stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
شاپور یکم
منبع‌شناسی > منابع ثانویه > یونانی و لاتین

آگاثیاس اسکولاستیکوس، سدهٔ ششم میلادی، که در تألیف خود به نام سلطنت ژوستینیان، دنباله کار نگارش تاریخ پروکوپیوس را هم از جهت شکل ظاهری و هم از لحاظ محتوایی ادامه داد. کتاب سلطنت ژوستینیان یکی از منابع مهم و دست اول از جهت آگاهی از اوضاع تاریخی ساسانیان به‌شمار می‌رود، زیرا همان‌طور که خود مؤلف اظهار داشته، وی به مجموعه سالنامه‌های رسمی و بایگانی سلطنتی ساسانیان دسترسی داشته است.
پروکوپیوس یکی از نویسندگان برجسته و مشهور در تدوین جنگ‌های روم با ایران محسوب می‌شود. این مورخ اواخر سده پنجم و اوایل سده ششم، منشی یکی از سرداران معروف بیزانس به نام بلیساریوس بود و همراه با وی در جنگ‌های بسیاری، از جمله جنگ با ایرانیان شرکت کرد. تألیف او شامل چند جلد است که جلدهای اول و دوم مربوط به جنگ‌های ایران و روم است. تألیفات وی برای مورخ و پژوهشگر تاریخ ایران ساسانی حائز ارزش بسیار است.
تبارنامه

سکه نقره شاپور یکم ساسانی
طرحی از سکهٔ دستهٔ سوم اردشیر بابکان؛ شمایل اردشیر و پسرش شاپور بر روی سکه؛ نمایی از آذرگاهی افروخته بر پشت سکه
نقشهٔ لشکرکشی‌ها و نبردهای اردشیر بابکان و شاپور یکم
پادشاهی پالمیرا
  مناطق امپراتوری روم تحت اختیار اذینه
نگاره‌ای از شاپور یکم در نامهٔ خسروان
پیکرهٔ شاپور یکم، بازسازی‌شده به‌دست جورج رالینسون، ۱۸۷۶
نمایی از مقابل کعبه زرتشت
شاپور یکم سوار بر اسب. دست چپ شاپور روی دسته شمشیر است و با دست راست هدیه را از فرد ارمنی تحویل می‌گیرد (یا حلقه قدرت را به او می‌دهد).
سنگ‌نگاره پیروزی شاپور بر امپراتوران روم
فهرست میزان مرگ و میر در مورد بیماری انسانی

این فهرستی از میزان مرگ و میر در بیماری‌های انسانی (CFR) است. CFR نسبت افرادی است که در طول بیماری به علت آن می‌میرند (میزان مرگ و میر). موارد جزئی بیماری از این فهرست حذف شده‌اند.
| بیماری | وضعیت درمان | CFR |
| --- | --- | --- |
| انسفالوپاتی‌ اسفنجی شکل | کاملاً علاج ناپذیر | ۱۰۰٪ |
| تریپانوزومیاز آفریقایی | بدون درمان | ~ ۱۰۰٪ |
| لیشمانیاز احشایی | بدون درمان | ~ ۱۰۰٪ |
| فیبرودیسپلازی استخوانی‌شونده پیشرونده | کاملا علاج ناپذیر | ~ ۱۰۰٪ |
| نگلیریا فاولری | بدون درمان | ~ ۹۹٪ |
| هاری | بدون درمان | ~ ۹۹٪ |
| بالاموتیا | تقریبا بدون درمان (شرایط خاص) | ~ ۹۹٪ |
| مشمشه و سپتیسمی | بدون درمان | ۹۵٪ |
| آبله بدخیم (خونریزی) | بدون درمان | ~ ۹۵٪ |
| ابولا | بدون درمان ، واکسینه | ۸۳ - ۹۰٪  |
| ایدز | بدون درمان | ٪۸۰ - ۹۰٪ |
| سیاه زخم | بدون درمان ، واکسینه | > ۸۵٪ |
| هرپس نوع B | بدون درمان | ۸۰٪ |
| آسپرژیلوز | تقریبا بدون درمان (شرایط خاص) | ۹۰٪-۵۰٪ |
| کریپتوکوکوزیس | اغلب بدون درمان | ۶۰٪-۴۰٪ |
| آنفولانزای مرغی |  | ~ ۶۰٪ |
| طاعون خیارکی | بدون درمان و واکسینه | ۵٪ - ۶۰٪ |
| تولارمی | بدون درمان | ≤۶۰٪ |
| آنتراکس گوارشی | بدون درمان و واکسینه | >۵۰٪ |
| تب خونریزی‌دهنده ماربورگ | بدون درمان | ۹۰٪-۲۳٪ |
| طاعون ریوی | بدون درمان و واکسینه | ۵۰٪ |
| کزاز | بدون درمان و واکسینه | ۵۰٪ |
| مرس | بدون‌درمان | ۴۵٪ |
| سندروم ری |  | ۴۰٪ > |
| Baylisascariasis |  | ~۴۰٪ |
| طاعون عفونی خون | بدون درمان و واکسینه | ۵۰٪-۳۰٪ |
| تولارمی و تیفودالی | بدون درمان | ۳٪-۳۵٪ |
| تب زرد | واکسینه | ۷.۵٪ |
| آبله مرغان حاد | بدون درمان | ~ ۳۰٪ |
| سرطان | تحت درمان | ۳۰٪ |
| تب دنگی | بدون درمان | ۲۶٪ |
| سندرم Hantavirus pulmonary | بدون درمان | ~۲۱٪ |
| بی‌اشتهایی عصبی |  | ۱۶٪ |
| تب حصبه | درمان نشده و واکسینه | ۲۰٪-۱۰٪ |
| بوتولیسم | تحت درمان | < ۱۰٪ |
| کروناویروس جدید |  | ~۴.۵۹٪ |
| آبله Variola major | تحت درمان | ۳% |
| آنفولانزای اسپانیایی | تحت درمان | > ۲.۵٪ |
| سرخک | واکسینه | ~ ۳٪-۱٪ |
| تب مالت | درمان نشده | ≤ ۲٪ |
| هپاتیت آ سالمندان | واکسینه | ~ ۱.۸٪ |
| تب لاسا |  | ~ ۱٪ |
| اوریون | واکسینه | ~ ۱٪ |
| سیاه سرفه | واکسینه | ~ ۱٪ |
| آبله جزئی | واکسینه | ۱٪ |
| ویروس دماغ اسبی |  | < ۱٪ |
| Anthrax, cutaneous |  | < ۱٪ |
| مالاریا |  | ~ ۰.۳٪ |
| هپاتیت آ | واکسینه | ۰.۳٪-۰.۱٪ |
| آنفولانزای آسیایی |  | ~ ۰.۱٪ |
| آنفولانزای هنگ گنگی |  | ~ ۰.۱٪ |
| آنفولانزای خوکی نوع آ |  | < ۰.۱٪ |
| آبله مرغان بزرگسالان | واکسینه | ۰.۰۲٪ |
| بیماری دست، پا و دهان |  | ۰.۰۱٪ |
| آبله مرغان کودکان | واکسینه | ۰.۰۰۱٪    |
کیمیاگری (اسلام)

جابربن‌حیان که در میان دانشمندان اروپا، جِبِر شناخته می‌شد، به «پدر علم کیمیا» مشهور بود.
[نیازمند منبع] جابر بن حیان بنیان‌گذار سنت کیمیایی در اسلام بود. رازی از دیگر آموزگاران کیمیاگری بود. وی باور داشت اجسام از ماده بالقوه فعال و روح و نفس ترکیب شده‌اند و می‌توان تبدل را از راه تغییردادن نسبت‌های عناصر ترکیب‌کننده هر جوهر ایجاد کرد. کیمیاگر قرن هفتم ابوالقاسم عراقی بود که برای کیمیاگری مبدأ الهی قائل بود. تأثیر کیمیای اسلامی در کیمیای مسیحیت، با نوشته‌های نیکلاس فلامل آغاز شد.
لذت بسیار

| لذتِ بسیار | لذتِ بسیار |
| --- | --- |
پوستر ایتالیایی فیلم: پوستر ایتالیایی فیلم
کارگردان: جو داماتو
بازیگران: تینی کانسینو  آدریانا روسو  لورا خمسر
موسیقی: گیدو آنلی استفانو مائینتی
فیلم‌بردار: جو داماتو
تدوین‌گر: جو داماتو
شرکت‌های تولید: فیلمیراژ
تاریخ‌های انتشار:  ۱۴ فوریه ۱۹۸۷ (۱۹۸۷-02-۱۴) (ایتالیا)  
مدت زمان: ۸۴ دقیقه
کشور: ایتالیا
لذتِ بسیار (ایتالیایی: Delizia) یک فیلم کمدی سکسی سبک ایتالیایی به کارگردانی جو داماتو است که در سال ۱۹۸۷ منتشر شد. از بازیگران فیلم می‌توان به تینی کانسینو، آدریانا روسو و لورا خمسر اشاره کرد.
لادا کالینا

Motor vehicle
| لادا کالینا | لادا کالینا |
| --- | --- |
دید کلی: دید کلی
شرکت: آوتوواز
تولید: ۲۰۰۴—۲۰۱۸
بدنه و شاسی: بدنه و شاسی
کلاس: سوپرمینی
خودروهای وابسته: لادا گرانتا
لادا کالینا (Lada Kalina) خودرویی است که از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۸ توسط شرکت لادا تولید شده‌است. طراحی آن خودروهای موتور جلو-محور جلو بوده طول آن در حالت طبیعی ۳٬۸۵۰ میلیمتر (۱۵۱٫۶ اینچ)، عرض آن در حالت طبیعی ۱٬۶۷۰ میلیمتر (۶۵٫۷ اینچ)، ارتفاع آن در حالت طبیعی ۱٬۵۰۰ میلیمتر (۵۹٫۱ اینچ) و وزن آن در حالت طبیعی ۱٬۰۸۰ کیلوگرم (۲٬۳۸۱ پوند) است.
نگارخانه

Lada Kalina Hatchback
Lada Kalina Hatchback
Lada Kalina Sedan
Lada Kalina Super 1600
Lada Kalina Super 1600
ژان-پیر کسل

| ژان-پیِر کَسِل | ژان-پیِر کَسِل |
| --- | --- |
زادهٔ: ۲۷ اکتبر ۱۹۳۲ منطقه ۱۳ پاریس، فرانسه
درگذشت: ۱۹ آوریل ۲۰۰۷ (۷۴ سال) پاریس، فرانسه
فرزندان: ونسان کسل سیسیل کاسل
ژان-پیِر کَسِل (فرانسوی: Jean-Pierre Cassel‎؛ زاده ۲۷ اکتبر ۱۹۳۲ – درگذشته ۱۹ آوریل ۲۰۰۷) بازیگر اهل فرانسه بود. از فیلم‌هایی که او در آن نقش داشته‌است، می‌توان به جنون بورژوازی، از روی درماندگی، جولیا، راز صحرا، آستریکس در بازی‌های المپیک، جذابیت پنهان بورژوازی، ارتش سایه‌ها، آماده پوشیدن، کازانووا، چهار تفنگدار، بازگشت سه تفنگدار و مینی‌سریال‌های در گرداب گناه، چوآنس!، تحقیق مجدد و شبح اپرا اشاره کرد.
ایلیا سالکایند

| ایلیا سالکایند | ایلیا سالکایند |
| --- | --- |
نام هنگام تولد: Ilya Juan Salkind Dominguez
زادهٔ: ۲۷ اوت ۱۹۴۷ ‏(۷۷ سال) مکزیکو سیتی، مکزیک
ملیت: مکزیک
پیشه: تهیه‌کننده فیلم
همسر(ها): Skye Aubrey  (ا. ۱۹۷۶–ج. ۱۹۷۹) Patricia Bonnet  (ا. ۱۹۸۰–ج. ۱۹۸۴) Jane Chaplin  (ا. ۱۹۸۵–ج. ۱۹۹۹)
فرزندان: ۵
والدین: الکساندر سالکایند برتا دومینگز
ایلیا سالکایند (انگلیسی: Ilya Salkind؛ زادهٔ ۲۷ اوت ۱۹۴۷) تهیه‌کننده فیلم اهل مکزیک است.
وی تهیه‌کننده فیلم‌هایی همچون سه تفنگدار، جنون بورژوازی و کریستوف کلمب: اکتشاف بوده‌است.
جنگ ایران و روم (۴۲۱–۴۲۲)

| ن ب وجنگ‌های ایران و روم | ن ب وجنگ‌های ایران و روم |
| --- | --- |
جنگ‌های اشکانیان و رومی‌ها حران  برنامه حمله ژولیوس سزار  حمله اشکانیان و طرفداران پومپه دروازه‌های کیلیکیه  گذرگاه آمانوس  کوه گنداروس  حمله مارک آنتونی  جنگ ۶۳–۵۸  لشکرکشی تراژان  لوسیوس وروس  نبرد دوم تیسفون  کاراکالا  نصیبین جنگ‌های ساسانیان و رومی‌ها نصیبین (۲۳۵)  هترا  رأس‌العین  مشیک  نصیبین (۲۵۲)  باربالیسوس  انطاکیه  دورا-اروپوس  ادسا  قیصریه (۲۶۰)  تیسفون (۲۶۳)  حران (۲۹۶)  ساتالا  جنگ ایران و روم (۳۶۱–۳۳۷) شنگال یکم  آمد  شنگال دوم  حمله ژولیان پیروزشاپور  مایوزامالچا  تیسفون  مرنگا  سامرا  بغروند جنگ‌های ساسانیان و بیزانسی‌ها جنگ ۴۲۱–۴۲۲  جنگ ۴۴۰  جنگ آناستازی  جنگ ایبری  جنگ لازستان  جنگ ۵۹۱–۵۷۲  جنگ ۶۰۲–۶۲۸: جنگ‌های اشکانیان و رومی‌ها حران  برنامه حمله ژولیوس سزار  حمله اشکانیان و طرفداران پومپه دروازه‌های کیلیکیه  گذرگاه آمانوس  کوه گنداروس  حمله مارک آنتونی  جنگ ۶۳–۵۸  لشکرکشی تراژان  لوسیوس وروس  نبرد دوم تیسفون  کاراکالا  نصیبین جنگ‌های ساسانیان و رومی‌ها نصیبین (۲۳۵)  هترا  رأس‌العین  مشیک  نصیبین (۲۵۲)  باربالیسوس  انطاکیه  دورا-اروپوس  ادسا  قیصریه (۲۶۰)  تیسفون (۲۶۳)  حران (۲۹۶)  ساتالا  جنگ ایران و روم (۳۶۱–۳۳۷) شنگال یکم  آمد  شنگال دوم  حمله ژولیان پیروزشاپور  مایوزامالچا  تیسفون  مرنگا  سامرا  بغروند جنگ‌های ساسانیان و بیزانسی‌ها جنگ ۴۲۱–۴۲۲  جنگ ۴۴۰  جنگ آناستازی  جنگ ایبری  جنگ لازستان  جنگ ۵۹۱–۵۷۲  جنگ ۶۰۲–۶۲۸
جنگ ایران و روم شرقی در سال‌های ۴۲۱ تا ۴۲۲ میلادی، یک درگیری بین دولت‌های ایران و روم شرقی بود. علت این درگیری، آزار و اذیت مسیحیان توسط بهرام پنجم بود که در پاسخ به حملات مسیحیان علیه آتشکده‌های زرتشتی انجام شد.
پس از این رویداد تئودئوس دوم، امپراتور روم، به ایران اعلام جنگ کرده و برخی پیروزی‌ها را نیز کسب کرد، اما در نهایت، دو قدرت توافق کرده که صلحی بر اساس وضعیت پیش از جنگ امضا کنند.
زمینه

در سال ۴۲۱ میلادی، بهرام پنجم جانشین پدرش یزدگرد یکم شد. یزدگرد اندکی پیش از کشته شدن، آزار و اذیت مسیحیان را به عنوان تلافی حملات مسیحیان علیه آتشگده‌های زرتشتی آغاز کرده بود؛ بهرام پنجم نیز این آزار و اذیت را ادامه داد که در طی آن بسیاری از مسیحیان کشته شدند.
از جمله این افراد، جیمز اینترسیسوس، مشاور سیاسی یزدگرد بود که به دین زرتشتی گرویده بود اما پس از مدتی دوباره به دین مسیحی بازگشته بود.
در پی این رویداد مسیحیان آزار دیده به قلمرو روم گریختند و توسط اسقف قسطنطنیه، آتیکوس، مورد استقبال قرار گرفتند. آتیکوس، امپراتور را از این آزار و اذیت مطلع کرد.
تئودوسیوس دوم امپراتور روم در آن زمان تا حد زیادی تحت تأثیر خواهر مذهبی خود، پولچریا، قرار داشت و علاقه فزاینده‌ای به مسیحیت پیدا کرده بود.
روابط ایران و روم نیز پیش از این دارای برخی تنش‌ها بود. ایرانی‌ها برخی از معدن‌کاران طلا را از رومی‌ها استخدام کرده بودند، اما اکنون از بازگرداندن آنها خودداری می‌کردند؛ علاوه بر این، ایرانی‌ها اموال بازرگانان رومی را مصادره کردند.
به همین دلایل، هنگامی که سفرای ایرانی برای درخواست بازگشت پناهندگان به دربار روم رسیدند، تئودئوس به جای بازگرداندن آنها، تصمیم گرفت صلح شکسته و اعلام جنگ کند.
درگیری

فرمانده سپاه روم، اردبور نام داشت و اتفاقاً از قبیله ایرانی آلان‌ها بود. اردبور برای لشکرکشی خود نیاز به جمع‌آوری نیروهای زیادی داشت؛ بنابراین، تئودئوس به برخی از اوستروگوت‌های پانونی اجازه داد تا در تراکیه مستقر شوند تا در زمان اعزام نیروهای رومی در تراکیه به سوی ایران، از این استان در برابر هون‌ها دفاع کنند.
اردبور، آناتولیوس را به سمت ارمنستان ایران فرستاد، در آنجا او به شورشیان ارمنی پیوست، سپس او وارد قلمرو ایران شد و ارزانن را ویران کرد. مهرنرسه، سردار سپاه ساسانی، با اردبور درگیر شد، اما شکست مرده و مجبور به عقب‌نشینی شد. مهرنرسه قصد داشت به سمت استان رومی بین‌النهرین، که بدون دفاع رها شده بود، حمله کند و به آنجا حرکت کرد، اما اردبور نقشه دشمن خود را پیش‌بینی کرد و او را در آنجا تعقیب کرد.
سپس اردبور محاصره قلعه نصیبین را آغاز کرد. بهرام پنجم با اعراب لخمی به رهبری عمرو (منذر بن نعمان) متحد شد، اما آنها توسط رومی‌ها پراکنده شدند. در همین حال، روگیلا، پادشاه هون‌ها، به استان‌های داسیه و تراکیه حمله کرده بود و حتی قسطنطنیه را تهدید کرده بود؛ در همان زمان، ارتش بزرگی از ایران به سمت نصیبین حرکت کرد. سپس تئودئوس، اردبور را برای جلوگیری از جنگ در دو جبهه، فراخواند.
درگیری > محاصره تئودوسیوپولیس

بر اساس منبع کلیسای رومی، ایرانی‌ها تئودوسیوپولیس را به مدت یک ماه با هزاران سرباز و حتی برج‌های متحرک محاصره (که منبع آنها را هِلِپولیس می‌نامد) محاصره کردند. طبق این منبع، رومی‌ها تلاش نکردند تا به شهر تئودوسیوپولیس کمک کنند، با این حال ایرانی‌ها پس از مدتی دست از محاصره کشیدند، زیرا که اسقف شهر تئودوسیوپولیس، که نامش یونومیوس بود، با استفاده از یک منجنیق، توانست یکی از فرماندهان ارتش ایرانی‌ها را بکشد.
با وجود روایت مذهبی منبع این داستان که به نظر مغرضانه و یک جانبه ه نظر می‌رسد، اما باز هم این منبع اهمیت دارد زیرا گواهی بر حمله ناموفق ایرانی‌ها به تئودوسیوپولیس است. اما این شهر ئودوسیوپولیس می‌تواند در ارمنستان هم بوده باشد و مکان این شهر به‌طور دقیق مشخص نیست.
اگر مکان شهر در ارمنستان بوده باشد در این صورت محاصره باید به سال ۴۲۱ میلادی باشد، یعنی زمانی که مهرنرسه در بین‌النهرین بود، اما اگر تئودوسیوپولیس در اسروئنه بوده باشد، در این صورت حمله باید پس از عقب‌نشینی رومیان از نصیبین باشد.
پیامدها

عهدنامه صلحی که به جنگ پایان داد (در سال ۴۲۲ میلادی) توسط استاد مناصب هلیو، مذاکره شد. این عهدنامه همه چیز را به وضعیت پیش از جنگ بازگرداند. هر دو طرف موافقت کردند که پناهندگان عرب طرف دیگر را رد کنند، و همچنین آزادی دین را در قلمروهای خود تضمین کنند.
این جنگ توسط اکثر مورخان به یک جنگ بی‌نتیجه تشبیه شده است.
یادداشت

↑   مجموعه‌ای از حملات مسیحیان به آتشکده‌های زرتشتی‌ها، دولت ایران را به آزار و شکنجه وحشیانهٔ مسیحیان تحریک کرد که به نوبهٔ خود منجر به جنگ بین دو کشور در سال‌های ۴۲۱–۴۲۲ میلادی شد. حوادثی که باعث این آزار و شکنجه شد، در اعمال کشتن مسیحیان ایرانی که در زبان سریانی حفظ شده‌اند، و همچنین در روایتی متناظر در کتاب تئودوریت، توصیف شده است. واکنش اولیهٔ پادشاه ایران به طرز شگفت‌آوری ملایم بود. او وقتی شنید که اسقف شهر هرمزداردشیر که نامش عبدا، یا یکی از کشیشان او، آتشکده‌ای را تخریب کرده است، او را احضار کرد، "با زبان ملایم" از او شکایت کرد و دستور داد آتشکده را بازسازی کند… هنگامی که نرسای زاهد به دلیل تخریب آتشکده‌ای دستگیر شد، شاه حتی پیشنهاد کرد که اگر نرسای صرفاً انکار کند که این کار را انجام داده است، این موضوع را فراموش کند. عبدا از بازسازی آتشکده خودداری کرد و نرسای از انکار عمل خود امتناع ورزید. به دلیل سرسختی این دو، هر دوی آن دو تن اعدام شدند. در این مرحله، شاه صبر خود را از دست داد و آزار و شکنجهٔ عمومی علیه کلیسا را آغاز کرد.
."
کتاب‌شناسی

Stephen Williams, Gerard Friell, The Rome that did not fall: the survival of the East in the fifth century, Routledge, 1999, ISBN 0-415-15403-0, p. 31.
Warren T. Treadgold, A history of the Byzantine state and society, Stanford University Press, 1997, ISBN 0-8047-2630-2, p. 90.
Michael Gaddis, There is no crime for those who have Christ: religious violence in the Christian Roman empire, University of California Press, 2005, ISBN 0-520-24104-5, pgs. 196-197
The most complete account of the war is preserved in سقراط قسطنطنی، Historia Ecclesiastica VII.18, but some passages are included by تئودورت in his Historia Ecclesiastica. English translations of these sections are present in:
Michael H. Dodgeon, Samuel N. C. Lieu, Geoffrey Greatrex, The Roman Eastern Frontier and the Persian Wars, Part 2, CRC Press, 2002, ISBN 0-203-99454-X, p. 38-41.
سیف‌الدین قطز

سیف‌الدین قُطُز با نام کامل الملک المظفر سیف‌الدین قطز سومین سلطان از سلطنت مملوک مصر بود که به فرماندهی سپاه مسلمانان مصر رسید. سیف‌الدین در حملهٔ مغولان با فداکاری‌های خود نخستین شکست بزرگ را به آنان در نبرد عین جالوت تحمیل نمود و زمینهٔ شکست‌های بعدی را فراهم ساخت.
تولد و اسارت

در گیر و دار جنگ باقیماندهٔ خوارزمشاهیان با مغولان، خواهر سلطان جلال‌الدین، پسری به نام محمود به دنیا آورد. در حملهٔ مغول به خوارزم که به نابودی آن شهر منجر گشت و تقریباً تمامی مردم شهر به غیر از تعدادی انگشت شمار کشته شدند و محمود به همراه تعدادی دیگر از کودکان به بردگی گرفته شد.
محمود خردسال در همان سرآغاز کودکی و در حال اسارت نیز از خود ضعف نشان نمی‌داد و بدین خاطر مغولان به او لقب قطز دادند که در زبان مغولی به معنی سگ وحشی می‌باشد.
سربازان مغول که از شخصیت و نسبت قطز با سلطان جلال‌الدین آگاهی نداشتند، از جان او در گذشته و برای بدست آوردن مال او را به تجارِ برده فروخته و آن‌ها نیز قطز را به همراه دیگر کودکان در بازار برده به معرض فروش گذاشتند. در دمشق، شخصی به نام ابن الزعیم او را خرید. قطز با وجود خردسالی و بَردگی توانست در دمشق زبان عربی و قرآن و آموزش‌های ابتدایی فقه اسلامی را فرا بگیرد. در کتب تاریخ آمده که روزی استاد قطز او را زد. او گریست و یک روز کامل چیزی نخورد. وقتی استاد تصمیم گرفت برود، به شخصی به نام حاج علی فراش سفارش کرد تا قطز را دلداری داده به او طعام بدهد. فراش می‌گوید: «زمانی که پیش قطز آمدم به او گفتم آیا به خاطر یک ضربهٔ استاد این همه گریه می‌کنی؟» قطز گفت: «گریهٔ من به‌خاطر کتک خوردن نیست، بلکه به‌خاطر این است که او پدر و جد مرا لعنت کرده و این در حالی است که آن‌ها از او بهتر و بهتر هستند.» فراش پرسید: «مگر پدر تو کیست؟ مگر نه این است که او کافری بیش نبوده؟» قطز جواب داد: «قسم به خدا که من مسلمانی فرزند مسلمانی دیگر هستم. من محمود بن مودود، خواهرزادهٔ خوارزمشاه و از فرزندان پادشاهان هستم.»
قطز در همان روزگار نوجوانی در اسب‌سواری و استفاده از شمشیر و آلات جنگی مهارت یافت و تقریباً تمامی فنون جنگی را یادگرفت.
سلطنت

در زمان سلطنت ملک نجم‌الدین ایوب از خاندان صلاح الدین ایوبی، بسیاری از بردگان ترک به مصر آورده شدند که از جملهٔ آن‌ها عزالدین ایبک ترکمانی بود که بعدها او نیز قطز را خریداری کرده و به مصر آورد.
در اواخر حکومت ایوبیان، اختلافاتی میان درباریان و فرماندهان رخ داد که سبب شد بردگان مملوکی به قدرت برسند. قضیه از این قرار بود که پس از مرگ ملک نجم‌الدین ایوب، فرزندش تورانشاه به قدرت رسید. پس چون تورانشاه بر تخت سلطنت تکیه زد، راه ناسازگاری را با همسر پدرش، شجره الدر، را پیش گرفت و بر بردگان و مملوکانی که توسط پدرش به مصر آورده شده بودند ستم روا داشت و تعدادی از آنان را به قتل رساند. این امر سبب شد تا شجره الدر مملوکان را علیه او بشوراند و او را بکشد. کشته شدن تورانشاه سبب شد که، برای نخستین و آخرین بار تا این زمان، یک زن در مصر به حکومت برسد. اگر چه تمامی بزرگان دربار و سپاه بر سلطنت شجره الدر اتفاق کردند، او بیش از سه ماه حکومت نکرد، چرا که خود او صلاح را در این دید که از سلطنت استعفا داده آن را به عزالدین ایبک ترکمانی واگذار نماید و خود نیز همسرش شد.
با به قدرت رسیدن عز الدین ایبک ترکمانی، حکومت دودمان ایوبیان به پایان رسید و سلطنت ممالیک (بردگان) آغاز شد. ایبک، مطلع از جنگ‌آوری و چابک‌سواری و تدبیر و ایمان قطز، او را فرماندهٔ لشکر و وزیر دست راست خود کرد. او مدتی امور را در تصرف خود داشت تا اینکه همسرش، شجره الدر، با کمک گروهی از ممالیک او را کشت. علت قتلش این بود که همسرش متوجه شد که ایبک می‌خواهد بر سر او هوو (زن دوم) بیاورد. پس از کشته شدن عزالدین ایبک، فرزند پانزده ساله‌اش به نام نورالدین علی به حکومت رسید. به حکومت رسیدن این نوجوان پانزده ساله مصادف با تصرف و نابودی بغداد در ۱۲۵۸ و کشته شدن مستعصم، خلیفهٔ عباسی، به‌دست لشکر هولاکو و، متعاقباً، تسلطشان بر شام و حلب بود؛ چنان‌که لشکر مغول تا آنجا پیش رفت که در پشت دروازه‌های مصر برای حمله به آنجا اردو زد.
در این زمان، بزرگان و اعیان دولت که شاه جوان را از تدبیر امور عاجز می‌دیدند او را از سلطنت خلع کردند، و به اتفاق آراء قطز آینده‌دار را به سلطنت برکشیدند. قطز بلافاصله به اصلاح امور و سر و سامان دادن به اوضاع و احوال مملکت پرداخت: نخست، رقیبانش در شام و مصر را به سوی خود جذب کرد و در شمار لشکریانش درآورد، سپس به تقویت روحیهٔ مردم و سربازان پرداخت و آنان را برای نخستین رویارویی با لشکر مغول آماده ساخت.
ورود نمایندگانی از جانب مغول

مغولان، که تا نزدیکی‌های مصر پیش آمده بودند، نمایندگانی را با نامه‌ای سراسر تهدید و اهانت نزد قطز فرستادند که در آن خواستار تسلیم ممالیک شده بودند. متن نامه بدین شرح بود:
«امور را به ما واگذار کنید تا در امان بمانید قبل از اینکه پرده [از قدرت ما] برداشته شود و پشیمان شوید. یقیناً، در مورد شهرهایی که ویران و مردمانی که قتل‌عام کردیم شنیده‌اید. پس چگونه [و به کجا] فرار می‌کنید در حالی که ما شما را دنبال می‌کنیم. شما هرگز از شمشیرهای ما جان سالم به در نخواهید برد […] تعداد ما برابر با تعداد ریگزارهاست. کسی که با ما درافتد پشیمان می‌گردد. پس خودتان را با دست خودتان به هلاکت نیندازید.»
اما این تهدیدات قطز را متزلزل نکرد. او با خود اندیشید که در هر صورت یکی از دو خوبی را بدست خواهد آورد: یا پیروز می‌شود یا شهید. از سویی دیگر، او از خاندان خوارزمشاهیان و خواهرزادهٔ جنگجویی چون سلطان جلال‌الدین بود که در برابر مغولان مقاومت کرده و بارها آنان را عقب رانده و بعضی شهرها را از آنان پس گرفته بود. او پیش‌تر می‌دانست که سخن از شکست‌ناپذیری مغول افسانه‌ای بیش نیست، چه او در اوان کودکی شکست مغول را دیده بود. پس نمایندگان مغولان را حبس و نامه‌شان‌ را پاره کرد و برای بالا بردن روحیهٔ سربازان و خرد کردن روحیهٔ مغولان از دم تیغشان گذراند و بر دروازه به صلابه کشید.
آماده‌سازی و تجهیز لشکر برای رویارویی با مغولان

قطز تصمیم گرفت به‌جای ماندن در مصر و انتظار هجوم مغولان و حالت دفاعی گرفتن و محاصره شدن مصر، برای رویارویی با مغول به شام لشکر بکشد. او جبههٔ داخلی را با عزل تمامی کسانی که در حمایت و شجاعتشان شک داشت تقویت کرد و به‌جایشان نزدیکان و معتمدان خود را نصب کرد. سپس در قاهره و سایر شهرهای زیر سلطهٔ خود اعلام جهاد نمود و مردم را برای جنگ فرا خواند. برای تجهیز لشکر به جمع‌آوری اموال پرداخت و مالیات‌هایی بر مردم تعیین کرد، اما بسیاری از عالمان، که در میانشان علامه و دانشمند بزرگ، عزّ بن عبدالسلام، نیز بودند، بر این امر اعتراض کردند و از او خواستند تا بودجهٔ لازم برای تجهیز لشکر را از اموال فرماندهان ممالیک تأمین نماید، تا جایی که هیچ مالی غیر از اسب و سلاح جنگی برای فرماندهان باقی نمانَد، و اگر باز هم نیاز لشکر برآورده نشد، آنگاه بر مردم مالیات ببندد.
قطز که متوجه شد این فرمان‌بر بعضی از أمرا گران آمده‌است بر آن‌ها فریاد برآورد: ای فرماندهان مسلمانان، زمانی بود که شما از اموال بیت‌المال می‌خوردید، اما امروز از جنگ و جهاد کراهت دارید. من در راه رفتن به جنگ هستم پس هر کس که قصد جهاد دارد همراه من می‌آید و هر کس که از جهاد روی گردان باشد به خانه‌اش بر می‌گردد اما خداوند از او آگاه است و پایمال شدن حرمت و ناموس مسلمانان بر گردن بازمانده‌هاست.
این سخنان قطز بر فرمانده‌ها بسیار تأثیر گذاشت و آن‌ها را متحول کرد و همگی به اعلام جهاد پاسخ مثبت دادند. پس قطز با لشکر از مصر خارج شد و، پس از پیوستن لشکر شام به او، به غزه رسید. او فرماندهی خط مقدم لشکر را به بیبرس، که قوی و جنگجو بود، سپرد. پیش از آغاز جنگ، بیبرس با تعداد سربازی که در اختیار داشت بر مقدمهٔ لشکر مغول یورش برده آنان را از پای درآورد. این امر روحیهٔ بقیهٔ لشکریان را، که به‌همراه قطز به آنان پیوسته بودند، بالا برد. پیروزی خط مقدم لشکر قطز بر پیش قراولان لشکر مغولان سبب شد تا پشت صلیبی‌هایی که هنوز در بعضی مناطق حضور داشتند و گاه بر قسمت‌هایی از سرزمین‌های مسلمانان یورش می‌بردند، به لرزه در آید و از قدرت و کمیت و کیفیت سپاه قطز وحشت کنند و، برای در امان ماندن از خشم و هجوم سپاه مسلمانان، به آنان تعهد بدهند که به مغولان علیه آنان هیچ کمکی نکنند. قطز نیز تهدیدشان کرد که، در صورت هرگونه مساعدت به مغول و همکاری با آنان، پیش از مغول به آن‌ها حمله خواهد کرد.
نبرد عین جالوت

مقالهٔ اصلی: نبرد عین جالوت
در صبح روز جمعه، ۲۶ رمضان سال ۶۵۸ ه‍.ق مصادف با ۱۲۶۰م، دو لشکر در مکانی به نام عین جالوت، در نزدیکی دریاچه جلیل، با هم برخورد کردند و جنگ سختی میانشان درگرفت. پس از مدتی از آغاز جنگ، لشکر مغول، مرتفعات جبهه را تصرف کرد که سبب شد ستون چپ لشکر مغولان به راحتی بتواند بر جناح راست سپاه مسلمانان یورش ببرد. این یورش سبب شد تا سپاه مسلمانان از هم بپاشد و نزدیک بود تا آخرین امید مسلمانان در برابر مغول بر باد برود. اما ناگهان سیف‌الدین قطز از بالای اسب به پایین آمده و کلاه خود خود را بر زمین کوبید. با صدای بلند فریاد برآورد: «وا اسلاماه وا اسلاماه!»
پس همهٔ کسانی که صدای فریاد او را شنیدند، اطراف او را فرا گرفتند و با تمام قدرت بر لشکر مغول هجوم برده توان آنان را برهم زدند و به عقب راندند. قطز مدام فریاد می‌زد: «یا الله انصر عبدک قطز علی التتار» یعنی «خدایا بنده‌ات قطز را در برابر مغول یاری کن.»
از خوش‌اقبالی مسلمانان در این هجوم، کیتبوقا، فرماندهٔ لشکر مغول، کشته شد و مغولان به سمت شمال عقب‌نشینی کردند. مغولان بار دیگر صفوف لشکر خود را منظم کردند اما سیف‌الدین قطز آن‌ها را دنبال کرد و، پس از ساعت‌ها جنگ و درگیری، سرانجام مسلمانان پیروزی خود را قطعی کردند و مغولان، برای نخستین بار در تاریخ خود، جام بزرگ‌ترین شکست خود را که منجر به شکست‌های بعدی‌شان نیز شد، سر کشیدند.
در این هنگام سیف‌الدین قظز از بالای اسب پایین آمده و به نشانه‌ی شکرگزاری پیشانی را بر خاک نهاد و سجدهٔ شکر کرد. در جنگ‌های پس از عین جالوت، سپاه ممالیک به فرماندهی سیف‌الدین قطز و بیبرس به پاکسازی سریع شهرهای شام از سلطهٔ مغولان پرداختند و دمشق و حلب را از آنان پس گرفتند و لشکر از پای در آمدهٔ مغول از شهرهای شام گریخت.
هر چند که جنگ عین جالوت، پایان کار مغولان نبود اما آغازی شد برای شکست‌های بعدی آنان که توسط ملک الظاهر بیبرس پس از قطز ادامه یافت. اهمیت نبرد عین جالوت به فرماندهی سیف‌الدین قطز در این است که این جنگ خط قرمز و پایان دهندهٔ هجوم‌ها و پیروزی‌های مغول علیه دولت‌های اسلامی بود. در ظاهر، پیروزی در این جنگ همانند بقیهٔ پیروزها و فتوحات در تاریخ متصور می‌شود که نصیب بسیاری از فرماندهان شده‌است. اما ارزش و اهمیت فرماندهی سیف‌الدین قطز در اینست که جهان اسلام را، که بیش از دو سومش ویران شده بود، از نابودی نجات داد و پس از کشته شدن میلیون‌ها مسلمان به‌دست مغول از کشته شدن بیشتر مسلمانان جلوگیری کرد. او افسانهٔ شکست ناپذیری مغول را از میان برد، و استراتژی مغول را، که تا آن‌موقع هجومی بود، دفاعی کرد و شوکت و قدرتشان را از میان برد.
درگذشت

سیف الدین قطز در راه بازگشت به مصر در یک فرسخی قریه صالحیه با توطئه ملک ظاهر بیبرس کشته شد.