stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
امیر مبارزالدین
حاکم یزد

امیر محمد پس از استقرار در حکومت یزد، به سرکوب راهزنان نکودری همت گماشت. نکودریها به سرداری مردی به نام نوروز پیوسته به یزد و کرمان و روستاهای پیرامون آن می‌تاختند و اموال مردم را به تاراج می‌بردند و راه‌ها را در اختیار می‌گرفتند. امیر محمد در راه مهریجرد بر آنان تاخت و ۱۰۰ تن را کشت و نوروز را به قتل رساند. یکی از بزرگان آنان، به نام گربه، را اسیر نمود و سر نوروز را به گردن او آویخت و او را در قفسی، با سرهای کشته شدگان، به دربار سلطان فرستاد. سلطان ابوسعید در تشکر و ستایش این اقدام امیر محمد، برای او پاداش و خلعت فرستاد. پس از مدتی نکوداریان، به رهبری فردی به نام تومان، به قصد انتقام دوباره به اطراف یزد حمله می‌کنند. امیر محمد باری دیگر مقابل آنان می‌ایستد و آنان را شکست داده تومان را به قتل می‌رساند و سرهای کشته شدگان را به دربار سلطان ابوسعید می‌فرستد.
در ۷۲۹ ق / ۱۳۲۹ م امیر محمد به کرمان رفت و در آنجا قتلغ مخدوم شاه خان، دختر قطب‌الدین شاه قراختایی را به زنی خواست. چون قتلغ مخدوم شاه در این هنگام در شیراز روزگار می‌گذراند، مبارزالدین به آنجا رفت و با وی پیمان زناشویی بست و سپس راهی یزد شد.
او در ۷۳۴ ق / ۱۳۳۳ م همراه فرزند بزرگ خود، شاه مظفر، عازم اردوی سلطان ابوسعید شد. سلطان ابوسعید از آنان استقبال ویژه ای کرد و مقرری سالانه ای، به مقدار صد هزار دینار، برایشان مقرر کرد و به امیر محمد لقب «امیرزاده»، به همراه کلاه و طبل و درفش، بخشید. این احترام ابوسعید و هدایایش به آل مظفر باعث حسادت بسیاری از یزرگان دولت شد. ابوسعید در زمستان همان سال روانهٔ بغداد گشت و امیر محمد نیز به عزم زیارت مرقد علی بن ابی طالب همراه او رفت، و پس از زیارت مرقد آن حضرت در نجف، از سلطان اجازه خواست به یزد برگشت.
گشودن آذربایجان و راندن مغولان به ماورای اَرَس

پس از گشودن عراق عجم، امیر مبارزالدین محمد در سال ۷۵۸ هجری قمری با سپاهی بزرگ وارد اصفهان شد و در دارالسلطنهٔ آن شهر اقامت گرفت. در آن هنگام جانی بیک، خان قبچاق که برای گرفتن ملک اشرف چوپانی به آذربایجان سپاه کشیده بود، پیکی با سیصد سوار به اصفهان فرستاد و اعلام داشت که ما در تبریز بر تخت ایلخانی نشسته‌ایم و امیر محمد را صلاح آن است که به خدمت آید تا او را به شغل اجدادی‌اش در میبد بازگردانیم وگرنه ما به اصفهان آییم. حضرت مبارزی، هیئت سفارت را به گرمی پذیرفت، اما پاسخ پیغام جانی بیک را چنان‌که از روحیهٔ جلادت و رشادت و خوی تند زودخشمش انتظار می‌رفت، به تندی تمام داد و هیئت سفارت را به آذربایجان بازگرداند. پس از آن همت به نبرد با مغولان نهاد و از سپاه عظیمی که بدین منظور در اصفهان متمرکز کرده بود، دوازده هزار سوار جریده را گزیده کرد و با شتابی شگرف که موجب غافلگیری سپاه مغول شود و سرعت عمل ذاتی مغولان را خنثی کند، به سوی آذربایجان تاخت. در میان راه اصفهان تا تبریز، مردمان و اکابر شهرها به استقبال امیر مبارزالدین می‌آمدند و بر عبور سپاهی ایرانی، شادمانی می‌کردند. سپاه امیر مبارزالدین چون به میانه رسید، با سی هزار سپاهی مغول به فرماندهی اخی جوق، نایب جانی بیک در تبریز مواجه شد. پیروزی در این نبرد، بسیار حساس بود، چون موجب بازگشت اعتماد به نفس ایرانیان پس از شکستهای بسیار از مغولان می‌شد. امیر مبارازالدین، میمنه را به جلال‌الدین شاه شجاع و میسره را به دیگر پسرش شاه محمود سپرد و خود در قلب ایستاد و نوهٔ خردسالش شاه یحیی را در کنار خود داشت. سپس شمشیری را که باور بر آن بود که متعلق به خالد بن ولید، سردار فاتح صدر اسلام است، به دست گرفت، آیات فتح و نصر را از قرآن برخواند و دستور داد که سپاهیانش سه چوبه تیر بزنند و سپس حمله کنند. در مصاف نخست، میسرهٔ سپاه مظفری که در اختیار شاه محمود بود، زیر فشار سنگین میمنهٔ سواره نظام مغولان در هم شکست و مغولان به پس سپاه ایرانیان رسیدند و با مانور دایره ای، قلب را نیز دربرگرفتند و اگر این مانور ادامه می‌یافت، به میمنه می‌رسیدند و ایرانیان به دام می‌افتادند. امیر مبارزالدین برای خنثی کردن مانور مغولان و بیرون شدن از خطر محاصره، قلب سپاه را به حرکت درآورد و با شاه یحیی که هنوز خردسال بود، به قلب و میسرهٔ مغولان هجوم آورد و موجب شد که میمنهٔ مغولان از بقیهٔ سپاه آنان جدا بیفتد. پس سپاه دو نیم شدهٔ مغولان زیر فشار حملات بقایای سپاه مظفری متلاشی شد. شاه محمود که جناح خود را بازیافته بود، همراه با شاه شجاع، سپاه مغول را تعاقب کرند و با گذر از رود ارس صفحات نخجوان و ماورای ارس را از حضور مغولان پاک ساختند. امیر مبارزالدین سپس به تبریز وارد شد و در آن شهر متمکن گشت و در تعقیب بقایای مغولان، سپاه به اطراف فرستاد. نبرد میانه پیروزی نمایان ایرانیان بر مغولان و نقطهٔ قطعی اخراج مغولان از ایران تا هجوم دوبارهٔ آن قوم به رهبری تیمور گورکانی بود.
بازگشت به اصفهان و فروگرفتن

امیر مبارزالدین محمد هنگام بازگشت از تبریز به اصفهان بنا به خوی تندش، دو پسرش شاه شجاع و شاه محمود را پیش چشم امیران و وزیران، استخفاف می‌کرد و در فتحنامه‌ها تنها از شاه یحیی نام می‌برد و دلیل آن بود که دو شاهزاده جناح خود را در نبرد میانه به درستی فرماندهی نکرده بودند و کیفیت عملیات جنگی آنان در نخجوان نیز برای امیر مبارزالدین محمد، مبهم بود و بر آن بود که این دو به جای پاکسازی کامل ماورای ارس از مغولان، اوقات را در آن سامان به بطالت و شادخواری گذرانده‌اند. کار این بدگمانی و خشم امیر مبارزالدین چنان بالا گرفت که در میان راه اصفهان در هنگامه‌های خشم، به کنایه و بدون نام بردن، جمعی را به گرفتن و جمعی را به کور ساختن و جمعی را به کشتن، بیم می‌داد. چون سپاه به اصفهان رسید، شاه شجاع و شاه محمود، این کنایات را با شاه سلطان که خواهرزادهٔ امیر مبارزالدین و نایب‌السّلطنه در اصفهان بود، بازگفتند و نتیجه گرفتند که مقتول، شاه سلطان خواهد بود که متهم به هفتصد تومان (هفت میلیون دینار طلا) اختلاس از مالیات اصفهان است و مکحول (نابینا) هم شاه شجاع و شاه محمود خواهند بود. پس این سه، پیوسته در بیم بودند و خود را کنار از امور نگاه می‌داشتند تا آنکه نیمه‌شب پنجشنبه شانزدهم رمضان ۷۵۹ هجری قمری در اصفهان، شاه سلطان به در خانهٔ شاه شجاع آمد و او را به بیرون خواست و گفت من هم اینک می‌گریزم و اگر کاری باید کرد اکنون است. شاه شجاع علّت را پرسید و شاه سلطان گفت که اندکی خبر بیرون افتاده و به تحقیق، درست شده که امیر مبارزالدین، تدارک فروگرفتن ما کرده و آفتاب که بدمد، من مقتول خواهم بود و شما مکحول. شاه شجاع با سرعت و در سکوت، خواص سرهنگان و سربازان خود را مسلح ساخت و برای شاه محمود نیز پیغام فرستاد که بیاید و موعد را تاریک روشن سحرگاه بر در دارالسلطنهٔ اصفهان نهادند. چون به دارالسطنه رسیدند، خبری از شاه محمود نشد و بیم آن بود که حرکت‌شان فاش شود. پس شاه سلطان به در خانهٔ شاه محمود رفت. شاه محمود در گرمابه بود. او را به بیرون خواست و به اتفاق به دارالسلطنه رفتند و اطراف را فروگرفتند و کسی را اجازهٔ آمدن و شدن ندادند. پس شاه شجاع و شاه سلطان، شاه محمود را که کوچکتر بود، در دهلیز نشاندند تا به او آسیبی نرسد و خود به درون رفتند و بر درِ تالاری که امیر مبارزالدین در آن ساکن بود، ایستادند. امیر مسافر ابوداجی را با پنج شش سرهنگ به درون فرستادند. امیر مبارزالدین مطابق رسم سحرگاهی‌اش، قرآن می‌خواند. پرسید که چیست؟ امیر مسافر گفت اخراجات شاه شجاع و شاه محمود، کفاف مخارج‌شان را نمی‌دهد و خواهش افزایش اخراجات دارند. امیر مبارزالدین دانست که واقعه ای در راه است، خواست شمشیرش را بردارد اما دستش نرسید. امیر مسافر بر او افتاد، امیر مبارزالدین که بسیار درشت‌پیکر و زورمند بود، به ضربات مشت، امیر مسافر را تباه کرد. دیگر سرهنگان بر او افتادند و امیر مبارزالدین را درحالی‌که سَقَط (دشنام) بسیار می‌گفت، دست و پا بستند و در حجره‌ای افکندند و پاسبانان بر آن گماشتند. پس شاه شجاع که پسر بزرگ‌تر امیرمبارزالدین بود و از مادر، وارث سلاطین قراختایی بود، بر اسب نشست و به رسم سلطنت بر سرش چتر گرفتند و شاه سلطان و شاه محمود در خدمتش ایستادند و این آغاز سلطنت شاه شجاع در رمضان ۷۵۹ هجری قمری بود. همان شب درحالی که سربازان خاصّهٔ شاه شجاع، دو رویه از اصفهان تا دژ طبره به صف ایستاده بودند، امیر مبارزالدین را بدان قلعه بردند و بر چشمش میل کشیدند و این خاتمهٔ سلطنت امیر مبارزالدین محمد بود.
درگذشت

پس از نابینا شدن امیر مبارزالدین، او مدتی در قلعهٔ طبرک اصفهان و دژ سپید فارس، به زندان بود تا آنکه شاه شجاع او را به شیراز آورد و در دارالسلطنه اقامت داد و قرار بر آن شد که شاه شجاع به نیابت پدر پادشاهی کند، اما پس از چندی فاش شد که امیر مبارزالدین، بینایی را بازیافته و در تدارک فروگرفتن شاه شجاع و کشتن اوست. پس شاه شجاع باری دیگر، امیر مبارزالدین را محبوس ساخت تا آنکه در سال ۷۶۵ در قلعهٔ بم به بیماری، وفات یافت.
سی و نهمین دوره جوایز اسکار

سی و نهمین دوره مراسم اعطای جوایز اسکار (انگلیسی: 39th Academy Awards) در روز ۱۰ آوریل ۱۹۶۷ در سالن اجتماعات سنتا مونیکا سنتا مونیکا برگزار شد. در این مراسم بهترین فیلم‌های سال ۱۹۶۶ جهان به انتخاب آکادمی علوم و هنرهای تصاویر متحرک جایزه گرفتند.
باب هوپ مجری این مراسم بود.
جوایز > جایزه اسکار افتخاری

یاکیما کانوت
Y. Frank Freeman > جایزه بشردوستانه ژان هرشولت

George Bagnall
Y. Frank Freeman > جایزه اسکار یادبود ایروینگ جی. تالبرگ

رابرت وایز
فیلم‌های با بیش از یک جایزه یا نامزدی

| 0 | 1 |
| --- | --- |
 These films had multiple nominations: ۱۳ نامزدی: چه کسی از ویرجینیا وولف می‌ترسد؟  ۸ نامزدی: مردی برای تمام فصول و دانه‌های شن  ۷ نامزدی: هاوایی  ۵ نامزدی: Alfie و Fantastic Voyage  ۴ نامزدی: The Fortune Cookie, جورجی دختر, یک مرد و یک زن و روس‌ها می‌آیند، روس‌ها می‌آیند  ۳ نامزدی: گامبی, انجیل به روایت متی, جایزه بزرگ و حرفه‌ای‌ها  ۲ نامزدی: Blowup, Born Free, Is Paris Burning?, Juliet of the Spirits, Mister Buddwing, Morgan! و اسکار:  The following films received multiple awards. ۶ برنده: مردی برای تمام فصول  ۵ برنده: چه کسی از ویرجینیا وولف می‌ترسد؟  ۳ برنده: جایزه بزرگ  ۲ برنده: Born Free, Fantastic Voyage و یک مرد و یک زن
جستارهای ویژه

بیست‌وچهارمین مراسم گلدن گلوب
1966 in film
9th Grammy Awards
18th Primetime Emmy Awards
19th Primetime Emmy Awards
20th British Academy Film Awards
21st Tony Awards
سن-فرانسوا-دو-سال

مکان
| Saint-François-de-Sales | Saint-François-de-Sales |
| --- | --- |
ناحیه: اوورنی-رون-آلپ
دپارتمان: ساووآ
بخش: Chambéry
کانتون: Le Châtelard
کمون: Pays des Bauges
حکومت: حکومت
 • شهردار(۲۰۰۸–۲۰۱۴) : Dominique Gauthier
مساحت۱: ۱۴٫۴۴ کیلومتر مربع (۵٫۵۸ مایل مربع)
جمعیت (۲۰۰۶)۲: ۱۴۲
 • تراکم: ۹٫۸/کیلومتر مربع (۲۵/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (زمان اروپای مرکزی)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (ساعت تابستانی اروپای مرکزی)
کد آماری/کد پستی: ۷۳۲۳۴ /۷۳۳۴۰
ارتفاع: ۶۹۷–۱٬۴۳۲ متر (۲٬۲۸۷–۴٬۶۹۸ فوت)
۱ داده‌های فرانسه رودخانه و دریاچه  و یخچال‌ها را در نظر نگرفته‌است > ۱ km² (۰٫۳۸۶ مایل مربع یا ۲۴۷ هکتار) ۲: ۱ داده‌های فرانسه رودخانه و دریاچه  و یخچال‌ها را در نظر نگرفته‌است > ۱ km² (۰٫۳۸۶ مایل مربع یا ۲۴۷ هکتار) ۲
سن-فرانسوا-دو-سال (به فرانسوی: Saint-François-de-Sales) یک کمون در فرانسه است که در Canton of Le Châtelard واقع شده است.
خصوصیات

سن-فرانسوا-دو-سال ۱۴٫۴۴ کیلومترمربع مساحت و ۱۴۲ نفر جمعیت دارد.
فهرست رهبران کره شمالی

| رهبر معظم کره شمالی | رهبر معظم کره شمالی |
| --- | --- |
نشان کره شمالی: نشان کره شمالی
متصدی کنونی کیم جونگ-اون از ۱۷ دسامبر ۲۰۱۱: متصدی کنونی کیم جونگ-اون از ۱۷ دسامبر ۲۰۱۱
اقامت‌گاه: سینوجیو اقامتگاه رهبر کره شمالی
گمارنده: جبهه دمکراتیک برای اتحاد مجدد سرزمین پدری، پلیتبورو، کمیته مرکزی یا هر حزب ابزاری
دارندهٔ افتتاحی: کیم ایل-سونگ
بنیادگذاری: ۹ سپتامبر ۱۹۴۸
آنچه در پی می‌بینید ، فهرستی از رهبران جمهوری دموکراتیک خلق کره است.(کره شمالی)
رهبران حزب کارگران کره

کیم جونگ-ایل در ۱۷ دسامبر ۲۰۱۱ درگذشت، ولی پس از مرگ «رئیس ابدی کمیسیون ملی دفاع» خوانده شده‌است لذا پسرش کیم جونگ اون لقب رئیس را نگرفته‌است. [نیازمند منبع]
پرچم حزب کارگران کره
شبح را بگیر (مجموعه تلویزیونی)

| شبح را بگیر | شبح را بگیر |
| --- | --- |
پوستر تبلیغاتی: پوستر تبلیغاتی
هانگول: 유령을 잡아라
لاتین‌نویسی اصلاح‌شده: Yuryeong-eul Jab-ara
عنوان عینی: Catch Yoo Ryeong
 :  
ژانر: درام جنایی
سازنده: استودیو دراگون
نویسنده: سو وون لی یونگ-جو
کارگردان: سین یون-سوب
بازیگران: مون گیون یانگ کیم سون هو
کشور سازنده: کرهٔ جنوبی
زبان اصلی: کره‌ای
شمار قسمت‌ها: ۱۶
تولید: تولید
تهیه‌کننده‌ها: لی جانگ-سو چوی ته-یونگ
دوربین: تک دوربین
مدت: ۷۰ دقیقه
تولیدکننده: لوگوس فیلم
توزیع‌کننده: تی‌وی‌ان
پخش: پخش
شبکهٔ اصلی: تی‌وی‌ان
فرمت تصویر: 1080i (HDTV)
فرمت صدا: دالبی دیجیتال
انتشار اولیه: ۲۱ اکتبر ۲۰۱۹ (۲۰۱۹-10-۲۱) – ۱۰ دسامبر ۲۰۱۹ (۲۰۱۹-12-۱۰)
وبگاه: وبگاه
شبح را بگیر (کره‌ای: 유령을 잡아라) یک مجموعهٔ تلویزیونی ساخت کرهٔ جنوبی در سال ۲۰۱۹ است که مون گیون یانگ و کیم سون هو در آن به ایفای نقش پرداخته‌اند. این سریال  از ۲۱ اکتبر تا ۱۰ دسامبر ۲۰۱۹ از تی‌وی‌ان پخش شد.این مجموعه از۳۰ مهر ۱۴۰۱ ازشبکه پنج سیما پخش شد
خلاصهٔ داستان

یو ریونگ (مون گیون یانگ) پلیس تازه کاری است که برای یافتن خواهر دوقلوی گمشده خود که مبتلا به اوتیسم است، این شغل را انتخاب کرده اما بخاطر حس عدالت جویی زیادی که دارد معمولا با رفتارهای تند و تیزش قوائد را رعایت نکرده و مرتب خودش را به دردسر می‌اندازد. او با گو جی سوک (کیم سون هو) رییس پاسگاه آشنا می‌شود. گو جی سوک سعی می‌کند ضمن برطرف کردن خرابکاری‌های یو ریونگ با او نیز همکاری کند …
بازیگران > اصلی

مون گیون یانگ در نقش یو ریونگ
کیم سون هو در نقش گو جی سوک
بازیگران > مکمل > افسران پلیس

جو جه یون در نقش لی من جین
آن سونگ گیون در نقش کانگ سو هو
جونگ یو جین در نقش ها ماری
کی دو هون در نقش کیم وو هیوک
لی جون هیوک به عنوان رئیس گونگ، بازرس ارشد
بازیگران > مکمل > سایرین

نام گی ئه در نقش هان ئه-شیم
سونگ اوک سوک در نقش کیم هیونگ جا
لی جه وو در نقش کیم هیونگ سو
پارک هان سول در نقش پارک یو می
سونگ سانگ یون در نقش پارک می هیون
پارک هو سان در نقش چوی دو چول (قسمت ۳-۴)
هان جی سانگ
لی سه هی در نقش "مدونا"
لی هونگ نه در نقش گو دونگ من
کیم گان وو در نقش کیم هی جون
باک سو یی در نقش ما هی جین (قسمت ۴-۵)
یونگچن لامو

| یونگچن لامو | یونگچن لامو |
| --- | --- |
یونگچن لامو در ۲۰۱۶: یونگچن لامو در ۲۰۱۶
اطلاعات پس‌زمینه: اطلاعات پس‌زمینه
زاده: 1960s
خاستگاه: لهاسا، منطقه خود مختار تبت، چین
ژانر: نیو ایج،  سنتی، موسیقی ملل
سال‌های فعالیت: ۱۹۹۰- کنون
ناشر(ان): ریل ورلد رکوردز
وبگاه: yungchenlhamo.com
یونگچن لامو (به تبتی: དབྱངས་ཅན་ལྷ་མོ، lhamo به معنی "الهه آواز") خواننده و ترانه‌سرای تبتی ساکن ایالات محده است. او در سال ۱۹۹۵ برنده جایزه ARIA برای بهترین آلبوم موسیقی جهان شد و سپس توسط کمپانی ریل ورلد رکوردز پیتر گابریل امضا شد.
نام لامو به معنای «الهه آواز» (lhamo) است که یک راهب بودایی در بدو تولد به او داد.
لهامو در سال ۱۹۸۹ تبت را به مقصد دارمسالا برای زیارت ترک کرد. او از این طریق الهام گرفت تا از طریق موسیقی خود به شهرت جهانی دست یابد. او در سال ۱۹۹۳ به استرالیا نقل مکان کرد، سپس در سال ۲۰۰۰ به شهر نیویورک رفت.
اولین آلبوم استرالیایی لامو، نیایش تبتی، تهیه‌شده توسط جان پریور، جایزه ARIA را برای بهترین آلبوم موسیقی جهانی در سال ۱۹۹۵ به خود اختصاص داد. موفقیت این اثر منجر به امضای قرارداد شرکت ریل ورلد رکوردز پیتر گابریل با او شد. اولین آلبوم او با این شرکت به نام تبت، تبت، عمدتاً شامل بازخوانی‌های کاپلا از آهنگ‌های اصلی - دعاها و آهنگ‌های بودایی تبتی اصیل است. ضبط بعدی او، بازگشت به خانه، همکاری با تهیه‌کننده‌ای به نام هکتور زازو بود که صدای او را به نمایش گذاشت و همچنین شامل آوازخوانی راهبان تبتی، طیف وسیعی از سازهای غربی عمدتاً مدرن و مزیت ضبط چندآهنگی بود که صدای لامو را به صورت لایه‌لایه ضبط می‌کرد.
طبق گزارش Times Herald Record، لامو تورهای گسترده‌ای در حداقل ۷۰ کشور داشته‌است و در این تورها ترکیبی از آهنگ‌های خودش و آوازهای سنتی بودایی و مانتراها را بر روی صحنه اجرا. او با هنرمندان دیگری از جمله ناتالی مرچنت، پیتر گابریل، آنی لنوکس، بیلی کورگان، و بونو اجرا و ضبط کرده‌است. ضبط‌های لامو در فیلم هفت سال در تبت و بسیاری از مستندهای تبتی استفاده شده‌است. او در مکان‌هایی مانند تالار رویال فستیوال لندن، تالار کارنگی شهر نیویورک، و تالار فیلارمونیک برلین اجرا داشته‌است. او همچنین در جشنواره لیلیت فر شرکت کرده و به عنوان عضوی از جشنواره‌های موسیقی جهانی WOMAD به برگزاری تورهای جهانی پرداخته‌است.
در نوامبر ۲۰۰۷، لامو در یک اثر رقص خاص به نام "Walking The Line" توسط طراح رقص آمریکایی بیل تی جونز در موزه لوور پاریس به عنوان همراه به اجرا پرداخت. این اجرا که با تکنوازی کوبه‌ای فلورنت جودلت نیز همراه بود، در فضایی به طول ۳۰۰ فوت که از مجسمه میکل آنژ، برده در حال مرگ، اجرا شد و اجراکنندگان تا پای پلکان منتهی به مجسمه پیروزی بالدار ساموتراس پایین آمدند و در آنجا اجرای خود را پایان دادند.
پنجمین آلبوم لامو به نام تایاتا (در تبتی به معنای «این چنین است») در ژوئن ۲۰۱۳ توسط کمپانی کانتالوپ میوزیک منتشر شد. او در این آلبوم با پیانیست روسی آنتون باتاگوف همکاری کرد.
او حتی با بیماران اعصاب و روان و نیز افزاد بی‌خانمان نیز کار کرده‌است و به آنها کمک کرده تا صدای خود را پیدا کنند.
مکزیک

| ایالات متحده مکزیک Estados Unidos Mexicanos مکزیک | ایالات متحده مکزیک Estados Unidos Mexicanos مکزیک |
| --- | --- |
   پرچم     نشان ملی  :    پرچم     نشان ملی  
شعار: وطن اول است: شعار: وطن اول است
سرود: درود بر مکزیک بزرگ : سرود: درود بر مکزیک بزرگ 
پایتخت و بزرگترین شهر: مکزیکوسیتی ۱۹°۰۳′ شمالی ۹۹°۲۲′ غربی﻿ / ﻿۱۹٫۰۵۰°شمالی ۹۹٫۳۶۷°غربی﻿ / 19.050; -99.367
زبان(های) رسمی: اسپانیایی (دوفاکتو)
حکومت: جمهوری فدرال
• • رئیس‌جمهور : کلودیا شینباوم
 :  
بنیان‌گذاری: بنیان‌گذاری
مساحت: مساحت
• کل: ۱٬۹۷۲٬۵۵۰ کیلومتر مربع (۷۶۱٬۶۱۰ مایل مربع) (۱۳ام)
• آبها (٪): ۲٫۵
جمعیت: جمعیت
• سرشماری : ۱۲۶٬۰۱۵٬۰۰۰ (۲۰۲۰) (۱۰ام)
• تراکم: ۶۵ بر کیلومتر مربع (۱۶۸٫۳ بر مایل مربع) (۱۴۲ام)
تولید ناخالص داخلی (GDP)  برابری قدرت خرید (PPP): برآورد ۲۰۱۹ 
• کل: ۱٫۸۵۵ تریلیون دلار (۱۵ام)
• سرانه: ۱۰٫۱۱۸ دلار (۶۶ام)
واحد پول: پزو (MXN)
منطقه زمانی: مرکز ایالت متحده به غرب
جهت رانندگی: راست
پیش‌شماره تلفنی: ۵۲
کد ایزو ۳۱۶۶: MX
دامنه سطح‌بالا: .mx
مکزیک (به اسپانیایی: مِخیکو، México) با نام رسمی ایالات متحده مکزیک (به اسپانیایی: Estados Unidos Mexicanos) یک کشور مستقل در آمریکای شمالی است. مکزیک سیزدهمین کشور پهناور و با حدود ۱۲۸٬۹۳۳٬۰۰۰ نفر؛ دهمین کشور پرجمعیت در جهان است. پایتخت آن مکزیکوسیتی و زبان اداری آن اسپانیایی است. این کشور هیچ زبان رسمی ندارد و از سال ۲۰۰۳، تعداد ۶۲ زبان بومی سرخ‌پوستی نیز به عنوان «زبان‌های ملی» ثبت شده و رسمیت یافته است. کشور مکزیک پرجمعیت‌ترین کشور اسپانیایی‌زبان جهان است و حدود یک‌سوم از کل اسپانیایی‌زبان‌های جهان در مکزیک زندگی می‌کنند.
۷۰ درصد مردم مکزیک از تبار مستیزو (دورگه سفیدپوست و سرخ‌پوست)، ۱۵ درصد سفیدپوست و ۹٫۸ درصد سرخ‌پوست هستند. ۸۲٫۷٪ مردم آن مسیحی کاتولیک و ۷٫۹ درصد پیرو دیگر شاخه‌های مسیحیت هستند.
این کشور از شمال با ایالات متحده آمریکا و از جنوب شرقی با گواتمالا و بلیز هم‌مرز است. همچنین اقیانوس آرام، در غرب و جنوب، خلیج مکزیک در شرق و دریای کارائیب در جنوب شرق آن قرار دارند. این کشور با حدود ۲ میلیون کیلومتر مربع وسعت، ۱۴اُمین کشور وسیع دنیا و ۱۰اُمین کشور پرجمعیت دنیاست.
نخستین آثاری که از انسان در آمریکای میانی به دست آمده متعلق به ۴۰ هزار سال پیش است. مکزیک همچنین مهد یکی از مهم‍ترین تمدن‌های باستان، آزتک، بوده است. مکزیک در سده ۱۶ میلادی توسط هرنان کورتس کشف شد و در سال ۱۵۱۹ تمدن‌های بومی مکزیک از سوی اسپانیایی‌ها مورد حمله قرار گرفتند. این کشور از سال ۱۵۲۱ تا جنگ‌های استقلال مابین ۱۸۲۱–۱۸۱۰ مستعمره اسپانیا بوده است.
مکزیک پرجمعیت‌ترین منطقه تحت‌الحمایه اسپانیا بود. پس از سه قرن استیلای امپراتوری اسپانیا، سرانجام در سال ۱۸۱۰ استقلال مکزیک از اسپانیا اعلام شد. مکزیک از تاریخ ۷ نوامبر ۱۹۴۵ در سازمان ملل متحد عضو است.
نام

نام آغازین این کشور اسپانیای نو بود. اما پس از آن‌که شهر باستانی تنوچتیتلان، پایتخت امپراتوری تاریخی امپراتوری آزتک و مرکز تاریخی مردمان «مشیکاء / مکزیکی»، (ناهواتل: Mēxihcah, تلفظ ناواتل: [me:ˈʃiʔkaḁ] (شنیدنپرونده:Mexijcaj.ogg);) اجداد مردم ناوا امروزی، به پایتختی این کشور انتخاب شد، استفاده از نام «مکزیک» به مرور زمان گسترش پیدا کرده و شامل تمامی اراضی تحت سلطهٔ حاکمیت استعماری اسپانیا مستقر در شهر مکزیک شد. معنی مکزیک مشخص نیست اما به نظر برگرفته از mextli یا Mēxihtli است. نام این کشور در زبان اسپانیایی «مِهیکو» خوانده می‌شود.
تاریخ

مقالهٔ اصلی: تاریخ مکزیک
جنگ استقلال مکزیک
جنگ آمریکا و مکزیک
زاپاتا رهبر انقلاب مکزیک
نخستین آثاری که از انسان در آمریکای میانی به دست آمده متعلق به ۴۰ هزار سال پیش است. در حدود ۹ هزار سال پیش سرخ‌پوستان عهد باستان به کاشت ذرت روی آوردند از این اتفاق به عنوان یک انقلاب فرهنگی یاد شده است.
قوم مایا از مشهورترین قبایل سرخپوست مکزیک بودند، معمولاً شهرهایشان را در دل جنگل‌های بارانی می‌ساختند. حوزهٔ زندگی و فعالیت مایاها حدود جنوبی کشور مکزیک و نیز سرتاسر گواتمالا والسالوادر را شامل می‌شد. قوم مایا پدیدآورندهٔ یکی از تمدن‌های بسیار پیشرفته آمریکای مرکزی در دوران پیشاکلمبی بود، که دست‌آوردهای بسیار چشمگیری در هنر، معماری، ستاره‌شناسیو ریاضیات داشته است. هم‌اکنون نیز گروه‌هایی از اقوام مایا در مکزیک و گواتمالا به‌سر می‌برند. مایاها با بهره‌گیری از تمدن‌های گذشته خود نظیر اولمکتوانستند در خلال سال‌های۲۵۰ تا۹۰۰ پس از میلاد تمدنی عظیم را در آمریکای مرکزی پایه‌گذاری نمایند.
این قوم به گویش‌های متعدد زبان مایایی تکلم می‌کردند و نوعی خط ابتدایی هیروگلیفی نیز داشتند که آثاری را به آن می‌نوشتند. پیش از این اضمحلال، مایاها به یکباره تمدن و شهرهای عظیم را رها کردند و به دامان کوهستان‌ها پناه بردند، که دلیل این رویداد به سبب از میان رفتن آثار مکتوب آن دوره و طرح نظریات گوناگون، هنوز مشخص نیست. جمعیت مایاهای امروزی که از بازماندگان فرمانروایان دوران باستان آمریکای مرکزی می‌باشند، حدود هفت میلیون نفر است، که بیشتر در جنوب مکزیک و نواحی کوهستانی گواتمالا و بلیز به‌سر می‌برند.
به مدت نزدیک به سه هزار سال مناطق آمریکای مرکزی در محدودهٔ مکزیک امروزی محل استقرار تمدن‌های پیشرفته سرخ‌پوستی بودند. اما در سال ۱۵۱۹ تمدن‌های بومی مکزیک از سوی اسپانیایی‌ها مورد حمله قرار گرفتند. اسپانیایی‌ها با توسل به سلاح‌های آتشین توانستند تمدن‌های آزتک، مایا و اولمک را در مکزیک شکست دهند و این کشور را به تصرف خود درآورند.
در سال ۱۵۲۱ نیز اسپانیایی‌ها با کمک تلاکسکالتک‌ها، که از اصلی‌ترین دشمنان آزتکها محسوب می‌شدند، تنوچیتیتلان پایتخت ازتک‌ها را به تصرف خود درآوردند. تصرف پایتخت آزتک منجر به تحت‌الحمایگی مکزیک در سال ۱۵۳۵ شد، از این پس مکزیک تحت‌الحمایه یا به تعبیری دیگر مستعمره اسپانیا شد.
مکزیک پرجمعیت‌ترین منطقهٔ تحت‌الحمایهٔ اسپانیا بود. پس از سه قرن استیلای امپراتوری اسپانیا، سرانجام در سال ۱۸۱۰ استقلال مکزیک از اسپانیا اعلام شد.
صدور اعلامیهٔ استقلال منجر به یک دوره جنگ‌های طولانی میان نیروهای اسپانیا و مکزیکی‌ها شد. در نهایت در سال ۱۸۲۱ مکزیک رسماً به استقلال رسید و ایتوربیده به عنوان امپراتور این کشور بر تخت نشست.
دو سال بعد نیروهای انقلابی او را از قدرت برکنار کردند و در سال ۱۸۲۴ قانون اساسی بر مبنای نظام حکومتی جمهوری در مکزیک تدوین شد. نام کشور را نیز از امپراتوری مکزیک به ایالات متحده مکزیک تغییر دادند.
در سال ۱۸۳۵ تگزاس از این مکزیک اعلام استقلال می‌کند که این اتفاق منجر به نبرد آلامو و به دنبال آن جنگ آمریکا و مکزیک در بین سال‌های ۱۸۴۶–۴۸ می‌شود.
در سال ۱۹۱۰ به دنبال عدم رضایت مردم از رئیس‌جمهور وقت پورفیرو دیاس منجر به انقلاب مکزیک می‌شود. در سال ۱۹۱۷ قانون اساسی جدیدی به تصویب می‌رسد و حزب ناسیونالیست انقلابی قدرت را در دست می‌گیرد.
تقسیمات کشوری

خلیج مکزیک
اقیانوس آرام
آمریکای مرکزی
ایالات متحده آمریکا
مکزیکو سیتی
باخا کالیفرنیا
باخا کالیفرنیا سور
کامپچه
چیاپاس
چیواوا
کواویلا
کولیما
دورانگو
گوآناخوآتو
گوئررو
ایدالگو
خالیسکو
ایالت
مکزیک
میچوآکان
مورلوس
نایاریت
نوئوو لئون
اوآخاکا
پوئبلا
کرتارو
کینتانا رو
سن لوئیس
پوتوسی
سینالوآ
سونورا
تاباسکو
تامائولیپاس
تلاسکالا
وراکروس
یوکاتان
ساکاتکاس
این کشور از ۳۱ ایالت و یک بخش فدرال تشکیل شده است.
| ن ب وایالت‌های مکزیک | ن ب وایالت‌های مکزیک | ن ب وایالت‌های مکزیک |
| --- | --- | --- |
| ایالت‌ها | آگوئاسکالینتس •  اوآخاکا •  ایدالگو •  باخا کالیفرنیا •  باخا کالیفرنیا سور •  پوئبلا •  تاباسکو •  تامائولیپاس •  تلاسکالا •  چیاپاس •  چی‌واوا •  خالیسکو •  دورانگو •  ساکاتکاس •  سن لوئیس پوتوسی •  سونورا •  سینالوآ •  کامپچه •  کرتارو •  کواویلا •  کولیما •  کینتانا رو •  گررو •  گواناهواتو •  مخیکو •  مورلوس •  میچوآکان •  نایاریت •  نوئوو لئون •  وراکروز •  یوکاتان |  |
| منطقه فدرال | مکزیکوسیتی |  |
جغرافیا

مقالهٔ اصلی: جغرافیای مکزیک
مکزیک از نظر جغرافیایی بسیار متنوع است به گونه‌ای که در فهرست کشورهای دارای تنوع زیستی کلان قرار گرفته است. مکزیک همچنین ششمین کشور در رتبه‌بندی گردشگری جهان است. مکزیک با وسعتی نزدیک به کشور عربستان سعودی، یک کشوری کوهستانی و مرتفع است؛ و تنها قسمتی از آن که مسطح می‌باشد، در شبه جزیره «یوکاتان» واقع شده است. از آنجا که ارتفاع این کشور از ۵۰۰ متر بیشتر است. از این‌رو دما نسبت به عرض جغرافیایی و ارتفاع زمین، متغیر است. شمال این کشور خشک و غیرقابل کشت بوده، در حالی که جنوب، مرطوب و گرم است.
مهم‌ترین ارتفاعات آن عبارتند از کوه‌های مادرهٔ غربی، مادرهٔ شرقی، مادره جنوبی و همچنین فلات مکزیک. جلگه‌های آن عمدتاً در کناره‌ها واقع شده‌اند. بیابان‌ها نیز قسمت‌هایی از مکزیک را شامل می‌شوند.
از مهم‌ترین رودهای آن می‌توان از:
ریوگرانده، لرما، اوسوماسینتا، گریخالوا، پانوکو، بالساس و سانتیاگو نام برد.
آب و هوای آن در نواحی مرتفع معتدل کوهستانی و در سایر نواحی گرم و مرطوب یا خشک است. بلندترین نقطه آن قله سیتلال تپتل (اوریسابا) با ۷۰۰، ۵ متر ارتفاع می‌باشد. رود ریوگرانده (۰۳۴، ۳ کیلومتر) نیز طولانی‌ترین رود آن است.