جفتگری (دانش رایانه)
جفتگری در زبان‌های شیءگرا

نورمن فنتون در کتاب «متریک‌های نرم‌افزاری: رویکردی سخت‌گیرانه و عملی» متریک نرم‌افزاری را به صورتِ: «در حقیقت متریک نرم‌افزاری عبارتی بنیادی برای توصیف دامنهٔ وسیعی از فعالیت‌های اندازه‌گیری است. این فعالیت‌ها از استخراج مشخصه‌هایی است که ویژگی‌های کدِ نرم‌افزار (تعریف کلاسیک «متریک» در نرم‌افزار) تا مدلهایی برای پیش‌بینی منابعِ لازم برای نرم‌افزار و کیفیت آن را در بر می‌گیرند. این موضوع همچنین شامل جنبه‌هایی از کنترل کیفیت و ضمانت است که پوشش دهندهٔ فعالیت‌هایی از قبیل یافتن نقایص در طول توسعه و آزمایش است». همچنین وی دربارهٔ این موضوع که نباید به سرعت به دنبال انتزاعی کردن تعریف پیش رفت نیز گفته‌است: «... برای ایجاد نگاشت (ریاضی) تعجیل کرده و سپس اعداد را دستکاری می‌نماییم…».
با ارائه زبان‌های شیءگرا و ارائه ویژگی‌های آن از سوی «گریدی بوش» ویژگی‌های زبان‌های شیءگرا برشمرد. کلاس و شیء دو گونهٔ جدید بود که دربرابر ساختارهای قدیمی قرار می‌گرفت. «شیام چیدامبر» و «کریس کمرر» چارچوبی را برای اندازه‌گیری کیفیت ارائه نمودند. این چارچوب شامل چندین متریک بود که هر یک یکی از وجوه نرم‌افزار را اندازه‌گیری می‌کرد. این چارچوبی یکی از اولین تلاش‌های در این زمینه بود.
| نام متریک | مخفف | توصیف |
| --- | --- | --- |
| کاپلینگ بین اشیاء | CBO | شیء از کلاس استفاده کند یا مورد استفاده قرار گیرد |
| ارسال پیام | RFC | تعداد متدهایی که به صورت مستقیم فراخوان شدهاست. |
| عمق درخت ارثبری | DIT | تعداد کلاس‌هایی که از کلاس مورد نظر به نحوی ارثبری کرده‌اند |
| متدهای وزن‌دار | WMPC | تعداد متدهای موجود در کلاس (شمارش براساس وزن‌دهی) |
این متریک مورد انتقادهای زیادی قرار گرفت. «مارتین هیتز» و «بهزاد منتظری» نسبت به روش شمارش آن نقد داشتند. همچنین «تریسی هال» و «توبیاس میر» متریک‌های ارائه شده توسط چیدامبر را بدون منطق و کارایی خطاب کردند.
«هیتز» و «منتظری» چارچوبی جدید را ارائه کردند. ویژگی چارچوب آن‌ها پوشش دو موضوع ارائه شده توسط زبان‌های شی‌گرا بود. آن‌ها میان «شیء» و «کلاس» تفاوت قایل شدند و برای هریک متریکی جداگانه را پوشش دادند. هر دو متریک چدامبر-کمرر و هیتز-منتظری از نوع اعداد ترتیبی بودند. اما روش چیدامبر-کمرر به هیچ وجه اصول اعداد ترتیبی را رعایت نمی‌کرد که منجر به عدم عملیاتی شدن آن می‌گردد. تد فیسون از جهت دیگری به مسئلهٔ جفتگری نگاه نموده و آن را از دو جهت بررسی نموده: «ذات» و «گونه». از لحاظ ذات، جفتگری به دو بخش ایستا و پویا تقسیم می‌گردد. در بخش ایستا، تا زمانی که تمام ماژول‌ها فراهم نباشد اصولاً برنامه قادر به کامپایل شدن نمی‌باشد. ذات پویا نیز خواستار کد اجرایی برنامه در حین اجراست.
از نظر گونه به سه زیر دستهٔ «جفتگری براساس گونه»، «جفتگری منطقی» و نیز «جفتگری براساس امضا» تقسیم می‌شوند.
| نوع جفتگری | زیر مجموعه | شرح | ذات | مثال |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| منطقی   | الگوریتم | دو ماژول براساس یک الگوریتم و به صورت غیرمستقیم با یکدیگر در ارتباط هستند، در صورت تغییر یک از آن‌ها دیگری نیز باید تغییر نماید | پویا | خواندن/نوشتن، رمزنگاری/رمزگشایی |
| منطقی   | لیترال | دو ماژول بر روی داده‌هایی کار می‌نمایند که مستقیماً بین آن‌ها تبادل نمی‌شود اما ترتیب آن‌ها از نظر مفهومی بسیار مهم است و هر گونه تغییر در یکی منجر به ساقط اعتبار شدن فهم ماژول دیگر در فهم داده می‌شود | پویا | ارسال یک آرایه شامل نام و سال |
| گونه | غیرمبهم | ایجاد یک شی از کلاسی دیگر در همان ماژول یا ماژول متفاوت | پویا | ایجاد شی با استفاده از عملگر new در سی++ |
| گونه | مبهم | کلاسی محتوی یک ارجاع به شی دیگر بدون ایجاد مستقیم آن | پویا | دریافت ارجاع به شی از طریق پارمتری در یکی از متدها کلاس جاری |
| گونه | K | کلاسی محتوی یک دادهٔ ثابت از کلاس دیگری باشد | ایستا/پویا | کامپایلر در نوع ایستا قادر به کشف و حذف آن است. |
| گونه | سکو | با فراخوانی هریک از کلاس‌های پایهٔ سکوی اجرای برنامه، برنامه/ماژول/کلاس به سکوی اجرایش جفت می‌گردد که قابل حذف و تعدیل نمی‌باشد | پویا | مثل cout<<"hello!" در سی++ |
| امضا | ندارد | در این نوع جفت‌گری، به جای کلاس یا ماژول، دو متد از اشیا به یکدیگر جفت می‌شوند. این دو شی اطلاعی از وجود یکدیگر ندارند و توسط توسعه‌گر ثالث و با استفاده از یکسان بودن امضای دو متد صورت می‌گیرد | پویا | استفاده از delegate در C# و mirror در جاوا |
مدل مفهومی جفتگری