stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
استرلتسی
ویژگی‌ها

استرلتسی‌ها دارای لباس‌هایی یک شکل بودند اما رنگ آنها مطابق با گوناگونی هنگ‌ها متفاوت بود. نمونه‌های رایج شامل خفتان‌های روسی به رنگ قرمز، زرد، آبی یا سبز با چکمه‌های چرمی به رنگ نارنجی یا طبیعی بودند. شیوهٔ آموزش و سلاح نیز در میان آنان استاندارد شد. تجهیزات اصلی سربازان استرلتسی یک تفنگ شمخال یا فتیله‌ای برای مبارزه از فاصلهٔ دور و برخی سلاح‌های تیرچه‌دار همچون تبرزین بلند، و سابر برای مبارزه از نزدیک بود. برخی از هنگ‌ها از درازنیزه هم استفاده می‌کردند.
هر سرباز استرلتسی در آغاز چهار روبل در سال حقوق می‌گرفت که در مقایسه با یک قرن بعد، ارزش بسیار بیشتری داشت؛ اما به دلیل محدودیت‌های بودجه ثابت در دولت روسیه، به جای آن، اشکال دیگری از دستمزد مانند اهدای زمین، اجازه برای کشاورزی یا فعالیت به عنوان بازرگان برای تکمیل حقوق آنها ارائه شد. همچنین درآمد استرلتسی‌ها مشمول مالیات نبود. این امر باعث کاهش اثربخشی رزمی آنها و اغلب تمایل استرلتسی‌ها برای شرکت در جنگ‌ها شد؛ زیرا خدمات در شرایط عادی به معنای درآمد کمتر برای آنها بود. استرلتسی‌ها در شهرک‌های جداگانه‌ای به نام اسلوبودی (Slobody) زندگی می‌کردند. آنها در مسکو و شهرهای مرزی که در پادگان آنجا مستقر بودند، وظایف حفاظتی و امنیتی را انجام می‌دادند و اغلب به تجارت و تولید صنایع دستی نیز مشغول بودند. این سپاه اگرچه در آغاز متشکل از سربازان استخدامی بود، تا اواسط سدهٔ هفدهم به یک واحد نظامی ارثی و مادام‌العمر تبدیل شده بود.
فرماندهان ارتش اغلب استرلتسی‌ها را در پشت استحکامات میدانی و سایر موانع، مانند خندق‌ها و سنگرها مستقر می‌کردند. آنها غالباً از پس نوعی استحکامات چوبی که در زبان روسی گولیای-گرود (به روسی: Гуля́й-го́род) به معنای «قلعهٔ متحرک» نامیده می‌شود، تیراندازی و پیشروی می‌کردند. بنا بر گزارش‌ها، استرلتسی‌ها به شیوه والی یا کاراکول تیراندازی می‌کردند؛ بدین معنا که نخست خط اول شلیک و سپس برای بارگزاری مجدد به عقب برمی‌گشت، درحالی که خط دوم جلو می‌رفت و شلیک می‌کرد.
کارایی

این سپاه بخش عمده‌ای از ارتش روسیه تزاری را برای حدود ۱۰۰ سال تشکیل می‌داد و در اواخر سدهٔ هفدهم تأثیر سیاسی قابل توجهی را بر دولت روسیه اعمال کرد. در اواخر سدهٔ شانزدهم، ۲۰٬۰۰۰ تا ۲۵٬۰۰۰ استرلتسی در ارتش وجود داشت. در سال ۱۶۸۱، شمار استرلتسی‌ها بالغ بر ۵۵٬۰۰۰ تن بود که نیمی از آنها در مسکو مستقر بودند. رقابت‌های استرلتسی‌ها در صنایع دستی و تجارت، منجر به نابرابری اختصاصی قابل توجه در بین خود آنها و ترکیب اقتصادی با سایر تجار شد. اگرچه سپاه استرلتسی در چندین نوبت مانند محاصره کازان در سال ۱۵۵۲، جنگ با لیوونیا، جنگ‌های شمالی در اوایل سدهٔ هفدهم و لشکرکشی‌های نظامی در لهستان و کریمه در نیمهٔ دوم آن سده، کارآیی نظامی خود را نشان داد، اما در ادامه شروع به نمایش عقب‌ماندگی و ناتوانی خود در مقایسه با واحد‌های نظامی مدرن کرد.
تلاش‌های نافرجامی برای جذب و آموزش مجدد استرلتسی‌ها در هنگ‌های نظام جدید انجام شد. استرلتسی‌ها از ترس اینکه مبادا نفوذ واحدهای جدید اروپایی جایگاه آنها را تهدید کند، درگیر معاملات مخفیانهٔ سیاسی در پشت پرده شدند.
دشواری‌ها در خدمت سربازی، تأخیرهای مکرر در اعطای حقوق و دستمزد و سوءاستفادهٔ ادارات محلی و فرماندهان، به تدریج منجر به نارضایتی هنگ‌های استرلتسی شد. در اواخر سدهٔ هفدهم، استرلتسی‌های مسکو به‌طور فعال در مبارزه برای قدرت میان جناح‌های مختلف دولتی شرکت کردند و به حمایت از باورمندان کهن و نشان دادن خصومت نسبت به هرگونه نوآوری خارجی پرداختند. در آن زمان، آنها در سیاست مسکووی به یک «عنصر خودمختار» تبدیل شده بودند.
شورش‌ها

مقالهٔ اصلی: شورش ۱۶۸۲ مسکو
سپاه استرلتسی در نیمهٔ دوم سدهٔ هفدهم و پس از آنکه دولت به جای پول، دستمزد آنان را با اهدای زمین پرداخت می‌کرد، به قوایی ناراضی و و غیرقابل اعتماد تبدیل شد. پس از مرگ تزار فیودور سوم در سال ۱۶۸۲، خواهر تنی او سوفیا آلکسیونا از نارضایتی استرلتسی‌ها استفاده و آنها را با شایعاتی مبنی بر مسموم شدن برادر کوچک‌تر تزار، یعنی ایوان، تحریک کرد. سوفیا تلاش کرد تا تاج و تخت را در هرج و مرج به دست گیرد. اما او کاملاً موفق نشد؛ زیرا شورش با تزار شدن هر دو برادر کوچکترش (پتر یکم و ایوان که تا حدی دچار معلولیت ذهنی بود) که با هم تاج و تخت را به ارث بردند، پایان یافت. با این وجود، سپاه استرلتسی به اندازهٔ کافی قدرتمند بود که بتواند سوفیا را به عنوان نایب‌السلطنه موقت روسیه برگزیند. به دلیل حکومت سوفیا، پیتر و خانواده‌اش به او با دید تحقیرآمیز خاصی نگاه می‌کردند. هنگامی که پتر ۱۷ ساله شد، با همراهی خانواده‌اش، سوفیا را مجبور به کناره‌گیری از قدرت و او را به صومعه نوودویچی تبعید کرد.
با این همه، این پایان کار سوفیا نبود. در سال ۱۶۹۸، استرلتسی‌ها دوباره سر به شورش برداشتند. آنها از دستورات سرپیچی و افسران فرماندهی خود را به زور برکنار کردند و با نیرویی متشکل از ۴٬۰۰۰ نفر که با سوفیا برای بازپس‌گیری تاج و تخت توطئه کرده بودند، به سوی مسکو حرکت کردند.
انحلال

شورش دوم سپاه استرلتسی با سفارت بزرگ پتر کبیر در اروپا هم‌زمان بود. چهار هنگ و یک واحد سواره‌نظام دولت (تقریباً بالغ بر ۲٬۳۰۰ نفر) برای سرکوب استرلتسی‌ها فرستاده شدند و آنها را در خارج از مسکو شکست دادند. در آن سو، پیتر به قدری خشمگین بود که سفارت تاریخی خود را کوتاه کرد و با هدف نخستین قتل عام دورهٔ سلطنتش به پایتخت بازگشت: ابتدا ۵۷ استرلتسی در میدان سرخ مسکو با چوبه دار اعدام شدند و ۷۴ تن دیگر چهار روز بعد اعدام شدند. بسیاری از استرلتسی‌ها نیز شلاق خوردند، شکنجه و زنده به گور شدند تا جایی که شمار کل قتل‌ها در نهایت به ۱٬۱۸۲ نفر رسید. خود پتر به گفتهٔ چند شاهد پنج تن از آنها را سر برید.
مجازات سریع و بی‌رحمانهٔ پتر ناشی از روابط تیرهٔ او با سوفیا و یا شاید از خاطرات دوران کودکی‌اش از اولین شورش خونین استرلتسی‌ها در ۱۶ سال پیش بود؛ زمانی که او تنها ۹ سال داشت. به دستور پیتر، برخی از اجساد استرلتسی‌های اعدام شده را در بیرون از پنجره‌های صومعه نوودویچی و در مقابل دید سوفیا آویزان کردند تا هشداری برای او و درس عبرتی برای سایر مخالفان باشد.
سپاه استرلتسی از نظر فنی در سال ۱۶۹۹ از بین رفت. پس از شکست در نبرد ناروا (۱۷۰۰)، دولت انحلال آنها را متوقف کرد. کارآمدترین هنگ‌های استرلتسی در مهم‌ترین عملیات‌های نظامی جنگ بزرگ شمالی و در لشکرکشی رودخانه پروت در سال ۱۷۱۱ شرکت کردند. سپاه استرلتسی به‌طور مختصر توسط پیتر برای شرکت در جنگ بزرگ شمالی در سال ۱۷۰۲ احیاء شد و پس از آن به تدریج در ارتش مدرن روسیه جذب شد.
استرلتسی‌های جوان به سکونتگاه‌های دورافتاده منتقل شدند و نفوذ سیاسی آنها محدود گشت. باقی آنها تا سال ۱۷۲۰ کاملاً منحل شدند. تا اواخر سدهٔ هجدهم، استرلتسی‌ها هنوز در بعضی از شهرها و روستاهای دورافتاده حضور داشتند. هنگ‌های گارد پرئوبراژنسکی و گارد سمیونوفسکی از گارد امپراتوری روسیه، جایگزین سپاه استرلتسی و رینداهای سنتی به عنوان محافظان امپراتور روسیه شدند.

نگاره‌ای از یک استرلتسی و تجهیزات او
تزار روسیه و محافظان استرلتسی او
نگارۀ مشهور صبح اعدام استرلتسی که بازداشت و تبعید سپاه استرلتسی را پس از قتل عام‌شان به دستور پتر نشان می‌دهد، اثر واسیلی سوریکف در ۱۸۸۱م؛ یکی از نگاره‌های قدرتمند و گیرا از وقایع خونین پس از قیام استرلتسی، این تابلو از هنرمند مشهور روسی واسیلی سوریکوف است که در حال حاضر در نگارخانه ترتیاکوف مسکو به نمایش گذاشته شده است. این نگاره که تقریباً دو قرن بعد از رخداد نقاشی شده، نشان دهندهٔ شروع آن وقایع هولناکی است که قرار بود حکومت و جاه‌طلبی‌های بزرگ پتر کبیر برای متحول کردن روسیه از طریق نزدیک کردن آن به اروپا، در مسیر تاریخ روسیه برای همیشه باقی بگذارند.
هلن رولاسون

هلن فرانسیس رولاسون (۱۱ مارس ۱۹۵۶ – ۹ اوت ۱۹۹۹) روزنامه‌نگار ورزشی و مجری تلویزیونی بریتانیایی بود که در سال ۱۹۹۰ اولین مجری زن برنامه ورزشی بی‌بی‌سی گرنداستند شد. او همچنین مجری ثابت ورزش در روز جمعه و برنامه کودک نیوزروند در دهه ۱۹۸۰ بود.
رولاسون که در لندن متولد شد، قبل از ورود به رادیو در سال ۱۹۸۰، برای تبدیل شدن به یک معلم تربیت بدنی تحصیل کرد. او پس از کارگردانی محتوای مرتبط با ورزش برای کانال ۴، جایی که به معرفی فوتبال آمریکایی به تلویزیون بریتانیا کمک کرد، پوشش خبری بازی‌های دانشجویی جهانی ۱۹۸۷ و بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۸۸ را برای آی‌تی‌وی انجام داد. کار او در گرنداستند در بین بینندگان محبوبیت پیدا کرد و منجر به تعدادی دیگر از نقش‌های ورزشی برای رولاسون در طول دهه ۱۹۹۰ شد. او علاوه بر پوشش رویدادهای جریان اصلی مانند بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۹۶، قهرمان ورزش‌های معلولیت شد و به ارتقای شهرت آن و تغییر دیدگاه عمومی و رسانه‌ای آن کمک کرد. او بولتن‌های ورزشی را برای اخبار صبحگاهی بی‌بی‌سی و بی‌بی‌سی نیوز ارائه کرد و در سال ۱۹۹۶ به عنوان مجری ورزشی سال انتخاب شد.
رولاسون در سال ۱۹۹۷ به سرطان روده بزرگ مبتلا شد و دو سال با این بیماری مبارزه کرد. یک مستند در سال ۱۹۹۸، امید برای هلن، درمان او را دنبال کرد و به خاطر شجاعتش، حمایت عمومی زیادی را از او به دست آورد. او در طول بیماری خود به کار ادامه داد و اندکی قبل از مرگش در جشن تولد ۱۹۹۹ به عنوان عضو والامقام امپراتوری بریتانیا منصوب شد. بعداً در همان سال، بی‌بی‌سی جایزه‌ای را به یاد او ایجاد کرد که در مراسم سالانه شخصیت ورزشی سال بی‌بی‌سی اهدا می‌شود. یک مؤسسه خیریه سرطان نیز به نام او تأسیس شد. حرفه تلویزیونی رولاسون همچنین به باز کردن راه برای ورود زنان دیگر به دنیای پخش ورزشی کمک کرد و مجریانی مانند سو بارکر و گابی لوگان راه او را دنبال کردند.
اوایل زندگی

هلن گریندلی در ۱۱ مارس ۱۹۵۶ در لندن به دنیا آمد و در ۹ ماهگی به فرزندی پذیرفت. او در خانواده ای بزرگ شد که دومین فرزند از سه فرزندش بود، دوران کودکی خود را در نورث همپتون‌شر و باث گذراند. پدرش یک مهندس بود که بعداً مدرس کالج باث شد و مادرش معلم زیست‌شناسی بود.  او در دبیرستان دختران باث تحصیل کرد و پس از ایجاد علاقه اولیه به ورزش، عضو باشگاه دو و میدانی باث و همچنین هاکی برای سامرست شد. اگرچه او مایل بود حرفه ای در پخش را دنبال کند، مشاوران شغلی در مدرسه او را به سمت تدریس هدایت کردند.
او پس از ترک مدرسه در کالج تربیت بدنی چلسی دانشگاه برایتون در ایست‌بورن تحصیل کرد و در آنجا معاون رئیس اتحادیه دانشجویان شد. در طول سال دوم خود در کالج، او یک ترم را به عنوان دانشجوی بورس در دانشگاه دالهاوزی در هالیفاکس، نوا اسکوشیا گذراند.  او در سال ۱۹۷۷ فارغ‌التحصیل شد.  وی پس از اتمام تحصیلات خود معلم ورزش شد و سه سال به تدریس این موضوع برای دانش‌آموزان دبیرستان پرداخت. او ابتدا در مدرسه هنری بوفورت در وینچستر، همپشایر کار می‌کرد، قبل از اینکه به اسکس رفت، جایی که معلم تدارکات بود. زمانی که او در حال تدریس تربیت بدنی بود، با همسر آینده اش، معلمی به نام جان رولاسون، آشنا شد. این زوج در سال ۱۹۸۰ ازدواج کردند.   دخترشان نیکی، در سال ۱۹۸۳ به دنیا آمد.  این زوج در سال ۱۹۹۱ طلاق گرفتند.
حرفه تلویزیونی

رولاسون آرزو داشت در پخش تلویزیون مشغول به کار می‌شد، وی در حالی که هنوز تدریس می‌کرد، در آزمون‌های بی‌بی‌سی ولز و بی‌بی‌سی سوث شرکت کرد، اما در هیچ‌کدام موفق نشد. در سال ۱۹۸۰، او پس از دیدن یک آگهی در مرکز شهر بزیلدون و ارائه خدمات خود به آنها، به عنوان یک مجری داوطلب در رادیو جامعه بازیلدون مشغول به کار شد. یک سال بعد او به عنوان گزارشگر ورزشی به تیم رادیو اسکس پیوست که ایستگاه تجاری شروع به پخش کرد.  او متعاقباً به عنوان معاون سردبیر ورزشی این شبکه منصوب شد. سه سال بعد، او تهیه‌کننده و کارگردان چیرلیدر پروداکشنز شد و محتوای ورزشی برای کانال ۴ تولید کرد. از جمله رویدادهایی که او به ارائه پوشش کمک کرد، فینال جام دیویس ۱۹۸۴، که در سوئد برگزار شد، و سوپر بول اکس‌آی‌اکس، که در سال ۱۹۸۵ برگزار شد، بود. علاوه بر این، او در مسابقات مسترز آمریکا و آزاد آمریکا کار کرد.
تسوکادا تاماکی

| تسوکادا تاماکی | تسوکادا تاماکی |
| --- | --- |
塚田玉樹: 塚田玉樹
سفیر ژاپن در ایران: سفیر ژاپن در ایران
متصدی: متصدی
آغاز به کار  ۱۴۰۲: آغاز به کار  ۱۴۰۲
پس از: کازوتوشی آیکاوا
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: ۲۳ نوامبر ۱۹۶۴
ملیت: ژاپنی
پیشه: دیپلمات
تسوکادا تاماکی (به ژاپنی: 塚田玉樹، متولد ۲۳ نوامبر ۱۹۶۴)، دیپلمات ژاپنی و سفیر و نمایندهٔ تام‌الاختیار کنونی ژاپن در ایران است. او از اهالی استان سایتاما است.
تحصیلات

او از دانشگاه توکیو (لیسانس حقوق، ۱۹۸۷) و دانشگاه آکسفورد (کالج مرتون، کارشناسی/ کارشناسی ارشد تاریخ مدرن، ۱۹۹۰) فارغ‌التحصیل شد.
سوابق حرفه‌ای

مارس ۱۹۸۷: فارغ‌التحصیلی از دانشکده حقوق دانشگاه توکیو
آوریل ۱۹۸۷: پیوستن به وزارت امور خارجه
سپتامبر ۲۰۰۱: دبیر اول، مأموریت دائم ژاپن در سازمان‌های بین‌المللی در ژنو
آوریل ۲۰۰۳: دبیر اول، مأموریت دائم ژاپن در سازمان‌های بین‌المللی در ژنو
ژانویه ۲۰۰۴: مشاور، نمایندگی دائم ژاپن در سازمان‌های بین‌المللی در ژنو
فوریه ۲۰۰۴: مدیر اجرایی، بخش سیاست، دفتر همکاری اقتصادی
آوریل ۲۰۰۴: افسر برنامه‌ریزی، بخش سیاست، دفتر همکاری اقتصادی
می ۲۰۰۴ تا اوت ۲۰۱۱: آژانس خاندان امپراتوری
اوت ۲۰۰۶ تا ژوئیه ۲۰۰۷: مدیر برنامه‌ریزی بخش سیاست و دفتر همکاری بین‌المللی و نیز مدیر دفتر آماده‌سازی جایزه هیدهیو نوگوچی آفریقا، دفتر کابینه
اکتبر ۲۰۰۶: مدیر دفتر ارزیابی، بخش سیاستگذاری، دفتر همکاری بین‌المللی
ژوئیه ۲۰۰۷: مدیر دفتر جایزه هیدهیو نوگوچی آفریقا، دبیرخانه وزیر، دفتر کابینه
ژوئیه ۲۰۰۸: مدیر دفتر جایزه هیدهیو نوگوچی آفریقا، بخش روابط بین‌الملل، دبیرخانه وزارت
اوت ۲۰۰۸: مدیر بخش امنیت اقتصادی دفتر امور اقتصادی
ژوئیه ۲۰۰۹: مدیر بخش همکاری‌های اقتصادی دفتر امور اقتصادی
اوت ۲۰۱۱: مشاور سفارت ژاپن در هند
اکتبر ۲۰۱۱: وزیر، سفارت ژاپن در هند
اوت ۲۰۱۴: وزیر، سفارت ژاپن در ایالات متحده آمریکا
ژوئیه ۲۰۱۷: مشاور، دبیرخانه وزیر و دفتر همکاری‌های بین‌المللی (مسئول امور جهانی)
ژوئیه ۲۰۱۸: مشاور دبیرخانه وزارت
اوت ۲۰۱۸: معاون مدیر کل دبیرخانه وزارت
ژانویه ۲۰۱۹: معاون مدیر کل دبیرخانه وزیر، دفتر آمریکای لاتین، دفتر امور اقتصادی
سپتامبر ۲۰۱۹: معاون مدیر کل در امور جهانی (سفیر)، دبیرخانه وزارت
ژوئیه ۲۰۲۰: سفیر تام‌الاختیار در ایالات متحده آمریکا
اکتبر ۲۰۲۳: سفیر تام‌الاختیار در ایران
جراحی در ایران

سفیر ژاپن در ایران، جراحی دیسک کمر در یکی از بیمارستان‌های تهران انجام داد و اذعان کرد از استانداردهای پزشکی در ایران شگفت زده شده.
زندگی شخصی

تاماکی یک نوازنده آماتور فلوت و عاشق شوگی و حل مسائل ریاضی است. او و همسرش یک دختر دامپزشک دارند و یک پسر در حال تحصیل در رشته بیوشیمی در دانشگاه.
پوشپا: ظهور

| پوشپا: ظهور | پوشپا: ظهور |
| --- | --- |
کارگردان: سوکومار
بازیگران: آلو آرجون فهد فاضل راشمیکا ماندانا
تاریخ‌های انتشار:  ۱۷ دسامبر ۲۰۲۱ (۲۰۲۱-12-۱۷)  
مدت زمان: ۱۷۹ دقیقه
کشور: هند
زبان: تلوگو
پوشپا: ظهور (به انگلیسی: Pushpa: The Rise) فیلمی هندی محصول سال ۲۰۲۱ و به کارگردانی سوکومار است. در این فیلم بازیگرانی همچون آلو آرجون، فهد فاضل، راشمیکا ماندانا و سامانتا روت پرابو ایفای نقش کرده‌اند.
بازی تاج‌وتخت

این مقاله دربارهٔ مجموعه تلویزیونی است. برای دیگر کاربردها، بازی تاج‌وتخت (ابهام‌زدایی) را ببینید.
| بازی تاج‌وتخت | بازی تاج‌وتخت |
| --- | --- |
ژانر:  اکشن  ماجراجویی  فانتزی  درام سریالی  تراژدی 
سازنده:  دیوید بنیاف  دی. بی. وایس 
بر پایهٔ: ترانه یخ و آتش اثر جرج آر. آر. مارتین
بازیگران: فهرست شخصیت‌های بازی تاج‌وتخت را ببینید
سازنده موسیقی متن: رامین جوادی
آهنگ آغاز: «عنوان اصلی»
آهنگساز: رامین جوادی
کشور سازنده: ایالات متحده
زبان اصلی: انگلیسی
شمار فصل‌ها: ۸
شمار قسمت‌ها: ۷۳ (فهرست قسمت‌ها)
تولید: تولید
تهیه‌کننده‌های اجرایی:  دیوید بنیاف  دی.بی. وایس  کارولین استراوس  فرانک دولگر  برنادت کالفیلد  بریان کاگمن  میگل سپاچنیک  دیوید ناتر 
تهیه‌کننده‌ها:  مارک هافم  جوانا برن  فرانک دولگر  کریس نیومن  گرگ اسپنس  لیزا مک‌آتکنی  برایان کاگمن  دانکن موگوک 
مکان‌های تولید:  پادشاهی متحده  کرواسی  ایسلند  اسپانیا  مالت  مراکش  کانادا 
مدت: ۵۰–۸۲ دقیقه
تولیدکننده‌ها:  اچ‌بی‌او اینترتینمنت  تلویژن ۳۶۰  گراک! تلویژن  ژنریتور اینترتینمنت  استارتلینگ تلویژن  بیگ‌هد لیتل‌هد 
پخش: پخش
شبکهٔ اصلی: اچ‌بی‌او
انتشار اولیه: ۱۷ آوریل ۲۰۱۱ (۲۰۱۱-0۴-۱۷) – ۱۹ مه ۲۰۱۹ (۲۰۱۹-05-۱۹)
انتشار: انتشار
نمایش‌های مشابه:  ترون‌کاست  پس از تاج‌وتخت  خاندان اژدها  شوالیه هفت پادشاهی 
وبگاه: وبگاه
بازی تاج‌وتخت (انگلیسی: Game of Thrones) مجموعهٔ تلویزیونی آمریکایی در ژانر درام فانتزی است که به‌دست دیوید بنیاف و دی. بی. وایس برای شبکهٔ اچ‌بی‌او ساخته شده‌است. بازی تاج‌وتخت اقتباسی از مجموعهٔ فانتزی ترانه یخ و آتش نوشتهٔ جرج آر. آر. مارتین است که نخستین رمان آن بازی تاج‌وتخت است. این مجموعه در پادشاهی متحده، کانادا، کرواسی، ایسلند، مالت، مراکش و اسپانیا فیلم‌برداری شد. بازی تاج‌وتخت در ۱۷ آوریل ۲۰۱۱ از طریق اچ‌بی‌او در ایالات متحده به نمایش درآمد و در ۱۹ مهٔ ۲۰۱۹ متشکل از ۷۳ قسمت در هشت فصل به پایان رسید.
داستان بازی تاج‌وتخت در قاره‌های تخیلی وستروس و اسوس، در نزدیکی پایان یک تابستان ۱۰ ساله اتفاق می‌افتد و چندین خط داستانی را دنبال می‌کند. اولین داستان به جنگ بین خانواده‌های اشرافی برای به دست آوردن تخت آهنین پادشاهی هفت اقلیم مربوط می‌شود. دومین خط داستانی، نزدیک بودن زمستانی طولانی و یورش موجوداتی افسانه‌ای از شمال را شرح می‌دهد و سومین خط داستانی مجموعه، تلاش فرزندان شاه مخلوع، برای بازپس‌گیری تاج‌وتخت است. این مجموعه از طریق شخصیت‌هایی که اخلاقیات مبهمی دارند، حول مسائلی چون طبقات اجتماعی، مذهب، وفاداری، فساد، جنگ داخلی و مجازات می‌گردد.
بازی تاج‌وتخت رکورددار شمار بیننده در شبکهٔ اچ‌بی‌او است و در کشورهای مختلف طرفداران زیادی دارد. با وجود استفاده از برهنگی و خشونت (از جمله خشونت جنسی) که انتقاداتی را به این مجموعه وارد آورده، منتقدان نظرات مثبتی در زمینهٔ بازیگری، شخصیت‌های پیچیده، داستان، گستره و عوامل فنی این مجموعه داشته‌اند. فصل پایانی به‌دلیل مدت زمان کاهش‌یافته و داستان با واکنش‌های شدیدی مواجه شد و بسیاری آن را پایانی مایوس‌کننده می‌دانستند. بازی تاج‌وتخت نامزد و برندهٔ جوایز مختلفی شده که از میان آن‌ها می‌توان به ۵۹ جایزهٔ امی ساعات پربیننده از جمله بهترین سریال درام برای ۲۰۱۵، ۲۰۱۶، ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ اشاره کرد. دیگر افتخارات این مجموعه شامل نامزدی پنج جایزهٔ گلدن گلوب بهترین مجموعه تلویزیونی – درام می‌شود.
داستان

همچنین ببینید: ترانه یخ و آتش
این مجموعه روایت‌کنندهٔ نسبی داستان‌های مجموعه رمان ترانه یخ و آتش است که داستان آن در قلمرو خیالی وستروس می‌گذرد. بازی تاج‌وتخت، راوی تاریخچهٔ نبرد خشونت‌بار بین دودمان‌های اشرافی در آن سرزمین است که برای به دست آوردن تخت آهنین تلاش می‌کنند. با پیشرفت مجموعه مدعیان و تهدیدهای جدیدی در سرزمین‌های یخی شمالی و قارهٔ شرقی اسوس پدیدار می‌شوند. این داستان‌ها در سه روند اصلی به‌صورت هم‌زمان پیش می‌روند.
داستان > در هفت اقلیم

داستان زمانی آغاز می‌شود که تمامی هفت اقلیم در اتحاد به سر می‌برند. تابستانی طولانی وستروس را دربر گرفته و انتظار می‌رود که به‌زودی پایان یابد. اما با مرگ دستِ شاه (دستیار و مشاور اعظم) اوضاع به‌سرعت تغییر می‌کند؛ شاه رابرت براتیون که پادشاهی را با یک انقلاب از تارگرین‌ها گرفته‌است، از دوست و هم‌رزم قدیمی خود، ند استارک، نگهبان شمال، درخواست می‌کند تا مقام دستِ شاه را بپذیرد. اوضاع نابه‌سامان کشور و احتمالِ کشته شدن دستِ شاه پیشین ند استارک را مجبور به پذیرفتن این منصب می‌کند. او برای آغاز کار، سرزمین اجدادی خود، وینترفل، را ترک کرده و به کینگز لندینگ، پایتختِ هفت اقلیم، می‌رود.
داستان > در دیوار

دیوارِ واقع‌شده در شمالِ وستروس، یک مانع ساخته شده از سنگ، یخ و جادوست که ۴۸۰ کیلومتر طول، بین ۲۱۰ تا ۲۷۰ متر ارتفاع و در بخش فوقانی حدود ۱۰ متر پهنا دارد و شمال وستروس را از سرزمین یخ‌زده وحشی‌ها جدا می‌کند. نگهبانان این دیوار به نگهبان شب معروف هستند که در هنگام عضویت، قسم می‌خورند که تا پایان زندگی‌شان به دیوار خدمت کرده و هیچ دارایی مادی نداشته و هرگز ازدواج نکنند. در آغاز داستان گروهی از نگهبانان شب که در حال گشت زدن در شمال دیوار هستند، با وایت واکرها مواجه می‌شوند. گونه‌ای باستانی از موجودات جادویی که گمان بر این است که قرن‌ها پیش از بین رفته‌اند. تمامی گروه نگهبانان شب به‌جز یک‌نفر در مقابله با آنان کشته می‌شوند. اما کسی در آن‌سوی دیوار حرف او مبنی بر بازگشت وایت واکرها را باور نمی‌کند.
داستان > در شرق

در همان زمان در شهر پنتوس در قاره اسوس که در شرق وستروس واقع شده‌است، ویسریس تارگرین، پسر شاه دیوانه، در تلاش است تا تخت پادشاهی را پس بگیرد. در همین راه، او خواهر خود، دنریس تارگرین را به عقد کال دروگو رئیس قوم وحشی دوتراکی درمی‌آورد تا بتواند از ارتش او برای شکست پایتخت استفاده کند.
داستان > الهام‌ها

برخی از شخصیت‌ها و داستان‌های مجموعه برگرفته از دوره‌های مختلف تاریخ اروپا هستند. جنگ رزها (۸۵–۱۴۵۵ میلادی) در انگلستان بین خاندان‌های لنکستر و یورک از موارد الهام‌بخش داستان بوده که در این مجموعه منعکس‌کنندهٔ نبرد خاندان لنیستر و استارک است. سرزمین وستروس با قلعه‌ها و شوالیه‌هایش نمادی از دوران اولیه قرون وسطی در اروپای غربی را به نمایش می‌گذارد. برای مثال شخصیت سرسی برگرفته از ایزابلا ملکه فرانسه (۱۲۹۵–۱۳۵۸ میلادی) است. مجموعه از ترکیبی از واقعیت‌ها همچون، دیوار هادریان، سقوط روم و افسانه آتلانتیس (والریا باستانی)، آتش یونانی بیزانسی‌ها (وایلدفایر)، حماسه ایسلندی عصر وایکینگ‌ها (آیرون‌بورن‌ها) و ایل مغول (دوتراکی‌ها) است که با نشانه‌هایی از جنگ صد ساله (۱۳۳۷–۱۴۵۳ میلادی) و رنسانس ایتالیایی (۱۴۰۰–۱۵۰۰ میلادی) نیز الهام گرفته‌است. محبوبیت داستان مدیون مهارت مارتین در ترکیب این عناصر ناهمگون در یک اصل یکپارچه است که آن‌ها را در جایگاه یک تاریخ جایگزین برای بیننده قرار می‌دهد.
«سوپرانوز در سرزمین میانی» عبارتی بود که دیوید بنیاف یکی از خالقان سریال، به شوخی آن را در مورد بازی تاج‌وتخت به کار برد که اشاره به ترکیب فضای سیاه و پر از توطئه و عناصر فانتزی و خیالی در این سریال دارد. مطالعه‌ای در سال ۲۰۱۲ میلادی، این مجموعه را در رتبهٔ دوم ۴۰ سریال درام اخیر آمریکا بر اساس مرگ در هر قسمت قرار داد. این مجموعه به‌طور متوسط در هر قسمت ۱۴ مرگ را به نمایش می‌گذارد.
بازیگران و شخصیت‌ها

مقالهٔ اصلی: فهرست شخصیت‌های بازی تاج‌وتخت
همانند رمانی که داستان از آن برگرفته شده، مجموعهٔ تلویزیونی بازی تاج‌وتخت نیز تعداد بسیار زیادی شخصیت دارد. احتمال داده می‌شود که این مجموعه دارای بیشترین بازیگر در بین مجموعه‌های تلویزیونی است.
در زمان تولید فصل سوم این مجموعه، نام ۲۵۷ نفر به‌عنوان بازیگر ثبت شد. در ادامه تعدادی از شخصیت‌های اصلی داستان معرفی می‌شوند که نام آن‌ها به عنوان بازیگر اصلی در تیتراژ ذکر شده‌است.
لُرد اِدارد ند استارک (شان بین) بزرگ خاندان استارک است که اعضای خانواده‌اش در بیشتر قسمت‌های داستان حضور دارند. او و همسرش کتلین تالی (میشل فرلی) پنج فرزند دارند: راب (ریچارد مدن) فرزند بزرگ خانواده، سانسا (سوفی ترنر) دختری زیبا، آریا (میسی ویلیامز) دختری بازیگوش، برن (ایزاک همپستد رایت) پسری ماجراجو و ریکن (آرت پارکینسون) کوچک‌ترین فرزند آن‌هاست. گروگان و نگهبان ند استارک، تیان گریجوی (آلفی آلن) نیز تا پیش از مواجهه با رمزی اسنو دیوانه (ایوان ریان) در کنار استارک‌ها زندگی می‌کرد. همسر راب، تالیسا مگیر (اونا چاپلین) شفابخش است. آریا نیز با شاگرد آهنگری به نام گندری (جو دمپسی) رابطه‌ای دوستانه دارد. پسر حرام‌زادهٔ ند، جان اسنو (کیت هرینگتون) و دوستش سَـموِل تارلی (جان بردلی-وست) زیر نظر فرمانده جور مورمنت (جیمز کازمو) در نگهبانان شب خدمت می‌کنند. ایگریت (رز لزلی) مو قرمز، یکی از بربرهایی که توسط تورموند جاینتسبین (کریستوفر هیویو) رهبری می‌شوند، دختر مورد علاقهٔ جان است. سمول نیز به دختر وحشی دیگری به نام گیلی (هانا موری) علاقه‌مند است. زنی قد بلند و جنگجو به نام برین تارث(گوئندولین کریستی) نیز در خدمت کتلین است.
در حالی که دوست قدیمیِ نِد، پادشاه رابرت براتیون (مارک ادی) یک زندگی مشترک بدون عشق با ملکه سرسی لنیستر (لینا هیدی) را دنبال می‌کند، ملکهٔ او با برادر دوقلویش جیمی لنیستر (نیکولای کاستر-والدو)، ملقب به شاه‌کش، رابطهٔ عاشقانهٔ پنهانی دارد. سرسی از برادر کوچک خود تیریون لنیستر (پیتر دینکلیج) که یک کوتولهٔ باهوش است، بیزار است. تیریون معشوقه‌ای به نام شی (سیبل ککیلی) و محافظی به نام بران (جروم فلین) دارد. پدر فوق‌العاده ثروت‌مند سرسی، لُرد تایوین لنیستر (چارلز دنس) و پسر بزرگ او جافری ظالم، (جک گلیسون) توسط جنگ‌جوی صورت-زخمی به نام سندور کلگین (روری مک‌کین) ملقب به سگ شکاری محافظت می‌شوند.
شورای کوچک مشاوران پادشاه شامل خزانه‌دار حیله‌گر، لرد پیتر بیلیش (آیدان گیلن) ملقب به لیتل‌فینگر و خواجهٔ خبرچین لرد واریس (کنلت هیل) می‌شود. برادر شاه رابرت، استنیس براتیون (استیون دیلین) نیز راهبه ملیساندر (کاریس فن هاوتن) و قاچاقچی سابق، سِر داووس سی‌ورث (لیام کانینگهام)، را برای مشاوره در خدمت دارد. خاندان ثروت‌مند تایرل توسط مارجری تایرل (ناتالی دورمر)، یک دختر جاه‌طلب در دربار، به نمایش درمی‌آیند.
در آن‌سوی دریای باریک فرزندان تبعید شدهٔ شاه گذشته (که به رهبری رابرت براتیون سقوط کرد) با نام‌های ویسریس (هری لوید) و دنریس تارگرین (امیلیا کلارک) برای ادامهٔ زندگی خود در تلاش هستند. دنریس به همسری کال دروگو (جیسون موموآ)، رهبر قوم چادرنشین دوتراکی در می‌آید. مشاور دنریس، سِر جورا مورمنت (ایان گلن) نیز یک تبعیدی است.
تولید > ایده و توسعه

دیوید بنیاف در سال ۲۰۰۶ بعد از اینکه اولین جلد از سری رمان‌های جرج مارتین، بازی تاج‌وتخت را خواند، ایدهٔ تولید یک مجموعهٔ تلویزیونی برگرفته‌شده از کتاب را پیش خود مطرح کرد. او با هیجان بسیار برای مطرح کردن این ایده با دی. بی. وایس تماس گرفت و وایس «کتاب ۱۰۰۰ صفحه‌ای را شاید فقط در ۳۶ ساعت خواند!». آن‌ها طرح اولیه خود را با موفقیت به شبکهٔ اچ‌بی‌او ارائه دادند و موفق شدند رضایت جرج مارتین (که خودش یک فیلم‌نامه‌نویس قدیمی بود) را در یک ملاقات ۵ ساعته در یک رستوران جلب کنند. بنیاف به یاد می‌آورد که با پاسخ به سؤال «چه کسی مادر جان اسنو است؟» موفق شدند رضایت او را به‌دست بیاورند.
تولید مجموعه از ژانویه سال ۲۰۰۷ آغاز شد. شبکهٔ اچ‌بی‌او بعد از اینکه حقوق تولید مجموعهٔ تلویزیونی برای کتاب‌ها را به‌دست‌آورد، بنیاف و وایس را برای نویسندگی و تهیه‌کنندگی مجموعه که قرار بود در هر فصل یک کتاب را به تصویر بکشد، به استخدام درآورد. در ابتدا قرار بود که بنیاف و وایس به‌تنهایی نویسندگی تمامی قسمت‌ها را بر عهده داشته باشند، در حالی که جرج مارتین بعد از پیوستن به تهیه‌کنندگان، به عرصهٔ نویسندگی مجموعه نیز وارد شد. بعدها جین اسپنسون و بریان کاگمن، هرکدام با نوشتن فیلم‌نامهٔ یک قسمت در فصل اول به جمع نویسندگان افزوده شدند.
دو پیش‌نویس از قسمت آزمایشی که توسط بنیاف و وایس نوشته شده‌بود، در ماه اوت سال ۲۰۰۷ و ماه جون سال ۲۰۰۸ میلادی آماده شدند. اچ‌بی‌او با اینکه از هر دو نسخه راضی بود، تا ماه نوامبر سال ۲۰۰۸ قسمت آزمایشی را سفارش نداد. اعتصاب نویسندگان آمریکا در سال ۲۰۰۷–۲۰۰۸ احتمالاً در این تأخیر تأثیر داشته‌است.
بودجهٔ مجموعهٔ بازی تاج‌وتخت با هزینهٔ ساخت مجموعهٔ تلویزیونی روم مقایسه می‌شود. براساس گزارش‌ها ساخت قسمت آزمایشی بین ۵ تا ۱۰ میلیون دلار و ساخت کل فصل اول بین ۵۰ تا ۶۰ میلیون دلار آمریکا برای شبکهٔ اچ‌بی‌او هزینه داشته‌است. بودجهٔ تولید فصل دوم این مجموعه ۱۵٪ افزایش پیدا کرد تا بتواند مهم‌ترین نبرد در «جنگ پنج پادشاه» یعنی نبرد بلک‌واتر را به تصویر بکشد. قسمت بلک‌واتر از فصل دوم، ۸ میلیون دلار و بقیه قسمت‌ها به‌طور میانگین ۶ میلیون دلار بودجه را به خود اختصاص دادند. این مقدار بودجه دو تا سه برابر بودجهٔ تولید هر قسمتِ سریال‌های شبکه‌های کابلی و معمولی است.