stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ریخته‌گری
فرایند انجماد

عملیات ریخته‌گری یک فرایند انجماد است که در آن یک ماده مذاب به داخل یک قالب ریخته شده و سپس اجازه داده می‌شود تا ماده مذاب منجمد شود. بسیاری از خواص ماده نهایی در این مرحله شکل می‌گیرد. همچنین بسیاری از عیوب ریخته‌گری از قبیل "تخلخل گاز" و "انقباض انجماد" در این مرحله اتفاق می‌افتند و با کنترل پارامترها در این مرحله می‌توان از آن‌ها جلوگیری کرد.
انجماد یک فرایند دو مرحله‌ای شامل هسته‌زایی و رشد بوده، و کنترل هر دوی این مراحل مهم است. هسته‌زایی (Nucleation) هنگامی اتفاق می‌افتد که ذرات جامد پایدار، درون مایع مذاب تشکیل می‌شوند. مرحله دوم در فرایند انجماد، رشد است که با خارج شدن گرمای همجوشی از ماده مذاب اتفاق می‌افتد. جهت، سرعت و نوع رشد را می‌توان با روشی که این گرما حذف می‌شود، کنترل کرد. برای اطمینان از تولید قطعه ریخته‌گری خوب، می‌توان از انجماد جهت‌دار استفاده کرد. (در این حالت، جبهه انجماد به صورت پیوسته درون ماده حرکت می‌کند) ماده مذابِ سمت جبهه مایع می‌تواند به صورت پیوسته به داخل قالب جاری شود تا انقباض ناشی از انجماد را جبران کند. نرخ نسبی رشد و هسته‌زایی، اندازه و نوع دانه‌های کریستال شکل گرفته را کنترل می‌کنند. خنک سازی سریعتر معمولاً محصولی با اندازه دانه ریزتر و خواص مکانیکی برتر تولید می‌کند.
برای بهبود "هسته زایی" و کمک به شکل‌گیری یک محصول با ریزساختار یکنواخت و دانه-ریز (fine-grained) گاهی قبل از ریختن ماده مذاب به قالب به آن دانه‌های ریز جامد اضافه می‌کنند. به این فرایند تلقیح (inoculation) یا اصلاح دانه (grain refinement) می‌گویند.
فرایند انجماد > مشکلات فلز مذاب

ریخته‌گری با ریختن ماده مذاب شروع می‌شود، و ممکن است واکنش‌های شیمیایی مختلفی بین فلز مذاب با محیط و اطراف اتفاق بیفتد. این واکنش‌ها معمولاً باعث ایجاد عیوب در قطعه ریخته شده می‌شوند. برای مثال واکنش فلزات با اکسیژن باعث تشکیل اکسیدهای فلزی می‌شود و این اکسیدهای فلزی می‌تواند به همراه مذاب حرکت کرده و در داخل قطعه نقص ایجاد کند. ذرات ناخالصی جدا شده از آستر پاتیل‌ها یا کوره‌ها یا ذرات ماسه جدا شده می‌توانند در داخل یا روی سطح قطعه ناخالصی‌های غیر فلزی ایجاد کنند.
فلزات مذاب می‌توانند حاوی مقادیر زیادی گازهای حل شده باشند. زمانی که این مذاب منجمد می‌شود دیگر قادر به نگهداری آن‌ها نیست و در نتیجه در داخل قطعه ریخته شده تخلخل گازی ایجاد می‌شود. یکی از روش‌های جلوگیری از انحلال گازها در مذاب، ذوب کردن فلز در محیطی با فشار خلأ می‌باشد. استفاده از یک فلاکس محافظ که تماس با هوا را محدود کند نیز می‌تواند به کاهش انحلال گازها کمک کند. در روش گاززدایی در خلاء (Vacuum degassing)، ماده مذاب قبل از انجام ریخته‌گری به داخل یک محیط با فشار کم یا خلاء نسبی اسپری می‌شود. در روش شستشوی گازی (gas flushing) حباب‌هایی از گازهای نجیب یا واکنش پذیر به داخل مذاب تزریق می‌شود. برای ایجاد تعادل، گازهای محلول وارد این حباب‌ها شده و به بیرون رانده می‌شوند. برای مثال حباب‌های نیتروژن یا کلر در حذف کردن گاز هیدروژن از آلیاژهای آلومینیوم بسیار مؤثر هستند. استفاده از ارتعاشات مافوق صوت به تنهایی یا به همراه شستشوی گازی همچنین در کاهش گازهای محلول در آلیاژهای آلومینیوم مؤثر است.
یکی دیگر از راه‌های کاهش گازهای محلول در مذاب، واکنش دادن آن با یک ماده دیگر و ساخت ترکیباتی سبک می‌باشد. این ترکیبات سبک سپس به صورت کفی بر روی محلول مذاب جمع می‌شوند و می‌توان آن‌ها را جمع‌آوری کرد. اکسیژن محلول در آلیاژهای مس را می‌توان با واکنش دادن آن با فسفر جمع‌آوری کرد. اکسیژن محلول در فولادها را می‌توان با آلومینیوم یا سیلیس واکنش داد و جمع‌آوری کرد.
فرایند انجماد > سیالیت و دمای ریختن

اگر مذاب پیش از اینکه به صورت کامل از مسیرها عبور کرده و قطعه را پرکند، منجمد شود، عیوبی از قبیل نیامد (misrun) یا سرد جوشی (Cold Shut) ایجاد می‌گردند. به قابلیت حرکت روان ماده مذاب و پر کردن قطعه سیالیت گفته می‌شود. عواملی از قبیل میزان نازکی سطح قابل ریختن، طول این قسمت نازک، کوچکی جزئیات ساخته شده، و قابلیت پر کردن نقاط دوردست و دشوار به سیالیت مذاب بستگی دارند.
فرایند انجماد > نقش سیستم راهگاهی

از آنجایی که احتمال حضور ناخالصی‌ها در جبهه جلویی مذاب بیشتر است (به دلیل اینکه ذرات ناخالصی موجود در مسیر را با خود می‌شورد و جلو می‌برد)، ایجاد چاهک راه‌گاه (runner well) یا تعمیم راه‌گاه (runner extension) می‌تواند از ورود این ناخالصی‌ها به حفره اصلی جلوگیری کند. برای به دام انداختن ناخالصی‌ها می‌توان از صافی‌ها یا توری‌های سرامیکی نیز در داخل شبکه راهگاهی استفاده کرد. برای فلزات غیرآهنی می‌توان از توری‌های سیمی استفاده کرد درحالی‌که برای فولادها و چدن‌ها معمولاً از توری‌های سرامیکی استفاده می‌شود.
فرایند انجماد > انقباض انجماد

اکثر فلزات مذاب زمانیکه منجمد می‌شوند، کاهش حجم پیدا کرده و منقبض می‌شوند. انقباض (Shrinkage) از سه مرحله اصلی تشکیل می‌شود:
انقباض مایع زمانی که تا دمای شروع به انجماد خنک می‌شود.
انقباض انجماد زمانی که مایع تبدیل به جامد می‌شود.
انقباض ماده جامد زمانیکه قطعه جامد تا دمای اتاق خنک می‌شود.
میزان انقباض فلز مایع بستگی به ضریب انقباض حرارتی و میزان سوپرهیت دارد. معمولاً انقباض مایع هیچ مشکلی در ریخته‌گری ایجاد نمی‌کند. با ورود فاز مایع به جامد از آنجایی که ساختارهای کریستالی مواد بسیار بهینه هستند حجم ماده کاهش محسوسی پیدا می‌کند.
| 0 | 1 |
| --- | --- |
درصد انقباض انجماد مواد برخی از فلزات مهندسی: درصد انقباض انجماد مواد برخی از فلزات مهندسی
آلومینیم: ۶٫۶
مس: ۴٫۹
منیزیم: ۴٫۰
روی: ۳٫۷
فولاد کم-کربن: ۲٫۵–۳٫۰
فولاد پر-کربن: ۴٫۰
چدن سفید: ۴٫۰–۵٫۵
چدن خاکستری: منفی ۱٫۹
فلزات خالص و آلیاژهای یوتکتیک که دارای بازه انجماد کوچکی هستند، تمایل دارند حفره‌های بزرگی به شکل لوله ایجاد کنند. با طراحی ریخته‌گری به گونه‌ای که انجماد به صورت جهت‌دار بوده و در نتیجه انجماد ابتدا در دورترین نقطه از گلویی یا تغذیه شروع شود، می‌توان از شکل گرفتن آن در داخل قطعه اصلی جلوگیری کرد. با انجماد قطعه از انتها، مذاب ورودی این انقباض را جبران می‌کند. در نهایت انتظار داریم حفره ناشی از انقباض در خارج قطعه و به محلی مانند تغذیه‌ها یا شبکه راهگاهی منتقل شود.
در آلیاژهایی که ناحیه انجماد بزرگی دارند، زمانی وجود دارد که ماده از یک مخلوط جامد-مایع تشکیل شده است. با خنک شدن ماده، میزان نسبی مواد جامد نسبت به مواد مایع بیشتر شده و در نهایت مواد مذاب در بین ماده‌ای جامد به دام می‌افتند. در این حالت امکان افزودن مذاب اضافی به این محل‌ها وجود ندارد، و قطعه ریختگی ایجاد شده معمولاً حاوی تعداد زیادی حفره‌های کوچک است. کنترل این گونه انقباض بسیار دشوار بوده و معمولاً شکل‌گیری محصولات متخلل اجتناب ناپذیر است.
فرایند انجماد > تغذیه‌ها و طراحی آن‌ها

تغذیه‌ها یا رایزرها مخزن‌هایی از فلز مذاب هستند که برای جبران انقباض ناشی از انجماد بر روی قالب طراحی می‌شوند. اگر در نقاط مناسب از تغذیه‌ها استفاده نگردد حفره‌های انقباضی رخ خواهد داد. برای این منظور تغذیه‌ها باید به گونه‌ای طراحی شوند که پس از انجماد قطعه منجمد شوند. اگر این اتفاق برعکس بیفتد، یعنی ابتدا تغذیه‌ها منجمد شده و ماده از قطعه به سمت تغذیه‌ها کشیده شود، عیب ناشی از انجماد بیشتر خواهد شد. اگر یک انجماد جهت‌دار امکان‌پذیر نباشد، ممکن است به تغذیه‌های چندگانه نیاز باشد، تا هر قسمت از قطعه در جهت تغذیه خود منجمد شود. معمولاً تغذیه‌ها را به شکل استوانه می‌سازند.
تغذیه‌ها انواع مختلفی دارند. تغذیه از بالا (Top Riser) مستقیماً بر روی سطح بالایی قطعه قرار داده می‌شود. تغذیه‌های کناری (Side Riser) در مجاورت حفره قالب قرار داده شده و به صورت افقی امتداد داده می‌شوند. اگر تغذیه کاملاً در داخل قالب محصور بوده و به بیرون راه نداشته باشد به آن تغذیه کور (Blind Riser) گفته می‌شود. اگر تغذیه به اتمسفر راه داشته باشد تغذیه باز (Open Riser) نامیده می‌شود. تغذیه‌های زنده یا داغ (Live riser) تغذیه‌هایی هستند که آخرین ماده مذاب وارد شده به داخل قالب به داخل آن‌ها ریخته می‌شود و این زمانی است که حفره کاملاً پر شده و در حال خنک شدن است. در نتیجه تغذیه‌های زنده می‌توانند کوچکتر از تغذیه‌های مرده یا سرد (Dead Riser) باشند. تغذیه‌های مرده تغذیه‌هایی هستند که قبل از پر شدن کامل حفره پر می‌شوند. تغذیه‌های بالاسری تقریباً همیشه تغذیه‌های مرده هستند. تغذیه‌هایی که جزوی از شبکه راهگاهی هستند معمولاً تغذیه‌های زنده محسوب می‌شوند.
فرایند انجماد > کمکی‌های تغذیه

روش‌های مختلفی برای کمک به سیستم تغذیه توسعه داده شده است. برخی از این روش‌ها انجماد جهت‌دار را تقویت کرده و هدف برخی دیگر کاهش تعداد و اندازه تغذیه‌ها و در نتیجه کاهش هزینه ریخته‌گری است. این کار معمولاً از طریق افزایش سرعت انجماد (با استفاده از مبردها (Chill)) یا تأخیر در انجماد تغذیه (با استفاده از غلاف (Sleeve)) انجام می‌شود.
مبردها یا خنک‌کننده‌های خارجی معمولاً موادی با ظرفیت گرمایی و رسانش گرمایی بالا هستند (مانند فولاد، گرافیت یا مس)، که در مجاورت حفره قرار داده می‌شوند تا حرارت را به سرعت به خود جذب کرده و باعث انجماد سریع حفره شوند. مبردها می‌توانند انجماد جهت‌دار را تقویت کرده، یا فاصله مؤثر تغذیه‌ها را افزایش دهند. معمولاً برای جلوگیری از اتصال مبردها به قطعه بر روی آن پودر سیلیس می‌پاشند. مبردهای داخلی قطعاتی فلزی هستند که در داخل حفره قرار داده می‌شوند. این قطعات فلزی گرما را به خود جذب کرده و باعث تسریع در انجماد قطعه می‌شوند. خنک‌کننده‌های داخلی در نهایت جزوی از قطعه نهایی می‌شوند، به همین دلیل باید از آلیاژی مشابه آلیاژ ریخته شده بوده یا با آن سازگار باشد.
انجماد تغذیه‌ها را با روش‌های مختلفی می‌توان به تأخیر انداخت. برای مثال استفاده از یک غلاف عایق در دور تغذیه یا قرار دادن یک ماده با واکنش گرماده در اطراف آن از روش‌های متداول تأخیر در انجماد تغذیه است.
الگوها (مدل‌ها)

روش‌های ریخته‌گری را می‌توان به دو دسته کلی تقسیم کرد: ریخته‌گری در قالب‌های یکبار مصرف و ریخته‌گری در قالب‌های چند بار مصرف. اکثر فرایندهای ریخته‌گری در قالب‌های یکبار مصرف با یک الگو شروع می‌شوند. الگو (Pattern) یا مدل یک نمونه فیزیکی از قطعه‌ای است که قرار است ریخته‌گری شود. ابعاد الگو طوری اصلاح شده که هم فرایند ریخته‌گری را در نظر می‌گیرد و هم ماده‌ای که قرار است ریخته شود. الگوها را می‌توان از مواد مختلفی ساخت. جنس الگوها بر اساس عمر عبارتند از: یونولیت یا موم (یکبارمصرف)، چوب نرم (۱۰۰ عدد قالب)، چوب سخت (۵۰۰ عدد قالب)، اپوکسی یا پلی یورتان (۷۵۰ تا ۱۰۰۰ عدد قالب)، آلومینیوم (۲۰۰۰ عدد قالب)، چدن (۵۰۰۰ عدد قالب). امروزه بیش از ۵۰ درصد الگوها را از پلی یورتان می‌سازند. دیواره الگوها معمولاً دارای یک شیب (Draft) هستند که به راحت‌تر خارج شدن الگو از داخل قالب کمک می‌کند.
به اصلاحات ابعادی انجام شده بر روی الگو allowance می‌گویند و مهم‌ترین آن‌ها shrinkage allowance می‌باشد که اصلاحات ابعادی مربوط به انقباض قطعه است. پس از انجماد، یک قطعه ریخته‌گری تا رسیدن به دمای محیط منقبض می‌شود. برای جبران این انقباض الگو باید درصدی بزرگتر از قطعه نهایی در دمای محیط باشد. مقدار دقیق این درصد انقباض بستگی به جنس ماده ریخته شده و اختلاف دمای قطعه با محیط دارد و می‌توان از رابطه زیر آن را تخمین زد:
\Delta length=length.\alpha .\Delta \mathrm {T}
در این رابطه α برابر ضریب انبساط طولی حرارتی ماده است. برخی allowance متداول برای فلزات مهندسی مطابق جدول زیر است:
| 0 | 1 |
| --- | --- |
مقدار allowance برخی از فلزات مهندسی: مقدار allowance برخی از فلزات مهندسی
چدن: ۰٫۸ الی ۱٫۰ درصد
فولاد: ۱٫۵ الی ۲ درصد
آلومینیوم: ۱٫۰ الی ۱٫۳ درصد
منیزیم: ۱٫۰ الی ۱٫۳ درصد
برنج: ۱٫۵ درصد
اگر قطعه نیاز به سطحی صیقلی و ماشین کاری داشته باشد، باید برای آن فضای ماشین کاری (machining allowance) یا فضای پرداخت نیز درنظر گرفت. برخی الگوها نیاز به اصلاح ابعادی دیگری دارند که جهت جبران اعوجاج یا تاب قطعه نهایی است. برای مثال یک مقطع U-شکل را در نظر بگیرید. در هنگام انجماد قطعه در داخل قالب بازوهای این قطعه توسط قالب محدود شده و قسمت پایین U منقبض خواهد شد. قطعه نهایی یک قطعه U-شکل با بازوهای باز خواهد بود. اگر بازوهای الگو کمی جبران اعوجاج داشته باشد و کمی به سمت داخل طراحی شود، نتیجه این خواهد بود که قطعه نهایی شکل U کامل خواهد داشت.
الگوها (مدل‌ها) > سایر اجزای الگوها > خط جدایش (Parting Line)

در اکثر فرآیندهای ریخته‌گری ماسه‌ای، لازم است نیمه‌های قالب تکمیل شده را جدا کرده و الگو را از قالب خارج کرد. انتخاب راحت‌ترین و مقرون به صرفه‌ترین خط جداسازی الگو (سطح جداسازی قالب) و طراحی الگو به‌گونه‌ای که بتوان آن را به راحتی از قالب جدا کرد، از ملاحظات مهم طراحی الگو است. در یک صفحه الگوی مسطح، سطح جداکننده یک صفحه ساده است. با این حال، بسیاری از قطعات ریخته‌گری با اشکال پیچیده به سطوح جداکننده نامنظم برای تسهیل جداسازی قالب نیاز دارند. برای ایجاد سطح جداکننده از صفحه مچ پلیت یا صفحات کوپ و درگ استفاده می‌شود. سطوح جداکننده نامنظم را می‌توان به راحتی در این نوع الگوها استفاده کرد. برخی از اشکال الگوی پیچیده را نمی‌توان به آسانی از نیمه‌های قالب جدا کرد مگر اینکه قالب ریخته‌گری دوباره طراحی شود یا از مغزه‌ها استفاده شود. با انتخاب بهترین خط جداسازی برای یک ریخته‌گری معین به منظور تسهیل حذف الگو از قالب، استفاده از ماهیچه‌ها برای اصلاح شکل خارجی قطعه ریخته‌گری را می‌توان به حداقل رساند.
الگوها (مدل‌ها) > سایر اجزای الگوها > گلویی‌ها و تغذیه‌ها

گلویی‌ها و تغذیه‌ها (یا رایزرها) از عوامل مهم در تولید یک قطعه ریخته‌گری با کیفیت هستند و باید در طراحی و ساخت الگوها کاملاً مورد توجه قرار گیرند. گلویی جریان کارآمد فلز مذاب را به داخل حفره قالب فراهم می‌کند. رایزرها یا تغذیه‌ها مخازن بزرگی از فلز مذاب هستند که به قطعه ریخته‌گری متصل شده‌اند. آنها در هنگام انجماد قطعه ریخته‌گری با تأمین فلز مذاب اضافی از ایجاد حفره‌های انقباضی داخلی یا نقص انقباضی در قطعه ریخته‌گری جلوگیری می‌کنند. گلویی‌ها و تغذیه‌ها معمولاً مستقیماً به صفحه الگو و الگو متصل می‌شوند و به صورت یکپارچه قالب‌گیری می‌شوند. در الگوهای مچ پلیت تولید انبوه، گلویی‌ها و تغذیه‌ها را می‌توان به صورت یکپارچه بر روی صفحه الگو ماشین‌کاری کرد. طراحی مناسب گلویی‌ها و تغذیه‌های الگو به شکل قطعه ریخته‌گری، نوع فلزی که باید ریخته شود و فرآیندهای قالب‌گیری و ریخته‌گری مورد استفاده بستگی دارد. محل، اندازه و شکل گلویی‌ها و تغذیه‌ها باید توسط یک مهندس ریخته‌گری با تجربه، و معمولاً با کمک نرم‌افزارهای مهندسی به کمک رایانه تعیین شود. این کار اغلب به خصوص برای قطعات ریخته‌گری با اشکال پیچیده یک فرایند آزمون و خطا است. گلویی‌ها و تغذیه‌های الگو اغلب پس از ریختن قطعات اولیه و ارزیابی آنها، اصلاح می‌شود، تا یک قطعه ریخته‌گری بی‌نقص ایجاد شده و راندمان ریخته‌گری افزایش یابد.
الگوها (مدل‌ها) > سایر اجزای الگوها > تکیه‌گاه ماهیچه (core print)

هنگامی که تولید یک قطعه ریخته‌گری به ماهیچه نیاز داشته باشد، باید برای تکیه‌گاه ماهیچه روی الگو پیش‌بینی‌های لازم انجام شود. تکیه‌گاه ماهیچه‌ها ویژگی‌هایی هستند که به الگو اضافه می‌شوند و در نهایت ماهیچه را در موقعیت مناسب در قالب قرار داده و آن را ثابت می‌کنند. تکیه‌گاه ماهیچه به الگو اضافه می‌شود اما به قطعه ریخته‌گری نهایی اضافه نمی‌شوند، زیرا این فضا توسط ماهیچه پر می‌شود.
الگوها (مدل‌ها) > سایر اجزای الگوها > نقاط موقعیت‌یاب (Locating Points)

کارگاه ریخته‌گری، کارگاه الگوسازی و کارگاه ماشین‌کاری همگی از نقاط یا سطوح تعیین مکان ایجاد شده بر روی قطعه ریخته‌گری برای کمک به بازرسی قطعه و ماشینکاری آن استفاده می‌کنند. این ویژگی‌ها همچنین باید در الگو، همراه با allowanceهای ماشینکاری در تمام سطوحی که قرار است ماشین کاری شوند، گنجانده شوند.
تکمیل‌کاری و پرداخت قطعات ریخته‌گری

همچنین ببینید: پرداخت سطح
پس از انجماد و خنک شدن، قطعه باید تکمیل‌کاری و پرداخت شود. فرایندها و نوع پرداخت سطح مورد نیاز بستگی به فرایند ریخته‌گری و نوع فلز ریخته شده دارد. در حالت کلی قطعه باید از درخت مونتاژ یا سیستم راهگاهی و تغذیه‌ها جدا شود. پس از این مرحله برای حذف رگه مذاب جاری شده در ناحیه خط جدایش و بهبود سطح از فرایندهای زیر استفاده می‌شود:
شات بلاست
سنگ زنی
تریم کردن یا پیرایش قطعه (برش فلش جاری شده اضافی توسط قالب و پرس)
ماشینکاری
کنترل کیفیت و آزمایش
بسته به آلیاژ ریختگی و الزامات، ممکن است قطعه نیاز به عملیات حرارتی و تعمیر عیوب توسط جوشکاری، یا پرسکاری ایزواستاتیک گرم نیز داشته باشد.
تکمیل‌کاری و پرداخت قطعات ریخته‌گری > لرزش و تخریب ماهیچه‌ها

پس از انجماد قطعه و خنک شدن آن در قالب‌های ماسه‌ای، قطعه باید از قالب ماسه‌ای جدا شود. در روش ماسه تر یا ماسه چسب دار برای تخریب قالب و جدا کردن ماسه از قطعه انرژی زیادی نیاز است. برعکس در روش‌هایی مانند ریخته‌گری دقیق برای تخریب قالب انرژی زیادی نیاز نیست.
تخریب قالب‌های ماسه‌ای ممکن است توسط شیکرهای نوارنقاله ای، شبکه‌های لرزشی، یا سایر وسایل ارتعاشی و دوران مکانیکی انجام شود. برخی قطعه‌ها اگر خیلی زود از قالب جدا شوند ترک می‌خورند و برخی باید به صورت کنترل شده‌ای خنک شوند تا ریزساختار موردنظر ایجاد گردد.
انواع روش‌ها و فرایندهای ریخته‌گری
فرایند ریخته‌گری ماسه‌ای
مذاب‌ریزی در ریخته‌گری دقیق.
خوشه الگوی فومی قبل از پوشش‌دهی.
پوشش‌دهی به خوشه الگوی فومی با پوشش مقاوم به دمای بالا. در اینجا از یک ربات صنعتی برای افزایش راندمان و ثبات در نتیجه کار استفاده شده است.
تفاوت تغذیه بالاسری و تغذیه کناری
شبیه‌سازی فرایند ریخته‌گری توسط رایانه جهت اعتبارسنجی الگو و سیستم راهگاهی قبل از ساخت قطعه می‌تواند به کاهش عیوب و هزینه‌ها و دستیابی به یک طرح ایدئال کمک کند.
خسروی‌دخت

| خسروی‌دخت | خسروی‌دخت |
| --- | --- |
زاده: سده ۸ میلادی
خاستگاه: ارمنستانی
درگذشته: سده ۸ میلادی
پیشه(ها): نجیب‌زاده، آهنگساز، نویسنده سرودهای مذهبی و شاعر
خسروی‌دُخت (ارمنی: Խոսրովիդուխտ به معنی دختر خسرو) نجیب‌زاده، آهنگساز، نویسنده سرودهای مذهبی و شاعر ارمنی که در سدهٔ هشتم میلادی می‌زیسته است. وی واهان گوغتناتسی بود.
آلیل الکل

| آلیل الکل | آلیل الکل |
| --- | --- |
نام آیوپاک ارجحProp-2-en-1-ol: نام آیوپاک ارجحProp-2-en-1-ol
دیگر نام‌هاAllyl alcohol 1-Propen-3-ol Vinyl carbinol: دیگر نام‌هاAllyl alcohol 1-Propen-3-ol Vinyl carbinol
شناساگرها: شناساگرها
شماره ثبت سی‌ای‌اس: ۱۰۷-۱۸-۶ Y
پاب‌کم: ۷۸۵۸
کم‌اسپایدر: ۱۳۸۷۲۹۸۹ Y
UNII: 3W678R12M0 N
شمارهٔ یواِن: 1098
KEGG: C02001 Y
ChEBI: CHEBI:16605 Y
ChEMBL: CHEMBL۲۳۴۹۲۶ Y
شمارهٔ آرتی‌ئی‌سی‌اس: BA5075000
3DMet: B00381
جی‌مول-تصاویر سه بعدی: Image 1
 SMILES C=CCO :  SMILES C=CCO 
 InChI InChI=1S/C3H6O/c1-2-3-4/h2,4H,1,3H2 Y Key: XXROGKLTLUQVRX-UHFFFAOYSA-N YInChI=1/C3H6O/c1-2-3-4/h2,4H,1,3H2 Key: XXROGKLTLUQVRX-UHFFFAOYAC :  InChI InChI=1S/C3H6O/c1-2-3-4/h2,4H,1,3H2 Y Key: XXROGKLTLUQVRX-UHFFFAOYSA-N YInChI=1/C3H6O/c1-2-3-4/h2,4H,1,3H2 Key: XXROGKLTLUQVRX-UHFFFAOYAC 
خصوصیات: خصوصیات
فرمول مولکولی: C3H6O۱
جرم مولی: ۵۸٫۰۸ g mol−1
شکل ظاهری: مایع بی‌رنگ
بوی: mustard-like
چگالی: 0.854 g/ml
دمای ذوب: −129 °C  
دمای جوش:  ۹۷ درجه سلسیوس (۲۰۷ درجه فارنهایت؛ ۳۷۰ کلوین) 
انحلال‌پذیری در آب: Miscible
فشار بخار: 17 mmHg
اسیدی (pKa): 15.5 (H2O)
پذیرفتاری مغناطیسی: -36.70·10-6 cm3/mol
خطرات: خطرات
GHS pictograms: 
سیستم هماهنگ جهانی طبقه‌بندی و برچسب‌گذاری مواد شیمیایی: Danger
GHS hazard statements: H225, H301, H311, H315, H319, H331, H335, H400
GHS precautionary statements: P210, P233, P240, P241, P242, P243, P261, P264, P270, P271, P273, P280, P301+310, P302+352
لوزی آتش:     
نقطه اشتعال:  
دمای خودآتشگیری:  
محدودیت‌های انفجار: ۲٫۵–۱۸٫۰٪
آمریکا Permissibleexposure limit (PEL): 2 ppm
به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa): به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa)
 N (بررسی) (چیست: Y/N؟):  N (بررسی) (چیست: Y/N؟)
Infobox references: Infobox references
:   
آلیل الکل (با نام آیوپاک: پروپ-۲-ان-۱-ال) یک ترکیب آلی با فرمول ساختاری CH۲=CHCH۲OH است. مانند بسیاری از الکل‌ها به صورت مایع محلول در آب و بی‌رنگ است و سمی‌تر از الکل‌های کوچک معمولیست. از آلیل الکل به عنوان ماده اولیه تولید گلیسرول استفاده می‌شود، همچنین به عنوان پیش ماده بسیاری از ترکیبات تخصصی مانند مواد مقاوم در برابر شعله، روغن‌های خشک‌شونده و روان‌کنندهها مورد استفاده قرار می‌گیرد. آلیل الکل کوچکترین نماینده گروه الکل‌های آلیلی است.
کاربردها

آلیل الکل عمدتاً به گلیسیدول تبدیل می‌شود که یک ماده شیمیایی واسطه در سنتز گلیسرول، گلیسیدیل اترها، استرها و آمین‌ها است. همچنین، انواع استرهای قابل پلیمر شدن از آلیل الکل‌هایی چون دی‌آلیل فتالات تهیه می‌شوند.
گوستاف گرونبرگر

| گوستاف گرونبرگر | گوستاف گرونبرگر |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۲ ژوئن ۱۸۸۲ استکهلم
درگذشت: ۲۸ اوت ۱۹۷۲ استکهلم
ملیت: سوئد
گوستاف گرونبرگر (انگلیسی: Gustaf Grönberger; ۱۲ ژوئن ۱۸۸۲ – ۲۸ اوت ۱۹۷۲) ورزشکار، و پزشک اهل سوئد بود.
فرانکو بالدوچی

| فرانکو بالدوچی | فرانکو بالدوچی |
| --- | --- |
زادهٔ: ۲۳ نوامبر ۱۹۲۲ پروجا، ایتالیا
درگذشت: ۷ ژوئن ۲۰۰۱ (۷۸ سال) بتونا، ایتالیا
ملیت: ایتالیایی
پیشه: بازیگر
سال‌های فعالیت: ۱۹۴۷ تا ۱۹۷۸
فرانکو بالدوچی (ایتالیایی: Franco Balducci؛ ‏ ۲۳ نوامبر ۱۹۲۲ – ۷ ژوئن ۲۰۰۱) بازیگر اهل ایتالیا بود.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است، می‌توان به چشم طمع به همسایه طبقه پنجم نداشته باشید، آخرین روزهای موسولینی، مرتکب اعمال ناپاک نشو، هنگامه کرکس‌ها، روزنگار سیاه، مردی به نام اسلج، دو زن، جنگو، آماده مرگ باش، ۱۸۷۰، تاجر ونیزی، جوجه‌اردک را آزار نده، برده، مظنون، بینوایان، مارمولکی در پوست زن، جوردانو برونو، میلیدی و تفنگدارها، شب‌های کابیریا،لیبرا، عشق من و ساخت ایتالیا اشاره کرد.
علاءالدین رفیع‌زاده

| علاءالدین رفیع‌زاده | علاءالدین رفیع‌زاده |
| --- | --- |
معاون رئیس‌جمهور ایران رئیس سازمان اداری و استخدامی کشور: معاون رئیس‌جمهور ایران رئیس سازمان اداری و استخدامی کشور
متصدی: متصدی
آغاز به کار  ۲۷ شهریور ۱۴۰۳: آغاز به کار  ۲۷ شهریور ۱۴۰۳
رئیس‌جمهور: مسعود پزشکیان
پس از: میثم لطیفی
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: ۱۳۵۴ روستای بقرآباد، اردبیل، ایران
حزب سیاسی: مستقل
تحصیلات: دکترای مدیریت دولتی
محل تحصیل: دانشگاه آزاد اسلامی
پیشه: سیاستمدار
هیئت دولت: دولت چهاردهم
علاءالدین رفیع‌زاده (متولد ۱۳۵۴ اردبیل) سیاستمدار ایرانی و دانش‌آموختهٔ دکتری مدیریت دولتی از دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران می باشد. وی در دولت چهاردهم از ۲۷ شهریور ۱۴۰۳ به عنوان معاون رئیس‌جمهور ایران و رئیس سازمان اداری و استخدامی کشور فعالیت می‌کند. وی پیش از این با حکم میثم لطیفی مشاور رئیس سازمان اداری و استخدامی کشور بود.
سوابق علمی

علاءالدین رفیع‌زاده دارای دکتری مدیریت دولتی و یکی از متخصصان برجسته در زمینه مدیریت عملکرد و نظام اداری در ایران است.
او دارای بیش از ۲۸ مقاله علمی در حوزه مدیریت و ۱۱ کتاب در زمینه‌های مدیریت عملکرد و بهبود نظام اداری است.
سوابق اجرائی

مشاور معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان اداری و استخدامی کشور
معاون نوسازی اداری سازمان اداری و استخدامی کشور
رئیس امور مدیریت عملکرد سازمان اداری و استخدامی کشور
رئیس امور مدیریت عملکرد، فرهنگ سازمانی و دبیرخانه شورای عالی اداری سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور
معاون امور مدیریت عملکرد، فرهنگ سازمانی و دبیرخانه شورای عالی اداری سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور
مدیر گروه مدیریت عملکرد، فرهنگ سازمانی و دبیرخانه شورای عالی اداری سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور
کارشناس سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور
سردبیر فصلنامه تحول اداری
سردبیر فصلنامه توسعه و بهبود مدیریت
دهریز

| دهریز | دهریز |
| --- | --- |
روستا: روستا
مختصات: ۳۴°۴′۴۸٫۰۰″ شمالی ۴۸°۳۷′۴۵٫۰۱″ شرقی﻿ / ﻿۳۴٫۰۸۰۰۰۰۰°شمالی ۴۸٫۶۲۹۱۶۹۴°شرقی﻿ / 34.0800000; 48.6291694: مختصات: ۳۴°۴′۴۸٫۰۰″ شمالی ۴۸°۳۷′۴۵٫۰۱″ شرقی﻿ / ﻿۳۴٫۰۸۰۰۰۰۰°شمالی ۴۸٫۶۲۹۱۶۹۴°شرقی﻿ / 34.0800000; 48.6291694
کشور: ایران
استان: لرستان
شهرستان: بروجرد
بخش: اشترینان
دهستان: بردسره
جمعیت: ۱۴۷۹ نفر (سرشماری ۹۵)
دِه‌ریز روستایی است از توابع شهرستان بروجرد در استان لرستان. این روستا در دهستان بردسره در بخش اشترینان این شهرستان قرار دارد.
جمعیت

بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت دهریز در سال ۱۳۹۵ برابر با ۱۴۷۹ نفر بوده‌است که از این میان ۷۸۹ نفر مرد و بقیه زن بوده‌اند. این روستا ۴۳۶ خانوار دارد.
قربانی‌کردن انسان در فرهنگ مایا

تندیس‌های سنگی در بال‌کورت چیچن ایتزا نشانگر فداکاری برای قربانی‌شدن در پیشگاه خدایان.شخصیت موجود در تصویر سمت چپ، سر جدا شده‌ای را در دست نگه‌داشته که خون، به شکل مارهایی از گردن او جستن می‌نماید
قربانی‌کردن انسان در فرهنگ مایا (انگلیسی: Human sacrifice in Maya culture) در دوران پیشاکلمبی — آئین قربانی کردن انسان در فرهنگ مایا — آیینی بود به منظور تغذیه خدایان و الهه‌ها. خون (انسان، حیوان یا پرنده)، به معنای منبعی قدرتمند در راستای تغذیه خدایان مایا شمرده می‌شد و قربانی کردن یک موجود زنده، یک پیشکش پُر بها و ارزشمند بود و در عین حال، مهم‌ترین آیین‌های مایا با فداکاری انسان به اوج اعتلای خود می‌رسید. عموماً، فقط اسیران جنگیِ برجسته و دارای مناصب بالا قربانی می‌شدند و اسیرانی که در مرتبهٔ اجتماعی و نظامی پایین‌تری قرار داشتند، به عنوان نیروی کار مورد استفاده قرار می‌گرفتند.
قربانی‌کردن انسان در میان مایاها حداقل از دورهٔ کلاسیک گاه‌نگاری آمریکای مرکزی (حدود ۲۵۰ تا ۹۰۰ پس از میلاد) تا آخرین مراحل تسخیرشدن توسط اسپانیا در قرن ۱۷ قابل مشاهده است. این آیین به ویژه در هنر کلاسیک مایا و در خط مایایی دوره کلاسیک نیز ضمن به تصویر کشیده‌شدن، به صراحت ذکر شده است. به کمک تجزیه و تحلیل بقایای اسکلت‌های دوران کلاسیک و پساکلاسیک (حدود ۹۰۰ تا ۱۵۲۴ پس از میلاد) از نظر باستان‌شناسی چنین مراسمی محرز شده است. افزون بر اینها، قربانی‌کردن انسان در تعدادی از متون اواخر دوران مایا و اوایل استعمار اسپانیا، از جمله در دفترنامه مادرید، مردمان کیچه، زبان کیچه، پوپول ووه، رابینال آچی، زبان مایایی یوکاتانی، نغمه‌های زیبالچه، نوشته‌های دیگو دلاندا شرح داده شده است.
حیوانات نیز اغلب قربانی می‌گردیدند. از حیواناتی همچون بوقلمون، بلدرچین، گوزن و سگ‌ها معمولاً برای قربانی استفاده می‌گردید. بلدرچین برای اقوام زاپوتک مظهر تمیزی و خلوص تلقی می‌گردید زیرا این پرندگان عطش خود را از قطرات شبنم تسکین می‌دادند نه از آب‌های آلوده. گونه‌های برجسته‌ای همانند بلدرچین مانتیزوما و بلدرچین تپه‌ای شمالی از گونه‌های ویژه برای قربانی کردن بوده‌اند. همچنین مدارکی دال بر قربانی کردن جگوار نیز در کوپان و تئوتیئواکان در دست است و بررسی بقایای بازمانده از آنها نشان از آن دارد که قربانی‌نمودن آنها، معمولاً برای مراسم تشییع جنازهٔ رهبران بزرگ یا مناسبت‌های برجسته صورت می‌گرفته است. دیدگاه مایاها به چنین قربانی‌هایی، برگرفته از اعتقاد به نوعی انتقال قدرت موجود قربانی برای شمن پادشاهان بود.