چدرتن
تاریخچه > نساجی و انقلاب صنعتی

تا اواسط سدهٔ هیجدهم میلادی منطقهٔ چدرتن و اطراف آن عموماً تشکیل شده بود از زمین‌های کشاورزی پراکنده. در این دوران جمعیت این شهر کمتر از هزار تن بود که عموماً شامل دامدارانی بودند که به چوپانی اشتغال داشتند، ولی در کارگاه‌های کوچک صنعتی به متقال‌بافی و ابریشم‌بافی نیز می‌پرداختند. در اوائل سدهٔ هیجدهم صنعتی‌سازی رشد کندی در چدرتن داشت، ولی هنگامی که تقاضا برای کالاهای نخی افزایش بافت و تکنولوژی سامانه مکانیزه نخ ریسی در اواسط سدهٔ هیجدهم بهبود پیدا کرد نیاز به ساختمان‌های بزرگتر و ابزار کارآمدتر آشکار گردید. در سال ۱۷۷۶ یک کارخانهٔ ریسندگی آبی در محلهٔ استاک بروک چدرتن بر پا گردید. آب و هوای مرطوب پایین پناینز جنوبی شرایط ایده‌آلی را برای تولید منسوجات فراهم آورد، زیرا در چنین اقلیمی نخ خشک نمی‌شد و از بین نمی‌رفت. در سدهٔ نوزدهم مکانیزه‌شدن بیشتر ریسندگی تولید نخ و پارچه را برای عرضه در مقیاس جهانی افزایش داد. هنگامی که انقلاب صنعتی پیشرفت کرد شرایط اقتصادی اجتماعی منطقه نیز تغییر کرده و کارخانه‌های ریسندگی با سیستم کارخانه‌ای منبع اصلی اشتغال در محل گردیدند. به دنبال آن کارخانه‌های چندطبقه با موتور بخار پدید آمد که موجبات روند شهرنشینی و دگرگونی فرهنگی را در منطقه پدید آورد. مردم منطقه به گونهٔ فزاینده‌ای از دامداری و ریسندگی خانگی فاصله گرفته و به تولید مکانیزه کالاهای نخی روی آوردند.
در خلال این دوران اولیه دگرگونی چدرتن فقط دارای دو نماینده در حوزه انتخابیه لانکاشر بود. در ابعاد ملی نیز پایان جنگ‌های ناپلئون در سال ۱۸۱۵ دوره‌ای از گرسنگی و بیکاری را برای کارگران نساجی پدید آورد. با وجود این و با وجود سال‌ها تنگدستی و ناآرامی تا سال ۱۸۲۶ هیچ خلل جدی در کار کارخانه‌ها پدید نیامد. در اوائل سال ۱۸۱۹ رکورد اقتصادی حاصل از شرایط بد اقتصادی به همراه فقدان حق رای در شمال انگلستان گرایش به بنیادگرایی سیاسی را در منطقه افزایش داد. اتحادیهٔ میهن‌پرستان منچستر که خواستار اصلاحات پارلمانی بود تظاهرات گسترده‌ای را در منچستر سازماندهی کرد. در ۱۶ اوت ۱۸۱۹ چدرتن (مانند شهرهای همسایه اش) از میان اهالی شهر به منچستر نیرو فرستاد تا در تظاهرات گسترده سیاسی که امروزه با نام کشتار پیترلو شناخته می‌شود شرکت کنند. در این تظاهرات ۱۵ نفر کشته و ۴۰۰ تا ۷۰۰ نفر زخمی شدند. دو تن از این پانزده تن به نام جان اشتون از کوهیل و تامس باکلی از برتریز از اهالی منطقه بودند.
بازارهای جدید در اروپا و آمریکای جنوبی تقاضا برای کالاهای ارزان نخی بریتانیا را افزایش داد. پنبهٔ خام از زمین‌های کشاورزی ایالات متحده به منچستر صادر می‌شد. کارخانه داران چدرتن و شهرهای کوچک همجوار پنبهٔ مورد نیاز خود را از بازارهای منچستر می‌خریدند و آن را تبدیل به نخ و لباس می‌کردند. جنگ داخلی آمریکا منجر به قحطی پنبه ۶۵-۱۸۶۱ در لانکاشر گردید. پیامد این قحطی پنبه تشکیل بورد محلی تندرستی در سال ۱۸۷۳ بود که هدف آن ایجاد تأمین اجتماعی و حفظ بهداشت در منطقه در خلال این بحران بود. با وجود رکود کوتاه‌مدت اقتصادی جمعیت شهری چدرتن پس از قحطی افزایش یافت. سودآوری ریسندگی کارخانه‌ای سبب شد تا بسیاری از زمین‌های باز ارزان قیمت که از دوران باستان برای کشاورزی و دامداری به کار می‌رفت تا سال ۱۸۹۱ زیر ساختمان‌های چندطیقهٔ آجری مستطیل شکل کارخانه‌ها ناپدید شود. دهکده‌ها و آبادی‌های چدرتن تبدیل به شهرک‌های صنعتی در اطراف این کارخانه‌ها شدند و شبکهٔ جدیدی از جاده‌ها، آبراهه‌ها و راه‌آهن‌ها ایجاد شد. دورنمای چدرتن را عموماً دودکش‌های کارخانه‌ها تشکیل می‌داد که روی بسیاری از آن‌ها نام کارخانه بر روی آجرهای سفیدرنگی نوشته شده بود. الدهام شهر همسایهٔ چدرتن که تا سال ۱۸۷۰ تبدیل به بزرگترین و پرمحصول‌ترین شهر صنعتی در جهان شده بود گسترش یافته و تا حاشیهٔ جنوب شرقی چدرتن پیشروی کرد. رشد و توسعهٔ دوران ویکتوریا تمرکز تجاری را از روی چدرتن فولد برداشت و تمرکز را روی جادهٔ میدلتن در حاشیهٔ شرقی چدرتن با اولدهام قرار داد. بین سال‌های ۱۷۷۸ تا ۱۹۲۶ شصت کارخانهٔ ریسندگی در چدرتن ساخته شد و ۶۰۰۰ نفر یعنی یک چهارم جمعیت چدرتن تا آغاز سدهٔ بیستم در این کارخانه‌ها کار می‌کردند. صنایع وابسته به نخریسی مانند مهندسی، استخراج زغال سنگ، سفیدکاری و رنگرزی در این دوران بر پا شد و بقیهٔ جمعیت چدرتن را در این بخش‌ها مشغول به کار کرد. فیلیپ استات یک معمار، مهندس عمران و نقشه‌بردار اهل چدرتن بود. کارخانه‌های اسکات در چدرتن از جمله بزرگترین کارخانه‌های بریتانیا بودند که گنجایش صنعتی شهر را چندین برابر کرده و جمعیت و تولید شهر را افزایش داده بودند.
پیامد اجتماعی این رشد صنعتی تراکم بسیار جمعیت و گسترش یافتن و بزرگ شدن طبقه کارگر بود. ولی در اثر این رشد در چدرتن نهادها و تجهیزات شهری نیز پدید آمد که از جمله می‌توان به سیستم روشنایی همگانی خیابان، کتابخانه کارنگی، استخر شنای همگانی و شورای شهر که ساختمان مخصوص به خود در شهر داشت اشاره کرد. هنگامی که در اواسط سدهٔ بیستم واردات ارزانتر نخ و منسوجات خارجی افزایش پیدا کرد بخش نساجی چدرتن از تکاپو باز ایستاد. صنعت نخریسی در دههٔ ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ به گونهٔ قابل‌توجهی افت پیدا کرد، به طوری که تا سال ۱۹۹۷ فقط دو کارخانه در این شهر کار می‌کرد. با وجود کوشش‌ها برای افزایش کارآیی و رقابت‌پذیری تولید آخرین نخ در این شهر در سال ۱۹۹۸ رسیده شد. بسیاری از کارخانه‌های بیکار امروزه تخریب شده‌اند. صنایع غیرنساجی کار خود را همچنان تا سدهٔ بیست و یکم ادامه می‌دهند؛ به ویژه صنایع هواگردسازی و تولیدات شیمیایی گیاهی که به ترتیب در جنوب چدرتن و فاکسدنتن قرار دارند.
چدرتن فولد که رود ایرک از میان آن می‌گذرد مرکز باستانی شهر چدرتن بود, جایی که آثاری از روزگار تاریک و  سده‌های میانه در آنجا کشف شده است.
کارخانهٔ الک ساخته‌شده در سال ۱۹۲۶ (در مرز میان رویتن-و چدرتن) یکی از بزرگترین و مدرن‌ترین کارخانه‌های ریسندگی بریتانیا بود. این کارخانه در سال ۱۹۹۸ بسته شد و در سال ۱۹۹۹ ویران گردید.
کارخانهٔ کنت در سال ۱۹۰۸ ساخته شد و بخشی از گروه کورتولدز بود.  این کارخانه در سال ۱۹۹۱ بسته شد و در سال ۱۹۹۴ ویران گردید.