سفرهای ناصرالدین‌شاه به اروپا
دومین سفر > تاریخ‌نگاری

۳۰ ربیع‌الاول تا ۵ ربیع‌الثانی ۱۲۹۵: شلیک توپ به نشانه آغاز سفر، رفتن به امامزاده شاه‌عبدالعظیم، عزیمت به کرج و قزوین
۶ ربیع‌الثانی: اتراق کردن در اطراف هزار جریب قزوین و دیدار با بزرگان این شهر
۷ ربیع‌الثانی: ورود به سیاه دهن (تاکستان)
۸ ربیع‌الثانی: عزیمت به ابهر
۹ ربیع‌الثانی: اقامت در ابهر
۱۰ ربیع‌الثانی: ورود به هیدج
۱۱ ربیع‌الثانی: عزیمت به سلطانیه
۱۲ و ۱۳ ربیع‌الثانی: عزیمت به زنجان
۱۴ ربیع‌الثانی: عزیمت به نیک‌پی
۱۵ ربیع‌الثانی: عبور از آق مزار
۱۶ ربیع‌الثانی: عزیمت به سرچم
۱۷ ربیع‌الثانی: عزیمت به جمال‌آباد
۱۸ ربیع‌الثانی: عزیمت به میانج (میانه)
۱۹ ربیع‌الثانی: عزیمت به صومعه علیا
۲۰ ربیع‌الثانی: عزیمت به ترکمانچای
۲۱ ربیع‌الثانی: عبور از ترکمانچای
۲۲ ربیع‌الثانی: عزیمت به تکمه داش
۲۳ ربیع‌الثانی: ورود به اوجان (بستان‌آباد)
۲۴ ربیع‌الثانی: ورود به باسمج
۲۵ ربیع‌الثانی: ورود به تبریز و ملاقات با ولیعهد (مظفرالدین شاه)
۲۶ ربیع‌الثانی تا ۱ جمادی‌الاول: اتراق در تبریز دیدار با ایلچی (سفیر) عثمانی و بزرگان این شهر
۲ جمادی‌الاول: عزیمت در گلین قیا (گلین‌قیه)
۳ جمادی‌الاول: عبور از جلگه گرگر و رسیدن به رود ارس
۴ جمادی‌الاول: بازگشت افراد غیرهمسفر به تهران، عبور از رود ارس با قایق و استقبال حاکم ایروان
۵ جمادی‌الاول: ملاقات با علمای شهر اردوباد و ورود به شهر نخجوان
۶ جمادی‌الاول: صرف ناهار در نخجوان و عزیمت به نوراشین
۷ جمادی‌الاول: عزیمت و ورود به ایروان
۸ جمادی‌الاول: توقف در ایروان
۹ جمادی‌الاول: عزیمت و ورود به دلیجان
۱۰ جمادی‌الاول: عزیمت و ورود به آل کت
۱۱ جمادی‌الاول: عزیمت و ورود به تفلیس
۱۲ جمادی‌الاول: توقف در تفلیس و بازدید از این شهر
۱۳ جمادی‌الاول: عزیمت و ورود به منزل ملیت
۱۴ تا ۱۶ جمادی‌الاول: عزیمت به ولاد قفقاز با راه‌آهن
۱۷ جمادی‌الاول: ورود به مسکو و استقبال نظامی حاکم مسکو
۱۸ جمادی‌الاول: توقف در مسکو و بازدید از موزه و تالارهای این شهر
۱۹ تا ۲۰ جمادی‌الاول: صرف شام در مسکو و عزیمت و ورود به سن پترزبورگ
۲۱ تا ۲۳ جمادی‌الاول: توقف در سن پترزبورگ، دیدار با الکساندر دوم تزار روسیه و بازدید از تماشاخانه‌ها و امکان این شهر
۲۴ جمادی‌الاول: سفر کوتاه به پترهوف
۲۵ جمادی‌الاول: خداحافظی با امپراتور روسیه و عزیمت و ورود ورشو با قطار
۲۶ و ۲۷ جمادی‌الاول: توقف در ورشو
۲۸ جمادی‌الاول: عزیمت به برلین و عبور از برون برک و تورن
۲۹ جمادی‌الاول: ورود به برلین و ملاقات با ویلهلم یکم، امپراتور آلمان و ترور نافرجام وی
۱ جمادی‌الثانی: دیدار با مقامات سیاسی پروس و ایلچی عثمانی، بازدید از شهر برلین و عزیمت و ورود به بادن-بادن
۲ تا ۶ جمادی‌الثانی: توقف در بادن بادن و بازدید از مناطق اطراف این شهر
۷ جمادی‌الثانی: عزیمت به پاریس و توقف کوتاه در شهر کهل
۸ تا ۱۵ جمادی‌الثانی: ورود به شهر پاریس و توقف در این شهر و دیدار با پاتریس دو مک ماهون رئیس‌جمهور فرانسه، ملاقات با ولیعهد انگلستان و بازدید از اماکن مختلف پاریس
۱۶ تا ۱۸ جمادی‌الثانی: تشییع جنازه رسمی پادشاه هانوور، بازدید از کارخانه توپ‌سازی و رنگ‌سازی، بازدید از چاپخانه فیگارو، شرکت در مهمانی ملکه اسپانیول
۱۹ جمادی‌الثانی: حرکت با ترن به سمت فونتن‌بلو
۲۰ جمادی‌الثانی: بازدید از مدرسه توپخانه
۲۱ تا ۲۷ جمادی‌الثانی: بازگشت به پاریس، بازدید از بیمارستان، مدرسه و باغ وحش در پاریس
۲۸ جمادی‌الثانی: دیدار با مارشال دو مک ماهون و گردش در شهر
۲۹ جمادی‌الثانی: خداحافظی از رئیس‌جمهور فرانسه، بازدید از کارخانه کاغذسازی روس،
۱ و ۲ رجب: عزیمت به سالزبورگ، عبور از استراسبورگ، توقف کوتاه در شهر اولم، صرف ناهار در مونیخ و ورود به سالزبورگ
۳ رجب: توقف در سالزبورگ، دیدار با برادر امپراتور اتریش
۴ رجب: حرکت به سمت وین با قطار مخصوص امپراتور، ورود به وین و استقبال امپراتور
۵ تا ۱۲ رجب: توقف در وین، دیدار با مقامات اتریش، بازدید از اماکن و طبیعت این شهر
۱۳ تا ۱۶ رجب: ملاقات با وزیر جنگ اتریش برای خرید اسلحه، خداحافظی از امپراتور و حرکت به سوی قفقاز با قطار
۱۷ و ۱۸ رجب: ورود به ولاد قفقاز، عبور از خارکوف، آزوف، روستوف
۱۹ رجب: ورود به گروزنی و توقف شبانه در آنجا
۲۰ تا ۲۳ رجب: حرکت به سمت بندر پطروفسکی، عبور از روستای چپریورت در منطقه داغستان، ورود به بندر، سوار شدن بر کشتی، حرکت و رسیدن به بندرانزلی
۲۴ رجب تا ۱۷ شعبان: عبور از انزلی تا تهران از مسیر شهرهای رشت، قزوین، کرج و اتمام سفر