stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
عباس‌آباد (اصفهان)
افراد برجسته

برخی از افراد برجسته و تبارزهٔ ساکن عباس‌آباد اصفهان:
صائب تبریزی: شاعر، که در تبریز زاده شده بود و به دستور شاه عباس به همراه خانواده‌اش در محلهٔ عباس‌آباد اصفهان ساکن شدند.
عارف عباس‌آبادی: شاعر، هم‌صحبت صائب تبریزی و نویسندهٔ کتاب او
مهدی الهی عباس‌آبادی: شاعر، متولد تبریز و ساکن عباس‌آباد اصفهان
بهرام بیگ‌بیانی تبریزی عباس‌آبادی: خوشنویس و شاعر
محمدرضا راضی: از تبریزی‌های ساکن عباس‌آباد، شاعر و زرگر
میرزا مقیم جوهری تبریزی: شاعر و زرگر
اسماعیل خان تبریزی عباس‌آبادی: شاعر
میرزا ابوتراب عباس‌آبادی: شاعر
میرزا شریف بیگ خازن: شاعر
میرزا محمدرضا صدرالکتاب عباس‌آبادی: معمار
مونتلو، نوادا

مکان
| مونتلو، نوادا | مونتلو، نوادا |
| --- | --- |
حوزه سرشماری: حوزه سرشماری
ایالت: نوادا
فهرست شهرستان‌های نوادا: شهرستان ایلکو، نوادا
ارتفاع: ۴۸۸۰ فوت (۱۴۹۰ متر)
جمعیت (۲۰۱۰): جمعیت (۲۰۱۰)
 • کل: ۸۴
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۸ (PST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۷ (PDT)
مونتلو، نوادا (به انگلیسی: Montello, Nevada) یک سکونتگاه مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان ایلکو، نوادا واقع شده‌است.
خصوصیات

مونتلو ۸۴ نفر جمعیت دارد و ۱٬۴۸۷٫۴۴ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
وزارت صحت عامه

| 0 | 1 |
| --- | --- |
 سهیلا صدیقی، اولین وزیر زن در جمهوری اسلامی افغانستان:  سهیلا صدیقی، اولین وزیر زن در جمهوری اسلامی افغانستان
سازمان دولتی افغانستان سازمان: سازمان دولتی افغانستان سازمان
بنیان‌گذاری: ۱۹۳۴؛ ۹۱ سال پیش (۱۹۳۴-خطا: زمان نامعتبر}})
سازمان‌های پیشین: ریاست مستقل طبیبه وزارت صحت و بهداشت
حوزهٔ قدرت: ولایت‌های افغانستان
ستاد: چهارراهی مسعود، جاده میدان هوائی، کابل، افغانستان
شعار: نهاد گسترش صحت و سلامتی افغانستان
وزیر مسئول: قلندر عباد
معاون وزیر: حبیب‌الله آخندزاده
سازمان‌های زیردست: ریاست‌های این وزارت در ولایت‌های افغانستان ادارات این وزارت در ولسوالی‌های افغانستان
وبگاه: moph.gov.af
وزارت بهداشت و درمان یکی از وزارت‌خانه‌های افغانستان است. این وزارت‌خانه دارای ۲۴٬۰۰۰ پرسنل درمانگر و خدماتی است که در کشور افغانستان فعالیت دارند. این وزارت‌خانه در حوزهٔ تعلیم و تربیت کادر درمانی، آموزش‌های پرستاری، پیشگیری از بیماری‌ها و درمان بیماران فعالیت می‌کند.
تاریخچهٔ وزارتخانه صحت عامهٔ افغانستان

این وزارتخانه در سال ۱۳۱۱ تأسیس گردید
در زمان محمد نادر شاه مدیریت مستقلی که بر این وزارتخانه بود  دچار ضعف شده بود ، سپس دوباره احیا گردید. در سال ۱۳۱۳ «مدیریت مستقل طبیه» به «ریاست مستقل صحیه» تغییر نام داد و در سال ۱۳۲۴ خورشیدی این مدیریت به «وزارت صحیه» ارتقاء یافت و توانست که در طرح برنامه‌های پزشکی و اقدامات پیشگیرانه اقدامات مؤثری را در شهرهایی از جمله کابل و ولایات انجام دهد. این وزارتخانه با تأسیس بیمارستان ها و داروخانه‌ هایی در کابل و سایر شهرها و همچنین آموزش نیروهای انسانی و تزریق واکسن چیچک، محرقه و کولرا (آبله) به صورت رایگان، دامنهٔ فعالیت‌های خود را گسترش داد.
به علت گسترش موسسات پزشکی وزارتخانه صحیه در سال ۱۳۴۳ در هر ولایت یک درمانگاه را به نام «آمریت صحت عامه» تأسیس کرد تا به صورت منظم بر فعالیت‌های پزشکی نظارت کند.
معادل وزارت صحت عامه در ایران «وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی» است.
وزیران پیشین

سهیلا صدیقی
سید محمد امین فاطمی
ثریا دلیل
فیروزالدین فیروز
احمد جواد عثمانی
هادی غفاری

| هادی غفاری | هادی غفاری |
| --- | --- |
غفاری در ۱۳۹۳: غفاری در ۱۳۹۳
زادهٔ: ۴ تیر ۱۳۲۹ ‏(۷۴ سال) آذرشهر، ایران
تحصیلات: لیسانس حقوق اسلامی سطح حوزوی
سازمان: مؤسسه الهادی
حزب سیاسی: مجمع نیروهای خط امام
پدر: حسین غفاری
تصویر دیدار روح‌الله خمینی با هواداران و هادی غفاری در سمت راست تصویر
هادی غفاری (زادهٔ ۴ تیر ۱۳۲۹) روحانی، مبارز انقلابی، سیاستمدار و عضو شورای مرکزی مجمع «نیروهای خط امام» و رئیس مؤسسهٔ الهادی است. غفاری نماینده سه دوره اول مجلس شورای اسلامی بود و در انتخابات مجلس چهارم، پنجم و هفتم رد صلاحیت شد. وی فرزند حسین غفاری است.
ابتدای انقلاب

او در یک مصاحبه با دنیای اقتصاد اعلام داشت که پیش از انقلاب خواهرش را جلویش لخت کردند و وی لخت خواهرش را دیده است و همچنین پدرش را هم شلاق زده است.
هادی غفاری در دوران انقلاب با گروه‌های مختلف دانشجویی اعم از سیاسی و غیرسیاسی از جمله نهضت آزادی، سازمان مجاهدین خلق، فدائیان اسلام و حتی گروه‌های کمونیستی مراوده داشت و بعضاً در مناظره‌های درون گروهی شرکت می‌کرد. هادی غفاری نیز به همراه پدرش زندانی بود و در دادگاه نظامی تبرئه شد. وی مدتی نیز در لبنان سپری کرد و به مبارزات چریکی را فرا گرفت.
وی ۴۰ روز با علی شریعتی در یک بند بود. وی در این مورد گفت: من بعد از امام و پدرم ایشان را قبول دارم. آدم روشنفکر و بسیار متدینی بود. نمازش را هم اول وقت می‌خواند. فردی متدین و متعبد بود؛ ولی اهل خنگوله‌بازی هم نبود. واقعاً او به سفر حج نرفته بود؛ بلکه پرواز کرده بود. مرگ دکتر مشکوک است. همین‌طور مرگ مصطفی خمینی.
عباس میلانی دربارهٔ غفاری می‌نویسد: «این شخص به خاطر تندروی و فحاشی‌ها و لفاظی‌های به ظاهر انقلابی اش، و شایعه دلبستگی به خشونت، دختران جوان و خانه‌های تجملی، بدنام شده بود.»
در مورد نقش وی در سرکوب تظاهرات ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ چنین گزارش شده‌است:
هادی غفاری که همه نگاه‌ها به او بود با صدای از شدت فریاد گرفته و خشدار جمع را مخاطب گرفت. «لیبرال‌ها، جوجه کمونیست‌ها، کراواتی‌ها، وکلای محترم، پروفسورهای گرام، خانم‌های…» و بعد… خارجی‌ها را مخاطب گرفت و گفت «خبرش را ببرید به دنیا بگین، این انقلاب پشتش به امام زمان است، حق دارید به حرف ما بخندید اما اگر خنده تمسخرتان رگ غیرت بچه مسلمان را جنباند رگ‌های گردنتان را می‌جویم. امتحانش ساده است و خرجی جز یک گردن ناقابل ندارد.»
سپس ادامه داد «... این‌جا کربلاست کرب و بلاست شما که حریف‌تان یک زهرا خانم است با همان چادر به کمر بسته صد تا دکتر و وکیل و مهندس تان را حریف است اما اگر لازم شد همه‌مان هستیم.»
«امروز روز آخر است، آخر الزمان است، دیگر حوصله‌مان را سر بردید. امام فرمودند حجت بر ما تمام شد. یادتان باشد بچه‌ها یک ساعت، آره یک ساعت، از جبهه مرخصی بگیرن بیایند ب[...]شن آب همه تون را برده…»...........
ماجرای قتل هویدا

مقالهٔ اصلی: امیرعباس هویدا
در جلسه دوم محاکمه هویدا، بعد از خواندن رای توسط خلخالی، هنگامی که هویدا و مأمورین در حال خروج به سمت حیاط بودند، یکی از همراهان هویدا با استفاده از کلت، دو گلوله به او شلیک کرد.
«برخی می‌گویند که خلخالی به هویدا تیراندازی کرد، درحالی که بقیه فردی به نام غفاری را عامل این کار اعلام می‌کنند.»
ابراهیم یزدی، داستان را این‌گونه روایت می‌کند: «زمانی که محاکمه مرحوم هویدا در زندان قصر شروع شد ومی خواست بگوید در دوران ۱۴ ساله زمامداری نخست‌وزیری شاه چه اتفاقاتی افتاد و خاطرات خود را بیان کند، پس از این که جلسه دادگاه تنفس داده می‌شود و هویدا به راهرو می‌آید، یکی از آقایان روحانی که آنجا بوده و من مایل نیستم اسم ببرم، در راهرو با هفت تیر کمری خود هویدا را می‌کشد و زمانی به خلخالی خبر می‌دهند که کار از کار گذشته بوده‌است. هویدا را می‌برند روی صندلی می‌نشانند و عکس می‌گیرند و حکم اعدامش را قرائت می‌کنند و سپس او را اعدام می‌کنند؛ ولی در واقع او را قبل از صدور حکم اعدام، کشته بودند.»
هادی غفاری در پاسخ به یک دانشجو در دانشگاه شیراز و همچنین در گفتگو با حسین دهباشی در برنامه تاریخ آنلاین گفت که هویدا توسط وی کشته نشده و این دروغ است و این مسئله را تکذیب کرد.
اصغر رخ‌صفت، رئیس وقت زندان قصر در این باره می‌گوید: در آن دوره آقای هادی غفاری بدون آنکه مسئولیتی داشته باشد، به زندان قصر رفت و آمد داشت؛ متهم می‌برد و می‌آورد. اسلحه می‌برد و می‌آورد. در روز دادگاه هویدا که او را به حیاط پشت زندان برده بودند و هادی غفاری با یک تیر هویدا را پیش از اعلان حکم کشته بود، یادم است وقتی صدای تیر در یک‌وقت غیر متناسب آمد، بسیار ترسیدم. وقتی سمت صدای تیر رفتم، فهمیدم آقای غفاری هویدا را کشته‌است!
بگفته ابوالفضل حکیمی، نماینده مردمی حاضر در دادگاه هویدا: مدتی که گذشت، تنفس دادند و هویدا را از در پشتی دادگاه خارج کردند. من به دنبال ایشان رفتم. هویدا را از پله‌ها پایین برده بودند. آن بخش از ساختمان زندان قصر یک حیاط کوچک بود که در انتهایش دو اتاق شبیه سلول انفرادی وجود داشت. ناگهان از سمت سلول‌ها صدای گلوله آمد. لحظاتی بعد آقای خلخالی و آقای غفاری از آن اتاق خارج شدند. آقای غفاری یک کلت کمری در دست داشت و خلخالی با سرزنش به او می‌گفت: «دستت چرا می‌لرزید؟» فهمیدم هویدا را کشته‌اند.
هادی غفاری علی‌رغم تأکید بر بی گناهی خود در مسئله اعدام هویدا در گفت و گویی تأکید کرده‌است: «جامعه تشنه مجازات سران شاه بود. مردم می‌خواستند خلخالی را بزنند که چرا زودتر هویدا را اعدام نمی‌کند، نمی‌گویم هویدا شخصاً خودش دزدی زیادی کرده و برای شخص خودش چیزی تلنبار کرده‌است، اما به واقع مسئول بخش‌هایی بود که در آن فساد می‌شد و چهره‌هایی همچون پرویز ثابتی با انتخاب وی منصوب می‌شدند».
محسن رفیق‌دوست در یک مصاحبه تلویزیونی می‌گوید که قطعاً هادی غفاری، امیرعباس هویدا را کشته است، و حالا که گندش در آمده است، این کارش را انکار می‌کند.
مجلس شورای اسلامی

محسن مجتهد شبستری، در گفتگویی با خبرگزاری استانی آناج خاطره‌ای را از درگیری‌های فیزیکی اولین دورهٔ مجلس شورای اسلامی که خود عضو آن بوده نقل کرده که بخشی از آن به ضرب‌وشتم علی‌اکبر معین‌فر، وزیر نفت در دولت مهندس مهدی بازرگان، توسط سیدعلی اکبر قره باغی اختصاص دارد که به اشتباه هادی غفاری پنداشته شده‌است.
آن زمان ملی-مذهبی ها در مجلس بودند. صباغیان که از اطرافیان مهندس بازرگان بود، سخنرانی قبل از دستور داشت؛ در سخنرانی خود از نظام انتقاد کرد. آقای [غفاری] قره‌باغی [سیدعلی اکبر]، از جای خود برخاست و پیش رفت و گفت این حرف‌ها را نزنید این‌ها حرف‌های دل‌خواه آمریکاست. اما او حرف‌هایش را ادامه داد و آقای قره‌باغی هم جلوتر رفت و یقه‌اش را گرفت تا از پشت تریبون کنارش بکشد. به یاد دارم وزیر نفت وقت، که فرد چاق و چله‌ای بود نزدیک‌تر نشسته بود؛ آمد و دست به عمامهٔ آقای قره‌باغی برد. اما نه عمامه بر زمین افتاد و نه عبای او پاره شد…
علی‌اکبر معین‌فر در گفتگویی موضوع را این‌گونه شرح داده بود:
حضار جلسه ملاحظه کردند که حدود ۱۰ نفر از نمایندگان محترم بر سر آقای صباغیان ریختند و با ضربات مشت و لگد ما را مضروب و مصدوم کردند. خصوصاً آقای غفاری [سید علی اکبر قره باغی] با خارج ساختن کفش از پای خود و کوفتن‌های مرتب بر سر و صورت و بدن اینجانب گوی سبقت را از دیگران ربودند. ایشان همچنین فحش‌های عرضی و ناموسی زن، مادر و خواهر نثار من کردند که مستوجب حد است.
هادی غفاری در سخنانی در دانشگاه شیراز با رد نقش خود در ضرب‌وشتم صباغیان و معین‌فر در مجلس اول شورای اسلامی گفت: «به فرض محال که من این کار را کرده باشم به شما می‌گویم غلط کردم.»
وی در گفتگو با حسین دهباشی گفت آن فرد نه من بلکه سیدعلی اکبر غفاری قره باغی نماینده ارومیه بوده و همه جا تصور می‌شود من بوده‌ام که درست نیست. واقعاً درست نیست. اصلاً او سید است و عمامه سیاه دارد. عکسها هم نشان می‌دهد و به دروغ به من نسبت داده شده‌است.
رفسنجانی در خاطراتش نوشته‌است:
ظهر به مجلس برگشتم. معلوم شد درجلسه علنی بر سر انتخاب نماینده مجلس در شورای سرپرستی صدا و سیما، درگیری به وجود آمده و آقای محمد یزدی و آقای هادی غفاری درگیر شده‌اند.
حضور در دستگیری و بازجویی ۱۳۵۹

هادی غفاری که در حمله به تظاهرات اعتراضی مجاهدین در ارتباط با دستگیری محمدرضا سعادتی در بهار ۱۳۵۸ فعال بود، و در رویدادهای مشابه نیز شخصاً فرماندهی گروه‌های موسوم به حزب‌الله را در حمله به میتینگ ‌ها و راهپیمایی‌های گروه‌های سیاسی به عهده داشت، در اردیبهشت ۱۳۵۹ و ماجرای موسوم به «انقلاب فرهنگی»، و حمله هواداران جمهوری اسلامی به دانشگاه رشت، هم دخیل بود.
ماجرای انبار اسلحه

در جریان حوادث پس از انتخابات ۲۲ خرداد ۱۳۸۸ مأموران به اتهام احتکار برنج انبار مسجد الهادی که وی امامت جماعت آن را بر عهده دارد را جستجو کردند و سه قبضه تفنگ و دو قبضه سلاح کمری پیدا کردند و کیهان از بازداشت غفاری خبر داد اما هادی غفاری جریان بازداشت خود را تکذیب و تلفنی به حسین شریعتمداری و روزنامه کیهان که خبر دستگیری وی را انتشار داده بود اعتراض کرد که چرا خبر غیرواقعی منتشر کردید. وی برنج‌ها را متعلق به یکی از کسبه محل دانست که انبار مسجد را اجاره کرده‌است. همچنین گفت بخشی از انبار مدت‌ها پیش در اختیار پایگاه بسیج بوده و پس از تخلیه کسی از باقی ماندن سلاح‌ها خبر نداشته‌است.
جنگ ایران و عراق

وی در مورد بنی‌صدر گفت: وی دو ویژگی داشت یکی اینکه به‌شدت خودمحور بود. من معتقد نیستم وی در جنگ خیانت کرد. اگر هم با سپاه و ارتش مخالفت می‌کرد به خاطر این بود که می‌خواست پیروزی در جنگ را به نام خود تمام کند. بنی‌صدر کتابی نوشته‌است به نام کیش شخصیت به قول آقای جلال‌الدین فارسی، انگار مقابل آینه نشسته و این کتاب را نگاشته‌است. ایشان کیش شخصیت داشت و خود را همه‌کاره مملکت می‌دانست.
دهه ۸۰

هادی غفاری ۳ بار توسط شورای نگهبان رد صلاحیت شد و او را فاقد صلاحیت شرکت در انتخابات مجلس شورای اسلامی تشخیص دادند.
دهه ۸۰ > انتقاد به عملکرد سید علی خامنه‌ای

در تیر ماه ۱۳۸۸، در جریان اعتراضات به نتایج انتخابات ریاست جمهوری هادی غفاری سخت به عملکرد خامنه‌ای معترض بود و در یک سخنرانی با حضور مهدی کروبی، خامنه‌ای را بی‌تدبیر و بی سواد اعلام کرد و او را مسئول بی‌حیثیتی روحانیت دانست.
او هم چنین پس از حبس خانگی موسوی و کروبی خواستار رفع حبس خانگی موسوی و کروبی شد.
غفاری در مراسمی خطاب به کروبی می‌گوید: جناب آقای کروبی، من مسئول حرفهای خودم هستم. از همین‌جا هم حاضر هستم هر سلولی بروم. من بدنم با سلول آشناست.
امیرعباس هویدا در دادگاهش، هادی غفاری هم در این جلسه در کنار او نشسته بود.
گفتگوی هادی غفاری در برنامهٔ خشت خام
فریاد (فیلم ۱۹۷۲)

| فریاد | فریاد |
| --- | --- |
کارگردان: اورهان الماس
تهیه‌کننده: ناهید آتامان
نویسنده: صادق شندیل
بازیگران: امل سایین طارق آکان خالد آکچاتپه لاله بلکیس پاکیزه سودا
موسیقی: متین بوکی
تاریخ‌های انتشار: ۱۹۷۲
مدت زمان: ۹۱ دقیقه
کشور: ترکیه
زبان: ترکی 
فریاد یک فیلم ترکی محصول سال ۱۹۷۲ به کارگردانی اورهان الماس است. فیلم‌نامه این فیلم توسط صادق شندیل نوشته شده است و طارق آکان و امل سایین در آن به ایفای نقش پرداختند.
اردشیر سوم (شاهنشاه هخامنشی)

اردشیر سوم (به پارسی باستان: 𐎠𐎼𐎫𐎧𐏁𐏂) یازدهمین شاهنشاه هخامنشی از ۳۵۸ تا ۳۳۸ پیش از میلاد و بنیانگذار دودمان سی و یکم مصر بود.
نام اصلی وی «اُخس» بود و به احتمال زیاد این نام شکل یونانی شده‌ای از نام پارسی «وهوک» یا «وهوکه» می‌باشد. او پسر اردشیر دوم و استاتیرا بود و برادرانی بزرگتر به نام‌های: داریوش، آریاسپ و آرشام داشت، دو برادر اول مانند خود او زاده اردشیر دوم و ملکه استاتیرا بودند، اما برادر سوم یعنی آرشام از همسر غیررسمی اردشیر دوم متولد شده بود.
رقابت بر سر تاج و تخت از همان اوایل میان اُخس و برادران بالا گرفت، در ابتدا شاه بزرگ، داریوش را به عنوان ولیعهد خود برگزید اما پس از مدتی به علت توطئه‌ای که توسط داریوش و برخی درباریان بر ضد شاه انجام شد، داریوش اعدام شد و ولیعهدی به آریاسپ رسید، اما او نیز پس از مدتی خودکشی کرد. در این‌حال با اینکه اُخس فرزند رسمی اردشیر و استاتیرا بود، اما آرشام به عنوان ولیعهد انتخاب شد. بنابراین اُخس  و عده‌ای از درباریان با توطئه‌ای او را نیز به قتل رساندند. بدین ترتیب اُخس تنها وارث بر حق تاج و تخت هخامنشی شد. اردشیر دوم پس از مدتی درگذشت و اُخس در سال ۳۵۸ پ. م با نام سلطنتی اردشیر سوم تاجگذاری کرد. اردشیر سوم در همان اوایل سلطنت، عده زیادی از خویشاوندان خود را اعدام کرد تا مبادا در آینده دست به توطئه‌ای علیه وی بزنند.
اردشیر سوم در زمانی شاهنشاه ایران هخامنشی شد، که بسیاری از ایالات امپراتوری به علت ضعف حکومت مرکزی که در دوران سلطنت داریوش دوم و اردشیر دوم ایجاد شده بود، شورش کرده و رؤیای استقلال در ذهن داشتند. اردشیر در ابتدا شورش کادوسیان که در زمان پدرش نیز اتفاق افتاده بود را با موفقیت سرکوب کرد. سپس شورش آرتاباز، ساتراپ فریگیه هلسپونت را با تهدید و خط و نشان کشیدن برای حامیان وی خاموش ساخت و آرتاباز را به مقدونیه تبعید نمود، سپس شخصاً راهی صیدا و قبرس شد تا آنان را نیز فرمانبردار کند، این عملیات هم با موفقیت انجام شد و بعد از ماجرای صیدا، سایر شهرهای فنیقیه و قبرس نیز سر تسلیم فرود آوردند. سپس اردشیر سوم به مصر لشکر کشید تا باری دیگر مصر را ضمیمه شاهنشاهی هخامنشی کند. او در پلوزیوم، فرعون نکتانبو دوم را شکست داد و پس از آن، در ۳۴۲ پ. م بر تمامی مصر دست یافت.
پس از فتح مصر، دیگر شورش گسترده‌ای علیه حکومت مرکزی رخ نداد و سراسر امپراتوری تحت فرمان شاه بزرگ اداره می‌شد. اردشیر سوم در سال ۳۳۸ پیش از میلاد با دسیسه وزیر خود، باگواس خواجه مسموم شد و درگذشت. سپس باگواس فرزند او به نام ارشک را با نام سلطنتی اردشیر چهارم بر تخت نشاند.
نام‌شناسی

نام اصلی او «اُخس» بود و تصور می‌شود که شکل یونانی شده «وهوک» بوده باشد، اما وی پس از نشستن بر تخت سلطنت خود را «اردشیر» نامید، چنانچه در کتیبه‌ها و سنگ‌نوشته‌های تخت جمشید «ارتَ خْشثَر» نامیده شده، از نویسندگان یونانی دیودور سیسیلی و آریان او را «آرتاکسرک‌سس» و برخی دیگر وی را «آرتاسس‌سس» نامیده‌اند. ابوریحان بیرونی نیز در آثارالباقیه از این پادشاه به نام‌های «اردشیر ثالث» و «اخس» یاد کرده است.
خانواده

اُخس فرزند رسمی اردشیر دوم و ملکه استاتیرا بود. مطابق روایات موجود، اردشیر دوم تعداد زیادی همسر و فرزند داشت، به طوری که ژوستن تعداد فرزندان اردشیر را یکصد و پانزده تن گزارش کرده و همچنین بیان داشته است که بیشتر این فرزندان در زمان حیات پدر مرده بودند. بدین ترتیب تنها نام چهار پسر از او در تاریخ باقی مانده است: سه پسر از همسر رسمی خود استاتیرا به نام‌های داریوش، آریاسپ، اُخس و یک پسر دیگر به نام آرشام از همسر غیررسمی خود که شاه محبت فوق‌العاده‌ای نیز نسبت به او داشت.
رسیدن به سلطنت

اردشیر دوم مطابق نوشته‌های پلوتارک چنانچه به کهولت سن رسید، آگاه شد که رقابتی بین داریوش و اُخس برای رسیدن به تاج و تخت وجود دارد، این رقابت چنانچه معلوم است درباریان را به دو جناح تقسیم کرده بود. گروهی مطابق آداب عقیده داشتند که پس از فوت شاه پسر بزرگتر او یعنی داریوش باید بر تخت بنشیند، همانگونه که پس از درگذشت داریوش دوم نیز با وجود مخالفت‌های پروشات و کوروش جوان، پسر ارشدش با نام اردشیر دوم جانشین او شد. اما گروهی دیگر از درباریان نیز به سختی از جانشینی اُخس حمایت می‌کردند و او را لایق تخت شاهی می‌دانستند. شاه با نظر به اینکه مبادا پس از فوت او واقعه‌ای مانند درگیری‌های خودش و کوروش پیش آید، تصمیم گرفت داریوش را ولیعهد خود کند و حتی بر خلاف آداب و رسوم این اجازه را به او داد که تاج شاهانه بر سر بگذارد و به عبارتی او را شاه قطعی آینده دانست.
رسیدن به سلطنت > توطئه داریوش بر ضد پدر

در این حال تیروز که یک سردار پارسی و ساتراپ ارمنستان غربی بود، پیوسته به داریوش می‌گفت: «تاج بر سر داشتن چه فایده دارد درحالی که شخص اقتداری نداشته و صاحب اختیار نباشد، اُخس همواره در پی کسب اعتبار در میان درباریان و بزرگان است درحالی که شما با ذکر چند کلمه از سوی شاه و گذاشتن یک تاج بر سر تصور می‌کنید ولایت عهدی برای شما تضمین شده و بی‌گمان شاه بزرگ بعدی خواهید بود.»
بالاخره داریوش تحت تأثیر سخنان تیروز قرار گرفت و از سوی دیگر سلطنت طولانی و مداوم پدر سخت او را نگران و خشمگین کرد، بنابراین تصمیم بر ترتیب دادن کنکاشی (براندازی) گرفت که عده‌ای از درباریان حامی او نیز در آن داخل بودند. قرار بر این شد که آنها شبانه داخل اتاق خواب شاه شده و او را به قتل برسانند.
در این حال یک خواجه از این کنکاش (براندازی) بر ضد شاه آگاه شده و او را از این قضیه آگاه ساخت.
اردشیر دید که نه می‌تواند این موضوع را نادیده گیرد، چرا که جانش در خطر بود و نه صحیح است بی‌درنگ این گزارش را باور کند. توطئه گزارش شده از این قرار بود که توطئه‌گران شبانه به خوابگاه شاه درآیند و او را بکشند، پس اردشیر دستور داد تا پشت تخت دری باز کنند و روی آن را با پرده‌ای بپوشانند، در ساعت معهود توطئه‌گران به خوابگاه شاه درآمدند، اردشیر آن‌ها را شناسایی کرد و از در بیرون رفته گارد حفاظت را به یاری طلبید، پس از آن با رسیدن محافظان، داریوش و همراهانش بازداشت شدند. به فرمان شاه، دادگاهی از قضات انجمن شاهی تشکیل گردید و دادستان‌هایی برگزیده شدند، اردشیر دستور داد تا منشی‌های دادگاه رأی قضات را بنویسند و نزد او آورند. همگی به اعدام شاهزاده کنکاشگر (کودتاچی) رأی دادند، در نتیجه داریوش کشته شد.
رسیدن به سلطنت > اُخس و حذف رقبای تاج و تخت

اُخس پس از کشته شدن داریوش امیدوار شد که به مقصود خود خواهد رسید، به خصوص که حالا اکثر درباریان نیز با او همراه شده بودند. ولی هنوز هم دو مانع بزرگ در پیش داشت: نخست آریاسپ که پس از داریوش از همه به تخت سلطنت نزدیکتر بود و علاوه بر این مردم نیز وی را از روی خوش خویی و نرمی رفتار بسیار دوست می‌داشتند و مانع دوم آرشام بود که شاه بسیار وی را دوست می‌داشت اگرچه از همسری غیررسمی زاده شده بود.
اُخس مصمم شد که هردو مانع را از پیش بردارد. بدین ترتیب، در ابتدا به وسیلهٔ درباریان، به آریاسپ چنین القاء کرد که پدر نسبت به او هم بدبین شده و آهنگ آن دارد که او را هم مانند داریوش اعدام کند، در نتیجه آریاسپ برای اینکه خود را از عذاب و شکنجه برهاند، پیش دستی کرده و خودکشی کرد. مرگ او مایهٔ تأثر فوق‌العادهٔ اردشیر شد. سپس شاه تمام محبت خود را متوجه آرشام داشت، اُخس نیز چون دید که او آخرین مانع است، افرادی را مأمور به قتل او کرد و بدین ترتیب آرشام نیز کشته شد.
رسیدن به سلطنت > درگذشت اردشیر دوم و تاجگذاری اردشیر سوم

اردشیر دوم پس از ۴۵ سال سلطنت، در سال ۳۵۸ پیش از میلاد درگذشت و اُخس با نام «اردشیر سوم» بر تخت سلطنت نشست و تاج شاهی بر سر نهاد.
دوران سلطنت

|  گاه‌شمار زندگی اردشیر سوم  |  گاه‌شمار زندگی اردشیر سوم  |
| --- | --- |
حدود ۴۰۰ پ. م: تولد اردشیر
۳۵۹ پ. م: تاج‌گذاری
۳۵۶ پ. م: سرکوب شورش فریگیه به فرماندهی آرتاباز دوم
۳۵۱ پ. م: حمله نخست به مصر و شکست از نکتانبو دوم
۳۴۹-۳۴۵ پ. م: سرکوب شورش فنیقیه و صیدا
۳۴۰ پ. م: یاری رساندن به تراکیه علیه فیلیپ مقدونی
۳۴۰/۳۳۹ پ.م: بازپس‌گیری مصر
۳۳۸ پ. م: قتل با دسیسه باگواس
دوران سلطنت > کشتار در خانوادهٔ سلطنتی

هنگامی که اردشیر به پادشاهی رسید مغ‌ها پیشگویی کردند که در دوران سلطنت وی محصولات فراوان می‌شود و از سوی دیگر تعداد زیادی از افراد با بیرحمی تمام اعدام خواهند شد. در مورد فراوانی محصول چیزی نمی‌دانیم، اما در مورد پیشگویی اعدام‌ها این اتفاق افتاد. قبل از هر چیز شاه جدید اکثر خویشاوندان نزدیک خود را اعدام کرد تا مبادا در آینده دست به توطئه‌ای علیه وی بزنند.
دوران سلطنت > خاموش کردن شورشهای داخلی

شاه جدید از همان آغاز کار خویش، اقداماتی انجام داد تا از اغتشاش ساتراپ‌ها که به‌دلیل ضعف و انحطاط دولت مرکزی مدتی بود به‌دنبال استقلال بودند، جلوگیری کند.
دوران سلطنت > خاموش کردن شورشهای داخلی > شورش کادوسیان

کادوسیان اقوامی بودند که در شمال شرقی آذربایجان و گیلان اقامت داشتند. این مردم در زمان اردشیر دوم نیز طغیان کرده بودند و اردشیر دوم موفق نشده بود که آنها را کاملاً فرمانبردار کند. اردشیر سوم نخست به سوی این اقوام که بازهم طغیان کرده بودند لشکر کشید. جزئیات این لشکرکشی مشخص نیست و همین‌قدر از منابع یونانی برمی‌آید که کسی که در دفع این طغیان، به وی کمک‌های شایانی کرد و در این جنگ رشادت‌ها از خود نشان داد، یک شاهزادهٔ هخامنشی به نام کدمان بود و به سبب همین رشادت‌ها توسط اردشیر «دلیرترین پارسیان» نامیده شد و حکومت ارمنستان را دریافت نمود. وی بعدها با نام سلطنتی داریوش سوم بر تخت شاهنشاهی ایران نشست.
دوران سلطنت > خاموش کردن شورشهای داخلی > شورش فریگیه

اردشیر سوم از همه ساتراپ‌های آناتولی خواست که نیروهای مزدور تحت امر خود را منحل کنند. این کار برای کاهش قدرت ساتراپ‌ها و تحکیم قدرت سلطنت انجام شد. در زمان اردشیر دوم، ساتراپ داتامش توانسته بود با استفاده از مزدوران خود کم و بیش به صورت مستقل در محدوده خود حکومت کند، همچنین مدتی پیش از آن نیز شاهزاده کوروش تقریباً موفق شده بود با کمک مزدوران یونانی خود اردشیر دوم را سرنگون کند. همه ساتراپ‌ها به فرمان او عمل کردند و مزدوران خود را منحل نمودند. سپس در سال ۳۵۶ پیش از میلاد، اردشیر سوم تلاش کرد تا آرتاباز دوم را از ساتراپی خود در فریگیه هلسپونت برکنار کند که منجر به شورش او شد. نسب سلطنتی آرتاباز از طریق مادرش آپاما که خواهر اردشیر سوم بود، احتمالاً موجب بدگمانی اردشیر نسبت به او شده بود. دو برادر آرتاباز به نام‌های اکسیترس و دیبیکتوس نیز در این شورش به او پیوسته بودند.
اردشیر سوم ساتراپ‌های دیگر آناتولی از جمله وادفرداد و ماسول را برای سرکوب شورش آرتاباز مأمور کرد. اما آرتاباز موفق شد با کمک مزدورانی که از آتن اجیر کرده بود در سال ۳۵۵ پیش از میلاد آنها را شکست دهد. سپس به عمق فریگیه بزرگ نفوذ کرد و منطقه را غارت نمود. اردشیر سوم به سرعت و با تهدید به جنگ، آتن را تحت فشار قرار داد تا از حمایت آرتاباز دست بردارد. در سال ۳۵۴/۳ پیش از میلاد، آرتاباز شورش خود را متوقف کرد و به مقدونیه گریخت و در آنجا نزد فیلیپ دوم مقدونی پناهنده شد.
دوران سلطنت > خاموش کردن شورشهای داخلی > حمله نخست به مصر

از آنجایی که در دوره حکومت اردشیر دوم، مصر شورش کرده بود و از کنترل ایران خارج شده‌بود، اردشیر سوم بازپس‌گیری مصر را در اولویت قرار داده بود؛ بنابراین او در حدود سال ۳۵۱ پ. م عملیاتی نظامی را برای بازپس‌گیری مصر ترتیب داد. در همان زمان شورشی در آسیای صغیر برپا شد که توسط تبای حمایت می‌شد و تهدیدی جدی محسوب می‌شد. اردشیر ارتشی عظیم تدارک دید و به مصر لشکر کشید و با نکتانبو دوم درگیر شد. پس از یک سال نبرد با فرعون مصر، نکتانبو با حمایت مزدوران یونانی به رهبری ژنرال‌های آتنی و اسپارتی، در نبرد پیروز شد و اردشیر ناچار به عقب‌نشینی شد و برنامه‌هایش برای فتح مصر به تعویق افتاد.