محور مقاومت

| محور مقاومت | محور مقاومت |
| --- | --- |
محور المقاومة: محور المقاومة
اجزاء اصلی محور مقاومت: اجزاء اصلی محور مقاومت
رهبران:   سید علی خامنه‌ای (رهبر جمهوری اسلامی ایران)   بشار اسد (رئیس‌جمهور سوریه؛ ۲۰۰۰–۲۰۲۴)   نعیم قاسم (دبیرکل حزب‌الله لبنان)   فالح الفیاض (رئیس کمیته حشد شعبی)   عبدالملک حوثی (رهبر جنبش حوثی‌ها)   کمیته موقت حماس (رئیس دفتر سیاسی حماس) 
گروه(ها):   جمهوری اسلامی ایران ارتش   سپاه پاسداران انقلاب اسلامی  نیروی قدس   بسیج  گروه‌های شبه‌نظامی شیعه تحت حمایت ایران: لشکر فاطمیون  لشکر زینبیون  تیپ حسینیون   سوریه بعثی (۱۹۷۹–۲۰۲۴) حزب بعث سوریه  نیروهای مسلح سوریه  نیروهای دفاع ملی سوریه  لواء الباقر  ارتش آزادی‌بخش فلسطین  گارد ملی عرب  لواء ابوالفضل العباس   در لبنان:  حزب‌الله لبنان  تیپ‌های مقاومت لبنان  حزب سوسیال ناسیونالیست سوری در لبنان   در عراق:  حشد شعبی  سپاه بدر  مقاومت اسلامی عراق  کتائب حزب‌الله  جنبش مقاومت اسلامی نجباء   کتائب امام علی  اصحاب الکهف   عصائب اهل حق   کتائب سیدالشهداء  ائتلاف فتح  ائتلاف دولت قانون حزب الدعوه اسلامی   در یمن:  جنبش حوثی‌ها   در افغانستان: حزب‌الله افغانستان   در فلسطین: اتحاد نیروهای فلسطینی  حماس  جهاد اسلامی فلسطین  جبهه خلق برای آزادی فلسطین  جبهه دموکراتیک برای آزادی فلسطین  جبهه خلق برای آزادی فلسطین – فرماندهی کل  کمیته‌های مقاومت مردمی  الصاعقه  فتح الانتفاضه  جنبش فلسطین آزاد  گردان‌های شهدای الاقصی  جبهه مبارزات خلق فلسطین  حزب کمونیست انقلابی فلسطین  نیروهای الجلیل  جنبش صابرین (تا ۲۰۱۹)   در بحرین: گردان‌های الاشتر  گردان‌های المختار  گردان‌های وعدالله 
مناطق فعالیت: ایران، عراق، لبنان، شمال غربی یمن، نوار غزه سابق: سوریه
ایدئولوژی: صهیونیسم‌ستیزی آمریکاستیزی اسلام‌گرایی شیعه امپریالیسم‌ستیزی خمینیسم جهادگرایی غرب‌ستیزی
جایگاه سیاسی: خیمه بزرگ
وضعیت: اتحاد نظامی غیررسمی فعال
متحدان:   کره شمالی   ونزوئلا 
مخالفان: مخالفان دولتی:  بحرین  اسرائیل  دولت فلسطین  ایالات متحده آمریکا  یمن مخالفان غیردولتی:  داعش  القاعده  سازمان مجاهدین خلق ایران مخالفان سابق:  عراق بعثی (تا ۲۰۰۳)  مصر (۲۰۱۱–۲۰۱۳)  قطر (تا ۲۰۱۷)  عربستان سعودی (تا ۲۰۲۳)  امارات متحده عربی (تا ۲۰۱۸)  اپوزیسیون سوریه (۲۰۱۱–۲۰۲۴)
درگیری‌ها و جنگ‌ها:  درگیری نیابتی ایران و عربستان سعودی درگیری طرفداران صدام و اسد (تا ۱۹۹۰)  جنگ ایران و عراق  خیزش ۲۰۱۱ بحرین  جنگ داخلی سوریه گسترش به لبنان  جنگ داخلی یمن  جنگ نیابتی ایران و اسرائیل  جنگ عراق  بحران خاورمیانه (۲۰۲۳–اکنون) جنگ اسرائیل و حماس  درگیری اسرائیل و حزب‌الله  بحران دریای سرخ  درگیری ۲۰۲۴ ایران و اسرائیل 
محور مقاومت (به عربی: محور المقاومة)، اصطلاحی است که از سوی حامیان برای اشاره به شبکه‌ای از شبه‌نظامیان و گروه‌های سیاسی اسلام‌گرای عمدتاً شیعی تحت حمایت نظام جمهوری اسلامی ایران در خاورمیانه مورد استفاده قرار می‌گیرد. این گروه‌ها توسط جمهوری اسلامی، از طریق پرورش و متحد ساختن گروه‌های مسلحی که با اسرائیل و آمریکا دشمنی دارند، تشکیل شده‌اند. آمریکا، اکثر این گروه‌ها را به‌عنوان سازمان‌های تروریستی طبقه‌بندی کرده است. برخی از شخصیت‌های حامی محور مقاومت از آن با عنوان امپراتوری مقاومت یاد می‌کنند.
حزب‌الله لبنان که در دهه ۱۹۸۰ میلادی با حمایت مستقیم ایران در لبنان پدید آمد، برجسته‌ترین عضو این محور است. گروه‌های مهم دیگر این ائتلاف شامل گروه حماس، جهاد اسلامی فلسطین، جنبش حوثی‌های یمن و گروه‌های شیعه عراقی هستند. رژیم بعثی سوریه تنها عضو دولتی دیگر این محور، به غیر از ایران بود و مبارزانی را که توسط ایران آموزش دیده‌اند و جذب شده‌اند، میزبانی می‌کرد. رژیم سوریه در ۸ دسامبر ۲۰۲۴ میلادی با فرار بشار اسد از دمشق دچار فروپاشی شد و سوریه از محور مقاومت خارج شد.
محور مقاومت با هدف هماهنگی و اتحاد در یک درگیری بزرگ با اسرائیل برای دستیابی به هدف مشترک نابودی دولت یهودی تشکیل شده است. این ائتلاف همچنین حملاتی علیه عربستان سعودی و نیروهای آمریکایی در عراق انجام داده و با گروه‌های مسلح سلفی سنی مانند القاعده و داعش مخالف است. از طریق نیروی قدس (یک واحد نیروهای ویژه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی)، ایران طی دهه‌ها منابع قابل توجهی را برای تقویت قابلیت‌های نظامی هر گروه اختصاص داده و ارتباطات ضروری بین آن‌ها را ایجاد کرده است. وزارت خارجه ایالات متحده تخمین زده است که ایران سالانه ۷۰۰ میلیون دلار برای این شبه‌نظامیان قبل از تأثیر تحریم‌ها در سال ۲۰۱۹ هزینه کرده است.
این محور به‌عنوان یک شبکه «سست» توصیف شده است که منجر به مسائلی نظیر نادیده گرفتن توصیه‌های ایران توسط حوثی‌ها در تلاش برای تسخیر یمن، و همچنین حمله حماس به اسرائیل در ۷ اکتبر بدون هماهنگی شده است. پاسخ این شبکه به حملات اخیر، از جمله تلفات سنگین حزب‌الله در درگیری با اسرائیل، به‌عنوان ضعیف و پراکنده توصیف شده است.اما حزب‌الله لبنان و نیروی‌های محور مقاومت و طرفداران نظام جمهوری اسلامی این ادعاها را رد می‌کنند و مدعی هستند که جبهه موسوم به مقاومت همچنان پابرجاست.
تضعیف محور مقاومت در سوریه نمود پیدا کرده است، جایی که جناح‌های اپوزیسیون سوریه به رهبری هیئت تحریر شام (HTS) پس از تنها ۱۱ روز جنگ موفق شدند رژیم اسد را سقوط دهند. حزب‌الله که در طول جنگ داخلی متحد اصلی دولت سوریه بود، در طول جنگ با اسرائیل به‌شدت تضعیف شد. کشته شدن سید حسن نصرالله و بسیاری از رهبران نظامی آن، همراه با بازگشت جنگجویان حزب‌الله از سوریه و استقرار مجدد در لبنان، خلاء قدرت بزرگی ایجاد کرد. با تمرکز ارتش روسیه بر تهاجم خود به اوکراین و قرار گرفتن ایران تحت فشاری قابل توجه، فرصتی برای گروه‌های شورشی فراهم آمد تا حمله‌ای را آغاز کنند.