آموزش در الجزایر
تاریخچه > آموزش در دوره اشغالگری فرانسه در الجزایر

یکی از نتایج مستقیم اشغالگری فرانسه پایین کشیدن سطح دخل و معیشت اکثریت مردم الجزایر بود، بطوریکه بسیاری از آنان از خدمات عمومی مانند بهداشت و آموزش محروم گردیدند در صورتی که برای اروپایی‌ها در الجزایر همه این امکانات فراهم و مهیا بود. در واقع تمام اهتمام و توجه اداره استعمارگری این بود که دست مردم بومی منطقه و کشور را از خدمات کوتاه کند، حتی اگر منجر به کوتاهی در آموزش ملی الجزایرها گردد
با اینکه ناپلئون سوم اقدام به ایجاد تسهیلات در آموزش اهالی نمود اما اداره استعماری در الجزایری در این مورد اهمال و کوتاهی بخرج داد به‌طور خاص بعد از انقلاب المقرانی باعث گردید که یک موج مخالفت در میان ساکنان بومی در الجزایر نسبت به شیوه آموزش ایجاد گردد، حتی بودجه تخصیص یافته برای آموزش در سال ۱۸۹۷ بیشتر از ۳۳هزار فرانک نبود و بعد از گذشت دوازده سال میزان این بودجه به ۴۹ هزار فرانک رسید و افزایش چشمگیری نداشت، قابل ذکر است که علت دگرگونی و پس رفت در آموزش الجزایری فقط به عدم اعتماد یا کاهش اعتماد مردم برنمی‌گشت بلکه به مقاومت و مخالفت ساکنان غیر بومی و اعضای شوراهای محلی آنان در رابطه با ایده آموزش اهالی نیز برمی‌گشته‌است. مهم این است که یادآوری کنیم که این ظاهر و نشانه کوچکی بدون دلیل نبود بلکه این نشانه وارد شدن ساکنان اروپایی به الجزایر و مستقر کردن آنان و در نتیجه مسلط شدن آنان برآداب و سنن در الجزایر نیز بود، مثلا در ناحیه ذراع بن خدة در سال ۱۹۱۲ فقط ۲۹۹ فرانسوی همراه با ۷۹۵۸ الجزایری زندگی می‌کردند ولی با وجود این تفاوت عددی فرزندان ساکنان فرانسوی دارای مدرسه مختص خودشان بودند ولی برای اهالی بومی حتی یک مدرسه ابتدایی هم برای تعلیم فرزندانشان وجود نداشت، اگر زمانی مردم درخواست می‌کردند که برایشان مدرسه باز شود مجلس محلی که غالباً فرانسوی بود اعتراض می‌کرد و اعلام مخالفت با آموزش الجزایرها می‌نمود و کار را متوقف می‌کرد.
علیرغم این حاکمان فرانسوی در الجزایر برای تعداد کمی از مردم الجزایر یک سری مدارس را بنا و ایجاد نمودند و لیکن هدفشان در ورای این برنامه شان این نبود که فرهنگ حقیقی یعنی اوضاع و احوال کشور الجزایر و زبان و تاریخ الجزایر را به الجزایرها بیاموزند، بلکه هدفشان آماده کردن یک سری کارمند ساده برای کار در اداره‌های محلی و همین‌طور آماده کردن یک سری معلم و… بود.
می‌توان به آن چیزی که در قبل هم ذکر کردیم انهدام سیستم آموزش الجزایری برمی‌گشت به دشمنان مکاتب عربی برای تعلیم اهالی، برای اینکه در نظر بسیاری از افسران این مدارس فقط سیستمی بود برای برانگیختن تعصب قومی و از همین بابت به حاکمان استعماری توصیه می‌کردند که در کار آموزش اهالی اهمال و کندی و سهل‌انگاری بخرج داده و مدارس خاص آن‌ها را در تمام طول سال ۱۸۶۰ ببندند، دشمنان دستگاه استعماری (اروپایی‌ها مستقر شده در الجزایر) در این زمینه (مانع ایجاد شدن فرصت‌های آموزشی برای اهالی بومی) کوتاهی نکردند بلکه موفق شدند در سال ۱۸۸۰ آموزش عربی را نیز در مدارس کمی که از قبل مانده بود را ممنوع کنند به این بهانه که این زبان فرق زیادی بین آن چیزی که می‌گوید و آن چیزی که می‌نویسد دارد، حتی یکی از الجزایری‌های فرانسوی شده گفت: همانا تعلیم و آموزش زبان عربی سخت‌تر از آموزش زبان فرانسوی حتی در رابطه با الجزایرها بود.
این چنین اروپاییان ساکن شده در الجزایر بر اداره استعماری در سال ۱۸۹۱ فشار می‌آوردند که سلطه خود را بر باقی‌مانده مدرسه‌های ملی قدیمی که در بعضی از اماکن در الجزایر وجود داشت گسترش داده یا اینکه حداقل آن‌ها را تسلیم و به زیر سیطره اداره استعماری به بهانه مراقبت و نظارت هیئت‌های درسی در بیاورد. در واقع اروپایی‌ها ایمان داشتند که الجزایری تحصیل کرده، درخواست می‌کند که در زندگی بایستی مشابه اروپایی‌ها در الجزایر باشد، برای همین اروپایی‌های ساکن الجزایر از همه قشرها از اداره استعماری می‌خواستند که هیچ مدرسه ای برای اهالی بنا و افتتاح نکند تا باعث ایجاد مشکلات برای اروپایی‌های ساکن الجزایر نشود.