ملا احمد نراقی
آثار

آثار او دو ویژگی دارد:
گوناگونی در زمینه‌های آثار او که نشان دهندهٔ مهارت‌هایش است.
اغلب آثارش در تکمیل آثار پدرش یا شرح آن‌ها است. به طوری که به ادعای بسیاری مسبّب شهرت پدرش، را او می‌دانند. به این موضوع در ستون چهارم جدول اشاره شده.
تعداد دقیق آثار او مشخّص نیست
بنا بر نسخه‌ای خطّی تألیفات ملا احمد تا سال ۱۲۲۸ هجری قمری یعنی زمان کتابت طاقدیس به ۱۸ جلد می‌رسیده.
بسیاری مجموع تصنیفات و تألیفات ملا احمد در زمینه‌های گوناگون تا حدود ۲۳ عنوان گفته‌اند.
امّا تا کنون ۳۴ اثر منتسب به او وجود دارد که فهرست آن‌ها در این قسمت آمده.
البته اجازات او که مرحوم آقابزرگ تهرانی در کتاب «الذریعه» به عنوان کتابی مستقل ذکر کرده در این قیمت نیامده‌اند؛ مثلاً «رسالة الاجازات»، کتابی کوچک ست شامل بیست اجازه از اجازه‌های مرحوم نراقی به شاگردانش و اجازات مشایخش.
| موضوع | نام کتاب | شرح | مشخصات چاپ |
| --- | --- | --- | --- |
|  | وسیلة النجاة | شامل دو رساله: یکی بزرگ و دیگری کوچک در دو جلد که به در خواست فتحعلیشاه نوشته شده. |  |
| علم اخلاق | کتاب معراج‌السعادة به فارسی برای عموم به درخواست فتح علی شاه قاجار |  | مکمل کتاب شریف جامع‌السعادات اثر پدرش به عربی که برای علما نوشته شده |
| فقه | کتاب «مستند الشیعه فی احکام الشریعه» | در زمینهٔ فقه استدلالی در شهر کاشان ده سال قبل از وفاتش (یعنی ۱۲۳۴ هجری قمری) پایان یافته. | مکمل کتاب «معتمد الشیعه» از پدرش |
| فنون مختلف | الخزائن | نوعی کشکول است که وی برای به زبان فارسی تألیف نمود. شامل مطالب علمی و ادبی؛ از جمله: در زمینهٔ علمی: فقه، تفسیر، حدیث، تاریخ، لغت، نجوم، هیئت، ریاضی، عرفان، طب، و علوم غریبه (اعداد، جفر، صنعت، کیمیا) در زمینهٔ ادبی: اشعار و غزلیات و حکایات. | مکمل کتاب «مشکلات العلوم» پدرش |
|  | مشکلات العلوم | این کتاب غیر از مشکلات العلوم پدرش و غیر از کتاب خزائن می‌باشد. |  |
| اصول، شرح | شرحی بر تجرید الاصول | این فقط یک شرح نیست. این کتاب در ۷ جلد نگارش یافته و شامل همه مباحث علم اصول است. | «تجرید الاصول» اثر پدرش بود |
|  | مناهج الاصول |  |  |
|  | عین الاصول | اولین کتابی است که تألیف نموده. |  |
|  | مفتاح الاصول. |  |  |
| شرح | اساس الاحکام فی تنقیح عمد مسائل الاصول بالاحکام | شرح شرایع الاسلام مرحوم محقق. |  |
| شرح | شرح محصل الهیئة |  | محصل الهیئة اثر پدرش بود |
| شرح | شرح رساله‌ای در حساب |  | متن آن رساله از پدرش است. |
|  | مناسک حج |  |  |
|  | اسرار الحج |  | این کتاب در سال ۱۳۳۱ به چاپ رسیده. |
|  | سیف الامة و برهان الملة | یک کشیش انگلیسی مسیحی بنام «هانری مارتین» معروف به «پادری» در ژوئن ۱۸۱۱ میلادی مطابق با ۱۲۲۶ هجری از هند به شیراز آمد و وانمود به پذیرش اسلام کرد و خود را یوسف نامید و در مدارس علوم دینی شیراز به تحصیل علوم پرداخت. او سپس اشکالاتی به در دین اسلام وارد کرده که این کتاب در جواب آنهاست. ملا احمد نراقی برای نوشتن ردیه به شبهات او، ده تن از خاخام‌های کاشان را دعوت کرد و تعدادی از عبارات عهد عتیق و آثار مربوط به مذهب یهود را به فارسی برگرداند. | این کتاب به زبان فارسی ست و دو بار در ایران به چاپ رسیده. فهرست کامل ابتدای آن توسط فرزند مصنف ملا محمد نراقی که در سال ۱۲۹۷ از دنیا رفت نوشته شده. |
|  | الرسائل و المسائل | در جواب سؤالات، در این کتاب از کتاب‌های پدرش و از کتاب «کشف الغطاء» تألیف استادش مرحوم شیخ جعفر نجفی مطالبی نقل می‌کند. این کتاب در دو جلد است: جلد اول آن مسائلی است که فتح‌علی‌شاه قاجار و دیگران از او سؤال کرده‌اند. جلد دوم در بیان بعضی از مسائل اصولی و حل بعضی از مشکلات است. نگارش آن در سال ۱۲۳۰ بوده. | فارسی است. |
| فقه | مفتاح الاحکام فی اصول الفقه. |  |  |
| در اصول فقه | مناهج الاحکام | شامل ۲ جلد، جلد اول مباحث الفاظ و جلد دوم درادله شرعیه |  |
| فقه | هدایة الشیعه | رساله‌ای است در فقه |  |
| فقه | تذکرة الاحباب |  | فارسی است. |
|  | عوائد الایام من امهات ادلة الاحکام. | شامل ۸۸ عائدة. آخرین آن در مورد ترجمه‌های راویان احادیث است. | امّا حاشیه نویسی‌های کنار آن، نوشتهٔ مرحوم شیخ انصاری ست. |
| احکام | خلاصة المسائل | رساله‌ای در مورد مسائل طهارت و نماز. |  |
| احکام | رساله عملیه | در زمینهٔ عبادات | به زبان فارسی |
| احکام | رساله‌ای در عبادات. | ظاهراً این کتاب غیر از رساله عملیه‌ای است که ذکر شد. |  |
| تفسیر | کتابی در تفسیر |  |  |
|  | اجتماع الامر و النهی |  |  |
|  | حجیة المظنة |  |  |
|  | شرح حدیث جسد المیت و انه لا تبلی الا طینته |  |  |
|  | القضا و الشهادات |  |  |
|  | رسالة فی منجزات المریض |  |  |
|  | جامع المواعظ |  |  |
| شعر | «طاقدیس» | دیوان مثنویات او شامل قصص و داستان‌های عرفانی و اخلاقی و تربیتی و به سبک مثنوی مولوی | بارها در ایران چاپ شده. هم‌اکنون به همت آقای حسن نراقی به وسیله انتشارات امیر کبیر منتشر می‌شود. |
| شعر | دیوان صفایی | تخلص او صفایی بوده و این دیوان غیر از مثنویات اوست که به طاقدیس معروف است. |  |
| هندسه | حاشیه اکر ثاودوسیوس | «ثاؤدوسیوس» از حکمای ریاضی یونانی است که در قرن اول میلادی می‌زیسته و صاحب تألیفاتی در ریاضی و هندسه‌است. کتاب «الاکر» از تألیفات اوست که در سه مقاله نوشته شده و از بهترین کتب متوسط بین کتاب «اقلیدس» و «مجسطی» محسوب می‌شده که به عربی ترجمه گردیده. | مکمل کتاب اکر اثر ثاؤدویوس یونانی |
|  | الاطعمة و الاشربة |  | فارسی است. |