stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
شفق قطبی
دلیل پدیده

بیرکلاند  دانشمند نروژی با مقایسه نتایج اخیر این فرضیه را مطرح کرد که لکه‌های خورشیدی ناحیه‌هایی هستند که از آن‌ها باریکه‌های ذرات باردار (الکترونها) به داخل فضای اطراف گسیل می‌شوند. این ذرات با رسیدن به لایه‌های بالای جو زمین ، از طریق برخوردهای الکترون در این لایه‌ها ، مشابه تخلیه گاز در لوله ، گازها را به تابانی وا می‌دارند. این الکترونها همچنین روی میدان مغناطیسی زمین و شرایط انفجار امواج رادیویی مجاور زمین اثر می‌گذارند.
او برای نشان‌دادن این پدیده، آزمایشی انجام داد. یک گوی مغناطیسی را که نماد زمین است، در یک جعبه شیشه‌ای خلا آویزان کرد. سپس با یک تفنگ الکترونی، به آن الکترون پرتاب کرد. در این آزمایش، در دو قطب گوی، او دو حلقه نورانی را مشاهده کرد.
در الکترومغناطیس قانونی به نام قانون دست راست وجود دارد. شکل کلی قانون به این صورت است:  {\vec {F}}=q{\vec {V}}\times {\vec {B}}
q در این فرمول، بار ذره است و v بردار سرعت ذره و B بردار میدان مغناطیسی است. در آخر، F نیرویی است که به ذره وارد می‌شود. وقتی یک ذره باردار وارد یک میدان مغناطیسی می‌شود، نیرویی به آن وارد می‌شود که جهت آن بر اساس قانون دست راست مشخص است. اگر جهت حرکت ذره (بردار سرعت) عمود بر میدان مغناطیسی باشد، به دلیل اینکه نیرو به سمت داخل است، به دور خطوط میدان مغناطیسی می چرخد (مانند سنگی که با نخ بسته شده و آن را می چرخانیم). اما اگر حرکت ذره دارای مؤلفه موازی با میدان مغناطیسی باشد، این مؤلفه باعث جلو رفتن ذره می‌شود. در این صورت، ذره مسیر مارپیچی را طی می‌کند.
الکترون‌ها و پروتون‌هایی که توسط خورشید در فضا پراکنده می‌شوند، وقتی به زمین می رسند، توسط میدان مغناطیسی زمین به دام می افتند و با حرکتی مارپیچی به سمت قطب‌ها می روند. ذرات به دام افتاده کمربندهای تابشی وان آلن را تشکیل می دهند. (عبور از این کمربند برای فضاپیماهای حاوی سرنشین بسیار خطرناک است).
در قطب ها، میدان مغناطیسی زمین وارد جو آن می‌شود. درون جو، ذرات باردار با مولکول‌های هوا برخورد می‌کنند و باعث برانگیخته شدن آن‌ها و تابش نور می‌شوند. این نورها شفق قطبی را می سازند.
اتم‌های نیتروژن از خود نورهای مایل به قرمز و اتم‌های اکسیژن از خود نور سبز منتشر می‌کنند.
ارتفاع شَفَق قطبی

دانشمندان به منظور اندازه‌گیری ارتفاع شفق قطبی از دو نقطه به فاصله چند ده کیلومتر از یکدیگر از آن عکس گرفتند. به کمک چنین عکس‌هایی می‌توان ارتفاع شفق‌های قطبی را محاسبه کرد. شفق‌های قطبی در بلندای ۳۰۰ تا ۷۰۰ کیلومتری بالای زمین (بیشتر اوقات در بلندی ۱۰۰ کیلومتر) پدیدار می‌شوند. شفق‌های قطبی تابانی گازهای رقیق موجود در هوای زمین هستند، که تا اندازه‌ای به تابانی در لامپ‌های تخلیه گاز می‌باشند.
دوره تناوب ظهور شفق‌های قطبی

شفق‌های قطبی معمولاً باید فقط در قطب‌ها اتفاق میفتند. ولی به ندرت در عرض‌های جغرافیایی میانی نیز دیده می‌شوند وقتی که طوفان‌های مغناطیسی اتفاق می‌افتند. طوفان‌های مغناطیسی در دورهٔ تناوب ۱۱ سالهٔ خورشیدی یا ۳ سال بعد از این دورهٔ تناوب اتفاق می‌افتند. در این دورهٔ تناوب ۱۱ ساله که هم‌اکنون نیز ما در آن هستیم میزان فعالیت‌های خورشیدی بالا رفته و با رصد خورشید می‌توان میزان بالای این فعالیت‌ها را دید. انرژی حاصل نیز از طریق بادهای خورشیدی تأمین می‌شود.
سیارات دیگر

در مشتری و زحل قطب‌های مغناطیسی قوی تری وجود دارد و هر دو آن‌ها کمربند تشعشع بزرگی دارند. و شفق‌های قطبی به وضوح توسط تلسکوپ هابل در آن‌ها دیده شده. در اورانوس و نپتون نیز شفق قطبی وجود دارد.
شفق‌های قطبی در مکانی مانند زمین توسط بادهای خورشیدی ایجاد می‌شود ولی در مشتری اقمار آن به خصوص قمر آیو علت وجود این پدیده هستند.
این پدیده همچنین در مریخ و زهره نیز دیده می‌شود زیرا زهره دارای مغناطیس درونی نیست. شفق قطبی در زهره گاهی تمام سیاره را نیز می‌پوشاند. این پدیده در زهره توسط بادهای خورشیدی تولید می‌شود. همچنین در ۱۴ اوت ۲۰۰۴ در مریخ نیز این پدیده توسط SPICAM به ثبت رسیده‌است.
نگارخانه

آزمایش بیرکلاند برای نمایش شفق قطبی
شفق قطبی در استونی (این تصویر جزو نامزدهای تصویر منتخب سال ۲۰۱۷ ویکی‌پدیا بود.)
عکس شفق قطبی از فاصله دور از زمین  WPWP#
شفق قطبی در سیاره مشتری عکس برداری شده توسط تلسکوپ هابل
لارا نوچی

| لارا نوچی | لارا نوچی |
| --- | --- |
زادهٔ: ۲۶ فوریه ۱۹۱۳ کارارا
درگذشت: ۳۰ ژانویه ۱۹۹۴ رم
ملیت: ایتالیایی
سال‌های فعالیت: ۱۹۳۰–۱۹۸۹
لارا نوچی (انگلیسی: Laura Nucci؛ ۲۶ فوریه ۱۹۱۳ – ۳۰ ژانویه ۱۹۹۴) هنرپیشه اهل ایتالیا بود.
از فیلم‌هایی که وی در آن نقش داشته است، می‌توان به راهبه قاتل، فقط سیاهی، ۱۸۶۰ و صدای بی رخ اشاره کرد.
کانون راهنمایان گردشگری ایران

کانون انجمنهای صنفی کارگری راهنمایان گردشگری سراسر کشور (IFTGA)متشکل از ۲۲ انجمن (در حال حاضر انجمن صنفی کارگری راهنمایان قزوین منحل گردیده است)، 2 NGO و ۲ مؤسسه غیرتجاری از ۲۰ استان کشور؛ (شرقی)، (غربی)، (فارس)، (اصفهان)، (تهران)، (زنجان)، (کاشان بایگانی‌شده  در ۳۱ دسامبر ۲۰۱۶ توسط Wayback Machine)، (کرمان)، (مازندران)و … با ۳۰۰۰ عضو (راهنمای کارت دار، بدون کارت و بلد محلی)، تشکلی غیرانتفاعی است که برای هم‌افزایی فعالیت‌های اعضا و یکپارچگی و بهینه‌سازی اقدامات آنان در جهت بهره‌مندی از امکانات و فرصت‌ها به صورت مؤثر، شکل گرفته‌است. این کانون در ۳۰ اسفند ۱۳۹۱ در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به ثبت رسید. این کانون عضو فدراسیون جهانی راهنمایان (WFTGA بایگانی‌شده  در ۱۷ فوریه ۲۰۱۰ توسط Wayback Machine) است.
تا به حال ۲۲ انجمن در کشور تشکیل و به عضویت کانون درآمده‌اند؛ هم‌چنین حدود 3000 راهنمای گردشگری از سراسر ایران عضو کانون هستند( هیچ سند رسمی برای اثبات این موضوع وجود ندارد)
حدود یک سال پس از تاسیس کانون انجمن‌های صنفی راهنمایان گردشگری ایران و شش ماه پس از عضویت آن در فدراسیون جهانی راهنمایان گردشگری، رییس فدراسیون به ایران سفر و در هفتمین گردهمایی راهنمایان گردشگری در استان کرمان حضور پیدا کرد؛ که قدمی بزرگ برای صنعت گردشگری ایران محسوب می‌شد. هنوز ( در سال ۱۴۰۳) اعلام نشده است که نتیجه یا نتایج این قدم بزرگ برای بخش گردشگری ایران چه بوده اند.
اهداف کانون این گونه بیان می‌شود:
حفظ حقوق و منافع قانونی اعضا
دفاع از جایگاه شغلی راهنمایان گردشگری
رفع مشکلات صنفی و رفاهی
ارتقا سطح آموزش و ارتباط موثر با نهادهای دولتی و خصوصی در راستای تامین منافع
در سال‌های گذشته فعالیت‌های منسجمی به منظور بهبود وضعیت شغلی راهنمایان گردشگری صورت گرفته است. از جمله: تلاش برای بیمه راهنمایان گردشگری و افزایش نرخ دستمزد آن‌ها. حق بیمه راهنمایان توسط خود آنها پرداخت شده است. فقط در یک مقطع کوتاه دولت دوازدهم پرداخت ۲۳ درصد این مبلغ را برعهده گرفت. در دولت سیزدهم خود راهنمایان تمام هزینه حق بیمه را پرداخت کردند. بیمه تامین اجتماعی راهنمایان شامل حقوق بیکاری، از کارافتادگی، و دیگر مزایا نمی شود. این بیمه حداقل دستمزد را در نظر می گیرد و سطح تحصیلات، سختی کار، تعطیل کاری و دیگر قوانین کار را شامل نمی شود.
فعالیت‌ها > فعالیت‌های صنفی

تشکیل تعاونی راهنمایان گردشگری برای بهبود وضعیت مالی راهنمایان گردشگری در حالیکه تقریبا هیچ توری وجود ندارد.
فعالیت‌ها > فعالیت‌های گردشگری

برگزاری ۴ دوره گردهمایی سالانه در روز جهانی راهنمایان گردشگری
همکاری در برگزاری مراسم روز جهانی جهانگردی و مشارکت در جشنواره مشارکت ملی گردشگری به عنوان داور
فعالیت‌ها > فعالیت‌های بین‌المللی

شرکت در کنوانسیون جهانی راهنمایان گردشگری در پراگ و پیروزی در کسب میزبانی کنوانسیون جهانی راهنمایان ۲۰۱۷ برای ایران
هرگز مشخص نشد که این میزبانی چه انتفاعی برای گردشگری ایران داشته است.
فعالیت‌ها > فعالیت‌های فرهنگی و زیست‌محیطی

بزرگداشت و جشن صدسالگی منوچهر ستوده؛ ایران‌شناس و جغرافیدان بزرگ ایران
مشارکت در برگزاری سه دوره جشنواره سفرنگاری ناصرخسرو
همکاری برای حفاظت از گونه‌های جانوری در معرض انقراض همچون یوزپلنگ آسیایی و درج تصویر گونه‌های جانوری روی لباس ورزشکاران تیم‌های ملی کشور و همچنین طراحی عروسک گونه‌های جانوری؛ چیتبال و … در حال انقراض و سفر آن‌ها به نقاط مختلف ایران و جهان به صورت نمادین
حمایت از درنای سیبری در جریان برگزاری لیگ جهانی والیبال
چاپ و انتشار مجله گیلگمش با موضوع میراث و گردشگری
کاوبریج

منطقه مسکونی در ولز
| کاوبریج ویلزی: Y Bont-faen | کاوبریج ویلزی: Y Bont-faen |
| --- | --- |
 Cowbridge High Street:  Cowbridge High Street
کاوبریجکاوبریج نمایش داده شده در  the Vale of Glamorgan: کاوبریجکاوبریج نمایش داده شده در  the Vale of Glamorgan
جمعیت: ۴٬۰۶۳ (community 2011)
مرجع شبکه OS: SS995745 
اجتماع: Cowbridge with Llanblethian
محدودهٔ اصلی: Vale of Glamorgan
Ceremonial county: گلامورگن جنوبی
کشور: ولز
کشور مستقل: بریتانیا
پست شهر: COWBRIDGE
کدپستی منطقه: CF71
کد تلفن: ۰۱۴۴۶
پلیس: South Wales
آتشنشانی: South Wales
آمبولانس: Welsh
 :  
مجلس انگلستان: Vale of Glamorgan
مجلس شورای ملی ولز: Vale of Glamorgan
 فهرست مکان‌‌ها بریتانیا ویلز Vale of Glamorgan ۵۱°۲۷′۳۸″شمالی ۳°۲۶′۵۳″غربی﻿ / ﻿۵۱٫۴۶۰۵°شمالی ۳٫۴۴۸۰°غربی﻿ / 51.4605; -3.4480:  فهرست مکان‌‌ها بریتانیا ویلز Vale of Glamorgan ۵۱°۲۷′۳۸″شمالی ۳°۲۶′۵۳″غربی﻿ / ﻿۵۱٫۴۶۰۵°شمالی ۳٫۴۴۸۰°غربی﻿ / 51.4605; -3.4480
کاوبریج (به انگلیسی: Cowbridge) یک شهر بازاری در ولز است که در گلامورگن جنوبی واقع شده‌است. کاوبریج ۴٬۰۶۳ نفر جمعیت دارد.
خواهرخوانده

شهر Clisson خواهرخواندهٔ کاوبریج هست.
سلطانعلی میرزا قاجار

| سلطانعلی میرزا قاجار | سلطانعلی میرزا قاجار |
| --- | --- |
زاده: ۲۵ آبان ۱۳۰۸ ۱۶ نوامبر ۱۹۲۹ بیروت
درگذشته: ۶ خرداد ۱۳۹۰ ( ۸۱ سال) ۲۷ مه ۲۰۱۱ پاریس
دودمان: قاجار
پدر: سلطان‌مجید میرزا قاجار
مادر: همادخت کیان
سلطانعلی میرزا قاجار، (۲۵ آبان ۱۳۰۸–۶ خرداد ۱۳۹۰) اقتصاددان ایرانی و به مدت بیش از ۲۳ سال رئیس ایل قاجار بود. او همزمان با تبعید خانواده قاجار، و هنگامی که رضاشاه خود را شاهنشاه ایران خوانده بود در بیروت به دنیا آمد هفتاد سال از عمر خود را در فرانسه گذراند. او دکترای اقتصاد از دانشگاه پاریس داشت. او رئیس افتخاری انجمن پژوهش‌های بین‌المللی قاجار بود. انجمنی که در سطح بین‌المللی و در چارچوب آکادمیک به بازنگری تاریخ ۱۴۰ ساله قاجاریه در ایران پرداخته‌است.
نسب

سلطانعلی میرزا فرزند سلطان‌مجید میرزا قاجار و همادخت (شایسته) کیان، نوهٔ محمدعلی شاه قاجار و برادرزادهٔ احمدشاه بود.
زندگی

در ۱۶ نوامبر ۱۹۲۹، همزمان با تبعید خانوادهٔ قاجار و هنگامی که سردار سپه رضاخان پادشاه ایران شده بود، در بیروت به دنیا آمد. از ۱۸ ماهگی در پاریس زندگی کرد و در همان شهر در تاریخ ۲۷ مه ۲۰۱۱ در آستانهٔ ۸۰ سالگی درگذشت.
ملکه جهان، مادر احمدشاه که همسر محمدعلی شاه بود، در تربیت او نقش به‌سزایی داشت.
سلطانعلی میرزا کتابی نیز دربارهٔ تاریخ قاجار به زبان فرانسه با نام شاهان فراموش شده (Les Rois Oublie) نوشته است. وی در ۵ ژانویه ۲۰۱۱ در مصاحبه با بی‌بی‌سی فارسی تأکید کرده بود که بازگشت سلطنت قاجار به ایران را ناممکن می‌داند.
قرون وسطای میانه

سده‌های میانی میانه
اروپا و منطقه مدیترانه
اروپا و منطقه مدیترانه، ۱۱۹۰
| 0 | 1 |
| --- | --- |
 جزایر بریتانیایی   ایرلند    شاهزاده‌نشین ولز    پادشاهی انگلستان    پادشاهی اسکاتلند    کنتب ارکنی (نروژ)    پادشاهی جزیره (نروژ) شمال اروپا   پادشاهی نروژ    پادشاهی سوئد    پادشاهی دانمارک    ترا ماریانا    دوک‌نشین بزرگ لیتوانی اروپای شرقی   شاهزاده‌نشین پولوستک    جمهوری نووگورود    روس کی‌یف    کیروف    بلغارستان ولگا    کومان‌ها    پادشاهی لهستان    پادشاهی مجارستان    پروس شبه‌جزیره ایبری   پادشاهی پرتغال    پادشاهی لئون    پادشاهی کاستیا    پادشاهی ناوار    تاج آراگون اروپای مرکزی   پادشاهی آلمان    پادشاهی بوهم    پادشاهی فرانسه    امپراتوری مقدس روم:  شبه جزیره ایتالیا   پادشاهی ایتالیا    کورسیکا    ساردنی    پادشاهی نورمنی سیسیل    جمهوری ونیز بالکان   پادشاهی صربستان    بلغارها    امپراتوری بیزانس    پادشاهی قبرس قفقاز   پادشاهی ارمنی کیلیکیه    خزرها    آلانیا    سیرکاشا    پادشاهی متحد گرجستان    اتابکان آذربایجان خاورمیانه   سلجوقیان روم    ارمن‌شاهان    مروانیان    ایوبیان    شاهزاده‌نشین انطاکیه    کنت‌نشین طرابلس شمال آفریقا   خلافت موحدون  
(خطوط لاینقطع) جنگ صلیبی دوم لوئی هفتم و کنراد سوم
(خط و نقطه) جنگ صلیبی سوم ریچارد یکم، فیلیپ دوم، و فریدریش بارباروسا
اروپای مرکزی
گوالف‌ها و گیبیلین‌ها، اشتاوفر، و آسکانیا در آلمان
| 0 | 1 |
| --- | --- |
    دوک‌نشین ساکسونی     مارگراف‌نشین براندنبورگ     دوک‌نشین فرانکونیا:     دوک‌نشین سوابیا     دوک‌نشین بایرن  
سده‌های میانی میانه یا قرون وسطیِ میانه یا قرون وسطیِ ثانی (به انگلیسی: High Middle Ages)،
دوران قرون وسطی در تاریخ اروپا حدود سده‌های ۱۱، ۱۲، و ۱۳ است؛ (۱۰۰۱ تا ۱۳۰۰). سده‌های میانی میانه، در پی (سده‌های میانی آغازین، و پیش از سده‌های میانی پایانی که برابر با عرف معمول، در ۱۵۰۰ پایان می‌یابد، قرار دارد.
هدف از ایجاد این دسته‌بندی ارائهٔ گروه‌بندی کران‌دارتری از پیش‌آمدها، شخصیت‌ها، و موقعیت‌ها به گونه‌ای نمایان‌تر و شناخت پذیرتر، از دسته‌بندی سنتی و کلی «قرون وسطی» یا «سدهٔ میانه» است. در این بخش‌بندیِ سه‌گانه؛ (سده‌های میانه آغازین، سده‌های میانی میانه، و سده‌های میانه پایانی یا اواخر قرون وسطی)، یک بخش لزوماً گسترهٔ زمانی بیش‌تری از دیگری داشته‌است.
روند کلیدی اجتماعی-اقتصادی تاریخی در سده‌های میانی میانه، افزایش سریع جمعیت در اروپا بود، که دگرگونی بزرگ اجتماعی و سیاسی سدهٔ بعد؛ رنسانس سدهٔ ۱۲ را در پی داشت، و از جمله نخستین تحولاتش، مهاجرت روستاییان به شهرها و گسترش شهرنشینی را به ارمغان آورد. با فرارسیدن سال‌های ۱۲۵۰، افزایش شدید جمعیت تا حد زیادی به رشد اقتصاد اروپا کمک کرد، تا آنجا که به سطحی رسید که تا سدهٔ ۱۹ دوباره چنان رشدی در منطقه‌ای دیده نشد. این روند در سده‌های میانهٔ پایانی با یک سری از فجایع گوناگون، به ویژه اپیدمی مرگ سیاه و جنگ‌های متعدد و رکود اقتصادی تحت تأثیر قرار گرفت.
از بعد سیاسی و بین‌المللی این سده‌ها با جنگ‌های صلیبی و قدرت گرفتن فئودال‌ها در قالب دولت‌های محلی همراه بود. به جهت دینی جایگاه کلیسای کاتولیک تقویت شد و سازمان آن توسعه یافت. مسیحیت در اروپا گسترش و در شمال اروپا نیز مردم مسیحی شدند. به جهت هنری سبک گوتیک رایج شد. در حوزه علمی انتقال علوم و فنون از جهان اسلام آغاز شد و نهضت ترجمه رونق گرفت. همچنین نخستین دانشگاه‌ها با حمایت کلیسا ایجاد شد. با بهره‌گیری از منابع فلسفی جهان اسلام و بیزانس، فلسفه مجدداً رونق گرفت تا الهیات از ایمان مسیحی پشتیبانی کند.
واژه‌شناسی و دوران‌شناسی

قرون وسطی یکی از سه دورهٔ اصلی در تقسیم‌بندی تاریخ اروپا محسوب می‌گردد. این سه دوره شامل دوران‌های تمدن‌های باستانی یا اروپای عصر باستان؛ قرون وسطی و دوران مدرن است.
نویسندگان قرون وسطایی تاریخ را به دوران‌هایی همانند «شش دوران» یا «چهار امپراتوری» تقسیم می‌نمودند و در این تقسیم‌بندی، دوران خود را آخرین دوره پیش از پایان جهان در نظر می‌گرفتند. آن‌ها هنگام اشاره به دوران خود از واژه «مدرن» استفاده می‌نمودند. در دهه ۱۳۳۰ م، انسان‌شناس و شاعری به نام فرانچسکو پترارک، زمان‌های پیش از ظهور مسیح را به عنوان، آنتیکوآ (و یا "باستان") و دوران مسیحی را به عنوان دوران نُووآ (و یا "نو") تقسیم نمود. لئوناردو برونی نخستین تاریخ‌نگاری بود که از دوره‌های سه‌گانه در کتابش به نام تاریخ مردم فلورانسی (۱۴۴۲ م) استفاده نمود. برونی و تاریخ‌نگاران بعدی با این استدلال که ایتالیا از هنگام پترارک تغییر نموده و بهبود یافته، دورهٔ سومی به دو دوره‌ای که پترارک نام برده بود، افزودند. واژه «قرون وسطی» برای نخستین بار در اسناد لاتینی سال ۱۴۶۹ م و به عنوان media tempestas یا «فصول میانی» ظاهر گردید. در نخستین بارهایی که این واژه بکار رفته‌است، تفاوت‌های زیادی موجود است همانند medium aevum یا «قرن میانی» که نخستین بار در ۱۶۰۴ م ثبت شده و media saecula یا «قرون وسطی» که نخستین بار در ۱۶۲۵ م ثبت گردیده‌است. لفظ جایگزین "medieval" (و یا گاهی "mediaeval" یا "mediæval") از واژهٔ medium aevum مشتق گردیده‌است. دوره‌بندی سه‌گانه پس از تاریخ‌نگاری آلمانی در قرن هفدهم به نام کریستوف کلاریوس، به مرسوم گردید و رواج یافت و برطبق آن تاریخ به سه دورهٔ باستان، میانی و مدرن تقسیم گردید.
نقطه آغاز قرون وسطی به‌طور عام در حدود سال ۵۰۰ میلادی پذیرفته شده‌است، با تاریخ دقیق سال ۴۷۶ م که نخستین بار به‌وسیلهٔٔ برونی تعیین گردید. تاریخ‌های دیگری که برای سرآغاز این دوران، اغلب در مناطق بیرونی‌تر اروپا تعیین شده‌اند. در کل تاریخ پایان قرون وسطی برای اروپا سال ۱۵۰۰ م در نظر گرفته می‌شود، اگرچه هیچ توافق جهانی برای تعیین این تاریخ وجود ندارد. گاهی بسته به نوع اتفاقات، زمان وقوع رویدادهایی همانند سقوط قسطنطنیه به‌وسیلهٔٔ ترکان عثمانی در ۱۴۵۳ م، نخستین سفر دریایی کریستف کلمب به قاره آمریکا در ۱۴۹۲ م، یا آغاز فرایند اصلاحات پروتستانی در ۱۵۱۷ م به عنوان تاریخ پایان قرون وسطی در نظر گرفته شده‌است. تاریخ‌نگاران انگلیسی اغلب رویداد نبرد بازورث فیلد، در ۱۴۸۵ را برای پایان این دوره در نظر می‌گیرند. برای اسپانیا، تاریخ‌هایی که معمولاً استفاده می‌شوند شامل: مرگ پادشاه فرناندوی دوم، پادشاه آراگون در ۱۵۱۶ م، مرگ ملکه ایزابل یکم، ملکه کاستیا در ۱۵۰۴ یا تسخیر گرانادا در ۱۴۹۲ هستند. تاریخ نگاران کشورهایی که در آن‌ها گویش‌وران رومی زندگی می‌کنند تمایل دارند تا دوران قرون وسطی را به دو قسمت تقسیمم کنند: قسمت‌نزدیکتر را "High" و دیگری را "Low" نام نهادند. تاریخ‌نگاران انگلیسی زبان، همانند همتایان آلمانی‌شان، عموما قرون وسطی را به سه بخش تقسیم می‌کنند: "Early" ,"High" و "Late". در سده نوزدهم، سراسر قرون وسطی را اغلب با نام «دوران تاریکی» مورد اشاره قرار می‌دادند، اما با رواج تقسیم‌بندی سه‌گانه، استفاده از این واژه در میان تاریخ‌نگاران، منحصر به قرون وسطی آغازین گشت.
حوادث سیاسی و تاریخی > بریتانیا

مقاله‌های اصلی: انگلستان در قرون وسطی، اسکاتلند در قرون وسطی میانه، و تاریخ گوینز طی قرون وسطی میانه
با آغاز سده ۱۱ میلادی، انگلستان طی تهاجم اقوام دان، تحت کنترل مردمان اسکاندیناوی به رهبری کانوت بزرگ قرار گرفت اما این سلسله نتوانست مدت زیادی دوام بیاورد و در سال ۱۰۴۲، ساکسون‌ها بار دیگر به رهبری ادوارد معترف توانستند حکومت انگلستان را اعاده کنند. پس از مرگ ادوارد، هارولد گادوینسن هارولد از اعضای خاندان اشرافی ساکسون به پادشاهی رسید تا وی درگیر نزاعی با ویلیام، دوک نورماندی که دعوی حکومت داشت، شود.
همزمان با قدرت رسید هارولد در انگلستان، ویلیام، دوک نورماندی که رابطه خانوادگی با ادوارد معترف داشت، مدعی پادشاهی و تاج و تخت انگلستان شد؛ بنابراین در سال ۱۰۶۶ به همراه نیروی عظیم خود، عازم جزیره انگلستان شد تا در ۱۴ اکتبر ۱۰۶۶ با هارولد در هستینگز روبه‌رو شود. طی این جنگ که به نبرد هستینگز معروف است، ویلیام توانست با کمک سواره‌نظام قدرتمند و سنگین خود، هارولد شکست دهد. اگرچه لشکرکشی ویلیام ۵ سال طول کشید تا وی توانست تمامی ساکسون‌ها را سرکوب و تابع خود کند، اما وی پس از تسخیر لندن پس از نبرد هستینگز، تاج‌گذاری کرد و خود را پادشاه مطلق انگلستان و نورماندی اعلان کرد. پس از وی، پسرش، هنری یکم راه تثبیت قدرت پادشاهی را در پیش گرفت که در این راه موفق شد پادشاهی انگلستان را تثبیت کند، اما در اواخر حکومت وی، انگلستان درگیر جنگ‌های داخلی شد.
با به قدرت رسیدن هنری دوم، نخستین پادشاه از دودمان پلانتاژنه، وی توانست در نخستین گام به جنگ‌های داخلی پایانی داد و در ادامه موفق به فتح ایرلند که تحت کنترل سلت‌ها بود، شد. وی علاوه بر پادشاه انگلستان و نورماندی، توانست بر دوک‌نشین آنژو مسلط شود و ازدواج وی با الینور، دوشس آکیتن، هنری را به دوک‌نشین آکیتن رساند تا امپراتوری آنژوین به قدرتی بزرگ تبدیل شود. هرچند که تسلط انگلستان بر این اراضی، اسباب درگیری و جنگ بین حکومت را به‌خصوص با به قدرت رسیدن فیلیپ دوم، پادشاه فرانسه که خواهان بازپس‌گیری اراضی فرانسوی بود، فراهم آورد.
با وجود قدرتمندی و گستردگی قلمروی انگلستان، این پادشاهی در زمان هنری دوم، ریچارد یکم و جان درگیر شورش و عصیان بارون و اشراف شد که هرچند، این عصیان‌ها در عهد هنری و ریچارد سرکوب شد، اما در آخر در عهد جان، بارون‌ها توانستند خواسته خود به کرسی بنشانند و نخستین نبرد بارون‌ها، پادشاه انگلستان، جان، را مجبور به امضا کردن قرارداد مگناکارتا یا منشور کبیر که با هدف محدود کردن قدرت شخص پادشاه تدوین شده بود، کنند تا نخستین پادشاهی مشروطه شکل گیرد. پس از جان، هنری سوم به قدرت رسید که فاقد دانش سیاسی و نظامی کافی بود. طی دوران وی، افسار پادشاهی پلانتاژنه از دست وی رها شد و در نتیجه نتوانست بارون‌ها قلمرو خود را کنترل کند اما در دوره پادشاهی ادوارد یکم، پادشاه انگلستان بار دیگر بر بارون‌های قلمرو خود مسلط شد. طی دوره ادوارد یکم، انگلستان روند یکپارچگی بریتانیا را آغاز نمود و توانست پس از شکست پادشاهی گوینز بر ولز مسلط شود، اما تلاش‌های وی در شکست دادن پادشاهی اسکاتلند بی‌نتیجه ماند تا فقط پیش‌درآمد جنگی بزرگ و درازمدت بین انگلستان و اسکاتلند را آغاز کند.
حوادث سیاسی و تاریخی > فرانسه

مقالهٔ اصلی: فرانسه در قرون وسطی
پس از حملات وایکینگ‌ها به قلمرو امپراتوری کارولنژی و تقسیم این امپراتوری به قدرت‌های محلی کوچک، خاندان کاپتی در اواخر قرن دهم، قدرت را در اطراف سرزمین‌های پاریس یا ایل دو فرنس به‌دست گرفتند. با این حال در بازپس‌گیری قلمرو فرانک باختری ناکام ماندند و نتوانستند اشراف این مناطق را به‌طور کامل تابع خود کنند؛ به همین خاطر شاهان این سلسله رسماً خراجگزار دوک‌های نورماندی، بریتانی، بورگوندی و آکیتن و کنت‌نشین‌های فلاندر، مین، آنژو، بلوآ و تولوز محسوب می‌شدند. با این حال این وضع در خاندان کاپتی ماندگار نشد و لوئی ششم ملقب به چاق و فربه و پسرش لوئی هفتم، این شرایط را دگرگون و عوض کردند و مانع از دست رفتن سلطنت خود شدند. این شاهان علاوه بر کنترل اوضاع داخلی، توانستند روابط و مناسبات نزدیکی با دستگاه پاپ ایجاد کنند تا از حمایت آن‌ها برخوردار شوند؛ بنابراین طی قرون ۱۲، شاهان کاپتی فرانسه توانستند سرزمین‌های اطراف ایل دو فرانس را یکپارچه و سلطنت را حفظ کنند تا طی قرن ۱۳، رفته رفته ثمر تلاش‌های خود را ببینند.
اواخر قرن ۱۲، فیلیپ آگوستوس پسر لوئی هفتم، در سن ۱۶ سالگی به قدرت رسید. وی طی حکومت خود به این نتیجه رسید که تا زمان برچیده نشدن قدرت پادشاهان پلانتاژنه انگلستان در فرانسه، خاندان در رسیدن به خواسته خود یعنی یکپارچه کردن فرانک باختری ناکام خواهد ماند؛ بنابراین جنگی علیه هنری دوم و پسرانش آغاز کرد و موفق شد قلمروی پادشاهی فرانسه را چهار برابر کند و قدرت فرانسه را وسعت بخشد. پادشاهان بعد از فیلیپ دوم نیز همچنان سرزمین‌های دیگری از طریق خرید اراضی یا ازدواج به قلمروی سلطنتی افزودند، در حالی که فیلیپ دوم با جنگ به گسترش قلمرو فرانسه پرداخته بود.
در سال ۱۲۲۶، لوئی نهم به پادشاهی فرانسه رسید که به واسطه عدالت در نزد مردم و حضور در جنگ‌های صلیبی، به سنت لوئی یا لوئی قدیس مشهور شد. در زمان وی، برای نخستین بار در فرانسه، دادگاه سلطنتی که به پارلمان پاریس معروف و مشهور بود، تشکیل شد تا به شکایات و سوءاستفاده نزدیکان دربار پادشاهی رسیدگی شود. فرانسه، طی دوره بعد از لوئی نهم، سیاست‌های تمرکزگرایی خود را به‌خصوص در دوره فیلیپ چهارم ادامه داد و طی دوره پادشاهی فیلیپ چهارم بود که مجلس اتاژنرو یا مجلس فرانسه پایه‌ریزی شد تا بر وضع مالیات و تغییر قوانین نظارت کنند. تشکیل مجلس در فرانسه دال از رشد حقوق رومی در اروپا پس از بازگشت میراث کلاسیک بود؛ به خصوص با تأسیس دانشگاه پاریس طی قرن ۱۲ و ۱۳، این روند رشد، شتاب بیشتری گرفت. با این حال فرانسه طی قرن ۱۳ و ۱۴ به واسطه تلاش فیلیپ دوم و جانشینانش، تبدیل به قدرتمندترین حکومت طی قرون وسطی میانه شد.
حوادث سیاسی و تاریخی > اسپانیا

مقالهٔ اصلی: اسپانیا در قرون وسطی
از قرن ۸ میلادی تا اوایل قرن ۱۰ میلادی، بخش اعظمی از سرزمین اسپانیا (اندلس) تحت حاکمیت دولت و امارت‌های اسلامی بود و به واسطه سیاست‌های حکام مسلمانان، اسپانیا به شکوفایی در قرون وسطی رسید؛ قرطبه، مرکز علم و دانش شد، کشاورزی و صنایع وابسته به آن رونق گرفت و اسپانیا به دلیل داشتن چرم، فولاد، پشم و کاغذ عالی، در اروپای قرون وسطی مشهور شد. اما این روند رو به رشد دوام نیافت و همراه با ضعف دولت‌های اسلامی در قرن ۱۱، شماری از پادشاهی‌های کوچک مسیحی همچون لئون، کاستیا ناوار، آراگون و بارشلونه (کنت‌نشین بارسلون) شکل گرفت.
اختلافات درونی دول اسلامی در اسپانیا و حمایت فرانسه از پادشاهی‌های کوچک برای بازپس‌گیری کامل اسپانیا، منتج به آغاز جنگی معروف به بازپس‌گیری اندلس (reconquista) شد که علاوه بر صبغه سیاسی، رنگ و بوی مذهبی نیز به خود گیرد. با آغاز جنگ، فتوحات مسیحیان به واسطه عدم اتحاد پادشاهی‌های سرعت کندی داشت اما طی قرن ۱۲، اتحادیه بین پادشاهی‌ها برای بیرون کردن مسلمانان شکل گرفت؛ با این حال، بازپس‌گیری ادامه یافت تا پادشاهی پرتغال بعد از فتح لیسبون طی قرن ۱۲ شکل گرفت. سرانجام پس از ۵ قرن نبرد میان مسیحیان و مسلمانان در اسپانیا، با تسخیر گرانادا در سال ۱۴۹۲، مسیحیان موفق به بیرون راندن مسلمانان از شبه‌جزیره ایبری شدند.