نسل‌کشی صرب‌ها در دولت مستقل کرواسی
اردوگاه‌های کار اجباری پاکسازی

اطلاعات بیشتر: اردوگاه کار اجباری یاسنواتس و اردوگاه‌های کار اجباری در دولت مستقل کرواسی
اوستاشه اردوگاه‌های کار اجباری موقتی را در بهار ۱۹۴۱ ایجاد کرد و برنامه ایجاد شبکه‌ای از اردوگاه‌های دائمی را در پاییز فراهم آورد. ایجاد اردوگاه‌های کار اجباری و پاکسازی صرب‌ها توسط رهبران اوستاشه بسیار پیشتر از سال ۱۹۴۱ برنامه‌ریزی شده بود. در نمایشگاه‌های حکومتی اوستاشه در زاگرب، اردوگاه‌ها به عنوان اردوگاه‌های کار سودمند و «صلح‌آمیز»، با عکس‌هایی از زندانیان لبخند به لب، به تصویر کشیده می‌شدند.
صرب‌ها، یهودیان و کولی‌ها دستگیر و به اردوگاه‌های کار اجباری مانند یاسنواتس، استارا گرادیشکا، گوسپیچ و یادوونو فرستاده می‌شدند. در کل ۲۲ تا ۲۶ اردوگاه در دولت مستقل وجود داشت. یوزو توماسویچ، تاریخ‌دان، اردوگاه کار اجباری یادوونو را توصیف کرده و می‌گوید که اردوگاه به عنوان «ایستگاه موقتی» در مسیر رفتن به گودال‌های واقع در کوه ولبیت عمل می‌کرد؛ جایی که در آن زندانیان اعدام و درون گودال ریخته می‌شدند.
بزرگترین و بدنام‌ترین اردوگاه مجموعه یاسنواتس-استارا گرادیشکا بود که بزرگترین اردوگاه پاکسازی بالکان به‌شمار می‌رفت. حدود ۱۰۰٬۰۰۰ زندانی در آنجا، بیشتر صرب‌ها، کشته شدند. ویوکوسلاو «مَکس» لوبوریچ، فرمانده کل اردوگاه‌های کرواسی، در مراسمی در ۹ اکتبر ۱۹۴۲ «کارآمدی» فراوان اردوگاه یاسنواتس را اعلام کرد و با افتخار گفت که: «تعداد مردمانی که ما در اینجا در یاسنواتس کشتیم از امپراتوری عثمانی در طول اشغال اروپا نیز بیشتر بود.»
فرار از اردوگاه یاسنواتس به دلیل محصور شدنش توسط رودخانه‌ها و دو حصار سیم خاردار بسیار بعید بود. این اردوگاه به پنج زیربخش تقسیم می‌شد؛ دو اردوگاه نخست در دسامبر ۱۹۴۱ تعطیل شدند، در حالی که بقیه تا پایان جنگ فعال بودند. استارا گرادیشکا (یاسنواتس پنج) زنان و کودکان را نگهداری می‌کرد. اردوگاه چیگلانا (محوطه آجرسازی، یاسنواتس سه)، محل اصلی کشتار و در اصل یک اردوگاه مرگ بود، که با داشتن ۸۸ درصد نرخ مرگ و میر، بالاتر از ۸۴٫۶ درصد آشویتس قرار می‌گرفت. در این محوطه که پیشتر برای آجرپزی مرد استفاده قرار می‌گرفت، کوره‌ای آدم‌سوزی ساخته شد و بنا بر شهادت شاهدان، برخی زندانیان، از جمله کودکان، در آن زنده سوزانده می‌شدند و بوی بد گوشت سوخته انسان در اردوگاه پخش می‌شد. لوبوریچ یک اتاق گاز در یاسنواتس پنج ساخت، تا بتوان در آن تعداد قابل توجهی از زندانیان را در طی یک آزمایش سه‌ماهه با گوگرد دی‌اکسید و سیکلون ب کشت، اما این روش به دلیل ساخت و ساز نامناسب کنار گذاشته شد. البته، اما، این روش غیرضروری بود، چرا که بیشتر زندانیان از گرسنگی، بیماری (به ویژه تیفوس)، حمله با پتک، گرز، تبر، سم و چاقو از میان می‌رفتند. چاقوی ویژه صربوسیک (Srbosjek، به معنای «صرب‌بُر») دستکشی با تیغه منحنی متصل شده به آن بود که به ویژه برای بریدن گلو طراحی شده بود. گروه‌های بزرگی از مردم به‌طور متناوب هنگام برده شدن به خارج از اردوگاه‌ها اعدام و به درون رودخانه پرتاب می‌شدند. بر خلاف اردوگاه‌های تحت مدیریت آلمان، یاسنواتس در خشونت وحشیانه فرد-به-فرد مانند حمله نگهبانان با اسلحه به پادگان‌ها و پرتاب اجساد درون خندق‌ها تخصص داشت. برخی از تاریخ‌دانان از جمله‌ای از منابع آلمانی یاد کرده‌اند: «حتی افسران آلمانی و مردان اس‌اس با دیدن راه و روش‌های اوستاشه خونسردی خود را از دست می‌دادند.»
فرمانده بدنام اردوگاه، فیلیپوویچ، که لقب Fra Sotona («برادر شیطان») و «شیطان مجسم» را گرفته بود، در یک مورد زنان و کودکان صرب را با آب بستن به درون یک آب‌انبار غرق کرد. فیلیپوویچ و دیگر فرماندهان اردوگاه (مانند دینکو شاکیچ و همسرش نادا شاکیچ، خواهر ماکس لوبوریچ)، شکنجه‌های متنوع و هوشمندانه‌ای به کار می‌بردند. مسابقه‌هایی برای بریدن حلق صرب‌ها وجود داشتند که در آن‌ها زندانبانان میان خود شرط‌بندی می‌کردند که چه کسی می‌تواند بیشترین تعداد زندانیان را سلاخی کند. گزارش شده‌است که نگهبان و کشیش سابق فرانسیسی، پتار برزیتسا، در ۲۹ اوت ۱۹۴۲ در طی یک مسابقه پس از قطع گلوی ۱۳۶۰ زندانی، برنده شد. گاه، دست زندانیان از پشت بسته می‌شد و با پتک به بالای سر آنها می‌زدند و نیمه‌جان آن‌ها را توسط جرثقیل شیب‌دار گرانیک به صورت گروهی آویزان می‌کردند، سپس دل و روده و گردن آنها بریده می‌شد، و به درون رودخانه انداخته می‌شدند. هنگامی که در پایان جنگ پارتیزان‌ها و متفقین در حال نزدیک شدن به اردوگاه بودند، اوستاشه پاکسازی‌های گسترده‌ای را در یاسنواتس آغاز کرد، زنان و کودکان را ناچار به راهپیمایی مرگ کرد، اکثر زندانیان مرد را به گلوله بست، و سپس ساختمان‌ها و اسناد را پیش از فرار به آتش کشید. بسیاری از زندانیان قربانی تجاوز جنسی، مثله شدن و بیرون آوردن دل و روده از بدن شدند، و زندانبانان زندانیان را ناچار به آدم‌خواری کردند. برخی از بازماندگان در مورد نوشیدن خون از گلوی بریده قربانیان و ساخت صابون از جسد انسان شهادت داده‌اند.