stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
میزوماکی، فوکوئوکا

| میزوماکی، فوکوئوکا 水巻町 | میزوماکی، فوکوئوکا 水巻町 |
| --- | --- |
شهر: شهر
Mizumaki Town hall: Mizumaki Town hall
  پرچم:   پرچم
موقعیت میزوماکی، فوکوئوکا در استان فوکوئوکا: موقعیت میزوماکی، فوکوئوکا در استان فوکوئوکا
کشور: ژاپن
منطقه: کیوشو
استان: استان فوکوئوکا
ناحیه: Onga
مساحت: مساحت
 • کل: ۱۱٫۰۳ کیلومتر مربع (۴٫۲۶ مایل مربع)
جمعیت (۲۰۱۶): جمعیت (۲۰۱۶)
 • کل: ۲۸۸۳۰
 • تراکم: ۲۶۰۰/کیلومتر مربع (۶۸۰۰/مایل مربع)
نمادها: نمادها
 • درخت: Ginkgo
 • گُل: cosmos
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۹ (زمان)
وبگاه: www.town.mizumaki.fukuoka.jp
میزوماکی، فوکوئوکا (به لاتین: Mizumaki, Fukuoka) یک منطقهٔ مسکونی در ژاپن است که در استان فوکوئوکا واقع شده‌است. میزوماکی ۲۸٬۸۳۰ نفر جمعیت دارد.
رادیوی ماهواره‌ای سیریوس

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نوع: زیرمجموعه (شرکت)
صنعت: سخن‌پراکنی – رادیو
بنا نهاده: ۱۷ مه ۱۹۹۰
بنیانگذاران: مارتین راتبلت دیوید مارگولس رابرت بریسکمن
دفتر مرکزی: نیویورک، آمریکا
محصولات: رادیوی ماهواره‌ای
درآمد:  دلار۲٫۸۲ ۱۰۰۰۰۰۰۰۰۰ (عدد) (FY 2010)
سود ناخالص:  ۴۷٫۷ میلیون دلار (FY 2010)
سود خالص:  ۴۶۵ میلیون دلار (FY 2010)
مجموع دارایی:  ۷٫۳۸ میلیارد دلار (FY 2010)
مجموع سهام:  ۲۰۸ میلیون دلار (FY 2010)
تعداد کارکنان: ۱٬۵۱۴ (۲۰۱۰)
مادر: Sirius XM Holdings
وبگاه: www.siriusxm.com
رادیوی ماهواره‌ای سیروس (به انگلیسی: Sirius Satellite Radio) یک رادیوی ماهواره‌ای است که در محدودهٔ شمال آمریکا فعالیت می‌کند و مالک آن سیریوس اکس‌ام است. ساختمان مرکزی آن در نیویورک و دفتری در ممفیس دارد.
گندل گیلان

| گندل گیلان | گندل گیلان |
| --- | --- |
روستا: روستا
مختصات: ۳۳°۵۷′۵۰″ شمالی ۴۸°۴۴′۵۲″ شرقی﻿ / ﻿۳۳٫۹۶۳۸۹°شمالی ۴۸٫۷۴۷۷۸°شرقی﻿ / 33.96389; 48.74778: مختصات: ۳۳°۵۷′۵۰″ شمالی ۴۸°۴۴′۵۲″ شرقی﻿ / ﻿۳۳٫۹۶۳۸۹°شمالی ۴۸٫۷۴۷۷۸°شرقی﻿ / 33.96389; 48.74778
کشور:  ایران
استان‌های ایران: استان لرستان
شهرستان‌های ایران: شهرستان بروجرد
بخش (تقسیمات کشوری): بخش اشترینان
دهستان: دهستان اشترینان
حکومت: حکومت
جمعیت (۲۰۰۶): جمعیت (۲۰۰۶)
 • کل: ۳۷۳
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۳:۳۰ (ساعت رسمی ایران)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۴:۳۰ (ساعت رسمی ایران)
گُندلْ گیلانبه لوری:(گنل‌گیرون) یا گندل گیران، روستایی است از توابع شهرستان بروجرد در استان لرستان. این روستا در دهستان اشترینان در بخش اشترینان این شهرستان قرار دارد.
گنل در زبان لری به معنای چونه خمیر نان بوده گیرون هم به معنای گیران هست در کل به این معنی میباشد در جایی که چونه خمیر برای نان گرفته میشود. که این نام بر‌گرفته از جنگ یزدگرد‌‌ سوم ساسانی است که در بروجرد و نهاوند درگیری با اعراب داشته.
جمعیت

بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت گندل گیلان در سال ۱۳۹۵ برابر با ۲۴۳ نفر بوده‌است که از این میان ۱۲۸ نفر مرد و بقیه زن بوده‌اند. این روستا ۸۲ خانوار دارد.
دارای آب و برق ودارای گاز شهری می‌باشد.[نیازمند منبع]
کلیدینیوم بروماید

با کلیدینیوم سی اشتباه نشود.
| 0 | 1 |
| --- | --- |
داده‌های بالینی: داده‌های بالینی
AHFS/Drugs.com: monograph
مدلاین پلاس: a601036
روش مصرف دارو: خوراکی
کد ATC: A03CA02 (ترکیبی با آرام‌بخش)
وضعیت قانونی: وضعیت قانونی
وضعیت قانونی:  US: فقط ℞  
داده‌های فارماکوکینتیک: داده‌های فارماکوکینتیک
زیست فراهمی: کم
دفع: کلیوی و صفرایی
شناسه‌ها: شناسه‌ها
 نام آیوپاک 3-[(2-hydroxy-2,2-diphenylacetyl)oxy]-1-methyl-1-azabicyclo[2.2.2]octan-1-ium bromide :  نام آیوپاک 3-[(2-hydroxy-2,2-diphenylacetyl)oxy]-1-methyl-1-azabicyclo[2.2.2]octan-1-ium bromide 
شمارهٔ سی‌ای‌اس: ۷۰۲۰-۵۵-۵ Y 3485-62-9
پاب‌کم CID: ۲۷۸۴
IUPHAR/BPS: ۳۶۶
دراگ‌بنک: DB00771 Y
کم‌اسپایدر: ۲۶۸۲ Y
UNII: BO76JF850N
ChEMBL: ChEMBL۱۲۰۰۹۵۰ N
CompTox Dashboard (EPA): DTXSID6045379 
 NY (این چیست؟)  (صحت‌سنجی):  NY (این چیست؟)  (صحت‌سنجی)
کلیدینیوم بروماید (انگلیسی: Clidinium bromide) نوعی داروی آنتی کولینرژیک است. این دارو با کاهش اسید معده  در اکثر موارد می‌تواند به تسکین شکم‌درد کمک کند. معمولاً ترکیب این دارو با کلردیازپوکساید با نام تجاری کلیدینیوم سی تجویز می‌گردد.
متافور: ریفانتزیو

| متافور: ریفانتزیو | متافور: ریفانتزیو |
| --- | --- |
پرونده:Metaphor Refantazio Cover Art.png: پرونده:Metaphor Refantazio Cover Art.png
توسعه‌دهنده(ها): اتلوس
ناشر(ها): سگاJP: اتلوس
کارگردان(ـان): Katsura Hashino
تهیه‌کننده(ها): Junichi Yoshizawa
طراح(ـان): Azusa Kido Kenichi Goto
برنامه‌نویس(ـان): Yujiro Kosaka
هنرمند(ان): Shigenori Soejima Yasuhiro Akimoto
نویسنده(ها): Yuichiro Tanaka Katsura Hashino
آهنگساز(ان): شوجی مگورو
سکو(ها):  پلی‌استیشن ۴  پلی‌استیشن ۵  مایکروسافت ویندوز  ایکس‌باکس سری اکس و سری اس 
تاریخ(های) انتشار: ۱۱ اکتبر ۲۰۲۴
ژانر(ها): بازی ویدئویی نقش‌آفرینی
حالت(ها): بازی ویدئویی تک‌نفره
متافور: ریفانتزیو (انگلیسی: Metaphor: ReFantazio) نام یک بازی ویدئویی نقش‌آفرینی ساخته شده و منتشر شده توسط اتلوس می باشد که در اکتبر 2024 برای پلی‌استیشن ۴، پلی‌استیشن ۵، مایکروسافت ویندوز و ایکس‌باکس سری اکس و سری اس منتشر شد.
لتونی

| لتونی Latvijas Republika لتونی | لتونی Latvijas Republika لتونی |
| --- | --- |
   پرچم     نشان ملی  :    پرچم     نشان ملی  
سرود: خداوندا لتونی را فرخنده دار!: سرود: خداوندا لتونی را فرخنده دار!
لتونی (سبز) اتحادیه اروپا (سبز کم رنگ) اروپا (خاکستری تیره): لتونی (سبز) اتحادیه اروپا (سبز کم رنگ) اروپا (خاکستری تیره)
پایتخت و بزرگترین شهر: ریگا ۵۶°۵۷′ شمالی ۲۴°۶′ شرقی﻿ / ﻿۵۶٫۹۵۰°شمالی ۲۴٫۱۰۰°شرقی﻿ / 56.950; 24.100
زبان(های) رسمی: زبان لتونیایی
حکومت: حکومت
• • رئیس‌جمهور • نخست‌وزیر : ادگارس رینکویکس Valdis Dombrovskis
 :  
بنیان‌گذاری: ۶ سپتامبر ۱۹۹۱
مساحت: مساحت
• کل: ۶۴٬۵۸۹ کیلومتر مربع (۲۴٬۹۳۸ مایل مربع) (۱۲۴ام)
• آبها (٪): ۱٫۵
جمعیت: جمعیت
• سرشماری : ۲٬۲۷۰٬۷۰۰ (۱۴۳ام)
• تراکم: ۳۶ بر کیلومتر مربع (۹۳٫۲ بر مایل مربع) (۱۶۶ام)
تولید ناخالص داخلی (GDP)  برابری قدرت خرید (PPP): برآورد ۲۰۰۸ 
• کل: ۴۰٫۴۲۰ میلیارد دلار (۹۲ام)
• سرانه: ۱۷٬۸۰۰ دلار (۴۶ام)
شاخص توسعه انسانی (۲۰۰۷): ۰٫۸۵۵ ۴۵ام(بالا)
واحد پول: یورو (EUR)
منطقه زمانی: EET
• تابستان (ساعت تابستانی): EEST
پیش‌شماره تلفنی: ۳۷۱+
کد ایزو ۳۱۶۶: LV
دامنه سطح‌بالا: .lv
لتونی یا لاتویا (به لتونیایی: Latvijas Republika) با نام رسمی جمهوری لتونی کشوری است در شمال اروپا که کشور میانی در بین سه کشور حوزه دریای بالتیک به‌شمار می‌آید.
همانند بیشتر دیگر کشورهای اروپایی، نام این کشور نیز در زبان فارسی از نام رایج آن در زبان فرانسوی یعنی Lettonie گرفته شده است. در زبان لتونیایی اما این کشور را لاتویا (Latvija) و به انگلیسی نیز آن را لاتویا (Latvia) می‌گویند. در زبان آلمانی به آن لتلاند (Lettland) می‌گویند که این نام نیز به شکل «لتلند» در زبان فارسی شناخته‌شده است.
لتونی توسط روسیه از مشرق، استونی از شمال، لیتوانی از جنوب، بلاروس از جنوب شرقی و دریای بالتیک از مغرب احاطه شده است. پایتخت لتونی ریگا است.
جمعیت این کشور دو میلیون و ۱۸۰ هزار نفر و واحد پول آن تا پیش از سال ۲۰۰۴ لاتس بود، ولی از آن سال به بعد، یورو به عنوان واحد رسمی پول لتونی انتخاب شد. مساحت این کشور ۶۴٬۵۸۹ کیلومتر مربع است و از کم‌جمعیت‌ترین و کم‌تراکم‌ترین کشورهای اتحادیه اروپا به‌شمار می‌آید. آب‌وهوای این کشور معتدل و فصلی است.
زبان لتونی از زبان‌های هندواروپایی است و به همراه زبان لیتوانیایی شاخه بالتیک از خانواده زبان‌های هندواروپایی را تشکیل می‌دهد.
۶۲ درصد از مردم این کشور از نژاد لتونیایی و حدود ۲۷ درصد روس هستند. حدود ۷۷ درصد از مردم این کشور مسیحی و حدود ۲۳ درصد نیز پیرو دیگر ادیان یا بی‌دین هستند. از میان مسیحیان لتونی تنها ۷ درصد به امور مذهبی پرداخته و به کلیسا می‌روند.
لتونی پیش‌تر با نام جمهوری سوسیالیستی لتونی، یکی از جمهوری‌های اتحاد جماهیر شوروی بود و در ۲۱ اوت ۱۹۹۱ از شوروی اعلام استقلال کرد.
تاریخ

نیاکان هندواروپایی مردم لتونیایی در حدود آغاز هزاره سوم پیش از میلاد در کرانه خاوری دریای بالتیک سکونت گزیدند. این مردم بعدها مسیرهایی تجاری را با روم و بیزانس باز کردند که از آن برای صادرات کهربا که در محل یافت می‌شد و وارد کردن فلزات قیمتی استفاده می‌کردند.
در سال ۹۰۰ پس از میلاد چهار قبیله جداگانه بالتیکی در سرزمین لتونی سکونت داشتند که نام آن‌ها کورونی‌ها، لاتگالی‌ها، سلونی‌ها، و سمیگالی‌ها بود. نام لتونی از نام قبیله لاتگالی گرفته شده است. در آن زمان یک طایفه فنلاندی‌زبان به نام لیوونی نیز در بخشی از خاک لتونی امروزی سکونت داشت.
تاریخ > سده‌های میانه

اگرچه مردم محلی قرن‌ها در تماس با جهان خارج بودند اما یکپارچگی فرهنگی آنان با بقیه جامعه اروپایی بیشتر در سده دوازدهم روی داد.
نخستین مبلغان مسیحی که از سوی پاپ فرستاده شده‌بودند به دنبال گرائیدن مردم این ناحیه به مسیحیت با قایق‌های خود در مسیر رود دائوگاوا حرکت کردند اما گروش مردم محل به دین جدید به آسانی صورت نگرفت و در برابر آن مقاومت شد. در دوره‌های بعد صلیبیون آلمانی به لتونی فرستاده شدند تا با زور اسلحه مردم را به پذیرش مسیحیت وادار کنند.
در اوایل سده سیزدهم آلمانی‌ها در بخش بزرگی از لتونی کنونی فرمانروایی می‌کردند. این مناطق تسخیرشده همراه با منطقه جنوب استونی یکی از دولت‌های صلیبی را تشکیل می‌دادند که ترا ماریانا (سرزمین مریم) یا لیوونیا نام گرفته بود. در سال ۱۲۸۲ ریگا، و بعداً شهرهای کسیس، لیمباژی، کوکنسه، و والمیه‌را به اتحادیه تجاری گروهی از شهرهای شمال اروپا که اتحادیه هانزا نام داشت پیوستند. ریگا به مرور تبدیل به یکی از نقاط مهم در بازرگانی شرق و غرب شد و تماس فرهنگی نزدیکی با اروپای غربی پیدا کرد.
دوره معاصر

سده‌های شانزده، هفده، و هیجده دگرگونی‌های بزرگی را برای ساکنان لتونی در پی داشت، از جمله دوران اصلاحات، فروپاشی دولت لیوونی، و سپس تقسیم شدن قلمرو لتونی میان قدرت‌های خارجی.
جمهوری سوسیالیستی لتونی شوروی در سال ۱۹۴۰، پس از اشغال آن توسط ارتش اتحاد جماهیر شوروی و ضمیمه‌شدن آن به خاک این کشور تشکیل شد. بین سال‌های ۱۹۴۱ تا ۱۹۴۴ و در طی جنگ جهانی دوم، این جمهوری توسط ارتش آلمان اشغال شد. اما پس از عقب‌نشینی آلمان‌ها، دوباره تحت سلطهٔ اتحاد جماهیر شوروی قرار گرفت.
پارلمان لتونی، در ۴ مه ۱۹۹۰ استقلال لتونی را از اتحاد جماهیر شوروی تصویب کرد. استقلال کامل این جمهوری در تاریخ ۲۱ اوت ۱۹۹۱ روی داد.
سیاست

رئیس‌جمهور در این کشور قدرت اجرایی چندانی ندارد و بیشتر مسئولیت‌ها به عهده مجلس و نخست‌وزیر است. مجلس لتونی ۱۰۰ کرسی دارد که نمایندگان آن با رای مستقیم مردم برای دوره‌ای چهار ساله انتخاب می‌شوند. همین نمایندگان رئیس‌جمهور را با رای‌گیری برای دوره‌ای چهار ساله انتخاب می‌کنند.
رئیس‌جمهور نخست‌وزیر را معرفی می‌کند و این دو نفر اعضای کابینه را. کابینه باید از مجلس رأی اعتماد بگیرد.
در مردادماه ۱۳۹۰ مردم لتونی در یک همه‌پرسی تاریخی رای به انحلال پارلمان این کشور دادند. این نخستین همه‌پرسی از این نوع بود که طی ۲۰ سالی که از جدایی لتونی از اتحاد جماهیر شوروی می‌گذرد، در این کشور برگزار شد.
برگزاری این همه‌پرسی پس از آن کلید زده شد که ماه مه پیش از آن والدیس زاتلرس، رئیس‌جمهوری پیشین لتونی از اختیارات خود به عنوان رئیس‌جمهوری استفاده کرد تا پارلمان را منحل کند اما این تصمیم وی می‌بایست توسط اکثریت رای‌دهندگان در لتونی پشتیبانی می‌شد. رئیس‌جمهوری پیشین لتونی پیش از این از اقدام قانونگذاران پارلمان این کشور در جلوگیری از تحقیقات دربارهٔ فساد مالی میان قانون‌گذاران و بازرگانان لتونی خشمگین شده بود. یک هفته پس از آن، قانونگذاران که در لتونی هر چهار سال یک بار رئیس‌جمهوری را انتخاب می‌کنند، با ریاست جمهوری مجدد زاتلرس مخالفت کرده و آندریس برزینچ، رقیب وی که یک قانونگذار ثروتمند است را انتخاب کردند.
بسیاری از مردم لتونی با زاتلرس هم‌عقیده هستند که سیاستمداران و تجار ثروتمند در لتونی از طریق روابط کاری و شخصی با قانون‌گذاران پارلمانی یا حتی با ورود به پارلمان به عنوان قانون‌گذار، نفوذ بسیار زیادی در سیاست پیدا کرده‌اند.
زبان

مردم این کشور به زبان‌های شاخه بالتیک و عمدتاً به زبان لتونیایی و لاتگالی تکلم می‌کنند.
در درازای تاریخ لتونی دارای پیوندهای پرآشوبی با کشورهای آلمان، سوئد، روسیه و لهستان بوده است و همواره چهره‌ای چندفرهنگه داشته است. در روند اشغال این سرزمین به دست شوروی میان سال‌های ۱۹۴۰–۱۹۴۱ و سپس ۱۹۴۵–۱۹۹۱ سیاست روسی‌سازی آن دولت اثر بسیاری بر زبان لتونیایی گذارد. در این دو دوره نزدیک به یک‌سوم لتونیایی‌ها تبعید شدند یا آزارهایی دیگر بدان‌ها روا داشتند. همچنین کوچاندن بزرگ مردمانی از روسیه، اوکراین و بلاروس از سوی شوروی به لتونی شمار لتونیایی‌زبانان را از ۸۰درصد در سال ۱۹۳۵ به ۵۲درصد در ۱۹۸۹ کاهش داد. بسیاری از این کوچندگان هرگز کوششی در آموختن لتونیایی ننمودند.
پس از استقلال دوباره لتونی در ۱۹۹۱ سیاست نوین آموزشی دربارهٔ زبان لتونیایی طرح شد و هدف نخستین آنان آموزش زبان اقلیت‌ها در نظامی دوزبانه بود.
پس از استقلال لتونی، روس‌زبان‌های لتونی، که حدود یک سوم جمعیت این کشور را تشکیل می‌دهند، بارها از تبعیض علیه خود شکایت کرده‌اند. در بهمن‌ماه ۹۰ (فوریه ۲۰۱۲) نتایج یک همه‌پرسی در لتونی مشخص کرد که مردم این کشور با تبدیل زبان روسی به یک زبان رسمی در این کشور مخالفند.
تقسیمات کشوری

لتونی استان به معنای رایج در دیگر کشورها ندارد و به ۱۱۰ شهرستان و ۹ «شهر جمهوری» تقسیم شده است. این ۹ شهر عبارتند از: دوگوپیلس، یکاب‌پیلس، یلگاوا، یورمالا، ویدزمه، لیه‌پایا، رزکنه، ریگا، والمیه‌را، و ونتس‌پیلس. در لتونی چهار منطقه تاریخی وجود دارد با نام‌های کورلند (کورزمه)، لاتگالیا، ویدزمه، و زمگاله. به منظور ایجاد توازن در توسعه اقتصادی مناطق مختلف کشور، در سال ۲۰۰۹ پنج «منطقه برنامه‌ریزی» برای لتونی در نظر گرفته شد.
| منطقه | بزرگ‌ترین شهر | مساحت | جمعیت |
| --- | --- | --- | --- |
| منطقه ریگا | ریگا | ۱۰٬۱۳۲ | ۷۰۶٬۰۰۰ |
| منطقه کورزمه | لیه‌پالا | ۱۳٬۵۹۶ | ۳۰۱٬۶۲۱ |
| منطقه لاتگاله | دوگوپیلس | ۱۴٬۵۴۹ | ۳۴۳٬۶۴۶ |
| منطقه زمگاله | یلگاوا | ۱۰٬۷۳۳ | ۲۸۱٬۹۲۸ |
| منطقه ویدزمه | والمیه‌را | ۱۵٬۲۴۶ | ۲۳۵٬۵۷۶ |
| لاتویا | ریگا | ۶۴٬۲۵۶ | ۲٬۲۴۸٬۰۰۰ |
جغرافیا

لتونی در شمال اروپا و در کرانه‌های خاوری دریای بالتیک قرار دارد. از نظر زمین‌شناسی، خاک این کشور در بخش شمال شرقی پوسته پایدار اروپای شرقی واقع شده است. مساحت این کشور ۶۴٫۵۸۹ کیلومتر مربع است که ۶۲٫۲۴۹ ک.م. آن را خشکی و ۲٫۳۴۰ ک.م. را پهنه‌های آبی تشکیل می‌دهد.
کل طول مرزهای خاکی این کشور ۱۰۷۸ کیلومتر است (۳۴۳ کیلومتر با استونی، ۲۹۲ کیلومتر با روسیه، ۱۷۱ کیلومتر با بلاروس و ۵۷۶ کیلومتر با لیتوانی).
طول خط ساحلی آن با دریای بالتیک نیز ۴۹۴ کیلومتر است. بزرگ‌ترین دریاچه کشور دریاچه لوبانس و عمیق‌ترین دریاچه آن دریدزیس است که ۶۵٫۱ متر عمق دارد.
طولانی‌ترین رودخانه‌ای که از لتونی می‌گذرد دائوگاوا نام دارد که ۱۰۰۵ کیلومتر درازا دارد که ۳۵۲ کیلومتر آن از خاک لتونی می‌گذرد. بلندترین نقطه لتونی گایزنکالنس با ۳۱۱٫۶ متر ارتفاع است.
آبشارک ونتا در کولدیگا
صخره‌های ماسه‌سنگی دوران دوونین، صخره‌های ارگلو در رودخانه گاوجا
پارک ملی کمری
دماغه کولکا
جغرافیا > شهرها

لتونی از کم‌تراکم‌ترین کشورهای اروپا است. از ۷۷ شهر این کشور، تنها ۲۳ شهر جمعیتی بالاتر از ده‌هزار نفر دارند. ۶۸ درصد از مردم لتونی در محیط‌های شهری زندگی می‌کنند و ۳۲ درصد روستانشین‌اند.
جمعیت بزرگ‌ترین شهرهای لتونی:
ریگا - ۷۰۲٫۸۹۱
دوگوپیلس - ۱۰۳٫۹۲۲ (نام تاریخی: Dünaburg)
لیه‌پایا - ۸۴٫۰۷۴ (نام آلمانی: لیباو Libau)
یلگاوا - ۶۴٫۸۹۸ (نام آلمانی: میتاو Mitau)
یورمالا - ۵۵٫۸۵۸
رزکنه - ۳۵٫۰۷۴
ونتس‌پیلس - ۴۲٫۷۳۴ (نام المانی: وینداو Windau)
آب‌وهوا

لتونی آب‌وهوایی معتدل، بَرّی و نیمه‌مرطوب دارد. لتونی کشوری چهارفصل است. تابستان‌ها در این کشور گرم، زمستان‌ها سرد و یخبندان، و شمار روزهای مرطوب و بارانی نیز نسبتاً زیاد است.
زمستان‌های سخت و برفی با دماهای منفی ۳۰ درجه به‌طور مکرر پیش می‌آید. هوای بهار و پاییز ملایم و معتدل است.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
میانگین دما در لتونی در سال ۲۰۱۱‎‏: میانگین دما در لتونی در سال ۲۰۱۱‎‏
| ماه | ژانویه | فوریه | مارس | آوریل | مه | ژوئن | ژوئیه | اوت | سپتامبر | اکتبر | نوامبر | دسامبر |
| دما به سانتی‌گراد | -۳٫۰ | -۸٫۹ | -۰٫۵ | +۶٫۸ | +۱۱٫۲ | +۱۷٫۳ | +۱۹٫۸ | +۱۶٫۸ | +۱۳٫۴ | +۷٫۸ | +۴٫۴ | +۲٫۱ |
اقتصاد

فراورده‌های صادراتی این کشور شامل چوب و محصولات چوبی، ماشین‌آلات و تجهیزات، فلزات، منسوجات و مواد غذایی است که به کشورهای لیتوانی، استونی، روسیه، آلمان، بریتانیا، سوئد، و دانمارک صادر می‌شود.
واردات این کشور شامل ماشین‌آلات و تجهیزات، مواد شیمیایی، سوخت و وسایل نقلیه است که از کشورهای آلمان، لیتوانی، روسیه، استونی، لهستان، فنلاند، سوئد، و بلاروس وارد می‌شود.
لتونی که از سال ۲۰۰۴ در اتحادیه اروپا عضویت دارد و در نظر دارد از سال ۲۰۱۴ یورو را رواج دهد، جزو بیست و پنج کشور از بیست و هفت کشور عضو اتحادیه اروپاست که سی و یک ژانویه ۲۰۱۲ در بروکسل با پیوستن به پیمان مالی بین‌الدولی اروپا با این معاهده انضباط مالی موافقت کردند. هدف از این پیمان، تقویت هماهنگی سیاست‌های اقتصادی و بهبود اداره هفده عضو منطقه یورو است. شماری از کشورهایی که از یورو استفاده نمی‌کنند نیز در این معاهده مالی شرکت می‌کنند. لتونی اقدامات مندرج در این معاهده مالی را در چارچوب تلاش برای رهایی از شدیدترین رکود سال‌های ۲۰۰۸ و ۲۰۰۹ و بر اساس برنامه کمک مالی اتحادیه اروپا و صندوق بین‌المللی پول به ارزش هفت و نیم میلیارد یورو انجام داده است.
مردم

در سال‌های اخیر با موجی از مهاجرت شهروندان خود به بریتانیا و آلمان مواجه بوده که برای کار و زندگی بهتر کشور خود را ترک کرده‌اند.
| ادیان در لتونی (۲۰۱۱) | ادیان در لتونی (۲۰۱۱) | ادیان در لتونی (۲۰۱۱) | ادیان در لتونی (۲۰۱۱) | ادیان در لتونی (۲۰۱۱) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| لوتریانیسم | لوتریانیسم |   | ۳۴٫۲٪ | ۳۴٫۲٪ |
| کلیسای کاتولیک | کلیسای کاتولیک |   | ۲۴٫۱٪ | ۲۴٫۱٪ |
| کلیسای ارتدکس شرقی | کلیسای ارتدکس شرقی |   | ۱۷٫۸٪ | ۱۷٫۸٪ |
| مؤمنان قدیم | مؤمنان قدیم |   | ۱٫۶٪ | ۱٫۶٪ |
| غیره مسیحیت | غیره مسیحیت |   | ۱٫۲٪ | ۱٫۲٪ |
| متفرقه یا بی‌دین | متفرقه یا بی‌دین |   | ۲۱٫۱٪ | ۲۱٫۱٪ |
فرهنگ

پیشینه فولکلور لتونیایی به‌ویژه رقص و آوازهای محلی به بیش از هزار سال پیش می‌رسدو بیش از ۱٫۲ میلیون متن و ۳۰ هزار تصنیف از آوازهای محلی شناسایی شده است.
اجرای نمایش‌های تئاتر و موسیقی کر و موسیقی کلاسیک از هنرهای محبوب در این کشور هستند.
نخود فرنگی خاکستری و ژامبون عناصر اصلی در غذاهای لتونیایی هستند. سوپ ترشک نیز توسط لتونیایی خورده می‌شود. نان تیره‌رنگی به نام روپیه‌مایزه که از چاودار درست می‌شود نان ملی لتونی به‌شمار می‌آید.
پارلمان لتونی معروف به «ساییما»
تقسیمات کشوری لتونی.
ریگا
جان هاپفیلد

| جان هاپفیلد | جان هاپفیلد |
| --- | --- |
هاپفیلد در ۲۰۱۶: هاپفیلد در ۲۰۱۶
نام هنگام تولد: جان جوزف هاپفیلد
زادهٔ: ۱۵ ژوئیهٔ ۱۹۳۳ ‏(۹۱ سال) شیکاگو ایلینوی، ایالات متحده
ملیت: ایالات متحده آمریکا
محل تحصیل: کالج سوارثمور دانشگاه کرنل
شناخته‌شده برای: شبکه هاپفیلد پلاریتون  تصحیح جنبشی
جوایز: جایزه نوبل فیزیک سال۲۰۲۴ جایزه دیراک مرکز بین‌المللی فیزیک نظری (۲۰۰۲) جایزه الیور باکلی انجمن فیزیک آمریکا
پیشینه علمی: پیشینه علمی
شاخه(ها): فیزیک، زیست‌شناسی مولکولی، علوم اعصاب
محل کار: آزمایشگاه‌های بل دانشگاه پرینستون دانشگاه کالیفرنیا، برکلی مؤسسه فناوری کالیفرنیا
استاد راهنما: آلبرت اورهوسر
دانشجویان دکتری: دیوید جی سی ماکای  تری سج‌نوفسکی  برترند هالپرین استیو گیروین  اریک وینفری
 :  
جان هاپفیلد (انگلیسی: John Hopfield؛ زاده ۱۵ ژوئیهٔ ۱۹۳۳) دانشمند آمریکایی و استاد بازنشسته دانشگاه پرینستون است که بیشتر به دلیل مطالعاتش در مورد شبکه عصبی در سال ۱۹۸۲ شناخته شده است. او همچنین برای توسعه شبکه هاپفیلد شناخته شده است. جان هاپفیلد همراه با جفری هینتون در سال ۲۰۲۴ جایزه نوبل فیزیک را برای تحقیقات خود در زمینه اکتشافات و اختراعاتی که یادگیری ماشینی با شبکه‌های عصبی مصنوعی را امکان‌پذیر می‌کند، دریافت کردند. شبکه عصبی مصنوعی یک ساختار ریاضی است که مطابق مغز انسان شبیه‌سازی شده، مغز انسان دارای شبکه‌ای از سلول یا نرون‌هایی است که با ارسال سیگنال‌هایی به یکدیگر واکنش نشان می‌دهند، مانند محرک‌هایی که چشم انسان دیده یا گوشش می‌شنود و به مغز ارسال می‌کند، شبکه‌های عصبی مصنوعی تقریباً این فرایند را با محاسبات ساده تقلید می‌کنند و با جایگزین شدن داده‌های آموزشی باعث می‌شوند شبکه در طول زمان یاد بگیرد که به یادگیری ماشینی موسوم است. هاپفیلد جوایز مختلف فیزیک را برای کارهایش در زمینه‌های چند رشته‌ای از جمله فیزیک ماده چگال، فیزیک آماری و بیوفیزیک دریافت کرده است.
زندگی

جان جوزف هاپفیلد در سال ۱۹۳۳ در شیکاگو زاده شد. پدر و مادر او فیزیکدانان جان جوزف هاپفیلد و هلن هاپفیلد هستند. او مدرک بی‌ای خود را از کالج سوارثمور در سال ۱۹۵۴، و در فیزیک ماده چگال از دانشگاه کرنل در سال ۱۹۵۸ (با نظارت آلبرت اوورهاوزر) مدرک دکتری دریافت کرد. او دو سال را در گروه تئوری آزمایشگاه‌های بل گذراند و روی ساختار هموگلوبین کار کرد و سپس عضو هیئت علمی دانشگاه کالیفرنیا، برکلی (فیزیک)، دانشگاه پرینستون (فیزیک)، موسسه فناوری کالیفرنیا شد. استاد راهنمای او آلبرت اورهوسر بود.
جایزه نوبل

او به‌طور مشترک با جفری ای. هینتون جایزه نوبل فیزیک ۲۰۲۴ را برای «به خاطر اکتشافات و اختراعات بنیادین که امکان یادگیری ماشینی با شبکه‌های عصبی مصنوعی را می‌دهد.» دریافت کرد.
احمد تفضلی

| احمد تفضلی | احمد تفضلی |
| --- | --- |
احمد تفضلی: احمد تفضلی
زادهٔ: ۱۶ آذر ۱۳۱۶ اصفهان
درگذشت: ترور ۲۴ دی ۱۳۷۵ تهران
مدفن: تهران
ملیت: ایرانی
پیشه(ها): استاد دانشگاه، زبان‌شناس و متخصص زبان پهلوی
دوره: معاصر
احمد تفضّلی (زادهٔ ۱۶ آذر ۱۳۱۶ در اصفهان – درگذشتهٔ ۲۴ دی ۱۳۷۵ در تهران) زبان‌شناس، ایران‌شناس، پژوهشگر، مترجم و متخصص زبان پارسیگ، پارتی و استاد زبان‌های باستانی در دانشگاه تهران بود. وی عضو شورای علمی مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی از سال ۱۳۶۶ و معاون علمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی از سال ۱۳۷۰ بود. تفضلی در زمینهٔ زبان‌های ایرانی میانه به‌ویژه پارسیگ و پارتی، در پهنهٔ بین‌المللی یکی از معدود صاحب‌نظران به‌شمار می‌آمد.
او در روز ۲۴ دی ۱۳۷۵ هنگامی که با خودروی خود از دانشگاه به خانه‌اش می‌رفت، ناپدید و چند ساعت بعد جنازه او پیدا شد. این قتل هم‌زمان با کشتارِ شماری از پژوهشگران و روشنفکران رخ داد. از او به عنوان قربانی قتل‌های زنجیره‌ای نام برده می‌شود.
زندگی

احمد تفضّلی در ۱۶ آذرِ سال ۱۳۱۶ در اصفهان زاده شد. تحصیلات مقدّماتی را در تهران گذراند و در سال ۱۳۳۵ با دریافت مدال درجهٔ اوّل فرهنگ از دارالفنون دیپلم ادبی گرفت. در سال ۱۳۳۸ دانشکدهٔ زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران را با احراز رتبهٔ اول به پایان برد. در سال ۱۳۴۰ به انگلستان رفت و وارد رشتهٔ فرهنگ و زبان‌های باستانی ایران در مدرسهٔ زبان‌های شرقی دانشگاه لندن شد و در سال ۱۳۴۴ فوق لیسانس گرفت. پیش از بازگشت به ایران دورهٔ تحقیقی کوتاهی را هم در پاریس گذراند. در ۱۳۴۵ در رشتهٔ زبان‌های باستانی از دانشگاه تهران درجهٔ دکتری گرفت. موضوع پایان‌نامهٔ او تصحیح و ترجمهٔ سوتکرنسک و ورشت مانسرنسک از دینکرد و سنجش این دو نَسک با متن‌های اوستایی، به راهنمایی صادق کیا بوده‌است. از ۱۳۳۷ تا ۱۳۴۵ ضمن تحصیل، به عنوان پژوهشگر در استخدام ادارهٔ فرهنگ عامه بود. از ۱۳۴۵ تا ۱۳۴۷ در بنیاد فرهنگ ایران، به تحقیق پرداخت. در ۱۳۴۷ به تدریس در دانشگاه تهران مشغول شد. در ۱۳۷۰ عضو پیوستهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی و از سال ۱۳۷۳ معاون علمی و پژوهشی این فرهنگستان بود. تفضلی افزون‌بر این‌که یکی از صاحب‌نظران در زمینهٔ زبان‌های باستانی ایران بود، به زبان عربی کاملاً آشنا بود و به زبان‌های انگلیسی و فرانسوی و آلمانی و ادبیات فارسی تسلّط کامل داشت و همچنین با روسی نیز آشنا بود.
درگذشت

تفضلی در ساعت ۱۲ و نیم روز ۲۴ دی ماه ۱۳۷۵ دفتر کارش را در دانشگاه تهران ترک کرد و راهی منزلش در شمیران شد، امّا هرگز به منزل نرسید. او در همان روز به طرز مشکوکی در خیابان به قتل رسید. قتل او در دنبالهٔ پروندهٔ سرکوب روشنفکران و قتل‌های زنجیره‌ای ایران به‌شمار می‌رود. احسان یارشاطر اذعان داشت احمد تفضلی به دلیل همکاری با بنیاد ایرانیکا (به سرویراستاری احسان یارشاطر) به دستور مسئولان جمهوری اسلامی ترور شد.
علی یونسی وزیر جایگزین دری نجف‌آبادی می‌گوید که در نخستین دیدار، خاتمی به او گفته‌است که «من از شما یک سؤال و یک درخواست دارم: سؤال اینکه علت مشکلی که در ماجرای قتل‌های زنجیره‌ای برای وزارت اطلاعات پیش آمد چه بود و چرا وزارت اطلاعات یک دانشمند را می‌کشد؟» یونسی علت و مشکل را اینگونه گفته که «نهاد امنیتی است، اما اساس این وزارتخانه یک نهاد نظامی است و از دل نظامی‌ها درآمده است.»
عضویت در مجامع

عضویت در انجمن آسیایی پاریس از سال ۱۳۵۰
عضویت در انجمن بین‌المللی کتیبه‌های ایرانی (انگلستان) از سال ۱۳۵۱
عضویت در کمیتهٔ بین‌المللی آکتا ایرانیکا (بلژیک) از سال ۱۳۶۰
عضویت در هیئت مؤسس انجمن آثار ملی از سال ۱۳۵۹
عضویت در شورای علمی مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی از سال ۱۳۶۶
عضو پیوستهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی از سال ۱۳۷۰
جوایز

جوایز و تقدیرنامه‌هایی که به‌طور رسمی دریافت کرده‌است، به شرح زیر است:
مدال درجهٔ اول فرهنگ ۱۳۳۵
تقدیرنامه و جایزهٔ کتاب سال جمهوری اسلامی ۱۳۶۹ برای ترجمهٔ کتاب نمونه‌های نخستین انسان و نخستین شهریار در تاریخ افسانه‌ای ایران با همکاری ژاله آموزگار، استاد دانشگاه تهران
لوح تقدیر و جایزهٔ کتاب برگزیدهٔ دانشگاه‌های کشور ۱۳۷۰ برای همان کتاب.
در ۴ مارس ۱۹۹۴ (اسفندماه ۱۳۷۲ خورشیدی) آکادمی کتیبه‌ها و ادبیات که یکی از پنج آکادمی تشکیل‌دهندهٔ انستیتوی فرانسه است، از خدمات تفضلی قدردانی کرد و جایزهٔ گیرشمن را به او اختصاص داد. این نخستین بار بود که این آکادمی به این صورت از یک دانشمند ایرانی قدردانی می‌کرد.
تقدیرنامه و جایزهٔ کتاب سال بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۳۷۴ برای ترجمهٔ کتاب گزیده‌های زادسپرم Anthologie of Zadspram به زبان فرانسوی با همکاری پروفسور ژینیو، استاد ایران‌شناس مدرسهٔ عالی سوربن.
روز ۲۲ شهریور ۱۳۷۵ دانشگاه دولتی سن‌پترزبورگ طی مراسمی درجهٔ دکتریِ افتخاری ایران‌شناسی را به احمد تفضلی اهدا کرد. او نخستین استاد از کشورهای شرقی بود که موفق به دریافت این دکتریِ افتخاری شد.
در سال ۱۳۷۶ کتاب تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام برندهٔ جایزهٔ کتاب سال جمهوری اسلامی ایران شد.
کتاب‌ها

واژه‌نامه مینوی خرد، بنیاد فرهنگ ایران ۱۳۴۸
ترجمهٔ مینوی خرد چاپ اول بنیاد فرهنگ ایران ۱۳۵۴، چاپ دوم، انتشارات توس، ۱۳۶۴
نمونه‌های نخستین انسان و نخستین شهریار در تاریخ افسانه‌ای ایران (کتاب) جلد ۱ از آرتور کریستن سن با همکاری ژاله آموزگار (ترجمه و تحقیق)، تهران، نشر نو، ۱۳۶۴
نمونه‌های نخستین انسان و نخستین شهریار در تاریخ افسانه‌ای ایران (کتاب) جلد ۲ از آرتور کریستن سن با همکاری ژاله آموزگار (ترجمه و تحقیق)، تهران، نشر نو، ۱۳۶۸
شناخت اساطیر ایران (کتاب) از جان هینلز (ترجمه) با همکاری ژاله آموزگار، تهران، نشر چشمه و فرهنگسرای بابل، چاپ اول ۱۳۶۸
اسطوره زندگی زرتشت با همکاری ژاله آموزگار، تهران، نشر چشمه و فرهنگسرای بابل، چاپ اول ۱۳۷۰
زبان پهلوی ادبیات و دستور آن (کتاب) با همکاری ژاله آموزگار، تهران، نشر معین، چاپ اول ۱۳۷۳
تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام
مجموعه مقالات، به کوشش ژاله آموزگار، توس، ۱۳۹۸
به فرانسه Prof. Ph. Gignoux کتاب Anthologie of Zadspram چاپ پاریس ۱۹۹۳
کتاب‌ها > گردآوری

یادنامهٔ دو مناش با همکاری فیلیپ ژینیو
یکی قطره باران