آی‌خانم
نگارخانه

تندیسی از صورت یک زن، پایگاه باستانی آی‌خانم/ماه‌بانو، سدهٔ دوم پیش از میلاد.
سرستون کریتنی، پایگاه باستانی آی‌خانم/ماه‌بانو، سدهٔ دوم پیش از میلاد.
تندیس یک زن، پایگاه باستانی آی‌خانم/ماه‌بانو، سدهٔ دوم پیش از میلاد.
| ن ب وپایگاه‌های باستان‌شناسی افغانستان (دوران باستان) | ن ب وپایگاه‌های باستان‌شناسی افغانستان (دوران باستان) | ن ب وپایگاه‌های باستان‌شناسی افغانستان (دوران باستان) |
| --- | --- | --- |
| هخامنشیان |  آق‌کُپرُک  آی‌خانم  دشلی (شامل آق‌چَپَر و فرخ‌قلعه)  دلبرجین  دولت‌آباد (یا زادیان؛ شامل کَم‌پیرَک)  قُندوز (شامل چِهِل‌دختران)  قندهار (یا شهرِ کُهنه یا تگین‌آباد یا زورشهر)  کابل (شامل چمن حضوری)  لشکری‌بازار  میرزَکه (شامل کافرکوت)  ناد علی (یا بینای کَی یا شهرِ سیستان یا زَردان؛ شامل سفیدداغ و سُرخ‌داغ)  هرات (شامل کُهن‌دژ)  |    |
| سلوکیان |  آی‌خانم  خواجه‌کنور  شورتوغی  قندوز (شامل چَقَلاق‌تپه و خِشت‌تپه)  قندهار (یا شهرِ کُهنه یا تگین‌آباد یا زورشهر)  ناد علی (یا بینای کَی یا شهرِ سیستان یا زَردان؛ شامل سفیدداغ و سُرخ‌داغ)  |    |
| مائوریاها |  قندهار (یا شهرِ کُهنه یا تگین‌آباد یا زورشهر)  میرزکه (شامل کافرکوت)  نان‌دره (یا درونته یا ښايسته‌تپه)  |    |
| یونانیانِ باختر |  آی‌خانم  درهٔ بامیان  بگرام (یا کاپیسا؛ شامل بُرجِ عبدالله)  بلخ (شامل تخت رستم، تپه رستم و تپه زرگران)  کابل  نیملیک  |    |
| هندویونانیان |  بگرام (یا کاپیسا؛ شامل بُرجِ عبدالله)  گردیز  کابل  میرزکه (شامل کافرکوت)  |    |
| اشکانیان (پارتیان) |  پلنگی  تراکون (شامل آب‌بخش)  سَروتَر (یا تَروسَر یا شهر غُلغُله)  قندهار (یا شهرِ کُهنه یا تگین‌آباد یا زورشهر)  ناد علی (یا بینای کَی یا شهرِ سیستان یا زَردان؛ شامل سفیدداغ و سُرخ‌داغ)  |    |
| هندوپارتیان |  بگرام (یا کاپیسا؛ شامل بُرجِ عبدالله)  بیماران (شامل جانی‌توپ، پَسَنی، قلعهٔ کَچَله (یا قلعهٔ چَکَله) و سیاه‌کوه)  پوست گاو (شامل گِلِ سفیدکه، حَسَن‌خان، خرابهٔ عیدوخان (یا چَپو)، خرابهٔ یارمحمدخان، کُلوخی، نیشک و قلعهٔ بایان)  چهل‌برج (سیستان)  سَروتَر (یا تَروسَر یا شهر غُلغُله)  قلعه نو  قندهار (یا شهرِ کُهنه یا تگین‌آباد یا زورشهر)  میرزکه (شامل کافرکوت)  نان‌دره (یا دَرونته)  |    |
| سکاها |  قندهار (یا شهرِ کُهنه یا تگین‌آباد یا زورشهر)  میرزکه (شامل کافرکوت)  |    |
| کوشانیان |  کوشانیان نخستین: بلخ (شامل تخت رستم، تپه رستم و تپه زرگران)  چهارباغ (یا لَعل‌باغ؛ شامل علی‌گُل، میرزا جهانگیر، قلعهٔ حاجی و سیاه‌سنگ)  خندود  دلبرچین  دولت‌آباد  طلاتپه  قندوز (شامل چَقَلاق‌تپه، چِهِل‌دختران، دورمَن‌تپه، خِشت‌تپه و تپه آهنگران) کوشانیان بزرگ: بلخ (شامل تخت رستم، تپه رستم و تپه زرگران)  بگرام (یا کاپیسا؛ شامل بُرجِ عبدالله و شُتُرَک (یا کوهِ پهلوان))  بیماران  پایتاوه  توپ‌دره  دشت ناوُر  دلبرچین  دولت‌آباد  رباطک کافرقلعه  سُرخ‌کوتَل (یا چشمهٔ شیر یا سَرِ چشمه)  شیوَکی (یا بُرجِ کِمری یا قلعهٔ مُفتی یا سَنجِدَک یا سنجددره؛ شامل کَمَری (یا خان‌زاده) و یخ‌دره)  قندوز (شامل چَقَلاق‌تپه، چِهِل‌دختران، دورمَن‌تپه، خِشت‌تپه و تپه آهنگران)  کوت‌پور (شامل جمال‌قلعه و بازیدخیل)  کهنه‌ده  گردیز  منارِ چَکری  میرزکه (شامل کافرکوت)  وردک (یا خَوات یا خُوات یا سه‌آب)  |    |
| ساسانیان |  ساسانیان نخستین: آق‌کُپرُک (شامل غارِ اسب (یا دختر پادشاه) و غارِ مار)  اندخوی  بلخ (شامل تخت رستم، تپه رستم و تپه زرگران)  بگرام (یا کاپیسا؛ شامل بُرجِ عبدالله)  تپه سردار  تپه سکندر (یا قلعهٔ راجپوت؛ شامل کوریندَر)  تراکون (شامل آب‌بخش)  چهل‌برج (سیستان)  سَرِ پُل  قلعه چیغنی  سَروتَر (یا تَروسَر یا شهر غُلغُله)  قلعه نو  قندهار (یا شهرِ کُهنه یا تگین‌آباد یا زورشهر)  کوردو (شامل قلعهٔ کوردو)  گُل‌دره (یا موسیِ لوگر)  منارِ چَکری  میرزکه (شامل کافرکوت)  هرات ساسانیان واپسین: بلخ (شامل تخت رستم، تپه رستم و تپه زرگران)  تراکون (شامل آب‌بخش)  تپه سردار  چهل‌برج (سیستان)  خروار (یا کافرشهر)  خندود (شامل بادِ آسیا (یا جَغَتو) و توپ‌خانه)  سَروتَر (یا تَروسَر یا شهر غُلغُله)  غولبیان  قلعه چیغنی  قلعه نو  قندهار (یا شهرِ کُهنه یا تگین‌آباد یا زورشهر)  کوردو (شامل قلعهٔ کوردو)  لشکری‌بازار  منارِ چَکری  میرزکه (شامل کافرکوت)  |    |
| کوشانی‌ساسانیان |  آق‌کُپرُک (شامل غارِ اسب (یا دختر پادشاه) و غارِ مار)  درهٔ بامیان (شامل فولادی، کَکرَک، شهرِ غُلغُله و شهر ضحاک)  تپه‌ سکندر (یا قلعهٔ راجپوت؛ شامل کوریندَر)  تخت رستم  خیرخانه  دلبرچین  سُرخ‌کوتَل (یا چشمهٔ شیر یا سَرِ چشمه؛ شامل کُهنه‌مسجد و رَگِ بی‌بی)  کابل (شامل تپه مَرَنجان)  کوه موری (یا خَمِ زرگر یا نور)  هده (شامل باغ‌گَی، چَخیلِ غوندی، دِه‌غوندی، گَرنو، لَلمی، پراتِس، تپه کافرها، تپه کلان، تپه شُتُر و تپه زرگران)  |    |
| هفتالیان |  آق‌کُپرُک (شامل غارِ اسب (یا دختر پادشاه) و غارِ مار)  توپ‌دره  چهارباغ (یا لَعل‌باغ؛ شامل میرزا جهانگیر و سیاه‌سنگ)  رباطک کافرقلعه  شیوَکی (یا بُرجِ کِمری یا قلعهٔ مُفتی یا سَنجِدَک یا سنجددره؛ شامل کَمَری (یا خان‌زاده) و یخ‌دره)  کابل (شامل تپه خزانه و تپه مَرَنجان)  گردیز  میرزکه (شامل کافرکوت)  |    |
| کابل‌شاهان |  تُرک‌شاهان: درهٔ بامیان (شامل فولادی، کَکرَک، شهرِ غُلغُله و شهر ضحاک)  بگرام (یا کاپیسا؛ شامل بُرجِ عبدالله)  بلخ (شامل تخت رستم، تپه رستم و تپه زرگران)  تپه سردار  تپه سکندر (یا قلعهٔ راجپوت)  تَنگِ سفیدک  توپ‌دره  خروار  خیرخانه  دختر نوشیروان (یا نِگار)  دولت‌آباد  رباطک کافرقلعه  شیوَکی (یا بُرجِ کِمری یا قلعهٔ مُفتی یا سَنجِدَک یا سنجددره؛ شامل کَمَری (یا خان‌زاده) و یخ‌دره)  غولبیان  فندقستان  قندوز (شامل چَقَلاق‌تپه، چِهِل‌دختران، دورمَن‌تپه و خِشت‌تپه)  قندهار (یا شهرِ کُهنه یا تگین‌آباد یا زورشهر)  کابل (شامل تپه مَرَنجان)  گردیز  منار چکری  میرزکه (شامل کافرکوت) هندوشاهان: بگرام (یا کاپیسا؛ شامل بُرجِ عبدالله)  خیرخانه  شیوَکی (یا بُرجِ کِمری یا قلعهٔ مُفتی یا سَنجِدَک یا سنجددره؛ شامل کَمَری (یا خان‌زاده) و یخ‌دره)  کابل  |    |
| ن ب و ولایت تخار | ن ب و ولایت تخار | ن ب و ولایت تخار |
| --- | --- | --- |
پایتخت: تالقان: پایتخت: تالقان
| ولسوالی‌های افغانستان |  ولسوالی بهارک (تخار)  ولسوالی بنگی  ولسوالی چاه‌آب  ولسوالی چال  ولسوالی درقد  ولسوالی دشت قلعه  ولسوالی فرخار  ولسوالی هزارسموچ  ولسوالی اشکمش  ولسوالی کلفگان  ولسوالی خواجه بهاالدین  ولسوالی خواجه غار  ولسوالی نمک‌آب  ولسوالی رستاق  ولسوالی تالقان  ولسوالی ورسج  ولسوالی ینگی‌قلعه  |  |
| مناطق مسکونی |  آب بازان  اهن‌دارا  اک بولاک  اخجار  انجیر، افغانستان  رستاق  |  |
| سایر |  آی‌خانم  انجیرک  رود خان‌آباد  رود کوکچه  فرودگاه تالقان  فرودگاه ینگی‌قلعه  |  |
| ن ب وشهرک‌های سلوکیان | ن ب وشهرک‌های سلوکیان | ن ب وشهرک‌های سلوکیان |
| --- | --- | --- |
|  سلوکیه  آنتیوخ  لائودیسیا(لاذقیه)  لائودیسیا  آی‌خانم  خالکیس  اروپوس  الکساندرپولیس(مشهد)  ایکاروس  آپامیا  آپامیا – سلیا  آنتیوخ در دریای اریتره(خلیج فارس)  هکاتوم پیلوس  سلوکیه هدیفون  سلوکیه ائولایوس(کارون)  دورا اروپوس  سلوکیه(ام قیس)  سلوکیه(حرثا)  آنتیوخ بر رودخانه طلایی  سیتوپولیس  ارابِلا  پِلا  فیلادلفیا  کاناثا  دمتریاس  گادارا  آنتیوخیا در ساروم  آنتیوخیا خیسارویا  آنتیوخیا  لائودیسیا پونتیکا  لائودیسیا فینیقیه  آنتیوخیا سیدنوس  آنتیوخیا کلیرهوی  آنتیوخیا میگدونیا  آنتیوخیا(مرو)  الکساندروپولیس(خجند)  الکساندروپولیس(ترمذ)  لائودیسیا(شرق پارسه)  اسکندریه قفقاز  سوتیرا  آخائیا  آنتیوخیا پارس  اِفسوس  سلوکیه(مرسین)  تمبریکس  کرخینیا  اصفهان‎  کاشمر‎  اپیفانیا  خاراکس رگیانا  سی رَنکس  Laodicea on the Lycus  Demetriapolis  Demetrias in Assyria  Stratonicea (Caria)  Antioch of Pisidia  Antiochia ad Cragum  Antiochia in Troad  Antiochia in Commagene  Antiochia (Lydia)  Antioch on the Maeander  Antioch of Pisidia  Anthemusias  Antiochia in Scythia  Antiochia in Sittacene  Apamea (Babylonia)  Apamea (Euphrates)  Apamea (Media)  Apamea (Sittacene)  Apamea Ragiana  Berytus  Cyrrhus  Demetrias in Assyria  Hippos  Laodicea (Mesopotamia)  Laodicea ad Libanum  Laodicea in Syria  Paralia (Seleucid eparchy)  Seleucia  Seleucia ad Belum  Seleucia Samulias  |  سلوکیه  آنتیوخ  لائودیسیا(لاذقیه)  لائودیسیا  آی‌خانم  خالکیس  اروپوس  الکساندرپولیس(مشهد)  ایکاروس  آپامیا  آپامیا – سلیا  آنتیوخ در دریای اریتره(خلیج فارس)  هکاتوم پیلوس  سلوکیه هدیفون  سلوکیه ائولایوس(کارون)  دورا اروپوس  سلوکیه(ام قیس)  سلوکیه(حرثا)  آنتیوخ بر رودخانه طلایی  سیتوپولیس  ارابِلا  پِلا  فیلادلفیا  کاناثا  دمتریاس  گادارا  آنتیوخیا در ساروم  آنتیوخیا خیسارویا  آنتیوخیا  لائودیسیا پونتیکا  لائودیسیا فینیقیه  آنتیوخیا سیدنوس  آنتیوخیا کلیرهوی  آنتیوخیا میگدونیا  آنتیوخیا(مرو)  الکساندروپولیس(خجند)  الکساندروپولیس(ترمذ)  لائودیسیا(شرق پارسه)  اسکندریه قفقاز  سوتیرا  آخائیا  آنتیوخیا پارس  اِفسوس  سلوکیه(مرسین)  تمبریکس  کرخینیا  اصفهان‎  کاشمر‎  اپیفانیا  خاراکس رگیانا  سی رَنکس  Laodicea on the Lycus  Demetriapolis  Demetrias in Assyria  Stratonicea (Caria)  Antioch of Pisidia  Antiochia ad Cragum  Antiochia in Troad  Antiochia in Commagene  Antiochia (Lydia)  Antioch on the Maeander  Antioch of Pisidia  Anthemusias  Antiochia in Scythia  Antiochia in Sittacene  Apamea (Babylonia)  Apamea (Euphrates)  Apamea (Media)  Apamea (Sittacene)  Apamea Ragiana  Berytus  Cyrrhus  Demetrias in Assyria  Hippos  Laodicea (Mesopotamia)  Laodicea ad Libanum  Laodicea in Syria  Paralia (Seleucid eparchy)  Seleucia  Seleucia ad Belum  Seleucia Samulias  |  |
آی خانم در شرق باختر و سر راه دروازه امپراطوری مائوریا هند موقعیت داشت.
نقشه شهر آی‌خانم
سر ستون کاخ آی خانم که نشان دهنده معماری بلخ یونانی آن است.
بالاتنه یک مرد برهنه. آی خانم، قرن دوم پیش از میلاد.
بشقاب هندی موجود در آی خانم، تصور می‌شود که نشان دهنده افسانه کونتالا است.
سکه پادشاه یونانی بلخ با خدایان هندو.
تقویم خورشید با عرض جغرافیایی اسوان، آی خانم، در قرن ۳–۲ قبل از میلاد تنظیم شده‌است.
یکی از طرح‌های «پالت شعله» و نیلوفر آبی با الهام از هنر یونانی که ممکن است از طریق آی خانم منتقل شده باشد. رامپوروا، هند، حدود ۲۵۰ سال قبل از میلاد.
استاتور طلای پادشاه سلوکیان آنتیوخوس اول ضرب شده در آی خانم. ۲۷۵ ق.م. روبرو: سر آنتیوخوس بزرگ. معکوس: آپولوی برهنه نشسته بر روی «آمفالوس»، تکیه داده به کمان و دو تیر را در دست گرفته‌است. افسانه یونانی: ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΑΝΤΙΟΧΟΥ از پادشاه آنتیوخوس. نمودار Δ آی خانم در قسمت چپ.
نمادی که بر روی آجری در آی خانم پیدا شده‌است.
امپراتور هند آشوکا حدود ۲۵۸ سال قبل از میلاد مسیح در حکم خود برای قندهار، کتیبه ای که به دو زبان یونانی و آرامی نوشته شده‌است، به یونانیان منطقه فرامینی داده‌است. موزه کابل.