stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
حماسه گیلگمش
تأثیر پسین > گیلگمش در خارج از سنت خط میخی > بررسی‌های تطبیقی مورد اختلاف

باقی ماندن نام گیلگمش در این متون، نشانگر باقی ماندن حماسه و یا حتی وابستگی به حماسه نیست. ادعای اینکه سفر خنوخ «شامل داستانی دربارهٔ گیلگمش و رقیب غول او است» درست نیست. بررسی دقیق منابع کتاب غولان، نشانگر هیچ ارتباطی با رویاهای گیلگمش (چه رویایی که انکیدو تعبیر می‌کند و چه رویایی که توسط نینسون تعبیر می‌شود) در حماسه نیست (در متنی دیگر از سنت اپوکریفون نیز همین وضعیت برقرار است). ادعای مشابه دیگری نیز دربارهٔ داستان نقل‌شده توسط لوسیان وجود دارد که وضعیت بهتری ندارد.
مورد بعدی داستان بولوکیا در شب‌های عربی است. حضور بن‌مایه‌هایی در این روایت شبیه به گیلگمش دانسته شده است (خضر پیش‌نمونی بابلی دارد). اما خضر و آب حیات به احتمال زیاد از طریق داستان اسکندر به اعراب منتقل شد و سفرهای بولوکیا را از طریق ادبیات یهودی شناختند.  هر سه روند استدلالی که برای شباهت و ارتباط گیلگمش با بولوکیا و خضر مطرح شده است، با بررسی دقیقتر رد می‌شود (و تقریباً بی‌معناست). داستان بولوکیا مانند سایر فولکلورِ قرون وسطی در خاور میانه، به روشنی نشانگر تاثیر ادبیات یونانی و یهودی است.
تلاش برای برقرار کردن ارتباط مابین داستان بولوکیا و عرفان اسلامی از پایهٔ استدلالی بسیار ضعیف‌تری برخوردار است،  شواهد زمانی که در پس‌زمینهٔ تاریخ طولانی ادبیات و فرهنگ روشنفکری بین‌النهرین قرار می‌گیرند، به چنین نوع نتیجه‌گیری‌هایی منتهی نمی‌شوند. خلاصه آنکه، یونان باستان، یهودیت قرون وسطی و ادبیات عربی بی‌شک ردی از ادبیاتی را بر خوددارند که بزرگترین دستاورد تمدن بین‌النهرین باستان بوده است. برای هر گونه بازسازی از تاثیر پیکرهٔ ادبیات بابلی بر خلاقیت ادبی سایر تمدن‌ها باید: (الف) وجود الگوهای روایی و بن‌مایه‌های مشترک را در نظر گرفت و (ب) مراحل میانی را در آرامی، فنیقی، یونان هلنی و احتمالا سایر زبان‌ها مسلم فرض کرد.
تأثیر پسین > گیلگمش در خارج از سنت خط میخی > پایان عصر برنز

با توجه به این موضوع، ناشی از بدشانسی است که هیچ اطلاعاتی دربارهٔ ادبیات شام در دورهٔ بلافاصله پس از عصر برنز متاخر وجود ندارد؛ و از ادبیات آرامی در جنوب بین‌النهرین (مابین دورهٔ دانشوری خط میخی و نویسندگان اولیهٔ عربی)
اطلاعات بسیار کمی در دست است.متون این دوره است که بازتاب مسائل امپراتوری آشور و بابل بوده و متونی از این دست است که با امپراتوری‌های پارتی و ساسانی ارتباط برقرار می‌کند. اما پاپیروس قابل دوام نیست و نمونه‌های تداوم ادبیات آرامی باستان تا جهان عرب زبان بسیار کم است.
یک استثنای مشهور داستان احیقار است که در عربی قرون وسطی در شب‌های عربی دیده می‌شود. استثنای دیگر، داستان بسیار قدیمی‌تری است: اسطوره طوفان. داستان طوفان در سفر پیدایش (باب ۶ تا ۸) بسیار در طرح و جزئیات به اسطوره بابلی قدیمی‌تر شبیه است. با این حال، حماسهٔ گیلگمش با مرگ خط میخی از بین رفت، همراه با بخش اعظم ادبیات کاتبان سنتی که کارکرد عملی، علمی و یا دینی در جهانِ بدون خط میخی نداشتند.
واژگان

↑  William L. Moran
↑  Sacred Marriage
بازی‌های مستربیست

| بازی‌های مستربیست | بازی‌های مستربیست |
| --- | --- |
ژانر: مسابقه واقعیت
سازنده: مستربیست تایلر کانکلین شاون کلایتزنر مک هاپکینز
بر پایهٔ: مستربیست
کارگردان: تایلر کانکلین کیت داگلاس-واکر
کارگردان هنری/ مدیر نوآوری: تایلر کانکلین
مجری: مستربیست
کشور سازنده:  ایالات متحده آمریکا  کانادا 
زبان اصلی: انگلیسی
شمار فصل‌ها: ۱
شمار قسمت‌ها: ۱۰
تولید: تولید
تهیه‌کننده‌های اجرایی:  جیمی دونالدسون  مایکل کروز  شاون کلایتزنر  تایلر کانکلین  مت اپس  چارلز واکتر  کیت گلر  جو کولمن  راشل اسکیدمور  کریس کیپر  جاشوا کولیک 
فیلم‌برداری:  جیسون الیوت  راسل لگت  پیتر ویدولیچ 
تدوین‌گر: مک هاپکینز
تولیدکننده‌ها:  بلینک۴۹ استودیوز  مستربیست  آمازون ام‌جی‌ام استودیوز 
پخش: پخش
شبکهٔ اصلی: آمازون پرایم ویدئو
انتشار اولیه: ۱۹ دسامبر ۲۰۲۴ (۲۰۲۴-12-۱۹) – اکنون
وبگاه: وبگاه
بازی‌های مستربیست یک مسابقه واقعیت مجموعه تلویزیونی است که در سال ۲۰۲۴ توسط جیمی مستربیست دونالدسون و ۱۰۰۰ شرکت‌کننده، که بزرگ‌ترین گروه در یک برنامه واقعیت تاکنون است، دراین برنامه برای جایزه ۵ میلیون دلاری رقابت می‌کنند. این جایزه به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین جوایز تکی در تاریخ تلویزیون واقعیت معرفی شده است. این مجموعه توسط تایلر کانکلین، شاون کلایتزنر و مک هاپکینز ساخته شده است.
الهام‌گرفته از نمایش بسیار محبوب نتفلیکس بازی ماهی مرکب و ویدیوی پرطرفدار دونالدسون بازی مرکب ۴۵۶٬۰۰۰ دلاری در زندگی واقعی! دو قسمت اول بازی‌های مستربیست در ۱۹ دسامبر ۲۰۲۴ در آمازون پرایم ویدئو منتشر شد و این مجموعه به‌طور کامل شامل ده قسمت خواهد بود که به صورت هفتگی در روزهای پنجشنبه منتشر می‌شود. در همان روز، جیمی دونالدسون همچنین نسخه آزمایشی بازی نمایش را در کانال یوتیوب خود با عنوان ۲۰۰۰ نفر برای ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ دلار رقابت می‌کنند منتشر کرد که در آن تعداد شرکت‌کنندگان از ۲۰۰۰ نفر به ۱۰۰۰ نفر در یک سری چالش‌ها کاهش می‌یابد. در ۲۵ ژانویه ۲۰۲۵، مستربیست ویدیویی با عنوان «هر دقیقه یک نفر حذف می‌شود» را آپلود کرد که در آن ۲۰ نفر که قبلاً از برنامه بازی‌های مستربیست حذف شده بودند، بار دیگر برای رقابت برای جایزه ۵۰۰٬۰۰۰ دلار که بعدها به ۴۳۱٬۰۰۰ دلار کاهش یافت، شرکت می‌کنند.
چندین شرکت‌کننده ادعا کردند که در طول تولید بدرفتاری شده‌اند که منجر به دادخواست علیه شرکت دونالدسون و چندین شرکت دیگر شد. در حالی که نمایش با نقدهای ضعیفی مواجه شد، به یکی از پربیننده‌ترین نمایش‌های آمازون پرایم ویدیو تبدیل شد.
.
یان سابق

Chinese Sixteen Kingdoms dynastic state (337–370)
| یان سابق  | یان سابق  |
| --- | --- |
۳۳۷–۳۷۰: ۳۳۷–۳۷۰
حکومت: پادشاهی
• ۳۳۷ تا ۳۴۸ : مورونگ هوانگ
• ۳۴۸ تا ۳۶۰ : مورونگ جون
• ۳۶۰ تا ۳۷۰ : مورونگ وی
 :  
دوره تاریخی: دوره شانزده پادشاهی
• بنیان‌گذاری : ۳۳۷
• فروپاشی : ۳۷۰
 :  
امروز بخشی از: جمهوری خلق چین
یان سابق (چینی سنتی:前燕) (۳۷۰–۳۳۷ میلادی) یک سلسله ایالتی بود که توسط ژیان‌بی و در دوره شانزده پادشاهی بین سالهای ۳۳۷ تا ۳۷۰ میلادی در چین تأسیس شد.
در ابتدا، مورانگ هوانگ و پسرش مورانگ جون ادعای عنوان ایجاد شده توسط سلسله جین «شاهزاده یان» را داشتند، اما متعاقباً، در سال ۳۵۲، پس از تصرف بیشتر قلمرو سابق ژائو بعدی، مورونگ جون خود را امپراتور اعلام کرد و پس از آن، حاکمان یان سابق خود را «امپراتور» اعلام کردند.
تاریخ

در طول زمستان سال ۳۴۲، شیانبی از یان سابق، تحت حکومت قبیله مورنگ، به پایتخت گوگوریو، هواندو، حمله و ویران کرد و ۵۰۰۰۰ مرد و زن گوگوریو را اسیر کردند تا علاوه بر به اسارت گرفتن ملکه مادر و ملکه، از آنها به عنوان برده استفاده کنند. و پادشاه گگوگوون را برای مدتی مجبور به فرار کرد. شیانبی همچنین بویو را در سال ۳۴۶ ویران کرد و مهاجرت بویو به شبه جزیره کره را تسریع کرد.
در ابتدا پایتخت جیچنگ (همچنین به عنوان داجیچنگ شناخته می‌شود)، سپس یان (پکن) در ۳۵۰، سپس یه‌چنگ در ۳۵۷، و در نهایت لویانگ در ۳۶۴ بود.
یوداپایتاولا

Village در Central Province, 23x15px|border |alt=|link= سری‌لانکا
| Udapitawela | Udapitawela |
| --- | --- |
Village: Village
مختصات: مختصات: ناتوان در تجزیه عرض جغرافیایی به عنوان یک رقم:N {{#coordinates:}}: عرض جغرافیایی نامعتبر: مختصات: مختصات: ناتوان در تجزیه عرض جغرافیایی به عنوان یک رقم:N {{#coordinates:}}: عرض جغرافیایی نامعتبر
استان: Central Province
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۵:۳۰ (Sri Lanka Standard Time)
یوداپایتاولا (به لاتین: Udapitawela) یک منطقهٔ مسکونی در سری‌لانکا است که در استان مرکزی (سری‌لانکا) واقع شده‌است.
سیاست‌های اجتماعی رضاشاه

رضاشاه، کسی که از طبقهٔ پایین جامعه به پادشاهی رسید و در ۱۶ سال، با کارنامه‌ای قابل توجه از اصلاحات، کشورش را به‌سوی مدرن‌سازی برد.
سیاست‌های اجتماعی رضاشاه شامل تغییراتی گسترده در کشوری بود که سال‌ها جز بی‌نظمی ندیده‌بود. در دوران پادشاهی رضاشاه، بازساخت آموزشی و قضایی ایران، انجام شد که اساس یک دولت مدرن ایرانی را بنا نهاد و از نفوذ طبقات مذهبی، کاست. طیف گسترده‌ای از امور حقوقی که پیش‌تر در کنترل مذهب شیعه بود، دیگر یا توسط دادگاه‌های سکولار اداره می‌شد یا توسط بوروکراسی‌های دولتی نظارت می‌شد که در نتیجه، وضع زنان کشور بهبود یافت. سنت حجاب زنان منع شد، کمینهٔ سن ازدواج افزایش یافت و قوانین سختگیرانهٔ مذهبی طلاق، منصفانه‌تر شدند. شاه جدید همچنین شمار و دسترسی‌پذیری آموزشگاه‌های سکولار را برای هم پسران هم دختران، افزایش داد و دانشگاه‌های بزرگی چون دانشگاه تهران ساخته شد تا یکی دیگر از انحصارهای روحانیت ایران، این بار در آموزش، از بین برود. در همین حال، در دوران وی، مطبوعات در خفقان بودند.
تصمیم وی در مورد چادربرداری دارای پیامدی چون رویارویی خشونت‌آمیز با روحانیان بود. پس از این رویارویی، وی هرگز نقشی حتی تشریفاتی، برای روحانیت در ادارهٔ کشور، قائل نشد. در مسلمان بودن وی، تردیدی نبوده‌است اما وی رسوم مذهبی را رعایت نمی‌کرد و در مواردی با روحانیت شیعهٔ ایران، با خشونت برخورد کرد. سخنان و بسیاری از اقدامات او، نشانی از ملی‌گرایی‌اش دارند؛ بعد دیگر گرایش‌های ملی‌گرایانهٔ او، تأکیدش بر ساخت هویت ملی ایرانی بر پایهٔ فرهنگ، زبان، پرچم، آیین و سنن واحد است. به احتمال بالا در کل، وی ایرانی یکپارچه و واحد می‌خواست. ممنوعیت برده‌داری در ایران نیز در دوران او، انجام شد.
از دید سیاست بهداشت یا سلامتی، وی بهداشت در ایران را نیز سامان داد و در دورانش، بیمارستان‌هایی در تهران و استان‌های ایران، ساخته و تجهیز شدند. با روی کار آمدن رضاشاه افزون بر ایجاد مراکز درمان و بهداشتی، برای ریشه‌کنی بیماری‌های همه‌گیر و درمان بیماران، اقدامات قابل توجهی شد. ساخت نخستین زیرساخت‌های همگانی مدرن ایران همچون نیروگاه، کارخانه‌های نوین، سیستم ترابری جدید، سیستم ارتباطات انسانی، نهادهای مالی و ادارات نیز در همین دوره انجام شد. فناوری نیز در بسیاری از عرصه‌ها، حتی کشاورزی، دخیل گشت.
آموزش، پژوهش و هنر

در دورهٔ حکومت وی، آموزش اجباری رایگان که پیش از این و در دورهٔ مشروطیت برای کودکان اجباری شده بود، به تدریج برآورده شد. همچنین در این دوره، برای نخستین بار پس از تأسیس دارالفنون به دست امیرکبیر، مراکز ایرانی و دولتی آموزش عالی مانند دانشگاه تهران تأسیس گردید. همچنین با تصویب قوانین حمایتی مانند معافیت یک‌سالهٔ محصلین مدارس متوسطه و تأکید بر نظام آموزش عالی، مدارس متوسطهٔ رایگان دولتی نیز شکل گرفت.
به‌طور دقیق‌تر، پیش از رضاشاه سوادآموزی در ایران، در جاهایی با نام مکتب‌خانه در مسجدها یا خانه‌های شخصی انجام می‌شده‌است. آموزگاران نیز ملا و ملاباجی بودند و خود اینها نیز تنها سواد خواندن و نوشتن داشته‌اند. در تهران و شهرهای بزرگ نیز، آموزشگاه‌های حرفه‌ای انگشت‌شمار بودند و آموزش‌های ارائه شده نیز در موضوعات محدودی بودند. با آغاز پادشاهی رضاشاه، مکتب‌خانه‌ها همگی بسته شدند و برای نخستین‌بار، مدرسه‌های منظم و رایگان زیادی در سراسر ایران، پدیدار شد. سیستم آموزشی این آموزشگاه‌های نوین، بر پایهٔ کشورهای اروپایی بود و دارای کتاب‌های درسی بودند. نخستین دانشگاه‌ها و دانش‌سراهای مدرن ایرانی پدیدار شدند و ساختمان‌های تازه‌ای چون دانشسرای عالی، هنرستان‌های فنی و حرفه‌ای، هنرستان‌های صنعتی و دانشگاه تهران در شهرها پدید آمدند. مربیان و استادهای خارجی جهت بهبود سطح دانش استخدام شدند و دانشجویانی هم به خارج از کشور اعزام شدند. کم‌کم شمار ایرانیان باسواد، گسترش یافت و این تنها به شهرها محدود نمی‌شد. در بیشتر دهات‌ها نیز دبستان دایر شد و سازمان‌های پیشاهنگی، تربیت بدنی و ورزشی ایرانی پدیدار شدند. در رشته‌های فرهنگی و هنری همچون موسیقی، مجسمه‌سازی، تئاتر، نقاشی و غیره، هنرستان‌هایی بنیان‌گذاری شدند. کتابخانه‌هایی نیز در کشور گشایش یافت و برای حفظ آثار باستانی ایران، اقدام به جمع‌آوری عتیقه‌ها و تأسیس موزه‌ها (همچون موزه ایران باستان) شد.
برای برگزاری کنفرانس‌ها، نمایش‌ها و جشن‌ها نیز سالن‌های پرشماری ساخته شد. با وجود اینکه این ساخت‌وسازها و طرح‌ها برای نخستین‌بار در ایران اجرایی می‌شدند، اما در کشورهای پیشرفته و اروپایی آن دوره، دارای سابقه بودند.
یکی دیگر از کارهای فرهنگی و پژوهشی رضاشاه، بنیان‌گذاری فرهنگستان ایران و خارج کردن واژگان بیگانه همچون عربی و جایگزینی آنان با فارسی بوده‌است. چیزی که بعدها از سوی گروهی مورد نقد واقع شد.
گسترش زیرساختی و اقتصادی

همچنین ببینید: سیاست‌های اقتصادی رضاشاه
نیاز به گسترش بازرگانی و تهدیدهای احتمالی از سوی انگلیس و شوروی، رضاشاه را به گسترش روابط تجاری با آلمان نازی در دههٔ ۱۹۳۰ سوق داد.
رضاشاه نخستین پادشاه ایرانی پس از دوران هخامنشیان بود که یک ارتش دائمی را برای کشورش، سازمان داد. وی بهداشت در ایران را نیز سامان داد و در دورانش، بیمارستان‌هایی در تهران و استان‌های ایران، ساخته و تجهیز شدند. ساخت نخستین زیرساخت‌های همگانی مدرن ایران همچون نیروگاه، کارخانه‌های نوین، سیستم ترابری جدید، سیستم ارتباطات انسانی، نهادهای مالی و ادارات نیز در همین دوره انجام شد. فناوری نیز در بسیاری از عرصه‌ها، حتی کشاورزی، دخیل گشت.
بهداشت و سلامت

در دوران او، با بنیان‌گذاری دانشکده‌های داروسازی، پزشکی و دندان‌پزشکی، آموزش پزشک و متخصص، دایرسازی آموزشگاه‌های پرستاری و بهیاری و ساخت صدها بیمارستان و انواع درمانگاه در سراسر ایران، اقدام‌هایی گسترده برای بهداشت و درمان مردم ایران، صورت گرفت. اینها در حالی بود که پیش از روی کار آمدن رضاشاه، به دلیل نبود پزشک و دارو و مراکز بهداشت، بیماری‌های گوناگون و واگیردار، باعث درگذشت بسیاری می‌شد. بیماری‌هایی چون مالاریا، تراخم و کچلی شایع‌ترین بیماری‌هایی بودند که احتمالاً بیش از نیمی از ایرانیان، پیش از این، به چنین بیماری‌هایی مبتلا بودند. با روی کار آمدن رضاشاه افزون بر ایجاد مراکز درمان و بهداشتی، برای ریشه‌کنی بیماری‌های همه‌گیر و درمان بیماران، اقدامات فوق‌العاده‌ای شد.
وضعیت و حقوق زنان > زنان در ارتش

نخستین سرتیپ زن ایرانی، تیمسار سرتیپ مرضیه ارفعی بوده‌است. در سال ۱۳۱۲ بود که او به فرمان رضاشاه با درجهٔ هم‌ردیف سروانی در خدمت ارتش شاهنشاهی ایران درآمد. این رویداد، آغاز کار رسمی زنان، در ارتش ایران نیز بود.
رسانه‌ها

به گزارش تسنیم، «با کودتای رضاخان، فصل تازه‌ای از دوران سیاه سکوت (منظور رسانه‌ها) آغاز شد که تا شهریور ۱۳۲۰ ادامه یافت». همچنین این رسانه باور دارد که رضاشاه به گونه‌ای از مطبوعات برای تبلیغات به سود حکومت مرکزی بهره برده‌است.
دین و روحانی‌گرایی

مقالهٔ اصلی: رویکردهای دینی رضاشاه
پذیرش و تحمل‌کردن همهٔ نوگرایی و دگرگونی‌های این دوره، برای جامعهٔ ایران، آسان نبود. با این حال، در نخستین سال‌های پادشاهی وی، آزادی بیان و انتقاد، تا اندازه‌ای وجود داشت اما کم‌کم، اعمال قدرت برای پیشبرد کارها، نظامی‌گری و تحمل نکردن انتقاد، بر فضای سیاسی ایران، حکم راند. همچنین سفر وی به ترکیه و مشاهداتی که در آنجا داشت، باعث شد بپندارد که نیاز است موانع پیشرفت را با سرعت بیشتری از پیش رو بردارد و به اقدامات خود، سرعت بخشد؛ حتی اگر به قیمت سختگیری‌های بیشتری باشد. نخستین تصمیم وی، چادربرداری و در پیامد آن، یک رویارویی خشونت‌آمیز با روحانیان بود. پس از این رویارویی، وی هرگز نقشی حتی تشریفاتی، برای روحانیت در ادارهٔ کشور، قائل نشد. در مسلمان بودن وی، تردیدی نبوده‌است اما وی رسوم مذهبی را رعایت نمی‌کرد و در مواردی با روحانیت شیعهٔ ایران، با خشونت برخورد کرد. با وجود این خشونت علیه روحانیت شیعه (پس از مخالفت‌های شدید آنان با تغییرات فرهنگی و غیرهٔ پیشنهادی رضاشاه) و حالت استبدادی که در دوره‌هایی حاکم شد، مردم عادی ایران در امنیت کامل بودند و این دوره با وجود استبداد، پر از خونریزی مخالفان یا دگراندیشان نبوده‌است. همین باعث شد که سرمایه‌گذاری خصوصی در آن دوره همواره در حال گسترش باشد و ایران، رونق ویژه‌ای داشته باشد.
ملی‌گرایی

رضاشاه در جایی به لورین می‌گوید که: «نفوذ خارجی‌ها باعث شده‌است تا یک ایرانی به‌جای اتکا به دولت خودش، به یک دولت بیگانه متکی باشد و (این وضعیت) باید از بین برود». در هنگامی که وی قصد داشت به قدرت برسد، بخش قابل توجهی از جمعیت ایران، به‌جای وابستگی ملی، به ایل، قوم یا قبلیهٔ خود وفادار بودند یا به دولت‌های خارجی دلدادگی داشتند؛ در جنوب این کشور نیز عشایر ایرانی برای جلب پشتیبانی بریتانیا، با یکدیگر رقابت داشتند. رضاشاه باور داشت که برای رسیدن به نظم و استقلال، نیاز است عشایر خلع سلاح شوند و قدرت فیزیکی (احتمالاً منظور نظامی) دست دولت مرکزی باشد. بعد دیگر گرایش‌های ملی‌گرایانهٔ او، تأکید وی بر ساخت هویت ملی ایرانی بر پایهٔ فرهنگ، زبان، پرچم، آیین و سنن واحد است. در کل، وی ایرانی یکپارچه و واحد می‌خواست. مخالفت‌ها و ضدیت او با خارجی‌ها رنگ‌وبویی ناسیونالیستی و بیگانه‌ستیزانه داشت. به گونه‌ای که در دوران حاکمیت وی، به جز آلمانی‌ها آن هم تنها در بخش صنعتی، ایران در عمل، با هیچ کشور اروپایی مهم یا آمریکا، روابط گسترده‌ای نداشت.
ملی‌گرایی > میهن‌دوستی

مقالهٔ اصلی: گریستن رضاشاه
محمدابراهیم باستانی پاریزی تاریخ‌دان و نویسنده در کتاب خودش (شاهنامه آخرش خوش است، ۱۳۵۰) آورده‌است که، مراد اورنگ در سال ۱۳۰۸ داستان‌هایی از شاهنامه فردوسی را هر روزه در حضور رضاشاه نقل می‌کرد:
«شبی که قرار بود «روشنک» دختر «داریوش سوم» از سپاهان به سرزمین پارس نزد اسکندر برود، اسکندر اصرار داشت که مردم، پیش از حرکت او چراغانی کنند؛ در حالی که مردم اصفهان مانند همهٔ شهرها لباس ماتم بر تن داشتند و عزای ملی اعلام کرده بودند. مردم ایران، کشور و شاه و اینک شاهدخت را نیز از دست می‌دادند و فردوسی طی یک شعر، این چشم‌انداز را نمودار کرده…»
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| ببستند آذین به شهر اندرون |  | لبان پر ز خنده، دلان پر ز خون |
در این‌جا رضاشاه بی‌اختیار شروع به گریستن کرد و ده دقیقه اشک می‌ریخت. تا آن زمان کسی گریه او را ندیده بود. پس از این اتفاق رضا شاه فوراً دستور ساختن آرامگاه فردوسی به شیوهٔ معماری هخامنشی را صادر کرد.
لغو برده‌داری

در دوران سلطنت قاجاریان، شمار برده‌های سیاه‌پوستی که هر سال به ایران وارد می‌شده‌است، گاهی به ۲۰۰۰ تا ۳۰۰۰ تن نیز می‌رسید. بیشتر بردگان نیز حبشی یا زنگباری بوده‌اند. موضوع برده‌داری توسط انگلیس در دوران قاجاریان چندین‌بار به ایران اعلام و آگاهی‌رسانی شد اما تا ۱۸ بهمن ۱۳۰۷، در دورهٔ رضاشاه که مجلس ایران ممنوعیت رسمی برده‌داری را در کشور اعلام نمود، هرگز منع رسمی برای این مورد، داده نشده‌بود و این نخستین ممنوعیت رسمی کشوری بود. گزارشی در دنیای اقتصاد می‌گفت که پس از اعلام رسمی ممنوع بودن برده‌داری در ایران، این افراد همچنان در ایران بودند و احتمالاً بخشیده و آزاد شدند. به شکلی کلی، رضاشاه و وزیرانش، می‌دانستند که برده‌داری در ایران بدون یک منع قانونی به پایان نخواهد رسید. در نتیجه، مادهٔ واحدهٔ «قانون منع خرید و فروش برده در خاک ایران و آزادی برده در موقع ورود به مملکت» در ۱۸ بهمن ۱۳۰۷ در مجلس شورای ملی به تصویب رسید.
استاکیسم

نماد استاکیسم بین‌الملل
استاکیسم (به انگلیسی: Stuckism) یک جنبش هنری بین‌المللی است که توسط چارلز تامسون و بیلی چایلدیش در سال ۱۹۹۹ و با انتشار بیانیه استاکیست‌ها بنیان گذاشته شد. این بیانیه بیانگر دیدگاه‌های اصلی جنبش می‌باشد که مهم‌ترین آن ترفیع نقاشی فیگوراتیو در مقابل هنر مفهومی است. در این بیانیه همچنین از نقاشی به عنوان وسیله‌ای برای خودشناسی، برقراری ارتباط و بیان احساسات، تجربیات و اندیشه‌ها یاد شده‌است.
اولین گروه استاکیسم در شهر لندنِ بریتانیا و با ۱۳ عضو فعالیت خود را شروع کرد و تا سال ۲۰۱۶ این جنبش به ۲۳۶ گروه در ۵۲ کشور گسترش یافته‌است. علاوه بر نقاشی که زمینهٔ اصلی فعالیت استاکیست‌ها می‌باشد، بعضی از آن‌ها در دیگر رشته‌های هنری از جمله عکاسی، مجسمه‌سازی، فیلم و کلاژ نیز فعالیت دارند.
نام

«استاک» (Stuck) که به معنی «گیر کرده» یا «از رده خارج» می‌باشد، توسط چارلز تامسون بر اساس یکی از شعرهای بیلی چایلدیش و به طعنه انتخاب شده‌است. در شعر چایلدیش نقل قولی از دوست‌دختر سابقش، تریسی اِمین آمده‌است که او و نقاشی‌هایش را از رده خارج می‌خواند:
نقاشی‌هایت از رده خارج‌اند،
خودت از رده خارجی!
از رده خارج! از رده خارج! از رده خارج!
بیانیه‌ها

اولین بیانیهٔ استاکیسم، استاکیست‌ها، که در سال ۱۹۹۹ توسط تامسون و چایلدیش نوشته شده‌است بیانگر دیدگاه‌های اصلی این جنبش می‌باشد که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به ترویج نقاشی به جای هنرهای مفهومی اشاره کرد. همچنین در این بیانیه بر ارزش نقاشی به عنوان وسیله‌ای برای خودشناسی و برقراری ارتباط و نیز اهمیت استفاده از آن برای بیان احساسات، تجربیات و اندیشه‌ها تأکید شده‌است.
در سال ۲۰۰۰ تامسون و چایلدیش، بازنوگرایی، یکی دیگر از بیانیه‌های مهم این جنبش را منتشر کردند که هدف اصلی آن احیای معنویت در هنر از طریق جایگزین کردن بازنوگرایی به جای پسانوگرایی است. دیگر بیانیه‌ها شامل نامه‌ای سرگشاده به سِر نیکلاس سِرُتا، راهنمایی‌های کاربردی، ضدضدهنر، نویسندهٔ کاپوچینویی و حماقت نویسندگی معاصر، جایزهٔ ترنر، فرتوت‌شدن نقد و همچنین انتقاد استاکیستی از دیمین هرست می‌باشند.
جنبش بین‌المللی

نخستین گروه استاکیسم در سال ۱۹۹۹ و در شهر لندن با ۱۳ عضو تشکیل شد. در سال ۲۰۰۰ رگان تامانویی نخستین گروه استاکیستی خارج از بریتانیا را با نام استاکیست‌های ملبورن در استرالیا تشکیل داد و پس از آن قرار بر این شد تا هر هنرمندی بتواند گروه خودش را با نام شهری که در آن زندگی می‌کند تشکیل دهد. این روند تاکنون ادامه داشته‌است و تا سال ۲۰۱۶، ۲۳۶ گروه در ۵۲ کشور شکل گرفته‌اند.
جنبش بین‌المللی > اروپا

استاکیست‌های پراگ که در سال ۲۰۰۵ در چک تشکیل شد، یکی از فعال‌ترین گروه‌های استاکیسم است. دیگر استاکیست‌های اروپا شامل پیتر کلینت، آندریاس تورنبرگ و فرانک کریستوفر شرودر (آلمان)، اودیسیوس یاکوماکیس (یونان)، کلوت پر (بلژیک) و مایکل دیکینسون (ترکیه) می‌باشند.
جنبش بین‌المللی > آسیا

عاصِم بَت اولین گروه استاکیست پاکستانی را با نام استاکیست‌های کراچی در سال ۲۰۰۵ در کراچی تشکیل داد. وی در اواخر سال ۲۰۰۹ تصمیم داشت استاکیست‌های کراچی را با اعضای جدید گسترش دهد ولی در ۱۵ ژانویه ۲۰۱۰ خودکشی کرد. در سال ۲۰۱۱ شهربانو حسین این گروه را دوباره فعال کرد.
استاکیست‌های تهران گروهی از نقاشان استاکیست، بازنوگرا و ضدضدهنر ایرانی است که در سال ۱۳۸۶ در تهران شکل گرفت و اکنون یک سردمدار بزرگ استاکیسم آسیا محسوب می‌شود. استاکیست‌های تهران در اردیبهشت ۱۳۸۹ نخستین نمایشگاه استاکیستی در ایران را با نام «استاکیست‌های تهران: در جستجوی قابلیت‌های نامحدود نقاشی فیگوراتیو» در نگارخانه میرمیران خانه هنرمندان ایران برپا کردند و دومین نمایشگاه آن‌ها «استاکیست‌های بین‌الملل: نقاشان از رده خارج» در آبان ۱۳۹۲ در نگارخانه دی برگزار شد که شامل نقاشی‌هایی از استاکیست‌های ایران، بریتانیا، ایالات متحده آمریکا، اسپانیا، آفریقای جنوبی، پاکستان و ترکیه بود. هرچند یکی از جنبه‌های اصلی جنبش استاکیسم این است که «استاکیست به خودش اجازه بیانِ بدون سانسور می‌دهد»، اما استاکیست‌های تهران در نمایشگاه‌های خود در ایران با سانسور مواجه می‌شوند و در ارائه آثارشان با محدودیت روبرو هستند. گروه استاکیست‌های تهران همچنین در چند نمایشگاه استاکیستی در اسپانیا، بریتانیا و لیتوانی شرکت داشته‌است.
جنبش بین‌المللی > آفریقا

در سال ۲۰۰۱ استاکیست‌های آبیجان در ساحل عاج و در سال ۲۰۰۸ استاکیست‌های کیپ‌تاون در آفریقای جنوبی تشکیل شدند.
جنبش بین‌المللی > اقیانوسیه

رگان تامانویی در اکتبر ۲۰۰۰ گروه استاکیست‌های ملبورن را در شهر ملبورن استرالیا تشکیل داد که چهارمین گروه استاکیسم و اولین گروه استاکیست خارج از بریتانیا بود. وی در ۲۷ اکتبر ۲۰۰۰ نمایشگاه جایزه ترنر واقعی را در نگارخانه دِد اِند در خانه خودش بر پا کرد، که هم‌زمان با چهار نمایشگاه هم‌نام دیگر در بریتانیا و آلمان، به عنوان اعتراض علیه جایزه ترنر نگارخانه تیت بود. گادفری بلو یکی دیگر از استاکیست‌های استرالیا می‌باشد که در نمایشگاه استاکیست‌های ویکتوریایی پانک نیز شرکت داشته‌است. همچنین مایک میهو در سال ۲۰۰۵ گروه استاکیست‌های کریستچرچ را در نیوزیلند تشکیل داد.
جنبش بین‌المللی > آمریکا

در سال ۲۰۰۰ سوزان کانستنس اولین گروه استاکیست ایالات متحده آمریکا را با نام استاکیست‌های پیتزبورگ تشکیل داد که دومین گروه استاکیست خارج از بریتانیا نیز بود. این اتفاق در هفته‌نامه پیتزبورگ این‌گونه انعکاس یافت: «کلمه جدید در هنر استاکیسم است. یک استاکیست زندگی، ذهن و روح خودش را بدون هیچ تظاهر و واسطه‌ای نقاشی می‌کند.» اکنون در سال ۲۰۱۱ در ایالات متحده آمریکا ۴۴ گروه استاکیست وجود دارد، و از جمله استاکیست‌های آمریکا می‌توان به جفری اسکات هالند، تونی جولیانو، فرانک کوزیک و تری مارکس اشاره کرد. همچنین ۴ گروه استاکیست در کانادا وجود دارند که از میان آن‌ها می‌توان به استاکیست‌های وایت راک در بریتیش کلمبیا اشاره کرد که توسط دیوید ویلسون تشکیل شده‌است.
نگارخانه

استاکیست‌های بریتانیا
اضمحلال
آشپزخانهٔ اِپسوم
یک زن مجرد در لندن همیشه در کمتر از شش اینچی نزدیک‌ترین موش است
باکوس
ویکتوریا بکهام: آمریکا من را دوست ندارد
اگر می‌توانستیم جنون را برگردانیم ۱
خداحافظ کُلُمبوس
خندهٔ سگ‌های کوچک سفید
دایانا دورس با تبر
هنرمند و مدل
فورد اَنگلیا با چادر و درخت جیوتو