stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
وزارت بهداشت فلسطین
لیست وزیران بهداشت

لیست وزرای بهداشت تشکیلات خودگردان فلسطین به شرح زیر است:
| # | نام | سازمان | مدت تصدی |
| --- | --- | --- | --- |
| ۱ | ریاض الذنون | فتح | مارس ۱۹۹۴ – اکتبر ۲۰۰۲ |
| ۲ | احمد الشیبی | فتح | اکتبر ۲۰۰۲ – آوریل ۲۰۰۳ |
| ۳ | کمال شرافی | فتح | آوریل ۲۰۰۳ – سپتامبر ۲۰۰۳ |
| ۴ | جواد تیبی | فتح | اکتبر ۲۰۰۳ – فوریه ۲۰۰۵ |
| ۵ | تهنی ووهیدی | فتح | فوریه ۲۰۰۵ – مارس ۲۰۰۶ |
| ۶ | باسم نائم | فتح | مارس ۲۰۰۶ – مارچ ۲۰۰۷ |
| ۷ | ردوان اخرص | فتح | مارس ۲۰۰۷ – ژوئن ۲۰۰۷ |
| ۸ | فتحی ابومغلی | فتح | ژوئن ۲۰۰۷ – می ۲۰۱۲ |
| ۹ | هانی عبدین | فتح | می ۲۰۱۲ – ژوئن ۲۰۱۳ |
| ۱۰ | جواد عواد | فتح | ژوئن ۲۰۱۳ – ۲۰۱۹ |
| ۱۱ | می الکیله | فتح | ۲۰۱۹–۲۰۲۴ |
| ۱۲ | ماجد ابو رمضان | فتح | ۲۰۲۴ - تا اکنون |
شترگلو (خانه)

| شتر گلو | شتر گلو |
| --- | --- |
نام: شتر گلو
کشور: ایران
استان: استان کرمان
شهرستان: ماهان
اطلاعات اثر: اطلاعات اثر
دیرینگی: دوره قاجار
دورهٔ ساخت اثر: دوره قاجار
اطلاعات ثبتی: اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت: ۱۵۶۵
تاریخ ثبت ملی: ۱۸ مهر ۱۳۵۶
شتر گلو مربوط به دوره قاجار و خانه خاندان میرحسینی، رضوی نژاد ماهانی و رضوی نعمت‌اللهی است و در ماهان، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۸ مهر ۱۳۵۶ با شمارهٔ ثبت ۱۵۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. در مرکز ساختمان شترگلو ماهان حوضخانه‌ای زیبا که با سقف بلند و گنبدی شکل و مقرنس کاری شده، قرار دارد.
سازه شترگلو

شترگلو به نوعی سازه آبی سنتی گفته می‌شود که کار انتقال آب را از مکانی به مکان دیگر انجام می‌دهد، به نوعی که اگر در مسیر آب موانعی مانند جاده، رودخانه و… قرار گرفته باشد، به گونه‌ای که سطح مانع از مسیر آب پایین‌تر باشد، می‌توان با احداث شترگلو به راحتی آب را منتقل نمود. عملکرد شترگلوها به عنوان سازه‌های آبی سنتی، به نوعی شبیه به عملکرد سیفون‌های معکوس به عنوان سازه‌های آبی امروزی می‌باشد. در گذشته برای اینکه امنیت باغ‌ها و خانه‌هایی که در مسیر آب قنات‌ها و چشمه‌ها قرار داشتند تأمین شود، ورودی و خروجی آب را به گونه‌ای طراحی می‌کردند که هیچ موجود زنده‌ای نتواند وارد شود. برای این منظور در زیر دیوار خانه، کانالی به شکل زاویه منفرجه می‌ساختند تا آب از یک سمت با ارتفاع مناسبی پایین رفته و از سمت دیگر بنا به قاعده ظروف مرتبط بالا بیاید و از آنجا که شکل این کانال‌ها به گردن و گلوی شتر شباهت دارد به چنین سازه‌ای «شترگلو» می‌گفتند.
معماری

عمارت شترگلو دو قسمت شاه‌نشین و اندرونی دارد. عمارت شاه‌نشین این مجموعه روبه‌روی «حرم شاه نعمت‌الله ولی» قرار گرفته‌است. بالای عمارت شاه‌نشین دو بادگیر مرتفع و یک کلاه فرنگی قرار گرفته و سقف داخلی آن نیز با یزدی‌بندی زیبایی تزئین شده‌است. عمارت شترگلو دارای چند حیاط است، که حیاط شمالی انارستان و حیاط جنوبی نارنجستان بوده و یکی از موارد قابل توجه در این عمارت جریان دائمی آب درون بنا در سرتاسر عمارت بوده‌است. وجود درهای ارسی زیبا و حجره‌های تو در تو از دیگر موارد قابل توجه این بنای فاخر و تاریخی است.
حوض‌خانه‌ای با سقف بلند و گنبدی شکل و مقرنس‌کاری شده در مرکز ساختمان شترگلو وجود دارد. در پیرامون این حوض‌خانه علاوه بر اتاق‌ها و رواق‌هایی که به‌وسیله گچ‌بری‌های زیبا آراسته شده‌اند، دهلیزهایی به منظور هدایت جریان هوا از دو بادگیر قرینه و زیبا، پس از عبور از خنکای آبی که دایماً از یک فواره می‌جوشد و در حوض و پاشویه‌ها جاری می‌شود، به فضاهای اطرافی که به‌خاطر استراحت ساکنان خانه در روزهای گرم تابستان پیش‌بینی شده، جاسازی شده‌است. این دهلیزها یکی از هوشمندانه‌ترین جلوه‌های هنری و تدارکات خلاق مهندسان و معماران ایرانی را در مبارزه اندیشمندانه با گرمای تابستان پیرامون کویر در معرض دید مردم به نمایش گذاشته‌است.
در ساخت این عمارت از آجرهای سفالی در پوشش سقف استفاده شده و دارای شیب‌بندی مناسب و دقیق است که این امر باعث محفوظ ماندن ساختمان از نفوذ آب باران شده‌است. نگاره‌های با ارزش در گچ‌بری، مقرنس‌کاری، تارمی‌های آجری، سنگ‌فرش فضاهای داخلی
حوض‌خانه، درهای چوبی زیبا همراه با شیشه‌های شبکه‌دار و رنگی، ستون‌ها و سرستون‌های زیبا که با گچ‌بری‌های هنرمندان آراسته شده‌اند، آجرکاری‌های زیبا در نمای بیرونی، نوع مصالح به کار رفته در مسیر آب، فضای پر درخت پیرامون ساختمان و غیره وجود دارد.
نگارخانه

سقف حوضخانه عمارت شترگلو ماهان
عمارت شترگلو ماهان
حوضخانه عمارت شترگلو ماهان
حوضخانه
حوضخانه
فواره آب حوضخانه
لحلاف

مکان در 23x15px|border |alt=|link= الجزایر
| لحلاف | لحلاف |
| --- | --- |
شهرداری: شهرداری
استان: استان غلیزان
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (زمان)
لحلاف (به عربی: لحلاف) یک شهرداری در الجزایر است که در استان غلیزان واقع شده‌است.
سوسنوفکا (شهرستان بلورتسکی، باشقیرستان)

Selo
| Sosnovka Сосновка | Sosnovka Сосновка |
| --- | --- |
Selo: Selo
Sosnovkaموقعیت روی نقشه باشقیرستانSosnovkaموقعیت روی نقشه روسیه: Sosnovkaموقعیت روی نقشه باشقیرستانSosnovkaموقعیت روی نقشه روسیه
مختصات: ۵۳°۵۱′ شمالی ۵۸°۱۷′ شرقی﻿ / ﻿۵۳٫۸۵۰°شمالی ۵۸٫۲۸۳°شرقی﻿ / 53.850; 58.283: مختصات: ۵۳°۵۱′ شمالی ۵۸°۱۷′ شرقی﻿ / ﻿۵۳٫۸۵۰°شمالی ۵۸٫۲۸۳°شرقی﻿ / 53.850; 58.283
ناحیه‌های فدرال روسیه: باشقیرستان
شهر: شهرستان بلورتسکی
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۵:۰۰
سوسنوفکا (انگلیسی: Sosnovka, Beloretsky District, Republic of Bashkortostan) یک شهرک در شهرستان بلورتسکی باشقیرستان کشور روسیه است.
ازدواج در اسلام

سند ازدواج اسلامی (شیعی) در ایران عصر قاجار به سال ۱۱۸۳ خورشیدی / ۱۸۰۴ میلادی
ازدواج در اسلام امری مستحب شمرده می‌شود ازدواج شرعی اصولاً با پیشنهاد زن (ایجاب) و پذیرش مرد (قبول) انجام می‌گیرد اما برعکس آن – یعنی پیشنهاد مرد و پذیرش زن – نیز که در عرف اغلب جوامع متداول است اشکالی ندارد. اهل سنت حضور دو گواه (شاهد) را برای صحت ازدواج لازم می‌دانند اما از دیدگاه شیعه، گواهی گواهان برای صحت عقد نکاح شرط نیست. در امر طلاق نیز شیعه حضور دو گواه را بایسته می‌شمارد اما اهل سنت نه. در ازدواج، طرفین می‌توانند خود خطبه عقد را به هر زبانی جاری سازند یا به شخص دیگری که واجب هم نیست که روحانی باشد، وکالت دهند تا آن‌ها را به عقد یکدیگر درآورد. به فتوای فقهای نامداری همچون صاحب جواهر در خواستگاری و گزینش همسر، بدون اینکه طرفین محرم شوند می‌توانند به بدن برهنه یکدیگر به‌جز عورت نگاه کنند که البته بعضی از فقهای دیگر این امر را محدود به موها یا سینه کرده‌اند. برابر قول مشهور در فقه شیعه اذن پدر یا جد پدری برای دختر بالغ باکره لازم نیست و دوشیزه خود مستقلاً می‌تواند ازدواج کند اما قول مشهور فقهای اهل سنت وجوب اذن ولی است. با این همه در میان فقهای معاصر شیعه تنها اقلیتی از فقها همچون محمد صادقی تهرانی و محمدصادق روحانی و مهدی هادوی تهرانی به استقلال دختر دوشیزه و عدم لزوم اذن ولی قائل هستند. چنانچه زن و شوهر جدا شوند (مانند طلاق در ازدواج دائم و انقضا یا بذل مدت در ازدواج موقت) یا شوهر بمیرد، زن برای ازدواج مجدد معمولاً باید چند عادت ماهانه را از سر بگذراند که به نگه داشتن عِدّه نامدار است. برای انعقاد ازدواج باید ۱۱ شرط قرآنی و ۱۳ شرط فقهی رعایت گردد که واپسین آن‌ها شرط فقهی جاری کردن خطبه عقد نکاح است. در گاهشماری رسمی ایران، روز ازدواج علی و فاطمه را که در یکم ذیحجه است «روز ازدواج» نام نهاده‌اند.
خواستگاری

مقالهٔ اصلی: خواستگاری
در اسلام خواستگاری و ازدواج با برخی کسان حرام است، برای نمونه مرد از زن شوهردار و زنی که در عدهٔ طلاق رِجعی است (یعنی شوهرش او را طلاق رجوع‌پذیر گفته) نمی‌تواند خواستگاری کرده و ازدواج کند، همچنین زن نیز مثلاً مردی از محارم خود را نمی‌تواند خواستگاری نموده و برای ازدواج برگزیند. دربارهٔ امکان خواستگاری از زنی که در عدّهٔ طلاق بائن (رجوع‌ناپذیر) و عدّهٔ وفات می‌باشد خواستگاری به کنایه - و نه به تصریح - جایز است. کودکان را هم می‌توان از ولیّ آن‌ها (پدر و پدربزرگ پدری هر چه بالاتر رود) خواستگاری کرد چون حق به ازدواج درآوردنشان با ایشان است و پس از بلوغ می‌توانند ازدواج را فسخ کرده یا بپذیرند. حتی شماری از فقیهان از جمله سید روح‌الله خمینی لذت جنسی از کودک شیرخوار را هم (بعد از ازدواج) جایز می‌دانند:
نزدیکی با زوجه قبل از تمام شدن نُه سال جایز نیست – نکاحش دائمی باشد یا منقطع – و اما سایر لذت‌ها مانند لمس نمودن با شهوت و بغل گرفتن و تفخیذ [یعنی لاپایی با] او حتی در شیرخوار، اشکالی ندارد.
با اینکه در عرف مسلمانان خواستگاری از سوی مردان انجام می‌گیرد منعی برای خواستگاری زن از مرد وجود ندارد. همچنین در خواستگاری یا گزینش همسر می‌توان حجاب اسلامی را رعایت نکرد، برای نمونه به چهره و دستان و موهای او نگریست. برخی فقها همچون صاحب جواهر به جواز نگاه به همهٔ بدن زن به جز عورت (جلو و عقب پایین‌تنه) فتوا داده‌اند حتی اگر با لذت توأم باشد.
شرایط و روش ازدواج شرعی در اسلام

برای انجام ازدواج شرعی باید ۲۴ شرط - ۱۱ شرط قرآنی به‌علاوهٔ ۱۳ شرط فقهی - رعایت گردد که واپسین آن‌ها جاری کردن خطبه عقد نکاح است. ازجمله برجسته‌ترین تفاوت‌های قرآن و فقه اسلامی این است که در قرآن صحت ازدواج به جاری کردن خطبه عقد نکاح بستگی ندارد و هیچ اشاره‌ای بدان نشده است. همچنین در قرآن و نظر مشهور فقهی شیعه اذن ولی تنها برای ملک یمین (بردگان) لازم دانسته شده اما در میان فقهای معاصر شیعه تنها اقلیتی از علما به عدم لزوم اذن برای دختر دوشیزه آزاد (غیرِبرده) فتوا داده‌اند. دربارهٔ حضور دو گواه (شاهد) برای ازدواج که در فقه تسنن واجب است در قرآن ذکر نگردیده و در فقه شیعه نیز واجب دانسته نشده و مستحب است.
شرایط و روش ازدواج شرعی در اسلام > شرایط مندرج در قرآن > ۱. نبود چهار زن دائم همزمان برای مرد در صورت وجود فرزندان یتیم

وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِی الْیَتَامَیٰ فَانْکِحُوا مَا طَابَ لَکُمْ مِنَ النِّسَاءِ مَثْنَیٰ وَثُلَاثَ وَرُبَاعَ ۖ فَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تَعْدِلُوا فَوَاحِدَةً أَوْ مَا مَلَکَتْ أَیْمَانُکُمْ ۚ ذٰلِکَ أَدْنَیٰ أَلَّا تَعُولُوا
و اگر بیم داشتید که دربارهٔ یتیمان دادگری نکنید، پس نکاح کنید از آنچه برای شما پاک است از زنان، دوگانه و سه‌گانه و چهارگانه، و اگر بیم داشتید که عدل نورزید پس یگانه‌زن یا از آنچه دست‌هایتان دارا شد [بردگان]. آن نزدیک‌تر است تا کژروی نکنید.
قرآن، سورهٔ نسا، آیهٔ ۳
در فقه اسلامی مرد مطلقاً حتی با نبود یتیمان - اعم از اینکه خود زن یتیم بوده یا فرزند بی‌پدر داشته باشد - حق داشتن بیش از چهار همسر دائم را ندارد (استیفای عدد). مطابق نظر مشهور در فقه شیعه شمار زن موقت محدودیت ندارد هر چند اقلیت فقها قائل به محدودیت مجموع زن دائم و موقت به عدد چهار هستند. چنانچه زن، شرط فعل مبنی بر ممنوعیت ازدواج دوبارهٔ شوهر را مقرر کرده باشد (بدین صورت که مرد تعهد کند که با زن دیگری ازدواج دائم یا موقت نکند) این شرط مانع از صحت ازدواج دوباره شوهر نیست اما از بابت نقض عهد گناهکار بوده و زن می‌تواند ضمانت اجراهایی همچون امکان وکالت در طلاق برای خود یا دریافت خسارت پولی دلخواه و مانند آنها از شوهر پیش‌بینی کند.
شرایط و روش ازدواج شرعی در اسلام > شرایط مندرج در قرآن > ۲. شوهردار نبودن زن

عمدتاً به سبب پیشگیری از اختلاط نطفه (گم شدن نسب) و ازدیاد کودکان بی‌سرپرست و فروپاشی خانواده این محدودیت وضع شده است.
شرایط و روش ازدواج شرعی در اسلام > شرایط مندرج در قرآن > ۳. سه‌طلاقه نبودن زن از مرد مورد نظر

سه‌طلاقه نبودن زن از مردی که ازدواج می‌کند یا در صورت سه‌طلاقه بودن ازدواج با محلل؛ اگر میان مرد و زن با رعایت شرایط، سه بار ازدواج و سه بار طلاق صورت گیرد، آن زن بر آن مرد حرام می‌شود و حلال شدن دوباره منوط به این است که آن زن با مردی دیگر ازدواج کند و پس از دخول طلاق گیرد تا بتواند با شوهر اسبق خود چهارباره ازدواج کند. در فقه اسلامی دربارهٔ کنیز حرمت با دو طلاق ایجاد می‌گردد.
منظور از «دخول» در تمام موارد کاربرد ولو در صورت عدم تصریح، دخول به اندازهٔ ختنه‌گاه در پیشِ زن (واژن) است که در فقه اسلامی پسِ زن (مقعد) را نیز در بر می‌گیرد؛ مگر در اِحصان و نیز ازالهٔ پردهٔ بکارت که اکثر فقها تنها ناظر به دخول در پیشِ زن می‌دانند هرچند اقلیتی برآنند که دخول از هر کدام از پیش و پس زن موجب تحقق ازاله بکارت و خروج از دوشیزگی می‌گردد.
شرایط و روش ازدواج شرعی در اسلام > شرایط مندرج در قرآن > ۴. در عِدّه نبودن زن

عدّه پس از دخول مرد به‌اندازهٔ ختنه‌گاه در پیشِ زن (واژن) – و نیز پسِ زن (مقعد) در فقه اسلامی – بر عهدهٔ زن قرار می‌گیرد تا مدتی برای ازدواجِ دیگرباره صبر کند:
عدّهٔ شوهرمُرده: ۴ ماه و ۱۰ روز.
عدّهٔ زنی که در زمان بارداری، شوهرش بمیرد: پایان بارداری (در فقه اسلامی به شرط اینکه کمتر از ۴ ماه و ۱۰ روز نباشد)
عدّهٔ زنی که در زمان بارداری از شوهرش جدا شود: پایان بارداری.
عدّهٔ جدایی (طلاق، فسخ، انفساخ، انقضای مدت، بذل مدت): ۳ بار عادت ماهانه. (فقه شیعه عدّهٔ جدایی را در ازدواج موقت، ۲ بار عادت ماهانه در نظر می‌گیرد)
عدّهٔ یائسه: بدون عدّه اما در صورت شک در یائسگی ۳ ماه. (در فقه اسلامی عدّه وفات یائسه همچون دیگران ۴ ماه و ۱۰ روز است)
عدّهٔ زنی که [با وجود اقتضای سن در فقه اسلامی] عادت ماهانه ندیده است: ۳ ماه (فقه شیعه در ازدواج موقت، عده را در این باره ۴۵ روز در نظر می‌گیرد)
اگر زنی بخواهد بار دیگر با شوهر پیشین خود که اخیراً جدا شده ازدواج کند: ملزم به رعایت عدّه نیست.
عدّه برای زن غیرمدخوله: زنی که به طرق دیگر جز دخول با مردی آمیزش کرده، عدّه ندارد.
گفتنی‌است افزون بر موارد یادشده، در فقه اسلامی:
عدهٔ زناکار: در فقه اسلامی، زنی که مرتکب زنا شده عدّه ندارد اما برخی از فقها با توجه به علت تشریع عده در قرآن (جلوگیری از گم شدن نسب یا بی‌پدر شدن فرزند) اِستِبرا یعنی دیدن حداقل یک عادت ماهانه را واجب دانسته‌اند.
عدّهٔ آمیزش اشتباهی و اجباری: در وَطی به شُبهه یعنی دخول جنسی حرام با گمانِ حلال بودن به‌طور کلی و نیز در زنای به عنف (تجاوز جنسی) زنی که به وی تجاوز شده باید عدّهٔ جدایی نگه دارند.
عدّهٔ زنِ برده: عدّهٔ کنیز، در همهٔ موارد یادشده نصف زن آزاد است.
شرایط و روش ازدواج شرعی در اسلام > شرایط مندرج در قرآن > ۵. نبود خویشاوندی (مَحرَمیّت)

مقالهٔ اصلی: محرم (خویشاوند)
شرایط و روش ازدواج شرعی در اسلام > شرایط مندرج در قرآن > ۷. اختلاف جنس

مقاله‌های اصلی: لواط و مساحقه
لواط حرام بوده و ازدواج همجنس‌ها ممکن نیست.
شرایط و روش ازدواج شرعی در اسلام > شرایط مندرج در قرآن > ۸. زناکار نبودن همسر آینده

زنا با دخول آلت تناسلی مرد به‌اندازهٔ ختنه‌گاه در واژن زن - و نیز مقعد زن در فقه اسلامی - محقق می‌شود. زناکار یعنی فرد آمیزنده با:
کناره‌جوی مجرد (مسئلهٔ تجاوز جنسی)
کناره‌جوی همسردار
فرد کناره‌جو از آمیزش جنسی اعم از اینکه مجرد یا همسردار باشد، مُحصَن نامیده می‌شود. در فقه اسلامی تنها کسی را محصن می‌نامند که دارای همسر دائم یا برده بوده، با وی آمیزش کرده (دخول از واژن زن) و دسترسی به وی برای آمیزش داشته باشد نه اینکه به‌واسطه عواملی همچون سفر، حبس یا بیماری، همبستری منتفی باشد. البته دربارهٔ قَذف (توهین جنسی با نسبت دادن زنا و لواط به کسی) فرد مجرد نیز با داشتن بلوغ و خرد و آزادی (برده نبودن) و مسلمان بودن و حسب مورد زناکار یا لواط‌کار نبودن، محصن تلقی می‌شود.
محارم
زن در زمان عدّه
روسپی یعنی کسی که عدّه را رعایت نمی‌کند و با افراد گوناگون همبستر می‌شود ولو اینکه در هنگام دخول جنسی با وی در عدّه نباشد.
موارد یادشده از موجبات احتمال اختلاط نطفه یا گم شدن نسب و بی‌سرپرست شدن فرزندان بوده‌اند.
در فقه اسلامی نکاح با زن در عدّهٔ طلاق قطعی هرچند حرام اما از موارد زنا نیست، با این حال دایرهٔ زنا در فقه اسلامی گسترده است ازجمله اینکه عدم رعایت شرایط فقهی ازدواج همچون جاری نکردن خطبه عقد نکاح از موجبات تحقق زناست.
شرایط و روش ازدواج شرعی در اسلام > شرایط مندرج در قرآن > ۹. مشرک نبودن همسر آینده

نمونه‌های شرک عبارتند از مواردی همچون اعتقاد به شراکت مستقل بت‌ها با خدا در تدبیر جهان، انکار قدرت خداوند در برپایی رستاخیز و زنده کردن مردگان، ارجح شمردن بت‌ها در عمل از جمله تقدیم قربانی.
شرایط و روش ازدواج شرعی در اسلام > شرایط فقهی

در فقه اسلامی علاوه بر ۱۱ شرط یادشده در قرآن، ۱۳ مورد زیر نیز باید رعایت شود:
شرایط و روش ازدواج شرعی در اسلام > شرایط فقهی > ۱۲. عدم ارتداد یا بازگشت از اسلام

به هیچ‌گونه مجازاتی دربارهٔ ارتداد در قرآن اشاره نشده اما در فقه اسلامی احکام مفصلی برای آن وضع گردیده ازجمله اینکه ازدواج با مرتدان باطل است.
شرایط و روش ازدواج شرعی در اسلام > شرایط فقهی > ۱۳. کافر نبودن

الْیَوْمَ أُحِلَّ لَکُمُ الطَّیِّبَاتُ ۖ وَطَعَامُ الَّذِینَ أُوتُوا الْکِتَابَ حِلٌّ لَکُمْ وَطَعَامُکُمْ حِلٌّ لَهُمْ ۖ وَالْمُحْصَنَاتُ مِنَ الْمُؤْمِنَاتِ وَالْمُحْصَنَاتُ مِنَ الَّذِینَ أُوتُوا الْکِتَابَ مِنْ قَبْلِکُمْ إِذَا آتَیْتُمُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ مُحْصِنِینَ غَیْرَ مُسَافِحِینَ وَلَا مُتَّخِذِی أَخْدَانٍ…
امروز برایتان پاکیزه‌ها و خوراکیِ کسانی که به آنان کتاب داده شد [یهودیان و مسیحیان و زرتشتیان] حلال گشت. برایتان حلال است و نیز خوراکی شما برای آنان حلال است و نیز زنان مُحصَن (کناره‌جو) از زنان مؤمن و زنان کناره‌جو از کسانی که پیش از شما به آنان کتاب داده شد. زمانی که اجرت‌های آن زنان را پرداختید کناره‌جویانید نه بدکاران و نه گیرندهٔ دوستان پنهان (نکاح مُخادنه)…
قرآن، سورهٔ مائده، بخشی از آیهٔ ۵
در فقه اسلامی ازدواج مرد مسلمان تنها با کافر کتابی زن (مسیحی، یهودی، زرتشتی) جایز است و نکاح زن مسلمان با کافر کتابی مرد حرام است. در فقه شیعه به‌طور کلی ازدواج دائم با کفار اعم از کتابی و غیرِکتابی حرام بوده و مرد شیعه فقط جواز ازدواج موقت با کافر کتابی زن را دارد.
شرایط و روش ازدواج شرعی در اسلام > شرایط فقهی > ۱۴. کفو بودن

در فقه تشیع، مسلم یا مسلمان به اهل سنت اطلاق می‌شود و مؤمن به شیعه. کفائت یا کفو بودن در ایمان (تشیع) واجب است البته بعضی از فقهای معاصر در صورتی که بیم تسلط بر زن نباشد ازدواج با مسلمین (سنی‌ها) را جایز شمرده‌اند. مرد شیعه محدودیتی در ازدواج با زن سنی ندارد. پرواضح است که کفو بودن در دین ارتباطی به طبقهٔ اقتصادی یا اصالت خانوادگی ندارد.
شرایط و روش ازدواج شرعی در اسلام > شرایط فقهی > ۱۷. نبود حرمت‌های ابدی دهگانه

۱–۱۷. حرمت ابدی اگر در حال احرام و با علم به حرمت ازدواج کند، زن و مرد بر یکدیگر حرام ابدی می‌شوند و پس از آن نیز هرگز نمی‌توانند با یکدیگر ازدواج کنند.
۲–۱۷. حرمت ابدی لعان؛ اگر شوهر، زن خود را به زنا متهم کند و گواهانی بر ادعای خود نداشته باشد، برای رهایی از حد قذف (هشتاد تازیانه) می‌تواند با پنج بار سوگند زن خود را لعان کند؛ پس از آن زن نیز با پنج سوگند، از خود دفاع کند. به سبب این حکم، حد قذف از شوهر و حد زنا از زن برداشته شده و زن و شوهر، ضمن جدایی از یکدیگر تا پایان عمر بر همدیگر حرام می‌شوند. لعان در ازدواج موقت راه ندارد.
در این باره، قرآن با وجود توضیح لعان به جدایی و حرمت ابدی اشاره نکرده است.
۳–۱۷. حرمت ابدی در نُه‌طلاقه بودن؛ زنِ هر شوهری که به نُه طلاق که شش تای آن عِدّی است مطلّقه باشد بر آن مرد حرام ابدی می‌شود. در خصوص حرمت ابدی با شش یا نه طلاق برای کنیز اختلاف نظر وجود دارد. طلاق عدّی عبارت است از طلاق رجعی که شوهر در زمان عدّه رجوع و بر زن دخول از پیش یا پس می‌کند.
۴–۱۷. حرمت ابدی چنان‌که با علم به موضوع و حکم حرمت نکاح در زمان عده با زن ازدواج انجام شود.
۵–۱۷. حرمت ابدی چنان‌که دخول از پیش یا پسِ زن در عده صورت گیرد ولو آنکه طرفین جاهل به حرمت باشند.
۶–۱۷. حرمت ابدی در زنا با زن شوهردار یا زن در طلاق رجعی که در آن شوهر حق رجعت و برگشت به زن خود را بدون طی تشریفات ازدواج دارد. مرد مذکور نمی‌تواند بعداً با زن شوهردار یا در طلاق رجعی ولو پس از جدایی وی از شوهرش به صورت مشروع ازدواج کند.
۷–۱۷- حرمت ابدی در ازدواج با زن شوهردار یا زن در طلاق رجعی که در آن شوهر حق رجعت و برگشت به زن خود را بدون طی تشریفات ازدواج دارد. ازدواج با زن شوهردار یا در طلاق رجعی چنان‌که با علم به حرمت باشد بدون دخول نیز موجب حرمت ابدی است اما در صورت جهل فقط با دخول، حرمت ابدی جاری می‌گردد.
۸–۱۷. حرمت ابدی میان لواط‌کار فاعل و بالغ با مادر (هر چه بالاتر رود) و خواهر و دخترِ (هر چه پایین‌تر رود) مرد مفعولی که دخول در پسِ او کرده است برقرار می‌شود و او نمی‌تواند با آن‌ها ازدواج کند.
۹–۱۷. حرمت ابدی اگر فاعل لواط‌کار، نابالغ باشد برای ازدواج پدر او با کسان یادشده برقرار می‌شود.
۱۰–۱۷. حرمت ابدی اِفضای نابالغ؛ دخول از پیش یا پسِ دختر نابالغ حرام است و چنانچه دخول موجب اِفضا (یکی شدن مجرای ادرار و واژن) شود، شوهری که مرتکب این امر می‌گردد ازدواجش با آن دختر نابالغ فسخ شده و تا ابد بر یکدیگر حرام گشته و امکان ازدواج مجدد با همدیگر نخواهند داشت.
شرایط و روش ازدواج شرعی در اسلام > شرایط فقهی > ۱۸. بلوغ یا در صورت عدم بلوغ، اذن توأمان ولیّ کودک و حاکم شرع (امروزه دادگاه خانواده)

ازدواج با دختر نابالغ، مشروع اما دخول از پیش یا پس به دختر نابالغ حرام است؛ دختر پس از بلوغ می‌تواند ازدواج را بپذیرد یا رد کند که در این صورت ازدواج فسخ شده و مطلقه محسوب نمی‌گردد. در قانون ایران با مصوبهٔ مجمع تشخیص مصلحت نظام و بازنگری ماده ۱۰۴۱ قانون مدنی ایران در سال ۱۳۸۱، سن ازدواج دختران ۱۳ سال خورشیدی و پسران ۱۵ سال خورشیدی مقرر شده و برای کمتر از سنین یادشده نیز اذن ولیّ کودک و حاکم شرع (دادگاه) توأمان لازم است.
سن بلوغ شرعی در نظر مشهور فقهی و قانون ایران، نُه سال قمری معادل ۸ سال و ۸ ماه و ۲۲ روز شمسی برای دختر و پانزده سال قمری معادل ۱۴ سال و ۶ ماه و ۱۷ روز شمسی برای پسر است با این حال اقلیتی از فقها همچون محمداسحاق فیاض و یوسف صانعی سیزده سال قمری را سن تکلیف دختران دانسته‌اند و در فتاوای برخی دیگر از مراجع تقلید همانند محمدهادی معرفت و محمدابراهیم جناتی بروز عادت ماهانه در دختران و احتلام در پسران، ملاک تعیین بلوغ شرعی و سن تکلیف قرار داده شده است.
شرایط و روش ازدواج شرعی در اسلام > شرایط فقهی > ۱۹. شناخت کیستی همسر آینده

باید هویت همسر آینده دانسته شود بدین معنا که به تصور اینکه کس دیگری است با وی ازدواج نکند. اشتباه در اوصاف همسر چنانچه به واسطه تدلیس و فریب بوده ازدواج را باطل نمی‌کند اما حق فسخ را در صورتی که ازدواج بر مبنای این اوصاف بنا شده باشد به فریب‌خورده می‌دهد.
شرایط و روش ازدواج شرعی در اسلام > شرایط فقهی > ۲۰. تعیین مدت

تعیین مدت در ازدواج موقت واجب است اما در ازدواج دائم راه ندارد.
شرایط و روش ازدواج شرعی در اسلام > شرایط فقهی > ۲۱. تعیین اُجرَت (صداق، فریضه، مهریه، کابین)

تعیین میزان مهریه فقط در ازدواج موقت واجب است و مهریه یا اجرت زن دائم در صورت عدم تعیین به دست حاکم شرع (دادگاه) معین می‌شود. تعیین شیربها و باشلیق که به خانوادهٔ زن داده می‌شود در شرع نیست اما اگر آن را به عنوان جُعاله در مقابل عمل مباحی دریافت کنند (مانند اینکه پدر یا برادر عروس برای وساطت، پول می‌گیرند تا رضایت زن را برای ازدواج با مرد جلب کنند یا اینکه خود مرد، مبلغی را با رضایت به آنان می‌بخشد) در این صورت دریافت آن حلال است. اما اگر مرد آن را با میل و رضایت نمی‌دهد؛ بلکه برای این است که خانواده زن مانع ازدواج آنان نشوند، در این صورت دریافت آن حرام است هر چند به صحت اصل ازدواج لطمه‌ای نمی‌زند. در قرآن تعیین اجرت (مهریه) واجب نیست اما پرداخت آن در صورت تعهد واجب است. با این حال به برخوردار کردن همسر به‌اندازهٔ توان خود در هنگام طلاق تأکید شده است.
شرایط و روش ازدواج شرعی در اسلام > شرایط فقهی > ۲۲. شرط نکردن شروط باطل و مُبطِلِ عقد نکاح

پاره‌ای از شروط ضمن عقد مانند حق وکالت در طلاق یا شرط تعیین مسکن مشترک از سوی زن در ازدواج دائم یا شرط نفقه و ارث‌بری از همسر و حق وکالت در بذل مدت باقی‌مانده در ازدواج موقت صحیح هستند. البته شرط توارث در ازدواج موقت امری اختلافی بوده و دسته‌ای از فقها و حقوقدانان علی‌رغم اطلاق آیه قرآن آن را شرطی باطل و خلاف شرع دانسته و با عدم تصریح در قانون، مخالف قانون نیز می‌دانند.
برخی شروط همچون آموزش زبان خارجه در یک روز در این مورد به سبب غیرمقدور بودن باطل بوده اما به صحت خود عقد نکاح لطمه‌ای نمی‌رساند.
اما در شروط باطل و مُبطِل عقد نکاح همانند اینکه زن و شوهر به یکدیگر محرم نشوند خلاف مقتضای ذات عقد نکاح بوده، هم شرط و هم ازدواج باطل می‌گردد.
شرایط و روش ازدواج شرعی در اسلام > شرایط فقهی > ۲۳. عقل

در صورتی که مرد و زن خودشان، عاقد و خوانندهٔ خطبهٔ عقد نکاح باشند عقل نیز شرط است. دیوانه به‌واسطهٔ ولیّ خود می‌تواند ازدواج کند. روحانی بودن یا حتی مرد بودن در عاقد، شرط نیست و هر یک از زنان نیز شرعاً می‌توانند عاقد شوند. با این همه برابر نظامنامهٔ دفاتر ازدواج و طلاق مصوب ۱۴۰۱ (و سایر آیین‌نامه‌های منسوخ پیشین) در ایران زنان قانوناً نمی‌توانند به سمت رسمی سردفتر ازدواج و طلاق برگزیده شوند.
شرایط و روش ازدواج شرعی در اسلام > شرایط فقهی > ۲۴. ظهور اراده با الفاظ خطبهٔ عقد نکاح

با رعایت ۲۳ شرط یادشده واجب است شرط نهایی یعنی ظهور اراده نیز با خطبه عقد نکاح محقق گشته و قصد عقد ازدواج و رضایت به آن با لفظ بیان شود. خطبهٔ عقد نکاح با مضمون جملات زیر خوانده می‌شود:
خطبهٔ عقد ازدواج دائم:
زن در آغاز ایجاب می‌کند یعنی می‌گوید «زَوَّجتُکَ نَفْسی»: ″تو را به زناشویی خویشتن درآوردم.″
و مرد پذیرا شده و پاسخ می‌دهد «قَبِلتُ»: ″پذیرفتم.″
خطبهٔ عقد ازدواج موقت (مُتعه، نکاح مُنقَطِع، صیغه موقت، صیغه شرعی موقت):
زن در آغاز ایجاب می‌کند یعنی می‌گوید «زَوَّجتُکَ نَفْسی فِی الْمُدَّةِ الْمَعلومَةِ عَلَی الْمَهرِ الْمَعلوم»: ″تو را به زناشویی خویشتن درآوردم برای زمانی دانسته و کابینی دانسته.″
و مرد پذیرا شده و پاسخ می‌دهد «قَبِلتُ»: ″پذیرفتم.″
فقها جابجایی عرفی ایجاب و قبول (بله گفتن زن) را مانع صحت عقد ندانسته‌اند.
توالی عرفی ایجاب و قبول یعنی فاصله نیفتادن بیش از اندازه در گفتن صیغه عقد نکاح واجب است.
دربارهٔ افراد ناتوان از سخن گفتن، ابراز اراده به هر طریق پذیرفته می‌شود.
نگفته پیداست که زن و مرد مطابق شروط ۲۰ و ۲۱ هر دو باید به مدت نکاح و مقدار اجرت (مهریه) آگاهی و دربارهٔ آن‌ها توافق داشته باشند.
برابر نظر مشهور فقها خطبهٔ عقد نکاح به هر زبانی از جمله فارسی می‌تواند خوانده شود. برخی از این فقها در صورت توانایی خواندن به عربی، خواندن خطبه عقد به زبان دیگر را جایز ندانسته‌اند.
علاوه بر موارد یادشده، در قانون حمایت خانواده ایران مصوب ۱۳۹۱ ثبت ازدواج دائم مطلقاً و ثبت ازدواج موقت در صورت بارداری زن یا شرط کردن شفاهی یا کتبی او نیز لازم است اما این امر مانع از صحت نکاح نبوده و فقط شوهر از باب اخلال در نظم عمومی افزون بر الزام به ثبت نکاح به کیفر زندان از ۹۱ روز تا ۶ ماه یا جزای پولی ۸۰ تا ۱۶۵ میلیون تومان (بازنگری جزای نقدی مصوب هیئت وزیران ۱۴۰۳) محکوم می‌گردد.