سرخارگل
خواص درمانی و کاربردها

بر اساس مطالعه‌ای که در نشریه پزشکی نیو انگلند منتش شده‌است، گیاه اکیناسه برخلاف باور عموم تأثیر معنی داری در پیشگیری از سرماخوردگی یا بهبود علائم آن ندارد، به‌طوری‌که تأثیر آن با دارونما برابری می‌کند.
البته در بعضی مطالعات اظهار شده‌است که اکیناسه و ترکیبات فعال آن روی سیستم ایمنی فاگوسیتی اثر دارد ولی روی سیستم ایمنی اختصاصی اثر ندارد. اما این مطالعات اغلب از سوی منابع مروج داروهای گیاهی منتشر شده‌اند. امروزه محصولات دارویی اکیناسه برای عفونت‌های باکتریایی، ویروسی، پروتوزوایی و قارچی به کار می‌رود. همچنین به عنوان ماده ضد التهاب و احتمالاً پیشگیری‌کننده مصرف می‌شود. (منبع ۳) اگر چه تعداد زیادی از ترکیبات فعال اکیناسه شناسایی شدند ولی مکانیسم عمل آن ناشناخته است.
بومیان آمریکا از اوایل قرن ۱۷ میلادی از این گیاه برای درمان مار گزیدگی، بیماری‌های لثه و دهان، سرماخوردگی و … استفاده می‌کرده‌اند. (منبع ۱)
مطالعات و تجارب علمی متعدد نشان دهنده اثر بخشی گیاه اکیناسه پورپوره آ به عنوان یک محرک ایمنی به دلیل چندین مکانیسم شناخته شده می‌باشد. ۱- فعال کردن عمل فاگوسیتوز و تحریک گرانولوسیتها ۲- افزایش فعالیت متابولیکی و باکتری‌خواری ماکروفاژها ۳- افزایش تولید لمفوکین‌ها توسط لمفوسیت‌ها. شیرآبه اندام هوائی گیاه اکیناسه پورپوره‌آ به‌طور چشمگیری درصد عمل فاگوسیتوزی گرانولوسیت‌های انسانی را افزایش داده و فاگوسیتوز ذرات مخمری را در شرایط این ویترو بالابرده است، همچنین بعد از درمان با این گیاه افزایش تولید اینترفرون گزارش شده‌است. فعالیت فارماکولوژیکی گیاه اکیناسه را نمی‌توان تنها به یک ترکیب واحد نسبت داد بلکه گروهی از ترکیبات شامل آلکامیدها، مشتقات اسید کافئیک، پلی‌ساکاریدهاو آلکن‌ها درگیر هستند. اثر محرک ایمنی این گیاه مربوط به آمیدهای لیپو فیلیک، الکامیدها و مشتقات اسید کافئیک است که از طریق تحریک فاگوسیتوز گرانولوسیت‌های چند هسته‌ای انجام می‌شود. پلی‌ساکاریدهای با وزن مولکولی زیاد شامل هتروکسیلان موجب فعال شدن فاگوسیتوز وآرابینوگالاکتان که آزاد شدن عامل نکروزکننده تومورها را سرعت بخشیده نیز در فعالیت تحریک سیستم ایمنی مؤثر هستند، همچنین تولید اینترلوکین -۱ واینترفرون بتا بعد از مصرف خوراکی این گیاه گزارش شده‌است. مطالعات بالینی انجام شده روی این گیاه به شرح زیر است.
اخیراً ۲۶ بررسی بالینی کنترل شده (۱۸ مورد اتفاقی راندم و ۱۱ مورد به صورت دو سو کور) به صورت سیستماتیک در آلمان به شرح زیر انجام شده‌است. در ۱۹ مورد مطالعه اثر پیشگیری‌کننده یا درمان عفونت‌ها، ۴ مورد اثر کاهش دهنده عوارض جانبی داروهای ضدسرطان و درسه مورد اثر تعدیل‌کننده ایمنی مورد بررسی قرارگرفته‌است. در این بررسی نتیجه گرفته شده که فراورده‌های محتوی گیاه اکیناسه دارای اثر مسلم و قطعی تحریک‌کننده قدرت دفاعی و ایمنی بدن است. ورزش به‌طور کلی عملکرد ایمنی بدن را تحریک می‌کند ولی ورزش سنگین برخی پاسخ‌های ایمنی را مهار می‌کند و سبب افزایش خطر ایجاد عفونت می‌شود. گزارش شده‌است که عصاره اکیناسه تغییرات ایمونولوژیکی ناشی از شرکت در مسابقه دو را به وضوح تنظیم می‌کند. گیاه مهر طلائی هم با داشتن آلکالوئیدهای بربرین، هیدراستین و کانادین دارای اثر بارز وازوکنستریکتور بوده و از داروهای مقوی، ضد تب نوبه‌ای و مدر محسوب می‌گردد. در مراکز گیاه درمانی آمریکای شمالی از این گیاه برای درمان عفونتهای باکتریایی، قارچی و انگلی به عنوان یک آنتی‌بیوتیک استفاده به عمل می‌آورند. آلکالوئید بربرین موجود در این گیاه اغلب باکتریهای مولد اسهال را از بین برده و بر ضد موجودات تک سلولی عامل بیماری‌ها بسیار مؤثر می‌باشد. بربرین افزون بر از بین بردن میکروب‌ها در تقویت سیستم دفاعی بدن نیز از طریق فعال کردن گلبول‌های سفید (ماکروفاژ) مؤثر می‌باشد. مطالعات جدید بر روی حیوانات آزمایشگاهی نشان داده‌است که مصرف مهر طلائی برای کوچک کردن تومورها مؤثر بوده و اخیراً آن را در ردیف داروهای ضد سرطان نیز طبقه‌بندی نموده‌اند.