شهرام امیری
واکنش‌ها به اعدام

الیزابت ترودو سخنگوی وزارت خارجه ایالات متحده، ۱۸ مرداد، در پی تأیید خبر اعدام شهرام امیری بدون آن‌که اشاره ی مستقیمی به این پرونده خاص بکند گفت: «ما بار دیگر از ایران می‌خواهیم تا به حقوق بشر احترام گذاشته و در محاکمه‌های قضایی، اصولِ شفافیت و عدالت را رعایت کند». سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در این مورد به‌طور مشخص از شهرام امیری نامی نبرده و در مورد این پرونده نیز سخنی به میان نیاورده‌است. ترودو گفت: «من نمی‌توانم در مورد آیین دادرسی در مورد پرونده‌ای مشخص مطلبی را بیان کنم. همان‌طور که می‌دانید، وقتی این شخص تصمیم به بازگشت به ایران گرفت، ما به وضوح در این مورد صحبت کرده بودیم.»
دونالد ترامپ نامزد جمهوری‌خواه انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در توئیتر خود بدون بیان جزئیاتی گفته «خیلی از مردم می‌گویند این‌که ایرانی‌ها محققی که به آمریکا کمک کرده را کشته‌اند، به خاطر ایمیل‌های هک‌شده هیلاری کلینتون است».
تام کاتن، سناتور جمهوری‌خواه ایالات متحدهٔ آمریکا، با انتقاد از هیلاری کلینتون به دلیل اهمال و سهل‌انگاری در حفظ محرمانگی و امنیت پست الکترونیک خود؛ گفت که ناامن بودن پست الکترونیک او، منجر به اعدام شهرام امیری شده و او را به کشتن داده‌است. او در مصاحبه با شبکهٔ تلویزیونی سی‌بی‌اس، این موضوع را مطرح کرد. اشارهٔ او، به انتشار و افشای محتوای مواردی از پست الکترونیک کلینتون در پایگاه ویکی‌لیکس بوده‌است.
ستاد انتخاباتی هیلاری کلینتون این ستاد در واکنش به این اظهارات و در بیانیه‌ای دونالد ترامپ و هواداران او را متهم به «افزایش گفتمان مستأصل برای حمله به هیلاری کلینتون و طرح اتهام‌های پوچ، به‌دلیل فقدان ایده‌هایی برای مردم آمریکا» کرده‌است.
صادق زیباکلام: «در مقطعی مسئولان وقت نظام می‌گفتند آقای شهرام امیری را اصلاً نمی‌شناسند، مدتی بعد آن را یک کارمند ساده معرفی کردند، در مقطعی دیگر هم عنوان شد که ایشان در سفر حج توسط عوامل آمریکا و با کمک سرویس اطلاعاتی سعودی ربوده شده‌است و پیرو آن، وی را قهرمان ملی و کسی که این قدرت را دارد که آمریکایی‌ها را فریب دهد قلمداد کردند و مانند قهرمان هنگام ورود به کشور از او استقبال کردند. نکته قابل توجه این است که بعد از آن همه تبلیغاتی که برای قهرمان نشان دادنش کردند مدتی پس از بازگشت به کشور، او را بازداشت کردند و به اتهام جاسوسی به ۱۰ سال حبس محکوم شد، به تازگی هم که خبر اعدام وی را به دلیل آنکه در زندان به جاسوسی برای آمریکایی‌ها مبادرت کرده منتشر کردند. وقتی تمام این‌ها را کنار هم می‌چینیم فقط و فقط علامت سؤال مشاهده می‌شود؛ به عنوان مثال، مورد آخر شایان توجه است که چگونه ایشان در داخل زندان می‌توانسته به آمریکایی‌ها اطلاعات دهد؟ اگر او واقعاً اطلاعاتی داشته که برای آمریکا با ارزش بود خوب به راحتی می‌توانسته همان زمان حضورش در آن کشور این اطلاعات را منتقل کند. ای کاش ذره‌ای صداقت در برخورد مسئولان با مردم وجود داشت. ممکن است این‌طور بیان شود که موضوعات امنیتی خاصی در مورد شهرام امیری مطرح است که صلاح نبوده که مردم از آن مطلع شوند، در این حالت این سؤال ایجاد می‌شود که چه اصراری بوده که وی را به صدا و سیما بیاورید و او را قهرمان ملی بنامید و با طرح موضوع ربوده شدن او سوختی برای ماشین آمریکاستیزی استفاده کنید. متأسفانه به نظر می‌رسد که برخی از مسئولان ما آنطور که باید و شاید شأن و اعتبار زیادی برای فهم و درک مخاطبینشان قائل نیستند؛ و متأسفانه گویا نگاهی که به مخاطبینشان دارند تصور می‌کنند که هرچه به آن‌ها گفته شود چون از سوی مسئولان رسمی بوده لاجرم آن را خواهند پذیرفت.»
مرضیه امیری، مادر شهرام امیری در مصاحبه‌ای با خبرگزاری رویترز اعلام کرد که نیروهای امنیتی تندرو تلاش کرده‌اند پسر او را مجبور به اعتراف به جاسوسی بکنند و او در لحظه پیش از اعدام گفته بود «غمگین نباش، زیرا من کار اشتباهی نکرده‌ام». مادر آقای امیری می‌گوید خود او تا قبل از اعدام بر بی‌گناهی‌اش پای فشرده‌است. مادر شهرام امیری می‌گوید او خواسته‌است تا به همه بگوید «بی‌گناه» بود. مرضیه امیری تأکید کرده پسرش با «وجدان آسوده» به سمت اعدام رفته‌است و او به من گفت: «ترجیح می‌دهد بمیرد، چون دیگر نمی‌تواند انفرادی را تحمل کند». به گفته ی مادرش، کبودی دور گردنش نشان می‌دهد که به دار آویخته شده‌است.
یک مأمور سابق سیا پس از اعدام شهرام امیری در مصاحبه‌ای گفت: شهرام امیری وقتی برای مراسم حج به عربستان رفته بود به میل خودش با مأموران سازمان اطلاعات عربستان و آمریکا تماس گرفت و به هیچ وجه ربوده نشده بود. فیلیپ جرالدی مأمور سابق مبارزه با تروریسم سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا - سیا - به بی‌بی‌سی فارسی گفت: در واقع دستگاه‌های اطلاعاتی عربستان و آمریکا امکان سفر آقای امیری به آمریکا را فراهم کردند و اینکه او ربوده شده «داستانی تخیلی» بوده‌است. «او داوطلبانه و به میل خودش به آمریکا اطلاعات داد اما اینکه چقدر این اطلاعات صحت داشتند معلوم نیست.» او گفت برای دستگاه‌های اطلاعاتی این که کسانی داوطلبانه اطلاعاتی در اختیار سازمان‌های امنیتی کشور دیگری بگذارند و حتی به این کشورها سفر کنند و بعداً به دلایلی از جمله به خاطر خانواده تغییر عقیده بدهند، اتفاقی غیرعادی نیست و «من فکر می‌کنم آقای امیری هم بعد از اینکه به آمریکا آمد تغییر عقیده داد.» او همچنین دربارهٔ انتشار خبر پرداخت پنج میلیون دلار از طرف آمریکا به شهرام امیری گفت: «سیا خبر پرداخت پنج میلیون دلار به آقای امیری را به خبرگزاری آسوشیتدپرس درز داد. این مبلغ برای کسی که اطلاعات کمی داشت پول زیادی بود. شاید سیا خیلی جدی با قضیه برخورد کرده بود و من فکر می‌کنم سیا قصد داشت از آقای امیری استفاده کند تا دانشمندان هسته‌ای ایران را که به ترکیه یا دوبی سفر می‌کنند، برای رفتن به آمریکا ترغیب کند». جرالدی معتقد است شهرام امیری تنها مورد نیست اما موضوع او به رسانه‌ها کشیده‌است؛ افراد دیگری هستند که تصمیم مشابهی می‌گیرند اما کسی از آن مطلع نمی‌شود. او همچنین گفت: «من مطمئن هستم که این فهرستی طولانی می‌تواند باشد و تعدادی از دانشمندان، مهندسان و حتی مقامات نظامی ایران که از برنامه هسته‌ای خبر دارند برای دستگاه‌های اطلاعاتی آمریکا، عربستان و ترکیه کار می‌کنند. این افراد به بیرون سفر می‌کنند و دستگاه‌های اطلاعاتی همیشه برای بهره‌برداری آماده هستند.» او افزود آقای امیری به دولت آمریکا اطلاعات داده بود و برای همه روشن است که این کار تخلف بزرگی است و مجازات سنگینی دارد.
گری سامور مشاور سابق سیاست‌های هسته‌ای اوباما در مصاحبه با هفته‌نامه آمریکایی نیویورکر در گزارشی تحت عنوان «فراری‌ای که به ایران برگشت» گفت: هیچ‌گاه تصمیمی مبنی بر نگه داشتن او به زور وجود نداشت و هیچ بحثی هم در این زمینه نشد. او می‌خواست برود؛ سازمان سیا هم گفت «ما هیچ‌کس را بر خلاف خواستش اگر نخواهد بماند، نگه نمی‌داریم» در نهایت هیچ‌کس هم از او سؤالی نپرسید.
در شهریور ۹۸ خبری در رسانه‌ها منتشر شد که پدر شهرام امیری، عسکر امیری، در اثر افسردگی حاصل از اعدام پسرش به زندگی‌اش خاتمه داد.