stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
مدرسه در ایران
اولین مدارس در شهرهای ایران > مدرسه ملی ناصری خلخال

یکی از اولین مدارس مدرن در آذربایجان، مدرسه ناصری خلخال است. همانند شهر تبریز در خلخال نیز ناصر روائی با مساعدت و زحمات شخصی خویش به تأسیس مدرسه ملی در ولایت آذربایجان عصر قاجاریه اقدام کرد.
وی در سال ۱۲۸۴ هجری شمسی به فکر تأسیس و ایجاد مدرسه در خلخال افتاد. در آن زمان به غیر از تبریز در هیچ شهر آذربایجان مدرسه وجود نداشت. تحصیلات مانند سایر نقاط کشور در مکتب خانه‌ها انجام می‌گرفت.
ناصر روائی درکتاب ” خاطرات و اسناد ناصر دفتر روائی” در این زمینه می‌نویسد :” با اینکه در خلخال افکار عمومی به کلی از اینگونه تأسیسات بیگانه و اقدام بدان مستلزم انواع مخاطره و فداکاری‌ها بود، نگارنده از روی یک احساسات درونی خود را برای مقابله با هر گونه مرارت حاضر کردم و با استفاده از وجود میرزا محمدتقی او بدین اراده افتادم که مدرسه ای در قصبه خلخال افتتاح و خدمات وطنی خود را از این راه تعقیب نمایم ”
از حسن اتفاق در زمانی که ناصر روائی به فکر تأسیس آموزشگاهی با اصولی جدید و مدرن بود، میرزا محمد تقی خوجینی معروف به حاج معلم پس از سالها کسب علم و تجربه در باکو، برای دیدار اقوام و خانواده خویش به خلخال آمده بود.
ناصر دفتر در ادامه خاطرات خود توضیح می‌دهد که برحسب دستور حاج میرزا محمدتقی خوجینی، اثاث مدرسه را با هزینه شخصی خود فراهم کرده و بهترین عمارت قصبه (خانه حاج سلیم مرحوم) را با ماهی 10 تومان وجه اجاره می‌کند و در اول مهرماه سال 1326 قمری (1287 شمسی)، مدرسه را با مدیریت و معلمی حاج میرزا محمد تقی خوجینی و یک نفر دیگر از کسان او (میرزا رفیع) و نظامت آقا سید کریم و یک نفر مستخدم، با شصت نفر شاگرد در دو کلاس افتتاح می‌کند و جشن افتتاحیه را در عمارت مدرسه برپا می‌کند.
روائی فرصت را مغتنم شمرد و منظور خویش را با حاج معلم در میان گذاشت که پس از مذاکره و بحث و تبادل نظر، میرزا محمد تقی پیشنهاد ناصر روائی مبنی بر مدیریت مدرسه را بر عهده گرفت و نخستین مدرسه ملی در آذربایجان بنام ” مدرسه ناصری” در سال ۱۲۸۵ هجری شمسی در خلخال تأسیس شد.
تحصیل در این مدرسه رایگان بود و بنا به اسناد تاریخی ناصر روائی از جیب خود مخارج آن را عهده‌دار بود و از کمک‌های افراد خیر زمان هم برای اداره مدرسه استفاده می‌کرد.
تدریس در این مدرسه به زبان ترکی آذربایجانی انجام می‌شد. متأسفانه در پاییز۱۲۸۶ هجری شمسی بر اثر هجوم افراد یاغی و اشرار محل و بروز نا امنی در منطقه مدرسه ناصری منحل و اثاثیه آن غارت شد.
در سال ۱۲۸۹خورشیدی مجدداً بر اثر همت و مساعدت اهالی خلخال مدرسه مجدداً بازگشایی شد.
مدرسه در طول حیات خویش با فراز و نشیب‌های بسیاری همراه بود و متناسب با تحولات سیاسی و اجتماعی منطقه دچار تعطیلی، بازگشایی یا تغییر نام قرار می‌گرفت. تا اینکه در سال ۱۳۸۴ شمسی پس از سالها تلاش و گفتگو بالاخره با پافشاری مردم با فرهنگ خلخال نام مدرسه به همان نام سابق خود یعنی ناصری برگشت.
اولین مدارس در شهرهای ایران > مدرسه مظفریه رشت

سال ۱۲۷۷هجری شمسی محمد ولی خان سپهسالار (نصر السلطنه) حاکم گیلان در زمان مظفرالدین شاه نخستین مدرسه رشت را با نام (مدرسه مظفریه شرافت) در یکی از خانه‌های این شهر تأسیس کرد. این مدرسه بعدها با استفاده از کمک و همیاری مردم به ساختمان دو طبقه ای در محله سبزه میدان منتقل شد و سرآغاز تأسیس مدارس ملی و دولتی از جمله دبیرستان شهیدبهشتی (شاهپور سابق) بود.
نام آورانی چون: محمّد معین ،فضل‌الله رضا ،عنایت‌الله رضا ،هوشنگ ابتهاج و مجید سمیعی در این مدرسه تحصیل کرده‌اند.
اولین مدارس در شهرهای ایران > مدرسه مصطفویه بستک

مقالهٔ اصلی: مدرسه مصطفویه
مدرسه مصطفویه بستک از مدارس قدیمی و ماندگار ایران به‌شمار می‌رود که اواخر دوره قاجار در سال ۱۳۰۲ خورشیدی تأسیس شده‌است.
بانی مدرسه شخص خیری به‌ نام حاج شیخ مصطفی بن شیخ عبداللطیف عباسی بستکی است که نام وی در کتیبهٔ سر در مدرسه دیده می‌شود.
این مدرسه در شهر بستک استان هرمزگان است و اکثر ریش‌سفیدان و دانشمندان منطقه بستک از اولین دانش‌آموختگان این مدرسه هستند.
این مدرسه تا به امروز همچنان بدون وقفه دایر می‌باشد.
این مدرسه در تاریخ ۷ مهر ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۶۱۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
اولین مدارس در شهرهای ایران > دیگر مدارس زمان قاجار

مدرسه فلاحت (کشاورزی) که دولت آن را بنا کرد؛ و مدرسه مخصوصی که وزارت خارجه با کمک مشیر الدوله و مؤتمن الملک برای تربیت مأمورین سیاسی خود برای اعزام به کشورهای خارجی ایجاد کرد؛ و در آن به آنها تعلیمات لازم را می‌داد.
البته ناصر نجمی در رابطه با این مدارس متذکر شده‌است: در مدارسی که در آن روزگار تأسیس شد به علت برخی عقب افتادگی‌ها و نبودن معلمان آزموده و شرایط خاص اجتماعی و مقتضیات دیگر، از حیث برنامه دروس، معلمین و کتب خیلی ناقص و نامتناسب بودند و طرز تدریس کتب آنها بسیار قدیمی و کهنه بود.
ورود دختران به مدارس

تا بعد از مشروطیت مدرسه ای برای دختران ایجاد نشد، به عوام چنین تلقین می‌شد که درس خواندن برای دختران لازم و جایز و پسندیده نیست و شاید شرط عفت را در زندگی کنج خانه نشستن و نداشتن سواد می‌دانستند. ثانیاً عامه مردم نظر خوبی به تحصیل در مدارس جدید نداشتند
پس از انقلاب مشروطیت گفتگوهایی بین نمایندگان صورت گرفت. پاره ای از آنان چون ناظم‌الاسلام از تأسیس مدارس دخترانه حمایت نمودند و گفتند: «در تربیت بنات و دوشیزگان وطن بکوشیم و به آنها لباس علم و هنر بپوشیم، چه تا دخترها عالم نشوند، پسرها به‌خوبی تربیت نخواهند شد». این اقدامات در حالی صورت گرفت که اوضاع ایران بسیار منقلب بود و به هرگونه نوگرایی در جامعه با دیده شک و تردید نگریسته می‌شد. با تمام دشواری‌ها، پس از بالا رفتن سطح آگاهی‌های جامعه و احساس ضرورت ایجاب مدارس دخترانه، پنج تن از بانوان آزاداندیش و دلسوز ایرانی دست به کار شدند و در همان زمانی که نمایندگان به بحث و جدل پایان ناپذیر دربارهٔ چگونگی ایجاد این مدارس می‌پرداختند، به تأسیس اولین مدارس دخترانه ایران اقدام کردند.
با وجود چنین شرایطی، تعداد مدارس دخترانه رو به گسترش نهاد به‌طوری که در سال ۱۳۲۲، تعداد مدارس دخترانه 870 و تعداد فارغ‌التحصیلان آن 50000 نفر بودند.
ورود دختران به مدارس > مدرسه پرورش

شخصی به نام بانو آزموده در تهران نخستین مدرسه دخترانه را به نام «پرورش» در سال ۱۳۲۱قمری(۱۲۸۲خورشیدی) افتتاح کرد. اما به دلیل ضدیت و فشار مخالفان فرهنگ، عمر این مدرسه پس از چهار روز فعالیت به سر آمد. مأموران دولت با تهدید و فحاشی مدرسه را بستند.
ورود دختران به مدارس > مدرسه دوشیزگان

در سال ۱۳۲۴ هـ. ق مدرسه ای به نام مدرسه دوشیزگان توسط بانو بی بی خانم استرآبادی، برای دختران گشایش یافت. اما با وجود ایستادگی بی بی خانم در برابر مشکلات، مدرسه دوشیزگان نیز تعطیل شد.
ورود دختران به مدارس > مدرسه ناموس

مدرسه ناموس، در سال ۱۳۲۶هـ. ق توسط خانم طوبی آزموده در خیابان فرمانفرما، نزدیک چهارراه حسن‌آباد تأسیس شد. آزموده، که با شرایط آن روزگار آشنایی داشت با تدبیری جدید شروع به کار نمود. در ابتدا به تأسیس کلاسهای اکابر برای بانوان اقدام نمود و سپس قرآن و تعالیم مذهبی و علم الحدیث را در دروس گنجاند و سالی یک بار در مدرسه مجالس روضه خوانی ترتیب داد. حضور معلم مرد در مدرسه امکان نداشت زیرا بهانه به دست مخالفان می‌داد و از دیگر سوی معلم زن هم نبود، بنابراین خانم آزموده به کمک جمعی، کتاب‌هایی برای محصلان فراهم کرد و خود تعلیم دانش آموزان را به عهده گرفت. او با استقامت بسیاری در راهی که برگزیده بود، موفق شد در سال ۱۳۰۷خورشیدی نخستین دبیرستان دخترانه تهران را نیز تأسیس کند. مدرسه ناموس بعدها به صورت یکی از مهم‌ترین و مجهزترین مدارس متوسطه تهران درآمد.
پس از مقاومت‌های فراوان زنان در برابر هنجارهای غلط آن دوران، سرانجام در سال ۱۳۲۷ ه‍.ق کلیه دبستان‌های تهران دولتی شدند و رسماً تحت نظارت اداره فرهنگ قرار گرفتند و ۴۶ باب مدارس دخترانه و پسرانه تأسیس گردید.
مدارس ماندگار ایران

مدارسی که قدمت تاریخی بنای آن‌ها حداقل ۵۰ سال است و ساختمان آن‌ها هنوز به قدری مستحکم است که امکان استفاده و تحصیل از آن‌ها وجود داشته باشد، مدارس ماندگار نامیده می‌شوند؛ این مدارس با معیارهای خاص وزارت آموزش و پرورش ایران انتخاب و به شکل هیئت‌امنایی مدیریت می‌شوند.
مدارس اروپایی و امریکایی

مدرسه‌ های میسیونری
مدرسه سن لوئی (تهران)
مدرسه ژاندارک (تهران)
مدارس الیانس
دبیرستان فرانسوی-ایرانی رازی (تهران)
مدرسه های مموریال امریکایی یا مموریال اسکول
کشف قدیمی‌ترین مدرسه تاریخی ایران

به گزارش میراث فرهنگی در سال ۸۴، مدرسه ای قدیمی در شهر تاریخی توس کشف شد که شباهت معماری آن با معماری دو دوره خوارزمشاهیان و مغول، تخمین دقیق تاریخ ساخت این مدرسه را غیرممکن ساخته‌است. باستان شناسان احتمال می‌دهند این مدرسه قدیمی‌ترین مدرسه تاریخی موجود در ایران باشد.
اگر این مدرسه در زمان خوارزمشاهیان ساخته شده باشد، می‌توان نتیجه گرفت این مدرسه قدیمی‌ترین معماری موجود یک مدرسه تاریخی در ایران خواهد بود. در حال حاضر مدرسه امامیه اصفهان قدیمی‌ترین معماری موجود یک مدرسه در ایران است که ساخت آن به سال ۷۵۰ هجری قمری برمی گردد. در کاوش‌های باستانی مختلف مدارس بسیار زیادی کشف شده‌است اما از هیچ‌کدام از آن‌ها معماری کاملی بدست نیامده است.
محمد طغرایی، مسئول هیئت کاوش شهر توس تابران در این مورد گفته‌است: «حدس اولیه تاریخ ساخت این مسجد را به دوره خوارزمشاهیان در سال‌های ۵۷۰تا۷۵۰ نسبت می‌دهد. اگر این فرضیه اثبات شود این معماری، قدیمی‌ترین معماری موجود یک مدرسه در ایران خواهد بود.»
او گفت: «بررسی‌ها نشان می‌دهد که این مدرسه بر روی پلان (معماری) قدیمی خود دوباره بازسازی شده‌است. در این مدرسه کتیبه‌هایی به خط کوفی و آجر تراش پیدا شده‌است که متعلق به دوره هخامنشیان است. از طرفی معماری کلی مدرسه از نظر سبک به سبک مغولی (رازی) شباهت دارد.»
او گفت: «علاوه بر آن دوره مغول دوره جنگ و خونریزی بوده و هیچ تلاشی برای بازسازی در خراسان نشده‌است. این مسئله هخامنشی بودن این اثر را پررنگ تر می‌کند. از طرفی سفال‌های بدست آمده در این بررسی‌ها متعلق به دوره‌های مختلف است و نمی‌تواند مغولی بودن این مدرسه را اثبات کند.»
قدیمی‌ترین مدرسه شناخته شده در ایران نظامیه خرگرد بوده که توسط اندره گدار فرانسوی کاوش شده‌است. کتیبه این مدرسه به سال ۴۵۰ هجری قمری در موزه ایران باستان قرار دارد اما معماری از آن بدست نیامده و کاملاً تخریب شده‌است.
مدرسه تربیت پسرانه، (تأسیس ۱۳۲۶ هجری قمری، شیراز) در عکس به ترتیب: زیر سردر مدرسه آقا ملاعلیرضا تربیت (مدیر و مؤسس مدرسه) و فرزندش محمد تربیت (معاون مدرسه)، سمت راست بالا معلمان مدرسه و در سمت چپ و پایین عکس دانش آموزان در سنین و مقاطع مختلف دیده می‌شوند. در کنار سردر مدرسه نقشه ایران مشهود است.
نمای ورودی و سردر مدرسه مصطفویه بستک
کتیبه سردر مدرسه
پسکگولا، میسیسیپی

City در آمریکا
| Pascagoula, Mississippi | Pascagoula, Mississippi |
| --- | --- |
City: City
نام مستعار: Mississippi's Flagship City: نام مستعار: Mississippi's Flagship City
شعار(ها): "A Great Place to Live, Work & Play": شعار(ها): "A Great Place to Live, Work & Play"
Location of Pascagoula, MS: Location of Pascagoula, MS
State: ایالت میسیسیپی
County: Jackson
مساحت: مساحت
 • کل: ۱۸٫۲ مایل مربع (۴۷٫۲ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۱۵٫۲ مایل مربع (۳۹٫۳ کیلومتر مربع)
 • آب: ۳٫۰ مایل مربع (۷٫۹ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۱۰ فوت (۳ متر)
جمعیت (United States Census 2007 estimate): جمعیت (United States Census 2007 estimate)
 • کل: ۲۳٬۴۵۲
 • تراکم: ۱۵۴۳/مایل مربع (۵۹۷/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی −۶ (Central (CST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی −۵ (CDT)
زیپ‌کدs: 39567-39581
کد منطقه: 228
FIPS code: 28-55360
GNIS feature ID: 0675480
وبگاه: www.CityofPascagoula.com
پسکگولا (به انگلیسی: Pascagoula) شهری در ایالت میسیسیپی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۲۲٬۳۹۲
نفر بوده‌است.
مهدی‌قلی‌خان وفا

| مهدی‌قلی‌خان وفا | مهدی‌قلی‌خان وفا |
| --- | --- |
مهدی‌قلی‌خان در دهه ۱۸۸۰: مهدی‌قلی‌خان در دهه ۱۸۸۰
زاده: Mehdigulu Khan Utsmiev ۱۸۵۵ شوشی
درگذشت: ۸ سپتامبر ۱۹۰۰&#۱۶۰;(۱۹۰۰-۰۹-۰۹) (۴۵ ساله) تفلیس
ملیت: آذربایجانی و قموق
جنگ‌ها و نبردها: جنگ روسیه و عثمانی
خانواده اشرافی: «اوستمی‌اف» (پدر) خاندان جوانشیر (مادر)
پدر: «خاسای‌خان اوستمی‌اف»
مادر: خورشیدبانو ناتوان
مهدی‌قلی‌خان وفا (ترکی آذربایجانی: Mehdiqulu xan Xasay xan oğlu Üsmiyev؛ 1855 – ۸ سپتامبر ۱۹۰۰&#۱۶۰;(۱۹۰۰-۰۹-۰۹) (۴۵ ساله)) سراینده شعر غنایی آذربایجانی و قموق و از خاندان جوانشیر بود. وی علاوه بر اینکه سرهنگ دوم ارتش امپراتوری روسیه تزاری بود، اشعاری تحت نام مستعار وفا می‌سرود.
اوایل زندگی

مهدی‌قلی‌خان وفا در سال ۱۸۵۵ در خانواده «خاسای‌بیگ اوتسمیو»، سرلشکر قموق‌الاصل ارتش روسیه تزاری، و خورشیدبانو ناتوان، شاعر نام‌آور آذربایجانی، در شهر شوشی دیده بر جهان گشود. خانواده‌اش اسم مهدی‌قلی او را به افتخار مهدیقلی خان جوانشیر گذاشته بودند.
الکساندر دوما در سال دربارهٔ وی آورده‌است: «یک پسر پنج یا شش ساله یک خنجلی در دست دارد که احتمال دارد از حس غریزی نشأت گرفته باشد. این یک خنجر واقعاً تیز بود که یک مادر فرانسوی هرگز آن را به فرزندش نمی‌داد.
خدمات نظامی

مهدی‌قلی‌خان وفا خدمت نظامی خود را سال ۱۸۷۱ آغاز کرد و در همان سال مدال نقره «برای استقبال از جناب عالی امپراتور در تفلیس در سال ۱۸۷۱» دریافت کرد. بعداً در ۸ نوامبر ۱۸۷۱ به رتبه نظامی «پراپورشچیک» روسیه تزاری ارتقا یافت. در سال ۱۸۷۶ خدمتش را در شاخه سواره نظام ادامه داد و به سمتی در یک گردان هوایی منصوب شد. در سال ۱۸۷۷ برای مأموریت‌های ویژه به فرماندهی ناحیه نظامی قفقاز منتقل شد. عمدتاً تحت فرماندهی «ایوسیف گورکو» در جنگ روسیه و عثمانی (۱۸۷۷–۱۸۷۸) حضور پیدا کرد. به دنبال پایان جنگ با امضای پیمان برلین، به قفقاز برگشت و مدال‌هایی برای شجاعت و حضور در جنگ را دریافت کرد.
پس از ارتقاء به درجه نظامی «کورنت» در ۲۱ آوریل سال ۱۸۷۹، به هنگ «محافظان قزاق امپراتور» اعزام شد. از ۱۸۹۰ تا ۱۸۹۵ به عنوان «ریت‌مایستر» سواره‌نظام ارتش و سپس به عنوان نائب فرمانده ناحیه نظامی قفقاز خدمت کرد. بعداً در سال ۱۸۹۵، به بالاترین درجه اش در خدمت خود یعنی سرهنگ دومی نائل گشت. از سال ۱۸۹۷ تا ۱۹۰۰ افسر ستاد منطقه نظامی قفقاز بود.
طبق سوابق خدمت نظامی‌اش، مهدی‌قلی‌خان وفا دارای یک ملک خانوادگی متشکل از دو خانه در شهر شوشی، دو کاروانسرا در نزدیکی شهر خانکندی، باغ‌ها، آسیاب‌ها و همچنین یک ملک خالی از سکنه بود که با خواهرش در خاساویورت دارای ملکیت مشترک با خواهرش بود. همچنین املاکی در شوشی، مالی‌بیگلی (روستای شهر شوشی)، قیاس‌لی، خیدیرلی، بیله‌ین، «احمدوار»، «قروند میدان»، سالورد، قره‌قویون‌لو، ایلخچی‌لار و غیره… به وی اعطا شده بود. مهدی‌قلی‌خان وفا در سال ۱۹۰۰ در تفلیس درگذشت و در آق‌دام به خاک سپرده شد.
جوایز

نشان آنای مقدس درجه ۴ با نوشته «برای شجاعت» (۲۵ سپتامبر ۱۸۷۷)
نشان «استانیسلاوس مدقس» درجه ۳ با شمشیر و کمان (۲۵ سپتامبر ۱۸۷۷)
نشان آنای مقدس درجه ۳ با شمشیر و کمان (۳ نوامبر ۱۸۷۷)
نشان «ولادیمیر مقدس» درجه ۴ (۳ نوامبر ۱۸۷۷)
نشان «صلیب تاکوو» (اهدا شده از سوی میلان یکم صربستان در ۲۱ فوریه ۱۹۹۰)
نشان افتخار شیر و خورشید درجه ۳ (۲۰ سپتامبر ۱۸۸۱)
نشان «استانیسلاوس مدقس» درجه ۲ (۳۰ اوت ۱۸۸۷)
نشان آنای مقدس درجه ۲ (۳۰ اوت ۱۸۹۱)
یک بنای تاریخی در ارمنستان
اعتیاد
مراحل شکل‌گیری و چرخه اعتیاد

چرخه اعتیاد
بیش مصرفی و مسمومیت :  در این مرحله شخص برای رسیدن به حس سرخوشی مشابه با دفعه اول مصرف مواد ( که هیچگاه تکرار نمی‌گردد) دوز مصرفی را افزایش داده و تا مرز مسمومیت و یا اوور دوز کردن پیش میرود. این باعث بالا رفتن تلرانس بدن نسبت به دارو و یا مواد مورد مصرفی میشود و در عین حال لذت آن کمتر و عوارض آن بیشتر میشود. در این مرحله ترازوی لذت و درد برعکس شده و شخص صرفا برای کم کردن درد روانی-جسمی خود به سمت مواد مخدر می‌رود و فقط میخواهد به آن حسی برسد در روزهای اول مصرف مواد مخدر یا الکل تجربه می‌کرد، که این به دلیل تغییرات ایجاد شده در سامانه پاداش مغزی و مقاومت جسمی ممکن نیست.
کناره گیری و هوس کردن، حال بد :  این مرحله هنگامی شکل می‌گیرد که شخص مبتلا به دلیل نبود مواد محرک مورد نیاز دچار استرس و اضطراب شدید شده و حس افسردگی فلج کننده ای بروز می‌کند که شخص را بیشتر ترغیب به مصرف مجدد میکند.
دل مشغولی، پیش بینی و انتظار مصرف : مدتی پس از آخرین مصرف مواد سطح دوپامین در گیرنده دوپامین مجدد بالا رفته و ذهن شخص مبتلا را برای تهیه پول برای خریدن، مراجعه کردن به دلال یا فروشنده و مصرف کردن آن ترغیب می‌کند؛ فکر کردن با منطق و استدلال جهت مقاومت کردن در برابر هوس در این مرحله بسیار دشوار است.
انواع اعتیاد

اعتیاد جسمی:پاسخ فیزیولوژیک بدن نسبت به ورود و تأثیر مواد جدید به بدن می‌باشد که معمولاً با پدیده تطبیق پذیری (مقاومت بدنی)(Tolerance) بروز می‌کند یعنی به دلیل کاهش تعداد گیرنده‌های عصبی و کاهش انتقال‌دهنده عصبی موجود در سیستم عصبی مرکزی نیاز فرد مصرف‌کننده هر روز بیشتر می‌شود. ترک اعتیاد جسمی همراه با درد، بیخوابی، پرخوابی و … (خماری) همراه است. طول دوره ترک اعتیاد جسمی بسیار کوتاه‌تر از اعتیاد روانی است.
اعتیاد روانی: ناشی از لذت و سرخوشی مصرف مواد مخدر می‌باشد. دقیقاً به واسطه برهم ریختن نظم ترشح میانجی‌های عصبی فرد دچار آسیب‌ها یا تناقضات روانی می‌شود. به عنوان مثال ماده مخدر مت‌آمفتامین (مخدر شیشه) باعث افزایش ترشح دوپامین در مغز می‌شود و باعث ایجاد حالت تحریکی، سرخوشی، تمرکز و… می‌شود. حال پس از قطع مصرف با کاهش سطح دوپامین فرد خواب آلود، افسرده، بی تمرکز و… می‌شود. طول دوره بازگشت این میانجی‌های عصبی به حالت طبیعی بسیار طولانی‌تر و حتی برخی معتقدند بازگشت ندارند. در نتیجه اعتیاد روانی بسیار مهلک‌تر می‌باشد. اعتیاد روانی باعث لغزش بسیاری از مصرف‌کنندگان سابق حتی با طول دوره‌های چندین سال می‌شود.
اما متأسفانه افراد سودجو برای تبلیغ مواد مخدر ادعای عدم اعتیادآوری آن را می‌کنند ولی در واقع تمامی مواد مخدر اعتیاد روانی دارند ولی برخی اعتیاد جسمی ندارند.
شدت اعتیاد

کسانی که مواد مصرف می‌کنند به سه دسته تقسیم می‌شوند اما درمیان آن‌ها تنها معتادان مزمن هستند که به بیماری اعتیاد مبتلا می‌شوند.
شدت اعتیاد > مصرف‌کنندهٔ تفننی

هرچند وقت یکبار برای تفریح و در مواقع و مناسبت‌های خاص مواد مخدر مصرف می‌کند.
احساس سرخوشی می‌کند و بیش از حد مصرف نمی‌کند - واکنش عادی نسبت به مواد دارد.
شدت اعتیاد > مصرف‌کنندهٔ شدید

برای کمک به تحمل استرس و فشار زندگی مواد مصرف می‌کند.
به خاطر فرار از احساسات دردناک مواد مصرف می‌کند.
میزان مصرف خود را به تدریج افزایش داده و در نتیجه مقاومت بدن آن‌ها در مقابل مواد بیشتر می‌شود.
وقتی مواد مخدر در دسترس قرار ندارد، احساس بیقراری می‌کند.
آغاز تجربه در روند بد شدن حال جسمی و روانی.
آغاز روند بی‌سر و سامانی وضعیت تحصیلی یا شغلی.
آغاز روند از دست دادن علاقه به لذت‌های ساده.
آغاز گرایش به گوشه‌گیری و انزوا.
مصرف‌کننده شدید به محض داشتن دلیل کافی برای دست کشیدن و ترک مواد مخدر، قدرت آن را دارد که مصرف مواد را کنترل یا ترک کند.
مصرف‌کننده شدید می‌تواند به مصرف‌کننده تفننی یا معتاد واقعی تبدیل شود.
شدت اعتیاد > معتادان مزمن

معتادان مزمن هرگز نمی‌تواند به حالت مصرف‌کنندهٔ تفننی یا شدید بازگردد.
معتادان از مصرف مواد مخدر به شدت احساس لذت و آرامش می‌کنند.
مغز به مصرف مواد عادت کرده و برای اینکه به‌طور عادی فعالیت کند به مواد مخدر وابسته می‌شود.
ساختار و سیستم ارتباط مغز حالت غیرعادی پیدا می‌کند.
از دست دادن سلامت عقل و رفتارهای عصبی و خشن.
با وجود عواقب ناگوار، قادر به ترک کردن مواد مخدر نیست - این حالت آلرژی نامیده می‌شود.
مغز بیش از پیش به مواد مخدر نیاز پیدا می‌کند - چنین حالتی را پدیده ویار می‌نامند.
برای اینکه احساس لذت قبلی را به دست آورد باید همواره مقدار بیشتری مواد مخدر مصرف کند - مقاومت بدن افزایش پیدا می‌کند.
نادیده گرفتن و بی‌توجهی به خود و دیگران.
ازدست دادن ارتباط با دوستان، خانواده و جامعه.
ناتوانی در انجام کار و فعالیت‌های عادی.
دچار مشکلات قانونی شدن.
بیماری اعتیاد شکل گرفته و حالت پیشرفته پیدا کرده‌است.
برای فعالیت عادی روزمره به مواد مخدر نیاز دارد.
مواد مخدر در مقایسه با دیگر مسائل در اولویت قرار می‌گیرد.
بی علاقه شدن به زندگی و افتادن به فکر خودکشی.
خماری کشیدن در زمانی که مواد مورد نیاز بدن کمتر از حد معمول به آن داده شده یا کاملاً قطع شود.
تلاش پی در پی اما بیهوده برای ترک اعتیاد.
بی سر و سامانی و غیرقابل اداره شدن زندگی.
ناامیدی و ناتوانی کامل.
مواد اعتیادآور

راهنمای تشخیصی و آماری اختلال‌های روانی در آخرین ویرایش خود (DSM-5 2013) مواد مخدر را در ۱۰ رده به شرح ذیل طبقه‌بندی کرده‌است:
۳۰۳–۹۰ وابستگی به الکل
۳۰۵–۹۰ مسمومیت با کافئین
۳۰۴–۳۰ وابستگی به کانابیس (مشتقات گیاه شاهدانه شامل شبه‌حشیش‌هایی مانند حشیش، گراس، و کانابیس صنعتی)
۳۰۴–۵۰ وابستگی به مواد توهم‌زا
۳۰۴–۶۰ وابستگی به مواد استنشاقی (مانند چسب، بنزین و غیره)
۳۰۴–۰۰ وابستگی به مواد افیونی (شامل تریاک، هروئین، تمجیزک غیره..)
۳۰۴–۱۰ وابستگی به مواد آرام بخش (شامل مواد آرام بخش، خواب‌آور یا ضد اضطراب، بنزودیازپین‌ها)
۳۰۴–۹۰ وابستگی به مواد محرک (موادی مانند آمفتامین، شیشه، کوکائین)
۳۰۵–۱ وابستگی به تنباکو
-٣٠٦ وابستگی به سکس و پورن و خودارضایی
۳۰۴–۹۰ وابستگی به مواد دیگر
مواد اعتیادآور > تقسیم‌بندی مواد اعتیادآور

در نوعی دیگر از تقسیم‌بندی ترکیبات سایکو اکتیو بر حسب نوع تأثیرشان بر سیستم عصبی مرکزی به سه گروه تقسیم می‌شوند:
محرک سیستم عصبی مانند آمفتامین، مت آمفتامین، اکستازی، کوکائین، کافئین، نیکوتین
سرکوب کننده سیستم عصبی همچون الکل، باربیتورات‌ها، مشتقات شاهدانه (حشیش، ماری‌جوانا)، مشتقات افیون (تریاک، هروئین، کراک)، مواد استنشاقی
ترکیبات توهم‌زا شامل روان‌گردان‌ها، منفک کننده‌ها و هذیان‌آورها
مانند ال‌اس‌دی، مسکالین، سیلوسایبین، فن‌سیکلیدین
مواد اعتیادآور > مواد قابل سوءمصرف و اثرات جسمی و روانی‌شان

اعتیاد را می‌توان یک بیماری مزمن دانست که انواع شدید آن برای شخص و اطرافیان و جامعه مضر است.
انواع آن به شرح زیر است:
مواد اعتیادآور > مواد قابل سوءمصرف و اثرات جسمی و روانی‌شان > ترکیبات محرک

آمفتامین‌ها: موادی محرک و اعتیادآور است. این مواد سیستم مرکز عصبی را تحریک می‌کند، این مواد در میان دانشجویان مصرف بیشتری دارد زیرا باعث کم‌خوابی بوده و شخص را در حالت محرکی قرار می‌دهد. مصرف این مواد باعث می‌شود بدن در برابر آن مقاوم شود لذا شخص معتاد ناگزیر می‌گردد بیشتر مصرف کند.
کوکائین: موادی تحرک‌زا، توهم‌آور و اغفال‌کننده‌است، کسانی که به این دارو معتاد می‌شوند معمولاً سادیسم جنسی پیدا می‌کنند و به همین دلیل افراد بسیار خطرناکی هستند. معتاد پس از مصرف این دارو احساس شعف چشمگیری پیدا می‌کند و شاد می‌شود و لذت جنسی او تشدید پیدا می‌کند، اثرات جسمی آن کم است در حالیکه از نظر روانی اثراتش از هروئین بیشتر است.
مواد اعتیادآور > مواد قابل سوءمصرف و اثرات جسمی و روانی‌شان > ترکیبات سرکوب کننده

تریاک: بیشتر در بین افراد مسن درگذشته مصرف آن رواج داشته اما امروزه در بین جوانان و نوجوانان توزیع و مصرف می‌گردد، ماده‌ای دژم‌ساز بوده و تأثیرات آن شامل حس سرخوشی، رفع درد، بهبود اضطراب، یبوست و سایر موارد مشترک با مشتقات تریاک را دارد.
مرفین: از تریاک گرفته می‌شود و به دو صورت مایع و پودر مصرف می‌گردد، مصرف این مواد در بین جوانان زیاد است.
هروئین: مواد نیمه طبیعی- نیمه صنعتی سنتز شده از شیره خشک شده خشخاش تریاک می‌باشد که حدود دو تا سه برابر مرفین اثر قوی تری دارد. از طریق استعمالدر داخل فویل و یا تزریق وریدی مورد استفاده قرار میگیرد و فراهمی زیستی آن بسیار بالا است.
متادون: داروی مخدر مصنوعی است که به دلیل نیمه عمر بالای آن بیش از ۲۴ ساعت جهت درمان اعتیاد به مشتقات تریاک و افیون به کار برده می‌شود و فقط تحت نظر پزشک باید تجویز شود.
نورجزیک: مایع زرد رنگ تزریقی است که پس از ترکیب با خون شخص مصرف‌کننده در رگ تزریق می‌شود.
مواد اعتیادآور > مواد قابل سوءمصرف و اثرات جسمی و روانی‌شان > ترکیبات توهم‌زا

ترکیبات توهم‌زا عموماً دارای اعتیاد جسمی نیستند و اعتیاد روانی ایجاد شده توسط اغلب آن‌ها نیز پایین است. همچنین به علت کمیابی و تولید سخت‌تر و اعتیاد کمتر دارای قیمت بالایی هستند و کمتر مورد سوءمصرف قرار می‌گیرند.
ال‌اس‌دی: مصرف این ماده اعتیاد جسمی ندارد ولی دارای اثرات روانی متعددی است، این ماده جز روان‌گردان‌ها است و اعتیاد روانی بسیار پایینی را به همراه دارد و پتانسیل سوءمصرف خاصی ندارد. ال‌اس‌دی بیشتر مورد مصرف تفننی جوانان قرار می‌گیرد ولی امروزه به علت کمیاب بودن ترکیبات تقلبی جای آن را گرفته‌اند.
مواد اعتیادآور > مواد قابل سوءمصرف و اثرات جسمی و روانی‌شان > سایر ترکیبات

نیکوتین ماده مؤثر موجود در سیگار می‌تواند، اعتیاد و وابستگی بالایی را در فرد مصرف‌کننده ایجاد کندنیکوتین ماده مؤثر موجود در سیگار و قلیان است که منشأ اصلی مصرف آن گیاه تنباکو است. این ماده اعتیاد نسبتاً بالایی می‌تواند ایجاد کند و به شدت مورد سوءمصرف قرار گیرد.
ماری جوانا و حشیش: مصرف این مواد، اعتیاد جسمانی نداشته ولی اعتیاد روانی می‌آورند و به همین جهت زیان‌آور هستند، مصرف این مواد اثرات مغزی ناگواری را به همراه داشته و اغلب به صورت سیگار مصرف می‌شوند اثرات مخرب آن: خواب آرامش بخش، تشدید احساس، خنده‌های بی‌مورد و طولانی، لذت‌بخش بودن زمان و مکان، اما وقتی تأثیر دارو تمام می‌شود شخص معتاد حالت و احساس بدی پیدا می‌کند و امکان ارتکاب جرم زیاد می‌شود و از سوی دیگر عاملی برای مصرف مواد مخدر قوی تر همانند هروئین می‌باشد.
مواد استنشاقی: این گروه شامل مواد شیمیایی گوناگونی است که به سرعت تبخیر می‌شوند. برخلاف سایر مواد مورد سوء مصرف که براساس تأثیری که بر سیستم اعصاب مرکزی می‌گذارند تقسیم‌بندی می‌شوند، این مواد برمبنای شیوه مصرف مشترکی که دارند دریک گروه جای گرفته‌اند. مواد استنشاقی براساس عملکرد داروشناختی خود به سه دسته تقسیم می‌شوند: حلال‌های فرار، نیتروس اکسید و نیتریت‌ها. گروه اول یعنی حلال‌های فرار شایع‌ترین مواد استنشاقی مورد سوء مصرف هستند. انواع سوخت‌ها مانند بنزین، گازوئیل و گاز فندک، داروهای بیهوشی مانند عطر، چسب‌ها، انواع اسپری‌ها، رنگ‌های شیمیایی و… در این گروه قرار می‌گیرند.
زیان‌های جانبی

رابطه اعتیاد به ماده‌ای و ضرر آن ماده بر فرد مصرف‌کننده و دیگران، رابطه‌ای است که مهم تلقی می‌شود. به طوری که هرچه ماده‌ای اعتیادآوری بیشتری داشته باشد معمولاً ضرر آن به شخص مصرف‌کننده، اطرافیانش و جامعه بیشتر می‌شود.
اعتیاد به مواد مخدر افزون بر زیان‌هایی که به‌طور مستقیم برای مصرف‌کنندهٔ آن دارد و هیچ فایده و سودی برای استفادهٔ آن تأیید نشده‌است، یکی از عوامل اصلی گسترش بیماری‌هایی چون ایدز و هپاتیت می‌باشد و همچنین زیان‌های اجتماعی و اقتصادی درخوری برای جامعه دارد که از آن میان می‌توان به از بین بردن بخشی از نیرو و مغز فعال جامعه اشاره کرد.
از جمله مهم‌ترین آسیب‌هایی که مصرف مواد مخدر بر سلامتی فرد دارد، کاهش قوای جنسی در بلند مدت است. اگرچه برخی از مواد مخدر در لحظه باعث افزایش میل جنسی و برانگیختگی می‌شوند، ولی اکثر آن‌ها در طولانی مدت قوای جنسی را کاهش می‌دهند. برای مثال مصرف متادون سبب کاهش و از بین رفتن میل جنسی، اختلال نعوظ و اختلال در انزال می‌گردند. حدود ۷۵ درصد از معتادان به متادون، از کاهش یا از بین رفتن میل جنسی شکایت دارند. حدود ۷۰ درصد دارای مشکل در برانگیختگی جنسی و ۶۰ درصد دارای مشکل در رسیدن به ارضاء جنسی هستند.
به تازگی، برخی با مدل‌سازی اعتیاد با به‌کارگیری دانش اقتصاد نشان داده‌اند که درآمد و مصرف امروز مواد مخدر به چه میزان بر تقاضای مواد مخدر در آینده تأثیر خواهد گذاشت.