بوری ولیو
الفبا > حروف

الفبای بوری ولیو شامل ۲۲ حرف می باشد، که از این‌ها، ۱۵ تای آنها از عربی، و ۷ تای آن‌ها حروف جدید برای صداهایی که در زبان ولیو و نه در زبان عربی موجوداند. این حروف با اضافه کردن نقطه به حروف موجود عربی ساخته شده‌‌اند و با حروف جدید الفبای جاوی یکی‌اند. در جدول زیر، این حروف با رنگ پیش‌زمینه مشخص شده‌اند. علاوه بر این ۲۲ حرف، ۱۳ حرف عربی دیگر نیز، برای نوشتن وام‌واژه‌های عربی و اروپایی کاربرد دارند.ref>Abas, Husen (1983). Struktur Bahasa Wolio (PDF). Jakarta: Pusat Pembinaan dan Pengembangan Bahasa Departemen Pendidikan dan Kebudayaan. p. 5.{{cite book}}:  نگهداری CS1: url-status (link)</ref>
| نام | اشکال> تنها | اشکال> آغازی | اشکال> میانی | اشکال> پایانی | آوانگاری | معادل لاتین | نکات |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| أَلِف‎ ʾalif | ا‎ | ا‎ | ـا‎ | ـا‎ | /ʔ/ | ā / ʾ | ‌ در زبان ولیو به صورت /ʔ/ (همزهٔ فارسی) تلفظ می‌شود. در وام‌واژه‌ها، به صورت /ā/ (آ) |
| باء‎ bāʾ | ب‎ | بـ‎ | ـبـ‎ | ـب‎ | /b/ | b |  |
| ڀَا‎ ḃā | ڀ‎ | ڀـ‎ | ـڀـ‎ | ـڀ‎ | /bʰ/ | ḃ | حرف جدید که در الفبای عربی نیست. در زبان فارسی معادل ندارد. |
| تاء‎ tāʾ | ت‎ | تـ‎ | ـتـ‎ | ـت‎ | /t/ | t |  |
| جِيم‎ jīm | ج‎ | جـ‎ | ـجـ‎ | ـج‎ | /d͡ʒ/ | j |  |
| چَا‎ cā | چ‎ | چـ‎ | ـچـ‎ | ـچ‎ | /t͡ʃ/ | c | حرف جدید که در الفبای عربی نیست. معادل فارسی آن «چ» می‌باشد. |
| دَال‎ dāl | د‎ | د‎ | ـد‎ | ـد‎ | /d/ | d |  |
| ڊَا‎ ḋā | ڊ‎ | ڊ‎ | ـڊ‎ | ـڊ‎ | /dʰ/ | ḋ | حرف جدید که در الفبای عربی نیست. در زبان فارسی معادل ندارد. |
| رَاء‎ rāʾ | ر‎ | ر‎ | ـر‎ | ـر‎ | /r/ | r |  |
| زَاين‎ zāyn | ز‎ | ز‎ | ـز‎ | ـز‎ | /z/ | z |  |
| سِين‎ sīn | س‎ | سـ‎ | ـسـ‎ | ـس‎ | /s/ | s |  |
| ڠَا‎ ngā | ڠ‎ | ڠـ‎ | ـڠـ‎ | ـڠ‎ | /ŋ/ | ng | حرف جدید که در الفبای عربی نیست. در زبان فارسی معادل آن «ـنگ» است. |
| ڨَا‎ pā | ڤ‎ | ڤـ‎ | ـڤـ‎ | ـڤ‎ | /p/ | p | حرف جدید که در الفبای عربی نیست. در زبان فارسی معادل آن «پ» است. |
| كَاف‎ kāf | ك‎ | كـ‎ | ـكـ‎ | ـك‎ | /k/ | k |  |
| ڬَا‎ gā | ڬ‎ | ڬـ‎ | ـڬـ‎ | ـڬ‎ | /ɡ/ | g | حرف جدید که در الفبای عربی نیست. در زبان فارسی معادل آن «گ» است. |
| لاَم‎ lām | ل‎ | لـ‎ | ـلـ‎ | ـل‎ | /l/ | l |  |
| مِيم‎ mīm | م‎ | مـ‎ | ـمـ‎ | ـم‎ | /m/ | m |  |
| نون‎ nūn | ن‎ | نـ‎ | ـنـ‎ | ـن‎ | /n/ | n |  |
| ۑَا‎ nyā | ۑ‎ | ۑـ‎ | ـۑـ‎ | ـۑ‎ | /ɲ/ | ny | حرف جدید که در الفبای عربی نیست. در زبان فارسی معادل آن «نیـ» است. |
| هَاء‎ hāʾ | ه‎ | هـ‎ | ـهـ‎ | ـه‎ | /h/ | h |  |
| وَاو‎ wāw | و‎ | و‎ | ـو‎ | ـو‎ | /w/ | w |  |
| ياء‎ yāʾ | ي‎ | يـ‎ | ـيـ‎ | ـي‎ | /a/ | a / y | در زبان ولیو، در هجاهایی که صدای اول آن‌ها واکه است، نقش مشابه «الف» در فارسی را ایفا می‌کند. برای مثال، واژهٔ‌  «incana» (تلفظ به صورت اینچه‌نه) به صورت «يِنْچَنَ» نوشته می‌شود. در وام‌واژه‌ها به صورتی مشابه «ی» فارسی و عربی تلفظ می‌شود. |
| نام | اشکال> تنها | اشکال> آغازی | اشکال> میانی | اشکال> پایانی | آوانگاری | معادل لاتین |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ثَاء‎ ṡāʾ | ث‎ | ثـ‎ | ـثـ‎ | ـث‎ | /s/ | s |
| Ha حَاء‎ Hā | ح‎ | حـ‎ | ـحـ‎ | ـح‎ | /h/ | ḥ |
| خَاء‎ khāʾ | خ‎ | خـ‎ | ـخـ‎ | ـخ‎ | /x/ | kh |
| ذَال‎ żāl | ذ‎ | ذ‎ | ـذ‎ | ـذ‎ | /z/ | z |
| شِين‎ syin | ش‎ | شـ‎ | ـشـ‎ | ـش‎ | /ʃ/ | sy |
| صَاد‎ ṣād | ص‎ | صـ‎ | ـصـ‎ | ـص‎ | /s/ | s |
| ضَاد‎ ḍād | ض‎ | ضـ‎ | ـضـ‎ | ـض‎ | /d/ | d |
| طَاء‎ ṭāʾ | ط‎ | طـ‎ | ـطـ‎ | ـط‎ | /t/ | t |
| ظَاء‎ ẓāʾ | ظ‎ | ظـ‎ | ـظـ‎ | ـظ‎ | /z/ | z |
| عَيْن‎ ʿayn | ع‎ | عـ‎ | ـعـ‎ | ـع‎ | /ʔ/ | ʿ |
| غَيْن‎ ghayn | غ‎ | غـ‎ | ـغـ‎ | ـغ‎ | /ɣ/ | gh |
| فَاء‎ fāʾ | ف‎ | فـ‎ | ـفـ‎ | ـف‎ | /f/ | f |
| قَاف‎ qāf | ق‎ | قـ‎ | ـقـ‎ | ـق‎ | /q/ | q |