نمایش عجیب‌الخلقه‌ها
تاریخچه

از سده‌های میانه به بعد، افراد دارای نقص عضو یا ظاهر غیرعادی، به عنوان موضوع سرگرمی و تفریح برای عموم مردم  ، به‌ویژه در اروپا، شناخته می‌شدند. در اوایل دوران مدرن اروپا، دو برادر دوقلوی به هم چسبیده به نام لازاروس و جوانس باتیستا کولوردو در دربار چارلز یکم به نمایش گذاشته می‌شدند. لازاروس ظاهری معمولی داشت اما برادرش بدنی تکامل نیافته داشت که از سینهٔ او آویزان بود. لازاروس در مواقعی که در معرض نمایش نبود، برادرش را با شنل خود می‌پوشاند تا از توجه دیگران دور بماند.
نمایش‌های عجیب‌الخلقه‌ها علاوه بر نمایشگاه‌های رسمی، در میخانه‌ها و بازارهای محلی هم برگزار می‌شد و اغلب با نمایش استعدادهای افراد همراه بود. برای مثال، در قرن هجدهم، ماتیاس بوخینگر که بدون دست و پا به دنیا آمده بود، با اجرای نمایش‌های تردستی و موسیقی در انگلستان و ایرلند، مردم را سرگرم می‌کرد.
در قرن نوزدهم، نمایش‌های عجیب‌الخلقه‌ها به یک تجارت موفق در آمریکا و اروپا تبدیل شد و به اوج محبوبیت خود رسید.
در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، نمایش افراد عجیب‌الخلقه به اوج محبوبیت خود رسید. در این دوره (۱۸۴۰ تا ۱۹۴۰)، نمایش سازمان‌یافته و پول‌ساز افرادی با ناهنجاری‌های جسمی، ذهنی یا رفتاری رواج داشت. اگرچه برخی از این ناهنجاری‌ها واقعی نبودند و تنها ادعاهایی بودند، اما بهره‌برداری از این افراد برای کسب سود، بخشی از فرهنگ رایج آمریکا محسوب می‌شد. جذابیت این نمایش‌ها باعث گسترش آن‌ها در پارک‌های تفریحی، سیرک‌ها، موزه‌های ارزان‌قیمت و جُنگ‌ها شد. با افزایش درآمد و کوتاه شدن ساعات کاری، طبقه متوسط جامعه بزرگ‌تر شد و به دنبال تفریح و سرگرمی بود. این تغییر فرهنگی باعث شد تا مردم فعالیت‌های تفریحی را به عنوان جایگزینی ضروری و مفید برای کار در نظر بگیرند و در نتیجه نمایش‌های عجیب‌الخلقه محبوبیت بیشتری پیدا کنند.
مدیران و برگزارکنندگان این نمایش‌ها در غرب، انواع مختلفی از افراد عجیب‌الخلقه را به نمایش می‌گذاشتند. افرادی که غیرسفیدپوست به نظر می‌رسیدند یا دارای معلولیت بودند، اغلب به عنوان نژادها و فرهنگ‌های ناشناخته معرفی می‌شدند. این نژادهای «ناشناخته» و سفیدپوستان معلول به عنوان گونه‌های پیش از این کشف‌نشده از انسان تبلیغ می‌شدند تا تماشاگران را جذب کنند. به عنوان مثال، افراد مبتلا به کوچک‌سَری به عنوان «حلقه‌های گمشده داروین» یا نمونه‌های اولیه نژادهای منقرض شده معرفی می‌شدند. کوتوله‌های دچار ترشح کم هورمون رشد (که معمولاً تناسب اندام خوبی دارند) و کوتوله‌های دچار عدم رویش غضروف (که سر و اندام آن‌ها معمولاً با تنه‌شان نامتناسب است) به عنوان موجودات عجیب و غریب معرفی می‌شدند. افراد بدون دست و پا نیز به عنوان حیوان-انسان‌هایی مانند «مرد ماری» و «مرد فُکی» به نمایش گذاشته می‌شدند.
نمایش‌های عجیب‌الخلقه به چهار روش تولید و تبلیغ می‌شدند:
سخنرانی: یک نمایش‌دهنده یا «فرد تحصیل‌کرده»، افراد عجیب‌الخلقه را معرفی می‌کرد و داستان‌های آن‌ها را برای تماشاگران تعریف می‌کرد.
تبلیغات چاپی: جزوه‌های بلند، آگهی‌های بزرگ و تبلیغات روزنامه‌ای برای نمایش‌ها تهیه می‌شد.
طراحی نمایش: لباس‌ها، طراحی رقص، اجرا و فضای نمایش به گونه‌ای طراحی می‌شد که بر ویژگی‌های غیرعادی هر فرد تأکید کند.
عکس و نقاشی یادگاری: عکس‌ها و نقاشی‌هایی از نمایش تهیه می‌شد تا تماشاگران به عنوان یادگاری با خود ببرند.
این سوغاتی‌های چاپی با ضبط صدای نمایش‌دهنده، داستان‌های سخنران و گزارش‌های اغراق‌آمیز استاد دربارهٔ آنچه در نمایش دیده شده بود، همراه بودند. پزشکان نیز با استفاده از اصطلاحات پزشکی پیچیده، به این نمایش‌ها اعتبار می‌بخشیدند. فرهنگ نمایش‌های عجیب‌الخلقه باعث شد تا تفکر خاصی دربارهٔ جنسیت، نژاد، دگرباشی جنسی، قومیت و معلولیت در جامعه غرب آن زمان شکل بگیرد.
در دهه اول قرن بیستم، محبوبیت این نمایش‌ها رو به کاهش گذاشت. در اوج خود، نمایش‌های عجیب‌الخلقه جاذبه اصلی نمایشگاه‌های دوره‌گرد بودند، اما تا سال ۱۹۴۰ مخاطبان خود را از دست دادند و افراد معتبر به آن‌ها پشت کردند. در قرن نوزدهم، علم از رشد این نمایش‌ها حمایت می‌کرد، اما در قرن بیستم، پزشکی شدن ناهنجاری‌های انسانی باعث از بین رفتن جذابیت و رمز و راز این نمایش‌ها شد.