stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
دوس بیگالو: ژیگولوی مرد

| دوس بیگالو: ژیگولوی مرد | دوس بیگالو: ژیگولوی مرد |
| --- | --- |
کارگردان: مایک میچل
تهیه‌کننده: آدام سندلر سید گانیس
نویسنده:  هریس گلدبرگ  راب اشنایدر 
فیلمنامه‌نویس: راب اشنایدر
بازیگران: ویلیام فورسایت ادی گریفن آریجا باریکیس آدام سندلر راب اشنایدر اودد فهر ریچارد ریلی ایمی پولر آلن کاورت بیگ بوی بری ترنر گیل اوگریدی ژاکلین ابرادورز نرم مک‌دانلد تورستن فوگز
موسیقی: تدی کاستلوچی
فیلم‌بردار: پیتر لایونز کولیستر
تدوین‌گر:  جورج باورز 
شرکت تولید:  تاچ‌استون پیکچرز  هپی مدیسون پروداکشنز 
توزیع‌کننده: استودیو سینمایی والت دیزنی
تاریخ‌های انتشار:  ۱۰ دسامبر ۱۹۹۹ (۱۹۹۹-۱۲-۱۰)  
مدت زمان: ۸۸ دقیقه
کشور: آمریکا
زبان: انگلیسی 
هزینهٔ فیلم: ۱۷ میلیون دلار
فروش گیشه: ۹۲٫۹ میلیون دلار
دوس بیگالو: ژیگولوی مرد (انگلیسی: Deuce Bigalow: Male Gigolo) فیلمی در ژانر کمدی، اسلپ‌استیک، و سکس کمدی به کارگردانی مایک میچل است که در سال ۱۹۹۹ منتشر شد.
بازیگران

ویلیام فورسایت
ادی گریفن
آریجا باریکیس
آدام سندلر
راب اشنایدر
اودد فهر
ریچارد ریلی
ایمی پولر
آلن کاورت
بری ترنر
گیل اوگریدی
ژاکلین ابرادورز
نرم مک‌دانلد
گابریل تیوت
پرچم لینکلن‌شر

| 0 | 1 |
| --- | --- |
تناسب: ۳:۵
پذیرفته‌شده: ۲۴ اکتبر ۱۹۰۵
 :  
پرچم لینکلن‌شر در ۲۴ اکتبر ۱۹۰۵ پذیرفته شد.
PFKM

۶-فسفوفروکتوکیناز، ماهیچه (انگلیسی: 6-phosphofructokinase, muscle type) یک آنزیم است که در انسان توسط ژن «PFKM» واقع بر کروموزوم ۱۵ کُدگذاری می‌شود. آنزیم‌های گروه فسفوفروکتوکیناز، به‌طور غیرقابل بازگشت، موجب تبدیل فروکتوز ۶-فسفات به فروکتوز ۱٬۶-بیس‌فسفات شده و یکی از آنزیم‌های تنظیمی مهم در فرایند گلیکولیز محسوب می‌شوند. چندین فرم مختلف از این آنزیم وجود دارد که در اثر پیرایش دگرسان ایجاد می‌شوند.
افزایش بیان ژن PFKM با بروز دیابت نوع ۲ و مقاومت به انسولین در ماهیچه‌های اسکلتی در ارتباط است.
یدالله محمدی‌نژاد

| یدالله کفائی محمدنژاد | یدالله کفائی محمدنژاد |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۳۱۷ تهران
درگذشت: ۱۳۶۶
ملیت:  ایران
پیشه: بازیگر
سال‌های فعالیت: ۱۳۴۲ – ۱۳۵۷
یدالله کفائی محمدنژاد معروف به یدی (زاده ۱۳۱۶ – درگذشته ۱۳۶۶) بازیگر سینما اهل ایران بوده‌است.
بازیگر

پرستش (۱۳۵۷)
تکیه بر باد (۱۳۵۷)
خیابانی‌ها (۱۳۵۷)
مشت مرد (۱۳۵۷)
نفس گیر (۱۳۵۷)
جمعه (۱۳۵۶)
صبح خاکستر (۱۳۵۶)
نان و نمک (۱۳۵۶)
تنها حامی (۱۳۵۵)
سه نفر روی خط (۱۳۵۵)
قادر (۱۳۵۵)
مردی در آتش (۱۳۵۵)
والده آقا مصطفی (۱۳۵۵)
دو آقای با شخصیت (۱۳۵۴)
کندو (۱۳۵۴)
کینه (۱۳۵۴)
کوثر (۱۳۵۳)
مراد برقی و هفت دخترون (۱۳۵۳)
تنگسیر (۱۳۵۲)
شلاق (۱۳۵۲)
گرگ بیزار (۱۳۵۲)
هفت دلاور (۱۳۵۲)
پدر که ناخلف افتد (۱۳۵۱)
دشنه (۱۳۵۱)
طغرل (۱۳۵۱)
فرشته نجات (۱۳۵۱)
قلندر (۱۳۵۱)
آتشپاره شهر (۱۳۵۰)
رشید (۱۳۵۰)
رضا چلچله (۱۳۵۰)
شکار انسان (۱۳۵۰)
بارگاه شیطان (۱۳۴۹)
جعفر و گلنار (۱۳۴۹)
رام کردن مرد وحشی (۱۳۴۹)
زیبای جیب بر (۱۳۴۹)
تک خال (۱۳۴۸)
ستاره فروزان (۱۳۴۸)
قصه دلها (۱۳۴۸)
گناه مادر (۱۳۴۸)
پلی بسوی بهشت (۱۳۴۷)
جاده تبهکاران (۱۳۴۷)
خشم کولی (۱۳۴۷)
دختر عشوه گر (۱۳۴۷)
ستاره هفت آسمان (۱۳۴۷)
لوطی قرن بیستم (۱۳۴۷)
از جان گذشتگان (۱۳۴۶)
ایمان (۱۳۴۶)
جاده زرین سمرقند (۱۳۴۶)
دروازه تقدیر (۱۳۴۶)
علی بابا و چهل دزد (۱۳۴۶)
کوه زاد (۱۳۴۶)
میلیونرهای گرسنه (۱۳۴۶)
هفت شهر عشق (۱۳۴۶)
بیست سال انتظار (۱۳۴۵)
سه بمب آتشین (۱۳۴۵)
گدایان تهران (۱۳۴۵)
مأمور ۱۱۴ (۱۳۴۵)
مأمور دو جانبه (۱۳۴۵)
هاشم خان (۱۳۴۵)
ببر کوهستان (۱۳۴۴)
جلاد (۱۳۴۴)
خروس جنگی (۱۳۴۴)
سرسام (۱۳۴۴)
سه تا نخاله (۱۳۴۴)
شیرمرد (۱۳۴۴)
مرخصی اجباری (۱۳۴۴)
مزد خونین (۱۳۴۴)
نبرد غول‌ها (۱۳۴۴)
ولگرد قهرمان (۱۳۴۴)
یکپارچه آقا (۱۳۴۴)
ببر رینگ (۱۳۴۳)
دهکده طلایی (۱۳۴۳)
کمینگاه شیطان (۱۳۴۳)
گردن کلفت (۱۳۴۳)
تار عنکبوت (۱۳۴۲)
زن‌ها فرشته‌اند (۱۳۴۲)
سانحه هواپیمای عدنان

| 0 | 1 |
| --- | --- |
یک هواپیمای مشابه هواپیمای سقوط کرده از نوع ایلیوشین ایل-۷۶.: یک هواپیمای مشابه هواپیمای سقوط کرده از نوع ایلیوشین ایل-۷۶.
سانحه: سانحه
تاریخ: ۳۱ شهریور ۱۳۸۸
علت: Disputed
محل حادثه: ۱۵ کیلومتری شمال غربی ورامین، ایران  ۳۵°۲۵′۴۵″شمالی ۵۱°۳۲′۳۲″شرقی﻿ / ﻿۳۵٫۴۲۹۱۳°شمالی ۵۱٫۵۴۲۱۷°شرقی﻿ / 35.42913; 51.54217
کل کشته‌شدگان: ۷
نوع: ایلیوشین ایل-۷۶
نام هواپیما: سیمرغ
شرکت هواپیمایی: نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران
شماره دم: ۵–۸۲۰۸
خدمه: ۷
کشته‌شدگان: ۷
بازماندگان: ۰
سانحه هواپیمای عدنان در ۳۱ شهریور ۱۳۸۸ (۲۲ سپتامبر ۲۰۰۹) اتفاق افتاد که منجر به از بین رفتن تنها آواکس ایران شد.
این هواپیما یکی از هواپیماهای عراقی پناهنده به ایران با نام عدنان در جریان جنگ خلیج فارس بود. علت فرار سالم این پرنده از دست جنگنده‌های ائتلاف، وجود سیستم جنگال پیشرفته و قوی در عدنان بود که باعث ایجاد اختلال در رادارهای زمین پایه، جنگنده‌ها و آواکس‌های ائتلاف در منطقه، و نهایتاً فرار عدنان و فرود سالم آن در ایران شد.
این حادثه به‌دلیل کنده شدن آنتن رادار بر اثر سرعت بیشتر از حد مجاز و برخورد با قسمت دم و کنده شدن دم، و نهایتاً عدم کنترل هواپیما حول محور عرضی شد. در این حادثه تمام خدمه هواپیما جان باختند.
ساوه‌شاه

| ساوه شاه (باغا خاقان) | ساوه شاه (باغا خاقان) |
| --- | --- |
نگاره شاهنامه از رزم بهرام چوبین و باغا خاقان: نگاره شاهنامه از رزم بهرام چوبین و باغا خاقان
خاقان خاقانات گوک‌ترک: خاقان خاقانات گوک‌ترک
سلطنت: ۵۸۷–۵۸۸ میلادی.
پیشین: ایشبارا خاقان
جانشین: تولان خاقان
درگذشته: ۵۸۸
همسر(ان): شاهزاده کیانگجین (大义公主)
خاندان: خاندان آشینا
پدر: ایسیق خاقان
نبرد بهرام چوبین با ساوه‌شاه در شاهنامه فردوسی که در موزه هنر شهرستان لس آنجلس نگهداری می‌شود.
باغا خاقان هفتمین خاقان (۵۸۷–۵۸۸ میلادی) گوک‌ترک‌های شرقی در جریان آشوب داخلی خاقانات گوک‌ترک بود. او در منابع چینی به عنوان Chǔluóhóu (处罗侯) و در متون ساسانی به عنوان ساوه‌شاه ذکر شده است.
حمله به قلمرو ساسانی

بنابر روایت منابع فارسی، در سال ۵۸۸ میلادی ساوه شاه همراه با رعایای هپتالی خود به قلمرو ساسانی حمله کردند و به تسخیر شهرهای بلخ، تالقان، بادغیس و هرات پرداختند. شورای جنگ اضطراری در تیسفون تشکیل شد که در آن بهرام چوبین، فرمانده سواره‌نظام از خاندان مهران، به عنوان فرماندهی لشکر برگزیده شد و فرمانداری خراسان به او سپرده شد. قوای بهرام در نیشابور جمع شد و متشکل از ۱۲۰۰۰ سرباز گزیده شده بود که شامل سواره‌نظام، پیاده‌نظام دیلمی و فیل‌های جنگی بود. در سال ۵۸۸ میلادی ساسانیان برای مقابله با خاقان از نیشابور به راه افتادند. طی نبرد خاقان کشته شد و در سال ۵۸۹ میلادی قوای ساسانیان هرات و بلخ را بازپس گرفتند و بهرام خزانه و تاج و تخت طلای خاقان را به‌دست‌آورد.
مرگ

بر اساس روایت‌های منابع ترکی، باغا خاقان که خطر آپا را برطرف کرد، لشکرکشی به دولت گوک‌ترک غربی برای شکست تاردوش خاقان و بازگرداندن وحدت دولت ترتیب داد و توسط سپاه تاردوش خاقان شکست خورده و کشته شد.
با این حال بنابه گفته منابع فارسی، او ممکن است همان خاقان بزرگی باشد که در جریان نخستین جنگ شاهنشاهی ساسانیان و ترک‌ها که پیش از اوت ۵۸۹ میلادی اتفاق افتاد، با یک تیر توسط بهرام چوبین، فرمانده ایرانی کشته شد.
در شاهنامه

ساوه‌شاه نام یکی از پادشاهان ترک زاد است که در عهد شاهان‌شاه هرمز چهارم ساسانی به ایران حمله کرد. جای گذر سپاه او دشت هری است. نام این خاقان ترک در اصل باغا خاقان بوده که در منابع ایرانی ساوه شاه آورده شده است.
در شاهنامه از اندازهٔ سپاه او چهارصد هزار نفر با هزار و دویست پیل جنگی یاد می‌شود.
هرمز برای رزم با او بهرام چوبینه را به عنوان سپهبد با سفارش مهران ستاد که یکی از در باریان شهنشاه کسری نوشین روان بود گزین می‌کند و سرانجام سپاه او را در هم می‌شکند و سر ساوه شاه را از تنش جدا می‌کند.
در شاهنامه > شعر شاهنامه

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| بیامد ز راه هری ساوه شاه  |  | ابا پیل و با کوس و گنج و سپاه |
| گر از لشکر ساوه‌گیری شمار |  | برو چارصد بار بشمر هزار |
| ز پیلان جنگی هزار و دویست |  | تو گفتی مگر بر زمین راه نیست |
| ز دشت هری تا در مرورود |  | سپه بود آگنده چون تار و پود |
| وزین روی تا مرو لشکر کشید |  | شد از گرد لشکر زمین ناپدید |
| به هرمز یکی نامه بنوشت شاه |  | که نزدیک خود خوان ز هر سو سپاه |
| برو راه این لشکر آباد کن |  | علف ساز و از تیغ ما یاد کن |
| برین پادشاهی بخواهم گذشت |  | به دریا سپاهست و بر کوه و دشت |
PKLR

ایزوزیم راست/چپ پیرووات کیناز (انگلیسی: Pyruvate kinase isozymes R/L) یک آنزیم است که در انسان توسط ژن «PKLR» کدگذاری می‌شود.
پروتئین حاصله از این ژن یک پیرووات کیناز است که ساخت پیرووات و ATP را از فسفوئنول‌پیرووات سبب می‌شود. نقص در این آنزیم، یکی از دلایل شایع «کم‌خونی همولیتیک غیراسفروسیتی ارثی» است.
REG1A

لیتوستاتین-۱-آلفا (به انگلیسی: Lithostathine-1-alpha) یک پروتئین است که در انسان توسط ژن «REG1A» کُدگذاری می‌شود.
این پروتئین که یکی از اعضای خانواده پروتئین‌های بازسازی‌کننده است، در لوزالمعده ترشح می‌شود و در بازسازی جزایر لانگرهانس و همچنین در بروز احتمالی دیابت و سنگ‌گری نقش دارد.
یانگ هه جی

| یانگ هه جی | یانگ هه جی |
| --- | --- |
یانگ در ژانویه ۲۰۲۵: یانگ در ژانویه ۲۰۲۵
زادهٔ: ۲۰ ژانویهٔ ۱۹۹۶ ‏(۲۹ سال) کره جنوبی
پیشه: بازیگر
سال‌های فعالیت: ۲۰۱۶–اکنون
نماینده: Awesome ENT
خویشاوندان: آن نه سانگ (دایی)
یانگ هه جی (کره‌ای: 양혜지؛ زادهٔ ۲۰ ژانویه ۱۹۹۶) بازیگر اهل کره جنوبی است. او بیشتر به خاطر ایفای نقش در مجموعه‌های تلویزیونی مانند لایو آن، با وجود اینکه می‌دانم و وقتی هوا خوبه شناخته می‌شود.
اوایل زندگی و تحصیلات

او همچنین دارای نسبت خانوادگی با بازیگر آن نه سانگ است، که دایی وی از سمت خانوادهٔ مادری است.
فیلم‌شناسی > مجموعه تلویزیونی

| سال | عنوان | نقش | منابع |
| --- | --- | --- | --- |
| ۲۰۱۶ | Secret Crushes: فصل ۲ | یانگ هه جی |  |
| ۲۰۱۷ | Secret Crushes: فصل ۳ | یانگ هه جی |  |
| ۲۰۱۷ | Secret Crushes: نسخهٔ ویژه | یانگ هه جی |  |
| ۲۰۱۷ | دراما استیج فصل ۱: The History of Walking Upright | جا یون |  |
| ۲۰۱۸ | پسر ثروتمند | سو هی |  |
| ۲۰۱۸ | هم‌اتاقی عزیزم | سون یونگ |  |
| ۲۰۱۹ | شکست در عشق | لی شی وون |  |
| ۲۰۱۹ | مسئلهٔ بزرگ | مون بو یونگ |  |
| ۲۰۲۰ | وقتی هوا خوبه | جی اون شیل |  |
| ۲۰۲۰ | پخش زنده | جی سو هیون |  |
| ۲۰۲۱ | با وجود اینکه می‌دانم | اوه بیت نا |  |
| ۲۰۲۴ | پاک‌کن خاطرهٔ بد | لی چا ریم |  |
فیلم‌شناسی > فیلم

| سال | عنوان | نقش | منابع |
| --- | --- | --- | --- |
| ۲۰۲۱ | این‌سا | اون جونگ |  |
فیلم‌شناسی > موزیک ویدئو

| سال | عنوان | هنرمند | منابع |
| --- | --- | --- | --- |
| ۲۰۲۰ | «امروز سلام به تو» (Hello to you today) | لیم هان بیول |  |
جوایز و نامزدی‌ها

| سال | مراسم جایزه | دسته | نامزد / اثر | نتیجه | منابع |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۲۰۱۸ | بیست و ششمین جوایز فرهنگ و سرگرمی کره | بهترین بازیگر زن تازه‌کار در دراما | یانگ هه جی | برنده |  |
بیریکودار

| 0 | 1 |
| --- | --- |
داده‌های بالینی: داده‌های بالینی
کد ATC: None
شناسه‌ها: شناسه‌ها
 نام آیوپاک 1,7-di(pyridin-3-yl)heptan-4-yl (2S)-1-[oxo(3,4,5-trimethoxyphenyl)acetyl]piperidine-2-carboxylate :  نام آیوپاک 1,7-di(pyridin-3-yl)heptan-4-yl (2S)-1-[oxo(3,4,5-trimethoxyphenyl)acetyl]piperidine-2-carboxylate 
شمارهٔ سی‌ای‌اس: 174254-13-8 Y
پاب‌کم CID: 3037617
کم‌اسپایدر: 2301309 Y
UNII: 9WQP0L619L
ChEMBL: ChEMBL350775 Y
CompTox Dashboard (EPA): DTXSID50893944 
داده‌های فیزیکی و شیمیایی: داده‌های فیزیکی و شیمیایی
فرمول شیمیایی: C34H41N3O7
جرم مولی: ۷۰۰۲۶۰۳۷۱۶۰۰۰۰۰۰۰۰۰♠۶۰۳٫۷۱۶ g·mol−1
مدل سه بعدی (جی‌مول): Interactive image
 SMILES O=C(C(=O)c1cc(OC)c(OC)c(OC)c1)N4[C@H](C(=O)OC(CCCc2cccnc2)CCCc3cccnc3)CCCC4 :  SMILES O=C(C(=O)c1cc(OC)c(OC)c(OC)c1)N4[C@H](C(=O)OC(CCCc2cccnc2)CCCc3cccnc3)CCCC4 
 InChI InChI=1S/C34H41N3O7/c1-41-29-20-26(21-30(42-2)32(29)43-3)31(38)33(39)37-19-5-4-16-28(37)34(40)44-27(14-6-10-24-12-8-17-35-22-24)15-7-11-25-13-9-18-36-23-25/h8-9,12-13,17-18,20-23,27-28H,4-7,10-11,14-16,19H2,1-3H3/t28-/m0/s1 Y Key:CGVWPQOFHSAKRR-NDEPHWFRSA-N Y :  InChI InChI=1S/C34H41N3O7/c1-41-29-20-26(21-30(42-2)32(29)43-3)31(38)33(39)37-19-5-4-16-28(37)34(40)44-27(14-6-10-24-12-8-17-35-22-24)15-7-11-25-13-9-18-36-23-25/h8-9,12-13,17-18,20-23,27-28H,4-7,10-11,14-16,19H2,1-3H3/t28-/m0/s1 Y Key:CGVWPQOFHSAKRR-NDEPHWFRSA-N Y 
  (صحت‌سنجی):   (صحت‌سنجی)
بیریکودار (انگلیسی: Biricodar) دارویی در حال توسعه برای کمک به درمان بیماران سرطان تخمدان بود که هرگز به بازار عرضه نشد.
پین هوک، میسوری

| پین هوک، میسوری | پین هوک، میسوری |
| --- | --- |
Inactive روستا (ایالات متحده آمریکا): Inactive روستا (ایالات متحده آمریکا)
موقعیت پین هوک، میسوری در نقشه: موقعیت پین هوک، میسوری در نقشه
کشور: United States
ایالت آمریکا: میزوری
فهرست شهرستان‌های میزوری: شهرستان می‌سی‌سی‌پی، میزوری
ثبت‌شده: ۲۳ فوریه ۱۹۹۵
مساحت: مساحت
 • کل: ۰٫۱۴ مایل مربع (۰٫۳۶ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۰٫۱۴ مایل مربع (۰٫۳۶ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰ مایل مربع (۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۳۰۲ فوت (۹۲ متر)
جمعیت (سرشماری ۲۰۱۰ ایالات متحده آمریکا): جمعیت (سرشماری ۲۰۱۰ ایالات متحده آمریکا)
 • کل: ۳۰
 • برآورد (2012): ۳۰
 • تراکم: ۲۱۴٫۳/مایل مربع (۸۲٫۷/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (منطقه زمانی مرکزی)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۵ (CDT)
استاندارد پردازش اطلاعات فدرال: 29-57926
سامانه اطلاعات نام‌های جغرافیایی feature ID: 0741154
پین هوک (به انگلیسی: Pinhook) یک روستا (ایالات متحده آمریکا) در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان می‌سی‌سی‌پی، میزوری واقع شده‌است.
 پین هوک ۰٫۳۶ کیلومتر مربع مساحت و ۳۰ نفر جمعیت دارد و ۹۲ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
والسپودار
اثرات نامطلوب

والسپودار می تواند باعث آسیب عصبی شود.
آشغالدونی

داستان کوتاهاثر غلامحسین ساعدی
«آشغالدونی» داستان بلند نمادگرایانه‌ای است از غلامحسین ساعدی که در سال ۱۳۴۵ در مجموعه داستانی با عنوان گور و گهواره از سوی انتشارات نیل منتشر شده‌است. محور این داستان نیز مانند دیگر داستان‌های شهری ساعدی ترس است؛ ترس از چیزی چنان آمیخته به زندگی و روابط انسان‌ها که مبدل به امری ناشناخته شده‌است؛ چیزی ساخته دست بشر (مانند پول) که محصول روابط اجتماعی آدم‌هاست که ساعدی آن را ترسی بدیهی‌تر و علاج‌ناپذیرتر از واهمه‌های فضای روستایی می‌داند.
این داستان به‌صورت اول‌شخص و از دریچه ذهن علی، جوانی شهرستانی که با پدرش گدایی می‌کند، روایت می‌شود. راوی و پدرش حین پرسه‌زدن در اطراف شهر به یک بیمارستان می‌رسند و آنجا می‌مانند. پسر وارد محیط بیمارستان می‌شود و با کارکنان بیمارستان دوست شده و از این راه برای خودش کارهایی پیدا می‌کند. او به‌تدریج بیشتر و بیشتر آلوده می‌شود و از نوجوانی فقیر به یک تبهکار مبدل می‌شود.
«آشغالدونی» نمونهٔ نگاه روشنفکران در نظام پیش از انقلاب ۱۳۵۷ ایران به مقولاتی چون بیکاری، انحطاط اخلاقی و سرکوب سیاسی در قالب داستان است که طی آن، ساعدی تلویحاً سوءاستفادهٔ عوامل حکومت از فرودستان و فقرا را نشان می‌دهد اما اقبال به داستان ساعدی باوجود محبوبیت خودش، کم بود و داستانی حاشیه‌ای خوانده شد؛ درحالی‌که ساعدی به سطحی عمیق‌تر نقب زده بود و تصویر درست‌تری از حاشیه‌نشینانی به‌دست می‌داد که در رخدادهای منجر به انقلاب ۱۳۵۷ ایران و پس از آن مؤثر بودند. ساعدی در این داستان، برخلاف بسیاری از نویسندگان رمانتیک، شهر را در مقابل روستا قرار نمی‌دهد؛ چراکه در پس شهر و روابط حاکم بر آن، روستا را می‌بیند و پس از گذشت پنجاه سال داستان همچنان برای خواننده باورپذیر است.
در سال ۱۳۵۳ داریوش مهرجویی با همکاری ساعدی فیلم‌نامه‌ای از روی داستان «آشغالدونی» نوشت که بر اساس آن فیلم دایرهٔ مینا به کارگردانی او ساخته شد. مهرجویی در دایرهٔ مینا، به نوعی واقع‌گرایی اجتماعی دست می‌یابد که سهم عمده‌ای از این اتفاق - هم‌چون فیلم گاو - از نوشتهٔ غلامحسین ساعدی است.
این داستان را در سال ۱۹۸۱ جولی اس. میثمی به انگلیسی ترجمه کرده و در مجموعه‌ای به کوشش حسن جوادی با عنوان دندیل: داستان‌هایی از زندگی ایرانیان به‌چاپ رسیده‌است.
زمینه

به‌گفته حسین سناپور ساعدی داستان‌نویسی است که بیشتر به‌خاطر داستان‌های کوتاهش که در فضایی روستایی می‌گذرند، شهرت دارد، تا رمان‌ها و برخی داستان‌هایش که در فضاهای شهری می‌گذرند. او در داستان‌های روستایی‌اش، تا حدی به جغرافیا، فضای روستا و مشکلات رفاهی ساکنان می‌پردازد که مطمئن شود داستان فضایی سوررئال و تمثیلی پیدا نمی‌کند و تنها به پرداختن موادی از روستا بسنده می‌کند که بتواند مسائل هستی‌شناختی همه روستانشینان از جمله ترس از ناشناخته‌ها و چگونگی روبرو شدن با آن را بیان کند. در داستان‌های شهری ساعدی اما ظاهراً این ترس از عنصری طبیعی مانند دریا یا بیماری نیست. این ترس از چیزی است چنان آمیخته به زندگی و روابط انسان‌ها که مبدل به چیزی ناشناخته شده‌است؛ بنابراین آشکار نبودنش ممکن است به انکار نقش وهم‌انگیز و ترسناکش از سوی ساکنان منجر شود. سناپور معتقد است این ترس در داستان‌های شهری از جمله «آشغالدونی»، از چیزی ساخته دست بشر و محصول روابط اجتماعی آدم‌هاست (مانند پول) که ساعدی آن را ترسی بدیهی‌تر و علاج‌ناپذیرتر از واهمه‌های فضای روستایی می‌داند. به گفته حسن میرعابدینی قهرمانان داستان‌های شهری ساعدی، روشنفکران شکست‌خورده در آرمان و ولگردهایی هستند که با اضطراب زندگی در تهران مقابله می‌کنند.
زمینه > نویسنده

غلامحسین ساعدی (زادهٔ ۲۴ دی ۱۳۱۴، تبریز – درگذشتهٔ ۲ آذر ۱۳۶۴، پاریس) با نام مستعارِ گوهرِ مراد، نویسنده و پزشک ایرانی بود. ساعدی نمایشنامه نیز می‌نوشت و در کنار بهرام بیضایی و اکبر رادی از نامدارترین نمایشنامه‌نویسان زبان فارسی به‌شمار می‌رفت. از ویژگی‌های آثار او می‌توان به توانایی او در فضاسازی، ایجاد کشش و تعلیق، دوری از خلق شخصیت‌های بی‌هویت و سانتی‌مانتالیسم، پرداختن به فقر، بیماری، شکست و بیهودگی و توانایی در به‌تصویر کشیدن اختلالات روانی مانند جنون اشاره کرد. عبدالعلی دستغیب معتقد است جنبه رئالیستی آثار ساعدی، بسیار مهم است و مردمی که او به‌تصویر درمی‌آورد، مردمی است که هرروزه در اطراف ما زندگی می‌کنند. به این رئالیسم باید جنبه پاتولوژیک آثار او را نیز افزود؛ ساعدی به واسطه شغلش مطالعات و پژوهش‌هایی دارد که او را برای به‌تصویر درآوردن جنبه‌های بیمارگونه زندگی امروز توانا کرده‌است. به عقیده قاسم هاشمی‌نژاد اما ساعدی بیش از آن‌که داستان‌نویس باشد، قصه‌گوست و نتایج مشاهده‌ها و مطالعاتش را می‌نویسد؛ گرچه «بینش مضطرب» و پیشه‌اش در نوشتن قصه‌هایش تأثیر مستقیم داشته اما هاشمی‌نژاد آن را غیر از خلاقیت دانسته‌است. به عقیده حسین نوش‌آذر هیچ نویسنده‌ای به اندازه ساعدی به مهاجرت روستاییان به شهر (در نتیجه اصلاحات ارضی در ایران) نپرداخته و میرعابدینی آثار او را «شگفت‌انگیزترین تصویر از زندگی ولگردان» در ادبیات فارسی دانسته‌است. به گفته مهستی شاهرخی، داستان «آشغالدونی» یکی از عوامل دستگیری ساعدی به دست ساواک در سال ۱۳۵۳ بود.
سه فیلم براساس فیلمنامه‌های ساعدی ساخته شده‌است: گاو و دایرهٔ مینا به کارگردانی داریوش مهرجویی، و آرامش در حضور دیگران به کارگردانی ناصر تقوایی. به گفته پرویز جاهد غنای تصویری، نگاه اجتماعی و نقّادانه، و ساختار دراماتیک قویِ فیلمنامه‌های ساعدی سبب شده آثار ساخته‌شده بر مبنای این فیلمنامه‌ها، فیلم‌های موفقی در کارنامه‌های خالقانشان باشد.
داستان

داستان «آشغالدونی» در ۱۰ صحنه روایت شده‌است و داستان پدر و پسری است که گدایی می‌کنند و در خیابان می‌خوابند. آنها اتفاقاً به فردی به نام آقاگیلانی برمی‌خورند که کارش خون گرفتن از آدم‌های فقیر در ازای پول است. نام پسر علی است و حدود ۱۷ سال دارد. آن‌ها به محل خون‌گیری می‌روند تا خونشان را بفروشند. علی خون می‌دهد اما پدرش که بیمار است، نمی‌تواند خون بدهد و به توصیه آقاگیلانی به بیمارستان می‌رود. در بیمارستان کارگری به نام زهرا دل علی را می‌برد و با سفارش و خواهش، معالجه پدرش را جلو می‌اندازد. علی که ساده و مظلوم است، کم‌کم با قواعد این نوع از زندگی آشنا می‌شود و مشغول کار می‌شود تا پول به‌دست بیاورد. زهرا و همکارانش به او کمک می‌کنند تا غذایی که از بیمارستان دزدیده‌اند را بفروشد و برای پدرش جلوی بیمارستان بساط چای‌فروشی راه می‌اندازند. علی هنگام فروختن غذا به عده‌ای فقیر برمی‌خورد و به فکر می‌افتد آن‌ها را برای خون‌گیری ببرد. هم‌زمان برای چند نفر که مأمورهای امنیتی هستند، به خبرچینی می‌پردازد تا پول بیشتری به‌دست بیاورد. پس از مدتی، قوّادی زنان و دختران بیمارستان و قاچاق‌فروشی را هم به فهرست کارهایش اضافه می‌کند. در این میان اسماعیل که راننده بیمارستان است به خبرچین بودن او پی می‌برد و او را می‌زند اما علی در حین گزارش دادن ورود یک پزشک به بیمارستان، به مأموران می‌گوید اسماعیل مزاحم کارش شده‌است و مأموران وعده می‌دهند تنبیه‌اش کنند.
نگارش و چاپ

مجموعه داستان گور و گهواره ابتدا در سال ۱۳۴۵ از سوی انتشارات نیل به چاپ رسید. چاپ بعدی آن را انتشارات آگاه و در سال ۱۳۵۶ منتشر کرده‌است. پس از انقلاب ناشران مختلفی به چاپ آن مبادرت کردند. انتشارات نگاه در سال ۱۳۸۶ امتیاز چاپ آثار ساعدی را از خانواده‌اش دریافت کرده و گور و گهواره را تجدید چاپ کرد. این انتشارات در سال ۱۳۹۷ داستان «آشغالدونی» را به صورت مجزا به چاپ رساند.
این داستان را در سال ۱۹۸۱ جولی اس. میثمی به انگلیسی ترجمه کرده و در مجموعه‌ای به کوشش حسن جوادی با عنوان دندیل: داستان‌هایی از زندگی ایرانیان به‌چاپ رسیده‌است.
عناصر داستان

«وقتی من میگم به‌درک، تو باید بگی به درک هم بری و برنگردی. اگه من جواب بدتری دادم، تو باید بدترترشو بگی. عوض یه فحش باید صدتا فحش بدی. اگه‌م دست‌به‌یقه شدیم، نباید از میدون دربری و نبایدم بخوری. اگه من یه سیلی تو گوش تو زدم، تو باید یه مشت قایم بکوبی زیر چونهٔ من. این کارارو نکنی، همیشه توسری‌خوری، و آدمای توسری‌خور به‌درد این جهنم‌دره نمی‌خورن.»
«آشغالدونی»
داستان «آشغالدونی» حدود ۲۰٬۰۰۰ کلمه است که به‌صورت اول‌شخص و از دریچه ذهن علی، جوانی شهرستانی که با پدرش گدایی می‌کند، روایت می‌شود. راوی و پدرش حین پرسه زدن در اطراف شهر به یک بیمارستان می‌رسند و آنجا می‌مانند. پسر وارد محیط بیمارستان می‌شود و با کارکنان بیمارستان دوست شده و از این راه برای خودش کارهایی پیدا می‌کند. او به‌تدریج بیشتر و بیشتر آلوده می‌شود و از نوجوانی فقیر به یک تبهکار مبدل می‌شود. راوی تا اواخر داستان نامی ندارد و تنها وقتی صاحب اسم می‌شود که دیگر آن پسر گیج‌وگنگ روستایی نیست و به لطف آشنایی با روابط مبتنی بر پول برای خود جایگاهی مانند باقی آدم‌ها پیدا کرده‌است. شخصیت علی ذاتاً شرور نیست اما شرایط و محیطی که در آن قرار می‌گیرد، خصوصیات منفی را در او رشد می‌دهد. هم‌چنان‌که «آشغالدونی» استعاره از محیط اوست، سقوط تدریجی او در این محیط درون‌مایه داستان است که با همکاری علی با مأموران ساواک برای لو دادن دکتر معترض بیمارستان، کامل می‌شود.
آقاگیلانی دلال خون‌فروش نیز مانند بسیاری از آدم‌های داستان‌های ساعدی تنهاست و از روی بدجنسی به دیگران ستم نمی‌کند؛ بلکه به عقیده عبدالعلی دستغیب ناگزیر از «بیدادگری» است. او در اتاق محقری مملو از میز و صندلی شکسته زندگی می‌کند و شب‌ها به می‌گساری می‌نشیند. حسن میرعابدینی داستان «آشغالدونی» را مانند برخی داستان‌های او، داستان اوباش دانسته‌است؛ داستانی که طی آن جوان ولگردی به خون‌فروشی روی می‌آورد و برای ساواک خبرچینی می‌کند.
پدر پیر او، بیمار است و هرچه می‌خورد بالا می‌آورد؛ در نتیجه همیشه گرسنه است. او پسرش را مسبب همه بدبختی‌های خود و اجتماع می‌داند و ناراحتی‌اش را بر سر او خالی می‌کند. شخصیت راوی از پدرش ناراضی است و پدر نفرتش را برمی‌انگیزد. به عقیده حسین سناپور، پدر گذشته راوی است که از روستا بریده و حریص به خوردن است اما سیری ندارد. راوی هم مانند او حریص است اما به پول و مجبور است برای پدر کاری جور کند تا پدر دست از سرش بردارد.
محیط داستان «آشغالدونی» بیمارستان، حواشی متروک شهر و جهانی زیرزمینی است که در آن خون دادوستد می‌شود. در توصیف‌های ساعدی هیچ نشانه‌ای از اسم بیمارستان و خیابانی که در آن واقع شده، وجود ندارد. به عقیده سناپور، ساعدی سعی در واقعی نمایاندن مکان‌ها از جمله بیمارستان دارد. یعنی تاحدی از مکان می‌گوید که باورپذیر و واقعی باشد اما در نشان دادن جزئیات، خست به‌خرج می‌دهد تا مکان «تشخصی رئالیستی» پیدا نکند. به باور او بیمارستان نمادی از شهر است و ساعدی از ماهیتش که انسان‌ها را از خودشان تهی کرده، انتقاد می‌کند. به نظر رحیم فرخ‌نیا، بیمارستان نقشی اساسی در تغییر رفتار راوی دارد و به نوعی، نماد فضای اجتماعی آن روز ایران است و فرهنگی که بر آن حاکم است، فرهنگ زنده ماندن و کسب پول به هر قیمت است.
بازخورد

اسدالله امرایی «آشغالدونی» را نمونهٔ نگاه روشنفکران در نظام پیش از انقلاب ۱۳۵۷ ایران به مقولاتی چون بیکاری، انحطاط اخلاقی و سرکوب سیاسی در قالب داستان دانسته که طی آن، ساعدی تلویحاً سوءاستفادهٔ عوامل حکومت از فرودستان و فقرا را نشان می‌دهد.
حسین سناپور معتقد است ساعدی در «آشغالدونی» برخلاف بسیاری از نویسندگان رمانتیک، شهر را در مقابل روستا قرار نمی‌دهد چراکه در پس شهر و روابط حاکم بر آن، روستا را می‌بیند. او بر این باور است که داستان ساعدی پس از گذشت پنجاه سال برای خواننده باورپذیر است و با اینکه داستان ساعدی رئالیستی نیست اما می‌توان هنوز آن را مانند داستانی واقع‌گرایانه و مربوط به مسائل زندگی امروزی خواند.
عبدالعلی دستغیب معتقد است ساعدی در این داستان نیز مانند برخی داستان‌هایش «اوصاف دلخراشی» از زندگی در شهرهای بزرگ به‌دست می‌دهد و روحیات قشرهای ضعیف جامعه و شکل زندگی‌شان را به‌تصویر می‌کشد. او معتقد است ساعدی محیط اجتماعی را فدای پرداختن به عناصر روانی نکرده و انحرافات روانی را به شرایط اجتماعی وابسته می‌داند.
وحید والی‌زاده با مقایسه «آشغالدونی» با داستان «۲۴ ساعت در خواب و بیداری» اثر صمد بهرنگی، معتقد است باوجود محبوبیت ساعدی، «آشغالدونی» اقبال داستان بهرنگی را که به «نگاه و درک غالب» نیروهای چپ در ایران تبدیل شد، نیافت و داستانی حاشیه‌ای خوانده شد. درحالی‌که ساعدی به سطحی عمیق‌تر نقب زده بود و تصویر درست‌تری از قشری به‌دست می‌داد که به‌زعم والی‌زاده، از پشت به این نیروهای سیاسی مبارز پیش از انقلاب ۱۳۵۷ ایران «خنجر» زدند.
رحیم فرخ‌نیا در مجله مطالعات جامعه‌شناختی مسئله اصلی ساعدی را در داستان «آشغالدونی» پرداختن به معضلاتی دانسته که انسانیت انسان را نشانه رفته‌اند؛ معضلاتی که فضای اجتماعی شهر را چنان تغییر می‌دهند که شهروندان دچار فراموشی اخلاقی می‌شوند.
مصطفی بیان (داستان‌نویس) معتقد است داستان «آشغالدونی» داستان پناه بردن آدم‌ها به «مدرنیسم آبکی»، مانند بیمارستان، و تبعات آن است. ساعدی بنا دارد از دنیای فقیران و نیازمندان، آشنایی‌زدایی کند و نشان دهد گرچه این دنیا معصوم به نظر می‌رسد اما تا عمقش «گناهکار» است و در آن آدم‌های نیازمند دست به «آدم‌فروشی و دریدن هم» می‌زنند.