stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
غازان خان
مصر و شام > برقراری روابط با الملک العادل زین‌الدین کیتو بوغا

غازان خان به رغم کمک گرفتن از مسیحیان، به تهاجم خود به شامات رنگ مذهبی بخشید؛ غازان در میانهٔ راه از اماکن مذهبی عراق دیدن کرد. او نذوراتی بسیار برای آن‌ها در نظر گرفت و نهری را به جانب نجف جاری ساخت. وی از طرفی دیگر حنفی مذهب بود و قصد داشت این فرقه را بین ۳ فرقهٔ دیگر به برتری رساند. وی از جانبی دیگر به شیعیان وعده داد که حقوق از دست رفتهٔ خاندان علی را باز خواهد گرداند. غازان خان در ابتدا سیاستی مسالمت‌آمیز با مصر در پیش گرفت تا بتواند نقشهٔ مناسبی طراحی کند، بزرگان داخلی و خارجی که با مسلمان شدن او مخالف بودند را سرجای خود بنشاند و اسلام‌دوستی خود را به اثبات برساند. پس به سلطان مصر که الملک‌العادل زین‌الدین کیتو بوغا نام داشت، نامه‌ای دوستانه نوشت تا اسلام‌دوستی خود را به اثبات برساند. غازان متذکر شد که اگر پدرانش به این حدود لشکر می‌کشیدند، در راستای تعارضات دینی بوده اما غازان خان خواهان روابط دوستانه و بازرگانی است و به آن‌ها پیشنهاد داد شخصی را حاکم کنند که نسل در نسل پادشاه بوده تا این درگیری‌ها و جنگ‌های داخلی نیز به پایان برسد. زمانی که نامه به دست سلطان رسید، از لحن غازان به شدت عصبانی شد اما به دلیل مشکلات حکومتی، با روابط بازرگانی موافقت کرد. باید به این نکته توجه داشت که با وجود این نامه‌ها، هیچگاه دو طرف به خواسته‌هایشان نرسیدند و این چنین بود که جنگ آغاز شد.
مصر و شام > نبرد با ملک ناصر ناصرالدین محمد بن قلاوون

در سال ۶۹۶ ه‍.ق سلطان مصر خلع شد و ملک منصور حسام‌الدین لاچین منصوری سلاحداری جایگزین او شد. ۵ تن از سرداران سلطان پیشین از مصر گریختند و نزد غازان خان آمدند. در بین این ۵ نفر، نایب‌السلطنه شام نیز بود؛ آن‌ها سلطان را از اوضاع نامناسب مصر آگاه ساختند و او را تشویق کردند تا نبرد را آغاز کند. در سال ۶۹۸ ه‍.ق حسام‌الدین لاچین کشته شد و ناصرالدین محمد بن قلاوون به حکومت رسید؛ اما غازان فرصتی نداد که او پایه‌های حکومتی خود را محکم کند و سریع به ملک ناصر حمله کرد. غازان خان با لشکری از تبریز به راه افتاد و تا حلب پیش آمد. ملک ناصر نیز از قاهره راه افتاد. غازان در مجمع‌المروج راه بر مصریان بست و نبرد میان طرفین آغاز شد. در این نبرد، ۹ نفر از سرداران مصری و شامی کشته شدند. این نبرد از صبح تا غروب ادامه داشت و با شکست سرداران مصری و شامیان به اتمام رسید.
مصر و شام > تسلط بر شامات

هنگامی که سلطان نزدیک حمص رسید، اهالی تسلیم شدند و خزانهٔ سلطان مصر را نیز تقدیم کردند و این چنین راه دمشق باز شد. مردم شهر که دچار هراس فراوان شده‌بودند، تصمیم گرفتند امان‌نامه‌ای برای غازان بفرستند؛ پس غازان خان امان‌نامه را پذیرفت و در نماز جماعت روز جمعه شرکت کرد و سرانجام بر شامات مشروعیت یافت. غازان خان به علت وجود رقبا، دشمنان داخلی، اولوس جوجی و جغتای در شرق و شمال‌شرقی کشور، نمی‌توانست مدت مدیدی از پایتخت دور بماند؛ وی می‌دانست که رها کردن این مناطق نتیجهٔ خوبی در برندارد اما مجبور شد که بازگردد. پس قتلغ‌شاه را که از بزرگ‌ترین و بهترین یارانش بود، مأمور نظارت بر امور آن نواحی کرد و خود راهی تبریز شد. با فتح مجمع‌المروج، نور امیدی در دل مسیحیان تابیدن گرفت و روابط بین شرق و غرب دوباره آغاز شد. جمهوری ونیز نامه‌ای به دربار غازان فرستاد و خواستار فرستادن سفیر نزد او شد و به دنبال آن در سال ۷۰۰ ه‍.ق جیمز دوم، پادشاه آراگون، نامه‌ای برای سلطان فرستاد؛ در آن نامه غازان مقتدرترین و بزرگ‌ترین ایلخان خوانده شده‌بود و آن‌ها بیان کرده‌بودند که خواهان زیارت فلسطین‌اند و حاضرند در کنار غازان خان بجنگند. به گفتهٔ بعضی از مورخان مسیحی، سلطان بعضی از نواحی فلسطین را در ازای روابط و اتحاد بین سلاطین اروپا و حکومت ایلخان، در اختیار آن‌ها گذاشت.
مرگ غازان خان

در شورایی که غازان پس از شکست مرج‌الصفر در اوجان تشکیل داد، بعد از تنبیه سران سپاهی، دست به بذل و بخشش گشود و هر یک از سرداران را خلعت‌ها و انعام‌های گزاف داد و به مدت پانزده روز در چادری نشسته، به دست خود خزانه و حاصل مالیات ولایات را که به اسم استمداد لشکر قبلاً به تعدی از مردم وصول شده بود، به باد داد و کاری کرد که هیچ‌یک از ایلخانان سابق نکرده‌بود. پس از اتمام قوریلتایِ اوجان، غازان به تبریز آمد و مشغول تهیهٔ لشکر، جهت حرکت به شام و کشیدن نقشه‌ای برای جبران شکست مرج‌الصفر برآمد اما ناگهان دچار درد چشم شد و اطبای چینی به معالجهٔ او مشغول شدند. کمی بعد به اوجان برگشت و به عزم گذراندن زمستان به طرف بغداد حرکت کرد؛ اما به خاطر برف و باران شدید موفق به انجام این کار نشد و مصمم شد در کنار قزل‌اوزن زمستان را به پایان برساند. غازان که پس از شکست مرج‌الصفر دائم غمگین و رنجور بود، در سفر قشلاقی خود سخت مریض شد و هر قدر او را مداوا کردند، نتیجه نداد. ناچار در اوایل بهار از حوالی قزل‌اوزن به طرف ساوه حرکت کرد و خواجه سعدالدین در این مکان که موطن او بود، از ایلخان پذیرائی شایانی کرد. در ساوه اندکی حالت مزاج غازان بهبود یافت، ولی چون از آنجا به ری حرکت نمود، مرضش به شدت عود کرد و ناچار چند روز در ری ماند و از آنجا عازم قزوین شد. غازان خان در یکشنبه مصادف با ۱۱ شوال سال ۷۰۳ ه‍.ق در حوالی قزوین، پس از قریب به نه سال سلطنت، در سن ۳۳ سالگی وفات یافت و جنازهٔ او را از آنجا به تبریز بردند. رسم مغولان به این صورت بود که جسد ایلخانان را در محلی مخفی و دور از آبادی و زراعت به خاک می‌سپردند و آنجا را از مردمان مخفی نگاه می‌داشتند؛ اما غازان خان که به دین اسلام گرویده‌بود، خواست از عمل بزرگان دینی و سلاطین اسلامی بهره بگیرد. او به همین علت، در حیات خویش مقبره‌ای بنا کرد و اوقافی جهت آن قرار داد تا عابدان، صالحان و زاهدان از طریق آن روزگار بگذرانند. نام این بارگاه شنب غازان بود و او را در این مکان به خاک سپردند.
غازان را با وجود عمر کم و سلطنت کوتاه، به واسطهٔ اصلاحات و اقداماتی که انجام داده‌بود و ابنیه، قواعد و قوانینی که به جای گذاشته‌بود، می‌توان بزرگ‌ترین پادشاه سلسلهٔ ایلخانان دانست، اما باید به خاطر سپرد که یک قسمت عمده از این افتخار، عظمت و بلندنامی که مشمول حال غازان خان شده از برکت وجود وزیر کاردانی مثل رشیدالدین فضل‌الله همدانی است که از یک طرف با تدبیر و هنر و سیاست ممالک وسیع غازانی را اداره می‌کرده و از طرف دیگر در ترفیع حال رعایا، اصلاح امور مالی، ساخت ابنیه و آثار خیریه با غازان خان مشارکت داشته است. خواجه همچنین وقایع و اتفاقات ایام را به ثبت رسانده است.
ابنیه غازانی

غازان خان جز سلاطینی است که به آبادانی و عمران بسیاری پرداخته است. وی در محل شام تبریز که بعدها شنب غازان یا شام غازان خوانده شد و در سه ربع فرسخی جنوب تبریز قرار داشت، بقعه‌ای ساخت که از عجایب ابنیهٔ اسلامی است. این بارگاه بزرگ‌ترین و عظیم‌ترین قبه‌ای است که تا آن تاریخ در ممالک اسلامی ساخته شده‌بود. بنای بارگاه در سال سوم سلطنت غازان شروع و در سال ۷۰۲ ه‍.ق به انتها رسید. ضخامت دیوارها برابر با سی و سه آجر چسبیده به یکدیگر بوده است و هر کدام از آن آجرها نیز ده من وزن داشته است؛ ۱۴۰۰۰ کارگر که ۱۳۰۰۰ نفر از آن‌ها مستمراً و ۱۰۰۰ نفر دیگر به عنوان کمک استخدام شده‌بودند، در ساخت این بنا مشارکت داشتند. ارتفاع قبه ۱۲۰ گز، طول دیوارها ۸۰ گز، کتیبه و شرفات بارگاه ۱۰ گز، طاس آن ۴۰ گز و محیط آن ۱۵۳۰ گز بوده است. این بارگاه شکل دوازده ضلعی داشته و بر هر ضلع آن صورت برجی را نقش کرده‌بودند. داخل و خارج کتیبه‌هایی در آن به کار رفته است با طرح‌ها و خطوط بسیار زیبا و ۳۰۰ کیلو لاجورد تزئین شده است. در این قبه ۸۰ قندیل طلا و نقره که وزن هر کدام برابر با ۱۵ کیلوگرم بوده، استفاده شده است. پس از تکمیل این بنا، غازان خان در ایران و عراق املاک خصوصی را وقف آن کرد و نگهداری آنجا را به خواجه سعدالدین ساوجی و خواجه رشیدالدین فضل‌الله سپرد؛ او سپس در اطراف بارگاه این بناها را نیز افزود:
«مسجد جامع»، «مدرسه شافعیه»، «مدرسه حنفیه»، «خانقاه جهت دراویش» ،»دارالسیاده جهت اقامت سادات»، «رصدخانه»، «دارالشفاء»، «بیت الکتب»، «بیت القانو، جهت گذاردن دفاتر و قوانینی که غازان خان وضع کرده‌بود»، «بیت المتولی که یک نفر متولی در آنجا مأمور تدبیر منزل و ترتیب مصالح مردم و منزل دادن ایشان بود»، «حکمتیه جهت اقامت حکما و تعلیم حکمت»، «بستان و قصر عادلیه»، «حوضخانه و حمام». غازان خان از برای مقبره چند نفر حافظ قرآن، برای دارالسیاده، خانقاه، حوضخانه و حمام خدام، برای دارالکتب چند نفر کتابدار، برای مدارس، حکمتیه و رصدخانه استادان و مدرسین متعدد و برای دارالشفا اطبا و چشم‌پزشکانی را منصوب کرد. وی دستور داد که صبح و شب فقرا و دردمندان را در خانقاه‌ها غذا دهند و همچنین در هر ماه دو نوبت صوفیان گرد یکدیگر جمع شوند و به رقص و شادمانی مشغول شوند. عایدات اوقاف املاکی که غازان وقف این ابنیه و اماکن کرده‌بود در سال به صد تومان مغولی می‌رسید و او دیوان خاصه را جهت وصول این عایدات ترتیب داده‌بود؛ وی ادارهٔ آن را به عهدهٔ قورتیمور و ترنفای سپرده‌یود. غیر از ابنیهٔ فوق، غازان خان تمام شهر اوجان را در سال ۶۹۸ ه‍.ق از نو بنا کرد و بازارها و حمام‌های جدیدی در آنجا ساخت. او خانقاهی نیز در همدان بنا کرد و در اطراف دو شهر تبریز و شیراز دیوار کشید؛ قلعهٔ تبریز را نیز در سال ۷۰۲ ه‍.ق تعمیر نمود. طول باروی تبریز ۵۴۰۰۰ قدم (قریب چهار فرسخ و نیم) و عرض آن ۱۰ گز و نیم بود و پنج دروازهٔ کوچک داشت.
اصلاحات غازان خان

بیانات غازان خان به اشرافیت نظامی و مغول:
من جانب رعیت تازیک نمی‌دارم! اما آنچه شما ایشان می‌زنید و می‌رنجانید اندیشه باید کرد که زنان و فرزندان ما چگونه عزیزاند و جگرگوشه از آن ایشان نیز همچنین باشد و ایشان نیز آدمیان‌اند.
پطروشفسکی، تاریخ اجتماعی - اقتصادی ایران در دوره مغول، ۱۶.
غازان خان برای بهبود حال رعایا، وصول منظم مالیات، رفع ظلم و تعدی و بهبود شرایط حکومت، قواعدی را وضع کرد. وی بسیاری از آداب و مراسمی را که پیش از آن معمول بود و اجرا می‌شد را به دلیل منافات با عدل منسوخ کرد و اصلاحات جدیدی را به وجود آورد که نمونه‌ای از آن‌ها به شرح زیر است.
اصلاحات غازان خان > اجتماعی

پیش از غازان، راه‌های تجارتی به علت دستبرد راهزنان و همکاری راهداران با آنان، ناامن و خطرناک بود و اموال مسافرین و کاروانیان همه وقت معرض تعرض و غارت قرار می‌گرفت؛ غازان راه‌ها را امن و راهزنان را دستگیر کرد؛ آن‌ها را به سزای اعمال خود رساند و دستور داد در منازل خطرناک، راهداران امین مأمور کنند. وی همچنین بیان داشت از هر چهارپایی مقداری معین راهداری بگیرند و راهداران مسئول راه باشند و اگر دزدی در راه واقع شود راهدار آن قسمت باید یا دزد را دستگیر کند یا از عهده مالی که به سرقت رفته برآید و بر سر راه‌ها میل‌هایی از سنگ یا گچ ترتیب دهند و بر روی لوحه‌هایی که بر آن میل‌ها باید نصب شود، عدد راهداران و مقداری که از هر چهارپایی باید بگیرند را بنویسند.
پیش از ایام سلطنت غازان، ملازمان، پیک‌ها، ساربان و… به هر منطقه‌ای که می‌رسیدند برای خرج خود از مردم پول می‌گرفتند و غالباً در یک روز، سه یا چهار دسته از این نوع جماعت پی‌درپی وارد شهرها می‌شدند و به زور هرچه می‌خواستند از مردم می‌گرفتند. غازان اشخاصی را مأمور کرد تا در بازارهای شهرها ندا دهند که هیچ‌کس به ملازمان، پیک‌ها، ساربان و… هیچ چیزی ندهد و اگر متوجه می‌شد شخصی به ظلم آنچه می‌خواسته را از مردمان طلب کرده به ضرب چماق آن را از او می‌گرفت. از آن پس اشخاص و اردویشان در هر جایی که توقف می‌کردند مایحتاجشان را به همان نرخ معمول می‌خریدند.
غازان به موجب حکمی شرب شراب و بدمستی در ملأ عام را قدغن کرد و دستور داد که گناهکار را در گذرگاه‌ها بگردانند و بر درخت آویزان کنند؛ این چنین کسی جرئت نکرد در کوچه و خیابان شراب بنوشد.
غازان خان حکمی داد که براساس آن مهریهٔ عروس‌ها تنزل داده‌شود و آن را به نوزده دینار و نیم رساند تا اگر بین زن و شوهر توافق حاصل نشود؛ امر طلاق راحت‌تر به انجام رسد.
اصلاحات غازان خان > حقوقی

یکی از بزرگ‌ترین اصلاحات غازان انتخاب قضات، شهود و نظم امور معاملات عرفی است که پیش از او به واسطهٔ عدم توجه در انتخاب قضات و رشوه گرفتن آن‌ها، در بازار، تزویر و تقلب بسیاری رواج داشت. قضات مناصب را اجاره می‌دادند، قسم دروغ رواج داشت و همچنین ساختن قباله‌های تقلبی به شکلی عام گسترش یافته‌بود. غازان خان برای این امر ۴ فرمان صادر کرد:
فرمان اول در خصوص منصب قضات.
دوم در باب مرور زمان و نپرداختن به مرافعه‌ای که سی سال از تاریخ آن گذشته باشد.
سوم در خصوص اثبات مالکیت فروشنده قبل از خرید و فروش.
چهارم در باب تأکید سه حکم سابق و تکمیل آن‌ها.
اصلاحات غازان خان > دینی

ایلخان یرلیغ‌های بسیار به ولایات فرستاد و مردم را از تکلم به سخنان کفرآمیز منع فرمود و دستور داد که هیچ‌کس بعدها در پیشرفت‌هایی که نصیب شخص او یا اردویی که جزو آن است می‌شود کفایت و کاردانی خود را دخیل نشمارد، بلکه همه توفیق‌ها را از خداوند بداند و برخلاف هر شری را که از وجود او زاید آن را به کسی جز خود منسوب ندارد.
اصلاحات غازان خان > عمرانی

چون در نتیجهٔ استیلای مغول، جنگ‌های دورهٔ حکومت ایلخانان و ظلم و تعدی عمال دیوانی، بیشتر روستاها و مزارع از بین رفته‌بود؛ غازان خان برای بازسازی ویرانه‌ها احکامی صادر کرد تا کسانی که به تجدید عمارت بنایی یا زراعت مزرعه ویرانی می‌پردازند اجزاء دیوان با ایشان چگونه معامله کنند و به نسبت عمل انجام شده به ایشان تخفیف مالیان بدهند. قبل از غازان خان، املاک خاصه ایلخانی یعنی املاک اینجو به کلی ویران‌شده و حکام بذر آن را به اتمام رسانده‌بودند. غازان حکم کرد که از مالیات هر ولایت مبلغی را به عنوان قیمت بذر و مصارف زراعت دراختیار حکام قرار دهند و سال به سال حاصل آن را از ایشان مطالبه کنند. به حکم غازان املاک آن جماعت را دیوان تصرف کرد و در نتیجه بسیاری از آن املاک و زمین‌ها آباد شد.
اصلاحات غازان خان > نظامی

پیش از غازان خان وظیفه و جیرهٔ سپاهیان به‌طور کامل مشخص نشده‌بود؛ تنها بعضی از سرداران از دیوان مقداری معین غله می‌گرفتند. غازان خان برای لشکریانی که مشغول خدمت بودند وجه جیره و معاشی مشخص کرد و به تدریج هر سال میزان آن را بالا می‌برد. پیش از آن برات‌هایی برای غلهٔ سپاهیان صادر می‌کردند اما هنگامی که این برات به ولایت می‌رسید، وصول نمی‌شد. غازان خان دستور داد که در هر یک از ولایات هنگام برداشت محصول، غلهٔ دیوانی را به اطلاع شحنه برسانند تا اگر براتی برسد فوری شحنه از آن غله حواله را بپردازد و برای رعایا مزاحمتی فراهم نشود. وی از سال ۷۰۳ ه‍.ق یرلیغی صادر کرد و به موجب آن برای عموم سپاهیان اقطاعات مشخصی تعیین نمود.
پیش از سلطنت غازان خان، جماعتی از اسلحه‌سازان، هر سال مقداری علوفه و مقرری می‌گرفتند تا برای سپاهیان اسلحه بسازند ولی به واسطهٔ هرج و مرج در کارها، به هیچ‌وجه آن مقدار اسلحه‌ای که باید در سال می‌ساختند را تحویل نمی‌دادند. غازان خان مستمری عموم آن‌ها را قطع کرد و دستور داد که کمانگران، تیر تراشان و شمشیرسازان هر سال صد دست اسلحه تحویل دهند و به نرخ روز قیمت آن را بگیرند. وی مرد مورد اطمینانی را تعیین کرد که هر سال آن مقدار اسلحه را از آن‌ها بگیرد و مالیات هر ولایت را برای پرداخت وجوه اسلحه معین ساخت و به این تدبیر هر سال ۱۰۰۰۰ مرد مسلح حاضر می‌شد، در صورتی که بیش از او دو برابر این وجه به مصرف می‌رسید و در مقابل حتی دو هزار نفر هم مسلح نمی‌شد.
اصلاحات غازان خان > دیگر اصلاحات

قبل از غازان خان رسم بود که برای انتقال اخبار آبادی‌ها و شهرها از اشخاصی به نام ایلچی استفاده کنند؛ این رسم از زمان چنگیز خان معمول بود اما در دوره‌های بعد تعبیر ناشایستی از آن شد؛ شاهزاده‌خانم‌ها، امرا، فرماندهان سپاهی و شاهزادگان، نوکران خود را برای انجام این امور روانه می‌ساختند و به آن‌ها نام ایلچی می‌دادند. دیگر این که در هر چاپارخانه پانصد اسب بود، اما گاهی برای سواری ایلچیان کافی نبود و ایلچیان به گلهٔ اسب هرکس که می‌رسیدند، هرچقدر که می‌خواستند از آن برمی‌داشتند. کار تعدی ایلچیان به درجه‌ای رسید که جمعی از راهزنان نیز خود را ایلچی نامیدند و به این اسم به تصرف گلهٔ مردم پرداختند و هر آنچه خواستند در راه خود برداشتند. غازان خان برای بهبود این اوضاع دستور داد به فاصلهٔ هر سه فرسخ شروع به ساخت چاپارخانه کنند و در آن‌ها ۱۵ سر اسب قرار دهند. هر ایلچی می‌بایست نشانی مهر کرده از سلطان در دست داشته‌باشد؛ وی دستور داد به هیچ‌کس بیشتر از ۴ اسب ندهند مگر این که خبری فوری داشته باشد که در این حالت حاکم باید کاغذ را مهر کند تا ایلچی بتواند بیش از آنچه مقرر شده اسب دریافت کند. ایلچیان هر روز ۶۰۰ فرسنگ طی می‌کردند، مثلاً فاصلهٔ بین تبریز و شیراز را در ۳ یا ۴ روز طی می‌کردند. غازان خان علاوه بر این دستور داد که به هر ایلچی مخارج راهش را بدهند و در شهر منازلی به اسم ایلچی‌خانه جهت اقامت آن‌ها بسازند. غیر از ایلخان و نواب درگاه او، هیچ‌کس حق فرستادن ایلچی نداشت؛ به علاوه در هر چاپارخانه دو پیک مأمور کرد که اخبار چاپارخانه‌ها را به یکدیگر برسانند و این پیک‌ها روزی سی فرسخ طی می‌کردند.
یکی دیگر از اصلاحات غازانی، ترتیب تاریخ ایلخانی یا تاریخ غازانی است و این کار را او برای تطبیق سنوات قمری با سنوات شمسی کرده چرا که به واسطهٔ عقب افتادن نوروز و پیدا شدن سیزده سال اختلاف بین سال‌های شمسی و قمری در عهد غازان، این پادشاه در ۱۳ رجب سال ۷۰۱ ه‍. ق، سال قمری و شمسی را که از عهد معتضد خلیفه عباسی و دیالمه دیگر با یکدیگر تطبیق نشده‌بود، تطبیق کرد و روز فوق را ابتدای تاریخ جدید قرار داد، اما این تاریخ دوام نیافت و به‌زودی از میان رفت.
غازان خان در آغوش ارغون در کنار اباقا
نبرد میان بایدو و غازان خان
غازان خان در حال قرائت قرآن
نگاره‌ای از غازان خان، مربوط به دوره قاجار
غازان و سه تن از همسرانش در دربار
فرمان غازان به هتوم دوم برای همراهی لشکریان قتلغ‌شاه (حمله به دمشق)
حملات مغولان در سال‌های (۶۹۸–۷۰۲ ه‍.ق)
نامه غازان خان به پاپ بونیفاس هشتم درباره وعده پاپ برای همکاری با غازان در نبرد با ممالیک. نامه به زبان مغولی و خط اویغوری نوشته شده و منقوش به آل‌تمغای چینی است. تاریخ صدور نامه سال ۷۰۱ ه‍.ق است.
مینیاتوری از مقبرهٔ غازان خان
سکه طلای ضرب‌شده در شیراز به‌تاریخ سال ۷۰۰ ه‍.ق (۱۳۰۱ م). در مرکز سکه نام «غازان محمود» به خط کوفی نگاشته‌شده و اطراف آن به خط اویغوری و زبان مغولی عبارتی با این معنی است: «با تکیه بر نیروی تنگری غازان سکه ضرب کرد». نشان‌واره سه حرفی در گوشه سمت چپ سکه قابل‌مشاهده است.
در قابی خالی‌مانده

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نویسنده(ها): محمد چرمشیر
کشور: ایران مکان ناشر فارسی: تهران
زبان: فارسی
موضوع(ها): نمایشنامه
ناشر: کتاب نیستان
تاریخ نشر: ۱۵ آبان ۱۳۸۰
شابک: شابک ‎۹۷۸-۹۶۴-۳۳۷-۰۹۶-۱
در قابی خالی‌مانده نمایشنامه‌ای نوشتهٔ محمد چرمشیر است، که در سال ۱۳۸۰، توسط کتاب نیستان در مجلد گزیده ادبیات معاصر، همراه با نمایشنامه‌های ناتمام و ابر در فنجان به‌چاپ رسیده است. چرمشیر این نمایشنامه را در سال ۱۳۶۶ نوشته است.
خرگوشک رودخانه‌ای

| Riverine rabbit> وضعیت حفاظت | Riverine rabbit> وضعیت حفاظت |
| --- | --- |
 در بحران انقراض  (IUCN 3.1):  در بحران انقراض  (IUCN 3.1)
رده‌بندی علمی : رده‌بندی علمی 
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: طنابداران
رده:: پستانداران
راسته:: خرگوش‌سانان
تیره:: خرگوشان
سرده:: Bunolagus Thomas, 1929
گونه:: B. monticularis
نام دوبخشی: نام دوبخشی
Bunolagus monticularis (Thomas, 1903): Bunolagus monticularis (Thomas, 1903)
پراکنش در IUCN      موجود (بومی): پراکنش در IUCN      موجود (بومی)
خرگوشک رودخانه‌ای (نام علمی: Bunolagus monticularis)، که همچنین به عنوان خرگوشک بوشمن یا خرگوش بوشمن شناخته می‌شود، خرگوشکی با منطقه پراکنش بسیار محدود است که فقط در مناطق مرکزی و جنوبی صحرای کارو در استان کیپ شمالی آفریقای جنوبی یافت می‌شود. این تنها عضو از سردهٔ Bunolagus به دلیل ویژگی‌های منحصر به فردی است که آن را از دیگر خرگوشان جدا می‌کند. این یکی از در معرض خطرترین پستانداران در جهان است که تنها حدود ۵۰۰ بالغ زنده و ۱۵۰۰ بالغ دارد.
Rear-view of the riverine rabbit in the Klein Karoo
دفترچه راهنمای مادر بد

| دفترچه راهنمای مادر بد | دفترچه راهنمای مادر بد |
| --- | --- |
کارگردان: رابین شپارد
تهیه‌کننده: هوگو هیپل الیسون اوون
بازیگران: کاترین تیت ان رید هالیدی گرینجر رابرت پتینسون
شرکت تولید: آی‌تی‌وی اس‌تی‌وی
توزیع‌کننده: آل۳مدیا
تاریخ‌های انتشار: ۱۹ فوریه ۲۰۰۷ (۲۰۰۷-02-۱۹)
مدت زمان: ۹۰ دقیقه
کشور: بریتانیا
زبان: انگلیسی 
دفترچه راهنمای مادر بد (به انگلیسی: The Bad Mother's Handbook) فیلمی تلویزیونی محصول سال ۲۰۰۷ و به کارگردانی رابین شپارد است. در این فیلم بازیگرانی همچون کاترین تیت، ان رید، هالیدی گرینجر و رابرت پتینسون ایفای نقش کرده‌اند.
فلایینگ فلئا

| فلایینگ فلئا | فلایینگ فلئا |
| --- | --- |
کاربری: Sport, personal and هواپیمای آموزشی
تولیدکننده: هواپیمای دست‌ساز
طراح: Henri Mignet
نخستین پرواز: ۱۰ سپتامبر ۱۹۳۳ (HM.14)
معرفی‌شده در: ۱۹۳۳
وضعیت: لغو شد
ساخته‌شده: 1933-today
هزینه هر فروند: دلار آمریکا$350 (in 1933)
فلایینگ فلئا (به انگلیسی: Mignet_Pou-du-Ciel) یک هواگرد ملخ‌پیشین تک‌موتوره از نوع هواپیمای آموزشی ساخت شرکت هواپیمای دست‌ساز است. هواگرد فلایینگ فلئا نخستین پروازش را در ۱۰ سپتامبر ۱۹۳۳ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۳ میلادی رسماً معرفی گردید. برنامه ساخت این هواگرد در نهایت لغو گردید.
طراح این هواگرد، Henri Mignet بود.
قدرت‌الله واحدی

| قدرت‌الله واحدی | قدرت‌الله واحدی |
| --- | --- |
نماینده دوره بیست و چهارم مجلس شورای ملی: نماینده دوره بیست و چهارم مجلس شورای ملی
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
ملیت: ایرانی
پیشه: نماینده مجلس شورای ملی
قدرت‌الله واحدی سیاست‌مدار ایرانی بود، که در دوره بیست و چهارم مجلس شورای ملی بعنوان نماینده بابل از استان مازندران در مجلس شورای ملی حضور داشت.
سی‌ای‌سی واکت

| سی‌ای‌سی واکت | سی‌ای‌سی واکت |
| --- | --- |
کاربری: هواپیمای آموزشی
تولیدکننده: Commonwealth Aircraft Corporation
طراح: Lawrence Wackett
نخستین پرواز: ۱۹ سپتامبر ۱۹۳۹
معرفی‌شده در: مارس ۱۹۴۱
کاربر اصلی: نیروی هوایی سلطنتی استرالیا
تعداد ساخته‌شده: ۲۰۲
سی‌ای‌سی واکت (به انگلیسی: CAC_Wackett) یک هواگرد ملخ‌پیشین تک‌موتوره از نوع هواپیمای آموزشی ساخت شرکت Commonwealth Aircraft Corporation است. هواگرد سی‌ای‌سی واکت نخستین پروازش را در ۱۹ سپتامبر ۱۹۳۹ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال مارس ۱۹۴۱ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۲۰۲ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.
طراح این هواگرد، Lawrence Wackett بود.
هانیه محتشمی‌پور

هانیه محتشمی‌پور (زادهٔ ۳۰ آبان ۱۳۷۵ در تبریز) بازیکن تیم ملی والیبال زنان ایران است. او عضو باشگاه والیبال پیکان است.
او پیش از پیوستن به تیم پیکان، در تیم‌های شهرداری تبریز، دانشگاه آزاد، آبنوس تهران و نامی‌نو اصفهان بازی می‌کرد.
وی در سال ۱۳۹۱ در ترکیب تیم ملی والیبال نوجوانان دختر ایران حضور داشت. هانیه محتشمی‌پور در رقابت‌های انتخابی المپیک ۲۰۲۰ توکیو در ترکیب تیم ملی والیبال زنان ایران حضور داشت.
او در طرحی از «خبرگزاری ورزش زنان ایران» در هفتهٔ سوم دی ۱۳۹۸ در بخش ورزشکاران، به عنوان یکی از اعضای تیم ملی والیبال بانوان در مسابقات انتخابی المپیک در تایلند، شایستهٔ عنوان «ورزشکار هفته» تشخیص داده شد و ۵ امتیاز در رنکینگ WR به دست آورد.
نیکلاس نیکلبی (فیلم ۲۰۰۲)

| نیکلاس نیکلبی | نیکلاس نیکلبی |
| --- | --- |
پوستر رسمی: پوستر رسمی
کارگردان: داگلاس مک‌گراث
تهیه‌کننده: جان هارت جفری شارپ سیمون چنینگ ویلیامز
فیلمنامه‌نویس: داگلاس مک‌گرث
بر پایه: زندگی و ماجراجویی‌های نیکلاس نیکلبی اثر چارلز دیکنز
بازیگران: چارلی هونام جیم برودبنت کریستوفر پلامر جیمی بل آنا هاتاوی الن کومینگ تیموتی اسپال رامالا گری جولیت استیونسون تام کورتنی ناتان لین بری هامفریز کوین مک‌کید ادوارد فاکس
راوی: ناتان لین
موسیقی: ریچل پورتمن
فیلم‌بردار: دیک پاپ
تدوین‌گر: لسلی واکر
شرکت تولید: سیمون چنینگ ویلیامز هارت-شیپ انترتینمنت یونایتد آرتیستس
توزیع‌کننده: مترو گلدوین مایر (ایالات متحده) فاکس قرن بیستم (بین‌المللی)
تاریخ‌های انتشار:  ۲۷ دسامبر ۲۰۰۲ (۲۰۰۲-۱۲-۲۷) (آمریکا)  ۲۷ ژوئن ۲۰۰۳ (۲۰۰۳-۰۶-۲۷) (بریتانیا)  
مدت زمان: ۱۳۲ دقیقه
کشور: پادشاهی متحده ایالات متحده
زبان: انگلیسی 
هزینهٔ فیلم: ۱۰ میلیون دلار
فروش گیشه: ۳٬۷ میلیون دلار
نیکلاس نیکلبی (انگلیسی: Nicholas Nickleby) فیلمی آمریکایی بریتانیایی در ژانر کمدی-درام به کارگردانی و نویسندگی داگلاس مک‌گراث است که در سال ۲۰۰۲ منتشر شد. مک‌گراث فیلم‌نامه این فیلم را بر اساس رمان زندگی و ماجراجویی‌های نیکلاس نیکلبی اثر چارلز دیکنز که به صورت سریالی بین مارس ۱۸۳۸ و سپتامبر ۱۸۳۹ منتشر شد، به نگارش درآورده‌است. چارلی هونام نقش اصلی فیلم را ایفا می‌کند و ناتان لین، جیم برودبنت، کریستوفر پلامر، جیمی بل، ان هتوی، رامالا گری، الن کامینگ و تیموتی اسپال از دیگر بازیگران فیلم هستند.
داستان

نیکلاس نیکلبی جوانی است که همراه با خانواده‌اش در دوون زندگی خوبی را سپری می‌کند اما وقتی پدرش می‌میرد، خانواده‌اش با مشکلات مالی روبرو می‌شود. نیکلاس همراه با مادر و خواهر جوانترش، کیت، به لندن می‌روند تا از عموی ثروتمند خود، رالف، کمک بخواهند. رالف، نیکلاس را به عنوان معلم به یورک‌شر می‌فرستد و کیت نیز به عنوان خیاط کار می‌کند. پس از مدتی مشخص می‌شود هدف رالف از کمک، جدا کردن خانواده و سوءاستفاده از آن‌ها می‌باشد. نیکلاس نیز تلاش می‌کند تا در مقابل نقشه‌های رالف مقاومت کند.
بازیگران

چارلی هونام در نقش نیکلاس نیکلبی
ناتان لین در نقش وینسنت کراملز
جیم برودبنت در نقش واکفورد اسکویرز
کریستوفر پلامر در نقش رالف نیکلبی
جیمی بل در نقش اسمایک
ان هتوی در نقش مادلین بری
الن کومینگ در نقش آقای فولر
تیموتی اسپال در نقش چارلز چیریل
رامالا گری در نقش کیت نیکلبی
جولیت استیونسون در نقش خانم اسکویرز
تام کورتنی در نقش نیومن ناگز
کوین مک‌کید در نقش جان برودی
ادوارد فاکس در نقش مولبر هاوک
اندرو هاویل در نقش آقای نیکلبی
بری هامفریز در نقش خانم کراملز
ویلیام اش در نقش فرانک چیریل
استلا گونت در نقش کاترین نیکلبی
تولید

پس از واکنش مثبت تماشگران به اجرای قسمتی از فیلم‌نامه در تئاتری در منتهن، با گروهی از بازیگران که در فیلم نیز حضور یافتند، داگلاس مک‌گراث تصمیم گرفت که تولید فیلم را آغاز کند. به درخواست ایو استوارت، طراح تولید، او چهارچوب زمانی را از ۱۸۳۰ به ۱۸۵۰ میلادی انتقال داد تا بتواند عناصر انقلاب صنعتی را در برنامه خود بگنجاند.
مک‌گراث با در نظر گرفتن شخصیت خانم کراملز که فردی مغرور، متفکر اما دوست‌داشتنی بود، متوجه شد که تمام ویژگی‌های او توسط دیم ادنا، شخصیت خیالی که توسط کمدین استرالیایی بری هامفریز خلق و اجرا شده، به تصویر کشیده شده‌است. اما او در پیشنهاد انتخاب بازیگر مرد برای نقش خانم کراملز مردد بود. با این حال، تهیه‌کنندگان او را متقاعد کردند که هامفریز انتخاب ایده‌آلی برای این نقش است. نیکلاس یکی از آخرین نقش‌هایی بود که انتخاب شد. پس از ملاقات با چارلی هونام، مک‌گراث او را برای این نقش مناسب دید. هونام برای بهتر شدن لهجه خود با یک مربی گویش تمرین کرد.
مکان‌های استفاده شده در فیلم شامل آسیاب متروک قرن نوزدهم گیسبون در صخره‌های هاردکسل، هبدن بریج در یورک‌شر غربی، کالج چرچیل در دانشگاه کمبریج، تالار موسیقی ویلتون در اولد ویک و باشگاه ریفورم در لندن بودند. صحنه‌های فضای داخلی در الستری استودیوز در بورهام‌وود و تری مایلز استودیوز در ایست اند لندن فیلمبرداری شدند.