سیاهچاله ستاره‌وار
شکاف‌های توده‌ای

توسط برخی مدل‌های تکامل ستاره‌ای پیش‌بینی می‌شود که سیاه چاله‌های با جرم، در دو محدوده نمی‌توانند مستقیماً با فروپاشی گرانشی یک ستاره تشکیل شوند. اینها گاهی به‌عنوان شکاف‌های جرمی «پایین» و «بالا» متمایز می‌شوند که تقریباً محدوده‌های ۲ تا ۵ و ۵۰ تا ۱۵۰ جرم خورشیدی را نشان می‌دهند. محدوده دیگری که برای شکاف بالایی ارائه شده است ۵۲ تا ۱۳۳ است. ۱۵۰ به عنوان حد بالای جرم ستارگان در عصر کنونی جهان در نظر گرفته شده است.
سیستم‌های باینری فشرده اشعه ایکس
سیاه‌چاله‌های ستاره‌ای در سیستم‌های دوتایی نزدیک زمانی قابل مشاهده هستند که ماده از یک ستاره همراه به سیاه چاله منتقل شود. انرژی آزاد شده در هنگام سقوط کردن به سمت ستاره فشرده آنقدر زیاد است که ماده تا دمای چند صد میلیون درجه گرم می‌شود و در اشعه ایکس تابش می‌کند؛ بنابراین، سیاهچاله در اشعه ایکس قابل مشاهده است، در حالی که ستاره همراه را می‌توان با تلسکوپ‌های نوری مشاهده کرد. انرژی آزاد شده برای سیاه چاله‌ها و ستارگان نوترونی از نظر قدرت یکسان است؛ بنابراین تشخیص سیاه چاله‌ها و ستاره‌های نوترونی اغلب دشوار است.
توده‌های به دست آمده از مشاهدات منابع فشرده اشعه ایکس (ترکیب داده‌های اشعه ایکس و نوری) به دست می‌آیند. تمام ستارگان نوترونی شناسایی شده دارای جرم زیر ۳٫۰ جرم خورشیدی هستند. هیچ‌یک از سیستم‌های فشرده با جرم بیش از ۳٫۰ جرم خورشیدی خواص یک ستاره نوترونی را نشان نمی‌دهند. ترکیب این حقایق این احتمال را بیشتر و بیشتر می‌کند که کلاس ستارگان فشرده با جرم بیش از ۳٫۰ جرم خورشید در واقع سیاه چاله هستند.
توجه داشته باشید که این اثبات وجود سیاه‌چاله‌های ستاره‌ای کاملاً رصدی نیست، بلکه بر نظریه تکیه دارد: ما نمی‌توانیم جز یک سیاه‌چاله، جسم دیگری برای این سیستم‌های فشرده عظیم در دوتایی‌های ستاره‌ای در نظر بگیریم. اثبات مستقیم وجود سیاهچاله در صورتی خواهد بود که در واقع مدار ذره ای (یا ابری از گاز) را که در سیاه چاله می‌افتد مشاهده کنیم.
نامزدهای سیاه چاله‌های ستاره وار در کهکشان راه شیری:
کهکشان راه شیری ما شامل چندین نامزد سیاهچاله با جرم ستاره ای (BHCs) است که نسبت به سیاهچاله کلان جرم در ناحیه مرکز کهکشان به ما نزدیکتر هستند. اکثر این نامزدها اعضای سیستم‌های دوتایی پرتو ایکس هستند که در آنها جسم فشرده از طریق یک دیسک برافزایش ماده را از شریک خود می‌کشد.
| ن ب وستاره | ن ب وستاره |
| --- | --- |
تکامل:  رشته اصلی  ستاره متغیر (ستاره شراره‌دار)  شاخه افقی  شاخه عظیم مجانبی  انبوهه سرخ  سحابی سیاره‌نما (تک‌سیاره‌ای)  ابرنواختر  شبه ابرنواختر  فرانواختر  گران‌نواختر  نمودار هرتسپرونگ راسل 
پیش‌ستاره‌ها:  ابر مولکولی  گویچه بوک  شیء ستاره‌ای جوان  شیء هربیگ-هارو  مسیر هایاشی  حد هایاشی  مسیر هنیی  پیش‌ستاره‌ها  ستاره تی گاو  ستارگان هربیگ ای‌ای/بی‌ای 
گونه‌ها:  غول (سرخ)  غول درخشان  فراغول (سرد)  ابرغول (آبی  سرخ  زرد)  کوتوله (آبی  نارنجی  سرخ  زرد)  ای‌جی‌بی  پرت‌افتاده آبی  ستاره کربنی  ستاره رشته اصلی  ستاره ولف-رایه  متغیر آبی درخشان 
بازمانده‌ها:  کوتوله سفید  کوتوله سیاه  ستاره نوترونی (تپ‌اختر  مگنتار)  سیاه‌چاله 
ستاره فشرده نامتعارف:  ستاره نامتعارف  ستاره کوارکی  ستاره پرئونی •  ستاره کیو 
ستارگان ناکام:  کوتوله قهوه‌ای  کوتوله قهوه‌ای کوچک  پلنتار 
ساختار:  هسته  ناحیه تابشی  ناحیه همرفتی  نورسپهر  فام‌سپهر  تاج خورشیدی  باد ستاره‌ای  حباب باد ستاره‌ای  اخترلرزه‌شناسی 
ویژگی‌ها:  رده‌بندی  دمای مؤثر  جنبش‌شناسی (حرکت خاص  سرعت شعاعی)  میدان مغناطیسی  فلزیگی  ریزآشفتگی  ترکیب هسته‌ای  اختلاف منظر  سامانه سیاره‌ای  چرخش  سامانه ستاره‌ای (دوتایی)  پویایی‌شناسی ستارگان  رنگ یوبی‌وی 
فهرست‌ها:  نام ستاره‌ها  روشن‌ترین‌ها  ستارگان نزدیک  کوتوله‌های قهوه‌ای 
| ن ب وستاره نوترونی | ن ب وستاره نوترونی |
| --- | --- |
انواع:  Radio-quiet  تپ‌اختر 
تپ‌اخترهای تنها:  مگنتار Soft gamma repeater  Anomalous X-ray  Rotating radio transient 
تپ‌اخترهای دودویی:  تپ اختر دوتایی  تپ‌اختر پرتوایکس دوتایی پرتو ایکس  فورانگر پرتو ایکس  List  تپ اختر میلی‌ثانیه‌ای  Be/X-ray  Spin-up 
خصوصیات:  Blitzar Fast radio burst  Bondi accretion  انفجار پرتوی گاما  Glitch  Neutronium  Neutron-star oscillation  Optical  Pulsar kick  Quasi-periodic oscillation  Relativistic  Rp-process  Starquake  تپ‌اختر  Tolman–Oppenheimer–Volkoff limit  Urca process 
مرتبط:  ستارۀ فشرده ستاره کوارکی  Exotic star  ابرنواختر باقی‌مانده ابرنواختر  Related links  فرانواختر  Quark-nova  کوتوله سفید  گران‌نواختر Related links  سیاهچاله ستاره‌وار الگو:سیاه‌چاله  Radio star  Pulsar planet  Pulsar wind nebula  Thorne–Żytkow object 
کشف:  پی‌اس‌آر بی۱۹۱۹+۲۱  قنطورس ایکس-۳  Timeline of white dwarfs, neutron stars, and supernovae 
تحقیقات ماهواره‌ای:  کاوشگر زمان‌سنج پرتو ایکس روسی  تلسکوپ فضایی پرتو گامای فرمی  رصدگر پرتوی گامای کامپتون  تلسکوپ فضایی چاندرا 
دیگر:  X-ray pulsar-based navigation  Tempo software program  آستروپالس  The Magnificent Seven 
| ن ب وسیاه‌چاله | ن ب وسیاه‌چاله | ن ب وسیاه‌چاله |
| --- | --- | --- |
| گونه | شوارتزشیلد ·  کر ·  باردار ·  مجازی |  |
| اندازه | ریز ·  اکسترمال (الکترون سیاهچاله) ·  سیاهچاله ستاره‌وار ·  جرم متوسط ·  کلان جرم ·  اختروش (هسته کهکشانی فعال ·  بلازار) |  |
| شکل | تکامل ستارگان ·  رمبش ·  ستاره نوترونی  ·  ستاره فشرده (ستاره کوارکی  ·  ستاره غیرعادی) ·  حد تولمن-اوپنهایمر-وولکوف ·  کوتوله سفید  ·  ابرنواختر  ·  فرانواختر ·  گران‌نواختر ·  انفجار پرتوی گاما |  |
| ویژگی | ترمودینامیک سیاهچاله ·  شعاع شوارتزشیلد ·  رابطه ام-سیگما ·  افق رویداد ·  نوسان های های نیمه متناوب ·  کره فوتونی ·  کارکره ·  تابش هاوکینگ ·  فرایند پنروز ·  برافزایش بوندی ·  اسپاگتی سازی ·  همگرایی گرانشی |  |
| الگو | تکینگی گرانشی قضایای تکینگی پنروز-هاوکینگ)  ·  سیاهچاله نخستین ·  گروستار ·  ستاره تاریک ·  ستاره انرژی تاریک ·  ستاره سیاه ·  جسم کروی مغناطیسی همیشه در حال رمبش ·  فازبال ·  سفیدچاله ·  تکینگی برهنه ·  تکینگی حلقه ای ·  پارامتر ایمیرزی ·  پارادایم غشایی ·  Kugelblitz ·  کرم‌چاله ·  شبه ستاره ·  گریپتاید |  |
| مسائل وابسته به | نظریه بدون مو ·  پارادوکس اطلاعات سیاه‌چاله ·  فرضیه سانسور کیهانی ·  مدل‌های جایگزین ·  اصل هولوگرافیک ·  مکمل سیاه‌چاله |  |
| متریک | شوارتزشیلد ·  کر ·  ریسر-نوردستروم ·  کر-نیومن |  |
| وابسته | سیاهه سیاه‌چاله ها ·  خط زمانی فیزیک سیاه‌چاله ها ·  کاوشگر زمان‌سنج پرتو ایکس روسی ·  منظومه ستاره ای فرافشرده |  |
1 2  Celotti, A.; Miller, J.C.; Sciama, D.W. (1999). "Astrophysical evidence for the existence of black holes". Classical and Quantum Gravity. 16 (12A): A3–A21. arXiv:astro-ph/9912186. Bibcode:1999CQGra..16A...3C. doi:10.1088/0264-9381/16/12A/301. S2CID 17677758.
1 2  Hughes, Scott A. (2005). "Trust but verify: The case for astrophysical black holes". arXiv:hep-ph/0511217.
یک نمونه از سیاه‌چاله‌های ستاره‌وار
برداشت این هنرمند یک سیستم دوتایی حاوی سیاهچاله ای با جرم ستاره ای به نام IGR J17091-3624 یا به اختصار IGR J17091 را نشان می‌دهد. گرانش قوی سیاهچاله، در سمت چپ، گاز را از ستاره همراه در سمت راست می‌کشد. عکس از ناسا