عصر اطلاعات
مفهوم‌سازی‌های مختلف از مراحل تاریخی

در طول تاریخ بشر، دوره‌های نادری از نوآوری وجود داشته است که زندگی بشر را متحول کرده است. عصر نوسنگی، عصر علمی و عصر صنعتی همگی در نهایت تغییرات ناپیوسته و برگشت ناپذیری را در عناصر اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی زندگی روزمره اکثر مردم ایجاد کردند. به‌طور سنتی، این دوره‌ها صدها سال، یا در مورد انقلاب نوسنگی، هزاران سال به طول انجامیده‌اند، در حالی که عصر اطلاعات در عرض چند سال به همه نقاط جهان رسید. دلیل پذیرش سریع آن، سرعت در حال پیشرفت تبادل اطلاعات است.
بین ۷۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰ سال پیش، در دوره نوسنگی، انسان‌ها اهلی کردن حیوانات، کشت غلات و جایگزین کردن ابزارهای سنگی با ابزارهای فلزی را آغاز کردند. این نوآوری‌ها به شکارچیان-گردآورنده‌های عشایر اجازه داد تا ساکن شوند. روستاها در امتداد رودخانه یانگ تسه در چین در ۶۵۰۰ پیش از میلاد، در منطقه رود نیل در آفریقا و در بین‌النهرین (عراق) در ۶۰۰۰ پیش از میلاد تشکیل شدند. شهرها بین ۶۰۰۰ پیش از میلاد و ۳۵۰۰ پیش از میلاد پدیدار شدند. توسعه ارتباطات مکتوب (خط میخی در سومر و هیروگلیف در مصر در ۳۵۰۰ پیش از میلاد و نوشتن در مصر در ۲۵۶۰ پیش از میلاد و در مینوا و چین در حدود ۱۴۵۰ پیش از میلاد) امکان حفظ ایده‌ها برای مدت طولانی و گسترش آن‌ها را فراهم کرد. در کل، تحولات نوسنگی، همراه با نوشتن به‌عنوان یک ابزار اطلاعاتی، زمینه را برای ظهور تمدن فراهم کرد.
عصر علمی در دوره بین اثبات چرخش سیارات به دور خورشید توسط گالیله در سال ۱۵۴۳ و انتشار قوانین حرکت و گرانش نیوتن در کتاب اصول ریاضی فلسفه طبیعی در سال ۱۶۹۷ آغاز شد. این عصر اکتشاف در قرن هجدهم ادامه یافت و با استفاده گسترده از دستگاه چاپ فشاری توسط یوهانس گوتنبرگ تسریع یافت.
عصر صنعتی در سال ۱۷۶۰ در بریتانیای کبیر آغاز شد و تا اواسط قرن نوزدهم ادامه یافت. این عصر بسیاری از جنبه‌های زندگی را در سراسر جهان تغییر داد. اختراع ماشین‌هایی مانند دستگاه بافندگی خودکار توسط ادموند كارترايت، موتور بخار با محور چرخان توسط جیمز وات و ماشین پنبه‌پاک‌کن توسط ایلای ویتنی، به همراه فرایندهای تولید انبوه، برای پاسخگویی به نیازهای جمعیت رو به رشد جهان به کار گرفته شد. عصر صنعتی از بخار و نیروی آب برای کاهش وابستگی به نیروی کار فیزیکی حیوانات و انسان به‌عنوان اصلی‌ترین وسیله تولید استفاده کرد. بنابراین، هسته انقلاب صنعتی تولید و توزیع انرژی از زغال‌سنگ و آب برای تولید بخار و بعداً در قرن بیستم، برق بود.
عصر اطلاعات نیز به الکتریسیته برای تأمین انرژی شبکه‌های جهانی رایانه‌هایی که داده‌ها را پردازش و ذخیره می‌کنند نیاز دارد. بااین‌حال، آنچه که به‌طور چشمگیری سرعت پذیرش عصر اطلاعات را در مقایسه با دوران‌های قبلی افزایش داد، سرعت انتقال دانش و نفوذ آن به کل خانواده بشر در چند دهه کوتاه بود. این تسریع با پذیرش اشکال جدیدی از قدرت به وجود آمد. از سال ۱۹۷۲، مهندسان راه‌هایی را برای مهار نور برای انتقال داده از طریق کابل فیبر نوری ابداع کردند. امروزه، سیستم‌های شبکه نوری مبتنی بر نور در قلب شبکه‌های مخابراتی و اینترنت، سرتاسر جهان را فراگرفته‌اند و بیشتر ترافیک اطلاعات را به سمت و از طرف کاربران و سیستم های ذخیره‌سازی داده منتقل می‌کنند.
در مورد مفهوم‌سازی عصر اطلاعات دیدگاه‌های مختلفی وجود دارد. برخی از نویسندگان این عصر را به سه دوره مجزا تقسیم می‌کنند. در دوره اطلاعات اول اطلاعات از طریق روزنامه، رادیو و تلویزیون منتقل می‌شد. در دوره اطلاعات دوم اینترنت، تلویزیون‌های ماهواره‌ای و تلفن‌های همراه به‌عنوان ابزارهای انتقال اطلاعات ظهور کردند. در دوره اطلاعات سوم رسانه‌های دوره اطلاعات اول و دوم به هم متصل شده‌اند و شکل جدیدی از انتقال اطلاعات را ایجاد کرده‌اند.
دیدگاه دیگر در مورد عصر اطلاعات، آن را بر اساس نظریه موج‌های بلند یوزف شومپیتر یا امواج کندراتیف طبقه‌بندی می‌کند. بر اساس این دیدگاه، نویسندگان معتقدند که سه دوره طولانی‌مدت متفاوت در تاریخ وجود داشته است که هر کدام دارای امواج بلندمدت متفاوتی مشخص شده است. مرحله اول که بر روی تبدیل مواد اولیه مانند سنگ، برنز و آهن تمرکز داشت. مرحله دوم که اغلب به‌عنوان انقلاب صنعتی شناخته می‌شود، بر روی تبدیل انرژی مانند آب، بخار، برق و نیروی احتراق تمرکز داشت. مرحله سوم که جدیدترین مرحله است، بر روی تبدیل اطلاعات تمرکز دارد. این مرحله با گسترش ارتباطات و داده‌های ذخیره ‌شده آغاز شد و اکنون به عصر الگوریتم‌ها وارد شده است. هدف الگوریتم‌ها ایجاد فرایندهای خودکار برای تبدیل اطلاعات موجود به دانش قابل استفاده است. درواقع، نویسندگان معتقدند که عصر اطلاعات دوره سوم متاپارادایم بلندمدت است.