فهرست وزیران اعظم ایران
بوییان (۳۲۰–۴۴۸ ه‍.ق)

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  شیراز ابوسعد اسرائیل بن موسی ← عمادالدوله علی دیلمی  ابوالفضل عباس ابن فسانجس شیرازی ← عمادالدوله علی دیلمی  ابوالعباس احمد حناط قمی (ابوالعباس حناط قمی، ؟احمد خیاط) ← عمادالدوله علی دیلمی  نصر بن هارون نصرانی ← عضدالدوله پناه‌خسرو دیلمی  ابومحمد علی بن عباس ابن فسانجس شیرازی (؟–۳۷۴ ه‍.ق.) ← شرف‌الدوله شیردل دیلمی  ابومنصور محمد بن حسن بن صالحان (ابن صالحان، ابومنصور ابن صالحان) (۳۷۴–؟ ه‍.ق) ← شرف‌الدوله شیردل دیلمی  ابونصر شاپور بن اردشیر ← شرف‌الدوله شیردل دیلمی  ابوالقاسم علاء بن حسن شیرازی (؟–۳۸۲ ه‍.ق.) ← صمصام‌الدوله ابوکالیجار مرزبان دیلمی (دورهٔ امارت بر شیراز) وقفه ابوالقاسم علاء بن حسن شیرازی (بار دوم) (۳۸۳–؟ ه‍.ق) ← صمصام‌الدوله ابوکالیجار مرزبان دیلمی (دورهٔ امارت بر شیراز) وقفه (برای مدتی کوتاه فرزندان عزالدوله در شیراز به قدرت می‌رسند) ابوعلی بن اسماعیل (الموفق، ؟ابوعلی حسن بن محمد بن اسماعیل اسکافی خراسانی) (۳۸۸–۳۹۰ ه‍.ق) ← بهاءالدوله پیروزخوارشاذ دیلمی (امارت مطلق در شیراز)  فخرالملک ابوغالب محمد بن علی بن خلف واسطی (۳۹۰–۳۰ ربیع‌الاول ۴۰۶ ه‍.ق) ← بهاءالدوله پیروزخوارشاذ دیلمی (امارت مطلق در شیراز)، سلطان‌الدوله پناه‌خسرو دیلمی  ابومحمد حسن بن مفضل بن سهلان رامهرمزی (ابن سهلان، کاتب) (۴۰۶–۴۰۸ ه‍.ق) ← سلطان‌الدوله پناه‌خسرو دیلمی  ابوالقاسم جعفر بن محمد بن عباس ابن فسانجس شیرازی (۴۰۸–۴۰۹ ه‍.ق) ← سلطان‌الدوله پناه‌خسرو دیلمی در ۴۰۹ ه‍.ق سلطان‌الدوله پناه‌خسرو وزارت را از ابوالقاسم جعفر ابن فسانجس می‌گیرد و به ابوغالب حسن بن منصور سیرافی می‌دهد. در همان سال ۴۰۹ ه‍.ق سلطان‌الدوله پناه‌خسرو شیراز را به مقصد بغداد ترک می‌کند تا نظم و آرامش را در عراق برقرار کند؛ ولی در ۴۱۱ ه‍.ق بغداد را از کف می‌دهد برادرش مشرف‌الدوله حسن فرمانروای بغداد می‌گردد. این دو برادر قرار می‌گذارند که هیچ‌کدام ابن سهلان را به وزیری برنگزینند؛ ولی سلطان‌الدوله پناه‌خسرو در ذیحجهٔ ۴۱۱ ه‍.ق در شوشتر (در راه بازگشت از بغداد) ابن سهلان را به وزارت برمی‌گزیند و مأمور تصرف بغداد می‌کند. ابن سهلان در همان ذیحجه با سپاهیان مشرف‌الدوله حسن درگیر می‌شود؛ ولی شکست می‌خورد. ابومحمد حسن بن مفضل بن سهلان رامهرمزی (ابن سهلان، کاتب) (بار دوم) (ذیحجهٔ ۴۱۱ ه‍.ق) ← سلطان‌الدوله پناه‌خسرو دیلمی  ؟ابومحمد بن مُکرَم (الاوحد) (؟–۴۱۵ ه‍.ق.) ← سلطان‌الدوله پناه‌خسرو دیلمی  ابومنصور حسن بن علی فسوی (۴۱۵ ه‍.ق) ← قوام‌الدوله ابوالفوارس شیردل دیلمی  ابومحمد بن بابشاذ (؟محمد بابشاذ ابوعبیدالله بصری) (؟–۴۱۸ ه‍.ق.) ← عمادالدوله ابوکالیجار مرزبان دیلمی  ابومنصور بهرام بن مافنه (بهرام پسر ماه‌پناه، العادل) (۴۱۸–۴۳۳ ه‍.ق) ← عمادالدوله ابوکالیجار مرزبان دیلمی  ابومنصور هبةالله بن احمد فسوی (مهذب‌الدوله، صاحب عادل) (۴۳۳–؟ ه‍.ق) ← عمادالدوله ابوکالیجار مرزبان دیلمی  ابوالفرج محمد بن جعفر بن محمد بن عباس ابن فسانجس شیرازی (ذوالسعادات، ابن فسانجس، ؟ابوالفتح رازی) (؟–شعبان ۴۳۹ ه‍.ق) ← عمادالدوله ابوکالیجار مرزبان دیلمی  کمال‌الملک ابوالمعالی هبةالله بن حسین بن علی بن عبدالرحیم (کمال‌الملک ابوالمعالی بن عبدالرحیم) (۴۳۹–؟ ه‍.ق) ← عمادالدوله ابوکالیجار مرزبان دیلمی  ابومنصور هبةالله بن احمد فسوی (مهذب‌الدوله، صاحب عادل) (بار دوم) ← ابومنصور پولادستون دیلمی  |  بغداد ابوجعفر محمد بن معلی صیمری (یا «محمد بن احمد») (۳۳۳–۳۳۹ ه‍.ق) ← معزالدوله احمد دیلمی  ابومحمد حسن بن محمد مهلبی (دوشنبه ۲۷ جمادی‌الاول ۳۳۹–شعبان ۳۵۲ ه‍.ق) ← معزالدوله احمد دیلمی  ابوالفرج محمد بن عباس ابن فسانجس شیرازی (ذوالسعادات) (درگذشت در ۳۷۰ ه‍.ق) و ابوالفضل عباس بن حسین شیرازی (۳۵۲–۳۵۶ ه‍.ق) ← معزالدوله احمد دیلمی  ابوالفضل عباس بن حسین شیرازی (؟–۳۵۸ ه‍.ق.) ← عزالدوله بختیار دیلمی  ابوالفرج محمد بن عباس ابن فسانجس شیرازی (ذوالسعادات) (بار دوم) (۳۵۸ ه‍.ق) ← عزالدوله بختیار دیلمی  ابوالفضل عباس بن حسین شیرازی (بار دوم) (۳۵۸–ذیحجهٔ ۳۶۲ ه‍.ق) ← عزالدوله بختیار دیلمی  ابوطاهر محمد بن محمد ابن بقیه (الناصح، نصیرالدوله) (ذیحجهٔ ۳۶۲–۳۶۷ ه‍.ق) ← عزالدوله بختیار دیلمی  ابوالقاسم مطهر بن محمد بن عبدالله کازرونی (ابوالقاسم مطهر بن عبدالله) (؟–۳۶۹ ه‍.ق.) ← عضدالدوله پناه‌خسرو دیلمی  ابوالقاسم عبدالعزیز بن یوسف شیرازی ← عضدالدوله پناه‌خسرو دیلمی  ابوالریان احمد بن محمد اصفهانی (یا «حمد بن محمد») ← صمصام‌الدوله ابوکالیجار مرزبان دیلمی (دورهٔ امارت بر بغداد)  ابوعبدالله حسین بن احمد بن سعدان (ابوعبدالله ابن سعدان) (۳۷۳–ربیع‌الاول ۳۷۵ ه‍.ق) ← صمصام‌الدوله ابوکالیجار مرزبان دیلمی (دورهٔ امارت بر بغداد)  ابوالقاسم عبدالعزیز بن یوسف شیرازی (بار دوم) و ابوالحسن احمد بن محمد بن برمویه (ابوالحسن ابن برمویه) ← صمصام‌الدوله ابوکالیجار مرزبان دیلمی (دورهٔ امارت بر بغداد) وقفه (شرف‌الدوله امیر شیراز، بر بغداد نیز مسلط می‌شود) ابومنصور محمد بن حسن بن صالحان (ابن صالحان، ابومنصور ابن صالحان) (؟–۳۸۰ ه‍.ق.) ← بهاءالدوله پیروزخوارشاذ دیلمی (امارت بر بغداد همزمان با امارت صمصام‌الدوله بر شیراز)  ابونصر شاپور بن اردشیر (بار دوم) (۳۸۰–۳۸۱ ه‍.ق) ← بهاءالدوله پیروزخوارشاذ دیلمی (امارت بر بغداد همزمان با امارت صمصام‌الدوله بر شیراز)  ابوالقاسم عبدالعزیز بن یوسف شیرازی (بار سوم) (۳۸۱–؟ ه‍.ق) ← بهاءالدوله پیروزخوارشاذ دیلمی (امارت بر بغداد همزمان با امارت صمصام‌الدوله بر شیراز)  ابوالقاسم علی بن احمد ابرقوهی (؟–۳۸۲ ه‍.ق.) ← بهاءالدوله پیروزخوارشاذ دیلمی (امارت بر بغداد همزمان با امارت صمصام‌الدوله بر شیراز)  ابونصر شاپور بن اردشیر (بار سوم) (۳۸۲–۳۸۳ ه‍.ق) و ابومنصور محمد بن حسن بن صالحان (ابن صالحان، ابومنصور ابن صالحان) (بار دوم) (۳۸۲–۳۸۳ ه‍.ق) ← بهاءالدوله پیروزخوارشاذ دیلمی (امارت بر بغداد همزمان با امارت صمصام‌الدوله بر شیراز)  ابوالقاسم علی بن احمد ابرقوهی (بار دوم) (در ۳۸۳ ه‍.ق) ← بهاءالدوله پیروزخوارشاذ دیلمی (امارت بر بغداد همزمان با امارت صمصام‌الدوله بر شیراز)  ابونصر شاپور بن اردشیر (بار چهارم) (۳۸۳–؟ ه‍.ق) ← بهاءالدوله پیروزخوارشاذ دیلمی (امارت بر بغداد همزمان با امارت صمصام‌الدوله بر شیراز)  الفاضل (؟الاستاذ الفاضل ابو نصر حسین بن حسن) (۳۸۵–۳۸۶ ه‍.ق) ← بهاءالدوله پیروزخوارشاذ دیلمی (امارت بر بغداد همزمان با امارت صمصام‌الدوله بر شیراز)  ابونصر شاپور بن اردشیر (بار پنجم) (در ۳۸۶ ه‍.ق برای دو ماه) ← بهاءالدوله پیروزخوارشاذ دیلمی (امارت بر بغداد همزمان با امارت صمصام‌الدوله بر شیراز)  ابوالعباس بن سرجس (؟ابوالعباس عیسی بن ماسرجس) (۳۸۶–۳۸۸ ه‍.ق) ← بهاءالدوله پیروزخوارشاذ دیلمی (امارت بر بغداد همزمان با امارت صمصام‌الدوله بر شیراز) با کشته شدن صمصام‌الدوله مرزبان برای مدتی کوتاه فرزندان عزالدوله بختیار در شیراز به قدرت می‌رسند؛ ولی به‌زودی بهاءالدوله پیروزخوارشاذ بر شیراز دست می‌یابد و در همان شهر اقامت می‌گزیند. ابونصر شاپور بن اردشیر (بار ششم) (؟–۳۹۰ ه‍.ق.) ← بهاءالدوله پیروزخوارشاذ دیلمی (امارت مطلق)  ابوعلی حسن بن استاد هرمز (الصاحب، عمیدالجیوش) (۳۹۰–۳۹۱ ه‍.ق) ← بهاءالدوله پیروزخوارشاذ دیلمی (امارت مطلق) وقفه (با مرگ بهاءالدوله، سلطان‌الدوله از ۴۰۳ تا ذیحجهٔ ۴۱۱ ه‍.ق امیر شیراز و بغداد می‌شود؛ ولی سرانجام بغداد را از دست می‌دهد و صرفاً امیر شیراز باقی می‌ماند) ابوغالب حسن بن منصور سیرافی (ذوالسعادتین یا ذوالسیادتین، تاج‌الملک) (۴۰۹–؟ ه‍.ق) ← سلطان‌الدوله پناه‌خسرو دیلمی  ابوغالب (؟ابوغالب حسن بن منصور سیرافی) (۴۱۲–۴۱۳ ه‍.ق) ← مشرف‌الدوله حسن دیلمی  مؤیدالملک ابوعلی حسین بن حسن رُخَّجی (رمضان ۴۱۳–رمضان ۴۱۴ ه‍.ق) ← مشرف‌الدوله حسن دیلمی  ابوالقاسم حسین بن علی بن حسین مغربی (۴۱۴–۴۱۵ ه‍.ق) ← مشرف‌الدوله حسن دیلمی  ابومنصور محمد بن حسن بن صالحان (ابن صالحان، ابومنصور ابن صالحان) (بار سوم) (۴۱۵–۴۱۶ ه‍.ق) ← مشرف‌الدوله حسن دیلمی  ابوسعد عبدالواحد بن احمد بن جعفر بن ماکولا (علم‌الدین، سعدالدوله، امین‌المله، شرف‌الملک، عجلی) (در ۴۱۶ ه‍. ق) ← جلال‌الدوله پیروزخسرو دیلمی  ابوعلی حسن بن علی بن جعفر بن ماکولا (عجلی) (۴۱۶–۴۱۹ ه‍.ق) ← جلال‌الدوله پیروزخسرو دیلمی  ابوطاهر محسن بن طاهر (در ۴۱۹ ه‍.ق به مدت چهل روز) ← جلال‌الدوله پیروزخسرو دیلمی  ابوسعد محمد بن حسین بن علی بن عبدالرحیم (۴۱۹–؟ ه‍.ق) ← جلال‌الدوله پیروزخسرو دیلمی  ابوعلی حسن بن علی بن جعفر بن ماکولا (عجلی) (بار دوم) (؟–۴۲۱ ه‍.ق.) ← جلال‌الدوله پیروزخسرو دیلمی  ابوسعد محمد بن حسین بن علی بن عبدالرحیم (عمیدالدوله) (بار دوم) (۴۲۱–۴۲۲ ه‍.ق) ← جلال‌الدوله پیروزخسرو دیلمی  ابوالفتح محمد بن فضل بن اردشیر (در ۴۲۲ ه‍.ق برای چند روز) ← جلال‌الدوله پیروزخسرو دیلمی  ابواسحاق ابراهیم بن ابی‌الحسن سهلی (۴۲۲–۴۲۳ ه‍.ق) ← جلال‌الدوله پیروزخسرو دیلمی  ابوالقاسم هبةالله بن علی بن جعفر بن ماکولا (عجلی) (در ۴۲۳ ه‍.ق) ← جلال‌الدوله پیروزخسرو دیلمی  ابوسعد محمد بن حسین بن علی بن عبدالرحیم (عمیدالدوله) (بار سوم) (در ۴۲۳ ه‍.ق) ← جلال‌الدوله پیروزخسرو دیلمی  ابن ماکولا (؟–۴۲۵ ه‍.ق.) ← جلال‌الدوله پیروزخسرو دیلمی  ابوسعد محمد بن حسین بن علی بن عبدالرحیم (عمیدالدوله) (بار چهارم) (در ۴۲۵ ه‍.ق) ← جلال‌الدوله پیروزخسرو دیلمی  ابن ماکولا (در ۴۲۵ ه‍.ق) ← جلال‌الدوله پیروزخسرو دیلمی  ابوسعد محمد بن حسین بن علی بن عبدالرحیم (عمیدالدوله) (بار پنجم) (؟–۴۲۶ ه‍.ق.) ← جلال‌الدوله پیروزخسرو دیلمی  ابوالقاسم (؟ابن ماکولا) (در ۴۲۶ به مدت ۲ ماه و ۸ روز) ← جلال‌الدوله پیروزخسرو دیلمی  ابوسعد محمد بن حسین بن علی بن عبدالرحیم (عمیدالدوله) (بار ششم) (۴۲۶–۴۲۷ ه‍.ق) ← جلال‌الدوله پیروزخسرو دیلمی  ابوالفضل عباس بن حسن ابن فسانجس شیرازی (پیرامون ۴۲۸ ه‍.ق) ← جلال‌الدوله پیروزخسرو دیلمی  کمال‌الملک ابوالمعالی هبةالله بن حسین بن علی بن عبدالرحیم (کمال‌الملک ابوالمعالی بن عبدالرحیم) (؟–۴۳۵ ه‍.ق.) ← جلال‌الدوله پیروزخسرو دیلمی وقفه (ابوکالیجار امیر شیراز، بر بغداد نیز مسلط می‌شود) کمال‌الملک ابوالمعالی هبةالله بن حسین بن علی بن عبدالرحیم (؟–۴۴۳ ه‍.ق.) ← مَلِکِ رحیم خسروپیروز دیلمی  زعیم‌الملک ابوالحسن علی بن حسین بن علی بن عبدالرحیم (۴۴۳–؟ ه‍.ق) ← مَلِکِ رحیم خسروپیروز دیلمی  شرف‌الامه ابوعبدالله عبدالرحیم بن حسین بن علی بن عبدالرحیم (؟–۴۴۷ ه‍.ق.) ← مَلِکِ رحیم خسروپیروز دیلمی  ؟علاءالدین ابوالغنائم سعد بن محمد (ابن فسانجس، فرزند ذوالسعادات) ← مَلِکِ رحیم خسروپیروز دیلمی  |  ری ابوعبدالله محمد بن احمد قمی (معروف به «شیخ» ، ؟ابوعلی ابن قمی) (؟–۳۲۸ ه‍.ق.) ← رکن‌الدوله حسن دیلمی  ابوالفضل ابن عمید (ابن عمید پدر) (۳۲۸–۳۶۰ ه‍.ق) ← رکن‌الدوله حسن دیلمی  ابوالفتح ابن عمید (ابن عمید پسر، ذوالکفایتین) (صفر ۳۶۰–۳۶۶ ه‍.ق) ← رکن‌الدوله حسن دیلمی، مؤیدالدوله بویهٔ دیلمی  صاحب بن عباد (ابوالقاسم اسماعیل بن عباد طالقانی) (۳۶۶–۳۸۵ ه‍.ق) ← مؤیدالدوله بویهٔ دیلمی، فخرالدوله علی دیلمی  ابوالعباس احمد بن ابراهیم ضَبّی (؟–۳۹۳ ه‍.ق.) و ابوعلی حسن بن احمد بن حمولهٔ اصفهانی (ابوعلی بن حمویهٔ اصفهانی) ← فخرالدوله علی دیلمی  ابوعلی قاسم بن علی بن قاسم (الخطیر، ابوعلی بن علی بن قاسم) (۳۹۳–؟ ه‍.ق) ← مجدالدوله رستم دیلمی  ابوالعباس احمد بن ابراهیم ضَبّی (؟–۳۹۸ ه‍.ق.) و ابوسعد آبی (ابوسعد یا ابوسعید منصور بن حسین رازی) ← مجدالدوله رستم دیلمی  صفی‌الملک ابوالعلاء محمد بن علی بن حسول همدانی ← مجدالدوله رستم دیلمی همدان تاج‌الملک ابونصر ابراهیم بن بهرام کوهی ← شمس‌الدوله شاه‌خسرو دیلمی  ابن سینا (ابوعلی حسین بن عبدالله بن حسن بن علی ابن سینا) (۴۰۶–۴۱۱ ه‍.ق) ← شمس‌الدوله شاه‌خسرو دیلمی وقفه ابن سینا (ابوعلی حسین بن عبدالله بن حسن بن علی ابن سینا) (بار دوم) (۴۱۱–۴۱۲ ه‍.ق) ← شمس‌الدوله شاه‌خسرو دیلمی  تاج‌الملک ابونصر ابراهیم بن بهرام کوهی (بار دوم) ← سماء الدوله دیلمی  |