اردکلو (مرند)

village در 23x15px|border |alt=|link= ایران
| اردکلو (مرند) اردکلو | اردکلو (مرند) اردکلو |
| --- | --- |
village: village
استان‌های ایران: استان آذربایجان شرقی
شهرستان‌های ایران: شهرستان مرند
بخش (تقسیمات کشوری): بخش مرکزی شهرستان مرند
تقسیمات کشوری در ایران: دهستان بناب (مرند)
جمعیت (۲۰۰۶): جمعیت (۲۰۰۶)
 • کل: ۳۸۹۲
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۳:۳۰ (ساعت رسمی ایران)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۴:۳۰ (ساعت رسمی ایران)
اردکلو یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در شهر بناب بخش مرکزی شهرستان مرند واقع شده است. این روستا در شرق مرند و در ابتدای مسیر مرند به بناب واقع شده و متصل به شهر مرند است که به وسیلهٔ ریل راه‌آهن از شهر مرند جدا شده است.
مردمان این روستا آذربایجانی هستند و به زبان ترکی آذربایجانی سخن می‌گویند.
این روستا در زبان ترکی اردواهلی تلفظ می‌شود که برخی ساکنان اولیه این روستا در زمان قاجار از اردوباد آذربایجان کوچ کرده‌اند و نام بر گرفته از اردوباد می‌باشد.
قدمت روستا به اوایل دوره قاجار می‌رسد هیچ نشانه یا آثار باستانی قبل از این دوره به چشم نمی‌رسد مانند بیشتر روستاهای مرند مجسمه‌های قوچ شکل (که به تاراج رفته) و سنگ مزارهای قطور مکعبی بر روی قبرهای قدیمی نشان از قدمت این روستا دارد.
از شخصیت‌های سرشناس این روستا می‌تواند به: ابراهیمی اقدم- رتبهٔ اول آزمون فقه القضاء مؤسسه لاریجانی اشاره کرد.
بیشتر صنایع نجاری و مبل سازی شهرستان مرند در این منطقه جای گرفتند و اکثر مبل‌های تولید شده از این مکان به بازارها معرفی می‌شوند و این روستا در زبان محلی به نجارآباد هم مشهور است.
فرض کوچ ساکنان اولیه روستا از اردوباد یا از شهر اردو در ترکیه فاقد اعتبار علمی و تاریخی است. در زبان ترکی هم «اردواهلی» تلفظ نمی‌شود، بلکه تلفظ آن «اؤردهلی» است که نشان می‌دهد با تلفظ اردو که خود واژه ترکی است متفاوت است و طبق اسناد تاریخی خواهیم گفت که نام اردکلو هیچ ربطی به اردوباد و اردو ندارد.
در کتاب عالم آرای عباسی، از روزگار صفوی، اسکندر بیگ منشی نویسنده آن دربارهٔ طوایف ترکمن از شخصی به نام شیخ حسن سلطان اردکلو نام می‌برد که حاکم قپانات از ولایات دربند و قفقاز است. (جلد سوم، ص۱۰۸۵) این نخستین نشانه در دست از اردکلو است که بیان می‌کند ریشه احتمالی اردکلو طوایف ترکمن قزلباش است.
در مقاله ای دیگر به زبان آذری جمهوری آذربایجان به نام «tarih i kizilbashan» در صحبت از طوایف قزلباش مشخصاً نام اردکلو به عنوان «اردکلی طایفه سی (طایفه اردکلو) آورده شده و مقابل آن نوشته هیچ‌کس از این طایفه سمت امیری نیافته است. این مطلب می‌رساند که نویسنده مقاله از ذکر اسکندر بیگ دربارهٔ حسن سلطان اردکلو بی اطلاع بوده است.
نظر به پراکندگی گسترده جغرافیایی روستاهایی که اردکلو خوانده می‌شوند با توجه به موقعیت جغرافیایی ترک نشین آنها، ترکمن و قزلباش بودن آنها و کوچ این طوایف از آناتولی ترکیه به ایران در روزگار صفوی قوت می‌گیرد. روستای اردکلی در استان حکاری ترکیه نزدیک استان آذربایجان غربی، دوم منطقه اردکلی در شهر سریز استان قیصیریه، سوم مرکز فرهنگی تاریخی اردکلی با حمام تاریخی در بورسای ترکیه. روستای بعدی اردکلی در استان زنگیلان جمهوری آذربایجان، هم‌مرز با اردبیل، اردکلی بعدی در کنار دریاچه سوان ارمنستان، که خود ارامنه آن را لچاشن و آذری‌ها آن را اردکلی با قدمتی تاریخی می‌دانند و سوان را گؤیجه گؤل می‌خوانند. مورد بعدی اردکلی در ترکمستان استان بلخان که منطقه ای نفت و گاز خیز است. به نظر می‌رسد مکان اولیه طوایف ترکمن قزلباش اوردکلی‌ها همان آسیای میانه و ترکان اوغوز است که در اعصار پیشین به سوریه و آناتولی مهاجرت کرده و سپس تر راهی مناطق ایران شدند. اردکلوی بعدی در ملایر همدان واقع است.
با این تفاصیل روشن می‌شود نام اردکلو با اردوباد و اردو هیچ پیوندی ندارد و اگر پای کوچ و مهاجرت در میان باشد از ترکمن‌های قزلباش آناتولی هستند.
نکته پایانی سخن در تعدد نام اردکلی این روستاهاست. آیا به راستی در همه مناطق زندگی این طایفه اردک فراوان بوده است؟ آن گونه که در کتاب «آذربایجان توپونیملرینین اینسیکلوپدیک لؤغتی جلد دوم» آمده. در این کتاب که به زبان آذربایجانی نوشته شده اردکلیِ زنگیلان به نظر محققان جایی بوده که اردک زیاد داشت. به نظر می‌رسد این فرض هم اساسی ندارد و دلیل آن را باید در مقوله توتم پرستی اقوام باستان جستجو کرد. احتمال دارد اردک از توتم‌های این ترکان بوده باشد. در سنگ نگاره‌های باستان اورارتویی هم شواهدی بر این امر وجود دارد.
درآمدی بر اردکلوی آلبانی (اران قفقاز- بر ساحل دریاچه سوان استان گغارکونیک ارمنستان) در میان گؤیجه گؤلی و ولایت آغباغ جای گرفت.
آنها در سده چهارم قبول مسیحیت هم کرده باشند، توتم اوردک را از یاد نبرده بودند.
واردان در سده دهم می‌نویسد: سرکرده عرب به ولایت بوغا اوتیک آمد؛ استپان کلییانی را تصرف کرد. نسل وی (بوغا اوتیک) به نام اجدادی اش اردک دلخواه (سئووک اؤردک) نام داشت. اوردک دلخواه (سئووک اؤردک) یعنی اردک دوست داشتنی.
در سنگ نگاره‌های اورارتویی آرگیش نام تبار اردکلی به صورت «دینکیر اورته خونی» ثبت شده بود. توتم دینکیر اروته خونی به سرزمین خاص تبار اردک گفته می‌شد.
آنها با آشوریان نبردها کردند تا اینکه تا به جنوب شرقی گؤیجه گؤلی در حوالی ایروان کشیده شدند. ارامنه نام اردکلو را به لچاشن برگرداندند.