شاهنشاهی هخامنشی
گاه‌شمار رویدادها

مقالهٔ اصلی: گاه‌شمار هخامنشیان
| پاره‌ای از رویدادهای مهم دوران هخامنشی | پاره‌ای از رویدادهای مهم دوران هخامنشی |
| --- | --- |
: 
شکل‌گیری و دوره آغازین: شکل‌گیری و دوره آغازین
۷۰۵ پ. م: تأسیس پادشاهی هخامنشی به‌دست هخامنش
۶۵۰ پ. م: مرگ هخامنش و تاج‌گذاری چیش پیش
۶۲۰ پ. م: مرگ چیش پیش و تاج‌گذاری کوروش یکم در انشان
۵۸۰ پ. م: مرگ کوروش یکم و تاج‌گذاری کمبوجیه یکم در انشان
گسترش و تأسیس شاهنشاهی: گسترش و تأسیس شاهنشاهی
۵۵۹ پ. م: مرگ کمبوجیه یکم و تاج‌گذاری کوروش بزرگ
۵۵۳ پ. م: آغاز شورش کوروش علیه مادها
۵۵۰ پ. م: شکست ایشتوویگو شاه ماد از کوروش و فتح هگمتانه
۵۵۰ پ. م: تأسیس شاهنشاهی هخامنشی به‌دست کوروش بزرگ
۵۴۹–۵۴۸ پ. م: فتح سرزمین‌های پارت، ورکانه و ارمنستان
۵۴۶ پ. م: فتح سارد پایتخت لیدیه و شکست کرزوس پادشاه لیدی
۵۳۹ پ. م: فتح بابل ثروتمندترین شهر غرب آسیا توسط کوروش
۵۳۹ پ. م: اجازه دادن کوروش به یهودیان تبعیدی به بازگشت به اورشلیم و ساخت کنیسه
۵۳۰ پ. م: نبرد کوروش با قبایل سکاها و شکست از ماساگت‌ها
۱۲ تا ۳۱ اوت سال ۵۳۰ پ. م: درگذشت کوروش بزرگ
دوره شکوفایی: دوره شکوفایی
۵۲۹ پ. م: آغاز پادشاهی کمبوجیه دوم فرزند کوروش بزرگ
۵۲۵ پ. م: فتح مصر توسط کمبوجیه
۵۲۵ پ. م: کمبوجیه سپاهی برای فتح لیبی و کارتاژ فرستاد و خود به سوی پارس بازگشت
۵۲۵ پ. م: گم شدن سپاه کمبوجیه بر اثر طوفان شن در صحرا
۵۲۲ پ. م: مرگ کمبوجیه در راه بازگشت از مصر
۵۲۱ پ. م: غصب تخت پادشاهی توسط گئومات مغ (بردیای دروغین)
۵۲۱ پ. م: پیروزی داریوش بزرگ بر گئومات و تاجگذاری
۵۱۹ پ. م: سرکوب شورش‌های سراسری در بسیاری از ساتراپی‌ها توسط داریوش
۵۱۸ پ. م: آغاز ساخت تخت جمشید به عنوان پایتخت جدید در پارسه
۵۱۴ پ. م': حمله داریوش به سکاها و فتح ناحیه شمال قفقاز و دریای سیاه
۴۹۴ پ. م: شورش ایونیان در آسیای صغیر علیه هخامنشیان و به آتش کشیدن سارد
۴۹۴ پ. م: جنگ لاده و شکست یونانیان به‌دست داریوش بزرگ
۴۹۲–۴۹۰ پ. م: پیروزی در نخستین تهاجم ایرانیان به یونان
۴۹۰ پ. م: جنگ ماراتن میان ایران و یونان و شکست هخامنشیان
۴۸۶ پ. م: داریوش در سن ۶۳ سالگی درگذشت
۴۸۶ پ. م: تاج‌گذاری خشایارشا فرزند داریوش بزرگ
۴۸۵ پ. م: سرکوب شورش مصر توسط خشایارشا
۴۸۴ پ. م: سرکوب شورش بابل توسط خشایارشا
۴۸۰ پ. م: فتح آتن، پایتخت یونان توسط خشایارشا، بازپس‌گیری آتن توسط یونانیان در نبرد سالامیس
۴۷۹ پ. م: شکست در جنگ پلاته از یونان
۴۶۵ پ. م: قتل خشایارشا
۴۶۵ پ. م: آغاز پادشاهی اردشیر یکم فرزند خشایارشا
۴۶۵ تا ۴۲۴ پ. م: ساخت بنای میترا و آناهیتا
۴۲۴ پ. م: مرگ اردشیر یکم
دوره نابسامانی: دوره نابسامانی
۴۲۴ پ. م: تاج‌گذاری خشایارشای دوم
۴۲۴ پ. م: قتل خشایارشای دوم
۴۲۴ پ. م: تاج‌گذاری داریوش دوم
۴۰۵ پ. م: شورش مصر و اعلام استقلال
۴۳۱–۴۰۴ پ. م: دخالت ایران در جنگ داخلی یونان
۴۰۴ پ. م: مرگ داریوش دوم
۴۰۴ پ. م: تاج‌گذاری اردشیر دوم
۳۹۵–۳۸۷ پ. م: دخالت ایران در جنگ داخلی یونان
۳۸۷ پ. م: تحمیل صلح آنتالکیداس توسط ایران به یونانیان
۳۵۹ پ. م: مرگ اردشیر دوم
دوره تجدید قدرت: دوره تجدید قدرت
۳۵۹ پ. م: تاج‌گذاری اردشیر سوم
۳۴۳ پ. م: فتح دوباره مصر توسط اردشیر سوم
۳۳۸ پ. م: قتل اردشیر سوم به دست باگواس
۳۳۸ پ. م: آغاز پادشاهی اردشیر چهارم
۳۳۶ پ. م: قتل اردشیر چهارم توسط باگواس
۳۳۶ پ. م: تاج‌گذاری داریوش سوم
دوره زوال و فروپاشی: دوره زوال و فروپاشی
۳۳۴ پ. م: آغاز حمله اسکندر مقدونی به ایران
۳۳۴ پ. م: نبرد گرانیک و شکست ارتش داریوش سوم
۳۳۳ پ. م: نبرد ایسوس و شکست ارتش داریوش سوم
۳۳۱ پ. م: نبرد گوگمل و شکست ارتش داریوش سوم
۳۳۰ پ. م: کشته شدن داریوش سوم
۳۲۸ پ. م: کشته شدن اردشیر پنجم (پادشاه خود خوانده) و فتح ایران به‌دست اسکندر مقدونی