stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
رودکی
نابینایی رودکی

برخی از نویسندگان همانند محمد عوفی در لباب‌الالباب رودکی را کور بدو تولد دانسته‌اند، همچنین قدیمی‌ترین منبع، رودکی را اکمه (کور مادرزاد) خوانده است. ولی برخی تنها از نابینایی او سخن گفته‌اند، چنان‌که ابوزراعه گرگانی می‌گوید:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| اگر به کوری چشم او بیافت گیتی را |  | ز بهر گیتی من کور بود نتوانم |
و نیز دقیقی می‌گوید:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| استاد شهید زنده بایستی |  | وان شاعر تیره‌چشم روشن‌بین |
و فردوسی نیز آنجا که از نظم کلیله و دمنه سخن می‌گوید نابینایی رودکی را می‌نمایاند:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| گزارنده را پیش بنشاندند |  | همه نامه بر رودکی خواندند |
و ناصر خسرو می‌گوید:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| اشعار زهد و پند بسی گفته‌ست |  | آن تیره‌چشم شاعر روشن‌بین |
با این همه برخی هیچ سخنی از کوری او نمی‌گویند مانند سمعانی در الانساب یا نظامی عروضی در چهار مقاله و نیز در کتاب تاریخ سیستان. از دیگر سو شعرهایی نیز از رودکی به‌جامانده که او را بینا می‌نمایاند:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| همیشه چشمم زی زلفکان چابک بود |  | همیشه گوشم زی مردم سخندان بود |
یا
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| چادرکی رنگین دیدم بر او |  | رنگ بسی گونه بر آن چادرا |
یا در جایی طبیعت بهار را این‌گونه توصیف می‌نماید و سخت است که این ابیات را از شاعری نابینا بدانیم
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| لاله میان کشت بخندد همی ز دور |  | چون پنجهٔ عروس به حنّا شده خضیب |
| نفاط برق روشن و تندرش طبل زن |  | دیدم هزار خیل و ندیدم چنین مهیب |
یا در جایی نقش و نگار و رنگارنگی طبیعت را به کتاب ارژنگ اثر مانی پیامبر ایران باستان مانند می‌کند. مانی پسر پاتگ همدانی کتابی نوشته بود که متأسفانه در دست نیست و آن سراسر مانند دیگر آثار مانویان پر دارای حاشیهٔ منقش بوده است. ربط دادن تصاویر ملون و رنگارنگ روی صفحهٔ کتاب به طبیعت بهاری برای کسی که تاکنون آن را ندیده است حتی بر اثر آموزش نیز دور از تصور است:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| اکنون ز بهار مانوی طبع |  | پر نقش و نگار همچو ژنگست |
با توجه به این اشعار و اشعار دیگری که رودکی به تصریح از فعل «دیدن» استفاده کرده است، اندیشمندان فارسی بر این نظر هستند که نوشته محمود بن عمر نجاتی نویسنده کتاب بساتین‌الفضلاء را که در ۷۰۹ (قمری) نوشته شده درست می‌انگارد که چنین می‌گوید: «رودکی در پایان عمر کور شده است.»، ولی با این حال بدیع الزمان فروزانفر با مقایسه بین رودکی و بشار بن برد، شاعر نابینای شعوبی و عربی‌گوی، اعتقاد دارد که اشعار ذکر شده از او هیچ تضادی با نابینا بودنش ندارد.
با این حال بنابر کشفیات اخیر انجام شده، سعید نفیسی با صراحت نابینا بودن رودکی را رد می‌کند. [نیازمند منبع] از آنجایی که خود وی در هیچ‌کجای اشعار باقی‌مانده‌اش اشاره‌ای به کوری خود نمی‌کند و تذکره‌نویسانی که مدعی کور بودن مادرزادی وی هستند بیتی از خود رودکی دربارهٔ کور بودنش ذکر نکردند این احتمال وجود دارد که در سال‌های پایانی عمرش مثلاً در زمان سرودن کلیله و دمنه (که امروزه اثری از آن نیست) کور بوده باشد که این جدای از تطابق با گزارش فردوسی از نظم کلیله دمنه، با یافته‌های محققان و تصویرسازی‌های موجود در تشبیهات شاعر نیز همخوانی دارد.
ماجرای نبش قبر

در سال ۱۹۴۰ یعنی هزار سال پس از مرگ رودکی، صدرالدین عینی، بنیان‌گذار ادبیات فارسی تاجیکی برآن شد که از شواهد موجود در «تاریخ سمرقند» گور وی را بیابد. سرانجام پس از تلاش‌های بسیار وی موفق شد گور وی را چنان‌که در تمامی تذکره‌ها آمده در یک گورستان قدیمی در بنجرود شناسایی نماید. در سال ۱۹۶۵، گروهی باستان‌شناس روسی به رهبری گراسیموف- پیکرتراش نامی روس- گور وی را شکافتند. پس از تحقیقاتی که بر پیکر وی انجام شد و با مبنا قرار دادن اشعار خود شاعر چهرهٔ وی را ترسیم نمودند. نتیجهٔ پژوهش‌ها این شد که کسی چشمان شاعر را درنیاورده است بلکه سر وی را روی آتش یا زغال گداخته گرفته‌اند که موجب سوختن و کوری چشم وی گشته است. همچنین شکستگی‌های متعدد در ستون مهره‌ها و دنده‌های وی از شکنجه شدنش پیش از مرگ حکایت می‌کند.
رودکی در ادبیات فارسی

رودکی را پدر ادبیات فارسی دانسته‌اند. پیش از وی شعر فارسی سروده می‌شد اما کیفیت اشعار رودکی آغازگر راه پیشرفت ادبیات فارسی بود. ریچارد فرای عقیده دارد که رودکی در تغییر خط از خط پهلوی به خط فارسی نقش داشته است. در تذکره‌ها و کتب پارسی اشعار وی بارها ذکر شده است که همین‌ها اساس جمع‌آوری دیوان وی بودند. اشعار او بارها توسط شاعران ایرانی مورد استقبال قرار گرفت و بارها در تضمین‌ها از آن‌ها استفاده شد. وی در میان شاعران فارسی بسیار مورد ارج و احترام بوده و کمتر کسی زبان به نکوهش وی گشوده است. او شعر فارسی را از پیروی از شعر عربی جدا کرد و اوزان و قالب‌های جدید فارسی به‌وجود آورد و با ترجمهٔ منظومه‌های مختلف و سرایش اشعار حکیمانه و تعلیمی و نیز تغزلات و مدیحه راه را برای پیشرفت شعر فارسی به خوبی گشود.
رودکی در ادبیات فارسی > یادکرد رودکی در شاهنامه فردوسی

فردوسی از رودکی در شاهنامه به خوبی یاد می‌کند. به شعر درآوردن کلیله و دمنه را به‌وسیله رودکی یادآور می‌شود. فردوسی اثر رودکی را دُرِ آگنده می‌خواند. سرگذشت کلیله و دمنه را فردوسی چنین شرح می‌دهد.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| نبیسنده از کِلک چون خامه کرد |  | ز برزوی یک در سرنامه کرد |
| نبشتند بر نامهٔ خسروی |  | نبود آن زمان خط جز از پهلوی |
| ... |  | ... |
| کلیله به تازی شد از پهلوی |  | برین‌سان که اکنون همی‌بشنوی |
| به تازی همی‌بود تا گاه نصر |  | بدآنگه که شد در جهان شاه نصر |
| گرانمایه بوالفضل دستور اوی |  | که اندر سخن بود گنجور اوی |
| بفرمود تا پارسی و دری |  | نبشتند و کوتاه شد داوری |
| وزآن پس چو پیوسته رای آمدش |  | به دانش خرد رهنمای آمدش |
| همی‌خواست تا آشکار و نهان |  | ازو یادگاری بود درجهان |
| گزارنده را پیش بنشاندند |  | همه نامه بر رودکی خواندند |
| بپیوست گویا پراگنده را |  | بِسُفت اینچنین در آگنده را |
رودکی در ادبیات فارسی > رودکی در سایر آثار

از کسانی که از سروده‌های رودکی در اشعار خود تضمین آورده‌اند می‌توان به غضایری رازی، عثمان مختاری، سوزنی سمرقندی، فرخی سیستانی، معزی نیشابوری[نیازمند ابهام‌زدایی]، خاقانی شروانی، ابوسعید ابوالخیر، مولانا جلال الدین بلخی و حافظ اشاره نمود.
در مورد غزلیات وی که نخستین نمونه دردست غزل فارسی است عنصری بلخی می‌گوید:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| غزل رودکی وار نیکو بود |  | غزل‌های من رودکی وار نیست |
مولوی نیز در بسیاری موارد از اشعار رودکی استقبال کرده است؛ که مهم‌ترین آن‌ها شعری ست که مولوی در مرثیهٔ سنایی سروده است که تقلیدی مستقیم از سروده‌ای از رودکی به این مطلع است: { مرد همانا که مرادی بمرد/مرگ چنان خواجه نه کاریست خرد}
مولوی در مرثیه‌ای درباب مرگ سنایی غزنوی این‌گونه آورده است:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| گفت کسی خواجه سنایی بمرد |  | مرگ چنین خواجه نه کاری ست خرد |
در جایی دیگر مولوی یکی دیگر از تنها چند واژهٔ متن اصلی رودکی را تغییر داده است که نشان از علاقهٔ وی به اشعار رودکی دارد. رودکی در غزلی این‌گونه می‌سراید:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| هرباد که از سوی بخارا به من آید |  | با بوی گل و مشگ و نسیم و سمن آید |
| بر هر زن و هر مرد کجا بر وزد آن باد |  | گویی مگر آن باد همی از ختن آید |
| نی نی ز ختن باد چنان خوش نوزد هیچ |  | کان باد همی از بر معشوق من آید |
| هر شب نگرانم به یمن تا تو برآیی |  | زیرا که سهیلی و سهیل از یمن آید |
مولوی در استقبال از غزل بالایی رودکی این‌گونه سروده است:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| هرباد که از سوی بخارا به من آید |  | با بوی گل و مشگ و نسیم و سمن آید |
| بر هر زن و هر مرد که آن بوی اثر کرد |  | گویند که آن بوی همه از ختن آید |
| نی نی ز ختن چشمهٔ خوش می‌ندهد بوی |  | این بوی همی از بر معشوق من آید |
| هر شب نگرانم ز یمن تا تو برآیی |  | زیرا که سهیلی و سهیل از یمن آید |
بی‌شک معروف‌ترین شعر و سرودهٔ رودکی که در ادب فارسی سخت نیکو افتاده باشد همان غزلی ست که در بازگرداندن امیر نصر سامانی به بخارا سروده شده است. با مطلع
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| بوی جوی مولیان آید همی |  | یاد یار مهربان آید همی |
مولوی در تقلید از آن این‌گونه سروده است:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| بوی باغ و گلستان آید همی |  | بوی یار مهربان آید همی |
| از نثار گوهر یارم مرا |  | آب دریا تا میان آید همی |
| با خیال گلستانش خارزار |  | نرم تر از پرنیان آید همی |
رودکی در شعر و اندیشهٔ حافظ کاملاً تأثیرگذار نشان می‌دهد و جدای از تضمین حافظ از شعر رودکی سبک شاعری و اندیشه‌های شاعرانهٔ رودکی نیز در شعر حافظ به وفور دیده می‌شود. از همین غزل فوق خواجه حافظ شیرازی غزل‌سرای بزرگ سدهٔ هشتم در استقبال از مهاجمی که احتمالاً امیرتیمور است این‌گونه شعر رودکی را یادآوری کرده و دیگران را به غازی مهاجم فرا می‌خواند:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| خیز تا خاطر بدان ترک سمرقندی دهیم |  | کز نسیمش بوی جوی مولیان آید همی |
رودکی در ادبیات فارسی > ابوالفضل بلعمی و رودکی

رودکی و ابوالفضل بلعمی به یکدیگر علاقهٔ بسیار داشته‌اند، چنان‌که ابوالفضل بلعمی گفته است «در عرب و عجم، رودکی را نظیری نیست». در مقابل رودکی نیز بلعمی بزرگ را مدح بسیار گفته است و صله دریافت می‌کرده است.[نیازمند منبع]
گویا این بیت را رودکی در مدح خواجه بلعمی گفته است:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  چه فضل میرابوالفضل بر همه ملکان |  |  چه فضل گوهر و یاقوت بر نبهره پشیز |
آیین بزرگداشت رودکی و جایگاه جهانی

به عنوان پدر شعر کلاسیک فارسی رودکی از جایگاه ممتازی در جهان برخوردار است. اشعار غنایی و تعلیمی وی راه را بر بزرگان زیادی بازکرده است و از این رو همواره آیین‌های پاسداشت مختلفی برای این شاعر پارسی‌زبان برگزار می‌شود. در یکی از این آیین‌ها که در سال ۲۰۰۸ به میزبانی سازمان ملل متحد برگزار شد بان کی مون دبیرکل سازمان ملل متحد دربارهٔ شاعری رودکی در حضور جمع کثیری از سرشناسان علمی فرهنگی جهان، نمایندگان یونسکو و سفیران کشورهای مختلف گفت: «اشعار رودکی می‌تواند مبنای اتحاد جهانی قرار بگیرد چرا که رودکی شاعر خوبی‌ها و عدالت بود». یونسکو هرساله از کشورهای عضو خود درخواست می‌کند تا در هر مناسبتی نام بزرگان فرهنگ و ادب خود را ارائه دهند تا جهت بزرگداشت و برگزاری کنگره‌های مربوط اقدام به عمل آید. همچنین در آذر ماه سال ۱۳۸۷ هجری شمسی، سازمان میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی با همکاری بنیاد فرهنگی رودکی و یونسکو، آیین بزرگداشتی برای رودکی در تهران با حضور شرکت‌کنندگان داخلی و خارجی ترتیب داده شد. بیشتر شرکت‌کنندگان خارجی از کشورهای هندوستان، افغانستان، تاجیکستان، فرانسه، ازبکستان، قرقیزستان و قزاقستان بودند. در سال ۱۹۵۵ میلادی دولت جمهوری تاجیکستان به مناسبت هزار و صدمین سالگرد تولد رودکی مراسمی در این زمینه برپا نمود.
از میان بزرگ‌ترین رودکی پژوهان می‌توان به براگینسکی، سیمنوف، صدرالدین عینی، سعید نفیسی، محمدعلی فروغی، محمد شکوروف و ریچارد فرای اشاره نمود.
در ستاره‌شناسی، یکی از دهانه‌های برخوردی سیاره تیر به نام این شاعر فارسی‌زبان دهانه رودکی نامیده شده است.
نمونه سرودها > نمونهٔ تعلیمی

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| هرکه نامُخت از گذشتِ روزگار |  | نیز ناموزد ز هیچ آموزگار |
| تا جهان بود از سرِ مردم فراز |  | کس نبود از رازِ دانش بی‌نیاز |
| مردمانِ بخْرد اندر هر زمان |  | رازِ دانش را به هر گونه زبان |
| گرد کردند و گرامی داشتند |  | تا به سنگ اندر همی‌بنْگاشتند |
| دانش اندر دل چراغِ روشن است |  | وز همه بد بر تنِ تو جوشن است |
نمونه سرودها > نمونهٔ غنایی

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| شاد زی با سیاه چشمان شاد |  | که جهان نیست جز فسانه و باد |
| ز آمده شادمان بباید بود |  | وز گذشته نکرد باید یاد |
| باد و ابر است این جهان افسوس |  | باده پیش آر هرچه بادا باد |
| من و آن جعد موی غالیه بوی |  | من و آن ماهروی حور نژاد |
| نیکبخت آنکه او بداد و بخورد |  | شوربخت آنکه او نخورد و نداد |
| شاد بوده ست از این جهان هرگز |  | هیچ‌کس، تا از او تو باشی شاد؟ |
| داد دیده ست از او به هیچ سبب |  | هیچ فرزانه، تا تو بینی داد؟ |
آرامگاه

مقالهٔ اصلی: آرامگاه رودکی
به‌دنبال کشفیات صدرالدین عینی آرامگاه او در نیمهٔ قرن بیستم از روی شواهد مندرج در تذکره‌ها و تواریخ نوشته شده از سمرقند پس از مدتی گمگشتگی شناسایی شد؛ و استخوان‌های وی که نشانهٔ کوری هم در آن بود یافته‌های عینی را تثبیت کرد. در پی آن بقعه‌ای شبیه به آرامگاه عطار بر بالای گور وی ساخته شد که هم‌اکنون در روستای بنجرودک یا پنجکنت در ۱۷۰ کیلومتری شمال شهر دوشنبه و در خاک جمهوری تاجیکستان قرار دارد. بقعهٔ آرامگاه رودکی دارای پلانی هشت ضلعی و گنبدی دایره‌ای شکل در بالای آن است. اخیراً به دعوت وزارت فرهنگ تاجیکستان چند تن از استادان کاشی‌کار نیشابور به نمایندگی از سوی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و صنایع دستی استان خراسان رضوی برای مرمت آرامگاه رودکی سمرقندی به تاجیکستان اعزام گشتند. کار گروه ایرانی در این مرمت تنها بازسازی گنبد بقعهٔ رودکی به مساحت یکصد متر مربع به سبک افلاک‌نما، با بهره‌گیری از کاشی فیروزه‌ای بوده است.
آرامگاه رودکی در پنجکنت
تندیس رودکی در اِسترَوشَن، تاجیکستان
بوستان رودکی، دوشنبه
کتاب‌ها دربارهٔ رودکی

صدرالدین عینی و سمینوف. استاد رودکی (به فارسی و لاتین)، استالین آباد ۱۹۴۰
رودکی (به زبان روسی) با مقدمهٔ ای.س. براگینسکی، ترجمهٔ درژاوین، استالین آباد ۱۹۵۵.
م. زند. صاحب قران شاعری استاد رودکی، (به فارسی و خط سیریل)، استالین آباد ۱۹۵۷.
میرزایف. رودکی و انکشاف غزل در عصرهای ۱۰–۱۵ (به فارسی تاجیکی)، استالین آباد ۱۹۵۷.
اشعار هم‌عصران رودکی، به فارسی تاجیکی، زیر نظر عبدالغنی میرزایف، استالین آباد ۱۹۵۸.
عبدالغنی میرزایف. نمونهٔ فولکلور در رودکی، (به فارسی تاجیکی)، استالین آباد ۱۹۵۸.
احمد اداره چی گیلانی. شاعران هم عصر رودکی، تهران نشر موقوفات افشار، سال ۱۳۷۰.
مقالات دربارهٔ رودکی

محمدصادق همایون فرد. کتاب‌شناسی رودکی، مرکز اسناد علمی، تهران ۱۳۶۵.
حمید زرین کوب. عناصر بدیعی در شعر رودکی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد، بهار ۱۳۵۵ - شماره ۴۵
مجتبی مینوی. برزویه حکیم و رودکی شاعر و نشو و نمای زبان فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد، زمستان ۱۳۵۰ - شماره ۲۸
مجتبی مینوی. داستان کلیله و دمنه رودکی، فرهنگ ایران زمین، ۱۳۳۶ - شماره ۵
عارف نوشاهی. اشعار نویافته رودکی سمرقندی بر اساس دو متن کهن فارسی، کتاب ماه ادبیات، اسفند ۱۳۸۹ - شماره ۱۶۱
مجید منصوری. دربارهٔ برخی ابیات منتسب به رودکی سمرقندی، بوستان ادب، پاییز ۱۳۹۰ - شماره ۹
علی اصغر قهرمانی مقبل. تصحیح شش بیت از رودکی سمرقندی بر اساس نسخه‌های خطی معیارالاشعار، معارف، فروردین و تیر ۱۳۸۸ - شماره ۶۷
مریم صادقی و سعید بزرگ بیگدلی. پیوند زبان و اندیشه در شعر رودکی، پژوهش‌های زبان و ادبیات فارسی (دانشگاه اصفهان)، تابستان ۱۳۸۸ - شماره ۲
محمدصادق بصیری. جادوی اندیشه و زبان ادبی رودکی، پژوهش‌های زبان و ادبیات فارسی (دانشگاه اصفهان)، تابستان ۱۳۸۸ - شماره ۲
حسین آقاحسینی و اسراءالسادات احمدی. بررسی موسیقی شعر رودکی، پژوهش‌های زبان و ادبیات فارسی (دانشگاه اصفهان)، تابستان ۱۳۸۸ - شماره ۲
محمد دبیر سیاقی. رودکی… آن تیره چشم شاعر روشن بین، نگین، مرداد ۱۳۵۲ - شماره ۹۹
داوود اسپرهم. موسیقی و خوانش اشعار رودکی، زبان و ادب، بهار ۱۳۸۸ - شماره ۳۹
امیر دانش زاده. رودکی و فراروان‌شناسی، حافظ، فروردین و اردیبهشت ۱۳۸۸ - شماره ۵۹
ترحم امیری امرایی. جایگاه غزل در آثار رودکی، کیهان فرهنگی، بهمن و اسفند ۱۳۸۸ - شماره ۲۸۰ و ۲۸۱
احمد ابو محبوب. رودکی احیاگر فرهنگ و زبان فارسی، کتاب ماه ادبیات، شهریور ۱۳۸۷ - شماره ۱۳۱
کامل احمدنژاد. نابینایی رودکی و عنصر رنگ در شعر او، کتاب ماه ادبیات، شهریور ۱۳۸۷ - شماره ۱۳۱
محمدتقی سبک دل. آرایه‌های ادبی و صور خیال در شعر رودکی، کتاب ماه ادبیات، شهریور ۱۳۸۷ - شماره ۱۳۱
مسعود فرزاد. عروض رودکی، خرد و کوشش، آبان ۱۳۴۹ - شماره ۷
هاشم محمدی. رودکی «آخرین گوسان تاریخ»، فردوسی، آبان و آذر ۱۳۸۶ - شماره ۵۸ و ۵۹
سعید نفیسی. چند نکته تازه دربارهٔ رودکی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، سال ششم، فروردین ۱۳۳۸ - شماره ۳ و ۴
جلال الدین همایی. رودکی و اختراع رباعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، سال ششم، فروردین ۱۳۳۸ - شماره ۳ و ۴
هوشنگ محمدی افشار. رودکی، حماسه، اسطوره و آیین‌های ایرانی، مطالعات ایرانی، پاییز ۱۳۸۷ - شماره ۱۴
اسکناس سامانی تاجیکستان منقش به تصویر رودکی
تندیس رودکی در شهر دوشنبه تاجیکستان
تمبر یادبود رودکی در هزار و صدمین سال زادروز وی
شوروی در سال ۱۹۵۸ میلادی تمبری با عنوان «۱۱۰۰مین سالگرد تولد ابوعبدالله رودکی، ادبیات کلاسیک تاجیک» منتشر کرد.
بالاتون‌فورد

مکان در 23x15px|border |alt=|link= مجارستان
| بالاتون‌فورد Balatonfüred | بالاتون‌فورد Balatonfüred |
| --- | --- |
شهر: شهر
  پرچمنشان:   پرچمنشان
شهرستان: وِسپرم
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی ۱+ (CET)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی ۲+ (CEST)
شهر بالاتون‌فورد (به مجاری: Balatonfüred) در وِسپرم در کشور مجارستان واقع شده‌است. جمعیت این شهر ۱۳٫۱۸۶ نفر است.
تامورا، نبراسکا

مکان
| Tamora | Tamora |
| --- | --- |
مکان مختص سرشماری: مکان مختص سرشماری
View of Tamora from the northeast: View of Tamora from the northeast
ایالت: نبراسکا
County: شهرستان سورد، نبراسکا
First settled: 1879
ارتفاع: ۱۵۵۵ فوت (۴۷۴ متر)
جمعیت (1990): جمعیت (1990)
 • کل: ۵۱
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (منطقه زمانی مرکزی)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۵ (CDT)
زیپ‌کد: 68434
کد منطقه: 402
تامورا(به انگلیسی: Tamora) شهری در ایالت نبراسکا کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۵۸ نفر بوده‌است.
ملاپریشان

| ملا ابولقاسم | ملا ابولقاسم |
| --- | --- |
زادهٔ: قرن هشتم هجری دلفان لرستان
درگذشت: قرن هشتم هجری
ملیت: ایرانی
پیشه: شاعر
مکتب: حروفیه
آثار: پریشان نامه
ملا پریشان لرستانی  سرایندهٔ عارف اهل لرستان سده چهارده و پانزدهم میلادی است (مصادف با نیمه دوم قرن هشتم هجری) که در دلفان ، دینور یا نورآباد زندگی می‌کرده است بسیاری از منابع او را از قوم لر می‌دانند. منابع کُردی مدعی اند که ملاپریشان اشعار خود را به گورانی سروده است و بر همین اساس جزئی از ادبیات کردی  تقسیم‌بندی می‌شود. هر چند که از سدهٔ بیستم به بعد، زبان شناسان، خود زبان گورانی را نیز یک زبان مستقل و جدا از کُردی طبقه بندی کرده اند.  دایرةالمعارف اسلامی زبان اشعار ملا پریشان را لریلکی می‌داند. او یکی از مشاهیر مردم لک در حوزه ادبِ عرفانی محسوب می‌شود؛ اشعار وی دارای وزن هجایی هست. سید خلیل عالی‌نژاد و گروه مستور از جمله کسانی هستند که اشعار وی را در موسیقی خود به کار برده‌اند. دیوان او در سال ۱۹۱۶ برای اولین بار در کرمانشاه چاپ شده است.
تبار قومی

اکثر محققان زادگاه او را دینور دانسته‌اند، برخی دیگر او را از مردم لک و ایل غیاثوند و اهل سلسله و دلفان به‌شمار آورده‌اند، ملاپریشان اشعار خود را به زبان زبان لکی و گورانی  سروده است. دایرةالمعارف اسلامی وی را به‌عنوان شاعر نام‌دار قوم لر معرفی می‌کند. بسیاری از منابع او را لر می‌دانند.
زندگی

در دیوان شعر نورعلی بن علی مردان بیرانوند، نام ملا پریشان با پسوند حسنوند ذکر شده است.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| ژ الوار کوه حق پیدا میو |  |  یا من فی‌الجبال، خزائنهُ |
ملاپریشان در اشعارش، به لر و کُرد بودنش اشاره دارد:
هَر چَن ماوِرْدِم دَلیل ژَ قُرآن | مَوات یا لا نَدر کُرد یُخدُر ایمان

البته درک اشعار ملا پریشان برای کسانی که به گویشهای لکی و گورانی آشنا نیستند، مشکل است.
برخی نیز من جمله زیباجویی ملا پریشان را اهل دینور می‌دانند. اسفندیار غضنفری امرایی گردآورنده دیوان ملا پریشان بر طبق این شعر وی را هم دوره شیخ رجب بُرسی می‌داند؛ و می‌گوید با توجه به معاصر بودند وی با شیخ رجب بررسی استنباط می‌شود وی در قرن هفتم یا هشتم می‌زیسته است. ملا پریشان یکی از شاعران متعصب نهضت حروفیه است. عقاید حروفیه در اشعارش نمایان است.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| وَ اَو گِشت قُرصی، شیخ رجب برسی |  | ده وحدت حرفی، اَو ده مِه پرسی |
| پنجاه سال طریق خدمتم گذاشت |  | غیر ژَ یَک رشته، جربزه نداشت |
| و ترسَ سِلمی و سِلمَ تِرسِی |  | یَسَه ماهیت شیخ رجب لوری |
عقاید

اشعار ملاپریشان در دیوان وی، مشهور به پریشان نامه گرد آمده‌اند. اشعار او نشان می‌دهد که او شیعه جعفری بوده و در جای‌جای دیوان خود بر ولایت علی تأکید نموده است. وی همچنین اشعاری در سوگ شهیدان کربلا دارد. از اشعار او می‌توان دریافت که او پیرو مذهب حروفیه نیز بوده که در زمان حیات او در لرستان رواج داشته است. ملاپریشان ظاهراً با تصوف رایج در زمان خود میانه‌ای نداشت و در برخی اشعار خود صوفیه را به باد نقد گرفته است. از این رو برخلاف نظر پاره‌ای از محققان که او را از صوفیان برشمرده‌اند، نمی‌توان او را صوفی به معنای معمول به حساب آورد.
او با مفاهیم عرفانی، کلامی و فلسفی آشنایی داشت. کاربرد اصطلاحاتی چون حدوث و قدم، قدم زمانی و قدم ذاتی، قوس صعود و قوس نزولی، احاطه و محاط و … در اشعار وی نشان از دانش او در این زمینه‌ها دارد. دیوان او نشان می‌دهد که او بر زبان عربی احاطه کامل داشته است. به علاوه اشارات او به منطق الطیر عطار و مثنوی مولوی و نیز سرودن قطعه‌ای بر سیاق «ساقی‌نامه» دیوان حافظ حکایت از آشنایی و انس او با این کتاب‌ها دارد. و سرسپردگی او به امام اول شیعیان، در اشعارش به وضوح پیداست.
نمونه شعر > با رسم‌الخط فارسی

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| ساقی باوره، جامی پی مستی |  | سودِم نیسیه؛ زیاِنم هستی |
| ساقی پُر بکه جام یک منی |  | بلکه بگذرم ژ ما و منی |
| فدات بام ساقی تر زوانم که |  | من درددارم ساقی، دوای گیانم که |
| ژو بادی بی غش خم خانهٔ دیرین |  | شیرمرد افکن تلخ لب شیرین |
| بدر تا یکجا پاک ژه گناه بوم |  | مستی باورون فنا فی الله بوم |
صندلی پیانو

صندلی پیانو که به آن نیمکت پیانو یا صندلی پیانو نیز گفته می‌شود (بسته به سبک) صندلی‌ای است که مخصوصاً برای استفاده در پیانو طراحی شده است که می‌تواند راحتی بیشتری در نواختن نسبت به یک صندلی معمولی فراهم کند.
صندلی پیانو
ارتفاع آن معمولاً قابل تنظیم است تا پیانیست با اندازه‌های مختلف را در خود جای دهد. غالباً با روکش یکپارچه پر از فوم یا یک بالشتک قابل جدا شدن ساخته می‌شود. در شکل نیمکتی خود، گاهی اوقات دارای یک محفظه مخفی برای نگهداری صفحات موسیقی و سایر لوازم است.
انواع صندلی

یک نیمکت پیانو دارای یک صندلی مستطیل شکل با تکیه گاه پشتی و یک پایه ۴ پایه است، مسلماً این رایج‌ترین طراحی معاصر در دهه ۲۰۲۰ است، مکانیزم بالابر در زیر صندلی به شما امکان می‌دهد با استفاده از دستگیره‌های چرخشی در طرفین آن را بالا یا پایین ببرید، برخی از نیمکت‌های پیانو در عوض دارای یک سیستم هیدرولیک با یک اهرم تنظیم ارتفاع هستند که در زیر صندلی نصب شده است، شبیه به برخی از صندلی‌های اداری، صندلی پیانو بتهوون (به نام لودویگ ون بتهوون) یا به سادگی یک صندلی پیانو، یک صندلی قابل تنظیم ارتفاع (یعنی با پشتیبانی از پشت) است، چنین صندلی‌هایی اغلب دارای یک اهرم رهاسازی در پشت هستند که به صندلی اجازه می‌دهد تا بلند یا پایین بیاید، هنگامی که اهرم آزاد می‌شود، صندلی را در جای خود قفل می‌کند. چنین صندلی‌هایی در کشورهای آسیایی و اروپایی بیشتر دیده می‌شود، اما گاهی اوقات در غرب دیده می‌شود چهارپایه پیچ دارای یک نشیمن گرد است که از طریق مکانیزم پیچی به پاها متصل می‌شود، به طوری که صندلی را می‌توان با چرخاندن آن بالا یا پایین آورد، اگرچه در قرن نوزدهم و نیمه اول قرن بیستم بسیار رایج بود، اما اکنون نسبتاً نادر هستند، زیرا مکانیسم پیچ مستعد تاب خوردن است
بسیاری از چهارپایه‌های پیانو دارای یک صندلی هستند که با پارچه یا چرم مصنوعی پوشانده شده است که به نوبه خود با مواد فنری مانند فوم، پشم پنبه یا مواردی از این قبیل به آرامی پوشیده شده است. تودوزی می‌تواند راحتی بهتری برای نشستن در مقایسه با صندلی‌های چوبی سخت که تا دهه ۱۹۹۰ به عنوان صندلی پیانو رایج بود، فراهم کند برخی از نیمکت‌های پیانو بسیار پهن هستند (مشت‌پایه پیانوی دوتایی تا امکان نواختن آثار نوشته شده برای پیانو چهار دست را فراهم کنند، برخی از نیمکت‌های پیانو نیز این امکان را دارند که صندلی را به سمت جلو برای موقعیت ارگونومیک‌تر کج کنند نیمکت‌های پیانو در رنگ‌ها و سبک‌های مختلفی تولید می‌شوند، در تنظیمات کنسرت، صندلی اغلب با رنگ ساز مطابقت دارد برخی از صندلی‌های پیانو دارای سطح کمی منحنی هستند به طوری که پیانیست در یک «گودال» می‌نشیند، این باعث ثبات در هنگام نواختن می‌شود، اما این اشکال را دارد که باسن پیانیست‌ها نمی‌توانند به راحتی از این طرف به طرف دیگر حرکت کنند یک صندلی پیانو خوب طوری ساخته و طراحی شده است که پهن و پایدار باشد و نباید در حین نواختن تکان بخورد یا سر بخورد همچنین در حین نواختن پیانیست نباید جیرجیر یا صداهای دیگری تولید کند و بدن او را حرکت دهد.
ارتفاع بهینه و ارگونومی

برای جلوگیری از ساییدگی، پیانیست باید هنگام نواختن حالت بدنی مناسب داشته باشد، این ممکن است شامل داشتن پشت صاف، شانه‌های آرام، آرنج‌ها کمی بالاتر از کلیدهای پیانو، پاها روی زمین و در حالت ایده‌آل پدال‌ها در دسترس باشد
مهم‌ترین عامل برای ارتفاع نیمکت پیانو این است که دست‌ها در ارتفاعی راحت برای نواختن قرار بگیرند. با این حال، اگر قرار باشد قطعه‌ای را بنوازید که در آن از پدال‌ها زیاد استفاده می‌شود، برخی از پیانیست‌ها ممکن است مجبور شوند بین ارتفاع مناسب دست خود سازش کنند و در عین حال بتوانند به پدال‌ها برسند.
در صورتی که فرد خیلی پایین بنشیند، پیانیست ممکن است مجبور شود با بلند کردن آرنج و شانه‌ها جبران کند، که باعث ایجاد فشار می‌شود و می‌تواند منجر به ایجاد آسیب فشاری مکرر شود طبق یک منبع، بسیاری از چهارپایه‌های غیرقابل تنظیم ارتفاع برای بسیاری از پیانیست‌ها بسیار کم هستند یک روش برای آزمایش ارتفاع‌های مختلف ممکن است افزایش ارتفاع با قرار دادن کتاب‌ها روی صندلی یا سایر مواد ثابت باشد، در حالی که استفاده از بالش توسط برخی از معلمان پیانو منع می‌شود، زیرا باعث ایجاد سکوی ناپایدار برای نواختن می‌شود همچنین ممکن است از یک زیرپایی برای بهبود گردش خون در پاها استفاده شود، و همچنین اکستنشن کننده‌های پدال پیانو در بازار موجود است تا به بازیکنان کوتاه‌قدی اجازه دهد که از پدال‌ها زیاد استفاده کنند تا به پدال‌های موجود روی زمین متصل شوند.
در صورتی که یک نفر خیلی بلند بنشیند، پیانیست می‌تواند در نهایت کمر خود را خم کند تا جبران کند.
ابعاد معمولی یک صندلی پیانو می‌تواند به عنوان مثال به ترتیب ارتفاع صندلی ۴۸ سانتی‌متر و با عرض صندلی بین ۵۳ سانتی‌متر تا ۶۴ سانتی‌متر باشد، در حالی که یک صندلی پیانو گرند معمولی می‌تواند کمی بزرگتر با ارتفاع صندلی بین ۴۶ تا ۶۱ سانتی‌متر باشد. و عرض صندلی حدود ۹۰ سانتی‌متر
برخی از نکات برای داشتن ارگونومی خوب در حین بازی می‌تواند این باشد که با بالاتنه صاف بنشینید، مچ‌های شل داشته باشید، انگشتان خمیده داشته باشید، در حین بازی کل بدن را حرکت دهید و به سمت جلوی صندلی بنشینید.