stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
سلیمان یکم
لشکرکشی‌ها > نبردها در اقیانوس هند

ناوگان دریایی عثمانی از سال ۱۵۱۸ شروع به کشتیرانی در اقیانوس هند نمود. معروف است که دریاسالاران امپراتوری عثمانی نظیر خادم سلیمان پاشا، سیدی علی رئیس، و کورت‌اوغلو خضر رئیس به بندرهای امپراتوری مغول چون تهته، سورات، و جانجیرا سفر کرده‌اند. اکبر، امپراتور مغول، خود شش سند با سلیمان قانونی رد و بدل کرده‌است.
در آب‌های اقیانوس هند، سلیمان خود چندین نبرد دریایی علیه پرتغالی‌ها را رهبری نمود تا آنان را از منطقه دور سازد و دوباره تجارت با هند را از سر بگیرد. در سال ۱۵۳۸ نیروهای عثمانی، عدن در یمن را تحت تصرف خویش درآوردند. هدف از تصرف این شهر آن بود که از عدن به عنوان پایگاهی برای یورش به دارایی‌های پرتغال در سواحل غربی پاکستان و هند امروزی استفاده کنند. ناوگان دریای عثمانی در سپتامبر ۱۵۳۸ قصد محاصرهٔ دیو را کرد اما در این امر از پرتغالیان شکست خورد و ناکام ماند. ناوگان دریایی عثمانی دوباره به عدن بازگشت و با استقرار صد یگان توپخانه به استحکام مواضع دفاعی شهر پرداخت. با استفاده از پایگاه عدن، سلیمان پاشا توانست کنترل تمامی نقاط کشور یمن از جمله صنعا را در دست بگیرد. با این وجود اهالی عدن ضد نیروهای عثمانی به پا خاستند و در عوض از پرتغالی‌ها برای ورود به شهر دعوت کردند. عدن تا هنگامی که پیری رئیس در سال ۱۵۴۷ این شهر را دوباره تسخیر کرد، تحت کنترل پرتغالی‌ها بود.
سلیمان با کنترل قدرتمندانهٔ دریای سرخ توانست با موفقیت راه‌های تجاری هند را بر پرتغالی‌ها ببندد و روابط تجاری حسنه‌ای را با امپراتوری مغول در جنوب آسیا برقرار کند. دریاسالار پیری رئیس، در سال ۱۵۵۲ ناوگان دریایی امپراتوری عثمانی را رهبری کرد و توانست شهر مسقط را تسخیر کند. در سال ۱۵۶۴ سفیر آچه در عثمانی از سلطان خواست که از کشور متبوعش در برابر پرتغالی‌ها پشتیبانی کند. پیرو این درخواست، نیروی دریایی عثمانی به آچه اردوکشی کرد و حمایت‌های نظامی گسترده‌ای را در اختیار اهالی آچه قرار داد.
اصلاحات اجرایی

با آنکه در غرب از سلطان سلیمان با لقب «محتشم» یاد می‌شد، مردم عثمانی همواره او را با لقب «قانونی» یاد می‌کردند. همان‌طور که لرد کینروس، مورخ اسکاتلندی اظهار می‌دارد «سلیمان نه تنها همچون پدر و جدش، جنگجویی ماهر و مرد رزم به حساب می‌آمد بلکه اهل قلم نیز بود. او قانونگذاری بابصیرت بود و در نظر مردمانش فرمانروایی بزرگ‌منش و دادگری بلندنظر به‌شمار می‌آمد». قانون حاکم بر دولت عثمانی، شریعت اسلام بود که به عنوان دستورهای الهی، ایجاد تغییر و تحول در آن خارج از حوزهٔ اختیارات سلطان بود. با این وجود مجموعه‌ای از قوانین کشور شامل حقوق جزایی، حق تصدی زمین، و بستن مالیات‌ها بنا بر ارادهٔ او وضع می‌شد. سلیمان تمامی احکامی را که نُه سلطان پیشین صادر کرده بودند جمع‌آوری کرد و پس از زدودن موارد تکراری و رفع تناقضات، دستورالعمل قانونی واحدی را صادر کرد و بسیار تلاش نمود که این دستورالعمل‌ها مغایرتی با قوانین اساسی اسلام نداشته باشند. تحت همین چارچوب‌ها بود که سلیمان با پشتیبانی مفتی اعظم، ابوسعود افندی، در پی آن برآمد تا مجموعه قوانین کشور را به گونه‌ای اصلاح کند که سازگاری بیشتری با امپراتوری در حال گسترشش داشته باشد. قوانین تدوین‌یافته، قانون عثمانی نامیده شدند و به مدت بیش از سه سده شاکلهٔ امپراتوری عثمانی را شکل دادند.
سلیمان توجه ویژه‌ای به گرفتاری‌های رعیتهایش داشت. قانون رعیتی که او وضع کرد، مقررات اخذ مالیات از رعایا را به گونه‌ای اصلاح کرد و شأن اجتماعی آنان را به نحوی ارتقا داد که رعایای اروپایی ترجیح می‌دادند به قلمرو عثمانی مهاجرت کنند تا از این مزایا و اصلاحات بهره‌مند شوند. همچنین سلطان در حفاظت از یهودیان مُلکش، حتی تا چندین سده بعد، نقشی کلیدی ایفا کرد. در اواخر سال ۱۵۵۳ یا ۱۵۵۴ به پیشنهاد پزشک و دندانپزشک محبوبش، موسی هامون یهودی، فرمانی صادر کرد که رسماً نسبت دادن تهمت خون به یهودیان را تقبیح می‌کرد. افزون بر این، سلیمان قوانین جزایی و کیفری جدیدی را وضع کرد که به موجب آن جریمه‌های معینی به جرایم صورت‌گرفته اختصاص می‌یافت و در نتیجه مواردی که به اعدام یا قطع عضو منجر می‌شد کاهش می‌یافت. در حوزهٔ مالیات، بر کالاها و خدمات گوناگونی از جمله حیوانات، معادن، سود حاصل از بازرگانی، و عوارض گمرکی واردات و صادرات مالیات بست. علاوه بر وضع مالیات، اموال و املاک مقاماتی که به واسطهٔ اعمالشان دچار رسوایی و بدنامی می‌شدند نیز به نفع دولت مصادره می‌شد.
یکی دیگر از موضوعات مورد اهتمام سلطان، آموزش و تحصیلات بود. مدارس وابسته به مساجد که سرمایهٔ مورد نیاز خود را از مؤسسات مذهبی تأمین می‌کردند، خیلی پیشتر از کشورهای مسیحی آن زمان، فرصت تحصیل رایگان را به پسران اعطا می‌کردند. سلیمان تعداد مکاتب موجود در قسطنطنیه را به ۱۴ مکتب افزایش داد. در این مکاتب، به پسران خواندن و نوشتن، و علوم اسلامی آموزش داده می‌شد. مردان جوانی که خواستار تحصیلات بیشتری بودند، می‌توانستند در یکی از هشت مدرسهٔ موجود نام‌نویسی کنند. برنامه‌های آموزشی این مدارس شامل صرف‌ونحو، مابعدالطبیعه، فلسفه، اخترشناسی، و اختربینی می‌شد. مدارس عالی، آموزش‌هایی در سطح دانشگاه ارائه می‌دادند و دانش‌آموختگان این مدارس به عنوان امام یا معلم به جامعه خدمت می‌کردند. مراکز آموزشی تنها یکی از چندین و چند نهاد موجود در محوطهٔ مساجد بودند. کتابخانه‌ها، مراکز پخش غذای رایگان، و بیمارستان‌ها از دیگر خدمات عام‌المنفعه‌ای بود که ارائه می‌شد.
اقدامات فرهنگی

با حمایت‌های سلیمان، عصر طلایی فرهنگ و هنر امپراتوری عثمانی شکوفا شد. صدها جامعهٔ هنری موسوم به اهل حرفه در سریرگاه دولت عثمانی، کاخ توپقاپی، به صنعتگری و هنرآفرینی مشغول شدند. هنرمندان و پیشه‌وران پس از گذراندن دورهٔ کارآموزی در حوزهٔ کاری خود ترقی می‌کردند و متناسب با میزان مهارتشان دستمزد می‌گرفتند. سیاهه‌های پرداختی حقوق ایشان نشان‌دهندهٔ وسعت حمایت سلیمان از هنرمندان است؛ به گونه‌ای که کهن‌ترین این اسناد که قدمتشان به سال ۱۵۲۶ بر می‌گردد، ۴۰ جامعهٔ متشکل از ۶۰۰ هنرمند را فهرست کرده‌اند. جوامع اهل حرفه مستعدترین هنرمندان و پیشه‌وران امپراتوری عثمانی را به دربار سلطان جذب می‌کرد. این پیشه‌وران هم از جهان اسلام بودند و هم از سرزمین‌های تازه فتح‌شدهٔ اروپایی؛ در نتیجه آمیزه‌ای از هنر و فرهنگ اسلامی، ترکی، و اروپایی خلق می‌شد. پیشه‌ورانی که در دربار خدمت می‌کردند شامل نقاشان، صحافان، خزدوزان، جواهرسازان، و زرگران می‌شدند. با آنکه سلاطین پیشین تحت تأثیر فرهنگ ایرانی قرار داشتند، حمایت‌های بی‌دریغ سلیمان از هنرمندان عثمانی، موجب شد که فرهنگ خودی این سرزمین متجلی و شکوفا شود.
سلیمان خود شاعری زبردست بود؛ به فارسی و ترکی شعر می‌سرود و محبی[نیازمند منبع] تخلص می‌کرد. برخی از سروده‌های او به عنوان ضرب‌المثل در ترکی رواج دارند همچون مَثَل مشهور «همگان مقصودی یکسان دارند اما راه‌های رسیدن به آن مقصود بسیارند». هنگامی که پسر جوانش، محمد، در سال ۹۵۰ هجری قمری درگذشت، شعری سرود که ماده تاریخ آن به سال مرگ او اشاره داشت: «شهزاده‌لر گزیده‌سی، سلطان محمدم». افزون بر آثار خود سلیمان، در دورهٔ زمامداری او شاعران بزرگی پا به عرصهٔ ادبیات گذاشتند که روح تازه‌ای در کالبد ادبیات جهان دمیدند؛ محمد فضولی و محمود عبدالباقی از جملهٔ این شعرا بودند. به عقیدهٔ ای.جی. دابلیو. گیب، تاریخدان ادبیات، «در هیچ دوره‌ای، حتی در ترکیهٔ مدرن، به اندازهٔ دورهٔ سلطنت سلیمان از شعر و شاعری حمایت نمی‌شد و شاعران تشویق و دلگرم نمی‌شدند». مشهورترین سرودهٔ سلیمان، قصیدهٔ زیر است:[نیازمند منبع]
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| خلق ایچینده معتبر بیر نسنه یوخ دولت گبی |  | اولمایا دولت جهاندا بیر نفس صحت گبی |
| مغفرت دیدیکلری آنجاق جهان غوغاسیدیر |  | اولمایا بخت و سعادت دونیادا وحدت گبی[نیازمند منبع] |
سلیمان همچنین به حمایت از توسعهٔ بناهای یادبود در قلمرو تحت حکومتش مشهور است. او قصد داشت با پیاده‌سازی پروژه‌هایی چون ساخت پل‌ها، مساجد، کاخ‌ها، و نهادهای عمومی و خیریه، قسطنطنیه را به مرکز تمدن اسلامی بدل کند. باشکوه‌ترین این بناها را معمار چیره‌دست سلطنتی، معمار سنان، طراحی و ساخته‌است. معماری عثمانی در زمان سنان اوج بالندگی و شکوه خویش را تجربه کرد و سنان خود مسئولیت ساخت ۳۰۰ بنای یادبود را در سرتاسر امپراتوری عثمانی بر عهده گرفت که در این میان، مساجد سلیمانیه و سلیمیه دو شاهکار او به حساب می‌آیند. مسجد سلیمیه در آدریانوپل (امروزه ادرنه) و در زمان سلطنت سلیم دوم، پسر سلیمان، ساخته شد. سلیمان همچنین اقدام به مرمت قبةالصخره و دیوارهای بیت‌المقدس و بازسازی کعبه در مکه نمود و مجتمعی نیز در دمشق بنا کرد.
زندگی شخصی > همسران

خرم سلطان، (۱۵۰۴ روهاتین – ۱۵ آوریل ۱۵۵۸ استانبول، در مقبره خرم سلطان در مسجد سلیمانیه دفن شد) همسر عقدی و خاصگی سلطان، سلیمان بود.
ماه‌دوران خاتون (۱۵۰۰ آلبانی – ۴ فوریه ۱۵۸۱ بورسا؛ در آرامگاه شاهزاده مصطفی در مسجد مرادیه دفن شد)
گلفم خاتون، (۱۵۰۲ قره‌حصار – ۱۵۶۲ استانبول، در مسجد گلفم خاتون دفن شد)
زندگی شخصی > فرزندان

پسران
شاهزاده محمود (۱۵۱۲ مانیسا – ۲۹ اکتبر ۱۵۲۱ استانبول، در مقبره سلیم یکم در مسجد یاوز سلیم دفن شد)
شاهزاده مصطفی، (۱۵۱۵ مانیسا – اعدام ۶ اکتبر ۱۵۵۳ قونیه؛ در آرامگاه شاهزاده مصط فی در مرادیه بورسا دفن شد) پسر ماه‌دوران
شاهزاده مراد، (۱۵۱۹ مانیسا – ۱۹ اکتبر ۱۵۲۱ استانبول؛ در مقبره سلیم یکم در مسجد یاوز سلیم دفن شد) پسر گلفم
شاهزاده محمد، (۱۵۲۱ استانبول – ۶ نوامبر ۱۵۴۳ مانیسا؛ در مقبره شاهزاده محمد در مسجد شاهزاده دفن شد) پسر خرم
سلیم دوم، (۲۸ مه ۱۵۲۴ استانبول – ۱۵ دسامبر ۱۵۷۴ استانبول؛ در مقبره سلیم دوم در مسجد ایاصوفیا دفن شد) پسر خرم
شاهزاده عبدالله (۱۵۲۵ استانبول – ۱۵۲۸ استانبول در مقبره سلیم یکم در مسجد یاوز سلیم دفن شد) پسر خرم
شاهزاده بایزید (۱۵۲۶ استانبول – اعدام ۲۳ ژوئن ۱۵۶۲ قزوین؛ در مقبره شاهزاده بایزید، مسجد ملک عجم سیواس دفن شد) پسر خرم
شاهزاده جهانگیر (۱۵۳۰/۳۲ استانبول – ۲۷ نوامبر ۱۵۵۳ حلب در مقبره شاهزاده محمد در مسجد شاهزاده دفن شد) پسر خرم
دختران
مهرماه سلطان، (پاییز ۱۵۲۲ استانبول – ۲۵ ژانویه ۱۵۷۸ استانبول؛ در مقبره سلیمان یکم در مسجد سلیمانیه دفن شد) دختر خرم. در سال ۱۵۳۹ با داماد رستم پاشا ازدواج کرد.
راضیه سلطان، (مانیسا ۱۵۱۳ – ۲۸ اکتبر ۱۵۲۲ استانبول، در مقبره یحیی افندی دفن شد)
زندگی شخصی > خرم سلطان

سلیمان شیفته و شیدای دختری از حرمسرا به نام خرم سلطان شده بود. در غرب، دیپلمات‌های غربی که از شایعه‌هایی که پیرامون او می‌پیچید آگاه شده بودند، «روسلازی» یا «روکسلانا» نامیدندش که به اصالت روتنیایی او اشاره داشت. خرم دختر یک کشیش ارتودوکس بود که توسط تاتارهای کریمه به اسارت گرفته شد و در قسطنطنیه به عنوان برده فروخته شد. او به‌سرعت مدارج ترقی را در دربار پیمود و به سوگلی سلطان تبدیل شد. سلیمان با زیر پا گذاشتن سنتی دویست ساله، کنیزی از حرمسرا را به عنوان همسر رسمی و قانونی خود اختیار کرد که این امر حیرت ساکنان قصر و اهالی شهر را برانگیخت؛ زیرا پس از آنکه تیمور، بایزید یکم را شکست داد و زنش را به اسارت گرفت، سلاطین عثمانی از ازدواج نکاحی خودداری می‌کردند. همچنین سلیمان به خرم اجازه داد که تا پایان عمرش در قصر توپقاپی اقامت کند که این نیز برخلاف سنت‌های پیشین بود؛ زیرا رسم بر آن بود که به محض آنکه ولیعهد از خردسالی درمی‌آمد، او را به همراه مادرش به یکی از استان‌های دور می‌فرستادند تا فرمانداری کند و تجربه بیندوزد و آن زن دیگر به کاخ سلطان بازنمی‌گشت مگر آنکه پسرش به سلطنت می‌رسید.
سلیمان با تخلص «محبی» شعر زیر را برای خرم سرود:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| جلیس-خلوتیم واریم حبیبیم ماه-تابانیم |  | انیسیم محرمیم واریم گۆزللر شاهی سولطانیم |
| حیاتیم حاصیل-عؤمروم شراب-کوثریم عدنیم |  | بهاریم بهجتیم روزوم نیگاریم ورد-خندانیم |
| نشاطیم عشرتیم بزمیم چیراغیم نَیّیریم شمعیم |  | تورنجی نار و نارینجیم بنیم شمع-شبیستانیم |
| نباتیم شکّریم گنجیم جهان ایچینده بی‌رنجیم |  | عزیزیم یوسفیم واریم گؤنول میصرینده‌کی خانیم |
| سیتانبولیم قرامانیم دیار-مۆلکت-رومیم |  | بدخشانیم و قپچاغیم و بغدادیم خوراسانیم |
| ساچی واریم قاشی یاییم گؤزو پورفیتنه بیماریم |  | اؤلورسم بوینونا قانیم مدد هی ناموسلمانیم |
| قاپیندا چونکی مداحّم سنی مدح ائیله‌رم داییم |  | یۆرک پورغم گؤزوم پورنم «محبّی» یم خوشا حالیم |
زندگی شخصی > ابراهیم پاشا

ابراهیم پاشای پارگایی از دوستان دوران کودکی سلطان سلیمان بود. ابراهیم اصالتاً اهل یونان و مسیحی بود و در نوجوانی تحت نظام دوشیرمه در مدرسهٔ قصر به تحصیل پرداخت. سلیمان او را به سمت طوغانچی (مسئول مرغان شکاری) دربار برگماشت و اندکی بعد او را عهده‌دار سمت خاص اوداباشی (اتاق‌دار مخصوص سلطان) کرد. در سال ۱۵۲۳ ابراهیم پاشا به مقام وزیر اعظم و فرمانده کل ارتش منصوب شد. همچنین سلیمان مقام بیگلربیگی روم‌ایلی را به او سپرد و بدین ترتیب اختیار تمامی ممالک امپراتوری عثمانی در خاک اروپا و نیز فرماندهی سربازان ساکن اروپا به هنگام جنگ در قدرت ابراهیم قرار می‌گرفت. مورخی از سدهٔ هفدهم نوشته‌است که ابراهیم خود از سلطان تقاضا کرده بود که او را به چنین مقام‌های بالایی منصوب نکند زیرا که بیم جانش را داشت اما سلیمان پاسخ داده بود که در زمان سلطنت او، تحت هیچ شرایطی، ابراهیم به مرگ محکوم نخواهد شد. با این حال، سرانجام ابراهیم از چشم سلطان افتاد. ابراهیم در طول سیزده سالی که مقام وزارت اعظم را بر عهده داشت، به‌سرعت ترقی نمود و به قدرت رسید و ثروت عظیمی اندوخت که این امر شگفتی و حسد سایر درباریان را برانگیخت و دشمنان زیادی را برای او تراشید. در هنگام نبرد با صفویان، گزارش‌هایی به سلطان رسیده بود که حکایت از گستاخی ابراهیم داشت؛ ابراهیم عنوان «سرعسکر سلطان» را بر خود نهاده بود که این امر در نظر سلیمان، توهینی شدید به او محسوب می‌شد.
بدگمانی سلطان نسبت به ابراهیم با درگیری که میان ابراهیم و اسکندر چلبی درگرفت، فزونی یافت. اسکندر چلبی دفتردار (مسئول امور مالی) دربار بود و نزاع او با ابراهیم، در نهایت به مرگ او منجر شد. ابراهیم که اسکندر را به تلاش برای دسیسه‌چینی متهم می‌کرد، توانست سلطان را متقاعد کند تا فرمان قتل او را صادر کند. اسکندر چلبی پیش از مرگ، در آخرین کلماتی که بر زبانش جاری شد، ابراهیم را به تلاش برای توطئه‌چینی ضد سلطان متهم کرد و سخنان او، خیانت ابراهیم را برای سلطان مسجل کرد. در ۱۵ مارس ۱۵۳۶ جسد بی‌جان ابراهیم در قصر توپقاپی پیدا شد. دستور کشتن او را سلیمان داده بود ولی بعدها از این تصمیم خود به‌شدت پشیمان گشت.
درگذشت

سلیمان در سن ۷۲ سالگی با صد هزار نفر نیروی نظامی در اوت ۱۵۶۶ در مسیر وین، در جنوب مجارستان محاصره سیگت‌وار را آغاز کرد؛ تصرف آن قلعه برای پیروزی‌های بیشتر در اروپای غربی اهمیت زیادی داشت. سلیمان در چادر خود جان سپرد؛ بنا بر روایاتی از شدت ناراحتی از عدم تصرف زودهنگام قلعه در گذشت. پیکر وی را به قسطنطنیه انتقال دادند ولی قلب وی در سیگت‌وار دفن شد.
میراث

در زمان مرگ سلیمان، امپراتوری عثمانی یکی از قدرتمندترین امپراتوری‌های جهان بود. فتوحات سلیمان کنترل شهرهای مهم دنیای اسلام (مکه، مدینه، بیت‌المقدس، دمشق، و بغداد)، بسیاری از ولایات بالکان (امروزه تا سر حدات کرواسی و اتریش)، و باریکه‌های بزرگی از شمال آفریقا را به دست دولت عثمانی سپرده بود. پیشروی او در اروپا به ترکان عثمانی فرصت داده بود تا در موازنهٔ قدرت در اروپا نقش چشمگیری داشته باشند. در آن زمان، بوسبک، سفیر امپراتوری مقدس روم در قسطنطنیه، چنان تهدیدی از جانب امپراتوری عثمانی احساس می‌کرد که هشدار فتح قریب‌الوقوع اروپا را داد: «آن‌ها [ترک‌ها] ویژگی‌های یک امپراتوری مقتدر را دارند: قدرت و توان تحلیل‌نرفته، خو گرفتن به پیروزی، تحمل مشقت و کار سخت، اتحاد، نظم، صرفه‌جویی، و هوشیاری. . . آیا شکی می‌ماند که چه نتیجه‌ای رقم خواهد خورد؟... وقتی ترکان با ایرانیان به توافق برسند، به ما حمله خواهند کرد در حالی که کل شرق را در حمایت از خود دارند و ما چقدر برای آن روز ناآماده‌ایم، حتی تصورش نیز هول‌انگیز است». حتی ویلیام شکسپیر سی سال پس از مرگ سلطان سلیمان، در نمایشنامهٔ تاجر ونیزی از او به عنوان اعجوبه و نابغهٔ جنگی یاد می‌کند.
با این وجود میراث سلیمان تنها به کشورگشایی و لشکرکشی محدود نمی‌شود. ژان دو تِونو، جهانگرد فرانسوی، یک سده پس از مرگ سلطان در سفرنامه‌اش از «پایه‌ها و زیرساخت‌های مستحکم کشور در زمینهٔ کشاورزی، رفاه رعایا، وفور کالاهای اساسی، و وجود نظم و سازمان در دولت سلیمان» می‌نویسد. اصلاحاتی که سلیمان در سیستم حکومتی و قضایی کشورش به اجرا درآورد، بقای دولت عثمانی را تا مدت‌ها پس از مرگ او تضمین کرد؛ دستاوردی که سال‌ها طول کشید تا «جانشینان عیاش و مفسد او بر بادش دهند».
سلیمان با حمایت‌های خویش، عصر طلایی امپراتوری عثمانی را سرپرستی و هدایت کرد و دستاوردهای فرهنگی ترکان عثمانی در زمینه‌های معماری، ادبیات، هنر، الهیات، و فلسفه تحت زمامداری او به اوج خود رسید. امروزه افق تنگهٔ بسفر و بسیاری از شهرهای جمهوری ترکیه و عثمانی پیشین با شاهکارهای معمار سنان زینت داده شده‌اند. یکی از شاهکارهای او مسجد سلیمانیه است که سلیمان و سوگلی‌اش، خرم، در آن آرمیده‌اند. اجساد آنان در تربت‌هایی جداگانه و چسبیده به مسجد دفن شده‌است.
نگارخانه

سلطان سلیمان قانونی
نگاره‌ای از سلیمان یکم
فرانسیس یکم (سمت چپ) و سلیمان یکم (سمت راست)، اتحاد فرانسه و عثمانی، سال ۱۵۳۰
پرتره‌ای از سلیمان یکم
مینیاتوری از مراسم تشیع جنازه سلطان سلیمان قانونی
مقبره سلیمان یکم، مسجد سلیمانیه، استانبول، ترکیه
امپراتوری عثمانی در پایان سلطنت سلیمان قانونی
مینیاتوری با شعر فارسی که سلیمان را در نبرد موهاچ نشان می‌دهد.
مینیاتوری که سلیمان و لشکرش را در تابستان ۱۵۵۴ در نخجوان به تصویر کشیده‌است.
نقاشی سلیمان سوار بر اسب اثر هانس ای‌ورث
ناوگان دریایی عثمانی در اقیانوس هند
خیرالدین پاشا در نبرد پروزا، آندرئا دوریا را شکست می‌دهد.
ورود ناوگان ترکان عثمانی به قصد محاصرهٔ مالت
نقش‌برجسته ای از سلیمان در مجلس نمایندگان ایالات متحده آمریکا برای گرامیداشت یاد او به عنوان یکی از ۲۳ شخصیت برجستهٔ جهان در امر قانونگذاری در سرتاسر تاریخ.
طغرای سلیمان قانونی.
مسجد سلیمانیه در استانبول که به دست سنان، معمار چیره‌دست سلیمان طراحی و ساخته شده‌است.
نگاره‌ای از خرم سلطان
نقاشی که سلیمان را نشان می‌دهد که با علاقه به خرم می‌نگرد
تصویری از سلیمان در اواخر سلطنتش در سال ۱۵۶۰
گسترش قلمرو عثمانی تا سال ۱۶۸۳ ادامه یافت. فتوحات سلیمان در تصویر با رنگ صورتی مشخص شده‌است.
ایلیا دراگونوف

| ایلیا دراگونوف | ایلیا دراگونوف |
| --- | --- |
نام تولد: Ilja Rukober
زاده: ۱۰ اکتبر ۱۹۹۳ ‏(۳۱ سال) مسکو
کشتی‌گیری حرفه‌ای: کشتی‌گیری حرفه‌ای
نام(های) رینگ: Ilja Dragunov
قد: ۵ فوت ۱۰ اینچ (۱۷۸ سانتیمتر)
وزن: ۲۱۰ پوند (۹۵ کیلوگرم)
معرفی: اتحاد جماهیر شوروی مسکو درسدن
مربی: Axel Tischer Rick Baxxter
آغاز: ۲۱ آوریل ۲۰۱۲
ایلیا دراگونوف (انگلیسی: Ilja Dragunov؛ زادهٔ ۱۰ اکتبر ۱۹۹۳) کشتی‌گیر کشتی حرفه‌ای اهل روسیه است.
اوگو ساسو

| اوگو ساسو | اوگو ساسو |
| --- | --- |
زادهٔ: ۲۳ مارس ۱۹۱۰ تورین
ملیت: ایتالیا
اوگو ساسو (ایتالیایی: Ugo Sasso؛ زادهٔ ۲۳ مارس ۱۹۱۰) یک هنرپیشه اهل ایتالیا است.
از فیلم‌هایی که وی در آن نقش داشته است، می‌توان به در آخرین لحظه، به من میگن ترینیتی، فابیولا، بینوایان، میهمان یک‌شبه، مسالینا، پیروزی ده گلادیاتور و آنتونیوی لیسبونی اشاره کرد.
آوا لی

| آوا لی | آوا لی |
| --- | --- |
زاده: ۲۲ نوامبر ۱۹۸۵ ‏(۳۹ سال)
خاستگاه: چستر، United Kingdom
ژانر: رگی، Lover's Rock, Reggae fusion
سال‌های فعالیت: ۲۰۰۸ —
ناشر(ان): ویرجین رکوردز
وبگاه: www.avaleighofficial.com
آوا لی (انگلیسی: Ava Leigh؛ زادهٔ ۲۲ نوامبر ۱۹۸۵) یک موسیقی‌دان اهل بریتانیا است.
ژوتا سیلوا

| اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی |
| --- | --- | --- | --- |
نام کامل:  João Pedro Ferreira Silva
زادروز:  ۱ اوت ۱۹۹۹ ‏(۲۵ سال)
قد:  ۱٫۷۹ متر (۵ فوت ۱۰ ۱⁄۲ اینچ)
پست:  هافبک
اطلاعات باشگاهی: اطلاعات باشگاهی
باشگاه کنونی:  باشگاه فوتبال ویتوریا گیماریش
شمارهٔ پیراهن:  ۱۱
باشگاه‌های جوانان: باشگاه‌های جوانان
۲۰۱۰–۲۰۱۷:  باشگاه فوتبال سوسنسه
۲۰۱۷–۲۰۱۸:  باشگاه فوتبال پاسوژ د فریرا
باشگاه‌های حرفه‌ای*: باشگاه‌های حرفه‌ای*
| سال‌ها |  باشگاه‌ها |  بازی† |  (گل)† |
| ۲۰۱۷ |  باشگاه فوتبال سوسنسه |  ۱ |  (۰) |
| ۲۰۱۷–۲۰۱۸ |  باشگاه فوتبال پاسوژ د فریرا بی |  ۲ |  (۰) |
| ۲۰۱۸–۲۰۱۹ |  باشگاه فوتبال سوسنسه |  ۳۴ |  (۱۶) |
| ۲۰۱۹–۲۰۲۰ |  باشگاه فوتبال اسپینیو |  ۲۵ |  (۱۴) |
| ۲۰۲۰–۲۰۲۱ |  باشگاه فوتبال لیتشوئس |  ۱۰ |  (۲) |
| ۲۰۲۱–۲۰۲۲ |  باشگاه ورزشی کاسا پیا |  ۵۰ |  (۱۳) |
| ۲۰۲۲– |  باشگاه فوتبال ویتوریا گیماریش |  ۱۸ |  (۲) |
 تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است و آمار به روز شده در تاریخ ۰۲:۳۵, ۱۲ فوریه ۲۰۲۳ (UTC). :  تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است و آمار به روز شده در تاریخ ۰۲:۳۵, ۱۲ فوریه ۲۰۲۳ (UTC). 
ژوتا سیلوا (انگلیسی: Jota Silva؛ زادهٔ ۱ اوت ۱۹۹۹) بازیکن فوتبال اهل پرتغال است.
استپان پاپلیان

| استپان پاپلیان | استپان پاپلیان |
| --- | --- |
اطلاعات پس‌زمینه: اطلاعات پس‌زمینه
زاده: ۱ ژانویهٔ ۱۸۷۵ قسطنطنیه
درگذشته: ۱ ژانویهٔ ۱۹۶۰ استانبول
ژانر: Classical music
پیشه(ها): علوم پرورشی، آهنگساز، نویسنده
ساز(ها): Piano
استپان پاپلیان (انگلیسی: Stepan Papelyan; ۱ ژانویهٔ ۱۸۷۵ – ۱ ژانویهٔ ۱۹۶۰) علوم پرورشی، آهنگساز، نویسنده اهل ارمنستان بود.
دریاچه ژاخسیبای

| دریاچه ژاخسیبای | دریاچه ژاخسیبای |
| --- | --- |
Жақсыбай: Жақсыбай
نمایی از دریاچه از دید سنتینل-۲: نمایی از دریاچه از دید سنتینل-۲
دریاچه ژاخسیبای: دریاچه ژاخسیبای
موقعیت: فلات تورغای
مختصات: ۵۱°۳۲′۲۴″ شمالی ۶۳°۲۲′۵۵″ شرقی﻿ / ﻿۵۱٫۵۴۰۰۰°شمالی ۶۳٫۳۸۱۹۴°شرقی﻿ / 51.54000; 63.38194
گونه: دریاچه درون‌ریز
کشورهای حوضه: قزاقستان
بیشترین درازا: ۵٫۱ کیلومتر (۳٫۲ مایل)
بیشترین پهنا: ۴ کیلومتر (۲٫۵ مایل)
مساحتِ رو: ۱۴ کیلومتر مربع (۵٫۴ مایل مربع)
زمان ماند: یوتی‌سی ۵:۰۰+
طول کرانه۱: ۱۸ کیلومتر (۱۱ مایل)
ارتفاع سطح: ۲۲۹ متر (۷۵۱ فوت)
جزیره‌ها: no
۱ درازای ساحل سنجش خوش‌تعریفی نیست.: ۱ درازای ساحل سنجش خوش‌تعریفی نیست.
دریاچه ژاخسیبای (انگلیسی: Zhaksybay) یک دریاچه در استان قوستانای کشور قزاقستان است.
زدایش سیلیکون پیشرفته

زُدایش سیلیکون پیشرفته (اختصاری اِی‌اس‌ئی) (به انگلیسی: Advanced Silicon Etching) یک فنّ زدایش یون-واکنشی ژرف (DRIE) برای زُدودَن ساختارهای عمیق و نسبت ابعاد بالا در سیلیکون است. ای‌اس‌ئی توسط سیستم‌های فناوری سطحی پی‌ال‌سی (STS) در سال ۱۹۹۴ در انگلستان ایجاد شد. اس‌تی‌اس به توسعه این فرایند با نرخ زُدایش سریعتر ادامه داده است. اس‌تی‌اس فرایند سوئیچ‌شده را که در ابتدا توسط دکتر لارمر در بوش، اشتوتگارت اختراع شد، توسعه داد و برای اولین بار پیاده کرد. ای‌اس‌ئی شامل ترکیب سرعت زُدایش سریعتر به دست آمده در یک زدودن سیلیکون همسانگرد (معمولاً با استفاده از پلاسمای SF۶) با فرایند لایه‌نشانی یا غیرفعال‌سازی (معمولاً با استفاده از فرایند تراکم پلاسما C۴F۸) با جایگزین کردن دو مرحله فرایند. این رویکرد با حفظ توانایی زدایش کردن به‌صورت ناهمسانگرد، معمولاً به صورت عمودی در سامانه‌های ریزالکترومکانیکی (سامانه‌های ریزالکترومکانیکی (مِمس)) به سریع‌ترین نرخ‌های زدایش دست می‌یابد.
ای‌اس‌ئی ادعا می‌کند اچ‌آرام بهبودی نسبت به نسل‌های قبلی طراحی آی‌سی‌پی است که اکنون منبع پلاسمای واتَزویج را در خود جای داده است (در انتظار ثبت اختراع). منبع واتزویج پلاسمای چگالی-بالا تولید می‌کند که اجازه انتشار در یک محفظه فرایند جداگانه را دارد. با استفاده از یک طراحی محفظه تخصصی، یون‌های اضافی (که بر کنترل فرایند تأثیر منفی می‌گذارند) کاهش می‌یابد و توزیع یکنواختی از رادیکال‌های آزاد فلوئور را با چگالی بالاتر نسبت به منابع آی‌سی‌پی معمولی باقی می‌گذارد. چگالی بالاتر رادیکال آزاد فلوئور باعث افزایش نرخ زدایش می‌شود، معمولاً بیش از سه برابر نرخ زدایش که در فرایند اصلی به دست آمده است.
بیشتر خواندن

سامانه‌های فناوری سطحی
۱۹۷۱

برای دیگر کاربردها، ۱۹۷۱ (ابهام‌زدایی) را ببینید.

| 0 | 1 |
| --- | --- |
سده:: سده ۱۹ - سده ۲۰ - سده ۲۱
دهه:: ۱۹۴۰  ۱۹۵۰  ۱۹۶۰  ۱۹۷۰  ۱۹۸۰  ۱۹۹۰  ۲۰۰۰ 
سال:: ۱۹۶۸ ۱۹۶۹ ۱۹۷۰ - ۱۹۷۱ - ۱۹۷۲ ۱۹۷۳ ۱۹۷۴
| 0 | 1 |
| --- | --- |
گاه‌شماری ایرانی: ۱۳۴۹–۱۳۵۰
گاه‌شماری میلادی: ۱۹۷۱ MCMLXXI
گاه‌شماری اتیوپیایی: ۱۹۶۳–۱۹۶۴
گاه‌شماری ارمنی: ۱۴۲۰ ԹՎ ՌՆԻ
گاه‌شماری اسلامی: ۱۳۹۰–۱۳۹۱
گاه‌شماری ایگبو: ۹۷۱–۹۷۲
گاه‌شماری آشوری: ۶۷۲۱
گاه‌شماری بربری: ۲۹۲۱
گاه‌شماری بنگالی: ۱۳۷۸
گاه‌شماری بهائی: ۱۲۷–۱۲۸
گاه‌شماری بودایی: ۲۵۱۵
گاه‌شماری بیزانسی: ۷۴۷۹–۷۴۸۰
گاه‌شماری جوچه: ۶۰
گاه‌شماری چینی: 庚戌年 (فلز سگ) ۴۶۶۷ یا ۴۶۰۷     — تا — 辛亥年 (فلز خوک) ۴۶۶۸ یا ۴۶۰۸
گاه‌شماری خورشیدی تایلندی: ۲۵۱۴
گاه‌شماری دیسکوردیان: ۳۱۳۷
گاه‌شماری ژاپنی: شووا ۴۶ (昭和４６年)
گاه‌شماری ژولینی: میلادی منهای ۱۳ روز
گاه‌شماری سنتی برمه‌ای: ۱۳۳۳
گاه‌شماری عبری: ۵۷۳۱–۵۷۳۲
گاه‌شماری قبطی: ۱۶۸۷–۱۶۸۸
گاه‌شماری کره‌ای: ۴۳۰۴
گاه‌شماری مینگو: گاه‌شماری جمهوری چین ۶۰ 民國۶۰年
گاه‌شماری هولوسن: ۱۱۹۷۱
گاه‌شماری‌های هندو: 
 - ویکرم سموت: ۲۰۲۷–۲۰۲۸
 - شاکا ساموات: ۱۸۹۳–۱۸۹۴
 - کالی یوگا: ۵۰۷۲–۵۰۷۳
از تاریخ پیدایش رم: ۲۷۲۴
سال سلطنت بریتانیا: ۱۹ الیزابت ۲ – ۲۰ الیزابت ۲
ساعت یونیکس: ۳۱۵۳۶۰۰۰–۶۳۰۷۱۹۹۹
این جعبه:  نمایش بحث ویرایش: این جعبه:  نمایش بحث ویرایش
سال ۱۹۷۱ (هزار و نهصد و هفتاد و یک) میلادی، یکی از سالهای دهه ۱۹۷۰ در سده ۲۰ میلادی بود. بر اساس تقویم گریگوری سال مذکور یک سال عادی با ۳۶۵ روز بود. در تقویم هجری شمسی سال ۱۹۷۱ از دی ۱۳۴۹ شروع شد و در دیماه ۱۳۵۰ خاتمه یافت.
نامگذاری‌ها

در سالنامه چینی این سال سال خوک نام گرفته‌است.