مزدک
برای مطالعهٔ بیشتر

IRAN ix. RELIGIONS IN IRAN (1) Pre-Islamic (1.1) Overview
یارشاطر، احسان. «مزدک». بخش ششم، تاریخ دینی. در تاریخ ایران کمبریج، ج ۳، ق ۲. ترجمهٔ حسن انوشه.
| ن ب ودین‌های رایج در ایران باستان | ن ب ودین‌های رایج در ایران باستان |
| --- | --- |
 آیین ایلامیان •  آیین کهن ایرانی • مزداپرستی غیر زرتشتی •  مهرپرستی •  دین زرتشتی •  زروانی •  کیومرثی •  بودایی •  مانوی •  کیش مزدکی •  یهودی •  مندایی •  نسطوری :  آیین ایلامیان •  آیین کهن ایرانی • مزداپرستی غیر زرتشتی •  مهرپرستی •  دین زرتشتی •  زروانی •  کیومرثی •  بودایی •  مانوی •  کیش مزدکی •  یهودی •  مندایی •  نسطوری 
| ن ب و شاهنشاهی ساسانی | ن ب و شاهنشاهی ساسانی | ن ب و شاهنشاهی ساسانی |
| --- | --- | --- |
فهرست شاهنشاهان  •  گاه‌شمار  •  منبع‌شناسی: فهرست شاهنشاهان  •  گاه‌شمار  •  منبع‌شناسی
| دودمان |  خاندان ساسان  فهرست شاهنشاهان ساسانی  تبارنامه ساسانیان  هفت خاندان پارتی  |  |
| فرهنگ |  معماری  شهرسازی  هنر  سکه‌ها ضرابخانه‌ها  تاج‌ها  پوشاک  آموزش  شیشه‌گری  سنگ‌نبشته‌ها  ادبیات  موسیقی  مجازات  مهرها  مذهب  زنان  قلعه‌ها و کاخ‌ها فهرست  راه‌ها  اقتصاد  |  |
| جنگ‌ها |  ارتش شاهنشاهی ساسانی نیروی دریایی  خطوط دفاعی  روم  قبایل عرب  هپتالیان  گوک‌ترک‌ها  آکسوم  شورش‌ها و جنگ‌های داخلی  حمله اعراب  |  |
| بازماندگان |  گاوباریان  پادوسبانیان  کارنوندیان  باوندیان  منجمیان  میکالیان  |  |
| مرتبط |  درفش کاویانی  اتحاد تاج و آتشگاه  روابط ایران و روم  ساسانیان هند  ایرانشهر و انیران  ساسانیان در شاهنامه  سقوط شاهنشاهی ساسانی  |  |
| ن ب ومَزدَیَسنا | ن ب ومَزدَیَسنا |
| --- | --- |
تاریخ: زرتشت •  گشتاسب •  پارسیان هند •  زرتشتیان ایران •  دبیرستان فیروز بهرام •  دبیرستان انوشیروان دادگر •  مزدیسنا در نیشابور
مفاهیم: فروهر اهورامزدا •  ایزدان •  اهریمن •  امشاسپندان •  سوشیانس •  هوشیدر •  زروان •  اشه •  هوم •  مغ •  دیوها •  اردویسور اناهید •  فَروَهَر •  هوشیدرماه •  آتش •  پل چینود •  همستگان •  فرشگرد •  توحید •  موبد •  سپنتا مینیو •  معجزه •  ظهور •  گروتمان •  ماه‌پایه •  روشنی بی‌پایان •  فلسفه زرتشت •  وهومن •  اشه وهیشته •  شهریور •  سپندارمذ •  هوروتات •  اَمُرداد •  آثروانان •  آتش بهرام
نیروهای شر: اهریمن •  انگره مینیو •  دیو •  دروج •  اپوش •  جهی •  اکومن •  دیو آز •  ایندرا •  اشموغ •  استویداد •  پریمتی •  دیوهای کماله •  ساوول •  ترومت •  اودگ‌دیو •  ورن‌دیو •  چشمک‌دیو •  پنی‌دیو •  میتوخت •  ویزرش‌دیو •  ناگهیس
افراد مهم: گشتاسب‌شاه •  کرتیر •  تنسر •  پاول پارسی •  فهرست موبدان •  آذرباد مهراسپندان •  بابک خرمدین •  فرهنگِ مِهر •  جاماسپ •  دستور داراب پالن •  دستور دهالا •  پشوتن‌جی دوسابایی مارکار •  مزدک •  ارداویراف •  زرتشت بهرام پژدو •  مازیار •  اردشیر بابکان •  شاپور دوم •  انوشیروان •  ارباب کیخسرو •  بهرام گور آنکلساریا •  مانکجی لیمجی هاتریا •  ماهداد •  زوبین مهتا •  جمشیدجی نوشروانجی تاتا •  مهربابا •  رستم شهزادی •  جهانگیر اوشیدری •  رستم گیو •  اسفندیار یگانگی •  اردشیر یگانگی •  فرنگیس یگانگی •  میرزا سروش لهراسب •  بوذرجمهر مهر
آیین‌ها و مکان‌های مقدس: نماز •  جشن‌ها •  خویدوده •  گاهنبار •  سدره‌پوشی •  آیین‌های طهارت •  درون •  برسم •  کستی •  ور •  گاهشماری زرتشتی •  کعبه زرتشت •  آتشکده‌ها •  استودان •  برج خاموشان •  چک‌چک •  پیوکانی •  زادروز زرتشت •  درگذشت زرتشت •  زایش زرتشت •  بدرود با گذشتگان •  سی‌روزه •  ارج‌گذاری به روان جاویدان •  نیایشگاه آدریان •  آتشکده نوبهار •  آتشکده کرکویه •  آتشکده کشمر (آذر برزین‌مهر) •  آتشکده آذرفرنبغ •  آتشکده آذرگشنسب •  آفرینگان •  برشنوم •  موسیقی زرتشتی •  بردگوری •  کوشک ورجاوند •  آتشکده یزد •  دریاچه فرزدان •  سرو کشمر •  قلعه آتشگاه •  دشتانستان
نوشته‌های دینی: اَوستا •  گاهان •  هفت هات •  خرده‌اوستا •  بندهشن •  دینکرد •  جاماسپی •  زادسپرم •  شایست نشایست •  زند •  پازند •  مینوی خرد •  ارداویراف‌نامه •  ویرازگان •  دادستان دینی •  آفرینگان •  یشت •  ماتیکان گجستک ابالیش •  ادبیات پهلوی •  دبستان مذاهب •  دینکردنامه
اوستاشناسان: اوستاشناسی •  ابراهیم پورداوود •  مری بویس •  گلدنر •  دارمستتر •  دالا •  اشپیگل •  بنونیست •  انکتیل دوپرون •  ویندیشمن •  هارله •  هوگ •  پی‌یر لکوک •  گراردو نیولی •  جلیل دوست‌خواه •  رشید شهمردان
مکان‌های اساطیری: کشمر •  فراخ‌کرت •  مازندران •  هرابرزیتی •  رود دایتی •  ایریانم وَئِجه •  چیچست •  آذربایجان •  سیستان •  دریاچه هامون •  نیشابور •  دماوند •  کنگ‌دژ •  چک‌چک •  سوور
شخصیت‌ها: لهراسب •  گشتاسب‌شاه •  جاماسب •  فرشوشتر •  مشی و مشیانه •  آرش شواتیر •  فراهیم •  ویونگهان •  تهمورث •  هوشنگ •  ییمه •  اسفندیار •  پشوتن •  بندو •  گرهمه •  ارجاسب •  توربراتور •  زریر •  آبتین (آتبین) •  پوروچیستا •  اردت فذری
جانوران مرتبط: خرفستر •  گاو سریشوک •  سیمرغ •  خر سه پا •  اژدها •  چلپاسه •  کمک •  کرشفت •  چمروش
اشیا مرتبط: مارغن •  کستی •  گمیز
تصویر قباد یکم بر روی سکه.
مجلس مناظره زرتشتیان و مزدکیان در دربار خسرو انوشیروان.
تصویری منسوب به زرتشت دوم (در عقب تصویر) و بطلمیوس در جلو. نقاشی از رافائل، مکتب آتن، پیرامون ۱۵۱۰ میلادی.
اعدام مزدک، تصویر از یک شاهنامه خطی مصور