هورالعظیم
اقتصاد محلی

هورالعظیم که ساکنان عرب‌زبانش، آن‌را هورالهویزه می‌نامند، روزگاری به‌خاطر ثروتش کویت کوچک نامیده می‌شد؛ ماهیگیری، پرورش گاومیش، شکار پرندگان، بوریابافی، ساخت قایق و... مشاغلی بودند که زندگی مرفهی را به ساکنان هور می‌بخشید و صدها روستا -در امتداد هور- از آن امرار معاش می‌کردند. در سال‌های اخیر با خشک شدن تالاب، به‌دلیل نرسیدن حقابه لازم برای احیای آن، کسب‌و‌کار بومی مردم منطقه به‌شدت تحت تاثیر قرار گرفته است.
بوریابافی
از مهمترین فعالیت‌های اقتصادی و صنایع دستی در منطقه بوریابافی‌ست. این فعالیت از نظر فرهنگی نیز بسیار ارزشمند است زیرا با حفظ و انتقال طرح‌ها و الگوهای قدیمی، فرهنگ و هنر محلی را حفظ می‌کند. بسیاری از خانواده‌ها در این منطقه از این صنعت دستی به‌عنوان منبع اصلی درآمد خود استفاده می‌کنند؛ آمار نشان می‌دهد که بیش از ۶۰ درصد بوریابافان کشور در این منطقه ساکن‌اند و درآمد آنها به عنوان تولیدکنندگان بوریابافی به حفظ اقتصاد منطقه کمک می‌کند. با این حال، بوریابافی نیز در منطقه تالاب هورالعظیم با چالش‌هایی روبروست؛ کاهش منابع آبی و تغییرات اقلیمی باعث کاهش تولید و کیفیت دستبافت‌ها شده است. علاوه بر این، رقابت با فرش‌ها و محصولات صنعتی تولید‌شده در سایر مناطق نیز چالش‌هایی را برای بازار فروش بوریا ایجاد کرده است.
دامداری
استان خوزستان دارای بیشترین تنوع دامی‌ در کشور است؛ تنوع نژادی دام‌هایی مانند شتر، اسب اصیل عرب، گوسفند عرب و بختیاری، گاو بومی، گاو نجدی، بز نجدی و گاومیش‌ها در هیچ‌جای دیگر کشور، به‌صورت متمرکز و در یک‌جا، یافت نمی‌شود. حدود سه میلیون رأس دام سبک (گوسفند و بز) و ۵۷۰ تا ۶۰۰ هزار رأس دام سنگین شامل گاومیش، شتر و گاو در خوزستان وجود دارد؛ ۱۰۰ هزار رأس گاومیش در کشور وجود دارد که بیشترین میزان آن در خوزستان و تعداد اندکی در سایر استان‌هاست. گاومیش یکی از دام‌های بومی ایران بوده و از دو هزار و ۵۰۰ سال قبل از میلاد مسیح در سرزمین بین‌النهرین و دره ایندوس اهلی شده است. صنعت گاومیش‌داری در خوزستان نسبت به دیگر استان‌های کشور بیشترین شاغل را دارد؛ در واقع، این استان با داشتن بیش از ۸۵ درصد این دام سنگین، قطب این صنعت محسوب می‌شود. با این وجود، خوزستان از جمله استان‌هایی‌ست که با بلایای مختلف طبیعی از جمله خشکسالی و سیل و بیماری مواجه بوده است، بنابراین ریسک نگهداری و پرورش دام در آن بالاست. در سال‌های اخیر با افزایش هزینه‌های نگهداری دام، شاهد کوچ ابدی تعداد بسیاری از گاومیش‌ها بوده‌ایم. مشکل دیگر هزینه خوراک دام‌هاست که چندین برابر شده است. علاوه بر این، بیمه گاومیش‌ها تنها بخش کوچکی از خسارات گاومیش‌داران را پوشش می‌دهد. تداوم این روند و همچنین قیمت مناسبی که عراقی‌ها بابت خرید گاومیش خوزستانی پرداخت می‌کنند، آینده این صنعت را در خوزستان و به تبع آن، در کشور در هاله‌ای از ابهام قرار می‌دهد؛ به‌گونه‌ای که در شرایط فعلی، گاومیش‌داری را باید صنعتی در حال انقراض دانست.
صید ماهی
تالاب هورالعظیم از مهم‌ترین آب‌های شیرین ایران، محل زندگی و پرورش ماهیان مختلف بوده است. اما متاسفانه، این تالاب با مشکلاتی مانند کاهش منابع آبی، آلودگی و تغییرات زیست‌محیطی روبروست. بر اساس آمارها، تا سال گذشته، حدود ۷۰ درصد از زمین‌های اطراف تالاب به تراکم نیشکری دچار شده که این موضوع باعث کاهش جریان آب و از بین رفتن محیط زیست تالاب شده است. تراکم نیشکری یک مسئله جدی زیست‌محیطی برای ماهیگیری‌ست؛ زمانی که نیشکر زیادی در آب تالاب حل شده و تراکم آن افزایش یافته باشد، سطح کربن آلی در آب بالا می‌رود؛ تغییرات شیمیایی‌ای که می‌تواند محیط زیست را برای ماهیان ناسالم کند و به کاهش جمعیت ماهیان بیانجامد. این موضوع چالش‌هایی را برای صیادان و متولیان محیط زیست محلی ایجاد ‌می‌کند و باعث کاهش دسترسی به ماهیان جهت صید ‌می‌شود.
از سوی دیگر، تخریب محیط زیست منطقه، باعث از بین رفتن تنوع زیستی  تالاب شده است. آلودگی آب و هوا نیز از دیگر مشکلاتی‌ست که به مرور زمان و با فعالیت‌های صنعتی و شهری در اطراف تالاب، تشدید می‌شود.
کشاورزی
براساس نتایج آمارگیری زراعت در سال آبی 1396-97 که از سوی مرکز آمار ایران منتشر شده است، استان خوزستان با داشتن 889.379 هکتار، 14.3% از کل اراضی زراعی کشور را در اختیار دارد. این استان با برداشت 13.417.378 تن محصول از اراضی زراعی که 21% از مجموع محصولات زراعی تولیدی کشور را در بر می‌گیرد، دارای بیشترین مقدار تولید محصولات زراعی در کشور است‌. با این حال، بی‌توجهی دستگاه‌های اجرایی به تامین حقابه تالاب هورالعظیم و صادر شدن مجوز کشت برنج در استان خوزستان از سوی وزارت جهاد کشاورزی، با وجود شرایط خشکسالی، تراز آب در برخی بخش‌های هورالعظیم را به زیر نیم‌متر رسانده و شرایط زیست حیات وحش مجاور این تالاب را در وضعیت بحرانی قرار داده است.
در سی سال گذشته هیچ‌گاه حقابه هورالعظیم به اندازه کافی پرداخت نشده است، اما علت اصلی عدم تامین این حقابه در دو سال اخیر، افزایش مصرف آب توسط کشاورزان حوضه آبریز کرخه بوده است؛ کشاورزانی که زمین‌هایشان بر اثر وقوع سیل شدید و عدم مهار سیلاب به‌شدت آسیب دیده بودند، در سال‌های بعدی اجازه یافتند تا در زمین‌های زراعی خود برنج بکارند. این در حالی‌ست که طبق مصوبه کمیته سازگاری با کم‌آبی وزارت نیرو، برنج‌کاری در استان خوزستان به‌طور کامل ممنوع است.
▲فقر
منطقه تالاب هورالعظیم به‌عنوان یکی از محیط‌های حساس طبیعی در ایران با مشکلات زیست‌محیطی و امنیتی بسیاری روبرو است. بر اساس آمارها، در سال‌های اخیر، از بین جمعیت محلی، بیش از ۳۰ درصد در شرایط فقر زندگی می‌کنند.
تغییرات آب و هوایی، کاهش منابع آبی و کاهش سطح آب در تالاب‌ها باعث کاهش تولید محصولات کشاورزی و درآمد کشاورزان محلی می‌شود. بیش از ۶۰ درصد از مردم این منطقه به بخش کشاورزی متکی‌اند و نابسامانی در این بخش باعث تضعیف اقتصاد منطقه می‌شود.
از سوی دیگر، مشکلات امنیتی نیز در منطقه وجود دارد. فشارهای اقتصادی و اجتماعی می‌تواند منجر به افزایش جرایم و تضعیف امنیت منطقه شوند؛ آمار نشان می‌دهد که نرخ جرایم در این منطقه بالاتر از میانگین کشوری‌ست.
با توجه به این چالش‌های چندگانه، لزوم توسعه برنامه‌ها و سیاست‌های جامع برای مقابله با فقر و مشکلات امنیتی در منطقه تالاب هورالعظیم خوزستان امری حیاتی به‌نظر می‌رسد. این برنامه‌ها باید شامل توسعه اقتصادی پایدار، مدیریت موثر منابع طبیعی و تقویت امنیت عمومی در منطقه باشد.