میکائلا باستیداس
زندگی‌نامه

دختر مانوئل باستیداس، از نژاد آفریقایی، بومی، میکائلای جوان با رنگ برنزه و موهای مواج که ریشه او را به سرخپوستان آمریکا می‌رساند. او یک زامبو بود، نامی که در زمان استعمار به مردم آن دیار گفته می‌شد.
میکائلا در ۲۵ مه ۱۷۶۰، اندکی قبل از شانزدهمین سالگرد تولدش، با یک مستیزوی جوان، خوزه گابریل کندورکانکی، از اینکاهای اصیل، از نسل خوزه گابریل کندورکانکی ازدواج کرد. مراسم آن‌ها در کلیسای بانوی مقدس در شهر سوریمانا، محلی که شوهرش از رؤسای قبیله بود، برگزار شد. همسرش خوزه گابریل از طریق پدر از نسل توپاک آماروی اول بود. او در سال ۱۷۶۴ به عنوان رئیس سرزمین‌هایی که از نظر ارثی بدان متعلق بود، پامپامارکا، تونگاسوکا و سوریمانا، منصوب شد. آن‌ها محل اقامت خود را در تینتا، شهری در حومه کوسکو برقرار کردند. آن‌ها دارای سه پسر شدند، هیپولیتو (۱۷۶۱)، ماریانو (۱۷۶۲) و فرناندو (۱۷۶۸).
در مقایسه با همسرش، اسناد و مدارک مربوط به زندگی میکائلا باستیداس بقدر کافی در دسترس نیست. اما اسناد تاریخی ثبت‌شده، تولد، ازدواج و مرگ وی را مستند کرده‌اند. میکائلا در سال ۱۷۴۴ در منطقه پامپامارکا در استان کاناس متولد شد. وی دختر مانوئل باستیداس (درگذشته ۱۷۴۶) (احتمالاً از نژاد آفریقایی و شاید هم یک کشیش) و جوزفا پویوکاهوا سیسا بود. با توجه به جایگاه وی به عنوان فرزند نامشروع یک سیاه‌پوست یا شاید یک کشیش، میکائلا در سرزمین کوهستانی و بسیار بومی آند به حاشیه رانده شد. میکائلا بهتر از اسپانیایی زبان کچوا صحبت می‌کرد. او یک کاتولیک متدین بود، اما تحصیلات رسمی کمی داشت. یک سند او را «یک دختر زیبای هندی» توصیف می‌کند. این‌که او از نژاد آفریقایی بوده، مشخص نیست، زیرا تقریباً چیزی در مورد پدرش شناخته نشده‌است. اما برخی از اسناد از او به عنوان یک زامبو یاد می‌کنند. نامی که طی سلسله مراتب نژادی دوران استعمار برای کسانی که از نژاد مخلوط آفریقایی و بومی هستند، داده شده‌است. در سند ازدواج او پدر و مادر او به عنوان «اسپانیایی» (اسپانیایی‌ها) ذکر شده‌است، اما سیالیت قابل توجهی در سیستم طبقه‌بندی نژادی وجود داشت و چنین تخصیصی ممکن است «نشانه‌ای از احترام» باشد.
در ۲۵ مه سال ۱۷۶۰، قبل از شانزدهمین سالگرد تولدش، میکائلا با خوزه گابریل کندورکانکی، که بعداً از نام توپاک آماروی دوم استفاده کرد، در کلیسای بانوی مقدس در شهر سوریمانا، ازدواج کرد. خوزه گابریل یک جوان از نژاد مختلط و از نسل یک شخصیت مهم در تاریخ پرو، توپاک آمارو اول، از اینکا بود، که توسط اسپانیایی‌ها در سال ۱۵۷۲ اعدام شد. در سال ۱۷۶۴، او کاسیک یا کوراکا (رئیس قبیله) در سرزمین‌های میراثی خود: پامپامارکا، تونگاسوکا و سوریمان شد. این عنوان و شرط و ملزومات قدرت وراثتی بود. وی اقامت خود را با میکائلا در تینتا، منطقه‌ای از کوسکو ثابت کرد. این زوج سه پسر به نام‌های هیپولیتو (۱۷۶۱)، ماریانو (۱۷۶۲)، و فرناندو (۱۷۶۸) داشتند که توسط همان کشیشی که مراسم ازدواج آنها را انجام داده بود، غسل تعمید شدند.
خوزه گابریل تحصیلات ممتازی را در مدرسه انجمن عیسی در لیما و کوسکو، که مدرسه‌ای برای فرزندان لردهای بومی بود، فراگرفته بود. او به زبان اسپانیایی صحبت می‌کرد و می‌نوشت، به زبان کچوا صحبت می‌کرد و مقداری از زبان لاتین را نیز از تحصیلات مسیحی خود می‌دانست. او صاحب زمین و ثروت زیادی بود و از کسانی بود که اداره دارایی‌شان به‌دست خودشان بود. به‌عنوان یک رئیس قبیله، او میان رئیس دادگستری و افراد بومی و اتهامات جنایی آن‌ها واسطه می‌شد. همزمان با رونق گرفتن کارش می‌دید که بقیه مردم چگونه تحت تأثیر شورش‌ها و آداب و رسوم داخلی قرار می‌گیرند. به عنوان یک تاجر محلی در یک شبکه گسترده، با ۳۵۰ قاطر به حمل کالاهای تجاری مشغول بود و لذا در موقعیت عالی برای ایجاد روابط با کسانی که با آن‌ها تجارت می‌کرد و مطلع شدن از شرایط و موضوعات محلی بود. او به عنوان یک فرد دورگه، احساس می‌کرد که بدون واسطه همه بی‌عدالتی‌هایی را که بر مردمش می‌رود حس می‌کند. او روش کار درخواست رسمی از مقامات تینتا، کوسکو و لیما را پیشه کرد به طوری که بومیان از کار اجباری در معادن آزاد شدند و از تمکین به کار اجباری معاف شوند، گرچه او معمولاً با جواب منفی و بی‌تفاوتی روبرو می‌شد. او به توسعه یک ایدئولوژی لیبرترینیسم مبتنی بر دفاع از بومیان، بردگان، کریاویوها، و مردم دورگه روی آورد، همچنین او تلاش می‌کرد استقلال قلمرو و تجارت را از سلطه پادشاهی اسپانیا خارج کند.
این یک ازدواج سعادتمندانه و شراکت کامل بود. یک سری از نامه‌های مهم به زبان اسپانیایی در ابتدای دوره شورش بین آن‌ها رد و بدل شد. شورش شامل تلاش برای تأمین امنیت یکدیگر بود که با گذاشتن کد اسامی حیوانات برای یکدیگر این نگرانی را رفع می‌کردند.