نسبت‌های خانوادگی
نام نسبت‌های خانوادگی در لهجه‌ها و گویش‌ها و زبان‌های مختلف ایرانی‌تبار و ترکی‌تبار در کشورِ ایران

| فارسی معیار | تهرانی | کابلی | شیرازی | مشهدی | هراتی | زازاکی | لری | کُردی | دزفولی | بلوچی | مازنی | بندری | گیلکی | زبان تُرکی آذربایجانی | زبان تُرکی ترکمنی | زبان تُرکی قشقائی |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| پدر | بابا | پدر | بْوُ - آقُو - یاد کرد = اَبَوی | آقا بابا | پِیَر | پی، پَرْ | بَوِه، بابه | باووک، باووَه، بابَه | بوآ | پت (Pet) | پیئِر (pier)، پِر | بَپ، بَپو | پِئِر | آتا - دَدَه | دده | آتا - دَدَه - آقا |
| مادر | مادر | مادر | ننه ـ خانم والِدِه ـ مامان | ننه | مادر | ما, مای، مارد, مار | دا، دالکه دایَه | دا، دایْک، دالگ | مار | مات (Mat) | نِنا (Nena) مار | مُم، مُمِی | مار | آنا | اانه، ننه | آنا - نَنَه |
| خواهر | خواهر (Xaahar) | خواهر (Xwaahar) | آغاباجی تبدیل شده به =آباجی و آبجی بزرگ = شاباجی | آبجی | خُوَر (Xowar) | وای | خوار، خویه دَدِه | خویشْک/ خوشْک | خوار | گهار (Gohar) | خواخِر (Khakher)، دِدا | خواه، دادا | خاخۊر | باجؽ - آبجؽ - آعایال دوغان | باجؽ - دَدَه |  |
| برادر | برادر | برادر (Brader) | کاکُو koªKa کاکا - داداش ـ بِرار بزرگ=آکاکُو koª-kaªa کوچک= داچّی | برار | برار (Boraar)، لالا | برار، برا | بِرار، کَکا، کاکا، گَوُ، گَگِه | برا، کاکَه | برار | برات (Berat) | بِرار (Berar)، گَگِه (Gageh) | بَرار، کاکا | برار | قارداش - قَردَش - قارؽن‌داش | دوغان | قارداش - داداش - کاکا |
| پدربزرگ | بابابزرگ | پدرکلان/ بابَه | بُوُ بزرگ ـ بابا بزرگ ـ آقو بزرگ | باباکولون |  بابو|پاپا، باوا | پیدار, باکال | باوپیر | باوپیر |  | پیروک (Pirok) | گَته پیئِر، گت‌ببا، گَتفا | بپْ‌گَپو | پیله پئر | بؤیۆک‌آتا - بؤیۆک‌بابا - بویوک دده - آتا | بؤیۆک‌آتا - بؤیۆک‌دَدَه |  |
| مادربزرگ | مامان‌بزرگ | مادرکلان/ بی‌بی | بی بی ـ آبی‌بی ـ خانم بزرگ ـ مامان بزرگ ـ خانم دوسی | ننه‌کولون |  بیبی|ننه، دالو دا | دادا, پیریکه |  داپیر|داپیر | ننه، | بلّوک (Ballok) | گَته‌مار، گَنّا | ممْ‌گَپو | پیله مار | بؤیۆک‌آنا - بویوک ننه- ننه - بؤیۆک‌ماما | اجه]] | بؤیۆک‌آنا - بؤیۆک‌نَنَه - آنِّه |  |
| عمو | عمو | کاکا | عامو ـ حاج عامو | عمو | عمو، کاکا | دَدْ | آمو، تاته | مامه، آپۆ، تاتَه | اومو | ناکو (Nako) | عامی | عامو | آمۊ | عمی | آغام | اَمێ |
| دایی | دایی | ماما | بزرگ=خان دُوی  کوچک= دُئی | خالو | خالو، ماما، دایی | خال | هالو | خاڵو، هاڵو | خُلو | دایی | دایی | خالو | دأیی، دئی | دایؽ | دایی | دایؽ - تاغا |
| عمّه | عمّه | عمّه |  |  |  | اَمْ, دایزه |  کچی عمه| میمی کچی| |  |  |  | عمه | بیبی - عمه | دایزا | بیبی |  |  |
| خاله | خاله | خاله |  |  |  | بیبی, خاله, |  |  |  |  |  |  | ماشَل | خالا - تِیزَه | خالا ..اجکه | خالا |
| شوهر | شوهر (Shohar) | شوهر (Shavhar) | شْوور - شی گر | شو | شو (Shou) | مرد | مِرَه/ مِیرَ | شۆی، مێرد | می‌رَ | شی/ شو | شی | شو | شؤ / مرد | اَر - قُجا - ار | ار | اَر - کیشی |
| شوهرهای دو خواهر | باجناغ | باجه | هم‌ریش | هم‌زلف، باجه | باجه |  | همریش | همریش هام‌زۆما | هُم‌ریش | هُم‌ریش (Baja) | باجا (Baja) | شو خواهْزن | همزاما | باجاناق | باجا]] | جؽناغ‌داش - کۆرَکَن‌داش |
| زن برادر شوهر | جاری |  زن هیوَر|هم‌روس ـ هماروس مخفف هم عروس | جاری | امبجین | هُم‌بیی |  |  هۇم بێ|هاوبۆک، هام‌بۆی | هَم‌بِی | هَم‌بِی (Yari) | شی‌بِرارزن، یاری | زن برار | شؤبرارزن / مردبرارزن | قَین یا قاین خاتؽنؽ - قَین یا قاین آرۈادؽ آلتی | جؽناغ‌داش - گَلێن‌داش |  |  |
| برادر زن | برادر زن | خسر بوره |  | برارزن | خسر بوری |  | برار زونَ/ برار زنَ | ژن‌برا | زونه برار | زن برار (Zan Berar) | زن برار (Zan Berar) | برارْزن | زن برار | قَین - قاین | یوورجی..قاین‌آغا | قاین |
| برادرشوهر | برادرشوهر | هیوَر |  | برارشو | برارشو |  | برار می‌رَ | هیوه‌ر | برار می‌رَ | وَسِرزَهت | شی بِرار | شؤ برار / مرد ٚ برار | قَین - قاین | قایؽن‌آقا | قاین |  |
| خواهرزن | خواهرزن | خیاشْنه |  | خوارزن | خشلوچه |  | خوار زنَ | برار شیَر | خار زونَ | دوسکیچ | زن خواخر (Zan Khakher) | خواهْ‌زن | زن خاخۊر | بالدؽز - اِلتێ | اؤوَی‌قؽزدُغان | آروادباجؽسؽ - گؤرمۆ |
| خواهر شوهر | خواهر شوهر |  نَنو|زن باشد = بهار دوسی. دختر باشد = غنچه دوسی. نامزد باشد = غنچه گلی. | خوارشو | خورشو | خوار می‌رَ |  |  | دش | خوار می‌رَ | دوسکیچ | شی خواخر (Shi Khakher) | خواهْ‌شو | شؤ خاخۊر / مرد ٚ خاخۊر | بالدؽز - اِلتێ | اؤوَی‌قؽزدُغان | گؤرمۆ - اَرباجؽسؽ |
| پدر زن | پدرخانوم | خسر |  | خُسُر | خسر |  | اومو | خه زووره | عوامو | زن پیر/ وَسِرک | زن پیئِر (Zan Pier) | بپْ‌زن | زن پئر | قَین یا قاین آتا - قَین یا قاین دَدَه | قایؽن‌آتا | قاین‌آتا - قاین‌بابا |
| پدر شوهر | پدر شوهر | خسر | اومو، بوهٔ می‌رَ | خسر، عمو | پیرشو | وِسْتَوْرَه | حسیره نر | خه‌زووره | عومو | وَسِرک | شی پیئِر (Shi Pier) | بپْ‌شو | شؤ پئر / مرد پئر | قَین یا قاین آتا - قَین یا قاین دَدَه | قایؽن‌آتا | قاین‌بابا - قاین‌آتا |
| زن برادر | زن‌داداش | ینگه، خانوم بیادر | زن کاکو | زن برار | زن برار، زن لالا |  | زِ برار (za barar) | براژن | زونه برار |  | زن برار (zan berar) | زنْکاکا، زنْ‌برار | زن برار | گَلێن - یِنگێ | دُغانؽں‌آیالؽ | گَلێن - قارداش‌آروادؽ - کاکاآروادؽ |
| شوهرخواهر | شوهرخواهر | لالی | آق میرزا | شو خور | میره خوَر |  |  | شو خویشک | می‌رِ خوار |  | خِش، داماد زاما (zama) | شو خواه | خاخۊر مرد | کۆرَکَن - یِزنێ | دُغان‌آدامسؽ | کۆرَکَن - باجؽ‌اَرێ |
| مادرزن | مادر خانوم | خشو |  | خُش |  |  | حسیره ما | دا ژهَن، خسۆره | خَسی | وسّوک (Vassook) | زن مار (zan mar) | ممْ‌زن | زن مار | قَین یا قاین آنا - قَین یا قاین نَنَه | قایؽن‌اِنَه | قاین‌نَنَه - قاین‌آنا |
| مادر شوهر |  | خشو |  |  |  | وِسْتَوْرَیِه |  | خه‌سووره |  |  | شی مار |  | شؤ مار / مرد ٚ مار | قَین یا قاین آنا - قَین یا قاین نَنَه | قایؽن‌اِنَه | قاین‌نَنَه - قاین‌آنا |
| داماد | داماد |  |  |  |  | زاما |  |  |  |  | خِش |  | زاما | کۆرَکَن | قییِوێسێ | کۆرَکَن |
| عروس | عروس | سُنُه |  |  |  | وَیْوْ |  |  |  |  | عاروس |  | گیشه | گَلێن | گِلێن | گَلێن |
: