او-۱۱۱ (کریگس‌مارینه)
سرنوشت

با تغییر برنامه و حرکت او-۱۱۱ به سمت شمال، روز ۲۸ سپتامبر به این او-بوت گزارش شد که یک کشتی آسیب‌دیدهٔ ۹۰۰۰ تنی در فاصلهٔ ۶۵۰ کیلومتری از لاس پالماس با سرعت کمی در حال حرکت است. این شناور می‌بایست سیلوربِل، کشتی تجاری بریتانیایی می‌بود که شش روز قبل‌تر با اژدری از او-۶۸ مورد اصابت قرار گرفته بود. او-۱۱۱ صبح روز ۲ اکتبر به مختصات اعلام‌شده رسید و به‌مدت ۳۶ ساعت ناحیه را برانداز کرد تا کشتی مذکور را بیابد. شب ۳ اکتبر، سایهٔ یک کشتی در فاصلهٔ حدود ۱۵ کیلومتری مشاهده شد. در ابتدا تصور بر یافتن کشتی گزارش‌شده بود؛ درحالی‌که در حقیقت اچ‌ام‌اس لِیدی شرلی، کشتی ضدزیردریایی بریتانیایی بود که با سرعت ۱۲ گره به آن نزدیک می‌شد. این کشتی از همان فاصلهٔ ۱۵ کیلومتری برجک او-۱۱۱ را دیده و صبح روز بعد در فاصلهٔ ۱۶۰۰ متری به‌کمک دستگاه سونار، این او-بوت را شناسایی کرده بود. در این زمان، کلاینشمیت با نگاه از پریسکوپ تصور می‌کرد کشتی در فاصله ۴ یا ۵ کیلومتری است؛ درحالی‌که کاربر دستگاه هیدروفون به او اعلام کرد صدا از فاصلهٔ ۵۰۰ متری دریافت می‌گردد. گفته می‌شود شاید در هنگام گذشتن او-۱۱۱ از زیر زیردریایی بریتانیایی، پریسکوپ آن آسیب دیده بود و در نتیجه فرماندهٔ این او-بوت تصویر اشتباهی از آن کشتی می‌دید. از طرفی شکست نور در مه صبح‌گاهی سبب شده بود کشتی بریتانیایی بزرگتر دیده شود و برای همین کلاینشمیت آن را دورتر فرض کند و با سیلوربل اشتباه بگیرد. او همچنان او-بوت را نزدیک سطح نگاه داشت.
کشتی بریتانیایی با رساندن خود به او-۱۱۱، سه نوبت خرج عمقی به‌سمت آن پرتاب کرد. در این شرایط، او-بوت در عمق حدود ۱۰ متری قرار داشت. انفجار حاصل از خرج‌های عمقی موجب ورود آب به محفظهٔ موتور او-۱۱۱ شد. کلاینشمیت با دستپاچگی دستور داد او-بوت به سطح رَوَد. پس از بالا آمدن، درحالی‌که او-۱۱۱ می‌توانست با سرعت بیشتر بر روی سطح از محل بگریزد، تصمیم بر درگیری با توپ در فاصلهٔ ۵۰۰ متری شد. در این هنگام، دو گلوله از توپ کالیبر ۴ اینچی لیدی شرلی به او-بوت اصابت کرد. یک گلوله به پایهٔ برجک خورد و دومی درون برجک منفجر شد که به مرگ کلاینشمیت و شش تن دیگر، از جمله دو افسر، هلموت فوکس، افسر نخست دیده‌بان و فریدریش ویلهلم روزینگ، افسر دوم دیده‌بان، انجامید. با وجود برتری تسلیحاتی او-۱۱۱، در اثر اشتباه حاصل از شتابزدگی و بی‌تجربگی که محافظ ضدآب دهانهٔ لوله برداشته نشده بود، توپ کالیبر ۱۰٫۵ سانتی‌متری این او-بوت هنگام نخستین شلیک منهدم شد و خدمهٔ آن که محافظتی نداشتند با آتش مسلسل کشتی دفع شدند. تیراندازی با توپ ضدهوایی ۲۰ میلی‌متری او-۱۱۱ به‌سمت کشتی نیز ثمرهٔ چندانی نداشت. به‌دلیل از کار افتادن موتور و پر شدن موتورخانه از دود، تلاش خدمهٔ او-۱۱۱ برای گریختن هم به نتیجه‌ای نرسید. ناخدا سوم هانس-یوآخیم هاینیکه که برای کسب تجربه فرماندهی در او-بوت حضور داشت، هدایت آن را عهده‌دار شد. او دستور به رهایی او-بوت و غرق آن داد. سرانجام ۴۵ تن خدمهٔ باقی‌مانده با ترک او-بوت و پریدن در آب، خود را تسلیم کردند. سه تن از خدمهٔ او-۱۱۱ زخمی بودند و یکی از آن‌ها با نام هانس روسکِنس، پایش قطع شده بود و در بیهوشی به سر می‌برد. روسکنس عصر همان روز در اثر نبود تجهیزات پزشکی لازم جان باخت. صبح روز بعد، او را در پارچه‌ای سیاه پیچیدند (به‌دلیل نبود پرچم آلمان) و در آب تدفین کردند. در طرف مقابل، از مجموع ۱۴ خدمهٔ کشتی بریتانیایی نیز یک تن کشته و چهار نفر دیگر زخمی شدند. اسرا با مشاهدهٔ اندازهٔ ناچیز شناور بریتانیایی که او-بوتی با اندازه تقریبی دو برابر خود را شکست داده‌است، شگفت‌زده شدند. این درگیری کمتر از بیست دقیقه طول کشیده بود. دست کم ۹ گلوله از توپ ۴ اینچی لیدی شرلی به او-۱۱۱ خورده بود. او-۱۱۱ در اثر خسارت وارد آمده از خرج‌های عمقی و گلوله‌های توپ و همچنین باز شدن دریچه‌های درون آن توسط ناوبان یکم گونتر ولف، مهندس او-بوت، حدود ساعت ۱۰:۳۰ صبح روز ۴ اکتبر سال ۱۹۴۱ غرق شد. ادعا شده‌است او-بوت دیگری به شکل مخفیانه نظاره‌گر عملیات نجات خدمه او-۱۱۱ بود اما مداخله نکرد تا جان آنها به خطر نیفتد. البته این مسئله تأیید نشده‌است و آن او-بوت را هم پیدا نکردند. بریتانیایی‌ها به‌دلیل تیرگی حاصل از آفتاب‌سوختگی خدمهٔ او-۱۱۱، ابتدا تصور کردند این افراد ایتالیایی هستند اما بعداً با سخن گفتن آن‌ها متوجه آلمانی بودنشان شدند. گفته می‌شوند تعدادی از آلمانی‌ها، با اتکا به برتری عددی، قصد شورش و تسخیر کشتی بریتانیایی و انتقال آن به یک کشور بی‌طرف، به خصوص اسپانیا، را داشتند اما دیگران با آن‌ها همکاری نکرده‌اند. خدمهٔ به‌اسارت‌درآمدهٔ او-بوت ابتدا به جبل‌الطارق و سپس با یک کشتی جنگی به انگلستان منتقل شدند تا مورد بازجویی دستگاه اطلاعاتی قرار گیرند. در این بازجویی‌ها، این افراد به برخی از اطلاعات فنی او-بوت خود اعتراف کردند.
داستان پیروزی لیدی شرلی، یک کشتی نسبتاً کوچک، بر او-۱۱۱ به‌عنوان یک رقیب بسیار قدرتمندتر، دست‌مایهٔ تبلیغات سیاسی رسانه‌های بریتانیایی علیه آلمان شد. دلایل مختلفی را می‌توان برای ناموفق‌بودن دوران او-۱۱۱ ذکر کرد. شکست نهایی در اثر تصمیمات بد فرمانده و عملکرد ضعیف دیگر خدمه اتفاق افتاد. او-بوت برای رزم مخفی و شبیخون از زیر سطح به دشمن طراحی شده بود. قمار مبارزه در سطح با رقیبی باتجربه و کارآزموده به شکستی سنگین برای این او-بوت انجامید. ناوسروان کلاینشمیت، فرمانده او-بوت، در حقیقت ملوان کشتی تجاری بود و تنها یک سال قبل‌تر وارد ناوگان او-بوت‌ها شده بود. اغلب دیگر خدمهٔ این او-بوت نیز افرادی کم‌تجربه در این زمینه بودند. تنها پنج تن از درجه‌داران پیش از پیوستن به او-۱۱۱ در او-بوت‌های دیگر خدمت کرده بودند. وفاداری عده‌ای از خدمه نیز زیر سؤال است. برای مثال افسر مسئول توپ کالیبر ۲۰ میلی‌متری او-بوت هنگام آغاز درگیری نهایی از رفتن به جایگاه خود سر باز زد. تعدادی از این افراد سربازان وظیفه بودند و گفته می‌شود با حساس‌شدن شرایط، روحیهٔ خود را به‌سرعت باختند. همچین گفته می‌شود کلاینشمیت نزد خدمه‌اش فرماندهٔ چندان محترمی نبود و حضور یک افسر ارشدتر دیگر در کنار او، این مسئله را تشدید می‌کرد. تعداد بیش از معمول خدمه درون او-۱۱۱ (۵۲ نفر به جای ۴۳ نفر) نیز اثر بدی بر عملکرد آن داشت.
نگاره تسلیم او-۱۱۱، اثر چارلز پرز