stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
بحران ریزگردهای استان کرمانشاه
علت‌های بروز بحران ریزگردها

برخی از تحلیلگران محیط زیست، سدسازی بی‌رویه و به دنبال آن خشکی رودخانه‌ها و تالاب‌ها، از بین بردن پوشش گیاهی و قلع و قمع جنگل‌های بلوط زاگرس برای پروژه‌های مختلف صنعتی، توسعهٔ شهرها یا ایجاد مزرعه‌های کشاورزی را از دلایل بروز بحران ریزگردها در ایران و در استان کرمانشاه دانسته‌اند. فعالیت‌های سدسازی و تخریب محیط زیست در منطقه تنها منحصر به ایران نمی‌شود و رقابت بر سر کنترل منابع آبی سبب شده تا کشورهای دیگر مانند عراق، سوریه و به‌ویژه ترکیه نیز دست به سدسازی‌های بی‌رویه‌ای بزنند که تعادل اکوسیستم را در منطقهٔ میان این چهار کشور به هم زده‌است. ایران پس از چین و ترکیه سومین کشور سدساز جهان است. منشأ اصلی ریزگردهای ایران و استان کرمانشاه، کویرها و باتلاق‌های در حال خشک شدن عراق است که خاک و شن‌های آن از طریق باد به ایران می‌آید. دلیل اصلی خشک شدن زمین‌های عراق، ساخت و آبگیری سدهایی مانند سد آتاترک است که رژیم ترکیه بر روی رودخانه‌های دجله و فرات در کردستان ترکیه ساخته ‌است. همچنین رژیم‌های سوریه و عراق نیز سدهایی دیگر چون سد طبقه و سد موصل را بر روی این رودخانه‌ها ساخته‌اند که در مجموع به خشکی کامل زمین‌ها در بین‌النهرین و حوضه رودی دجله و فرات، و ایجاد منطقه‌ای بیابانی در میان دو کشور منجر شده ‌است. رژیم ایران نیز در کردستان بر روی رودخانه‌هایی که به دجله می‌ریزند، مانند رودهای سیروان، زاب کوچک، زیمکان، الوند و … و در خوزستان بر روی رودخانه‌هایی که به حوضهٔ اروند رود می‌ریزند، مانند کرخه، دز، کارون و … دست به سدسازی‌های گسترده‌ایی زده‌است و با طرح‌های انتقال آب از غرب ایران به مرکز و شرق ایران بحران زیست‌محیطی عظیمی را در این منطقه ایجاد کرده‌است.
واکنش مسئولان

عبدالرضا مصری نماینده کرمانشاه در مجلس دهم منشأ ریزگردها را از کشور عراق دانست و به تأثیرات زیانبار آن بر وضعیت محیط زیست، سلامت و اقتصاد مردم کرمانشاه اشاره کرد. وی گفت در منطقه حورالعظیم عراق و استان خوزستان اقداماتی برای مقابله با ریزگردها صورت گرفته، اما در استان‌های کرمانشاه و ایلام هیچ اقدامی صورت نگرفته و حتی در مورد چند تالاب خشک ‌شدهٔ استان کرمانشاه هیچ اقدام زیست‌محیطی صورت نگرفته‌است. وی اعلام کرد که حاضر است در ایام مرخصی مجلس به صورت شخصی به عراق برود و نهال بکارد.
پایش کیفیت هوا

به منظور پایش کیفیت هوای استان کرمانشاه ۹ ایستگاه سنجش کیفیت هوا شامل چهار ایستگاه در مرکز استان و پنج ایستگاه در شهرستان‌های پاوه، کنگاور، اسلام‌آباد غرب، سرپل ذهاب و قصرشیرین فعالیت می‌کنند.
گاهشمار بحران ریزگردها > بهمن ۱۳۹۳

قسمت‌های زیادی از استان‌ کرمانشاه درگیر گرد و غبار و هجوم شدید ریزگردها شدند.
گاهشمار بحران ریزگردها > اردیبهشت ۱۳۹۴

در اثر ورود و انتشار گرد و غبار، وضعیت آب و هوای استان کرمانشاه به مرز هشدار و در وضعیت وخیم آلودگی قرار گرفت.
گاهشمار بحران ریزگردها > تیر ۱۳۹۴

موج جدید گرد و غباری که وارد استان کرمانشاه شد، هوای شهر کرمانشاه را در شرايط بحرانی قرار داد و پيک غلظت گرد و غبار هوای شهر بين ساعت يک تا دو بامداد به ۸۳۹ ميکروگرم بر مترمکعب هوا رسيد.
گاهشمار بحران ریزگردها > خرداد ۱۳۹۵

در ۲۷ و ۲۸ خرداد ۱۳۹۵ غلظت ریزگردها در استان کرمانشاه به قدری افزایش یافت که افق دید در شهرهای مرزی به ۵۰۰ متر و در شهر قصرشیرین به ۷۰۰ متر رسید. در این روزها سازمان هواشناسی استان غلظت ریزگردها را ۵ برابر حد استاندارد عنوان کرد و وضعیت را بحرانی دانست. با این حال در همان روز دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه غلظت ریزگردها را در آستانهٔ رسیدن به ۱۰ برابر حد استاندارد عنوان کرد.
گاهشمار بحران ریزگردها > آبان ۱۳۹۵

در روزهای سه شنبه ۱۱ و چهارشنبه ۱۲ آبان ۱۳۹۵، وضعیت هوای قصر شیرین به حد خطرناک رسید و تمام مدارس در روز چهارشنبه تعطیل شدند.
گاهشمار بحران ریزگردها > فروردین ۱۳۹۶

در روزهای ۱۹ و ۲۰ فروردین ۱۳۹۶، ستار مدیریت بحران استانداری کرمانشاه وضعیت هوا را در شهرهای قصر شیرین و سرپل ذهاب را به علت عبور ریزگردها در وضعیت هشدار اعلام کرد.
گاهشمار بحران ریزگردها > آبان ۱۳۹۶

روز ۹ آبان ۱۳۹۶ با ورود یک تودهٔ گردوغبار غلیظ به استان، آلودگی هوا در شهرهای مرزی از مرز بحران گذر کرد. در این روز دید افقی در شهر سرپل ذهاب به ۳۰۰ متر، در قصر شیرین به ۴۰۰ و در سومار به ۵۰۰ متر رسید. این آلودگی سبب شد تا مدارس سرپل ذهاب و قصر شیرین در دو نوبت صبح و عصر روز سه‌شنبه ۹ آبان تعطیل بشوند.
روز ۱۰ آبان نیز برای دومین روز متوالی هوای استان در وضعیت بحرانی قرار گرفت. بنابر اعلام ادارهٔ کل محیط زیست استان کرمانشاه میانگین هشت ساعتهٔ غلظت ذرات گرد و غبار در هوای شهر کرمانشاه (از ۱۲ شب تا ۸ صبح) در این روز ۹۴۲ میکروگرم بر مترمکعب هوا بوده‌است که وضعیت بحران را نشان می‌دهد. آلودگی شدید هوا در این روز باعث تعطیلی مدارس شهرهای کرمانشاه، اسلام‌آبادغرب، دالاهو، سرپل ذهاب، قصرشیرین، گیلانغرب، روانسر، جوانرود، پاوه و ثلاث باباجانی در کلیهٔ مقاطع در نوبت صبح و همچنین تعطیلی دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی شد.
گاهشمار بحران ریزگردها > مرداد ۱۳۹۷

از روز ۲۲ مرداد ۱۳۹۷ یک توده هوای غبارآلود وارد استان کرمانشاه و شهر قصر شیرین شد که درنتیجۀ آن دید افقی تا روز ۲۴ مرداد به ۴ هزار متر رسید که ۶ هزار متر کمتر از دید افقی استاندارد در هوای پاک است. به گزارش ادارۀ هواشناسی قصر شیرین، این شهر از ابتدای سال ۱۳۹۷ تا ۲۴ مرداد ماه، ۶۰ روز کامل با ریزگردها درگیر بوده‌است که این امر نه تنها سلامت، بلکه شیوۀ زندگی مردم این شهر را نیز تحت تأثیر قرار داده‌است.
گاهشمار بحران ریزگردها > سال ۱۳۹۹

فریدون یاوری مدیرکل محیط زیست استان کرمانشاه در بهمن ۱۳۹۹، از گردوغبار به عنوان اصلی ترین منبع آلودگی هوای شهر کرمانشاه نام برد. با این وجود به گفتۀ او از ابتدای سال ۱۳۹۹ تنها در هفت روز آلودگی هوای کرمانشاه به وضعیت غیراستاندارد رسیده که از این تعداد نیز پنج روز هشدار و دو روز بحران و اضطرار بوده‌است. به گفتۀ وی در همین روزهای غیراستاندارد نیز آلودگی مربوط به تمام روز نبوده و فقط چند ساعت از روز شرایط غیراستاندارد برقرار بوده‌است.
گاهشمار بحران ریزگردها > سال ۱۴۰۰

در ۱۸ مرداد ۱۴۰۰ مدیرکل حفاظت محیط زیست استان کرمانشاه اعلام کرد که هوای دو شهرستان قصر شیرین و سرپل ذهاب بار دیگر برای گروه‌های حساس در وضعیت ناسالم قرار گرفته‌است. به گفتۀ وی شاخص کیفی ای.کیو.آی در بازۀ ۲۴ ساعته برای قصر شیرین ۱۷۹ و برای سرپل ذهاب ۱۴۲ را نشان می‌داده‌است. همچنین شاخص لحظه‌ای هوا در شهر کرمانشاه نیز عدد ۱۲۵ را نشان داده‌است. روز شنبه، ۲۱ اسفند شهرستان‌های اسلام‌آباد غرب، قصر شیرین، سرپل ذهاب در وضعیت بحرانی آلودگی هوا قرار گرفتند.
گاهشمار بحران ریزگردها > مرداد ۱۴۰۱

در روز ۳ مرداد ۱۴۰۱ تودۀ ریزگرد از مرز غربی وارد استان شد و شهرهای قصرشیرین، سرپل ذهاب و گیلانغرب را به‌گونه‌ای تحت تأثیر قرار داد که تا ساعت ۸ صبح غلظت ذرات معلق موجود در هوای این سه شهرستان به وضعیت بحرانی و ۷۰۰ میکروگرم بر مترمکعب هوا رسید.
در روز ۲۴ مرداد ۱۴۰۱ ورود تودۀ‌ گرد و غبار به استان کرمانشاه هوای شهرهای قصرشیرین، سرپل ذهاب و گیلانغرب را در شرایط اضطرار و هوای شهرهای کرمانشاه، اسلام‌آباد غرب و پاوه را نیز در شرایط هشدار قرار داد.
گاهشمار بحران ریزگردها > مهر ۱۴۰۱

در ۲۴ مهر ۱۴۰۱ مدیرکل محیط زیست استان کرمانشاه اعلام کرد که هوای کرمانشاه در شش ماهه امسال ۲۷ روز در شرایط غیراستاندارد قرار داشته که از این تعداد ۲۵ روز در وضعیت هشدار و دو روز در وضعیت بحران بوده‌است. وی گفت در میان شهرستان‌های استان سرپل ذهاب با ۱۱۴ روز و قصرشیرین با ۷۶ روز بیشترین روزهای غبارآلود و هوای غیراستاندارد را داشته‌اند. همچنین اسلام‌آباد غرب ۱۳ روز، پاوه ۲۷ روز و کنگاور نیز ۲۵ روز هوای غیراستاندارد داشته‌اند.
گاهشمار بحران ریزگردها > آبان ۱۴۰۱

در اواخر آبان ۱۴۰۱ پدیدۀ غبار محلی صبحگاهی در کرمانشاه مشاهده شد. معاون محیط زیست انسانی اداره کل محیط زیست استان کرمانشاه این پدیده را ناشی از غبارخیزی به‌وجودآمده بر اثر خشکسالی و نیز تجمع و محبوس شدن آلاینده‌ها در روزهای سرد دانست.
گاهشمار بحران ریزگردها > ۱۴۰۲

در سال ۱۴۰۲ در استان کرمانشاه به دلیل نفوذ گرد و غبار ۴۳ روز هوا در وضعیت غیراستاندارد قرار داشت که ۳۴ روز آن در نیمۀ دوم سال و عمدتاً در فصل پاییز بوده‌است. طی این سال قصرشیرین با ۴۳ روز بیشترین تعداد روز با هوای غیراستاندارد را داشت. این میزان در کرمانشاه ۱۹ روز، در اسلام‌آباد غرب ۷ روز، در سرپل ذهاب ۱۷ روز، در پاوه ۱۹ روز و در کنگاور ۲۷ روز بوده‌است. علت بالا بودن تعداد روزهای دارای هوای غیراستاندارد در شهرستان غیرمرزی کنگاور، تأثیر کانون‌های داخلی ریزگرد در استان‌های مرکزی ایران اعلام شده‌است.
گاهشمار بحران ریزگردها > خرداد ۱۴۰۳

سرپرست ادارۀ کل محیط زیست استان کرمانشاه در ۱۶ خرداد ۱۴۰۳ اعلام کرد که به دلیل بارش‌های خوب و بالا بودن رطوبت خاک وضعیت ریزگردها در استان کرمانشاه در سال ۱۴۰۳ نسبت به سال گذشته بسیار بهتر شده و در ۳ تیر ۱۴۰۳ نیز اعلام کرد که در بهار ۱۴۰۳ در ایستگاه‌های شهرستان‌های استان کرمانشاه، ایستگاه‌های قصرشیرین و سرپل‌ذهاب چهار روز هوای خارج از شرایط استاندارد (شامل سه روز هشدار و یک روز اضطرار) و پاوه یک روز هوای غیراستاندارد داشته‌اند و ایستگاه‌های دیگر شامل کرمانشاه، اسلام‌آبادغرب و کنگاور هیچ روزی با هوای غیراستاندارد نداشته‌اند.
گاهشمار بحران ریزگردها > تیر ۱۴۰۳

در ۱۷ تیر ۱۴۰۳  کیفیت هوای شهرستان پاوه به دلیل ورود ریزگرد در وضعیت قرمز و سه شهرستان کرمانشاه، کنگاور و اسلام‌آباد غرب نیز در حالت نارنجی قرار گرفت. علاوه بر این هوای ایستگاه‌های سرپل ذهاب، قصرشیرین و گیلانغرب نیز با شاخص ۹۷ در وضعیت زرد و نزدیک به مرز غیراستاندارد اعلام شد. ورود موجی کم‌دامنه از روز ۱۶ تیر که میدان‌های باد را تشدید و جریانات جوی منطقه را غربی کرده و در حوالی ظهر ۱۷ تیر شرایط را برای نفوذ غبار به جو استان فراهم کرده‌بود، علت بروز غبار در نیمۀ غربی استان کرمانشاه اعلام شد.
یک هفته بعد و در ۲۴ تیر ۱۴۰۳ هوای شهرستان‌های سرپل ذهاب، قصرشیرین و گیلانغرب با شاخص ۵۰۰ در وضعیت قهوه‌ای قرار گرفت که به معنای هوای خطرناک و بحران است. بعد از ظهر همان روز با کاسته شدن از غلظت ذرات معلق موجود در هوا، شاخص کیفی هوا در این سه شهر تا ۱۰۸ پایین آمد که همچنان بیانگر وضعیت نارنجی و ناسالم برای گروه‌های حساس بود. علاوه بر این عدد شاخص کیفی هوا برای شهر کرمانشاه ۱۳۹ (وضعیت نارنجی و ناسالم) و برای شهرستان اسلام‌آباد غرب نیز ۱۷۰ (وضعیت قرمز و ناسالم) گزارش شد. با این وجود در ۲۵ تیر نیز هوای چند شهر استان کرمانشاه همچنان در وضعیت هشدار قرار داشت. در این روز شاخص کیفی هوا در شهر کرمانشاه ۱۵۱ (وضعیت هشدار قرمز و وضعیت ناسالم)، در پاوه ۱۵۴ (هشدار قرمز و ناسالم) و در کنگاور ۱۶۷ (هشدار قرمز و ناسالم) اعلام شد.
گاهشمار بحران ریزگردها > شهریور ۱۴۰۳

در شهریور ۱۴۰۳ رئیس مرکز پیش‌بینی هواشناسی استان کرمانشاه اعلام کرد بر اساس آخرین پیش‌بینی‌های این مرکز پاییز کم‌بارشی در راه است که احتمال بروز گردوغبار به‌ویژه در مناطق مرزی استان را بالا می‌برد. همچنین اعلام شد که هوای استان در نیمۀ اول سال ۲۵ روز در شرایط غیراستاندارد بوده است. در این مدت ایستگاه کنگاور با ۲۵ روز بیشترین تعداد روز با هوای غیراستاندارد را داشته که متأثر از کانون‌های داخلی گرد و غبار مرکز ایران بوده‌است. همچنین ایستگاه‌های اسلام‌آباد غرب ۶ روز، سرپل ذهاب و قصرشیرین ۷ روز، پاوه ۸ روز و شهر کرمانشاه ۴ روز هوای غیراستاندارد را ثبت کرده‌اند.
گاهشمار بحران ریزگردها > آبان ۱۴۰۳

در ۳۰ به دلیل تجمع آلاینده‌ها در اوایل روز فصول سرد سال، عدد شاخص کیفی هوای شهر کرمانشاه تا ساعت هفت صبح ۱۱۵ بود و هوای شهر کرمانشاه در وضعیت ناسالم برای گروه‌های حساس و هشدار و زرد قرار گرفت.
حلقه‌های چاریکلو

اندازه‌گیری روشنایی ظاهری توسط تلسکوپ فضایی جیمز وب در طول اختفای چاریکلو در سال ۲۰۲۲
سیارک ۱۰۱۹۹ چاریکلو، یک ریزسیاره و سانتور با قطر حدود ۲۵۰ کیلومتر (۱۶۰ مایل)، دومین جرم آسمانی کوچک با حلقه‌های تأیید شده (پس از کایرون ۲۰۶۰) و پنجمین جرم آسمانی حلقه‌دار کشف شده در منظومه خورشیدی است، پس از غول‌های گازی و غول‌های یخی. در اطراف چاریکلو یک سامانهٔ حلقه‌ای روشن وجود دارد که از دو نوار باریک و متراکم به عرض ۶–۷ کیلومتر (۴ مایل) و ۲–۴ کیلومتر (۲ مایل) تشکیل شده است که توسط یک شکاف ۹ کیلومتری (۶ مایل) از هم جدا شده‌اند. حلقه‌های چاریکلو (انگلیسی: Rings of Chariklo) در فاصله حدود ۴۰۰ کیلومتری (۲۵۰ مایل) از مرکز چاریکلو می‌چرخند که یک هزارم فاصله بین زمین و ماه است. این کشف توسط تیمی از اخترشناسان با استفاده از ده تلسکوپ در مکان‌های مختلف در آرژانتین، برزیل، شیلی و اروگوئه در آمریکای جنوبی در طی مشاهده یک اختفای ستاره‌ای در ۳ ژوئن ۲۰۱۳ انجام شد و در ۲۶ مارس ۲۰۱۴ اعلام شد.
وجود یک سامانهٔ حلقه در اطراف یک سیارک کوچک غیرمنتظره بود زیرا تصور می‌شد که حلقه‌ها فقط می‌توانند در اطراف اجرام بسیار پرجرم‌تر پایدار باشند. سیستم‌های حلقه‌ای در اطراف اجرام کوچک قبلاً علیرغم جستجو برای آن‌ها از طریق تکنیک‌های تصویربرداری مستقیم و اختفای ستاره‌ای کشف نشده بودند. حلقه‌های چاریکلو باید در طی حداکثر چند میلیون سال پراکنده شوند، بنابراین یا آنها بسیار جوان هستند یا به‌طور فعال توسط قمرهای چوپان با جرمی قابل مقایسه با حلقه‌ها مهار می‌شوند. این تیم حلقه‌ها را Oiapoque (حلقه داخلی، اساسی‌تر) و Chuí (حلقه بیرونی) نامیدند که برگرفته از نام دو رودخانه‌ای است که مرزهای ساحلی شمالی و جنوبی برزیل را تشکیل می‌دهند. درخواستی برای نام‌های رسمی در تاریخ بعدی به اتحادیه بین‌المللی اخترشناسی (IAU) ارسال خواهد شد.
کشف و مشاهدات

چاریکلو، بزرگ‌ترین عضو تاییدشده از گروهی از اجرام کوچک به نام سانتورهاست که بین زحل و اورانوس در منظومه خورشیدی بیرونی به دور خورشید می‌چرخند. پیش‌بینی‌ها نشان می‌داد که در ۳ ژوئن ۲۰۱۳، از دید آمریکای جنوبی، این سیارک از مقابل ستاره‌ای کم‌نور در صورت فلکی کژدم عبور می‌کند.
تیمی از اخترشناسان به رهبری فلیپه براگا ریباس، با استفاده از سیزده تلسکوپ در آرژانتین، برزیل، شیلی و اروگوئه، توانستند این رویداد اختفا را مشاهده کنند. در این پدیده، یک ستاره در پشت جسمی که از مقابل آن عبور می‌کند، ناپدید می‌شود. تلسکوپ ملی دانمارک به دلیل سرعت بالای گرفتن داده، تنها تلسکوپی بود که توانست حلقه‌های جداگانه چاریکلو را تشخیص دهد.
در طول این رویداد، پیش‌بینی می‌شد که روشنایی مشاهده‌شده به میزان قابل توجهی کاهش یابد. این کاهش روشنایی با چهار کاهش کوچک اضافی در شدت کلی نور همراه بود که نشان می‌داد چیزی به‌طور جزئی نور ستاره را مسدود می‌کند. این مشاهدات به بازسازی شکل، اندازه، ضخامت، جهت‌گیری و محل صفحات حلقه کمک کرد. ویژگی‌های نسبتاً سازگار حلقه که از چندین مشاهده اختفا ثانویه استنباط می‌شود، توضیحات جایگزین برای این ویژگی‌ها، مانند خروج گاز از نوع دنباله‌دار را بی‌اعتبار می‌کند.
در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۲، ابزار NIRCam که بر روی تلسکوپ فضایی جیمز وب (JWST) نصب شده بود، برای مشاهده اختفای یک ستاره توسط حلقه‌های چاریکلو استفاده شد و کاهش دوگانه مشخصه در روشنایی ستاره را هنگامی‌که حلقه‌ها نور ستاره را در دو نقطه پنهان کردند، ثبت کرد.
ویژگی‌ها

جهت گیری حلقه‌ها با نمای لبه‌ای که از زمین در سال ۲۰۰۸ دیده می‌شود، همخوانی دارد. این امر، کم‌نور شدن چاریکلو بین سال‌های ۱۹۹۷ و ۲۰۰۸ (به میزان ۱.۷۵ برابر) و همچنین ناپدید شدن تدریجی یخ آب و مواد دیگر از طیف آن را با کاهش سطح قابل مشاهده حلقه‌ها توضیح می‌دهد. همچنین از سال ۲۰۰۸، سیستم چاریکلو دوباره ۱.۵ برابر روشن‌تر شده است و ویژگی‌های طیفی یخ آب مادون قرمز دوباره ظاهر شده‌اند. این نشان می‌دهد که حلقه‌ها حداقل تا حدی از یخ آب تشکیل شده‌اند. ترکیب حلقه یخی همچنین با چگالی مورد انتظار یک جسم متلاشی شده در حد روش چاریکلو سازگار است.
| نام | نام مستعار | شعاع مداری (کیلومتر) | عرض (کیلومتر) | عمق نوری | چگالی سطحی (گرم بر سانتی‌متر مربع) | جرم معادل اندازه | شکاف بین حلقه‌ها (کیلومتر) | جدایی شعاعی (کیلومتر) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2013C1R | اوایاپوکه | ۷۰۰۲۳۹۰۶۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰♠۳۹۰٫۶±۳٫۳ | ۷۰۰۰۶۱۶۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰♠۶٫۱۶±۰٫۱۱ تا ۷۰۰۰۷۱۷۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰♠۷٫۱۷±۰٫۱۴ | ۶۹۹۹۴۴۹۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰♠۰٫۴۴۹±۰٫۰۰۹ تا ۶۹۹۹۳۱۷۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰♠۰٫۳۱۷±۰٫۰۰۸ | 30–100 | جسم یخی با قطر تقریبی ۱ کیلومتر | ۷۰۰۰۸۶۹۹۹۹۹۹۹۹۹۹۹۹۹♠۸٫۷±۰٫۴ | ۷۰۰۱۱۴۲۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰♠۱۴٫۲±۰٫۲ |
| 2013C2R | چویی | ۷۰۰۲۴۰۴۸۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰♠۴۰۴٫۸±۳٫۳ | ۷۰۰۰۳۴۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰♠۳٫۴+۱٫۳ −۲٫۰ تا ۷۰۰۰۳۶۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰♠۳٫۶+۱٫۱ −۱٫۴ | ۶۹۹۸۵۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰♠۰٫۰۵+۰٫۰۶ −۰٫۰۱ تا ۶۹۹۸۷۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰♠۰٫۰۷+۰٫۰۵ −۰٫۰۳ |  ? | جسم یخی با قطر تقریبی ۰.۵ کیلومتر | ۷۰۰۰۸۶۹۹۹۹۹۹۹۹۹۹۹۹۹♠۸٫۷±۰٫۴ | ۷۰۰۱۱۴۲۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰♠۱۴٫۲±۰٫۲ |
حلقه داخلی (2013C1R یا Oiapoque)

عمق معادل (پارامتری مرتبط با مقدار کل مواد موجود در حلقه بر اساس هندسه دید) C1R در طول مشاهدات ۲۱ درصد تغییر کرده است. عدم تقارن‌های مشابه در طول مشاهدات اختفا از حلقه‌های باریک اورانوس مشاهده شده است و ممکن است به دلیل نوسانات تشدیدی باشد که مسئول تعدیل عرض و عمق نوری حلقه‌ها هستند. چگالی سطح C1R بین ۳۰ تا ۱۰۰ گرم بر سانتی‌متر مربع تخمین زده می‌شود.
حلقه بیرونی (2013C2R یا Chuí)

C2R نصف عرض حلقه روشن‌تر است و درست در خارج از آن، در فاصله ۴۰۴.۸ کیلومتری (۲۵۱.۵ مایلی) قرار دارد. با عمق نوری حدود ۰.۰۶، به‌طور قابل توجهی پراکنده‌تر از حلقه همراه خود است. در مجموع، تقریباً یک دوازدهم جرم C1R را دارد.
خاستگاه

هنوز مشخص نیست حلقه‌های چاریکلو از کجا آمده‌اند، اما احتمالاً هر دو حلقه، بقایای یک قرص از خرده‌سنگ‌ها و غبار هستند. این قرص می‌توانسته در اثر برخورد یک جرم آسمانی به چاریکلو، برخورد بین یک یا چند قمر چاریکلو (که شاید قبلاً وجود داشته‌اند)، یا متلاشی شدن یک قمر قدیمی در اثر گرانش چاریکلو به وجود آمده باشد. همچنین ممکن است این دیسک از موادی تشکیل شده باشد که در اثر فعالیت‌های دنباله‌دار مانند یا چرخش سریع چاریکلو، از سطح آن جدا شده‌اند.
اگر حلقه‌ها در اثر برخورد یک جرم به چاریکلو ایجاد شده باشند، این برخورد باید با سرعت کمی رخ داده باشد تا ذرات حلقه به بیرون از محدوده گرانشی چاریکلو پرتاب نشوند. سرعت برخورد در منظومه خورشیدی بیرونی معمولاً حدود ۱ کیلومتر بر ثانیه است (در مقایسه با سرعت فرار در سطح چاریکلو که حدود ۰٫۱ کیلومتر بر ثانیه است)، و قبل از اینکه کمربند کویپر به هم بریزد، این سرعت حتی کمتر هم بود. این موضوع این احتمال را تقویت می‌کند که حلقه‌ها در کمربند کویپر و قبل از اینکه چاریکلو کمتر از ۱۰ میلیون سال پیش به مدار فعلی خود منتقل شود، تشکیل شده باشند. سرعت برخورد در کمربند سیارکی بسیار بیشتر است (حدود ۵ کیلومتر بر ثانیه)، و به همین دلیل است که اجرام کوچک در کمربند سیارکی حلقه ندارند.
برخورد بین ذرات حلقه باعث می‌شود که حلقه پهن‌تر شود، و نیروی پسار پوینتینگ-رابرتسون باعث می‌شود ذرات حلقه در عرض چند میلیون سال به سمت چاریکلو سقوط کنند؛ بنابراین برای اینکه حلقه‌ها باقی بمانند، یا باید یک منبع فعال برای تولید ذرات جدید وجود داشته باشد یا قمرهای کوچک (به اندازه کیلومتر) در اطراف چاریکلو باشند که با گرانش خود ذرات را در جای خود نگه دارند. تشخیص چنین قمرهایی از زمین بسیار دشوار است، زیرا فاصله آن‌ها از چاریکلو بسیار کم است.
شبیه‌سازی‌ها

چاریکلو به عنوان کوچک‌ترین جرم آسمانی شناخته‌شده با سامانهٔ حلقه‌ای خود، اولین موردی است که با حل عددی مسئله n جسم به‌طور کامل شبیه‌سازی شده است. فرضیات انجام شده شامل این بود که سیاره‌نما و ذرات حلقه کروی هستند و همه ذرات دارای شعاع بین ۲٫۵ تا ۱۰ متر هستند. بسته به پارامترها، شبیه‌سازی‌ها شامل ۲۱ میلیون تا ۳۴۵ میلیون ذره می‌شد که از طریق گرانش و برخورد با یکدیگر تعامل داشتند. هدف این شبیه‌سازی‌ها ارزیابی این بود که حلقه‌ها در چه شرایطی پایدار می‌مانند؛ یعنی در چند جسم بزرگتر جمع نمی‌شوند.
اولین نتیجه‌گیری از شبیه‌سازی‌ها این است که چگالی چاریکلو باید بیشتر از ماده حلقه باشد تا بتواند آنها را در مدار نگه دارد. دوم اینکه، برای همه شعاع‌های ذرات حلقه و تراکم‌های فضایی حلقه آزمایش‌شده، حلقه‌ها در مقیاس‌های زمانی نسبتاً کوتاه خوشه‌بندی شدند. نویسندگان سه توضیح اصلی را پیشنهاد می‌کنند:
ذرات حلقه بسیار کوچکتر از آن چیزی هستند که در شبیه‌سازی‌ها فرض شده است (در حد ۱ سانتی‌متر).
حلقه‌ها بسیار جوان هستند (زیر ۱۰۰ سال).
یک جسم نسبتاً پرجرم و هنوز کشف نشده در سیستم وجود دارد که به عنوان یک قمر چوپان عمل می‌کند.
آن‌ها همچنین خاطرنشان کردند که اثرات برخی از فرضیات، برای مثال عدم وجود کامل خروج از مرکز حلقه‌ها، ارزیابی نشده است.
ویدئویی که اختفای ستاره UCAC4 248-108672 توسط چاریکلو و منحنی نور مربوطه را نشان می‌دهد
تصویرسازی هنری از سامانهٔ حلقه‌ای در اطراف چاریکلو
آندری مویسیوف

آندری مویسیوف (روسی: Андрей Серге́евич Моисеев؛ زادهٔ ۳ ژوئن ۱۹۷۹) ورزشکار پنج‌گانه مدرن اهل روسیه بود.
او در بازی‌های المپیک تابستانی 2004 و المپیک تابستانی 2008 مدال طلای پنج‌گانه مدرن را کسب کرد.  وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۶ مدال طلا و ۱ مدال برنز شده‌است.
خرمگس (رمان)

| 0 | 1 |
| --- | --- |
جلد اولین ویرایش انگلیسی کتاب خرمگس: جلد اولین ویرایش انگلیسی کتاب خرمگس
نویسنده(ها): اتل لیلیان وینیچ
برگرداننده(ها): داریوش شاهین، حمید کمازان، خسرو همایون‌پور، حمیدرضا بلوچ
کشور: ایالات متحدهٔ آمریکا مکان ناشر فارسی: تهران
زبان: انگلیسی
گونه(های) ادبی: رمان
ناشر: Henry Holt and Company ناشر فارسی: عارف، امیرکبیر
تاریخ نشر: ژوئن ۱۸۹۷ تاریخ نشر فارسی: ۱۳۵۳
شمار صفحات: ۳۷۳ صفحه (اولین ویرایش انگلیسی)
شابک: شابک ‎نامعلوم
خرمگس (به انگلیسی: The Gadfly) رمانی از نویسندهٔ ایرلندی، اتل لیلیان وینیچ است که در ژوئن سال ۱۸۹۷ میلادی در ایالات متحده آمریکا و در سپتامبر همان سال در انگلستان منتشر شد.
داستان کتاب در ایتالیای تحت نفوذ اتریش در دههٔ ۱۸۴۰ میلادی می‌گذرد که زمانه‌ای پر از آشوب و خیزش بود. شخصیت اصلی داستان، آرتور بورتون است که سردستهٔ جنبش جوانان است و دشمنش پدر مونتانلی است. دنباله‌ای از روابط تراژیک بین آرتور و دختر محبوبش، جما، در داستان پیش می‌آید. این کتاب، داستان ایمان، بیداری از خواب و خیال، دگرگونی، عشق و شجاعت است.
زمینه تاریخی کتاب

در رمان خرمگس، فعالیت سازمان «ایتالیای جوان» طی سالیان ۳۰ تا ۴۰ قرن نوزدهم ترسیم شده‌است، در آن عصر، پس از قلع و قمع ارتش ناپلئون، سراسر ایتالیا به هشت کشور جداگانه تقسیم گشته و عملاً در اشغال ارتش اتریش بود، رئیس کلیسای کاتولیک، پاپ رم، از اشغالگران اتریشی حمایت می‌کرد، ملت ایتالیا نیز زیر این یوغ دوگانه رنج می‌بُرد و ستم می‌کشید، در سال ۱۸۳۱ ژوزف مازینی، انقلابی مشهور ایتالیا که از میهن خود رانده شده بود، سازمان مخفی «ایتالیای جوان» را پایه‌گذاری کرد، آغاز وقایع رمان، مربوط به سال ۱۸۳۳ است، آن سال در نواحی مختلف ایتالیا مردم دست به قیام‌های مسلحانه می‌زدند، اتریشی‌ها با دستیاری حکومت‌های محلی، قیام‌های مردم را با قساوتی بی‌سابقه در هم می‌شکستند، ظاهراً همه توجه نویسنده به تصویر کاراکتر قهرمانی یک فرد انقلابی معطوف بوده‌است، وینچ، با خلق سیمای یک قهرمان مبارز در عین حال با نیرویی شگرف، نقاب تقدس را از چهره خادمین کلیسا می درد، «آرتور» جوان گُمان می‌برد که کلیسا راهنمای ملت است اما در برخورد با واقعیات، پوچی این پندار را عمیقاً درک می‌کند، وینچ با مهارتی بسیار، سیمای باشکوه یک قهرمان را می‌آفریند، نویسنده، رمان خود را بر پایه افکار انتزاعی و اخبار جراید بنا نمی‌کند، بلکه به خلق سیما هائی زنده و تابناک می‌پردازد، سراسر رمان سرشار از عشق عمیق به انسانها است، چهرهٔ خرمگس، درخشان‌ترین چهرهٔ یک مبارز واقعی در سراسر ادبیات جهان است، این کتاب تاکنون به زبان‌های هلندی، آلمانی، لهستانی، عبری، روسی، فرانسوی، چینی، مجارستانی، ژاپنی و بیش از بیست زبان دیگر ترجمه شده‌است.
برگردان فارسی

تاکنون برگردان‌های زیادی از این کتاب منتشر شده‌است.
نخستین چاپ در سال ۱۳۴۱ توسط سازمان کتابهای جیبی (فرانکلین) با ترجمه خسرو همایون‌پور و دومین در سال ۱۳۵۳ توسط انتشارات عارف با ترجمه حمید کمازان منتشر شده‌است.
وینیچ، اتل لیلیان (۱۳۹۸) [۱۳۵۶]. خرمگس. ترجمهٔ خسرو همایون‌پور. تهران: انتشارات امیرکبیر. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۰۰۱۵۷۱۱.
وینیچ، اتل لیلیان (۱۳۶۲) [۱۳۵۳]. خرمگس. ترجمهٔ حمید کمازان. تهران: عارف.
وینیچ، اتل لیلیان (۱۳۸۷). خرمگس. ترجمهٔ داریوش شاهین، سوسن اردکانی. تهران: نگارستان کتاب. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۸۱۵۵-۶۴-۸.
وینیچ، اتل لیلیان (۱۳۸۹). خرمگس. ترجمهٔ مصطفی جمشیدی. تهران: امیرکبیر، کتابهای جیبی. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۳۰۳-۲۲۸-۹.
وینیچ، اتل لیلیان (۱۳۹۳). خرمگس. ترجمهٔ حمیدرضا بلوچ. تهران: مجید.
اقتباس در تئاتر

خرمگس یا فرزند کاردینال نوشته جورج برنارد شاو - ۱۸۹۸
خرمگس نوشته اس. رابسون، ای. روز و اتل لیلیان وینیچ - ۱۸۹۹
ژرتا اسوبودی نوشته ال. آوریان (به زبان روسی) - ۱۹۰۶
اوواد نوشته وی. زولوتارف (به زبان روسی) - ۱۹۱۶
اوواد نوشته آ. ژلیابوژزسکی (به زبان روسی) - ۱۹۴۰
اقتباس سینمایی

کرازانا، جمهوری سوسیالیستی گرجستان شوروی، کوته مردجانیشویلی - ۱۹۲۸
اوواد، شوروی، الکساندر فاینتسیمر - ۱۹۵۵
خرمگس، نیکولای ماشچنکو - ۱۹۸۰
ریوارس، جمهوری سوسیالیستی گرجستان شوروی، بی. چخیزه - ۱۹۸۷
نیومنگ، چین، وی. تیان‌مینگ - ۲۰۰۳
گریگور آزاریان

| گریگور آزاریان | گریگور آزاریان |
| --- | --- |
 :  
زمینه فعالیت: سینما و تئاتر
تولد: ۱۵ مارس ۱۹۳۴  پلوودیو
مرگ: ۱۴ دسامبر ۲۰۰۹ (۷۵ سال)  صوفیه
ملیت: بلغارستان
سال‌های فعالیت: -
همسر(ها): والنتینا دیمیتروا رادینسکا
محل(های) تحصیل: آکادمی ملی هنرهای تئاتر و فیلم کراستیو سارافوف
گریگور استپانی آزاریان (ارمنی: Գրիգոր Ստեփանի Ազարյան؛ بلغاری: Крикор Степан Азарян؛ زاده ۱۵ مارس ۱۹۳۴ – درگذشته ۱۴ دسامبر ۲۰۰۹) کارگردان نمایش و کارگردان ارمنی‌تبار اهل بلغارستان بود. وی بین سال‌های تا میلادی فعالیت می‌کرد.
زندگی‌نامه

وی در ۱۵ مارس ۱۹۳۴ در پلوودیو به دنیا آمد و از آکادمی ملی هنرهای سینمایی و تئاتری کراستیو صارافوف فارغ‌التحصیل شد.  وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون جایزه تئاتر آسکر شده‌است. وی در ۱۴ دسامبر ۲۰۰۹ در سن ۷۵ سالگی در اثر ابتلا به بیماری سرطان در صوفیه درگذشت. وی آنتوان چخوف، ویلیام شکسپیر، نیکلای گوگول و نیکولای خایتوف به روی صحنه برد.