stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
لیگ اروپا ۱۶–۲۰۱۵
مرحلهٔ حذفی > مرحلهٔ نهایی

مقالهٔ اصلی: فینال لیگ اروپا ۲۰۱۶
دو تیم باقی‌مانده در این رقابت‌ها، در قالب بازی نهایی لیگ اروپا، ۱۸ مه ۲۰۱۶ در ورزشگاه سنت یاکوب پارک در شهر بازل سوئیس در مقابل همدیگر قرار گرفتند که در نهایت تیم سویا توانست با شکست تیم لیورپول قهرمان این دوره از رقابت‌ها شد. تیمی که لباس اول خودش را می‌پوشد (جهت اهداف سازمانی مسابقات) بعد از قرعه‌کشی مرحله نیمه‌نهایی، به صورت یک قرعه‌کشی اضافه انتخاب شد.
۲۰:۴۵ ساعت تابستانی اروپای مرکزی
| لیورپول  | ۱–۳ |  سویا |
| --- | --- | --- |
| استوریج  ۳۵' | گزارش | گمرو  ۴۶' کوکه  ۶۴' (۷۰) |
تماشاگران: ۳۴٬۴۲۹
داور: یوناس اریکسون (سوئد)
Inner view of the St. Jakob-Park (FC Basel stadium
میدان گازی خیام

| میدان گازی خیام | میدان گازی خیام |
| --- | --- |
نقشه میدان های نفتی و گازی استان بوشهر: نقشه میدان های نفتی و گازی استان بوشهر
کشور: ایران
منطقه: استان بوشهر
خشکی/دریایی: onshore
گرداننده: شرکت ملی نفت ایران
پیشینه میدان: پیشینه میدان
اکتشاف: ۲۰۱۱
آغاز تولید: ۲۰۱۱
تولید: تولید
تولید کنونی گاز: ۲۴×۱۰^۶ متر مکعب ۸۴۰×۱۰^۶ فوت مکعب  ۸٫۸ میلیارد متر مکعب در سال (۳۱۰ میلیارد فوت مکعب در سال)
ذخیره درجای گاز: ۲۷۸×۱۰^۹ متر مکعب ۹٫۸×۱۰^۱۲ فوت مکعب
میدان‌های گازی ایران
میدان گازی خیام، در شرق بندر عسلویه و در حاشیه خلیج فارس، در ۳۰ کیلومتری غرب بندر مقام، در استان بوشهر و در بخش خشکی واقع شده‌است. این میدان، حدود ۲۱٫۵ کیلومتر طول و ۴٫۵ کیلومتر عرض دارد.
مطالعات زمین‌شناسی در منطقه بین بندر مقام و بندر عسلویه، منجر به کشف این میدان شد. میدان گازی خیام با حفر یک حلقه چاه اکتشافی، در عمق چهار هزار و ۶۶۰ متری کشف شد.
میدان خیام دارای بیش از ۹ تریلیون و ۸۰ میلیارد فوت مکعب ذخیره درجای گاز است و بر اساس پیش‌بینی‌های به عمل آمده، این میدان توان تولید روزانه ۸۴۰ میلیون فوت مکعب گاز طبیعی را حداقل برای ۲۸ سال دارد، که تقریبأ، معادل تولید یک فاز میدان گازی پارس جنوبی می‌باشد.
بر اساس برآوردهای انجام شده توسط مدیریت اکتشاف وزارت نفت، حجم گاز قابل استحصال میدان خیام، در حدود ۷ تریلیون و ۳۲۰ میلیارد فوت مکعب معادل ۲۱۰ میلیارد متر مکعب است. میدان گازی خیام بیش از ۲۱۸ میلیون بشکه میعانات گازی دارد که ۱۰۰ میلیون بشکه آن قابل استحصال است.
ضمن اینکه توان تولید میعانات گازی این میدان، حدود ۱۱ هزار بشکه است، که برای رسیدن به سقف تولید، حفاری ۱۸ تا ۲۱ حلقه چاه تولیدی، در این منطقه، انجام شده‌است.
با احتساب ارزش هر بشکه میعانات گازی به ارزش ۶۰ دلار و هر مترمکعب گاز به ارزش ۲۰ سنت، مطابق با اعلام مسئولان شرکت ملی نفت ایران، ارزش گاز طبیعی و میعانات گازی میدان خیام، بیش از ۵۰ میلیارد دلار برآورد می‌شود.
کشف نفت، در میدان گازی

کشف نفت در یک میدان گازی، تاکنون سابقه نداشته و تا پیش از سال ۱۳۸۸ نیز، در مخازن هیدروکربوری این منطقه، فقط گاز طبیعی کشف شده بود. سال ۱۳۸۸ با حفر یک حلقه چاه اکتشافی در میدان گازی خیام، وجود ذخایر نفت خام، محرز شد.
حجم ذخایر نفت درجای این میدان گازی، ۷۵۸ میلیون بشکه برآورد شده، که با در نظر گرفتن نفت بشکه‌ای ۸۰ دلار، ارزش اقتصادی این سازند جدید نفتی، بیش از ۱۳ میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلار می‌رسد. نفت اکتشافی در این سازند، سبک و دارای درجه‌ای. پی. آی ۳۵ است.
مطالعات نشان می‌دهد، که در این میدان، امکان تولید روزانه ۳۵ هزار بشکه نفت خام وجود دارد.
حدود ۲۲ درصد از این ذخایر نفتی میدان خیام، قابل برداشت است و از این رو حجم نفت قابل استحصال معادل ۱۷۰ میلیون بشکه خواهد بود. این میدان نفتی، در حاشیه خلیج فارس و در ۳۰ کیلومتری غرب بندر مقام و در خشکی قرار دارد.
روند کشف نفت در میدان گازی خیام

از سال ۱۳۸۷ مطالعات جدیدی در سازندهای میدان گازی خیام انجام گرفت که در نهایت با انجام عملیات لرزه‌نگاری دو بعدی، اطلاعات جدید زمین‌شناسی در این منطقه حاصل شد. سپس در سال ۱۳۸۸ پس از حفر یک حلقه چاه اکتشافی، در عمق چهار هزار و ۴۳۵ متری وجود ذخایر اقتصادی و تجاری نفت خام، تأیید گردید.
در میدان خیام سه لایه هیدروکربوری شناسایی شده‌است، در سازند کنگان ذخایر گاز طبیعی، در سازند دالان پایینی نفت و در سازند بالایی ذخایر گاز شناسایی شده‌است.
کشف نفت در یک میدان گازی تاکنون سابقه نداشته و در ۴۰ تا ۵۰ مخزن هیدروکربوری این منطقه تاکنون فقط گاز طبیعی کشف شده‌است و بر این اساس یک طرح جدید اکتشافی برای بررسی سازندهای هیدروکربوری در این منطقه تعریف شده‌است.
شبک‌ها

شبک‌ها گروهی از کردها هستند که در شمال عراق و شهر موصل زندگی می‌کنند. مردم شبک ایرانی‌تبارند؛ و به گویش شبکی از گویش‌های زازا-گورانی سخن می‌گویند. جمعیت کردهای شبک بین ۳۰۰ تا ۷۵۰ هزار نفر برآورد شده که در ۸۵ روستا در حوالی کرکوک و موصل سکونت دارند.
پیشینه

ریشه و سرچشمۀ واژه شبک به طور دقیق نمایان نیست. برخی بر این باور هستند؛ وجه تسمیه واژۀ شبک از واژۀ عربی شَبَک به معنی درهم آمیختن است؛ و این خود به این موضوع دلالت می‌کند که شبک‌ها از قبایل مختلفی تشکیل شده است. برخی دیگر از جمله آستن هنری لایارد بر این عقیده هستند که شبک‌ها از نسل کُردان ایرانی هستند و با اهل حق قرابت دارند.
دین

مقالهٔ اصلی: شبک (دین)
شبک‌ها پیروی دینی با مناسک صوفیانه هستند، که بسیار به یارسان شباهت داشته و با تشیع نیز نزدیکی‌هایی دارد. زیارت‌گاه اصلی مردم شبک بارگاه شیخ شهاب‌الدین بین دو روستای دزآور و طویله است که از وی با نام شیخ شهاب‌الدین دزاوری یا شیخ شهاب‌الدین بغدادی نیز یاد شده‌است. شبک‌ها همچنین به زیارت عتبات شیعه اعتقاد دارند.
طیب طاهری پژوهشگر یارسان معتقد است که مردم شبک قزلباش‌هایی با مذهب یارسان بوده‌اند که به سبب دور افتادن از بقیهٔ مردم یارسان و قرارگیری در منطقه‌ای با اکثریت مسلمان شیعه و عواملی دیگر مانند تعریب و سیاست‌های حکومت‌ها برخی از آداب و رسوم اولیهٔ خود را از یاد برده و با وجود حفظ باورهای یارسانی، به لحاظ مناسکی رنگ تشیع به خود گرفته‌اند. طاهری مردم شبک را به طور کلی «کردان اصیل یارسانی-علوی» نامیده است.
زبان

مقالهٔ اصلی: گویش شبکی
مقایسه برخی از واژگان زبان شبکی با فارسی و زبان‌های شمال غربی ایرانی؛
| شبکی | فارسی | لکی | هورامی | کردی سورانی | مازندرانی | گیلکی |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| çam | çeshm | çim,çam | çem | çaw | çash | çushm |
| ziwan | zaban | zuan | ziwan | ziman | zewun | zewan |
ضمیر
| شبکی | فارسی | لکی | هورامی | کردی سورانی | مازندرانی | گیلکی |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| amn-am | man | me,meni | emin, min |  | men |  |
| atu | to | tu | eto, to | tu, to | te |  |
| aw, îna | ou | ewa | ew | ew | we |  |
| hima-alama-gisht | ma | eima,hima | ma | ême | ima |  |
| ishma | soma | huma | shima | êwe | shema |  |
| ishan | ishan,anha | ouan,ishun | Ade | Ewan | weshun |  |
:
سلیمان خاطر

| سلیمان خاطرسلیمان محمد عبدالحمید خاطر | سلیمان خاطرسلیمان محمد عبدالحمید خاطر |
| --- | --- |
تمبر یادبود سلیمان خاطر در ایران: تمبر یادبود سلیمان خاطر در ایران
زادهٔ: ۱۹۶۱ اکیاد، استان شرقی مصر
درگذشت: ۷ ژانویه ۱۹۸۶ (۲۴ سال) قاهره، مصر
علت مرگ: خودکشی
ملیت: مصری
پیشه: سرباز
شناخته‌شده برای: تیراندازی به توریستهای اسرائیلی در تاریخ ۵ اکتبر ۱۹۸۵
مجازات‌های جزایی: حبس ابد
سلیمان محمد عبدالحمید خاطر سربازی مصری بود که در تاریخ ۱۳ مهر ۱۳۶۴ (برابر با ۵ اکتبر ۱۹۸۵) با تیراندازی به افراد اسرائیلی در راس برقه، واقع در سواحل شبه جزیره سینا هفت نفر از آنان شامل دو زن و همچنین یک افسر پلیس مصری را کشت و چهار نفر دیگر از جمله دو مرد را زخمی کرد. گفته می‌شود این افراد جاسوسانی بودند که قصد نفوذ به منطقه ممنوعه نظامی را داشته و علی‌رغم دستور ایست همچنان پیش می‌آمدند. سلیمان به وسیلهٔ دولت مصر دستگیر شده و به حبس ابد محکوم شد.
وی بعدتر در زندان جان باخت. جسد او را در حالیکه به دار آویخته شده بود پیدا کردند. مقامات وقت، علت آن را خودکشی اعلام کردند ولی احتمال توطئه قتل او توسط دولت مصر هم مطرح است. با این حال در دانشگاه و شهر زادگاهش تظاهرات‌هایی برپا شد که منجر به دستور دادگاه برای تحقیقات شد.
روزنامه‌ها بنا به گزارش پزشکی قانونی نوشتند: سلیمان خاطر با استفاده از ملحفه اش خودش را حلق آویز کرد، اما پذیرفتن این مسئله هم برای مردم و هم خانواده سلیمان عجیب و باور نکردنی بود. برادر سلیمان اظهار داشت: من از ایمان و مذهبی بودن او اطمینان دارم، او هیچوقت حاضر به خودکشی نمی‌شد. مادر سلیمان در مورد قتل پسرش گفت: پسرم کشته شد تا آمریکا و اسرائیل راضی شوند.
در حالیکه دولتهای غربی و اسرائیل این عمل را تروریستی اعلام و خواستار محاکمه سلیمان خاطر بودند، او از حمایت وسیعی در بین مردم مصر و سراسر جهان عرب برخوردار شد. دولت جمهوری اسلامی ایران نیز به حمایت از اقدام او پرداخت و خیابانی در مرکز تهران را که پیشتر امیراتابک نام داشت به نام او گذاشت و تمبری به یادبود او چاپ کرد.
منوئه

مینوئت
مینوئت یا منوئه;(به فرانسوی: Menuet) یک نوع رقص عامیانه فرانسوی، با وزن سه‌ ضربی آرام است که پس از سال ۱۶۵۰ میلادی توسط لودویک چهاردهم مهم‌ترین رقص درباری تبدیل شد. در قرن هجدهم این رقص در آلمان نیز متداول شد و یکی از بخش‌های مجموعه رقص‌ها (سوئیت‌ها) در آثار باخ و هندل شد.
آتشدان (ابزار دینی)

آتشدان اَبنوُن- با کتیبه پیروزی شاپور ساسانی بر امپراتور روم (موزه نارنجستان قوام شیراز)
آتشدان ظرف خاصی است که در آن آتش روشن کرده و اسپند و کندر و صندل و بخور بر آتش می‌نهند تا بوی خوش در هوا پراکنده شود. این ظرف را زرتشتیان آفرینگان نیز می‌نامند. در نامهٔ پهلوی داتستان دینیک فرگرد ۴۸، پارهٔ ۲۳ از یزشنه (به معنی ستایش و نیایش است) به جای آوردن، به دستیاری چند تن از پیشوایان با هم یاد گردیده که برخی از آنان اوستا سرایند، برخی آتشدان بیارایند، برخی به خدمت آب مقدس گماشته شده و برخی دیگر هم به نظم و اداره یزشنه پردازند.
سامانه حسی-پیکری

حس لامسه، وسیله حیاتی جهت دریافت اطلاعات است. این تصویر نشان دهنده علامت‌های بساوشی برای آگاه‌سازی افراد دچار اختلالات بیناییست.
سامانه حسی-پیکری (به انگلیسی: Somatosensory System) (یا دستگاه حسی-پیکری یا به‌سادگی تن‌حسی) بخشی از دستگاه حسی است. دستگاه حسی-پیکری مجموعه پیچیده‌ای از نورون‌های حسی و مسیرهای عصبی است که به تغییرات در سطح یا داخل بدن واکنش نشان می‌دهند. آکسون‌های (به عنوان الیاف عصبی  آوران) نورون‌های حسی به سلول‌های گیرنده مختلفی متصل شده یا به آن‌ها پاسخ می‌دهند. این سلول‌های گیرنده حسی توسط تحریکات مختلفی چون گرما و درد فعال شده و به همین دلیل نام این نورون‌ها مربوط به نوع واکنشی است که از خود بروز می‌دهند؛ مثلاً گیرنده گرمایی اطلاعات تغییر دما را منتقل می‌کند. انواع دیگر شامل گیرنده مکانیکی، گیرنده شیمیایی و گیرنده درد است که پیام‌هایشان را از طریق عصب حسی به طناب نخاعی رسانده، جایی که این اطلاعات ممکن است با نورون‌های حسی دیگر پردازش شده و در نهایت برای پردازش بیشتر به مغز بازارسال (رله) شوند. گیرنده‌های حسی در تمام بدن شامل پوست، بافت پوششی، ماهیچه اسکلتی، استخوان‌ها، مفاصل، اعضای داخلی و دستگاه گردشی یافت می‌شوند.
حس‌های پیکری را برخی مواقع حس‌های سومستتیک (به انگلیسی: Somesthetic Senses), می‌نامند، با این نیت که احساسات سومستتیک شامل حس لامسه، حس عمقی (حس موقعیت و حرکت)، و (بسته به کاربرد) حس هپتیک.
نگاشت سطوح بدن در مغز را بدن-نگاری (سوماتوتوپی) می‌نامند. در قشر مغز به این نگاشت، هومونکولوس قشری (یا انسان مینیاتوری قشری) می‌گویند. در هر صورت، نقشه سطح مغزی ("قشری") تغییرناپذیر نیست. براثر سکته یا جراحت ممکن است تغییرات شدیدی در این نگاشت شکل گیرد.
دستگاه حسی-پیکری

توسط دستگاه حسی-پیکری، نه فقط حس لامسه پوست، بلکه احساسات دیگری مانند زانو درد، تماس آلرژیک، فشار روده و گرفتگی گلو نیز به مخ مخابره می شوند.
این دستگاه بخشی از دستگاه اعصاب حسی است. این بخش یک سیستم پیچیده از سلول‌های عصبی حساس و مسیرهایی از آن‌ها به سلول‌های گیرنده‌های مختلف بوده که به تغییرات در سطح یا درون بدن پاسخ می‌دهند. به‌طوری که سلول‌های گیرندهٔ حسی با محرک‌های مختلفی نظیر گرما فعال شده و یک پیام عملکردی برای نورون‌های حسی این بخش می‌فرستند.
گیرنده‌های حسی-پیکری در سراسر بدن از جمله پوست، بافت‌های پوششی غدد و عروق، ماهیچه‌ها، استخوان‌ها و مفاصل، اندام‌های داخلی و سیستم قلبی عروقی یافت می‌شوند. می‌توان شامل حس لامسه و ادراک مربوط به آن، حس خودآموزی (درک موقعیت مکانی و حرکت) و… باشد.
تصویربرداری از سطوح بدن و موقعیت گیرنده‌های حسی در بخش‌های مختلف آن و همچنین منطقه مربوط از قشر مغزی که توسط آن فعال شده تنجانمایی نامیده می‌شود. این نوع نقشه از مغز، تغییرناپذیر نیست؛ به‌طوری که در پاسخ به مواردی همچون سکته یا آسیب مغزی تغییرات چشم‌گیری در آن رخ می‌دهد.
بررسی اجمالی دستگاه > حسگرهای مکانیکی

چهار حسگر مکانیکی در پوست هر یک به محرک‌های مختلف به شکل کوتاه‌مدت و بلندمدت پاسخ می‌دهند.
انتهای عصب سلولی مرکل در روپوست پایه‌ای پوست و فولیکول‌های مو یافت می‌شود؛ اما اغلب به دلیل دارا بودن گیرنده‌های کوچک (توانایی ایجاد اطلاعات بسیار دقیق) در مناطقی مانند نوک انگشتان مورد استفاده بوده و به ارتعاشات کم (۵ تا ۱۵ هرتز) واکنش نشان می‌دهند. به‌طور کلی آن‌ها پوشش ندارند و در پاسخ به فشار خارجی آهسته عمل می‌کنند از این‌رو تنها به محرک‌های طولانی مدت پاسخ می‌دهند.
عروق خونی به ارتعاشات متوسط (۱۰ تا ۵۰ هرتز) و برخورد نور واکنش نشان می‌دهند. آن‌ها در پاپیل‌های پوست قرار داشته و به دلیل واکنش‌پذیری بالا عمدتاً در نوک انگشتان و لب‌ها قرار دارند. برخلاف مرکل، پاسخ آن‌ها به محرک‌هایشان در قالب پتانسیل‌های عمل سریع است. آنها مسئول توانایی خواندن خط بریل و محرک‌های احساسی مثبت هستند.
ذرات لاملار بساوش اجسام بزرگ و تشخیص نرمی و سختی اجسام را بر عهده دارند. این گلبول‌ها حساس‌ترین حسگرهای مکانیکی نسبت به ارتعاشات می‌باشند؛ به‌طوری که به ارتعاشات حدود ۲۵۰ هرتز واکنش داده و در ایجاد پتانسیل عمل و پاسخ‌دهی، سریع عمل می‌کنند. البته این حسگرها فقط به محرک‌های ناگهانی واکنش نشان داده و محرک‌های طولانی مدت را به سرعت نادیده می‌گیرند.
ذرات بالبوس به آرامی واکنش نشان می‌دهند. آنها مسئول پاسخ به کشش پوست و تشخیص لغزش در یک جسم بوده و نقش مهمی در کنترل موقعیت و حرکت انگشتان دارند. به‌طور کلی تمام این گیرنده‌ها تحت فشارهایی قرار می‌گیرند که شکل آن‌ها را پدیدآورده و موجب ایجاد پتانسیل عمل در آن‌ها خواهد شد.
بررسی اجمالی دستگاه > حسگرهای عصبی

اطلاعات مربوط به بساوایی یا ارتعاش به‌وسیلهٔ نخاع از طریق مسیر لنزوسوس در ستون فقرات از طریق Gracilis (مهره T7 و پایین آن) یا کونئاتوس (مهره T6 و بالای آن) به بالا می‌رود. کونئاتوس به‌طور غیرمستقیم از طریق مایع خاکستری نخاعی سیگنال‌هایی را به هسته‌های cochlear ارسال می‌کند و این اطلاعات در تعیین این‌که آیا صدای درک شده سروصدا یا تحریک است استفاده می‌شود. همه این الیاف از medulla عبور می‌کنند.
زنجیره‌های postcentral شامل قشر حسی‌تنی اولیه (مناطق برادمن ۳، ۲ و ۱) به‌طور کلی به عنوان S1 شناخته می‌شوند.
BA3 متراکم‌ترین افکشن‌ها را از تالاموس دریافت می‌کند. BA3a با توجه به موقعیت نسبی قسمت‌های بدن و مقدار تلاش در هنگام حرکت استفاده می‌شود و BA3b مسئول توزیع اطلاعات پیکری است، به‌طوری که اطلاعات بافت را به BA1 و اطلاعات شکل و اندازه را به BA2 می‌دهد.
ناحیه S2 (قشر سوماتوسنسوری ثانویه) به منطقه S2 و منطقه parietal ventral تقسیم می‌شود. منطقه S2 با درک لمسی خاصی مشغول به کار است و به همین ترتیب با آمیگدال و هیپوکامپ ارتباط دارد تا خاطرات را تقویت کند. منطقه parietal ventral تقویت‌کننده سوماتوسنسوری به قشر premotor و قطب حافظه سوماتوسنسوری است.
BA5 یک توپوگرافی سازمان‌یافته برای حافظه پیکری و مناطق تجمع آن است. BA1 اطلاعات بافت را پردازش می‌کند در حالی که BA2 اطلاعات اندازه و شکل را پردازش می‌کند. منطقه S2 لمس‌های سبک، درد، حس‌های ذره‌ای و لمس‌های متمرکز را پردازش می‌کند. S1 اطلاعات باقیمانده را پردازش می‌کند (لمس خام، درد، درجه حرارت).
BA7 اطلاعات بصری و حس عمقی را برای قرار دادن اشیاء در فضا ادغام می‌کند.
قشر منزوی (insula) نقش خود را در حس مالکیت بدنی، خودآگاهی ذهنی و ادراک ایفا می‌کند. همچنین در انتقال اطلاعات در مورد لمس احساسات، درد، درجه حرارت، خارش، و وضعیت اکسیژن محلی نقش دارد.
ساختار سیستم

سیستم سموتوسنسوری در تمام قسمت‌های اصلی بدن مهره‌داران گسترش می‌یابد. این سیستم شامل هر دو گیرنده‌های حساس و نورون‌های عصبی در محدوده پوست، عضلات و اندام، به نورون‌های عمیق‌تر در سیستم عصبی مرکزی است.
ساختار سیستم > مسیر عمومی سوماتوسنسوری

یک مسیر حسی-پیکری به‌طور معمول دارای سه نورون طولانی است:
نورون اول همیشه دارای سلول‌هایی در گانگلیون ریشه پشتی عصب ستون فقرات خواهد بود.
نورون دوم دارای سلول‌هایی در نخاع یا در مغز است. این آکسون‌های صعودی عضلانی به سمت مخالف یا در نخاع یا در مغز متصل می‌شوند.
در مورد لامسه و نوع خاصی از درد، نورون سوم دارای سلول‌هایی در VPN تالاموس است و پایانه‌های آن در چین‌خوردگی‌های postcentral مغز در لوب آهیانه‌ای می‌رسد.
گیرنده‌های نوری، شبیه به آنچه در شبکیه چشم یافت می‌شود، به‌طور خاص اشعه ماوراء بنفش را که موجب افزایش تولید ملانین توسط ملانوسیت‌ها می‌شود تشخیص می‌دهد.
بنابراین برنزه شدن به‌طور بالقوه پوست را از آسیب DNA و آفتاب سوختگی ناشی از اشعه ماوراء بنفش محافظت می‌کند. با این حال، این که این امر همچنان در دست تحقیق و بررسی است.
ساختار سیستم > بازخورد لمسی

بازخورد لمسی از گیرنده حس عمقی در پوست، ماهیچه‌ها و مفاصل حاصل می‌شود.
ساختار سیستم > تعادل

گیرنده حس تعادل در سیستم ویستیبولار در گوش (برای تشخیص جهت سه بعدی سر و سپس بقیه بدن با استنباط از آن) قرار دارد. تعادل نیز توسط رفلکس زیبایی‌شناسی تغذیه شده که موقعیت نسبی بقیه بدن را نسبت به سر حس می‌کند
علاوه بر این، حس عمقی تخمین محل اشیایی که توسط سیستم بصری شناسایی می‌شوند را به عنوان ورودی به رفلکس‌های مکانیکی بدن بر عهده دارد.
ساختار سیستم > لمس خوب و لمس خام

لمس خوب یک حالت حسی است که به یک فرد امکان می‌دهد تا یک لمس را با محلی‌سازی صحیح به خوبی حس کند. مسیر لنزیکس ستون مهره‌ای خلفی مسیری است که مسئول ارسال اطلاعات لمسی خوب به مغز است. شکل لمسی که در آن محلی‌سازی امکان‌پذیر نیست، به عنوان لمس خام شناخته می‌شود که الیاف آن مخالف با لمس خوب است و در بخش اسپیناتالامیک در ستون مهره پشتی حمل می‌شود.
ساختار سیستم > پردازش عصبی از بساوایی

قشر حسی-پیکری اطلاعات حسی ورودی را از گیرنده‌ها در سراسر بدن کپی می‌کند. لمس مؤثر، نوعی از اطلاعات حسی است که موجب واکنش احساسی می‌شود مانند یک تماس فیزیکی انسان. این نوع اطلاعات در واقع متفاوت از سایر اطلاعات حسی است. شدت لمس عاطفی به شیوه‌ای مشابه با احساسات ناشی از بینایی و شنوایی، همچنان در قشر سوماتوسنسوری اولیه کدگذاری می‌شود. همانند افزایش آدرنالین ناشی از لمس اجتماعی یک دوست خوب.
در همین حال، احساس لذت بخش در ارتباط با لمس عاطفی، قشر cingulateقدامی را بیشتر از قشر سوماتوسنسوری اولیه فعال می‌کند. داده‌های fMRI نشان می‌دهد که سیگنال کنتراست سطح اکسیژن خون (BOLD) درون قشر کورتکس قدامی و قشر prefrontal همبستگی خوبی با یک لمس عاطفی دارد. تحریک مغناطیسی مغزی (TMS) قشر سوماتوسنسوری مغز، میزان ادراک از شدت لمس عاطفی را مهار می‌کند، اما دلپذیر بودن لمس عاطفی همچنان باقی‌ست؛ بنابراین، S1 به‌طور مستقیم در پردازش دلپذیری از لمس اجتماعی عاطفی دخالت نمی‌کند، اما همچنان نقش مهمی در تشخیص مکان و شدت لمس دارد.
ساختار سیستم > تنوع فردی

مطالعات گوناگونی نشان داده‌است که علت تفاوت بین افراد مختلف در حس آن‌ها از یک لمس خوب است. یک ناحیه مورد مطالعه، هوش فضایی یک لمس صحیح است، یعنی توانایی فهمیدن جزئیات دقیق فضایی یک جسم که به‌طور ثابت در برخورد با پوست قرار دارد. روش‌های مختلفی برای سنجش هوش فضایی یک لمس صحیح استفاده شده‌است، شاید دقیق‌ترین آن‌ها آزمایش grating orientation است.
در این آزمایش افراد، جهت‌گیری یک سطح جارو مانند را در دو جهت مختلف تعیین می‌کنند
که می‌تواند به صورت دستی یا خودکار انجام شود.
بسیاری از مطالعات نشان می‌دهد که هوش فضایی لمس صحیح با افزایش سن کاهش می‌یابد؛
دلایل این کاهش ناشناخته است، اما ممکن است علت آن از دست دادن طبیعی گیرنده‌های لمسی در طول زمان باشد. به‌طور قابل ملاحظه‌ای، هوش فضایی لمس صحیح انگشتان در میان بزرگسالانی با نوک انگشتان کوچک‌تر بهتر است؛
این اثر مربوط به اندازه انگشتان، به‌طور متوسط مبنای بهتر بودن این هوش فضایی در زنان نسبت به مردان است
و دلیل آن تراکم بیشتر گیرنده‌های مکانیکی لمسی است که موجب تشخیص بهتر ارتعاشات با فرکانس پایین در انگشتان کوچک‌تر می‌شود؛
این امر در بین کودکان از همان سن کودکی دیده می‌شود، بدین صورت که کودکان با انگشتان کوچک‌تر تمایل بیشتری به لمس اجسام دارند.
بسیاری از مطالعات نشان داده‌اند هوش فضایی لمس صحیح در میان افراد نابینا نسبت به افراد سالم در هم‌سن با آن‌ها بیشتر است.
و این امر احتمالاً به علت cross modal plasticity درون قشر مغزی فرد نابینا می‌باشد؛ همچنین شاید به علت cortical plasticity باشد. گزارش شده‌است افرادی که از زمان تولد نابینا بوده‌اند اطلاعات لمسی را سریعتر از افراد سالم دریافت می‌کنند.
اهمیت بالینی

کمبود سوماتوسنسوری ممکن است ناشی از نوروپاتی محیطی باشد که ناشی از کمبود تعداد اعصاب محیطی سیستم سوماتوسنسوری است. این امر ممکن است به عنوان بی‌حسی شناخته شود.
پیشرفت جامعه

تکنولوژی Haptic می‌تواند حس لامسه را در محیط‌های مجازی و واقعی ایجاد کند.
این تکنولوژی می‌تواند در زمینه گفتار درمانی و بازخورد لمسی نیز برای درمان اختلالات گفتاری استفاده شود.
برای مطالعهٔ بیشتر

Boron, Walter F.; Boulpaep, Emile L. (2003). Medical Physiology. Saunders. pp. 352–358. ISBN 0-7216-3256-4.
Flanagan, J.R. , Lederman, S.J. Neurobiology: Feeling bumps and holes, News and Views, Nature, 2001 Jul. 26;412(6845):389-91.
Hayward V, Astley OR, Cruz-Hernandez M, Grant D, Robles-De-La-Torre G (2004). "Haptic interfaces and devices" (PDF). Sensor Review. 24 (1): 16–29. doi:10.1108/02602280410515770. Archived from the original (PDF) on 18 July 2006. Retrieved 28 February 2021.
Purves, Dale (2012). Neuroscience, Fifth Edition. Sunderland, MA: Sinauer Associates, Inc. pp. 202–203. ISBN 978-0-87893-695-3.
Robles-De-La-Torre G, Hayward V (July 2001). "Force can overcome object geometry in the perception of shape through active touch" (PDF). Nature. 412 (6845): 445–8. Bibcode:2001Natur.412..445R. doi:10.1038/35086588. PMID 11473320. S2CID 4413295. Archived from the original (PDF) on 3 October 2006. Retrieved 28 February 2021.
Robles-De-La-Torre, G (2006). "The Importance of the Sense of Touch in Virtual and Real Environments" (PDF). IEEE Multimedia. 13 (3): 24–30. doi:10.1109/mmul.2006.69. S2CID 16153497. Archived from the original (PDF) on 24 January 2014. Retrieved 28 February 2021.
Grunwald, M. (Ed.) Human Haptic Perception – Basics and Applications. Boston/Basel/Berlin: Birkhäuser, 2008, شابک ‎۹۷۸−۳−۷۶۴۳−۷۶۱۱−۶
Encyclopedia of Touch Scholarpedia Expert articles
این نمودار به صورت خطی، همه ساختارهای شناخته شده و مسیر تحریک آن‌ها تا نقاط مختلف مغز را نشان می‌دهد.
آناتومی خاکستری، شکل ۷۵۹: تصویر دستگاه حسی که نشان دهنده مسیر (آبی) تا نخاع، از طریق تالاموس سوماتوسنسوری، به S1 (مناطق برادمن ۳، ۲ و ۱)، S2 و BA7 می‌باشد.
آناتومی خاکستری، شکل ۷۱۷: جزئیات نشان دهنده مسیر مجاور قشر insular (مشخص شده در شکل)، مجاور S1، S2 و BA7.
لمس کردن می‌تواند منجر به بسیاری از واکنش‌های فیزیولوژیکی مختلف شود. در اینجا، یک کودک با لمس شدن توسط خواهر بزرگترش می‌خندد.
تصویرسازی

منو ببخش، اثر نورمن راکول، برای جلد مجله Saturday Evening Post
تصویرسازی یا تصویرگری یکی از زیرشاخه‌های هنرهای تجسمی است و به نوعی از اثر خلاقانهٔ تصویری گفته می‌شود که القاکنندهٔ تجسمی یک مفهوم یا روایت با فرم بصری است. این مفهوم و روایت می‌تواند داستان، شعر، مقاله‌ای در روزنامه و کتاب و حتی تبلیغات تجاری، سرگرمی‌ها و اشکال و فرم‌های روی کالاها و لباس‌ها باشد.
تصویرگری

تصویرگری، نقاشی روایی است. راوی مجسّمِ متن؛ همراه یا بدون متن کاربرد دارد، و می‌تواند دنباله‌دار، یا تک فریم باشد. تفاوت اصلی تصویرگری با نقاشی، هدفمند بودن آن برای کاربرد مشخص، در نظر گرفتن مخاطب و سفارش‌دهنده است و از این نظر مشابهات بسیاری با طراحی گرافیک دارد. از انواع تصویرگری می‌توان: نقاشی‌های داخل کتاب‌های کودک و روی جلد کتاب‌های بزرگسال (و گاه داخلی برای متن- که در ایران، تصویرگری برای متن بزرگسال کمتر رایج است)، تصویرسازی علمی، نقاشی‌های روی پوسترهای تبلیغاتی و اقلام تجاری، داستان‌های مصور (کمیک استریپ)، و طراحی‌ها و نقاشی‌های داخل مجلات و روزنامه‌ها را نام برد.
ویژگی‌های مهم تصویرسازی

- بیان بصری مفاهیم: تصویرسازی به جای استفاده از کلمات، از تصاویر برای انتقال پیام استفاده می‌کند.
- تلفیق خلاقیت و تکنیک: تصویرسازان با استفاده از مهارت‌های طراحی، رنگ‌آمیزی و ترکیب‌بندی به خلق آثار هنری می‌پردازند.
- کاربرد گسترده: از تصویرسازی در کتاب‌های کودک، جلد کتاب، تبلیغات، بازی‌های ویدئویی، انیمیشن و… استفاده می‌شود.
واگیره
دراصل یک قسمت از یک طرح بزرگ است نمونه این تکرارها درنقوش سفال‌های دوره‌های اولیه آشکاراست. در دوره هخامنشی به نقش برجسته‌های تخت جمشید با نقش سربازها با شمایلی یکسان که در واقع تکرار یک نقش است برخورد می‌کنیم. این نقوش می‌تواند انسان حیوان گیاه ویا عنصر سمبولیک باشد.
در تصویرسازی‌های ایرانی بخصوص تذهیب تکرار نقش مایه بسیار استفاده شده اگر این تکرار مستقیم باشد واگیره انتقالی و اگر به صورت قرینه باشد واگیره متقارن نامیده می‌شود.
نقش مایه
نقش مایه یا موتیف‌های ایرانی اساس طراحی ونقش نگارها در نگارگری ایرانی است که درآن‌ها از گل‌ها غنچه برگ‌های درختان حیوانات الهام گرفته شده‌است. در دوره هخامنشی ما نوعی ترکیب نمادهای متفاوت از حیوانات متفاوت دریک موجود هستیم
پیگمنت یا رنگدانه

پودرهای رنگی که درطبیعت یافت می‌شود و به شکل رنگ‌های جسمی استفاده می‌شود. رنگ‌های روحی (جوهرهای رنگی) که بیشتر منشأ گیاهی دارندمانند پودرهای رنگی نیازبه چسب یا صمغ ندارند مانند:رنگ پوست گردو
رنگ‌های مورد استفاده درقدیم دودسته :رنگ‌های جسمی و روحی تقسیم می‌شوند رنگ‌های جسمی منشأ رسوبی دارند و حالتی تخت و پوشاننده دارند مثل لاجورداخرا رنگ‌های روحی بیشتر منشأ گیاهی دارند و حالت شفاف دارند مثل رنگ قهوه‌ای از پوست گردو. درنگارگری ایرانی اغلب رنگ‌های جسمی به عنوان ته رنگ و زمینه استفاده می‌شود در حالی که رنگ‌های روحی برای قلم‌گیری و ساخت وساز استفاده می‌شود.
تذهیب

تذهیب را می‌توان مجموعه‌ای از نقش‌های بدیع ازختایی واسلیمی دانست که نقاشان برای زیبایی کتاب‌های مذهبی علمی تاریخی … به کار می‌روند. بنیاد تذهیب‌ها خطوط منحنی خصوصاً اسپیرال هاست. گل‌های اسلیمی یا ختایی بر روی این محورهای منحنی قرار می‌گیرد
تشعیر
به طراحی حیوانات درحالت گرفت و گیر که‌درحاشیه کتاب همراه با مناظر گل و برگ سنگطراحی می‌شده گفته می‌شود تشعیر گاهی به صورت سیاه قلم همراه با کمی پرداز و یا بر روی رنگ‌های تیره با رنگ طلایی انجام می‌شود.
تکنیک انگ
زمانی که ابتدا طراحی تشعیر را انجام دهند داخل طرح انجام شده را رنگی کم مایه می‌زنند و بعد اطراف آن را قلم‌گیری طلایی می‌کنند