stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
مهدی صبایی
تلویزیون

| سال | عنوان | کارگردان | توضیحات |
| --- | --- | --- | --- |
| ۱۳۷۷ | روزگار جوانی | اصغر توسلی | شبکه تهران |
| ۱۳۷۸ | این زمینی‌ها | مسعود شاه محمدی | شبکه تهران |
| ۱۳۷۹ | آوایی در گلستان | رامین لباسچی | شبکه ۱ |
| ۱۳۷۹ | دختران | اصغر توسلی | شبکه تهران |
| ۱۳۸۰ | عشق سال‌های جنگ | علی بهادر | شبکه ۳ |
| ۱۳۸۱ | بدون شرح | مهدی مظلومی | شبکه ۳ |
| ۱۳۸۲ | بانکی‌ها | مهدی مظلومی | شبکه ۲-۹۰ قسمت |
| ۱۳۸۲ | مسافر پردردسر | شاهرخ حمیدی مقدم | شبکه سحر |
| ۱۳۸۳ | قدرت | صادق هاتفی | شبکه ۲ |
| ۱۳۸۴ | کلانتری ۹۹ | سعید عالم زاده | شبکه تهران |
| ۱۳۸۶ | روزگار قریب | کیانوش عیاری | شبکه ۳ |
| ۱۳۸۶ | پاتوق | شاهین باباپور | شبکه ۱ |
| ۱۳۸۷ | آینه‌های نشکن | جواد اردکانی | شبکه ۱ |
| ۱۳۸۷ | مسافر زمان ۲ | مسعود نوابی | شبکه ۲ |
| ۱۳۸۷ | قرارگاه مسکونی | جواد رضویان | شبکه تهران- پخش در نوروز |
| ۱۳۸۹ | تلنگر | محمد درمنش | شبکه ۱ |
| ۱۳۹۰ | تا رهایی | حسین تبریزی | شبکه ۱ |
| ۱۳۹۱ | بیدارباش | احمد کاوری | شبکه ۱ |
| ۱۳۹۱ | خداحافظ بچه | منوچهر هادی | شبکه ۳ پخش در رمضان |
| ۱۳۹۲ | دولت مخفی | عبدالحسن برزیده، راما قویدل | شبکه ۲ |
| ۱۳۹۳ | زمستان گرم | رسول صانعی | شبکه تهران |
| ۱۳۹۴ | میکائیل | سیروس مقدم | شبکه ۱ |
| ۱۳۹۴ | معمای شاه | محمدرضا ورزی | شبکه ۱ |
| ۱۳۹۵ | پرستاران | علیرضا افخمی، شهرام شاه‌حسینی | شبکه ۱ |
| ۱۳۹۶ | دلدادگان | منوچهر هادی | شبکه ۳ |
| ۱۳۹۷ | بهترین نقش زندگی | محسن دامادی | شبکه ۳ |
| ۱۳۹۸ | به رنگ خاک | حسن لفافیان و سید محسن یوسفی | شبکه ۱ |
| ۱۳۹۸ | از سر نوشت (فصل ۱ و ۲) | محمدرضا خردمندان (فصل ۱)، علیرضا بذرافشان (فصل ۲) | شبکه ۲ |
| ۱۳۹۹ | ایلدا | راما قویدل | شبکه ۱ |
| ۱۳۹۹ | از سر نوشت (فصل ۳) | محمدرضا خردمندان | شبکه ۲ |
| ۱۴۰۰ | صبح آخرین روز | حسین تبریزی | شبکه ۲ |
| ۱۴۰۲ | همه گیری | محمدصادق بکتاشیان | شبکه ۳ |
| ۱۴۰۳ | سوجان | حسین تبریزی | شبکه یک |
| ۱۴۰۵_۱۳۹۸ | سلمان فارسی | داوود میرباقری | شبکه ۳ |
(
الفبا (تله‌فیلم)
بوی باران (تله‌فیلم)
ساعت یک‌نیمه شب (تله‌فیلم)
یودگولم

Village در 23x15px|border |alt=|link= هند
| Udegolam Udegola | Udegolam Udegola |
| --- | --- |
Village: Village
Udegolam: Udegolam
مختصات: ۱۵°۳۱′۳۳″ شمالی ۷۶°۴۹′۸″ شرقی﻿ / ﻿۱۵٫۵۲۵۸۳°شمالی ۷۶٫۸۱۸۸۹°شرقی﻿ / 15.52583; 76.81889: مختصات: ۱۵°۳۱′۳۳″ شمالی ۷۶°۴۹′۸″ شرقی﻿ / ﻿۱۵٫۵۲۵۸۳°شمالی ۷۶٫۸۱۸۸۹°شرقی﻿ / 15.52583; 76.81889
ایالت: کارناتاکا
District: Bellary district
Taluk: Siraguppa
زبان‌ها: زبان‌ها
 • رسمی: زبان کانارا
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۵:۳۰ (IST)
PIN: 583122
پلاک خودرو: KA 36
یودگولم (به انگلیسی: Udegolam) یک روستا در هند است که در کارناتاکا واقع شده‌است.
صف جانشینی ریاست‌جمهوری ایالات متحده آمریکا

نگارهٔ جرالد فورد در ۹ اوت ۱۹۷۴ پس از استعفای ریچارد نیکسون، توسط قاضی ارشد وارن برگر به عنوان سی و هشتمین رئیس‌جمهور ایالات متحده سوگند یاد کرد.
صف جانشینی ریاست‌جمهوری ایالات متحده آمریکا تعیین‌کنندهٔ افرادی است که در صورت بی‌صلاحیتی، مرگ، استعفاء یا برکناری رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا می‌توانند رئیس‌جمهور شوند.
ترتیب کنونی

این فهرستی از صف جانشینی کنونی برای ریاست جمهوری است، که طبق قانون اساسی ایالات متحده و لایحهٔ جانشینی ریاست جمهوری ۱۹۴۷ مشخص شده است.
ترتیب اعضای کابینه بر اساس ترتیب تاریخی وزارت‌خانه‌شان یا وزارتی که جانشینش شده است، می‌باشد (مثلاً وزارت دفاع جانشین وزارت جنگ ایالات متحده است).
| 0 | 1 |
| --- | --- |
کلید: دموکرات
کلید: جمهوری‌خواه
کلید: مستقل
کلید: نامشخص
کلید: فاقد شرایط ریاست جمهوری
| ترتیب | سمت | متصدی کنونی | حزب | حزب |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ | معاون رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا | جی‌دی ونس |  | حزب جمهوری‌خواه |
| ۲ | رئیس مجلس نمایندگان ایالات متحده آمریکا | مایک جانسن |  | حزب جمهوری‌خواه |
| ۳ | رئیس موقت سنای ایالات متحده آمریکا | پاتریک لیهی |  | حزب دموکرات |
| ۴ | وزیر امور خارجه ایالات متحده آمریکا | مارک روبیو |  | حزب دموکرات |
| ۵ | وزیر خزانه‌داری ایالات متحده آمریکا | اسکات بسنت |  | حزب دموکرات |
| ۶ | وزیر دفاع ایالات متحده آمریکا | پیت هگست |  | نامشخص |
| ۷ | دادستان کل ایالات متحده آمریکا | مریک گارلند |  | نامشخص |
| ۸ | وزیر کشور ایالات متحده آمریکا | داک برگم |  | حزب دموکرات |
| ۹ | وزیر کشاورزی ایالات متحده آمریکا | بروم رولینز |  | حزب دموکرات |
| ۱۰ | وزیر بازرگانی ایالات متحده آمریکا | جینا ریموندو |  | حزب دموکرات |
| ۱۱ | وزیر کار ایالات متحده آمریکا | مارتی والش |  | حزب دموکرات |
| ۱۲ | وزیر بهداشت و خدمات انسانی ایالات متحده آمریکا | هاویر بسرا |  | حزب دموکرات |
| ۱۳ | وزیر مسکن و توسعه شهری ایالات متحده آمریکا | مارسیا فاج |  | حزب دموکرات |
| ۱۴ | وزیر ترابری ایالات متحده آمریکا | شان دافی |  | حزب دموکرات |
|  | وزیر انرژی ایالات متحده آمریکا | جنیفر گرنهولم |  | حزب دموکرات |
| ۱۵ | وزیر آموزش ایالات متحده آمریکا | میگل کاردونا |  | حزب دموکرات |
| ۱۶ | وزیر امور کهنه‌سربازان ایالات متحده آمریکا | دنیس مک‌دونا |  | حزب دموکرات |
|  | وزیر امنیت میهن ایالات متحده آمریکا | کریستی نوم |  | نامشخص |
هولاکو خان

| هلاكو خان ᠬᠦᠯᠡᠭᠦ ᠬᠠᠭᠠᠨ  | هلاكو خان ᠬᠦᠯᠡᠭᠦ ᠬᠠᠭᠠᠨ  |
| --- | --- |
نقاشی هولاکو در کتابِ رشیدالدین فضل‌الله همدانی در سدهٔ چهاردم: نقاشی هولاکو در کتابِ رشیدالدین فضل‌الله همدانی در سدهٔ چهاردم
ایلخان ایران: ایلخان ایران
سلطنت: ۱۲۵۶ – ۸ فوریه ۱۲۶۵
جانشین: اباقا خان
زاده: پیرامون ۱۲۱۷ مغولستان
درگذشته: ۸ فوریه ۱۲۶۵ (۴۷ سال) زرینه‌رود
آرامگاه: جزیره شاهی، دریاچه ارومیه
شهبانو:  گیوک خاتون  دوقوز خاتون  یسونکین خاتون  قوتی خاتون  اولجی خاتون 
خاندان: بورجیگین
پدر: تولوی
مادر: سرقویتی بیگی
تمغا:  
هولاکوخان (پیرامون ۱۲۱۷ – ۸ فوریه ۱۲۶۵) بنیانگذار و اولین فرمانروای امپراتوری ایلخانی بود که بر بخش بزرگی از غرب آسیا چیره شد. او فرزند تولوی و شاهدخت قبیلهٔ کرائیت، یعنی سرقویتی بیگی و همچنین نوهٔ چنگیز خان و برادر اریق بوقا، منگوقاآن و قوبلای خان بود.
هولاکو پس از این که برادرش منگوقاآن به مقام قاآنی یعنی خان بزرگ رسید، دستور یافت به سوی ایران حرکت کند و طبق دستور اولین کار هولاکو نابودی اسماعیلیان به رهبری رکن الدین خورشاه بود. در سال ۶۵۴ ه‍.ق و بعد از آن به جنگ خلافت عباسی رفت و آخرین خلیفه عباسی المستعصم بالله را کشت. در سال ۶۵۶ ه‍.ق و با این کار خلافت عباسی پس از پنج سده از بین رفت. بعد از آن هولاکو خان آماده نبرد با مملوکان مصر شد که در واقع آخرین مانع و آخرین دشمن مغولان بود و آخرین جایی هم بود که طبق دستور منگوقاآن، هولاکو خان باید تصرف می‌کرد. هولاکو خان در حال لشکرکشی به مصر بود که خبر درگذشت برادرش منگوقاآن را شنید و پسر بزرگش اباقا را با تعدادی سپاه در مراغه به نیابت خود گذاشت و سایر سپاه را هم به رهبری فرمانده بزرگش قربقا به جنگ مملوکان مصر فرستاد. قربقا در نبرد عین جالوت از سیف الدین قطز فرمانروای ترک‌تبار مصر شکست خورد و کشته شد و با این شکست برای همیشه پیشرفت مغولان در غرب متوقف شد. هولاکو خان بعد از این که برادر دیگرش قوبلای جانشین منگوقاآن شد، به ایران بازگشت و برادرش قوبلای، حکم تمام مناطقی را که هولاکو تصرف کرده بود، با لقب ایلخانی برای هولاکو خان فرستاد و هولاکو خان هم مراغه را به عنوان پایتختش برگزید و امپراتوری ایلخانان را بنیان گذاشت.
متحدان مغولان در حمله به ایران

با آن که مغولان بیشتر ممالک اسلامی را تصرف کردند و به اطاعت درآوردند، ولی هنوز دو مشکل و دو دشمن بزرگ در غرب آسیا داشتند؛ این دو دشمن بزرگ یکی اسماعیلیان که با فداییان خود باعث آزار و اذیت مخالفان خود می‌شدند و دومی هم خلافت عباسی که در بغداد مستقر بود و مغولان که می‌خواستند آخرین قسمت ممالک اسلامی را تصرف کنند، این برایشان بزرگ‌ترین مانع بود. در این میان کسانی هم با مغولان متحد شدند و از مغولان درخواست می‌کردند که به ایران حمله کنند. مسلمانان رعیتی که از دست ملاحده یا اسماعیلیان به جان آمده بودند، مغولان را تشویق به حمله به ایران و برانداختن اسماعیلیان می‌کردند؛ مثلاً در قوریلتای منگوقاآن قاضی القضات قزوین به نام قاضی شمس‌الدین احمدالکافی قزوینی حضور داشت و کاملاً زره‌پوش بود و شروع به شکایت کردن کرد: «همواره از بیم ملاحده این زره در زیر این جامه پوشیده، شرحی از تغلب و استیلای ایشان مجمل به عرض رسانید.» و سپس گفت «به چه صورت دستگاهی به این بزرگی از نابود کردن این فرقه عاجز است؟» نمونه ای دیگر از تضاد میان مردم و اسماعیلیان وجود قلعه الموت به عنوان مرکز فرماندهی اسماعیلیان در نزدیکی قزوین که دارای مردمان سنی بسیار متعصبی بود و بی زاری آنان از اسماعیلیان، دومین متحد مغولان ارامنه بودند که می‌خواستند مغولان مصر و شام را از مسلمانان بگیرند و اسلام را براندازند تا عیسویان صلیبی که در شام و مصر با مسلمانان درگیر بودند، پیروز شوند. برای این کار شاه ارمنستان هتوم (حاتم) نزد منگوقاآن رفت و با وی متحد شد و منگوقاآن هم برادرش هولاکو را به ایران فرستاد و دستور داد که جورماغون و بایجو و امیرارغون در تحت فرمان هولاکو درآیند.
هولاکو به تمام فرمانروایان نامه نوشت که تسلیم شوند تا به سرزمین‌های آنان آسیبی نرسد؛ به همین خاطر شاهان آسیای صغیر، عزالدین و رکن‌الدین، سعد اول (پادشاه فارس)، پادشاه هرات و امیرانی از عراق، آذربایجان، اران و شیروان به دربار هولاکو رفتند و اظهار ایلی و اطاعت کردند.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| بکن گردکوه و دز لنبه سر |  | سرش زیر گردان، تنش را زبر |
| ممان هیچ کاندر جهان دز بود |  | نه یک توده خاک هرگز بود |
علت انتخاب هولاکو برای حمله به ایران

پس از تشکیل قوریلتای که همه شاهزادگان در آن حضور داشتند، فرمان حمله نهایی به ایران از سوی امپراتور منگوقاآن صادر شد و برای این کار از بین همه شاهزادگان هولاکو خان فرزند تولوی و برادر قاآن فرمانده حمله به ایران شد. دلایل این انتخاب را شاید بتوان این موارد دانست:
این شاهزاده به دلیل دارا بودن صفت شجاعت و دوراندیشی از همان کودکی مورد توجه چنگیز خان بود؛ به طوری که در اولین شکارش بنابر سنت مغولی، چنگیز خان خود شخصاً انگشت سبابه وی را روغن مالید و او را آماده میدان شکار کرد.
هولاکو گذشته از دارا بودن صفاتی مانند: دلاوری، سختکوشی و بیرحمی، جنگاوری کار آزموده نیز بود.
هولاکو برادر کوچک امپراتور بود و پس از تصرف ایران این سرزمین بزرگ جز تیول خاندان سلطنتی قرار می‌گرفت.
بعد از آماده شدن هولاکو برای حرکت به سوی ایران امپراتور دستورهایی هم به هولاکو داد مبنی بر این‌که:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| « | باید که به یمن جلادت و ضرب شمشیر جهانگیری و کشور ستانی، از کنار جیحون تا اقصای ولایت مصر به تحت تصرف درآوری و ملاحظه رسوم و یاسای چنگیزی نموده، هر که به قدم اطاعت و فرمانبرداری پیش آید، او را رعایت نمایی و هر کس تمرد و سرکشی کند، ابواب قتل و غارت بر روی او و عیال و اطفال و اقربایش بگشایی و… |  » |
عاقبت هولاکو عازم فتح ایران شد.
نبردهای هولاکو > اسماعیلیه نزاری

در طی مشاجراتی که در سال ۴۸۷ هجری / ۱۰۹۴ میلادی بین اسماعیلیان بر سر جانشینی مستنصر درگرفت، حسن صباح و اسماعیلیان ایران جانشینی نزار را پذیرفتند و از این به بعد اسماعیلیان ایران روابط خود را با دستگاه خلافت فاطمی و با شاخه‌های دیگر اسماعیلیه یعنی مستعلویه قطع کردند. اسماعیلیان شرقی که بعد به نزاریه معروف شدند، برای جدایی از قاهره یک توجیه عقیدتی داشتند. نزاریان معتقد به نص اصلی مستنصر در باب امامت و جانشینی نزار بودند و این ادعا را که بعداً وی نص به نام مستعلی کرده است، قبول نداشتند. همچنان‌که اسماعیلیان اولیه از حق اسماعیل بر امامت، در برابر برادران دیگرش پشتیبانی کرده بودند. در سال ۴۸۸ هجری / ۱۰۹۵ میلادی قیام نزار در مصر شکست خورد و نزار به دستور مستعلی کشته شد. حسن صباح که ریاست علیه دعوت نزاری را داشت، سرانجام به عنوان حجت امام شناخته شد.
دولت نزاری را حسن صباح و هفت تن از جانشینان او که به خداوندان الموت معروفند، اداره می‌کردند. تاریخ اسماعیلیه نزاری دوران الموت را بر پایهٔ دوره حکومت خداوندان آن و آرمان‌ها و سیاست‌های آنان نسبت به جهان خارج می‌توان به سه مرحله عمده تقسیم کرد.
مرحلهٔ اول: که از تأسیس دولت نزاری در ۴۸۳ هجری / ۱۰۹۰ میلادی تا پایان حکومت دومین جانشین حسن صباح در ۵۷۷ هجری / ۱۱۶۲ میلادی را در برمی‌گیرد. نزاریان توانستند پس از شکست قیام اولیه‌شان علیه سلجوقیان دولت مستقل خود را تشکیل دهند و پایه‌های آن را محکم سازند.
مرحله دوم: که از سال ۵۵۷ هجری تا ۶۰۷ ادامه دارد، همزمان است با حکمرانی چهارمین و پنجمین خداوندان الموت که ادعای امامت نزاریان را کردند. جامعه نزاری به صورت نمادین به عرصه قیامت گام گذاشت و جهان بیرون را به صورت معنوی انکار و طرد کرد.
مرحله سوم: که از سال ۶۰۷ هجری تا ۶۵۴ بود مقارن با حکومت سه خداوند آخرین الموت است. نزاریان در همان حال که درونگرایی و آرمان خویش را در باب قیامت حفظ کرده بودند، کوشیدند تا از نو به دنیای سنی پیرامونشان نزدیک شوند و آرزوهای سیاسی خود را مجدداً جامه عمل بپوشانند. این کوشش‌ها یا یورش مغولان که دولت نزاری ایران را نابود کرد، به پایان رسید.
نبردهای هولاکو > علل سقوط اسماعیلیان

در واقع علت سقوط اسماعیلیانی که در اوج قدرت بودند را باید در دو عامل داخلی و خارجی بدانیم.
عامل خارجی: دو فرقه اهل سنت و شیعه اثنی عشری گرچه با هم اختلاف داشتند ولی در مورد نابودی اسماعیلیان کاملاً هم عقیده بودند. با هم به طوری که می‌بینیم هر دو فرقه در نابودی اسماعیلیان به مغولان کمک می‌کنند. عمل خارجی دیگری که در سقوط اسماعیلیان نقش داشت، شیوه یا سیاست (آشکارگری) یا (دوران ظهور) اسماعیلیه بود که با این شیوه در دژهای خود را به روی بیگانگان باز کردند و خیلی از بیگانگانی که به دژها می‌آمدند، در مدت اقامت خود فنون چگونگی تصرف دژها را یادمی‌گرفتند و با کمک مغولان بزرگ‌ترین ضربه را به اسماعیلیان زدند؛ کسانی مثل: خواجه نصیرالدین طوسی و اطبای یهودی به نام‌های رئیس‌الدوله، موفق‌الدوله و فرزندانشان و….
علت داخلی: این علت که منجر به سقوط اسماعیلیان شد، اختلاف طبقات بالا و پایین جامعه اسماعیلی بود. به طوری که مالکان و اشراف اسماعیلی برای از دست ندادن مقام و موقعیت خویش خواستار تابعیت از مغولان بودند. در صورتی که طبقه پایین و افراد عادی جامعه اسماعیلی خواستار جنگ با بیگانه و دفاع از دژها و اعتقادات خود بودند. این اختلاف باعث دو دستگی و تفرقه میان اسماعیلیان شد.
نبردهای هولاکو > حمله هولاکو به میافارقین

هدف بعدی هولاکو حمله به سرزمین شام بود. سرزمین شام در این زمان به شش فرمانروایی تقسیم شده بود که همه زیر نظر امیران ایوبی بودند که این‌ها بازماندگان خاندان صلاح‌الدین ایوبی بودند. بزرگ ایشان ناصرالدین یوسف بود که در حلب حکومت می‌کرد.
در پاییز سال ۱۲۵۹ هولاکو از آذربایجان حرکت کرد و به عراق شمالی رفت و شهر میافارقین را که امیر کامل محمد حاکمش بود، محاصره کرد. هولاکو می‌خواست از این شهر انتقام بگیرد؛ زیرا یکی از کشیشان ژاکوبن را که گذرنامه مغولی داشت و مشغول گذر از آن جا بود را کشتند. بعد از محاصره شهر قحطی و گرسنگی شهر را فرا گرفت و عاقبت شهر تسلیم هولاکو شد و امیر کامل کشته شد.
نبردهای هولاکو > حمله هولاکو به سوریه

دلایل حمله هولاکو به سوریه دقیقاً مشخص نیست ولی هایتون که از طرف پادشاه ارمنستان صغیر هتوم اول به خدمت هولاکو درآمده بود، به هولاکو گفت: «خان، سلطان حلب خداوند پادشاهی سوریه است و چون تو لایقی که ارض اقدس را پس بگیری، به گمان من بهتر است پیش از همه حلب را محاصره کنی؛ زیرا اگر بتوانی این شهر را تسخیر سازی، چندان نخواهد گذشت که شهرهای دیگر را مسخر خواهند گردید.» و به این ترتیب حلب اولین هدف هولاکو قرار گرفت. هولاکو در رمضان سال ۶۵۷ هجری / ۱۲۵۹ میلادی از آذربایجان حرکت کرد و قربقا را با لشکر به سوی غرب فرستاد و لشکر مغول بعد از قتل‌عام مردم کرد کوه‌های هکاری به دیاربکر رسید و پس از این که هولاکو هم به دیاربکر رسید شروع به تصرف بین‌النهرین علیا کرد.
بعد از آن هولاکو از دجله گذشت و با عبور از نصیبین، حران و ادسا به حلب رسید و حلب را محاصره کرد و متحدان هولاکو، شاه هتوم و دامادش حاکم انطاکیه بوهیموند ششم به هولاکو پیوستند. عاقبت در سال ۱۲۶۰ میلادی / ۶۵۸ هجری شهر حلب سقوط کرد و مردم حلب به دلیل مقاومت مدت شش روز قتل‌عام شدند.
زمانی که خبر سقوط حلب به دمشق رسید، ناصر یوسف حاکم دمشق فرار کرد به مصر و شهر بدون حاکم ماند؛ به همین دلیل، بزرگان شهر جمع شدند و نزد هولاکو رفتند و کلید شهر دمشق را به وی تقدیم کردند.
قربقا به همراه شاه هتوم و بوهیموند در ربیع‌الاول سال ۶۵۸ هجری وارد شهر شدند و بعد دمشق را به شحنه‌ای مغولی و سه ایرانی که معاون وی بودند، دادند. بعد از آن سپاه مغول تا غزه رفتند و در این زمان بود که خبر فوت منگوقاآن به هولاکو رسید و وی قربقا را به فرماندهی سپاه مغول که از آن کاسته شده بود، برگزید و اباقا پسر خود را هم جانشین خود در تبریز کرد و بعد به سوی مغولستان حرکت کرد.
نبردهای هولاکو > حمله هولاکو به مصر

بعد از تصرف دمشق توسط مغولان، هولاکو اولین نامه تهدیدآمیز خود را برای مملوکان مصر فرستاد و گفت «شما شنیده‌اید که ما چگونه امپراتوری پهناوری را به تصرف درآورده و روی زمین را از بی‌نظمی‌هایی که به دامنش لکه انداخته بود، پاک ساخته‌ایم. بر شماست بگریزید و بر ماست که شما را تعقیب کنیم ولی به کجا می‌گریزید و به کدام راه از چنگ ما رهایی خواهید یافت؟ اسبان ما تندرو، تیرهای ما تیز، شمشیرهای ما مانند برق، دل‌های ما به سختی کوه و سربازان ما به اندازه ریگ‌های بیابان زیادند. نه دژها جلو ما را می‌گیرند و نه سلاح‌ها راه ما را می‌بندند. دعای شما به درگاه آسمان نیز سودی نخواهد داشت و چاره ما را نخواهد کرد. ما با اخطار خویش خوبی شما را می‌خواهیم. اکنون تنها دشمنی هستید که باید برای نبرد با شما به حرکت درآییم.» در این زمان به هولاکو خبر رسید که برادرش منگو در ماه اوت سال قبل در چین درگذشته است و هولاکو قسمتی از نیروهایش را در آذربایجان گذاشت و قسمتی را هم به فرماندهی قربقا در شام گذاشت و بعد هولاکو به سوی چین رفت. مملوک مصر، سلطان قطز (ملک مظفر) به سرداران خود گفت که دفاع از اسلام تنها به همت ایشان بسته است و بعد فرستادگان مغولان را کشتند و بعد ضد این دشمنان اسلام و قاتلان خلیفه یک فرمان جهاد عمومی صادر کردند و لشکر از مصر حرکت کرد و برای عبور از قلمرو فرنگیان از آن‌ها اجازه گرفتند و عبور کردند…نبرد عین جالوت... قربقا با نیروهایش به جنگ آن‌ها رفت، عاقبت، در عین جالوت نزدیک ناظره (در فلسطین) با هم روبرو شدند و مملوکان سپاه مغولان به فرماندهی قربقا را شکست دادند و قربقا کشته شد و برای همیشه پیشرفت مغولان در غرب متوقف شد.
پنج روز بعد از جنگ قطز وارد دمشق شد و در مدت یکماه مغولان را از حلب بیرون کردند.
بعد از آن مملوکان سوریه را از مغولان پس گرفتند اما دوباره مغولان به فرماندهی ایلگا نیای جلایریان یا کوکاایلگای اوریانگقاتی تلاش کردند تا سوریه را پس بگیرند و حتی تا حمص را هم تصرف کردند اما در نزدیکی این شهر برای دومین بار از مملوکان مصر شکست خوردند و به مشرق فرات عقب‌نشینی کردند و سوریه از دست مغولان خارج شد.
نبردهای هولاکو > جنگ هولاکو با خان دشت قبچاق

در مورد علل جنگ هولاکو با برکه پادشاه اردوی زرین منابع علل زیادی را نقل کرده‌اند. بعضی منابع گفته‌اند که برکه از اسلام دفاع کرده و هولاکو را سرزنش کرد که چرا خلیفه را کشته است و اینکه چرا ممالک اسلامی را ویران می‌کند. منابع دیگر هم علت جنگ را اران و آذربایجان می‌دانند که طبق دستور خان بزرگ چنگیز خان جزء سرزمین جوچی بود؛ در صورتی که هولاکو خان آن را تصرف کرده بود. بعضی منابع هم می‌گویند که علت جنگ مرگ مشکوک سه تن از شاهزادگان جوچی یعنی بلغای، توتار و قولی که همراه هولاکو به ایران آمده بودند، است. عاقبت هولاکو در سال ۶۶۰ هجری / ۱۲۵۶ میلادی برای مقابله با سپاه برکه که به فرماندهی نوقای بود، حرکت کرد مقدمه سپاه هولاکو در شماخی با سپاه برکه روبرو شده که سپاه هولاکو شکست خورد اما دوباره سپاه برکه این بار در نزدیکی شابران در ناحیه باکوی کنونی با هم روبرو شدند که سپاه برکه شکست خورد و عقب‌نشینی کرد. خود هولاکو با سپاه اصلی از شماخی حرکت کرد؛ دربند را تصرف کرد و در غره برای دومین بار سپاه برکه به فرماندهی نوقای را شکست داد. بعد، از این سپاهی به فرماندهی اباقا پسر هولاکو نیروهای برکه را دنبال کردند و از رود اترک گذشتند. بعد از آن برکه با سپاهی زیاد به آن‌ها حمله کرد و جنگ سختی در سال ۵۶۱ هجری / ۱۲۶۳ میلادی اتفاق افتاد که سپاه هولاکو شکست خورد و برکه سپاه هولاکو را به جنوب دربند عقب راند و به قلمروی خود بازگشت. این آخرین نبرد هولاکو و برکه بود؛ زیرا بعد از آن هولاکو درگذشت.
در سال ۶۵۹ هجری بدرالدین لؤلؤ درگذشت و پسرش و جانشینش صالح با بیبرس پادشاه مملوکان مصر روابط دوستانه‌ای برقرار کرد و هولاکو هم که از جریان باخبر شد، با سپاهی به سوی موصل رفت و آن را محاصره کرد؛ در نتیجه، بعد از یکسال محاصره در سال ۶۶۰ هجری / ۱۲۶۲ میلادی شهر تصرف شد و به فرمان هولاکو همه را قتل‌عام کردند. صالح به دستور هولاکو کشته شد و با اعدام کردن پسر خردسال صالح سلسله‌ای که عمادالدین زنگی تأسیس کرده بود، در سال ۵۲۱ هجری منقرض شد. بعد از آن هولاکو به سوی فارس رفت؛ زیرا بعد از این که اتابک ابوبکر حاکم دست نشاندهٔ هولاکو در فارس درگذشت، سلجوقشاه جانشین سوم اتابک ابوبکر به دلیل رفتار نادرستش باعث حمله هولاکو به فارس شد. در سال ۶۶۱ هجری / ۱۲۶۲ میلادی، بعد از آن سلجوقشاه به کازرون فرار کرد؛ اسیر و کشته شد و هولاکو فارس را به ابش خاتون نوه اتابک داد و او را به عقد پسر یازدهمش منگو تیمور درآورد. ابش خاتون آخرین پادشاه سلغری فارس بود.
اختیار مراغه به پایتختی و بنای رصدخانه

هولاکو شهر مراغه را مقر اقامت خود قرار داد و علت این مسئله گویا علاوه بر سلامت آب و هوای آن شهر نظری بود که به فتح شام و مصر داشت و خواجه نصیرالدین طوسی را امر داد که در آن شهر در محل مناسبی رصدخانه‌ای بنا نماید.
اختیار مراغه به پایتختی و بنای رصدخانه > بنای رصدخانه مراغه

مقالهٔ اصلی: رصدخانه مراغه
| رصدخانه مراغه | رصدخانه مراغه |
| --- | --- |
نام: رصدخانه مراغه
کشور: ایران
استان: استان آذربایجان شرقی
شهرستان: شهرستان مراغه
بخش: مراغه
اطلاعات اثر: اطلاعات اثر
کاربری: اثر تاریخی
دیرینگی: دورهٔ هولاکو خان
دورهٔ ساخت اثر: سال ۶۵۷
بانی اثر: هولاکو
اطلاعات ثبتی: اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت: ۱۶۷۵
تاریخ ثبت ملی: ۱۳۶۴
اطلاعات بازدید: اطلاعات بازدید
امکان بازدید: دارد
یکی از اتفاقات مهمی که در زمان هولاکو خان مغول افتاد، ساخت رصدخانه در مراغه بود که به کوشش خواجه نصیرالدین طوسی، دانشمند ایرانی، ساخته شد. نویسنده جامع التواریخ رشیدی می‌گوید: «منگوقاآن از خان‌های بزرگ مغولان بود؛ به‌طوری که وی اشکال اقلیدس را حل می‌کرد و دستور داد که رصدخانه‌ای بنا شود و امر کرد تا جمال‌الدین محمد بن طاهر بن محمد زیدی بخاری این کار را انجام دهد ولی او نمی‌توانست. منگوقاآن آوازه و معروفیت خواجه نصیرالدین طوسی را شنیده بود و زمانی که هولاکو خان مغول را به ایران فرستاد، دستور داد که بعد از تصرف قلعه‌ها اسماعیلیان خواجه نصیرالدین طوسی را به مغولستان بفرستد تا رصدخانه‌ای بنا کند. زمانی که کار تصرف قلاع اسماعیلی به پایان رسید، منگوقاآن در حال تصرف چین بود و هولاکو خان صلاح دید که رصدخانه‌ای در ایران بنا شود.»
عبدالله بن فضل‌الله، نویسنده کتاب وصاف الحضرة، در کتاب خود آورده که:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| « | خواجه هولاکو خان را به این کار یعنی ساخت رصدخانه تشویق کرد و اول هولاکو خان به این کار مایل نبود و پرسید که فایده نجوم در چیست؟ آیا چیزی را که وقوعش حتمی است، بر طرف می‌کند؟ دانشمند طوسی با ذکر مثالی هولاکو خان را قانع کرد و گفت دستور بدهید یک نفر طشت بزرگی از مس را از بالای عمارت بیندازد پایین؛ بدون اینکه قبلاً اهل مجلس بدانند. هولاکو خان دستور داد که این کار را انجام بدهند. زمانی که طشت از بالا افتاد، تمام اهل مجلس ترسیدند؛ بجز هولاکو خان و خواجه نصیرالدین طوسی. بعد گفت که فایده علم نجوم در این است که حوادث را پیش از وقوع بیان می‌کند؛ در نتیجه مردم وحشت نمی‌کنند. هولاکو خان خوشش آمد و دستور ساخت رصدخانه را داد. |  » |
خواجه طوسی به هولاکو خان گفت که بنای رصد جدید و نوشتن زیجی تازه ۳۰ سال طول می‌کشد ولی هولاکو خان اصرار کرد که در ۱۲ سال باید انجام شود؛ به همین خاطر خواجه طوسی به کمک جداول و زیج‌های قدیمی در سال ۶۵۷ هجری شروع به ترتیب زیج کرد و در این کار غیر از منجمین اسلامی که از اطراف دعوت شده بودند، از یک نفر دانشمند چینی نیز که به مراغه آمد، استفاده کرد.
سرانجام، در سال ۶۵۷ ه‍.ق رصدخانه روی تپه‌ای در سمت شمال شهر مراغه ساخته شد و به دستور خواجه نصیرالدین طوسی، فخرالدین ابوالسعادات احمد بن عثمان مراغی، معمار معروف آن عصر، مأمور ساخت رصدخانه شد و علاوه بر کمک‌های مال از خزانه دولت، اوقاف سراسر کشور هم در اختیار خواجه نصیرالدین طوسی قرار گرفت تا از پول آن مخارج رصدخانه تأمین شود.