اهواز
تاریخ > جنگ مردم اهواز و عثمانی‌ها با انگلستان

در سال ۱۲۹۴ ه‍.خ بین مردم عرب خوزستان و انگلیس جنگی رخ داد که این جنگ در دو مرحله صورت گرفت. مرحلهٔ اول جنگ مردم عرب خوزستان با اسلحه سرد بود که منجر به شکست انگلیس شد. در مرحله دوم انگلیس با اسلحه گرم سنگین، روبروی مردم عرب خوزستان قرار گرفت، اما اسلحهٔ مردم عرب تغییری نکرد و با همان اسلحه‌های سرد با انگلیس روبرو شدند که منجر به کشته شدن صدها تن از این مردم شد، آرامگاه این کشته شدگان در ۱۰ کیلومتری اهواز-سوسنگرد (المنیور) قرار دارد. از معروفترین شخصیت‌های این جنگ حاج سبهان و همچنین عاصی الشرهان بودند که از شیوخ بنی طرف و شیخ محیی الدین زیبق شیخ شرفاء به‌شمار می‌آمدند. این جنگ به نبرد جهاد مشهور است. در جریان جنگ جهانی اول علمای نجف من‌جمله «محمدکاظم طباطبایی یزدی» که مرجع تقلید عالم تشیع بود به منظور جلوگیری از تهاجم انگلیس به کشورهای اسلامی و تجهیز قوای مسلمان فتوای جهاد علیه قوای مهاجم را صادر کردند.
پس از ابلاغ فتوا، عشایر عرب خوزستان، از جمله دشت آزادگان از مناطق سوسنگرد، بستان، بخش مرکزی شهرستان حمیدیه، هویزه و روستاهای اطراف، به سوی اهواز حرکت کردند و پس از حدود ۵۰ کیلومتر پیاده‌روی در دشتی بین اهواز و حمیدیه، در برابر قشون انگلیس صف‌آرایی کردند. بسیاری از طوایف دشت آزادگان در این جنگ حضور داشتند.
نیروهای انگلیس از چندین لشکر مجهز به توپخانه و سلاح سنگین تشکیل شده بودند و «ویلسون» یکی از قوای انگلیسی با همکاری شخصی به نام «کوکی» از شعیبه و بصره و خرمشهر به اهواز آمد و در آنجا متمرکز شد. ویلسون، ابتدا نامه‌ای به عشایر منطقهٔ دشت آزادگان نوشت و اعلام کرد که لشکر انگلیس هیچگونه دشمنی‌ با آن‌ها ندارند، بنابراین آنها باید به لشکر بریتانیا اجازه دهند تا به راه خود ادامه دهد.
عشایر خوزستانی در اهواز، با رد پیشنهاد انگلیس، به ویلسون نوشتند که به هیچ وجه اجازهٔ عبور به لشکر انگلیس را نخواهند داد. پس برای جنگ با لشکریان ویلسون به خط اول جبهه آمدند. سلاح های عشایر در این جنگ شامل «تفنگ»، «فاله»، «چماق قیری» (مگوار)، نیزه و شمشیر بود.
نیروهای انگلیس پس از دریافت پاسخ عشایر، از اهواز به طرف تپه‌های منیور در غرب اهواز به حرکت درآمدند و برای جنگ با عشایر آماده شدند. عشایر با سر دادن شعارهای اسلامی، خود را برای شهادت آماده ساخته بودند. با توجه به برتری ارتش انگلیس و عدم برخورداری امکانات جنگی عشایر، به افراد دستور دادند که با یورش شبانه به انگلیسی‌ها، اجازهٔ استفاده از توپخانه و سلاح سنگین را ندهند. در این زمان نیروهای عثمانی به کمک نیروهای خوزستان آمدند. در این نبرد، همیاری میان عشایر عرب و ترک شکل گرفت. «طاهر هاشمی آل مهدی» از افراد برجسته ی قوم سادات آل مهدی، آخرین رزمندهٔ دفاع عشایر عرب در برابر سپاه انگلیسی ها بود که تیرماه سال ۱۳۸۹ در سن ۱۱۲ سالگی بر اثر کهولت سن، دار فانی را وداع گفت. در اهواز، سالگرد این جنگ، مورد تقدیر قرار می‌گیرد، که در نود و پنجمین مراسمِ آن، ۴۰ خبرگزاری داخلی و خارجی جهت پوشش خبری این مراسم، حضور داشتند. تجمع بزرگ عشایر عرب خوزستان در محل یادمان عشایر عرب خوزستان در ۱۵ کیلومتری غرب اهواز، در پشت روستای گمبوعه با حضور علما، مسئولین کشوری و استانی و عشایر خوزستان برگزار شد.
در این مراسم امام جمعه اهواز فرمودند: «مردم خوزستان در سه محور با انگلیسی‌ها مقابله کردند. درگیری اول در حد فاصل اهواز و حمیدیه با شرکت طوایف بنی طرف، سواری، بنی سالم، سواعد و … رخ داد که حماسه المنیور را رقم زد.
محور دوم درگیری در شمال اهواز و با حضور طوایف زرگان، باوی، حمیدی، نواصر، سلامات و در یک عملیات پارتیزانی به انفجار لوله‌های نفت شرکت انگلیسی منتهی شد، و سومین محور، عملیات در منطقه شادگان توسط طوایف بنی کعب و دیگر عشایر فهیم منطقه، به فرماندهی جابر آلبوشوکه و الوان کعبی علیه نیروهای اشغالگر انجام شد.»