پیامدهای اجتماعی و اقتصادی دنیاگیری کووید–۱۹ در ایران
پیامدهای اقتصادی

با وجود این که کرونا ویروس از طریق غذای پخته منتقل نمی‌شود، فروش رستوران‌ها در ایران بر اثر شیوع کروناویروس ۳۰ درصد کاهش یافت.
پس از شیوع ویروس کرونا برخی پزشکان و کاربران شبکه‌های مجازی اعلام کردند محصولاتی مانند سیر، لیموترش و زنجبیل که غذاهای گرم محسوب می‌شوند می‌تواند ویروس کرونا را کنترل کند. همین باعث شد تا تقاضا برای این قبیل محصولات بیشتر شود و همزمان قیمت‌ها چند برابر شد. با وجود این‌که تغذیهٔ سالم و مصرف ویتامین‌ها و املاح معدنی برای سلامتی سودمند است، مصرف میوه یا سبزیجات خاص برای پیشگیری از ابتلا به کرونا پایهٔ علمی ندارد.
علاوه بر اینکه معاملات خودرو در بازار علی‌رغم نزدیک شدن به روزهای پایانی سال ۹۸ به دلیل شیوع کرونا با افت مواجه بوده، مراجعات به مرکز شماره‌گذاری نیز با افت شدیدی همراه بوده‌است. بررسی‌ها نشان داد نسبت به هفته ابتدایی اسفند ۹۸ کاهش ۵۰۰ هزار تومانی تا ۶ میلیون تومانی در قیمت خودروهای پرتیراژ ساخت ایران رخ داده‌است.
در ۱۰ اسفند دبیرکل کانون انجمن‌های صنایع غذایی ایران با اشاره به بسته شدن مرزهای برخی کشورهای همسایه با ایران و عدم امکان ترانزیت کالا گفت: بسته شدن برخی راه‌های صادراتی و عدم امکان تردد کامیون‌های حامل محصولات غذایی صادراتی، باعث باقی ماندن بخشی دیگر از تولیدات در بازار داخلی شده و این محصولات نیز در صورت نیاز در بازار داخل عرضه خواهد شد. هم‌زمان فعالان بازار ملک اعلام کردند که با افزایش نگرانی‌ها از اپیدمی کروناویروس، تعداد مراجعات و تعداد قراردادهای خرید و فروش و اجاره مسکن در تهران نسبت به هفته قبل کاهش پیدا کرده و تقریباً به نصف معاملات هفته‌های اخیر رسیده‌است.
مدیرکل دفتر ترانزیت و حمل‌ونقل بین‌المللی سازمان راهداری در ۱۱ اسفند ۹۸ از تداوم مبادلات تجاری کامیونی با کشورهای افغانستان، عراق، آذربایجان و روسیه (از مسیر آذربایجان) خبر داد و گفت: محدودیت مبادلات با ۳ کشور (ترکمنستان، پاکستان و ترکیه) تا هفته آینده لغو می‌شود.
مدیرکل سازمان تعزیرات حکومتی استان تهران ۱۱ اسفند ۹۸ گفت: در شهرستان‌های استان تهران به تعداد کافی و حتی مازاد مورد نیاز دام سبک داریم و اگر اجازه کشتار آن‌ها داده شود قیمت گوشت گوسفندی حداکثر باید بین ۶۵ تا ۷۰ هزار تومان باشد، اما متأسفانه در فضای کنونی و با مطرح شدن بیماری کرونا و بر اساس گزارش‌ها، قیمت گوشت گوسفند هر کیلو بیش از ۱۲۰ و در برخی اوقات تا ۱۴۰ هزارتومان بوده.
در ۱۲ اسفند مدیر برنامه‌ریزی شرکت ملی پخش فراورده‌های نفتی گفت: از انتهای بهمن ماه به دلیل شیوع ویروس کرونا و کاهش رفت‌وآمد شهروندان میزان مصرف بنزین در کشور ۱۰ درصد کاهش یافت. همان روز محمد کشتی آرای، رئیس کمیسیون تخصصی طلا و جواهر اعلام کرد بازار طلا و سکه بخاطر شیوع کرونا به حالت تعطیل درآمده و هیچ معامله ای انجام نمی‌شود. وی همچنین گفت قیمت جهانی طلا تحت تأثیر گسترش ویروس کرونا در کشورهای مختلف افزایش یافته‌است.
در ۱۸ اسفند شرکت هواپیمایی ایران اعلام کرد که تمام پروازهای این شرکت به مقصد اروپا تا اطلاع ثانوی به حالت تعلیق درآمده است. در این اطلاعیه علت لغو پروازها «محدودیت‌هایی» ذکر شده که به «دلایل نامعلوم» از طرف اروپا اعمال شده‌است. پیش از آن سوئد اعلام کرده بود که به دلیل شیوع کرونا در ایران، پروازهای ایران‌ایر به مبدأ و مقصد سوئد را تا اطلاع ثانوی لغو می‌کند. دولت اتریش هم روز ۱۷ اسفند اعلام کرد که برای جلوگیری از گسترش آلودگی کرونا، پروازهای مستقیم به ایران را تعلیق می‌کند. همچنین شیوع این ویروس و کاهش تقاضا از سوی مردم ایران باعث شد تا قیمت بلیت هواپیما در بازار ایران کاهش یابد. قیمت بلیت پروازهای داخلی به پایین‌تر از حداقل نرخ مصوب برای آن پروازها رسید، به گونه‌ای که قیمت برخی مسیرهای پُر تردد داخلی مانند مسیرهای تهران به شهرهای دیگر، کاهش زیادی داشت. سخنگوی سازمان هواپیمایی کشور کاهش قیمت بلیت در پروازهای داخلی را ۷۰ درصد اعلام کرد.
محمد قانعی، رئیس اتحادیه هتلداران مشهد، در ۱۹ اسفند ۹۸ گفت در حال حاضر تنها ۵ درصد هتل‌های شهر فعالیت دارند که آن هم به خاطر میهمانان ویژه است. به گفته او، از هفته گذشته هیچ زائر خارجی در شهر نیست و «با اعمال محدودیت رفت‌وآمد و قرنطینه شهرها»، ورود زائر داخلی نیز نزدیک صفر شده‌است. هم‌زمان علی صادقین، کارشناس بازار سرمایه گفت: کرونا تأثیر عجیبی بر روند معاملات موجود در بازار داشت، ترس از اقتصاد جهان و ترس از تقاضا در بازار کامودیتی ناشی از وجود کرونا است، هر چند که در کسب و کار ایران هم اثر کرونا را شاهد هستیم و در دو ماه آینده تأثیر آن در کشور تشدید خواهد شد.
در ۲۰ اسفند رئیس اتحادیه تالارهای پذیرایی تهران اعلام کرد تمامی تالارهای تهران تعطیل و مراسمی که قرار بود در آن‌ها برگزار شود لغو شده‌اند که اکثراً از سوی خود شهروندان انجام شده‌است.
در اوایل اسفند پاکستان، کویت، عراق، ترکیه، ارمنستان و ترکمنستان مرزهایشان با ایران را بسته‌اند. بر این اساس رادیو فردا پیش‌بینی کرد با توجه به اینکه سهم این کشورها از کل صادرات غیرنفتی ایران در سال ۹۷ خورشیدی حدود ۱۵٫۵ میلیارد دلار بود که معادل ۳۵ درصد از کل صادرات غیرنفتی کشور است. جمهوری آذربایجان دوشنبه ۵ اسفند اعلام کرد که واردات کالاهای ایرانی به بازار صدرک، بزرگترین بازار جمهوری آذربایجان، را ممنوع کرده‌است. در زمینه واردات یک چهارم کل واردات ۴۴ میلیارد دلاری ایران از کشورهای همسایه انجام می‌گیرد که امارات، ترکیه و روسیه بیشترین سهم را در آن دارند. بر خلاف ایران که در انزوای ناشی از تحریم است، کشورهای دیگر به راحتی می‌توانند کالاهای دیگر کشورها را با ایران جایگزین کنند، اما ایران جایگزینی برای صادرات کالا به کشورهای جدید یا افزایش سطح تجارت با دیگر کشورها ندارد. بر اساس ارزیابی وزارت صنعت، معدن و تجارت، سال ۱۳۹۷ تنها ۱٫۱ میلیارد دلار از صادرات ایران کالاهای سرمایه‌ای بوده‌است و نزدیک ۸ میلیارد دلار صادرات غیرنفتی ایران شامل کالاهای مصرفی و ۳۵ میلیارد دلار کالاهای واسطه‌ای است که به راحتی همسایه‌های ایران می‌توانند این نوع کالاها را از بسیاری از کشورها فراهم کنند و تولید آنها اصولاً هیچ انحصاری ندارد. بخش کشاورزی ایران که سهمی ۷٫۵ درصدی در تولید ناخالص داخلی و به همین میزان سهم در صادرات غیرنفتی دارد از تحریم‌ها به شدت ضربه ببیند. همچنین در ۹ ماهه ابتدایی سال ۱۳۹۸ تنها بخشی از اقتصاد ایران که رشد نشان داده، همین بخش کشاورزی بوده و ضربه بر آن، اقتصاد ایران را باز هم کوچکتر خواهد کرد.
دبیر انجمن شرکت‌های هواپیمایی ایران در ۲۹ اسفند ۱۳۹۸ از کاهش بیش از ۸۰ درصدی پروازهای داخلی و سفرهای هوایی مردم ایران و ضرر ۳۰۰۰ میلیارد تومانی شرکت‌های هواپیمایی به دلیل کاهش و لغو پروازها خبر داد. جامعه هتلداران ایران نیز برآورد خسارت به هتل و هتل آپارتمان‌های ایران را بیش از ۳ هزار میلیارد تومان اعلام کرد.
مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا) با انتشار نظرسنجی ای مشترک با شهرداری تهران که به صورت تلفنی و با اندازه نمونه ۱۰۰۵ نفر با جامعه آماری ساکنین شهر تهران اجرا شده، اعلام کرد ۷۰٫۴ درصد از پاسخگویان بیان کرده‌اند با شیوع کرونا درآمد خانوارشان کاهش یافته‌است. هومان حسنپور، رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران نیز اعلام کرد شیوع کرونا ۹۰ درصد به ناشران خسارت زده‌است.
دبیر تشکل‌های ملی گردشگری ایران در هشتم اردیبهشت ۱۳۹۹ اعلام کرد در دو ماه اسفند و فروردین، ۵۳۰۰ میلیارد تومان خسارت به صنعت گردشگری ایران وارد شده‌است است، وی تعداد شاغلین این بخش را ۲۴۰ هزار نفر به صورت مستقیم و ۵۵۰ هزار نفر به صورت غیرمستقیم بوده‌است.
در مهر ۹۹، عیسی منصوری، معاون اشتغال وزارت کار گفت از شروع دنیاگیری کروناویروس در ایران تاکنون «حدود ۶ میلیون نفر در کشور از کرونا آسیب دیده‌اند و حدود یک و نیم میلیون نفر در مشاغل به علت کرونا ریزش کرده‌اند و کار خود را از دست دادند.» و «از یک میلیون و ۵۰۰ هزار نفری که در دوران کرونا بیکار شده‌اند، حدود ۱۵۵ هزار و ۷۰۰ نفر از اسفند تاکنون نتوانسته اند دوباره شاغل شوند».