محمدآباد (سفیددشت، غرب)
مکان‌های تاریخی و گردشگری

مجموعه در بافت قدیمی روستا واقع شده، شامل گنبد، مسجد، حسینیه، چهار سوق، آب انبار، حمام و خانه تاریخی وکیلی‌ها می‌باشد مهم‌ترین و قدیمی‌ترین اثر این مجموعه گنبد عظیم و مرتفع آن است این گنبد بازمانده از عصر ایلخانان می‌باشد و از نوع بنا و متعلقات آن می‌توان استنباط کرد که بازمانده خانقاه و رباطی بزرگ بوده است بنا بر روایات مردم این گنبد توسط مردی به نام محمد یزدی ساخته شده است می‌توان گفت به احتمال بسیار زیاد، این محمد یزدی کسی نیست جز شمس الدین محمد یزدی در گذشته به سال ۷۳۳ ه‍.ق از رجال بزرگ سیاسی و مذهبی عصر سلطان ابوسعید آخرین ایلخان مغول که بنا به گفتهٔ مؤلف تاریخ جدید یزد، چند بقاع خیر از رباط و کاروانسرا و حمام و مسجد و مدرسه در یزد و ابرقو و اصفهان وشیراز و کازرون و قم و کاشان و همدان و قزوین و سلطانیه و تبریز ساخته و خود هیچ این عمارات ندیده. ارتفاع گنبد حدود ۲۱ متر و دو لایه می‌باشد علی‌رغم عمر ۷۰۰ سالهٔ آن، گنبد همچنان مستحکم بر جای مانده است در مقابل گنبد مسجدی ساخته شده است که به ملا مریم بانوی نیکوکار منسوب است این مسجد از آثار عصر قاجار می‌باشد چند دههٔ پیش گنبد مسجد به وسیلهٔ راه ارتباطی یکی شده است و بسیاری از مردم گنبد را با مسجد یکی می‌دانند در حالی که این دو، دو اثر متفاوت ازدو دورهٔ مختلف می‌باشند گنبد و مسجد احتیاج زیادی به توجه و مرمت دارند متأسفانه این اثر بزرگ معماری هنوز در زمرهٔ آثار ملی ثبت نشده است ایرج افشار در سفر نامهٔ خود به منطقه در این زمینه می‌نویسد ((دیدنی اینجا گنبدی است که امروز مسجد جامع است گنبدی است مرتفع به سبک چهار ضلعی‌های ساخت مدارس و مقابر یزد و کرمان، آنچه بر اطراف آن از شبستان و اتاق‌ها ساخته‌اند از عصر قاجاری است به بعد، شاید خانقاهی می‌بوده است)) در جلوی مسجد حسینیه ای ساخته شده است که قبلاً به صورت حیاطی بوده است که چند سال پیش سقف بر آن افزوده گشت حسینیه در ماه‌های محرم و صفر مورد استفاده قرار می‌گیرد و در سایر ماه‌های سال به محل عبور مردم تبدیل می‌شود که وجههٔ زیبایی ندارد چندی پیش این حسینیه تخریب گردید تا بنائی شایسته جایگزین آن گردد کار مقاوم‌سازی این بنا انجام شده است بروبه روی گنبد و مسجد فضایی نسبتاً باز واقع شده است که به چهار سوق معروف است در گذشته این محل، مکان گردهم جمع شدن اهالی و ورودی روستا بوده است در گوشه ای از این چهار سوق خانه ای است بازمانده از دهه‌های پیش متعلق به خاندان وکیلی، معماری این خانه به ویژه گچبری‌های آن در نوع خود دیدنی است آب انبار و حمام قدیمی مجموعه به دلیل خرابی بسیار چندی پیش تخریب گردید. ۲- بقعه شاهزاده اسحاق: تا اوایل دههٔ هفتاد در شرق روستا، تپه ای قرار داشت با آثاری از ساختمان‌های مخروبه. این تپه در نزد اهالی به شاهزاده اسحاق معروف بود و محلی برای به خاک سپردن بعضی اموات به ویژه طفلان، هر شب چارغی دستی توسط یکی از اهالی در گوشه ای از این نقطه روشن می‌شد بنا بر روایات مردم در محل بقعه، امامزاده ای با گنبد و بارگاه وجود داشته است که در اثر حادثه ای هم چون سیل یا زلزله از میان رفته بود این حادثه به احتمال بسیار می‌تواند زلزله سال ۱۱۹۲ هجری قمری در منطقه باشد در هر حال این محل مورد احترام، در آغازین سال‌های دهه ۷۰ به همت گروهی از اهالی حفاری و شناسایی گردید و ساخت بقعه ای در این محل آغاز شد ساختمانی کوچک با ضریحی چوبی در داخل و گنبدی مخروطی به رنگ سبز، ساخته شد و به تدریج شکل و رنگ تازه ای یافت هم‌اکنون مراسم نماز جماعت و برخی دیگر از مراسم مذهبی و نذورات در کنار این بقعه انجام می‌شود در صد متری این بقعه، سنگ قبری وجود دارد که علی‌رغم اینکه بخشی از آن تخریب و از بین رفته است اما آنچه معلوم است این سنگ قبر متعلق به شاه سلام محمدآبادی می‌باشد که در سال یک هزار و سیصد و … فوت نموده است در روایتی مردمی آمده است که این شاه سلام پیرمردی روشن ضمیر بوده است که در هنگام گذر شاه معاصر از این روستا، شاه وی را مورد تفقد قرار داده است و به وی سلام نموده است و لقب شاه سلام را به وی اعطا نموده است اگر بخواهیم این داستان را بپذیریم باید بگوییم که این شاه کسی جز شاه عباس اول (۹۹۸–۰۳۸ه) نبوده است در هر حال این سنگ قبر ۴۰۰ ساله، قدیمی‌ترین سند مکتوب روستا می‌باشد که نام محمدآباد در آن ذکر شده است در آغازین روزهای بهار ۱۳۸۴ این بقعه حال و هوای تازه ای یافت با خاکسپاری پیکر سه تن از شهیدان گمنام جنگ تحمیلی در کنار این بقعه، معنویتی دو چندان بر این محل حاکم شد مراسم تشییع و به خاک سپاری این شهیدان حماسه ای جدید در تاریخ این روستا گردید. ۳- خانه کلاه ماهوتی: در حاشیهٔ بافت سنتی روستا، خانه ای قدیمی و اعیانی وجود دارد که هر چند هم‌اکنون غیر مسکونی و رو به تخریب است اما زمانی صفای خاصی داشته است خانه توسط فردی ساخته شده است که چون کلاه ماهوتی به سر می‌گذاشته است آن هم در دوره ای که هر کسی توان خرید چنین کلاهی را نداشته است به این نام معروف شده است این خانه بعدها دست به دست شد ولی سکونت در آن دیری نپایید این خانه شامل یک حوضخانه و دو اطلاق بزرگ می‌باشد که درهای چوبی آن هنوز باقی بافت سنتی روستا در سال‌های اخیر به دلیل خرابی بسیار در جهت توسعه تقریباً از میان رفته است و بنا به مقتضیات زمان، کوچه‌های تنگ و باریک جای خود را به کوچه‌های بزرگ و خیابان‌ها داده است.