stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
یونش الکتروافشانه
مکانیسم یونش

در فرآیند یونش الکتروسپری، مایعی که حاوی آنالیت‌های مورد نظر است (معمولاً در غلظت‌های ۱۰−۶ تا ۱۰−۴ مولار) به وسیله تکنیک الکتروسپری به صورت آئروسل‌های ریز پراکنده می‌شود. این فرآیند شامل تبخیر وسیع حلال (که به آن “دسولوشن” نیز گفته می‌شود) است. حلال‌های معمول مورد استفاده برای این روش معمولاً با ترکیب آب و ترکیبات آلی فرار تهیه می‌شوند، مانند متانول  و استونیتریل.
برای کاهش اندازه اولیه قطرات، معمولاً ترکیباتی که هدایت الکتریکی را افزایش می‌دهند (مانند اسید استیک) به محلول اضافه می‌شوند. این ترکیبات به عنوان منبع پروتون برای تسهیل فرآیند یونش عمل می‌کنند. در روش الکتروسپری با جریان بالا، می‌توان از نازک‌سازی با یک گاز بی‌خطر گرم، مانند نیتروژن یا دی‌اکسید کربن، به‌علاوه دمای بالای منبع یونش استفاده کرد.
ذرات آئروسل از طریق یک لوله مویین که اختلاف پتانسیل تقریباً ۳۰۰۰ ولت دارد، وارد اولین مرحله خلاء یک طیف‌سنج جرمی می‌شوند. این لوله می‌تواند گرم شود تا به تبخیر بیشتر حلال از قطرات باردار کمک کند. حلال از یک قطره باردار تبخیر می‌شود تا زمانی که با رسیدن به حد ریلی خود ناپایدار شود. در این نقطه، قطره تغییر شکل می‌دهد، زیرا دافعه الکترواستاتیکی بارهای هم‌نام در یک قطره با اندازه همیشه در حال کاهش، قوی‌تر از کشش سطحی می‌شود که قطره را کنار هم نگه می‌دارد.  در این نقطه، قطره تحت شکافت کولمبی قرار می‌گیرد، به این ترتیب که قطره اصلی “منفجر” می‌شود و قطرات کوچک‌تر و پایدارتر زیادی ایجاد می‌کند. قطرات جدید تحت فرایند دسولوشن (حلال‌زدایی) و متعاقباً شکافت‌های کولمبی بیشتر قرار می‌گیرند. در طول شکافت، قطره درصد کمی از جرم خود (۱.۰–۲.۳٪) را به همراه درصد نسبتاً زیادی از بار خود (۱۰–۱۸٪) از دست می‌دهد.
دو نظریه اصلی وجود دارد که فرایند تولید نهایی یون‌های فاز گاز را توضیح می‌دهند: مدل تبخیر یون (IEM) و مدل باقی‌مانده بار (CRM).
مدل IEM پیشنهاد می‌کند که هنگامی که قطره به یک شعاع خاص می‌رسد، شدت میدان الکتریکی در سطح قطره به حدی می‌رسد که می‌تواند به فرایند تبخیر میدان الکتریکی یون‌های حل‌شده کمک کند.
از سوی دیگر، مدل CRM بیان می‌کند که قطرات الکتروسپری در چرخه‌های تبخیر و شکافت تشکیل می‌شوند که در نهایت منجر به تولید قطرات فرعی می‌شود که به طور متوسط حاوی یک یون آنالیتی یا کمتر هستند.
یون‌های فاز گاز پس از تبخیر مولکول‌های حلال باقی‌مانده شکل می‌گیرند و آنالیت را با بارهایی که قطره حمل می‌کرد، به جا می‌گذارند.
نمودار یونیزاسیون الکتروافشانه در حالت مثبت: تحت ولتاژ بالا، مخروط تیلور جت قطره‌های مایع ساطع می‌کند. حلال حاصل از قطرات به تدریج تبخیر می‌شود، و آنها را بیشتر و بیشتر شارژ می‌کند. هنگامی که شارژ بیش از حد ریلی باشد، قطرات انفجاری از هم جدا می‌شوند و یک جریان از یونهای شارژ (مثبت) را به جای می‌گذارند
اولین منبع یونیزاسیون الکتروسپری فن همراه با یک طیف‌سنج جرمی چهارگانه واحد است
یاشار سلطانی

| یاشار سلطانی | یاشار سلطانی |
| --- | --- |
ملیت: ایرانی
پیشه: روزنامه‌نگاری
وبگاه: https://www.yasharsoltani.com
یاشار سلطانی روزنامه‌نگار تحقیقی و مستقل ایرانی با گرایش سیاسی اصلاح‌طلب و مدیرمسئولِ وبگاه معماری‌نیوز است. یاشار سلطانی بعد از رسانه‌ای کردن اسناد مربوط به جنجال خانه‌های نجومی و ادعای سوءاستفاده شهرداری تهران از پارک لویزان در جریان مراسم عروسی دختر قالیباف بازداشت شد. در پی این بازداشت وبگاه معماری‌نیوز فیلتر شد. وی پس از تحمل چند ماه در زندان در ۹ مهر ۱۴۰۳ آزاد شد.
زندگی سیاسی

او در فروردین ۱۳۹۶ در انتخابات شورای شهر تهران ثبت‌نام کرد و تأیید صلاحیت شد. وی همچنین در اوایل فروردین ۱۴۰۳ مطالبی پیرامون نقل و انتقال زمین در منطقه ازگل تهران و حوزه علمیه امام خمینی منتشر کرد.
اسناد افشا شده و بازداشت

معماری‌نیوز تصویری از یک نامهٔ سازمان بازرسی را منتشر کرد که در آن شهرداری تهران به «ارتشا، اختلاس و کلاهبرداری» و تضییع اموال عمومی به مبلغ ۲٬۲۰۰ میلیارد تومان متهم شده بود. پس از انتشار این مدارک و واکنش‌های گسترده اعلام شد که محمدباقر قالیباف و مهدی چمران، شهردار و رئیس شورای شهر تهران، از یاشار سلطانی شکایت کرده‌اند. هرچند این دو بعداً مدعی شدند که از سلطانی شکایتی نکرده‌اند.
یاشار سلطانی پیش از بازداشت دربارهٔ هدف سایت معماری نیوز گفته بود: «یک هدف بیشتر نداشتیم و آن هم این که هزینهٔ تخلف را بالا ببریم.»
بنا بر گفتهٔ وکلای یاشار سلطانی او بنا بر سه شکایت به دادگاه احضار شده است:
شکایت ادارهٔ حقوقی شهرداری تهران مبنی بر نشر اکاذیب با انتشار «خبر قرق پارک لویزان برای مراسم عروسی دختر آقای محمد باقر قالیباف».
شکایت معاونت قضایی شورای شهر تهران مبنی بر نشر اکاذیب با انتشار «خبر انتصاب پسر آقای مهدی چمران در معاونت شهرسازی شرکت نوسازی عباس‌آباد».
نامهٔ محمد باقر قالیباف به دادستان تهران در خصوص انتشار «گزارش سازمان بازرسی کل کشور در خصوص نحوهٔ واگذاری املاک شهرداری تهران»
خاقانی مسئول و رئیس سرپرست کارگروه تحقیق و تفحص از شهرداری در بازرسی کل کشور در تماس تلفنی به سلطانی گفته است آیا این مطالب محرمانه بوده است یا خیر، که در جواب سؤال سلطانی گفته در هیچ جای این نامه‌ها مهر محرمانه نخورده است، از این رو این مطالب به هیچ وجه محرمانه نبوده است.
سلطانی ۲۷ شهریور به دادسرای فرهنگ و رسانه احضار شد و از آن جا که وثیقهٔ ۲۰۰ میلیون تومانی تعیین شده را نداشت بازداشت شد. در تاریخ ۶ آبان ۱۳۹۵، محمدجعفر منتظری دادستان کل ایران در یک مصاحبهٔ تلویزیونی دربارهٔ پرونده واگذاری املاک شهرداری از «تخلف قطعی» در این نهاد خبر داده و گفت که در مجموع ۴۵ نفر «خارج از ضابطهٔ قانونی» از شهرداری ملک گرفته‌اند که این املاک باید بازگردانده شود. آقای منتظری اعلام کرد به این افراد «بیش از آنچه باید» تخفیف داده شده است.
اسناد افشا شده و بازداشت > بازخوردها به بازداشت

بیش از ۷۰۱ روزنامه‌نگار و خبرنگار از ده‌ها نشریه و خبرگزاری در نامه‌ای در اول آبان ۱۳۹۵ ضمن حمایت از سردبیر سایت معماری‌نیوز از قوهٔ قضائیه درخواست کردند یاشار سلطانی آزاد شود. همچنین چهل تشکل دانشجویی در بیانیه‌ای مشترک دستگیری یاشار سلطانی را محکوم کرده و و خواهان آزادی او شدند. علی مطهری نایب رئیس مجلس شورای اسلامی نیز ضمن انتقاد از دستگیری او، خواستار آزادی او شد. الیاس حضرتی نمایندهٔ تهران در مجلس شورای اسلامی دربارهٔ سردبیر معماری نیوز گفته است که هنوز برایم غیرقابل حل باقیمانده که چرا با یاشار سلطانی که در سایت خود اقدام به افشاگری کرده، اینطور برخورد شده است، چراکه حتی اگر تخلفی هم مرتکب شده باشد، باید در دادگاه رسانه مورد بازخواست قانونی قرار گیرد. رحمت‌الله حافظی عضو شورای شهر تهران از بازداشت یاشار سلطانی اظهار تأثر کرد و طرح شکایت از سوی شهرداری تهران و رئیس شورای شهر از یاشار سلطانی را به جای تشکیل سریع تیم تحقیق و تفحص، قابل تأمل دانست.
احمد مسجد جامعی نیز با حضور در منزل سلطانی در شب عید غدیر با خانوادهٔ او دیدار کرد. حسن عباسی با حضور در خانهٔ یاشار سلطانی از خانوادهٔ او دلجویی کرد و کاری که سلطانی انجام داده را مصداق امر به معروف و نهی از دانست.
در ۴ آبان عباس جعفری دولت‌آبادی دادستان تهران، در حالی که هنوز برای سلطانی دادگاهی برگزار نشده اعلام کرد که «سوء نیت خاص» یاشار سلطانی «محرز» است و احمد حکیمی‌پور عضو شورای شهر تهران اسناد سازمان بازرسی دربارهٔ تخلفات شهرداری تهران را در اختیار او گذاشته است.
در ۹ آبان ۱۳۹۵ در نامه‌ای به رئیس قوهٔ قضاییه، ۱۴ عضو شورا شهر تهران اعلام کردند هیچ شکایتی از سایت معماری‌نیوز و مدیرمسئول آن - یاشار سلطانی - ندارند و خواستار آزادی او شدند.
در ۶ مهر ۱۳۹۵ در یکی از نشست‌های شورای شهر تهران، ابوالفضل قناعتی، عضو هیئت رئیسهٔ این شورا در واکنش به افشای جنجال خانه‌های نجومی گفت: کسی که این حرف‌ها را منتشر کرده یک هفته خواهرش دست داعش باشد تا بفهمد. رضا تقی‌پور عضو اصولگرای شورای شهر و سخنگوی شورای شهر نیز در ادامه گفت: به همه تذکر می‌دهم اگر قرار است آبرو ببرند، برای هیچ‌کس آبرویی نمی‌ماند!. انتشار فایل صوتی این سخنان در فضای مجازی و رسانه‌ها خود جنجالی تازه آفرید. ابوالفضل قناعتی با وجود انتشار فایل صوتی، انتساب جمله‌ای دربارهٔ خواهر یاشار سلطانی به خود را تکذیب کرد و مدعی تحریف اظهاراتش شد.
اسناد افشا شده و بازداشت > آزادی

در ۲۲ آبان ۱۳۹۵ دادستان تهران اعلام کرد که با تکمیل پروندهٔ یاشار سلطانی، او با تبدیل قرار تأمین آزاد شده است.
محکومیت سال ۱۴۰۳

به گزارش منابع خبری در ۳ بهمن ۱۳۹۷ یاشار سلطانی به پنج سال حبس محکوم شد. «اتهامات یاشار سلطانی شامل 'جمع‌آوری و انتشار اطلاعات طبقه‌بندی شده مربوط به سازمان بازرسی کشور'، 'نشر مطالب خلاف واقع به قصد تشویش اذهان عمومی'، 'افترا نسبت به شرکت عمران تکلار' و 'تهدید نسبت به شرکت عمران تکلار' است.». افزون بر آن او به مدت ۲ سال هم از عضویت در احزاب، گروه‌ها، دسته جات سیاسی، فعالیت در فضای مجازی و رسانه‌ها و مطبوعات و خروج از کشور محروم شده است.
وکیل او گفته است که پرونده مربوط به اتهام «جمع‌آوری و انتشار اطلاعات طبقه‌بندی شده مربوط به سازمان بازرسی کشور» مفتوح است و هنوز رایی در این باره صادر نشده است.
سلطانی پیش از انتخابات ریاست‌جمهوری ایران (۱۴۰۳) بنا به گزارش مرکز رسانه ای قوه قضائیه، در پرونده‌ای که ۱۷ شاکی دارد، پس از تجدید نظرخواهی و رای نهایی و قطعی دادگاه به اتهام نشر اکاذیب به قصد تشویش اذهان عمومی (یازده فقره)، به یک سال و دو ماه حبس تعزیری محکوم و راهی زندان اوین شد. پور محمدی یکی از کاندیداهای ریاست جمهوری در اشاره به بازداشت سلطانی خطاب به قالیباف چنین گفت: یکی از ارکان شفاف‌سازی آزادی تبادل اطلاعات است. کارگزار، فعال و میدان‌دار این شفافیت رسانه‌ها و خبرنگاران است. اگر می‌خواهم مدعی مبارزه با فساد باشم، باید شفاف عمل کنیم و به مردم گزارش دهیم و گزارشگران را احترام بگذاریم و آزادی بدهیم.
سلطانی در تاریخ ۹ مهر ۱۴۰۳ مشمول حکم عفو رهبری، با انتشار پستی در شبکه ایکس (توییتر سابق) خبر از آزادی خود داد.
ژاپن
نام‌شناسی

مقالهٔ اصلی: نام‌های ژاپن
ژاپنی‌ها به کشور خود نیهون (به ژاپنی: Nihon / Nippon، 日本) می‌گویند. نیهون از دو واژهٔ نیچی (که به‌صورت هی نیز تلفظ می‌شود) و هُن تشکیل شده است. نیچی یا هی به‌معنای خورشید و روز است و هُن یعنی ریشه و آغاز. از آنجا که ژاپن در شرقی‌ترین نقطهٔ قارهٔ کهن و کشور چین قرار داشته، تصور می‌شده که اولین سرزمینی است که خورشید در آن طلوع می‌کند. بر این اساس با نام سرزمین آفتاب تابان مشهور شده است. در زبان ژاپنی این نام نیپّون (به ژاپنی: 日本国) نیز تلفظ می‌شود.
نام ژاپن در زبان فارسی برگرفته از نام این کشور در زبان فرانسوی (به فرانسوی: Japon) است.
جغرافیا

مقالهٔ اصلی: جغرافیای ژاپن
کشور ژاپن در شرق آسیا قرار دارد و با دریایی به همین نام (دریای ژاپن) از ساحل شرقی قارهٔ آسیا جدا شده است. روسیه، چین و شبه‌جزیرهٔ کره نزدیک‌ترین کشورها به ژاپن هستند. مجمع‌الجزایر ژاپن از چیزی بیش از ۶۸۰۰ جزیره تشکیل شده است. بیشتر این جزایر بسیار کوچکند و تنها ۳۴۰ جزیره بیش از یک کیلومتر مربع وسعت دارند. ۹۸٪ مساحت ژاپن از چهار جزیره به نام‌های هوکایدو، هونشو، شیکوکو و کیوشو تشکیل شده است. یوکوهاما و کوبه از مهم‌ترین بندرهای ژاپن هستند.
از نظر زمین‌شناسی مجمع‌الجزایر ژاپن حاصل برخورد تدریجی صفحات تشکیل‌دهندهٔ پوستهٔ زمین، فعالیت‌های آتشفشانی و تغییرات حاصل از خطوط ساحلی اقیانوسی است. ۶۸٪ مساحت کشور ژاپن کوهستانی است. کوههای ژاپن از زیباترین جاذبه‌های طبیعی آن به‌شمار می‌روند. بلندترین قلهٔ کوهستانی ژاپن «فوجی» نام دارد که ارتفاع آن به ۳۷۷۶ متر می‌رسد. یک دهم کل آتشفشان‌های جهان در ژاپن قرار دارند و به همین دلیل از زلزله‌خیزترین مناطق جهان به‌شمار می‌آید. این کشور به‌دلیل موقعیت جغرافیایی خاص خود دارای ۱۰ رودخانهٔ بزرگ و ۱۲ دریاچه است. کشور ژاپن به‌لحاظ منابع طبیعی، مواد معدنی و ثروت‌های زمینی و زیرزمینی از فقیرترین کشورهای جهان به‌شمار می‌آید.
جغرافیا > وسعت ژاپن

کشور ژاپن به‌نسبت وسعتش از تراکم جمعیت بسیار بالایی برخوردار است، مساحت آن برابر است با ۰/۳ درصد کل مساحت دنیا که به‌صورت مجموعه‌ای از جزایر در جهت شمال شرقی ـ جنوب غربی بین ۳۵ تا۴۵ درجه عرض شمالی گسترده شده و به شکل یک کمان در میان اقیانوس آرام و دریای ژاپن محصور مانده است.
وسعت ژاپن تقریباً به‌اندازهٔ مساحت فنلاند (۳۳۸۰۰۰ کیلومتر مربع) یا پاراگوئه (۴۰۶۰۰۰ کیلومتر مربع) است. در مقام مقایسه به‌طور تقریبی کشور ژاپن یک بیست و نهم آمریکا، یک نهم هندوستان، یک و نیم برابر بریتانیا و چیزی کمتر از یک چهارم ایران است.
جغرافیا > آب‌وهوا

ژاپن مجموعه جزایری است که با طول زیاد از شمال به جنوب کشیده شده است؛ به همین خاطر آب‌وهوای مناطق گوناگون آن به‌شدت با یکدیگر مغایرت دارند و نیز دارای چهار فصل در سال است.
مجمع‌الجزایر ژاپن بر روی محور تقریبی شمال ـ جنوب تا ۳۰۰۰ کیلومتر امتداد یافته است و به‌دلیل گستردگی طولی بسیار زیاد از تنوع آب‌وهوایی بسیار زیادی نیز برخوردار است. با وجود اینکه تمامی کشور معتدل است، شمال آن زمستانهای سرد و طولانی و پربرف دارد، در حالی که جنوب آن تابستانهای بسیار گرم و زمستان‌های معتدلی دارد. میزان بارندگی در ژاپن به‌طور متوسط سالیانه ۱۸۰۰ میلی‌متر می‌باشد. ژاپن کاملاً در آب محصور شده است: وجود اقیانوس سبب شده است که در رژیم غذایی و اقتصاد مردم ژاپن ماهی نقش مهمی داشته باشد (بیشترین سرانهٔ مصرف ماهی در جهان). ازاین‌رو، ژاپن دارای مقام اول دنیا در زمینهٔ شیلات است. بااین‌حال، به‌دلیل اینکه محصولات دریایی مهم‌ترین مادهٔ غذایی مردم ژاپن را تشکیل می‌دهد، از این لحاظ نیز کشور با کمبود و مشکل روبه‌رو است. به‌طوری‌که اکنون شیلات و مواد غذایی بعد از نفت خام دومین اقلام وارداتی ژاپن را تشکیل می‌دهند. رشته‌کوه‌های آتشفشانی ژاپن اغلب دارای چشمه‌های آب گرم طبیعی هستند. این کشور در تابستان و پاییز اغلب شاهد گردبادهای عظیم و توفانهای شدید گرمسیری است. به‌دلیل مجاورت با اقیانوس زلزله‌های شدید زیرآبی می‌توانند در آنجا امواج عظیم و جذر و مدی ویرانگر به نام سونامی ایجاد کنند.
جغرافیا > پوشش گیاهی و جانوری

در ژاپن بین ۴۰۰۰ تا ۶۰۰۰ گونهٔ گیاهی وجود دارد. در فرهنگ ژاپنی برخی گیاهان دارای معانی نمادینی هستند؛ مثلاً شکوفه‌های گیلاس یا «ساکورا» نمایانگر زیبایی کوتاه‌مدت و درخت کاج یا ماتسو نماد عمر طولانی است. در غذاهای ژاپنی نه تنها از میوه‌ها و حبوبات، بلکه حتی از برخی از گلها و برگها نیز استفاده می‌شود. تأثیر زیبایی گیاهان در هنر گل‌آرایی به سبک ژاپنی که ایکبانا نامیده می‌شود و نیز در نقاشی، بافندگی، سفالگری و ظروف و وسایلی که با لاک مخصوص رنگ‌آمیزی می‌شوند دیده می‌شود. ژاپنی‌ها از گیاهان در داروسازی، رنگرزی منسوجات، ساخت کاغذ و ابزار نیز استفاده می‌کنند.
ژاپن دارای حیات وحشی بسیار منحصربه‌فرد است و برخی از گونه‌های دارکوب، قرقاول، سنجاقک، خرچنگ، کوسه ماهی، حلزون، سمندر و پستانداران دریایی ژاپن در هیچ جای دیگری یافت نمی‌شوند. با وجود این همه تنوع و گوناگونی، تنها ۱۱۸ نوع پستاندار وحشی زمینی در ژاپن زندگی می‌کنند که بیشتر آن‌ها جوندگان کوچکند. حیواناتی مثل خرس، گوزن، گراز، سنجاب‌های پرنده، خفاش، میمون و نوعی راکون به نام سگ راکون از جمله گونه‌های حیات وحش ژاپن هستند.
کاج قرمز ژاپنی (Japanische Rotkiefer)، فراوان‌ترین گونهٔ گیاهی در ژاپن
کپور گلگون (Koi)، معروف به کپور ژاپنی که مردم ژاپن آن را نماد عشق و دوستی می‌دانند
از کل مساحت ژاپن ۶۸٪ آن را کوهساران جنگلی تشکیل داده
نوعی سگ با نژاد Shiba-Inu، از محبوب‌ترین نژاد سگ در ژاپن
جغرافیا > جغرافیای انسانی

همچنین ببینید: مردمان ژاپنی
جمعیت ژاپن بر اساس برآورد انجام شده توسط ادارهٔ آمار این کشور در سال ۲۰۱۹ در حدود ۱۲۶٬۸۵۴٬۷۴۵ نفر تخمین زده شده است، که ۱/۸۳٪ از جمعیت جهان را شامل می‌شود. از نظر نسبت جمعیتی از این رقم حدود ۶۲ میلیون نفر آنان را مردان و حدود ۶۵/۵ میلیون نفر از آنان را زنان تشکیل داده‌اند. تراکم جمعیت در این کشور ۳۴۲ نفر و شاخص امید به زندگی در مردان ۷۲/۶۴ و در زنان ۸۶/۳۹ می‌باشد. میزان مرگ و میر در اطفال ۳/۷ در هر هزار تولد می‌باشد. نرخ رشد جمعیت در کشور ژاپن در حدود ۰/۰۳− درصد بوده است.
براساس آمار ترکیب نژادی مردم ژاپن بدین شرح است:
۹۸/۵ درصد ژاپنی‌ها
۰/۵ درصد کره‌ای‌ها
۰/۴ درصد چینی‌ها
۰/۶ از بقیهٔ ملل
بر اساس آخرین سرشماریها ۲۳٪ جمعیت ژاپن را افراد ۶۵ سال و بالاتر تشکیل می‌دهند که این امر موجب شده ژاپن پیرترین ساختار جمعیتی جهان را داشته باشد.
جغرافیا > زبان

زبان مردم ژاپن «ژاپنی» است. این زبان اگرچه بسیاری لغات را از زبان چینی گرفته است، ولی با این وجود با زبان چینی هم‌ریشه نبوده و کاملاً متفاوت هستند. زبان ژاپنی، زبانی از شاخهٔ ژاپنیک است و تنها زبان کره‌ای را می‌توان به آن نزدیک دانست.
جغرافیا > تقسیمات کشوری

مقالهٔ اصلی: تقسیمات کشوری ژاپن
ژاپن به ۸ ناحیه و ۴۷ استان تقسیم شده است.
جغرافیا > شهرهای بزرگ ژاپن

فهرستی از بیست شهر بزرگ ژاپن:
تاریخ

مقالهٔ اصلی: تاریخ ژاپن
مجمع‌الجزایر ژاپن با اینکه از نظر وسعت کشور کوچکی است، اما از موقعیت استراتژیک و مهمی برخوردار است، مجاورت آن با روسیه، از مهم‌ترین عناصر جغرافیایی–سیاسی ژاپن به‌ویژه پس از جنگ دوم جهانی است. از سوی دیگر این کشور بر سر راه کوتاه‌ترین و مهم‌ترین خطوط مواصلاتی بین آمریکای شمالی و خاور آسیا در اقیانوس آرام قرار گرفته است و کشتی‌هایی که از سواحل غربی ایالات متحده به مقصد چین، هنگ کنگ، و کشورهای جنوب شرقی آسیا حرکت می‌کنند، معمولاً در بندرهای آن پهلو می‌گیرند. از این رو، ژاپن حائلی است بین اقیانوس آرام و کشورهای روسیه و چین. گرچه گفته می‌شود که نخستین انسان‌ها بیش از ده هزار سال پیش در شبه‌جزیرهٔ ژاپن سکونت داشته‌اند، اما خاستگاه راستین مردمان امروز ژاپن هنوز ناشناخته است. آغاز تاریخ ژاپن، با مردمانی از نژاد آینو و مغول به سده‌های پیش از میلاد مسیح بازمی‌گردد و از آن زمان تاکنون تنها یک سلسله امپراتوری بر این سرزمین فرمانروایی کرده است. به‌طور کلی می‌توان تاریخ ژاپن را به چهار دوره بخش کرد:
تاریخ > دوران کهن

کشت برنج و استفاده از ابزار فلزی حداقل از سیصد سال پیش از میلاد مسیح در ژاپن آغاز شد. سیستم فرمانروایی متمرکز بر امپراتور، بین قرن‌های چهارم و هفتم با پایتختی که در استان امروزی نارا قرار داشته، گسترش یافت: آغاز بهار سال ۶۶۰ پیش از میلاد، هم‌زمان بود با مراسم تاج‌گذاری امپراتور جیمو تنو در یاماتو (استان کنونی نارا). او نخستین امپراتور ژاپن بود، دیرینه‌شناسان آن را آغاز امپراتوری ژاپن می‌دانند. در این دوره آیین بودایی در این سرزمین رخنه کرد و با شتاب انتشار یافت. اصلی‌ترین عامل پیشرفت آن تبلیغات غیرآزارنده و مسالمت‌آمیز، پرهیزکاری و پیروی و انقیاد نسبت به حکومت بود. هم‌زمان با به پادشاهی رسیدن امپراتریس سویکو، نایب‌السلطنه او موسوم به شاهزاده شوتوکو تایشی (۶۲۱–۵۹۲ م) زمامدار راستین ژاپن بود، کوشش بسیاری در ترویج آیین بودا انجام داد و به‌دستور وی معابد بسیاری در سرتاسر ژاپن ساخته شد. کوشش او در این زمینه به اندازه ایی بود که به او لقب «آشوکای ژاپن» دادند.
در سال ۶۴۵ میلادی شورش بزرگی در ژاپن رخ داد که در تاریخ این کشور با نام اصلاحات تایکا از آن یاد می‌شود، دو تن از شورشیان به نام فوجیوارا نو کاماتاری و شاهزاده ناکانواوئه قدرت را قبضه کردند و سرانجام شاهزاده ناکانواوئه تحت عنوان امپراتور تنجی به پادشاهی رسید و عامل ایجاد هم‌بستگی در سراسر کشور گردید. وی برخلاف گذشته که امپراتور فقط ریاست قبایل را بر عهده داشت، حکومت را مرکزیت قدرت کشور گردانید و این قدرت تمامیت‌خواهی را در سراسر امپراتوری برقرار کرد. به فرمان وی فرمانروایان ایالات و ولایات موظف به پرداخت خراج سالانه شدند.
تاریخ > دوران امپراتوری (بزرگ سالاری)

فرهنگ بودایی با رخنه قوی چین در سده هشتم رشد و شکوفایی یافت. سپس پایتخت به شهر کنونی کیوتو یعنی جایی که قواعد بزرگ سالاری در زمانی دراز در آن ادامه داشت جابه‌جایی یافت. افسانه گنجی (The Tale of Genji)، که گفته می‌شود کهن‌ترین رمان جهان است در این محدوده زمانی نگاشته شده است: سلطان تنجی را باید بنیان‌گذار این دوره ژاپن دانست. وی امپراتوری بسیار نیرومند بود، شهر کیوتو پایتخت ژاپن، در دوره امپراتوری او به بزرگی و شکوه رسید. همچنین برخی از پادشاهان این دوره به‌علت گرایش به آئین بودا و تعصب در این دین دست از زندگی مجلل و اشرافی خود برداشتند.
در این دوره هم‌زمان با قدرت گرفتن کشور چین، فرهنگ و هنر این کشور رخنه بسیاری در ژاپن پیدا کرد. ژاپن در این دوره با شتاب رو به پیشرفت نهاد. تمول بسیار موجب فساد و هرج و مرج گردید. نابرابری، دزدی و راهزنی افزایش یافت. خاندان‌های بزرگ نیز، امپراتوری را آلت دست خود کردند و آشکارا قدرت از امپراتور خلع گردید. به این ترتیب حکومت امپراتوری جای خود را به «حکومت شوگونی» داد.
تاریخ > دوران شوگون‌ها

طبقه جنگجویان (سامورایی‌ها) به تدریج نیرومند شد و حدوداً در پایان سده دوازدهم به قدرت رسید. سده دوازدهم هم‌زمان بود با آغاز دوره ملوک الطوایفی در ژاپن. هم‌زمان امپراتوری رو به افول نهاد و شوگون‌ها (لقب موروثی دیکتاتورهای نظامی ژاپن که از ۱۱۹۲ تا ۱۸۶۷م به رغم وجود امپراتور عملاً بر آن کشور حکومت می‌کردند) که به معنی سردار یا سرداران است تا نیمه نخست سده نوزدهم فرمانروایی مستبدانه خود را بر ژاپن ادامه دادند. نخستین شُوگون میناموتو نو یوریتومو بود. پس از وی خاندان هوجو قدرت را در دست گرفتند. خاندان هوجو در ستیز بر سر قدرت، فرمانروایی را به خاندان آشیکاگا واگذار کرد. در سال ۱۵۷۳م سه تن خاندان آشیکاگا و شوگون‌سالاری آشیکاگا را برانداختند. نام یکی از سه تن که موفق شد فرمانروایی شوگونی را تشکیل دهد، توکوگاوا ایه‌یاسو بود.
شوگون‌سالاری توکوگاوا با پایتخت خود در ادو (توکیوی کنونی) در آغاز سده هفدهم بنیاد نهاده شد. دوره ادو شاهد رشد قابل توجهی اقتصادی، مانند اوج‌گیری کشاورزی. گسترش شبکه‌های تجارت داخلی در امتداد جاده‌ها، رودخانه‌ها، و دریاها؛ رشد اصناف تجاری و شبکه‌های تولید محصولات پیشاصنعتی؛ و پیدایش سیستم کارگزاران برنج که در جهان از نخستین بازارهای داد و ستدی نسل آتی بود. فرمانروایی ادو سیاست انزوای ملی را به منظور محدودیت پیوند با کشورهای خارجی اختیار نمود. فرمانروایی نیرومند آنان تا سال ۱۸۶۸ ادامه داشت. در سال ۱۵۴۲ پرتغالی‌ها به ژاپن رسیدند و پیوندهای بازرگانی را با این کشور آغاز کردند. نیم سده بعد هلندی‌ها و انگلیس‌ها نیز راه بازرگانی را با ژاپن گشودند و آیین مسیحی در ژاپن اشاعه پیدا کرد. در این دوره ژاپن گرفتار جریان‌های داخلی و رویارویی با شورش‌های دهقانی و ناآرامی‌های ناشی از آن در منطقه ناگاساکی بود که بیشتر این شورشیان را پیروان مسیحیت در بر می‌گرفت. خاندان توکوگاوا که گمان می‌برد بازرگانان و مبلعان خارجی در ناآرامی‌ها تازه دست داشته باشند برای قطع رخنه بیگانگان دست به کشتار مسیحیان ژاپنی و اعدام و اخراج خارجیان زد و دروازه‌های کشور را بروی خارجیان بست و ژاپن به بیش از دو سده انزوای خود خواسته فرورفت.
خاندان توکوگاوا در سده نوزده میلادی نفوذ و قدرت خود را در ژاپن از دست داد. سرانجام دگرگونی‌ها با ورود آمریکایی‌ها به ژاپن روند دیگری پیدا کرد. در سال ۱۸۵۴م دریادار متیو سی. پری با چهار کشتی توپدار به آب‌های ژاپن وارد شد و به فرمانروایی امپراتوری پیغام داد باید بندرهای خود را بگشایند و با آنان پیوندهای سیاسی بر قرار کنند. فرمانروایی شگونی ژاپن که در نیروی دریایی خود توان رویارویی را ندید، سرانجام ناچار به امضای «عهدنامه کاناگاوا» شد (این نخستین پیمان‌نامه ژاپن با یک کشور خارجی بود). ورود خارجی‌ها و انقلاب ۱۸۶۸ (معروف به انقلاب میجی) مردم ژاپن را از خواب گوشه‌گیری بدر آورد. ورود متیو سی. پری («ناخدا پری») به ژاپن در سال ۱۸۵۳ به گونه‌ای مؤثر سیاست درهای بسته را پایان داد.
تاریخ > دوران مدرن

با کناره‌گیری شوگون از قدرت در سال ۱۸۶۷ (معروف به دوره بازگشت میجی) قدرت دوباره به امپراتور داده شد. با از سرگیری اداره امور حکومتی، دولت نو ذیل «امپراتور میجی» سیاست گذاری‌های غربگرایانه، مانند بنیاد نهادن سامانه کابینه‌ای، تدوین قانون اساسی، اصلاح سامانه حکومت محلی و سامانه آموزشی نوین را گسترش داد. فرهنگ غربی ذیل سیاست بهبود رفاه ملی و قدرت نظامی فعالانه رواج یافت: وی پایتخت را از کیوتو به توکیو (که به معنای پایتخت شرقی است) جابه‌جا کرد. در دوره امپراتوری او (که تا سال ۱۹۱۲ ادامه داشت و دوره میجی خوانده می‌شود)، اصلاحات بسیاری در ساختار اداری، فرمانروایی و نظامی صورت گرفت. چنان‌که در آغاز سده بیستم ژاپن با شتاب صنعتی گردید و در آستانه تبدیل به قدرتی جهانی بود. پس از مرگ امپراتور میجی در ۱۹۱۲، امپراتوری ژاپن به قدرتی چیره‌جو در منطقه تبدیل گشت و پس از ستیز بر سر کره توانست چین را در جنگ نخست چین و ژاپن، شکست دهد(۱۸۹۴ تا ۱۸۹۵) و پورت آرتور و تایوان را به تصرف خود درآورد. از سویی دیگر با پیروزی بر روسیه در زمین و دریا (۱۹۰۴ تا ۱۹۰۵) اروپا را شگفت زده کرد (این شکست موجب انقلاب ۱۹۰۵م روسیه گردید). در ۱۹۱۴، ژاپن تا اندازه‌ای به این دلیل که در مقام قدرت جهانی بزرگی پذیرفته شود ضد آلمان وارد جنگ جهانی اول شد. در این زمان اندیشه‌های عمومی در ژاپن از لحاظ باور سیاسی به دو گروه بخش می‌شد: شماری که آزادیخواه بودند و به هیچ‌وجه میل نداشتند که کشورشان با نیروی نظامی و قوه قهریه به اشغال کشورهای دیگر بپردازد، و دسته دومی که باور داشتند که جزایر ژاپن برای کشور پیشرفته و روبه‌رشد ژاپن بس نیست، بلکه باید با گرفتن سرزمین‌های دیگر بر وسعت ژاپن افزود. با این حال، ژاپن به جز چند جزیره وابسته به آلمان در اقیانوس آرام، چیز زیادی به دست نیاورد و با سرخوردگی دریافت که قدرت‌های بزرگ ظاهراً با این کشور به صورت هم‌تراز رفتار نمی‌کنند. پس از جنگ جهانی یکم و شکست آلمان ژاپنی‌ها برای صنعتی شدن و تبدیل به یک ابرقدرت منطقه‌ای تلاش زیادی داشتند و با گرفتن دانش فنی از آلمان، و دیگر کشورهای اروپایی به سرعت تبدیل به یک قدرت منطقه‌ای از لحاظ اقتصادی، نظامی گردید. بحران اقتصادی و فروپاشی بازرگانی جهانی در ۱۹۲۹م که بازرگانیابریشم ژاپن را دستخوش نابودی کرده بود به سود هواداران قدرت نظامی پایان یافت. ژاپنی‌ها دو سال بعد ۱۹۳۱م منچوری چین را اشغال کردند. آن‌ها در ۱۹۳۹م به هندوچین تاختند؛ و بر این خطه دست یافتند.
تاریخ > دوران مدرن > جنگ جهانی دوم

مقالهٔ اصلی: ژاپن در جنگ جهانی دوم
در ۲۵ نوامبر ۱۹۳۶ میلادی پیمان ضد کمینترن میان آلمان نازی و ژاپن منعقد گردید و به موجب آن طرفین پیمان بستند که مشترک علیه کمونیسم بین‌الملل مبارزه کنند. یک سال بعد ایتالیا نیز به این پیمان پیوست و رسماً محور برلین-توکیو-رُم شکل گرفت. در ۱۹۴۱م که دو سال از جنگ جهانی دوم می‌گذشت، دولت‌های آلمان، ایتالیا و ژاپن هم‌بسته شدند تا نیروهای خود را علیه متفقین به کار اندازند. ژاپن بدون اعلام قبلی به پرل هاربر در هاوایی یورش برد و زیان زیادی به آمریکا وارد ساخت. این اقدام ژاپن موجب گردید تا ایالات متحده با تمام نیروی خود وارد جنگ گردد. ژاپنی‌ها بعد از پرل هاربر به اندونزی و سنگاپور یورش بردند و پیروزی‌های درخشانی به‌دست آوردند، اما نتایج جنگ در اروپا به زیان متحدین تمام شد و آلمان هیتلری در ۱۹۴۵م سقوط کرد. پیشرفت پرشتاب نظامی ژاپن در سرتاسر شمال شرق آسیا و اقیانوس آرام متوقف شد و ایالات متحده با توافق شوروی پیشین با پرتاب دو بمب اتمی در شهرهای هیروشیما و ناگازاکی، ژاپن را وادار به تسلیم کرد؛ و به این ترتیب برای ژاپن، جنگ دوم جهانی با شکستی فاجعه‌آمیز و وحشت جنگ اتمی به پایان رسید. دولت ژاپن به دستور امپراتور هیروهیتو در ۱۴ اوت ۱۹۴۵م بدون قید و شرط، تسلیم متفقین شد، ۵۰۰۰ افسر ژاپنی پس از قرائت بیانیه تسلیم، هاراکیری (خودکشی) کردند. ژاپن تمامی متصرفات خود در اقیانوس آرام از جمله کشور کره را از دست داد، طی کنفرانس یالتا در فوریه سال ۱۹۴۵ ژاپن جزایر کوریل و جزیره ساخالین را از دست داد، اداره امور نظامی منچوری نیز به دولت جماهیر شوروی واگذار شد. ژاپن در جریان جنگ جهانی دوم صدمات فراوانی دید و در اواخر جنگ به چنان وضعی دچار شد که بسیاری از تحلیلگران در توصیف آن، عبارت «به کلی ویران شده» را به کار بردند.