مادولا (زبان برنامه‌نویسی)
تاریخچه

یک پروژه برای به انجام رسیدن به دو چیز نیاز دارد. اول لیستی از مسائل مرتبط با پروژه و دیگر راه حل هر یک از این مسائل که به راهکاری برای پروژه منجر می‌شوند. شرایط مشابهی در برنامه‌نویسی برای به انجام رساندن یک پروژه وجود دارد. چیزی که مرکز تحقیقات پالو آلتو (PARC)، جایی که ورث مشغول به کار بود، به آن نیاز داشتند نوعی زبان برنامه‌نویسی بود که به کمک آن بتوان سیستم‌های بزرگ و پیچیده را پیاده کرد یا به عبارتی امکانی برای پیاده‌سازی واحدهایی مرتبط با سیستم که به‌طور جداگانه قابل ترجمه باشند. این واحدها اکنون مادول گفته می‌شود. زیانی که ورث در صدد طراحی آن برای رفع نیازهای PARC بود، برگرفته از زبان پاسکال با تأکید بیشتری بر واحدهای برنامه‌نویسی یا همان مادول‌ها بودند و به همین علت مادولا نام گرفت.
امکاناتی کامپیوترهای سال 1977 مهیا می‌کردند پردازنده‌های مرکزی بودند که سیستم‌های پیچیده time-sharing را مدیریت می‌کردند و با ترمینال‌ها قابل دسترسی بودند. انقلاب بزرگ پدیدار شدن سیستم‌های شخصی آلتو که در PARC توسعه یافته بودند ورث را متقاعد کرد که در آینده، توسعه نرم‌افزار بر اساس این سیستم‌های شخصی خواهد بود. در حالی که این سیستم‌ها در آن زمان در بازارها موجود نبودند یک راه برای PARC وجود داشت و آن این بود که خود این امکانات را فراهم آورد. محصول این پروژه ساخت ایستگاه کاری لیلیت (Lilith) بود.
	ساخت سخت‌افزارهای جدید ملزم به فراهم کردن سیستم‌عامل، نرم‌افزارهای کاربردی و به همینطور زبان و کامپایلر مناسب برای آن است. در واقع محرک اصلی طراحی زبان Modula-2 ایجاد زبانی ساده بود که بتواند ساخت نرم‌افزارهای مورد نیاز لیلیث را تحت پوشش قرار دهد تا به سیستمی قدرتمند برای توسعه نرم‌افزار تبدیل شود. اسناد و اهداف ساخت این زبان جدید در سال 1977 تدوین شدند و طراحی زبان به سال‌های 1978-79 موکول شد و هم‌زمان با آن پروژه پیاده‌سازی یک مترجم برای زبان شروع شد. اولین کامپایلر مادولا-2 که توسط K. Van Lee (1979) نوشته شد شامل هفت مرحله بود که هر یک خروجی میانی را تولید می‌کردند (Intermediate Code Generation). این مراحل در طراحی دوم توسط U. Ammann به پنج مرحله تقلیل یافت. مرحله اول، اسکنر، رشته‌ای از نشانه‌ها (Tokens) و جدول شناسه‌های و اسامی را تولید می‌کرد، در مرحله دوم، آنالیز گرامر (Syntax analysis) توسط پارسر صورت می‌گرفت و مرحله سوم چک کردن تایپ (Type Checking) بود. مراحل چهارم و پنجم به تولید کد نهایی (Code Generation)اختصاص داده شده بود. نسخه نهایی کامپایلر در سال 1979 به اتمام رسید. 
Modula-2 در سال 1982 به صورت تجاری توسط کمپانی تازه تأسیس DISER [Data Image Sound Processor and Emitter Receiver System] با نام کامپایلرهای MC1 و MC2 عرضه شد. Modula-2 به عنوان زبانی که ادامه دهنده راه پاسکال بود و از زبان برنامه‌نویسی Mesa نیز تأثیر فراوانی پذیرفته بود شناخته شد. Mesa زبانی بود که در دهه 70 از آن در PARC برای پروژه‌های سطح پایین و پیاده سازی‌های تیمی استفاده می‌شد. Modula-2 و ایستگاه کاری آن لیلیت، همواره کنار یکدیگر شناخته شده‌اند و اولین سیستمی را تشکیل می‌دادند که امکانات کامپیوتر شخصی به همراه محیط گرافیکی با تفکیک بالا و پنجره ای، موشواره، ویراشگرهای متن با فونت‌های مختلف و چاپگر لیزری مدت‌ها قبل از مکینتاش ارائه کردند.
	زبان Modula-2+ یکی از فرزندان زبان Modula-2 بود که در SCR DEC [Systems Research Center of Digital Equipment Corporation) در پالو آلتو کالیفرنیا گسترش یافت. این زبان ماهیتاً همان زبان Modula-2 بود که امکانات مدیریت استثناء و امکان تعریف وظیفهٔ هم‌زمان (Threads) به آن اضافه شد. گروه سازنده این زبان توسط P. Rovner در سال 1984 سرپرستی می‌شدند. از قابلیت‌های دیگر Modula-2+ وجود Garbage Collection برای مدیریت حافظه پویا بود.
	زبان Modula-3 در اواخر دهه 80 توسط Luca Cardelli، Jim Donahue، Mick Jordan، Bill Kalsow و Greg Nelson در DEC SRC ساخته شد. این زبان در طراحی زبان‌هایی همچون JAVA، C# و Python تأثیرگذار بود ولی در تجارت هرگز به‌طور گسترده بکار گرفته نشد. طراحی این زبان از طراحی Modula-2 بسیار تأثیر پذیرفته بود.
	خصوصیتهای مهم Modula-3 سادگی و امنیت بالای این زبان است. در طراحی Modula-3 تلاش شد که امنیت تایپ داده‌های پاسکال دنبال شود و در عین حال ساختارهای جدید برای کاربردهای واقعی اضافه شود. در Modula-3 امکان برنامه‌نویسی generic (مانند template‌ها ) ساختارهای چند وظیفه ای، مدیریت استثناء، Garbage Collection، برنامه‌نویسی شیئ گرا، Partial Revelation و کپسوله‌سازی اضافه شد. هدف از طراحی Modula-3 ساخت زبانی بود که از مهم‌ترین امکانات زبان‌های برنامه‌نویسی مدرن امروزی به فرم ساده استفاده کند و از امکاناتی مانند وراثت چندگانه و اشتقاق عملگرها که باعث پیچیدگی و ناامنی زبان می‌شدند جلوگیری شود.
	در دهه 90 Modula-3 جایگاه قابل توجهی در آموزش برنامه‌نویسی کسب کرد ولی همچنان در کابردهای تجاری چندان به کار گرفته نشد. در آن زمان کامپایلر CM3 و محیط کاری Reactor به صورت یکپارچه برای کربرد تجاری توسط Critical Mass Inc. ارائه شد ولی فعالیت شرکت در سال 2000 در رابطه با Modula-3 متوقف شد.
	در حال حاضر Modula-3 در دانشگاه‌ها عموماً در درس‌هایی که به مقایسه زبان‌های برنامه‌نویسی می‌پردازند تدریس می‌شود و کتاب‌های مربوط به Modula-3 دیگر چاپ می‌شوند. ادامه کار Modula-3 از سال 2000 با خرید کامل Modula-3 از Critical Mass Inc. توسط elego Software Solutions GmbH و تولید نسخه‌هایی از CM3 محدود شد. Reactor IDE به صورت open source با نام CM3-IDE عرضه شد و در سال 2002 فعالیت elego در رابطه با Modula-3 با آخرین نسخه آن، PM3 به پایان رسید.