stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
پاتریس لومومبا
نقشه ناکام ترور

بنابر گزارش‌هایی که در سال ۲۰۰۰ منتشر شد، دوایت آیزنهاور، رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا، با حذف فیزیکی پاتریس لومومبا توسط سازمان سیا موافقت کرده بود؛ زیرا آمریکایی‌ها می‌ترسیدند که لومومبا به اتحاد جماهیر شوروی گرایش پیدا کند و همچنین باورهای ضد استعماری او سازش‌ناپذیر بودند. بر همین اساس دکتر گاتلیب که به خاطر فعالیت‌هایش روی نقش داروهایی چون ال‌اس‌دی در ارتش آمریکا شهرت داشت، یک تیوب خمیردندان حاوی زهر را تهیه کرد. مأموریت آلن دالس -رئیس دفتر آژانس اطلاعات مرکزی (سی.آی. اِی) این بود که راه این خمیر دندان زهرآلود را به خانه نخست‌وزیر کنگو باز کند. مأموریتی که گفته می‌شود آقای دالس از انجام آن سرباز زد و بنابر نوشته بی‌بی‌سی فارسی خمیردندان مرگ‌آور هم پس از پایان تاریخ مصرف از بستر آب‌های رودخانه کنگو سر درآورد. با ناکام ماندن این نقشه، تلاش کردند او را بدنام کنند.
مرگ

قتل پاتریس لومومبا به شکل مستقیم به تحرکات جنگ سرد و خواست بلژیک به ادامه سلطه بلژیک بر کنگو ارتباط داشت.
او در ۱۷ ژانویه ۱۹۶۱ با حمایت ضمنی دولت بلژیک تیرباران و پیکرش در گوری کم‌عمق دفن شد. سپس پیکر او را از گور خارج کرده و ۲۰۰ کیلومتر دورتر دوباره خاک کردند. بار دیگر او نبش‌قبر شد و پس از آنکه یک کمیسر پلیس بلژیکی به نام ژرار سوته (به همراه برادرش میشل) آن را با اره تکه‌تکه کرد، آن تکه‌ها را در اسید حل کردند تا جسد وی پیدا نشود و مدرکی برای ظلم دولت بلژیک نباشد. هیچ مراسم یادبودی هم برای او برگزار نشد.
مرگ > ژرار سوته

در سال ۱۹۹۹ ژرار سوته که هنگام نابودی بقایای پیکر او حضور داشت و آن را مدیریت می‌کرد، اعتراف کرد که یک دندان او را برداشته است. او ادعا کرده بود که یک دندان دیگر و دو انگشت لومومبا را هم برداشته اما آنها پیدا نشده‌اند. در سال ۲۰۲۲، یک دندان با کلاهک طلا، تمام آنچه از بدن او باقی مانده بود، توسط بلژیک به جمهوری دموکراتیک کنگو و خانواده لومومبا بازگردانده شد.
تصاحب بقایای جسد قربانیان، رفتاری معمول از سوی استعمارگران اروپایی بود که بقایای اجساد را به عنوان غنیمت و به نشانه تحقیر مردمان دیگر ملت‌ها با خود به کشورشان می‌بردند.
پس از مرگ ژرار سوته، دختر او گفت که پدرش از اعتراف به کاری که مرتکب شده بود در رنج و عذاب بوده و این کار را به خواست دولت بلژیک انجام داده‌است. ولی در نامه‌ای به دولت بلژیک خواست که از خانواده لومومبا عذرخواهی شود.
مرگ > تحقیقات

در سال ۲۰۰۱ یک تحقیق نتیجه گرفت که در دهه ۱۹۶۰ هنجارهای تفکر سیاسی صحیح متفاوت بوده‌است. با وجود آن که هیچ سندی برای حکم قتل لومومبا پیدا نشده اما شماری از اعضای دولت وقت کنگو به دلیل شرایطی که به مرگ لومومبا منجر شده مسئولیت اخلاقی دارند. اما ۱۰ نفر از ۱۲ مظنون شناسایی‌شده، درگذشته‌اند و تحقیقات پس از یک دهه بسیار کند پیش می‌رود.
دادستان‌های بلژیکی قتل پاتریس لومومبا را جنایت جنگی می‌دانند.
یادمان

متن سرود بهاران خجسته باد در همدردی با همسر پاتریس لومومبا در سال ۱۳۳۹ نوشته شد. شاعر این چکامه عبدالله بهزادی است و کرامت‌الله دانشیان بخشی از این شعر را تبدیل به سرود کرد و اسفندیار منفردزاده آن را به اجرا درآورد. همچنین خیابانی در تهران به نام وی نامگذاری شد.
پرتره رسمی پاتریس لومومبا
مجسمه لومومبا در کینشاسا
تاریخچه نظریه مه‌بانگ

بر اساس مدل تشریحی مه‌بانگ، جهان از حالت بسیار متراکم و داغ منبسط شده و امروز نیز به انبساط خود ادامه می‌دهد. یک توضیح رایج شرح می‌دهد که فضا به خودی خود در حال انبساط است و کهکشان‌ها را با خود حمل می‌کند، مانند لکه‌هایی روی یک بالن در حال باد شدن. طرح گرافیکی بالا یک طرح ساده است که گسترش بخشی از یک جهان به شکل مسطح را نشان می‌دهد.
تاریخچه نظریه مه‌بانگ یا بیگ بنگ از طریق مشاهدات و ملاحظات نظری آغاز شد. بسیاری از تحقیقات نظری در کیهان‌شناسی، اکنون شامل گسترش و اصلاح مدل اصلی مه‌بانگ می‌باشند. این نظریه در اصل توسط ژرژ لومتر بلژیکی؛ کشیش کاتولیک، فیزیکدان نظری، ریاضیدان، ستاره‌شناس و پروفسور فیزیک رسمیت یافت. قانون انبساط کیهان هابل پشتوانه ای اساسی برای این نظریه بود.
فلسفه و پایان گرایی قرون وسطا

در فلسفه قرون وسطی، بحث‌های زیادی بر سر این بود که آیا جهان متناهی است یا نامتناهی است (به متناهی‌گرایی زمانی رجوع کنید). ارسطو معتقد بود که جهان گذشته‌ای بی‌نهایت دارد، که باعث ایجاد مشکلاتی برای فیلسوفان مسلمان و یهودی شد که نمی‌توانستند تصور ارسطویی از ابدیت را با دیدگاه ابراهیمی و روایت آفرینش مطابق با آن را باهم تطبیق دهند. در نتیجه، انواع استدلال‌هایی برای جهان دارای گذشته متناهی توسط جان فیلوپونوس، کندی، سعادیا گائون، الغزالی و ایمانوئل کانت و افراد دیگر ارائه شد.
رابرت گروستست، خداشناس انگلیسی، در رساله ۱۲۲۵ خود یعنی De Luce (دربارهٔ نور)، ماهیت ماده و کیهان را بررسی کرد. او تولد جهان را در یک انفجار و تبلور ماده برای تشکیل ستاره‌ها و سیارات در مجموعه ای از کره‌های تو در تو در اطراف زمین توصیف کرد. De Luce اولین تلاش برای توصیف آسمان و زمین با استفاده از مجموعه ای از قوانین فیزیک می‌باشد.
در سال ۱۶۱۰، یوهانس کپلر از آسمان تاریک شب برای استدلال در مورد جهان محدود استفاده کرد. هفتاد و هفت سال بعد از او، آیزاک نیوتن حرکت در مقیاس بزرگ را برای سراسر جهان توصیف نمود.
توصیف جهانی که به صورت چرخه‌ای، منبسط و منقبض می‌شود برای اولین بار در شعری در سال ۱۷۹۱ توسط اراسموس داروین منتشر و مطرح شد. ادگار آلن پو در مقاله ۱۸۴۸ خود با عنوان Eureka: A Prose Poem سیستم چرخه ای مشابهی برای توصیف حرکت جهان ارائه کرد. بدیهی است که این اثر علمی نیست، اما پو، ضمن شروع با اصول متافیزیکی، سعی در توضیح جهان با استفاده از دانش فیزیکی و ذهنی و ایجاد ارتباط بین این دو را داشته است. در گذشته این اثر را علمی ارزیابی نمی‌کردند اما به تازگی بحث‌هایی دربارهٔ آن به وجود آمده است که به آن ارزش‌های علمی داده شود.
تحولات علمی اوایل قرن بیستم

به‌طور نظری، در دهه ۱۹۱۰، وستو اسلیفر و بعدها، کارل ویلهلم ویرتز، مشخص کردند که بیشتر سحابی‌های مارپیچ (که اکنون به شکلی بهتر کهکشان‌های مارپیچی نامیده می‌شوند) درحال دور شدن از زمین هستند. اسلیفر از طیف‌سنجی برای بررسی چرخش سیارات و درک ترکیبات جو سیاره‌ها استفاده کرد و اولین کسی بود که سرعت شعاعی کهکشان‌ها را مشاهده و بررسی کرد. ویرتز یک انتقال منظم به سرخ سحابی‌ها را مشاهده کرد که تفسیر آن از نظر کیهان‌شناسی در آن زمان دشوار بود. آنها از پیامدهای کیهانی آگاه نبودند و نمی‌دانستند که سحابی‌های فرضی شان در واقع کهکشان‌هایی خارج از کهکشان راه شیری ما هستند.
همچنین در آن دهه، نظریه نسبیت عام آلبرت اینشتین که با توجه به فرضیات اساسی کیهان‌شناسی دربارهٔ زیربنای نظری مه‌بانگ توضیح داده شده بود، هیچ راه حل ایستایی برای کیهان‌شناسی نمی‌پذیرفت. جهان (یعنی متریک فضا-زمان) توسط یک تانسور متریک که در حال گسترش یا کوچک شدن بود (یعنی ثابت بود یا ثابت نبود) توصیف شد. این نتیجه که از ارزیابی معادلات میدان نظریه عمومی به دست آمده بود، ابتدا خود اینشتین را به این فکر واداشت که فرمول معادلات میدان مربوط به نظریه عمومی ممکن است اشتباه باشد و سعی کرد با افزودن یک ثابت کیهان‌شناسی به آن، این مشکل را تصحیح و تغییر دهد. اولین کسی که به‌طور جدی نسبیت عام را بدون ثابت کیهان‌شناسی به دست آورد، الکساندر فریدمان بود. فریدمان معادلات جهان در حال گسترش را با معادلات میدان نسبیت عام در سال ۱۹۲۲ به دست آورد. مقالات فریدمان در این باره در سال ۱۹۲۴ ارائه شد که توسط آکادمی علوم برلین در ۷ ژانویه ۱۹۲۴ منتشر شد. معادلات فریدمن، جهان فریدمان-لومتر-رابرتسون-واکر را توصیف کرد.
در سال ۱۹۲۷، فیزیکدان بلژیکی؛ ژرژ لومتر، مدلی در حال گسترش برای جهان پیشنهاد کرد و قانون هابل را محاسبه کرد. او نظریه خود را بر اساس فعالیت‌های اینشتین و دو سیتر استوار کرد و به‌طور مستقل معادلات فریدمان را برای جهان در حال انبساط استخراج و بازنویسی کرد.
در سال ۱۹۲۹، ادوین هابل تحقیقاتی جامع برپایه مشاهدات تجربی برای نظریه لماتر ارائه کرد. مشاهدات تجربی هابل کشف کرد که نسبت به زمین و سایر اجرام مشاهده شده، کهکشان‌ها در هر جهت با سرعت (محاسبه شده از طیف قرمز مشاهده شده آنها) متناسب با فاصله آنها از هم درحال حرکت هستند. در سال ۱۹۲۹، هابل و میلتون هوماسون قانون تجربی جدیدی را که امروزه به عنوان قانون هابل شناخته می‌شود، فرموله کردند که با حل معادلات نسبیت عام اینشتین برای یک شیء سازگار است. در سال ۱۹۲۹، ادوین هابل کشف کرد که بیشتر جهان در حال انبساط است و از هر چیز دیگری دور می‌شود. اگر همه چیز از همه چیز دور می‌شود، پس ذهن به این نتیجه می‌رسد که زمانی همه چیز به هم نزدیکتر بوده است. نتیجه منطقی این است که در نقطه‌ای، همه مواد از یک نقطه به عرض چند میلی‌متر آغاز شده‌اند و سپس به فضایی نامحدود منفجر شده‌اند. مواد حاصل از این انفجار آنقدر داغ بوده که صدها هزار سال قبل از تشکیل ماده فقط از انرژی خام تشکیل شده بوده‌اند. هر اتفاقی که می‌افتاد باید نیرویی غیرقابل درک را آزاد می‌کرد، زیرا جهان بعد از میلیاردها سال هنوز در حال انبساط است. این نظریه که او برای توضیح آنچه پیدا کرد ابداع کرد، نظریه مه‌بانگ (به انگلیسی: Big Bang) نامیده می‌شود.
۱۹۵۰ تا ۱۹۹۰

در طول دهه‌های ۱۹۷۰ تا ۱۹۸۰، بیشتر کیهان‌شناسان مه‌بانگ را پذیرفتند، اما معماهای متعددی از جمله عدم کشف ناهمسان‌گردی‌ها در CMB و مشاهدات گاه به گاه که به انحراف از طیف جسم سیاه اشاره می‌کنند، بدون پاسخ باقی مانده بود؛ بنابراین این نظریه به‌طور کامل تأیید شده نبود.
۱۹۹۰ به بعد

پیشرفت‌های عظیمی در کیهان‌شناسی و پیشرفت نظریه مه‌بانگ در دهه ۱۹۹۰ تا اوایل قرن بیست و یکم، در نتیجه پیشرفت‌های عمده در فناوری تلسکوپ و استفاده از داده‌های ماهواره ای، مانند کاوشگر زمینه کیهان، تلسکوپ فضایی هابل و کاوشگر ناهمسان‌گرد ریزموجی ویلکینسون صورت گرفت.
در سال ۱۹۹۰، اندازه‌گیری‌های ماهواره COBE نشان داد که طیف CMB با یک جسم سیاه، ۲٫۷۲۵ کلوین، با دقت بسیار بالا مطابقت دارد و ثابت است. این انحرافات طیفی از ۲ قسمت در ۷۰۰۵۱۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰♠۱۰۰۰۰۰ بیشتر نمی‌شد. این نشان داد که ادعاهای قبلی دربارهٔ انحرافات طیفی نادرست بوده و اساساً ثابت کرد که جهان در گذشته گرم و متراکم بوده است، زیرا هیچ مکانیسم شناخته شده دیگری نمی‌تواند جسم سیاهی را با این دقت بالا ایجاد کند. مشاهدات بیشتر از COBE در سال ۱۹۹۲ ناهمسانگردی‌های بسیار کوچک CMB را در مقیاس‌های بزرگ کشف کرد، تقریباً همان‌طور که با کمک مدل‌های مه‌بانگ با ماده تاریک پیش‌بینی شده بود. از آن زمان به بعد، مدل‌های کیهان‌شناسی غیراستاندارد در مجلات اصلی مربوط به نجوم بسیار نادر شدند.
در سال ۱۹۹۸، اندازه‌گیری‌های ابرنواخترهای دوردست نشان داد که انبساط جهان در حال شتاب گرفتن است و این مشاهدات توسط تحقیقات دیگر از جمله مشاهدات CMB پشتیبانی و تأیید شد.
از سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۱۰، فضاپیمای کاوشگر ناهمسان‌گرد ریزموجی ویلکینسون ناسا با استفاده از تشعشعات پس زمینه مایکروویو کیهانی، تصاویر بسیار دقیقی از کیهان گرفت. این تصاویر را می‌توان به گونه ای تفسیر کرد که جهان ۱۳٫۷ میلیارد سال سن دارد (با یک درصد خطا) و مدل لامبدا-سی دی ام و نظریه تورم درست هستند. هیچ نظریه کیهان‌شناسی دیگری هنوز نمی‌تواند چنین طیف وسیعی از پارامترهای مشاهده‌شده را توضیح دهد، پارامترهایی اساسی همچون نسبت فراوانی عنصر در جهان اولیه، هسته‌های فعال کهکشانی در جهان اولیه، اصول جهان قابل مشاهده، ساختار پس‌زمینه مایکروویو کیهانی و …
در سال‌های ۲۰۱۳ و ۲۰۱۵، فضاپیمای پلانک ESA تصاویری، حتی دقیق‌تر از تصاویر فضاپیمای WMAP منتشر کرد که نشان‌دهنده سازگاری بیشتر با مدل لامبدا-سی دی ام با دقت بالاتر بود.
بسیاری از فعالیت‌های کنونی در کیهان‌شناسی، درک چگونگی شکل‌گیری کهکشان‌ها با همسانی آن با مه‌بانگ، درک آنچه در زمان‌های اولیه پس از مه‌بانگ رخ داده است و تطبیق مشاهدات با نظریه اصلی است. کیهان شناسان محاسبه بسیاری از پارامترهای مربوط به مه‌بانگ را تا سطح جدیدی از دقت ادامه می‌دهند و مشاهدات دقیق تری را انجام می‌دهند با این امید که سرنخ‌هایی از ماهیت انرژی تاریک و ماده تاریک به دست آورند و نظریه نسبیت عام را بر روی آن آزمایش کنند.
برای مطالعهٔ بیشتر

Kragh, Helge (1999). کیهان‌شناسی و مناقشه: توسعه تاریخی دو نظریه جهان. انتشارات دانشگاه پرینستون. ISBN 978-0-691-00546-1.
| ن ب وکیهان‌شناسی | ن ب وکیهان‌شناسی | ن ب وکیهان‌شناسی |
| --- | --- | --- |
| پیش‌زمینه |  سن جهان  مه‌بانگ  گاه‌شمار جهان  گیتی  جهان قابل مشاهده  |  |
| تاریخچه نظریات کیهان‌شناسی |  کشف تابش ریزموج زمینه کیهانی  تاریخچه نظریه مه‌بانگ  تفاسیر دینی نظریه مه‌بانگ  گاه‌شمار کیهان‌شناسی  |  |
| جهان گذشته |  ریزموج زمینه کیهانی  نوترینوی زمینه کیهانی  امواج گرانشی تصادفی زمینه  تورم کیهانی  هسته‌زایی مه‌بانگ  گاه‌شمار جهان  |  |
| جهان کنونی |  متریک فریدمان-لومتر-رابرتسون-واکر  معادلات فریدمان  قانون هابل  انبساط جهان  جهان شتاب‌دار  انتقال به سرخ  |  |
| جهان آینده |  آینده یک جهان منبسط‌شونده  سرانجام کیهان  |  |
| مؤلفه‌ها |  انرژی تاریک  شاره تاریک  ماده تاریک  لامبدا-سی دی ام  |  |
| تشکیل ساختار |  رشته‌کهکشان  شکل‌گیری و تکامل کهکشان‌ها  گروه بزرگ اختروش  جهان قابل مشاهده  بازیونیده‌شدن  شکل جهان  تشکیل ساختار  |  |
| آزمایش‌ها |  نقشه انتقال به سرخ کهکشانی ۲دی‌اف  6dF  آزمایش بومرنگ  کاوشگر زمینه کیهان  پروژه ایلاستریس  کیهان‌شناسی مشاهده‌ای  پلانک (ماهواره)  نقشه‌برداری آسمانی دیجیتال اسلون  کاوشگر ناهمسان‌گرد ریزموجی ویلکینسون  |  |
 درگاه اخترشناسی:  درگاه اخترشناسی
| ن ب وتاریخ فیزیک (خطسیر زمانی) | ن ب وتاریخ فیزیک (خطسیر زمانی) |
| --- | --- |
تاریخچه مکانیک کلاسیک:  تاریخ اخترشناسی خطسیر زمانی  تشکیل منظومه خورشیدی  تاریخچه الکترومغناطیس خطسیر زمانی  مهندسی برق  نظریه میدان  معادلات ماکسول  انرژی  نظریه گرانشی خطسیر زمانی  مکانیک سیالات  تاریخچه علم مواد خطسیر زمانی  اپتیک  پیشینه ترمودینامیک خطسیر زمانی  تاریخچه آنتروپی  حرکت دائمی  اصل وردشی 
تاریخ فیزیک:  نظریات کیهان‌شناختی گاه‌شمار کیهان‌شناسی  نظریه مهبانگ  عصر طلایی نسبیت عام  فیزیک هسته‌ای شکافت هسته‌ای  هم‌جوشی هسته‌ای  انرژی هسته‌ای  سلاح‌های هسته‌ای  تاریخ مکانیک کوانتومی خطسیر زمانی  نظریه میدان‌های کوانتومی  فیزیک زیراتمی خطسیر زمانی  ابررسانایی  تاریخ نسبیت خاص تبدیلات لورنتزی  طیف‌بینی 
تحولات اخیر:  اطلاعات کوانتومی خطسیر زمانی  گرانش کوانتومی حلقه‌ای  فرامواد  فناوری نانو  نظریه ریسمان‌ها 
در رابطه با کشفیات خاص:  کشف تابش ریزموج زمینه کیهانی  گرافین  نوترون  اندازه‌گیری سرعت نور توسط رومر 
برحسب دوره‌ها:  عصر طلایی فیزیک  عصر طلایی کیهان‌شناسی  جهان اسلام وسطی اخترشناسی در سده‌های میانه اسلامی 
مقایسه پیش‌بینی‌های مدل استاندارد مه‌بانگ با اندازه‌گیری‌های تجربی.
باشگاه فوتبال استقلال تهران در فصل ۱۳۷۱

| فصل ۱۳۷۱ | فصل ۱۳۷۱ |
| --- | --- |
استقلال در تابستان ۱۳۷۱: استقلال در تابستان ۱۳۷۱
مدیر:  سیّد محمّد کاظم اولیایی
مربی:  بیژن ذوالفقارنسب
ورزشگاه: آزادی تهران
جام آزادگان: پنجم
سوپر جام تهران: هفتم
جشنواره بسیج: قهرمان
→ ۷۱–۱۳۷۰۱۳۷۲ ←: → ۷۱–۱۳۷۰۱۳۷۲ ←
فصل ۱۳۷۱ چهل‌ و هفتمین سال فعالیت تیم فوتبال باشگاه استقلال و دومین سال برگزاری لیگ آزادگان بود. استقلال به عنوان نایب قهرمان لیگ فصل گذشته پای در این رقابت‌ها گذاشت و در پایان مسابقات در ردهٔ پنجم جدول رده‌بندی لیگ آزادگان قرار گرفت.
بر اساس قوانین فدراسیون فوتبال ایران در آن هنگام، تیم‌های حاضر در لیگ آزادگان بدون توجه به رتبهٔ تیم‌ها در لیگ سال قبل و از طریق مسابقات انتخابی استان‌ها برگزیده می‌شدند. در تهران نیز پس از پایان مسابقات لیگ آزادگان در دی و بهمن ۱۳۷۱، تورنمنتی موسوم به «سوپر جام باشگاه‌های تهران» برگزار گردید تا نمایندگان تهران در لیگ آزادگان سال آینده انتخاب شوند. استقلال در این تورنمنت نتایج درخوری کسب نکرد و با وجود مقام پنجمی در لیگ آزادگان در این فصل، از حضور در لیگ سوم آزادگان در فصل آینده بازماند.
مرور فصل

دومین دورهٔ جام آزادگان از مرداد ۱۳۷۱ آغاز شد و در دی ماه همان سال به پایان رسید. این لیگ به عنوان کوتاه‌ترین لیگ فوتبال ایران شناخته می‌شود. پیش از آغاز رقابت‌های این فصل منصور پورحیدری پس از چند فصل موفق در استقلال که با کسب عناوین قهرمانی و نایب قهرمانی در آسیا همراه بود، جای خود را به بیژن ذوالفقارنسب داد. از تیمی که به تازگی نایب قهرمان آسیا شده بود، چهره‌هایی چون جعفر مختاری‌فر، عبدالعلی چنگیز، رضا احدی و مجید نامجو مطلق نیز از استقلال جدا شدند.
چند سال پس از پایان جنگی که تعطیلی مسابقات لیگ سراسری فوتبال ایران را در پی داشت، فدراسیون فوتبال ایران برای برپا کردن دوبارهٔ لیگ سراسری در حال آزمایش شیوه‌های گوناگون برگزاری مسابقات بود. پس از لیگ یکم آزادگان که در یک گروه ۱۲ تیمی برگزار شده بود، مسابقات این فصل دوباره به شیوهٔ «دو گروهی» – شیوه‌ای که در جام باشگاه‌های تهران در دههٔ ۱۳۶۰ رایج بود –  برگزار گردید. ۱۶ تیم حاضر در این مسابقات در دو گروه ۸ تیمی به پیکار پرداختند و پس از پایان پیکارهای گروهی، دو تیم برتر هر گروه به دور نیمه‌پایانی راه یافتند. سرانجام نیز تیم‌های پیروز نیمه‌نهایی (پاس و پرسپولیس) دیدار پایانی را برگزار کردند که با برتری سبزپوشان، جام آزادگان برای دومین سال پیاپی به پاس تهران رسید.
استقلال در گروه یکم بازی‌ها قرار داشت و با کسب تساوی‌های پیاپی، در پایان به مقام سوم گروه خود رسید و از رسیدن به مرحلهٔ نیمه‌نهایی رقابت‌ها بازماند. در آخرین هفته مرحله گروهی استقلال برای صعود نیاز داشت کشاورز را با اختلاف ۴ گل شکست دهد، اما با تساوی ۱-۱ متوقف شد. در جدول امتیازی دو گروه مسابقات نیز استقلال در میان ۱۶ تیم شرکت‌کننده با ۱۶ امتیاز در جای پنجم قرار گرفت.
فهرست بازیکنان

حسین تراب‌پور،سید مجید نعمتی نژاد،احمدرضا عابدزاده، ثاقبی‌فر، حمید بابازاده، مهدی پاشازاده، شاهین بیانی، ایمان عالمی، صادق ورمزیار، بهمن ترکاشوند، کوروش بختیاری‌زاده، عباس سرخاب، میرشاد ماجدی، عبدالصمد مرفاوی، عادل حردانی، کامیار کاردار، امیرفرهاد یعقوبی، جوادی، رضا حسن‌زاده، محمود سجادی، محمود صالح‌آبادی، امیر قلعه‌نویی.
بازی‌ها > لیگ آزادگان > جایگاه در جدول (گروه یک)

| رتبه | تیم | بازی | برد | مساوی | باخت | زده | خورده | تفاضل | امتیاز | توضیحات |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ | تراکتورسازی تبریز | ۱۴ | ۸ | ۵ | ۱ | ۲۳ | ۱۱ | ۱۲+ | ۲۱ |  صعود به نیمه نهایی |
| ۲ | کشاورز تهران | ۱۴ | ۷ | ۴ | ۳ | ۱۸ | ۹ | ۹+ | ۱۸ |  صعود به نیمه نهایی |
| ۳ | استقلال تهران | ۱۴ | ۴ | ۸ | ۲ | ۱۰ | ۸ | ۲+ | ۱۶ |  |
| ۴ | صنعت نفت آبادان | ۱۴ | ۵ | ۵ | ۴ | ۱۰ | ۱۱ | ۱- | ۱۵ |  |
بازی‌ها > لیگ آزادگان > جایگاه در جدول امتیازی لیگ

جدول رده‌بندی امتیازی لیگ (مجموع دو گروه) بر اساس امتیازهایی است که تیم‌ها در گروه خود به دست آوردند. قهرمان مسابقات در فینال مشخص شد.
در ستون امتیاز گروهی امتیازهایی که هر تیم در ۱۴ بازی مرحله گروهی به دست‌آورد ذکر شده‌است. در ستون  امتیاز نهایی، برای چهار تیم تراکتورسازی، کشاورز، پرسپولیس و پاس، امتیاز بازی‌های مرحلهٔ نیمه‌نهایی نیز لحاظ شده‌است.
ستون وضعیت در فصل بعد، نمایان‌گر مسابقاتی است که تیم‌ها در فصل بعدی (۷۳−۱۳۷۲) در آن شرکت کردند.
در سال ۱۳۷۱ هر بُرد ۲ امتیاز داشته‌است.
| رده | باشگاه | امتیاز گروهی | امتیاز نهایی | وضعیت در فصل بعد |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ | پاس تهران | ۱۷ | ۲۱ | لیگ آزادگان |  |  |  |  |  |  |
| ۲ | پیروزی تهران | ۱۸ | ۲۱ | لیگ آزادگان |  |  |  |  |  |  |
تیم‌های حذف شده در نیمه نهایی: تیم‌های حذف شده در نیمه نهایی
| ۳ | تراکتورسازی تبریز | ۲۱ | ۲۲ | لیگ آزادگان |  |  |  |  |  |  |
| ۴ | کشاورز تهران | ۱۸ | ۱۸ | لیگ آزادگان |  |  |  |  |  |  |
تیم‌هایی که به نیمه نهایی راه نیافتند: تیم‌هایی که به نیمه نهایی راه نیافتند
| ۵ | استقلال تهران | ۱۶ | ۱۶ | لیگ ۳ |  |  |  |  |  |  |
| ۶ | نفت آبادان | ۱۵ | ۱۵ | لیگ آزادگان |  |  |  |  |  |  |
| ۷ | جنوب اهواز | ۱۵ | ۱۵ | لیگ آزادگان |  |  |  |  |  |  |
| ۸ | پلی‌اکریل اصفهان | ۱۵ | ۱۵ | لیگ ۳ |  |  |  |  |  |  |
| ۹ | ملوان انزلی | ۱۴ | ۱۴ | لیگ آزادگان |  |  |  |  |  |  |
| ۱۰ | استقلال اهواز | ۱۴ | ۱۴ | لیگ آزادگان |  |  |  |  |  |  |
| ۱۱ | برق شیراز | ۱۴ | ۱۴ | لیگ آزادگان |  |  |  |  |  |  |
| ۱۲ | نساجی قائم‌شهر | ۱۱ | ۱۱ | لیگ آزادگان |  |  |  |  |  |  |
| ۱۳ | کمای شیراز | ۱۰ | ۱۰ | لیگ ۲ |  |  |  |  |  |  |
| ۱۴ | وحدت ساری | ۹ | ۹ | لیگ ۲ |  |  |  |  |  |  |
| ۱۵ | ابومسلم مشهد | ۷ | ۷ | لیگ ۲ |  |  |  |  |  |  |
| ۱۶ | سپیدرود رشت | ۷ | ۷ | لیگ ۲ |  |  |  |  |  |  |
بازی‌ها > سوپر جام تهران

منبع
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱۱ دی ۱۳۷۱ ۱ (دربی ۳۸) |  استقلال تهران  | ۰ – ۰ |  پیروزی تهران  | تهران |
|  | بیانی  فلاحت‌زاده  مرفاوی  |  | پنجعلی  | ورزشگاه: آزادی تماشاگران: ۹۰۰۰۰ داور: حسین خوشخوان |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۲۵ دی ۱۳۷۱ ۲ |  استقلال تهران  | ۱ – ۱ |  کشاورز تهران  | تهران |
|  | قلعه‌نویی  ۸۵' سرخاب  عابدزاده  مرفاوی  |  | صبیح ساران  ۵۰'﻿ تشت‌زر ﻿﻿﻿ عابدیان ﻿﻿ | ورزشگاه: آزادی تماشاگران: ۳۰۰۰۰ داور: یدالله سلیمانی |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۲ بهمن ۱۳۷۱ ۳ |  استقلال تهران  | ۱ – ۱ |  پورا تهران  | تهران |
|  | ماجدی  ۱۳' حسن‌زاده  سرخاب  |  | سلطانی  ۴۷'﻿ شکورزاده ﻿﻿ سعید آگین سانیا  | ورزشگاه: آزادی تماشاگران: ۲۰۰۰۰ داور: مصطفی شهبازی |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۹ بهمن ۱۳۷۱ ۴ |  استقلال تهران  | ۱ – ۱ |  بانک تجارت تهران  | تهران |
|  | بختیاری‌زاده  ۵۲' عباسی  |  | علی دایی  ۷۸'﻿ پارسا ﻿﻿﻿ فخرمحمدی ﻿﻿﻿ طاهری ﻿﻿ | ورزشگاه: آزادی تماشاگران: ۲۰۰۰۰ داور: حسین عسگری |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۲۳ بهمن ۱۳۷۱ ۵ |  استقلال تهران  | ۱ – ۴ |  سایپا تهران  | تهران |
|  | بیانی  '۶۸ بعقوبی  '۶۸ قلعه‌نویی  ۸۷' (پنالتی) |  | میرزایی  ۱۷' ﻿﻿﻿﻿﻿علی اکبری  '۶۲ معصوم بیگی  ۶۸' (پنالتی)  عمادی  ۸۵'، ۸۹' اصغر نوری  سعید تهمتن  | ورزشگاه: آزادی تماشاگران: ۳۵۰۰۰ داور: یدالله سلیمانی |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۳۰ بهمن ۱۳۷۱ ۶ |  استقلال تهران  | ۰ – ۱ |  پاس تهران  | تهران |
|  | فلاحت‌زاده  پاشازاده  مرفاوی  | گزارش | یوسفی  ۶۵' ناصر قصاب  | ورزشگاه: آزادی تماشاگران: ۶۵۰۰۰ داور: داوود کریم‌پور |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۳ اسفند ۱۳۷۱ ۷ |  استقلال تهران  | ۲ – ۲ |  گسترش تهران  | تهران |
|  | قلعه‌نویی  ۲۷' ماجدی  ۲۹' بختیاری‌زاده  |  | محمودی  ۱'، ۱۷' ناصر وفایی ﻿﻿﻿ صالحی ﻿﻿﻿ مرتضی یکه ﻿﻿ | ورزشگاه: آزادی تماشاگران: ۴۰۰۰ داور: حسین عسگری |
بازی‌ها > سوپر جام تهران > جایگاه در جدول

| رتبه | عنوان بازیها | بازی | برد | مساوی | باخت | گل‌زده | گل‌خورده | تفاضل | امتیاز |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ | سایپا تهران | ۷ | ۳ | ۳ | ۱ | ۱۵ | ۸ | ۷ | ۹ |
| ۲ | کشاورز تهران | ۷ | ۳ | ۳ | ۱ | ۹ | ۶ | ۳ | ۹ |
| ۳ | پیروزی تهران | ۷ | ۲ | ۵ | ۰ | ۸ | ۵ | ۳ | ۹ |
| ۴ | پورا تهران | ۷ | ۲ | ۴ | ۱ | ۹ | ۷ | ۲ | ۸ |
| ۵ | گسترش تهران | ۷ | ۲ | ۳ | ۲ | ۱ | ۱۴ | ۱۳- | ۷ |
| ۶ | بانک تجارت تهران | ۷ | ۱ | ۳ | ۳ | ۷ | ۸ | ۱- | ۵ |
| ۷ | استقلال تهران | ۷ | ۰ | ۵ | ۲ | ۶ | ۱۰ | ۴- | ۵ |
| ۸ | پاس تهران | ۷ | ۱ | ۲ | ۴ | ۶ | ۱۲ | ۶- | ۴ |
منبع
بازی‌ها > مسابقات جشنواره بسیج ایران

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۲ آذر ۱۳۷۱ ۱ |  استقلال تهران  | ۲ – ۲ |  صنعت نفت آبادان  | اهواز |
|  | مرفاوی  ۶۸'، ۸۲' |  | خداداد سالارنیا  ۵۸' مظفر شاملی  ۸۴' | ورزشگاه: تختی اهواز داور: عبود سنگاشکن |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۳ آذر ۱۳۷۱ ۲ |  استقلال تهران  | ۲ – ۱ |  لوله‌سازی اهواز  | اهواز |
|  | حردانی  ۶' تهامی  ۷۱' |  | نعمتی‌نژاد  ۱' | ورزشگاه: تختی اهواز داور: علیرضا عبادی |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۴ آذر ۱۳۷۱ ۳ |  استقلال تهران  | ۲ – ۰ |  بسیج خراسان  | اهواز |
|  | کاردار  ۱۰'، ۳۰' |  |  | ورزشگاه: تختی اهواز داور: اسماعیل خلج‌پور |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۵ آذر ۱۳۷۱ نیمه‌نهایی |  استقلال تهران  | ۳ – ۱ |  پاس تهران  | اهواز |
|  | فرتوت  ۶۴' حردانی  ۸۷' تهامی  ۸۹' |  | علیزاده  '۵۷ سلامات  ۷۳' | ورزشگاه: تختی اهواز داور: مرتضی درودیان |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۶ آذر ۱۳۷۱ فینال |  استقلال تهران  | ۱ – ۰ (وقت اضافه) |  لوله‌سازی اهواز  | اهواز |
|  | حردانی  ۱۰۸' تهامی  |  |  | ورزشگاه: تختی اهواز تماشاگران: ۲۰۰۰۰ داور: زاهد بحرینی |
منبع
بازی‌ها > بازی دوستانه

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۴ مهر ۱۳۷۱ دوستانه |  برق شیراز  | ۳ – ۲ |  استقلال تهران  | شیراز |
|  | ندافی ﻿﻿ ۱۱'﻿ ﻿﻿﻿﻿محمدباقر شایق ﻿﻿ ۱۵'﻿ ﻿﻿﻿﻿مجید آسمان بخش ﻿﻿ ۲۱' |  | کاردار  ۹' بختیاری‌زاده  ۷۳' ﻿﻿ | ورزشگاه: شهدای ارتش شیراز تماشاگران: ۸۰۰۰ داور: داوود کریم‌پور |
آمار فصل > عملکرد کلی تیم در فصل

| عنوان بازیها | بازی | برد | مساوی | باخت | گل‌زده | گل‌خورده | تفاضل | درصد برد |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| لیگ آزادگان | ۱۴ | ۴ | ۸ | ۲ | ۱۰ | ۸ | ۲+ | ۲۹٪ |
| سوپر جام تهران | ۷ | ۰ | ۵ | ۲ | ۶ | ۱۰ | ۴- | ۰٪ |
| جمع | ۲۱ | ۴ | ۱۳ | ۴ | ۱۶ | ۱۸ | ۲- | ۱۹٪ |
آمار فصل > تعداد بازی

| # | بازیکن | مسابقات> لیگ آزادگان | مسابقات> سوپر جام تهران | جمع |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ | عباس سرخاب | ۱۴ | ۷ | ۲۱ |
| ۲ | صادق ورمزیار | ۱۳ | ۷ | ۲۰ |
| ۳ | میرشاد ماجدی | ۱۳ | ۷ | ۲۰ |
| ۴ | شاهین بیانی | ۱۳ | ۶ | ۱۹ |
| ۵ | صمد مرفاوی | ۱۳ | ۶ | ۱۹ |
| ۶ | کوروش بختیاری‌زاده | ۱۲ | ۶ | ۱۸ |
| ۷ | امیرفرهاد یعقوبی | 12 | ۳ | ۱۵ |
| ۸ | فرشاد فلاحت‌زاده | ۱۱ | ۴ | ۱۵ |
| ۹ | عادل حردانی | ۱۱ | ۳ | ۱۴ |
| ۱۰ | مهدی پاشازاده | ۸ | ۶ | ۱۴ |
| ۱۱ | ایمان عالمی | ۸ | ۷ | ۱۵ |
| ۱۲ | حمید بابازاده | ۷ | ۳ | ۱۰ |
| ۱۳ | محمود صالح‌آبادی | ۳ | ۷ | ۱۰ |
| ۱۴ | رضا حسن‌زاده | ۸ | ۰ | ۸ |
| ۱۵ | کامیار کاردار | ۶ | ۲ | ۸ |
| ۱۶ | محمد آیینه‌چی | ۵ | ۳ | ۸ |
| ۱۷ | مسعود غفوریهای اصل | ۴ | ۴ | ۸ |
| ۱۸ | احمدرضا عابدزاده | ۳ | ۴ | ۷ |
| ۱۹ | مهرداد ثاقبی‌فر | ۵ | ۱ | ۶ |
| ۲۰ | محمود سجادی | ۵ | ۱ | ۶ |
| ۲۱ | ناصر عباسی | ۴ | ۲ | ۶ |
| ۲۲ | امیر قلعه‌نویی | ۰ | ۶ | ۶ |
| ۲۳ | حسین ترابپور | ۵ | ۰ | ۵ |
| ۲۴ | بهمن ترکاشوند | ۲ | ۰ | ۲ |
آمار فصل > کاپیتان‌های فصل

| رده | نام | جام آزادکان | سوپر جام تهران | جمع |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۳ | شاهین بیانی | ۱۳ | ۶ | ۱۹ |
| ۲ | صادق ورمزیار | ۱ | ۰ | ۱ |
| ۱ | امیر قلعه‌نویی | ۰ | ۱ | ۱ |
فقط کاپینانهایی که بازی را شروع کرده‌اند در این جدول قرار گرفته‌اند و کاپیتانهای تعویضی محاسبه نشده‌اند.