stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
اپروبماید

| 0 | 1 |
| --- | --- |
داده‌های بالینی: داده‌های بالینی
نام‌های تجاری: Befol (روسیه)
نام‌های دیگر: Befol
روش مصرف دارو: خوراکی
وضعیت قانونی: وضعیت قانونی
وضعیت قانونی:  ℞ (Prescription only) 
شناسه‌ها: شناسه‌ها
 نام آیوپاک 4-Chloro-N-[3-(4-morpholinyl)propyl]benzamide :  نام آیوپاک 4-Chloro-N-[3-(4-morpholinyl)propyl]benzamide 
شمارهٔ سی‌ای‌اس: 87940-60-1
پاب‌کم CID: 65659
کم‌اسپایدر: 59094
UNII: URX5F7RDER
ChEMBL: ChEMBL2104298
CompTox Dashboard (EPA): DTXSID3046409 
داده‌های فیزیکی و شیمیایی: داده‌های فیزیکی و شیمیایی
فرمول شیمیایی: C14H19ClN2O2
جرم مولی: ۷۰۰۲۲۸۲۷۷۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰♠۲۸۲٫۷۷ g·mol−1
مدل سه بعدی (جی‌مول): Interactive image
 SMILES C1COCCN1CCCNC(=O)C2=CC=C(C=C2)Cl :  SMILES C1COCCN1CCCNC(=O)C2=CC=C(C=C2)Cl 
 InChI InChI=1S/C14H19ClN2O2/c15-13-4-2-12(3-5-13)14(18)16-6-1-7-17-8-10-19-11-9-17/h2-5H,1,6-11H2,(H,16,18) Key:YYFGRAGNYHYWEZ-UHFFFAOYSA-N :  InChI InChI=1S/C14H19ClN2O2/c15-13-4-2-12(3-5-13)14(18)16-6-1-7-17-8-10-19-11-9-17/h2-5H,1,6-11H2,(H,16,18) Key:YYFGRAGNYHYWEZ-UHFFFAOYSA-N 
اپروبماید(به انگلیسی: Eprobemide) (INN) دارویی است که به عنوان ضد افسردگی در روسیه (با نام تجاری Бефол/Befol) استفاده می‌شد. این ماده یک بازدارنده غیر رقابتی برگشت‌پذیر مونوآمین اکسیداز A است که در مورد آمین‌زدایی سروتونین عملکرد انتخابی از خود نشان می‌دهد. تفاوت اپروبماید و مکلوبماید فقط در اتصال دهنده‌ای است که قطعه مورفولین را به کلروبنزامید متصل می‌کند. موکلوبماید دارای دو اتم کربن است در حالی که اپروبماید سه اتم کربن دارد. ثبت تجاری ای ن دار در ۳۰ دسامبر ۲۰۰۳ لغو شد.
بجستان

| بجستان بِجِستو | بجستان بِجِستو |
| --- | --- |
کشور:  ایران
استان: خراسان رضوی
شهرستان: بجستان
بخش: مرکزی
نام(های) دیگر: باجستان، بوژستان، بغستان، شهر ایزد
مردم: مردم
جمعیت: ۱۱٬۷۴۱ نفر (۱۳۹۵)
رشد جمعیت: ۵٪+ (۵ سال)
جغرافیای طبیعی: جغرافیای طبیعی
ارتفاع: ۱۲۶۵ متر
آب‌وهوا: آب‌وهوا
میانگین بارش سالانه: ۱۸۴ میلی‌متر
اطلاعات شهری: اطلاعات شهری
شهردار: علی روحبخش
ره‌آورد: انار، زعفران، سنگ
پیش‌شمارهٔ تلفن: ۰۵۱
وبگاه: پورتال شهر بجستان
شناسهٔ ملی خودرو:  ایران۳۲ (ق)
کد آماری: ۱۳۸۲
  بجستان  روی نقشه ایران ۳۴°۳۰′۵۰″شمالی ۵۸°۱۱′۰۶″شرقی﻿ / ﻿۳۴٫۵۱۴°شمالی ۵۸٫۱۸۵°شرقی﻿ / 34.514; 58.185   :   بجستان  روی نقشه ایران ۳۴°۳۰′۵۰″شمالی ۵۸°۱۱′۰۶″شرقی﻿ / ﻿۳۴٫۵۱۴°شمالی ۵۸٫۱۸۵°شرقی﻿ / 34.514; 58.185   
 :  
بَجِستان مرکز شهرستان بجستان در استان خراسان رضوی است و بر پایهٔ سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۱۱٬۷۴۱ نفر (در ۳٬۷۶۸ خانوار) بوده‌است
انار، کلوچه و زعفران بجستان معروف است.
وجه‌تسمیه

نام بجستان در منابع مختلف با نگارش‌های مختلف:
«بُجِستان» Bojestan
«بَجِسْتان» Bajestan
«بوزستان» Buzestan
باور پاره‌ای که بُجستان را «باجستان» می‌دانند یک برداشت عامیانه است و با زبانشناسی و تاریخ جور نیست و چون روستاهای آن تحت نفوذ اعیان و اشراف بوده‌است، آنان از توابع خود باج می‌گرفتند. در بین اهالی، مشهور است که در گذشته، دریاچه‌ای در ترشیز و بجستان وجود داشته که در حال حاضر از بین رفته و تبدیل به کویر نمک شده‌است. در دو طرف این دریاچه، دو محل باجگیرخانه وجود داشته، یکی به نام «بجستان» که اصل آن «باج ستان» بوده و دیگری در طرف کاشمر در راه سبزوار، مشهور به «باج وَر» که به معنی «باج بده» است و اکنون هم دهنهٔ بَجْوَرْد، در راه سبزوار و کاشمر، معروف است و در راه مزار دو کیلومتری جنوب بجستان، تپه خاکی است که آثار ساختمانی در آن است و معروف به باجگیرخانه است.
پیشینه

در تورفان چین کتیبه‌ای به زبان و خط پهلوی کشف شده، که از وجود شخصیتی تاریخی با نام «مهر» یاد کرده، و محل درگذشت او را بجستان آورده‌است. نخستین جغرافی‌دانی که از بجستان نام برده یاقوت حموی است. او در کتابش معجم‌البلدان بجستان را دهکده‌ای از قرای نیشابور دانسته‌است.
حافظ ابرو بجستان را عنوان ناحیه‌ای «مختصر» مشتمل بر ۳ قریه با نام‌های زین‌آباد، مارندز و یونسی؛ و ۲۰ مزرعه نام برده و آن را از نواحی هرات به‌شمار آورده‌است.
ظاهراً لشکریان تیمور در مسیر حرکت به خراسان از بجستان گذشته‌اند. این شهر در دورهٔ صفویان نیز در معرض تاخت و تاز ازبکان بود. بجستان در ۱۲۸۹ق /۱۸۷۲م قحطی شدیدی را به خود دید که باعث مرگ و میر و مهاجرت گروه‌هایی از این ناحیه گردید. بجستان در دوران قاجاریان از اهمیت و رونق بالایی برخوردار بوده و شبکهٔ گستردهٔ راه‌ها و رباط‌های متعدد از جمله فخرآباد، قاسم‌آباد، زین‌آباد وجود راه فیض‌آباد به بجستان و فردوس دلایل رونق و داد و ستد در این ناحیه بوده‌است.
موقعیت جغرافیایی

شهر بجستان، در جنوب استان خراسان رضوی، در فاصلهٔ ۵۰ کیلومتری غرب گناباد و ۶۲ کیلومتری شمال فردوس و در کنار محور اصلی ارتباطی استان‌های جنوبی کشور به مشهد (جاده ۹۱ و بزرگراه ۷۸ آسیا) قرار گرفته‌است.
جمعیت

بر پایهٔ سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۱۱٬۷۴۱ نفر (در ۳٬۷۶۸ خانوار) بوده‌است.
| جمعیت تاریخی> سال | جمعیت تاریخی> جمعیت | جمعیت تاریخی> ±% |
| --- | --- | --- |
| ۱۳۵۵ | ۵٬۵۴۰ | —     |
| ۱۳۶۵ | ۷٬۴۵۱ | ۳۴٫۵٪+ |
| ۱۳۷۰ | ۸٬۴۹۳ | ۱۴٪+ |
| ۱۳۷۵ | ۹٬۳۰۷ | ۹٫۶٪+ |
| ۱۳۸۵ | ۱۱٬۱۳۶ | ۱۹٫۷٪+ |
| ۱۳۹۰ | ۱۱٬۱۳۳ | ۰٪− |
| ۱۳۹۵ | ۱۱٬۷۴۱ | ۵٫۵٪+ |
شورای شهر بجستان

شورای شهر به منظور پیشبرد سریع برنامه‌ها از طریق همکاری مردم و نظارت بر امور شهر تشکیل شده‌است. شورای شهر بجستان متشکل از ۵ عضو است که برای یک دورهٔ چهار ساله از طریق انتخابات برگزیده می‌شوند. همچنین نظارت بر عملکرد شهرداری و انتخاب شهردار و تصویب بودجهٔ سالانهٔ شهرداری از دیگر وظایف شورای شهر است. از سال ۱۳۷۸ تاکنون (۱۴۰۰) شش دوره انتخابات شهر و روستا برگزار شده‌است:
شورای شهر بجستان > دورهٔ پنجم: ۱۳۹۶–۱۴۰۰

قاسم علی اکبرزاده - با دو هزار و ۷۷۴ رأی
سید مهدی مرجانی - با دو هزار و ۸۱ رأی
علی میرزاجانی - با هزار و ۹۵۵ رأی
مهدی خبازی - هزار و ۷۰۸ رأی
جواد ابراهیم‌زاده - با ۶۱۲ رأی
شورای شهر بجستان > دورهٔ ششم: ۱۴۰۰–۱۴۰۴

حسین قربان‌زاده - ۱۹۶۸ رأی
سید مهدی مرجانی - ۱۹۳۲ رأی
مسلم سرمدی - ۱۹۱۴ رأی
ابوالقاسم استادزاده - ۱۷۵۲ رأی
جعفر نقی‌زاده - ۱۵۰۰ رأی
آثار فرهنگی

برخی از آثار بجستان در میراث فرهنگی به عنوان اثر فرهنگی ثبت شده‌اند:
| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| ردیف | نام اثر | شمارهٔ ثبت | تاریخ ثبت |
| ۱ | آئین نخل‌بندی و نخل‌گردانی بجستان | ۶۴۴ | ۹۶/۰۹/۲۲ |
| ۲ | فن و هنر سبدبافی (ترکه‌بافی) مزار بجستان | ۸۳۲ | ۹۶/۱۱/۰۴ |
| ۳ | شیرهٔ انگورگیری مزار بجستان | ۸۳۶ | ۹۶/۱۱/۰۴ |
| ۴ | جشن سده در جزین بجستان | ۸۳۹ | ۹۶/۱۱/۰۴ |
مشاغل و هنرهای سنتی بجستان

در شهرستان بجستان از دیرباز هنرهای سنتی و مشاغل سنتی جایگاه ویژه‌ای در تأمین معیشت مردم این سرزمین داشته‌اند. هنوز در گوشه و کنار شهر و روستاهای این منطقه می‌توان بخشی از این مشاغل بومی را مشاهده کرد. از این مشاغل می‌توان به گیوه‌بافی در روستاهای جزین، بقچیر و افکان، آهنگ، گلیم‌بافی در یونسی، فخرآباد، نیان، ابراهیم‌آباد و قالی‌بافی، پارچه‌بافی، نمدمالی، حوله‌بافی و سبدبافی در سایر مناطق اشاره کرد. در گذشته قالیچه‌های آن با نقش بلوچی به‌دلیل کیفیت به خارج صادر می‌شد.
اماکن تاریخی، آثار باستانی و جهانگردی > آثار ثبت‌شده

مقالهٔ اصلی: فهرست آثار ملی شهرستان بجستان
اماکن تاریخی، آثار باستانی و جهانگردی > تفرجگاه‌ها و مناطق ییلاقی

بجستان از یک سو به کویر و از سوی دیگر به کوه‌های مرتفع سیاه‌کوه منتهی می‌شود. وجود مناطق ییلاقی همچون تنکه نسترن، بوستان طبیعی نوبهار، دره آهنگ، باغ سلیمه مزار، سد سریده (سد شهید احمدنژاد) به لحاظ رویش لاله‌های درشت و شقایق‌های بهاری و بیدمشک و دو منطقهٔ حفاظت شدهٔ هلالی و افتخار با گونه‌های کم‌نظیر حیات وحش و کویر بجستان از دیگر جاذبه‌های گردشگری بجستان است.
اماکن تاریخی، آثار باستانی و جهانگردی > تفرجگاه‌ها و مناطق ییلاقی > پارک طبیعی بجستان

مجموعهٔ پارک طبیعی و باغ پرندگان بجستان شامل حیات وحش و نمایشگاه جلوه‌هایی از طبیعت و باغ پرندگان و سایت نگهداری آهو و جبیر است. این پارک نیمه‌طبیعی در مرکز شهر بجستان است و دارای پرندگانی همچون زاغی پا قرمز، طوطی‌ها، طاووس و … است. این مجموعه همه‌روزه پذیرای علاقه‌مندان به طبیعت و مسافران نوروزی و گردشگری است که از این مسیر عبور می‌کنند. البته هم‌اکنون این پارک به‌طور کامل نابود شده‌است.[نیازمند منبع]
اماکن تاریخی، آثار باستانی و جهانگردی > تفرجگاه‌ها و مناطق ییلاقی > سیاه‌کوه هلالی

منطقهٔ حفاظت‌شدهٔ هلالی در جنوب شرق شهرستان بجستان، شمال شهرستان فردوس و غرب گناباد با وسعتی قریب به ۱۲۰٬۰۰۰ هکتار قرار گرفته‌است. منطقهٔ ییلاقی سیاه‌کوه دارای کوه‌های مرتفع و به هم پیوسته و دره‌های سرسبز و عمیق و چشمه‌سارهای متعدد است. از مهم‌ترین گونه‌های جانوری آن می‌توان به آهو، کل و بز، قوچ‌ومیش، سمور و گربه وحشی اشاره کرد. پوشش گیاهی منطقه نیز شامل زیره سیاه، کاکوتی، رازیانه، درختان بنه، انجیر، تاغ، بادامشک و زرشک است. این منطقه دارای اقلیم نیمه‌خشک و بیابانی است و قابلیت‌های مطلوبی در جهت جذب گردشگر و مسافران عبوری از این منطقه دارد.
آموزش و فرهنگ

شهر بجستان در حال حاضر دارای چند مرکز آموزش عالی است:
دانشگاه آزاد اسلامی بجستان
دانشگاه پیام نور بجستان
سوغات

در میان سوغات بجستان می‌توان از انار بجستان نام برد که به بسیاری از کشورهای شرق دور صادر می‌شود. تیمور گورکانی در کتاب منم تیمور جهانگشا می‌گوید: «در قریهٔ بجستان، اناری خوردم که هسته نداشت و در هیچ جا اناری به خوش‌طعمی آن نخوردم».
از سوغات مشهور شهر بجستان می‌توان به کلوچه و حلوای بجستان، زعفران، زیره، حنا، پسته و محصولات خشکباری اشاره کرد.
کاتچین

| کتیچین | کتیچین |
| --- | --- |
نام‌گذاری آیوپاک(2R3S)-2-(34-dihydroxyphenyl)-34-dihydro-2H-chromene-357-triol: نام‌گذاری آیوپاک(2R3S)-2-(34-dihydroxyphenyl)-34-dihydro-2H-chromene-357-triol
دیگر نام‌هاCianidanol Cyanidanol (+)-catechin D-Catechin Catechinic acid Catechuic acid Cianidol Dexcyanidanol (2R3S)-Catechin 23-trans-catechin 33'4'57–flavanpentol: دیگر نام‌هاCianidanol Cyanidanol (+)-catechin D-Catechin Catechinic acid Catechuic acid Cianidol Dexcyanidanol (2R3S)-Catechin 23-trans-catechin 33'4'57–flavanpentol
شناساگرها: شناساگرها
شماره ثبت سی‌ای‌اس: ۷۲۹۵-۸۵-۴ (±) N, ۱۵۴-۲۳-۴ (+) N, ۱۸۸۲۹-۷۰-۴ (-) N, ۸۸۱۹۱-۴۸-۴ (+)، هیدرات N
پاب‌کم: ۹۰۶۴
کم‌اسپایدر: ۸۷۱۱ Y
UNII: ۸R1V1STN۴۸ Y
ChEBI: CHEBI:15600 Y
ChEMBL: CHEMBL۲۵۱۴۴۵ N
جی‌مول-تصاویر سه بعدی: Image 1
 SMILES Oc1ccc(cc1O)[C@H]3Oc2cc(O)cc(O)c2C[C@@H]3O :  SMILES Oc1ccc(cc1O)[C@H]3Oc2cc(O)cc(O)c2C[C@@H]3O 
 InChI InChI=1S/C15H14O6/c16-8-4-11(18)9-6-13(20)15(21-14(9)5-8)7-1-2-10(17)12(19)3-7/h1-5,13,15-20H,6H2/t13-,15+/m0/s1 Y Key: PFTAWBLQPZVEMU-DZGCQCFKSA-N YInChI=1/C15H14O6/c16-8-4-11(18)9-6-13(20)15(21-14(9)5-8)7-1-2-10(17)12(19)3-7/h1-5,13,15-20H,6H2/t13-,15+/m0/s1 Key: PFTAWBLQPZVEMU-DZGCQCFKBX :  InChI InChI=1S/C15H14O6/c16-8-4-11(18)9-6-13(20)15(21-14(9)5-8)7-1-2-10(17)12(19)3-7/h1-5,13,15-20H,6H2/t13-,15+/m0/s1 Y Key: PFTAWBLQPZVEMU-DZGCQCFKSA-N YInChI=1/C15H14O6/c16-8-4-11(18)9-6-13(20)15(21-14(9)5-8)7-1-2-10(17)12(19)3-7/h1-5,13,15-20H,6H2/t13-,15+/m0/s1 Key: PFTAWBLQPZVEMU-DZGCQCFKBX 
خصوصیات: خصوصیات
فرمول مولکولی: C15H14O۶
جرم مولی: ۲۹۰٫۲۷ g mol−1
شکل ظاهری: جامد بی‌رنگ
دمای ذوب:  ۱۷۵ تا ۱۷۷ درجه سلسیوس (۳۴۷ تا ۳۵۱ درجه فارنهایت؛ ۴۴۸ تا ۴۵۰ کلوین) 
UV-vis (λmax): 276 nm
چرخش ویژه [α]D: +14.0°
خطرات: خطرات
کدهای ایمنی: R36/37/38
شماره‌های نگهداری: S26-S۳۶
خطرات اصلی: Mutagenic for mammalian somatic cells, mutagenic for bacteria and/or yeast
LD50: (+)-catechin: 10,000 mg/kg in rat (RTECS) 10,000 mg/kg in mouse 3,890 mg/kg in rat (other source)
داروشناسی: داروشناسی
Routes of administration: Oral
دفع: Urines
به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa): به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa)
 N (بررسی) (چیست: Y/N؟):  N (بررسی) (چیست: Y/N؟)
Infobox references: Infobox references
:   
کاتچین یا کتیچین‎/ˈkætɪtʃɪn/‎ (به انگلیسی: Catechin) یک فلاوان-۳-ال، یک نوع فنل و آنتی‌اکسیدان طبیعی و متابولیت ثانویه یک گیاه است. به گروه فلاوان-۳-ال (یا به‌طور ساده فلاونول‌ها) بخشی از خانواده زردینه تعلق دارد.
نام خانواده شیمیایی کتیچین از کَتِیچو گرفته شده‌است، که آب مازویی یا عصاره جوشیدهٔ میموسا کتچو سنگالیا کتچو)است.
در چای سبز به نسبت چای سیاه کاتچین‌ها به مقدار قابل ملاحظه‌ای یافت می‌شوند. پلی فنول‌ها رایج‌ترین آنتی‌اکسیدان‌های مواد غذایی هستند و از طریق مهار رادیکال‌های آزاد نقش مهمی در پیشگیری از بیماری‌های مزمن از جمله سرطان دارند. رادیکال‌های آزاد با حمله به غشای سیتوپلاسمی سلول و نابود کردن آن، به DNA داخل سلول دسترسی پیدا می‌کنند و از طریق تغییر DNA باعث سرطان می‌شوند. پلی‌فنول‌ها علاوه بر نابود کردن رادیکال‌های آزاد با تسریع مرگ سلول‌های سرطانی از سلول‌های سالم نیز حفاظت می‌کنند.
زبان‌های گیلیک‌تبار

بریتانیای کبیر و جزایر مجاور آن در سده ۵ پس از میلاد، قبل از تهاجم و متعاقب آن اسکان آنگلو-ساکسون‌ها در بریتانیا
قرمز: محدوده زبان‌های بریتونی
آبی: محدوده زبان پیکتی
سبز: محدوده زبان‌های گیلیک‌تبار
زبان‌های گیلیک‌تبار(با زبان گیلکی که در شمال ایران مخصوصاً استان گیلان محاوره می شود، اشتباه گرفته نشود!) یکی از دو شاخهٔ زبان‌های سلتیک جزیره‌ای می‌باشد. شاخهٔ دیگر بریتونی است. این زبان‌ها زنجیره گویشیای را پدیدمی‌آورند که از جزیره ایرلند آغاز شده و جزیره من را پیموده به شمال اسکاتلند می‌رسد. از این شاخه امروزه سه زبان وجود دارند: گیلیک اسکاتلندی، ایرلندی و زبان مانکس.ترانه Galway Girl(به فارسی: دختر گالوی) از اد شیرن اشاره تلمیحی کوچکی به این زبان سلتی جزیره‌ای دارد.گالوی دراصل یک شهر کوچک در نواحی بندری جنوبی جزیره ایرلند است.
مقایسه اعداد در زبان‌های گیلیک‌تبار

| # | ایرلندی | گیلیک اسکاتلندی | مانکس |
| --- | --- | --- | --- |
| ۱ | aon | aon | un, nane |
| ۲ | dó | dà | daa |
| ۳ | trí | trì | tree |
| ۴ | ceathair | ceithir | kiare |
| ۵ | cúig | còig | queig |
| ۶ | sé | sia | shey |
| ۷ | seacht | seachd | shiaght |
| ۸ | ocht | ochd | hoght |
| ۹ | naoi | naoi | nuy |
| ۱۰ | deich | deich | jeih |
| ۱۱ | aon déag | aon deug | nane jeig |
| ۱۲ | dó dhéag | dà dheug | daa yeig |
| ۲۰ | fiche | fichead | feeid |
| ۱۰۰ | céad | ceud | keead |
پتروشیمی

برای صنعتی با این نام، صنایع پتروشیمی را ببینید.
عکسی از یک پالایشگاه پتروشیمی قدیمی
پتروشیمی یا نفت‌شیمی (انگلیسی: Petrochemistry) شاخه‌ای از دانش شیمی است که تبدیل نفت خام و گاز طبیعی را به فراورده‌های مصرفی مورد مطالعه قرار می‌دهد. پتروشیمی زیربنای صنایعی با همین نام است.
بنیان دانش پتروشیمی بر جداسازی، تقطیر و استخراج نفت خام به پاره‌های کوچکتر هیدروکربنی و خالص‌سازی گاز طبیعی و فراورده‌های استخراجی نفت خام است.
ریشه‌شناسی

واژه petrochemistry یا به پارسی نفت‌شیمی، از دو بخش petro و chemistry (شیمی) ساخته شده‌است که بخش نخست اش از petroleum (نفت) گرفته شده‌است، که خود این هم از petro (سنگ) و oleum (روغن) آمده‌است، سنگ‌روغن یا نفت، یک ماده اشتعال‌پذیر روغنی است که به‌طور طبیعی در بسترهای سنگی خاص رخ می‌دهد.
خاستگاه

نظریه‌های متعددی در رابطه با منشأ نفت که مواد پتروشیمی از آن ساخته می‌شود، بیان شده‌است. محتمل‌ترین نظریه اذعان دارد که نفت خاستگاه آلی دارد.
طبق نظریهٔ آلی، تحت دما و فشار مساعد بقایای موجودات زنده مدفون شده در زیر رسوبات کانی‌های رسی پس از گذشت میلیون‌ها سال به نفت تبدیل شده‌اند. رسوبات حاوی بقایای موجودات زنده به عنوان سنگ‌های منشأ نفت شناخته می‌شوند.
نفتی که روی زمین قابل استحصال است از مخازن نفت زیر زمینی تهیه می‌شود و یک مخزن نفت حاوی سنگ منشأ، سنگ مخزن و سنگ پوشش است. سنگ مخزن عموماً لایه‌های تراوایی چون ماسه سنگ و سنگهای کربناتهٔ شکافدار هستند. سنگ پوشش از لایه‌های غیرتراوایی چون سنگ نمک یا شیل تشکیل شده‌است. مخزن نفت زمانی که نفتِ سنگ منشأ بتواند به لایه‌های رسوبی متخلخلی برسد که توسط لایه‌های رسوبی نفوذناپذیر مسدود شده‌اند، تشکیل می‌شود.
پارانویا

Medical condition
| پارانویا | پارانویا |
| --- | --- |
نام‌های دیگر: پارانوئید (صفت)
طرز تلفظ: ‎/ˌpærəˈnɔɪə/‎ 
تخصص: روان‌پزشکی، روان‌شناسی بالینی
نشانه‌ها: بی‌اعتمادی، اتهامات واهی به دیگران
طبقه‌بندی و منابع بیرونی: طبقه‌بندی و منابع بیرونی
آی‌سی‌دی-۱۰: F20.0, F22.0, F22.8
آی‌سی‌دی-۹-سی‌ام: 295.3, 297.1, 297.2
سمپ: D010259
[ویرایش در ویکی‌داده]: [ویرایش در ویکی‌داده]
بدگُمانی یا پارانویا (به انگلیسی: Paranoia) در تعریف عام آن، غریزه یا فرایندی از فکر است که تحت تأثیر اضطراب یا ترس به حالتی غیرمنطقی و وهم آلود در می‌آید. افراد پارانوئید معمولاً فکر می‌کنند که دیگران برای آزار و اذیت آن‌ها می‌کوشند یا فکر می‌کنند که دیگران به دنبال توطئه علیه آن‌ها هستند.
توهم توطئه زیر شاخه پارانویا می‌باشد. پارانویا با فوبیا تفاوت دارد. کسانی که دچار فوبیا هستند ترس غیر منطقی دارند، اما به خاطر ترس و اضطرابشان دیگران را سرزنش نمی‌کنند. وارد کردن اتهامات غیرواقعی و عدم اعتماد معمولاً از دیگر نشانه‌های پارانویا است. به عنوان مثال، حادثه ای که اکثر مردم به عنوان یک حادثه یا تصادف تلقی می‌کنند، از منظر یک فرد پارانوئید ممکن است توطئه تصور شود.
دو شاخصه شناسایی توهمات پارانوئید (۱) آمادگی ذهنی پذیرش سست‌ترین شواهد در حمایت از باورهای غیرواقعی و (۲) عدم توانایی در تشخیص شواهد و ادله مستحکمی است که افکار پارانوید را رد می‌کند.
پژوهش‌ها نشان می‌دهد که پارانویا با اعتقاد به تئوری‌های توطئه ارتباط مستقیم دارد.
نشانگان روان‌گسیختگی پارانویا

بعضی از نشانگان روان‌گسیختگی پارانویا:
به راحتی دلخور شدن
به دشواری به دیگران اعتماد کردن
با هر گونه انتقادی مقابله کردن
به خود ربط دادن اظهارات دیگران
همیشه در حالت تدافعی بودن
خصمانه و تهاجمی برخورد کردن و بیهوده بحث کردن
قادر به کوتاه آمدن نبودن و رئیس‌وار رفتار کردن
عدم توانایی در بخشیدن و فراموش کردن
تصور اینکه مردم پشت سرشان حرف می‌زنند
شکاکیت بیش از حد داشتن. به عنوان مثال، فکر می‌کنند که افراد دیگر دروغ می‌گویند یا طرح‌هایی برای تقلب کردن علیه آن‌ها دارند.
حس عدم اعتماد
مشکل برقرار کردن روابط عادی یا صمیمی
احساس آزار و شکنجه توسط دیگران
باور نظریه‌های توطئه و بی‌اساس
کژانگاری، مانند گمان به این که همکار شما می‌خواهد شما را مسموم یا صدای شما را ضبط کند.
دشواری‌های گفتاری
انواع پارانویا

پارانویا گونه‌های مختلفی دارد که بعضی از گونه‌های آن را می‌توان برشمرد.
توهم خیانت
توهم خیانت جنسی
توهم خودبزرگ بینی Megalomania
توهم شکنجه
توهم جسمی somatic hypochondriasis delusions
توهم اورتومانیا
در روان‌گسیختگی پارانویا به نظر می‌رسد که شخص بیشتر گرفتار حالت‌های بد رفتاری یا اندیشه‌های بد مانند دشواری در اندیشیدن، تمرکز، یا توجه می‌باشد.
از منظر روان‌شناسی

داده‌های ذهنی افرادی که دچار پارانویا هستند و افکارشان بر اساس توهم آزاربینی (persecutory delusions) و باورهای غلط شکل می‌گیرد این افراد را به سلسله ای از تصورات باطل سوق می‌دهد. آن‌ها تصور می‌کنند که مورد آزار و اذیت دیگران قرار می‌گیرند، تهدید می‌شوند، صدمه می‌بینند، تحت تعقیب قرار می‌گیرند، متهم می‌شوند، با آن‌ها بدرفتاری می‌شود، از آن‌ها سوءاستفاده می‌شود، با عصبانیت با آن‌ها برخورد می‌شود، بازی داده می‌شوند و فریب می‌خورند، افراد پارانوید تصور می‌کنند این اعمال به وسیلهٔ افراد خاص یا گروه‌های خاصی از افراد یا دشمنان فرضی انجام می‌شود (کلبی (۱۹۸۱)، ص ۵۱۸). سه مؤلفه شناخت پارانویا عبارتند از الف) سوءظن بی‌پایه و بر اساس این فرض که دیگران می‌خواهند از آن‌ها سوء استفاده کنند، به آن‌ها آسیب برسانند یا در پی فریب آن‌ها را هستند؛ ب) درگیری ذهنی توأم با شک و تردید نسبت به دوستان یا وابستگان و تردید نسبت به وفاداری یا صداقت آنها؛ ج) عدم اعتماد به دیگران به خاطر ترس بی‌پایه و تصور اینکه دیگران قصد دارند از اطلاعات خصوصی در مورد زندگی آن‌ها سوءاستفاده کنند (رابینز ۱۹۹۷، ص ۳).
دیدگاه امیل کریپلین، روان‌پزشک آلمانی، دربارهٔ پارانویا

امیل کریپلین در تلاش اولیه خود برای دسته‌بندی بیماری‌های روانی، از اصطلاح پارانویای مطلق برای شرح حالت روانی استفاده کرد که توهم، موضوع اصلی آن است اما این توهم هیچ صدمه و زوال آشکاری به سلامت عقل شخص وارد نکند و نشانه بیماری‌های دیگری چون جنون زودرس (یا dementia praecox)، که اصطلاح قدیمی بیماری شیزوفرنی است، در آن نباشد. پارانویا، در معنای اصیل یونانی خود، به معنای دیوانگی است (پارا para = خارج و نوس nous = عقل). بر این اساس هنوز هم روانشناسان بر سر این موضوع به دو گروه تقسیم می‌شوند. گروه اول که عقیده دارند پارانویا قسمتی از یک بیماری روانی مانند بیماری اسکیزوفرنی است و گروه دوم که معتقدند پارانویا به خودی خود قسمتی از یک بیماری نیست و تنها در صورت استمرار تبدیل به بیماری مانند بیماری اختلال شخصیت پارانوئید Paranoid personality disorder می‌شود و در غیر این صورت اگر مستمر نباشد درمان آن آسان‌تر و امکان کنترل و بهبود آن بیشتر است. پارانویا زمانی تبدیل به توهم می‌شود که افکار و عقاید غیر منطقی در ذهن فرد ثابت شوند و هیچ چیز از جمله شواهد و ادله نتوانند فرد را متقاعد کند که آنچه که فکر می‌کند یا احساس می‌کند، درست نیست.
کریپلین با استفاده از این ریشه لغوی این بیماری، نامی جهت تشخیص افکار توهمی به وجود آورد. بنا به تعریف او هرگونه افکار توهمی، بدون احساسات خودآزارانه، در این دسته می‌گنجند. برای مثال کسی که دچار این توهم شده‌است که یک شخصیت مهم سیاسی یا ادبی است، می‌تواند در دسته مبتلایان به پارانویای مطلق بگنجد.
هرچند که اصطلاح پارانویای مطلق دیگر چندان استفاده ندارد و اصطلاح اختلال هذیانی یا Delusional disorder جایگزین آن شده‌است اما جدیداً، از این لغت برای شرح حالتی به کار می‌رود که شخص مبتلا به آن، از توهمات خود بسیار آزار می‌بیند زیرا:
این شخص تصور می‌کند که صدمه یا حادثه آزار دهنده در حال رخ دادن است یا قرار است رخ دهد.
شخص تصور می‌کند که شخصی قصد آزار و صدمه رساندن به او را دارد.
مثالهایی از پارانویای بالینی

به‌طور کلی و با استفاده بی‌قید و شرط از اصطلاح پارانویا، می‌توانیم بگوییم توهمات پارانویید می‌توانند شامل مواردی چون اینکه شخص تصور می‌کند تحت تعقیب است، مسموم شده‌است یا به عنوان مثال شخص متوهم فکر می‌کند که یک شخصیت مهم سیاسی، ادبی یا ورزشی دورادور عاشق اوست. چنین توهماتی به عنوان جنون جنسی نیز شناخته می‌شوند. توهمات معمول پارانویید شامل این باور است که شخص خود را مبتلا به بیماریی تخیلی یا آلودگی انگلی می‌داند، یا اینکه باور دارد مأموریتی ویژه داشته یا اینکه برگزیده خداوند است، یا اینکه اعمال وی توسط نیرویی خارجی کنترل می‌شود.
بسیاری از حکام مستبد، به پارانویا مبتلا بوده‌اند. برای مثال استالین نمونه بارزی از شخص پارانویا بوده‌است. با اینکه استالین دائماً دچار توهم توطئه علیه خودش بود، این مورد می‌تواند سؤال خوبی را به وجود بیاورد. استالین، در واقع دشمنان زیاد داشت اما در عین حال دچار توهم توطئه هم بود و فکر می‌کرد اطرافیانش دائماً مشغول دسیسه چینی علیه او هستند. آیا صرف داشتن دشمنان زیاد، برای ابتلا به پارانویا کفایت کند؟ این مبحث، موجب بروز مباحث فلسفی فراوانی گشته که به این لطیفه نیز منجر شده‌است: «اینکه تو پارانویا داری دلیل نمی‌شود که کسی آن بیرون نخواهد تو را بکشد.»
درمان پارانویا

درمان پارانویا بیش از هرچیز با رفتار درمانی (behavior therapy) انجام می‌شود که هدف آن کاستن از حساسیتهای فرد مبتلا، نسبت به انتقادها و همچنین تقویت توانایی‌های اجتماعی او است. سر و کار داشتن با افراد پارانویید بسیار مشکل است زیرا بسیار زودرنج هستند و رفتارشان معمولاً خصمانه‌است و از نظر احساسی بسیار بسته و نسبت به هر فعالیتی بی میل هستند.
به همین دلیل، درمان این مشکل، از پیشرفت کندی برخوردار است. برای درمان این افراد باید کوشش شود که در ابتدا چرخه شک و تردید او شکسته شود و او با تمرین‌های آرامش بخش و روش‌های کنترل اضطراب، از حالت انزوا خارج شود و کم‌کم با کمک پزشک و اطرافیان خود، تغییراتی اساسی در رفتارهای خود به وجود آورد.
گوشه‌گیری

بعضی از افراد پارانوید به شدت گوشه‌گیر هستند و بعضی دیگر نیاز دارند که دائماً در جمع باشند و از تنهایی نفرت دارند.
بروز پارانویا در فرهنگ عمومی

در فرهنگ عامه امروز، پارانویا اشکال و روش‌های مختلفی برای ابراز خود پیدا کرده‌است از جمله:
اعتقاد به اینکه قدرت خاصی دارند یا در یک مأموریت مخصوص هستند (هذیان عظمت)
تئوری توطئه یا اعتقاد به اینکه اخبار و وقایع کاملاً نامربوط، در واقع اجزا یک نقشه بزرگ و توطئه‌آمیز هستند.
تعقیب شدن توسط دشمنان قدرتمندی چون تروریست‌ها، بشقاب پرنده، سازمان‌های مخفی یا شیاطین
کنترل افکار توسط اشعه نامرئی و دستگاه‌های پیشرفته
ترس از مسموم شدن و اعتقاد به اینکه بعضی مواد غذایی اصولاً برای مسموم کردن بشر ساخته شده‌اند (مانند قند مصنوعی و آب‌های معدنی)
لهجه کازرونی

با زبان کازرونی قدیم  اشتباه نشود.
| کازرونی | کازرونی |
| --- | --- |
زبان بومی در: ایران
منطقه: استان فارس
تبار: زبان‌های هندواروپایی  هندوایرانیایرانیایرانی غربیجنوب غربیفارسیکازرونی
سامانه نوشتاری: فارسی
کدهای زبان: کدهای زبان
ایزو ۳–۶۳۹: –
لهجه کازرونی یکی از لهجه‌های زبان فارسی و از زبان های ایرانی جنوب غربی  است.
مردم کازرون در استان فارس به این لهجه صحبت می‌کنند. به دلیل مجاورت با مردمان لر این گویش با زبان لری شباهت هایی دارد. این گویش در استان بوشهر و مناطق اطراف کازرون نیز گویشورانی دارد.
تاریخچه

تا پیش از سده هشتم و نهم هجری خورشیدی، در شهر کازرون زبان پهلوی رایج بوده که با گذشت زمان، زبان پارسی جای زبان قدیمی کازرون را می‌گیرد.از این زبان نوشته‌ها و گفته‌هایی در برخی از کتاب‌ها بجای مانده است.
| کازرونی جدید | کازرونی قدیم | فارسی گفتاری معیار |
| --- | --- | --- |
| ey baxte bad a piše mo pâšo mey mo be bad midi | bahte bevad as teye men alest meγer kem febevâ bekami dârin. ? | . ای بخت بد از پیش من برخیز مگر مرا به باد خواهی داد |
| kâr penjâ sâleš i bid u ham didom. | kâr-e penzâ sâl-eš em bu oyzemân di. | . سرانجام کار پنجاه ساله‌اش این بود، آن نیز دیدم |
:
جمله پرسشی

جمله: برای چه چیزی؟ (برای چی؟)
کازرونی: سی چه؟
جمله: این چیه؟
کازرونی: ای چِنَن؟
واژه

واژه: ببین
کازرونی:سِی کو
واژه: شاید
کازرونی: گاسَم
واژه: خاک انداز
کازرونی: کَمچِه
واژه: دیروز
کازرونی: دیگ
واژه: عصر
کازرونی: پسین
واژه: پیدا
کازرونی: آلُیی
واژه: پرستو
کازرونی: پیرسوک
اصطلاح

اصطلاح: تک و توک
کازرونی: تاک پیریک
اصطلاح: در جایی کسی را وادار به ماندن کردن و خسته کردن
کازرونی: کُترُم
اصطلاح: بیخ گلو
کازرون: بُت خِر
جمله

نوع بیان یک جمله عادی:
جمله: خودش آمد و به من گفت دوستت دارم.
کازرونی: خودش اومَ وا ازُم گو دوست دارُم.
جمله: بابا این جوری نکن دیگه
کازرونی: عام (عمو) ایطو نَک نِه
جمله: به نظرم
کازرونی: بَنظَرُم
جمله اشاره‌ای

نوع بیان یک جمله اشاره‌ای:
جمله: نانواییه کجاست؟ (یا نانواییها کجایند؟)
کازرونی: نونوُیی+کو کجانِ؟
نوع بیان یک جمله اشاره‌ای:
جمله: می‌گویم
میانه: میگُما
فعل

نوع بیان فعل:
فعل: بود. هست. رفت
کازرونی: بی. هِسِّ. رَ