پرنده
فرگشت > رده‌بندی

برای شناسایی هرچه بهتر موجودات لازم است که آن‌ها را در دسته‌هایی طبقه‌بندی نمود. بزرگ‌ترین مشکل رده‌بندی پرندگان یکسان بودن ساختار بدنی آن‌ها با یکدیگر است. به عبارت دیگر تحول و تغییراتی را که در جانوران دیگر به ویژه در پستانداران (با وجودی که تعداد گونه‌های آن‌ها نصف گونه‌های پرندگان است) می‌توان مشاهده کرد، در پرندگان چندان قابل مشاهده نیست. از طرف دیگر مطالعات مربوط به آناتومی مقایسه‌ای یا در سطحی نسبتاً ابتدایی بوده تنها در سال‌های اخیر گام‌های مؤثری در جهت شناخت علمی‌تر عادات و رفتار پرندگان برداشته شده‌است؛ و در همین راستا تغییرات فراوانی در نامگذاری و شیوه‌های رده‌بندی داده شده‌است.
برای رده‌بندی پرندگان از تغییرات ظاهری موجود در سیستم‌های استخوانی و ماهیچه‌های آن‌ها استفاده می‌شود. برخی از دانشمندان هم سعی دارند از روی میزان پروتئین موجود در تخم پرندگان یا از روی عادات و رفتاری که بین پرندگان مشترک است، روابطی برای رده‌بندی آنان پیدا کنند. کارشناسان رده‌بندی در مورد نحوه فرگشت پرندگان در طول حیات آن‌ها در کره زمین، سازگاری آن‌ها با شرایط متفاوت اقلیمی و جغرافیایی، و نیز شرایطی که در آن طبیعت بر روی اندام‌های مختلف پرندگان تأثیر گذاشته و آن‌هایی را که قابلیت سازگاری داشته‌اند بحث بسیاری کرده‌اند. در حال حاضر بهترین شیوه برای مشخص کردن جایگاه و رده‌بندی پرندگان تعیین تغییرات و وضعیت دی‌ان‌آ در پرنده علاوه بر چگونگی شکل ظاهر و ویژگی‌های بوم‌شناختی آن‌هاست. بحث رده‌بندی پرندگان از موارد بسیار با اهمیت در مطالعه پرندگان است و در سال‌های اخیر بر روی آن مطالعات فراوانی صورت گرفته‌است.
کتاب فیلوژنی و رده‌بندی پرندگان (۱۹۹۰) اثر سیبلی و آلکیست پژوهشی مهم در زمینه رده‌بندی پرندگان به‌شمار می‌آید که اگرچه پس از انتشار مورد چندین بازبینی قرار گرفت، اما شواهد نشان می‌دهند که رده‌بندی کلی صورت گرفته توسط آنان دقیق و پذیرفتنی است. دانشمندان اما بر روی پیوند و خویشاوندی راسته‌های پرندگان با هم اختلاف نظر دارند و اجماعی قوی در این رابطه دیده نمی‌شود. با این حال شواهد سنگواره‌ای یافت شده در طی زمان به روشن‌تر شدن تصویر فرگشت این جانوران کمک کرده‌اند.
فهرست زیر شامل همهٔ راسته‌های موجود در زیرردهٔ نومرغان، یا پرندگان نوین، است. این فهرست بر پایه طبقه‌بندی‌های مرسوم تنظیم شده و توسط طبقه‌بندی سیبلی–مونرو مورد بازبینی قرار گرفته‌است. فهرست پرندگان اطلاعات مختصر بیشتری دربارهٔ این راسته‌ها و تیره‌های عضوشان به دست می‌دهد.
زیررده نومرغان
بالاراسته دیرین‌آروارگان – شامل ۲ راسته و ۴۹ گونهٔ موجود. آرواره‌های این پرندگان ابتدایی‌تر و شبیه‌تر به خزندگان هستند تا دیگر پرندگان.
شترمرغ‌سانان – شترمرغ‌های آفریقایی، شترمرغ‌های استرالیایی، کیوی، و دیگران
وشم‌سانان – وشم‌ها
بالاراسته نوآروارگان – شامل ۲۷ راسته و نزدیک به ۱۰٬۰۰۰ گونه. آن‌ها در طی فرگشت خود زیر پراکنش تطبیقی قرار گرفتند تا امروزه تنوع شگفت‌انگیز در ظاهر (به ویژه نوک و پاها)، تحرک، و رفتار پدید آمد.
غازسانان
ماکیان‌سانان
سلیم‌سانان – کاکایی‌ها، سلیم‌ها و دیگران
غواص‌سانان
کشیم‌سانان
کبوتردریایی‌سانان – آلباتروس‌ها، کبوترهای دریایی و دیگران
سقامرغ‌سانان – مرغ سقاها و دیگران
نوک‌سرخ‌سانان
لک‌لک‌سانان – لک‌لک‌ها و دیگران
کرکس‌های بر جدید
بال‌آتشی‌سانان – فلامینگوها
شاهین‌سانان – شاهین‌ها، عقاب‌ها، بازها و دیگران
کلنگ‌سانان – درناها، یلوه‌ها، چنگرها و دیگران
کوکرسانان
کبوترسانان
طوطی‌سانان – طوطی‌ها و دیگران
کوکوسانان – کوکوها و توراکوها
کاکل‌به‌پشت‌سانان – گندمرغ
جغدسانان – جغدها
شبگردسانان – شبگردها و دیگران
بادخورک‌سانان – بادقپک‌ها و مگس‌مرغ‌ها
سبزقباسانان – ماهی‌خورک‌ها و دیگران
دارکوب‌سانان – دارکوب‌ها و دیگران
لانه‌کن‌سانان
موش‌مرغ‌سانان
گنجشک‌سانان – گنجشک‌ها، پرندگان آوازخوان و دیگران
با این حال، این فهرست نیز جایگزین‌های خود را دارد و به تازگی فهرست جدیدی با نام رده‌بندی سیبلی–آلکوئیست که بر پایه پژوهش‌های مولکولی است هواداران بسیاری پیدا کرده‌است.