هاسو فون مانتویفل
ورماخت > جنگ جهانی دوم

فون مانتویفل با آغاز جنگ جهانی دوم در نبردهای لهستان و فرانسه حضور نداشت. ماه مه سال ۱۹۴۱ به درخواست خودش در جایگاه فرماندهی گردان ۲ هنگ ۷ یِیگِر قرار گرفت. در مراحل اولیه عملیات بارباروسا، تهاجم آلمان به شوروی، گردان ۱ هنگ ۷ تفنگ‌دار را در قالب لشکر هفتم زرهی فرماندهی کرد و سرنیزه زرهی پیشروی در جنوب لیتوانی بود. در پی کشته شدن سرهنگ اریش فون اونگر، ماه اوت جایگزین او در فرماندهی هنگ ۶ تفنگ‌دار شد. به عنوان سرنیره زرهی گروه زرهی ۳ هرمان هوت، به عنوان نخستین یگان خط استالین را شکافت. فون مانتویفل همواره در خط مقدم بود و تحرکات جسورانه‌ای با نیروهای خود اجرا می‌کرد. ماه اکتبر به درجه سرهنگ ترفیع گرفت. نیروهای او در مسیر مسکو، روز ۶ اکتبر وارد ویازما شدند تا در محاصره مقدار زیادی از نیروهای دشمن مشارکت داشته باشند. به شکل موفقی در مقابل تلاش دشمن برای خروج از محاصره ایستادگی کرد. ماه دسامبر در جریان نبرد مسکو، شخصاً یک حمله برای تسخیر یک پل بر روی کانال مسکو-ولگا و ایستگاه برق یاخروما در شمال مسکو را رهبری کرد. به جهت تقدیر از این دستاوردها آخرین روز سال ۱۹۴۱ مفتخر به دریافت نشان عالی صلیب شوالیه صلیب آهنین شد.
ترفیع درجات:
۲۸ آوریل ۱۹۱۶: ستوان دوم
تابستان ۱۹۲۵: ستوان یکم
اکتبر ۱۹۳۴: سروان
-----: سرگرد
۱ آوریل ۱۹۳۹: سرهنگ دوم
۱ اکتبر ۱۹۴۱: سرهنگ
۱ مه ۱۹۴۳: سرتیپ
۱ فوریه ۱۹۴۴: سرلشکر
۱ سپتامبر ۱۹۴۴: سپهبد (ژنرال نیروهای زرهی)
در جریان ضدحمله زمستان ۱۹۴۱/۱۹۴۲ ارتش سرخ، یگان فون مانتویفل تا اراضی بین ویازما و رژف عقب نشست و در این موضع خط خود را در مقابل حملات متعدد دشمن حفظ کرد. از طرف سپهبد والتر مدل، فرمانده ارتش نهم دستور به ضدحمله گرفت اما از آن سر باز زد؛ چرا که نیروهای خود را گرفتار مشکلات عدیده تدارکاتی قادر به آن نمی‌دید. مدل پس مدتی کش‌مکش فون مانتویفل را به محاکمه نظامی تهدید کرد تا این که ماه مه سال ۱۹۴۲ لشکر هفتم زرهی برای استراحت و بازسازی از خط مقدم عقب کشیده و به فرانسه منتقل شد تا غائله خاتمه یابد.
فون مانتویفل بر بازسازی هنگ در فرانسه نظارت کرد و سپس ماه ژوئیه سال ۱۹۴۲ به فرماندهی تیپ ۷ پانتسرگرنادیر در همان لشکر هفتم زرهی منصوب شد.
فون مانتویفل ماه فوریه سال ۱۹۴۳ به شمال آفریقا فرستاده شد تا یگانی ترکیبی موسوم به لشکر فون مانتویفل مشتکل از نیروهای زمینی، هوابرد و ایتالیایی را هدایت کند. با این یگان در جناح راست (ساحلی) ارتش پنجم زرهی، در قالب سپاه ۹۰ درگیر نبردهای سخت در تونس بود. توانست با وجود برتری عددی دشمن، خط کم‌عرض خود را در مقابل حملات مکرر متفقین برای چند هفته حفظ کند. به هر صورت این کارزار به شدت موجب فرسودگی او گشت. پس از آن که روز ۲۸ آوریل در خط مقدم از حال رفت در بیمارستان نظامی در بیزرته بستری شد. روز ۱ ماه مه سال ۱۹۴۳، درحالی‌که تحت نظارت پزشکی بود، به درجه سرتیپ ترفیع گرفت. چند روز بعد، پیش از تسلیم نیروهای محور در تونس، سوار بر آخرین کشتی ایتالیایی راهی سیسیل شد. از طریق رم به برلین رفت. پیش از آن که از بیمارستان مرخص شود به قرارگاه پیشوا در پروس شرقی فراخوانده شد. با حاضر شدن در این محل، از هیتلر خواست لشکر هفتم زرهی به او سپرده شود که با او موافقت گشت.
بدین شکل فون مانتویفل ماه اوت سال ۱۹۴۳ به جبهه شرقی بازگشت تا لشکر هفتم زرهی را فرماندهی کند. تنها سه روز بعد در اثر انفجار یک نارنجک مجدداً زخمی شد اما این بار از رفتن به بیمارستان اجتناب کرد و در خط مقدم باندپیچی شد. این لشکر را در مناطق جنوبی رهبری و در برابر حملات دشمن پس از نبرد استالینگراد از جمله در خارکوف مقاومت کرد. در تهاجم ناحیه کورسک مشارکت داشت. در پی شکست عملیات، از لشکر او در نقاط بهرانی مختلفی استفاده شد. در جریان ضدحمله فیلدمارشال اریش فون مانشتاین، فرمانده گروه ارتش جنوب به سمت کی‌یف، فون مانتویفل با یک حمله شبانه ژیتومیر را پس گرفت و یک انبار تدارکاتی مهم آلمانی‌ها را بازیافت. بدین سبب روز ۲۳ نوامبر سال ۱۹۴۳ برگ‌های بلوط به نشان صلیب شوالیه او افزوده شود. ماه دسامبر دوباره به قرارگاه هیتلر فراخوانده شد و به فرماندهی لشکر نخبه گروس‌دویچلانت منصوب گشت. فون مانتویفل به درجه سرلشکر ترفیع گرفت و روز ۲ فوریه سال ۱۹۴۴ به جهت فرماندهی متمایز لشکر هفتم زرهی، به عنوان هفتمین فرمانده یک لشکر، شمشیرهای صلیب شوالیه را دریافت نمود.
فون مانتویفل در طول سال ۱۹۴۴ ملاقات‌های متعددی با هیتلر داشت. با وجود این که ستایشگر برخی ویژگی‌های پیشوا بود اما همواره موافق او نبود و آرای خود را مطرح می‌ساخت. ضمن درگیری در نبردهای شدید دفاعی، او گروس‌دویچلانت را از یک لشکر پیاده‌نظام مکانیزه به یکی از قدرت‌مندترین لشکرهای زرهی ورماخت بدل ساخت. با این لشکر ماه فوریه سال ۱۹۴۴ در نبردهای ناحیه کورسون حضور داشت که منجر به از دست رفتن بیشتر تانک‌های آن شد. تا ماه آوریل تا یاسی در رومانی عقب نشست. ماه مه موفق به دفع یک تهاجم دشمن به سمت میدان‌های نفتی این کشور شد. ماه اوت با لشکرش به پروس شرقی در شمال خط مقدم منتقل شد. بلافاصله از جانب فرماندهی عالی دستور به ضد حمله گرفت. با وجود پشتیبانی ضعیف توپخانه و کمبود اطلاعات شناسایی، این فرمان را اجرا کرد که با غافلگیر کردن دشمن موقتاً باعث پایدار شدن خط مقدم در این ناحیه گشت. البته خود گروس‌دویچلانت نیز در این میانه بیش از ۸۰ تانک خود را از دست داد.
فون مانتویفل ماه سپتامبر سال ۱۹۴۴ به درجه سپهبد (ژنرال نیروهای زرهی) نائل آمد و فرماندهی ارتش پنجم زرهی را که در جبهه غربی با ارتش سوم ایالات متحده به فرماندهی ژنرال جرج پتن در ناحیه لورن در شرق فرانسه درگیر بود، بر عهده گرفت. روز ۱۸ سپتامبر موظف شد لونویل را پس بگیرد و آمریکایی‌ها را به پشت رود موزل عقب براند. او این فرمان را اجرا کرد اما یگانش در نبردی چهار روزه خسارت سنگینی، مخصوصاً از جانب هواگردهای دشمن، متحمل شد. ارتش پنجم زرهی ماه اکتبر از خط مقدم عقب کشیده شد تا بازسازی شود.
ارتش پنجم زرهی می‌بایست ماه دسامبر از ارتش ششم زرهی در تهاجم آردن پشتیبانی می‌کرد. فون مانتویفل این عملیات را بسیار بلند پروازانه می‌دانست و خواهان صورت گرفتن تهاجم کوچک‌تری بود. به هر صورت تنها با درخواست او برای آغاز شبانه تهاجم بدون آماده‌سازی توپخانه موافقت شد. یگان فون مانتویفل با تسلیحاتی ضعیف و نیروهایی با آموزش اندک، موظف بود در میانه خط مقدم از رود موز بگذرد و به سمت آنتورپ پیش برود. فون مانتویفل در مراحل آغازین عملیات مقداری موفقیت کسب کرد. او روز ۲۱ دسامبر سن ویت را تصرف کرد و مدتی بعد یگان‌های جلودار خود را در دینان به رود موز رساند. با این وجود حرکت سرنیزه زرهی با ناکامی ارتش ششم زرهی در تسخیر باستونیه دچار اختلال و با گرفتاری به کمبود سوخت و مهمات در نهایت متوقف و زیر حملات هوایی دشمن از روز ۹ ژانویه سال ۱۹۴۵ پس زده شد. با وجود شکست نهایی این تهاجم، فون مانتویفل همچنان مورد اعتماد فرماندهی عالی بود روز ۱۸ فوریه سال ۱۹۴۵ الماس‌های نشان صلیب آهنین را دریافت نمود. هیتلر همچنین به پاس خدماتش، ۲۰۰٬۰۰۰ رایشس‌مارک به عنوان هدیه به فون مانتویفل ارائه کرد که البته او با وظیفه دانستن این کارها، چنین هدیه‌ای را برای یک سرباز نامناسب دانست و از دریافت آن اجتناب کرد.
فون مانتویفل ماه مارس سال ۱۹۴۵ به فرماندهی ارتش مضمحل‌شده سوم زرهی منصوب گشت تا از خط رود اودر در ناحیه اشتتین دفاع کند. با وجود عقب رانده شدن مداوم توسط قوای برتر ارتش سرخ، یکپارچگی یگان خود را حفظ کرد. پس از آن که به مکلنبورگ رسید فرمان یافت به سمت برلین حمله کند و حصر پایتخت را بشکند اما او می‌پنداشت چنین اقدامی که به تلف شدن ده‌ها هزار تن منجر خواهد شد، بی‌فایده است. پس از صورت دادن مذاکره با بریتانیایی‌ها که از سمت غرب به مواضع او نزدیک می‌شدند، خود و نیروهایش را روز ۳ مه سال ۱۹۴۵ تسلیم متفقین غربی کرد.