stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
سیاست در جمهوری اسلامی افغانستان
خلاصه تاریخ > ائتلاف شمال و دولت طالبان

مقاله‌های اصلی: دولت اسلامی افغانستان و امارت اسلامی افغانستان
در ۶ مهر/میزان ۱۳۷۵ دولت اسلامی افغانستان به رهبری برهان‌الدین ربانی بدست نیروهای طالبان سقوط کرد. دولت امارت اسلامی افغانستان از طرف سازمان ملل به رسمیت شناخته نشد و به جای آن دولت اسلامی را به عنوان دولت در تبعید به رسمیت شناخت. سازمان همکاری اسلامی صندلی افغانستان را در این سازمان خالی گذاشت تا مشکلات با حل و فصل بین نیروهای متخاصم از طریق مذاکرات حل شود. طالبان تا قبل از سقوط در سال ۱۳۸۰ حدود ۹۰٪ افغانستان را تحت کنترل داشت و تنها سه کشور عربستان سعودی، امارات متحده عربی و پاکستان دولت طالبان را به رسمیت شناختند. ۱۰٪ دیگر خاک افغانستان در اختیار نیروهای ائتلاف شمال بود.
خلاصه تاریخ > اقدام نظامی ایالات متحده و متحدانش

مقاله‌های اصلی: عملیات آزادی بلندمدت و جنگ در افغانستان (۲۰۰۱ تاکنون)
پس از آنکه طالبان از تحویل دادن اسامه بن لادن به حکومت ایالات متحده آمریکا بخاطر دخالت و نقش داشتن وی در حملات ۱۱ سپتامبر در نیویورک و واشینگتن، دی.سی.، امتناع کرد، یک ائتلاف بین‌المللی به رهبری ایالات متحده تشکیل شد و طی عملیاتی که عملیات آزادی بلندمدت، شناخته می‌شد با حملات هوایی در شمال و حملات نیروهای ائتلاف شمال در زمین، حکومت طالبان را در ۲۶ عقرب/آبان ۱۳۸۰ سرنگون کرد.
خلاصه تاریخ > کنفرانس بن

مقالهٔ اصلی: کنفرانس بن
در ۶ قوس/آذر ۱۳۸۰، تعدادی از رهبران و سیاستمداران برجسته افغانستانی، تحت نظر سازمان ملل برای تصمیم‌گیری در خصوص حکومت پس از طالبان در آلمان گردهم آمدند. این گردهمایی منجر به تصویب توافقنامه‌ای برای تشکیل دولت موقت برای شش ماه و متشکل از ۳۳ عضو، به رهبری یک رئیس‌جمهور موقت شد تا پس از آن در یک گردهمایی، دولت انتقالی افغانستان تشکیل شود و قدرت را به مدت ۲ سال در اختیار بگیرد و پس از تصویب قانون اساسی انتخابات ریاست‌جمهوری برگزار شود. بعضی از مفاد توافقنامه بن پس از تصویب قانون اساسی منقضی شد اما با این حال، این توافقنامه راه را برای تشکیل نظام دموکراتیک در افغانستان فراهم کرد.
خلاصه تاریخ > آیساف و نیروهای امنیتی افغانستان

اطلاعات بیشتر: نیروهای امنیت ملی افغانستان
شورای امنیت سازمان ملل متحد اجازه تشکیل نیروهای بین‌المللی کمک به امنیت (آیساف) را برای کمک به تأمین امنیت مردم افغانستان را داد. اعضای نیروهای مسلح ایالات متحده آمریکا و ناتو که به افغانستان فرستاده شده بودند، شروع به آموزش نیروهای مسلح و پولیس ملی این کشور کردند و در مبارزات علیه شورشیان و در بازسازی افغانستان شرکت داشتند.
خلاصه تاریخ > قانون اساسی جدید و انتخابات ملی

اطلاعات بیشتر: قانون اساسی افغانستان و انتخابات در افغانستان
ساختار دولت انتقالی در ۲۰ جوزا/خرداد ۱۳۸۱ اعلام شد. در گردهمایی بزرگ اضطراری، دولت انتقالی افغانستان تشکیل شد که موظف بود ظرف ۱۸ ماه قانون اساسی جدید را تصویب و در ۲۴ ماه یک انتخابات سراسری برای تشکیل دولت برگزار کند. شورای ملی بعدها جایگزین گردهمایی بزرگ (لویه جرگه) شد.
بر اساس توافق بن، کمیسیون تشکیل قانون اساسی برای مشورت با مردم و تشکیل پیش‌نویس قانون اساسی تأسیس شد. جلسه اول گردهمایی تصویب قانون اساسی در ۲۳ قوس/آذر ۱۳۸۲ برگزار شد. طبق قانون اساسی جدید یک دولت جدید متشکل از سه قوه که شامل قوه مجریه (حکومت)، قوه مقننه (شورای ملی) که شامل دو مجالس نمایندگان و سنا است و قوه قضائیه تشکیل شد.
انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۳ در ۱۷ میزان/مهر ۱۳۸۳ برگزار شد و بیش از ۱۰ میلیون شهروند افغانستان برای رأی دهی ثبت نام کردند. بسیاری از کاندیداهای انتخاباتی مخالف حامد کرزی سعی داشتند انتخابات را تحریم کنند؛ زیرا آن‌ها از بی نظمی ترس داشتند، با این حال کرزی این بیانیه را به رسانه‌ها تحویل داد:
"اکنون برای تحریم انتخابات دیر شده‌است، هنگامی که میلیون‌ها شهروند افغانستان از خانه‌هایشان بیرون آمده و در برف و باران رای دادند… ما باید به اراده مردم احترام بگذاریم. من بسیار خوشحال هستم که با کمک خداوند در سراسر کشور مردم با شوق و اشتیاق به پای صندوق‌های رای رفتند و رای دادند. این نشان از درک سیاسی مردم افغانستان و اراده آنها برای داشتن آینده‌ای از صلح و آرامش است."
کمیسیون مستقل انتخابات شواهدی از تقلب پیدا کرد، اما تصریح کرد که بر نتیجه انتخابات تأثیری نداشته و حامد کرزی با کسب ۵۵٫۴٪ آراء کل برنده این انتخابات شد. دوره اول ریاست جمهوری حامد کرزی در ۱۷ قوس/آذر ۱۳۸۳ شروع شد. این اولین انتخابات ریاست‌جمهوری در افغانستان بود.
در ۲۷ سنبله/شهریور ۱۳۸۴ انتخابات مجلس برگزار شد؛ شورای ملی افغانستان پس از اعلام نتایج انتخابات افتتاح شد. در قوس/آذر همان سال، صبغت‌الله مجددی به عنوان رئیس مجلس سنا با ۱۰۲ کرسی و یونس قانونی نیز به عنوان رئیس مجلس نمایندگان با ۲۴۹ کرسی تعیین شدند.
قوه اجرائیه

اطلاعات بیشتر: ریاست جمهوری افغانستان
در قانون اساسی افغانستان قدرت زیادی به رئیس‌جمهور محول شده‌است؛ رئیس‌جمهور به عنوان رئیس کشور، فرمانده کل قوا نیروهای مسلح شناخته می‌شود. هر چند در قانون اساسی افغانستان، بر اصل قوا تأکید شده اما رئیس‌جمهور به نوعی رئیس هر سه قوه مجریه، مقننه و قضائیه است. رئیس‌جمهور می‌تواند والیان هر ولایت و اعضای هیئت دولت افغانستان را با تأیید مجلس نمایندگان انتخاب کند. رئیس‌جمهور از طریق انتخابات و به همراه دو معاون انتخاب می‌شود، هر فرد می‌تواند فقط برای دو بار رئیس‌جمهور شود.
قوه اجرائیه > ریاست جمهوری حامد کرزی

حامد کرزی از جدی/دی ۱۳۸۰ تا ۲۸ جوزا/خرداد ۱۳۸۱ به عنوان رئیس دولت موقت فعالیت کرد. وی سپس از ۲۸ جوزا/خرداد ۱۳۸۱ تا ۱۷ قوس/آذر ۱۳۸۳ به عنوان رئیس‌جمهور دولت انتقالی فعالیت کرد و در سال ۱۳۸۳ و با اعلان نتایج انتخابات، به‌طور رسمی رئیس‌جمهور افغانستان شد.
قوه اجرائیه > ریاست جمهوری حامد کرزی > دوره اول

ایالات متحده کشور مقدم در بازسازی و دموکراتیزه کردن افغانستان است. روابط افغانستان و آمریکا در اواخر سال ۱۳۸۰ و به‌خصوص پس از تشکیل دولت حامد کرزی بهبود یافته‌است. روابط خارجی افغانستان با دیگر کشورهای عضو ناتو و کشورهای منطقه در این دوره بهبود یافته‌است.[نیازمند منبع]
پس از پیروزی در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۸۳ و با خارج کردن بسیاری از رهبران ائتلاف شمال از کابینه خود، تصور می‌شد که کرزی در سال ۱۳۸۴ راه اصلاح طلبانه‌تر را دنبال می‌کند اما وی ثابت کرد که بسیار محتاط است. از زمان تصدی دولت جدید در سال ۱۳۸۳، اقتصاد افغانستان به سرعت در حال رشد است و درآمد دولت سالانه افزایش می‌یابد، هرچند هنوز هم به شدت وابسته به کمک‌های خارجی است. در طول حکومت حامد کرزی، نارضایتی عمومی در خصوص فساد و تلفات غیرنظامیان در مبارزه با شورشیان افزایش یافت.
قوه اجرائیه > ریاست جمهوری حامد کرزی > دوره دوم

سه ماه پس از انتخابات ریاست‌جمهوری افغانستان سال ۱۳۸۸، حامد کرزی به‌طور رسمی برنده این انتخابات شد. دولت اوباما از کرزی خواست تا افراد بیهوده و فاسد را در کابینه دولت خود قرار ندهد، این در حالی بود که افراد بانفوذ و قدرتمند که به پیروزی وی در انتخابات کمک کرده بودند، خواستار جایگاهی در دولت وی بودند. به گفته تحلیلگران فهرست وزیرانی که حامد کرزی به پارلمان ارائه کرده بود «دلگرم کننده نبوده» اما منعکس‌کننده سیاست واقعی بود. اندکی بیش از نیمی از وزیران دولت دوم حامد کرزی در سمت قبلی خود باقی مانده بودند یا در دولت قبلی وی حضور داشتند. در جدی/دی ۱۳۸۸ مجلس نمایندگان افغانستان ۱۷ تن از وزیران پیشنهادی حامد کرزی را رأی عدم اعتماد دادند و فقط ۷ نماینده توانستند رأی تأیید صلاحیت را از پارلمان کسب کنند. رابطه رئیس‌جمهور آمریکا باراک اوباما با کرزی در ابتدا بسیار بزرگ نبود اما پس از مرگ اسامه بن لادن و ترور بردارش احمد ولی کرزی کمی بهبود یافت. باراک اوباما در بین سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۲ دو سفر رسمی به افغانستان داشت. پس از آنکه کرزی از امضاء توافق‌نامه امنیتی میان افغانستان و آمریکا امتناع کرد، در اوایل ۲۰۱۳ روابط دوباره کاهش یافت.
قوه اجرائیه > ریاست جمهوری اشرف غنی

پس از برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری در سال ۱۳۹۳ محمداشرف غنی به عنوان رئیس‌جمهور و عبدالله عبدالله به عنوان رئیس اجرائیه طی یک توافق تعیین شد و یک روز بعد، دولت جدید توافقنامه امنیتی دوجانبه میان آمریکا و افغانستان را امضا کرد.
قوه اجرائیه > ریاست جمهوری اشرف غنی > نکات اصلی توافقنامه تشکیل دولت وحدت ملی

برگزاری گردهمایی بزرگ اضطراری برای تعدیل قانون اساسی.
اصلاح نظام انتخاباتی
توزیع شناسنامه‌های الکتریکی
ایجاد پست ریاست اجرائیه
طی توافق‌نامه تشکیل دولت وحدت ملی ۱۳ وزیر از ۲۵ وزیر کابینه از طرف اشرف غنی و ۱۲ وزیر دیگر از سوی عبدالله تعیین می‌گردد. رئیس‌جمهور، ریاست کابینه را بر عهده خواهد داشت. کابینه طبق توافق‌نامه متشکل از رئیس‌جمهور و معاونان وی، ریاست اجرائیه و معاونان وی، وزیران و مشاور ارشد رئیس‌جمهور می‌باشد. ریاست اجرائیه نیز ریاست شورای وزیران را بر عهده خواهد داشت.
قوه اجرائیه > هیئت کنونی دولت افغانستان

| منصب | شخص | حزب | از |
| --- | --- | --- | --- |
ریاست جمهوری: ریاست جمهوری
| رئیس‌جمهور موقت | امرالله صالح |  | ۲۶ اسد (مرداد) ۱۴۰۰ |
| معاون اول رئیس‌جمهور | --- |  | ۲۹ دلو (بهمن) ۱۳۹۸ |
| معاون دوم رئیس‌جمهور | سرور دانش |  | ۲۹ دلو (بهمن) ۱۳۹۸ |
ریاست شورای عالی مصالحه: ریاست شورای عالی مصالحه
| رئیس شورای عالی مصالحه | عبدالله عبدالله |  | ۲۸ ثور (اردیبهشت) ۱۳۹۹ |
| معاون اول | عنایت‌الله بابر فرهمند |  | ۲۸ ثور (اردیبهشت) ۱۳۹۹ |
| معاون دوم | اسدالله سعادتی |  | ۲۸ ثور (اردیبهشت) ۱۳۹۹ |
وزرا: وزرا
| وزیر دفاع | اسدالله خالد |  | ۲ جدی/دی ۱۳۹۷ |
| وزیر امور خارجه | محمد حنیف اتمر |  | ۱۶ حمل (فروردین) ۱۳۹۹ |
| وزیر امور داخله | مسعود اندرابی |  | ۲۲ دلو/بهمن ۱۳۹۷ |
| وزیر مالیه | عبدالهادی ارغندیوال |  | ۱۲ حمل (فروردین) ۱۳۹۹ |
| وزیر اقتصاد | کریمه حامد فاریابی |  | ۲۴ سنبله (شهریور) ۱۳۹۹ |
| وزیر عدلیه | فضل احمد معنوی |  | ۱۰ شهریور (سنبله) ۱۳۹۹ |
| وزیر اطلاعات و فرهنگ | محمد طاهر زهیر |  | ۲۴ جوزا (خرداد) ۱۳۹۹ |
| وزیر معارف | رنگیه حمیدی |  | ۲۴ جوزا (خرداد) ۱۳۹۹ |
| وزیر تحصیلات عالیه | عباس بصیر |  | ۱۰ شهریور (سنبله) ۱۳۹۹ |
| وزیر تجارت و صنایع | نثار احمد فیضی غوریانی |  | ۱۰ شهریور (سنبله) ۱۳۹۹ |
| وزیر انرژی و آب | خان محمد تکل |  | ۱ دلو (بهمن) ۱۳۹۸ |
| وزیر ترانسپورت | قدرت‌الله ذکی |  | ۱۰ شهریور (سنبله) ۱۳۹۹ |
| وزیر امور زنان | حسینه صافی |  | ۶ سرطان (تیر) ۱۳۹۹ |
| وزیر ارشاد، حج و اوقاف | محمدقاسم حلیمی |  | ۱۶ اسد (مرداد) ۱۳۹۹ |
| وزیر صحت عامه | احمدجواد عثمانی |  | ۱۳ اسد (مرداد) ۱۳۹۹ |
| وزیر زراعت، آبیاری و مالداری | انور الحق احدی |  | ۱۰ شهریور (سنبله) ۱۳۹۹ |
| وزیر معادن و پترولیم | هارون چخانسوری |  | ۲۴ جوزا (خرداد) ۱۳۹۹ |
| وزیر مخابرات و تکنولوژی معلوماتی | معصومه خاوری |  | ۱۰ شهریور (سنبله) ۱۳۹۹ |
| وزیر احیا و انکشاف دهات | مجیب الرحمان کریمی |  | ۲۸ اسد (مرداد) ۱۳۹۹ |
| وزیر کار، امور اجتماعی، شهدا و معلولین | بشیراحمد ته ینج |  | ۱۰ شهریور (سنبله) ۱۳۹۹ |
| وزیر امور سرحدات و قبایل | محب‌الله صمیم |  | ۱۰ شهریور (سنبله) ۱۳۹۹ |
| وزیر شهرسازی و اراضی | محمود کرزی |  | ۱۲ جوزا (خرداد) ۱۳۹۹ |
| وزیر امور مهاجرین و عودت‌کنندگان | نور رحمان اخلاقی |  | ۱۰ شهریور (سنبله) ۱۳۹۹ |
| وزیر وزارت دولت در امور صلح | سعادت منصور نادری |  | ۱۰ شهریور (سنبله) ۱۳۹۹ |
| رئیس اداره امنیت ملی | احمد ضیا سراج |  | ۱۸ سنبله (شهریور) ۱۳۹۸ |
| مشاور امنیت ملی | حمدالله محب |  | ۴ شهریور/سنبله ۱۳۹۷ |
| رئیس بانک مرکزی | اجمل احمدی |  | ۱۴ جوزا (خرداد) ۱۳۹۹ |
تا تاریخ عقرب (آبان) ۱۳۹۹. منبع: کابینه افغانستان: تا تاریخ عقرب (آبان) ۱۳۹۹. منبع: کابینه افغانستان
قوه مقننه

مقالهٔ اصلی: شورای ملی افغانستان
طبق ماده ۸۱ قانون اساسی افغانستان شورای ملی جمهوری اسلامی افغانستان به حیث عالی‌ترین ارگان تقنینی در افغانستان تعریف شده‌است. از زمان استقلال افغانستان تا کنون هفده دوره شورای ملی در افغانستان تشکیل شده‌است. پس از سقوط حکومت طالبان اولین دوره شورای ملی در سال ۱۳۸۴ تشکیل شد و دو دوره دیگر شورای ملی به ترتیب در سال‌های ۱۳۸۹ و ۱۳۹۸ آغاز بکار کردند. طبق قانون انتخابات افغانستان هر ولایت یک حوزه انتخاباتی است که کرسی‌های پارلمان بنا به نسبت جمعیت هر ولایت بین آنان تقسیم شده‌است. رای‌دهندگان تنها یک رأی غیرقابل انتقال دارند.
مجلس سنا ۱۰۲ عضو دارد. یک سوم اعضای این مجلس توسط رئیس‌جمهور، یک سوم دیگر توسط شوراهای ولایتی و یک سوم باقی مانده دیگر توسط شوراهای محلی انتخاب می‌شود.
قوه مقننه > وظایف شورای ملی

وظایف شورای ملی افغانستان در ۹۰ قانون اساسی شرح داده شده‌است. طبق این ماده قانون شورای ملی وظایف همچون تصویب، تعدیل یا لغو قوانین یا فرامین تقنینی، تصویب برنامه‌های توسعه‌ای، تصویب بودجه دولتی و اجازه اخذ یا اعطای قرضه، ایجاد، تعدیل یا الغای واحدهای اداری، تصدیق معاهدات و میثاقهای بین‌المللی یا فسخ الحاق افغانستان به آن. در قانون اساسی مجلس نمایندگان سه وظیفه خاص دارد که شامل: استیضاح وزرا، اتخاذ تصمیم راجع به برنامه‌های توسعه‌ای و بودجهٔ دولتی، تأیید یا رد مقرری‌ها مطابق به احکام قانون اساسی.
قوه مقننه > سهمیه‌بندی اعضا > مجلس نمایندگان

اعضای مجلس نمایندگان (ولسی جرگه) توسط مردم و از طریق انتخابات آزاد و برای یک دوره پنج ساله انتخاب می‌شود، در فرد می‌تواند بدون محدودیت برای هر تعداد دوره مجلس خود را کاندید کند. اعضای مجلس نمایندگان به تناسب جمعیت هر حوزه تقسیم شده تعداد آنان حداکثر به ۲۵۰ نماینده می‌رسد. حداقل ۲۷٪ از سهمیه کرسی‌های پارلمان به زنان اختصاص داده شده و کوچی‌ها ۱۰ نماینده و سیک‌های افغانستان نیز ۱ نماینده در مجلس نمایندگان دارند. اعضای مجلس نمایندگان از طریق انتخابات تک رأی غیرقابل انتقال انتخاب می‌شوند. با توجه به سهمیه هر حوزه انتخاباتی، نمایندگانی که بیشترین آراء را در حوزه انتخاباتی خود کسب کنند به مجلس راه می‌یابند.
قوه مقننه > سهمیه‌بندی اعضا > مجلس سنا

اعضای مجلس سنا ۱۰۲ تن است که تمامی آنان انتصابی می‌باشند. یک سوم اعضای مجلس سنا را شوراهای ولایتی (برای ۴ سال) - یک سوم دیگر را شوراهای ولسوالی (برای ۳ سال) و یک سوم باقی مانده توسط رئیس‌جمهور (برای ۵ سال) انتخاب می‌شود. رئیس‌جمهور باید ۲ تن را به نمایندگی از معیوبین و معلولین، ۲ تن از کوچی‌ها تعیین کند و نیمی از افراد منتصب از طرف رئیس‌جمهور را باید از بین زنان انتخاب شوند. افراد انتصابی عضویت خود را در شوراهای دیگر از دست می‌دهد و طبق قانون شخص دیگری جایگزین آنان می‌شود. به دلیل آنکه تا کنون در افغانستان انتخابات شوراهای ولایتی برگزار نشده‌است، شوراهای ولایتی به جای شوراهای ولسوالی نماینده برای مجلس سنا انتخاب می‌کند.
قوه مقننه > سهمیه‌بندی اعضا > جدول سهمیه‌بندی

| نام ولایت | مجلس نمایندگان | سهمیه زنان در مجلس نمایندگان | مجلس سنا | نام ولایت | مجلس نمایندگان | سهمیه زنان در مجلس نمایندگان | مجلس سنا |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| اروزگان | ۳ | ۱ | ۲ | فاریاب | ۹ | ۳ | ۲ |
| بادغیس | ۴ | ۱ | ۲ | فراه | ۵ | ۱ | ۲ |
| بامیان | ۴ | ۱ | ۲ | قندوز | ۹ | ۲ | ۲ |
| بدخشان | ۹ | ۲ | ۲ | قندهار | ۱۱ | ۳ | ۲ |
| بغلان | ۸ | ۲ | ۲ | کابل | ۳۳ | ۹ | ۲ |
| بلخ | ۱۱ | ۳ | ۲ | کاپیسا | ۴ | ۱ | ۲ |
| پروان | ۵ | ۲ | ۲ | کنر | ۴ | ۱ | ۲ |
| پکتیا | ۵ | ۱ | ۲ | لغمان | ۴ | ۱ | ۲ |
| پکتیکا | ۴ | ۱ | ۲ | لوگر | ۴ | ۱ | ۲ |
| پنجشیر | ۲ | ۱ | ۲ | ننگرهار | ۱۴ | ۴ | ۲ |
| تخار | ۹ | ۲ | ۲ | نورستان | ۲ | ۱ | ۲ |
| جوزجان | ۵ | ۱ | ۲ | نیمروز | ۲ | ۱ | ۲ |
| خوست | ۵ | ۱ | ۲ | میدان وردک | ۵ | ۲ | ۲ |
| دایکندی | ۴ | ۱ | ۲ | هرات | ۱۷ | ۵ | ۲ |
| زابل | ۳ | ۱ | ۲ | هلمند | ۸ | ۲ | ۲ |
| سرپل | ۵ | ۱ | ۲ | کوچی | ۱۰ | ۳ | ۲ |
| سمنگان | ۴ | ۱ | ۲ | معلولین | ---- | --- | ۲ |
| غزنی | ۱۱ | ۳ | ۲ | سیک | ۱ | --- | --- |
| غور | ۶ | ۲ | ۲ | سیک | ۱ | --- | --- |
منابع:: منابع:
قوه قضائیه

اطلاعات بیشتر: دیوان عالی افغانستان
قوه قضائیه در قانون اساسی جمهوری اسلامی افغانستان به عنوان رکن مستقل دولت جمهوری اسلامی افغانستان تعریف شده‌است. قوه قضائیه افغانستان، متشکل از دیوان عالی (ستره محکمه)، دادگاه‌های استیناف و دادگاه‌های ابتدایی است. دیوان عالی (ستره محکمه) بالاترین نهاد قضایی کشور است و در رأس قوه قضائیه قرار دارد. اعضای دیوان عالی که نه نفر است، توسط رئیس‌جمهور منصوب و با تأیید پارلمان تعیین می‌شود. دادگاه‌های پایین‌تر از دیوان عالی کشور از دادگاه‌های ابتدایی و دادگاه‌های استیناف تشکیل شده‌است. دادگاه‌های استیناف تصمیمات و رای‌های دادگاه‌های پایین‌تر که مورد اعتراض قرار گرفته را مورد بررسی قرار داده و می‌تواند تمامی تصمیمات و قرارهای محاکم ابتدائی را تصحیح، نقض، تعدیل، تأیید یا لغو کند. در صورت درخواست تجدید نظر می‌توان تصمیمات دادگاه‌های استیناف را به دیوان عالی فرستاد. دادگاه‌های ابتدائی در تمامی شهرها وجود دارد و دارای شاخه‌های متعددی دارند که همه پرونده‌های اصلی را مورد آزمایش قرار می‌دهد. شاخه‌ها شامل بخش‌های جنایی، مدنی، مذهبی، اداری، کار و خانواده و نظامی هستند. دادگاه‌های دادرسی در پایین‌ترین سطوح در نهاد قانون‌گذاری کشور قرار دارد که موارد کمی و کیفی را مورد بررسی قرار می‌دهند.
ادارات محلی > ولایت

اطلاعات بیشتر: ولایت‌های افغانستان و فهرست والیان افغانستان
طبق ماده یکصد و سی و ششم قانون اساسی، اداره جمهوری اسلامی افغانستان بر اساس واحدهای ادارات مرکزی و ادارات محلی بر اساس قانون تنظیم می‌گردد. واحد ادارهٔ محلی ولایت است. دولت با حفظ اصل مرکزیت برای تسریع و بهبود امور اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و سهم‌گیری بیشتر مردم در توسعه ملی برخی صلاحیت‌های لازم را بر اساس قانون در اختیار ادارات محلی قرار می‌دهد. در راس هر ولایت یک والی قرار دارد که توسط رئیس‌جمهور تعیین می‌گردد.
ادارات محلی > شوراهای ولایتی

هر ولایت افغانستان یک شورای ولایتی دارد که اعضا آن توسط انتخابات آزاد و با رأی مردم برای مدت ۴ سال تعیین می‌گردد. شوراهای ولایتی به منظور تأمین اهداف توسعه دولت و بهبود امور به نحوی که در قانون تصریح گردیده در مسائل مربوط به ولایت مشورت می‌دهد و وظایف خود را در همکاری با اداره محلی اجرا می‌کند.
ادارات محلی > شوراهای ولایتی > تعداد اعضا شوراهای ولایتی

| ولایت | تعداد کل | ولایت | تعداد کل | ولایت | تعداد کل |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| اروزگان | ۹ | جوزجان | ۱۵ | قندهار | ۱۵ |
| بادغیس | ۹ | خوست | ۱۵ | کابل | ۳۳ |
| بامیان | ۹ | دایکندی | ۹ | کاپیسا | ۹ |
| بدخشان | ۱۵ | زابل | ۹ | کنر | ۹ |
| بغلان | ۱۵ | سرپل | ۱۵ | لغمان | ۹ |
| بلخ | ۱۹ | سمنگان | ۹ | لوگر | ۹ |
| پروان | ۱۵ | غزنی | ۱۹ | ننگرهار | ۱۹ |
| پکتیا | ۱۵ | غور | ۱۵ | نورستان | ۹ |
| پکتیکا | ۹ | فاریاب | ۱۵ | نیمروز | ۱۹ |
| پنجشیر | ۹ | فراه | ۹ | وردک | ۱۵ |
| تخار | ۱۵ | قندوز | ۱۵ | هرات | ۱۹ |
| تخار | ۱۵ | قندوز | ۱۵ | هلمند | ۱۹ |
ادارات محلی > شوراهای ولسوالی

شوراهای ولسوالی و روستاها طبق ماده یکصد و چهلم قانون اساسی برای تنظیم امور و تأمین اشتراک فعال مردم در ادارهٔ محلی مطابق با احکام قانون تشکیل می‌شود. اعضای این شوراها از طریق انتخابات و از طرف مردم محل برای مدت ۳ سال انتخاب می‌گردد. سهم‌گیری کوچی‌ها در این شوراها مطابق به احکام قانون تنظیم می‌گردد.
ادارات محلی > شاروالی/شهرداری

شاروالی‌ها برای اداره امور شهری مطابق ماده یکصد و چهل و یکم قانون اساسی تشکیل می‌شود. شاروال/شهردار و اعضای شاروالی/شهرداری از طریق انتخابات آزاد تعیین می‌شود.
انتخابات

مقالهٔ اصلی: انتخابات در افغانستان
بر اساس قانون اساسی جمهوری اسلامی افغانستان، هفت انتخابات سراسری باید برگزار شود که شامل انتخابات‌های ریاست جمهوری، مجلس نمایندگان، شوراهای ولایتی، شوراهای ولسوالی‌ها/فرمانداری‌ها، شهرداری‌ها، شوراهای شهرداری‌ها و روستا است. اما تا کنون فقط برای ریاست جمهوری، مجلس نمایندگان و شوراهای ولایتی انتخابات برگزار شده و برای چهار مورد دیگر انتخابات برگزار نشده‌است.
انتخابات > ریاست جمهوری > ریاست جمهوری ۱۳۸۳

مقالهٔ اصلی: انتخابات ریاست‌جمهوری افغانستان (۱۳۸۳)
اولین انتخابات ریاست جمهوری در ۱۸ میزان/مهر ۱۳۸۳ برگزار شد و حامد کرزی توانست حداکثر آراء را برای پیروزی در این انتخابات کسب کند.
انتخابات > ریاست جمهوری > ریاست جمهوری ۱۳۸۸

همچنین ببینید: انتخابات ریاست‌جمهوری افغانستان (۱۳۸۸)
انتخابات ریاست‌جمهوری افغانستان در سال ۱۳۸۸ با کاهش مشارکت مردم نسبت به انتخابات ریاست‌جمهوری دوره قبل روبرو شد. برخی از نامزدهای مخالف حامد کرزی از وجود تقلب سخن گفتند. ناظران اتحادیه اروپا در مورد سلامت حدود یک و نیم میلیون رأی که بیش از یک میلیون از این آرا، مربوط به حامد کرزی می‌شد اعلام تردید کردند. رای‌گیری این انتخابات، همزمان با انتخابات شوراهای ولایتی در تاریخ ۲۹ اسد/مرداد ۱۳۸۸ برگزار شد. اما در طول یک دوره طولانی، شمارش آراء و بررسی تقلب، حل نشده باقی ماند.
دو ماه بعد، تحت فشار آمریکا و متحدانش، دور دوم رأی دهی در ۱۶ عقرب/آبان بین حامد کرزی و رقیب اصلی او عبدالله عبدالله اعلام شد. در ۱۰ عقرب/آبان عبدالله عبدالله اعلان کرد که بنا به دلایل آنکه خواسته‌هایش برای تغییرات در کمیسیون مستقل انتخابات به وجود نیامده است و برگزاری «انتخابات شفاف امکان‌پذیر نیست» از ادامه حضور در کارزارهای انتخاباتی انصراف می‌دهد و در فردای آن ۱۱ عقرب/آبان مقامات کمیسیون مستقل انتخابات، دور دوم را لغو کرد و حامد کرزی به عنوان رئیس‌جمهور افغانستان برای ۵ سال دیگر اعلان شد.
انتخابات > ریاست جمهوری > ریاست جمهوری ۱۳۹۳

همچنین ببینید: انتخابات ریاست‌جمهوری افغانستان (۱۳۹۳)
سومین انتخابات ریاست جمهوری افغانستان در حمل/فروردین و جوزا/خرداد ۱۳۹۳ برگزار شد که در نتیجه آن محمداشرف غنی به عنوان سیزدهمین رئیس‌جمهور افغانستان تعیین شد.
عبدالله عبدالله در دور اول انتخابات با کسب ۴۵٪ آراء پیشتاز بود اما در دور دوم اوضاع برعکس شد و اینبار اشرف غنی توانسته بود اکثریت رای‌ها را کسب کند. در دور دوم یک میلیون رأی بیشتر از دور نخست به صندوق‌ها ریخته شده بود و اعتراض تیم عبدالله را برانگیخت. عبدالله با اعلام تقلب در انتخابات خواستار مداخله سازمان ملل شد و ارتباط خود را با کمیسیون انتخابات قطع کرد و نتایج اولیه انتخابات که آراء اشرف غنی ۱۳٪ بیشتر از وی بود را نپذیرفت و اعلان کرد که نزدیک ۲٫۵ میلیون رأی ساختگی است. بعدها با مشارکت جان کری و توافق دو نامزد قرار شد که با هماهنگی دو ستاد بازشماری آراء صورت بگیرد و آراء ناپاک جدا شوند و پس از آن دولت وحدت ملی تشکیل شود و برنده به عنوان رئیس‌جمهور و نفر دوم به عنوان رئیس شورای وزیران انتخاب شود و اعضای کابینه بین دو تیم تقسیم شود. چند ساعت پس از این توافق‌نامه کمیسیون مستقل انتخابات، اشرف غنی را به عنوان پیروز انتخابات اعلام کرد.
انتخابات > ریاست جمهوری > ریاست جمهوری ۱۳۹۸

همچنین ببینید: انتخابات ریاست‌جمهوری افغانستان (۱۳۹۸)
چهارمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری افغانستان در ۶ میزان (مهر) ۱۳۹۸ برگزار شد. در این انتخابات ۱۸ تن خود را نامزد کرده بودند، اما ۵ تن در ادامه انتخابات کنار رفتند. کمیسیون مستقل انتخابات افغانستان در ۲۹ دلو (بهمن) ۱۳۹۸، محمد اشرف غنی را با کسب ۵۰٫۶۴ درصد آراء برنده این انتخابات اعلان کرد. اما تیم ثبات و همگرایی به رهبری عبدالله عبدالله این نتایج را نپذیرفت و اعلان تشکیل همه‌شمول کرد. هر دو نامزد مدعی پیروزی این انتخابات، در ۱۹ حوت (اسفند) ۱۳۹۸ مراسم سوگند یاد کردند. چندین ماه پس از برگزاری انتخابات، محمد اشرف غنی و عبدالله عبدالله در ۲۹ ثور (اردیبهشت) ۱۳۹۹ موافقت‌نامه‌ای زیر نام «توافق‌نامهٔ سیاسی» را امضا کردند. بر اساس این توافق‌نامه محمد اشرف رئیس‌جمهور و عبدالله عبدالله رئیس شورای عالی مصالحه تعیین شدند.
انتخابات > پارلمانی > پارلمانی ۱۳۸۴

مقالهٔ اصلی: انتخابات مجلس افغانستان (۱۳۸۴)
اولین انتخابات پارلمانی در نظام جدید در ۲۷ سنبله/شهریور ۱۳۸۴ برگزار شد. نتایج اولیه این انتخابات در ۱۷ میزان/مهر و نتایج نهایی در ۲۱ عقرب/آبان همان سال اعلام شد. از آنجایی که تمامی نامزدها توسط حزب ثبت نشده بودند و به عنوان غیر حزبی انتخاب شده بودند، تجزیه و تحلیل بر اساس حزب امکان‌پذیر نبود. مشارکت در این انتخابات حدود ۵۰٪ تخمین زده می‌شود.
| کاندیدا | کرسی |
| --- | --- |
بی‌طرف: ۲۴۹
کل: ۲۴۹
انتخابات > پارلمانی > پارلمانی ۱۳۸۹

همچنین ببینید: انتخابات مجلس افغانستان (۱۳۸۹)
دومین انتخابات پارلمانی پس از سقوط حکومت طالبان در ۲۷ سنبله (شهریور) ۱۳۸۹ برگزار شد. در این دوره انتخابات ۲۵۴۱ تن خود را نامزد کرده بودند. نتایج نهایی بحث‌برانگیز این انتخابات پس از دو ماه در ۳ قوس/آذر ۱۳۸۹ اعلام شد که در نهایت، یک چهارم کل آراء که یک میلیون و سیصد هزار رأی از مجموع پنج میلیون و ششصد هزار رأی در سراسر کشور می‌شد باطل اعلام شد. اسامی ۲۴ تن نیز که در رای‌گیری به پیروزی رسیده بودند به خاطر نقض قوانین انتخاباتی حذف شده بود. برخی نامزدهای معترض راه‌ها و شاهراه‌های کشور را بستند و عده‌ای دیگر از نامزدها خواستار برگزاری انتخابات مجدد شدند که از سوی کمیسیون رد شد. یکی از جنجالی‌ترین اتفاقات این دوره در اختیار گرفتن ۱۱ کرسی حوزه غزنی بدست هزاه‌ها بود و حتی حامد کرزی خواستار برگزاری مجدد انتخابات در این ولایت شد اما کمیسیون انتخابات این خواسته معترضان را رد کرد.
انتخابات > پارلمانی > پارلمانی ۱۳۹۷

همچنین ببینید: انتخابات مجلس افغانستان (۱۳۹۷)
سومین انتخابات مجلس افغانستان پس از ۳ سال تأخیر در سال ۱۳۹۷ برگزار شد. پس از انتخابات جنجال‌برانگیز سال ۱۳۹۳ ریاست جمهوری، حول اصلاحات قانون انتخابات منجر به تأخیر در برگزاری این انتخابات شد. اعضای راه یافته در این دوره از انتخابات دوره هفدهم مجلس را در افغانستان تشکیل می‌دهد. انتخابات در روز ۲۸ و ۲۹ میزان/مهر ۱۳۹۷، در ۳۲ ولایت افغانستان برگزار شد. انتخابات در قندهار یک هفته دیرتر به دلیل نگرانی از نبود امنیت پس از ترور عبدالرازق اچکزی، فرمانده پولیس این ولایت برگزار شد. اما هیچ راهکاری برای برگزاری انتخابات در غزنی پیدا نشد و کمیسیون مستقل انتخابات نیز اعلان نکرد که انتخابات در این ولایت کی برگزار می‌شود. در این انتخابات حدود ۴ میلیون نفر شرکت کردند.
انتخابات > شوراهای ولایتی > شوراهای ولایتی ۱۳۸۴

انتخابات شوراهای ولایتی و مجلس نمایندگان افغانستان قرار بود همزمان با انتخابات ریاست‌جمهوری در سال ۱۳۸۳ برگزار شود، اما بنابر دلایل نامعلومی این انتخابات یک سال به تعویق افتاد و در سنبله/شهریور ۱۳۸۴ برگزار شد. تعداد کل نمایندگان شوراهای ولایتی ۴۲۰ نماینده از ۳۴ ولایت افغانستان بود که ۲۹۶ تن آنان را مردان و ۱۲۴ تن دیگر را زنان تشکیل می‌داد. پیش‌بینی شده بود که تعداد تخمینی رای‌دهندگانی که در این انتخابات شرکت کرده بودند به شش میلیون نفر و درصد مشارکت به حدود ۵۰ درصد برسد.