اندلس (اسلامی)
علوم

نهضت علمی در اندلس در ابتدا متکی به علوم یونانیان و تلاش علمای دارالحکمه بغداد بود. و این امر دیری نپایید و اندلس دوام نیاورد تا اینکه در دوران عبدالرحمان النصیر بسیاری از علما و فلاسفه و مورخان ظهور کردند، مانند ابن عربی، ابن رشد، ابن زهر، ابن طفیل. ابن باجه، عباس بن فرناس و ابن خلدون. فرمانروایان اندلس با هدف مراقبت از علم و دانش تعلیم و تربیت مردم و تلاش برای رفتن اندلس در جایگاه بزرگی در جهان خانه‌هایی برای کتاب ساختند، در هر ناحیه مدرسه و کتابخانه تأسیس کردند، کتاب‌های مختلف را ترجمه کردند و ریاضیات آموختند.و مدارس مقوله ای برای آموزش زبان عربی ادبیات آن و اصول دین اسلام به مشابه نظام طبقه‌بندی در مشرق عربی تأسیس کردندابن خلدون به برنامه‌های درسی مدارس اشاره کرده و می‌گوید:«در مورد مردم اندلس، آموزه آنها تعلیم قرآن و کتابت است و آن را در تعلیم و تربیت یک اصل قرار داده‌اند، لذا تنها به آن اکتفا نمی‌کنند، بلکه در تربیت فرزندان به شعر می‌آمیزند. نقل کند و آنها را با قوانین عربی بپذیرد و به خاطر بسپارد و خوشنویسی و کتابت را آزمایش کند… تا آن که پسر از سن بلوغ به جوانی بیرون آید و در عربی و شعر قدری سخت شود و آنها را دید، در خط و کتاب برجسته شد و به دم علم بر جمله چسبید.»نقش آنها محدود به فراگیری علوم عملی نبود، بلکه در علوم دیگری مانند فیزیک، داروسازی و کشاورزی تحصیل کردندخلفای اموی علاقه‌مند به تأسیس کتابخانه بودند. به طوری که کتاب‌های زیادی از کتب مشرق عربی منتقل شد و جهانگردان اندلسی در این امر شرکت کردند و علما و دانشجویان مسلمان کتاب‌ها را انتقال دادند و ترجمه آنها را در انواع مختلف پذیرفتند.
اندلسیان کتاب‌هایی در زمینه علوم قرآنی، حدیث، فقه، زبان عربی، ادبیات، علوم، لغت نامه، ترجمه، تاریخ و جغرافیا نوشتند.
فسلفه
ظهور فلسفه در اندلس با علوم کاربردی مانند پزشکی و نجوم همراه بود و اولین فیلسوفان اندلسی پزشکان یا اخترشناسان بودند، سپس طب و طالع بینی برای مدتی چند سال شروع به تبلور در فلسفه کردند. وجود کتاب‌های فلسفه یونانی تأثیر بسزایی در تبلور اندیشه فلسفی داشت. فلسفه اندلس مراحل متعددی را طی کرده و تکامل یافته و متأثر شده است که در آن چند ایده با کاربرد شناور شروع می‌شود، سپس علاقه با منطق و مطالعه آغاز می‌شود تا صرفاً به فلسفه ابن باجه برسد. و ظهور فلسفه به‌طور مستقل در اوایل قرن دهم به دست محمد بن عبدالله بن مصره آغاز شد. پیشگام فلسفه اسلامی در اندلس و نخستین بنیانگذار اندیشه اندلسی به‌شمار می‌رود که بر ترکیب اصول معتزلی مربوط به وحدت الهی، عدل الهی و تقدیرگرایی با نظریات و کاربردهای عرفانی متمرکز بود. او با تعریف آموزه احساسی افلاطونی برای اسپانیایی‌های اندلسی شناخته می‌شود که به‌طور چشمگیری بر تفکر ابن گبیرول و ابن عربی تأثیر گذاشت.
مسلمانان تا پس از نهضت ترجمه از فلسفه یونان، علم فلسفه را نمی‌شناختند و آن را به غرب منتقل کردند و آنچه را که شرح و تلخیص بر آن افزودند، با ابداعات فلسفی که مشخصه آن اصالت بود. از این رو علمای مسلمان در موضع خود در این باره اختلاف نظر داشتند. برخی از آنان موضع ردّ و مخالفت گرفتند و آن را دریچه ای برای ضلالت و فساد می‌دانستند و و برخی از آنان بر اساس نقد و بررسی موضع میانه گرفتند و آنچه را که حق می‌بینند از آنان می‌گیرند و آنچه را باطل می‌دانند رد می‌کنند و این موضع باعث کنارگیری بسیاری از اشاعره مانند غزالی است. که در آنها سه قسمت را تشخیص داده است: قسمتی که باید کفاره شود، قسمتی که باید بدعت شود و قسمتی که نیست باید انکار شود.
شیمی و کیمیا
شیمی دانان و کیمیاگران مسلمان اولین کسانی بودند که از روش علمی که در شیمی مدرن استفاده می‌شود، استفاده کردند. در حالی که کیمیاگران مسلمان در مورد تغییر شکل فلزات، سنگ و شکل‌گیری حیات مصنوعی زندگی در آزمایشگاه مانند مورد کیمیاگری در اروپای قرون وسطی، نظریه‌پردازی کردند، این نظریه‌های کیمیاگری توسط کیمیاگران مسلمان عملی در قرن نوزدهم رد شد. قرن نهم فراتر. اروپایی‌ها به وضوح تلاش‌های علمی اندلسی‌ها در علم شیمی را لمس کردند دانش و حقایق، آزمایش‌ها و نظریه‌های علمی فراوانی به آنها رسید، بنابراین شروع به مطالعه و ترجمه آنها به زبان‌های خود کردند. هم‌اکنون واژه‌های عربی در زبان‌های اروپایی در زمینه شیمی به کار می‌رود.