آلودگی شیر در ایران
شیر آلوده به پالم در سال ۱۳۹۳ > برگشت فراورده‌های لبنی پرچرب به کارخانجات

محمدرضا اسماعیلی، مدیرعامل اتحادیه صنایع لبنی ایران، از برگشت بیش از ۵۰ درصدی فراورده‌های لبنی پرچرب همچون شیر و ماست به کارخانجات خبر داد. وی در خبری که در آفتاب در تاریخ ۲۱ مرداد ۱۳۹۳ منتشرشد، در گفتگو با ایرنا، افزود: سخنان رسانه‌ای وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مبنی بر استفاده از روغن پالم به جای چربی حیوانی در ترکیبات ماست و شیر پرچرب که موجب نگرانی و تشویش اذعان عمومی شده بود، سبب گردید بخش عمده محصولات لبنی طی یک هفته اخیر مرجوع و به کارخانجات عودت داده شود. وی همچنین‌گفت: اتحادیهٔ صنایع لبنی که عرضهٔ فراورده‌های لبنی در میدان‌های میوه و تره‌بار و تعاونی‌های مصرف کشور را بر عهده دارد حاکی از آن است که فروش این محصولات نیز در این بازارها ۲۰ تا ۳۰ درصد کاهش یافته‌است. وی همچنین گفت: وزارت بهداشت به‌جای ایجاد نگرانی در جامعه بهتر بود واحدهای لبنی متخلف را معرفی و با آنان برخورد قانونی می‌کرد نه آن‌که این موضوع را به کل صنایع لبنی تعمیم دهد. اسماعیلی اظهار داشت: در حال حاضر تمام ابزارهای کنترل کیفیت کارخانجات لبنی در دست وزارت بهداشت است، به‌طوری که در هر کارخانهٔ تولیدکنندهٔ فراورده‌های لبنی یک نمایندهٔ کنترل کیفیت محصول از سوی وزارت بهداشت و سازمان استاندارد ایران حضور دارند، حال با حضور نمایندگان وزرات بهداشت و سازمان استاندارد چگونه کارخانجات می‌توانند تخلف کنند.
بنا به نوشتهٔ پایگاه اطلاع‌رسانی شبکه خبر، با این‌که وزیر بهداشت استفاده از روغن پالم در لبنیات و زیان آن را برای سلامتی تأیید کرده و گفت، در تولید لبنیات به بازار آمده به‌جای چربی طبیعی، بدترین چربی صنعتی استفاده شده‌است، اما رئیس سازمان استاندارد حرفی دیگر داشت. ماجرای شیرهای آلوده به روغن پالم، صنایع و بازار مصرف صنایع لبنی را دچار بحران کرد. به گزارش ولی خلیلی از خبرآنلاین، گزارش‌های میدانی نشان می‌داد قیمت انواع شیرهای کم‌چرب در بازار به‌دلیل افزایش تقاضا افزایش یافته و از سوی دیگر مدیران برخی صنایع لبنی خبر دادند به‌دلیل اتفاقاتی که رخ داد، خط تولید برخی تولیداتشان به‌طور کامل تعطیل شد. فیروزبخت رئیس مؤسسهٔ استاندارد در گفت‌وگو با خبرآنلاین اعلام کرد:
قبلاً نظارت بوده‌است و اتفاقاً ظرف دو سال گذشته چندین مورد هم مشاهده کرده بودیم و با متخلفان برخورد هم کرده بودیم. ما نمی‌خواستیم که مردم نگران بشوند.
فیروزبخت اعلام‌داشت پیش از این نیز همواره برخورد با متخلفان صورت گرفته بوده‌است و قانون هم در این زمینه متعهد و محکم است.
دیناروند معاون سید حسن قاضی‌زاده هاشمی وزیر بهداشت، در پاسخ به سؤالی دربارهٔ علت رسانه‌ای نشدن «اسامی شرکت‌های متخلف» لبنی که از روغن پالم در تولید محصولات‌شان استفاده کرده‌اند گفت، شرکت‌های معتبری وجود دارند که بیش از ۱۰۰ محصول تولید می‌کنند که ممکن است در یکی از محصولات آن‌ها تخلفی وجود داشته باشد، بنابراین اگر بخواهیم بیش از تخلف مربوط با این شرکت‌ها برخورد کنیم ممکن است کل تولید آن شرکت آسیب ببیند و این امر از نظر شرعی صحیح نیست.
رسول دیناروند در دومین همایش مدیران آزمایشگاه‌های همکار و مجاز، دربارهٔ روغن پالم، داستان پالم را نشان‌دهنده جایگاه وزیر بهداشت و اعتماد مردم به وی دانست که این موضوع سرمایهٔ بزرگی است و به‌نظر او باید از این سرمایه در جهتی صحیح استفاده شود. وی اشاره‌داشت که تخلفاتی در این زمینه صورت گرفته بود که با آن برخورد شد. یک سوم روغن مصرفی دنیا پالم است اما ایران در این زمینه افراط کرد به‌طوری که در چند سال اخیر یک دوم روغن مصرفی کشور را پالم تشکیل داده بود. وی در پایان بر لزوم تقویت و ارتقای آزمایشگاه‌های کنترل غذا و دارو تأکید کرد و گفت، واقعیت آن است که قدرت تخلف و تقلب از نظر علمی بالا رفته به‌طوری که گاهی آزمایشگاه‌های کنترل از توانمندی متخلفان عقب مانده‌اند. البته تعداد متخلفان معدود است.
حسین چمنی دربارهٔ نتایج اظهارنظر نسنجیده دربارهٔ لبنیات، گفت، اعتماد عمومی مردم به صنعت شیر خدشه‌دار شد، اعتماد عمومی نسبت به کارکرد دستگاه‌های نظارتی هم با این اظهارنظرها کاهش یافته‌است و سرانهٔ مصرف شیر هم به‌طور کلی کم شد.
در نهایت چندی پس از آن‌که وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی از تخلف برخی شرکت‌های لبنی در استفاده از روغن پالم، در فراورده‌های لبنی پرچرب هشدار داده‌بود، در ۱۰ شهریور ۱۳۹۳ در خبری از ایرنا اعلام شد در پایان مدیر کل اداره نظارت بر مواد غذایی سازمان غذا و دارو گفت، صدور مجوز واردات روغن دوباره به این سازمان بازگشت، پس از مباحثی که پیرامون ورود روغن پالم شکل گرفت صدور این مجوزها دوباره به سازمان غذا و داروی وزارت بهداشت برگشت.
به گزارش فارس در ۱۶ شهریور ۱۳۹۳ اعلام شد درحالی‌که زمان اندکی از هشدار متخصصان بهداشتی دربارهٔ استفاده از روغن پالم و انواع بیماری‌ها مانند سکته قلبی و ابطال مجوز استفادهٔ ۴۵۰ کارخانهٔ لبنی می‌گذرد، ولی سازمان استاندارد، می‌خواهد معیار جدیدی برای استفاده از پالم در لبنیات را تا آخر شهریور اعلام کند. به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس، مفهوم این است که استفاده از این روغن در لبنیات ادامه می‌یابد، تنها استانداردهای جدید تعریف می‌شود که در چه محصولی و به چه میزان از این روغن استفاده شود، این در حالی است که چند هفته پیش از آن، در پی افشای وزیر بهداشت از مضرات روغن پالم گیاهی، مجوز استفاده از پالم در۴۵۰ کارخانهٔ لبنی باطل اعلام شد.
نماینده مردم بروجرد در مجلس که از اعضای کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس است، در گفت‌وگو با ایسنا منطقه لرستان، با انتقاد از این‌که فضایی که ایجاد شده آسیب جدی به کارگاه‌ها و دامداران وارد کرد، بیان کرد که، «این‌که در برخی از محصولات لبنی از روغن پالم استفاده شده باید بررسی شود که چه واحدهایی بودند؟ آیا مجوز داشتند؟ و چنان‌چه واحدی تخطی کرده به این معنا نیست که کل صنعت لبنیات زیر سؤال برود و آسیب ببیند.»، بهرام بیرانوند نماینده مردم بروجرد افزود، «سؤال این‌جاست که وزارت بهداشت چگونه می‌تواند این فضا را جبران کند، فروشندگان، فروشگاه‌ها و سوپرمارکت‌ها اعلام کردند که بخش اعظمی از محصولات آن‌ها به کارخانه عودت شده و با این تفاسیر خرید شیر کاهش یافته و متأسفانه دامدار به شدت متضرر شده‌است.»
شایعهٔ ضرر پالم در لبنیات مصرفی مردم خیلی زود دهان به دهان گشت و موجبات نگرانی مردم را فراهم ساخت، گفته می‌شود لبنیات تولیدی تمام شرکت‌ها دارای پالم نبوده و تنها برخی شرکت‌ها پالم استفاده می‌کردند و اساساً میزان مصرف آن در برخی لبنیات با استاندارهایی تعریف‌شده‌است. درحالی‌که عدم اطلاع‌رسانی شفاف در این باره موجب وارد آمدن زیان‌های فراوان به صاحبان صنایع به‌ویژه تولیدکنندگانی شد، که تولید را در مسیر صحیح انجام داده‌بودند. به‌گزارش ایسنا، به گفتهٔ دبیر انجمن صنایع لبنی پیش از این وزارت بهداشت برای تولید هفت قلم کالای لبنی به ۴۵۰ کارخانه مجوز استفاده از روغن پالم داده بود.