دیابت
پرهیز غذایی > نقش شیرین‌کننده‌ها در دیابت > عسل و دیابت

عسل محتوی گلوکز و فروکتوز است شکر سفید که نام علمی ان ساکاروز می‌باشد نیز ترکیبی از گلوکز و فروکتوز است اما این‌دو با هم تفاوت‌هایی دارند.
| در هر ۱۰۰ گرم | عسل | شکر سفید |
| --- | --- | --- |
| شاخص گلایسمیک | ۵۸ | ۶۰ |
| کالری | ۳۰۰ | ۳۸۷ |
چربی: ۰
| پروتیین | ۰٫۳ گرم | ۰ |
| کلسیم | ۶ میلی‌گرم | ۱ میلی‌گرم |
| اهن | ۰٫۴ میلی‌گرم | ۰٫۰۱ میلی‌گرم |
| ویتامین سی | ۰٫۵ میلی‌گرم | ۰ |
| ویتامین ب ۲ | ۰٫۰۴ میلی‌گرم | ۰٫۰۲ میلی‌گرم |
| ویتامین ب ۳ | ۰٫۱۲ میلی‌گرم | ۰ |
| ویتامین ب ۵ | ۰٫۰۷ میلی‌گرم | ۰ |
| ویتامین ب ۶ | ۰٫۰۲۵ میلی‌گرم | ۰ |
| ویتامین ب ۹ | ۲ میکروگرم | ۰ |
| منیزیوم | ۲ میلی‌گرم | ۰ |
| فسفر | ۴ میلی‌گرم | ۰ |
| روی | ۰٫۲۲ میلی‌گرم | ۰ |
| پتاسیم | ۵۲ میلی‌گرم | ۰ |
محتوای کربوهیدراتی عسل بسته به تغذیه، ژنتیک و محل زندگی زنبورها فرق می‌کند در یک مطالعه محتوای کربوهیدراتی عسل به صورت ذیل است:
فروکتوز ۳۸٫۲٪
گلوکوز ۳۱٫۳٪
مالتوز ۷٫۱٪
سوکروز ۱٫۳٪
در مطالعه دیگری در المان بدین صورت بوده است:
فروکتوز ۲۸–۴۱٪
گلوکوز۲۲–۳۵٪
علیرغم اینکه متون قدیمی در مورد فواید غذایی و درمانی عسل نوشته‌اند، علوم پزشکی مدرن چندان اعتقادی به ان در درمان دیابت ندارد.
عسل نوعی کربوهیدرات است درست همانند نان و برنج و سیب زمینی و لذا بسیاری از منابع مصرف ان را در دیابت صلاح نمی‌دانند یعنی تفاوتی در مصرف عسل و شکر وجود ندارد حتی این احتمال وجود دارد که چون عسل شیرین‌تر است و در یک قاشق، محتوی کالری بالاتری است، فرد با اشتباه محاسباتی، علی‌رغم مصرف حجم کمتر، مقدار بیشتری کالری مصرف نماید.
اخیراً نگاه‌ها به مصرف عسل در دیابت جلب شده است و علت ان تمایل عمومی به طب گیاهی و اقبال مردمی به درمان‌های تکمیلی از یک طرف و مطالعات روی جوندگان بود که فوایدی را نشان دادند. اینکه ایا این فواید در انسان‌ها نیز صدق می‌گند یا خیر و اینکه ایا این فواید مربوط به محتویات کربوهیدراتی عسل است یا ناشی از سایر موادی است که در عسل وجود دارد و در شکر موجود نمی‌باشد، نیاز به تحقیقات بیشتری دارد. از جمله مواردی که عنوان شده است اینست که احتمال دارد که فوایدی که دیده شده است به دلیل وجود مواد آنتی‌اکسیدان در عسل باشد.
هر چند در یک سری از مطالعات مزایای متابولیک در مصرف کنترل شده عسل در دیابت نوع یک و دو دیده شده است ولی در کل در مطالعات بالینی انجام شده، هنوز فواید روشنی برای توصیه به مصرف عسل در بیماران دیابتی یافت نشده است و در واقع شواهد علمی در مجموع به ضرر مصرف آزادانه انست. در دو مطالعه یکی در ایران و دیگری در عربستان نیز مشاهده شد که هر چند عسل فوایدی مثل کاهش وزن یا بهتر کردن چربی کلسترول LDL دارد و دارای شاخص گلایسمیک کمتری است ولی باعث بالا رفتن هموگلوبین A1C شده که بیانگر کنترل بدتر قند است. انجمن دیابت آمریکا ADA نیز برای عسل مزیت خاصی قایل نشده است و آن را در کنار سایر شیرین‌کننده‌های طبیعی قرار داده و میزان مصرف ان باید بر اساس میزان کربوهیدرات مجاز برای هر فرد دیابتی محاسبه گردد.
در مجموع می‌توان گفت اگر فرد دیابتی چاق است یا اضافه وزن دارد یا بنا به دلایل پزشکی دیگری نباید کربوهیدرات مصرف نماید، بهتر است از مصرف عسل خودداری نماید و در مقابل اگر فرد روی وزن مطلوب است و قند وی به خوبی تحت کنترل است و اجازه مصرف کربوهیدرات در حد معینی را دارد، در این صورت می‌تواند عسل را به جای هر یک از انواع دیگز کربوهیدرات‌ها و در حد مجاز مصرف نماید ولی این‌گونه نمی‌باشد که فرد مختار باشد عسل را بدون ضوابط مصرف کند یا اینکه برداشت نادرستی داشته و عسل را در دیابت مفید بداند و بیشتر از حد مصرف نماید. به عبارت دیگر اگر بیمار عسل دوست دارد و طعم آن را می‌پسندد، می‌تواند آن را مصرف نماید مشروط بر آنکه مقدار کربوهیدرات آن را به‌درستی محاسبه نماید و از میزان کربوهیدرات مجاز روزانه خود کم نماید.