stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
سید مرتضی آوینی
دیدگاه‌ها > جنگ

«وقتی انسان در فضای غفلت‌زدهٔ خانه‌های شهر و از دریچهٔ تلویزیون به این صحنه‌ها می‌نگرد، شاید تصورِ معنای آوارگی و هجرت محال باشد؛ اما جای آن هست که از خود بپرسد چرا این عزیزان، دل از شهرِ مأنوس و خانهٔ مألوف کنده‌اند و آوارهٔ کوهستان‌های سردِ کردستانِ عراق شده‌اند. از کردهای مبارزِ عراق گذشته، هر یک از این مجاهدانِ راهِ خدا از شهری و روستایی دور، اما آشنا، از خانه‌ای گرم در کوچه‌ای مألوف دل کنده‌اند و پای در طریقِ هجرت نهاده‌اند و آوارهٔ این کوهستان‌های سرد و ناآشنا شده‌اند. اگرچه همه‌جا ملکِ حق است و هیچ جا نیست که از حضورِ پرمهرِ او خالی باشد، اما در ابتدای راه که ٱنسِ حضور نیست. انسِ حضور، اجرِ آوارگی برای حق است. خانه، خانهٔ الفت‌های دنیایی‌است، کوچه، کوچهٔ تعلقات است و شهر، مَهبِطِ عادات.»
کتاب گنجینه آسمانی (گفتار متن مستند روایت فتح)
دیدگاه‌ها > شیخ فضل‌الله نوری

«نظم نیهیلیستی، یعنی قانونی که ″حق″ متناسب با روزگار غلبه نیهیلیستی معنا شده است و از آن گذشته، اگر قانون، هر (قانونی)، ضمانت اجرای خویش را در یک نظام ظاهری جست‌وجو کند، بشر خود را از ″اخلاق″ مستغنی خواهد پنداشت و قانون را به جای ″شریعت″ خواهد نشاند. قانون یا باید خود را ″حافظ شریعت″ بداند یا خود، شریعتی دیگر خواهد شد. پس رویکرد تاریخی ما به قانون در مشروطیت روی آوردن به شریعتی دیگر بود بی‌آنکه خود بدانیم. شیخ فضل‌الله نوری به همین ″نسبت″ توجه یافته بود. چرا که ″شرع″ نیز در مقام احکام به مجموعه‌ای از شرط‌ها و حدود – یعنی قانون – مبدل می‌شود.»
کتاب فردایی دیگر
فیلم‌شناسی

آوینی فیلم‌سازی را پس از انقلاب اسلامی و بنا به ضرورت‌های آن آغاز کرد. نخستین فیلم‌های او با نام‌های شش روز در ترکمن‌صحرا، سیل خوزستان و خان‌گزیده‌ها معطوف به موضوعاتی چون غائلهٔ گنبد، سیل در خوزستان و خوانین قشقایی فارس بود. او و گروهش با شروع کار جهاد سازندگی در سال ۱۳۵۸، ابتدا برای فعالیت‌های عمرانی به روستاهای محروم رفتند، اما چندی نگذشت که به فیلم‌سازی روی آوردند. با وقوع سیل در خوزستان، گروهی که بعدها مجموعهٔ حقیقت را ساختند، به خوزستان رفتند و گزارشی از آن واقعه تولید کردند. پس از آن ماجرای خسروخان و ناصرخان قشقایی در فارس پیش آمد و گروه جهاد برای ضبط صحنه‌های درگیری، به آباده و فیروزآباد رفتند. آن‌ها توانستند در حالی که فیروزآباد در محاصره بود، به آنجا بروند و نخستین صحنه‌های جنگی را ضبط کنند. با شروع جنگ ایران و عراق در سال ۱۳۵۹، گروه فیلم‌سازی جهاد از نخستین گروه‌هایی بود که برای ثبت وقایع جنگ به جبهه رفت. در همان روز اول جنگ، دو تن از اعضای آن گروه در قصر شیرین اسیر شدند و یک تن دیگر هم زخمی شد. با این حال گروه بار دیگر سر و شکل گرفت و هم‌زمان با محاصرهٔ خرمشهر، برای ضبط فیلم وارد این شهر شد. نتیجهٔ این کار، پخش اولین فیلم مستند دربارهٔ جنگ از تلویزیون بود که فتح خون نام گرفت. حدود یک هفته پس از آن، خرمشهر سقوط کرد و گروه جهاد این بار برای تولید مجموعهٔ مستند حقیقت که هدفش ترسیم علت‌های سقوط خرمشهر بود، به آبادان رفت. در نهایت مجموعهٔ حقیقت در یازده قسمت تولید شد. فعالیت‌های گروه جهاد با شروع عملیات والفجر ۸ شکل منسجم‌تری پیدا کرد و مجموعهٔ مستند روایت فتح پس از این عملیات تا پایان جنگ در حدود هفتاد تولید و پخش شد.
در اواخر سال ۱۳۷۰ بود که مؤسسهٔ فرهنگی روایت فتح به دستور سید علی خامنه‌ای تأسیس شد. هدف از این کار تولید فیلم‌های مستند و سینمایی دربارهٔ جنگ ایران و عراق و همچنین ادامهٔ تولید مجموعهٔ روایت فتح بود که کار تولید آن پس از پذیرش قطع‌نامهٔ ۵۹۸ شورای امنیت سازمان ملل متحد و پایان جنگ، متوقف شده بود. آوینی به همراه دیگر اعضای گروهش، به مناطق جنگی برگشتند و در کمتر از یک سال، شش قسمت از مجموعهٔ ده‌قسمتی شهری در آسمان ساخته شد. این مجموعه هم به چگونگی محاصره، سقوط و بازپس‌گیری خرمشهر می‌پرداخت که پخش آن در ماه‌های آخر زندگی آوینی انجام شد. او برای ساخت مجموعه‌های دیگری دربارهٔ شهرهایی چون آبادان، سوسنگرد، هویزه، فکّه و نیز اتمام کار مجموعهٔ شهری در آسمان برنامه‌هایی داشت که با کشته‌شدنش در ۲۰ فروردین ۱۳۷۲ در فکّه ناتمام ماند.
آوینی انگیزهٔ خود و دیگر اعضای گروه جهاد که در جبهه‌ها حضور داشتند را نه وظایف و تعهدات اداری، بلکه همان انگیزه‌ای می‌دانست که رزمنده‌ها را به جبهه‌ها کشانده بود. به عقیدهٔ او، در آنجا فقط پای هنر و تکنیک در میان نبود و انگیزه‌های دیگری برای کار در آن فضا نیاز بود. اولین نفر از اعضای این گروه که در جنگ کشته شد، علی طالبی در عملیات طریق‌القدس بود. یکی از اعضای به نام مهدی فلاح‌پور نیز در سال ۱۳۷۱ در لبنان کشته شد. به گفتهٔ آوینی، حقوق دریافتی اعضای گروه جهاد که از طریق جهاد سازندگی یا سپاه پاسداران تأمین می‌شد، ماهیانه هفت هزار تومان بود. با این حال جهاد سازندگی در سال ۱۳۶۶ مبلغ نود هزار تومان به گروه فیلم‌سازی جهاد کمک مالی کرد که آوینی می‌گوید آن را به خانواده‌های کشته‌شدگان گروه در جنگ هدیه داده‌اند.
فیلم‌شناسی > ساخته‌ها

| سال | نام مستند | مسئولیت | موضوع | منبع |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  | شش روز در ترکمن‌صحرا |  | با موضوع ناآرامی‌ها و غائله خلق ترکمن در ترکمن صحرا |  |
| ۱۳۵۹ | خان‌گزیده‌ها | کارگردان | با موضوع درگیری مردم روستا با خوانین و مشکلات ناشی از آن |  |
| ۱۳۵۹ | حقیقت | کارگردان | مجموعه ۱۱ قسمتی |  |
| ۱۳۵۹ | با دکتر جهاد در بشاگرد | کارگردان و تدوین‌گر | دربارهٔ محرومیت منطقه بشاگرد در استان هرمزگان |  |
| ۱۳۶۴–۱۳۶۶ | روایت فتح | کارگردان | مجموعه ۵ فصلی دربارهٔ وقایع و عملیات‌های جنگ ایران و عراق و مصاحبه با سربازان ایرانی |  |
| ۱۳۷۱–۱۳۷۲ | شهری در آسمان | کارگردان | مجموعه ۱۰ قسمتی دربارهٔ محاصره، سقوط و آزادسازی خرمشهر |  |
سیل خوزستان
هفت قصه از بلوچستان
با تیپ المهدی در محور رأس‌البیشه
شیرمردان خدا! کرب‌وبلا در انتظار است
فیلم‌شناسی > دربارهٔ وی

آقا مرتضی (۱۴۰۰)
در فروردین ۱۴۰۰ شبکه سه سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران مستندی چند قسمتی به نام آقا مرتضی از زندگی مرتضی آوینی پخش کرد. روایتی که از زندگی آوینی در این مستند شده است اعتراض اعضای خانواده و برخی از نزدیکان مرتضی آوینی را برانگیخت. مریم امینی همسر مرتضی آوینی، مستند آقا مرتضی را مبتذل خواند. او با اعتراض به تصویرسازی از برخی جزئیات زندگی شخصی آوینی بدون اطلاع خانواده (از جمله رابطه مرتضی آوینی با غزاله علیزاده) آن را به پرده‌دری، وقاحت، ابتذال، و تعرض متهم کرد. کوثر آوینی دختر مرتضی در صفحه اینستاگرام خود گفته‌های این مستند از زندگی پدرش را سخیف، تحریف‌شده، و داستان‌پردازی توصیف کرد. حسین معززی‌نیا مستندساز و داماد مرتضی آوینی نیز در نامه‌ای به رئیس سازمان صداوسیما نوشته راش‌های یک مجموعه تلویزیونی ۳۰ قسمتی به نام روایت راوی را که او سال‌ها پیش کارگردانی و تدوین کرده، بدون اجازه در مستند آقا مرتضی استفاده کرده و به همین دلیل از سازندگان این مستند شکایت خواهد کرد. در مقابل، خانه مستند انقلاب اسلامی در بیانیه‌ای این اتهام‌ها را رد کرده و گفته سازمان هنری رسانه‌ای اوج و خانه مستند مالکان این مستند هستند و مجوزهای لازم را از سازمان روایت فتح گرفته‌اند. همچنین این نهاد، اتهام دزدی تصاویر را رد کرد.
کتاب‌شناسی

آوینی از کودکی به هنر روی آورد. به گونه‌ای که در همان سال‌ها شعر می‌سرود، داستان و مقاله می‌نوشت و نقاشی می‌کرد. انتخاب رشتهٔ معماری برای تحصیل در دانشگاه نیز منشأگرفته از همان طبع هنری‌اش بود. نویسندگی آوینی پس از انقلاب اسلامی، هم‌زمان با حضور در جنگ و اشتغال به فیلم‌سازی، در سال ۱۳۶۲ و با نگارش و انتشار مقاله‌هایی در ماهنامهٔ اعتصام، ارگان انجمن اسلامی آغاز شد. موضوع این مقاله‌ها گوناگون بود و مضامین سیاسی، حکمی، اعتقادی و عبادی را دربرمی‌گرفت. او در مجموعه‌ای از مقاله‌هایش که با موضوع مبانی حاکمیت سیاسی در اسلام نوشته بود، به نقد اندیشه‌های رایج در حوزهٔ دموکراسی، رأی اکثریت، آزادی عقیده و برابری و مساوات در مقابل اندیشهٔ برگرفته از منابع دینی و تفکرات سید روح‌الله خمینی پرداخت. مقاله‌های دیگری هم در تبیین نظریهٔ ولایت فقیه و نسبت آن با حکومت محمد در مدینه و علی در کوفه نوشت و انقلاب اسلامی ایران را ادامهٔ نهضت و رسالت پیامبران دانست. او در اعتصام به مقایسهٔ جنگ ایران و عراق و رزمندگان ایرانی با جنگ‌های صدر اسلام پرداخت و آن را متمایز از جنگ صورت‌گرفته در تاریخ معاصر برشمرد. جدای از مضامین سیاسی، او در موضوعات دینی و اعتقادی نیز قلم می‌زد که مقاله‌هایی با عنوان‌های «اشک، چشمهٔ تکامل»، «تحقیقی در معنی صلوات» و «حج، تمثیل سلوک جمعی بشر» از آن جمله‌اند. آوینی همچنین مجموعه مقالاتی با عنوان کلی «تحقیقی مکتبی در باب توسعه و مبانی تمدن غرب» در ماهنامهٔ جهاد وابسته به ارگان جهاد سازندگی نوشت که بعد از کشته‌شدنش در قالب کتاب توسعه و مبانی تمدن غرب چاپ شد. این دوره از نویسندگی آوینی تا سال ۱۳۶۵ ادامه داشت. از آن پس او در کنار کارگردانی و مونتاژ، به نگارش متن مجموعهٔ روایت فتح هم پرداخت که بعدها در قالب کتاب گنجینهٔ آسمانی منتشر شد. آوینی در ماه محرم سال ۱۳۶۶ کار تألیف کتاب فتح خون را آغاز کرد و نه فصل از ده فصل آن را نوشت. با این حال او فصل دهم را به دلایلی نامعلوم نیمه‌کاره رها کرد.
آوینی در سال ۱۳۶۷ به مدت یک ترم در مجتمع دانشگاهی هنر تدریس کرد ولی به دلیل آن که مفاد مورد نظر او برای تدریس با طرح دانشگاه هم‌خوانی نداشت، از ادامهٔ کار صرف‌نظر کرد. او در فروردین ۱۳۶۸ به انتشار مباحثی که برای تدریس فراهم کرده بود پرداخت. این مباحث با شرح و تفسیر بیشتر در قالب مقاله‌هایی چون «تأملاتی در ماهیت سینما»، «جذابیت در سینما»، «آینهٔ جادو»، «قاب تصویر و زبان سینما» و غیره در نشریه‌های فارابی و سوره به چاپ رسیدند. این مقاله‌ها بعدها جمع‌آوری شدند و در جلد اول کتاب آینهٔ جادو مورد بازنشر قرار گرفتند.
اوج فعالیت‌های آوینی در زمینهٔ مطبوعاتی به سال‌های ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۲ برمی‌گردد. جایی که او به موضوعات متنوع و گسترده‌ای پرداخت که در صدر آن‌ها، موضوع سینما قرار داشت. او با تجربه‌ای که طی بیش از ده سال مستندسازی در حوزهٔ کارگردانی و مونتاژ کسب کرده بود، به نظریه‌پردازی دربارهٔ ماهیت سینما و نقد سینمای ایران و جهان پرداخت. در کنار این‌ها اما به دیگر زمینه‌های هنری چون رمان، نقاشی، گرافیک و تئاتر هم می‌پرداخت. مقالات او در این دوره با موضوعاتی چون حقیقت هنر، هنر و عرفان، هنر جدید، هنر دینی و سنتی و هنر انقلاب در ماهنامهٔ سوره به چاپ رسید. جدای از هنر، آوینی به مبانی سیاسی و اعتقادی نظام اسلامی و ولایت فقیه، فرهنگ انقلاب در مواجهه با فرهنگ واحد جهانی و تهاجم فرهنگی غرب، موضوع غرب‌زدگی و روشنفکری و تجدد و تحجر هم نظر داشت و مقاله‌هایی در این باره نوشت.
کتاب‌شناسی > درون‌مایه

آوینی در سال‌های اول دانشجویی‌اش در دانشگاه تهران، تفکرات روشنفکرانه داشت و به فلسفه، شعر، موسیقی، ادبیات و نیز طراحی - که هم‌راستا با رشته‌اش بود - علاقه نشان می‌داد. با این حال با قرآن، مثنوی معنوی و ادبیات عرفانی نیز انس داشت. یامین‌پور در ماجرای فکر آوینی، او را در آن سال‌ها «کاملاً غرب‌زده» توصیف می‌کند. آوینی در دوران ۱۰ سالهٔ تحصیل در دانشگاه تهران اهل نوشتن بود و داستان‌های کوتاه و شعرهای نو می‌نوشت.
با وقوع انقلاب اسلامی، آوینی دچار تحول شده و تبدیل به متفکر طراز انقلاب شد. طوری که یامین‌پور او را «نمایندهٔ تفکر عقلانیت اسلامی» معرفی می‌کند. آوینی در نخستین باری که پس از انقلاب شروع به نوشتن کرد، نامه‌ای به برادرش سعید - که در آمریکا ساکن بود - فرستاد. او در این نامه به توصیف آنچه که دیده و حس کرده پرداخته است و آرزو می‌کند که کاش برادرش نیز در این تجربه با او شریک بود.
کتاب‌شناسی > فهرست آثار

هر آنکه جز خود
فتح خون (روایت محرم)
فردایی دیگر (فلسفه و شعر)
آینه جادو
جلد نخست: مقالات سینمایی
جلد دوم: نقدهای سینمایی
جلد سوم: گفت‌وگوها، سخنرانی‌ها، مقالات سینمایی
رستاخیز جان (ادبیات، فرهنگ، رسانه)
آغازی بر یک پایان (انقلاب اسلامی و پایان انتظار)
توسعه و مبانی تمدن غرب (پیشرفت اقتصادی یا تکامل فرهنگی)
حلزون‌های خانه به دوش (جریان روشنفکری و انقلاب اسلامی)
نسیم حیات (گفتار متن فیلم‌های مستند)
انفطار صورت (گرافیک و نقاشی)
گنجینه آسمانی (گفتار متن فیلم‌های روایت فتح)
حقیقت (گفتار متن یک مجموعه مستند)
نامه‌ای به یک دوست قدیمی
همه آثار آوینی (جز «هر آنکه جز خود») به دست انتشارات واحه تجدید چاپ می‌شود.
وی همچنین آثار منتشر نشده‌ای در حوزه ادبیات دارد.
آوینی در جوانی
دست نوشته مرتضی آوینی در مورد شهدا. "پندار ما این است که ما مانده‌ایم و شهدا رفته‌اند، اما حقیقت آن است که زمان ما را با خود برده است و شهدا مانده‌اند."
مجموعه آثار آوینی در ۱۲ کتاب، در کنار «حقیقت» که جدیداً (۱۳۹۷) به عنوان کتاب ۱۳م و «نامه‌ای به یک دوست قدیمی»، که خارج از این مجموعه منتشر شده است. از این میان سه اثر «فتح خون» و «فردایی دیگر» و جلد نخست «آینه جادو» تنها کتبی هستند که به دست خود آوینی تنظیم و تدوین شده‌اند و الباقی، گردآوری‌های پس از کشته‌شدن اوست. کتاب «هر آنکه جز خود» نیز به دست آوینی پیش از تحول وی منتشر شده و دیگر تجدید چاپ نشده است. کتاب‌هایی جز این ۱۴ عنوان که با سرنویس‌هایی همچون «تماشاگه راز»، «با من سخن بگو دوکوهه»، «مرکز آسمان»، «شهری در آسمان»، «شرق بهشت»، «عالَم هیچکاک»، «نقاشی برای نقاشی»، «امام و حیات باطنی انسان»، «سفر به سرزمین نور»، «هفت قصه از بلوچستان» منتشر شده‌اند گزیده‌ای از مجموعه آثار هستند.
وزیر علوم و آموزش عالی

| وزیر علوم و آموزش عالی | وزیر علوم و آموزش عالی |
| --- | --- |
وزارت علوم و آموزش عالی: وزارت علوم و آموزش عالی
جایگاه: تهران، ایران
نامزدکننده: نخست‌وزیر
گمارنده: شاه
بنیادگذاری: ۳۰ بهمن ۱۳۴۶
نخستین متصدی: مجید رهنما
آخرین متصدی: محمدامین ریاحی (سرپرست)
برافتاده: ۵ اسفند ۱۳۵۷
وزیر علوم و آموزش عالی وزیر وزارت‌خانهٔ علوم و آموزش عالی بود.
وزارت علوم و آموزش عالی در سال ۱۳۴۶ از وزارت آموزش و پرورش مستقل شده بود. این وزارت‌خانه در اسفند ۱۳۵۷ با وزارت فرهنگ و هنر ادغام شده و وزارت فرهنگ و آموزش عالی تأسیس شد.
یادداشت

↑  رسمیت قانونی از ۳۰ بهمن
الپوت (بیجو)

مکان در 23x15px|border |alt=|link= جمهوری آذربایجان
| Alpout | Alpout |
| --- | --- |
Alpout: Alpout
مختصات: ۴۰°۳۳′۱۳″ شمالی ۴۸°۳۴′۰۹″ شرقی﻿ / ﻿۴۰٫۵۵۳۶۱°شمالی ۴۸٫۵۶۹۱۷°شرقی﻿ / 40.55361; 48.56917: مختصات: ۴۰°۳۳′۱۳″ شمالی ۴۸°۳۴′۰۹″ شرقی﻿ / ﻿۴۰٫۵۵۳۶۱°شمالی ۴۸٫۵۶۹۱۷°شرقی﻿ / 40.55361; 48.56917
بخش: شهرستان آغ سو
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۴ (AZT)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۵ (AZT)
الپوت (بیجو) (به لاتین: Alpout (Bijo)) یک منطقهٔ مسکونی در جمهوری آذربایجان است که در شهرستان آغ سو واقع شده‌است.
روگائو

County-level city در People's Republic of China
| روگائو 如皋市 | روگائو 如皋市 |
| --- | --- |
County-level city: County-level city
روگاو: روگاو
استان: جیانگسو
شهر مرکزی: نانتانگ
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۸ (China Standard)
روگائو (به لاتین: Rugao) یک county-level city در جمهوری خلق چین است که در نانتانگ واقع شده‌است.
احمد الطیب

| احمد الطیب | احمد الطیب |
| --- | --- |
امام جماعت مسجد الازهر: امام جماعت مسجد الازهر
متصدی: متصدی
آغاز به کار  ۱۰ مارس ۲۰۱۰: آغاز به کار  ۱۰ مارس ۲۰۱۰
پس از: محمد سید طنطاوی
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: احمد محمد احمد الطیب ۶ ژانویهٔ ۱۹۴۶ ‏(۷۹ سال) قنا، مصر
محل تحصیل: دانشگاه پاریس-سوربن
احمد محمد احمد الطیب (به عربی: أحمد محمد أحمد الطيب) (زادهٔ ۶ ژانویه ۱۹۴۶ میلادی) امام جماعت مسجد الازهر است که پس از فوت محمد سید طنطاوی در سال ۲۰۱۰ از طرف حسنی مبارک به این سمت برگزیده شد.
حزب دموکرات کردستان (عراق)

| حزب دموکرات کردستان پارتی دیموکراتی کوردستان Partiya Demokrat a Kurdistanê | حزب دموکرات کردستان پارتی دیموکراتی کوردستان Partiya Demokrat a Kurdistanê |
| --- | --- |
نام انگلیسی: Kurdistan Democratic Party
نام عربی: الحزب الدیمقراطی الکردستانی
رهبر: مسعود بارزانی
سخنگو: محمود محمد
معاون: نچیروان ادریس بارزانی
بنیان‌گذار: مصطفی بارزانی
بنیان‌گذاری: اوت ۱۹۴۶
انشعاب از: حزب دموکرات کردستان ایران
ستاد: عنکاوا
روزنامه: خبات، روزنامهٔ هولیر، مجلهٔ گولان
شاخه جوانان: سازمان جوانان حزب دموکراتیک کردستان
مرام سیاسی: ملی‌گرایی کردی سکولاریسم
رنگ رسمی:      زرد
مجلس عراق: ۲۵ از ۳۲۹ 
مجلس کردستان عراق: ۴۵ از ۱۱۱ 
وبگاه: وبگاه
https://www.kdp.info: https://www.kdp.info
سیاست در عراق حزب‌ها: سیاست در عراق حزب‌ها
حزب دموکرات کردستان (به کردی: پارتی دیموکراتی کوردستان، Partiya Demokrat a Kurdistanê) که به صورت مخفف پ. د. ک یا ک. د. پ نیز نامیده می‌شود و به پارتی نیز معروف است، یک حزب ملی‌گرای کرد در کشور عراق و منطقهٔ اقلیم کردستان عراق، و تشکیل‌دهندهٔ اصلی حکومت اقلیم کردستان عراق است. بنیانگذار این حزب مصطفی بارزانی بود که از رهبران جنبش ملی‌گرایی کردی به‌شمار می‌رود. ارگان رسمی حزب دموکرات کردستان خبات نام دارد.
تاریخچه

حزب دموکرات کردستان عراق در سال ۱۹۴۶ در بغداد تشکیل شد و مصطفی بارزانی که از سال‌ها قبل دست به قیام زده بود و در این زمان در مهاباد بود به رهبری این حزب برگزیده شد. پس از فروریختن جمهوری مهاباد و رفتن بارزانی به شوروی، این حزب مشغول سازماندهی مخفی در عراق شد. حزب دموکرات پس از بازگشت بارزانی به عراق و به دنبال کودتای عبدالکریم قاسم در سال ۱۹۵۸ در عراق به رسمیت شناخته شد و به دفاع از حقوق کردهای عراقی پرداخت، تا توانست در سال ۱۹۷۰ خودمختاری را از حکومت وقت عراق بگیرد.
در سال ۱۹۷۵ در پی قرارداد الجزایر بین شاه ایران و صدام این حزب و خانوادهٔ بارزانی مجبور شدند به ایران پناه بیاورند که شاه ایران امکان اقامت آنان را در منطقه‌ای در نزدیکی کرج فراهم ساخت. ملامصطفی بارزانی در سال ۱۹۷۹ درگذشت. پس از او پسرش مسعود بارزانی در کنگرهٔ نهم حزب به رهبری این حزب انتخاب کردید. حزب دموکرات به مبارزه علیه حکومت مرکزی عراق ادامه داد تا توانست در سال ۱۹۹۱ در پی قیام مردم و حمله منظم شاخه نظامی حزب به پایگاه‌های حکومت مرکزی عراق در مناطق کُردنشین این کشور، به همراه اتحادیه میهنی کردستان یک دولت فدرال کُردی در بخشی از مناطق کردنشین عراق برپا سازد.
کنگره‌های حزب

مطابق با اساسنامهٔ داخلی حزب دموکرات کردستان کنگرهٔ این حزب می‌بایست هر ۴ سال یک بار برگزار شود. نخستین کنگرهٔ حزب دموکرات کردستان در ۱۶ اوت سال ۱۹۴۶ در بغداد برگزار شده است. سیزدهمین و آخرین کنگرهٔ این حزب نیز در سال ۲۰۱۰ برگزار شد که طی آن مسعود بارزانی به عنوان رهبر حزب و برادرزاده‌اش نچیروان بارزانی به عنوان معاون وی انتخاب شدند. حزب دموکرات از سال ۲۰۱۰ به بعد به مدت ۱۱ سال هیچ کنگره‌ای برگزار نکرده است و شورای رهبری حزب به صورت مدام موعد برگزاری کنگره را به تعویق انداخته است. روز سه‌شنبه ۲۳ فوریهٔ ۲۰۲۱ فاضل می‌رانی دبیر دفتر سیاسی حزب دمکرات کردستان اعلام کرد که کنگرهٔ چهاردهم حزب دمکرات کردستان در تاریخ ۲۶ مه ۲۰۲۱ در شهر دهوک برگزار خواهد شد.
رهبران حزب دموکرات کردستان

مصطفی بارزانی (۱۹۴۶–۱۹۷۹) بنیانگذار حزب تا زمان مرگ (کنگرهٔ اول تا نهم)
مسعود بارزانی (۱۹۷۹-اکنون) از زمان مرگ مصطفی بارزانی تاکنون (کنگرهٔ نهم تا کنگرهٔ سیزدهم)
پرچم و نشان پیشین حزب دموکرات کوردستان
بنی سورمه

بنی سورمه یک گورستان (شهر مردگان) مربوط به اواخر سومریان است که در فلات پشتکوه در قلب زاگرس مرکزی در ایران قرار دارد. این محل برای اولین بار در سال ۱۹۶۷ توسط یک هیئت بلژیکی به نمایندگی از موزه سلطنتی هنر و تاریخ بروکسل و دانشگاه خنت مورد مطالعه قرار گرفت. کاوش‌های آن، اثاثیه مفرغی مدفونی را رو آورد که هنوز هم در این منطقه یافت می‌شود.
پیشینه تاریخی لرستان

در دوران باستان، بیشتر قسمت‌های پشتکوه محل سکونت عشایر یا نیمه‌کوچ‌نشین بوده‌است، هرچند روستاهای کوچکی نیز وجود دارد. گورستان‌های کشف شده در حفاری‌ها، بدون شک در فاصله‌ای نه چندان دور از اردوگاه‌های موقتشان، به هزاره پنجم تا قرن سوم قبل از میلاد بر می‌گردد. در زمان بنای بنی سورمه، مردم منطقه گوتی‌ها، لولوبی‌ها و ایلامی‌ها بودند که احتمالاً منشأ این خزانه‌های خانوادگی بوده‌اند، اگرچه عدم وجود متون مکتوب اعتبار این فرضیه را پیچیده می‌کند.
توضیحات محل

پس از دو کمپین اختصاص داده شده به گورستان وارکبود، هیئت باستان‌شناسی بلژیکی به رهبری لویی واندن برگه به تلاش‌های خود بر روی گورستان بنی سورمه، نزدیک روستای چوار، از توابع ایلام و استان پشتکوه، از ۱۵ اکتبر تا ۱۲ دسامبر ۱۹۶۷ ادامه داد.
بنی سورمه درسی و هفت طاق تدفین در سه ناحیه مربوط به فرورفتگی‌های فلات گسترده شده که اغلب آنها از ۸ تا ۲/۱۶ متر طول، ۷/۱ تا ۳ متر عرض و ۵/۱ تا ۱/۲ متر عمق دارند. 
اندازه قبرها که با لوح‌های سنگی برجسته بسته شده‌اند، نشان‌دهنده این است که این مقابر خانوادگی یا جمعی است. در مقایسه با سایر مکان‌ها مشخص می‌شود که دفن‌های بنی سورمه بین سال‌های ۲۶۰۰ تا ۲۵۰۰ قبل از میلاد ساخته شده‌اند. از نظر زمانی، لویی ون دن برگه به‌طور کامل مهره‌ها را مستند نمی‌کند و حتی برخی از آنها به عنوان مثال مربوط به کاشی و سرامیک است.
لوازم تشییع جنازه

بقایای سرامیکی که بیشتر اشیاء یافت شده در طاق‌ها را تشکیل می‌دهند شامل ظروف معمولی و سفال‌های نقش‌دار مانند گلدان‌های رنگ‌آمیزی به رنگ قهوه ای مایل به قرمز با نقش‌های هندسی تزئین شده‌است. اشیای بنی سورمه مانند سوراخ کن، سنگ بر، تیشه، نیزه، جام، کاسه و جواهرات، ظهور تمدن مفرغ را در لرستان نشان می‌دهد. متداول‌ترین آنها، تبر سوراخ دارکه هم برای مصارف خانگی و هم برای اهداف نظامی استفاده می‌شد.
جواهرات، از جمله انگشتر، مهره و گردنبند، با فسیلهای صدفی یا سنگ‌های قیمتی تزئین شده‌اند. مهرهای استوانه‌ای که با ظرافت کم و بیش تزئین شده‌اند، مشخصه پایان دوره سومری باستان است.
تعداد نسبتاً کم اشیای تشییع جنازه، مقایسه قبرها را بر اساس موقعیت اجتماعی غیرممکن می‌کند، بسیاری، مانند آثار شوش، شبیه بقایای بین‌النهرین هستند، و فقدان سنگ معدن مس در منطقه و نشانه‌هایی از صنعتگری این ساکنان در این زمان حاکی از تجارت بین بین‌النهرین و لرستان است تا تولید محلی.
زمین‌لرزه ۱۳۸۲ بم

| 0 | 1 |
| --- | --- |
تهران: تهران
زمان UTC: ۲۶ دسامبر ۲۰۰۳، ۰۱:۵۶:۵۲
رویداد ISC: ۷۲۱۷۶۶۷
USGS-ANSS: کام‌کت
تاریخ محلی: ۲۶ دسامبر ۲۰۰۳ (۲۰۰۳-۱۲-۲۶)
زمان محلی: ۰۵:۲۶ ساعت رسمی ایران
بزرگی: ۶٫۶ Mw
ژرفای کانونی: ۱۵ کیلومتر (۹٫۳ مایل)
رومرکز: ۲۸°۵۱′شمالی ۵۸°۱۵′شرقی﻿ / ﻿۲۸٫۸۵°شمالی ۵۸٫۲۵°شرقی﻿ / 28.85; 58.25
نوع: گسل امتدادلغز
مناطق آسیب‌دیده: ایران
بیشینه شدت: IX (شدید و وحشت‌آور)
بیشینه شتاب: ۰٫۹۸ g
تلفات: ۳۴٬۰۰۰ کشته 200,000 زخمی 45,000–75,600 بی‌خانمان
ارگ بم پیش و پس از زمین‌لرزه
پیش از زمین‌لرزه
پس از زمین‌لرزه
زمین‌لرزه ۱۳۸۲ بم زمین‌لرزه‌ای بود با بزرگی ۶٫۶ در مقیاس بزرگی گشتاوری بود که در ساعت ۵:۲۶ بامداد روز جمعه ۵ دی ۱۳۸۲ به مدت ۱۲ ثانیه شهر بم و مناطق اطراف آن در شرق استان کرمان را لرزاند. زمین‌لرزه بم با حدود ۳۴٬۰۰۰ و بر طبق آمار غیررسمی دیگری بین حدود ۵۰ هزار تا ۷۰ هزار نفر کشته سومین زمین‌لرزه پرتلفات تاریخ ایران بعد از زمین‌لرزه ۲۷۲ اردبیل و زمین‌لرزه ۲۳۵ دامغان را رقم زد.
مشخصات

قبل از وقوع زمین‌لرزه ۶٫۶ ریشتری سه پیش‌لرزه خفیف روی داد که دو لرزش حوالی ساعت ۲۲:۰۰ و ۲۲:۳۰ شب قبل و سومی ۴۵ دقیقه قبل از زلزله اصلی احساس شد. اما شدت زلزله، عمق کم، ساعت وقوع، طولانی بودن مدت زمین لرزه و نزدیکی کانون زلزله به شهر (فاصله رومرکز زمین لرزه تا شهر بم حدود چهار کیلومتر بود) موجب خسارات فراوان گردید. فاجعه این زمین‌لرزه در سده گذشته ایران بی‌مانند بود از این واقعه به عنوان مرگبارترین زلزله تاریخ ایران یاد می‌شود. در آن زمان مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران محل رخداد زمین‌لرزه را حدود ۱۵۰ کیلومتر دورتر از کانون زلزله اعلام کرد به‌طوری که تا بعد از ظهر آنروز اطلاع دقیقی از بیشترین مناطق آسیب دیده در دست نبود.
تلفات

پیش از این حادثه شهر بم ۱۱۰٬۰۰۰ جمعیت داشت که در جریان زمین‌لرزه تعداد زیادی از آن ساکنان کشته شدند. شهر بروات در حاشیه بم با ۱۳٬۰۰۰ نفر جمعیت و صدها روستا تا شعاع ۳۰ کیلومتری کانون زلزله ویران شدند.
ولی بر پایه آمار رسمی این زمین‌لرزه ۳۴۰۰۰ کشته، ۳۰ هزار مجروح و بیش از ده هزار نفر بی‌خانمان و برطبق آمار غیررسمی و مشاهدات میدانی با تعداد کشته‌هایی در حدود ۵۰ هزار تا ۷۰ هزار به جای گذاشت. یازدهم دی‌ماه همان سال، اسماعیلی، رئیس شورای شهر بم گفته بود با توجه به اینکه در برخی مناطق بم ۱۰۰ درصد خانه‌ها بر اثر زلزله تخریب شده‌اند، شمار تلفات بیش از ۵۰ هزار نفر است. به گفته وی در روزهای نخست هر کس به فکر خاکسپاری عزیزان خود بود و به‌وسیلهٔ لودر گودال‌هایی ایجاد می‌شد و اجساد به‌طور دسته جمعی به خاک سپرده می‌شدند و کسی در آمارگیری دخالت نداشته است. در حالی‌که شش روز از این زلزله می‌گذشت، رئیس شورای شهر بم در پاسخ به این سؤال که چند درصد از شهر خاکبرداری شده است، گفته بود هر کسی آشنایی داشته، محل دفن آشناهای خود را نشان داده است، ولی آنهایی که کسی را نداشته‌اند و از شهرهای دیگر برای مشخص شدن وضعیت آنان به بم نیامده‌اند، هنوز زیر آوارها هستند.پس از هفده سال رئیس سازمان مدیریت بحران ایران اعلام کرد که در زلزله بم حدود ۳۴ هزار نفر کشته و ۲۰۰ هزار تن زخمی شده بودند.
همچنین در این حادثه تلخ، ایرج بسطامی خوانندهٔ ایرانی درگذشت.
خسارات

در اثر این زمین‌لرزه ۹۵٪ از سازه‌های شهر بم به کلی تخریب شدند. ارگ باستانی بم هم ۱۰۰٪ تخریب شد.
شهر بروات در حاشیه شرق بم، و صدها روستا تا شعاع ۳۰ کیلومتری ویران شدند.
آمار دقیقی از مرگ و میر زلزله بم در دست نیست آماری ضد و نقیض سال‌ها پس از فاجعه توسط دولت اعلام شد که مورد پذیرش مقامات محلی و بازماندگان قرار نگرفته است.
حجم و گستره ویرانی‌ها حکایت از تلفاتی انسانی بین ۵۰٬۰۰۰ تا ۷۰٬۰۰۰ نفر دارد. خسارات اقتصادی زلزله بم در سال ۲۰۰۳، بیش از ۲ میلیارد دلار برآورد شده است. پس از زلزله، بسیاری از بازماندگان شهر بم و منطقه را ترک کردند، کشاورزی منطقه به شدت آسیب دید و هزاران هکتار نخلستان و باغات مرکبات خشکیده و از بین رفتند.
علل تلفات بالا

قدرت زمین لرزه (۶/۶ در مقیاس ریشتر)
عمق کم زمین لرزه (۷/۵ کیلومتر)
نزدیکی کانون زمین لرزه به شهر (فاصله کانونی زلزله تا شهر حدود ۴ کیلومتر)
طولانی بودن مدت زمین لرزه (۱۲ تا ۱۳ ثانیه)
ساعت وقوع زمین لرزه (۵:۲۶ بامداد)
روز وقوع زمین لرزه (جمعه)
شتاب بالای زمین لرزه
افزون بر علت‌های ذکر شده، اکثر ساختمان‌های شهر بم از استحکام کافی برخوردار نبودند و این خود سبب شد که بسیاری از کارشناسان دلیل افزایش تلفات این زمین‌لرزه را عامل انسانی بدانند.
زمین‌لرزه‌های مشابه

بسیاری از کارشناسان زمین‌لرزه ۱۹۸۰ سان‌فرناندو را مشابه زمین‌لرزه بم می‌دانند؛ چراکه از لحاظ بزرگی، دوام و ژرفای کانونی کاملاً مشابه هم هستند. در این زمین لرزه تنها ۶۵ نفر کشته شدند. زمین‌لرزه سان فرناندو راس ساعت ۶:۰۰:۴۱ صبح به وقت محلی رخ داد.
وقایع پیش از رخداد زمین لرزه

اولین پیش‌لرزه‌های این زلزله بزرگ از خرداد ماه ۸۲ آغاز گردید. سپس در مرداد ماه دو زمین‌لرزه نسبتاً شدید با بزرگای ۵ ریشتر در منطقه روی داد. همچنین، از مدت‌ها قبل بوی نامطبوعی به مشام و صداهایی از چاه‌های منطقه به گوش می‌رسید؛ آب چاه‌ها و قنات‌ها گرم‌تر شده بود؛ برخی از چاه‌ها پرآب‌تر و برخی کم‌آب‌تر شده بود و همه این‌ها نشانه‌هایی بر فعالیت‌های غیرعادی زمین بود.[نیازمند منبع]