نقد ادبی کهن الگویی
ریشه ها > فرای (ویرایش)

طرح های کهن الگویی در شعر بودکین، اولین اثر در مورد موضوع نقد ادبی کهن الگویی، نظریه های یونگ درباره‌ی ناخودآگاه جمعی، کهن الگوها، و تصاویر اولیه در ادبیات را بکار می‌برد. این بود تا اثر منتقد ادبی کانادایی نورتروپ فرای که نقد کهن الگویی را با اصطلاحات کاملاً ادبی استدلال کرد. مهم ترین اثر فرای که به کهن الگوها می‌پردازد کالبد شکافی نقد است اما مقاله او "کهن الگوهای ادبیات" پیش درامد این کتاب است. نظریه‌ی فرای تا حد زیادی بدون تغییر در کالبد شکافی نقد باقی مانده است. اثر فرای قبل از راه دادن به ساخت گرایی و نشانه شناسی، به جابه‌جایی نقد جدید به عنوان روش اصلی تجربه و تحلیل متون ادبی کمک کرد.
کارهای فرای هم از فریزر و هم از یونگ جدا می شود به گونه ای که از نمونه های پیشین انسان شناختی و روانکاوی متمایز است. از نظر فرای، افسانه‌ی مرگ_زندگی، که فریزر در کشاورزی و برداشت محصول می‌داند، آیینی نیست بلکه غیر ارادی است، بنابراین، باید انجام شود. همانطور برای یونگ، فرای درباره‌ی ناخودآگاه جمعی بی علاقه بود در زمینه‌ی احساسات این غیر ضروری بود: از آنجا که ناخودآگاه غیر قابل شناخت است ، نمی توان آن را مطالعه کرد. همچنین چگونگی پیدایش کهن الگوها برای فرای اهمیت نداشت؛ بلکه، عملکرد و تأثیر کهن الگوها مورد علاقه‌ی او بود. برای فرای ، کهن الگوهای ادبی "نقشی اساسی در تغییر شکل جهان مادی به یک جهان کلامی دیگر دارند که از نظر انسانی قابل درک و زنده باشد ، زیرا با نیازها و نگرانی های اساسی انسان سازگار است" (آبرامز ۲۲۴-۲۲۵).
طنز و حزن دو دسته ی اصلی در چارچوب فرای هستند. هر دسته بیشتر به دو دسته تقسیم می شوند: کمدی و داستان عاشقانه برای طنز؛ تراژدی و هجو (یا کنایه آمیز) برای حزن. اگرچه او فریزر را رد می‌کند، فرای از فصل ها در طرح کهن الگویی خود استفاده می‌کند. هر فصل با یک ژانر ادبی مطابقت دارد: کمدی با بهار، رمانس با تابستان، تراژدی با پاییز، و هجو با زمستان.
کمدی با بهار مطابقت دارد زیرا ژانر کمدی با تولد دوباره ی قهرمان ، احیا و رستاخیز مشخص می‌شود. همچنین ، بهار نماد شکست زمستان و تاریکی است. رمانس و تابستان با هم جفت هستند زیرا تابستان اوج زندگی در تقویم فصلی است و ژانر عاشقانه با نوعی پیروزی ، معمولاً یک ازدواج ، به اوج خود می رسد. پاییز مرحله در حال مرگ تقویم فصلی است ، که همسو با ژانر تراژدی است زیرا بیش از هر چیز با "سقوط" یا مرگ قهرمان اصلی شناخته می شود.
هجو مجاز از زمستان است به دلیل اینکه هجو یک ژانر تاریک است؛ هجو یک شکل ناامیدی و تمسخر از سه ژانر دیگر است. به دلیل تاریکی ، انحلال ، بازگشت هرج و مرج و شکست شخصیت قهرمان مشهور است. فصول به موازات داستان مربوط هستند:
تابستان_کمدی. تولد قهرمان
پاییز _ تراژدی. حرکت در مقابل مرگ یا شکست قهرمان
زمستان _ کنایه یا هجو. قهرمان غایب است.
بهار _ رمانس≥. تولد دوباره قهرمان.
مفهوم یک ژانر تعیین می‌کند که چگونه یک نماد یا عکس تفسیر می‌شود. فرای پنج حوزه مختلف را در طرح خود ترسیم می کند: انسان، حیوان، گیاهان، ماده‌ی معدنی، آب. دنیای کمدی بشری نمایانگر تحقق آرزوها و اجتماع محور بودن است. در مقابل ، دنیای تراژیک بشری انزوا ، استبداد و قهرمان سقوط کرده است. حیوانات در ژانرهای کمدی مطیع و روستایی هستند (به عنوان مثال گوسفند)، در حالی که در تراژیک حیوانات مستبد و شکارچی هستند (به عنوان مثال گرگ ها).
برای قلمرو گیاهان ،کمدی، بازهم روستایی است، اما همچنین توسط باغ ها ، پارک ها ، گل های رز و نیلوفرها نشان داده می شود. همینطور برای تراژیک، پوشش گیاهی یک جنگل وحشی است، یا به صورت بیابان است. شهرها، معبد، یا سنگهای قیمتی نشان دهنده قلمرو مواد معدنی کمدی است.
قلمرو مواد معدنی تراژیک به دلیل بیابانی بود، خرابه ها یا تصاویر هندسی شیطانی شناخته می‌شود (فرای ۱۴۵۶). سرانجام، قلمرو آب توسط رودخانه‌ها در کمدی نمایش داده می‌شود. در تراژیک، دریاها، مخصوصاً سیل ها، دلالت بر قلمرو آب می‌کنند.
فرای اذعان می کند که طرح وی در "کهن الگوهای ادبیات" ساده است ، اما با اشاره به وجود کهن الگوهای خنثی جای استثناها را باز می کند. مثالی که وی ذکر کرده جزایری مانند سیرس یا پروسپرو است که نمی توان آنها را در ردیف تراژدی  یا کمدی دسته بندی کرد.