روزن‌رانی
تجهیزات و انواع روش‌های روزن‌رانی > روزن‌رانی هیدرواستاتیک > پارامترهای روزن‌رانی هیدرواستاتیک

پارامترهای مختلفی بر روی فرایند تأثیرگذار می‌باشند. از جمله این پارامترها می‌توان به فشار روزن‌رانی (Pex)، زاویه قالب (die angle)، نرخ روزن‌رانی (ratio of extrusion) و سیال مورد استفاده اشاره کرد. کنترل هر کدام یک از این پارامترها منجر به تغییرا ت محسوس در فرایند روزن‌رانی هیدرواستاتیک می‌گردد.
۱ فشار روزن‌رانی
می‌توان با اطمینان گفت یکی از اساسی‌ترین متغیرهای فرایند هیدرواستاتیک تعیین فشار روزن‌رانی می‌باشد. به عبارت دیگر، هرگونه اشتباه در تعیین فشار روزن‌رانی باعث به وجود آمدن اختلال در امر روزن‌رانی خواهد شد. علاوه بر این، فشار روزن‌رانی خود تابعی از چهار پارامتر دیگر می‌باشد. الف) زاویه قالب، ب) نرخ روزن‌رانی، ج) ضریب اصطکاک و د) استحکام تسلیم ماده بیلت. با افزایش ضریب اصطکاک کار لازم برای غلبه بر نیروی اصطکاک بیشتر شده و به تبع آن فشار لازم برای تغییر شکل بیلت افزایش می‌یابد. همچنین می‌توان گفت که با افزایش استحکام تسلیم، فشار بیشتری برای تغییر شکل ماده نیاز می‌باشد. در نهایت می‌توان این‌گونه اظهار داشت که تعیین درست فشار روزن‌رانی کمک شایانی به بهبود عملکرد روزن‌رانی هیدرواستاتیک می‌نماید.
۲ زاویه قالب
پارامتر دیگری که نقش مهمی در بالا بردن راندمان کاری دارد، زاویه قالب مورد استفاده در فرایند روزن‌رانی هیدرواستاتیک می‌باشد. به‌طور کلی سه نوع کار در فرایند روزن‌رانی وجود دارد. الف) کار تغییر شکل همگن یا کمترین کار لازم برای تغییرشکل بیلت به شکل نهایی، ب) کار مازاد(Redundant Work) که در اثر پدیده برش معکوس در ناحیه تغییر شکل ایجاد می‌شود و ج) کار نیروی اصطکاک که در اثر اصطکاک بین دیواره قالب و بیلت ایجاد می‌شود. کار نیروی اصطکاک با زاویه قالب در تناسب می‌باشد. به عبارت ساده‌تر، هر چه زاویه قالب افزایش یابد، سطح تماس بین بیلت و دیواره قالب کمتر شده و نیروی اصطکاک کمتر می‌شود. این پدیده باعث کاهش فشار لازم برای تغییرشکل می‌گردد؛ زیرا کار لازم برای غلبه بر اصطکاک توسط فشار روزن‌رانی تأمین می‌گردد. به‌طور خلاصه می‌توان بیان کرد که زاویه قالب همواره باید مقدار بهینه‌ای داشته باشد تا راندمان کاری افزایش یابد.
۳ نرخ روزن‌رانی
یکی دیگر از پارامترهای تأثیرگذار در راندمان فرایند روزن‌رانی هیدرواستاتیک، نرخ روزن‌رانی یا به عبارت ساده‌تر میزان کاهش سطح مقطع(Reduction of surface area) می‌باشد. در یک زاویه قالب ثابت، افزایش میزان نرخ روزن‌رانی منجر به افزایش سطح تماس بین بیلت و دیواره قالب شده و در نتیجه فشار زیادی برای غلبه بر کار سختی ناشی از کرنش زیاد نیاز می‌باشد.
روانکاری قالب و شمش
روانکاری مناسب بین سطوح بیلت و قالب در فرایند روزن‌رانی منجر به کاهش فشار روزن‌رانی می‌گردد. سیال روانکار باید خواص ویژه‌ای داشته باشد تا بهترین کارایی را در فرایند روزن‌رانی داشته باشد. از جمله پارامترهای مهم در انتخاب روانکار مناسب، گران‌روی و ضخامت فیلم روانکار می‌باشد. ضخامت فیلم روانکار تأثیر قابل توجهی بر روی اصطکاک بین بیلت و دیواره قالب می‌گذارد. به عبارت دیگر، با افزایش ضخامت روانکار، تماس بین بیلت و دیواره قالب کاهش یافته، کار نیروی اصطکاک کاهش یافته و در نهایت فشار لازم برای تغییر شکل نیز کاهش پیدا می‌کند. از طرف دیگر، تغییرات در ضخامت روانکار موجب تغییرات قابل توجه در صافی سطح پایانی مواد دارد. به‌طور خلاصه تر می‌توان گفت که استفاده از روانکار با ضخامت ضخیم منجر به صافی سطح پایین می‌گردد. از طرف دیگر، به دست آوردن سطوح با صافی سطح بالا را می‌توان با استفاده از روانکار با ضخامت پایین به دست آورد. گران‌روی نیز عاملی دیگر در انتخاب روانکار می‌باشد. با افزایش گران‌روی شرایط تغییر شکل بدتر شده و منجر به ایجاد ترک در بیلت و ماده نهایی می‌گردد.