هیتنری
باورها > اخلاق و رفتار

در هیتنری، دیدگاه‌های اخلاقی مبتنی بر اخلاق درک‌شده از عصر آهن و اروپای شمال‌غربی قرون وسطی اولیه است، به‌ویژه اعمال شخصیت‌های قهرمانی که در حماسه‌های نورس باستان ظاهر می‌شوند. اخلاقی غیرمذهبی که با برانگیختن روحیه‌ای که زندگی را تأیید می‌کند، بر آرمان‌های افتخار، شجاعت، درست‌کاری، مهمان‌نوازی و سخت‌کوشی استوار است، و به‌شدت بر وفاداری به خانواده تأکید می‌کند. معمولاً از پیروان انتظار می‌رود که در گفتار به قول خود عمل کنند، به‌ویژه سوگندی که یاد می‌کنند، بنابراین یک روحیه فردگرایانه قوی وجود دارد که بر مسئولیت شخصی متمرکز شده‌است، و یک شعار مشترک در میان آن‌ها این است که «ما همان اعمال خود هستیم». اکثر ویتن‌ها ارتکاب گناه را نپذیرفته و معتقدند که گناه یک مفهوم مخرب است نه مفید.
برخی از جوامع هیتنری چنین ارزش‌هایی را در یک کد اخلاقی (نُه فضیلت اخلاقی: Nine Noble Virtues) یا NNV پذیرفته‌اند، که عمدتاً بر اساس هاوامال از ادای شاعرانه است. این رفتار اولین بار توسط بنیان‌گذاران آیین اودینیک در بریتانیا، و در دهه ۱۹۷۰ گسترش یافت، اگرچه در سطح بین‌المللی نیز گسترش یافت و یک نظرسنجی در سال ۲۰۱۵، نشان داد که ۷۷٪ از شرکت‌کنندگان در نظرسنجی به آیین هیتنری اعتقاد داشتند. اشکال مختلفی از NNV وجود دارد که عدد ۹ دارای تداعی نمادینی در اساطیر نورس است. برخی از پیروان نیز NNVها را بیش از حد جزم‌گرایانه می‌دانند، درحالی‌که برخی دیگر نیز به‌دلیل نداشتن ریشه‌های معتبر در فرهنگ تاریخی ژرمنی از آن‌ها اجتناب می‌کنند، و به آن‌ها به‌عنوان تلاشی برای تقلید از ده فرمان یهودی-مسیحی می‌نگرند. استفاده از NNVها، به‌ویژه در کشورهای شمال اروپا محبوبیتی ندارد ، و مشاهده شده‌است که در ایالات متحده نیز میزان محبیوبیتش کاهش یافته‌است.
در جامعه ویتن‌های ایالات متحده، نقش‌های جنسیتی بر اساس آرمان‌ها و هنجارهای درک‌شده در اروپای شمال غربی قرون وسطی اولیه است، همان‌طور که در منابع نورس قدیم ارائه شده‌اند. در میان ویتن‌های مرد آمریکایی گرایشی به‌سمت رفتارهای بیش از حد مردانه وجود دارد، در حالی که نقش جنسیتی - که در آن مردان به‌عنوان تأمین‌کنندگان و زنان به‌عنوان مسئول خانه و فرزندان در نظر گرفته می‌شوند - نیز در بین ویتن‌ها در ایالات متحده گسترده‌است. با توجه به تمرکز آن بر نگرش‌های سنتی به جنس و جنسیت - ارزش‌هایی که در کشورهای غربی از نظر محافظه‌کاری اجتماعی تلقی می‌شوند - استدلال شده‌است که سیستم اخلاقی هیتنری آمریکایی بسیار نزدیک‌تر از نظام‌های اخلاقی مورد حمایت در بسیاری دیگر از کشورهای غربی است، مانند ویکا. یک نظرسنجی در سال ۲۰۱۵ از جامعه ویتن‌ها نشان داد که درصد زیادی از آن‌ها با قوانین جنسیتی سنتی مخالف بودند، این میزان در شمال اروپا بیش‌تر بود.
جنیفر اسنوک، جامعه‌شناس، خاطرنشان کرد که مانند همه ادیان، هیتنری با سیاست «ارتباط نزدیک» دارد و اعتقادات سیاسی و مذهبی پیروانش بر یکدیگر تأثیر می‌گذارد. در نتیجه تأکید دین بر احترام به زمین، بسیاری از ویتن‌ها به مسائل زیست‌محیطی علاقه نشان می‌دهند، و بسیاری ایمان خود را دین طبیعت می‌دانند. گروه‌های غیرمذهبی در درخت‌کاری، جمع‌آوری پول برای خرید زمین‌های جنگلی و حتی مبارزه علیه ساخت راه‌آهن بین لندن و تونل مانش در جنوب شرقی انگلستان شرکت کرده‌اند. بسیاری از نئوپاگان‌های ژرمنی نیز نگران حفظ مکان‌هایی هستند که میراث به‌شمار می‌روند، و برخی از پیروان در مورد کاوش‌های باستان‌شناسی اشیای دفن‌شده پیش از تاریخ و اوایل قرون وسطی ابراز نگرانی کرده‌اند و معتقدند که این بی‌احترامی به افرادی است که به خاک سپرده شده‌اند.
بحث‌های اخلاقی در جامعه نیز زمانی مطرح می‌شود که برخی از پیروان بر این باور باشند که اعمال مذهبی تعدادی از هم‌دینان با «ایده‌های محافظه‌کارانه آراسته و مناسب» در تضاد است. برای مثال، درحالی‌که بسیاری از ویتن‌ها از پرستش خدای اسکاندیناوی لوکی طفره می‌روند، و او را هولناک می‌دانند، تظاهر به جنسیت مخالف او را برای بسیاری از ملحقین دگرباش جنسی جذاب کرده‌است؛ بنابراین، کسانی که دیدگاه قبلی را اتخاذ می‌کنند، لوکیان را به‌عنوان زنی با انحراف جنسی مورد انتقاد قرار داده‌اند. دیدگاه‌ها در مورد همجنس‌گرایی و حقوق دگرباشان جنسی هم‌چنان منبع تنش در جامعه است. برخی از گروه‌های هیتنری راست‌گرا، همجنس‌گرایی را با اخلاق خانواده‌محور ناسازگار می‌دانند و بنابراین فعالیت جنسی همجنس‌گرایان را محکوم می‌کنند. گروه‌های دیگر با اشاره به اقدامات جنسیتی ثور و اودین در اساطیر نورس، گشودگی نسبت به پیروان ال‌جی‌بی‌تی را مشروعیت می‌بخشند. برای مثال، همجنس‌گراها و تراجنسیتی‌ها در حلقه تروث، یک سازمان برجسته ویتن‌های ایالات متحده، عضویت دارند. بسیاری از گروه‌های بویتن‌ها در شمال اروپا ازدواج همجنس‌گرایان را انجام می‌دهند،  و گروهی از «هومو-هیتنری» در سال ۲۰۰۸ در استکهلم‌پراید با حمل مجسمه‌ای از خدای فریر راهپیمایی کردند.