stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
آیین‌نامه انضباطی دانشجویان
تغییرات در اعتراضات ۱۴۰۱ > فهرست تغییرات

| عنوان | ماده و تبصره | تغییر در دستورالعمل ۱۴۰۱ |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| اضافه شدن جلوگیری از ورود دانشجو به دانشگاه | ماده ۱۲ | «رئیس دانشگاه مجاز است تاز مان رسیدگی به پرونده دانشجو، از ورود او به دانشگاه جلوگیری کند» اضافه شد | اضافه شدن مجوز برای گروه مجازی بالای ۱۰۰ نفر | ماده ۳۲ | «تشکیل کلیه گروه‌های مجازی دانشجویی بالای ۱۰۰ نفر نیاز به مجوز کمیته ناظر بر نشریات دانشجویی دارد» اضافه شد |
| اضافه شدن شرکت در آشوب | ماده ۴۴ | «در صورت شرکت در آشوب و بلوا، دانشجوی متخلف به یکی از تنبیهات بند ۴ تا ۱۰ به جز ۵ محکوم می‌شود» اضافه شد |  |  |  |
| تشدید مجازات عدم رعایت پوشش اسلامی | ماده ۵۲ | «در صورت هنجارشکنی یا عمل شبکه‌ای یا اصرار و تکرار تنبیهات تا بند ۱۵ قابل تشدید است» اضافه شد |  |  |  |
| حذف منع تجسس در زندگی خصوصی | ماده ۱۱۰ | «کمیته مجاز به تجسس در زندگی خصوصی نیست» حذف شد |  |  |  |
تغییرات در اعتراضات ۱۴۰۱ > واکنش‌ها

انجمن اسلامی مدرسین دانشگاه‌ها ۱۴ آذر ۱۴۰۱ در بیاینه‌ای به تضییع حقوق دانشجویان در شیوه نامه جدید اجرائی آئین نامه انضباطی دانشجویان اعتراض کرد.
۱۱ تشکل دانشجویی در ۲۰ آذر ۱۴۰۱ در بیانیه‌ای روش تغییر شیوه‌نامه آیین‌نامه انظباطی دانشجویان را «غیردموکراتیک و توهین‌آمیز» اعلام کردند و خواستار ابطال آن شدند.
۹۰ عضو هیئت علمی دانشگاه علوم‌پزشکی تهران ۲۵ آذر ۱۴۰۱ با انتشار نامه‌ای خطاب به رئیس این دانشگاه، با انتقاد از تغییرات آیین‌نامه انضباطی دانشجویان، نسبت به تشدید برخوردها ابراز نگرانی کردند. در این نامه استادان دانشگاه این آیین‌نامه انضباطی را «ابزاری برای ساکت کردن صدای اعتراضات دانشجویان» خوانده‌اند. آنها ضمن برشمردن تعدادی از اشکالات حقوقی این شیوه نامه تأکید کرده‌اند که «شک به جرم نباید منجر به صدور حکم گردد» و این رویه «اصل برائت» را نقض می‌کند. همچنین اساتید دانشگاه علوم پزشکی تهران تأکید کردند که در این شیوه‌نامه «کمر به آزار و اعتراف اجباری دانشجویان بسته‌اند» و یادآور شده‌اند که این امر، طبق ماده ۵۷۸ قانون مجازات اسلامی جرم محسوب می‌گردد. قبل از این نیز ۱۸ شورای صنفی دانشجویی طی بیانیه‌ای مشترکی با اعتراض به شیوه‌نامه جدید انضباطی، آن را «نقض آشکار حقوق انسانی و دانشجویی» برشمردند.
سید ابوفاضل رضوی اردکانی

| ابوفاضل رضوی اردکانی | ابوفاضل رضوی اردکانی |
| --- | --- |
نماینده دوره پنجم مجلس شورای اسلامی: نماینده دوره پنجم مجلس شورای اسلامی
دوره مسئولیت ۱۳۷۴ – ۱۳۷۸: دوره مسئولیت ۱۳۷۴ – ۱۳۷۸
حوزه انتخاباتی: سپیدان
نماینده دوره چهارم مجلس شورای اسلامی: نماینده دوره چهارم مجلس شورای اسلامی
دوره مسئولیت ۱۳۷۰ – ۱۳۷۴: دوره مسئولیت ۱۳۷۰ – ۱۳۷۴
نماینده دوره اول مجلس شورای اسلامی: نماینده دوره اول مجلس شورای اسلامی
دوره مسئولیت ۱۳۵۸ – ۱۳۶۲: دوره مسئولیت ۱۳۵۸ – ۱۳۶۲
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: ۱۳۲۸ اردکان
ملیت:  ایران
پیشه: سیاستمدار
سید ابوفاضل رضوی اردکانی (زاده ۱۳۲۸ در اردکان) امام جمعه موقت شیراز و مؤسس و سرپرست مدرسه علمیه اهل البیت شیراز است.
وی نماینده مردم سپیدان در مجالس دورهای اول، چهارم و پنجم شورای اسلامی بود.
تولد و تحصیلات

سید ابوفاضل رضوی اردکانی فرزند سید جلال متولد سال ۱۳۲۸ در اردکان فارس (سپیدان) بوده و همانند پدرش دارای تحصیلات حوزوی است. او تحصیلات ابتدایی را در اردکان به اتمام رسانیده و سپس تحصیلات حوزوی خود را در شیراز و قم نزد اساتیدی چون محمدعلی موحد، موسوی تبریزی، موسوی اردبیلی، شب زنده دار جهرمی، فاضل لنکرانی، نوری همدانی، و جواد تبریزی سپری کرد.
فعالیت‌های سیاسی و اجرایی

رضوی اردکانی در دوره‌های اول و چهارم و پنجم توانست به مجلس شورای اسلامی راه یابد. او همچنین به عنوان رایزن فرهنگی مدتی در کویت مشغول به خدمت بود و در حال حاضر امام جمعه موقت شیراز می‌باشد.
زک د لا روچا

| زَک دِ لا روچا | زَک دِ لا روچا |
| --- | --- |
د لا روچا در سال ۲۰۰۷: د لا روچا در سال ۲۰۰۷
اطلاعات پس‌زمینه: اطلاعات پس‌زمینه
نام تولد: Zacarías Manuel de la Rocha
زاده: ۱۲ ژانویهٔ ۱۹۷۰ (۵۵ ساله) لانگ بیچ، کالیفرنیا
ژانر: رپ راک، آلترنتیو هیپ هاپ، موسیقی اعتراضی، پانک راک
ساز(ها): گیتار، درامز، خارانا خاروچا
سال‌های فعالیت: ۱۹۸۸ تاکنون
ناشر(ان): اپیک، رولیشن، آنتی-
همکاری‌های مرتبط: هاردستنس، اینساید آوت، ریج اگنست د ماشین، وان دی از ا لاین
وبگاه: zdlr.net
زَک د لا روچا (به انگلیسی: Zack de la Rocha) (زادهٔ ۱۲ ژانویهٔ ۱۹۷۰ در لانگ بیچ کالیفرنیا) خواننده، نوازنده، شاعر و فعال اجتماعی اهل آمریکا است. زَک بیشتر به‌عنوان خواننده و نویسندهٔ متن ترانه‌های گروه ریج اگنست د ماشین شناخته شده‌است و یکی از ستایش‌شده‌ترین نام‌ها در موسیقی آلترنتیو دههٔ ۱۹۹۰ میلادی است. شهرت او در دههٔ ۹۰ به‌عنوان رهبر گروه ریج اگنست د ماشین برای‌اش این امکان را فراهم کرد تا دیدگاه‌های چپ‌گرایانه‌اش را در قالب موسیقی بیان کند.
کودکی و نوجوانی

مادرش الیویا د لا روچا تبار ایرلندی/آلمانی داشت و پدرش روبرتو د لا روچای مکزیکی‌تبار، گرافیست و نقاش بود که دیوارنگاره‌های‌اش از کشاورزان مکزیکی مرتبط با جنبش زاپاتیستا بسیار شناخته شده هستند.
زمانی که زک خردسال بود والدین‌اش از هم جدا شدند و در نوجوانی به همراه مادرش به ارواین کالیفرنیا نقل مکان کردند، جایی که الیویا به دانشگاه کالیفرنیا در ارواین رفت تا تحصیلاتش را در مقطع پی‌اچ‌دی رشتهٔ مردم‌شناسی ادامه دهد. زک دوران نوجوانی و جوانی‌اش را در ارواین گذراند، یک جوان اسپانیایی‌تبار در جایی که به نسبت دیگر مناطق آن ایالت بیشترین تراکم جمعیت سفیدپوست‌ها را دارد. او از ارواین به‌عنوان «یکی از نژادپرست‌ترین شهرهایی که می‌شود تصور کرد» یاد کرده‌است. در سال‌های بعد زک با روی آوردن به موسیقی گروه‌های هاردکور پانک مانند مینور ترت، بلک فلگ و بد ریلیجین احساسات برآمده از خشم و انزوای‌اش را بروز داد.
آغاز فعالیت حرفه‌ای

اولین فعالیت موسیقی زک به همکاری‌اش با یک گروه موسیقی دبیرستانی به‌نام «هاردستنس» بازمی‌گردد که به‌عنوان خواننده و گیتاریست با آن‌ها همکاری می‌کرد. گروه بعدی او اینساید آوت بود که در واقع با مشارکت بعضی از اعضای پیشین هاردستنس پدید آمد. آن‌ها اولین و تنها آلبوم‌شان را با نام No Spiritual Surrender در سال ۱۹۹۱ و با برچسب رولیشن رکوردز منتشر کردند. پس از انتشار آن آلبوم اینساید آوت از هم فروپاشید. زک به مرور زمان و با بالاتر رفتن سن‌اش از موسیقی راک به هیپ هاپ گرایش پیدا کرد و تحت تاثیر موسیقی گروه‌هایی هم‌چون کی‌آراس-وان و ران-دی.ام.سی. قرار گرفت. در همان دوره بود که با تام مورلو آشنا شد و این آشنایی مدتی بعد به تشکیل ریج اگنست د ماشین انجامید.
ریج اگنست د ماشین

ریج اگنست د ماشین را زک به‌همراه تیم مورلو (گیتاریست)، تیم کامرفورد (باسیست) و برد ویلک (درامر) در سال ۱۹۹۱ میلادی بنیان گذاشتند. آن‌ها اولین آلبوم استودیویی‌شان را که هم‌نام خود گروه بود در سال ۱۹۹۲ منتشر کردند که در آمریکا تا ردهٔ ۴۵اُم جدول پرفروش‌ترین آلبوم‌ها صعود کرد.
گروه ریج اگنست د ماشین
خلیل آقایی

| خلیل آقایی | خلیل آقایی |
| --- | --- |
نماینده مجلس شورای اسلامی دوره ششم: نماینده مجلس شورای اسلامی دوره ششم
حوزه انتخاباتی: مشگین‌شهر
اکثریت: ۵۷٬۱۹۸ (۶۵٫۵٪)
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: خلیل آقائی کهلیک بلاغی ۱۳۳۹  (۶۴ سال) بیله‌سوار، ایران
ملیت: ایرانی
تحصیلات: مهندسی زراعی
دیگر سمت‌ها: قائم‌مقام وزیر جهاد کشاورزی در امور مجلس در دولت یازدهم معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور در دولت دوازدهم: دیگر سمت‌ها: قائم‌مقام وزیر جهاد کشاورزی در امور مجلس در دولت یازدهم معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور در دولت دوازدهم
خلیل آقایی کهلیک بلاغی (زادهٔ ۱۳۳۹ در بیله‌سوار) نمایندهٔ حوزهٔ انتخابیهٔ مشگین‌شهر در دورهٔ ششم مجلس شورای اسلامی بوده‌است.
او همچنین معاون وزیر و رئیس سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور بوده‌است. این انتصاب توسط محمود حجتی، وزیر وقت جهاد کشاورزی انجام شد.
بازداشت به دلیل فساد مالی

خلیل آقایی در تاریخ ۵ آبان ۱۳۹۸ به دلیل فساد در سازمان جنگل‌ها بازداشت شد.
بخش طاغنکوه

بخش طاغَنکوه یکی از بخش‌های شهرستان فیروزه در استان خراسان رضوی ایران است. مرکز آن شهر همت‌آباد است.
| بخش طاغنکوه> اطلاعات کلی | بخش طاغنکوه> اطلاعات کلی |
| --- | --- |
کشور:  ایران
استان: خراسان رضوی
شهرستان: فیروزه
مرکز بخش: همت‌آباد
دهستان‌ها: طاغنکوه شمالی ، طاغنکوه جنوبی
مردم: مردم
جمعیت: ۲۱۲۲۶ نفر
تقسیمات کشوری

بخش طاغنکوه با مصوبهٔ هیئت وزیران در تاریخ ۲۹ آذر ۱۳۸۳ در تابعیت شهرستان تخت جلگه (که بعداً نام آن به فیروزه تغییر یافت) تأسیس شد. در حال حاضر، این بخش شامل دو دهستان و یک شهر است:
بخش طاغنکوه
دهستان طاغنکوه شمالی
دهستان طاغنکوه جنوبی
شهر: همت‌آباد
جمعیت

بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش طاغنکوه شهرستان فیروزه در سال ۱۳۸۵ برابر با ۲۲۸۶۴ نفر بوده‌است. جمعیت این بخش در سال ۱۳۹۰ به ۲۱۲۲۶ نفر رسیده است.
خو بان

| خو بان | خو بان |
| --- | --- |
روستا: روستا
کشور:  افغانستان
ولایت: غور
ولسوالی: فیروزکوه
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی ۴:۳۰+
خو بان روستایی در ولسوالی فیروز کوه از ولایت غور در کشور افغانستان است.
فرهاد کوهکن

این مقاله دربارهٔ یک چهره داستانی است. برای دیگر کاربردها، امید را ببینید.
| فرهاد (کوهکن)> اطلاعات کلی | فرهاد (کوهکن)> اطلاعات کلی |
| --- | --- |
نام: فرهاد
لقب: فرهاد کوه‌کن
آئین نامعلوم ،احتمالا ادیان کهن ایرانی: شورا
ملیت: ایران
زادگاه: کرمانشاه - زابلستان
سایر اطلاعات: سایر اطلاعات
شناخته شده: عاشق و مجنون شیرین
شناخته شده: شهید عشق
نبردها: نبرد شورا
نبرد اول: نبرد شورا(باخته)
یک همسر و ۷ فرزند همچنین  عاشق ناکامه شیرین: شیرین یا روژین
فرهادکوهکن از عشاق مشهور و ناکام ادب پارسی و عاشق افسانه‌ای شیرین رقیب خسرو پرویز بود. در متون تاریخی و ادبی قدیم اشاره‌ای به شخصیت او نشده‌است اما در بعضی از کتاب‌های قدیم از فرهادسپهبد و در بعضی دیگر از فرهادحکیم نام برده شده‌است که مهندس بود و کار ساختن بعضی از نقوش در بناهای عصر خسرو پرویز به او منسوب است.
همچنین در کتاب فرهنگ نام های شاهنامه ، منصور رستگار فسائی و کتاب فرهنگ جامع نام های شاهنامه نوشته محمد رضا عادل ، می گویند « فرهاد شخصیتی پهلوانی در ایران باستان است ، او از نژاد برزین است ، به رسم پهلوانان ایران باستان دارای درفش با نقش آهو و گاومیش توصیف می شود. »
نماد گاومیش نماد خاندان اسپهبدان کارنی است که اثبات شده بلوچ بوده و از کتاب تاریخ پیامبران و شاهان و فرمانروایان این سخن بدست میاد که اصالت ایرانی الاصل فهستند.
نرسی و شاهپور ۲ پسر از ۷ فرزند پسری فرهاد بوده و ایل کلهر نیز معتقدند از نسل آن هستند.
همچین بعضی از بزرگان ایل کوهکن در سیستان و بلوچستان نیز چنین اعتقادی دارند .
همچنین فرهاد سمبل تقابل اشکانی و ساسانی هست. اسم پدر فرهاد نیز آذر بابا بوده است.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| بر شهید تیشهٔ عشقت منال ای بیستون |  | چون در این دامان الوند خفته بس فرهادها |
فرهاد در منابع

از سدهٔ ششم قمری به بعد که نظامی گنجوی در داستان خسرو و شیرین ماجرای عشق او و شیرین را به نظم درآورد، شهرت فرهاد در ادب فارسی از خسرو نیز فراتر رفت. در این داستان فرهاد حجار و مهندس و انسانی ساده‌دل و یکرنگ، به غایت نیرومند و مستغنی از مال و سخت استوار است.
بر طبق افسانه‌ها فرهاد در مأموریتی شیفتهٔ شیرین شد امّا خسروپرویز او را به کندن کوه بیستون واداشت، با این شرط که اگر در این کار توفیق یافت شیرین را به او واگذارد، اما به این امید که او جان بر سر این کار ببازد. فرهاد با شوق و توانایی خاصی به این کار پرداخت و پاره‌های سنگین کوه را که ده مرد از برداشتن آن عاجز بودند، کَند. گویند به تحریک خسرو پرویز، پیرزنی به دستور خسرو پرویز در ازای طلا به دروغ خبر مرگ شیرین را به او داد. فرهاد با شنیدن این خبر، ابتدا پیرزن را به علت رساندن خبر بد به او، مجازات کرد. او را به کوه بیستون کوبیده و در همانجا باقی ماند و مثانه او خالی شد سپس تیشهٔ خود را هفت بار به اسمان پرت کرد  و فرشتگان شش بار مانع از برخورد تبر با او شدند. بار هفتم تبر بر سر فرهاد زد و در دم جان سپرد. البته در روایتی که وحشی بافقی بعدها به تقلید از نظامی نوشت، فرهاد با کوبیدن تیشه بر سر خود، خودکشی می‌کند.
شخصیت فرهاد همچون اسطورهٔ پاکبازی عشق و پایمردی در هاله‌ای از افسانه در شعر و ادب فارسی عرضه شده‌است و بر محور داستان عشق او به شیرین و رقابتش با خسرو پرویز داستان‌های منظوم بسیاری به وجود آمده‌است که به رغم برخی اختلافات در اساس با هم اشتراک دارد.
همچنین در ادبیات ایران آمده که لاله از خون فرهاد از زمین برخاسته است.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| زحسرت لب شيرين هنوز می‌بينم |  | كه لاله می‌دمد از خون دیدهٔ فرهاد |
مکان‌های یادبود شیرین و فرهاد

هنری راولینسون در سفری که در سال ۱۸۳۶ به ایران داشته اشاره کرده‌است که در کردستان ایران مکان‌های زیادی وجود دارد که در فرهنگ عمومی مردم کرد به داستان عاشقانۀ شیرین و فرهاد منسوب شده و یا ساخت آن به فرهاد منتسب شده‌است. در منطقۀ کرمانشاه داستان شیرین و فرهاد جایگاه بالایی در فولکلور کردی و فرهنگ مردم دارد.
فرهاد تراش در مجموعۀ بیستون.
فرهاد تراش در پارک شهر هرسین.
فرهاد تراش در روستای وینسار قروه.
دخمۀ شیرین و فرهاد در صحنه.
طاق شیرین و فرهاد در روستای چهل زرعی، تنگ کوشک، در زرنه استان ایلام.
کاخ خسرو در قصر شیرین.
درخت شیرین و فرهاد در طاق‌بستان کرمانشاه.
طاق شیرین در ریجاب کرمانشاه
دخمه سنگی فرهاد در روستای سنگر
غار فرهاد (ایوان فرهاد) در سراب
مقبره شیرین و فرهاد در سیه‌چشمه
زنان در سینمای ایران

زنان در سینمای ایران به نقش زنان در سینمای ایران می‌پردازد. زنان ایرانی نقش مهمی در به رسمیت شناختن جهانی هنر ایران و به ویژه سینمای ایران داشته‌اند. از زمان ظهور موج جدید سینمای ایران زنان ایران تعداد بی شماری از فارغ التحصیلان مدرسه فیلم را تولید کرده است.
دوره

پس از انقلاب ۵۷ تغییراتی محسوس و اساسی در نحوه نگرش نسبت به زنان و بازنمایی آنها در سینمای ایران به وجود آمده است. چنین تغییراتی را به وضوح می‌توان از مشاهده نقش و جایگاه زنان در فیلم‌های سینمایی پیش و پس از انقلاب یافت. در دو دهه گذشته درصد کارگردانان سینمای ایران که زن هستند از درصد زنان کارگردان فیلم در اکثر کشورهای غربی فراتر رفته است. حذف بازیگران سینمای قبل از انقلاب ایران، با همراهی نسبی جریان معترض و روشنفکری اوایل انقلاب انجام شد. به‌ویژه روزنامه‌نگاران ادبیات سینمایی بعد از انقلاب و نشریاتی چون ماهنامه سینمایی فیلم، در این حذف‌ها با مدیران فرهنگی همراه بودند. نوع نگاه حقیرانه به آنچه فیلم فارسی خوانده می‌شد و همچنان نیز در میان گروهی از نویسندگان سینمای ایران جاری است، در همراهی با این حذف و محرومیت نقش داشت. این موضوع به‌ویژه با مشاهده محصولات جریان اصلی سینمای ایران که بخش عمده‌ای از آن‌ها تقلید و بازسازی فیلم‌های قبلی و استفاده از تمهیدات سطحی چون تقلید خوانندگان قدیمی و رقص مردان و شوخی‌های کلامی جنسی است، بیش از پیش پرسش‌های جدی را دربارهٔ دلایل واقعی حذف بازیگران قدیمی و آنچه به نام سینمای سطحی پیش از انقلاب خوانده می‌شد، طرح می‌کند.
در دوره ده ساله پیش از انقلاب، حضور زنان در عرصه سینما به غیر از جایگاه موسیقی و تا حدودی جایگاه بازیگری در سایر جایگاه‌ها از دوره‌های مختلف بعد از انقلاب کمتر بوده است. در دوره «دفاع مقدس» علی‌رغم کاهش تعداد فیلم‌های تولیدشده، زنان در برخی جایگاه‌های مهم مانند کارگردانی و تولید فیلم حضوری پررنگ داشتند، اما در دو بخش موسیقی و بازیگری، میزان مشارکت آن‌ها کاهش چشمگیری داشته است. ویژگی شاخص دوره «سازندگی» افزایش مشارکت زنان در اغلب جایگاه‌ها در مقایسه با قبل است. در دوره «اصلاحات» با وجود کاهش تعداد فیلم‌های تولیدشده، حضور زنان در تمام جایگاه‌ها به جز بازیگری از دوره پیش از خود با افزایش مشارکت مواجه بوده است. در دوره «عدالت محوری» مجموع حضور زنان در عرصه‌های گوناگون تولید فیلم در مقایسه با دوره قبل و در مقایسه با کل فیلم‌های تولیدشده، با کاهش مواجه بوده است. همچنین در این دوره، شاهد کاهش معنادار حضور زنان در سه عرصه موسیقی، بازیگری و صدا در مقایسه با دو دوره قبل هستیم، اما در دو عرصه نویسندگی و کارگردانی، حضور زنان از دوره قبل اندکی افزایش یافته است.
دوره > تا دهه ۳۰

برخی از مورخان تاریخ سینمای ایران بر این باورند که نقش آفرینی آسیا قسطانیان در فیلم حاجی آقا آکتور سینما ساخته اوانس اوگانیانس که در ۱۱ بهمن سال ۱۳۱۲ در تهران اکران شد، نخستین حضور زن در سینمای ایران است. روح‌انگیز سامی نژاد با بازی در اولین فیلم ناطق تاریخ سینمای ایران به نام دختر لر، نخستین حضور رسمی زن در سینمای ایران را رقم زد. این فیلم در سال ۱۳۱۲ توسط اردشیر ایرانی و با همکاری عبدالحسین سپنتا در بمبئی ساخته شد و سامی نژاد، نقش گلنار را بازی کرد. سینمای ایران در این دوره علاوه بر وجود مخالفت‌هایی از سوی روحانیت با پدیده دیگری به نام سانسور هم مواجه شد. به استناد پژوهش‌ها، تغییر بخش کوتاهی از دیالوگ جعفر و گلنار، بازیگران فیلم دختر لر، نمونه‌ای از این وضعیت است.
دوره > دهه ۴۰

سینمای ایران در دوره اشغال توسط متفقین و جانشینی محمدرضا پهلوی، فرصت چندانی برای عرض‌اندام پیدا نکرد. در عوض تئاتر موقتاً توانست جای سینما را بگیرد.
دوره > دهه ۷۰

در سینمای دفاع مقدس نقش زن آن طوری که باید دیده نشده است. زنان در بیشتر اوقات فقط به عنوان همسر قهرمان و یک نقش فرعی حضور دارند. فیلم «شب‌بخیر فرمانده» به کارگردانی انسیه شاه‌حسینی یا «زیباتر از زندگی» یا فیلم «نجات‌یافتگان» ساخته رسول صدرعاملی آثاری هستند که زنان در آنها نقش اصلی دارند.
دوره > دهه ۹۰

نگاه به زن‌ها در سینما از آن حالت سنتی که همیشه فقط مادر و همسر است و نقش کاملاً حاشیه‌ای در درام دارد و اصلاً فیلم بر شخصیت او متمرکز نیست، به آرامی خارج می‌شود. این نگاه به سمتی می‌رود که شخصیت زن به یکی از کارکترهای اصلی فیلم تبدیل می‌شود.
شخصیت‌ها

در تاریخ سینمای ایران شخصیت‌های زن زیادی ماندگار شده‌اند. شخصیت نائی در فیلم باشو غریبه کوچک ساخته بهرام بیضایی به خاطر مرکزیت دادن به یک شخصیت زن و ترکیبِ واقع‌گراییِ روان‌شناختی با سوررئالیسمِ آئینی به بازخوانی روابط قدرت در نظام سلسله مراتب جنسیتی و قومی می‌پردازد. کارکتر گلرخ کمالی در فیلم دیگری از بیضایی یعنی سگ‌کشی نیز از دیگر شخصیت‌های ماندگار سینمای ایران است.
شخصیت «ریحان» در «کافه ترانزیت» با بازی فرشته صدرعرفایی ساخته «کامبوزیا پرتوی»، «دو زن» ساخته تهمینه میلانی و «سارا» داریوش مهرجویی با بازی نیکی کریمی، «آفاق» و «نرگس» در نرگس که در سال ۱۳۷۰ اکران شد، «مریم قندی» در سفر به چزابه (۱۳۷۴) با بازی عاطفه رضوی در نقش یک امدادگر زن در جبه‌های جنگ ایران و عراق، کاراکتر «محبوبه» در روبان قرمز ساخته حاتمی‌کیا با بازی آزیتا حاجیان، «درنا» در آدم‌برفی (۱۳۷۶) ساخته داوود میرباقری از دیگر شخصیت‌های شناخته شده در سینمای ایران هستند.
شخصیت «رؤیا» در کاغذ بی‌خط (۱۳۸۰) ساخته ناصر تقوایی تصویر جدیدی از زن به نمایش گذاشت شد. «ترانه» در من ترانه پانزده سال دارم (۱۳۸۱) که سیمرغ بلورین بهترین فیلم را نصیب رسول صدرعاملی کرد، روی فیلمنامه‌ای از کامبوزیا پرتوی ساخته شد. از نمونه‌های مشابه تصویر چنین زنانی می‌توان به دختری با کفش‌های کتانی، ساخته دیگر رسول صدرعاملی و شخصیت «ستاره» با بازی گلشیفته فراهانی در فیلم دیوار اشاره کرد.
«گیلانه» (۱۳۸۳) ساخته رخشان بنی اعتماد تصویر مادرانی را به نمایش گذاشت که باید با تبعات جنگ دست و پنجه نرم کنند. لهجه گیلکی و بازی فاطمه معتمدآریا از نکات به یاد ماندنی این فیلم است. کاراکتر «الفت» در فیلم شیار ۱۴۳ با بازی مریلا زارعی نمونه دیگری از این مادرهای سینمایی ست. حضور مادرهای تنها، به سینمای دفاع مقدس محدود نیست. گلشیفته فراهانی در میم مثل مادر ملاقلی‌پور و شخصیت «عفت خانم» در مهمان مامان هم مادرهایی هستند که باید دست تنها گلیم زندگی‌شان را از آب بکشند. شخصیت «سمیه» در ابد و یک روز (۱۳۹۴) با بازی پریناز ایزدیار از جمله کارکترهای ماندگار اواخر دهه ۹۰ است.
زنان سرشناس > کارگردان

در تاریخ ۹۰ ساله سینمای ایران، تعداد کارگردانان زن در سینمای حرفه‌ای و فیلم بلند داستانی، به‌سختی به ۴۰ نفر می‌رسد. به نقل از ایرنا از نظر کمی ایران بیشترین تعداد فیلمسازان زن را در دنیا دارد و در سال‌های اخیر زنان و دختران فیلمساز توانسته‌اند فیلم‌های مهم و اثرگذاری بسازند. قبل از انقلاب فقط سه زن بودند که نامشان به‌عنوان کارگردان در تاریخ سینمای ایران ثبت و ضبط شد. شهلا ریاحی نخستین زن کارگردان سینمای ایران است. ریاحی بعد از ۱۲ سال تجربه بازی در تئاتر و سینما، با کارگردانی فیلم مرجان نام خود را به عنوان نخستین کارگردان زن ایرانی در تاریخ هنر به ثبت رساند. دومین زنی که به کارگردانی روی آورد، مروا نبیلی بود که اولین اثرش «خاک بکر» نام داشت. کبری سعیدی که اسم مستعار شهرزاد را داشت در ابتدای فعالیت‌هایش بازیگر بود که بعد به فکر کارگردانی افتاد و یک فیلم بلند با عنوان «مریم و مانی» ساخت.
ساخت فیلم مستند خانه سیاه است دربارهٔ جذامیان توسط فروغ فرخزاد از تجربه‌های فیلمسازی زنان در ایران بود که نقطه عطفی در تاریخ سینما محسوب می‌شود. مرضیه برومند اولین کارگردان زن سینمای ایران در سینمای پس از انقلاب است. پوران درخشنده اولین کارگردان مطرح پس از انقلاب اسلامی است که با ساخت فیلم رابطه در سال ۶۵ مطرح شد و با فیلم پرنده کوچک خوشبختی در سال ۶۶ برنده اولین سیمرغ زنان برای بهترین فیلم از جشنواره فیلم فجر شد. رخشان بنی‌اعتماد با ساخت فیلم خارج از محدوده در سال ۶۶ مطرح شد و اولین سیمرغ کارگردانی زنان برای فیلم نرگس را در سال ۷۰ از آن خود کرد. تهمینه میلانی که از مهم‌ترین کارگردانان زن سینمای ایران است، اولین فیلم سینمایی خود به نام بچه‌های طلاق را سال ۶۸ ساخت. نرگس آبیار از موفق‌ترین و پرکارترین کارگردان زن سینمای ایران در دهه اخیر است. شیار ۱۴۳، نفس و شبی که ماه کامل شد از ساخته‌های مطرح وی می‌باشد. در سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر نرگس آبیار با کارگردانی فیلم «شبی که ماه کامل شد» سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی را از آن خود کرد. «شبی که ماه کامل شد» به کارگردانی نرگس آبیار، «خانه دیگری» به کارگردانی بهنوش صادقی، «تولدت مبارک» اثر سمیه زارعی نژاد، «نبات» به کارگردانی پگاه ارضی و «وکیل مدافع» ساخته مشترک سلما بابایی و ونداد دوشن، پنج فیلم دربارهٔ زنان اکران شده در سال ۱۳۹۸ بودند.
انسیه شاه‌حسینی فعال‌ترین کارگردان زن سینمای ایران در زمینه جنگ و دفاع مقدس، فریال بهزاد فعال در سینمای کودک و نوجوان، تینا پاکروان در نقش کارگردان و تهیه‌کننده، پریسا بخت‌آور، منیژه حکمت، نیکی کریمی از ستاره‌های سینمای ایران در دهه‌های ۷۰ و ۸۰، آزیتا موگویی، آیدا پناهنده، منیر قیدی، مونا زندی‌حقیقی، مرجان اشرفی‌زاده، یلدا جبلی، رقیه توکلی، نگار آذربایجانی، مریم دوستی، سلما بابایی، سهیلا گلستانی، مهشید افشارزاده، فائزه عزیزخانی، آناهید آباد، روح‌انگیز شمس، شهره لرستانی، مرضیه مشکینی و یاسمین ملک نصر، از جمله زنانی هستند که در سینمای بلند و داستانی، پشت دوربین قرارگرفتند و کارگردانی کردند.
رخشان بنی‌اعتماد
شهلا ریاحی
مرضیه برومند
مرجان ساتراپی
کارگردانان زن ایران جوایز معتبری را از جشنواره‌های خارجی دریافت کرده‌اند که مهم‌ترین آن‌ها شیر نقره‌ای ونیز است که رخشان بنی‌اعتماد برای نوشتن فیلمنامه قصه‌ها دریافت کرد. دو جایزه هیئت داوران جشنواره کن (سمیرا مخملباف برای تخته سیاه و ۵ عصر) و جایزه «آینده نویدبخش» جشنواره کن (آیدا پناهنده برای ناهید) از دیگر جوایز مهم و معتبر سینمایی جهان هستند که کارگردانان زن سینمای ایران آن‌ها را به دست آورده‌اند.
وضعیت

حضور زن در سینما تا حد زیادی متأثر از نوع نگاه جامعه به این قشر و باورهای مذهبی، هنجارها و تابوهای رایج، آداب و رسوم، اخلاقیات و آیین‌های اجتماعی است. تهیه و تدوین آیین‌نامه اجرایی اصول و سیاست‌های بهینه‌سازی حضور زن در سینما در سال ۱۳۸۷ توسط معاونت سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از اقداماتی است که بر حضور زنان بر پرده سینما تأثیر گذاشته است.
پایگاه «تاریخ‌نگاری سینمای ایران» به منظور ثبت اطلاعات جامع فیلم‌ها و سینماگران ایرانی اول اردیبهشت هزار و سیصد و نود و هفت با حضور سید عباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، محمد مهدی حیدریان رئیس وقت سازمان سینمایی آغاز به کار کرد. پایگاه تاریخ‌نگاری سینمای ایران اقدام به قرار دادن پروفایلی از گوگوش و بهروز وثوقی در بخش انگلیسی کرد که واکنش‌های متعددی را دربرداشت که در نهایت به حذف نام این دو هنرمند از این سایت منجر شد.
وضعیت > اعتراض به خشونت علیه زنان

مقالهٔ اصلی: افشاگری و اعتراضات ۱۴۰۱ سینماگران زن ایران
در فروردین ۱۴۰۱ جمعی از سینماگران زنِ ایران از جمله نیکی کریمی، هدیه تهرانی، ترانه علیدوستی، سحر دولت‌شاهی، پری‌ناز ایزدیار، هانیه توسلی، تهمینه میلانی، ویشکا آسایش، نگار جواهریان و… اقدام به امضا و انتشار بیانیه‌ای با عنوان «بیانیه زنان دست‌اندرکار سینما در اعتراض به خشونت علیه زنان در این عرصه» کردند.
جشنواره > جشنواره فیلم پروین اعتصامی

مقالهٔ اصلی: جشنواره فیلم پروین اعتصامی
این جشنواره به صورت سالانه از سال ۱۳۸۳ برگزار می‌شود و به زنان فیلم‌ساز که دارای فیلم بلند سینمایی هستند، جایزه اهدا می‌کند. جشنواره فیلم پروین اعتصامی ویژه فیلم‌هایی با موضوع زنان است به تلاش خانه زنان هنرمند ایران برگزار می‌شود. این رویداد سینمایی در قالب دو بخش اصلی مسابقه فیلم کوتاه و مسابقه فیلم بلند سینمایی و در قالب ۸ زیربخش است.
پوری بنایی هنرپیشه تئاتر، سینما و تلویزیون
زهره الهیان

| زهره الهیان | زهره الهیان |
| --- | --- |
نماینده مجلس شورای اسلامی دوره‌های هشتم و یازدهم: نماینده مجلس شورای اسلامی دوره‌های هشتم و یازدهم
دوره مسئولیت ۷ خرداد ۱۳۹۹ – ۶ خرداد ۱۴۰۳: دوره مسئولیت ۷ خرداد ۱۳۹۹ – ۶ خرداد ۱۴۰۳
حوزه انتخاباتی: تهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر و پردیس
اکثریت: ۷۷۳٬۲۶۳ (۴۱٫۹۸٪)
دوره مسئولیت ۷ خرداد ۱۳۸۷ – ۶ خرداد ۱۳۹۱: دوره مسئولیت ۷ خرداد ۱۳۸۷ – ۶ خرداد ۱۳۹۱
حوزه انتخاباتی: تهران، ری، شمیرانات و اسلامشهر
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: ۱۳۴۷ (۵۶ سال) کرمانشاه، ایران
حزب سیاسی: جمعیت اعتلای نهادهای مردمی انقلاب اسلامی (اکنون–۱۴۰۱) جمعیت رهپویان انقلاب اسلامی (۱۴۰۱–۱۳۸۷)
دیگر عضویت‌های سیاسی: شورای ائتلاف نیروهای انقلاب اسلامی
تحصیلات: دکترای پزشکی
پیشه: سیاستمدار پزشک
زهره الهیان (زادهٔ ۱۳۴۷ در کرمانشاه) پزشک و سیاستمدار ایرانی است. وی در حال حاضر، در فرهنگستان علوم پزشکی به‌عنوان رئیس گروه آینده‌نگری و نظریه‌پردازی، مشغول به فعالیت است. وی در دوره هشتم و یازدهم مجلس شورای اسلامی به‌عنوان نماینده تهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر و پردیس حضور داشت. وی در تاریخ ۱ اسفند ۱۴۰۱ توسط اتحادیه اروپا مورد تحریم قرار گرفت.
رد پیشنهاد وزارت

الهیان توسط محمود احمدی‌نژاد به عنوان نامزد تصدی سمت وزیر رفاه و تأمین اجتماعی معرفی شده بود اما به دلیل مخالفت مراجع تقلید با وزیر شدن زنان این پیشنهاد را رد کرد و برخی از مراجع تقلید از جمله آیت‌الله صافی گلپایگانی از این اقدام او تقدیر کردند.
مجلس یازدهم شورای اسلامی

الهیان توانست در یازدهمین انتخابات مجلس شورای اسلامی با کسب ۷۷۳ هزار و ۲۶۳ رای، به عنوان نفر هجدهم از حوزه انتخابیه تهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر و پردیس از استان تهران انتخاب گردد.
نظارت بر انتخابات ۲۰۲۱–۱۴۰۰ ریاست‌جمهوری سوریه

هیاتی از ایران به ریاست زهره الهیان، رئیس کمیته حقوق بشر مجلس، وارد سوریه شده تا بر انتخابات ریاست‌جمهوری این کشور نظارت کند.
چهاردهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری ایران  ۱۴۰۳

زهره الهیان در تاریخ ۱۲ خرداد ۱۴۰۳ با حضور در ستاد انتخابات وزارت کشور به‌عنوان نخستین زن نامزد انتخابات در چهاردهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری ثبت‌نام کرد.