stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
تاتی طالقانی

| گویش طالقانی | گویش طالقانی |
| --- | --- |
طالقونی زوان: طالقونی زوان
زبان بومی در: ایران استان استان البرز شهرستان طالقان
منطقه: البرز جنوبی
تبار: هندواروپایی  هندوایرانیایرانیایرانی غربیایرانی شمال غربیزبان‌های کاسپینزبان مازندرانیگویش‌های تبری گونهگویش طالقانی
گویش‌ها: شهرکی جوستانی گلیردی                 
سامانه نوشتاری: الفبای فارسی
کدهای زبان: کدهای زبان
ایزو ۳–۶۳۹: –
گویش طالقانی گویشی از زبان‌های ایرانی شمال غربی و زیرمجموعهٔ زبان‌های کاسپین می‌باشد. گویش طالقانی به دو گویش طالقانی و طبری طالقانی تقسیم می‌شود. به عقیده صاحب نظران گویش مردم طالقان به دو دسته مازندرانی و تاتی تقسیم می‌شود. روستاهایی که بین جوستان و کوه‌های کندوان قرار گرفته‌اند به لهجه مازندرانی سخن می‌گویند. از جوستان به سمت باختر به مازندرانی با لهجه طالقانی سخن می‌گویند. زبان مردم طالقان مازندرانی و لهجه آنها طالقانی می‌باشد و فقط در روستای میناوند مردم به زبان ترکی سخن می‌گویند. به گفته اعظام الوزاره زبان اهل طالقان مرکب است از لهجه و لسان گیلکی و تاتی چون با این دو ولایت همسایگی و مجاورت دارند و از هر دو سمت وضع تکلم و تلفظ خود را اقتباس نموده است.به عقیده زبان‌شناسان گویش طالقانی مرز انتقال گویش کاسپین (گیلکی)، تاتی و فارسی می‌باشد. گویش طبری طالقانی گویشی از زبان مازندرانی و زیر مجموعه گویش کلارستاقی می‌باشد که به گویش مردم شهرستان چالوس شباهت دارد و برخی ویژگی‌های نحوی آن به گویش‌های مازندرانی گونه همچون شمیرانی شباهت دارد. آبادی‌های بالا طالقان همچون گته ده، اسکان، دهدر، درا پی، گرآب، ناریان، مهران، خیکان و پراچان به گویش طبری طالقانی گویش می‌کنند.
تقسیم‌بندی

به عقیده حبیب برجیان شهمیرزاد، قصران و ساوجبلاغ، طالقان و الموت و کلاردشت و تنکابن یا کاسپی مرکزی گونه‌های زبانی پیرامون مازندران محسوب می‌شوند. این پژوهشگر زبان طبری علاوه بر زبان، رسوم مشترک را همدیگر ویژگی ساکنان حوزه زبان کاسپی دانست و گفت: آیین تیرماه سیزده شو از ویژگی‌های مشترک گیلان و مازندران است. مردم طالقان و الموت هم از این جشن سخن می‌گفتند. در کتاب استان‌شناسی البرز چاپ وزارت آموزش و پرورش، گویش مناطقی از کرج و طالقان، ساوجبلاغ شبیه به مازندرانی عنوان است. گویش طالقانی می‌تواند گونه ای از زبان‌های شبهه طبری باشد. برخی از صاحب‌نظران نیز گویش طالقانی را از گویش‌های تاتی‌گونه می‌دانند. گرچه گویش مردم طالقان با گویش تات‌های دیگر مناطق ایران تفاوت دارد. به گفته منیژه یوحنایی حوزه گستردگی زبان مازندرانی از شرق تا گرگان از جنوب تا شهمیرزاد، سنگسر، فیروزکوه، دماوند، لواسانات و مناطق شمالی امامزاده داوود و طالقان و از غرب تا تنکابن است.
گویش‌های طالقان

گویش‌های طالقان به دو دسته طالقانی و طبری طالقانی تقسیم می‌شود.
گویش طالقانی: این گویش از جوستان به غرب و در تمام آبادی‌ها پایین طالقان میان طالقان و کنارود گویش می‌شود.
طبری طالقانی: این گویش از کندوان تا جوستان گویش می‌شود و اکثر آبادی بالا طالقان به جز جوستان را درمی‌گیرد.
همچنین یک زبان رمزی به نام «پَس‌پَسایی» یا «سَپ‌سَپایی» در طالقان وجود دارد که گویا فشارهای اجتماعی زمان مغول سبب ایجاد آن شده است. بیشتر واژگان این زبان رمز واژگون شده هستند.
دستور زبان > ضمایر

در گویش طالقانی ضمیر سه حالت دارد: فاعلی، مفعولی و ملکی.
| ضمیر | ۱ مفرد | ۲ مفرد | ۳ مفرد | ۱ جمع | ۲ جمع | ۳ جمع |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| فاعلی، طالقانی | men | te/to | u | mâ | šemâ | ošan |
| مفعولی، طالقانی | mene/mere | tere | ure | mâre | šemâre | ošane |
| ملکی، طالقانی | meni/mi | ti | uyi | mâyi | šemayi | ošani |
دستور زبان > شناسه

در گویش طالقانی شناسه به صورت زیر می‌باشد.
در زبان فارسی دو دسته شناسه داریم: گذشته و حال. اما در گویش طالقانی سه دسته شناسه داریم: گذشته، حال ساده و حال التزامی.
۱. گذشته:
بن ماضی ساده: -biâma = آمد
بن ماضی استمراری: -miyâma = می‌آمد
| گذشته | ۱ مفرد | ۲ مفرد | ۳ مفرد | ۱ جمع | ۲ جمع | ۳ جمع |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| شناسه | yama | i/ey | a/∅ | eym | eyn | ana |
۲. حال ساده:
بن مضارع اخباری: -miya= می‌آید
| حال ساده | ۱ مفرد | ۲ مفرد | ۳ مفرد | ۱ جمع | ۲ جمع | ۳ جمع |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| شناسه | em | i/ey | a | eym | eyn | an |
۳. حال التزامی:
بن مضارع التزامی: -biya = بیا
| حال التزامی | ۱ مفرد | ۲ مفرد | ۳ مفرد | ۱ جمع | ۲ جمع | ۳ جمع |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| شناسه | em/am | ey | a | eym | eyn | an |
دستور زبان > صرف فعل

در جدول زیر فعل آمدن (biâmiyan) بر اساس گویش طالقانی در زمان‌های مختلف صرف می‌شود.
| زمان/شخص | ۱ مفرد | ۲ مفرد | ۳ مفرد | ۱ جمع | ۲ جمع | ۳ جمع |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| حال التزامی | biyem | biyey | biya | biyeym | biyeyn | biyan |
| حال ساده | miyem | miyey | miya | miyeym | miyeyn | miyan |
| حال در حال انجام | darem-miyem | dari-miyey | dare-miya | darim-miyeym | darin-miyeyn | daren-miyan |
| گذشته ساده | biyâmiyama | biyâmiey | biyâmia | biyâmieym | biyâmieyn | biyâmiana |
| گذشته استمراری | miyâmiyama | miyâmiey | miyâmia | miyâmieym | miyâmieyn | miyâmiana |
| گذشته در حال انجام | dabiyam-miyâmiyam | dabiy-miyâmiey | dabiya- miyâmia | dabiyeym-miyâmieym | dabiyeyn- miyâmieyn | dabiyan-miyâmian |
| گذشته کامل | biyâma biyam | biyâma bi | biyâma ba | biyâma biyeym | biyâma biyeyn | biyâma biyan |
| آینده | mexâm biyem | mexây biyey | mexâ biya | mxâym biyeym | mexâyn biyeyn | mexân biyan |
در جدول زیر فعل گفتن (bagoten/boten) بر اساس گویش طالقانی در زمان‌های مختلف صرف می‌شود.
| زمان/شخص | ۱ مفرد | ۲ مفرد | ۳ مفرد | ۱ جمع | ۲ جمع | ۳ جمع |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| حال التزامی | bagom | bagoi | bagoa | bagoim | bagoin | bagoan |
| حال ساده | migom | migoi | migoa | migoim | migoin | migon |
| حال در حال انجام | darem-migom | dari-migi | dare-migoa | darim-migim | darin-migin | daren-migon |
| گذشته ساده | bagotema | bagoti | bagote | bagotim | bagotin | bagotena |
| گذشته استمراری | migotem | migoti | migota | migotim | migotin | migoten |
| گذشته در حال انجام | dabiyam-migotem | dabiy-migoti | dabiya-migota | dabiyeym-migotim | dabiyeyn-migotin | dabiyan-migoten |
| گذشته کامل | bagote biyam | bagote bi | bagote ba | bagote biyeym | bagote biyeyn | bagote biyan |
| آینده | mexâm bagom | mexây bagoi | mexâ bagoa | mexâym bagoim | mexâyn bagoin | mexân bagoan |
دستور زبان > نشانه جمع

در گویش طالقانی از نشانه‌های [on] و [kon] برای جمع استفاده می‌شود.
| 0 | 1 |
| --- | --- |
دخترها: detar kon
گاوها: go on
دستور زبان > حرف اضافه

حروف اضافه در گویش طالقانی به شرح زیر است.
| فارسی معیار | گویش طالقانی | گویش ساری |
| --- | --- | --- |
| داخل | dela | dele |
| برای | be | ve |
| از | de | je |
را: re
| با | hamrâ | hemrâ |
| زیر | bon | ben |
روی: sar
| فارسی معیار | گویش طالقانی |
| --- | --- |
برای من: mi/meni be
برای تو: ti be
از من: mi/meni de
از تو: ti de
پدر را: piyar re
دختر را: detar re
با تو: ti hamrâ
زیر میز: mizi bon
بالا میز: mizi sar
دستور زبان > افعال

صرف فعل شدن (babiyan) در زمان حال، گذشته و حال التزامی به گویش طالقانی.
| فعل شدن | ۱ مفرد | ۲ مفرد | ۳ مفرد | ۱ جمع | ۲ جمع | ۳ جمع |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| زمان حال | mibom | mibi | miboe | mibim | mibin | mibon |
| زمان گذشته | babiyama | babiy | babiya | babiyeym | babiyeyn | babiyana |
| زمان حال التزامی | babum | babi | babu | babim | babin | babun |
صرف فعل بودن (biyan) در زمان حال و گذشته به گویش طالقانی.
| فعل شدن | ۱ مفرد | ۲ مفرد | ۳ مفرد | ۱ جمع | ۲ جمع | ۳ جمع |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| زمان حال | hassema | hassi | hassa | hassim | hassin | hassena |
| زمان گذشته | biyam | bi | ba | biyeym | biyeyn | biyan |
صرف فعل بودن در جایی (daben)در زمان حال، گذشته و حال التزامی در زمان‌های مختلف به گویش طالقانی.
| فعل شدن | ۱ مفرد | ۲ مفرد | ۳ مفرد | ۱ جمع | ۲ جمع | ۳ جمع |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| زمان حال | darem | dari | dare | darim | darin | daren |
| زمان گذشته | dabem | dabiy | daba | dabeim | dabein | daban |
| زمان حال التزامی | dabum/dabâšem | dabui/dabâši | dabu/dabâše | dabuim/dabâšim | dabuin/dabâšin | dabun/dabâšen |
دستور زبان > واژگان

شماری از واژه‌های طالقانی و مقایسه آن با گویش کلارستاقی (چالوس) و فارسی:
| گویش طالقانی | گویش کلارستاقی (چالوس) | فارسی |
| --- | --- | --- |
| piyar | piyar | پدر |
| mâr | mâr | مادر |
| šu mâr | ši mâr | مادر شوهر |
| zan berâr | zan berâr | برادر زن |
| xaxor/xoar | xaxor | خواهر |
| berâr | berâr | برادر |
| pesser | rikâ/peser | پسر |
| detar | kijâ/detar | دختر |
| darzen | darzen | سوزن |
| dim | dim | صورت |
| emšo | emšu | امشب |
| isa | esâ | حالا |
| kaše | kaše | بغل |
| vâš | vâš | علف |
| bon | ben | پشت |
| joz/aquz | aquz | گردو |
| verg | verg | گرگ |
| dela/miyân | dele | داخل |
| xana/sere | xana/sere | خانه |
ماژین

| ماژین | ماژین |
| --- | --- |
کشور:  ایران
استان: ایلام
شهرستان: دره‌شهر
بخش: ماژین
سال شهرشدن: ۱۳۹۱
مردم: مردم
جمعیت: ۱٬۵۱۲ نفر (۱۳۹۵)
اطلاعات شهری: اطلاعات شهری
پیش‌شمارهٔ تلفن: ۰۸۴۲۵۳۲
کد آماری: ۲۸۴۹
  ماژین  روی نقشه ایران ۳۲°۵۷′۱۲″شمالی ۴۷°۴۷′۲۳″شرقی﻿ / ﻿۳۲٫۹۵۳۳°شمالی ۴۷٫۷۸۹۸°شرقی﻿ / 32.9533; 47.7898   :   ماژین  روی نقشه ایران ۳۲°۵۷′۱۲″شمالی ۴۷°۴۷′۲۳″شرقی﻿ / ﻿۳۲٫۹۵۳۳°شمالی ۴۷٫۷۸۹۸°شرقی﻿ / 32.9533; 47.7898   
 :  
ماژین یکی از شهرهای شهرستان دره‌شهر در استان ایلام است. این شهر در کنار کبیرکوه و رود سیمره واقع شده‌است.
جمعیت

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این مکان ۱٬۵۱۲ نفر (۴۴۲ خانوار) بوده‌است.
موقعیت شهر جغرافیایی

این شهر در نزدیکی شهرهای پلدختر، اندیمشک و دره‌شهر واقع شده‌است. با اینکه ماژین در شهرستان دره‌شهر و استان ایلام قرار دارد ولی راه ارتباطی به مرکز استان ندارد. تنها راه ارتباطی ماژین از طریق شهر پلدختر است.
خورشید کرد

خورشید کُرد
خورشید کرد (به کردی: ڕۆژی کوردی، خۆری کوردی، هوه‌ر کوردی، خوه‌ر کوردی) خورشیدی طلایی و سوزان است که نشان ملی کردها محسوب می‌شود. این نشان دارای سابقه مذهبی و فرهنگی در میان کردها است که به دوران باستان بازمی‌گردد. همچنین در درون پرچم کردستان درفش رسمی اقلیم کردستان عراق یافت می‌شود. این خورشید شامل ۲۱ پرتو با اندازه و شکل مساوی است. عدد ۲۱ عددی مقدس است که نوزایی در دین باستانی و اصلی کردی، یزدانی‌گری و شاخه‌های امروزی آن را نشان می‌دهد. عدد ۲۱ همچنین نمادی از روز ۲۱ مارس، مصادف با نوروز، آغاز سال نوی کُردی است.
پیشینه > پرچم‌های مورد استفاده

نخستین پرچم کردستان عراق
پرچم جمهوری مهاباد.
نسخه سوم و فعلی پرچم که در سال ۱۹۹۲ توسط اقلیم کردستان عراق به تصویب رسید.
پرچم عراق از ۱۹۵۹ تا ۱۹۶۳ که در آن به منظور ارتقای همبستگی و ملی‌گرایی عراقی از خورشید کُرد در کنار رنگ‌های پان‌عربیسم استفاده شده‌بود.
پرچم کنفدراسیون جوامع کردستان که در آن ستارهٔ سرخ سوسیالیسم در مرکز خورشید کُرد قرار گرفته است.
کیروندو، بوروندی

مکان در 23x15px|border |alt=|link= بوروندی
| کیروندو Kirundo | کیروندو Kirundo |
| --- | --- |
شهر: شهر
موقعیت  در کشور بوروندی: موقعیت  در کشور بوروندی
کیروندو: کیروندو
مختصات: ۲°۳۵′۲۴″ جنوبی ۳۰°۰۵′۲۴″ شرقی﻿ / ﻿۲٫۵۹۰۰۰°جنوبی ۳۰٫۰۹۰۰۰°شرقی﻿ / -2.59000; 30.09000: مختصات: ۲°۳۵′۲۴″ جنوبی ۳۰°۰۵′۲۴″ شرقی﻿ / ﻿۲٫۵۹۰۰۰°جنوبی ۳۰٫۰۹۰۰۰°شرقی﻿ / -2.59000; 30.09000
استان: کیروندو
ارتفاع: ۱٬۳۸۳ متر (۴۵۳۷ فوت)
جمعیت (۲۰۰۹): جمعیت (۲۰۰۹)
 • کل: ۷٬۰۳۴
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی ۲+ (۰۰+)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی ۲+ (not observed)
کیروندو (به سواحیلی: Kirundo) شهری در استان کیروندو واقع در کشور بوروندی است که در سال ۱۹۹۰ میلادی ۵٫۱۸۱ نفر جمعیت داشته و جمعیت آن در سال ۲۰۰۵ میلادی به ۶٫۰۸۳ نفر رسیده‌است.
پل‌های خداآفرین

| پل‌های خداآفرین | پل‌های خداآفرین |
| --- | --- |
تصویری از دو پل: تصویری از دو پل
مختصات: ۳۹°۰۹′۰۰″شمالی ۴۶°۵۶′۳۰″شرقی﻿ / ﻿۳۹٫۱۵°شمالی ۴۶٫۹۴۱۶°شرقی﻿ / 39.15; 46.9416
بر روی: ارس
مکان: شهرستان جبرئیل، جمهوری آذربایجان/ استان آذربایجان شرقی، ایران
نام رسمی: ترکی آذربایجانی: Xudafərin körpüləriعربی: Խոդա Աֆարինի կամուրջներ
نام(های) دیگر: پل حسرت
ویژگی‌ها: ویژگی‌ها
درازای کل: ۱۳۰ متر (۴۲۷ فوت) (پل اول) ۲۰۰ متر (۶۵۶ فوت)) (پل دوم)
پیشینه: پیشینه
ساخت: ۱۰۲۷ میلادی (پل اول)
بسته شده: بله
مکان: مکان
fa (in English: Expected satiety): fa
| پل بزرگ خداآفرین | پل بزرگ خداآفرین |
| --- | --- |
نام: پل بزرگ خداآفرین
کشور: ایران
شهرستان: شهرستان کلیبر
اطلاعات اثر: اطلاعات اثر
کاربری: پل
دیرینگی: دوران‌های تاریخی پس از اسلام
دورهٔ ساخت اثر: دوران‌های تاریخی پس از اسلام
اطلاعات ثبتی: اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت: ۱۸۵۸
تاریخ ثبت ملی: ۵ اسفند ۱۳۷۶
پل‌های خداآفرین یا پل‌های حسرت دو پل قوسی روی رود ارس است. این پل در نقطه صفر مرزی ایران و جمهوری آذربایجان قرار دارد.
در ایران از آثار تاریخی استان آذربایجان شرقی که در شهرستان خداآفرین واقع شده است. یکی از پل‌ها کاملاً سالم است و پل دیگر نیمه‌سالم است. این پل‌ها در جوار روستای خداآفرین شهرستان جبرائیل جمهوری آذربایجان و نزدیکی سد خداآفرین بنا شده است. پل قدیمی‌تر با ۱۱ قوس در قرن ۱۱ و ۱۲ میلادی و پل جدیدتر با ۱۵ قوس در قرن ۱۵ میلادی بنا شده است.
پل بزرگ خداآفرین مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کلیبر، بخش خداآفرین، بر روی رودخانه ارس واقع شده و این اثر در تاریخ ۵ اسفند ۱۳۷۶ با شمارهٔ ثبت ۱۸۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تاریخ

ارتباط قفقاز و منطقه تاریخی ایران در آذربایجان از دیرباز به دلیل رودخانه ارس با مشکل مواجه شده است. از این رو از قدیم الایام بر روی آن پل‌هایی ساخته شده است. پل خداآفرین از اهمیت راهبردی برخوردار است و یکی از نقاط تماس تاریخی قفقاز و آذربایجان ایران محسوب می‌شود. این پل در تواریخ «پل خسرو» و «پل ارس» نیز نامیده شده است. این پل برای اولین بار در نیمه اول قرن چهاردهم در نزهةالقلوب توسط جغرافیدان ایرانی حمدالله مستوفی گواهی شده است. ریشه نام پل موضوع داستان‌های متعددی بوده است که بیشتر آنها با اسطوره آمیخته شده است. به گفته محمدکاظم مروی مورخ ایرانی قرن هجدهم، این پل به «خداآفرین» (خدا آفریده) معروف است، زیرا در زمان ایلخانان (۱۲۵۶–۱۳۳۵) تلاش‌های بی‌ثمری برای ساخت این پل صورت گرفت تا اینکه روزی، پل ناگهان ظاهر شد که توسط غیب ایجاد شده بود.
تاریخچه و تاریخ پل را نمی‌توان به‌طور دقیق تأیید کرد زیرا در طول تاریخ بارها تخریب شده و فاقد هرگونه سنگ نوشته یا کتیبه معماری است. احتمالاً از دیرباز پلی بر روی رودخانه ارس در این حوالی وجود داشته است. برخی از مورخان این پل را از دوران شاهنشاهی هخامنشی پیش از اسلام (۵۵۰ تا ۳۳۰ پیش از میلاد) در زمان سلطنت کوروش بزرگ (حک. ۵۵۰ – ۵۳۰ پیش از میلاد)، به او اجازه عبور به قفقاز را بدهد. آنها استدلال خود را بر پیشرفت و رشد دوران هخامنشی در راه‌سازی و همچنین لشکرکشی‌های آنان در سراسر قفقاز استوار می‌کنند. سایر مورخان پلی را می‌دانند که فرمانروای شدادی ابوالاسوار شاوور بن فضل (حک. ۱۰۲۲–۱۰۶۷) در سال ۱۰۲۷ بر فراز رود ارس در هنگام لشکرکشی او به قفقاز ساخته شد تا پل خداآفرین باشد. برخی دیگر قدمت طراحی معماری پل را به دوران امپراتوری سلجوقیان (۱۰۳۷–۱۱۹۴ میلادی) می‌دانند.
به گفته حمدالله مستوفی، این پل توسط بکیر بن عبدالله، یکی از فرماندهان عرب که رهبری فتح آذربایجان ایران (آذربادگان) را در زمان ظهور اسلام بر عهده داشت، ساخته شد. مورخ ایرانی حسن موسوی زاده این امر را بعید می‌داند و می‌گوید که اعراب در آن زمان تجربه‌ای از پل‌سازی نداشتند. وی بیان می‌کند که بر اساس شواهد موجود، این پل پیش از اسلام بوده و در سراسر دوران شاهنشاهی ساسانی (۲۲۴–۶۵۱ میلادی) وجود داشته است. از زمان ظهور اسلام تا پایان جنگ روس و ایران در سال‌های ۱۸۲۶ تا ۱۸۲۸، این پل صحنه چندین جنگ و درگیری بود.
پل خداآفرین مکرراً در گزارش‌های مربوط به وقایع جنگ‌های ایران و روسیه در سال‌های ۱۸۰۴–۱۸۱۳ و ۱۸۲۸ ذکر شده است. این پل در دو جنگ به عنوان محل اجرای عملیات نظامی و وسیله ترابری مورد استفاده قرار گرفت و بارها تخریب و بازسازی شد.
در سال ۱۸۰۵، شاه قاجار (پادشاه) ایران، فتحعلی شاه قاجار (حک. ۱۷۹۷–۱۸۳۴) متوجه شد که ابراهیم خلیل جوانشیر حاکم قره‌باغ از دولت ایران جدا شده و به نیروهای امپراتوری روسیه پیوسته است.  از این رو، ولیعهد عباس میرزا و میرزا بزرگ قائم مقام را برای تحت کنترل درآوردن ابراهیم خلیل خان اعزام کرد. ژنرال روس پاول تسیسیانوف برای کمک به ابراهیم خلیل خان تعدادی نیرو برای جلوگیری از پیشروی سربازان عباس میرزا در پایگاه پل خداآفرین مستقر کرد. با این حال، نیروهای عباس میرزا در نهایت بر روس. ها غلبه کرده و بر دژ شوشی، مقر حکومت ابراهیم خلیل خان، مسلط شدند.
امروزه دو پل به نام‌های کوچک و بزرگ در مجاورت وجود دارد. ویژگی‌های مهندسی و معماری این دو پل با یکدیگر متفاوت است. قدمت پل کوچک ناشناخته است، اگرچه بیشتر محققان احتمال داده‌اند که قدمت آن به دوران صفویه (۱۵۰۱–۱۷۳۶) می‌رسد. این دو پل هم‌اکنون در دو سوی مرز ایران و آذربایجان بسته است.
نگارخانه

نمایی از یکی از پل‌ها و خرابه‌های روستای قوملاق در پشت آن
تصویر پل خداآفرین بر روی اسکناس‌های جمهوری آرتساخ
تصویر پل خداآفرین بر روی تمبر پستی جمهوری آذربایجان
تصویر پل خداآفرین بر روی تمبر پستی جمهوری آذربایجان
کورالاین (فیلم)
خلاصه داستان

کورالین جونز دختری یازده ساله است که به همراه خانواده اش به یک خانه کهنه در شهری دیگر نقل مکان می کنند.آن‌ها همسایه‌های عجیبی به نام‌های خانم اسپینک، خانم فورسیبل و آقای بوبینسکی دارند. پدر مادر او دیگر به او توجهی نمی کنند و کورالین از خانه جدیدشان خوشش نمی آید. از طرفی  پسرک احمقی به نام اضافی که گربه ای لاغر و سیاه دارد، همیشه مزاحم او می شود. او اتاقی کوچک و قدیمی دارد و هیچ سرگرمی جز نگاه کردن به بیرون که همیشه باران می بارد ندارد. اما او دریچه ای در یکی از اتاق ها پیدا می کند و کنجکاو می شود که ببیند پشت آن دریچه چه چیزی پنهان است؟ پس از مادرش، کلید آن دریچه را می خواهد و وقتی در دریچه را باز می کند، چیزی جز آجر پشت آن نیست. اما کورالین شک نمی کند که پشت دریچه چیزی است. ولی او موشی را دیده که به سمت دریچه اسرار آمیز می‌رود. پس شب تصمیم می گیرد که برای موش تله بگذارد. موش، کورالین را به سمت دریچه می‌برد که درش باز است و نوری درخشنده از پشت آن می‌تابد. وقتی کورالین در دریچه باز می کند، باور نمی کند که تونلی زیبا و دراز آنجا وجود دارد که انتهایش به یک در دیگر می رسد. پس جلو می رود و وقتی در دریچه دوم را باز می کند، اتاقی می بیند که بسیار شبیه اتاق خانه خودشان است و تابلویی مشکوک آنجا آویزان است. وانگهی صدای آواز می شنود و این صدا او را تا آشپز خانه ای که مانند آشپزخانه خانه خودشان است می کشاند. البته بسیار زیباتر. ولی زنی با پلیوری سفید و موهای مشکی آشپزی می کند که رویش به پشت است. اما وقتی که زن بر می گردد، این تازه آغازی برای ماجراهای خطرناک کورالین است.
پایان داستان در انیمیشن اندکی با نسخه اصلی تفاوت دارد. وقتی کورالاین موفق به فرار از دست مادر دیگر ( بلدام ) شد، دست بلدام در دنیای واقعی باقی ماند و تلاش به گرفتن کلید درب دنیای دیگر کرد.‌ در کتاب، کورالاین به چاه محلی مراجعه کرد و با عنوان « عروسک بازی » ، مادر دیگر را گول زد و کلید را بر روی پارچه ای بر روی چاه قرار داد. دست بلدام به سمت کلید حرکت کرد و درون چاه افتاد و کورالاین فوراً چاه را بست. اطلاعات زیادی در رابطه با چاه در داستان داده نشده، اما‌ بنظر می‌رسد در مکانی در نزدیکی خانه کورالاین بوده است. 
در نسخه انیمیشن، کورالاین دست بلدام و کلید را به کمک Wybie، شخصیتی اضافه در نسخه انیمیشن، به درون چاه می‌اندازد. این تئوری مطرح شده است که شاید چاه محلی، درب دیگری به دنیای دیگر باشد، اما این موضوع هیچگاه ثابت نشد و نیل گیمن، کتاب را ادامه نداد.
صداپیشگان

| صداپیشه | نقش |
| --- | --- |
داکوتا فانینگ: کورالاین جونز
تری هچر: مادر کورالاین
جان هاگمن: پدر کورالاین
کیت دیوید: گربه
اسپنسرویل، مریلند

Unincorporated community در 23x15px|border |alt=|link= مریلند
| Spencerville, Maryland | Spencerville, Maryland |
| --- | --- |
Unincorporated community: Unincorporated community
مختصات: ۳۹°۰۶′۵۱″ شمالی ۷۶°۵۸′۴۲″ غربی﻿ / ﻿۳۹٫۱۱۴۱۷°شمالی ۷۶٫۹۷۸۳۳°غربی﻿ / 39.11417; -76.97833: مختصات: ۳۹°۰۶′۵۱″ شمالی ۷۶°۵۸′۴۲″ غربی﻿ / ﻿۳۹٫۱۱۴۱۷°شمالی ۷۶٫۹۷۸۳۳°غربی﻿ / 39.11417; -76.97833
ایالات آمریکا:  مریلند
شهرستان: [[File:|22x20px|border |alt=|link=]] شهرستان مونتگومری، مریلند
ارتفاع: ۱۵۲ متر (۴۹۹ فوت)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۵ (Eastern (EST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۴ (EDT)
زیپ‌کد: ۲۰۸۶۸
کد(های) منطقه: ۲۴۰ & ۳۰۱
GNIS feature ID: ۵۹۱۳۲۶
اسپنسرویل (به انگلیسی: Spencerville) شهری در ایالت مریلند کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۱٬۵۹۴ نفر بوده‌است.
پادنا

پادنا منطقه‌ای کوهستانی و سرسبز در شهرستان سمیرم در جنوب استان اصفهان است.
منطقه پادنا در دامنه شمالی و شرقی رشته قلل کوه دنا واقع شده و نام این بخش، از دنا نشأت گرفته است. این منطقه با استانهای کهگیلویه و بویراحمد، استان فارس و استان چهارمحال و بختیاری همجوار است. این منطقه از قطب‌های تولید سیب ممتاز وپایتخت سیب ایران است.
تقسیمات کشوری

بخش پادنا شامل سه بخش
۱. بخش پادنا علیا به مرکزیت «شهر بیده»
بخش پادنا علیا، دنا کوه به مرکزیت بیده
روستاها، مزارع و مکان‌ها:نورآباد کرانلو، بارندسفلی، بارندعلیا، تاسک، تل محمد، دشتبال، دنگزلو، دوراهان، دورگان سفلی، دورگان علیا، ده برزگ، شاملو، رحمت آباد، زمان کهریز، سرباز، شیبانی، ذبیح آباد، قائدی، قاسملو، دره کلبعلی، کهنگان، قلعه کبکی (منصورشاهی، قزل بیگلو)، نقل، ماچانلو، دره ماسون، دره بامیر، قنات نوروزی، تنگرکان کرانلو
دهستان برآفتاب به مرکزیت کره دان
روستاها، مزارع و مکان‌ها:تنگ بارند، چشمه دره سلطانی، ولدخانی، کره دان، شهید، حسن‌آباد سفلی، حسن‌آباد علیا، دره دراز، رهیز، دکانی قزلبیگلو، منصورشاهی، بره روز یغمورلو، سرتنگ، عالی شید، علی‌آباد سرچشمه ناز، جدول نو، چشمه دتومجک، چلی لی، حاجی‌آباد سرچشمه ناز، بازارگه، پهلوشکن، امیرآباد، گنجگان، لرکش، کیفته، قنات الماس، چشمه دره قلدر، چشمه دره بابایی، دره نه نه سلطان پناهی، سرسنگان حیدرلو
شهرها: بیده
۲. بخش پادنا سفلی به مرکزیت چهارراه
روستاها، مزارع و مکان‌ها: آب گرمک، آب ملخ، ایلان دره، بی بی سیدان، معدن خاک صنعتی پشته، تنگ خشک، چهارراه، رودآباد، سادات آباد، سیور، قایدعلی، کلیجه، ماندگان، مزرعه دره گردو، علی‌آباد
۳. بخش پادنا وسطی به مرکزیت شهر کمه
روستاها، مزارع و مکان‌ها:اب گردو، خاکدانه، خفر، خینه، دیدجان، دیلی، سعادت آباد، عرب شاه، قره یر، قنات کیفته، کیفته گیوه سین (قراچه)، مورک، گودتپه، اب پله کان، چهل چاه
شهرها کمه
تاریخ

در مورد وجه تسمیه این منطقه دست نوشته یا مستند مشخصی نمی‌توان یافت اما نقل قول گذشتگان که سینه به سینه نقل شده اولاً به دلیل اینکه در دامنه کوه دنا واقع شده است و ثانیاً مردمان آن پا به پای دنا استوار˛ زحمتکش و سخت کوش بوده‌اند به این نام معروف گردیده شده است.
گردشگری > جاذبه‌های مذهبی

امامزاده سید داوود روستای کهنگان
امامزاده میر حسین در۸کیلومتری روستای رهیز درمنطقه قلعه بالا واقع شده. مردم روستا اعتقاد بسیاری به این امامزاده دارن. امامزاده‌ای کوچک با معجزه.
امام زاده سید محمد و سید احمد روستای خفر
سوغات سفر

مهم‌ترین سوغات پادنا، همان سیب معروف این منطقه است. محصولات دیگری چون گردو، بادام، انگور، زردآلو، به، گلابی، توت فرنگی، هلو، شلیل، فندوق و… اشاره کرد. از دیگر ره آورد‌های منطقه می‌توان به قارا، کشک، روغن حیوانی، عسل و صنایع دستی به ویژه قالی و گلیم اشاره نمود.
چشمه خونیار قاسملو، فروردین ماه ۱۳۸۵
شهرستان رضوانشهر

‏
| شهرستان رضوانشهر> اطلاعات کلی | شهرستان رضوانشهر> اطلاعات کلی |
| --- | --- |
کشور:  ایران
استان: گیلان
مرکز شهرستان: رضوانشهر
سایر شهرها: رضوانشهر، پره‌سر
بخش‌ها: مرکزی، پره‌سر
سال تأسیس: ۱۳۷۶
نام‌های پیشین: رضوانده
مردم: مردم
جمعیت: ۶۶٬۹۰۹ نفر
مذهب: اهل سنت، شیعه
جغرافیای طبیعی: جغرافیای طبیعی
مساحت: ۷۴۸ کیلومتر مربع کیلومتر مربع
داده‌های دیگر: داده‌های دیگر
وبگاه: پرتال گیلان-فرمانداری رضوانشهر
شهرستان رضوانشهر یکی از شهرستان‌های استان گیلان در شمال ایران است. مرکز این شهرستان شهر رضوانشهر است.
این شهرستان در بین سواحل دریای کاسپین و رشته کوه‌های تالش قرار دارد و از دو بخش جلگه‌ای و کوهستانی تشکیل شده است. این شهرستان از شمال به دریای کاسپین (خزر) و شهرستان طوالش، از غرب به شهرستان خلخال، از جنوب به شهرستان‌های صومعه سرا و ماسال و از شرق با شهرستان بندر انزلی همجوار است.
مرکز شهرستان رضوانشهر در گذشته رضوانده شناخته می‌شد و در تقسیم قبلی نسبت به امروز، بخش رضوانده یکی از سه بخش شهرستان طوالش بود. این شهرستان بعد از تقسیم شهرستان طوالش به سه شهرستان مجزا، ایجاد شد و جاذبه‌های گردشگری فراوانی دارد. آرامگاه تاریخی شاعر و عارف نامدار گیلان و پدر شعر زبان گیلکی؛ سید شرفشاه در روستای دارسرا بخش مرکزی رضوانشهر، روستای گردشگری اورماملال، منطقهٔ گردشگری دوران و جاده پونل به خلخال، آبشار ویسادار، سواحل زیبای روستاهای ساحلی تازه آباد، رودسر، خیمه سر، شفارود و نوکنده و بقعهٔ تاریخی امین سلطان غریب بنده در مرکز شهر، از جاذبه‌های گردشگری، تاریخی و زیارتی شهرستان رضوانشهر می‌باشند.
کارخانه تولید کاغذ به نام شرکت صنایع چوب و کاغذ ایران (چوکا) نیز در این شهرستان قرار دارد. این کارخانه که زمانی حدود ۷۰ درصد کاغذ کارتن کشور را تولید می‌کرد اکنون دارای وضع نابسامانی است.
زبان مردم شهرستان رضوانشهر تالشی و گیلکی است.
تقسیمات کشوری

این شهرستان شامل دو بخش مرکزی (رضوانشهر) و پره سر و دو شهر رضوانشهر و پره سر، و دارای چهار دهستان به نام‌های خوشابر و گیل دولاب، دیناچال، ییلاقی ارده و یک شهرک به نام شهرک ولی عصر چوکا می‌باشد.
بخش مرکزی شهرستان رضوانشهر
دهستان خوشابر
دهستان گیل دولاب
شهرک چوکا
شهر: رضوانشهر
بخش پره‌سر
دهستان دیناچال
دهستان ییلاقی ارده
شهر: پره‌سر
جمعیت و مردم

جمعیت شهرستان رضوانشهر بر پایهٔ آمار سال ۱۳۸۵، نزدیک به ۱۳۰ هزار نفر برآورد می‌گردد که با این احتساب ۶/۲ درصد کل جمعیت استان گیلان را دارا می‌باشد. بیشتر مردم رضوانشهر از دو قوم تالش و گیلک هستند و به زبان‌های تالشی و گیلکی صحبت می‌کنند.