دنیاگیری کووید-۱۹ در ایران
برآورد تعداد مبتلایان و کشته‌ها > تحقیقات دانشگاهی و تخمین‌ها

در هفتهٔ نخست اسفند، مقایسهٔ نسبت مبتلایان با قربانیان، بین ایران و دیگر کشورهای درگیر با کرونا نشان می‌دهد که ایران به لحاظ شمار مبتلایان در جایگاه هفتم قرار دارد ولی از نظر تعداد قربانیان در جایگاه دوم و بعد از چین قرار گرفته‌است. به همین دلیل تردیدهایی دربارهٔ تعداد واقعی موارد ابتلا در ایران به وجود آمده‌است. تا ۵ اسفند ۱۳۹۸ کره جنوبی با ۸۳۳، ایتالیا با ۲۱۵، ژاپن با ۱۵۴، سنگاپور با ۸۹ و هنگ کنگ با ۷۹ مورد ابتلا کشورهایی هستند که تعداد مبتلایان شناسایی شده در آنها بیش از ایران بوده اما تعداد قربانیان‌شان بین ۸ تا ۲ نفر بوده‌است. مسئولان وزارت بهداشت ایران در ۵ اسفند شمار مبتلایان به کرونا را ۶۱ نفر و تعداد جان‌باختگان را ۱۲ نفر اعلام کرده بودند. در این روز احمد امیرآبادی فراهانی، نماینده قم در مجلس اعلام کرد در این شهر حدود ۵۰ نفر بر اثر کرونا جان باخته‌اند. او گفت که از ورود کرونا به قم سه هفته می‌گذرد و این موضوع دیر اعلام شده و زمان فوت برخی افراد مشکوک به کرونا ۲۴ بهمن بوده‌است. در پاسخ، ایرج حریرچی، معاون اسبق وزارت بهداشت ایران صحبت‌های فراهانی را تکذیب کرد و گفت «اگر تعداد فوت شدگان قم نصف یا حتی یک چهارم این عدد هم باشد، استعفا می‌دهم».
محققان دانشگاه تورنتو با روش‌های آماری تخمین زدند حدود ۱۸٬۳۰۰ نفر در ایران مبتلا به کرونا هستند و ویروس یک ماه و نیم در ایران حضور داشته‌است. پیش‌نویس این گزارش ۶ اسفند منتشر شد.
پنجشنبه ۸ اسفند ۱۳۹۸، طبق اطلاعات رسیده از بیمارستان‌ها دست کم ۲۱۰ نفر در شهرهای مختلف ایران بر اثر ابتلا به ویروس کرونا جان باخته‌اند. از این تعداد بیشترین قربانیان از تهران و سپس قم می‌باشد. همچنین یک عضو شورای شهر تهران هم پیش‌بینی کرد که «۱۵ هزار نفر» در ایران به کرونا مبتلا شده باشند. سخنگوی وزارت بهداشت این ادعا را تکذیب کرد و گفت در این مدت حتی این تعداد در اثر همه سندرم‌های حاد تنفسی فوت نشده‌اند.
در روز دوشنبه ۱۹ اسفند ۱۳۹۸ مقاله ای در مجله آتلانتیک منتشر شد که تعداد مبتلایان به ویروس کرونا در ایران را حدود ۲ میلیون نفر تخمین زد و نوشت که این آمار ۲۵۰ برابر آمار رسمی است که تا روز قبل ۷٬۱۶۷ نفر اعلام شده بود و از لحاظ درصد شیوع، ۱۵ برابر آمار مبتلایان جهانی است که تا آن تاریخ ۱۱۱٬۷۶۵ نفر بوده‌است. نویسنده در محاسباتش از مقاله دانشگاه تورنتو استفاده کرده و با در نظر گرفتن شرایط کشور (انتخابات-راهپیمایی)، ابتلای مسئولان اصلی دولت به این نتیجه رسیده‌است.
دانشگاه جانز هاپکینز، از معتبرترین دانشگاه‌های پژوهشی ایالات متحده، با راه‌اندازی یک سایت اینترنتی ویژه، اطلاعات مربوط به گسترش ویروس کرونا در سرتاسر جهان را رصد و منتشر می‌کند. بنابر تحقیقات این سایت در ایران آمار مرگ و میر ویروس کرونا نسبت به مبتلایان به این ویروس ۲۰ درصد است، در حالی که در کشورهای دیگر این آمار بین ۱ تا ۲ درصد است. یک آمار رسمی منتشر شده توسط دانشگاه جانز هاپکینز می‌گوید که ایران با آمار ۹۷۸ مبتلا دارای نسبت ۵٬۵ درصد فوت است. چین با داشتن بیشترین تعداد مبتلا (بیش از ۸۰ هزار) دارای نسبت فوت ۳٬۵ درصد است.
به گفتهٔ روزنامه‌نگار اسرائیلی، زوی یزکلی، به دلیل اقدامات نامناسب قرنطینه، تعداد افراد آلوده در تهران به تنهایی ممکن است در کمتر از دو ماه به ۷۵۰۰۰۰ نفر برسد.
تعدادی از استادان دانشگاه صنعتی شریف به سرپرستی علینقی مشایخی با انتشار نتایج تحقیق خود، سه سناریو را برای برخورد با شیوع ویروس کرونا ارائه کرده‌اند. در سناریوی اول و با فرض اجرای کامل قرنطینه و همکاری کامل مردم با دولت و فراهم بودن امکانات مراقبتی لازم، شیوع ویروس کرونا اوایل فروردین به اوج می‌رسد و شمار مبتلایان ۱۲۰ هزار نفر و شمار قربانیان ۱۲ هزار نفر خواهد بود. در سناریوی دوم که قرنطینه ناقص است و ارتباطات مردم به ۵۰ درصد کاهش می‌یابد، اواسط فروردین اوج شیوع کرونا خواهد بود و ۳۰۰ هزار نفر مبتلا و در حدود ۱۱۰ هزار نفر قربانی خواهند شد. در بدبینانه‌ترین سناریو که فرض آن عدم رعایت قرنطینه و عدم گسترش امکانات مراقبتی است، کرونا اوایل خرداد به اوج می‌رسد. در این صورت این بیماری ۴ میلیون مبتلا و حدود ۳/۵ میلیون نفر قربانی خواهد داشت.
در آبان ۱۳۹۹ محققان دانشگاه صنعتی امیرکبیر با کمک مدل‌سازی پویاشناسی سیستم تلاش کردند آمارهای رسمی را به کمک تکنیک‌های مدل‌سازی با آمار رسمی مورد انتظار تطبیق دهند. این کالیبراسیون جدید در یک مدل‌سازی حاوی بخش‌های شناسایی و قرنطینهٔ بیماران، جداسازی جمعیت مستعد، درنظرگرفتن نقش رسانه، بازخورد آمار رسمی بر نرخ تماس و تفکیک نقش مبتلایان علامت‌دار و بدون علامت انجام شد. نتایج این کار در نشریهٔ علوم پزشکی رازی متعلق به دانشگاه علوم پزشکی ایران به چاپ رسید. براساس نتایج این تحقیق، آمار واقعی مبتلایان چندین برابر آمار رسمی است. همچنین در شرایط عدم وجود واکسن، شناسایی و قرنطینهٔ ۸۹٫۵ درصد از مبتلایان در یک روز و با دقت بالای ۹۵ درصد در کنار پایین نگه داشتن نرخ تماس با کمک رسانه‌ها و آموزش، حداقل شرایط کنترل بیماری و جلوگیری از امواج پی‌درپی آن است. در این مقاله هشدار داده شد که جداسازی افراد مستعد (قرنطینهٔ شهرها) فقط نقش کمکی دارد و در صورت عدم رعایت شرایط یاد شده، بروز امواج پی‌درپی بیماری ناگزیر است.
ریک برنن رئیس مرکز اضطراری منطقه سازمان جهانی بهداشت در ۱۶ مارس اعلام کرد تعداد واقعی مبتلایان در ایران ممکن است تا پنج برابر آمار رسمی باشد.
برخی پژوهشگران نیز با استناد به آمار سازمان ثبت احوال ایران تعداد مرگ‌های اضافی در زمستان ۱۳۹۸ را حدود پنج تا شش هزار نفر تخمین زده و اغلب این مرگ‌ها را ناشی از کووید-۱۹ دانسته‌اند.نتایج این پژوهش‌ها هم تعداد واقعی مرگ‌های ناشی از کووید-۱۹ در سال ۱۳۹۸ را تقریباً پنج برابر تعداد مرگ‌های اعلام-شده در آن مقطع زمانی نشان می‌دهند. همچنین، آمار کل موارد مرگ در بهار ۱۳۹۹ حدود ۱۱۰ هزار مورد اعلام شده‌است که ۱۹ هزار مورد بالاتر از میانگین تعداد موارد مرگ در پنج سال اخیر است. این عدد حدود ده هزار مورد بیش از تعداد مرگ‌های اعلام شده ناشی از کرونا است که منشأ آن می‌تواند عدم تشخیص یا عدم اعلام مرگ ناشی از کرونا باشد. یا آنکه بیمارانی با شرایط اضطراری ناشی از بیماری‌های دیگر، در اثر اختصاص تمام امکانات پزشکی یک منطقه به بیماران کرونایی فوت شده‌اند. این پدیده کم‌شماری قربانیان و مبتلایان به ویروس کرونا است، که به گفته متخصصان عمدتاً ناشی از محدودیت ظرفیت آزمایشگاهی، کیفیت تشخیص و استراتژی غربالگری می‌باشد. به این ترتیب در حالی که طبق آمار رسمی وزارت بهداشت تا ابتدای تیر ماه ۹۶۲۳ در اثر کرونا جان باخته‌اند، طبق آمار ثبت احوال از ابتدای زمستان تا پایان بهار ۱۳۹۹، حدود ۲۵۰۰۰ نفر بیش از میانگین پنج سال اخیر فوت کرده‌اند که به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم می‌تواند ناشی از دنیاگیری کرونا باشد.
ایران اینترنشنال در یک گزارش اختصاصی با ادعای «دستیابی به آمار درون‌سازمانی وزارت بهداشت ایران» تعداد جانباختگان در ایران بر اثر ویروس کرونا را ۷۰۶۵ نفر تا تاریخ ۱۴ فروردین اعلام کرده‌است. همچنین، رادیو فردا بر اساس «اظهارات پراکنده مقام‌های رسمی محلی و منابع وزارت بهداشت» تعداد جانباختگان در ایران بر اثر ویروس کرونا را تا تاریخ ۲۴ فروردین حداقل ۹٬۱۵۶ نفر تخمین زده‌است.
جمع موارد ابتلای تأیید شده به کرونا به ازای هر یک میلیون نفر
جمع موارد مرگ تأیید شده در اثر کرونا به ازای هر یک میلیون نفر
نمودار نیمه لگاریتمی نمایشگر شمار تجمعی افراد مبتلا در ده کشور دارای بیشترین میزان ابتلا از تاریخ نخستین گزارش
نمودار نیمه لگاریتمی از میزان موارد جدید ابتلای روزانه در جهان و ده کشور دارای بیشترین آمار ابتلا
نمودار نیمه لگاریتمی موارد در چند کشور دارای بیشترین میزان رشد ابتلا  با زمان دو برابر شدن بیماری و سه روز برون یابی بر اساس نرخ‌های رشد نمایی
نسبت نرخ مرگ و ابتلا ناشی از کرونا در کشورها
نرخ مرگ ناشی از کرونا در کشورها
موارد تأیید شده به ازای هر کشور