مجدالدین کیوانی
تالیفات و ترجمه‌ها > مقالات > مقالات فارسی

1. «کتاب و کتابخانه»، نشریّۀ فرهنگ خوزستان، اهواز، بهمن 1341.
2. «شباب شوشتری»، نشریّۀ فرهنگ خوزستان، اهواز، خرداد 1342.
3. «متدولوژی آموزش زبان­های خارجی»، مجموعه، تهران، دانشسرای عالی، اسفند 1351.
4. «دوزبانگی و مسائل تربیتی و اجتماعی آن»، مجموعه، تهران، دانشسرای عالی، خرداد 1351.
5. «هنر ترجمه»، مجلّۀ دانشکدۀ ادبیّات، تهران، دانشگاه تربیت معلّم، شهریور 1357.
6. «استفاده از رسایی و گیرایی صدا در تدریس»، رشد آموزش زبان، تهران، وزارت آموزش و پرورش، 1363، شمـ 2.
7. «چرا درک مطلب؟»، رشد آموزش زبان، تهران، وزارت آموزش و پرورش، 1363، شمـ 1.
8. «زبان‌شناسی جدید»، مجلّۀ زبان‌شناسی، تهران، مرکز نشر دانشگاهی، 1363.
9. «شوق یادگیری» (در سه قسمت)، رشد آموزش زبان، تهران، وزارت آموزش و پرورش، 1364، شمـ 3، 4، 5.
10. «صفات تخصیصی و صفات خبری»، رشد آموزش زبان، تهران، وزارت آموزش و پرورش، 1364-1365، شمـ 2- 3.
11. «دربارۀ دیکتۀ انگلیسی»، رشد آموزش زبان، تهران، وزارت آموزش و پرورش، 1365، شمـ 7.
12. «آبادان»، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 1)، تهران، 1367 (نیز ترجمۀ انگلیسی در اسلامیکا <ج 1>).
13. «آبل، آرمان» (مستشرق)، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 1)، تهران، 1367.
14. «آبنوس»، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 1)، تهران، 1367.
15. «آدامز، چارلز» (مستشرق)، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 1)، تهران، 1367.
16. «آدلر، یاکوب»، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 1)، تهران، 1367.
17. «آراکان» (بخشی در برمه)، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 1)، تهران، 1367.
18. «آرندونگ» (مستشرق)، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 1)، تهران، 1367.
19. «آشباخ، یوزف» (مستشرق)، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 1)، تهران، 1367.
20. «آشتیانی، احمد» (فیلسوف و فقیه)، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 1)، تهران، 1367.
21. «آصف بن برخیا»، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 1)، تهران، 1367.
22. «آکولوتوس، آندراس» (مستشرق)، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 1)، تهران، 1367.
23. «آلباگو، آندرا» (مستشرق)، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 1)، تهران، 1367.
24. «آل­تمغا»، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 1)، تهران، 1367.
25. «آلوارت» (مستشرق)، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 1)، تهران، 1367.
26. «آمدروز» (مستشرق)، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 2)، تهران، 1368.
27. «آناطولی­حصاری»، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 2)، تهران، 1368.
28. «آندره، تور» (مستشرق)، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 2)، تهران، 1368.
29. «آنکارا»، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 2)، تهران، 1368.
30. «آیدین» (شهری در ترکیه)، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 2)، تهران، 1368.
31. «آیدین­اوغللری»، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 2)، تهران، 1368.
32. «ابراهیم اینال»، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 2)، تهران، 1368.
33. «ابراهیم غزنوی»، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 2)، تهران، 1368.
34. «ابراهیم متفرّقه»، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 2)، تهران، 1368.
35. «ابن­ازرق»، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 2)، تهران، 1368.
36. «ابن­تومرت»، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 2)، تهران، 1368.
37. «ضرورت تسلّط مترجم بر زبان مادری» (متن سخنرانی در کنگرۀ ترجمه در تبریز)، تبریز، انتشارات دانشگاه تبریز، اسفند 1369.
38. مقدّمه بر فرهنگ کلمات مترادف و متضادّ انگلیسی ـ فارسی، اثر ای. اچ. ایروین، ترجمۀ اسماعیل زارع بهتاش، تهران، انتشارات رهنما، 1369.
39. «ابن­عذاری»، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 4)، تهران، 1370.
40. مقدّمه بر فرهنگ انگلیسی ـ فارسی رهنما، تهران، انتشارات رهنما، 1371.
41. «ابوالحسن سیمجور»، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 5)، تهران، 1372.
42. «ابوالخیر خان ازبک»، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 5)، تهران، 1372 (نیز ترجمۀ انگلیسی در اسلامیکا <ج 2>).
43. «ابوطالب حسینی تربتی»، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 5) ، تهران، 1372.
44. «ابوطالب‌ خان»، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 5)، تهران، 1372.
45. «پیر ترجمه (زندگی‌نامه­ای از یوجین نایدا)»، فصلنامۀ مترجم، مشهد، 1372، س 3، شمـ 11-12.
46. «فرهنگ در آیینۀ زبان»، مجلّۀ دانشکدۀ ادبیّات و علوم انسانی، تهران، دانشگاه تربیت معلّم، تابستان 1372، شمـ 1.
47. «اته، هرمان» (مستشرق آلمانی)، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 6)، تهران، 1373.
48. «ملاحظاتی دربارۀ خطّ و اثرات آن در ترجمه»، مجلّۀ دانشکدۀ ادبیّات و علوم انسانی، تهران، دانشگاه تربیت معلّم، 1373، دورۀ جدید، شمـ 2-3.
49. «نوجویی در شعر ادیب‌الممالک فراهانی»، مجلّۀ دانشکدۀ ادبیّات و علوم انسانی، تهران، دانشگاه تربیت معلّم، 1373، دورۀ جدید، شمـ 4-5.
50. «مرگی و صدهزار مصیبت (به مناسبت دومین سال درگذشت استاد زریاب خویی)»، مجلّۀ دانشکدۀ ادبیّات و علوم انسانی، تهران، دانشگاه تربیت معلّم، پاییز 1373 ـ بهار 1374، دورۀ جدید، س 2، شمـ 6-8.
51. «احمد میرعلایی، در روایتی و نقدی دیگر»، فصلنامۀ مترجم، مشهد، 1374، شمـ 19.
52. «سرنوشت گویش­ها (در بزرگداشت روان­شاد عبّاس زریاب)»، مجلّۀ تحقیقات اسلامی، تهران، 1374، شمـ 1-2.
53. «مصاحبه با دکتر محمّدرضا باطنی»، فصلنامۀ مترجم، مشهد، 1374، شمـ 17-18.
54. «ادیب‌الممالک»، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 7)، تهران، 1375.
55. «جسارت در ترجمه (نقدی بر ترجمۀ ادبیّات فارسی، اثر چارلز استوری)»، فصلنامۀ مترجم، مشهد، 1376، شمـ 23-24.
56. «استوری، چارلز» (مستشرق)، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 8)، تهران، 1377.
57. «اسکندر» (مقدونی)، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 8)، تهران، 1377.
58. «اسکندرنامه»، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 8)، تهران، 1377.
59. «معانی ضمنی یا هاله‌ای، بحثی در معناشناسی»، نامۀ اقبال: یادنامۀ اقبال یغمایی، تهران، میراث مکتوب، 1377.
60. «معرّفی و نقد دو ترجمه»، فصلنامۀ مترجم، مشهد، 1377، شمـ 27.
61. «عزیز نسفی و آثار او»، کتاب ماه (ادبیّات و فلسفه)، تهران، 1378، شمـ 28.
62. «اشتروتمان»، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 9)، تهران، 1379.
63. «افسر، شیخ‌الرّئیس محمّدهاشم»، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 9)، تهران، 1379.
64. «بازآفرینی سبک متن مبدأ در متن مقصد در ترجمه»، فصلنامۀ مترجم، مشهد، 1379، شمـ 33.
65. «لفظ‌گرایی (نقد)»، فصلنامۀ مترجم، مشهد، 1379، شمـ 32.
66. «امین الحسینی» (مشترک با حسن یوسفی اشکوری)، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 10)، تهران، 1380.
67. «ده سال از انتشار مترجم گذشت»، فصلنامۀ مترجم، مشهد، 1380، شمـ 34.
68. «بارتولد، واسیلی» (مستشرق روسی)، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 11)، تهران، 1381.
69. «باقر خان»، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 11)، تهران، 1381.
70. «برتلس، یوگنی ادواردویچ» (مستشرق روسی)، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 11)، تهران، 1381.
71. «اسکندر در ادب فارسی»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 1)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1384.
72. «اسکندرنامه‌ها»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 1)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1384.
73. «ابوطالب اصفهانی»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در شبه‌قارّه (ج 1)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1384.
74. «استوری، چارلز»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در شبه‌قارّه (ج 1)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1384.
75. «اقبال لاهوری»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در شبه‌قارّه (ج 1)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1384.
76. «اندرزنامه‌ها»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در شبه‌قارّه (ج 1)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1384.
77. «آسیای هفت‌سنگ»، فرهنگ آثار (ج 1)، تهران، سروش، 1385.
78. «اخبار دولة السّلجوقیة»، فرهنگ آثار (ج 1)، تهران، سروش، 1385.
79. «ادبیّات فارسی بر مبنای تألیف استوری»، فرهنگ آثار (ج 1)، تهران، سروش، 1385.
80. «ادوار شعر فارسی» <قسمت دوم مقاله> (کتاب محمّدرضا شفیعی کدکنی)، فرهنگ آثار (ج 1)، تهران، سروش، 1385.
81. «ارفع‌نامه»، فرهنگ آثار (ج 1)، تهران، سروش، 1385.
82. «از رابعه تا پروین»، فرهنگ آثار (ج 1)، تهران، سروش، 1385.
83. «اسرار الاولیاء» (کتاب فریدالدّین شکرگنج)، فرهنگ آثار (ج 1)، تهران، سروش، 1385.
84. «اسکندرنامۀ نظامی»، فرهنگ آثار (ج 1)، تهران، سروش، 1385.
85. «اسکندرنامه‌ها»، فرهنگ آثار (ج 1)، تهران، سروش، 1385.
86. «اسم مصدر، حاصل مصدر» (کتاب محمّد معین)، فرهنگ آثار (ج 1)، تهران، سروش، 1385.
87. «اشک معشوق» (کتاب مهدی حمیدی شیرازی)، فرهنگ آثار (ج 1)، تهران، سروش، 1385.
88. «اضافه» (کتاب محمّد معین)، فرهنگ آثار (ج 1)، تهران، سروش، 1385.
89. «انجمن­های ادبی شیراز»، فرهنگ آثار (ج 1)، تهران، سروش، 1385.
90. «اورادالاحباب و فصوص‌الآداب» (مشترک با محمّدجواد شمس)، فرهنگ آثار (ج 1)، تهران، سروش، 1385.
91. «بحثی در تصوّف»، فرهنگ آثار (ج 1)، تهران، سروش، 1385.
92. «برهان قاطع»، فرهنگ آثار (ج 1)، تهران، سروش، 1385.
93. «بزم ایران»، فرهنگ آثار (ج 1)، تهران، سروش، 1385.
94. «بهارستان جامی»، فرهنگ آثار (ج 1)، تهران، سروش، 1385.
95. «پلّه پلّه تا ملاقات خدا»، فرهنگ آثار (ج 1)، تهران، سروش، 1385.
96. «پندنامۀ یحیویّه»، فرهنگ آثار (ج 1)، تهران، سروش، 1385.
97. «پیام مشرق» (کتاب اقبال لاهوری)، فرهنگ آثار (ج 1)، تهران، سروش، 1385.
98. «بحران ترجمه»، روزنامۀ اطّلاعات، تهران، پنجشنبه 17 فروردین 1385/6 آوریل 2006، شمـ 23595، ص ۶، پنجشنبه 31 فروردین 1385/20 آوریل 2006، شمـ 23606، ص۶.
99. «عرفان و ترجمه»، روزنامۀ ایران، تهران، شنبه 13 آبان 1385، س 12، شمـ 3488.
100. «بویل، جان اندرو»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 2)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1386.
101. «بیلی، هرولد والتر»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 2)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1386.
102. «تاریخ ادبیّات ایران» (کتاب ادوارد براون)، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 2)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1386.
103. «تاریخ ادبیّات ایران» (کتاب یان ریپکا)، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 2)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1386.
104. «تاریخ بلعمی (ترجمۀ تاریخ طبری)»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 2)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1386.
105. «جوهری، محمّدابراهیم»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 2)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1386.
106. «حملۀ حیدری»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 2)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1386.
107. «به مناسبت هفده‌سالگی مترجم»، بخارا، تهران، ۱۳۸۶، شمـ 60.
108. «حوزۀ علاقه و روش فرزان در نقد» (بزرگداشت علّامه سیّد محمّد فرزان)، بیرجند، دانشگاه بیرجند، ۱۳۸۶.
109. «نمونه­ای از سنخ غالب پژوهش­های دانشگاهی در ایران»، کتاب ماه (ادبیّات و فلسفه)، تهران، تیر 1386، شمـ 93.
110. «یاد کیا، از چهل‌وپنج سال پیش»، ارج‌نامۀ صادق کیا، تهران، میراث مکتوب، ۱۳۸۶.
111. «تورنبرگ، کارل»، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 16)، تهران، 1387.
112. «توری، چارلز کاتلر»، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 16)، تهران، 1387.
113. «تاراپوروالا، ایرج»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در شبه‌قارّه (ج 2)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1387.
114. «تاراچند»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در شبه‌قارّه (ج 2)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1387.
115. «تاریخ ادبیّات» (بدیع­الزّمان فروزانفر)، فرهنگ آثار (ج 2)، تهران، سروش، 1387.
116. «تاریخ ادبیّات» (جلال­الدّین همایی)، فرهنگ آثار (ج 2)، تهران، سروش، 1387.
117. «تاریخ ادبیّات انگلیس» (ل. صورتگر)، فرهنگ آثار (ج 2)، تهران، سروش، 1387.
118. «تاریخ ادبیّات ایران» (صادق رضازادۀ شفق)، فرهنگ آثار (ج 2)، تهران، سروش، 1387.
119. «تاریخ ادبیّات ایرانی» (محمّدحسین فروغی)، فرهنگ آثار (ج 2)، تهران، سروش، 1387.
120. «تاریخ گردیزی»، فرهنگ آثار (ج 2)، تهران، سروش، 1387.
121. «تاریخ و فرهنگ» (مجتبیٰ مینوی)، فرهنگ آثار (ج 2)، تهران، سروش، 1387.
122. «تحفة الآفاق»، فرهنگ آثار (ج ۲)، تهران، سروش، 1387.
123. «تحفة الاخوان فی خصائص الفتیان»، فرهنگ آثار (ج 2)، تهران، سروش، ۱۳۸۷.
124. «تحفة الملوک»، فرهنگ آثار (ج 2)، تهران، سروش، ۱۳۸۷.
125. «تحلیل هفت‌­پیکر نظامی»، فرهنگ آثار (ج 2)، تهران، سروش، ۱۳۸۷.
126. «تذکرۀ شعرای خوانسار»، فرهنگ آثار (ج 2)، تهران، سروش، ۱۳۸۷.
127. «تذکرۀ شعرای معاصر»، فرهنگ آثار (ج 2)، تهران، سروش، 1387.
128. «تذکرۀ شعرای پنجاب»، فرهنگ آثار (ج 2)، تهران، سروش، 1387.
129. «ترجمۀ رسالۀ قُشَیریّه»، فرهنگ آثار (ج 2)، تهران، سروش، ۱۳۸۷.
130. «تصویری از ناصر خسرو»، فرهنگ آثار (ج 2)، تهران، سروش، ۱۳۸۷.
131. «جوی شیر شیرین»، گزارش میراث، تهران، 1387، س 3، شمـ 27-28، ص 28-30.
132. «کیهان‌شناسی، جان‌شناسی»، نامۀ فرهنگستان، تهران، بهار 1387، دورۀ 12، شمـ 1، ص 84-88.
133. «مؤلّف در ترازوی مترجم»، فصلنامۀ مترجم، مشهد، 1387، شمـ 47، ص 64-74.
134. «نقش احساسی زبان و شیوۀ حافظ در ابراز ناخوشنودی­ها»، ارج‌نامۀ صادق کیا، تهران، میراث مکتوب، ۱۳۸۷.
135. «خزانۀ عامره»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 3)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1388.
136. «خلاصةالاشعار و زبدةالافکار»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 3)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ۱۳۸۸.
137. «دخویه، میخاییل» (مستشرق هلندی)، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 3)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1388.
138. «ریپکا، یان» (مستشرق چکوسلواکیایی)، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 3)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1388.
139. «ریتر، هلموت»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 3)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ۱۳۸۸.
140. «پلّه پلّه تا ملاقات خدا»، ره­آورد، لُس­آنجلس، پاییز 1388/2009، شمـ 88.
141. «پلّه پلّه تا مقالات خدا و ترجمۀ انگلیسی آن»، پژوهش‌نامۀ فرهنگ و ادب، تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رودهن، 1388، س 5-6، شمـ 20، ج 2.
142. «عرفان ما با ادبیّات در هم تنیده است»، کتاب هفته، تهران، شنبه 26 دی 1388/16 ژانویۀ ۲۰۱۰، ص 6-7.
143. «معرّفی اجمالی تاریخ ادبیّات فارسی»، گزارش میراث، تهران، 1388، س 3، شمـ 34.
144. «جونز، ویلیام»، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 18)، تهران، ۱۳۸۹.
145. «به بهانۀ کشف و نشر علی‌نامه»، آینۀ میراث، تهران، میراث مکتوب، 1389، س 4، ضمیمۀ شمـ 20.
146. «تاج القصص: آمیخته‌ای از قصه، تفسیر و حدیث»، نامۀ فرهنگستان، تهران، 1389، شمـ ۴۱.
147. «حافظ شیرین­سخن»، ارج‌نامۀ دکتر محمّد معین، تهران، میراث مکتوب، 1389.
148. «خیّام­نامه: روزگار، فلسفه و شعر خیّام»، گزارش میراث، تهران، آذر ـ اسفند 1389، شمـ 42-43.
149. «دیوان اسرار (کلّیّات اشعار فارسی حاج ملّا هادی سبزواری)»، گزارش میراث، تهران، آذر ـ بهمن 1389، شمـ 42-43.
150. «صنعت فربه‌سازی کتاب (بخش نخست)»، گزارش میراث، تهران، میراث مکتوب، مهر ـ آبان 1389، س 5، شمـ 41، ص 53-58.
151. «صنعت فربه‌سازی کتاب (بخش دوم)»، گزارش میراث، تهران، میراث مکتوب، آذر ـ دی و بهمن ـ اسفند 1389، س 5، شمـ 42-43، ص 56-63.
152. «گزیده‌های معین»، ارج‌نامۀ دکتر محمّد معین، تهران، میراث مکتوب، 1389.
153. «مجلّۀ مولانا رومی (ج 1)»، گزارش میراث، تهران، میراث مکتوب، خرداد ـ تیر 1389، س 4، شمـ 39.
154. «یادی از یارشاطر»، آزما، تهران، ۱۳۸۹. (شمارۀ ؟)
155. «حافظ تشریح»، فرهنگ آثار (ج 3)، تهران، سروش، 1390.
156. «حافظ چه می‌گوید؟»، فرهنگ آثار (ج 3)، تهران، سروش، 1390.
157. «حافظ‌نامه»، فرهنگ آثار (ج 3)، تهران، سروش، 1390.
158. «خاتون هفت­قلعه»، فرهنگ آثار (ج 3)، تهران، سروش، 1390.
159. «خاوران‌نامه»، فرهنگ آثار (ج 3)، تهران، سروش، 1390.
160. «خطّ سوم»، فرهنگ آثار (ج 3)، تهران، سروش، 1390.
161. «خمسۀ نظامی»، فرهنگ آثار (ج 3)، تهران، سروش، 1390.
162. «داستان­های امثال» (کتاب امیرقلی امینی)، فرهنگ آثار (ج 3)، تهران، سروش، 1390.
163. «در دیار صوفیان»، فرهنگ آثار (ج 3)، تهران، سروش، 1390.
164. «خسرو پرویز در ادبیّات فارسی»، دانشنامۀ جهان اسلام (ج 15)، تهران، 1390.
165. «از دشمنان برند شکایت به دوستان»، ضمیمۀ روزنامۀ شرق، ویژه‌نامۀ مولانا، تهران، 26 آذر 1390، س 9، شمـ 1418 (دورۀ جدید، شمـ 494).
166. «بختیارنامه»، ارج‌نامۀ ذبیح‌اللّٰه صفا، تهران، میراث مکتوب، 1390، ص 293-313.
167. «دائرةالمعارف­نویسی و دانشنامۀ ایران (دنا)»، گزارش میراث، تهران، میراث مکتوب، بهمن ـ اسفند ۱۳۹۰، دورۀ 2، شمـ 49.
168. «دربارۀ نوشته­های پیشین: درباب بنی­آدم اعضای یکدیگرند»، گزارش میراث، تهران، بهمن ـ اسفند 1390، شمـ 49.
169. «زمان و چگونگی آشنایی غرب با شیخ عطّار نیشابوری»، مزدک‌نامه، تهران، 1390، شمـ 5 (نیز با مختصری اضافات و تجدید نظر در مجلّۀ ایران­شناسی، تهران / نیویورک، بهار 1393، س 26، شمـ 1، ص 110-118). // «زمان و چگونگی آشنایی غرب با شیخ عطّار نیشابوری»، مزدک­نامه، به کوشش جمشید کیانفر، تهران، [ناشر]: پروین استخری، بهار 1391، شمـ 5، ص 422-429 (نیز با مختصری اضافات و تجدید نظر در مجلّۀ ایران­شناسی، تهران / نیویورک، بهار 1391، س 26، شمـ 1).
170. «سیف فرغانی و دیوان او»، ارج‌نامۀ ذبیح‌اللّٰه صفا، تهران، میراث مکتوب، 1390، ص 359-383.
171. «شکل­های یک اسطوره: دگرگونی­های ادبی شخصیّت یوسف»، ادبیّات تطبیقی، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1390، دورۀ 2، شمـ 1 (شمـ پیاپی 3).
172. «صفا در نشئۀ جام»، ارج‌نامۀ ذبیح‌اللّٰه صفا، تهران، میراث مکتوب، 1390، ص 397-412.
173. «مجلّۀ مولانا رومی (ج 2)»، گزارش میراث، تهران، میراث مکتوب، 1390، دورۀ 2، س 5، شمـ 47-48.
174. «معلّم محقّق ]دکتر اصغر دادبه[»، ضمیمۀ روزنامۀ شرق، تهران، 31 شهریور 1390، س 9، شمـ 1350.
175. «حافظ» (بخش ترجمه‌های انگلیسی اشعار حافظ)، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 19)، تهران، 1391.
176. «خمسه»، دانشنامۀ جهان اسلام (ج 16)، تهران، 1391.
177. «تکملۀ خمسه» (ترجمه‌ها و آثار خاورشناسان دربارۀ خمسۀ نظامی)، دانشنامۀ جهان اسلام (ج 16)، تهران، ۱۳۹۱.
178. «شفایی اصفهانی»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 4)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1391.
179. «شیرین و فرهاد»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 4)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1391.
180. «طنز»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 4)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1391.
181. «طوفان البکاء»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 4)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1391.
182. «عبید زاکانی»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 4)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1391.
183. «عمعق بخارایی»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 4)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1391.
184. «از ساختن کتاب تا کتاب‌سازی»، گزارش میراث، تهران، میراث مکتوب، تیر ۱۳۹۱، دورۀ 2، ضمیمۀ شمـ ۲.
185. «پایان­نامه­نویسی و تقابل کیفیّت و کمّیّت»، روزنامۀ اطّلاعات، تهران، یکشنبه 23 مهر 1391/14 اکتبر 2012، شمـ 25430، ص 11 (نیز در مجلّۀ ایران­شناسی، تهران / نیویورک، بهار ۱۳۹۲، س 25، شمـ 1، ص 90-96).
186. «تصحیح یا تخریب»، گزارش مکتوب، تهران، زمستان 1391، دورۀ 2، ضمیمۀ شمـ 3.
187. «شوقی شرقی در قلبی غربی: نگاهی کوتاه به زندگی، افکار و آثار لئونارد لویسُن، ایران­شناس و مولاناپژوه آمریکایی»، گزارش میراث، تهران، بهار ـ تابستان ۱۳۹۱، س 12، شمـ 3-4 (شمـ پیاپی 80-81) (سال انتشار ۱۳۹۸).
188. «کتاب­سازی: آشفته­بازاری برای نام­آورشدن»، گزارش میراث، تهران، تیر 1391، دورۀ 2، ضمیمۀ شمـ ۲.
189. «مجلّۀ مولانا رومی (ج 3)»، گزارش میراث، تهران، آذر و اسفند 1391، شمـ 53-54.
190. «نامه به سردبیر»، گزارش میراث، تهران، مرداد ـ آبان 1391، شمـ 52-53.
191. «نشر جلد دهم از تاریخ ادبیّات فارسی»، گزارش میراث، تهران، مرداد ـ آبان 1391، شمـ 52-53.
192. «هنر و منبع الهام هنری مولانا»، سه علّامه، نامۀ پژوهشی ادبیّات و عرفان (10)، تبریز، دانشگاه تبریز، بهار و تابستان 1391، س 12، شمـ پیاپی ۳۶، ص ۹۵-۱۲۲.
193. «دانشمندان و انسان­گراها (مطالعات ایرانی در مکاتبات هنینگ و تقی­زاده <1937-1966>)»، مروارید، تهران، بهمن 1391 ـ اردیبهشت 1392، س 1، شمـ 3-4، ص 3-14 (نیز در ارمغان منوچهر مرتضوی، به کوشش توفیق هاشم­پور سبحانی، تهران، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، 1392؛ نیز با اختصار در اندیشۀ پویا، تهران، اسفند 1391، س 1، شمـ 6؛ نیز با اختصار بیشتر در ایران­شناسی، به کوشش ایرج افشار و تورج دریایی، تهران / نیویورک، زمستان 1391، س 24، شمـ 4، ص 719-732).
194. «آغاز و انجام مشروطه از منظر ادیب­الممالک فراهانی»، آزما، تهران، مرداد 1392، شمـ 96.
195. «آیا خیّام فیتزجرالد همان خیّام نیشابوری است؟»، ایران­شناسی، تهران / نیویورک، زمستان 1392، س 25، شمـ 4، ص 648-654.
196. «پژوهشگری که بر سرِ اصول اخلاقی خود حاضر به معامله نشد» (متن سخنرانی در شب دکتر محمّدرضا باطنی)، بخارا، تهران، مهر ـ آبان 1392، س 15، شمـ 95-96.
197. «چرا پس از مولانا جلال­الدّین تا زمان حافظ چهرۀ شاخص دیگری در عرصۀ ادب فارسی پدید نیامد؟»، ایران­شناسی، تهران / نیویورک، تابستان 1392، س 25، شمـ 2.
198. «حق با کدام طرف است، نشریّه یا نویسنده؟»، نامۀ روشن، به کوشش طهمورث ساجدی و احمد اداره­چی گیلانی، تهران، ۱۳۹۲.
199. «مجلّۀ مولانا رومی (ج 4)»، گزارش میراث، تهران، فروردین ـ تیر ۱۳۹۲، شمـ ۵۶-57.
200. «نگاه شبستری به پیوند لفظ و معنی و طرح چند پرسش»، ایران­شناسی، تهران / نیویورک، تابستان 1392، دورۀ جدید، س 26، شمـ 2. // «نگاه شیخ شبستری به پیوندِ لفظ و معنی و طرح چند پرسش»، ایران­شناسی، تهران / نیویورک، 1393، س 26، شمـ 2.
201. «فروزانفر، بدیع‌الزّمان»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 5)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1393.
202. «باغ دلگشا، خاطره­هایی پراکنده از نخستین سال­ها»، مهرنامه، تهران، اردیبهشت 1393، شمـ 35، ص 269- 270.
203. «در ماجرای مخالفت با دفن ریچارد فرای بر کرانۀ زاینده­رود: جهان را اگر اصفهانی نبود / جهان­آفرین را جهانی نبود»، ایران­شناسی، تهران / نیویورک، زمستان 1393، دورۀ جدید، س 26، شمـ 4.
204. «در وصف آن شمایل»، با قافلۀ شوق (ارج­نامۀ دکتر محمّدعلی موحّد)، به کوشش محمّد طاهری خسروشاهی، تبریز، ستوده، ۱۳۹۳.
205. «سخن سردبیر»، آینۀ میراث، تهران، پاییز ـ زمستان 1393، س 12، شمـ 2 (شمـ پیاپی 55).
206. «مجلّۀ مولانا رومی (ج 5)»، گزارش میراث، تهران، فروردین ـ تیر 1393، دورۀ 2، س 8، شمـ 62-63.
207. «مروری بر کتاب تاریخ ادبیّات فارسی (از مشروطه تا رضاشاه)»، گزارش میراث، تهران، آذر و اسفند 1393، دورۀ 2، س 8، شمـ 5-6.
208. «نگاهی به کتاب تاریخ ترجمه در ایران (از دوران باستان تا پایان عصر قاجار)»، گزارش میراث، تهران، آذر ـ اسفند ۱۳۹۳، س ۸، شمـ ۵-6.
209. «تاریخ ادبیّات فارسی از مشروطه تا عصر پهلوی اول»، مروارید، تهران، دی و بهمن 1394، س 4، شمـ 21.
210. «درودی به روان استاد ذاکری و نقدی بر نقد او»، گزارش میراث، تهران، مرداد ـ آبان ۱۳۹۴، دورۀ 2، س 9، شمـ 3-4.
211. «سخن سردبیر»، آینۀ میراث، تهران، بهار ـ تابستان 1394، س 13، شمـ 1 (شمـ پیاپی 56).
212. «سخن سردبیر»، آینۀ میراث، تهران، پاییز ـ زمستان 1394، س 13، شمـ 2 (شمـ پیاپی 57).
213. «شرح­نویسی بر حافظ: چگونه و تا کی؟ (بحثی در آسیب­شناسی)»، همایش بین­المللی خواجه شمس­الدّین محمّد حافظ شیرازی (بخش اوّل)، تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، 1394/2015 (متن خطابۀ عرضه­شده در همایش بزرگداشت حافظ در تاریخ 15 اردیبهشت 1394).
214. «مجلّۀ مولانا رومی (ج 6)»، گزارش میراث، تهران، فروردین ـ تیر 1394، دورۀ 2، س ۹، شمـ ۶۸-۶۹.
215. «مجلّۀ مولانا رومی (ج 7)»، گزارش میراث، تهران، 1394، شمـ 72-73 (سال انتشار 1396).
216. «منصور اوجی، تاریخ شفاهی ادبیّات معاصر ایران»، گزارش میراث، تهران، مرداد ـ آبان ۱۳۹۴، دورۀ 2، س ۹، شمـ 3-4 (شمـ پیاپی ۷۰-۷۱) (نیز در جهان کتاب، تهران، بهمن ـ اسفند ۱۳۹۵، س ۲۱، شمـ ۱۱-12؛ نیز با اختصار در نگاه نو، تهران، بهار 1396، شمـ 113).
217. «نقدِ نقد»، فصلنامۀ نقد کتاب ادبیّات، تهران، تابستان 1394، س 1.
218. «یادی از استاد گنجی»، روزنامۀ اطّلاعات، تهران، سه شنبه 24 شهریور ۱۳۹۴/14 سپتامبر ۲۰۱۵، س 19، شمـ ۲۶۲۵۴.
219. «یک نالۀ مستانه ز جایی نشنیدیم ... (در ماجرای پایان­نامه­نویسانی)»، گزارش میراث، تهران، آذر ـ اسفند ۱۳۹۴، س 9، شمـ ۷۳-۷۲.
220. «مقالات شمس تبریزی»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج ۶)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ۱۳۹۵.
221. «مکتوبات: ملاحظات تاریخی و نگارشی»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج ۶)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ۱۳۹۵.
222. «ولدنامه»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج ۶)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ۱۳۹۵.
223. «هاتف اصفهانی»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج ۶)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ۱۳۹۵.
224. «ابوالحسن نجفی هم رفت»، دریچه، تهران، بهار ۱۳۹۵، س ۱۱، شمـ ۴۰.
225. «ادیب­الممالک فراهانی، شاعری در گذار از سنّت به تجدّد»، دیار (فصلنامۀ پژوهش­های محلّی و منطقه­ای)، تهران، بهار ۱۳۹۵، س 1، شمـ 1.
226. «استاد حسین خطیبی، مرد علم و عمل»، نگاه نو، تهران، تابستان ۱۳۹۵، شمـ ۱۱۰ (نیز در دریچه، تهران، تابستان ـ پاییز ۱۳۹۵، س 11، شمـ 41).
227. «به یاد عبّاس ماهیار (د ۲۱ دی ۱۳۹۵)»، سایت مؤسّسۀ پژوهشی میراث مکتوب، 27 دی ۱۳۹۵.
228. «دو کتاب از احمد کتابی»، گزارش میراث، تهران، 1395، دورۀ 3، س 1، شمـ ۳-4 (سال انتشار بهار ۱۳۹۷).
229. «سخن سردبیر»، آینۀ میراث، تهران، بهار ـ تابستان 1395، س 14، شمـ 1 (شمـ پیاپی 58).
230. «مجلّۀ مولانا رومی (ج 8)»، گزارش میراث، تهران، پاییز ـ زمستان ۱۳۹۵، دورۀ 3، س 1، شمـ ۳-4 (شمـ پیاپی 77-76) (سال انتشار بهار ۱۳۹۷).
231. «مناسبت نام امیرکبیرِ صدر اعظم با انتشارات عبدالرّحیم کتاب­فروش»، معناگر صبح، تهران، ۱۳۹۵.
232. «سروشیار به سروش پیوست»، دریچه، تهران، زمستان 1396، س 12، شمـ ۲۶ (یادنامۀ استاد جمشید مظاهری <سروشیار>).
233. «هنر برای هنر، هنر برای مردم، هنر برای پول»، دریچه، تهران، پاییز ۱۳۹۶، س 12، شمـ ۴۵.
234. «خاوران­نامه»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ذیل)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1397.
235. «فرهنگ معین»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ذیل)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1397.
236. «کیا، صادق»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ذیل)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1397.
237. «مرثیه»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ذیل)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1397.
238. «معراج»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ذیل)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1397.