روابط ایران و روسیه
صادرات خدمات فنی مهندسی > فرصت‌ها

روسیه چهاردهمین کشور پرجمعیت در سال ۲۰۱۹ با حدود جمعیت ۱۴۴میلیون نفر و دارای ۵ درصد خشکی جهان است. بیشترین کالاهای پرمصرف این کشور وارداتی بوده و این ویژگی خاص بازار روسیه محسوب می‌شود. در زیر ده گروه برتر واردات روسیه از سایر کشورها در سال ۲۰۱۹ آمده‌است.
۱. ماشین آلات از جمله رایانه: ۴۳٫۲ میلیارد دلار (۱۷٫۷٪ از کل واردات)
۲. ماشین‌آلات برقی و تجهیزات آن: ۲۹٫۸ میلیارد دلار (%۱۲٫۲)
۳. وسایل نقلیه: ۲۳٫۷ میلیارد دلار (۹٫۷٪)
۴. داروها: ۱۴٫۱ میلیارد دلار (۵٫۸٪)
۵. پلاستیک و مشتقات آن: ۹٫۸ میلیارد دلار (۴٪)
۶. دستگاه‌های نوری، فنی و پزشکی: ۷٫۳ میلیارد دلار (۳٪)
۷. مشتقات آهن و فولاد: ۶٫۵ میلیارد دلار (۲٫۷٪)
۸. میوه و آجیل: ۵٫۱ میلیارد دلار (۲٫۱٪)
۹. آهن و فولاد خام: ۵ میلیارد دلار (۲٫۱٪)
۱۰. مواد شیمیایی آلی: ۴٫۴ میلیارد دلار (۱٫۸٪)
حال با توجه به موارد گفته شده، برخی از کالاها و خدمات زمینه بسیار مشترکی را برای افزایش مبادلات تجاری ایران و روسیه به وجود آورده‌اند که در زیر به آن‌ها می‌پردازیم:
۱. محصولات غذایی و کشاورزی
روسیه به علت آب و هوای سرد قادر به تولید بسیاری از مایحتاج اولیه زندگی مردم خود نیست و واردات زیادی در بخش مواد غذایی و کشاورزی انجام می‌دهد. از آن جا که ایران نیز با توجه به چهار فصل بودن و آب و هوای خوب و خاک حاصلخیز، کشاورزی مناسبی دارد، صادرات به روسیه هم برای تولیدکنندگان و کشاورزان و هم تاجران می‌تواند درآمد و سودآوری زیادی داشته باشد. در حال حاضر یکی از مهم‌ترین محصولات صادراتی ایران به روسیه محصولات غذایی و کشاورزی شامل محصولات لبنی، میوه‌های خوراکی، آجیل، پوست مرکبات، سبزیجات خردنی، سیفی‌جات و.. است که مزیب بالایی نیز برای ایران دارد. برای نمونه در سال ۲۰۱۷ صادرات بیش از ۱۸۲ میلیون دلار محصولات غذایی و کشاورزی، رتبه اول صادرات ایران به این کشور را به خود اختصاص داد است.
از سوی دیگر روسیه در حوزه غلات و دانه‌های روغنی، که یکی از نیازهای جدی ایران هست نیز ظرفیت بالایی دارد و درصد قابل توجهی از واردات ایران از این کشور را این محصولات تشکیل می‌دهد. همچنین روسیه در حوزه تکنولوژی، ادوات کشاورزی و بذر محصولات کشاورزی نیز می‌تواند نیازهای ایران را مرتفع سازد و به همکاری‌های تجاری خود با ایران عمق ببخشد.
۲. محصولات پزشکی، بهداشتی و آرایشی
یکی دیگر از بخش‌هایی که می‌تواند فرصت مناسبی را برای گسترش مبادلات تجاری ایران و روسیه ایجاد کند، ظرفیت موجود در محصولات بهداشتی، آرایشی و پزشکی است. مطابق آمار مطرح شده، تنها در بخش محصولات دارویی بازاری ۱۴ میلیارد دلاری در روسیه وجود دارد که در سال‌های اخیر قریب بر ۶٪ واردات روسیه را تشکیل می‌دهد. به این بازار محصولات بهداشتی و آرایشی را نیز می‌توان افزود. ایران نیز در این باره قابلیت بالایی دارد و در سال ۲۰۱۷ قریب بر ۱۹ میلیون دلار به این کشور صادرات محصولات دارویی داشته‌است. طبیعتاً ۱۹ میلیون دلار در برابر بازار ۱۴ میلیارد دلاری روسیه عدد بسیار کمی به حساب می‌آید و لذا در صورت برنامه‌ریزی این صنعت نیز می‌تواند به عنوان یک فرصت بسیار مناسب برای ایران جهت افزایش مبادلات تجاری با روسیه محسوب شود.
۳. محصولات شیمیایی، مواد معدنی و فلزات اساسی
در رابطه با محصولات شیمیایی، مواد معدنی و فلزات اساسی قابلیت بسیار مناسبی برای افزایش مبادلات تجاری ایران و روسیه وجود دارد. مقداری در حدود ۱۴ میلیارد دلار و قریب به ۴ درصد واردات روسیه را تنها پلاستیک و مشتقات آن و نزدیک به ۶٫۵ میلیارد دلار و حدود ۲٫۷ درصد واردات این کشور آهن و فولاد است. همچنین مواد شیمیایی آلی مبلغی حدود ۴٫۴ میلیارد دلار و نزدیک به ۱٫۸ درصد واردات روسیه را تشکیل می‌دهد. از سوی دیگر یکی از موارد صادراتی جدی ایران به روسیه مواد معدنی مانند مس (۱۷٫۶ میلیون دلار: ۲۰۱۷)، پلاستیک و مشتقات آن (۱۶٫۶۲ میلیون دلار:۲۰۱۷) و مواد شیمیایی آلی (۸٫۱۱ میلیون دلار: ۲۰۱۷) است و با توجه به ظرفیت‌های دو کشور این حوزه نیز یکی دیگر از موارد بسیار مستعد برای افزایش مبادلات تجاری ایران و روسیه است.
۴. محصولات غذایی حلال
اکنون از جمعیت ۱۴۵ میلون نفری روسیه، قریب به ۱۵ تا ۲۰ درصد آن را مسلمانان تشکیل می‌دهند که جامعه آماری بسیار مناسبی (قریب به ۲۵ میلیون نفر) را برای محصولات حلال تشکیل می‌دهند. از سوی دیگر ایران نیز به دلیل تولید محصولات حلال، می‌تواند با برند کردن ۱۵۰۰ نمونه غذای حلال، به سوی گسترش تبادلات تجاری خود با روسیه حرکت کند. این فرصت برای ایران وجود دارد که در این زمینه همکاری تنگاتنگی با «باشگاه بین‌المللی تجارت اسلامی» روسیه داشته باشد که رسالت اصلی خود را واردات گوشت حلال برای مرتفع کردن نیازهای مسلمان این کشور می‌داند.