stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
مینی

Motor vehicle
| مینی | مینی |
| --- | --- |
Morris Mini-Minor: Morris Mini-Minor
دید کلی: دید کلی
شرکت: Britain بی‌ام‌سی (1959–1968) بریتیش لیلاند (1968–1986) Rover Group (1986–2000) International اینوچنتی Authi (1968-1975) BMC Australia BMC South Africa Leyland Australia Arica (Chile)
نام‌های دیگر: Austin 850 Austin Cooper Austin Mini Austin Partner Austin Seven Innocenti Mini (1965-1975) Leyland Mini Morris 850 Morris Mascot Morris Mini Riley Elf Rover Mini Wolseley 1000 Wolseley Hornet
تولید: 1959–2000 Cowley plant، آکسفورد (1959-1968) Longbridge plant، بیرمنگام (1959-2000)
طراح: Sir Alec Issigonis
بدنه و شاسی: بدنه و شاسی
کلاس: خودرو شهری (A)
شکل بدنه: 2-door سدان 2-door استیشن واگن 2-door van 2-door coupe utility
طرح‌بندی: خودروهای موتور جلو-محور جلو
خودروهای وابسته: مینی موک آستین مترو مینی اینوسنت (بی‌گناه) (1974-1982) مینی وایلدگوس (غازوحشی) مینی مارکوس
پیشرانه: پیشرانه
موتور: 848 cc, 970 cc, 997 cc, 998 cc, 1,071 cc, 1,098 cc, 1,275 cc I4 (A-series)
جعبه‌دنده: 4-speed manual 4-speed automatic 5-speed manual (optional extra on some later models)
ابعاد: ابعاد
فاصله بین محورها: ۲٬۰۳۶ میلیمتر (۸۰٫۲ اینچ) (saloon) ۲٬۱۳۸ میلیمتر (۸۴٫۲ اینچ) (estate and commercials)
درازا: ۳٬۰۵۴ میلیمتر (۱۲۰٫۲ اینچ) (saloon) ۳٬۲۹۹ میلیمتر (۱۲۹٫۹ اینچ) (estate and commercials) ۳٬۳۰۰ میلیمتر (۱۳۰ اینچ) (Wolseley Hornet/Riley Elf)
پهنا: ۱٬۳۹۷ میلیمتر (۵۵٫۰ اینچ)
بلندی: ۱٬۳۴۶ میلیمتر (۵۳٫۰ اینچ)
وزن خالص: ۵۸۰–۶۸۶ کیلوگرم (۱٬۲۷۹–۱٬۵۱۲ پوند)
مینی خودرویی است که توسط شرکت بریتیش موتور و شرکت‌های بعد از آن از سال ۱۹۵۹ تا ۲۰۰۰ ساخته می‌شد. اولین خودرو به عنوان یک نماد بریتانیایی در دهه ۶۰ شناخته می‌شد. طراحی این خودرو که نیروی محرک در چرخ‌های جلوی آن به کار می‌رود فضای بسیار زیادی (بیش از ۸۰ درصد سطح کف خودرو) را برای مسافر و بار فراهم کرده‌است. این طراحی بر روی یک نسل از خودروسازان تأثیر گذاشت. این خودرو تا حدودی به عنوان مشابه خودروی آلمانی هم‌زمان خودش فولکس قورباغه‌ای به شمار می‌رفت. در سال ۱۹۹۹ مینی بعد از فورد مدل تی به عنوان دومین خودروی تأثیرگذار سده شناخته شده است.
نگارخانه

مینی(وانت)
توشیهیتو ایشیمارو

| اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی |
| --- | --- |
ملیت: Japanese
زاده: ۴ آوریل ۱۹۳۱ ‏(۹۳ سال)
ورزشی: ورزشی
ورزش: بوکس
توشیهیتو ایشیمارو (انگلیسی: Toshihito Ishimaru؛ زادهٔ ۴ آوریل ۱۹۳۱) بوکسور اهل ژاپن بود.
سو جوهانسون

| سو جوهانسون | سو جوهانسون |
| --- | --- |
جوهانسون در حال سخنرانی در ۲۰۰۸: جوهانسون در حال سخنرانی در ۲۰۰۸
زاده: سوزان پاول ۱۶ مارس ۱۹۳۰ ‏(۹۴ سال) تورنتو، کانادا
درگذشته: ۲۸ ژوئن ۲۰۲۳ (۹۳ سال) تورن‌هیل، کانادا
پیشه: پرستار، آموزگار مسائل جنسی، نویسنده
ملیت: کانادایی
دانشگاه: دانشگاه میشیگان
سبک نوشتاری: آموزش مسائل جنسی و سلامت
سو جوهانسون (انگلیسی: Sue Johanson؛ زادهٔ ۱۶ مارس ۱۹۳۰؛ وفات ۲۸ ژوئن ۲۰۲۳) یک پرستار، آموزگار مسائل جنسی، نویسنده اهل کانادا است.
او دانش‌آموختهٔ رشتهٔ پرستاری در دانشکدهٔ پرستاری سنت بونی‌فیس در وینیپگ است که پس از ازدواج با یک برق‌کار سوئدی-کانادایی به منطقهٔ نورث یورک تورنتو آمد و در سال ۱۹۷۲ میلادی یک کلینیک پیشگیری از بارداری در دبیرستان دان‌میلز سی‌آی گشود. سپس به تحصیلات خود را در رشته‌های روابط انسانی (در مؤسسهٔ روابط انسانی)، تنظیم خانواده (در دانشگاه تورنتو) و میل جنسی در انسان (در دانشگاه میشیگان) پی گرفت و به عنوان مشاور مدرس مسائل جنسی فارغ‌التحصیل شد.
شهرت او نخستین بار از برنامهٔ رادیویی یک‌ساعته‌اش در ایستگاه رادیویی Q107 در تورنتو که اختصاص به موسیقی راک داشت، آغاز گشت و تدریجاً فراگیر شد. در این برنامه، او به‌صورت تلفنی به مخاطبان خود در زمینهٔ مسائل جنسی، مشاوره می‌داد. کمی بعد زمان این برنامه به دو ساعت افزایش داد و به مدت ۱۹ سال از ۱۹۸۴ تا ۲۰۰۵ ادامه یافت. از سال ۱۹۸۵ میلادی، این برنامه رادیویی به یک شوی تلویزیونی محلی مبدل گشت و سرانجام از سال ۱۹۹۶ میلادی به یک برنامهٔ سرتاسری کشوری تبدیل شد که از «شبکهٔ تلویزیونی زنان» (WTN) پخش می‌شد.
او مؤلف چنین کتاب در زمینهٔ آموزش مسائل جنسی است و نویسندهٔ یک ستون اختصاصی در روزنامهٔ کثیرالانتشار تورنتو استار است.
سو جوهانسون برندهٔ نشان‌ها و جوایز گوناگونی شده‌است که از آن میان می‌توان به نشان مریت، صلیب ویکتوریا، صلیب شجاعت کانادا، نشان کانادا و «جایزهٔ مرکز بانهم» اشاره کرد.
مرگ

جوهانسون در ۲۸ ژوئن ۲۰۲۳ در تورن‌هیل، انتاریو درگذشت.
توقیف کشتی ام‌اس‌سی آریس توسط ایران

توقیف کشتی ام‌اس‌سی آریس توسط ایران اشاره توقیف یک نفت‌کش متعلق به شرکت کشتیرانی مدیترانه دارد که در ۲۵ فروردین ۱۴۰۳ توسط نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در تنگه هرمز و در نزدیکی سواحل بندر فجیره توقیف شد. این شناور با پرچم پرتغال تردد می‌کند، در اجاره ایال اوفر، تاجر اسرائیلی بود.
تاریخچه تنش‌ها

از سال ۲۰۱۹، ایران اقدامات دریایی فزاینده‌ای علیه کشتی‌های اروپایی، آمریکایی و اسرائیلی انجام داده است، به‌طور مداوم به کشتی‌های مختلف حمله کرده و کشتی‌ها را در میان مسائل سیاسی توقیف کرده است، که در سال ۲۰۲۳ توسط رسانه‌های اسرائیلی به عنوان «دزدی دریایی» توصیف شده است. این حادثه در جریان تشدید تنش‌ها میان ایران و اسرائیل و در بحبوحه جنگ نیابتی میان اسرائیل، ایران و حماس رخ داد. رئیس‌جمهور ایالات متحده، جو بایدن، به ایران هشدار داد که وضعیت را در هفته پیش از حادثه تشدید نکند.
حملهٔ موشکی و پهپادی ایران در پاسخ به حمله هوایی به کنسولگری ایران در دمشق، ساعاتی پس از توقیف این کشتی رخ داد.‌‌ توقیف کشتی باری «ام‌اس‌سی آریس» در تنگه هرمز چند روز پس از تهدید فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی رخ داد که گفته بود در صورت لزوم می‌تواند تنگه هرمز را ببندد.
کشتی ام‌اس‌سی آریس

کشتی ام‌اس‌سی آریس یک کشتی کانتینری است که در سال ۲۰۲۰ ساخته شده است. از سال ۲۰۲۴، این کشتی تحت پرچم مادیرای پرتغال ثبت شده است. طول آن ۳۶۶ متر و عرض آن ۵۱ متر است. وزن ناخالص کشتی ۱۴۹,۵۲۵ تن و وزن ناخالص تابستانی آن ۱۵۸,۰۹۷ تن است. این کشتی توسط ام‌اس‌سی از Gortal Shipping، یک شرکت تابعه از زودیاک، اجاره شده است و ام‌اس‌سی هدایت فعالیت‌های آن را بر عهده دارد. به گزارش رویترز، «زودیاک» بخشی از شرکت «اوفر گلوبال» است که ایال اوفر، تاجر اهل اسرائیل، مدیر عامل آن است.
عملیات توقیف

در صبح روز ۱۳ آوریل ۲۰۲۴، سپاه پاسداران ایران با استفاده از هلی‌کوپتر به کشتی ام‌اس‌سی حمله کرده و آن را به تصرف درآورد، و ادعا کرد که این کشتی قوانین دریانوردی را نقض کرده است. این توقیف در آب‌های بین‌المللی نزدیک سواحل امارات متحده عربی رخ داد. وزیر امور خارجه اسرائیل این اقدام ایران را به عنوان عملی از «دزدی دریایی بین‌المللی» طبق قوانین بین‌المللی خواند. ارتش ایران پس از آن کشتی و خدمه آن را به آب‌های ایران منتقل کرد. ۲۵ نفر از اعضای خدمه کشتی شامل ۱۷ هندی، ۴ فیلیپینی، ۲ پاکستانی، ۱ روسی و ۱ استونیایی بودند.
در تاریخ ۲۷ آوریل، وزیر امور خارجه ایران، حسین امیرعبداللهیان اعلام کرد که ۲۴ نفر از خدمه باقی‌مانده کشتی ام‌اس‌سی به کنسولگری‌های خود دسترسی پیدا کرده و آزاد خواهند شد. در تاریخ ۳ مه، او اعلام کرد که خدمه آزاد شدند، اما کشتی همچنان تحت کنترل ایران باقی ماند.
واکنش‌ها و پیامدها

پس از این حادثه، وزیر امور خارجه اسرائیل، اسرائیل کاتز، از اتحادیه اروپا خواست تا سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را تحریم کند.
جو بایدن تعطیلات خود را کوتاه کرد و به کاخ سفید بازگشت تا "مشاوره‌های امنیتی" انجام دهد، و وزیر دفاع آمریکا، لوید آستین، با وزیر دفاع اسرائیل، یوآو گالانت، تماس گرفت و گفت که اسرائیل می‌تواند به ایالات متحده تکیه کند.
در تاریخ 18 آوریل، 16 انجمن حمل‌ونقل نامه مشترکی به سازمان ملل ارسال کردند و خواستار انجام هر اقدامی برای آزادی خدمه اسیر کشتی MSC Aries شدند و همچنین درخواست کردند که "حضور نظامی، ماموریت‌ها و گشت‌های منطقه افزایش یابد تا از دریانوردان محافظت شود".
وزیر امور خارجه انگلیس در مصاحبه‌ای مدعی شد که در گفتگو با حسین امیرعبداللهیان گفته است که: «ایران باید این حملات بی ملاحظه را متوقف کند، تنش‌ها را کاهش دهد و کشتی ام‌اس‌سی آریس را آزاد کند.»
واکنش‌ها و پیامدها > در‌ ‌ایران

خبرگزاری ایرنا این کشتی را با «رژیم صهیونیستی» مرتبط دانست.
ویدیویی از سخنان یکی از مجریان پوشش ویژه تلویزیون سراسری ایران از حمله این کشور به اسرائیل در شبکه‌های اجتماعی دست به دست می‌شود که درباره هزینه صدها موشک و پهپادی که سپاه پاسداران روانه اسرائیل کرد، خطاب به بینندگان می‌گوید: «نگران نباشید، پولش را پیش‌پیش با توقیف کشتی گرفته‌ایم.»
واکه

در آواشناسی، واکه یا مُصَوَّت یا حرف صدادار صدایی در زبان گفتاری است که ویژگی آن به وسیلهٔ وضعیت باز مجرای صوتی شناخته می‌شود که در آن هیچ فشار هوایی در بالای حنجره ایجاد نمی‌شود.
این، در برابر هم‌خوان (صامت، حرف بی‌صدا) قرار می‌گیرد، که ویژگی‌اش با یک انقباض یا بسته شدن در یک یا چند نقطه در مجرای صوتی مشخص می‌شود. یک واکه همچنین معمولاً یک هجا شناخته می‌شود. در تمام زبان‌ها، واکه‌ها هسته یا اوج هجا را می‌سازند، در حالی که هم‌خوان‌ها آغاز و پایان هجا را. در هر حال، بعضی زبان‌ها به صداهای دیگر نیز اجازه می‌دهند تا هستهٔ هجا را به وجود آورند مانندِ حرف «ط» در واژهٔ «عطف» [ع.طف] (نقطه هجاها یا بخش‌های واژه را از هم جدا کرده‌ است).
ایجاد > بلندی

بلندی واکه به‌معنی میزان بازشدگی دهان در حین ایجاد واکه گفته می‌شود. الفبای آوانگاری بین‌المللی هفت درجه از میزان بلندی را تعریف کرده‌ است، ولی هنوز هیچ زبانی شناخته نشده است که همهٔ آن‌ها را با هم بدون مشخصهٔ یک ویژگی دیگر تمایز بدهد:
بسته (بلند)
پیش‌بسته (پیش‌بلند)
بسته‌میانی (بلندمیانی)
میانی (حقیقی‌میانی)
بازمیانی (افتاده‌میانی)
پیش‌باز (پیش‌افتاده)
باز (افتاده)
ایجاد > برگشتی

برگشتی واکه به‌معنی محل قرارگیری زبان نسبت به پشت زبان است. الفبای آوانگاری بین‌المللی پنج درجه از برگشتی واکه را تعریف کرده‌است:
جلویی
پیش‌جلویی
مرکزی
پیش‌پشتی
پشتی
ایجاد > گردشدگی واکه

مقالهٔ اصلی: گردشدگی واکه
گردشدگی واکه به‌معنی حالت لب‌ها هنگام ایجاد واکه است. در حین ایجاد یک واکه می‌توان لب‌ها را گرد ننمود، یا اگر بخواهیم یک واکهٔ گرد تولید کنیم، از دو صورت برآمده و فشرده می‌توانیم استفاده کنیم.
ایجاد > باز، مطرح، جمع

این سه حالت میزان تمایل واکه را نشان می‌دهند:
باز
مطرح
جمع
ایجاد > خیشومی‌شدگی

مقاله‌های اصلی: واکه خیشومی و خیشومی‌شدگی
این پارامتر مشخص‌کنندهٔ صدای تودماغی است.
ایجاد > آواسازی

آوایی به‌معنی داشتن یا نداشتن واک است.
ایجاد > حالت‌های دیگر

حالت‌های دیگر، سفتی، موقعیت ریشه زبان، و تنگه‌های ثانویه در دستگاه صوتی هستند.
واکه‌ها در زبان فارسی

واکه‌ها یا مصوّت‌ها در زبان فارسی شش تا هستند و صامت‌ها به وسیلهٔ آن‌ها ادا می‌شوند. از ترکیب صامت‌ها و مصوّت‌ها، بخش‌ها و از ترکیب بخش‌ها، واژگان به‌وجود می‌آیند. برخی واژگان یک بخشی و برخی دو یا چند بخشی هستند. واژگان معنادار یک بخشی حداقل از دو و حداکثر از چهار صدا تشکیل شده‌اند که در واژه‌های چهارصدایی، حداقل یکی از صامت‌ها امتدادپذیر است.
واکه‌ها یا مصوّت‌ها در زبان فارسی دو دسته بلند و کوتاه هستند.
واکه‌های بلند سه تا هستند (آ - او - ای). در میان تمامی واکه‌های فارسی، تنها واکهٔ آ است که حرف اختصاصی در دبیرهٔ فارسی دارد. برای نمایش دو واکهٔ بلند او و ای به‌طور قرضی از دو همخوانِ (صامت) 'و' و 'ی' استفاده می‌شود که به آن‌ها حروف صدادار هم می‌گویند.
واکه‌های کوتاه نیز سه تا هستند. (زبر (فتحه) - زیر (کسره) - پیش (ضمه)) نامیده می‌شوند که در موارد ابهام‌زدایی به صورت سه نشانه (ـَــِــُ) به حروف اضافه می‌شوند. چون در حروف الفبا نماینده ندارند در مقابل حروف (اشکال) به آن‌ها حرکات (نشانه‌ها) می‌گویند. مصوت کوتاه ـُ اگر به تنهایی بیاید حرف ربط است که با حرف و نمایش داده می‌شود.
همچنین در برخی واژه‌ها واکهٔ کوتاه ـُ با حرف و نمایش داده می‌شود مانند: میکروسکوپ (آوانویسی: microskop). همچنین اگر در پایان واژه بیاید با حرف و نمایش داده می‌شود مانند: تو (آوانویسی: to). مصوتهای کوتاه اگر در آغاز واژه بیایند با حرف ا یا ع نمایش داده می‌شوند مانند: اسب (آوانویسی: asb) , اسم (آوانویسی: esm) , امید (آوانویسی: ommid) , عمو (آوانویسی: amu) , عرفان (آوانویسی: erfān) , عمران (آوانویسی: omrān)
کیلسور

| کیلسور محدودهٔ زمانی: Late Jurassic, ۱۴۵ میلیون سال پیش  PreЄ Є O S D C P T J K Pg N  ↓   | کیلسور محدودهٔ زمانی: Late Jurassic, ۱۴۵ میلیون سال پیش  PreЄ Є O S D C P T J K Pg N  ↓   |
| --- | --- |
کیلسور، Chilesaurus: کیلسور، Chilesaurus
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: جانوران
بالاشاخه:: دهان‌دومیان
شاخه:: طنابداران
زیرشاخه:: مهره‌داران
فروشاخه:: آرواره‌داران
بالارده:: چهاراندامان
رده:: خزندگان
بالاراسته:: دایناسور
راسته:: خزنده‌کفلان
کیلسور (نام علمی: Chilesaurus) نام یک سرده از سخت‌دنبان است.
نیتن فیلیپس

| ناتان فیلیپس | ناتان فیلیپس |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۶ ژانویهٔ ۱۹۸۰ ‏(۴۴ سال) سانبری
ملیت: استرالیا
سال‌های فعالیت: ۱۹۹۹–اکنون
ناتان فیلیپس (انگلیسی: Nathan Phillips؛ زادهٔ ۱۶ ژانویهٔ ۱۹۸۰) هنرپیشه اهل استرالیا است. وی از سال ۱۹۹۹ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است، می‌توان به سَدِل کلاب، خاطرات چرنوبیل، مارها در یک هواپیما، برکه گرگ، پیمایشگر، شخص، یک روز عالی و غرب اشاره کرد.
آذرخش‌دد (پستاندار)

| آذرخش‌دد محدودهٔ زمانی: میوسن، ۲۱ تا ۱۵٫۷ میلیون سال پیش  PreЄ Є O S D C P T J K Pg N      | آذرخش‌دد محدودهٔ زمانی: میوسن، ۲۱ تا ۱۵٫۷ میلیون سال پیش  PreЄ Є O S D C P T J K Pg N      |
| --- | --- |
جمجمه یک آذرخش‌دد: جمجمه یک آذرخش‌دد
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: طنابداران
رده:: پستانداران
راسته:: †آذرخش‌ددسانان
تیره:: †آذرخش‌ددان
سرده:: †آذرخش‌دد بورمایستر، ۱۸۷۹
گونه‌ها: گونه‌ها
 A. burmeisteri†  A. guillei†  A. magnum†  A. ruderarium†:  A. burmeisteri†  A. guillei†  A. magnum†  A. ruderarium†
آذرخش‌دد (نام علمی: Astrapotherium) یک سرده از پستانداران گیاه‌خوار منقرض‌شده است که از اوایل تا میانه دور میوسن در آمریکای جنوبی زندگی می‌کرد. این جانور از نظر ریخت و ظاهر شبیه به یک فیل کوچک یا یک تاپیر بسیار بزرگ بود. با این حال آذرخش‌دد با هیچ یک از این دو پستاندار گیاه‌خوار ارتباط خویشاوندی نزدیک نداشت و به خانواده‌ای کهن از پستانداران گیاه‌خوار بومی آمریکای جنوبی به نام آذرخش‌ددان تعلق داشت.
توصیف

آذرخش‌دد دارای بدنی طویل به طول ۲٫۵ متر بود و وزن آن به ۱۰۰۰ کیلوگرم می‌رسید. این جانور کف‌رو دارای اندام‌های حرکتی نسبتاً کوتاهی بود و به ویژه پاها نسبت به دست‌ها به قابل‌توجه‌ای ضعیف‌تر بودند. آرواره آذرخش‌دد دارای ۴ دندان نیش بزرگ و برجسته بود که این دندان‌ها از دهان جانور بیرون‌زده بودند. حفره بینی آذرخش‌دد در قسمت بالایی جمجمه آن قرار داشت و این موضوع می‌تواند نشان‌دهنده وجود خرطوم باشد. آذرخش‌دد از لحاظ شیوه زندگی احتمالاً مانند اسب آبی بوده و تا حدودی آبزی محسوب می‌شده‌است.
انگاشت هنری از پیکر آذرخش‌دد
ولسوالی یکاولنگ

| یکاولنگ | یکاولنگ |
| --- | --- |
پارک ملی بند امیر در ولسوالی یکاولنگ: پارک ملی بند امیر در ولسوالی یکاولنگ
ولسوالی یکاولنگ در نقشه بامیان: ولسوالی یکاولنگ در نقشه بامیان
اطلاعات کلی: اطلاعات کلی
کشور: افغانستان
ولایت: بامیان
مرکز ولسوالی: یکاولنگ
سال تأسیس: ۱۳۴۰
اداره: اداره
ولسوال: عبدالاحمد مبارز
شوراهای ولایتی: شورای ولایتی بامیان
مردم: مردم
جمعیت: ۶۸٬۸۲۱ نفر (۱۳۹۹)
پراکندگی: ۱۰ نفر بر کیلومتر مربع
دین: اسلام
زبان: فارسی(هزارگی)
اطلاعات جغرافیا: اطلاعات جغرافیا
مساحت: ۶۹۱۷ کیلومتر مربع
ارتفاع از سطح دریا: ۲۷۱۴
داده‌های دیگر: داده‌های دیگر
کدپستی: ۱۶۵۱ و ۱۶۵۷
منطقه زمانی: ۴:۳۰+ (وقت استاندارد افغانستان)
وُلُسوالی یَکاوْلَنگ یکی از ولسوالی‌های ولایت بامیان در افغانستان است.
نام

پسوند «النگ» یا «لنگ»، در ترکیب نام‌واژه بسیاری از جای‌ها مانند یکاولنگ/ یکه‌اولنگ، سالنگ، میرزا النگ و… وجود دارد. در فرهنگ فارسی به معنای دیوار جنگی و در فرهنگ ترکی به نام سبزه زار معنی شده‌است.
در واژهٔ یکه‌النگ هم معنای دیوار قلعه جنگی مناسبت دارد و هم سبزه‌زار. در یکه‌النگ، قلعه‌ها و دژهای بسیار مهم، استراتژیک و کهن تاریخی وجود دارد مانند شار_بربر، فیروز_بهار، گوهرگین و چهل_برج و هم سبزه زارهای مختلف مثل چمن یکاولنگ در نَیک.
جغرافیا

ولسوالی یکاولنگ در نقطه ۳۴°۵۸′۴۸″ شمالی ۶۶°۵۷′۰۰″ شرقی﻿ / ﻿۳۴٫۹۸۰۰۰°شمالی ۶۶٫۹۵۰۰۰°شرقی﻿ / 34.98000; 66.95000 قرار دارد. این ولسوالی از غرب مرکز بامیان از جانب شمال با ولسوالی دره صوف سمنگان، از طرف جنوب با ولسوالی پنجاب بامیان واز طرف غرب با ولسوالی بلخاب ولایت سر پل متصل است. سالانه هزاران تن به شمول سیاحان خارجی از بند امیر که دارای هفت بند زیبا و طبیعی است، دیدن می‌نمایند که از این درک، عاید خوبی برای مردم محل و دولت بدست می‌آید.
اماکن دیدنی

در یکاولنگ دریاچه طبیعی بند امیر اولین پارک ملی افغانستان وجود دارد که یکی از جاذبه‌های معروف گردشگری در افغانستان می‌باشد.
چهل برج نیز از اماکن تاریخی و مکان‌های گردشگری بوده که نشانه‌های قلعه نظامی و مرکز تمدنی کهن را نشان می‌دهد.
تقسیم ولسوالی

محمد طاهر زهیر والی وقت بامیان در ۲ عقرب سال ۹۵ ولسوالی حصه دوم بامیان را افتتاح کرد و یکاولنگ به دو بخش اداری حصه اول یکاولنگ و حصه دوم یکاولنگ تقسیم شد.
اقتصاد

باشندگان این ولسوالی اکثراً در زراعت مصروف هستند و بخش عمده مخارج خانواده‌های شانرا از محصولات زراعتی و مالداری بدست می‌آورند.
ترابری

سرک ارتباطی مرکز ولایت بامیان تا یکاولنگ در سال‌های اخیر آسفالت شده؛ این سرک سهولت‌های زیادی را برای باشندگان مرکز این ولسوالی ایجاد کرده‌است. اما هنوز مردم به ترانسپورت دست رسی ندارند و حمل و نقل باشندگان این ولسوالی بیشتر توسط حیوانات مانند خر، اسب و گاو صورت می گرد.
آنالیز جرمی چهارقطبی

در طیف سنجی جرمی (به انگلیسی: Mass spectroscopy)، تحلیلگر جرمی چهارقطبی (یا فیلتر جرمی چهارقطبی) نوعی تحلیلگر جرمی است که در ابتدا توسط ولفگانگ پل برنده جایزه نوبل و شاگردش هملوت اشتاین‌ودل طراحی شد. تحلیلگر (به انگلیسی: Analyzer) چهار قطبی، دستگاهی است که از مکانیزم پایداری مسیرها در میدان‌های الکتریکی نوسانی برای جداسازی یون ها بر حسب نسبت  m/z آنها بهره می‌برد. تله‌های یونی (به انگلیسی: ion traps) دوبعدی یا سه بعدی بر اساس همین اصل کار می‌کنند. اصل چهارقطبی توسط پل و اشتاین‌وگن، در دانشگاه بن، در سال 1953 توصیف شد. آنها از کار تحقیقاتی بر روی متمرکز کردن توان یون‌ها که در سال 1951 در آتن توسط یک مهندس برق به نام کریستوفیلوس انجام شد، شروع کردند. از آن زمان، چهارقطبی‌ها با تلاش کنت آر. شولدرز، رابرت ای. فینیگان  و مایکل اس. استوری به ابزارهای تجاری در دسترس تبدیل شدند.
شکل1 - ابزار چهار قطبی که از منبع، عدسی های فوکوس، میله های استوانه ای چهارقطبی و آشکارساز تشکیل شده است. در حالت ایده آل، میله ها باید هذلولی باشند.
شکل2 - چهار قطبی با میله های هذلولی و پتانسیل های اعمال شده. خطوط هم پتانسیل در بالا، در سمت چپ نشان داده شده است.
شکل3 - تصویری از یک آنالیزگر جرمی چهارقطبی
اصول عملکرد

تحلیلگرهای چهار قطبی از چهار میله با مقطع دایره‌ای یا در حالت ایده آل، هذلولوی تشکیل شده اند (شکل های 1و2). میله ها باید کاملاً موازی باشند. میله‌های استوانه‌ای با نسبت مشخصی از قطر میله به فاصله، تقریب مناسبی را برای پارامتر های هذلولوی‌ها فراهم می‌کنند. تغییرات کوچک در نسبت، تأثیر زیادی بر وضوح و شکل قله دارد. تولیدکنندگان مختلف نسبت‌های متفاوت را برای تنظیم دقیق ویژگی‌های عملیاتی انتخاب می‌کنند. از دهه 1980، شرکت MAT و متعاقباً Finnigan Instrument Corporation از میله‌های هذلولی تولید شده با تلرانس مکانیکی 0.001 میلی‌متر استفاده کردند، که فرآیند تولید دقیق آن به عنوان یک راز در داخل شرک نگهداری می‌شد.
یون مثبتی که وارد فضای بین میله ها می‌شود به سمت میله ی منفی کشیده می‌شود. اگر قبل از اینکه انرژی پتانسیل روی این میله تخلیه شود، علامت تغییر کند، یون تغییر جهت می دهد. فقط یون هایی با نسبت جرم به بار ( m/z) معینی با توجه به نسبت معینی از ولتاژ، به آشکارساز می‌رسند: یون‌های دیگر دارای مسیرهای ناپایدار هستند و با میله‌ها برخورد می‌کنند. این موضوع اجازه ی انتخاب یک یون با  m/z خاص را می‌دهد یا به بیانی دیگر، به اپراتور این اجازه را می‌دهد تا محدوده ای از مقادیر  m/z را با تغییر تواما ولتاژ اعمال شده اسکن (روبش) کند. یون‌هایی که در امتداد محور Z حرکت می‌کنند، تحت تأثیر یک میدان الکتریکی کل تشکیل شده از یک میدان جایگزین چهارقطبی قرار می‌گیرند که بر روی یک میدان ثابت ناشی از اعمال پتانسیل‌ها بر روی میله‌ها قرار گرفته است:
\Phi _{0}=+(U-V\cos \omega t),\quad -\Phi _{0}=-(U-V\cos \omega t)
در این معادله،  \Phi _{0} نشان دهنده پتانسیل اعمال شده به میله‌ها،  \omega  فرکانس زاویه ای (بر حسب رادیان در ثانیه  2\pi \nu =، که در آن  \nu  فرکانس میدان RF است)،  U مقدار پتانسیل راستا و  V مقدار دامنه از صفر تا قله ی ولتاژ RF است. به طور معمول،  از 500 تا 2000 ولت و ولتاژ از 0 تا 3000 ولت (از 3000- تا 3000+ ولت قله-تا-قله) متفاوت است.
کاربردها

آنالیزگر جرمی چهارقطبی به دلیل دقت بالا، هزینه کمتر و پایداری در شرایط مختلف، به طور گسترده در صنایع و تحقیقات علمی به‌کار گرفته می‌شود، که از مهم‌ترین کاربردهای این دستگاه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
طیف‌سنجی جرمی گاز-کروماتوگرافی (GC-MS): یکی از رایج‌ترین کاربردهای چهارقطبی‌ها، استفاده در کروماتوگرافی گازی (به اختصار: GC) است که در آن مواد مختلف بر اساس زمان خروج از ستون کروماتوگرافی تفکیک شده و سپس برای شناسایی به طیف‌سنج جرمی ارسال می‌شوند. آنالیزگر چهارقطبی در این سیستم به شناسایی یون‌ها بر اساس نسبت جرم به بار کمک می‌کند و برای تحلیل ترکیبات پیچیده و فرار مانند هیدروکربن‌ها و آلاینده‌ها مفید است.
طیف‌سنجی جرمی مایع-کروماتوگرافی (LC-MS): چهارقطبی‌ها به دلیل توانایی اتصال به کروماتوگرافی مایع (به اختصار: LC)، در تحلیل ترکیباتی که در شرایط کروماتوگرافی گازی مناسب نیستند، کاربرد دارند. این ترکیبات شامل پروتئین‌ها، پپتیدها و داروها هستند که در صنایع دارویی و زیست‌فناوری به طور گسترده بررسی می‌شوند.
طیف‌سنجی جرمی-جرمی (MS-MS): چهارقطبی‌ها همچنین می‌توانند در ابزارهای طیف‌سنجی جرمی-جرمی (به انگلیسی: Tandem mass spectrometry)، مانند دستگاه‌های سه‌گانه چهارقطبی (به انگلیسی: Triple Quadrupole)، به‌کار گرفته شوند. در این حالت، یون‌های جداشده توسط اولین آنالیزگر، در مرحله دوم تحت واکنش‌های شکافت قرار می‌گیرند و سپس محصولات تولیدشده توسط چهارقطبی سوم تحلیل می‌شوند. این تکنیک به خصوص در پروتئومیکس، شیمی دارویی، و مطالعه ساختارهای مولکولی پیچیده مفید است.
تحقیقات زیست‌محیطی: آنالیزگرهای جرمی چهارقطبی برای شناسایی آلاینده‌های زیست‌محیطی مانند ترکیبات آلی فرار (VOCs) و فلزات سنگین در نمونه‌های آبی و خاکی استفاده می‌شوند. به دلیل دقت بالا و قابلیت استفاده در فشارهای نسبتاً زیاد، این دستگاه‌ها در تحلیل آلاینده‌های ناشی از صنایع شیمیایی و کشاورزی بسیار کارآمد هستند.
علوم غذایی: در صنایع غذایی، از آنالیزگرهای چهارقطبی برای شناسایی مواد افزودنی، آلاینده‌ها، و ترکیبات شیمیایی مضر مانند سموم دفع آفات استفاده می‌شود. این ابزار به کنترل کیفیت محصولات غذایی و اطمینان از رعایت استانداردهای بهداشتی کمک می‌کند.
تحلیل داروها: در صنایع دارویی، چهارقطبی‌ها برای شناسایی ترکیبات فعال دارویی، تحلیل ناخالصی‌ها، و بررسی محصولات نهایی استفاده می‌شوند. همچنین این دستگاه‌ها در فرایند توسعه‌ی داروها، به‌ویژه برای شناسایی ساختار مولکول‌های پیچیده، نقش حیاتی دارند.
تشخیص سریع در آزمایشگاه‌های بالینی: در مراکز تشخیصی، آنالیزگرهای چهارقطبی به‌عنوان ابزاری سریع برای شناسایی نشانگرهای زیستی (به انگلیسی: biomarkers) و بررسی ترکیبات زیستی در نمونه‌های خونی و ادراری استفاده می‌شوند.
مقایسه با سایر آنالیزگرها

آنالیزگر جرمی چهارقطبی در کنار سایر انواع آنالیزگرهای جرمی مانند زمان-پرواز (به انگلیسی: TOF)، تله یونی (به انگلیسی: Ion Trap)، و تبدیل فوریه (به انگلیسی: FT-ICR) کاربرد گسترده‌ای دارد، اما هرکدام دارای مزایا و معایب خاص خود هستند. در ادامه، مقایسه‌ای بین این آنالیزگرها ارائه می‌شود:
مقایسه با سایر آنالیزگرها > مقایسه با TOF:

مزیت چهارقطبی: طراحی ساده‌تر و توانایی کار با جریان یون پیوسته.
مزیت TOF: دقت و دامنه جرمی بالاتر، به‌ویژه برای آنالیز مولکول‌های بزرگ و ترکیبات پیچیده.
محدودیت چهارقطبی: برای تحلیل نمونه‌های سنگین، چهارقطبی‌ها نمی‌توانند با سرعت و دقت TOF رقابت کنند.
مقایسه با سایر آنالیزگرها > مقایسه با تله یونی (Ion Trap):

مزیت چهارقطبی: سرعت بالاتر در طیف‌سنجی و عملکرد بهتر در سیستم‌های کروماتوگرافی پیوسته.
مزیت تله یونی: توانایی ذخیره و تجمیع یون‌ها، که به افزایش حساسیت در تحلیل نمونه‌های بسیار رقیق کمک می‌کند.
محدودیت چهارقطبی: برخلاف تله یونی، امکان جمع‌آوری و ذخیره یون‌ها برای افزایش حساسیت را ندارد.
مقایسه با سایر آنالیزگرها > مقایسه با FT-ICR:

مزیت چهارقطبی: هزینه و پیچیدگی کمتر در مقایسه با FT-ICR.
مزیت FT-ICR: قدرت تفکیک بسیار بالا و دقت فوق‌العاده در تعیین جرم ترکیبات پیچیده.
محدودیت چهارقطبی: توان تفکیک جرمی و دقت پایین‌تر در مقایسه با FT-ICR، که برای تحلیل‌های پیشرفته پروتئومیکس مناسب نیست.
مزایا و معایب > مزایا:

هزینه پایین: آنالیزگرهای چهارقطبی به دلیل ساختار نسبتاً ساده خود، هزینه تولید کمتری دارند. این مزیت باعث شده تا در بسیاری از آزمایشگاه‌ها به عنوان انتخاب اصلی برای طیف‌سنجی جرمی مورد استفاده قرار بگیرند.
طراحی جمع‌وجور: چهارقطبی‌ها به دلیل طراحی کوچک و فشرده‌ای که دارند، به‌راحتی در ابزارهای رومیزی نصب می‌شوند. این ویژگی به آن‌ها امکان استفاده در طیف‌سنجی‌های قابل‌حمل (به انگلیسی: Portable) و سیستم‌های با ابعاد کوچک را می‌دهد.
پایداری و نیاز کم به نگهداری: آنالیزگرهای چهارقطبی با دوام بالا و عملکرد پایدار طراحی شده‌اند و به همین دلیل به نگهداری و عملیات کالیبراسیون کمتری نیاز دارند. این ویژگی‌ها باعث می‌شوند برای استفاده‌های طولانی‌مدت مناسب باشند.
سرعت بالا: چهارقطبی‌ها می‌توانند به سرعت طیف‌سنجی‌های پیوسته را انجام دهند و با روش‌های کروماتوگرافی مانند GC و LC سازگاری بالایی دارند.
مزایا و معایب > معایب:

محدودیت در دامنه جرمی: آنالیزگرهای چهارقطبی معمولاً قادر به تحلیل ترکیبات با جرم مولکولی بسیار بالا نیستند و از این رو برای شناسایی مولکول‌های بزرگ، به آنالیزگرهای دیگری مانند TOF یا FT-ICR نیاز است.
دقت پایین در تفکیک جرمی: چهارقطبی‌ها به دلیل محدودیت در توان تفکیک جرمی، قادر به جداسازی دقیق ترکیبات با جرم‌های بسیار مشابه نیستند. این محدودیت در تحلیل نمونه‌های پیچیده و دارای ترکیبات مشابه می‌تواند مشکل‌ساز باشد.
ناسازگاری با منابع یونی پالسی: آنالیزگرهای چهارقطبی به دلیل نیاز به جریان یون پیوسته، برای منابع یونی پالسی مانند واجذب-یونش لیزری به کمک ماتریس (به انگلیسی: MALDI) مناسب نیستند و بهتر است در کاربردهایی با منابع یونی پیوسته به کار گرفته شوند.
شکل4 - طیف سنج جرمی زمان‌پرواز-چهارقطبی هیبریدی
شکل5 - طیف سنج جرمی چهار قطبی مینیاتوری