stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
روئینگ در المپیک تابستانی ۲۰۲۴ – انفرادی دو پارو زنان
نتایج > گروه‌ها

The first three of each heat qualify for the quarterfinals, while the remainder go to the repechage.
نتایج > گروه‌ها > گروه ۱

| رتبه | خط | ورزشکار | کشور | زمان | یادداشت‌ها |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ | ۵ | Tara Rigney |  استرالیا | ۷:۳۰٫۷۱ | Q |
| ۲ | ۳ | Virginia Díaz Rivas |  اسپانیا | ۷:۳۷٫۳۰ | Q |
| ۳ | ۲ | Paige Badenhorst |  آفریقای جنوبی | ۷:۳۹٫۱۹ | Q |
| ۴ | ۴ | فاطمه مجلل |  ایران | ۸:۰۱٫۳۰ | R |
| ۵ | ۱ | Kathleen Noble |  اوگاندا | ۸:۰۸٫۹۰ | R |
| ۶ | ۶ | Evidelia González |  نیکاراگوئه | ۸:۲۳٫۲۵ | R |
نتایج > گروه‌ها > گروه ۲

| رتبه | خط | ورزشکار | کشور | زمان | یادداشت‌ها |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ | ۳ | کارولین فلورین |  هلند | ۷:۳۶٫۹۰ | Q |
| ۲ | ۴ | Aurelia-Maxima Katharina Janzen |  سوئیس | ۷:۴۱٫۱۵ | Q |
| ۳ | ۱ | Nina Kostanjsek |  اسلوونی | ۷:۴۶٫۳۰ | Q |
| ۴ | ۵ | Joanie Delgaco |  فیلیپین | ۷:۵۶٫۲۶ | R |
| ۵ | ۲ | Nihed Benchadli |  الجزایر | ۸:۰۶٫۶۲ | R |
| ۶ | ۶ | Majdouline El Allaoui |  مراکش | ۸:۳۰٫۴۷ | R |
نتایج > گروه‌ها > گروه ۳

| رتبه | خط | ورزشکار | کشور | زمان | یادداشت‌ها |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ | ۳ | اما توئیگ |  نیوزیلند | ۷:۳۴٫۹۷ | Q |
| ۲ | ۴ | Anna Prakaten |  ازبکستان | ۷:۳۷٫۸۰ | Q |
| ۳ | ۲ | Kenia Lechuga |  مکزیک | ۷:۴۶٫۱۱ | Q |
| ۴ | ۱ | Alejandra Alonso |  پاراگوئه | ۷:۵۲٫۴۴ | R |
| ۵ | ۵ | Yariulvis Cobas |  کوبا | ۸:۱۱٫۱۳ | R |
نتایج > گروه‌ها > گروه ۴

| رتبه | خط | ورزشکار | کشور | زمان | یادداشت‌ها |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ | ۲ | ویکتوریا سنکوته |  لیتوانی | ۷:۳۰٫۰۱ | Q |
| ۲ | ۵ | Tatsiana Klimovich |  ورزشکاران بی‌طرف انفرادی | ۷:۳۴٫۳۱ | Q |
| ۳ | ۳ | Beatriz Tavares |  برزیل | ۷:۴۹٫۶۶ | Q |
| ۴ | ۴ | Elis Özbay |  ترکیه | ۷:۵۷٫۰۶ | R |
| ۵ | ۱ | Adriana Sanguineti |  پرو | ۸:۰۳٫۸۷ | R |
نتایج > گروه‌ها > گروه ۵

| رتبه | خط | ورزشکار | کشور | زمان | یادداشت‌ها |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ | ۳ | Alexandra Föster |  آلمان | ۷:۳۶٫۳۵ | Q |
| ۲ | ۱ | Desislava Angelova |  بلغارستان | ۷:۴۲٫۷۳ | Q |
| ۳ | ۵ | Diana Dymchenko |  جمهوری آذربایجان | ۷:۵۲٫۵۳ | Q |
| ۴ | ۲ | Phạm Thị Huệ |  ویتنام | ۸:۰۳٫۸۴ | R |
| ۵ | ۴ | Saiyidah Aisyah |  سنگاپور | ۸:۱۷٫۰۴ | R |
نتایج > گروه‌ها > گروه ۶

| رتبه | خط | ورزشکار | کشور | زمان | یادداشت‌ها |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ | ۲ | کارا کهلر |  ایالات متحده آمریکا | ۷:۳۲٫۴۶ | Q |
| ۲ | ۵ | ماگدالنا لوبنیگ |  اتریش | ۷:۳۹٫۳۹ | Q |
| ۳ | ۳ | Jovana Arsić |  صربستان | ۷:۵۲٫۵۳ | Q |
| ۴ | ۱ | Suad Al-Faqaan |  کویت | ۸:۱۶٫۳۲ | R |
| ۵ | ۴ | Akoko Komlanvi |  توگو | ۸:۴۴٫۸۸ | R |
نتایج > شانس‌مجدد

The first two in each heat qualify for the quarterfinals; the rest go to Semifinals E/F (out of medal contention).
نتایج > شانس‌مجدد > شانس‌مجدد گروه ۱

| رتبه | خط | ورزشکار | کشور | زمان | یادداشت‌ها |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ | ۳ | Joanie Delgaco |  فیلیپین | ۷:۵۵٫۰۰ | Q |
| ۲ | ۴ | Phạm Thị Huệ |  ویتنام | ۸:۰۰٫۹۷ | Q |
| ۳ | ۲ | Yariulvis Cobas |  کوبا | ۸:۱۰٫۶۴ | E/F |
| ۴ | ۱ | Evidelia González |  نیکاراگوئه | ۸:۲۶٫۲۳ | E/F |
| ۵ | ۵ | Akoko Komlanvi |  توگو | ۸:۴۳٫۱۱ | E/F |
نتایج > شانس‌مجدد > شانس‌مجدد گروه ۲

| رتبه | خط | ورزشکار | کشور | زمان | یادداشت‌ها |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ | ۲ | فاطمه مجلل |  ایران | ۷:۵۶٫۴۸ | Q |
| ۲ | ۳ | Elis Özbay |  ترکیه | ۸:۰۰٫۰۰ | Q |
| ۳ | ۴ | Nihed Benchadli |  الجزایر | ۸:۱۰٫۳۴ | E/F |
| ۴ | ۱ | Saiyidah Aisyah |  سنگاپور | ۸:۲۳٫۰۳ | E/F |
نتایج > شانس‌مجدد > شانس‌مجدد گروه ۳

| رتبه | خط | ورزشکار | کشور | زمان | یادداشت‌ها |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ | ۲ | Alejandra Alonso |  پاراگوئه | ۷:۵۷٫۱۴ | Q |
| ۲ | ۴ | Adriana Sanguineti |  پرو | ۸:۰۷٫۰۵ | Q |
| ۳ | ۱ | Kathleen Noble |  اوگاندا | ۸:۱۵٫۱0 (3) | E/F |
| ۴ | ۵ | Suad Al-Faqaan |  کویت | ۸:۲۸٫۸۹ | E/F |
| ۵ | ۳ | Majdouline El Allaoui |  مراکش | ۸:۴۲٫۰۷ | E/F |
نتایج > یک چهارم نهایی > یک چهارم نهایی ۱

| رتبه | خط | قایقران | کشور | زمان | یادداشت‌ها |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 4 | Tara Rigney |  استرالیا | 7:30.57 | QAB |
| 2 | 3 | کارا کهلر |  ایالات متحده آمریکا | 7:34.96 | QAB |
| 3 | 5 | Desislava Angelova |  بلغارستان | 7:41.25 | QAB |
| 4 | 2 | Beatriz Tavares |  برزیل | 7:47.29 | QCD |
| 5 | 1 | Adriana Sanguineti |  پرو | 7:57.84 | QAB |
| 6 | 6 | فاطمه مجلل |  ایران | 8:00.37 | QCD |
نتایج > یک چهارم نهایی > یک چهارم نهایی ۲

| رتبه | خط | قایقران | کشور | زمان | یادداشت‌ها |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 3 | کارولین فلورین |  هلند | 7:29.07 | QAB |
| 2 | 4 | Alexandra Föster |  آلمان | 7:30.98 | QAB |
| 3 | 5 | Tatsiana Klimovich |  ورزشکاران بی‌طرف انفرادی | 7:34.30 | QAB |
| 4 | 6 | Alejandra Alonso |  پاراگوئه | 7:47.40 | QCD |
| 5 | 2 | Kenia Lechuga |  مکزیک | 7:50.35 | QCD |
| 6 | 1 | Phạm Thị Huệ |  ویتنام | 7:56.96 | QCD |
نتایج > یک چهارم نهایی > یک چهارم نهایی ۳

| رتبه | خط | قایقران | کشور | زمان | یادداشت‌ها |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 3 | اما توئیگ |  نیوزیلند | 7:26.89 | QAB |
| 2 | 2 | Aurelia-Maxima Katharina Janzen |  سوئیس | 7:31.12 | QAB |
| 3 | 4 | Virginia Díaz Rivas |  اسپانیا | 7:34.01 | QAB |
| 4 | 1 | Diana Dymchenko |  جمهوری آذربایجان | 7:53.76 | QCD |
| 5 | 5 | Jovana Arsić |  صربستان | 7:56.18 | QCD |
| 6 | 6 | Joanie Delgaco |  فیلیپین | 7:58.30 | QCD |
نتایج > یک چهارم نهایی > یک چهارم نهایی ۴

| رتبه | خط | قایقران | کشور | زمان | یادداشت‌ها    |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 3 | ویکتوریا سنکوته |  لیتوانی | 7:33.35 | QAB |
| 2 | 4 | هانا پراکاتسن |  ازبکستان | 7:35.91 | QAB |
| 3 | 2 | ماگدالنا لوبنیگ |  اتریش | 7:40.07 | QAB |
| 4 | 5 | Paige Badenhorst |  آفریقای جنوبی | 7:44.03 | QCD |
| 5 | 1 | Nina Kostanjšek |  اسلوونی | 7:56.31 | QCD |
| 6 | 6 | Elis Özbay |  ترکیه | 7:56.51 | QCD |
نتایج > نیمه نهایی

The first three of each heat qualify to the better final (E, C, A) while the remainder go to the lower final (F, D, B). The exception is that for Semifinal E/F 1 the first two qualify to Final E instead of the first three.
نتایج > نیمه نهایی > نیمه نهایی A/B 1

| رتبه | خط | ورزشکار | کشور | زمان | یادداشت‌ها |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ | ۳ | کارولین فلورین |  هلند | ۷:۲۱٫۲۶ | FA |
| ۲ | ۴ | Tara Rigney |  استرالیا | ۷:۲۳٫۵۸ | FA |
| ۳ | ۶ | Desislava Angelova |  بلغارستان | ۷:۲۷٫۱۶ | FA |
| ۴ | ۲ | هانا پراکاتسن |  ازبکستان | ۷:۲۹٫۲۸ | FB |
| ۵ | ۵ | Aurelia-Maxima Katharina Janzen |  سوئیس | ۷:۳۱٫۶۵ | FB |
| ۶ | ۱ | Virginia Díaz Rivas |  اسپانیا | ۷:۳۷٫۵۲ | FB |
نتایج > نیمه نهایی > نیمه نهایی A/B 2

| رتبه | خط | ورزشکار | کشور | زمان | یادداشت‌ها |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ | ۳ | اما توئیگ |  نیوزیلند | ۷:۱۷٫۱۹ | FA |
| ۲ | ۴ | ویکتوریا سنکوته |  لیتوانی | ۷:۱۹٫۱۵ | FA |
| ۳ | ۲ | کارا کهلر |  ایالات متحده آمریکا | ۷:۲۲٫۳۳ | FA |
| ۴ | ۵ | Alexandra Föster |  آلمان | ۷:۲۴٫۶۳ | FB |
| ۵ | ۱ | Tatsiana Klimovich |  ورزشکاران بی‌طرف انفرادی | ۷:۲۶٫۵۶ | FB |
| ۶ | ۶ | ماگدالنا لوبنیگ |  اتریش | ۷:۴۰٫۰۲ | FB |
نتایج > نیمه نهایی > نیمه نهایی C/D 1

| رتبه | خط | ورزشکار | کشور | زمان | یادداشت‌ها |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ |  | Jovana Arsić |  صربستان | ۷:۴۴٫۶۰ | FC |
| ۲ |  | Nina Kostanjšek |  اسلوونی | ۷:۴۸٫۸۶ | FC |
| ۳ |  | Beatriz Tavares |  برزیل | ۷:۴۹٫۹۶ | FC |
| ۴ |  | Alejandra Alonso |  پاراگوئه | ۷:۵۶٫۵۰ | FD |
| ۵ |  | Joanie Delgaco |  فیلیپین | ۸:۰۰٫۱۸ | FD |
| ۶ |  | فاطمه مجلل |  ایران | ۸:۰۶٫۲۳ | FD |
نتایج > نیمه نهایی > نیمه نهایی C/D 2

| رتبه | خط | ورزشکار | کشور | زمان | یادداشت‌ها |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ |  | Paige Badenhorst |  آفریقای جنوبی | ۷:۵۵٫۹۱ | FC |
| ۲ |  | Kenia Lechuga |  مکزیک | ۷:۵۸٫۰۰ | FC |
| ۳ |  | Diana Dymchenko |  جمهوری آذربایجان | ۷:۵۹٫۲۳ | FC |
| ۴ |  | Elis Özbay |  ترکیه | ۸:۰۲٫۴۷ | FD |
| ۵ |  | Adriana Sanguineti |  پرو | ۸:۱۷٫۸۴ | FD |
| ۶ |  | Phạm Thị Huệ |  ویتنام | ۸:۲۲٫۸۵ | FD |
نتایج > نیمه نهایی > نیمه نهایی E/F 1

| رتبه | خط | ورزشکار | کشور | زمان | یادداشت‌ها |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ |  | Yariulvis Cobas |  کوبا | ۸:۳۶٫۱۶ | E |
| ۲ |  | Saiyidah Aisyah |  سنگاپور | ۸:۴۷٫۴۱ | E |
| ۳ |  | Suad Al-Faqaan |  کویت | ۹:۰۱٫۷۸ | F |
| ۴ |  | Akoko Komlanvi |  توگو | ۹:۱۶٫۲۸ | F |
نتایج > نیمه نهایی > نیمه نهایی E/F 2

| رتبه | خط | ورزشکار | کشور | زمان | یادداشت‌ها |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ |  | Nihed Benchadli |  الجزایر | ۸:۳۴٫۶۷ | E |
| ۲ |  | Kathleen Noble |  اوگاندا | ۸:۳۸٫۷۰ | E |
| ۳ |  | Evidelia González |  نیکاراگوئه | ۸:۴۳٫۷۸ | F |
| ۴ |  | Majdouline El Allaoui |  مراکش | ۸:۴۹٫۷۰ | F |
نتایج > فینال > فینال F

| رتبه | خط | ورزشکار | کشور | زمان | یادداشت‌ها |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۳۱ |  | Majdouline El Allaoui |  مراکش | ۸:۲۰٫۸۱ |  |
| ۳۲ |  | Akoko Komlanvi |  توگو | ۸:۴۶٫۷۳ |  |
نتایج > فینال > فینال E

| رتبه | خط | ورزشکار | کشور | زمان | یادداشت‌ها |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۲۵ |  | Nihed Benchadli |  الجزایر | ۷:۵۴٫۲۵ |  |
| ۲۶ |  | Kathleen Noble |  اوگاندا | ۷:۵۶٫۱۰ |  |
| ۲۷ |  | Yariulvis Cobas |  کوبا | ۷:۵۷٫۹۹ |  |
| ۲۸ |  | Saiyidah Aisyah |  سنگاپور | ۸:۰۳٫۲۹ |  |
| ۲۹ |  | Suad Al-Faqaan |  کویت | ۸:۰۵٫۱۸ |  |
| ۳۰ |  | Evidelia González |  نیکاراگوئه | ۸:۰۸٫۶۱ |  |
نتایج > فینال > فینال D

| رتبه | خط | ورزشکار | کشور | زمان | یادداشت‌ها |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱۹ |  | Alejandra Alonso |  پاراگوئه | ۷:۴۲٫۰۹ |  |
| ۲۰ |  | Joanie Delgaco |  فیلیپین | ۷:۴۳٫۸۳ |  |
| ۲۱ |  | فاطمه مجلل |  ایران | ۷:۴۶٫۰۸ |  |
| ۲۲ |  | Elis Özbay |  ترکیه | ۷:۴۶٫۹۵ |  |
| ۲۳ |  | Phạm Thị Huệ |  ویتنام | ۷:۴۷٫۸۴ |  |
| ۲۴ |  | Adriana Sanguineti |  پرو | ۷:۴۹٫۳۱ |  |
اوشه سور وندی

| Auchay-sur-Vendée | Auchay-sur-Vendée |
| --- | --- |
کمون (فرانسه): کمون (فرانسه)
کشور: فرانسه
ناحیه: پی دو لا لوآر
دپارتمان: وانده
بخش: Fontenay-le-Comte
کانتون: Fontenay-le-Comte
کمون: Pays-de-Fontenay-Vendée
حکومت: حکومت
 • شهردار(2020–2026) : Dominique Gatineau
مساحت۱: ۲۱٫۱۶ کیلومتر مربع (۸٫۱۷ مایل مربع)
جمعیت (ژانویه ۲۰۱۸)۲: ۱٬۱۴۳
 • تراکم: ۵۴/کیلومتر مربع (۱۴۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (زمان اروپای مرکزی)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (ساعت تابستانی اروپای مرکزی)
کد آماری/کد پستی: 85009 /85200
۱ داده‌های فرانسه رودخانه و دریاچه  و یخچال‌ها را در نظر نگرفته‌است > ۱ km² (۰٫۳۸۶ مایل مربع یا ۲۴۷ هکتار) ۲: ۱ داده‌های فرانسه رودخانه و دریاچه  و یخچال‌ها را در نظر نگرفته‌است > ۱ km² (۰٫۳۸۶ مایل مربع یا ۲۴۷ هکتار) ۲
اوشه سور وندی (به فرانسوی: Auchay-sur-Vendée) یک کمون است که در استان پی دو لا لوآر در شهرستان وانده در غرب فرانسه قرار دارد.
شهرداری آن در ۱ ژانویه ۲۰۱۷ ایجاد شد و از کمون‌های سابق Auzay (مرکز) و Chaix تشکیل شده‌است.
ترابری > جاده

جاده‌های D65، D115، D938T و A83 از میان کمون عبور می‌کنند.
مسجد ولی‌عصر

| مسجد ولی‌عصر | مسجد ولی‌عصر |
| --- | --- |
مجتمع فرهنگی و مسجد ولی‌عصر: مجتمع فرهنگی و مسجد ولی‌عصر
دین: دین
وابستگی: اسلام
شاخه/سنت: شیعه
مکان: مکان
مکان: تهران، استان تهران، ایران
معماری: معماری
معمار(ها): رضا دانشمیر و کاترین اسپیردنف
گونه: مسجد
سبک: پست‌مدرن
پایان ساخت: ۲۰۱۸
مساحت کل: ۳٬۸۵۵ متر مربع (۴۱٬۴۹۰ فوت مربع)
مسجد ولی‌عصر با نام رسمی مجتمع فرهنگی و مسجد ولی‌عصر (عج) مسجدی در تهران، ایران است. این مسجد در خیابان ولی‌عصر و در مجاورت تئاتر شهر قرار گرفته است.
پیش زمینه

غلامحسین کرباسچی شهرداری که در زمان او ایده ساخت این مسجد آغاز شد در این مورد گفته: «آنچه مسلم است، این است که کاربری اصلی این زمین (در مجاورت تئاتر شهر) برای پارکینگ تئاتر شهر بوده و آقایان خیلی اصرار داشتند که آنجا را با وجود اینکه هیچ سابقه‌ای از وقف نداشت، به مسجد، حسینیه یا هر کاربری دیگر تبدیل کنند، آن هم در شرایطی که در همین خیابان ولیعصر (عج) و در نزدیکی این منطقه، هم حسینیه بود و هم مسجد.» او با تأکید بر اینکه این زمین در تملک شهرداری بوده است، وقفی بودن آن را رد می‌کند.
معماری

رضا دانشمیر و کاترین اسپیردنف، معماران ایرانی، طرّاحان این بنا هستند. در طراحی این مسجد علاوه بر معماران اصلی، افرادی چون مهدی حجت به عنوان ناظر طرح نیز دخیل بوده‌اند. دانشمیر خود در این باره می‌گوید: «مرحله دیگر طراحی پروژه مسجد ولیعصر، با ورود دکتر مهدی حجت، استاد دانشگاه تهران به پروژه شکل می‌گیرد تا طرح جدید یک قدم به تأیید نزدیکتر شود: شش ماهی دکتر حجت می‌آمد و جلساتی با هم داشتیم و بالاخره خیلی کارهای جالبی رویش صورت گرفت و یک پروژه ای به این شکل ایجاد شد».
این مسجد ۳۸۵۵ متر مربع مساحت دارد و در هشت طبقه ساخته شده که ۴ طبقهٔ آن در زیر زمین است. این مجتمع فرهنگی علاوه‌بر مکان برای برپایی نماز، چندین کلاس درس و کتابخانه نیز دارد.
انتقادات

طرّاحی این مسجد مورد انتقادات بسیاری قرار دارد. برخی انتقادها متوجه عدم به‌کارگیری برخی نمادهای سنّتی مساجد ایرانی مانند گنبد و مناره است و برخی دیگر از انتقادها متوّجه مکان‌یابی پروژه، «تأثیرات معماری غربی» و طرّاحی بنا هستند.
نقش رستم

| نَقْشِ رُستَم | نَقْشِ رُستَم |
| --- | --- |
نام: نَقْشِ رُستَم
کشور: ایران
استان: فارس
شهرستان: مرودشت
اطلاعات اثر: اطلاعات اثر
نام‌های دیگر: سه‌گنبدان دژنبشت
نوع بنا: گور صخره‌ای و نقش‌برجسته
کاربری: آرامگاه   یادمان
دیرینگی: از حدود ۱۲۰۰ پیش از میلاد – ۶۲۵ میلادی
دورهٔ ساخت اثر: ایلامی، هخامنشی و ساسانی
مالک فعلی اثر: وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی
اطلاعات ثبتی: اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت: ۲۱
تاریخ ثبت ملی: ۲۴ شهریور ۱۳۱۰
اطلاعات بازدید: اطلاعات بازدید
امکان بازدید: همه روزه از ساعت ۸ تا ۱۸:۳۰
آدرس: وبگاه رسمی
نقش رستم مجموعه‌ای باستانی در زنگی‌آباد واقع در شمال شهرستان مرودشت استان فارس ایران است که در فاصلهٔ ۶ کیلومتری شمال تخت جمشید قرار دارد. این محوطهٔ باستانی یادمان‌هایی از ایلامیان، هخامنشیان و ساسانیان را در خود جای داده است و از حدود سال ۱۲۰۰ پیش از میلاد تا ۶۲۵ میلادی همواره مورد توجه بوده است زیرا آرامگاه چهار تن از شاهنشاهان هخامنشی، نقش برجسته‌های پرشماری از وقایع مهم دوران ساسانیان، بنای کعبه زرتشت و نقش‌برجستهٔ ویران شده‌ای از دوران ایلامیان در این مکان قرار دارند و در دورهٔ ساسانی، محوطهٔ نقش رستم از نظر دینی و ملی نیز اهمیت بسیار داشته است.
در گذشته، نام این مکان سه‌گنبدان یا دوگنبدان بوده است که در میان مردم منطقه، به نام‌های کوه حاجی‌آباد، کوه استخر یا کوه نِفِشت نیز خوانده می‌شد و احتمالاً نام نقش رستم پس از آنکه ایرانیان میان رستم، پهلوان شاهنامه و سنگ نگاره‌های شاهان ساسانی ارتباط برقرار کردند به این مکان داده شد.
کهن‌ترین نقش موجود در نقش رستم مربوط به دورهٔ ایلام است که نقش دو ایزد و ایزدبانو و شاه و ملکه را به تصویر کشیده بود اما سپس در دورهٔ ساسانی، بهرام دوم بخش‌هایی از آن را پاک کرد و نقش خود و درباریانش را به جای آن تراشید. کعبه زرتشت بنای سنگی و بُرج مانند موجود در این محوطه است که به احتمال بسیار در دورهٔ هخامنشی ساخته شده بود و کاربرد آن تاکنون مشخص نشده است؛ بر سه گوشهٔ این بنا دو کتیبه از شاپور یکم و کرتیر نوشته شده است که از نظر تاریخی ارزش بسیاری دارند. چهار آرامگاه دخمه‌ای در سینهٔ کوه رحمت کنده شده‌اند که متعلق به داریوش بزرگ، خشایارشا، اردشیر یکم و داریوش دوم هستند که همهٔ آن‌ها از ویژگی‌های یکسانی برخوردارند.
از میان پادشاهان ساسانی اردشیر بابکان نخستین کسی است که در این محوطه، سنگ نگاره‌ای تراشید. وی در حال دریافت حلقه قدرت از دست اهورامزدا به نقش کشیده شده است. پس از وی نیز شاهان ساسانی صحنه‌های تاجگذاری‌شان یا شرح نبردها و افتخاراتشان را بر سینهٔ کوه نقش کردند. اینکه اردشیر و پسرش شاپور یکم نقش‌برجسته‌هایی را در کنار نقش برجسته‌های همتایان هخامنشی خود در نقش رستم تراشیدند، احتمالاً نشان از راهبردی فرهنگی و سیاسی در پیروی از گذشته داشته است.
نام و پیشینه

نقش رستم در شمال مرودشت و در فاصلهٔ ۶ کیلومتری از تخت جمشید بر دنبالهٔ کوهی که مردم محلی آن را حسین‌کوه می‌خوانند، واقع شده است. وقتی بر سکوی تخت جمشید قرار بگیریم، حسین‌کوه به‌خوبی دیده می‌شود که به‌صورت سه صخرهٔ بزرگ سر بر هوا کشیده است، به همین دلیل در گذشته به آن سه‌گنبدان می‌گفته‌اند. حسین‌کوه و محوطهٔ نقش رستم در میان مردم محلی به کوه حاجی‌آباد، کوه استخر یا کوه نِفِشت معروف است اما کتزیاس از آن با نام کوه دوگنبدان یاد می‌کند و می‌گوید: «کالبد پادشاهان ایران را به پارس برده، در کوه دوگنبدان به درون آرامگاه می‌گذاشتند. داریوش فرمان داد تا در کوه دوگنبدان آرامگاهی درآوردند. این کار چنان‌که خواست وی بود، انجام شد.» دیودور سیسیلی (کتاب ۱۷، بند ۷۱) نیز آرامگاه‌های نقش رستم را این‌گونه یاد کرده است که راهی برای ورود به آرامگاه‌ها نبوده و تابوت را با اسبابی به درون مقبره وارد می‌کردند.
احتمالاً سنگ‌نگاره‌های شاهان ساسانی، که یادآور جنگ‌ها و پیروزی‌های رستم، پهلوان بزرگ شاهنامه بود، باعث شد تا ایرانیان این سنگ‌تراشی‌ها را که چیرگی پهلوانان بر دشمنان را نشان می‌داد، نقش رستم بنامند. اردمان و اشمیت بر این باورند که اهمیت نقش رستم به آن حد بوده است که تصاویر سازه‌های برج‌شکل بر روی نخستین سری سکه‌های ضرب شده در تاریخ ایران (۳۰۰ تا ۱۵۰ پیش از میلاد مسیح) اشاره مستقیم به آن مکان داشته‌اند. سازه‌های پاسارگاد و نقش رستم از دیدگاه معماری نیز اهمیت دارند و سپس خود الگویی برای ساخت سازه‌هایی چون نیایشگاه نورآباد شدند.
دربارهٔ این‌که در اوایل دوره ساسانی، نام این مکان چه بوده فرضیه‌ای مطرح است که بر طبق سنگ‌نوشته شاپور بر کعبه زرتشت می‌باشد؛ دربند ۳۳ تحریرهای پهلوی اشکانی و یونانی کتیبه، طبق تقسیم‌بندی کتاب Corpus Inscriptionum Iranicarum چنین آمده است: «و نیز در اینجا در «نبوشت» آتشی به نام خسرو-شاپور نشاندیم …» که ظاهراً «نبوشت» نامی بوده است که در اوایل دوره ساسانی به این مکان نسبت داده می‌شده است و معنای آن شاید «پای کوه، پایین پُشته» باشد.
دیوید استروناخ بر این باور است که سازه‌های هخامنشی در پاسارگاد و نقش رستم می‌توانسته‌اند تأثیر پذیرفته از هنر اورارتویی در نیایشگاه‌های برج‌شکل اورارتو باشند. اما هاید ماری کخ باورمند است که شکل آرامگاه‌های هخامنشی در نقش رستم، کاملاً ابتکاری و زاده نوآوری داریوش بزرگ بوده است.
نشانه‌ای از آنکه اردشیر بابکان اطلاعات دقیق یا آگاهی روشنی دربارهٔ هخامنشیان می‌داشت در دسترس نیست. اما این حقیقت که او و پسرش شاپور دوم نقش‌برجسته‌هایی را در کنار نقش‌برجسته‌های همتایان هخامنشی خود در نقش رستم تراشیدند، نشان از راهکردی فرهنگی و سیاسی در تقلید از گذشته داشته است.
کاوش‌ها

نقش رستم برای نخستین بار در سال ۱۹۲۳ میلادی (۱۳۰۲ خورشیدی) توسط ارنست هرتسفلد بررسی و کاوش شد. هرتسفلد دیوارهٔ بیرونی سازه‌های دژگونهٔ ساخته شده از آجرهای گلین مربوط به دوران ساسانی را بررسی کرد و بقایای برج و باروهایی که در دورهٔ ساسانی برای محافظت از این مکان به دور آن کشیده شده بود را از خاک بیرون آورد. همچنین، این محوطه در چندین فصل در میان سال‌های ۱۹۳۶ تا ۱۹۳۹ میلادی مورد کاوش گروه مؤسسه خاورشناسی دانشگاه شیکاگو به رهبری اریک فریدریش اشمیت قرار گرفت و آثار مهمی همچون نسخهٔ پارسی میانه کتیبه شاپور و برخی از سنگ‌نگاره‌های مدفون از دورهٔ ساسانی، در خلال این کاوش‌ها یافت شدند. در کاوش‌های مرکزی، اشمیت به یک ساختمان رسید و در بخش‌های غربی بازمانده‌های دو ساختمان ساخته شده از آجرهای گلین پیدا شدند. در غرب قلهٔ کوه، یک آب‌انبار چندضلعی (با قطر ۷٫۲ متر) که از سنگ‌های خود محل ساخته شده‌بود از زیر خاک بیرون آورده شد.
نقش ایلامی

مقالهٔ اصلی: نقش‌برجسته ایلامی در نقش رستم
کهن‌ترین نقش موجود در نقش رستم مربوط به دورهٔ ایلام است که سپس بهرام دوم آن را محو کرد و نقش خود و درباریانش را جایگزین آن نمود اما اندکی از نقش پیشین سالم مانده است و می‌توان آن را با توجه به نقش‌برجستهٔ کورنگان تا حدودی بازشناخت.
آنچه که از این نقش باقی مانده، دو ایزد و ایزدبانو را نشان می‌دهد که بر روی تختی که پایه‌های آن به‌صورت مارهای پیچیده است، نشسته‌اند و در سمت راست و چپ آن‌ها اشخاص دیگری ایستاده‌اند. در تصویر سمت راست، پیکر کامل مردی با ریش و موی بلند نقش شده که کلاه گردی به سر دارد و با یک بند، آن را بسته است و ردای بلندی به‌تن دارد. این مرد به حالت احترام دست‌هایش را به سینه گذاشته و رو به خدایی دارد که نقشش محو شده است.
در سمت چپ تصویر، اثر شخصی دیگر قابل تشخیص است که تاجی کنگره‌دار بر سر نهاده و چهرهٔ ظریف و بی‌ریشی دارد که زن بودن وی را نشان می‌دهد. این‌دو شخص را شاه و ملکه می‌دانند که در پیشگاه ایزد و ایزدبانو در حال نیایش بوده‌اند؛ از نقش ایزد و ایزدبانو اثرات اندکی به‌جای مانده، اما قابل تشخیص نیست.
دربارهٔ پیشینه و تاریخ این نقش، عقاید مختلفی وجود دارد؛ ارنست هرتسفلد و هایدماری کخ قدمت آن را مربوط به ۴۰۰۰ سال پیش می‌دانند اما شاپور شهبازی معتقد است که شکل کلاه پادشاه و تاج ملکه، همانند نقوشی هستند که تاریخشان حدود ۸۰۰ تا ۶۰۰ سال پیش از میلاد است و از سوی دیگر، تخت ایزد و ایزدبانو که به شکل مار است، همانند نقش‌برجستهٔ کورنگان به حدود ۱۲۰۰ سال پیش از میلاد بازمی‌گردد؛ بنابراین نگاره‌های ایلامی نقش رستم در دو دورهٔ متفاوت کنده‌کاری شده‌اند. عیسی بهنام هم تاریخ این نقوش را حدود ۱۲۰۰ پیش از میلاد می‌داند.
کعبه زرتشت

مقالهٔ اصلی: کعبه زرتشت
کعبهٔ زرتشت نام بنای سنگی چهارگوش و پله‌داری‌ست که فاصلهٔ آن تا کوه، ۴۶ متر است و دقیقاً روبه‌روی آرامگاه داریوش دوم قرار دارد. جنس مصالح این بنا از سنگ آهک سفید و بلندی آن با احتساب پله‌های سه‌گانه به ۱۴٫۱۲ متر می‌رسد و تنها یک در ورودی دارد که ۱٫۷۵ متر بلندی و ۸۷ سانتی‌متر پهنا دارد و دری دو لنگه‌ای و بسیار سنگین داشته است و جای پاشنه‌های پایینی و بالایی هر لنگه در سنگ کنده شده و به‌خوبی معلوم است. این درگاه به وسیلهٔ پلکانی سی پله‌ای از جنس سنگ به درون اتاقک آن راه می‌یابد. این بنا در دورهٔ هخامنشی ساخته شده و از نام آن در آن دوران اطلاعی در دست نیست اما در دورهٔ ساسانی به آن بُن خانک گفته می‌شده و اصطلاح کعبهٔ زرتشت در دوران اخیر و از حدود قرن چهاردهم میلادی به این بنا گفته شده است.
کاربرد بنای کعبهٔ زرتشت همواره مورد مناقشهٔ باستان‌شناسان و پژوهشگران بوده است و دیدگاه‌ها و تفسیرهای گوناگونی دربارهٔ کاربرد آن ذکر شده است اما چیزی که تفسیر آن را دشوارتر هم می‌کند، وجود بنای مشابهی در پاسارگاد است که هر احتمالی را باید با شرایط آن نیز سنجید و تفسیر مشابهی برای هردو در نظر گرفت. برخی از باستان‌شناسان این بنا را آرامگاه دانسته‌اند و برخی دیگر مانند رومن گیرشمن و اشمیت، گفته‌اند که کعبهٔ زرتشت آتشگاهی بوده است که آتش مقدس را در درون آن قرار می‌داده‌اند و در هنگام انجام تشریفات مذهبی از آن استفاده می‌کرده‌اند. گروهی دیگر از جمله هنری راولینسون و والتر هنینگ باورمندند که این بنا گنج‌خانه و محل نگهداری اسناد دینی و اوستا بوده است. گروه اندکی هم این بنا را پرستشگاه آناهیتا می‌دانند و باور دارند که مجسمهٔ این ایزدبانو در کعبهٔ زرتشت نگهداری می‌شده است. شاپور شهبازی بر آن است کعبهٔ زرتشت یک آرامگاه هخامنشی بوده است که در دورهٔ ساسانی از آن به‌عنوان مکانی همانند گنج‌خانهٔ اسناد دینی استفاده کرده‌اند.
بر بدنهٔ شمالی، جنوبی و خاوری این برج، سه کتیبه به سه زبان پهلوی ساسانی، پهلوی اشکانی و یونانی در دورهٔ ساسانیان نوشته شده است. که یکی به شاپور یکم ساسانی و دیگری به موبد کرتیر تعلق دارند و چنان‌که والتر هنینگ گفته است، «این کتیبه‌ها مهم‌ترین سند تاریخی از دورهٔ ساسانی می‌باشند.» ساختمان کعبهٔ زرتشت از دید تناسب اندازه‌ها، خطوط و زیبایی خارجی، بنای زیبایی است که از نظر اصول معماری نمی‌تواند مورد ایراد قرار گیرد.
آرامگاه‌های شاهان هخامنشی

شاهان هخامنشی پس از داریوش بزرگ، آرامگاه‌هایشان را بر دیواره‌های کوه مهر ساخته‌اند که به ترتیب زمانی، متعلق به داریوش بزرگ، خشایارشا، اردشیر یکم و داریوش دوم هستند. ریچارد فرای می‌نویسد که این آرامگاه‌ها باید در دل سنگ‌های کوه ساخته می‌شدند تا از آلوده‌شدن خاک زمین بر اثر برخورد با جسد انسان جلوگیری شود.
با آنکه روش سنگ‌تراشی سازندگان بنا برگرفته از تمدن اورارتویی است، پیکره و گسترهٔ نمای بیرونی آرامگاه‌های هخامنشی و ویژگی‌های درونی آن‌ها، حاصل نوآوری و خلاقیت داریوش بزرگ بوده و هیچ نمونهٔ همانندی برای آن در خاور نزدیک، مصر، یا یونان پیدا نشده است. تنها چند گور صخره‌ای در شمال غربی ایران و کردستان عراق یافت شده که مدت‌ها به عنوان گور مادی و الگوی کار داریوش پنداشته می‌شد اما اینک روشن شده است که این آرامگاه‌ها، برگرفته از آرامگاه داریوش بوده‌اند. داریوش و جانشینانش آرامگاه‌های در سنگ کنده‌شده فراهم می‌آوردند و پس از آن‌ها، در دوره‌های آینده نیز این روش کمابیش به صورت‌های گوناگون رواج پیدا کرد و تا زمان آل بویه (سدهٔ دهم میلادی) ادامه یافت، چنان‌که آرامگاه‌های پادشاهان آل بویه در کوه‌های اطراف ری، نزدیک تهران هم از این دست آرامگاه‌های در سنگ درآورده شده‌اند.