ژنوم انسان
آرایش مولکولی و محتوای ژن

ژنوم انسان به صورت ۲۲ جفت کروموزوم، به علاوهٔ کروموزوم X (یکی در مردان و دو عدد در زنان)، و تنها در مردان یک کروموزوم Y، سازمان‌دهی شده است. این‌ها همه مولکول‌های خطی بزرگ دی‌ان‌ای موجود در هستهٔ سلول‌ها هستند. ژنوم همچنین شامل دی‌ان‌ای میتوکندریایی است، که مولکول حلقوی به نسبت کوچکی در هر میتوکندری است. اطلاعات ابتدایی دربارهٔ این مولکول‌ها و محتوای ژنی آن، بر اساس یک پایگاه داده‌های مرجع ژنوم است که توالی مربوط به فرد خاصی را نشان نمی‌دهد، در جدول زیر ارائه شده است. ==
| کروموزوم | طول (میلی‌متر) | جفت‌باز | دگرگونی‌ها | پروتئین‌های تأییدی | پروتئین‌های قلمدادی | شبه‌ژن‌ها | miRNA | rRNA | snRNA | snoRNA | Misc ncRNA | Links | Centromere position (Mbp) | Cumulative (%) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| کروموزوم ۱ (انسان) | ۸۵ | ۲۴۹٬۲۵۰٬۶۲۱ | ۴٬۴۰۱٬۰۹۱ | ۲٬۰۱۲ | ۳۱ | ۱٬۱۳۰ | ۱۳۴ | ۶۶ | ۲۲۱ | ۱۴۵ | ۱۰۶ | EBI | ۱۲۵٫۰ | ۷٫۹ |
| کروموزوم ۲ (انسان) | ۸۳ | ۲۴۳٬۱۹۹٬۳۷۳ | ۴٬۶۰۷٬۷۰۲ | ۱٬۲۰۳ | ۵۰ | ۹۴۸ | ۱۱۵ | ۴۰ | ۱۶۱ | ۱۱۷ | ۹۳ | EBI | ۹۳٫۳ | ۱۶٫۲ |
| کروموزوم ۳ (انسان) | ۶۷ | ۱۹۸٬۰۲۲٬۴۳۰ | ۳٬۸۹۴٬۳۴۵ | ۱٬۰۴۰ | ۲۵ | ۷۱۹ | ۹۹ | ۲۹ | ۱۳۸ | ۸۷ | ۷۷ | EBI | ۹۱٫۰ | ۲۳٫۰ |
| کروموزوم ۴ (انسان) | ۶۵ | ۱۹۱٬۱۵۴٬۲۷۶ | ۳٬۶۷۳٬۸۹۲ | ۷۱۸ | ۳۹ | ۶۹۸ | ۹۲ | ۲۴ | ۱۲۰ | ۵۶ | ۷۱ | EBI | ۵۰٫۴ | ۲۹٫۶ |
| کروموزوم ۵ (انسان) | ۶۲ | ۱۸۰٬۹۱۵٬۲۶۰ | ۳٬۴۳۶٬۶۶۷ | ۸۴۹ | ۲۴ | ۶۷۶ | ۸۳ | ۲۵ | ۱۰۶ | ۶۱ | ۶۸ | EBI | ۴۸٫۴ | ۳۵٫۸ |
| کروموزوم ۶ (انسان) | ۵۸ | ۱۷۱٬۱۱۵٬۰۶۷ | ۳٬۳۶۰٬۸۹۰ | ۱٬۰۰۲ | ۳۹ | ۷۳۱ | ۸۱ | ۲۶ | ۱۱۱ | ۷۳ | ۶۷ ب | EBI | ۶۱٫۰ | ۴۱٫۶ |
| کروموزوم ۷ (انسان) | ۵۴ | ۱۵۹٬۱۳۸٬۶۶۳ | ۳٬۰۴۵٬۹۹۲ | ۸۶۶ | ۳۴ | ۸۰۳ | ۹۰ | ۲۴ | ۹۰ | ۷۶ | ۷۰ | EBI | ۵۹٫۹ | ۴۷٫۱ |
| کروموزوم ۸ (انسان) | ۵۰ | ۱۴۶٬۳۶۴٬۰۲۲ | ۲٬۸۹۰٬۶۹۲ | ۶۵۹ | ۳۹ | ۵۶۸ | ۸۰ | ۲۸ | ۸۶ | ۵۲ | ۴۲ | EBI | ۴۵٫۶ | ۵۲٫۰ |
| کروموزوم ۹ (انسان) | ۴۸ | ۱۴۱٬۲۱۳٬۴۳۱ | ۲٬۵۸۱٬۸۲۷ | ۷۸۵ | ۱۵ | ۷۱۴ | ۶۹ | ۱۹ | ۶۶ | ۵۱ | ۵۵ | EBI | ۴۹٫۰ | ۵۶٫۳ |
| کروموزوم ۱۰ (انسان) | ۴۶ | ۱۳۵٬۵۳۴٬۷۴۷ | ۲٬۶۰۹٬۸۰۲ | ۷۴۵ | ۱۸ | ۵۰۰ | ۶۴ | ۳۲ | ۸۷ | ۵۶ | ۵۶ آ | EBI | ۴۰٫۲ | ۶۰٫۹ |
| کروموزوم ۱۱ (انسان) | ۴۶ | ۱۳۵٬۰۰۶٬۵۱۶ | ۲٬۶۰۷٬۲۵۴ | ۱٬۲۵۸ | ۴۸ | ۷۷۵ | ۶۳ | ۲۴ | ۷۴ | ۷۶ | ۵۳ | EBI | ۵۳٫۷ | ۶۵٫۴ |
| کروموزوم ۱۲ (انسان) | ۴۵ | ۱۳۳٬۸۵۱٬۸۹۵ | ۲٬۴۸۲٬۱۹۴ | ۱٬۰۰۳ | ۴۷ | ۵۸۲ | ۷۲ | ۲۷آ | ۱۰۶ | ۶۲ | ۶۹ب | EBI | ۳۵٫۸ | ۷۰٫۰ |
| کروموزوم ۱۳ (انسان) | ۳۹ | ۱۱۵٬۱۶۹٬۸۷۸ | ۱٬۸۱۴٬۲۴۲ | ۳۱۸ | ۸ | ۳۲۳ | ۴۲ | ۱۶ | ۴۵ | ۳۴ | ۳۶ | EBI | ۱۷٫۹ | ۷۳٫۴ |
| کروموزوم ۱۴ (انسان) | ۳۶ | ۱۰۷٬۳۴۹٬۵۴۰ | ۱٬۷۱۲٬۷۹۹ | ۶۰۱ | ۵۰ | ۴۷۲ | ۹۲ | ۱۰ | ۶۵ | ۹۷ | ۴۶ | EBI | ۱۷٫۶ | ۷۶٫۴ |
| کروموزوم ۱۵ (انسان) | ۳۵ | ۱۰۲٬۵۳۱٬۳۹۲ | ۱٬۵۷۷٬۳۴۶ | ۵۶۲ | ۴۳ | ۴۷۳ | ۷۸ | ۱۳ | ۶۳ | ۱۳۶ | ۳۹ | EBI | ۱۹٫۰ | ۷۹٫۳ |
| کروموزوم ۱۶ (انسان) | ۳۱ | ۹۰٬۳۵۴٬۷۵۳ | ۱٬۷۴۷٬۱۳۶ | ۸۰۵ | ۶۵ | ۴۲۹ | ۵۲ | ۳۲ | ۵۳ | ۵۸ | ۳۴ | EBI | ۳۶٫۶ | ۸۲٫۰ |
| کروموزوم ۱۷ (انسان) | ۲۸ | ۸۱٬۱۹۵٬۲۱۰ | ۱٬۴۹۱٬۸۴۱ | ۱٬۱۵۸ | ۴۴ | ۳۰۰ | ۶۱ | ۱۵ | ۸۰ | ۷۱ | ۴۶ | EBI | ۲۴٫۰ | ۸۴٫۸ |
| کروموزوم ۱۸ (انسان) | ۲۷ | ۷۸٬۰۷۷٬۲۴۸ | ۱٬۴۴۸٬۶۰۲ | ۲۶۸ | ۲۰ | ۵۹ | ۳۲ | ۱۳ | ۵۱ | ۳۶ | ۲۵ | EBI | ۱۷٫۲ | ۸۷٫۴ |
| کروموزوم ۱۹ (انسان) | ۲۰ | ۵۹٬۱۲۸٬۹۸۳ | ۱٬۱۷۱٬۳۵۶ | ۱٬۳۹۹ | ۲۶ | ۱۸۱ | ۱۱۰ | ۱۳ | ۲۹ | ۳۱ | ۱۵ | EBI | ۲۶٫۵ | ۸۹٫۳ |
| کروموزوم ۲۰ (انسان) | ۲۱ | ۶۳٬۰۲۵٬۵۲۰ | ۱٬۲۰۶٬۷۵۳ | ۵۳۳ | ۱۳ | ۲۱۳ | ۵۷ | ۱۵ | ۴۶ | ۳۷ | ۳۴ | EBI | ۲۷٫۵ | ۹۱٫۴ |
| کروموزوم ۲۱ (انسان) | ۱۶ | ۴۸٬۱۲۹٬۸۹۵ | ۷۸۷٬۷۸۴ | ۲۲۵ | ۸ | ۱۵۰ | ۱۶ | ۵ | ۲۱ | ۱۹ | ۸ | EBI | ۱۳٫۲ | ۹۲٫۶ |
| کروموزوم ۲۲ (انسان) | ۱۷ | ۵۱٬۳۰۴٬۵۶۶ | ۷۴۵٬۷۷۸ | ۴۳۱ | ۲۱ | ۳۰۸ | ۳۱ | ۵ | ۲۳ | ۲۳ | ۲۳ | EBI | ۱۴٫۷ | ۹۳٫۸ |
| کروموزوم ایکس | ۵۳ | ۱۵۵٬۲۷۰٬۵۶۰ | ۲٬۱۷۴٬۹۵۲ | ۸۱۵ | ۲۳ | ۷۸۰ | ۱۲۸ | ۲۲ | ۸۵ | ۶۴ | ۵۲ | EBI | ۶۰٫۶ | ۹۹٫۱ |
| Y | ۲۰ | ۵۹٬۳۷۳٬۵۶۶ | ۲۸۶٬۸۱۲ | ۴۵ | ۸ | ۳۲۷ | ۱۵ | ۷ | ۱۷ | ۳ | ۲ | EBI | ۱۲٫۵ | ۱۰۰٫۰ |
| ام‌تی دی‌ان‌ای | ۰٫۰۰۵۴ | ۱۶٬۵۶۹ | ۹۲۹ | ۱۳ | ۰ | ۰ | ۰ | ۲ | ۰ | ۰ | ۲۲ | EBI | N/A | ۱۰۰٫۰ |
| مجموع بیش از ۳ بیلیون |  | ۳٬۰۹۵٬۶۹۳٬۹۸۱ |  | ۱۹٬۳۱۳ | ۷۳۸ | ۱۲٬۸۵۹ |  |  |  |  |  |  |  |  |
جدول ۱ (بالا) سازمان‌یافتگی فیزیکی و محتوای ژنی ژنوم مرجع انسان را خلاصه می‌کند. این چکیده با پیوندهایی به تجزیه و تحلیل اصلی؛ همان‌گونه که در پایگاه داده‌های (Ensembl) در مؤسسه اروپایی بیوانفورماتیک (ای‌بی‌آی EMBL-EBI) و مؤسسهٔ (ولکام تراست سانگر) منتشر شده٫ کوتاه‌نویسی شده است. طول کروموزوم را با ضرب کردن شمار جفت‌های باز (جفت بازها) در ۰۰٫۳۴ نانومتر؛ که برآورد شدهٔ فاصله بین جفت بازها در دی‌ان‌ای دو رشته‌ای است، محاسبه می‌کنند. تعداد پروتئین‌ها بر پایهٔ رونوشت اولیهٔ ژن پیشرو (mRNA ام‌آران‌ای) است، و شامل پیرایش جایگزین قبل از (mRNA ام‌آران‌ای)، یا تغییراتی که در ساختار پروتئینی پس از ترجمه رخ داده، نمی‌شود.