او-۶۸ (کریگس‌مارینه)
تاریخچه عملیاتی > گشت دوم

او-۶۸ گشت رزمی دوم خود را روز ۱۱ سپتامبر سال ۱۹۴۱۱ از لوریان آغاز کرد و راهی ناحیه جزایر قناری شد. روزهای نخست حرکت عموماً صرف تمرین شدید شیرجه و تیراندازی گردید. او-بوت ۹ روز بعد در جنوب ناحیه مقصد بود و به دنبال طعمه می‌گشت. بعد از ظهر روز ۲۱ سپتامبر مشاهده یک کاروان در حدود ۷۰۰ کیلومتری شمال کیپ ورده به او-۶۸ گزارش و از آن خواسته شد خود را به این هدف برساند. مرتن ساعت ۲۱ شب به فرماندهی عالی اعلام کرد به موقعیت رسیده‌است؛ به هر صورت تا ساعت ۲ بامداد روز بعد به طول انجامید تا او-بوت در موضع مناسبی قرار گیرد و آماده حمله شود. او-۶۸ چندین اژدر به طرف کاروان دشمن شلیک کرد اما با وجود ادعای اصابت به سه شناور، تنها یکی از اژدر به سیلوِربِل، کشتی تجاری ۵۳۰۲ تنی بریتانیایی با ۶۰۰۰ تن بار فسفات، مس، دانه کاکائو و روغن پالم، برخورد نمود. این خسارت وارده به قسمت موتور این کشتی را غرق نکرد اما موجب توقف و جا ماندن آن از کاروان شد. سیلوربل برای مدتی به سمت جزایر قناری یدک‌کشی شد اما در نهایت روز ۲۳ سپتامبر رها و غرق گردید. او-۶۸ همان شب به این موقعیت بازگشت تا دومین حمله را صورت دهد. او یک کشتی باری و یک تانکر آسیب‌دیده را در محل مشاهده نمود اما تصمیم گرفت به یک «ناوشکن» حمله کند. او دو اژدر به سمت هدف شلیک نمود که هیچ‌یک به آن اصابت نکرد. با کمبود ظرفیت باتری امکان شیرجه برای او-۶۸ وجود نداشت تا مرتن تصمیم به عقب‌نشینی و شارژ مجدد باتری بگیرد. تا این زمان در طول دو گشت رزمی ۱۷ اژدر توسط او-۶۸ شلیک اما تنها یک شناور دشمن غرق شده بود. به هر صورت شاید این مسئله بیش از آن که مربوط به مهارت خدمه او-۶۸ بوده باشد به نامناسب بودن او-بوت‌های نوع ۹سی برای حمله به کاروان‌ها برمی‌گشت. پایداری خدمه او-بوت برای ۵۰ ساعت در حالت رزمی مداوم هنگام تعقیب و حمله به کاروان انگلیسی می‌تواند گواه این مسئله باشد.
در ادامه با توجه به اتمام ذخیره اژدرها و رو به اتمام بودن سوخت، او-۶۸ از فرماندهی عالی خواهان دریافت مجوز بازگشت به پایگاه شد. با توجه به این که او-۶۸ تنها برای ۱۲ روز بود که مأموریت گشت کنونی خود را آغاز کرده بود، دریاسالار کارل دونیتس، فرمانده ناوگان او-بوت‌ها تمایلی به پذیرش این درخواست نداشت. بدین ترتیب، در عوض، قرار ملاقاتی برای روز ۲۷ سپتامبر بین او-۶۸، او-۶۷ و او-۱۱۱ در خلیج ترافال در کیپ ورده گذاشته شد تا او-۱۱۱ که در حال بازگشت به پایگاه بود، بخشی اژدرهای باقی مانده و سوخت مازاد خود را به او-۶۸ منتقل نماید و پزشک او-۶۸ خدمه بیمار او-۶۷ را درمان کند. بریتانیایی‌ها با شکستن رمز دستگاه انیگما و رهگیری پیام‌های رد و بدل شده بین فرماندهی عالی و این او-بوت‌ها، از موضوع این گردهمایی مطلع گشتند. او-۶۸ به عنوان نخستین او-بوت، مدت کوتاهی پس از طلوع خورشید به موقعیت مذکور رسید. او-۱۱۱ نیز یک ساعت بعد وارد خلیج شد. دو او-بوت در فاصله ۲۰۰ متری از ساحل کنار یکدیگر پهلو گرفتند. در هنگام انتقال اژدرها به او-۶۸ صحنه توسط پرتغالی‌ها مشاهده می‌شد اما به جهت پایبندی این کشور به بی‌طرفی دخالتی از طرف آن‌ها انجام نگرفت. عملیات انقال به صورت دستی بسیار کند و به سختی انجام می‌شد. پس از انتقال چهار اژدر فرمانده او-۱۱۱ دستور به توقف کار داد؛ چرا که از پر خطر بودن این کار نگران بود و تصمیم به نگاه داشتن تعدادی از اژدرها به جهت امکان برخورد با دشمن در مابقی مسیر گرفت. خدمه دو او-بوت شب را کنار یکدیگر سپری کردند. اچ‌ام‌اس کلاید، زیردریایی بریتانیایی بعد از ظهر همان روز از راه رسیده بود اما به جهت شرایط آب‌وهوایی و جغرافیایی موقتاً اقدامی صورت نداد. به جهت تاریکی هوا و عدم تحرک او-بوت‌ها کلاید از مکان دقیق او-بوت‌ها اطلاع نداشت. حدود ساعت چهار بامداد دو او-بوت آلمانی بدون اطلاع از حضور زیردریایی دشمن قصد خروج از خلیج را داشتند تا مدت انتظار برای او-۶۷ را در آب‌های آزاد بگذرانند. کلاید در این حال او-۶۸ را شناسایی کرد و قصد حمله به آن را داشت که در فاصله نزدیک‌تری با او-۱۱۱ مواجه گشت. زیردریایی بریتانیایی موقتا او-۶۸ را رها و اقدام به کوبیدن خود دیگر او-بوت نمود اما موفق نشد. با گریختن او-۱۱۱، کلاید مجدداً رو به او-۶۸ کرد. زیردریایی بریتانیایی رد او-۶۸ را گم کرده بود اما با تلاش این او-بوت که هنوز از وجود دشمن مطلع نشده بود، برای برقراری ارتباط رادیویی با او-۱۱۱ موفق به یافتن آن گردید. سه اژدر از فاصله ۱۳۰۰ متری به طرف او-۶۸ شلیک شد. مرتن با مشاهده رد مسیر اژدرها یک تغییر مسیر شدید ۱۸۰ درجه‌ای داد و دوباره رو به درون خلیج کرد که در اثر آن اژدرها به آن اصابت ننمود. سه اژدر دیگر به نیز به سمت این او-بوت رها شد که با حرکت زیگ‌زاگ او-۶۸ مجدداً خطا رفت. با رفتن کلاید به عمق جهت بارگزاری مجدد و متعاقباً درگیری آن با او-۶۷ که به موقعیت رسیده بود، این فرصت را به او-۶۸ داد که از خلیج خارج شود. او-۱۱۱ به اشتباه به فرماندهی عالی گزارش کرد که زیردریایی دشمن احتمالا او-۶۸ را غرق نموده‌است. با این حال، او-۶۸ در گزارش خود به فرماندهی عالی اعلام کرد در این حادثه آسیبی به آن نرسیده و قصد ادامه عملیات در اقیانوس اطلس جنوبی را دارد. در ادامه به درخواست مرتن، قرار ملاقات دیگری بین او-۶۸ و او-۶۷ که در درگیری با دشمن آسیب دیده بود و به خانه بازمی‌گشت، برای روز ۲ اکتبر در نقطه‌ای دور افتاده در ۴۳۰ کیلومتری شمال داکار در نزدیکی ساحل مراکش فرانسه گذاشته شد تا او-۶۷ اژدرها باقیمانده و سوخت مازاد خود را به او-۶۸ منتقل کند. در جریان ملاقات شبانه هفت اژدر و ۵۵ متر مکعب گازوئیل از او-۶۷ به او-۶۸ منتقل گشت.
پیش از طلیعه روز ۳ اکتبر او-۶۸ شروع به حرکت به جنوب کرد. او-۶۸ به‌تنهایی مأمور به پیشروی به سمت جزیره اسنشن و قرار گرفتن در موقعیت حمله به شناورهای منفرد بدون محافظ در تردد بین فری‌تاون و دماغه امید نیک بود. اگر این مسئله ثمربخش بی‌فایده می‌بود، او-بوت می‌بایست به دنبال هدف مشابهی به سنت هلن در نواحی جنوبی‌تر می‌رفت. بدین شکل او-۶۸ نخستین او-بوتی می‌شد که از خط استوا عبور می‌نمود. آب‌های اطراف جزیره اسنشن خالی از هر گونه کشتی یافت شد تا پس جست‌وجوی بی‌ثمر چند روزه اطراف آن، او-۶۸ قصد سنت هلن در فاصله هزاران کیلومتری از خشکی‌های عمده، کند. اندکی بیش از نیمه شب ۲۰ اکتبر او-۶۸ به نزدیکی سنت هلن رسید. مرتن تصمیم به انتظار تا سپیده دم جهت کم‌تر کردن فاصله گرفت. او-بوت حدود ساعت/ ۵ بامداد در عمق پریسکوپ در فاصله حدوداً ۲ کیلومتری جیمزتاون، سکونتگاه اصلی سنت هلن، قرار داشت. پس از انجام عمل شناسایی و مشاهده یک شناور تانکر پر از سوخت، با توجه به تهدید جدی تسلیحات دفاعی در ساحل، او-۶۸ عقب‌نشینی کرد تا منتظر تاریکی بماند. او-بوت شب‌هنگام با احتیاط و آهستگی به شناور مذکور نزدیک شد. این شناور دارک‌دِیل، تانکر بریتانیایی ۸۱۴۵ تنی مسلح حامل حدود ۷۳۵۰ تن سوخت بود. ساعت ۰۰:۴۳ نیمه شب از فاصله ۵۰۰ متری هر چهار اژدر جلویی او-بوت به سمت این هدف شلیک شد. او-۶۸ به سرعت چرخش کرد و به عمق اقیانوس رفت. سی و دو ثانیه بعد هر چهار اژدر شلیک‌شده به هدف اصابت نمود و انفجارهای حاصل از آن شناور را طعمه حریق بزرگی کرد. دارک‌دیل چند ساعت بعد به همراه ۴۱ خدمه آن غرق شد. با توجه به عدم شناسایی او-۶۸، غرق شدن این شناور در ابتدا به اشتباه به یک حادثه درون کشتی نسبت داده شد. بعداً با عملیات غواصی علت واقعی این اتفاق مشخص گردید و رهگیری پیام رادیویی او-۶۸ در این رابطه به فرماندهی عالی نیز آن را تأیید کرد. بدین شکل او-۶۸ نخستین او-بوتی شد که یک کشتی متفقین را در نیم‌کره جنوبی غرق کرده‌است.
پس از اتمام کار در سنت هلن، او-۶۸ طبق فرمان دریافت‌شده به حرکت به سمت جنوب در جهت ناحیه والویس بی در ۱۲۰۰ کیلومتری شمال کیپ تاون، ادامه داد. حدود ساعت ۳ بامداد روز ۲۸ اکتبر در ۱۲۰۰ کیلومتری غرب والیس بِی یک کشتی در مسیر جنوب شناسایی گردید. او-۶۸ سرعتش را افزایش داد و به دنبال این شناور افتاد. این شناور هِیزِل‌ساید، کشتی تجاری ۵۲۹۷ تنی بریتانیایی حامل تدارکات نظامی بود. بیشتر خدمه خارج از شیفت این کشتی به تصور امن بودن آب‌های منطقه، در خواب بودند. او-۶۸ ساعت ۳:۴۳ بامداد از فاصله‌ای مطمئن، شناور دشمن را با یک اژدر هدف قرار داد. دو تن از خدمه کشتی در اثر انفجار کشته شدند. پیش از آن که برخورد اژدر بعدی موجب غرق شدن شناور شود، مابقی خدمه به کمک قایق‌های نجات از آن تخلیه گردیدند. این افراد بعدا توسط مالاین پرنس، دیگر کشتی تجاری بریتانیایی از آب گرفته شدند. او-۶۸ به کاوش در عرض جغرافیایی والویس بی پرداخت و به ساحل نزدیک‌تر شد. سه روز بعد در سپیده دم ۱ نوامبر، بردفورد سیتی، کشتی تجاری ۴۹۵۳ تنی بریتانیایی حامل ۹۵۰۰ تن شکر، رو به شمال مشاهده شد. او-۶۸ به عمق پریسکوپ رفت و منتظر موقعیت مناسب ماند. ساعت ۶:۴۵ صبح سه اژدر به سمت شناور شلیک شد که یکی از آن‌ها به وسط آن اصابت نمود. هنگامی که کشتی دشمن در حال غرق شدن بود و خدمه آن به قایق‌های نجات تخلیه می‌شدند، او-۶۸ خود را به آن‌ها نزدیک‌تر کرد. با خارج شدن هدایت او-بوت از دست فرمانده، او-۶۸ به زیر بردفورد سیتی شیرجه زد. دو شناور با یکدیگر برخورد کردند اما جز یک فرورفتگی در دماغه او-۶۸ آسیب دیگری به آن وارد نشد. او-بوت در فاصله ۱۰ متری آن سوی کشتی به سطح آمد. او-۶۸ به نزد خدمه کشتی بازگشت و پس از انجام بازجویی، مقداری آب آشامیدنی به آن‌ها داده شد و مسیر نزدیک‌ترین خشکی مشخص گردید. دو قایق حامل تمامی ۴۵ خدمه کشتی بریتانیایی ده روز بعد به ساحل آفریقای جنوب غربی رسید.
او-۶۸ به کاوش در نزدیکی ساحل آفریقای جنوبی ادامه داد. به هر صورت با مطلع شدن بریتانیایی‌ها از مضمون ارتباطات رادیویی او-بوت و منحرف شدن کشتی‌رانی به مسیری دیگر، او-۶۸ دیگر با هیچ طعمه‌ای برخورد نکرد. در این هنگام او-۶۸ برای ۵۱ روز در دریا حضور داشت و ذخیره سوخت آن رو به پایان بود. با توجه به نزدیک نبودن هیچ بندر بی‌طرفی جهت سوخت‌گیری، روز ۱۱ نوامبر به دستور فرماندهی عالی عملیات در ناحیه کیپ تاون به پایان رسید و یک قرار ملاقات بین ناو پشتیبانی آتلانتیس که دماغه جنوب آفریقا را دور زده بود و رو به شمال می‌آمد، با او-۶۸ در ۸۰۰ کیلومتری جنوب سنت هلن ترتیب داده شد تا سوخت کافی به او-۶۸ به منظور بازگشت به اروپا، منتقل گردد. با چرخش بی‌نتیجه او-۶۸ به سمت والویس بی، این ملاقات به تأخیر افتاد. دو شناور روز ۱۳ نوامبر به یکدیگر رسیدند. با توجه به متلاطم بودن دریا تدارکات‌رسانی صورت نپذیرفت. دو شناور کنار هم باقی ماندند تا شرایط آب‌وهوایی بهبود یابد. در نهایت روز ۱۴ نوامبر با آرام گرفتن دریا، انتقال سوخت و سایر اقلام تدارکاتی از جمله غذا و آب آشامیدنی انجام گرفت. بدین شکل او-۶۸ حرکت به سمت شمال از طریق فری‌تاون را آغاز نمود. در مسیر بازگشت او-۶۸ مجدداً به سوخت نیاز پیدا کرد. این بار قرار به دریافت سوخت از پیتون، دیگر کشتی تدارکاتی آلمانی شد. بریتانیایی‌ها با رهگیری پیام‌های رادیویی مبادله‌شده از این قرار ملاقات نیز مطلع شدند و ناو سنگین دورستشایر را مأمور به مداخله کردند. روز ۳۰ نوامبر او-۶۸ به همراه او-آ، یک او-بوت دیگر، در حال سوخت‌گیری از پیتون بود که دورستشایر از راه رسید. با مشاهده ناو دشمن دو او-بوت با عجله از تانکر جدا شدند و به عمق آب شیرجه زدند. یکی از دریچه‌های او-۶۸ هنگام شیرجه شتابان بازماند و نزدیک بود موجب غرق شدن آن شود. در این حال پیتون به دست خدمه خود غرق شد. به هر صورت اژدرهای شلیک شده از او-آ موجب دفع ناو متخاصم گردید. دو او-بوت سپس در کنار بازماندگان پیتون به سطح آمدند تا آن‌ها را از آب بگیرند. به هر او-بوت ۱۰۰ نفر تعلق گرفت و هر یک پنج قایق نجات حامل افراد باقی مانده را به دنبال خود کشید. به دستور فرماندهی عالی او-۱۲۴ و او-۱۲۹ نیز به آن‌ها ملحق گشتند. روز ۵ دسامبر با فرا رسیدن این او-بوت‌ها افراد درون قایق‌های نجات به آن‌ها منتقل گشتند. مجموع ۴۱۴ سرنشین این کشتی که شامل ۲۳۰ بازمانده ناو پشتیبانی غرق‌شده آتلانتیس نیز می‌شد، بین او-بوت‌ها تقسیم گردید. هر او-بوت از جمله او-۶۸، حدود ۵۰ نفر را درون بدنه و ۵۰ نفر دیگر را بر روی عرشه خود جای داد. افراد روی عرشه بر دینگی پلاستیکی بودند تا در صورت نیاز به شیرجه ناگهانی او-بوت روی آب معلق بمانند. در ملاقات ترتیب‌داده‌شده توسط فرماندهی عالی با چهار زیردریایی ایتالیایی در روزهای ۱۶ تا ۱۸ دسامبر در نقاط مختلف در نزدیکی کیپ ورده، او-بوت‌ها مقداری سوخت و غذا دریافت کردند و افراد قرار گرفته در عرشه به زیردریایی‌های ایتالیایی منتقل شدند. او-۶۸ هفتاد تن از سرنشینان خود را به زیردریایی انریکو تاتزولی انتقال داد تا بتواند زیر سطح حرکت آهسته و طولانی به سمت فرانسه را ادامه دهد. با صورت گرفتن یک حمله ایذایی موفق از جانب او-۱۲۴ به جزیره اسنشن و منحرف شدن توجه کشتی‌های دشمن به جنوب، این او-بوت در مسیری نسبتاً امن، اواخر ماه دسامبر به خلیج بیسکی رسید. او-۶۸ بازماندگان را روز کریسمس در سن-نزر تخلیه نمود و خود روز بعد وارد لوریان شد. این اقدام به طولانی مسافت‌ترین عملیات نجات در جنگ جهانی دوم بدل گشت.