رضا رادمنش
زندگی > دیگر فعالیت‌ها

رادمنش هنگام تحصیل در فرانسه توسط ایرج اسکندری با تقی ارانی که در برلین اقامت داشت آشنا شد و به این ترتیب هنگامی که به ایران بازگشت، در سازمان مخفی حزب کمونیست که توسط ارانی رهبری می‌شد، به فعالیت پرداخت. هنگامی که پلیس مخفی رضا شاه در سال ۱۳۱۵ این سازمان را کشف نمود، رادمنش نیز که با درجه افسری خدمت نظام وظیفه را انجام می‌داد، جزء دسته ۵۳ نفر دستگیر و به پنج سال زندان محکوم شد.
| 0 | 1 |
| --- | --- |
 نهضت ملی‌شدن نفت:  نهضت ملی‌شدن نفت
دربار: دربار
 محمدرضا پهلوی  ثریا اسفندیاری بختیاری: 
نخست‌وزیران: نخست‌وزیران
 احمد قوام محمد ساعد حاجیعلی رزم‌آرا حسین علاء محمد مصدق فضل‌الله زاهدی :  احمد قوام محمد ساعد حاجیعلی رزم‌آرا حسین علاء محمد مصدق فضل‌الله زاهدی 
چهره‌های مهم: چهره‌های مهم
 محمد مصدق سید ابوالقاسم کاشانی غلامحسین صدیقی اصغر پارسا  مظفر بقایی مجتبی نواب صفوی کریم سنجابی علی شایگان حسین مکی عباس خلیلی اللهیار صالح سرتیپ افشارطوس حسین فاطمی احمد زیرک‌زاده خسرو قشقایی  کاترین لمبتون  خلیل ملکی  اسدالله رشیدیان  اسکندر آزموده  شعبان جعفری  نعمت‌الله نصیری  شاپور ریپورتر  کرمیت روزولت  نورمن شوارتسکف  سیدضیاءالدین طباطبائی:  محمد مصدق سید ابوالقاسم کاشانی غلامحسین صدیقی اصغر پارسا  مظفر بقایی مجتبی نواب صفوی کریم سنجابی علی شایگان حسین مکی عباس خلیلی اللهیار صالح سرتیپ افشارطوس حسین فاطمی احمد زیرک‌زاده خسرو قشقایی  کاترین لمبتون  خلیل ملکی  اسدالله رشیدیان  اسکندر آزموده  شعبان جعفری  نعمت‌الله نصیری  شاپور ریپورتر  کرمیت روزولت  نورمن شوارتسکف  سیدضیاءالدین طباطبائی
احزاب و گروه‌ها: احزاب و گروه‌ها
 سیا  ام آی ۶  جبهه ملی ایران  حزب پان ایرانیست  حزب توده ایران  حزب ملت ایران  حزب ایران  جمعیت آزادی مردم ایران  حزب سومکا  حزب دموکرات  فدائیان اسلام  شرکت نفت ایران و انگلیس:  سیا  ام آی ۶  جبهه ملی ایران  حزب پان ایرانیست  حزب توده ایران  حزب ملت ایران  حزب ایران  جمعیت آزادی مردم ایران  حزب سومکا  حزب دموکرات  فدائیان اسلام  شرکت نفت ایران و انگلیس
وقایع مهم: وقایع مهم
 صنعت نفت ایران  ایران جنگ جهانی دوم  کمیسیون مخصوص نفت  ملی شدن صنعت نفت  قرارداد دارسی  قرارداد ۱۹۳۳  قرارداد گس-گلشائیان  قرارداد کنسرسیوم  قیام ۳۰ تیر  توطئه قتل مصدق، ۱۳۳۱  همه‌پرسی انحلال مجلس شورای ملی (۱۳۳۲)  کودتای ۲۵ مرداد ۱۳۳۲  کودتای ۲۸ مرداد:  صنعت نفت ایران  ایران جنگ جهانی دوم  کمیسیون مخصوص نفت  ملی شدن صنعت نفت  قرارداد دارسی  قرارداد ۱۹۳۳  قرارداد گس-گلشائیان  قرارداد کنسرسیوم  قیام ۳۰ تیر  توطئه قتل مصدق، ۱۳۳۱  همه‌پرسی انحلال مجلس شورای ملی (۱۳۳۲)  کودتای ۲۵ مرداد ۱۳۳۲  کودتای ۲۸ مرداد
: 
با این همه، رادمنش پس از خلاصی از زندان در شهریور ۱۳۲۰، هسته مرکزی حزب توده را پی‌ریزی کرد و از رهبران اولیه آن شد. وی مدّتی دبیر سازمان جوانان و دبیر تشکیلات حزب بود. در بهمن ماه ۱۳۲۷ پس از حادثه تیراندازی به شاه در دانشگاه تهران که به اعلام انحلال حزب توده از سوی محمّدرضا شاه منجر شد، مدّتی در تهران مخفی بود و بعد از این‌که در دادگاه نظامی، به‌طور غیابی به اعدام محکوم شد، به شوروی گریخت.
او دکترای فیزیک داشت و پس از این که در سال ۱۳۴۸ از دبیر اولی حزب کنار رفت، به کار در آکادمی علوم فیزیک جمهوری دموکراتیک آلمان پرداخت. هرچند این شغل را در ابتدا برای راضی نگه داشتن رادمنش به او داده بودند، ولی رادمنش با ذهن فعالش که برای سیاست ساخته نشده نبود سریعاً مورد احترام همکارانش قرار گرفت و موفق شد چند رساله علمی در مجلات تخصصی آلمان شرقی منتشر کند. پسرش رامین نیز یک فیزیک‌دان درجه اول شد. او مانند پدرش در رشته فیزیک اتمی تحصیل کرد و با درجه ممتاز تحصیلاتش را به پایان رسانید و دکترایش را گذراند و در همان شعبه آکادمی جمهوری دموکراتیک آلمان در لایپزیک مشغول به کار شد. دخترش در رشته پزشکی تحصیل کرد و او هم با مادرش در لایپزیک زندگی می‌کرد.
پس از انقلاب اسلامی، رادمنش مانند ایرج اسکندری با سیاست‌های حزب توده و نورالدین کیانوری در همراهی با خط امام موافق نبود و حاضر نشد همراهی کند. کیانوری می‌ترسید عدم فعالیت رادمنش باعث رویگردانی رفقای قدیمی شود. به همین دلیل با کمک رفقای شوروی و آلمان شرقی به رادمنش فشار آوردند که برای روزنامه‌های حزب مقاله بنویسد. رادمنش این فشارها را پذیرفت، ولی هرگز از سیاست‌های کیانوری پشتیبانی نکرد و هیچ مطلبی برای نامه مردم ننوشت.
رادمنش به راحتی به همکارانش اعتماد می‌کرد. او باور نمی‌کرد کسی مثل حسین یزدی جاسوس باشد و هرگز نپذیرفت عباسعلی شهریاری ساواکی است.
وی پس از انقلاب ایران برای دیدار از خانواده، شهر و دوستان دانشگاهی خود به ایران مراجعت کرد و بعد از شش ماه اقامت در ایران مجدّداً به لایپزیک رفت و به کارهای دانشگاهی خود ادامه داد. رادمنش پس از یورش به حزب توده ایران و کشتار رهبران و کادرهای حزب، در جلسه پلنوم هجدهم کمیته مرکزی حزب توده ایران از سازمان دهندگان دوباره رهبری حزب توده ایران بود.
رادمنش سرانجام در ۲۴ بهمن ۱۳۶۲ در هفتاد و هشت سالگی در بیمارستان مخصوص سران احزاب کمونیست در برلین شرقی درگذشت و در گورستان لایپزیک به خاک سپرده شد.