stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
محسن پزشکیان
شهرت > گفته‌ها و نوشته‌های شاعران و نویسندگان دربارهٔ محسن پزشکیان

حبیب‌الله بهزادی در سال ۱۳۵۹ در شماره ۱۳۰ روزنامه خبر جنوب دربارهٔ محسن پزشکیان چنین می‌نویسد: «از صفات برجستهٔ محسن، احساس عمیق او برای محرومان و سیه روزان جامعه بود. به این انگیزه، ضمن تحصیل در دانشگاه، در شب‌های سرد تهران، کت و کفش و موجودی پول خود را به گرسنگان و پابرهنه‌هایی که در گوشه خیابان به انتظار مرگ، خوابیده بودند، می‌بخشید و با پای برهنه و نیمه لخت، به خانه برمی‌گشت و از شدّت اندوه، گرسنه می‌خوابید. به سخن دیگر، زیبایی خلقت در حد شگفتی در محسن متجلّی بود.»
منو چهر مظفریان دربارهٔ او می‌نویسد: «متوجه شدم که بار دیگر در خارستان جنوب گلی روییده که مشام جانها را نوازش می‌دهد شاعری پا گرفته که سخنش با همه لطافت خاری است که بر چشم دشمن می‌نشیند و عقدهٔ دل دوست را می‌ترکاند و او را به تلاش توفنده وامی‌دارد.»
محمدمهدی مظلوم‌زاده، در ویژه‌نامهٔ بومی‌سرود مجلهٔ شعر حوزهٔ هنری سازمان تبلیغات (سال ۱۳۷۶) یادداشتی کوتاه در باب زندگی پزشکیان نوشت که همراه با آوانویسی و ترجمهٔ چهار غزل کازرونی او منتشر شد.
انجمن ادبی‌هنری بیشابور کازرون در سال ۱۳۷۸، یادنامه‌ای با عنوان عطرِ تر باران با مقدمهٔ حسین عسکری منتشر کرد. این جزوهٔ سی‌صفحه‌ای شامل ۱۲ غزل کازرونی، یک دوبیتی، و شعر «تاب نسیم» و بخشی از شعر «رود گرم‌رفتار» بود که همه از نوار یادشده، پیاده شده بود.
محمدجواد بهروری نیز چهار غزل کازرونی او را همراه با برگردان شعرها در مجموعهٔ گلهای شهر سبز منتشر کرده‌است.
دکتر سید جعفر حمیدی در کتاب استان زیبای بوشهر می‌نویسد: «در دهه ۴۰ که نسل دوم شاعران بوشهری پا گرفت، هر هفته و هر ماه نام و شعرشان در مجلات ادبی کشور مثل فردوسی، خوشه، نگین، صبح امروز و حتی کتاب هفته و کتاب کیهان، همچنین در صفحات ادبی مجلات روشنفکر زیر نظر فریدون مشیری، امید ایران زیر نظر محمد عاصمی، تهران مصور زیر نظر حسن شهرزاد، تماشا زیر نظر منوچهر آتشی، و بسیاری نشریات دیگر به چاپ می‌رسید. تعدادی از شاعران این نسل در محافل ادبی و شب‌های شعر که در بوشهر و گاهی در گناوه، برازجان، خورموج، دیر و خارک تشکیل می‌شد اشعار خود را قرائت می‌کردند که با استقبال فراوان همراه می‌شد: علی باباچاهی، عبدالرسول حامدی، پرویز پروین، شیرزاد محمد آقایی، ایرج شمسی زاده، ابوالقاسم ایرانی، محمد رضا ایرانی، مهدی رستگار، محسن پزشکیان، محمد بیابانی، رحمان کریمی، عبدالمجید زنگویی، خورشید فقیه، اسکندر احمدنیا، عبدالباقی دشتی نژاد، جمشید افروز، پرویز هوشمند، عبدالکریم سینا.
دکتر عباس زریاب خویی، محمد تقی دانش‌پژوه، مصطفی مقربی، دکتر منوچهر ستوده و دکتر ایرج افشار در جلد ۳۰ فرهنگ ایران زمین غزلی به کازرونی به نام باغ نارنج از محسن پزشکیان به چاپ رسانده‌اند.
در سال ۱۳۸۵ قیصر امین پور گفت: «کاش این مجموعه در همان سال‌ها منتشر شده بود».
دکتر محمدرضا ترکی در سیصد و نود و هفتمین نشست شورای فرهنگستان زبان و ادب فارسی گفت: «انتشار دیوان اشعار محسن پزشکیان، یکی از نمونه‌های قابل تأمل شعر پیش‌گام ادبیات انقلاب اسلامی را فراروی دوستداران شعر قرار می‌دهد.»
شهرت > گفته‌ها و نوشته‌های شاعران و نویسندگان دربارهٔ محسن پزشکیان > نقد و بررسی شش دفتر محسن پزشکیان در شهر کتاب

در سال ۱۳۹۱ کتاب شش دفتر پزشکیان مورد نقد و بررسی قرار گرفت که صابر امامی، محمدرضا ترکی، علی‌اصغر محمدخانی، حسین پزشکیان و محمد تمدن در این جلسه حضور داشتند
محمد تمدن در این نشست گفت: دوستی من با پزشکیان در سال ۴۹ آغاز شد. در همان سال‌ها او در دانشکده ادبیات نمایشگاهی برگزار و طراحی‌های خود را عرضه کرد. آن آثار بسیار عالی بودند، به اعتقاد من اگر نسخه‌هایی از آن‌ها در دسترس بود، بسیار مؤثرتر از این اشعار بودند. پزشکیان در آن سال‌های خفقان، طرح‌هایی جسورانه ارائه کرده بود. از جمله طرحی بود به نام ذوالاکتاف؛ در آن صفی از مردمی را تصویر کرده بود که به جای طناب شاپور ذوالاکتاف، لوله‌های نفت از کتفشان رد شده بود. آن جسارت و البته زمزمهٔ اشعارش در برخی محافل، باعث شد که رژیم به او حساس و مقدمات زندانی شدنش فراهم شود.
شهرت > گفته‌ها و نوشته‌های شاعران و نویسندگان دربارهٔ محسن پزشکیان > نقد و بررسی اشعار پزشکیان در رادیو

در شهریور ۹۱ اشعار محسن پزشکیان در برنامه اتاق اندیشه رادیو گفتگو مورد نقد و بررسی قرار گرفت.
در شهریور ۹۱ در برنامه شب چراغ رادیو فارس در گفتگو با حبیب‌الله حسینی میرآبادی به بررسی و شعر خوانی اشعار محسن پزشکیان پرداخته شد.
در تیرماه ۱۳۹۲ در برنامه ققنوس رادیو فرهنگ برنامه شعر خوانی محسن پزشکیان پخش شد که از جمله آن می‌توان به شعری که پس از واقعه سیاهکل سروده بود اشاره نمود. همچنین در این برنامه در مصاحبه با دکتر محمدرضا ترکی و با توجه به غزلی مربوط به سال ۱۳۴۹ با مطلع
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| این بوی توست افسون صد افیون به خود آمیخته‌است امشب |  | این موی توست از برج شب رودابه وار آویخته‌است امشب |
محسن پزشکیان را یکی از مبدعان و پیشگامان غزل نئوکلاسیک دانستند؛ و به این نکته اشاره شد که فضای شعری پزشکیان با فضای شعری شاعران دهه ۴۰ و پنجاه که نوعاً در فضای شعری فریدون مشیری و رهی معیری می‌سرودند بسیار متفاوت بوده و وقتی اشعار پزشکیان را می‌شنویم حس می‌کنیم در آن زمان صدایی جدید متولد شده بوده‌است.
شهرت > گفته‌ها و نوشته‌های شاعران و نویسندگان دربارهٔ محسن پزشکیان > بزرگداشت محسن پزشکیان در روز شعر و ادب فارسی

در سال ۱۳۹۱ در روز شعر و ادب فارسی بزرگداشتی از طرف حوزه هنری برای پزشکیان برگزار گردید. این مراسم با حضور تعدادی از شاعران و همچنین سخنرانی امیرحسین فردی، محمدرضا ترکی، مصطفی رحماندوست و محمد تمدن برگزار شد.
در این بزرگداشت مصطفی رحماندوست در خصوص خاطره‌ای که از پزشکیان در ذهنش بود گفت: من و محسن پزشکیان هر دو در سال ۴۹ وارد دانشگاه شدیم آن زمان به شعرهای محسن حسودیم می‌شد. یادم هست در یکی از سال‌های دوران دانشجویی در زاهدان خشکسالی آمده بود و ما که در آن زمان شور انقلابی‌گری داشتیم برای کمک به آنجا رفته بودیم. در این سفر و در راه بازگشت، من شعری گفته بودم که هرگز در هیچ‌کجا هم منتشرش نکردم؛ برای اینکه بسیار بد بود، اما به خاطر دارم که محسن تحت تأثیر آنچه دیده بود شعری بسیار تأثیر برانگیز سروده بود و من در جا حفظش کردم و هرگز از خاطرم نرفت. محسن در زمان دانشجویی برایم معلمی غیرمستقیم بود که وقتی فهمیدم از دست رفته بسیار تاسف خوردم و مطمئنم که اگر زنده می‌ماند بسیاری از قله‌ها را فتح می‌کرد.
محمدرضا ترکی نیز در این بزرگداشت با بیان این‌که پزشکیان در ابتدا به گروه‌های چپ‌گرای روزگار خود گرایش داشت، گفت: تحول روحی در آثار وی مشهود است و گرایش به عرفان و خوانش ابن‌عربی تأثیر شگرفی در شعر پزشکیان داشت.
و محمد تمدن از همکلاسی‌های پزشکیان در بارهٔ ایشان چنین گفت: من و محسن در دوران دانشجویی نمایشنامه‌ای کار می‌کردیم که به نام صیادان بود نوشته زنده‌یاد اکبر رادی و به کارگردانی فرامرز طالبی خاطرم است محسن در این نمایشنامه دیالوگی داشت که اهانت به افرادی بود که می‌خواستند تعدادی از صیادان را استثمار کنند و هر وقت محسن این دیالوگ را می‌گفت دستش را بلند می‌کرد و خطاب به عکس شاه ایران که در بالای سن نصب شده بود این دیالوگ را ادا می‌کرد.
و یوسفعلی میرشکاک ادامه داد: شعرهای فارسی پزشکیان با آن‌که حاصل بیش از یک دهه شاعری است در سال‌های اولیه چهره آشکاری ندارد. تأثیرپذیری از شاعرانی مانند سهراب سپهری، مهدی اخوان ثالث، احمد شاملو و نیما یوشیج در آثار او مشهود است. آشنایی پزشکیان با محمدرضا نعمتی زاده و منوچهر آتشی باعث شد که اندک اندک محور بومی‌گرایی و واژه‌های محلی بر شعرهایش چیره شوند و بتوان به او برای چهره شاخص ادبی شدن امید بست. وی افزود به یقین پزشکیان اگر می‌ماند یکی از درخشان‌ترین شاعران فارسی لقب می‌گرفت.
شهرت > گفته‌ها و نوشته‌های شاعران و نویسندگان دربارهٔ محسن پزشکیان > جایزه کتاب فصل

علیرضا قزوه در پاییز ۱۳۹۱ جایزه کتاب فصل خود را به محسن پزشکیان تقدیم کرد.
شهرت > گفته‌ها و نوشته‌های شاعران و نویسندگان دربارهٔ محسن پزشکیان > یاد نامه محسن پزشکیان

در خرداد ماه ۱۳۹۲ یادنامهٔ محسن پزشکیان در مجله پنجره به چاپ رسید که فرامرز طالبی، محمد علی شاکری یکتا، محمدعلی اینانلو و محمد تمدن خاطراتی از پزشکیان را بیان کرده بودند. از جمله نمایش‌های محسن پزشکیان مانند سیزیف و مرگ، صیادان و خانه بارانی و شعری که پزشکیان برای مبارزان قبل از انقلاب زنده یادان خسرو گلسرخی و کرامت دانشیان سروده بود.
شهرت > گفته‌ها و نوشته‌های شاعران و نویسندگان دربارهٔ محسن پزشکیان > پخش مستند پزشکیان

در تاریخ‌های ۱۷ و ۲۴ آبان ماه ۱۳۹۳ مستند فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی محسن پزشکیان طی دو قسمت در برنامه «فیروزه» شبکه افق پخش شد.
آثار

آثار محسن پزشکیان شامل تحقیقات، اشعار و نقاشی ها ست:
آثار > تابلوهای خط، سیاه‌قلم، آبرنگ، مینیاتور، پرتره و طرح

تابلوهای خط
تابلوهای نقاشی از مناظر محلی و آداب و رسوم، معماری بومی و… - چاپ ۱۳۸۳
تابلوهای پرتره از چهره افراد
تابلوهای مینیاتور
طرح‌های سیاسی شامل حدود دویست طرح و کاریکاتور که اغلب مضمون سیاسی دارند
آثار > اشعار

شش دفتر: مجموعه اشعار محسن پزشکیان (۱۳۲۶–۱۳۵۸)، به کوشش عمادالدین شیخ‌الحکمایی و علی میرافضلی، تهران: فرهنگستان زبان و ادب فارسی/انتشارات کازرونیه، ۱۳۹۰ شامل چندین شعر به لهجه محلی (کازرونی)، شعر آزاد نیمایی، دوبیتی، رباعی، قصیده، مثنوی و غزل. روحیهٔ انقلابی در اغلب غزلیات وی قابل رویت است. اشعار پزشکیان را می‌توان از نظر یکپارچگی زبان، سواد ادبی، تسلط بر اصول و مبانی شعر قدیم و جدید و تنوع تجارب شعری جزء بهترین و قوی‌ترین آثار عصرش به‌شمار آورد. تسلط او بر قالب‌های کهن همچون غزل و رباعی ستودنی است.
نوارهای ضبط شده از او شامل چند غزل به لهجه محلی، دوبیتی، رباعی، قصیده، مثنوی و سرود پیشنهادی جمهوری اسلامی همراه با آهنگ
آثار > کتاب قصه‌ها

کتاب قصه‌های مردم کازرون که مشتمل بر ۵۳ قصهٔ محلی.
کتاب قصه‌های محلی مردم ممسنی و کمارج
آثار > فرهنگ اصطلاحات و ضرب‌المثل‌ها و سنت‌های کازرون

پنج جلد فرهنگ اصطلاحات و ضرب‌المثل‌های کازرونی. این کتاب برای شناساندن فرهنگ کازرون به مردم ایران در اختیار رادیو تلویزیون قرار داده شده
آثار > مجسمه‌سازی

محمد تمدن از دوستان پزشکیان از مجسمه‌هایی مانند شطرنجی با مهره‌هایی بسیار ظریف که محسن پزشکیان در زندان اوین ساخته بوده‌است خبر داده‌است.
نمونه شعر

طرح:
لاله‌هایی که در پاییز می‌رویند:
مناظره خزه و جگن:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| دل گیرم از ماندن، شوق سفری دارد |  | دُزدانه پیِ رفتن، پایی و پری دارد |
| آن را که سکون مرگ است چون آب نمی‌ماند |  | از ماندن و گندیدن، گر خود خبری دارد |
| ای پای توأم رفتار، ای بال توأم پرواز |  | دریابم اگر لطفت با ما نظری دارد |
| جان‌مایه سپر کردند مردان خدا، چون گل |  | کز برگ تن خونین، بر سر سپری دارد |
| باکت نه اگر چون تاک، از درد به خود پیچی |  | کین شاخ خَم اندر خَم، شیرین ثمری دارد |
| آن کاخ ستم خوش سوخت در آتش خشم خلق |  | آن سوز نهان، باری، این‌سان شرری دارد |
| بر معبر طوفان‌ها، رشک آیدم از لاله |  | کو خنده به لب، امّا خونین‌جگری دارد |
| دیشب خزه جوبار، با طعنه جگن را گفت |  | کای سربه‌هوا! هستی زیر و زبری دارد |
| افراشته‌ای قامت در باد و نمی‌بینی |  | پای ستم و دست تاراجگری دارد |
| زیباست به رعنایی سربَرزدنت از آب |  | تا خلق بگویندت بالنده‌سری دارد |
| امّا نه ز روی رشک، من گویمت این معنی |  | بی‌نام‌ونشان مُردن، لطف دگری دارد |
| خندید جگن کای خام! اینم نه عجب از تو |  | این منطق ویران، هر بی‌پاوسری دارد |
| آرامش عمق آب، یکسر به تو ارزانی |  | ما سرکش و آزادیم، ور شور و شری دارد |
| بنگر همه تن شمشیر در پیکر بادم من |  | کاین‌سان ز چه از بیداد بر ما گذری دارد |
| گاهش بدرم سینه، گاهش بخراشم تن |  | ور بشکندم قامت، بر خود ضرری دارد |
| کز ریشه من، فردا، صدشاخ دگر روید |  | وآن یاوه ز هر سویی، جان در خطری دارد |
| گفتند بس این تمثیل، تازه‌ست هنوز امّا |  | هر تیره شب مُظلم، خونینْ‌سحری دارد |
| گفتی که چو نِی پوکی، تلخ آمدت این، لیکن |  |  نِی با همه بی‌مغزی، گاهی شکری دارد |
پناه:
غزل محلی:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| اوّل مو می‌گفتم که تو دنیا وا تو اُختُم |  | آخُر تو یه کار کردی، که هِشتُم وا گُرُختُم |
| محضیک بوُدُنی غیر تو جُی کِس توُ دلُم نی |  | مِزلِنگِ دلم وا سوزنِ عشق تو دُختُم |
| گفتی: تو هنُو خُومی، تَشِ غم تو تَنِت نی |  | حال چِمگی که توُ دیگِ غَمِ هِجرِ تُو پُختُم؟ |
| اِی بیگ که مِلِنگِشت اَ بَرُم دَر اُومَه نُومَه |  | یه دَقِّه غَمِت والُّو اَ دنیا نَفُرختُم |
| تو ابری و مُو بُتِّه‌یِ خُشکُم زیر اُفتُو |  | هِی پُوپا اِیقه کِردی که مُو تا ریشه سُختُم |
| عطرِت هَوُ وَرداشته، تو مِث باغ نارنجی |  | تو غرقِ باهار و تَجه، مو لاخه‌یِ لُختُم |
| حال قَدرِ مو نمدونی ایشالّو بیا روزی |  | اَشکِت بُکُنُم پاک وا ای دَسّ زُمُختُم |
| گفتی سی چه «محسِن» دِ غزل کازرونی نمگه |  | مو آرد خودُم بِختُم و آربیزُم اُوُختُم |
نمایشگاه طرح

در اسفند ماه سال ۱۳۵۲ محسن پزشکیان یک برگ دیگر رو کرد و طرح‌ها و نقاشیهایش را در یک نمایشگاه در سالن دانشکده ادبیات دانشگاه تهران به نمایش گذاشت؛ طرح‌هایی به‌غایت ظریف و در عین حال ساده. خیلی‌ها بعدها همین نمایشگاه را از دلایل اصلی دستگیری او توسط ساواک برشمردند. طرح‌هایی ساده با خطوطی قوی، محکم و درونمایه‌ای کاملاً سیاسی، مخازن نفت، دکل‌های حفاری و آدمی که به آن‌ها تکیه داده و دستش را مثل گداهای کنار خیابان به امید سکه‌ای دراز کرده‌است؛ به‌طوری‌که دست، از دور دست بزرگ‌نمایی و نقطه دید موضوع شده‌است. یا عده‌ای که تابوتی را حمل می‌کنند که در آن خورشید مرده همچنان نور می‌افشاند یا درختی که به‌جای میوه از آن بلندگوهای تبلیغاتی حکومت روییده‌اند. یا یک خیابان طولانی را تصویر کرده بود با تیرهای چراغ برق که بر بالای این تیرها به‌جای لامپ، خنجر بود که می‌درخشید. در بروشور نمایشگاه محسن پزشکیان چنین نوشته‌است:
"شاید ابراز وجودی از سر تفنن و و شاید تکاندن بالی به اشتیاق پروازی دور و بلند و آزاد، هر چه حسابش کنید. اما انکار نباید کرد که هر حرکتی هرچند ناچیز نشتری‌ست بر دمل چرکی سکون و آنکه می‌داند و می‌ماند خار پای رهروانست و سزاوار نفرین.
آنچه می‌بینید منتخبی است از تلاش چند ساله، که خود آغاز پویشی است چندین ساله در نقاشی که با سیاه‌قلم آغاز شد و با آبرنگ و مینیاتور و پرتره ادامه یافت وسر انجام به طرح رسید چرا که وقتی پای حرف و انتقال اندیشه به میان آمد زیبایی و ظرافت هنری خود به خود پشت خشت می‌افتد. امید که هرگز به غولهای پوشالی و طبلهای توخالی بدل نشویم؛ که هم خدا را می‌جویند و هم خرما را می‌خواهند و از این رو گاه به نعل می‌کوبند و گاه به میخ می‌سایند. از چپ و راست روی میز تشریح می‌افتند و از این ور و آن ور تقدیر و تمجید می‌شنوند و معلوم نمی‌شود که کدام وری هستند.
جوشنده باشیم و فزاینده نه شیر اطمینانی بر این دیگ و نه ریگی به کفش اندیشه رهروان."
مبارزه روی صحنه تئاتر > برای کفتار پیر دندان مصنوعی باید خرید

در سال ۱۳۴۹ و ورود محسن پزشکیان به دانشگاه تهران پای او، کم‌کم به کارها و فعالیت‌های دیگر نیز باز شد. در ابتدا فرامرز طالبی با خواندن نمایشنامه‌ای از محمود مسعودی در نشریه «بازار ویژه هنر و ادبیات» با نام «برای کفتار پیر دندان مصنوعی باید خرید» که تحت‌تأثیر آثار بکت نوشته بود به فکر اجرای آن نمایشنامه در دانشکده ادبیات افتاد. او پس از کسب اجازه طالبی و موافقت مسعودی برای اجرای این نمایش، چند تن از بچه‌های گروه شعر (با محوریت فرامرز طالبی) در تلاش برای یافتن محلی برای ظهور و بروز جوانی و آرمان‌گرایی خود گرد هم آمدند. فرامرز طالبی پس از انتخاب بازیگران تئاتر از میان اعضای گروه به رغم بی‌مهری مسئولان، سرانجام توانست جایی برای تمرین فراهم کند. گروه تشکیل شد و نمایش در یکی از روزهای پایانی سال ۱۳۴۹ روی صحنه رفت. اجرای این گروه جوان در اولین روز خود، میزبان میهمانانی چون محمود مسعودی و نصرت رحمانی شد، اما هیچ‌گاه نتوانست پا به روزهای بعدی بگذارد. مسئولان دانشکده که متوجه سر پرشور این دانشجویان شده بودند، اجازه اجراهای بعدی را به آن‌ها ندادند!
مبارزه روی صحنه تئاتر > گروه تئاتر دوست

سال بعد فرامرز طالبی و دیگر اعضای گروه به فکر تشکیل گروه تئاتر «دوست» افتادند. فرامرز طالبی نیز برای دعوت از شاعر سیه‌چرده و کوتاه قامت دانشکده، به‌سراغ او رفت و بیش از پیش با طبع گرم و آتشین مزاج پزشکیان و دلبستگی عمیق این دانشجوی آرمان‌گرا به فرهنگ سرزمین خود آشنا شد.
مبارزه روی صحنه تئاتر > سیزیف و مرگ

نمایش‌نامه بعدی «سیزیف و مرگ» بود. این نمایش‌نامه یک شخصیت شاخص به نام آرس (خدای جنگ) داشت که برای بازی در نقش آن کسی در گروه نبود که ویژگی‌های موردنظر را داشته باشد. فیزیک هیچ‌یک از بچه‌ها، برای بازی در شخصیت آرس مناسب نبود. گروه به ناچار به سراغ دانشجوی ورزشکاری رفت که با اندام متناسب و صدای رسای خود می‌توانست بهترین گزینه برای ایفای این نقش باشد؛ محمدعلی اینانلو. گروه تشکیل شده بود و فقط مانده بود انجام کارهای اداری. خانم پری صابری، مدیر اداره فوق برنامه‌های دانشگاه تهران که هنرمندی خوش‌نام و درس‌خوانده بود، با برنامه‌های گروه موافقت کرد و جایی برای تمرین به آن‌ها داده شد. محسن پزشکیان و دوستان دیگرش دریچه تازه‌ای پیش روی خود گشوده بودند و تأثیر آن را به ویژه در رفتار پزشکیان، می‌شد به عیان دید.
نمایش برای اجرا در آذرماه آماده می‌شد و ۱۶ آذرماه روز دانشجو بود و به همه این‌ها باید افزود تنش‌های سیاسی همیشگی اعضا را که بخشی از روان‌شناسی گروه شده بود. اما پیش از اجرا، ساواک یکی از اعضای گروه را دستگیر کرد. وقتی درگیریِ پلیس با دانشگاه شدت گرفت، اجرا موقتاً تعطیل شد؛ اما فرامرز طالبی (کارگردان نمایش)، خود نقش بازیگر دستگیرشده را برعهده گرفت و نمایش روی صحنه رفت. روز اول بیشتر تماشاچیان را دانشجویان رشته تئاتر دانشگاه تهران، دانشکده هنرهای زیبا، تشکیل می‌دادند. البته چهره‌ای آشنا نیز در میان تماشاچیان به چشم می‌خورد: دکتر رضا داوری اردکانی. اجرای سیزیف و مرگ، انتشار دو نقد را در مطبوعات به همراه داشت؛ نقد اول بدون امضا، متنی بود بلند بالا، با عنوان «چرا کسی از اجرای سیزیف و مرگ سخن نگفت» که در آن نویسنده، منتقدان تئاتر را به چالش کشیده بود و نقد دوم از آن احمدرضا دریایی، روزنامه‌نگار خلاقی بود که بعد از انقلاب، یکی از بنیان‌گذاران روزنامه همشهری شد.
مبارزه روی صحنه تئاتر > شب طویل و خانه بارانی

فرامرز طالبی در سال ۱۳۵۱ دو تک‌پرده شب طویل و خانه بارانی را نوشت و کم‌کم به محسن پزشکیان نزدیک‌تر شد. زمان این اجرا نیز آذرماه بود. نمایش در محل اجرای تالار فردوسی دانشگاه تهران به روی صحنه رفت. برای این نمایش هم چند نقد نوشته شد که از آن میان نقد دامون (خسرو گل‌سرخی) در روزنامه کیهان بیشتر به دل اعضا نشست. در آن دو نمایش، زندگی تیره و مشقت بار روستاییان گیلان و کوچ ناخواسته آن‌ها به شهر به نمایش گذاشته شده بود. این نمایش یکی از سیاسی‌ترین نمایش‌های به اجرا درآمده در آن روزگار بود. این گروه تنها گروه تئاتر دانشجویی بود که در رشته‌ای غیر از تئاتر تحصیل می‌کرد و از سوی دیگر مواضع سیاسی داشت. خانم پری صابری به طنز نام آن‌ها را گروه تئاتر چریک گذاشته بود.
در همان سال گروه سراغ کار دیگری رفت. نمایشنامه «تفنگ‌های ننه کارار» ، انتخاب بعدی فرامرز طالبی بود. محسن پزشکیان دیگر هنرپیشه قابل اعتمادی شده بود و به‌عنوان یکی از شخصیت‌های اصلی نمایش در تمرینات گروه شرکت می‌کرد. تمرین‌ها به خوبی پیش رفت؛ اما بعد از آمادگی گروه، به آن‌ها اجازه اجرا داده نشد.
مبارزه روی صحنه تئاتر > صیادان

نمایش بعدی گروه کاری از اکبر رادی با نام «صیادان» بود. نمایش به بازیگران زیادی نیاز داشت و کار سختی پیش روی‌شان بود. با اتفاقاتی که تا آن روز افتاده بود، آمادگی برای رفتن به روی صحنه، دل و جرأت بسیاری می‌خواست. با وجود این، اعضاء با همان شوق و ذوق روز اول، سینه سپر کردند و پا به میدان گذاردند. تمرینات با جدیت آغاز شد و ادامه یافت. اکبر رادی نیز پس از دیدن تمرین بچه‌ها، بازی آن‌ها سخت به دلش نشست و همان‌جا اجازه اجرا را به آن‌ها داد و این به معنی گذشتن از حق تألیف خود و سپردن نمایشنامه به یک گروه دانشجویی بود؛ چیزی که در آن زمان یک اتفاق مهم محسوب می‌شد. اجرای «صیادان» توسط یک گروه دانشجویی خبری مهم شده بود. نمایشی داغ به اجرا درآمد. همه گروه از موفقیت این نمایش احساس رضایت می‌کردند.
مبارزه روی صحنه تئاتر > دستگیری توسط ساواک

پس از صیادان، و با وجود پایان تحصیل فرامرز طالبی و رفتن او از دانشگاه، محسن پزشکیان نتوانست کار تئاتر را رها کند. حال خود نمایش‌هایی را به اجرا درمی‌آورد و نقش‌های اصلی آن را نیز خود بر عهده می‌گرفت. هر روز فضا ملتهب‌تر می‌شد و تئاترهای پزشکیان نیز بیشتر رنگ و بوی سیاسی می‌گرفت. دوستانش پس از تماشای هریک از نمایش‌هایش با خود می‌گفتند او امشب دیگر برنمی‌گردد و تحقق این پیش‌بینی زمان زیادی به طول نینجامید. سرانجام یک شب عوامل ساواک به خانه‌اش ریخته و او را دستگیر کردند. باور بی‌ارتباط بودن پزشکیان با گروه‌های چریک و مبارز و اجرای چنین نمایش‌هایی از روی دغدغه‌های شخصی، برای ساواک آن‌چنان سخت بود که یک سال او را در زندان نگاه داشتند و در طول این مدت حتی از شکنجه او نیز درنگذشتند.
پزشکیان پس از یکسال حبس و شکنجه سرانجام در آذر ۵۳ آزاد شد، اما هیچ‌گاه دست از مبارزه نکشید.
شعرهای تقدیمی به پزشکیان

غزلی از نصرالله مردانی، تقدیم به محسن پزشکیان:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
...: 
| ما مرده‌ایم و زنده تویی در دیار عشق |  | پاینده تا همیشه به دوران کلام تو |
| در شعر پرخروش تو فریاد روزگار |  | خونین‌ترین حماسه انسان پیام تو |
| درسوگ تو زمان و زمین دل گرفته بو |  | ای قله بلند حقیقت مرام تو |
| «هرگز نمیرد آن‌که دلش زنده شد به عشق |  | ثبت است بر جریده عالم دوام» تو |
شعری از محمدعلی شاکری یکتا، به یاد محسن پزشکیان و نازنینش:
...
قلم‌مویه‌ای از محمد تمدن در سوگ محسن پزشکیان:
جوانمرگی نیست! به مرگ بی‌زنهار سلام کردن و سر شیرانه مردن داشتن و پیش از آن‌که روزگار و زمانه دو پا و دو چشمت را به آهو بسپارد در قابی جوان در ذهن ماندگار شدن. این جاودانگی روح است!
...
جوانمرگی نیست! با شیدایان تاریخ -سهروردی و حسنک و عین‌القضات و سیف فرغانی- قربانیان آیه‌ها و سایه‌ها؛ در سماعی سرخ پای‌کوبیدن. این جاودانگی رسالت تاریخی است!
... جوانمرگی نیست! «شیرعلی‌مردون» اگر نیست «بی‌عروس» هست که امانت را به منزل برساند…
علی باباچاهی در تابستان۱۳۹۱ دربارهٔ پزشکیان مطلبی نوشت که این‌گونه شروع می‌شود:
زار زار هم که گریه کنی کوزه‌های شکسته شکسته‌اند دیگر…
فرهنگ تگزاس

در این تصویر به سال ۱۸۴۴، آلمانی‌های مهاجر به سمت تگزاس در حرکتند. آنان در شهرهایی نظیر نیوبرانزفلس و فردریکسبرگ سکنت گزیدند و تا به امروز فرهنگ منطقه را تحت تأثیر قرار داده‌اند.
فرهنگ در تگزاس متاثر از چندین قوم و نژاد مهاجری است که در طی سالیان در این منطقه سکنت گزیده‌اند. تگزاس از نظر فرهنگی، تقاطع فرهنگهای ملل اسپانیایی، مکزیکی، انگلیسی، و فرانسوی است.فرهنگ تگزاس با مهاجرت قابل توجهی از شمال و غرب آمریکا شکل گرفته است که با همسایگان شرقی آن در جنوب عمیق متفاوت است. با خرده فرهنگ های مختلف بسیار متنوع در نظر گرفته می شود. این شامل تأثیرات منطقه‌ای و فرهنگی از جوامع تگزاس آلمان، تجانوس، کاجون‌ها، ایرلندی، آفریقایی آمریکایی، و سفیدپوستان انگلیسی-جنوبی است که قبل از دوران جمهوری و ایالت‌سازی تأسیس شده‌اند
تقاطع فرهنگی

در حالیکه مناطق جنوب و غرب تگزاس (شهرهای سن آنتونیو، ال پاسو، کورپس کریستی، لاریدو، و غیره) جلوهٔ ایالت‌های جنوب غربی آمریکا را دارد، مناطق شمال و شرق تگزاس (دالاس و حومه، لاباک، آماریلو، ویکو، میدلند، و غیره) از نظر فرهنگی بیشتر شباهت به ایالت‌های جنوبی آمریکا دارد. شهرهای آستین و هیوستون به دلیل خلط بیش از حد این فرهنگ‌ها، حالتی مختلط و کازموپالیتن به خود گرفته‌اند.
تگزاس در تاریخ خود زیر ۶ پرچم مختلف زیسته‌است، و همین امر باعث پدیدار گشتن تنوع منحصر بفردی در چشم‌انداز فرهنگی آن گشته. از یک طرف، تگزاس خانه و کاشانهٔ کاوبویان و گاوچران‌های درازشاخان تگزاس است، و از طرفی آوای ال ماریاچی و رقص سینکو دی مایو در آن به وفور به گوش می‌رسد. و از طرف دیگر، برخی شهرها همانند نیو برانزفلز و فردریکسبرگ میراث اجداد آلمانی، و شهرهای کستورویل میراث فرانسوی خود را حفظ کرده‌اند.
نگارستان

دو کاوبوی تگزاسی
یک رستوران در تگزاس
یک قنادی با پینیاتا‌های آویزان
فولکلوریکو از سبک‌های رقص سنتی در تگزاس است.
جستارهای دیگر

مؤسسه فرهنگ‌های تگزاس
فیستا سن آنتونیو
سینکو دی مایو
فیستا نوچه دل ریو
جنوب از طریق جنوب‌غربی
محمود بنفشه‌خواه

| محمود بنفشه‌خواه | محمود بنفشه‌خواه |
| --- | --- |
زادهٔ: ۲۷ مهر ۱۳۲۱ تهران، ایران
درگذشت: ۱۸ فروردین ۱۳۸۹ (۶۷ سال) تهران، ایران
علت مرگ: ایست قلبی
ملیت: ایرانی
پیشه: بازیگر
سال‌های فعالیت: ۱۳۵۳–۱۳۸۸
محمود بنفشه‌خواه (۲۷ مهر ۱۳۲۱ – ۱۸ فروردین ۱۳۸۹) بازیگر ایرانی سینما، تئاتر و تلویزیون بود. او برادر رضا بنفشه‌خواه و عموی بیژن بنفشه‌خواه (بازیگر) بود.
زندگی و حرفه

بنفشه‌خواه در ۲۷ مهر ۱۳۲۱ در تهران زاده شد. نخستین فعالیت هنری او، بازی در نمایش «در اعماق» (مهین اسکویی) در سال ۱۳۵۲ بود. او بازی در تلویزیون را در سال ۱۳۶۵ با بازی در نقش کوتاهی در سریال ماجراهای آقای خیرخواه و بازی در سینما را از سال ۱۳۷۰ با بازی در فیلم مدرسه پیرمردها آغاز کرد. آخرین حضور بنفشه‌خواه در سینما، بازی در فیلم پسر آدم، دختر حوا به کارگردانی رامبد جوان در سال ۱۳۸۷ بود. او عضو انجمن بازیگران سینمای ایران، خانه سینما و خانه تئاتر بود. بنفشه‌خواه نزدیک به ۴۰ سال در عرصه‌های مختلف سینما و تئاتر حضور داشت.
درگذشت

بنفشه‌خواه در نخستین ساعات روز چهارشنبه ۱۸ فروردین ۱۳۸۹ بر اثر ایست قلبی درگذشت.
آثار > فیلم سینمایی

پسر آدم، دختر حوا (۱۳۸۷)
پوست موز (۱۳۸۷)
تاکسی نارنجی (۱۳۸۷)
سرزمین آرزوها (۱۳۸۵)
شام عروسی (۱۳۸۴)
ازدواج صورتی (۱۳۸۳)
کوچولوی خوش‌شانس (۱۳۸۳)
معادله (۱۳۸۲)
عشق فیلم (۱۳۸۱)
تیک (۱۳۸۰)
آب و آتش (۱۳۷۹)
سگ‌کشی (۱۳۷۹)
مسافر ری (۱۳۷۹)
ویرانگر (۱۳۷۴)
مجسمه (۱۳۷۱)
مدرسه پیرمردها (۱۳۷۰)
ارثیه (۱۳۶۷)
آثار > شبکه خانگی

شوخی با ستارگان (۱۳۹۲ امیرحسین قهرایی)
شکر تلخ (فیلم ۱۳۸۵) (۱۳۸۵ سید علی نیاکان)
اصطلاح عامیانه

اصطلاح سخن یا حرفی است که بر غیر از موضوع اصلی خود دلالت کند. به عنوان نمونه در زبان ترکی استانبولی، اصطلاح «باقلا در دهان داشتن» کنایه‌ای از طفره‌رفتن از رُک حرف خود را زدن است.
انواع کنایه از نظر قریب و بعید

اصطلاح قریب:عبارت از این که واسطه‌ای بین معنی حقیقی و مجازی نباشد یا اندک باشد.
اصطلاح بعید:آنگاه که واسطه‌ها بین معنی حقیقی و مجازی زیاد باشد
انواع کنایه از نظر شکل:
اصطلاح تلویح (۱):در لغت به معنی اشاره به دور است و اصطلاحاً به کنایه‌ای گفته می‌شود که واسطه‌های بین آنها دور و بعید باشد.
اصطلاح رمز(۲):کنایه که در آنها واسطه‌ها اندک، اما معنی کنایی چندان آشکار نیست.
اصطلاح ایماء(۳):کنایه‌ای که در آن واسطه‌ها اندک و مقصود گوینده از آن روشن باشد.
اصطلاح تعریض(۴):کنایه‌ای است که از عرض و آبرو به معنای آبروی کسی را ریختن، رابطه سه جانبه است مثلاً به کسی چیزی بگویی و فرد دیگری منظورت باشد. یعنی به در می‌گویی تا دیوار بشنودبرای مثال: می‌گویی دوست ان است که گیرد دست دوست در پریشانحالی و در ماندگی.
چند مثال دیگر

خدمت خواهم رسید
قدم شما روی چشم
به امید دیدار
شما را به خدا می‌سپارم
دست مریزاد
زنده باد
روز خوش
شب به خیر…
مثل آب خوردن