stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
پیشینه زبان مغولی در ایران
آثار > پایزه‌ها

مقالهٔ اصلی: پایزه
پایزه، پائزه یا پاییزه، لوح کوچک و قابل‌حملی بود که بسته به نوع و درجه آن، از موادی چون طلا، نقره و چوب ساخته می‌شد. از پایزه‌ها به‌عنوان نشان ابلاغ مأموریت، معرفی‌نامه شغلی و نیز نشان افتخار استفاده می‌کردند. مغولان بهره‌گیری از پایزه را از حکومت‌های شمال چین (ختا) فرا گرفتند. پایزه‌های دوره ایلخانی دارای نوشته‌هایی به زبان مغولی و خط اویغوری بودند.
دوروی پایزه ایلخانی موزه ملی ایران
امروزه تنها دو نمونه پایزه ایلخانی باقی‌مانده که در موزه ملی ایران و موزه بنیاد مستضعفان نگهداری می‌شوند. هر دو نمونه نیز با توجه به کتیبه‌هایشان به زمان زمامداری ابوسعید بهادرخان تعلق دارند.
آثار > کتاب‌ها

رشیدالدین فضل‌الله همدانی در نوشتن بخش تاریخ مغول از کتاب جامع‌التواریخ، از کتابی به زبان مغولی با نام آلتان دبتر (کتاب زرین) استفاده کرده است. به‌گفته وی، این کتاب به‌صورت برگ‌های پراکنده در خزانه شاهی نگهداری می‌شد. از کتابی که رشیدالدین به آن اشاره دارد امروزه اثری باقی نمانده است. هنگام تکمیل نسخه فارسی کتاب جامع‌التواریخ، ترجمه‌هایی از آن به عربی، ترکی و مغولی نیز صورت گرفت. بااین‌حال امروزه به‌جز بخشی از جلد دوم نسخه عربی، از آن ترجمه‌ها چیز دیگری باقی نمانده است. امروزه یک متن چند خطی دربارهٔ وصیت قوبیلای قاآن در کتابخانه دانشگاه استانبول نگهداری می‌شود که گمان می‌رود به دوره تیموری تعلق داشته باشد. این متن شامل دو بخش با محتوایی یکسان است؛ یکی به زبان مغولی میانه و خط فاگس‌پا، و دیگری به زبان پیش-جغتایی و خط اویغوری. متن مذکور احتمالاً برگرفته از یک نسخه کهن‌تر و مفصل‌تر است. از شعر مغولی در ایران، تنها سه سطر به خط اویغوری، متشکل از چهار مصراع از شخصی با نام محمد سمرقندی در قالب رباعی به‌جامانده، که در سال ۷۲۴ ه‍.ق بر نسخه‌ای از تاریخ جهانگشای جوینی آمده:
لاتین‌نویسی متن مغولی:
bilig nigen dalai buyu
göγar tendeče qariyu
bilgün yosuni
biligtü kümün medeyü
ترجمه فارسی:
دانش یک دریاست
گوهر در برابرش عقب می‌کشد
قانون دانش را
مرد خردمند می‌داند
آثار > اسناد دولتی

از اشارات موجود در منابع دوره ایلخانی پیداست که از زبان مغولی و خط اویغوری برای ثبت تعدادی از اسناد و نامه‌های دولتی استفاده می‌کرده‌اند. چند نمونه از این اسناد امروزه همچنان موجود هستند. نامه‌هایی که ایلخانان برای پادشاهان اروپای غربی و پاپ‌ها به‌عنوان بخشی از کوشش‌ها برای تشکیل اتحاد فرانک و مغول می‌فرستادند، منحصراً به زبان مغولی و خط اویغوری بود و همراه آن ترجمه‌ای به زبان لاتین نیز برای فهم طرف اروپایی فرستاده می‌شد. نامه‌ها و فرمان‌های لشکری و نظامی نیز به ترکی و مغولی صادر می‌شدند.
در سال ۱۹۳۶ پل پلیو، خاورشناس فرانسوی، سه سند ایلخانی موزه ایران باستان که به زبان مغولی و خط اویغوری بودند در کتاب آثار ایران معرفی کرد. این سه سند بین سال‌های ۱۹۴۸ تا ۱۹۵۳ توسط فرانسیس وودمن کلیوز، تاریخ‌نگار و زبان‌شناس آمریکایی بررسی و ترجمه شدند. یکی از این اسناد که با نام فرمان ابوسعید بهادرخان به خانواده شیخ زاهد گیلانی شناخته می‌شود، مفصل‌ترین و همچنین مهم‌ترین سند به‌لحاظ تاریخی است. واپسین سند مغولی مفصل شناخته‌شده در ایران، فرمانی از شیخ اویس جلایر به‌سال ۷۵۹ ه‍.ق (۱۳۵۹ م) است. یک فرمان به زبان فارسی به‌سال ۷۷۳ ه‍.ق (۱۳۷۲ م) و مربوط به دوره جلایریان نیز موجود است که پشت فرمان یک سطر به زبان مغولی و خط اویغوری نوشته شده است.
ترجمه‌ها

در دوره امپراتوری مغول تعدادی از آثار علمی و ادبی مردمان تابع به زبان مغولی ترجمه شدند. از میان این آثار احتمال می‌رود که کلیله و دمنه و داستان اسکندر از فارسی به مغولی ترجمه‌شده باشند. متقابلاً بخشی از درون‌مایه تاریخ‌نگاری مغولی در قالب منابعی چون آلتان دبتر و احتمالاً تاریخ سری مغولان نیز از طریق ترجمه به منابع تاریخی فارسی راه پیدا کرد.
وام‌واژه‌ها > زبان فارسی

مقالهٔ اصلی: فهرست وام‌واژه‌های مغولی در فارسی
حاکمیت نسبتاً طولانی‌مدت مغولان بر ایران طی سده‌های ۷ و ۸ ه‍.ق (۱۳ و ۱۴ م)، باعث ورود شمار قابل‌ملاحظه‌ای وام‌واژه مغولی به زبان فارسی شد. این موضوع نخست از طریق منابع دولتی و تاریخ‌نگاری و سپس از طریق ادبیات و شعر خود را نشان داد. بیشتر وام‌واژه‌های مغولی پس از پایان حکومت مغول از کاربرد افتاده و منسوخ شدند. پوربهای جامی شاخص‌ترین شاعر فارسی‌سرایی است که اشعارش را با بهره‌گیری از واژگانی با ریشه ترکی-مغولی سرود.
امروزه ایجاد تمایز میان وام‌واژه‌های ترکی و مغولی در زبان فارسی تا حدودی دشوار است و گاهی در واژه‌نامه‌های شناخته‌شده نیز در این‌باره نوعی سردرگمی وجود دارد. ازجمله وام‌واژه‌های مغولی که امروزه در فارسی کاربرد دارند می‌توان به «جلو»، «مَرال (مارال)» و «نوکر» اشاره نمود. ولی واژه «تومان» که عموماً یک وام‌واژه مغولی شناخته می‌شود، در اصل یک وام‌واژه تخاری (با منشأ احتمالاً چینی) است که در ابتدا به ترکی و مغولی و سپس از طریق آن‌ها به فارسی راه پیدا کرده است. ورود وام‌واژه‌ها یک‌طرفه نبود و طی دوره حکمرانی مغول‌ها، تعدادی واژه فارسی مانند «باغ»، «زندان» و «دانشمند» به مغولی میانه راه یافتند. تبادل وام‌واژه‌ها میان این دو زبان گاهی به‌واسطه زبان‌های ترکی صورت گرفته است. آن دسته از اسناد مغولی که به اواخر دوره ایلخانی و دوره جلایری متعلق‌اند، تعداد قابل‌توجه‌ای وام‌واژه فارسی و عربی در خود دارند.
ورود تعدادی از وام‌واژه‌های ترکی-مغولی که در طی دوره ایلخانی و حتی پیش از آن وارد زبان فارسی شدند، نه از طریق مغولی، بلکه از طریق ترکی بوده است. برای نمونه، دو اصطلاح کلیدی «یرلیغ» و «یاسا / یاساق»، که مشخصاً اگر از طریق مغولی به فارسی راه پیدا می‌کردند، می‌بایستی در منابع تاریخی و ادبی فارسی به‌صورت‌های «جرلیغ» و «جاساغ» ثبت می‌شدند. نوع ترکی که این واژگان از طریق آن به فارسی وارد شده‌اند، قارلقی است؛ به این دلیل که در ابتدای شکل‌گیری حکومت مغولان، تعدادی از اهالی ترکستان شرقی به‌عنوان کارگزار به‌خدمت آن‌ها درآمدند و به‌نظر می‌رسد که ترکی قارلقی دست‌کم تا اواخر دوره ایلخانان، مورد استفاده بوده است.
بنابر یک ارزیابی، ۱۰ درصد واژگان موجود در گویش فارسی هزارگی دارای منشأ مغولی هستند. موضوعی که از نقش تاریخی مغولان در شکل‌گیری هویت قومی و زبانی مردم هزاره امروزی متأثر است.
وام‌واژه‌ها > زبان ترکی آذربایجانی

تعداد واژه‌هایی که از زبان مغولی به زبان ترکی آذربایجانی و دیگر گویش‌های ترکی موجود در ایران راه یافته‌اند، کم نیستند. واژه‌هایی مانند «یکه / yekə» (بزرگ)، «هوندور / hündür» (بلند)، «قابیرغا / qabırğa» (دنده) و «شیلان / şilan» (مهمانی، ولیمه). حضور مغولان در منطقه آذربایجان سبب مغولی‌شدن برخی جای‌نام‌های این منطقه شد. شناخته‌شده‌ترین این موارد، نام‌های «جغاتو» و «تاتائو» هستند که به‌ترتیب برای زرینه‌رود و سیمینه‌رود به‌کار می‌روند. برای مدتی، قزل‌اوزن نیز با نام مغولی «هولان‌موران» شناخته می‌شد. شبه‌جزیره آب‌شوران در خاک جمهوری آذربایجان امروزی، که زمانی سکونتگاه قشلاقی قبایل مغول بود نیز چند جای‌نام مغولی دارد. نام شهر سومقاییت، از بزرگ‌ترین شهرهای کشور آذربایجان، از نام قبیله مغولی «سوگااوت (ساگاییت)» گرفته‌شده، و منشأ نام‌های شهرهای الت و جورات نیز به دو قبیله مغولی با همین نام‌ها بازمی‌گردد.
نمونه متن

نامه غازان خان به پاپ بونیفاس هشتم:
لاتین‌نویسی متن مغولی:
Γasan üge manu. Bab-a Urida ber Bisqarun-iyar činu ilegsen duradqal sayin üges bičig bidandur kürbe qariγu inu ber Kökedei Küregen. Bisqarun. Tümen γurban-iyar. ǰ(a)rl(i)γ ilelegei. Edüge ber bügesü mön kü yosuγar turbiǰu amui Ta ber čerigüd-iyen ǰasaǰu irgen irgen-ü sultad-tur ileǰü bolǰal ülü qoǰidan. t(e)ngri-yi ǰalbariǰu yeke üile-yi uγuγata nigen ǰug bolγay-a kemen. ede Sadadin Sinanadin Samsadin-i ilebei. Ta ber. t(e)ngri-yi ǰalbariǰu čerigüd-iyen ǰasadqun Bičig manu doluγan ǰaγud nigen od-tur bars ǰil qabur-un ečüs sara-yin arban dörben-e Qos Qabuγ-a büküi-dür bičibei.
ترجمه فارسی:
سخنی از ما غازان، برای پاپ. پیشنهادها، سخنان خوب و نامه‌ای که به‌واسطه بوسکارلو فرستادید را دریافت کردیم و در پاسخ، از طریق هر سه (این افراد)، کوکدیی گورکان (داماد)، بوسکارلو و تومان، فرمان صادر کردیم. اکنون طبق برنامه مشغول آماده‌سازی هستیم. شما نیز سپاهیان خود را آماده کنید، سلاطین ملت‌های گوناگون (مسیحی) را فراخوانید و تاریخ توافق‌شده را از دست ندهید. با توکل به خدا، بنا داریم این کار بزرگ (جنگ با ممالیک) را به‌سرانجام برسانیم. با بیان (این)، این‌ها را که سعدالدین، سنان‌الدین و شمس‌الدین باشند (به‌عنوان سفیران) روانه کردیم. شما نیز با توکل به خدا، سپاهیان خود را مهیا سازید. ما نامه خود را در سال هفتصدویک (ه‍.ق)، سال ببر نوشتیم. در چهاردهمین روز از واپسین ماه بهار (۱۲ آوریل ۱۳۰۲ م)، هنگام منزل در قُس‌قابوغ.
نامه ارغون خان به پاپ نیکلاس چهارم
اصطلاح مغولی «قوریلتای» روی برگی از تاریخ جهانگشای جوینی
آخرین سفر (فیلم ۲۰۲۴)

| آخرین سفر | آخرین سفر |
| --- | --- |
کارگردان: فیلیپ هامار فردریک ویکینگسون
تهیه‌کننده: لارس بکونگ پترا مال
موسیقی: کریستین اولسون
تدوین‌گر: یوهان کیلبرگ رابین ویکنر
شرکت تولید: نکسیکو
توزیع‌کننده: نوردیک فیلم دیستریبیوشن (سوئد) آتلانتیک فیلم (فنلاند) انجل فیلم (دانمارک)
تاریخ‌های انتشار:  ۱ مارس ۲۰۲۴ (۲۰۲۴-03-۰۱)  
مدت زمان: ۹۰ دقیقه
کشور: سوئد
زبان: سوئدی فرانسوی
هزینهٔ فیلم: $267,972
آخرین سفر (سوئدی: Den sista resan) فیلم مستند سوئدی محصول سال ۲۰۲۴ به کارگردانی فیلیپ هامار و فردریک ویکینگسون است. این فیلم روایتگر سفر دو کارگردان به همراه لارس هامار، معلم بازنشسته فرانسوی و پدر فیلیپ (یکی از کارگردانان) به جنوب فرانسه است. فیلیپ و فردریک قصد دارند با تدارک این سفر، شوق زندگی را به لارس که سرزندگی‌اش را پس از بازنشستگی از دست داده، برگردانند.
این فیلم در سوئد به موفقیت چشمگیری دست یافته و به پربیننده‌ترین مستند تاریخ این کشور تبدیل شده است. آخرین سفر همچنین به‌عنوان نماینده رسمی سوئد برای شرکت در بخش جایزه اسکار بهترین فیلم بین‌المللی در نود و هفتمین دوره جوایز اسکار انتخاب شده است.
داستان

لارس هامار پس از چهل سال تدریس به‌عنوان یک معلم فرانسوی محبوب در شوپینگ بازنشسته می‌شود. او شور و شوقی در خود نمی‌بیند و منفعل و بی‌رمق است. پسرش فیلیپ و بهترین دوستش فردریک، که مصمم‌اند امید و سرزندگی را به لارس برگردانند، او را سوار بر خودرو کرده تا به یک سفر جاده‌ای به کشور محبوبش فرانسه بروند.
خیابان دبیراعظم

خیابان آیت‌الله کاشانی یا خیابان دبیراعظم خیابانی در شهر کرمانشاه و از خیابان‌های مهم است که از میدان انقلاب (شهرداری سابق) آغاز شده و تا میدان مصدق (آیت‌الله کاشانی) امتداد می‌یابد. این خیابان به طول ۴۹۰ متر در جهت شمال شرقی-جنوب غربی در منطقه ۴ شهرداری کرمانشاه کشیده‌شده‌است.
نامگذاری

نام رسمی این خیابان پیش از انقلاب خیابان شاه بود و پس از آن به خیابان مصدق تغییر پیدا کرد،‌ اما پس از مدت کوتاهی حکومت جدید این نام را به خیابان آیت‌الله کاشانی تغییر داد. با این وجود این خیابان در میان مردم همچنان با نام قدیمی خیابان دبیراعظم نامیده می‌شود.[نیازمند منبع] دبیراعظم، لقب محمدحسن‌خان مدنی معین‌الکتاب، از منشیان ادواری حکومت‌های کرمانشاهان در اواخر قاجار بوده‌است که در زمان تصدی وزارت دادگستری توسط علی‌اکبر داور، ریاست عدلیه کرمانشاه را برعهده داشته‌است.
میرزا محمدحسن‌خان مدنی فرزند حاج حکیم‌باشی به خاطر مهارتش در خوشنویسی، به سمت منشی حسام‌الملک منصوب می‌شود. او پس از مدتی به تهران می‌رود و در دربار مظفرالدین شاه به درجۀ خلعت و سپس عمادالسطنه رسیده و درنهایت به دبیراعظم ملقب می‌شود. وی درسال ۱۳۲۳ درگذشت. منزل محمدحسن‌جان مدنی معین‌الکتاب (دبیراعظم) در محلۀ علافخانه با نام خانۀ معین‌الکتاب به ثبت ملی رسیده‌است.
تاریخچه

خیابان دبیراعظم از دهه ۱۳۴۰ خورشیدی به عنوان یک عرصه عمومی در شهر کرمانشاه مطرح شد. وجود پاساژهای زیاد، کافه‌ها، رستوران‌ها، سینماها و کتابفروشی‌ها این خیابان را به مکانی برای گذران اوقات و پرسه‌زنی جوانان تبدیل کرد. در گذشته در این خیابان چهار سینما به نام‌های سینما کریستال، متروپل، دیانا (مهتاب)، و مولن روژ وجود داشت که همگی پس از انقلاب ۱۳۵۷ تعطیل و متروکه شدند. یکی از قدیمی‌ترین هتل‌های کرمانشاه به نام هتل بیستون نیز در این خیابان ساخته‌شد.
نزدیکی خیابان دبیراعظم به کاخ استانداری سابق کرمانشاه و نیز انجمن فرهنگی ایران و شوروی (در ضلع شمالی میدان مصدق) و اداره انتشارات و تبلیغات بریتانیا (در ضلع غربی میدان شهرداری سابق، طبقه همکف کلانتری ۲، جنب کوچه ارمنیان) بر اهمیت سیاسی و تاریخی این خیابان افزوده‌است.
اماکن مهم

هتل بیستون
مجتمع تجاری-اداری ارگ
خانه صنایع دستی کرمانشاه
ساختمان دکتر کوشکی
ورودی‌ها و برخوردگاه‌ها

خیابان دبیراعظم در مسیر خود از منطقه ۴ شهرداری کرمانشاه می‌گذرد. این خیابان در امتداد خیابان مدرس در راستای شمال شرق-جنوب غرب قرار دارد..
|  از شمال شرقی به جنوب غربی  |  از شمال شرقی به جنوب غربی  |  از شمال شرقی به جنوب غربی  |
| --- | --- | --- |
|  خیابان مدرس  خیابان معلم شرقی (شاه‌بختی)  خیابان معلم غربی | میدان انقلاب (شهرداری سابق) |  |
 هتل بیستون:  هتل بیستون
|  خیابان شیر و خورشید (ذوالریاستین)  خیابان اشرفی اصفهانی (پل چوبی) | میدان مصدق (آیت‌الله کاشانی) |  |
 از جنوب غربی به شمال شرقی :  از جنوب غربی به شمال شرقی 
میدان شهرداری سابق در شمال شرقی خیابان دبیراعظم، سال ۱۳۱۷. دروازه ورودی خیابان دبیراعظم در سمت چپ تصویر دیده می‌شود.
اینفوگرافیک

اطلاع‌نگاشت طیف الکترومغناطیسی همراه با انواع طول موج (همراه با مثال)، فرکانس و دمایی که در آن اجسام شروع به تابش این موج می‌نمایند.
اینفوگرافیک (به انگلیسی: Infographic)، اطلاع‌نگاشت یا گرافیک اطلاع‌رسان به نمایش داده‌ها با استفاده از چند نمودار و شکل در قالب یک تصویر گفته می‌شود.
اطلاع‌نگاشت‌ها نمایشگران تصویری اطلاعات و داده‌ها هستند. شاید بتوان اطلاع‌نگاشت‌ها را قدیمی‌ترین ابزار برقراری ارتباط بشر خواند. استفاده از اطلاع‌نگاشت باعث می‌شود بیننده با نگاهی کوتاه حجم قابل توجهی از اطلاعات را که شکل نوشتاری آن ممکن است مقاله بلند بالایی را تشکیل دهد، به سادگی از طریق بصری دریافت کند و حتی آن را به خاطر بسپارد. اینفوگرافیک یا داسویر بیان دیداری چکیده یک موضوع یا مطلب به شکل عکس، نمودار، اتصالات است و عده‌ای اینفوگرافیک را نوعی نقشه مفهومی می‌دانند که از این طریق ارتباط بین مفاهیم به زبان ساده‌تر و به شکل بصری نمایش داده می‌شود. اینفوگرافیک نگاره متن به شکل تصویر است.
در اکثر اوقات موارد استفاده از این نگاره‌ها در جایگاه‌هایی است که نیاز به توضیح ساده یا سریع داده‌ها احساس گردد، برای مثال نقشه‌ها، علائم و تابلوها، پوسترهای آموزشی و روزنامه‌ها از جمله کاربردهای آن‌ها هستند. همچنین ریاضیدانان و متخصصان آمار و کامپیوتر نیز از این ابزار برای به تصویر کشیدن مفاهیم پیچیده بهره می‌برند. یک اطلاع‌نگاشت کامل افزون بر اینکه در یک نگاه کلیات اصلی موضوع را به بیننده می‌رساند، دربرگیرنده جزئیات کلیدی موضوع برای دریافت بیشتر هست.
استفاده از اطلاع‌نگاشت‌ها باعث می‌شود بیننده با نگاهی کوتاه حجم قابل توجهی از اطلاعات را که شکل نوشتاری آن ممکن است مقاله بلند بالایی را تشکیل دهد، به سادگی از طریق بصری دریافت کند و حتی آن را به خاطر بسپارد.
نخستین اطلاع‌نگاشت در کتاب اطلس سیاسی و تجاری جیمز جوزف سیلوستر مورد استفاده قرار گرفت. این کتاب توسط هیستوگرام‌ها و نمودارهای میله‌ای، اقتصاد انگلستان سده ۱۸ را توضیح داده بود.
مغز ما علاقهٔ زیادی به تحلیل و ذخیره اطلاعات به صورت دیداری دارد. حتی ارتباط میان اشیا و اطلاعات را به شکل دیداری ذخیره می‌کند نه نوشتاری. برای مثال به سه واژه مداد، تلفن و تلویزیون فکر کنید، چه چیز اول به ذهنتان می‌آید؟ آیا به حروف تشکیل دهنده این واژگان فکر می‌کنید یا به شکل فیزیکی آنها؟ پس همان‌طور که مشاهده می‌کنید درک و یادگیری صورت فیزیکی و دیداری داده‌ها و اطلاعات برای مغز ما به مراتب آسانتر از فهم شکل نوشتاری آن‌ها است.
نقشه مترو واشینگتن
انواع اطلاع‌نگاشت

ایستا
پویا (اینفوموشن)
تعاملی
فیزیکی (سه بعدی)
زمینه‌های کاربرد اینفوگرافیک

آموزش
ارائه (Presentation)
گزارش نویسی
تبلیغات
فرهنگسازی
ترویج علم
رزومه نویسی
اطلاع‌رسانی
اطلاع‌نگاشت برهم‌کنشی

اطلاع‌نگاشت برهم‌کنشی یا تعاملی یا اینترکتیو (به انگلیسی: Interactive) نوعی اطلاع‌نگاشت است که مبتنی بر تعامل (تبادل اطلاعات بین کاربر و سیستم یا ماشین) بوده و ابزاری برای برآورده کردن نیازهای مخاطبان است. این اطلاع‌نگاشت‌ها این امکان را به مخاطب را می‌دهند که با هدایت اطلاعات در حدی تعیین شده، آن را در بسیاری جریانها استفاده پذیر کند. این اطلاع‌نگاشت‌ها الزاماً به یک واقعهٔ زمانی خاص وابستگی ندارند.
در این تعریف برهم‌کنش، رابطه‌ای است که کاربر با یک شیء (لمس شدنی یا مجازی) برای دستیابی به هدفی برقرار می‌کند.
هدفِ محوری طراحی برهم کنشی، بهبود تجربهٔ کاربر است.
اطلاع‌نگاشت برهم‌کنشی از اصول ۵ گانه برهم کنشی پیروی می‌کند که عبارتند از:
نمایانی
همخوانی
بازخورد
امکان دهی یا توانمندسازی
محدودسازی.
سه گونه برهم‌کنشی نیز مشتمل بر فرماندهی، هدایت و کاوشگری هستند.
نوع کاوشگری به سبب هزینه بالا و مسایل خاص فنی آن، کمتر در رسانه‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند.
چندین تکنیک مرورگری اطلاع‌نگاشت تعاملی نیز عبارتند از: رول اور، بزرگنمایی، حرکت به عمق و….
کیپ ورد در المپیک تابستانی ۲۰۲۴

| کیپ ورد در بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۲۴ | کیپ ورد در بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۲۴ |
| --- | --- |
پرچم کیپ ورد: پرچم کیپ ورد
شناسه آی‌اوسی: CPV
ان‌اوسی: کمیته المپیک کیپ ورد
در پاریس، فرانسه ۲۶ ژوئیه ۲۰۲۴ (۲۰۲۴-07-۲۶) – ۱۱ اوت ۲۰۲۴ (۲۰۲۴-08-۱۱): در پاریس، فرانسه ۲۶ ژوئیه ۲۰۲۴ (۲۰۲۴-07-۲۶) – ۱۱ اوت ۲۰۲۴ (۲۰۲۴-08-۱۱)
رقابت‌کنندگان: ۷ (۴ مرد و ۳ زن) در ۵ رویداد
پرچم‌دار (افتتاحیه): دنیل وارلا ده پینا و جمیله سیلوا
پرچم‌دار (اختتامیه): ساموئل فریره و ایوانوسا موریرا
مدال‌ها رتبهٔ هشتاد و چهارم:  طلا ۰ نقره ۰ برنز ۱ مجموع ۱ 
حضورها در بازی‌های المپیک تابستانی (نگاه اجمالی): حضورها در بازی‌های المپیک تابستانی (نگاه اجمالی)
۱۹۹۶ ۲۰۰۰ ۲۰۰۴ ۲۰۰۸ ۲۰۱۲ ۲۰۱۶ ۲۰۲۰ ۲۰۲۴: ۱۹۹۶ ۲۰۰۰ ۲۰۰۴ ۲۰۰۸ ۲۰۱۲ ۲۰۱۶ ۲۰۲۰ ۲۰۲۴
کاروان المپیکی کیپ ورد متشکل از ۷ ورزشکار، در بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۲۴ شرکت کرد. این مسابقات که از ۲۶ ژوئیه تا ۱۱ اوت ۲۰۲۴ (۵ تا ۲۱ مرداد ۱۴۰۳ خورشیدی) به میزبانی پاریس برگزار شد، هشتمین حضور کاروان این کشور در بازی‌های المپیک تابستانی بود.
در این دوره از مسابقات، کاروان کیپ ورد نخستین مدال برنز خود را در تاریخ المپیک کسب کرد. دنیل وارلا ده پینا، با کسب مدال برنز در وزن ۵۱ک. گ مردان در رشته بوکس، این افتخار را به‌دست‌آورد.
با این مدال، برای نخستین‌بار کیپ‌ورد در رده‌بندی نهایی المپیک قرار گرفت.
مدال‌آوران

مقاله‌های اصلی: فهرست برندگان مدال المپیک تابستانی ۲۰۲۴ و جدول مدال‌های المپیک تابستانی ۲۰۲۴
شرکت‌کنندگان

ورزشکاران کیپ ورد براساس فهرست زیر، در ورزش‌های المپیک به رقابت پرداختند.
| ورزش | مردان | زنان | کل |
| --- | --- | --- | --- |
| دو و میدانی | ۱ | ۰ | ۱ |
| بوکس | ۱ | ۱ | ۲ |
| شمشیربازی | ۱ | ۰ | ۱ |
| جودو | ۰ | ۱ | ۱ |
| شنا | ۱ | ۱ | ۲ |
| کل | ۴ | ۳ | ۷ |
آتینگ

| آتینگ   | آتینگ   |
| --- | --- |
  نشان:   نشان
کشور: آلمان
ایالت: بایرن
منطقه اداری: بایرن سفلی
ناحیه: اشتراوبینگ-بوگن
حکومت: حکومت
 • شهردار: Adolf Lehner (CSU/PW)
مساحت: مساحت
 • کل: ۱۴٫۹۱ کیلومتر مربع (۵٫۷۶ مایل مربع)
ارتفاع: ۳۳۲ متر (۱۰۸۹ فوت)
جمعیت (2013-12-31): جمعیت (2013-12-31)
 • کل: ۱٬۶۳۵
 • تراکم: ۱۱۰/کیلومتر مربع (۲۸۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: CET/CEST (UTC+1/+2)
کدهای پستی: 94348
کدهای شماره‌گیری: 09429
پلاک خودرو: SR
وبگاه: www.atting.de
آتینگ (به آلمانی: Atting) یک شهر در آلمان است که در بایرن واقع شده‌است.
خصوصیات

آتینگ ۱۴٫۹۱ کیلومترمربع مساحت دارد ۳۳۲ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
دودمان پلانتاژنه

| دودمان پلانتاژنه | دودمان پلانتاژنه |
| --- | --- |
 نشان سلطنتی پلانتاژنه:  نشان سلطنتی پلانتاژنه
کشور:  پادشاهی انگلستان  پادشاهی فرانسه  لردنشین ایرلند  شاهزاده‌نشین ولز  امپراتوری مقدس روم (تشریفاتی) 
خاندان نیا: آنژوین‌ها
عنوان‌ها:  پادشاه انگلستان  پادشاه فرانسه (ادعا)  پادشاه رومن‌ها (تشریفاتی)  لرد ایرلند  شاهزاده ولز  دوک آکیتن  دوک نرماندی  دوک بریتانی  کنت آنژو  کنت مین  کنت نانتس  کنت پویتو 
پیدایش: ۱۱۲۶ (۱۱۲۶) میلادی
بنیان‌گذار: جفری پلانتاژنه
آخرین فرمان‌روا: ریچارد سوم
فروپاشی:  ۱۴۹۹ (مرد)  ۱۵۴۱ (زن) 
برکناری: ۱۴۸۵ میلادی
نژاد: فرانسوی، انگلیسی
زیرشاخه‌ها:  دودمان لنکستر  دودمان یورک 
دودمان پلانتاژنه یا پلانتاجنت (به انگلیسی: Plantagenet) یکی از خاندان‌های فرمانروای انگلستان و اروپا در سده‌های میانه بود.
دودمان پلانتاژنه از تبار فرانک‌ها بودند و از سدهٔ نهم میلادی در آنژه حکومت داشتند. آنان از راه پیوند زناشویی با پادشاهان انگلستان خویشاوندی یافتند و از ۱۱۵۴ تا ۱۴۸۵ میلادی، یعنی از زمان پادشاهی هنری دوم تا هنری هفتم بر انگلستان فرمان راندند. در سدهٔ چهاردهم میلادی آنان در انگلستان به دو شاخه خاندان یورک و خاندان لنکستر تقسیم شدند و بر سر قدرت با یکدیگر جنگیدند که این رویداد به جنگ رزها نامور است. با مرگ ریچارد سوم در نبرد بازورث فیلد در ۱۴۸۵ میلادی، دورهٔ سیصد سالهٔ فرمانروایی این دودمان در انگلستان به سر آمد.
مجموعه تلویزیونی

سریال تلویزیونی ملکه صلح (The White Queen) محصول مشترک شبکه‌های تلویزیونی بی‌بی‌سی و استارز، سال‌های پایانی این دودمان را به تصویر کشیده‌است. این مجموعه تلویزیونی حوادث را از زمان شروع سلطنت ادوارد چهارم تا کشته شدن ریچارد سوم به دست هنری تودور که بعداً به عنوان هنری هفتم تاجگذاری کرد پی می‌گیرد. تکیه داستان بیشتر بر زندگی الیزابت وودویل، همسر ادوارد چهارم می‌باشد.
داستان این مجموعه تلویزیونی اقتباسی است از سه رمان نوشته شده توسط فیلیپا گریگوری شامل ملکه سفید با محوریت زندگی الیزابت وودویل همسر ادوارد چهارم، ملکه سرخ، با محوریت زندگی مارگارت بوفورت مادر هنری هفتم و دختر شاه‌ساز (ارل واریک) با محوریت زندگی آن نویل همسر ریچارد سوم[نیازمند منبع].
نگارخانه

نشان دودمان پلانتاژنه از سدهٔ سیزدهم میلادی
رچت و کلنک: شکاف جدا

| رچت و کلنک: شکاف جدا | رچت و کلنک: شکاف جدا |
| --- | --- |
توسعه‌دهنده(ها): اینسامنیاک گیمز
ناشر(ها): سونی اینتراکتیو انترتینمنت
کارگردان(ـان): مارکوس اسمیت مایک دالی
آهنگساز(ان): مارک مادرزبا واتارو هوکویاما
سری: رچت و کلنک
سکو(ها): پلی‌استیشن ۵ مایکروسافت ویندوز
تاریخ(های) انتشار: پلی‌استیشن ۵ ۱۱ ژوئن، ۲۰۲۱ مایکروسافت ویندوز ۲۶ ژوئیه، ۲۰۲۳
ژانر(ها): سکوبازی، تیراندازی سوم شخص
حالت(ها): تک‌نفره
رچت و کلنک: شکاف جدا (انگلیسی: Ratchet & Clank: Rift Apart) یک بازی ویدئویی در سبک تیراندازی سوم شخص و سکوبازی است که توسط اینسامنیاک گیمز توسعه یافته و به‌وسیلهٔ سونی اینتراکتیو انترتینمنت و در ۱۱ ژوئن سال ۲۰۲۱ برای کنسول پلی‌استیشن ۵ منتشر شد. این بازی نهمین قسمت اصلی از مجموعه بازی‌های رچت و کلنک و دنبالهٔ رچت و کلنک: به درون پیوند به‌شمار می‌رود. نسخه‌ای سازگار شده از این بازی توسط نیکسس سافت‌ور در ۲۶ ژوئیه ۲۰۱۳، برای مایکروسافت ویندوز عرضه شد.
منطقه ۷ شهرداری تبریز

شهر تبریز به ۱۰ منطقه شهرداری تقسیم شده است. منطقه ۷ شهرداری تبریز با مساحتی بالغ بر ۲۸٫۹۲ کیلومتر مربع جمعیتی در حدود ۱۶۱ هزار نفر در جنوب غرب تبریز واقع شده است.
نقشهٔ مناطق شهرداری تبریز
منطقهٔ ۷ (جنوب غرب) تبریز
کتابخانهٔ مرکزی تبریز، بزرگ‌ترین کتابخانهٔ عمومی ایران از لحاظ مساحت و تعداد کتاب
محلهٔ کوجووار، مزارع سرسبز در کنار کارخانجات بزرگ صنعتی
شرکت ریخته‌گری تراکتورسازی ایران
وادی رحمت، آرامستان اصلی شهر تبریز
کتابخانه و قرائتخانهٔ صدیقه قره‌چمنی
تغییرات جمعیتی

منطقهٔ ۷ (جنوب غرب) تبریز یکی از مناطق ده‌گانهٔ شهرداری تبریز است. تغییرات جمعیت این منطقه براساس سرشماری‌های اخیر مرکز آمار ایران به شرح زیر است:
| نام منطقه | جمعیت (۱۳۸۵) | جمعیت (۱۳۹۰) | جمعیت (۱۳۹۵) |
| --- | --- | --- | --- |
| منطقهٔ ۷ (جنوب غرب) تبریز | ۴۸٬۴۵۴ | ۱۴۳٬۴۶۰ | ۱۵۵٬۸۷۲ |
| کوجووار (الحاق به منطقهٔ ۷ تبریز در سال ۱۳۹۷) | ۵٬۶۶۱ | ۵٬۹۶۵ | ۶٬۰۰۱ |
محله‌های منطقه ۷ تبریز

محله‌های اصلی جنوب غرب تبریز (منطقهٔ ۷) عبارتند از:
آخماقیه (شهرک شهید چمران)
اشرفی لاله (لاله)
برادران
بهاران
خلجان
دیزل‌آباد
رسالت
رواسان
شهرک اندیشه
شهید باکری
قوروخ کوشنی
کوجووار
کوی لاله
کوی مکرر
نور
سردرود
ادارات و سازمان‌ها

ادارات و سازمان‌های دولتی واقع در جنوب غرب تبریز (منطقهٔ ۷) عبارتند از:
ادارهٔ کل کتابخانه‌های عمومی استان
سازمان آرامستان‌ها
آرامستان وادی رحمت شهر تبریز
شهرداری منطقهٔ ۷
کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان
کتابخانه مرکزی تبریز
مراکز تفریحی

منطقهٔ ۷ شهرداری تبریز، به دلیل واقع‌شدن در ابتدای ورودی جنوب غربی تبریز، بوستان‌های متعددی را در خود گنجانده است. از جملهٔ این بوستان‌ها می‌توان به بوستان‌های آخماقیه، پونک، چشم‌انداز، ستارخان، صفا و نیلوفر اشاره کرد.
مراکز فرهنگی

«کتابخانهٔ عمومی شهید خلیل فاتح» که به تازگی افتتاح گردیده است، تنها کتابخانهٔ عمومی در سطح منطقهٔ ۷ تبریز محسوب می‌گردد.
«خانهٔ فرهنگ اندیشه» نیز یکی دیگر از مراکز فرهنگی منطقهٔ ۷ تبریز است که در تیرماه سال ۱۳۸۵ خورشیدی افتتاح شده است.
صنعت

منطقهٔ ۷ شهرداری تبریز، یکی از مراکز بزرگ صنعتی در شهر تبریز و حتی در کل ایران محسوب می‌شود. مراکز متعدد صنعتی، از جمله کارخانجات شرکت تراکتورسازی ایران، پالایشگاه نفت تبریز، نیروگاه حرارتی و گازی تبریز، پتروشیمی تبریز و … در این منطقه فعالیت می‌کنند.
کریستوف آدامچیک

| اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی |
| --- | --- | --- | --- |
زادروز:  ۱۴ فوریهٔ ۱۹۵۶ ‏(۶۸ سال)
زادگاه:  گدانسک
قد:  ۱٫۸۰ متر (۵ فوت ۱۱ اینچ)
پست:  هافبک، مهاجم
باشگاه‌های جوانان: باشگاه‌های جوانان
۱۹۷۰–۱۹۷۶:  Gedania Gdańsk
باشگاه‌های حرفه‌ای*: باشگاه‌های حرفه‌ای*
| سال‌ها |  باشگاه‌ها |  بازی† |  (گل)† |
| ۱۹۷۶–۱۹۷۷ |  Stoczniowiec Gdańsk |   |   |
| ۱۹۷۷–۱۹۷۸ |  Arka Gdynia |  ۳۰ |  (۷) |
| ۱۹۷۸ |  باشگاه فوتبال زاویشا بیدگوشچ |   |   |
| ۱۹۷۹–۱۹۸۴ |  لگیا ورشو |  ۱۲۶ |  (۴۲) |
| ۱۹۸۴–۱۹۸۷ |  باشگاه فوتبال لاریسا |  ۷۰ |  (۱۴) |
| ۱۹۸۷–۱۹۸۸ |  باشگاه فوتبال لاسک |  ۱۵ |  (۱) |
| ۱۹۸۸–۱۹۹۰ |  باشگاه فوتبال آپولون لیماسول |  ۴۰ |  (۶) |
تیم ملی: تیم ملی
| ۱۹۸۰–۱۹۸۱ |  تیم ملی فوتبال لهستان |  ۳ |  (۰) |
دوران مربیگری: دوران مربیگری
۲۰۰۲–۲۰۰۴:  Orlęta Radzyń Podlaski
۲۰۰۹:  Narew Ostrołęka
۲۰۱۳:  Górnik Konin
۲۰۱۶–۲۰۱۷:  Wicher Kobyłka
 تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است. :  تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است. 
کریستوف آدامچیک (انگلیسی: Krzysztof Adamczyk؛ زادهٔ ۱۴ فوریهٔ ۱۹۵۶) بازیکن سابق و مربی فوتبال اهل لهستان است. او بهترین گلزن فصل ۱۹۸۰–۱۹۸۱ لیگ برتر لهستان برای باشگاه لگیا ورشو بود و ۱۸ بار گلزنی کرد. آدامچیک همچنین یکی از بازیکنان بزرگ دوران طلایی لاریسا بود، تیم یونانی که در دهه ۱۹۸۰ قهرمان لیگ و جام حذفی شد. عملکرد او در فینال جام یونان ۱۹۸۴–۱۹۸۵، که با نتیجه 4–1 بر پائوک پیروز شد، هنوز در لاریسا به یادگار مانده است. او یکی از بهترین بازیکنان تاریخ این تیم و مورد علاقه هواداران است
وی در تیم ملی فوتبال لهستان بازی کرده است.