stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
خالد حیدری

| جناب خالد حیدری | جناب خالد حیدری |
| --- | --- |
زاده: ۱۳۲۹ مهاباد
درگذشته: ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ (۲۹–۳۰ سال) کوت، عراق
مدفن: مهاباد
وفاداری: نیروهای مسلح ایران
شاخه نظامی: ارتش شاهنشاهی ایران ارتش جمهوری اسلامی ایران
درجه: ستوان خلبان
یگان: نیروی هوایی شاهنشاهی ایران نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران
جنگ‌ها و عملیات‌ها: جنگ ایران و عراق عملیات انتقام
نشان‌ها: 
خالد حیدری (زاده ۱۳۲۹ در مهاباد - درگذشته ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ در کوت عراق) ستوان خلبان اف-۴ فانتوم ۲ نیروی هوایی ارتش ایران بود. وی در سال‌های نخست جنگ ایران و عراق از اعضای نیروی هوایی ارتش بود و در شهریورماه سال ۱۳۵۹ در جریان عملیات انتقام کشته شد، ولی پیکرش سال‌ها بعد، در سال ۱۳۹۱ در شهر کوت، عراق پیدا شد و به کشور بازگردانده شد.
تحصیلات و آموزش نظامی

خالد حیدری پس از طی دوره یک ساله مقدماتی در ایران، در سال ۱۳۵۳ جهت فراگرفتن دوره‌های تکمیلی به مدت دو سال به آمریکا اعزام شد.
وی پس از آموزش پرواز با هواپیماهای تی-۳۷ و تی-۳۸ و اف-۴ به عنوان خلبان شکاری به ایران بازگشت و پس از ۶ ماه حضور در پایگاه یکم شکاری در سال ۱۳۵۶ به پایگاه سوم شکاری در همدان، منتقل شد.
عملیات انتقام (آلفای سرخ)

عملیات استراتژیک هوایی «انتقام» ساعت ۱۴ روز ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ به فاصله ۲ ساعت پس از حملهٔ نیروی هوایی عراق به چند پایگاه هوایی در ایران در پاسخ به این حمله، با عنوان «انتقام» با بمباران هوایی دو پایگاه هوایی عراق به منظور اثبات فعال بودن نیروی هوایی ایران به نیروهای عراقی انجام گرفت.
دسته اول به رهبری سرگرد خلبان جهانگیر ابن‌یمین با نام پروازی " البرز " در یک آرایش پروازی چهار فروندی، از پایگاه هوایی بوشهر برخواسته و در ساعت ۱۷ نخستین بمبهای خود را بر روی پایگاه هوایی شعیبیه در استان بصره رها کردند.
دسته دوم با نام پروازی آلفای سرخ "رد -آلفا red-alpha " نیز به رهبری سرگرد خلبان سید جلیل پوررضایی، از پایگاه هوایی نوژه در ساعت ۱۷:۵۵ نخستین بمبهای خود را بر پایگاه هوایی کوت رها کردند.
مفقود شدن

خالد حیدری در عملیات انتقام، در حالی که به همراه تیم آلفارد از پایگاه سوم شکاری مأمور بمباران پایگاه هوایی کوت در استان میسان عراق بود هواپیمایش مورد اصابت یک فروند موشک سام قرار گرفت و در رود دجله سقوط کرد در این حمله خلبان محمد صالحی نیز به همراه خالد حیدری مفقود شد. با این اتفاق خالد حیدری اولین شهید نظامی ایران در جنگ ایران و عراق لقب گرفت.
همسر خالد حیدری در خاطرات خود در مورد این سانحه می‌گوید:
آخرین روز تابستان ۱۳۵۹ در همدان پایگاه هوایی شهید نوژه بودیم. مرخصی داشت و در خانه ماند. به دلیل حمله هواپیماهای عراقی مرخصی‌اش لغو شده بود و باید می‌رفت. من مخالفت می‌کردم اما او مدام مرا قانع می‌کرد و اصرار به رفتن داشت. یادم می‌آید روز اولی که عراق حمله کرد، بعد از دو ساعت که می‌خواست از خانه خارج شود، گفت: «من می‌روم شاید برگشتنی نباشم، نزد مادرم برو، اینجا امن نیست.» ساکی که نقشه‌های جنگی‌اش در آن بود را برایش حاضر کردم و به خواست خودش تکه‌ای از موهای دخترمان «طلا» را برایش گذاشتم. وقتی شهید شد ما خبر نداشتیم. تا این‌که همهٔ هم‌رزمانش بازگشتند اما خبری از او نشد. مأموریت او خارج از مرزهای ایران بود و من همواره منتظر بازگشتش بودم.
پیدا شدن

پس از سال‌ها، در یک عملیات اکتشاف در سال ۱۳۹۱ در یک قبرستان در شهر کوت، پیکر خلبان‌های آلفا رد پیدا شد و به ایران بازگرداننده شد و پس از یک مراسم پیکر خالد حیدری به زادگاهش مهاباد منتقل شد و در آن‌جا به خاک سپرده شد. در عملیات لایه‌روبی رودخانهٔ دجله لاشهٔ متلاشی شدهٔ هواپیمای عملیات آلفا رد پیدا شد. مستند آلفارد، به کارگردانی هوشنگ میرزایی، به موضوع این عملیات پرداخته‌است.
نگاره‌ای گرافیکی از خالد حیدری
ورودی مهاباد-ارومیه که ماکت هواپیمای جنگنده و تندیس خالد حیدری (خلبان مهابادی) در ابتدای آن قرار داده شده
خانه پدری (مجموعه تلویزیونی)

| خانه پدری | خانه پدری |
| --- | --- |
نویسنده: مسعود بهبهانی
کارگردان: فریدون حسن‌پور
بازیگران: شقایق فراهانی مهدی فتحی مجید صالحی سام درخشانی فاطمه صادقی زیبا نادری اتابک نادری مهدی لباف دانیال حکیمی بهزاد فراهانی ثریا قاسمی حمیدرضا افشار رضا ژیان پوراندخت مهیمن شهناز شهبازی
آهنگساز: امید کرامتی
کشور سازنده:  ایران
زبان اصلی: فارسی
شمار قسمت‌ها: ۲۶
تولید: تولید
تهیه‌کننده: ایرج محمدیمهران مهام
تدوین‌گر: مهدی حسین وندخشایار موحدیان
مدت: ۴۵ دقیقه
پخش: پخش
انتشار اولیه: ۱۳۸۰
خانه پدری یک مجموعه تلویزیونی محصول سال ۱۳۷۹ به کارگردانی فریدون حسن‌پور، نویسندگی مسعود بهبهانی نیا و تهیه‌کنندگی ایرج محمدی و مهران مهام می‌باشد که در سال ۱۳۸۰ از شبکه تهران (۵) پخش شد. این مجموعه در ۲۶ قسمت ۴۵ دقیقه‌ای تهیه شد.
داستان

این سریال داستان دختری را به تصویر می‌کشد که متوجه می‌شود خانواده‌ای که در آن بزرگ شده‌است خانواده واقعی او نیست و سعی می‌کند تا به دنبال خانواده واقعی خود بگردد اما با مشکلات گوناگونی مواجه می‌شود که در ادامهٔ راه برایش دردسر ساز است.
بازیگران

شقایق فراهانی (سارا - نقش اصلی)
مهدی فتحی
دانیال حکیمی
مجید صالحی
سام درخشانی
بهزاد فراهانی
ثریا قاسمی
حمیدرضا افشار
پوراندخت مهیمن
زیبا نادری
فاطمه صادقی
رضا ژیان
اتابک نادری
مهدی لباف
حسین رنگیوند
شهناز شهبازی
عوامل

کارگردان: فریدون حسن پور
تهیه‌کننده و مجری طرح: ایرج محمدی روزبهانی، مهران مهام
نویسنده: مسعود بهبهانی‌نیا
مدیر تولید: حسن خضرآبادی
مدیر تصویربرداری: محمدرضا سکوت
تدوین: مهدی حسینی وند، خشایار موحدیان
آهنگساز و خواننده: امید کرامتی
صدابردار: مرتضی اصلان زاده
طراح گریم: محسن ملکی
طراح صحنه و لباس: محمد گنجعلی
برنامه‌ریز: شاهین باباپور
دستیاران کارگردان: فرشاد ارج، مهدی لباف، علیرضا محمدی روزبهانی
منشی صحنه: لیلا رنگرزان
محصول: گروه فیلم و سریال شبکه پنج سیمای جمهوری اسلامی ایران (تهران) / ۱۳۸۰–۱۳۷۹
خانه ماپار

| خانه ماپار | خانه ماپار |
| --- | --- |
نام: خانه ماپار
کشور: ایران
استان: استان خوزستان
شهرستان: اهواز
اطلاعات اثر: اطلاعات اثر
نوع بنا: آجری
کاربری: خانه
کاربری کنونی: مجموعه تاریخی، گردشگری و پذیرایی
دیرینگی: دوره پهلوی اول
دورهٔ ساخت اثر: دوره پهلوی اول
مالک فعلی اثر: سید ابراهیم موسوی
اطلاعات ثبتی: اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت: ۴۲۲۶
تاریخ ثبت ملی: ۵ آذر ۱۳۸۰
اطلاعات بازدید: اطلاعات بازدید
امکان بازدید: هر روز از صبح تا ساعت ۲۴ شب
منزل ماپار مربوط به دوره پهلوی اول است و در اهواز، خیابان نادری، خیابان خوانساری، پ ۵۵۱ واقع شده و این اثر در تاریخ ۵ آذر ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۴۲۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این خانه تاریخی در ۲ طبقه بوده و شامل زیرزمین و یک طبقه هم‌کف و اتاقی در بالا است.
فعالیت‌های خانه ماپار

مجموعه تاریخی، فرهنگی و گردشگری پس از واگذاری به بخش خصوصی در بهمن ماه ۱۳۹۵ توسط صندوق احیا تبدیل به محلی برای برگزاری برنامه‌های فرهنگی ازجمله، رویدادهای گردشگری، کارگاه‌های علمی، رونمایی کتاب و … بوده‌است.
بخش‌های مختلف

مجموعه گردشگری تاریخی ماپار دارای نگارخانه برای نمایش و فروش آثار هنری است. همچنین یک عکاسخانه در این مجموعه وجود دارد تا بازدیدکنندگان با لباس‌های محلی خوزستان و سایر اقوام ایرانی عکس گرفته و به یادگار داشته باشند.
شربت‌خانه ماپار نیز با هدف پذیرایی از مهمانان و عرضهٔ نوشیدنی‌های محلی ازجمله «مای لقاح» (نوعی از عرقیجات به عمل آمده از لقاحِ درخت نخل) و از نوشیدنی‌های بومی و محلی خوزستان راه اندازی شده‌است.
کارگاه صنایع دستی، مرکز گردشگری کودک (بامک)، مرکز راهنمایان گردشگری نیز از دیگر واحدهای فعال در این مجموعه تاریخی گردشگری هستند.
اجرای موسیقی سنتی در ساعاتی از روز نیز یکی دیگر از برنامه‌های مجموعه خانه تاریخی ماپار اهواز است.
نخل ماپار

یکی از ویژگی‌های این مجموعه فرهنگی، نخل خمیدهٔ این خانه است که تبدیل به جاذبه‌ای برای گردشگران شده‌است. این نخل، سوژهٔ یک فیلم مستند کوتاه با موضوع محیط زیست به نام «قهر نخل» نیز شد.
انواع ازدواج

انواع ازدواج بیانگر گونه‌هایی از ازدواج است که به علت تفاوت در دین، نژاد، جنسیت، فرهنگ، جغرافیا، برداشت از کیستی انسان و فشارهای سیاسی و اجتماعی پدید می‌آیند.
ازدواج در ادیان > اسلام

مقالهٔ اصلی: ازدواج در اسلام
ازدواج در اسلام امری مستحب است و در زمانی که فرد بداند که ممکن است دفعتاً و بی‌درنگ مرتکب زنا گردد واجب شمرده می‌شود. ازدواج شرعی اصولاً با پیشنهاد زن (ایجاب) و پذیرش مرد (قبول) انجام می‌گیرد اما برعکس آن – یعنی پیشنهاد مرد و پذیرش زن – نیز که در عرف اغلب جوامع متداول است اشکالی ندارد. اهل سنت حضور دو گواه (شاهد) را نیز برای صحت ازدواج لازم می‌دانند اما از دیدگاه شیعه، گواهی گواهان برای صحت عقد نکاح شرط نیست. در امر طلاق نیز شیعه حضور دو گواه را بایسته می‌شمارد اما اهل سنت نه. در ازدواج، طرفین می‌توانند خود خطبه عقد را به هر زبانی جاری سازند یا به شخص دیگری که واجب هم نیست که روحانی باشد، وکالت دهند تا آن‌ها را به عقد یکدیگر درآورد. به فتوای فقهای نامداری همچون صاحب جواهر در خواستگاری و گزینش همسر، بدون اینکه طرفین محرم شوند می‌توانند به بدن برهنه یکدیگر به‌جز عورت نگاه کنند که البته بعضی از فقهای دیگر این امر را محدود به موها یا سینه کرده‌اند. برابر قول مشهور در فقه شیعه اذن پدر یا جد پدری برای دختر بالغ باکره لازم نیست و دوشیزه خود مستقلاً می‌تواند ازدواج کند اما در میان فقهای معاصر اقلیتی از فقها همچون محمد صادقی تهرانی و محمدصادق روحانی و مهدی هادوی تهرانی به این نظر قائل هستند. چنانچه زن و شوهر جدا شوند (طلاق در ازدواج دائم و انقضا یا بذل مدت در ازدواج موقت) یا شوهر بمیرد، زن برای ازدواج مجدد معمولاً باید چند عادت ماهانه را از سر بگذراند که به نگه داشتن عِدّه نامدار است. برای انعقاد ازدواج باید ۱۱ شرط قرآنی و ۱۳ شرط فقهی رعایت گردد که واپسین آن شرط فقهی جاری کردن خطبه عقد نکاح است.
ازدواج در ادیان > اسلام > شیعه > نکاح دائم

چنان‌چه در ازدواج موقت مدت تعیین نگردد نکاح دائم محسوب خواهد شد.
ازدواج در ادیان > اسلام > شیعه > ازدواج موقت

مُتعه یا نکاح مُنقَطِع یا ازدواج موقت که به صیغه نیز معروف است، گونه‌ای از ازدواج در مذهب شیعه است که در آن عقد ازدواج برای مدت معین و محدودی با مهریه‌ای معلوم، میان زن و مرد بسته می‌شود و با پایان آن پیوند زناشویی خودبه‌خود منقضی می‌شود. برخی متعه را ازدواج نمی‌دانند و برآنند که در شریعت اسلام ازدواج دو گونه تعریف نشده است. متعه یعنی تمتع، درحالی‌که هدف از ازدواج، تشکیل خانواده است. متعه در قوانین ایران به پیروی از فقه امامیه به رسمیت شناخته شده‌است، اما در کشورهای اسلامیِ دیگر و کشورهای غربی چنین نهادی وجود ندارد.
ازدواج در ادیان > اسلام > اهل سنت > ازدواج عرفی

در عصر کنونی در میان پاره‌ای از مردم کشورهای سنی مذهب؛ به ویژه گردشگران عرب کشورهای حوزه خلیج‌فارس مرسوم شده، نکاحی است که خارج از دادگاه و بدون نظارت آن انجام می‌گیرد و غالباً بدون حضور ولی و محرمانه رخ می‌دهد.
ازدواج در ادیان > اسلام > اهل سنت > ازدواج مسیار

ازدواج مسیار نوعی ازدواج در فقه اسلامی است (ازدواج مخفی) که در آن زن و شوهر با قراردادن شروطی در عقد نکاح از برخی حقوق و تکالیف خود مانند نفقه، زندگی مشترک، تعیین مسکن به‌دست شوهر و حق قسم (حق مساوی در هم‌بستری در هنگام چندزنی) صرفِ نظر می‌کنند. در نکاح مسیار معمولاً زن و شوهر جدا از یکدیگر زندگی می‌کنند. این نوع از ازدواج بیشتر در میان اعراب سنی‌مذهب ساکن عربستان و کشورهای حاشیه خلیج فارس و در بین جوانانی که امکان آغاز زندگی مستقل ندارند، مردانی که بدون همسر خود به مسافرت رفته‌اند، زنان مطلقه یا بیوه‌ای که تمایل به زندگی مشترک ندارند و زنان مسنی که هنوز ازدواج نکرده‌اند، شایع است.
ازدواج در ادیان > یهودیت

به معنای کامل‌شدن و اوج رشد انسانی است. بر پایه آموزه‌های یهودیت، یک زن بدون همسر و یک مرد بدون زن انسان‌هایی کامل نیستند و با پیوند زناشویی از شکل ناقص به وجودی کامل تبدیل می‌شوند. ازدواج در میان یهودیان دارای آیین و آداب ویژه‌ای است.
ازدواج در ادیان > مسیحیت

مسیحیان هنگام ازدواج متعهد می‌شوند که یکی شدن مرد و زن را نشانهٔ آشکاری برای محبت خدا به بشر و محبت مسیح به شاگردانش قرار دهند. به همین علت، مسیحیان ازدواج را التزام و تعهد در درازای زندگی می‌شمارند و با طلاق و ازدواج دوباره در زمان زندگی همسر مخالفند. اگرچه ازدواج در مسیحیت پدیده‌ای مقدس محسوب شده و سرّ عظیم نامیده می‌شود، اما در برابر آن دوری گزیدن از ازدواج امری پسندیده‌تر است. شخص مجرد، با تمام توان به خدمت خداوند می‌رسد و با کم‌کردن مشغله‌های دنیوی و زندگی، خود را شبیه عیسی می‌سازد.
ازدواج در ادیان > بهائیت

مقالهٔ اصلی: ازدواج بهائی
ازدواج در بین بهائیان، اتحاد بین زن و مرد است و بهائیان به امر ازدواج تشویق شده‌اند. اما این ازدواج علاوه بر ارتباط جسمانی باید روحانی نیز باشد. هدف اصلی ازدواج، پرورش روح و ایجاد هماهنگی و وحدت بین دو شریک زندگی تعریف شده‌است. حداقل سن ازدواج پانزده سال تمام است. در آئین بهائی چندهمسری و ازدواج موقت (صیغه) مجاز نیست. ازدواج از بیان رضایت طرفین و پرداخت مهریه بهائی و خواندن آیه‌ای توسط زن و مرد که متن آن در کتاب اقدس ام‌الکتاب دین بهائی امده‌است و ثبت واقعه، امضای والدین و همچنین ۹ گواه رسماً آغاز می‌شود. باید توجه داشت که رضایت والدین دو طرف ازدواج نیز در امر بهائی از عناصر تحقق اقتران است.
آموزه‌های بهائی پیروان این آئین را به پاکدامنی و رعایت موازین اخلاقی قبل از ازدواج و وفاداری کامل به همسر بعد از ازدواج توصیه می‌کند.
عبدالبهاء ازدواج بین نژادی را تشویق کرده‌است و بهائیان (هم دختر و هم پسر) مجازند که با افراد از هر دین و اعتقادی ازدواج کنند.
ازدواج در نژادهای گوناگون > ازدواج در میان اعراب > اعراب جاهلیت > نکاح رهط

نکاح رهط یک نوع از چند شوهری در زمان جاهلیت بوده‌است.

در عربستان پیش از اسلام یا زمان جاهلیت نوعی از چند همسری مرسوم بوده که به آن ازدواج رهط می‌گفتند. ازدواج رهط یعنی ازدواج مشارکتی یا دسته‌جمعی. گروهی از مردان که نباید بیشتر از ده نفر می‌بودند با یک زن نکاح می‌کردند و اگر فرزندی به دنیا می‌آمد، آن زن فرزندش را به هر یک از مردان که خود می‌خواست منتسب می‌کرد و او را پدر فرزند خود قرار می‌داد.
ازدواج در نژادهای گوناگون > ازدواج در میان اعراب > اعراب جاهلیت > شغار

شغار (نکاح عوضی یا نکاح مبادله) گونه‌ای ازدواج است که در آن، دو سرپرست با مهر قرار دادن دخترانشان آن دو را به همسری یکدیگر درمی‌آوردند. این گونه که یکی از دو نفر به دیگری بگوید دخترم (یا خواهرم) را به همسری تو درمی‌آورم به شرط آنکه تو نیز دختر (یا خواهرت) را به همسری من درآوری و مهری نیز در میان نباشد. در واقع مهر آن‌ها یکی به جای دیگری است.
در اسلام این گونه ازدواج ممنوع است. دلیل ممنوع بودن هم روایتی از محمد است که می‌گوید: لا شغار فی الاسلام.
ازدواج در نژادهای گوناگون > ازدواج در میان اعراب > اعراب جاهلیت > ازدواج با کنیز

ازدواج با کنیز یا ازدواج با امه در واقع نوعی از برده‌داری بوده و مرد مالک برده زن که به او کنیز گفته می‌شود، می‌باشد. کنیز همانند خانه یا زمین از اموال مرد محسوب می‌شود و می‌تواند او را به شخص دیگری ببخشد یا بفروشد.
ازدواج در نژادهای گوناگون > ازدواج در میان اعراب > اعراب جاهلیت > استبضاع

در استبضاع، مردی همسر خود را در اختیار مردی که شجاعت، قدرت یا صفت پسندیده دیگری داشت قرار می‌داد و تا وقتی که همسرش از آن مرد باردار نمی‌شد، از او کناره‌گیری می‌کرد.
ازدواج بر اساس جغرافیا > ازدواج در شرق > ایران > ازدواج دسته‌جمعی شوش

به ازدواج دسته جمعی‌ای گفته می‌شود که میان زنان پارسی و سرداران اسکندر در شوش یکی از پایتخت‌های عهد هخامنشی صورت گرفت.
در سال ۳۲۴ پیش از میلاد اسکندر کوشید در طی جشن‌های بهاری در جهت ایجاد دوستی بین ایرانیان و مقدونی‌ها که قوام امپراتوری نوبنیاد وی، جز براساس آن استوار نمی‌یافت، طرحی تازه بریزد. از این رو در ضیافت باشکوهی که برپا کرد، اسکندر به همراه هشتاد تن از افسران و سرداران خویش با زنان پارسی ازدواج کردند. خود او با استاتیرا (دختر داریوش سوم) ازدواج کرد و نزدیکترین دوست و سردارش هفستیون با دختر کوچکتر داریوش دری‌په‌تیس وصلت کرد. سایر سرداران و افسرانش هم دخترانی با خانوادهٔ هخامنشی یا سایر خانواده‌های بزرگ پارسی تزویج کردند. بعلاوه اسکندر، مقدونی‌های لشکرش را نیز تشویق کرد که زنان ایرانی بگیرند و می‌گویند نزدیک به ده هزار تن از لشکریان او نیز زنان ایرانی گرفتند.
ازدواج بر اساس جغرافیا > ازدواج در شرق > ایران > ایران امروز

در ایران امروز مقررات ازدواج عمدتاً بر اساس فقه امامیه تدوین شده و ازدواج به دو نحو دائم و موقت می‌تواند صورت پذیرد. در مذهب شیعه جعفری دین اسلام این دو ازدواج در پاره‌ای از آثار با هم یکی هستند و در برخی دگر اختلاف دارند، تفاوت اصلی و جوهری ازدواج موقت با ازدواج دائم در مدت‌دار بودت ازدواج موقت که پس از پایان آن پیوند زناشویی به انتها می‌رسد. همچنین در ازدواج موقت برخلاف ازدواج دائم طلاق وجود ندارد بلکه از اصطلاح بذل مدت استفاده می‌شود، زن حق نفقه ندارد و زن و شوهر از یکدیگر ارث نمی‌برند هر چند می‌توانند ضمن عقد شرط کنند، مهریه هم در ازدواج دائم لازم است و هم در ازدواج موقت، با این تفاوت که در ازدواج موقت عدم ذکر مهر موجب بطلان عقد است ولی در ازدواج دائم عقد باطل نیست و می‌توان مهریه را بعداً توافق کرد یا درصورت عدم توافق مهرالمثل تعیین می‌شود.
ازدواج بر اساس جغرافیا > ازدواج در شرق > چین

قانون جدید ازدواج در سال ۱۹۵۰، به‌طور اساسی سنت‌های ازدواج را در چین تغییر داد. اعمال تک همسری، برابری حقوق زنان ومردان، و اهمیت انتخاب در ازدواج از جملهً این تغییرات بود. ازدواج‌های مقرر (arranged marriage) اغلب، رایج‌ترین نوع ازدواج در چین، تا آن زمان بود.
ازدواج بر اساس جغرافیا > ازدواج در شرق > افغانستان > نکاح اجباری

ازدواج اجباری عبارت از مجبور کردن یا تحت فشار درآوردن فردی برای ازدواج است. به عبارت دیگر زن یا مرد جوانی در اثر فشار روحی یا جسمانی مجبور به ازدواج ناخوانده شود. ازدواج اجباری مصداق تضییع حقوق انسان‌هاست که دختران جامعه قربانیان اصلی آن هستند. این پدیده در افغانستان خیلی زیاد است، بخصوص در دهستان‌ها که حاکمیت دولتی کم‌اند. قربانیان این پدیده دختران خردسال از سن ۸ به بعد می‌باشد.
ازدواج بر اساس فرهنگ، سیاست و اجتماع > ازدواج سفید

مقالهٔ اصلی: ازدواج سفید
اصطلاح ازدواج سفید دو کاربرد جدید و کهن متفاوت دارد. کاربرد جدید «ازدواج سفید» (و گاهی ازدواج سپید) اصطلاحی برای توصیف زندگی مشترک بدون ازدواج رسمی ست (که نباید با ازدواج عرفی یا ازدواج حقوق مشترک اشتباه گرفته شود). دو تعریف متفاوت از این زندگی مشترک وجود دارد:
در ایران گروهی می‌گویند مقصود از ازدواج سفید آن است که زوجین بدون عقد نکاح اقدام به ازدواج و تشکیل زندگی مشترک می‌کنند. اما ایرانیان آلمان زندگی مشترک بدون ازدواج یا ازدواج سفید را پیش‌زمینه‌ای برای بسیاری از ازدواج‌های رسمی مطرح می‌کنند.
همچنین گروه دیگر در ایران آن را معادل زندگی مشترک بدون ازدواج یا هم‌باشی تعریف می‌کنند. (البته نه تعریف گسترده‌تر آن که به معنی هم‌زیستی است بلکه تعریف محدود به زندگی مشترک زناشویی بدون ازدواج که طرفین همدیگر را همسر و متعهد به یکدیگر نمی‌دانند).
ازدواج بر اساس فرهنگ، سیاست و اجتماع > هم‌باشی

مقالهٔ اصلی: هم‌باشی
زندگی زناشویی بدون ازدواج رسمی یا زندگی مشترک بدون ازدواج وضعیتی است که زن و مرد با هم زندگی می‌کنند و کارهای مربوط به خانواده بر دوش هر دو نفر است ولی بسته به تعریف از نظر قانون، عرف یا شرع زن و شوهر رسمی محسوب نمی‌شوند. برخی منابع «ازدواج سفید» را به معنای «هم‌باشی» (cohabitation) و برقراری رابطه جنسی بدون ثبت پیوند ازدواج در نظر گرفته‌اند.
ازدواج مدنی نوعی ازدواج است که در نهادهای دولتی مربوطه ویا سازمان‌های دینی ثبت نمی‌شود. امروزه براساس ازدواج مدنی زن و مرد با هم زندگی می‌کنند و کارهای مربوط به خانواده بر دوش هر دو تن است ولی از نظر قانون زن و شوهر رسمی محسوب نمی‌شوند.
ازدواج بر اساس فرهنگ، سیاست و اجتماع > نکاح معاطاتی

مقالهٔ اصلی: نکاح معاطاتی
ازدواجی است که به منظور تشکیل خانواده و حق تمتع و رابطه جنسی بین زن و مرد برقرار می‌شود اما فاقد ایجاب و قبول لفظی است و ممکن است طرفین بر مهریه، نفقه و سایر حقوق بین زوجین توافق کنند.

بعضی افراد ازدواج سفید را نوعی نکاح معاطاتی می‌دانند، بنابراین شرعی و قانونی بودن ازدواج سفید با این تعریف بستگی به صحت عقد نکاح بر اساس معاطات دارد. مطابق ماده ۱۹۳ قانون مدنی «در مواردی که قانون استثنا کرده باشد» معاطات صحیح است. از جمله موارد استثنا شده عقد نکاح است. در ماده ۱۰۶۲ این قانون آمده‌است: «نکاح واقع می‌شود به ایجاب و قبول به الفاظی که صریحاً دلالت بر قصد ازدواج نماید». یعنی حتماً به لحاظ حقوقی باید صیغه عقد ازدواج بیان شود و ایجاب و قبول باید لفظی باشدمگر در حالت عجز از تلفظ. محقق داماد می‌گوید قانون مدنی برای ایجاب و قبول صیغه‌ای خاص یا زبان و لفظ ویژه‌ای را ملحوظ نداشته‌است. بلکه هر زبان یا هر نوع صیغه‌ای را که دلالت صریح بر قصد ازدواج داشته باشد را کافی دانسته‌است. عدم جواز نکاج معاطاتی به نظر اکثر فقهای شیعه نظیر شیخ مرتضی انصاری، روح‌الله خمینی، محقق بحرانی، مکارم شیرازی مورد اجماع علمای شیعه و اهل سنت است. مذاهب شافعی، مالکی، حنبلی و حنفی همگی صیغه ایجاب و قبول را از شرایط عقد نکاح می‌دانند.
ازدواج بر اساس فرهنگ، سیاست و اجتماع > ازدواج مدنی

مقالهٔ اصلی: اتحاد مدنی
اتحاد مدنی یا پیوند مدنی به نوعی از ازدواج گفته می‌شود که در آن حقوق و مسئولیت‌های زوجین نسبت به هم در قیاس با ازدواج یا پیوند زناشویی کمتر است. این گونه ازدواج گاهی اوقات با نام شراکت رسمی نیز شناخته می‌گردد. میزان حقوق و مزایایی که قانون اتحاد مدنی برای ازدواج در نظر می‌گیرد از کشوری به کشور دیگر متفاوت است. برای مثال در نیوزیلند تقریباً کلیهٔ حقوق و مزایای ازدواج در قانون اتحاد مدنی گنجانده شده‌است. در مقابل جمهوری چک مزایای بسیار کمتری را برای زوج‌هایی که وارد اتحاد مدنی می‌شوند در مقایسه با ازدواج، فراهم می‌کند. دانمارک به عنوان نخستین کشور در سال ۱۹۸۹ این قانون را به منظور فراهم کردن حقوق هم‌جنس‌گرایان، مزایا و مسئولیت‌هایی شبیه ازدواج دگرجنس‌گرایان تصویب کرد. در بعضی از کشورها همچون اروگوئه، فرانسه و نیوزیلند زوج‌های غیر هم‌جنس نیز می‌توانند به جای ازدواج وارد اتحاد مدنی گردند که اصطلاحاً به آن ازدواج غیر مذهبی هم می‌گویند. امروزه در ده‌ها کشور، اتحاد مدنی برای هم‌جنس‌گرایان و دگرجنس‌گرایان آزاد است.
ازدواج بر اساس فرهنگ، سیاست و اجتماع > ازدواج غیررسمی

وضعیتی است که زن و مرد با هم زندگی می‌کنند و کارهای مربوط به خانواده بر دوش هر دو نفر است ولی بسته به تعریف از نظر قانون، عرف یا شرع زن و شوهر رسمی محسوب نمی‌شوند.
ازدواج بر اساس فرهنگ، سیاست و اجتماع > ازدواج حقوق مشترک

مقالهٔ اصلی: ازدواج حقوق مشترک
چهارچوبی قانونی در تعدادی محدود از حکومت‌هاست که یک زوج بدون اینکه رابطه‌شان را به صورت رسمی به عنوان ازدواج شهروندی (en) یا دینی یا مذهبی ثبت کرده باشند مزدوج محسوب می‌شوند. راهکار اصلی «ازدواج عرفی» ازدواجی است که طرفین، آن را تأییدشده بدانند، اما به صورت مذهبی یا دولتی به‌طور رسمی ثبت نشده باشد یا در یک مراسم رسمی یا مذهبی انجام نشده باشد؛ و تنها گواه عملکرد و سازماندهی روابط بین دو زوج باشد که آن‌ها را به عنوان زوج به دیگران معرفی کند.
ازدواج بر اساس فرهنگ، سیاست و اجتماع > ازدواج همجنس‌گرایان

مقالهٔ اصلی: ازدواج همجنس‌گرایان
به نوعی از ازدواج گفته می‌شود که بر اساس آن دو زوج همجنس به صورت قانونی وارد زندگی مشترک می‌شوند. این گونه از ازدواج بر اساس نوع حقوقی که برای این زوج‌ها فراهم می‌کند به چند نوع تقسیم می‌شود که در کامل‌ترین شکل خود، همهٔ حقوق شامل در ازدواج دگرجنسگرایان – از جمله حق سرپرستی فرزند – را به رسمیت می‌شناسد.
ازدواج بر اساس فرهنگ، سیاست و اجتماع > ازدواج سفید (فرانسوی)

مقالهٔ اصلی: ازدواج سفید (فرانسوی)
یا ازدواج الکی در زبان فرانسوی (انگلیسی: white marriage, فرانسوی: Mariage blanc‎) نوعی ازدواج بدون رابطه جنسی است. افراد ممکن است به دلایل گوناگونی ازدواج سفید داشته باشند، برای نمونه، یک ازدواج مصلحتی یا ازدواجی فرمالیته و غیرواقعی معمولاً برای کمک یا نجات یکی از طرفین ازدواج از مجازات، تعقیب، شکنجه یا آسیب، یا گاهی برای منافع اقتصادی، اجتماعی یا روادید صورت می‌گیرد. مثالی دیگر یک ازدواج بنفش است که طرفین یا یکی از آن‌ها متعهد می‌شود که همجنس‌گرایی دیگری یا هر دو را مخفی نگه دارد.
ازدواج بر اساس فرهنگ، سیاست و اجتماع > ازدواج بنفش

مقالهٔ اصلی: ازدواج بنفش
نوعی ازدواج است که زن یا شوهر تمایلات معمول جنسی را ندارند، مثلاً تراجنسی هستند.
ازدواج بر اساس فرهنگ، سیاست و اجتماع > ازدواج صوری

مقالهٔ اصلی: ازدواج صوری
ازدواجی دروغین که برای فرار از قانون یا گرفتن ویزا انجام می‌شود. ازدواج صوری معمولاً به یکی از دو شکل زیر است:
فرد علاقه‌مند به مهاجرت به کشور مقصد، با پرداخت پول یا سایر روش‌ها یک مقیم یا تبعه آن کشور را متقاعد به ازدواج می‌کند.
فرد علاقه‌مند به مهاجرت به کشور مقصد، نه به خاطر عشق و علاقه بلکه صرفاً برای رسیدن به آن کشور به خواستگاری که مقیم یا تبعه آن کشور است، پاسخ مثبت می‌دهد.
ازدواج بر اساس فرهنگ، سیاست و اجتماع > ازدواج مصلحتی

مقالهٔ اصلی: ازدواج مصلحتی
ازدواجی است که بر مبنای عشق و علاقه و برای تشکیل زندگی مشترک نباشد. ازدواج مصلحتی گاه به دلایل سیاسی یا استراتژیک صورت می‌پذیرد. اگر ازدواج برای فرار از قانون یا گرفتن ویزا انجام شود به آن ازدواج صوری می‌گویند.
ازدواج بر اساس فرهنگ، سیاست و اجتماع > ازدواج بدون وصال

مقالهٔ اصلی: ازدواج بدون وصال
ازدواجی است که در آن رابطه جنسی وجود ندارد یا خیلی کم می‌باشد.
بعضی از زوج‌ها تا مدت‌ها بعد از ازدواج، موفق به همبستری نمی‌شوند، به‌طوری‌که خانم هم چنان دست نخورده و دوشیزه باقی می‌ماند. این زوج‌ها به دلیل شرم یا ترس، مشکل خود را بازگو نمی‌کنند.
ازدواج بر اساس فرهنگ، سیاست و اجتماع > ازدواج سنتی

مقالهٔ اصلی: ازدواج سنتی
معمولاً به ازدواجی گفته می‌شود که با توصیه خانواده و بستگان انجام می‌شود و نوعی ازدواج با مداخله اطرافیان (به انگلیسی: Arranged marriage) است؛ و در تضاد با ازدواج عاشقانه (به انگلیسی: Love marriage) است.
این ازدواج را نباید ازدواج اجباری در نظر گرفت؛ چون در این ازدواج معمولاً پسر و دختر قبول می‌کنند که با رضایت خودشان ازدواج کنند.
ازدواج بر اساس فرهنگ، سیاست و اجتماع > ازدواج سیاسی

مقالهٔ اصلی: ازدواج سیاسی
ازدواجی است که صرفاً بر پایه عشق و علاقه دو طرف صورت نگرفته بلکه شاید اصلاً صحبت از علاقه درمیان نباشد و بیشتر جهت ایجاد یا تحکیم روابط بین دو گروه یا شخصیت سیاسی و با اهداف از پیش تعیین شده انجام پذیرد.
ازدواج بر اساس فرهنگ، سیاست و اجتماع > ازدواج با محارم

اصلی پذیرفته در بسیاری از جوامع، مذاهب و کشورها است که به ممنوعیت ازدواج و رابطهٔ جنسی با خویشاوندان نزدیک اشاره دارد. افرادی که ازدواج میان آن‌ها حرام است در اصطلاح محرم نامیده می‌شوند. کلیه ادیان ابراهیمی این نوع ازدواج را ممنوع کرده‌اند.
ازدواج بر اساس فرهنگ، سیاست و اجتماع > ازدواج سورورات

مقالهٔ اصلی: ازدواج سورورات
رسمی که در برخی جوامع وجود دارد زن‌برادرستانی (لویرات) است که بر پایهٔ آن زنی که شوهرش درگذشته با برادر شوهر خود ازدواج می‌کند.
دو رسم خواهرزن‌ستانی و زن‌برادرستانی نشان می‌دهد که ازدواج در جوامع سنتی، به منزلهٔ قراردادهای سنگین عرفی و شرعی و اجتماعی است، که بر اساس انتخاب دو گروه و دو طایفه و دو قبیله صورت می‌گیرد؛ نه بر اساس انتخاب آزاد دو تن.