جنوبگان
ادعاهای مالکیت > رقابت برای مالکیت بر جنوبگان

جنوبگان سردترین نقطه کره زمین با پوشش کاملاً یخی، پنجمین قاره بزرگ کره زمین پس از آسیا، آفریقا، آمریکای شمالی و آمریکای جنوبی است که دانشمندان معتقدند منابع گسترده و غنی مختلفی در آن وجود دارد. اکنون هفت کشور به‌ویژه استرالیا، چین و روسیه در مورد مالکیت بر جنوبگان سرشار از منابع غنی دریایی، معدنی و نفت و گاز است، ادعای ارضی دارند و در این قاره یخی برای کسب منافع بیشتر با یکدیگر به رقابت پرداخته‌اند.
نقره، مس، طلا، نیکل، پلاتین، سنگ آهن، کروم، کبالت، مولیبدن، روی، سرب منگنز، تیتانیوم، نیکل و اورانیوم برخی از منابع برآورد شده دراین قاره یخی هستند. این قاره همچنین با برخورداری از منابع سرشار طبیعی و انرژی دارای اهمیت اقتصادی و راهبردی است. آرژانتین، استرالیا، شیلی، فرانسه، نیوزیلند، نروژ و انگلستان، ۷ کشور دارای ادعای ارضی در بخش‌هایی از جنوبگان هستند.
چین به‌طور ویژه در ۱۰ سال گذشته تبدیل به یک بازیکن برجسته قطب جنوب شده است و برخی آمار نشان می‌دهد که اکنون بیشتر از هر کشور دیگری در این بخش از جهان هزینه می‌کند. طبق این گزارش چین دارای سه پایگاه تحقیقاتی در قطب جنوب، ۲ اردوگاه میدانی و سه منطقه فرودگاهی است. روسیه نیز در قاره یخ زده ادعای دیرینه ارضی دارد و مدعی است که قاره جنوبگان را در سال ۱۸۲۰ میلادی کشف کرده است. این درحالی است که آمریکا و انگلیس نیز ادعای مشابهی در این زمینه را مطرح کرده‌اند. پس از سقوط شوروی، سه پایگاه تحقیقاتی آن در دهه ۱۹۹۰ در قطب جنوب بسته شد اما روسیه در چند سال گذشته تحقیقات خود را در این نقطه از جهان با کاشت گیرنده‌های ماهواره ای از سرگرفته است. استرالیا و نیوزیلند امیدوارند بتوانند ذخایر و منابع انرژی خود را با استفاده از منابع این بخش از جهان افزایش دهند و البته همه کشورهای رقیب در جنوبگان به آن به عنوان پایگاه مهم استراتژیک در دهه‌های آتی در کره زمین نیز می‌نگرند. روسیه و چین نیز جنوبگان را برای نظم جهانی آینده بسیار حائز اهمیت می‌دانند.
تاکنون ۷ کشور بر بیشتر نقاط جنوبگان ادعای مالکیت داشته‌اند. یک منطقه نیز مورد ادعا قرار نگرفته است.
| تاریخ ادعا | نام کشور | قلمرو | مختصات قلمرو | نقشه |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱۹۰۸ |  بریتانیا |  قلمرو جنوبگان بریتانیا | ۲۰ درجه باختری تا ۸۰ درجه باختری |  |
| ۱۹۲۳ |  نیوزیلند |  قلمرو وابسته راس | ۱۵۰درجه باختری تا ۱۶۰ درجه خاوری |  |
| ۱۹۲۴ |  فرانسه |  سرزمین ادلی | ۱۴۲ درجه و ۲ دقیقه خاوری تا ۱۳۶ درجه و ۱۱ دقیقه خاوری |  |
| ۱۹۲۹ |  نروژ |  جزیره پتر یکم | ۶۸°۵۰′ جنوبی ۹۰°۳۵′ غربی﻿ / ﻿۶۸٫۸۳۳°جنوبی ۹۰٫۵۸۳°غربی﻿ / -68.833; -90.583﻿ (Peter I Island) |  |
| ۱۹۳۳ |  استرالیا |  قلمرو جنوبگان استرالیا | ۱۶۰درجه خاوری تا ۱۴۲ درجه و ۲ دقیقه خاوری و ۱۳۶ درجه و ۱۱ دقیقه خاوری تا ۴۴ درجه و ۳۸ دقیقه خاوری |  |
| ۱۹۳۹ |  نروژ |  سرزمین شهبانو ماود | ۴۴°۳۸' خاوری تا ۲۰ درجه باختری |  |
| ۱۹۴۰ |  شیلی |  قلمرو جنوبگان شیلی | ۵۳ درجه باختری تا ۹۰ درجه باختری |  |
| ۱۹۴۳ |  آرژانتین |  جنوبگان آرژانتین | ۲۵ درجه باختری تا ۷۴ درجه باختری |  |
| – | منطقه بدون ادعا | (سرزمین ماری برد) | ۹۰درجه باختری تا ۱۵۰درجه باختری (به غیر از جزیره پتر یکم) |  |
استرالیا با ادعای مالکیت نزدیک به ۴۰٪ از جنوبگان، سرمایه‌گذاری چشمگیری روی پروژه‌های پژوهشی در این قاره انجام داده است. بر پایه برنامه راهبردی ۱۰ ساله پژوهشی این کشور در جنوبگان، استرالیا تمرکز ویژه‌ای بر پژوهش‌ها در این بخش دارد. یکی از دلایل اصلی این پژوهش‌ها، ارتباط تنگاتنگ اکوسیستم جنوبگان و استرالیا است. این کشور، چهار ایستگاه پژوهشی در جنوبگان دارد و به‌طور میانگین ۸۰ تا ۹۰ نفر از دو کشور استرالیا و نیوزیلند در آن‌ها زندگی می‌کنند.