نبرد مرو
جنگ اصلی

امیر بیگ موصلوی مُهردار همانگونه که شاه اسماعیل یکم دستور داده بود پا به فرار گذاشت. شیبک خان از دیدن گریز آن‌ها خوشحال شد و از سیاه‌آب گذشت و امیر بیگ موصلو به خراب کردن پل آن رود پرداخت.
در نزدیکی روستای محمودی چون شیبک خان، شاه اسماعیل و سپاهیانش را دید، متوجه شد که نیرنگ خورده‌است؛ اما به ناچار آماده جنگ شد. او دو تن از سرداران نامی خود را بر جناح‌های چپ و راست لشکر خود گمارد و خود نیز در میانه سپاه قرار گرفت. شاه اسماعیل نیز چنین کرد.
جنگ با یورش ازبکان آغاز شد. سرداران شیبک خان صفوف سپاه ایران را درهم شکستند و آنان را عقب زدند. در این هنگام شکست سپاهیان ایرانی نزدیک شده بود. شاه اسماعیل با دیدن دلاوری دو سردار ازبک و شکست جناحین سپاه خود، سخت به هیجان می‌آید و «اللّه‌ اللّه گویان» به سپاه ازبک یورش می‌برد و سپاهیان قزلباش نیز به هیجان در آمدند. با حمله شخص شاه، پیروزی ازبکان عقیم می‌ماند و جنگ به نهایت شدت خود می‌رسد. ازبکان از طلوع آفتاب تا اذان ظهر پایداری می‌کنند؛ اما سرانجام پیروزی قزلباشان نمایان می‌شود. ازبکان که دیگر تاب پایداری ندارند روی به گریز می‌نهند. ایرانیان به دنبال آن‌ها می‌روند و گروهی از آنان را می‌کشند.
ازبکان در حالی که از ترس جان، سراسیمه می‌گریختند به سیاه‌آب رسیدند و از آن عبور کردند ولی بیشترشان غرق شدند. شیبک خان با پانصد تن از همراهانش به خرابه‌ای رسیدند که راه خروج نداشت. عده‌ای از قزلباشان آنجا را محاصره کردند و به تیراندازی پرداختند. ازبکان از ترس گزند، بر روی هم می‌رفتند و می‌کوشیدند که از دیوار خرابه بالا بروند، اما بیشترشان توسط سپاهیان ایران کشته می‌شدند و عده‌ای نیز در زیر دست و پای خود و اسب‌هایشان کشته می‌شدند، که شیبک خان نیز همین‌گونه کشته شد.
در این جنگ عده‌ای از مردم مرو کشته شدند. به دستور شاه اسماعیل، قنبربی و جان‌وفا میرزا از سرداران نامی ازبک که اسیر شده بودند و نیز ماموشی، قاضی منصور و همه سرداران و بزرگان ازبک را به قتل رساندند. میرزا محمدحیدر دوغلات می‌نویسد:
«نه کسی دیده و نه کسی شنیده و نه تاریخ، جنگی را ثبت کرده که در آن، این همه فرمانده سپاه کشته شده باشد...»
شاه اسماعیل در نامه‌ای به قانصوه غوری سلطان مصر این نبرد را چنین شرح می دهد: «...آنکه شیبک شیبانی که شعبه‌ای از درخت کفر چنگیزخانی بود در ممالک ماوراءالنهر و تمامی خراسان دست تسلط بگشود و باد نخوت و غرور و پندار در دماغ او راه یافته، سر از جاده استقامت برتافته و متعرض مملکت ایران می‌شد و از هر طرف به نهب و غارت مبادرت می‌نمود و ابواب ظلم و تعدی بر سایر بلاد و عباد می‌گشود:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| کسی را که بر گشت روز بهی |  | دماغش ز نور خرد شد تهی |
| خرابی نماید به هر بوم و بر |  | نهالش دهد رنج و زحمت ثمر |
| ز اقبال و بخت خود آید به تنگ |  | کند با سپهر برین عزم جنگ |
| چو او را خرابی بود طبع و خو |  | کند طبع ايام هم دفع او |
| كسی نيک بيند به هر دو سرای |  | که نیکی رساند به خلق خدای |
حفظ نوامیس الهی و رعایت قوانین خلافت و پادشاهی چنان اقتضا نمود که عساکر نصرت و ظفر‌قرین به عزم قلع و قمع آن شقی خسارت‌آئین روی توجه به صوب ممالک خراسان آورند. "ستدعون الی قوم اولی بأس شدید". به مجال عیان رسانیده یوم الجمعه سادس شهر شعبان المعظم سنه ست عشر و تسعمائه (جمعه ۶ شعبان ۹۱۶) در دارالملک مرو "یوم التقی الجمعان" تحقق یافت. محاربه و مجادله تمام واقع شد و آتش حرب و قتال به نوعی التهاب و اشتعال گرفت که بهرام خون‌آشام از خوف و اضطراب رجعت اختیار کرد:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| ز هر سو شده تیر ناوک روان |  | تو گفتی که پيک اجل شد دوان |
| روان گشته خون هر طرف همچو آب |  | سر جنگجویان درو چون حباب |
غازیان ضرغام انتقام و مجاهدان بهرام اتسام زبان حال بدین مقال گشودند که:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| السيف و الخنجر ريحاننا |  | اف على النرجس والاس |
| شرابنا من دم اعدائنا |  | و كأسنا جمجمة الراس |
از کشته پشته ساخته:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| گرفته همه روی آفاق خون |  | شده عرصه این زمین لاله گون |
در این اثنا از مهب تأییدات غیبی نسائم فتوحات لاریبی وزیدن گرفت. شیبک شقاوت آثار و سایر امراء و انصار که از کثرت ازدحام از حیز شمار بیرون بودند، طعمه شمشیر و هدف نیزه و تبر گشتند و همگی ممالک ایران و توران به قبضه اقتدار و حیطه اختیار آمده، تمامی آن دیار از خبث وجود آن گروه نابکار پاک گشت...».