گرادیوا (داستان)
داستان

داستان پیرامونِ یک باستان‌شناسِ بی‌احساس به نام «نوربرت هانولد» است که ناگهان با زنِ درونِ نقش‌برجسته‌ای که در موزه‌ای در رم می‌بیند و مخصوصاً با نحوهٔ گام‌برداشتنِ آن زن و حالتِ پای عقبِ او، اشتغالِ ذهنی می‌یابد. او آن زن را «گرادیوا» می‌نامد که به لاتین «قَدَم‌زَن» (اویی که گام برمی‌دارد). پس از بازگشت به آلمان، او کپی‌ای از نقش‌برجسته را در اتاق کارش به دیوار آویزان می‌کند و هر روز به آن می‌اندیشد. او احساس می‌کند که رفتار آرام و ساکتِ زن متعلق به رم شلوغ و جهان‌وطنی نیست، بلکه متعلق به یک شهرِ کوچکتر است و به دلش می‌افتد که دخترِ نقش‌برجسته، در حال راه رفتن بر مَعبری در شهر پمپئی است. مَعبری عرضی مانند خطوط عابر پیاده که بینشان شیار وجود دارد و برای جلوگیری از گِل‌آلودشدنِ پاها تعبیه شده‌اند. به نظرِ او این دختر را در حالِ جهیدن از روی شیارهاست. اندکی پس از آن، هانولد در خواب می‌بیند که او را در زمان به عقب برده‌اند تا با این دختری که راه‌رفتنِ خاصش او را مجذوبِ خود کرده، ملاقات کند. هانولد، او را مانندِ تصوراتِ پیش‌ترش، در حال قدم زدن در خیابان‌های پمپئی می‌بیند در که ناگهان خاکستر داغِ وزوویوس، شهر و طبعاً دختر را در سال ۸۹ پس از میلاد، فرو می‌برد. او از خواب برمی‌خیزد و متوجهِ هیاهوی مردم خیابان می‌شود که متناظر با هیاهوی مردم پمپئی در خوابش بوده.
این رؤیای خارق‌العاده و این ایدهٔ ناشی از آن که گرادیوای ذهنِ او واقعیت دارد، هانولد را به سفری واقعی به رم، ناپل و در نهایت پمپئی هدایت می‌کند، جایی که به‌طور شگفت‌انگیزی، او گرادیوای نقش برجسته‌اش را می‌بیند که آرام و شناور از روی سنگ‌های گدازه‌ای قدم می‌زند. دخترک را دنبال می‌کند، او را گم می‌کند، سپس او را می‌بیند که روی پله‌های پایین، بین دو ستون نشسته است. هانولد ابتدا گمان می‌کند که توهم زده است اما متوجه می‌شود که یک مارمولک هم متوجهِ حضورِ گرادیوا شده و از گرادیوا می‌گریزد؛ این باعث شد هانواد گمان کند که گرادیوا، واقعی است. هانولد به زبان لاتین به گرادیوا سلام می‌کند و دختر جواب می‌دهد: «اگر می‌خواهی با من صحبت کنی، باید به آلمانی صحبت کنی.»، قتی هانولد ماجرای نقش‌برجسته و رؤیایش را برای دختر می‌گوید ادختربی نکه بفهمد به او می‌نگرد، بلند می‌شود و می‌رود. هانولد به دنبال او صدا می‌زند: «فردا در ساعت ظهر دوباره به اینجا می‌آیی؟» اما او برنمی‌گردد، جوابی نمی‌دهد و چند لحظه بعد در گوشهٔ دیواری ناپدید می‌شود. هانولد با عجله دنبالش می‌رود، اما او هیچ جا دیده نمی‌شود. آنچه در پِی می‌آید، تلاش او برای تعیین این است که آیا زنی که دیده، واقعی است یا یک توهم است.
هانولد به دنبال دخترک، در دو هتلِ شهر با نام‌های «سوئیس» و «دیومِن» کند و کار می‌کند اما گرادیوا را در آنجا نمی‌یابد. روز بعد دوباره به سمت محل ملاقات اولیه حرکت می‌کند. در راه یک شاخه از «سوسن وحشی» (آسفُدِل) برای هدیه به گرادیوا برمی‌چیند. دوباره گرادیوا را می‌بیند و گل را هدیه می‌دهد و دوباره با گرادیوا سخن می‌گوید و ماجرای رؤیاهاش را برایش تعریف می‌کند. نامِ دختر را می‌پرسید و دختر جواب می‌دهد: «نام من گرادیوا نیست؛ نامم «زُئی» است.» گرادیوا (همان زُئی) دوباره غیبش می‌زند ولی این بار دفترچه‌ای از تو به جای مانده که برخلافِ انتظارِ هانولد که توقع داشت از گرادیوا به عنوان یک انسانِ عهدِ باستان یک شیءِ تاریخی به جای مانده باشد، محتوایی امروزی در دفترچه دیده می‌شود. هانولد گرادیوا را دنبال می‌کند و این بار متوجه می‌شود که او در دیوار ناپدید نشده و بلکه از باریکه‌ای عبور کرده است. این مسئله به هانولد قوت قلب می‌دهد که توهم نزده است و گرادیوا یک شخصیت واقعی است.
هانولد در مسیر برگشت به یک جانورشناس برمی‌خورد که برای مطالعه بر روی خزندگان، درحالِ شکار مارمولک‌هاست. هانولد یک هتلِ سِوُّم هم می‌یابد با نام «آلبرگو دِلسوله». از از فروشندهٔ هتل می‌شنود که می‌گوید در گذشته در این هتل پژوهش‌های باستان‌شناختی انجام شده و اجسادِ یک زوجِ درحالِ بوسه کشف شده است. هانولد احتمال می‌دهد که یکی از این اجساد گرادیوا بوده است و دیگری معشوقِ او. هتل‌دار همچنین می‌گوید که یک سنجاق سَر هم در بین کشفیات وجود داشته و اینک در اختیارِ اوست. هانولد سنجاق‌سر را از هتل‌دار می‌خرد اما نسبت به اصالتِ قدمتِ آن نامطئن بود. هانولد در راه خروج از هتل یک جامْ سوسن وحشی می‌بیند و این منظره می‌شود مطمئن شود که سنجاق‌سَر، اصل است! هانولد دوباره خواب می‌بیند که «گرادیوا جایی در آفتاب در حالِ شکارِ مارمولک‌ها نشسته است».
هانولد در روز بعد دوباره به محل همیشگی ملاقات می‌رود و براساسِ اخباری که از اجسادِ یافت‌شده در هتل شنیده بود نسبت به وضعیتِ تأهلِ گرادیوا حساس بود. هانولد در مسیر یک زوج می‌بیند و برعکسِ همیشه که از دیدنِ اَزواج متنفر بود احساسِ تنفر نمی‌کند و با خود می‌گوید شاید اصلاً خواهر و برادر اند. این بار یک گل رُز برای گرادیوا می‌چیند. هانولد تصمیم می‌گیرد این بار به گونه‌ای گرادیوا را لمس کند تا مطمئن شود او روح نیست و جِسم دارد. او در ملاقات با گرادیوا به بهانهٔ کشتنِ مَگَس یک ضربه به دست گرادیوا می‌زند و خوشحال می‌شود که گرادیوا تخیلی نیست و گرادیوا در واکنش به ضربتِ هانولد با تعجب می‌گوید: «این چه کاری است که می‌کنید نوربرت هانولد؟!» هانولد از اینکه گرادیوا او را می‌شناسد شگفت‌زده می‌شود چراکه قبلاً نامش را به گرادیوا نگفته بود و مجدداً از اینکه شاید همهٔ این‌ها خواب است مأیوس می‌گردد اما باز در ادامه با دوستانِ گرادیوا آشنا می‌شود که خیالِ هانولد از واقعی‌بودنِ گرادیوا را راحت می‌کند.
در نهایت هانولد از گرادیوا می‌پرسد که: «تو من را چگونه می‌شناسی؟» گرادیوا در پاسخ با تعجب می‌گوید: «یعنی من را به خاطر نداری؟ من زُئی بِرْت‌گانْگ هستم … در کودکی همبازی بودیم و تو عاشقِ من شده بودی … آیا پدرم ریچارد برت‌گانگ، جانورشناسِ معروف را به خاطر نداری؟» که باعث می‌شود نوربرت هانولد خاطراتِ سرکوب‌شدهٔ کودکی‌اش را به خاطر بیاورد که بله، او قبلاً زُئی برت‌گانگ (گرادیوا) را می‌شناخته است و جانورشناسی که در راه ملاقاتش کرده بود هم پدرِ زُئی بوده است.