stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
موسیقی سنتی ایرانی

«موسیقی ایرانی» به اینجا تغییرمسیر دارد. برای مقاله کلی، موسیقی در ایران را ببینید.
| موسیقی در ایران> تاریخ | موسیقی در ایران> تاریخ |
| --- | --- |
پیش از اسلام: هخامنشیان •  ساسانیان
پس از اسلام: صدر اسلام • مروگی
معاصر: قاجار • پهلوی • لس‌آنجلسی • زیرزمینی
موسیقی سنتی ایرانی: موسیقی سنتی ایرانی
مقام‌ها • نظریهٔ ادوار • دستگاه‌ها • تحول مقام به دستگاه • ردیف • فواصل موسیقی ایرانی • گوشه • آوازها • سازها • فرم‌ها: مقام‌ها • نظریهٔ ادوار • دستگاه‌ها • تحول مقام به دستگاه • ردیف • فواصل موسیقی ایرانی • گوشه • آوازها • سازها • فرم‌ها
دیگر سبک‌ها: دیگر سبک‌ها
پاپ • رپ • راک • سمفونیک • جاز • متال • کرال: پاپ • رپ • راک • سمفونیک • جاز • متال • کرال
نواحی: نواحی
آذربایجانی • شوشتری • ایلامی • جنوبی • مازندرانی • بختیاری • سیستانی • بخشی‌های خراسان شمالی • بلوچی • بندری • ترکمنی • خراسانی • علوانیه • کردی • کرمانی • گیلکی • لری: آذربایجانی • شوشتری • ایلامی • جنوبی • مازندرانی • بختیاری • سیستانی • بخشی‌های خراسان شمالی • بلوچی • بندری • ترکمنی • خراسانی • علوانیه • کردی • کرمانی • گیلکی • لری
مناسبتی: مناسبتی
زرتشتی • نوروزخوانی • تعزیه • رمضان • صلوات‌خوانی • مداحی: زرتشتی • نوروزخوانی • تعزیه • رمضان • صلوات‌خوانی • مداحی
ن ب و: ن ب و
موسیقی سنتی ایرانی که با نام موسیقی اصیل ایرانی، موسیقی کلاسیک ایرانی و موسیقی دستگاهی نیز شناخته می‌شود، شامل دستگاه‌ها، نغمه‌ها و آوازها، از سال‌ها پیش از میلاد مسیح تا به امروز سینه به سینه در میان مردم ایران گشته است و آنچه دلنشین‌تر، ساده‌تر و قابل فهم‌تر بوده است، امروز در دسترس است. بخش بزرگی از آسیای میانه، افغانستان، پاکستان، جمهوری آذربایجان، ارمنستان، ترکیه و یونان متأثر از این موسیقی است و هرکدام به سهم خود تأثیراتی در شکل‌گیری این موسیقی داشته‌اند. از میان موسیقی‌دان‌ها یا به عبارتی نوازندگان موسیقی در ایران باستان می‌توان به «باربد»، «نکیسا» و «رامتین» اشاره کرد. موسیقی اصیل ایرانی، جزو کهن‌ترین سبک‌های موسیقایی از دوران باستان تا به امروز است. همچون گذشته‌های دور، مشاهیر صاحب سبک بسیاری در تاریخ ایران معاصر سر برآورده و هر یک، گامی مؤثّر در اعتلا و پویندگی این موسیقی اصیل برداشته‌اند.
همچنین «ردیف‌های موسیقی اصیل» به‌عنوان نخستین پروندهٔ مستقل ایران در فهرست میراث ناملموس جهانی در مهرماه ۱۳۸۸ ثبت شد.
مفاهیم و عبارت‌شناسی > ردیف

مقالهٔ اصلی: ردیف (موسیقی)
موسیقی ردیف دستگاهی امروز ایران از دورهٔ آقا علی‌اکبر فراهانی (نوازندهٔ تار دورهٔ ناصرالدین شاه) باقی مانده است. آقا علی اکبر فراهانی به‌واسطهٔ میرزا تقی خان فراهانی (امیر کبیر) برای نشر موسیقی ایرانی به دربار دعوت شد. سپس آقا غلامحسین (برادر زاده آقا علی‌اکبر) این موسیقی را به دو پسر علی‌اکبرخان به نام‌های میرزا حسینقلی و میرزا عبدالله، آموخت و آنچه از موسیقی باستانی ایران امروزه مورد استفاده‌تر و معروف‌تر است، دسته‌بندی موسیقی توسط این دو استاد در قالب مجموعه نواخته‌ها و آموزش‌هایشان است که به نام «ردیف موسیقی» نامیده می‌شود.
ردیف در واقع مجموعه‌ای از مثال‌های ملودیک در موسیقی ایرانی است که تقریباً با واژهٔ رپرتوار در موسیقی غربی هم‌معنی است. یک مجموعهٔ ردیف، مجموعه مثال‌هایی موسیقایی از هر کدام از گوشه‌های یک دستگاه است که بیانگر نسبت نت‌های مورد استفاده در آن گوشه و حال و هوای احساسی آن است.
گردآوری و تدوین ردیف به شکل امروزی از اواخر سلسلهٔ زند و اوایل سلسلهٔ قاجار آغاز شده است؛ یعنی در اوایل دورهٔ قاجار سیستم مقامی موسیقی ایرانی تبدیل به سیستم ردیف دستگاهی شد و جای مقام‌های چندگانه را هفت دستگاه و پنج آواز گرفت.
از نخستین راویان ردیف می‌توان به خاندان فراهانی یعنی آقا علی اکبر فراهانی - میرزا عبدالله - آقا حسینقلی و… اشاره کرد. ردیف‌هایی که اکنون موجودند شامل ردیف میرزا عبدالله، ردیف آقا حسینقلی، ردیف ابوالحسن صبا، ردیف عالی علی اکبر شهنازی، ردیف موسی معروفی، ردیف دوامی، ردیف طاهرزاده (که شیوه او را نورعلی خان برومند به صورت ردیف گردآوری کرد)، ردیف محمود کریمی، ردیف سعید هرمزی، ردیف مرتضی نی‌داوود و… هستند.
امروزه، ردیف میرزا عبدالله، ردیف صبا، ردیف شهنازی و دوامی کاربری بیشتری دارند و بیشتر در مکاتب درس موسیقی آموزش داده می‌شوند.[نیازمند منبع]
مفاهیم و عبارت‌شناسی > دستگاه

مقالهٔ اصلی: دستگاه‌های موسیقی ایرانی
هر دستگاه موسیقی ایرانی، توالی‌ای از پرده‌های مختلف موسیقی ایرانی است که انتخاب آن توالی حس و شور خاصی را به شنونده انتقال می‌دهد. هر دستگاه از تعداد بسیاری گوشه موسیقی تشکیل شده است و معمولاً بدین شیوه ارائه می‌شود که از درآمد دستگاه آغاز می‌کنند، به گوشهٔ اوج یا مخالف دستگاه در میانهٔ ارائه کار می‌رسند، سپس با فرود به گوشه‌های پایانی و ارائهٔ تصنیف و سپس رِنگی اجرای خود را به پایان می‌رسانند. موسیقی سنتی ایران شامل هفت دستگاه و شش آواز است. هفت دستگاه ردیف موسیقی سنتی ایرانی عبارت‌اند از:
دستگاه شور
دستگاه سه‌گاه
دستگاه چهارگاه
دستگاه همایون
دستگاه ماهور
دستگاه نوا
دستگاه راست‌پنج‌گاه
مفاهیم و عبارت‌شناسی > آواز

مقالهٔ اصلی: آواز (موسیقی ایرانی)
آواز معمولاً قسمتی از دستگاه مورد نظر است که می‌توان آن را دستگاه فرعی نامید. آواز از نظر فواصل با دستگاه مورد نظر یکسان یا شبیه بوده و می‌تواند شاهد یا ایست متفاوتی داشته باشد. به‌طور مثال آواز دشتی از متعلقات دستگاه شور و از درجه پنجم آن بوده و به عنوان مثال اگر شور سل را در نظر بگیریم، دارای نت شاهد و ایست «ر» است. بدین ترتیب در آواز شور ملودی با حفظ فواصل دستگاه شور روی نت «ر» گردش می‌کند و در نهایت روی همان نت می‌ایستد. به‌طور کلی هر آواز پس از ایست موقت روی ایست خودش، بروی ایست دستگاه اصلی (در این‌جا شور) بازمی‌گردد. آوازهای متعلق به دستگاه موسیقی ایرانی ۵تا هستند و عبارت‌اند از:
آواز ابوعطا، متعلق به دستگاه شور (درجه دوم)
آواز بیات ترک (بیات زند)، متعلق به دستگاه شور، (درجه سوم)
آواز افشاری، متعلق به دستگاه شور، (درجه چهارم)
آواز دشتی، متعلق به دستگاه شور، (درجه پنجم)
آواز بیات کرد، متعلق به دستگاه شور (درجه پنجم)
آواز بیات اصفهان، متعلق به دستگاه همایون، (درجه چهارم)
ارتفاع هرکدام از آوازهای سابق‌الذکر و اصولاً آواز ایرانی در حدود معینی سیر می‌کند، و مانند وسعت آواز اروپایی گسترده نیست، به‌عبارت دیگر، بخشهای سوپرانو و باس در آواز ایرانی بسیار کم و نادر می‌باشد و در عوض تحریرها و غلت‌های متنوع و مختلف جزو مبانی هنر آواز ایرانی شده، و هنر و مطبوعیت صدای یک خواننده متبحر در چگونگی اجرای همین تحریرها می‌باشد.
احساس

برخی از ایرانیان موسیقی ایرانی را (که در آن استفاده از ریزپرده متداول است) در مقایسه با موسیقی غربی، غم‌انگیز توصیف می‌کنند. مصطفی کمال پورتراب معتقد است که از آنجا که موسیقی‌دان‌های غربی معاصر به واسطهٔ معتدل کردن نیم‌پرده‌ها گوششان چیزی جز دوازده نیم‌پردهٔ معمول در موسیقی کلاسیک را نشنیده، صدای ریزپرده‌ها را وحشی یا غم‌انگیز می‌یابند؛ اما کمال پورتراب این تصور که ریزپرده‌ها موسیقی را غم‌انگیز می‌کنند اشتباه می‌داند چرا که در موسیقی اروپایی (نظیر اپراها) هم موسیقی غم‌انگیز وجود دارد. با این حال موسیقی‌دانان نیز بر غم‌انگیز بودن بخشی عمده از موسیقی سنتی ایرانی تأیید می‌کنند و سه دلیل مهم برای آن ذکر می‌کنند: این که موسیقی ایرانی انعکاسی از تاریخ تراژیک ایران است، این که «غم» یکی از برترین احساس‌ها دانسته می‌شود و برخی موسیقی‌دان‌های غربی هم بسیاری از آثارشان غم‌انگیز است (مثلاً هیچ‌یک از سمفونی‌هایی که یوهانس برامس نوشته در گام ماژور نیستند)، و این که موسیقی ایرانی مبتنی بر اشعار ایرانی است و بسیار از اشعار ایرانی هم غم‌انگیز هستند. الا زونیس، موسیقی‌پژوه آمریکایی نیز بر این عقیده است که غم‌انگیز بودن موسیقی ایران ریشهٔ فرهنگی دارد؛ او مذهب شیعه را که در ایران رایج است نیز مذهبی آمیخته با غم توصیف می‌کند که در آن سوگواری برای شهدا نقش مهمی دارد.
سازها

مقالهٔ اصلی: سازهای موسیقی ایرانی
موسیقی دستگاهی ایرانی به دو شکل آوازی و سازی اجرا می‌شود و از جمله رایج‌ترین سازها در این موسیقی، ساز زهی-زخمه‌ای تار، ساز زهی-کششی کمانچه، ساز بادی نی، زهی-چکشی سنتور همراه با ساز ضربی تنبک هستند. علاوه بر آن‌ها سازهای دیگری نیز در ایران وجود دارند که ممکن است استفاده شوند؛ از آن جمله:
سازهای زهی مانند:
زخمه‌ای:دیوان، دوتار، عود (بربط)، تنبور، چگور، رباب، قانون، چنگ
کششی: قیچک، سرود
سازهای بادی: نرمه‌نای، نی انبان، کرنا، بالابان، دوزله، سرنا، نفیر، دونیه، شمشال
سازهای ضربی: دایره، دهل، تنبک، نقاره، سنج، طاس، دف
همچنین از اواخر دورهٔ قاجار تحت تأثیر موسیقی اروپایی سازهای غربی مانند فلوت، پیانو و کلارینت (قره‌نی) نیز برای نواختن موسیقی دستگاهی ایرانی استفاده می‌شدند. (که البته توانایی اجرای تمام پتانسیل موسیقی ایرانی را ندارند مگر در شرایط خاص) در این میان ویلن جایگاه خاصی در موسیقی ایرانی پیدا کرد؛ به طوری که سال‌ها کمانچه را از صحنه خارج کرده بود.
سنّت‌های مرتبط

موسیقی دستگاهی ایرانی با سنت‌های موسیقی دیگر منطقه در ارتباط است امّا بیشتر از همه از حیث مایه‌ها، گوشه‌ها و شعبات با موسیقی مقامی عراقی ارتباط دارد ولی به عقیدهٔ ژان دورینگ نزدیک‌ترین سنت به موسیقی دستگاهی ایرانی، موسیقی مقامی آذربایجانی است؛ مثلاً دستگاه شور در هر دو سنت مقامی مهم است و در هر دو به شکل مشابه گسترش می‌یابد.
علاوه بر آن دو سنّت‌های محلّی دیگری در کشور ایران وجود دارد که هر کدام کم یا بیش با موسیقی دستگاهی در ارتباط هستند؛ از آن جمله:
موسیقی کردی
موسیقی شوشتری
موسیقی سیستانی
موسیقی ترکمنی
موسیقی بختیاری
موسیقی دزفولی
موسیقی خراسانی
موسیقی بندری
موسیقی ایلامی
موسیقی بلوچی
موسیقی گیلکی
موسیقی نمکدره‌ای
موسیقی جنوب ایران
موسیقی محلی کرمان
موسیقی مازندران
موسیقی لرستان
موسیقی قزوین
موسیقی همدان
موسیقی تالش
موسیقی قشقایی
موسیقی محلی فارس
نگارخانه

اجرای برنامه توسط محمدرضا شجریان، محمدرضا لطفی و ناصر فرهنگ‌فر در جشنوارهٔ موسیقی جشن هنر شیراز، سال ۱۳۵۴
بزرگان موسیقی ایران
یادداشت

↑  Ella Zonis
گروه نوازندگان، مُهر بازمانده از چغامیش دزفول
سنگ‌نگارهٔ زنان موسیقی‌دان در طاق بستان که در حال نواختن چنگ هستند.
اثری از کمال‌الملک
هازلتون (کانزاس)

مکان
| Hazelton, Kansas | Hazelton, Kansas |
| --- | --- |
شهر: شهر
Location of Hazelton, Kansas: Location of Hazelton, Kansas
مختصات: ۳۷°۵′۲۴″ شمالی ۹۸°۲۴′۸″ غربی﻿ / ﻿۳۷٫۰۹۰۰۰°شمالی ۹۸٫۴۰۲۲۲°غربی﻿ / 37.09000; -98.40222: مختصات: ۳۷°۵′۲۴″ شمالی ۹۸°۲۴′۸″ غربی﻿ / ﻿۳۷٫۰۹۰۰۰°شمالی ۹۸٫۴۰۲۲۲°غربی﻿ / 37.09000; -98.40222
ایالت: کانزاس
شهرستان: Barber
مساحت: مساحت
 • کل: ۰٫۵۷ مایل مربع (۱٫۴۸ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۰٫۵۷ مایل مربع (۱٫۴۸ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰ مایل مربع (۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۱۳۶۲ فوت (۴۱۵ متر)
جمعیت (۲۰۱۰): جمعیت (۲۰۱۰)
 • کل: ۹۳
 • برآورد (۲۰۱۱): ۹۴
 • تراکم: ۱۶۳٫۲/مایل مربع (۶۳٫۰/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (Central (CST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۵ (CDT)
زیپ‌کد: ۶۷۰۶۱
کد منطقه: ۶۲۰
FIPS کد: ۲۰-۳۱۱۵۰
GNIS feature ID: ۰۴۷۰۵۳۷
هازلتون (به انگلیسی: Hazelton) شهری در ایالت کانزاس کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۹۳ نفر بوده‌است.
رودخانه گندکی

| رودخانه گندکی نارایانی | رودخانه گندکی نارایانی |
| --- | --- |
'از بالا: رودخانه نارایانی در بخش چیتوان، رودخانه گندک در حاجیپور، رودخانه گندک در نپال، رودخانه آنوما در گاه‌شماری بودایی: 'از بالا: رودخانه نارایانی در بخش چیتوان، رودخانه گندک در حاجیپور، رودخانه گندک در نپال، رودخانه آنوما در گاه‌شماری بودایی
نقشه ای که شاخه‌های رود گاگرا و گندکی گنگ را نشان می‌دهد.: نقشه ای که شاخه‌های رود گاگرا و گندکی گنگ را نشان می‌دهد.
مکان: مکان
کشور: نپال، هند
شهرها: Lo Manthang, Jomsom, Beni, Baglung, Kusma، پوکارا، گورکا، Ridi, Devghat، باراتپور، نپال، Valmikinagar, Triveni, Nepal، حاجیپور، Sonpur، باگاها
ویژگی‌های ظاهری: ویژگی‌های ظاهری
سرآب: Nhubine Himal Glacier
 • مکان: منطقه موستانگ، نپال
 • مختصات: ۲۵°۳۹′۹″ شمالی ۸۵°۱۱′۴″ شرقی﻿ / ﻿۲۵٫۶۵۲۵۰°شمالی ۸۵٫۱۸۴۴۴°شرقی﻿ / 25.65250; 85.18444
 • ارتفاع: ۶٬۲۶۸ متر (۲۰٬۵۶۴ فوت)
 :  
دهانه: گنگ
 • مکان: سونپور، هند
 • مختصات: ۲۵°۳۹′۹″ شمالی ۸۵°۱۱′۴″ شرقی﻿ / ﻿۲۵٫۶۵۲۵۰°شمالی ۸۵٫۱۸۴۴۴°شرقی﻿ / 25.65250; 85.18444
 • ارتفاع: ۴۴ متر (۱۴۴ فوت)
طول: ۸۱۴ کیلومتر (۵۰۶ مایل)
اندازهٔ حوضه: ۴۶٬۳۰۰ کیلومتر مربع (۱۷٬۹۰۰ مایل مربع)
دبی:  
 • میانگین: ۲٬۰۲۵ متر مکعب بر ثانیه (۷۱٬۵۰۰ فوت مکعب بر ثانیه)
 • کمینه: ۵۰۰ متر مکعب بر ثانیه (۱۸٬۰۰۰ فوت مکعب بر ثانیه)
 • بیشینه: ۳۰٬۰۰۰ متر مکعب بر ثانیه (۱٬۱۰۰٬۰۰۰ فوت مکعب بر ثانیه)
 :  
ویژگی‌های حوضه: ویژگی‌های حوضه
ریزابه‌ها:  
 • چپ: تریشولی
 • راست: کالی گندکی
رودخانه گندکی (انگلیسی: Gandaki River) که به نام‌های نارایان و گندک نیز شناخته می‌شود، یکی از رودخانه‌های مهم نپال و از شاخه‌های سمت چپ رود گنگ در هند است. کل حوضه آبریز آن ۴۶۳۰۰ کیلومتر مربع (۱۷۹۰۰ مایل مربع) است که بیشتر آن در نپال است.
باغ خیرات

| باغ‌خیرات | باغ‌خیرات |
| --- | --- |
روستا: روستا
استان: خراسان رضوی
شهرستان: سبزوار
بخش: بخش مرکزی
دهستان: بیهق
جمعیت: ۲۷۲ نفر
پیش‌شمارهٔ تلفن: ۰۵۱۴۴۸۰۳۲۰۰
باغ‌خیرات، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان ششتمد استان خراسان رضوی ایران.
جمعیت

این روستا در دهستان بیهق قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۰ جمعیت آن ۲۷۲ نفر(۱۶۲ زن و ۱۱۰ مرد) (۱۰۸ خانوار) بوده است.
قنات

روستای باغ‌خیرات قنات‌های زیادی دارد که از بین این قنات‌ها، قنات باغ‌خیرات و قنات سوچا معروف می‌باشند لازم است ذکر شود که در تاریخچهٔ این قنات‌ها (باغ‌خیرات و سوچا) حتی در زمان‌های خشک سالی و کم‌آبی همچنان آب داشته‌اند.
معادن

کائولن باغخیرات
معدن کائولن باغ خیرات:
این معدن در شهرستان سبزوار، بخش هلاک آباد در طول جغرافیایی
“۱۵’۳۶°۵۷ و عرض جغرافیایی “۲۵’۵۶°۳۵ واقع شده است.
راه‌های دسترسی به معدن شامل ۱۰ کیلومتر در مسیر جاده قدیم آسفالته سبزوار ـ بردسکن و ۵ کیلومتر در مسیر جاده خاکی هلاک آباد به روستای آشیان قراردارد.
فاصله این معدن از مرکز استان (مشهد) ۲۶۴ کیلومتر، از سبزوار ۳۰ کیلومتر و از روستای هلاک آباد ۵ کیلومتر است.
تشکیلات محدوده معدن را تشکیلات رسوبی و آذرین با سن کرتاسه فوقانی تا ائوسن میانی شامل می‌گردد. این تشکیلات از جنوب به شمال شامل توده گرانیتی با شکل ظاهری سفید رنگ و سکه‌های سیاه رنگ شامل کانی‌های کوارتز ـ فلدسپات ـ بیوتیت و کلریت می‌باشد.
این گرانیت مهم‌ترین عامل تشکیل دهنده خاک صنعتی در محدوده معدن می‌باشد. دومین تشکیلات موجود در منطقه آندزیت‌های سبز تیره با مورفولوژی تپه ماهوری و شکستگی‌های فراوان اشغال نموده است. با توجه به گستردگی باند آلتراسیون این فرضیه که عامل آلتراسیون یک عامل هیدروترمالی بوده است را تقویت می‌نماید. مهم‌ترین باند اقتصادی موجود در منطقه باند آلتراسیون می‌باشد.
فرمول شیمیایی ماده معدنی Al2o3 2Sio2 2H2o می‌باشد که ژنز آن هیدروترمال است. جنس سنگ میزبان گرانیت به سن کرتاسه فوقانی می‌باشد.
عملیات اکتشافی صورت گرفته در محدوده معدن شامل ۶۰۰ متر مربع حفر ترانشه و ۳۰۰ متر گشایش پیشکار اکتشافی می‌باشد.
بر اساس عملیات‌های صورت گرفته ذخیره احتمالی معدن بالغ بر ۳۰۰ هزار تن برآورد شده است. معدن دارای امکاناتی از قبیل آب و برق و ۳۰ متر ساختمان کارگری می‌باشد.
تجهیزات فنی معدن شامل:
وانت یک دستگاه
تراکتور یک دستگاه
موتور برق یک دستگاه
تعداد افراد شاغل در این معدن سه نفر شامل یک نفر کارشناس معدن، یک نفر کارکنان اداری، و یک نفر تکنسین و کارگر فنی می‌باشد.
میزان استخراج سالانه معدن ۴ هزار تن در سال می‌باشد.
مشکلات زیست‌محیطی ایجاد شده در این منطقه

متأسفانه در سال‌های اخیر در طی خشک سالی‌های پی در پی، اهالی روستای باغخیرات و بیزخ بدون هیج مجوزی، ایجاد به سد زیرزمینی در منطقه کوه میش کرده‌اند، که علاوه بر قطع درختان زیادی در این منطقه، منجر به کم‌آب شدن قنات‌های پایین دست شده است. مهم‌ترین مشکل ایجاد این سد زیرزمینی؛ قطع درختان چند ساله بود که هنوز هم آثار تنه این درختان در منطقه وجود دارد و باعث از بین رفتن اکوسیستم‌های زیادی در این منطقه شده است.
سفیر (فیلم ۱۳۶۱)

| سفیر | سفیر |
| --- | --- |
کارگردان: فریبرز صالح
نویسنده: فریبرز صالح کیهان رهگذار
بازیگران: فرامرز قریبیان عزت‌الله مقبلی جلال پیشواییان کاظم افرندنیا محمدتقی کهنمویی
موسیقی: کامبیز روشن‌روان
فیلم‌بردار: جمشید الوندی
تدوین‌گر: ایرج گل‌افشان
تاریخ‌های انتشار: ۲۷ اسفند ۱۳۶۱
مدت زمان: ۱۴۷ دقیقه
کشور: ایران
زبان: فارسی
سفیر فیلمی به کارگردانی فریبرز صالح و نویسندگی فریبرز صالح و کیهان رهگذار است. این اثر سینمایی در سال ۱۳۶۱ ساخته‌شد و در اولین دوره جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد.
سفیر نخستین فیلم ایرانی است که با هزینه پانزده میلیون تومانی در سال ۱۳۶۱ می‌توان به آن لقب سوپر پروداکشن داد. بنیاد مستضعفان که تهیه‌کننده فیلم می‌باشد هزینه فیلم را ۹ میلیون تومان اعلام کرده است.
حسن جلایر تهیه‌کننده فیلم در برنامه قاب عاشقی شبکه تلویزیونی نسیم از حمایت یوسف کلاهدوز از تولید فیلم گفت و اینکه سید علی خامنه‌ای که در زمان اکران فیلم، رئیس‌جمهور بود خیلی از فیلم خوشش آمد و در جریان نمایش فیلم در ریاست جمهوری خطاب به محسن رفیق‌دوست که مدعی تولید فیلم بود، گفت اگر شما فیلم را ساختی پس فیلم دوم را هم بساز.
داستان

قیس بن مسهر با نامه‌ای از سوی حسین بن علی برای سلیمان بن صرد خزاعی راهی کوفه می‌شود که در راه توسط مأموران ابن زیاد والی کوفه دستگیر و به زندان می‌افتد. در زندان به وی گفته می‌شود که در صورت سخنرانی علیه حسین بن علی از زندان آزاد خواهد شد، وی با پذیرفتن این شرط به روی منبر رفته اما علیه یزید سخنرانی می‌کند. پس از این سخنرانی قیس به دستور ابن زیاد کشته می‌شود.
نکته اینکه در این فیلم، هیچ هنرپیشه زن بکار گرفته نشده است.
نقد و بررسی

قسمت‌هایی از نقد ماهنامه فیلم دربارهٔ فیلم سفیر که در شماره سوم آن آمده اینگونه است، "سفیر به عنوان نخستین تجربه یک فیلمساز ایرانی در زمینه کارگردانی یک فیلم به اصطلاح عظیم، آن گونه که از پیش تصور می‌شد، ناموفق نیست. لباس سیاهی لشکرهای فیلم، مثل فیلمهای تاریخی پارس فیلم تازه از خیاطی نیامده و برقش چشم را نمی‌زند، کنترل کارگردان بر صحنه‌های شلوغ چشمگیر است و باز مثل فیلمهای تاریخی پارس فیلم، در صحنه‌های زد و خورد، افراد به جای گلاویز شدن با هم شوخی نمی‌کنند…
...سفیر، یک فیلم قصه گو است، قصه ای را تخت و هموار می‌گوید. هیچگاه ملال آور نمی‌شود و به رغم طولانی بودن فیلم، تماشاگر را به دنبال خود می‌کشد…".
فریبرز صالح در گفتگویی با ماهنامه فیلم در سال ۱۳۶۲ دربارهٔ مشکلات ساخت فیلم سفیر گفته، «... من آن همه سیاهی لشکر را با چنگ و دندان نگه داشتم و مدام دلهره این را داشتم که مبادا فردا نیایند. لباسهایشان را درمی‌آوردند و به گوشه ای می‌انداختند و روز بعد نمی‌دانستند که دیروز چه لباسی را برتن داشته‌اند، و ما باید حواسمان جمع می‌بود. سی تا اسب، با گدایی فراهم کردیم و هراس این که قبل از پایان کار، آنها را از ما بگیرند، آسوده مان نمی‌گذاشت. محل مناسب برای فیلمبرداری وجود نداشت و گاهی دو محل فیلمبرداری هفتصد کیلومتر با بکدیگر فاصله داشت، زیرا امکان دکور زدن نداشتیم. به هر نهادی برای درخواست کمک انسانی و تجهیزات می‌رفتیم درگیر جنگ بود. طول مدت فیلمبرداری ما هفت ماه و نیم بود که از این مدت، سه ماه و نیم به دلیل نداشتن امکانات در حال حمل و نقل و رفت و آمد بودیم.»
ایوان گریگورسکو، معاون انجمن تهیه‌کنندگان فیلم رومانی و کارگردان فیلم «دنیای انسانی» به هنگام تماشای سفیر در اولین دوره جشنواره فیلم فجر گفته بود: «فیلم «سفیر» با این که موضوع آن یک حادثه تاریخی است ولی واقعیت‌های ارایه شده در آن در خدمت بیان مسائل روز است که دنیا به آن مبتلا است و معتقد بود که «سفیر» در عین حال که از تکنیک بسیار حرفه‌ای و هنری برخوردار است، فیلمی مردمی و مورد استفاده آحاد مردم است.»
بازیگران

فرامرز قریبیان
عزت اله مقبلی
جلال پیشواییان
کاظم افرندنیا
محمدتقی کهنمویی
کیومرث ملک مطیعی
شاپوربخشایی
هوشنگ دیبائیان
هادی مقدم
طوفان افراسیابی
عرش پورزارعی
محمد پورستار
عبداله یاقوتی
محمود مشروطه
محمدابراهیم مهدی‌زاده
حسین غلامی
جعفر احرابی
مهدی صحرایی
سامی تحصنی
محمد نمازی
حسن عرب
علی کنگرلو
مصطفی رستمی
حسین خانی بیک
منوچهر حامدی
احمد بهروزی
موسی شجاعی
محسن اصلانی
یوسف نوروزی
اکبر بلندی
عباس اسماعیلی
بهرام یازرلو
حسن حاجی زاده
جلال عالی فکر
قانون مجازات عمومی ایران

پس از انقلاب مشروطه نخستین کسی که پیشنهاد تدوین قانون مجازات عمومی یا قانون کیفری همگانی در ایران را داد میرزا حسن خان مشیرالدوله پیرنیا بود. او در اول خرداد ۱۲۹۰ خورشیدی که وزیر عدلیه (دادگستری) بود به مجلس پیشنهاد داد کمیسیون ویژه‌ای که شمار اعضایش از شش نفر کمتر نباشد، برای تدوین قانونی برای مجازات‌های عرفی (به معنی مجازات اقداماتی که بر ضد قوانین مملکتی می‌شود) تشکیل شود که نهایتاً به تصویب «قانون جزای عرفی» به‌دست هیأت وزرای وقت در سال ۱۲۹۵ خورشیدی انجامید اما تدوین قانون مجازات عمومی به عنوان نخستین قانون مدون کیفری ایران که به تصویب مجلس شورای ملی رسیده است سال‌ها بعد صورت گرفت و در ۲۳ دی ۱۳۰۴ در نخستین روزهای انقراض دودمان قاجار و آغاز دوران حکومت رضا شاه پهلوی به تصویب مجلس شورای ملی رسید. این قانون از قانون مجازات فرانسه و سوئیس پیروی کرده و در سال ۱۳۵۲ هم اصلاحاتی در آن صورت گرفت.
آرگو (فیلم ۲۰۱۲)

| آرگو | آرگو |
| --- | --- |
پوستر فیلم: پوستر فیلم
کارگردان: بن افلک
تهیه‌کننده: جرج کلونیگرانت هسلوبن افلک
نویسنده: کریس تریو
بازیگران: بن افلک برایان کرانستونآلن آرکینجان گودمن
موسیقی: الکساندر دسپلا
فیلم‌بردار: رودریگو پریتو
تدوین‌گر: ویلیام گلدنبرگ
توزیع‌کننده: برادران وارنر
تاریخ‌های انتشار: ۱۲ اکتبر ۲۰۱۲
مدت زمان: ۱۲۰ دقیقه
کشور: ایالات متحده
زبان: انگلیسی فارسی
هزینهٔ فیلم: ۴۴٫۵ میلیون دلار
فروش گیشه: ۲۳۵ میلیون دلار
آرگو (به انگلیسی: Argo)، یک فیلم آمریکایی در ژانر درام تاریخی دلهره‌آور به کارگردانی بن افلک است که در سال ۲۰۱۲ منتشر شد. داستان این فیلم دربارهٔ وقایع بحران گروگان‌گیری در سفارت ایالات متحده آمریکا در تهران است و به ماجرای فرار ۶ دیپلمات آمریکایی می‌‌پردازد که تحت هویت‌های جعلی عوامل یک فیلم سینمایی به نام آرگو از ایران خارج می‌شوند. بن افلک، آلن آرکین، برایان کرانستون بازیگران فیلم هستند. تهیه‌کنندگان این فیلم بن افلک، جرج کلونی و گرانت هسلو هستند.
آرگو نامزد هفت جایزهٔ مختلف در هشتاد و پنجمین دوره جوایز اسکار بود و در نهایت سه اسکار بهترین فیلم، بهترین فیلمنامهٔ اقتباسی و بهترین تدوین را کسب کرد. این نخستین‌بار از سال ۱۹۸۹ و برنده‌شدن رانندگی برای خانم دیزی بود که فیلمی بدون نامزدی برای عنوان بهترین کارگردانی، برندهٔ اسکار بهترین فیلم می‌شد. آرگو نامزد پنج جایزه گلدن گلوب شد که دو جایزه (بهترین فیلم درام و بهترین کارگردانی) را از آن خود کرد؛ آرگو همچنین برنده جایزه بهترین فیلم از طرف انجمن تهیه‌کنندگان آمریکا شد. این فیلم با ۹۳٪ امتیاز بالایی را با رای کاربران سایت راتن تومیتوز به‌دست‌آورد. آرگو همچنین جایزه‌های بهترین فیلم، بهترین کارگردانی و تدوین را از مراسم بفتا به‌دست آورد.
بازیگران

بن افلک در نقش تونی مندز
برایان کرانستون در نقش جک ادانل
جان گودمن در نقش جان چمبرز
آلن آرکین در نقش لستر سیگل
کایل چندلر در نقش هامیلتون جوردن
ویکتور گاربر در نقش کن تیلور
تیت دُنوان در نقش باب آندرس
مایکل پارکز در نقش جک کربی
کلیا دووال در نقش کورا لیجک
تام لنک در نقش راد
کریستوفر استنلی در نقش تام آهرن
امید ابطحی در نقش رضا
تیلر شیلینگ در نقش کریستین مندز
کیث سارابایکا در نقش اَدام اِنگـِل
کری بیشی در نقش کیتی استافورد
فؤاد حاجی در نقش یکی از اعضای کمیته
تولید

در سال ۲۰۰۷ میلادی جاشوا بیرمن در مجله وایرد مطلبی با عنوان «چگونه سازمان سیا از یک داستان علمی تخیلی جعلی برای نجات آمریکایی‌ها از تهران استفاده کرد» منتشر کرد و در آن جزئیات نجات ۶ نفر دیپلمات آمریکایی در تهران را توضیح داد. پیش از آن تونی مندز هم خاطرات خود را در پایگاه اینترنتی سازمان سیا منتشر کرده بود. در سال ۲۰۰۷ بر اساس این دو مقاله جرج کلونی به همراه گرانت هسلوف و دیوید کلاوانز پروژه ساخت فیلم را آغاز کردند، در فوریه ۲۰۱۱ بن افلک به عنوان کارگردان به گروه تولید فیلم اضافه شد. انتخاب بازیگران ایرانی از طریق تبلیغات در روزنامه‌های فارسی‌زبان آمریکا انجام شد. بعد از انتخاب بازیگران فیلمبرداری فیلم در ماه اوت ۲۰۱۱ در لوس‌آنجلس کلید خورد. مابقی تصاویر فیلم نیز در شهرهای مک لین ویرجینیا، واشینگتن دی‌سی و استانبول فیلمبرداری شد.
آرگو اولین بار در سی و هفتمین جشنواره فیلم تورونتو به نمایش درآمد و نمایش گستردهٔ آن در سینماهای آمریکا از ۱۲ اکتبر ۲۰۱۲ آغاز شد.
بازخورد

فیلم آرگو بازتاب‌های گوناگونی در جامعه ایرانی داشته‌است. بعضی از تماشاگران ایرانی آرگو، فیلم را دارای نگاهی مثبت و پیامی برای صلح میان ایران و آمریکا می‌دانند اما برخی دیگر اعتقاد دارند که سازندگان این فیلم سیاه‌نمایی کرده‌اند و تصویر درستی از ایران و ایرانی ارائه نداده‌اند.
راجر ایبرت به فیلم نمره کامل (چهار ستاره) داده و هنر به کار رفته در فیلم را نایاب توصیف کرد. گری سیک در مصاحبه با رادیو ان پی آر از اینکه در فیلم، با وجود موضوع حاد سیاسی، دست کم یک ایرانی با شخصیت مثبت معرفی شده اظهار خشنودی کرد. تاد مک‌کارتی منتقد هالیوود ریپورتر نوشت که فیلم آرگو یک فیلم دلهره‌آور سیاسی عالی است که جزئیات را هوشمندانه روایت می‌کند. منتقد یواس‌ای تودی نوشت که آرگو یک فیلم دلهره‌آور سیاسی واقعی و هیجان انگیز با طراحی عالی است. در عوض هنری بارنز نویسنده گاردین این‌طور نظر داد که حجم بار تبلیغی موجود در فیلمنامه، کل آن را غیرقابل‌اعتماد ساخته‌است. همچنین سارا شورد، یکی از سه آمریکایی که در سال ۲۰۰۹ در ایران بازداشت شده بود در انتقاد از این فیلم نوشت که آرگو حقیقت‌های ایران را محو می‌کند، و استدلال کرد که قهرمان واقعی این فیلم زن ایرانی است که در سفارت کانادا کار می‌کرده اما در فیلم به او بهای کافی داده نشده‌است. امید حبیبی‌نیا، منتقد فیلم و پژوهشگر ارتباطات سیاسی، هم انتقاد مشابهی را به فیلم وارد کرد و نوشت که «چهره‌ای که از اکثریت مردمان ایرانی‌تبار در فیلم نشان داده شده نه تنها با واقعیت عینی بلکه با واقعیت زمانی آن نیز متفاوت است». از سوی دیگر، پس از نمایش اولیهٔ فیلم در جشنوارهٔ تورنتو، خبرگزاری‌هایی کانادایی نیز از کمرنگ نشان دادن نقش کانادا در داستان فیلم انتقاد کردند.
نقد منابع جمهوری اسلامی از آرگو منفی بوده‌است. الف، تولید فیلم را به صهیونیست‌ها نسبت داد و خبرگزاری فارس با این استدلال که فیلم آرگو چند ساعت پس از تعطیل شدن سفارت کانادا در ایران، در جشنواره‌ای در تورنتو به نمایش درآمده نوشت که هدف این فیلم آن است که ایران را به عنوان دشمن معرفی کند. خبرگزاری نامه هم پیش‌بینی کرد که این فیلم نامزد جوایز اسکار خواهد شد.