stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
نسل‌کشی چرکس
اخراج > کشتی‌های حمل و نقل

با افزایش تبعیدها، کشتی‌های عثمانی و روس به اندازه کافی برای حمل تمامی پناهندگان وجود نداشت، حتی بکار گرفتن کشتی‌های جنگی عثمانی و روس نیز نتوانست مسئله کمبود کشتی را حل کند و لذا این عملیات عوارض سنگینی را برای خزانه عثمانی پدیدآورد و آنان متحمل هزینه‌ای گزاف شدند.
ابتدا، در ۱۷ مه ۱۸۶۳، تزار الکساندر دوم دستور داد که «کسانی که تصمیم به مهاجرت گرفته‌اند» باید خود مخارج آن را بپردازند. سپس، روس‌ها مزایایی مالی برای کشتی‌های که چرکس‌ها را به بنادر عثمانی برسانند، ارائه دادند، اما خود چرکسها را مجبور به پرداخت بخشی از هزینه کردند. در بعضی موارد، چرکسها مجبور شدند که دام یا اموال خود را برای پرداخت وجه بفروشند، در برخی موارد دیگر، از هر سی چرکس یکی نفر برای پرداخت هزینه به عنوان برده فروخته می‌شد. این وجوه سرانجام به دست حمل کنندگان و از جمله افسران نظامی روسی می‌رسید. بسیاری از کشتی‌ها به علت بیماری‌های شایع بین پناهندگان از حمل آن‌ها امتناع می‌کردند، زیرا خدمهٔ بسیاری از کشتی‌هایی که چرکس‌ها را سوار کرده بودند، بیمار شده بودند. ناخدای کشتی‌های دیگری که پذیرفته بودند چرکس‌ها را به بنادر عثمانی برسانند، سعی می‌کردند با سوار کردن افراد بیش از ظرفیت کشتی تا خد امکان سود بیشتری بدست آورند که این مسئله در نهایت باعث غرق شدن بسیاری از قایق‌ها و کشته شدن انسان‌های درون آن شد. در آوریل ۱۸۶۴، پس از آنکه خدمه یک کشتی روسی به‌طور کامل به علت بیماری از بین رفتند، کشتی‌های روسی خود حمل و نقل را متوقف کردند و کلیه مراحل را بر دوش عثمانی‌ها انداختند. اگرچه ایودوکیموف در مورد امکان استخدام کشتی‌های بیشتر تحقیق کرد، اما هیچ تلاشی برای تهیه تدارکات غذا، آب یا کمک پزشکی نکرد.
حداقل یک منبع روسی از سال ۱۹۰۸ گفته‌است که کمیسیون‌های ویژه‌ای توسط مقامات امپراتوری روسیه برای کاهش میزان مرگ و میر و «بررسی نیازهای مهاجران» از جمله جلوگیری از اضافه بار کشتی‌ها، به حراج گذاشتن سودآور اموال منقول سنگین، آماده کردن لباس و آذوقه برای خانواده‌های فقیر و «حمل آنان به رایگان و بدون هیچ هزینه‌ای»، پدید آمد. کنسول روسی مستقر در بندر ترابزون در دریای سیاه ورود ۲۴۰٬۰۰۰ چرکس را گزارش داده‌است که ۱۹۰۰۰ نفر از آنان مدت کوتاهی پس از رسیدن به آن‌جا درگذشته‌اند. وی همچنین نوشته‌است که نرخ مرگ و میر در حدود ۲۰۰ نفر در روز بود.
هنری بولور، سفیر انگلیس در استانبول، در ۲۵ مه ۱۸۶۴ گزارش داده‌است که دولت انگلیس تعدادی از کشتی‌های خود را برای این عملیات تخصیص خواهد داد زیرا عثمانی‌ها به تعداد کافی کشتی در اختیار نداشتند. این کشتی‌ها نرسیدند اما کشتی‌های دولت انگلیس در نقاط مختلف کمک‌هایی می‌کردند و کشتی‌های بخار انگلیس نیز مفید واقع شدند. در تاریخ ۲۹ ماه مه، گزارش شده‌است که ۸ کشتی یونانی، یکی کشتی مولداویایی، یک کشای آلمانی و یک کشتی انگلیسی به حمل چرکس‌ها کمک کرده‌اند.
اخراج > لابی و کمک رسانی

در سال ۱۸۶۲، چرکس‌ها هیاتی از رهبران را به شهرهای بزرگ بریتانیا، که به‌صورت پنهانی به چرکس‌ها جهت سازماندهی مقاومت خود کمک می‌کرد، فرستادند. آنان به شهرهای مهم انگلیس و اسکاتلند از جمله لندن، منچستر، ادینبورگ و داندی مراجعه کردند تا حمایت عموم را برای اهداف خود جلب کنند. این بازدیدها باعث بالا رفتن حمایت عمومی از چرکس‌ها و خشم نسبت به روسیه شد. همدردی‌ها به ویژه در اسکاتلند -احتمالاً به دلیل پاکسازی کوهستان که اخیراً رخ داده بود- شدید بود. این همدردی‌ها باعث پدید آمدن لابی جهت مداخله کمیته امور خارجه داندی شد که خواستار سلاح برای دفاع از چرکسیه بود و کمیته کمک به چرکس‌ها را در لندن تأسیس کرد و به مداوم در مورد این موضوع در روزنامه‌های مختلف مانند اسکات من گزارش می‌داد. سیاستمداران و روزنامه‌ها شروع به توجه به «مسئلهٔ چرکس» کردند و خواستار مداخله برای نجات چرکس‌ها شدند. در مقطعی نزدیک بود که مجلس با روسیه وارد جنگ شود و قیمومیت چرکسیه را ایجاد کند. گرچه این ابتکارات نتوانست سیاست دولت انگلیس را تغییر دهد، کمیته کمک به چرکس‌ها که توسط بسیاری از افرادی که از بی‌عملی لندن عصبانی بودند، سازماندهی می‌شد، موفق به جمع‌آوری ۲٬۰۶۷ پوند برای تهیه تشک، پتو، بالش، لباس‌های پشمی و پارچه خصوصاً برای یتیمان چرکس در استانبول شد. تبلیغ روسوفوبی توسط برخی از اعضای این کمیته منجر به بسته شدن آن در مارس ۱۸۶۵ شد. کنسول‌های انگلیس درگیر امداد و ساماندهی اسکان مجدد چرکس‌ها شدند. در کنسول‌های مختلف انگلیس و کارمندان کنسولگری به علت شیوع بیماری‌های مختلف بین چرکس‌ها، بیمار شدند و تعداد معدودی نیز در اثر چنین بیماری‌هایی جان باختند.
در مراحل اولیه، جمعیت عثمانی، اعم از مسلمان و مسیحی نیز امداد و کمک‌رسانی را انجام می‌دادند. در ویدین، بلغارستان، ساکنان مسلمان و مسیحی داوطلب شدند که تولید دانه خود را افزایش دهند و آن را برای پناهندگان محلی چرکس ارسال کنند. در قبرس، جمعیت مسلمان یتیمان چرکس را پناه دادند. دولت عثمانی برای آنها مساجد ساخت و برای آنها معلم فراهم کرد. سلطان ۵۰٬۰۰۰ پوند از سرمایه شخصی خود را اهدا کرد. گرچه برخی از گزارش‌ها در مطبوعات انگلیس، حاکی از آن بود که بیشتر این پول در نتیجه اختلاس توسط مقامات عثمانی، جهت کمک به پناهندگان چرکس مورد استفاده قرار نگرفته‌است. اما با افزایش پناهندگان، احساسات علیه آنان، به ویژه بین بلغارها و جمعیت ترک افزایش یافت و تنش‌ها بین بومیان بلغاری و ترک و پناهندگان چرکس آغاز شد.
اخراج > اسکان مجدد در اراضی

در ۲۵ ژوئن سال ۱۸۶۱، تزار الکساندر دوم فرمان امپراتوری با عنوان «حل و فصل مسئلهٔ قفقاز شمالی» را امضا کرد که به شرح زیر است:
اکنون که با یاری خداوند، فتح کامل قفقاز نزدیک است. چند سال تلاش مداوم نیاز است تا مردمان متخاصم را از زمین‌های حاصلخیزی که اشغال کرده‌اند، به‌طور کامل وادار به خروج کنید و در آن جمعیت مسیحی روس را برای همیشه مستقر کنید. افتخار انجام این عمل عمدتاً متعلق به کازاک‌های نیروهای مسلح کوبانسکی خواهد بود.
برای تسریع این روند، الکساندر غرامت مالی و امتیازات مختلفی ارائه کرد. از بهار سال ۱۸۶۱ تا ۱۸۶۲، ۳۵ روستای کازاک تأسیس شد و ۵۴۸۰ خانواده به تازگی در این سرزمین مستقر شدند. [نیازمند منبع]
در سال ۱۸۶۴ هفده روستای جدید کازاک در منطقه کوبان جنوبی ایجاد شد.
اسکان مجدد

مقامات عثمانی اغلب نتوانستند از تازه واردان پشتیبانی کنند. آنها در مناطق کوهستانی غیرقابل سکونت آناتولی داخلی مستقر شدند و در مشاغل پست و طاقت‌فرسا مشغول شدند.
پسر امام شامیل، محمد شفیع، از شرایطی که مهاجران هنگام ورود به آناتولی با آن روبرو بودند، متعجب شد و به بررسی اوضاع پرداخت: «به عبدالمجید خواهم نوشت که دست از فریب مردمان کوهستان بردارد. . . بدعهدی دولت قابل بیان نیست. ترک‌ها با اعلامیه‌های خود باعث مهاجرت شدند، احتمالاً امیدوار بودند که از پناهندگان برای اهداف نظامی استفاده کنند … اما پس از رویایی با سیل پناهندگان، به لاک پشت تبدیل شدند و شرم آور است که کسانی را که آماده بودند تا جان خود برای عظمت ترکیه فدا کنند، به مرگ آرام محکوم کردند».
تنها در سال ۱۸۶۴ حدود ۲۲۰٬۰۰۰ نفر در آناتولی از کشتی پیاده شدند. بین ۶ مارس و ۲۱ مه ۱۸۶۴، تمام اوبیخ‌ها از قفقاز به ترکیه عزیمت کردند و در آنجا از نظر زبانی از بین رفتند. با پایان این عملیات، بیش از ۴۰۰۰۰۰ چرکس، ۲۰۰٬۰۰۰ آبخاز و آجار به ترکیه گریختند. اصطلاح Çerkes، «چرکسها»، مدت‌ها در ترکیه برای تمامی آن‌ها استفاده می‌شد زیرا که اکثریت آدیغه بودند. برخی دیگر از پناهجویان چرکس به مناطق مرزی ولایت طونه گریختند. عثمانی‌ها در این مناطق، نیروهای نظامی خود را برای دفاع از استان جدید افزایش داده بودند. برخی از چرکس‌ها وارد خدمت نطامی شدند و برخی دیگر در این منطقه مستقر شدند.
مقامات عثمانی غالباً تصمیم گرفتند که چرکس‌ها را در مناطقی با اکثریت مسیحی که آغاز به استقلال‌ظلبی کرده بودند، مستقر سازند تا چرکس‌ها نقش جمعیت وفادار به امپراتوری و متضاد بومیان شورشی را در این مناطق بازی کنند. این مکان‌ها به تازگی در عملیات اسکان پیشین حدود یک صد هزار تاتار کریمه را در خود جای داده بودند. عملیات اسکان قبلی هم منجر به عوارض و مشکلات گسترده‌ای شده بود گزارش شده‌است که وضعیت در وارنا بسیار بد بود. ۸۰۰۰۰ چرکس در حومه شهر در «اردوگاه‌های مرگ» مستقر شدند. هیچ‌گونه امکاناتی جهت مقابله با بیماری‌ها فراهم نشد و هیچ‌گونه پناهگاهی در برابر باد و باران فراهم نبود و پناهندگان بدون غذا رها شده بودند. هنگامی که چرکس‌ها نان تقاضا کردند، سربازان ترک از ترس از بیماری‌های واگیری که چرکس‌ها بدان مبتلا بودند، فرار کردند. با خود داشتند آنها را تعقیب کردند. گزارش شده‌است که ترکها نتوانستند اجساد چرکس را دفن کنند و محکومین را برای انجام این کار استخدام کردند. یکی از چرکس‌ها به فرمانداری کل نوشت: «ترجیح می‌دهیم که به سیبری برویم تا اینکه در این سیبری زندگی کنیم … در محل مشخص شده فقط می‌توان مرد و نمی‌توان زندگی کرد».
اسکان مجدد > مناطقی که چرکس‌ها در آن مستقر شدند > بالکان

تنها در سالهای ۱۸۶۱–۱۸۶۲، در ولایت طونه، ۴۱۰۰۰ خانواده پناهنده چرکس وجود داشته‌است. در پایان این روند، در بالکان حدود ۲۵۰٬۰۰۰ چرکس ساکن بوده که ۵ تا ۷ درصد کل جمعیت بالکان را تشکیل می‌دادند. این عدد علاوه بر ۱۰۰۰۰۰ تاتار کریمه‌ای است که اخیراً جمعیت بالکان در عملیات قبلی مجبور به پذیرش آن شده بودند.
قدیر ناتو خاطرنشان می‌کند که «زنجیره‌ای از اسکان چرکس‌ها تقریباً تمام بخش‌های اروپایی امپراتوری عثمانی را درگیر کرد». تعداد بسیاری از چریکها در بلغارستان اسکان داده شدند. روزنامه Istoria Bulgarii گزارش می‌دهد که «حدود ۶٬۰۰۰ خانواده از طریق بورگاس منتقل شده و در تراکیه مستقر شده‌اند؛ ۱۳٬۰۰۰ خانواده - از طریق وارنا و شومن - به سیلیسترا و ویدین؛ ۱۲٬۰۰۰ خانواده به صوفیه و نیش منتقل شده‌اند. ۱۰٬۰۰۰ خانواده باقیمانده در سویشتوف، نیکیپولسک، اوریشخفسک و حومه سایر شهرها توزیع شده‌اند.» زنجیره ای از شهرک‌های چرکس نشین از دوبروجا تا مرز صربستان امتداد داشت، و ۲۳ شهرک در ناحیه کوزوو وجود داشته‌است. چرکسها همچنین در چند منطقه عمدتاً یونانی نشین، به ویژه جنوب اپیروس، قبرس و در یک محله در پاندرما در دریای مرمره مستقر شدند.
اسکان مجدد > مناطقی که چرکس‌ها در آن مستقر شدند > آناتولی و عراق

قدیر ناتو مناطق زیر را به عنوان مناطقی که دارای جمعیت قابل توجه پناهندگان چرکس بوده‌اند، ذکر کرده‌است: "در آناتولی وسیع… در نزدیکی آماسیا، سامسون، کیلیکیه، بین النهرین، در شبه جزیره چارسامبا، در امتداد دریای اژه، در ارمنستان ترکیه، آداپازار، دوژگه، اسکی شهر و بالیکسیر. مردمان کوهستان از ترابزون مستقیماً به قارص و ارزنجان فرستاده شدند … بسیاری از تبعیدیان در ولایت سیواس در صحرای وسیع بین توکات و سیواس توزیع شدند».
پیشنهاد بازگشت

بسیاری از خانواده‌های چرکس از سفارت روسیه در قسطنطنیه درخواست کردند تا آنان را مجدداً در قفقاز اسکان دهند. در اواخر قرن، کنسولگری‌های روسیه در سرتاسر امپراتوری عثمانی غرق در چنین طومارهایی بودند. بعدها، مهاجرت مجدد جز در مقیاس محدود ممنوع شد، زیرا بیشتر روستاهای بزرگ (تا ۸٬۵۰۰ نفر) برای مهاجرت مجدد اقدام می‌کردند و جابجایی آنها مشکلات بزرگی برای مقامات امپراتوری ایجاد می‌کرد. شاید مهمتر از آن، الکساندر دوم مشکوک بود که بریتانیا و ترکیه از چرکس‌ها خواسته‌اند تا بازگردند و جنگ جدیدی علیه سران روس خود، برپا کنند. در نتیجه، وی شخصاً چنین طومارهایی را رد می‌کرد.
پیامدها و نتایج

اسکان مجدد برای مردم عادی با سختی‌هایی همراه بود. تعداد قابل توجهی از گرسنگی درگذشتند - بسیاری از ترکهایی که تبار آدیغه دارند هنوز هم به عزیزان خود که در طی گذر از دریای سیاه از دست داده‌اند، ماهی نمی‌خورند.
برخی از تبعیدشدگان و فرزندان آنها به خوبی با جامعه جدید تطابق یافتند و در نهایت به مقامات بالایی در امپراتوری عثمانی رسیدند. تعداد قابل توجهی از ترکان جوان ریشه قفقازی داشتند.
کلیه ملیت‌های ترکیه در اوراق رسمی ترک نامیده می‌شوند. با این حال، چند صد روستا وجود دارد که کاملاً «چرکس» در نظر گرفته می‍شوند. مجموع جمعیت «چرکس» این روستاها حدود ۱٫۰۰۰٬۰۰۰ تخمین زده می‌شود، هرچند هیچ‌گونه اطلاعات رسمی در دست نیست و تخمین‌ها بر اساس بررسی‌های غیررسمی می‌باشد. «چرکس‌های» مورد اشاره ممکن است همیشه به زبان اجداد خود صحبت نکنند. احزاب راست‌گرای ترکیه با درجات گوناگون ناسیونالیسم ترکیه‌ای، غالباً در مناطقی که بخش قابل توجهی از جمعیت آنان چرکس است، رای بالایی دارند (مانند اکیازی).
همزمان با خواست ترکیه برای پیوستن به اتحادیه اروپا با توجه بیشتری به قومیت یا فرهنگ جمعیت‌هایی که خصوصیات خاصی داشتند، شد.
در کشورهای خاورمیانه که از تجزیه امپراتوری عثمانی ایجاد شده بودند (و در ابتدا تحت‌الحمایه بریتانیا بودند) سرنوشت قومیت‌ها بهتر بود. آل جیش العربی (هنگ عرب)، که تحت تأثیر لارنس در فرااردن ایجاد شد، میزان قابل توجهی چچن داشت - به نظر می‌رسد به این دلیل که بادیه نشینان تمایلی به خدمت تحت فرماندهی متمرکز نداشتند. علاوه بر این، شهر کنونی امان پس از اسکان چرکس‌ها در آن‌جا در سال ۱۸۸۷ ایجاد شد.
جدا از تعداد قابل توجه چرکس‌های کاباردی متشکل از قبایل قالنگ، جوامع اندک از چرکس‌های کوهستان (قبایل نانگ) در سرزمین اصلی خود تحت حاکمیت روسیه و در منطقه ای که کازاک‌های روس، اسلاوها و سایر مهاجران اسکان داده شده بودند، باقی ماندند. به عنوان مثال، پایتخت قبیله شاپسوگ به نام ژنرال روسی که مرتکب خشونت زیادی در منطقه شده بود، تغییر نام یافت و به یاد وی، مجسمه پیروزی برپا شد. در سال ۱۸۹۷، حدود ۲۱۷۰۰۰ چرکس در قفقاز باقی مانده بودند.
پیامدها و نتایج > تنش‌های قومی در امپراتوری عثمانی

میشا گلنی خاطرنشان می‌کند که اسکان چرکس‌ها نقش اساسی در بی‌ثبات کردن بالکان عثمانی به ویژه بلغارستان داشته‌است. ورود آنها به گسترش قحطی و بیماری‌های واگیر (از جمله آبله) در سرزمین‌های بالکان منجر شد و بدتر از آن، برای فراهم کردن مسکن پناهندگان، باب عالی دستور داد که مسیحیان به‌طور گسترده از خانه‌های خود در مناطق مشخصی بیرون رانده شوند. این مسئله و وقوع درگیری مسلحانه بین چرکس‌ها و بومیان مسیحی و مسلمان، رشد احساسات ناسیونالیستی در بالکان را تسریع کرد. قدیر ناتو می‌نویسد که عثمانی‌ها چرکس‌ها را به عنوان «نیروی پلیس» در بالکان به کار گرفتند و همچنین آنها را با هدف افزایش جمعیت محلی مسلمان، در این مناطق اسکان دادند. به طوری که چرکس‌ها مجبور بودند علیه شورش‌های محلی سلاح به دست بگیرند. مردم محلی بالکان، که اخیراً تعداد زیادی پناهنده تاتار کریمه پذیرفته بودند، عملی که باعث مرگ هزاران نفر از پناهندگان و بومیان به‌طور یکسان به دلیل بیماری و قحطی شده بود، مایل به پذیرش بیشتر پناهندگان مسلمان اخراج شده توسط روسها، نبودند و به ویژه برخی از بلغارها متقاعد شده بودند که چرکس‌ها «جهت فلج کردن هر نوع جنبش آزادی‌بخش و استقلال‌طلب اسلاو» در روستاهای پراکنده بلغاری اسکان داده شده‌اند. با اینکه در بسیاری از مناطق، مسیحیان بلغارستان در ابتدا نسبت به پناهندگان چرکس بسیار مهمان‌نواز بودند، و از جمله با تولید منابع اضافی آنان را حمایت می‌کردند، اما سقوط احساسات بشردوستانه همراه با بی‌ثباتی سیاسی باعث شد، روابط بین دو گروه تیره شود.
در بسیاری از موارد، زمین‌هایی توسط دولت عثمانی به پناهجویان قفقاز شمالی اختصاص داده شد، اما افراد محلی از تسلیم خانه‌های خود امتناع ورزیدند، و این باعث درگیری بین چرکس‌ها و چچن‌ها از یک سو و بومیان بلغار، صرب، عرب، بادیه‌نشین، دروز، ارمنی، ترک و کرد از سوی دیگر شد. در اوزون ایل، بین کایسری و سیواس، چرکس‌ها در نهایت جمعیت محلی کرد را بیرون راندند و تا به امروز کردهایی که در آن منطقه ریشه دارند، این واقعه را در یک ترانه عامیانه به خاطر سپرده‌اند که چگونه «مردمانی ظالم که موی سر روشن، چشمانی آبی و کلاهی از پوست گوسفند بر سر داشتند» آنها را از خانه‌هایشان بیرون راندند.
چرکس‌ها که به لحاظ روانی آسیب دیده و ناامید بودند و چند دهه اخیر را در شرایطی زیسته بودند که چرکس‌ها و روس‌ها به‌طور مرتب به یکدیگر یورش می‌بردند، گاه به جمعیت بومی حمله می‌کردند که در نهایت باعث شد آنان در سراسر امپراتوری به عنوان وحشی و بربر بدنام شوند.
سرانجام، ترس از چرکسها، به دلیل بیماری‌هایی که آنان گسترش می‌دادند و کلیشه‌ای که از آنها به عنوان گدا یا راهزن وجود داشت، چنان زیاد شد که جوامع مسیحی و مسلمان به‌طور یکسان با شنیدن اینکه چرکس‌ها در نزدیکی آنها اسکان داده خواهند شد، اعتراض می‌کردند.
بعدها، در دهه ۱۸۷۰، مجدداً در بالکان جایی که بیشتر چرکس‌ها خانه‌های خود را ساخته بودند، جنگ درگرفت و آنها بار دیگر توسط روس‌ها یا نیروهای متحد روس‌ها متفقین تبعید شدند.
به رسمیت شناختن نسل‌کشی > نظر محققان

آنسی کالبرگ اظهار می‌کند که «سرکوب روسیه در قفقاز» که روی تاتارهای کریمه و چرکس‌ها تمرکز داشت، منجر شد که کشور روسیه «راهبرد پاکسازی قومی و نسل‌کشی مدرن» را پدیدآورد. در همین حال، پاول هنز معتقد است، با توجه به اینکه چرکس‌ها به سرزمین‌های امپراتوری عثمانی تبعید شدند، وقایع دهه ۱۸۶۰ در چرکسیه، ایدهٔ نسل‌کشی ارمنی‌ها به دست امپراتوری عثمانی را پدیدآورد. اِلمن در نقد کتاب نسل‌کشی چرکس که توسط ریچموند تألیف شده، می‌نویسد که استفاده از این اصطلاح طبق تعریف سازمان ملل متحد موجه است و اشاره به اقداماتی دارد که هدف از آنان این است که «قومیتی را به‌طور کامل یا جزئی از بین ببرند»، و بخشی نیز به آن چرکس‌هایی اشاره دارد که سن پترزبورگ تصور می‌کرد، حاکمیت روسیه را نخواهند پذیرفت.
والتر ریچموند همچنین استدلال می‌کند که با توجه به اینکه وقایع سال ۱۸۶۴ «یکی از اولین نمونه‌های مهندسی اجتماعی مدرن» بوده‌است، اصطلاح «نسل کشی» مناسب است. وی با استناد به حقوق بین‌الملل که می‌گوید «قصد نسل کشی به اعمال ویرانگری گفته می‌شود که هدف خاص آنان ممکن است نسل‌کشی نباشد اما نتایج آن‌ها قابل پیش‌بینی است یا محصول فرعی سیاستی هستند، که با تغییر در آن سیاست می‌شد از این نتایج جلوگیری کرد»، این وقایع را نسل‌کشی می‌داند به این دلیل که تغییر جمعیتی چرکسیه به منطقه ای با اکثریت روس، مطلوب مقامات روسی بوده‌است، و فرماندهان روسی کاملاً از تعداد بالای مرگ و میرها در اثر گرسنگی که حاصل روش‌های جنگی آنان بوده، آگاه بوده‌اند. هدف اصلی فرماندهان روسی از اخراج که آن را ضروری می‌دانستند، تبدیل چرکسیه به منطقه‌ای بود که دائم تحت حاکمیت روسیه باشد و ساکنان بومی چرکس را «کمی فراتر از یک آفت که باید برداشته شود» می‌دیدند.
تعداد پناهندگان

آلن فیشر می‌نویسد که شمارش دقیق پناهندگان دشوار و غیرممکن است زیرا «اکثر کسانی که قفقاز را ترک می‌کردند، این کار را با عجله و بدون ساماندهی انجام می‌دادند و از هیچ نقطه مرزی رسمی عبور نکرده‌اند تا تعداد آنان به طور رسمی یادداشت شود.»، با این وجود تخمین‌هایی براساس اسناد موجود از جمله اسناد بایگانی روسیه و همچنین اسناد عثمانی صورت گرفته‌است.
۱۸۵۲–۱۸۵۸: جمعیت آبخازیا از ۹۸٬۰۰۰ به ۸۹٫۸۶۶ کاهش یافته‌است
۱۸۵۸–۱۸۶۰: بیش از ۳۰٬۰۰۰ نوقایی منطقه را ترک کرده‌اند
۱۸۶۰–۱۸۶۱: ۱۰٬۰۰۰ کاباردین منطقه را ترک کرده‌اند
۱۸۶۱–۱۸۶۳: ۴٬۳۰۰ خانواده آبازین، ۴٬۰۰۰ خانواده ناتوخای، ۲٬۰۰۰ خانواده تمیرگوی، ۶۰۰ خانواده بسلنی، و ۳۰۰ خانواده ژدوگ تبعید شدند
تا ۱۸۶۴: ۶۰۰۰۰۰ چرکس منطقه را به مقصد امپراتوری عثمانی ترک کردند، تعداد بیشتری در سال‌های بعد، منطقه را ترک کردند.
۱۸۶۵: ۵۰۰۰ خانواده چچن به ترکیه اعزام شدند
۱۸۶۳–۱۸۶۴: ۴۷۰٬۷۰۳ نفر قفقاز غربی را ترک کردند (طبق گفته گ.آ. دزیزداریا)
۱۸۶۳–۱۸۶۴: ۳۱۲٬۰۰۰ نفر قفقاز غربی را ترک کردند (طبق گفته ان.گ. ولکووا)
بین نوامبر ۱۸۶۳ و اوت ۱۸۶۴: بیش از ۳۰۰۰۰۰ چرکس به امپراتوری عثمانی پناه بردند. بیش از دو سوم فوت کردند.
۱۸۵۸–۱۸۶۴: ۳۹۸٬۰۰۰ نفر منطقه کوبان را ترک کردند (طبق گفته ان.گ. ولکووا)
۱۸۵۸–۱۸۶۴: ۴۹۳۱۹۴ نفر منطقه را ترک کردند (طبق گفته آدولف برژه)
۱۸۶۳–۱۸۶۴: ۴۰۰۰۰۰ نفر منطقه را ترک کردند (طبق گفته ان.آی. وورونو)
۱۸۶۱–۱۸۶۴: ۴۱۸٬۰۰۰ نفر منطقه را ترک کردند (طبق گفته ستاد اصلی ارتش قفقاز)
مطالعهٔ بیشتر

Ahmed, Akbar (2013). The Thistle and the Drone: How America's War on Terror Became a Global War on Tribal Islam. Washington, D.C.: Brookings Institution Press. ISBN 978-0-8157-2379-0.
Richmond, Walter (2013). "The Circassian Genocide". Rutgers University Press. Retrieved 3 May 2016.
Shenfield, Stephen D. (1999). "The Circassians: A Forgotten Genocide?".  In Levene, Mark; Roberts, Penny (eds.). The Massacre in History. New York: Berghahn Books. pp. 149–162. ISBN 978-1-57181-935-2.
Richmond, Walter (2008). The Northwest Caucasus: Past, Present, Future. London: Routledge. ISBN 978-1-134-00249-8.
| ن ب ونسل‌کشی | ن ب ونسل‌کشی |
| --- | --- |
نسل‌کشی‌ها (فهرست بر پایه آمار تلفات):  مغول‌های جونغار (دهه ۱۷۵۰)  چرکس‌ها (دهه ۱۸۶۰)  نسل کشی هزاره ها در افغانستان توسط امیر عبدالرحمان(1889-1894)  سلکنام (دهه ۱۸۹۰–۱۹۰۰)  هررو و ناماکوا (۱۹۰۴–۱۹۰۷)  یونانیان (۱۹۱۴–۱۹۲۳)  آشوری‌ها (۱۹۱۴–۱۹۲۵)  ارمنی‌ها (۱۹۱۵–۱۹۲۳)  هولودومور (۱۹۳۲–۱۹۳۳)  چچن و اینگوش‌ها (۱۹۴۴)  هولوکاست (۱۹۴۱–۱۹۴۵)  کولی‌ها (۱۹۴۱–۱۹۴۴)  صرب‌ها (۱۹۴۱–۱۹۴۵)  بنگالی‌ها (۱۹۷۱)  تیمور شرقی (۱۹۷۴–۱۹۹۹)  کامبوج (۱۹۷۵–۱۹۷۹)  گواتمالا (۱۹۸۱–۱۹۸۳)  اسحاق (۱۹۸۲–۱۹۸۹)  انفال (۱۹۸۶–۱۹۸۹)  بروندی (۱۹۷۲، ۱۹۹۳)  رواندا (۱۹۹۴)  بوسنی (۱۹۹۲–۱۹۹۵)  دارفور (۲۰۰۳–)  اویغور (۲۰۱۴-)  یزیدیان (۲۰۱۴)  روهینگیا (۲۰۱۷–) 
اصطلاحات:  مردم‌کشی خودنسل‌کشی  نسل‌کشی سیاسی نسل‌کشی طبقه‌ای  نسل‌کشی نخبگان  نژادکشی  نسل‌کشی فرهنگی  اصلاح نژاد  کشتار جنسیتی  کشتار نسل‌کشیانه  نسل‌کشی مردمان بومی  سیاسی‌کشی  نسل‌کشی فایده‌گرایانه 
روش‌ها:  تجاوز نسل‌کشیانه  اردوگاه مرگ  میدان مرگ  راهپیمایی مرگ  جوخه مرگ  تحریک 
انکار نسل‌کشی:  هولوکاست بی‌اهمیت کردن  ارمنی‌ها  صرب‌ها  بوسنیایی‌ها  رواندا  هولودومور  کامبوج 
مسائل:  تعریف‌ها  قانون نسل‌کشی  جلوگیری  تأثیرات بر بازماندگان جوان  سیاست‌های به‌رسمیت‌شناختن نسل‌کشی 
روند قانونی:  دادگاه نورنبرگ دادگاه‌های پس از نورنبرگ  دادگاه بین‌المللی کیفری یوگسلاوی سابق رادوان کاراجیچ  راتکو ملادیچ  اسلوبودان میلوشویچ  دادگاه بین‌المللی کیفری برای رواندا  شعبه فوق‌العاده کامبوج 
رودخانه‌ای در منطقه
جنگجوی چرکسی در جنگ روس-چرکس
پاسگاه نظامی روسیه در مرزهای چرکس، ۱۸۴۵
نمایندگان چرکس‌ها و نمایندگان ارتش روسیه در حال بحث و گفتگو، ۱۸۵۵
دیمیتری مایلوتین، ۱۸۶۵
رژه نیروهای روسی، نمادی از پایان جنگ قفقاز در اردوگاه نظامی در کبادا، ۲۱ مه ۱۸۶۴.
اسکان مجدد چرکسها در امپراتوری عثمانی
پناهندگان چرکس
فرماندهان قشون روس در قفقاز غربی: فرمانده پیاده‌نظام کنت نیکلای ایودوکیموف (چپ)، فرماندار قفقاز و گراندوک میخاییل نیکلایویچ (وسط) و سرلشکر دی. آی سیواتوپولک-میرسکی (راست)، کبادا، ۲۱ مه ۱۸۶۴.
آناتولی داخلی در عصر حاضر
توزیع جمعیت چرکس در چرکسیه تاریخی و دیاسپورا، قرن بیست و یکم
محل دهکده‌ای چرکس نشین که در سال ۱۸۶۰ در لوانت عثمانی تأسیس شد، این دهکده خیلی زود به دلیل شیوع مالاریا متروک شد
چرکس‌ها در خانه یک خانواده تبعید شده بلغاری اسکان داده شده‌اند، نقاشی از دههٔ ۱۸۷۰
جمعیت باقیمانده چرکس در چرکسیه تاریخی، قرن بیست و یکم
راهپیمایی چرکس‌های خواستار به رسمیت شناختن نسل‌کشی، ترکیه
روز سوگواری چرکس. راهپیمایی سالانه یادآوری نسل‌کشی چرکس توسط دیاسپورای چرکس، ترکیه
بنای یادبود نسل‌کشی چرکس، جمهوری آدیغه
خداحافظ ژوپیتر (فیلم)

| خداحافظ ژوپیتر | خداحافظ ژوپیتر |
| --- | --- |
کارگردان:  ساکیو کوماتسو  کوجی هاشیموتو 
تهیه‌کننده:  تومویوکی تاناکا  ساکیو کوماتسو 
فیلمنامه‌نویس: ساکیو کوماتسو
بر پایه: رمان اثر ساکیو کوماتسو
بازیگران:  توموکازو میورا  دیانه دانگلی  میوکی اونو  راشل هوگت 
موسیقی: کنتارو هاندا
فیلم‌بردار: کازوتامی هارا
تدوین‌گر: ماساجی اوهیما
توزیع‌کننده: توهو
تاریخ‌های انتشار:  ۱۷ مارس ۱۹۸۴ (۱۹۸۴-03-۱۷) (ژاپن)  
مدت زمان: ۱۲۹ دقیقه
کشور: ژاپن
خداحافظ ژوپیتر (به ژاپنی: Sayonara Jupiter؛ به انگلیسی: Bye Bye Jupiter) نام فیلمی ساخت کشور ژاپن در سال ۱۹۸۴ است.
طلای خوراکی

کیک با تکه‌های طلا
طلای خوراکی نوعی خاص از طلا است که توسط نهادهای نظارتی در اتحادیه اروپا و ایالات متحده به عنوان یک افزودنی غذایی با کد E 175 مجوز گرفته‌است و می‌توان از آن در غذاها، نوشیدنی‌ها، شراب و سایر مشروبات الکلی و به‌منظور تزئین سوشی، کیک، کلوچه و بستنی استفاده کرد. خوردن طلا از نظر بیولوژیکی بی‌اثر است و هیچ فایده و مضرات شناخته شده‌ای ندارد. طلا برخلاف بسیاری از فلزات دیگر در هوا و محیط مرطوب، اکسید و دچار خوردگی نمی‌شود. طلای خوراکی باید دارای استانداردهای مربوط به ایمنی مواد غذایی باشد و برای جلوگیری از ایجاد هر نوع عفونت یا خطری برای بدن، باید خالص باشد.
در تاریخ

قدمت طلای خوراکی به گذشته‌های دور برمی‌گردد و می‌توان آن را در بسیاری از مناطق جهان و در دوره‌های تاریخی مختلف یافت. اولین شواهد در مورد استفاده از طلای خوراکی در مصر باستان، مربوط به حدود ۵۰۰۰ سال پیش است. مصری‌ها همچنین از طلا برای پاکسازی ذهنی، جسمی و روحی استفاده می‌کردند زیرا معتقد بودند که این کار، اثرات معنوی و الهی دارد. کیمیاگران اسکندریه داروهای مختلف و اکسیرهایی با طلای قابل نوشیدن تهیه می‌کردند و باور داشتند که این ترکیبات بر بازسازی و جوان‌سازی بدن تأثیر دارد. اعتقاد بر این است که کلئوپاترا این‌گونه از درمان‌ها را هر شب به‌صورت حمام با طلا و استفاده از ماسک صورت از طلای خالص انجام می‌داده‌است.
طلای خوراکی در دربار پادشاهان کشورهای اروپایی در قرون وسطی، جهت تزئین غذا و به عنوان نمادی از تجمل و اعتبار در میان درباریان اجرا می‌شد. پزشکان دربار معتقد بودند که طلا به درمان آرتروز و سایر مشکلات بدن کمک می‌کند.
اثرات سلامتی

طلا یک فلز نجیب است و به همین دلیل در بدن انسان واکنشی نشان نمی‌دهد. این بدان معناست که در طول فرایند گوارش جذب بدن و وارد جریان خون نمی‌شود. بنابراین خوردن آن بی‌خطر است. با این حال، هیچ مزیت تغذیه‌ای یا سلامتی در ارتباط با مصرف آن وجود ندارد. عیار طلای خوراکی باید ۲۳ تا ۲۴ باشد. جواهرات معمول، ممکن است حاوی درصدی از فلزات دیگر باشند و در صورت مصرف، سمی باشند. اثرات و ایمنی E-175 برای اولین بار در ۱۹۷۵ مورد بررسی قرار گرفت و در سال ۲۰۱۶ توسط EFSA (سازمان ایمنی مواد غذایی اروپا) به‌عنوان یک افزودنی غذایی یا رنگ خوراکی مجدداً ارزیابی شد. این آژانس مجوز استفاده از طلا به عنوان یک افزودنی غذایی را در مقادیر کوانتومی در پوشش خارجی شیرینی‌ها و جهت تزئین خوراکی‌هایی مانند شکلات و مشروبات، تحت شرایطی خاص صادر کرده‌است.
تولید

در سراسر جهان چندین تولیدکننده متخصص در تولید طلای خوراکی وجود دارند. به عنوان مثال، در ایتالیا Giusto Manetti Battiloro Sp A، برگه‌های طلا و نقره را برای اهداف آشپزی و تزئینی تولید می‌کند. در انگلستان، یکی از بزرگ‌ترین تأمین‌کنندگان طلا و نقرهٔ خوراکی، Conneisseur Gold است. این تولیدکنندگان دارای طیف وسیعی از مشتریان از سوپرمارکت‌های بزرگ و زنجیره‌ای، تولیدکنندگان پودینگ کریسمس، رستوران‌های منتخب میشلن، توزیع‌کنندگان موادغذایی مانند کیک و شیرینی، شرکت‌های آرایشی و بهداشتی و افراد (برای مصارف خانگی) هستند.
در بازار آسیا، Horikin Ltd، پیشگام تولید ورق طلا در ژاپن است. در ژاپن به‌طور سنتی و آیینی از طلا در چای استفاده می‌شود.
خریداران اصلی طلای خوراکی، رستوران‌های لوکس و مجلل هستند که می‌خواهند نمادی از ثروت را به غذا افزوده و تجربه جدیدی را برای مشتریان خود فراهم کنند. معروف‌ترین رستوران‌هایی که در منوی غذاهای خود برخی از غذاها را با طلا قرار داده‌اند در دبی، مالت، نیویورک، واشینگتن، دی.سی. و لندن مستقر هستند. با این‌حال، این روند حتی در رستوران‌های کوچک گسترش یافته و امروزه ورق‌های طلای خوراکی یا پودر طلا را می‌توان به راحتی در بازار آنلاین نیز پیدا کرد.
هم‌اکنون بسیاری از سرآشپزها از طلای خوراکی در رستوران‌های خود استفاده می‌کنند. از جمله رستوران خانه استیک نصرت گوکچه در دبی، سرندیپیتی ۳ در نیویورک، پیتزا مارگو در کشور مالت، هارد راک کافی در میدان تایمز در نیویورک و ایل مارچسینو در شهر میلان.
طلای خوراکی