.
در سال‌های میانی دههٔ هشتاد، نواری صوتی از «بکتاش آبتین» به‌نام «افیون» با آهنگ‌سازی «هومن گنجور» و تنظیم «ایرج همدمی» منتشر شد. سپس او سی‌دیِ بدون مجوزی شامل شعرخوانی‌هایش را با نام «موریانه‌ای با دندان‌های شیری» راهی بازار کرد. وی در مصاحبه‌هایش از چاپ مجموعه‌ای به‌نام «تظاهرات یک‌نفره»، شامل ۱۵ شعر بلند اجتماعی-سیاسی و نیز یک سی‌دی شامل دکلمهٔ ۲۵ شعر عاشقانه با صدای خودش و آهنگ‌سازی و تنظیم «مسعود اقبالی» خبر داده بود. او همچنین در زندان در حال نوشتن کتابی دربارهٔ معماری سنتی ایران بود که با مرگ ناگهانی‌اش این اثر، هرگز به‌پایان نرسید.