مالیات
اهداف و تأثیرات

اهداف دولت از تنظیم مالیات افزایش درآمد برای تأمین بودجه دولت یا تغییر قیمت برای تأثیر بر تقاضا است. دولت‌ ها و اجماع‌ های مشابه آنها در طول تاریخ برای اجرای کارهای بسیاری از پول مالیات استفاده کردند. برخی از این موارد شامل مخارج زیر ساخت‌ های اقتصادی (راه‌ ها، حمل و نقل عمومی، سرویس‌ های بهداشتی، سیستم‌ های حقوقی، امنیت عمومی، آموزش، سیستم‌ های سلامت)، نظامی، تحقیقات علمی، فرهنگ و هنر، کارهای عمومی، توزیع، جمع‌ آوری داده‌ ها، بیمه عمومی و عملکرد خود دولت می‌ شود. توانایی دولت برای افزایش مالیات را ظرفیت مالی (Fiscal capacity) گویند.
وقتی مخارج از درآمد مالیاتی فراتر رود(G>T)، دولت با کمبود بودجه مواجه می‌شود (دولت مقرض). بخشی از مالیات ممکن است برای تسویه بدهی‌های گذشته استفاده شود. دولت‌ها همچنین برای تأمین رفاه و خدمات عمومی از مالیات استفاده می‌کنند. این خدمات می‌تواند شامل سیستم‌های آموزشی، حقوق بازنشستگی برای سالمندان، بیمه بیکاری و حمل و نقل عمومی باشد. سیستم‌های مدیریت انرژی، آب و فاضلاب نیز زیر مجموعه خدمات عمومی هستند.
مطابق طرفداران نظریه چارتری ایجاد پول، مالیات برای درآمد دولت لازم نیست، مادامی که دولت مورد نظر بتواند پول فیات (بدون پشتوانه) را انتشار دهد. مطابق این دیدگاه، هدف از مالیات حفظ ثبات ارز، بیان سیاست‌های عمومی در رابطه با توزیع ثروت، یارانه دادن به برخی صنایع یا گروه‌های جمعیتی و جدا کردن هزینه‌های مزایای خاص مانند بزرگراه‌ها یا امنیت اجتماعی است.
اثرات مالیات را می‌توان به دو دسته اساسی تقسیم کرد:
مالیات‌ ها باعث ایجاد اثر درآمدی می‌ شوند زیرا قدرت خرید را برای مالیات دهندگان کاهش می‌ دهند.
مالیات باعث ایجاد اثر جانشینی می‌ شود زیرا مالیات موجب جانشین شدن کالاهای دارای مالیات در ازای کالای غیر مشمول می‌ شوند.
اگر به عنوان مثال، دو کالای معمولی، x و y را در نظر بگیریم، که قیمت آنها به ترتیب px و py و محدودیت بودجه اختصاص داده شده به صورت معادله xpx + ypy = Y است، که Y در آن نشان دهنده درآمد باشد، شیب خط بودجه، در یک نمودار که x کالا روی محور عمودی است و y کالا روی محور افقی، برابر است با -py / px. تعادل اولیه در قسمت (C) قرار دارد که در آن خط بودجه و منحنی بی‌ تفاوتی مماس است؛ در نتیجهٔ مالیات ad valorem بر کالای y (بودجه: px.x + py (1 + τ) y = Y)، شیب خط بودجه جدید برابر -py (1 + τ) / px می‌شود. تعادل جدید در نقطه(A) مماس با یک منحنی بی‌تفاوتی پایین‌تر است
همان‌طور که مشاهده شد مالیات تعریف شده دو نتیجه دارد:
درآمد واقعی مصرف‌کنندگان را تغییر می‌دهد (قدرت خرید کمتر)
قیمت نسبی کالای Y را بالا می‌برد.
اثر درآمدی متغیر بودن مقدار کالا y را به علت تغییر در درآمد واقعی نشان می‌دهد و اثر جانشینی تغییر مقدار کالا y را به علت تغییر قیمت‌های نسبی کالاها. این نوع مالیات (که باعث اثر جایگزینی می‌شود) را می‌توان سو دهی (جهت دهی به تصمیم مصرف‌کننده) دانست.
نمونه دیگر می‌تواند مالیات بر مصرف (غیر مستقیم) به صورت (xpx + ypy = Y - T) است و باعث اثر جانشینی نمی‌شود (شیب خط بودجه ثابت می‌ماند (-px/py))، با یک تغییر موازی به سمت پایین خط بودجه، می‌تواند با همان میزان کاهش در مطلوبیت مصرف‌کنندگان در مقایسه با مالیات بر درآمد (مستقیم) درآمد مالیاتی بیشتری ایجاد کند، در واقع می‌تواند درآمد مشابه همراه با مطلوبیت بیشتر را ایجاد کند. مطلوبیت کمتر (با همان درآمد) یا درآمد کمتر (با همان مطلوبیت) که مالیات بر مصرف‌کننده تحمیل می‌کند را فشار اضافی می‌گویند.
مالیات کلی بر مصرف: (محدودیت بودجه: px (1 + τ) x + py (1 + τ) y = Y)
مالیات بر درآمد: (محدودیت بودجه: xpx + ypy = Y (1 - t))
هنگامی که نرخ t و τ با توجه به این معادله انتخاب می‌شود (که در آن نرخ مالیات بر درآمد و تاو نرخ مالیات مصرف است)
۱ / (۱ + τ) = 1-t در نتیجه t = (τ) / (۱ + τ)
تأثیر دو مالیات یکسان است
مالیات به‌طور مؤثر قیمتهای نسبی محصولات را تغییر می‌دهد؛ بنابراین، اکثر اقتصاددانان [کمّی]، به ویژه اقتصاددانان نئوکلاسیک، استدلال می‌کنند که مالیات باعث تحریف در بازار می‌شود و منجر به ناکارآمدی اقتصادی می‌شود، مگر اینکه متغیرهای خارجی (مثبت یا منفی) در ارتباط با فعالیتهایی که به آن‌ها مالیات تعلق می‌گیرد وجود داشته باشد و برای کارآمدی بیشتر بازار باید درونی سازی شوند؛ بنابراین آنها به دنبال شناسایی سیستم مالیاتی هستند که این تحریف را به حداقل برساند. تحقیقات نشان می‌دهد که در ایالات متحده آمریکا، دولت فدرال درآمد مالیاتی بیشتری از مالیات بر سرمایه‌گذاری‌ها در آموزش عالی به دست می‌آورد تا میزان بودجه ای که به یارانه‌های آموزش عالی اختصاص می‌دهد بدین ترتیب با کمبود کارگران ماهر و اختلاف غیرمعمول زیاد در درآمد قبل از مالیات بین کارگران دارای تحصیلات عالی و کم دانش تر روبرو است.
مالیات حتی می‌ تواند تأثیراتی در عرضه نیروی کار داشته باشد: ما می‌ توانیم مدلی را در نظر بگیریم که در آن مصرف‌ کننده تعداد ساعات کاریش و میزان پول مصرف شده را انتخاب کند. بگذارید تصور کنیم فقط یک کالای خوب وجود دارد و هیچ درآمدی پس‌ انداز نمی‌ شود.
مصرف‌ کنند گان دارای تعداد معین ساعت (H) هستند که بین کار (L) و زمان آزاد (F = H - L) تقسیم می‌ شود. دستمزد ساعتی W نامیده می‌ شود و این به ما می‌ گوید هزینه فرصت زمان آزاد، چه میزان است. درآمدی که فرد برای یک ساعت اضافی وقت آزاد از دست می‌ دهد. میزان مصرف و ساعات کار رابطه مثبتی دارند، ساعت کاری بیشتر به معنای درآمد بیشتر است و با فرض اینکه کارگران پس‌ انداز نمی‌ کنند، درآمد بیشتر حاکی از افزایش مصرف است. (Y = C = wL)زمان آزاد و مصرف را می‌ توان به عنوان دو کالای معمولی در نظر گرفت (کارگران باید بین یک ساعت کار بیشتر تصمیم بگیرند (مصرف بیشتر) یا داشتن یک ساعت دیگر وقت آزاد) و محدودیت بودجه متمایل به منفی است (Y = w (H - F)). منحنی بی‌ تفاوتی مربوط به این دو کالا دارای شیب منفی است و با مصرف زیاد (سطح بالا)، زمان آزاد اهمیت بیشتر و بیشتری پیدا می‌ کند. به دلیل اینکه درسطح‌ های بالای مصرف، افراد ساعت‌ های زیادی را صرف کار می‌ کنند، بنابراین، در این شرایط به زمان آزاد بیشتری نسبت به مصرف نیاز دارند و این بدان معنی است که برای یک ساعت اضافی کارکردن باید با حقوق بیشتری به آن‌ها پرداخت شود. مالیات بر درآمد متناسب، با تغییر شیب خط بودجه (اکنون Y = w (1 - t) (H - F))، باعث اثر جایگزینی و اثر درآمدی می‌ شود. اکنون مشکل این است که این دو اثر مخالف هم پیش می‌ روند: اثر درآمدی به ما می‌گوید که، با داشتن مالیات بر درآمد، مصرف‌ کننده احساس فقر می‌کند و به همین دلیل می‌خواهد بیشتر کار کند و باعث افزایش عرضه کار می‌شود. از طرف دیگر، اثر جایگزینی به ما می‌گوید که وقت آزاد، به عنوان یک کالای عادی، اکنون در مقایسه با مصرف راحت تر است و این نشان دهنده کاهش عرضه نیروی کار است؛ بنابراین بسته به نوع منحنی بی‌تفاوتی، اثر کل می‌تواند افزایش یا کاهش عرضه نیروی کار باشد.
منحنی لافر میزان درآمد دولت را به عنوان تابعی از نرخ مالیات نشان می‌ دهد. به طوری که با افزایش نرخ مالیات بالاتر از یک نرخ بحرانی خاص، در نتیجهٔ کاهش عرضه کار، درآمد دولت کاهش می‌ یابد. این تئوری پشتیبانی می‌ کند که اگر نرخ مالیات بالاتر از آن نقطه بحرانی باشد، کاهش نرخ مالیات با افزایش عرضه نیروی کار منجر به افزایش درآمد دولت شود. دولت‌ها از انواع مختلف مالیات با نرخ‌ های مالیات متفاوت استفاده می‌کنند. آنها این کار را برای توزیع بار مالیاتی در بین افراد یا قشرها مردم درگیر در فعالیتهای مشمول مالیات مانند بخش تجارت انجام می‌دهند یا توزیع مجدد منابع بین افراد یا طبقات در جمعیت. از نظر تاریخی، مالیات بر فقرا از اشراف حمایت می‌کرد. سیستم‌های تأمین اجتماعی مدرن با هدف حمایت از فقرا، معلولان یا بازنشستگان از مالیات بر کسانی که هنوز کار می‌کنند استفاده می‌کنند. علاوه بر این، مالیات‌ها برای تأمین کمک‌های خارجی و سرمایه‌گذاری‌های نظامی، برای تأثیرگذاری بر عملکرد کلان اقتصاد (استراتژی دولت برای انجام این کار، سیاست مالی آن نامیده می‌شود؛ همچنین معافیت مالیاتی را ببینید) یا برای تغییر الگوی مصرف یا اشتغال در داخل اقتصادی، با ایجاد بعضی معامله‌ها جذاب تر یا بالعکس اعمال می‌شود.
سیستم مالیاتی یک دولت اغلب [کمیت] منعکس کننده ارزشهای عمومی آن دولت و ارزش‌های موجود کسانی که دارای قدرت سیاسی فعلی اند. برای ایجاد یک سیستم مالیاتی، یک کشور باید در مورد توزیع بار مالیاتی - چه کسی مالیات می‌پردازد و چه مبلغی را پرداخت می‌کند - و چگونه هزینه کردن مالیات جمع‌آوری شده را انتخاب می‌کند. در ملل دموکراتیک که عموم، افراد مسئول ایجاد یا اداره نظام مالیاتی را انتخاب می‌کنند، این انتخاب‌ها نشان دهنده نوع جامعه ای است که مردم می‌خواهند ایجاد کنند. در کشورهایی که مردم تأثیر قابل توجهی در سیستم مالیات ندارند، سیستم مالیاتی ممکن است با دقت بیشتری ارزشهای کسانی که در قدرت اند را منعکس کند.
کلیه مشاغل بزرگ در فرایند تحویل درآمدهای جمع‌آوری شده از مشتریان به تهیه‌کنندگان کالا یا خدمات خریداری شده، هزینه‌های اداری را متحمل می‌شوند. مالیات نیز فرقی نمی‌کند؛ منابعی که از طریق مالیات از مردم جمع می‌شود همیشه بیشتر از مبلغی است که دولت می‌تواند از آن استفاده کند. این تفاوت از هزینه ی سازگاری ست.
جمع‌آوری مالیات به منظور هزینه کردن آن در یک هدف مشخص، به عنوان مثال جمع‌آوری مالیات بر الکل برای پرداخت مستقیم مراکز توان بخشی الکل سازی، هیپوتکیشن (hypothecation) نامیده می‌شود. وزرای دارایی غالباً این عمل را دوست ندارند، زیرا این امر موجب کم شدن آزادی عمل آنها می‌شود. برخی از نظریه پردازان اقتصادی هیپوتکیشن را غیراخلاقی می‌دانند، زیرا در واقعیت، پول قابل جایگزین شدن است. علاوه بر این، اغلب اتفاق می‌افتد که مالیات‌ها یا عوارض مالیاتی که در ابتدا برای تأمین بودجه برخی از برنامه‌های خاص دولت پرداخت می‌شوند، بعداً به بودجه کلی دولت واگذار می‌شوند. در بعضی موارد، این مالیات‌ها به روش‌های ناکارآمد جمع می‌شوند، به عنوان مثال، عوارض بزرگراه.
از آنجا که دولت‌ها همچنین اختلافات تجاری را حل می‌کنند، به ویژه در کشورهایی که (common law قانون عرفی مدنی) دارند، بعضی اوقات از استدلال‌های مشابه برای توجیه مالیات فروش یا مالیات بر ارزش افزوده استفاده می‌شود. بعضی از آنها (به عنوان مثال آزادی خواهان) به دلیل ماهیت ناخواسته (و در نهایت اجباری یا خشونت‌آمیز)، بیشتر یا همه اشکال مالیات را مخالف اخلاق نشان می‌دهند. افراطی‌ترین دیدگاه ضد مالیاتی، آنارک(anarcho) سرمایه‌داری، معتقد است که کلیه خدمات اجتماعی باید به‌طور داوطلبانه توسط افرادی که از آنها استفاده می‌کنند خریداری شود.