سازمان مجاهدین خلق ایران

| سازمان مجاهدین خلق | سازمان مجاهدین خلق |
| --- | --- |
: 
کوته‌نوشت: MKO, MEK, PMOI
رهبر: مریم رجوی و مسعود رجوی
دبیرکل: زهرا مریخی
 بنیان‌گذاران  محمد حنیف‌نژاد  سعید محسن  علی‌اصغر بدیع‌زادگان :  بنیان‌گذاران  محمد حنیف‌نژاد  سعید محسن  علی‌اصغر بدیع‌زادگان 
بنیان‌گذاری: ۱۵ شهریور ۱۳۴۴؛ ۶ سپتامبر ۱۹۶۵؛ ۵۹ سال پیش (۱۹۶۵-06}})
ستاد: پاریس، فرانسه (۱۹۸۱–۱۹۸۶؛ ۲۰۰۳–) کمپ تیرانا، آلبانی (۱۳۹۵–)  قرارگاه لیبرتی، عراق (۱۳۹۱–۱۳۹۵)  قرارگاه اشرف، عراق (۱۳۶۵–۱۳۹۲)  تهران، ایران (۱۳۴۴–۱۳۶۰) 
روزنامه: مجاهد
شاخهٔ نظامی: ارتش آزادی‌بخش ملی (NLA)
اعضای ثبت‌نام کرده  (۲۰۱۱): ۵٬۰۰۰ تا ۱۳٬۵۰۰ (تخمین DoD)
مرام سیاسی:  ناسیونالیسم دمکراتیسم سوسیالیسم اسلامی 
طیف سیاسی: جناح چپ
دین: اسلام، شیعه
وابستگی ملی: شورای ملی مقاومت (NCR)
شعار: عربی: فَضَّلَ اللَّهُ الْمُجَاهِدِینَ عَلَی الْقَاعِدِینَ أَجْرًا عَظِیمًا  «خدا، مجاهدان را بر خانه‌نشینان به پاداشی بزرگ، برتری بخشیده است.» [قرآن نساء ۹۵]
وبگاه: وبگاه
www.mojahedin.org: www.mojahedin.org
سیاست در ایران حزب‌ها انتخابات: سیاست در ایران حزب‌ها انتخابات
| شاخه نظامی سازمان مجاهدین خلق ارتش آزادیبخش ملی ایران (NLA) | شاخه نظامی سازمان مجاهدین خلق ارتش آزادیبخش ملی ایران (NLA) |
| --- | --- |
رهبران:  مسعود رجوی، فرمانده کل  مریم رجوی، معاون فرمانده کل  موسی خیابانی، فرمانده (۱۹۸۱–۱۹۸۲؛ کشته‌شده در نبرد)  علی زرکش، فرمانده (۱۹۸۲–۱۹۸۸; کشته‌شده در نبرد)  ابراهیم ذاکری، رئیس امنیت و مبارزه با ترور، (۱۹۹۳–۲۰۰۳) 
تاریخ فعالیت: ۱۹۷۱–۱۹۷۷ ۱۹۷۹–اکنون از ۲۰ ژوئن ۱۹۸۷ به عنوان ارتش آزادی‌بخش ملی
مناطق فعالیت: ایران
متحدان:   عراق (۱۹۸۲–۲۰۰۳)   متحدان غیردولتی   سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران (۱۹۶۰–۱۹۸۱)   فتح (۱۹۶۹–۱۹۷۰)   سازمان آزادی‌بخش فلسطین (۱۹۶۹–۱۹۷۰)   حزب دموکرات کردستان ایران (۱۹۸۱–۱۹۸۵)  
مخالفان:   حکومت شاهنشاهی ایران (۱۹۶۵–۱۹۷۹)   جمهوری اسلامی ایران (از ۱۹۸۱)   مخالفان غیردولتی   اتحادیه میهنی کردستان   شورای عالی اسلامی   سپاه بدر   ارتش مختار  
درگیری‌ها و جنگ‌ها: عملیات فروغ جاویدان، عملیات چلچراغ، عملیات آفتاب.
سازمان مجاهدین خلق ایران سازمان سیاسی اسلام‌گرا و چپ‌گرا با ساختاری شبه‌نظامی است. رهبری این سازمان با مسعود رجوی و مریم رجوی است. از ۱۵ شهریور ۱۳۹۶ دبیرکل این سازمان زهرا مریخی است. سازمان مجاهدین یکی از احزاب و سازمان‌های عضو شورای ملی مقاومت ایران است.
این سازمان در ۱۵ شهریور ۱۳۴۴ به‌رهبری محمد حنیف‌نژاد، سعید محسن و علی‌اصغر بدیع‌زادگان پایه‌گذاری شد؛ بنیانگذاران پس از شکل‌گیری سازمان مجاهدین، و پس از ۶ سال تدوین دیدگاه اسلام مترقی و تربیت کادرهای ذیصلاح و مدون نمودن استراتژی برای سرنگونی سلطنت، به این نتیجه رسیدند که دوران کارهای رفرمیستی گذشته است و تنها راه مبارزه، راه انقلاب مسلحانه می‌باشد. و لذا سازمان به اقدام مسلحانه بر ضد دودمان پهلوی پرداخت. در شهریور ۱۳۵۰ بیش از ۹۰ درصد از کادرها و صددرصد مرکزیت سازمان توسط سازمان امنیت و اطلاعات کشور (ساواک) دستگیر شدند و به حکم دادگاه نظامی وقت، به جُرم «اقدام علیه امنیت کشور»، به اعدام، محکوم و برخی نیز زندانی شدند. پس از کشته شدن رضا رضایی، در خلأ حضور رهبری سازمان در خارج از زندان در سال ۱۳۵۴ خورشیدی، تقی شهرام و بهرام آرام تشکیلات سازمان در خارج از زندان را به‌دست گرفتند. آنها اقدام به ترور و حذف اعضای متعهد به ایدئولوژی سازمان، از جمله مجید شریف واقفی در بیرون زندان کردند و اعلام کردند که سازمان مجاهدین مارکسیست شده است. این اقدامات آنها به ضربه اپورتونیستی معروف شد. در درون زندان، مسعود رجوی به مقابله با این جریان پرداخت و سازمان مجاهدین را با ایدئولوژی اسلام انقلابی و اهداف بنیان‌گذاری شده، بازسازی کرد. از سال ۱۳۵۴ تا ۱۳۵۷ مجاهدین در داخل زندان تحت رهبری مسعود رجوی و موسی خیابانی با برنامه‌های آموزش ایدئولوژیکی توانستند پیامدهای ضربه را مهار و سازمان را احیا کنند.
پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران، سازمان مجاهدین خلق به رهبری موسی خیابانی و مسعود رجوی، فعّالیت اجتماعی سازمان را با نام جنبش ملی مجاهدین، اعلام کردند. مجاهدین طی دو سال و نیم فعالیت سیاسی به دلیل ایستادگی بر شعار آزادی و مخالفت با اصل ولایت فقیه مورد خشم سید روح‌الله خمینی قرار گرفتند. هوادارانشان مورد حمله حامیان خمینی قرار گرفته و علیرغم این که بیش از ۷۰ کشته و هزاران زندانی داشتند ولی در نهایت مدارا و خویشتن‌داری فعالیت سیاسی را تا ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ که خمینی حکومت را یک‌پایه کرد، امتداد دادند. پس از کشتار تظاهرات مسالمت‌آمیز مجاهدین در ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ این سازمان هدف خود را سرنگونی نظام جمهوری اسلامی ایران عنوان نمود. در ۳۰ تیر ۱۳۶۰ در تهران مسعود رجوی تأسیس شورای ملی مقاومت ایران (NCRI) را اعلام کرد. سازمان مجاهدین نیز عضو این شورا است. در خرداد ۱۳۶۵ اعضای سازمان از فرانسه به عراق رفتند و در سال ۱۳۶۶ «ارتش آزادی‌بخش ملی ایران» را علیه نیروهای جمهوری اسلامی ایران تشکیل دادند. سازمان در طول جنگ ایران و عراق، بیش از یک‌صد عملیات نظامی بر ضد پایگاه‌های نیروهای جمهوری اسلامی انجام داد. مهم‌ترین عملیات نظامی سازمان در سال ۱۳۶۷ عملیات آفتاب و چلچراغ و سپس عملیات فروغ جاویدان پس از پذیرش آتش‌بس توسط خمینی انجام شد. در تابستان ۱۳۶۷ جمهوری اسلامی اعدام زندانیان سیاسی همهٔ اعضای زندانی سازمان که حاضر به برائت از سازمان و ابراز پشیمانی از اعمال خود نشده بودند را در زندان‌های ایران اعدام کرد. اگرچه آمار دقیقی از شمار اعدام‌شدگان منتشر نشده ولی گزارشگر ویژهٔ حقوق بشر سازمان ملل متحد تعداد آنها را ۱۸۷۹ تن و دیگر منابع ۳۰۰۰ تا ۴۴۸۲ تن برآورد کرده‌اند. برخی منابع نیز آمار اعدام‌ها را ۳۰۰۰۰ نفر اعلام کرده‌اند.
این سازمان از سوی حکومت پهلوی، جمهوری اسلامی ایران و دولت عراق (پس از صدام) به‌عنوان یک سازمان تروریستی شناخته شده است. برخی دولت‌های غربی نیز این سازمان را در فهرست گروه‌های تروریستی قرار داده بودند؛ اما متعاقباً بر اساس حکم دادگاه‌های آن کشورها این سازمان را از این فهرست خارج کردند.
در دوران حکومت پهلوی و جمهوری اسلامی لقب «مارکسیست اسلامی» برای این سازمان به‌کار رفته است. در ادبیّاتِ جمهوری اسلامی ایران از سازمان مجاهدین خلق به نام «سازمان منافقین» یاد می‌شود. برخی از اعضای جداشده و همچنین برخی محققان، این سازمان را دارای ماهیت فرقه‌ای دانسته و عنوان فرقهٔ رجوی به‌کار می‌برند.
طبق گزارش سال ۱۳۸۸ مؤسسهٔ بروکینز، این سازمان، غیردموکراتیک به نظر می‌رسد و محبوبیت ندارد؛ اما درون ایران بر ضد حکومت جمهوری اسلامی حضور عملیاتی دارد. درحالی‌که برخی منابع، سازمان مجاهدین را قوی‌ترین گروه اپوزیسیون دمکراتیک می‌دانند که برای برقراری یک ایران آزاد و دمکراتیک و سکولار مبارزه می‌کند.