stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
فرم‌های موسیقی ردیفی

| موسیقی در ایران> تاریخ | موسیقی در ایران> تاریخ |
| --- | --- |
پیش از اسلام: هخامنشیان •  ساسانیان
پس از اسلام: صدر اسلام • مروگی
معاصر: قاجار • پهلوی • لس‌آنجلسی • زیرزمینی
موسیقی سنتی ایرانی: موسیقی سنتی ایرانی
مقام‌ها • نظریهٔ ادوار • دستگاه‌ها • تحول مقام به دستگاه • ردیف • فواصل موسیقی ایرانی • گوشه • آوازها • سازها • فرم‌ها: مقام‌ها • نظریهٔ ادوار • دستگاه‌ها • تحول مقام به دستگاه • ردیف • فواصل موسیقی ایرانی • گوشه • آوازها • سازها • فرم‌ها
دیگر سبک‌ها: دیگر سبک‌ها
پاپ • رپ • راک • سمفونیک • جاز • متال • کرال: پاپ • رپ • راک • سمفونیک • جاز • متال • کرال
نواحی: نواحی
آذربایجانی • شوشتری • ایلامی • جنوبی • مازندرانی • بختیاری • سیستانی • بخشی‌های خراسان شمالی • بلوچی • بندری • ترکمنی • خراسانی • علوانیه • کردی • کرمانی • گیلکی • لری: آذربایجانی • شوشتری • ایلامی • جنوبی • مازندرانی • بختیاری • سیستانی • بخشی‌های خراسان شمالی • بلوچی • بندری • ترکمنی • خراسانی • علوانیه • کردی • کرمانی • گیلکی • لری
مناسبتی: مناسبتی
زرتشتی • نوروزخوانی • تعزیه • رمضان • صلوات‌خوانی • مداحی: زرتشتی • نوروزخوانی • تعزیه • رمضان • صلوات‌خوانی • مداحی
ن ب و: ن ب و
در موسیقی ردیفی چند فرم اصلی رایج هستند که معمولاً با ترتیبی مشخص و یکی پس از دیگری اجرا می‌شوند. این فرم‌ها عبارتند از پیش‌درآمد، چهارمضراب، آواز و تصنیف، و رِنگ. در برخی از اجراهای جدیدتر، فرم‌های فرعی دیگر با نام‌های «قطعه» و «کارِ عمل» نیز ذکر شده‌اند. فرم‌های اصلی از نظر این که ضربی هستند (دارای وزن‌مشخص بسته هستند) یا نه، چنین طبقه‌بندی می‌شوند: چهارمضراب، رنگ، تصنیف و پیش‌درآمد ضربی هستند ولی آواز نه.
از بین این فرم‌ها، چهارمضراب، آواز، تصنیف و رنگ پیشینهٔ بیشتری دارند و دست کم از دورهٔ قاجار مرسوم بوده‌اند. پس از استبداد صغیر، با شکل‌گیری انجمن اخوت و رونق گرفتن اجرای موسیقی سنتی ایرانی با استفاده از ارکستر، فرم پیش‌درآمد نیز توسط رکن‌الدین مختاری و درویش‌خان به کار گرفته می‌شود و تدریجاً متداول می‌گردد. فرم‌های قطعه و کار عمل پیشینهٔ چندانی ندارند؛ اولی به قطعه‌ای سازی و یا آوازی اشاره می‌کند که به جای پیش‌درآمد مرسوم، در ابتدای کنسرت یا آلبوم اجرا می‌شود، و دومی به نوعی از موسیقی آوازی شبیه به تصنیف اشاره دارد که تنها تفاوتش با تصنیف در بداهه بودنش است.
تاریخچه

از روایات موجود چنین بر می‌آید که تا اواخر دورهٔ قاجار رسم بر این بود که وقتی گروهی از نوازندگان و خوانندگان دور هم جمع می‌شدند، همه با هم شروع به اجرای موسیقی نمی‌کردند بلکه ابتدا آن که از همه استادتر بود شروع به نواختن می‌کرد و بعد بقیهٔ نوازندگان به ترتیب به نوبهٔ خود می‌نواختند و خوانندگان به اجرای آواز می‌پرداختند و تنها در انتهای اجرا بود که در قالب قطعاتی در فرمِ رِنگ یا چهارمضراب، اجرای گروهی صورت می‌گرفت.
اما پس از استبداد صغیر با شکل‌گیری انجمن اخوت، گروه‌های موسیقی که برای اجرای کنسرت در این انجمن گرد هم می‌آمدند کنسرت‌ها را با اجرای یک قطعهٔ ضربی سازی به طور همزمان شروع کردند. اولین بار این کار به پیشنهاد رکن‌الدین مختاری انجام شد و قطعه‌ای که ساختهٔ خود او بود را ارکستر به طور دسته‌جمعی نواخت؛ این قطعه را مشیر همایون شهردار «پیش‌درآمد» نامید چرا که قبل از آن اجرای موسیقی با درآمد آغاز می‌شد و این قطعه پیش از درآمد اجرا می‌شد. پس از مختاری، درویش‌خان نیز در این قالب قطعاتی ساخت که اولین آن‌ها یک پیش‌درآمد ابوعطا بود. پس از آن ساختن پیش‌درآمد در دستگاه‌های مختلف رواج یافت، چنانکه مهدیقلی هدایت در مجمع الادوار (چاپ ۱۳۱۷ ه‍.خ) نوشته که «اخیراً پیش‌درآمدی برای هر دستگاه یا آواز ساخته‌اند». در این دوره مرسوم بود که برای هر پیش‌درآمد یک رنگ هم می‌ساختند که از نظر مد و ملودی به آن شبیه بود.
به این ترتیب، فرم‌های اصلی در اجرای موسیقی سنتی ایرانی عبارتند بودند از: پیش‌درآمد، چهارمضراب، آواز و تصنیف، و رنگ، که در اجراهای متعارف معمولاً به همین ترتیب نواخته می‌شدند. در دهه‌های اخیر دو فرم فرعی جدید نیز به این مجموعه افزوده شده‌است: «قطعه» و «کارِ عمل». «قطعه» به فرمی سازی یا آوازی (یا ترکیبی)‌ اشاره می‌کند که به جای پیش‌درآمد اجرا می‌شود. «کار عمل» هم به یک اجرای بداههٔ آوازی اشاره دارد که چنان استوار و دلنشین است که گویی خواننده از قبل روی آن کار کرده، اما در عمل حاصل بداهه‌پردازی و فرزند زمان است.
از نظر ارزش موسیقایی، این فرم‌های اصلی و فرعی چنین رتبه‌بندی شده‌اند (از بیشتر به کمتر): آواز، پیش‌درآمد، تصنیف، کار عمل، قطعه، چهارمضراب، رنگ. اما این ترتیب، به میزان تخصصی‌بودن (در مقایسه با عامه‌پسند بودن) موسیقی نیز اشاره می‌کند، و اجرای چهارمضراب و رنگ، نسبت به یک اجرای آوازیِ تنها دارای استقبال عمومی بیشتری دانسته می‌شود.
طبقه‌بندی

بررسی فرم‌های موسیقی ایرانی مورد توجه موسیقی‌دانان ایرانی نبوده و از همین رو طبقه‌بندی فرم‌های رایج در موسیقی ردیفی، سابقهٔ طولانی ندارد. محمدرضا لطفی چنین می‌گوید که تا زمان او آموزش فرم‌های موسیقی ایرانی در پردیس هنرهای زیبای دانشگاه تهران فقط دو بار رخ داد (یک نیمسال توسط فرامرز پایور و یک نیمسال توسط جواد معروفی).
اولین کسی که بر این امر اهتمام ورزید محمدعلی بهارلو (نوازندهٔ ویولن) بود که برخلاف نوازندگان هم‌دوره‌اش که صرفاً به تقلید و تکرار این فرم‌ها می‌پرداختند به فکر تعریف تدوین آنچه خود «فرم‌های سازندهٔ موسیقی ایرانی» می‌نامید افتاد. او در این باره مجموعه کتابی نیز با نام «خودآموز ویولن و فرم‌های موسیقی» نوشت که شامل یک کتاب آموزش نوازندگی ویولن و پنج کتاب دیگر است که هر کدام به یکی از فرم‌های موسیقی ردیفی تعلق دارند.
برخی منابع، ردیف موسیقی ایرانی را به دو بخش کلی «آواز» و «ضربی» تقسیم می‌کنند، و انواع اصلی موسیقی ضربی را شامل چهارمضراب (شش یا دوازده ضربی و سریع)، رِنگ (شش ضربی و با سرعت متوسط و معمولاً همراه با رقص)، تصنیف (معمولاً شش ضربی و آهسته)، و پیش‌درآمد (آهسته) بر می‌شمارند. منظور از فرم ضربی، فرمی است که وزن مشخص و بسته دارد، در مقابل آواز که وزن آزاد دارد. اگر چه به لحاظ نظری تمام گوشه‌ها را می‌توان به صورت ضربی یا آوازی اجرا کرد، اما پیمان ناصح‌پور در بررسی ردیف میرزاعبدالله، این گوشه‌ها به عنوان اصلی‌ترین گوشه‌هایی که برای موسیقی ضربی به کار می‌روند برمی‌شمرد:
دستگاه شور: گریلی، گریلیِ شستی، رنگِ هَشتَری، رنگِ شهرآشوب، زابلِ اصول
دستگاه سه‌گاه: رنگ دلگشا
دستگاه نوا: نستاری، رنگ نوا
دستگاه همایون: رنگ فرح
دستگاه چهارگاه: لزگی، متن، حاشیه، رنگ شهرآشوب
دستگاه ماهور: حَربی، یک‌چوبه، رنگِ شَلَخو، ساقی‌نامه، کُشته، صوفی‌نامه
از سوی دیگر، فرم‌های پیش‌درآمد، چهارمضراب و رنگ هیچ وقت آوازی نیستند و فقط با ساز اجرا می‌شوند.
پیش‌درآمد

مقالهٔ اصلی: پیش‌درآمد
پیش‌درآمد یک فرم سازی (بدون آواز)، متریک (اغلب در میزان‌بندی شش‌چهار)، و از پیش ساخته شده است و معمولاً تُندای آن از پایین‌ترین تنداها در موسیقی سنتی ایرانی است؛ پیش‌درآمد به مُدهای مهم دستگاه اشاره می‌کند و در آغاز یک برنامهٔ موسیقی نواخته می‌شود.
اهمیت پیش‌درآمد در موسیقی ایرانی از آن جهت است که خلاف دیگر فرم‌های این موسیقی که یا همراه با شعر و آواز اجرا می‌شوند، یا بر اوزان عروضی استوار هستند، و یا برای رقص ساخته شده‌اند، پیش‌درآمد اولین فرم موسیقایی بوده که فقط مختص موسیقی است و به رقص و آواز ربطی ندارد. از این رو، جا افتادن فرم پیش‌درآمد و گسترش اجرای موسیقی سنتی به صورت «کنسرت» هر دو به عنوان مصداقی از نوگرایی در موسیقی سنتی ایرانی دانسته می‌شوند چون به اهمیت موسیقی به عنوان «اتفاق اصلی» می‌افزایند و از نقش آواز و رقص در این راستا می‌کاهند.
پیش‌درآمد > درآمد

مقالهٔ اصلی: درآمد (موسیقی ایرانی)
نام «پیش‌درآمد» اشاره به آن دارد که اجرای آن قبل از اجرای گوشهٔ درآمد صورت می‌گیرد. به طور سنتی، اجرای دستگاه‌ها و آوازها معمولاً با گوشه‌ای به نام «درآمد» آغاز می‌شد که در آن مُدِ اصلی آن دستگاه یا آواز معرفی می‌شد. اگر چه ادامهٔ اجرای آن دستگاه یا آواز می‌تواند با پرده‌گردانی به دستگاه‌های دیگر همراه باشد اما معمولاً بیشتر گوشه‌ها به نت پایه دستگاه (یا به بیان دیگر، به درآمد) فرود می‌کنند و اجرای آن دستگاه یا آواز در همان فضای درآمد به پایان می‌رسد. اگر چه پیش از تحول مقام به دستگاه نیز فرم‌های موسیقی شبیه به درآمد وجود داشته‌است، اما رواج درآمد با این نام احتمالاً به بعد از شکل‌گیری و رواج مفهوم دستگاه در موسیقی ایرانی بازمی‌گردد.
درآمد نقش برجسته‌ای در شناخت دستگاه دارد چرا که مُدِ مَبنا را معرفی می‌کند (یعنی مدی که در سراسر اجرای دستگاه از طریق انگاره‌های ملودیکی به نام فرود به آن برگشت داده می‌شود). گوشه‌های آغازین (درآمد) و پایانی (فرود)، مبنای شناسایی و تعیین نام دستگاه‌ها هستند. گوشه‌های دیگر که پس از درآمد می‌آیند معمولاً در یک مد جدید هستند اما در پایان به زمینهٔ درآمد فرود می‌کنند. از همین رو، درآمد بیشتر از آن که معرف کل دستگاه باشد، معرف مد مبنای دستگاه دانسته می‌شود.
چهارمضراب

مقالهٔ اصلی: چهارمضراب
چهارمضراب فرم یا گونه‌ای سازی (بدون آواز) و متریک در موسیقی ایرانی است که معمولاً طی یک فرآیند آهنگسازی  ———  گاه از پیش و گاهی بداهه  ———  بر روی یک ضرب‌آهنگِ پایه (معمولاً شش‌هشت یا شش‌شانزده) ساخته می‌شود. چهارمضراب معمولاً تندترین قطعهٔ موسیقی است. چهارمضراب را می‌توان یک انتهای طیف ضربی موسیقی ایرانی دانست، که انتهای دیگر آن طیف آواز است که معمولاً غیر ضربی است. چهارمضراب معمولاً ریتم سریعی دارد.
آواز و تصنیف

مقاله‌های اصلی: تصنیف و آواز
رنگ

مقالهٔ اصلی: رنگ (موسیقی ایرانی)
رِنگ فرمی در ردیف موسیقی ایرانی است که معمولاً برای شادی و رقص نواخته می‌شده و معمولاً دارای ضرب‌آهنگ شش‌هشت است. رنگ‌ها معمولاً در انتهای اجرای دستگاه نواخته می‌شوند. در ردیف‌های قدیمی‌تر،  همهٔ رنگ‌ها در فرمِ بلندی به نام «شهرآشوب» گردآوری شده‌اند. شهرآشوب‌ها با فرم رقص کلاسیک که در دوران قاجاریه رایج بوده هماهنگ هستند. شهرآشوب‌ها معمولاً با ضرب‌آهنگ آهسته‌تری شروع می‌شوند و تدریجاً سرعت می‌گیرند و رقص همراه آن نیز همراه با حرکاتی مثل معلق زدن، چرخ زدن یا گذاشتن استکان روی پیشانی انجام می‌شده که در دوران معاصر هنوز در رقص مردم تبریز و مناطق حاشیه کویر در ایران موجود است.
فرم‌های فرعی > قطعه

«قطعه» به فرمی سازی یا آوازی (یا ترکیبی)‌ اشاره می‌کند که به جای پیش‌درآمد اجرا می‌شود؛ به بیان دیگر هر گاه یک کنسرت یا آلبوم به جای شروع با پیش‌درآمد با یک بخش سازی و آوازی شروع می‌شود می‌توان به آن نام «قطعه» داد. نمونه‌های آن عبارتند از قطعهٔ ابتدایی آلبوم چاووش ۶ از محمدرضا لطفی، و قطعهٔ بیداد در آلبومی به همین نام اثر پرویز مشکاتیان.
فرم‌های فرعی > کار عمل

«کار عمل» به یک اجرای بداههٔ آوازی اشاره دارد که چنان استوار و دلنشین است که گویی خواننده از قبل روی آن کار کرده، اما در عمل حاصل بداهه‌پردازی و فرزند زمان است. در واقع فرم کار عمل و تصنیف، تنها در بداهه بودن کار عمل است. خود واژهٔ «کار عمل» در گذشته برای اشاره به قطعه‌هایی که بسیار پیشرفته و «کامل العیار» بودند به کار می‌رفته‌است و برای توصیف فرم‌های دیگر موسیقی استفاده می‌شده‌است؛ مثلاً برخی پیش‌درآمدها «کار عملی» و برخی دیگر «غیر کار عملی» بودند. اما اصطلاح «کار عمل» حتی در این معنا نیز پیشینهٔ درازی ندارد. اما در دورهٔ قاجار نوع خاصی از تصنیف نام «کارِ عمل» (یا «کار و عمل») رایج شد که گاه مقصود از آن نمایش دادن مقام و گوشه‌های هر دستگاه بود. به گفتهٔ محمدرضا لطفی، از اصطلاح کار عمل برای برخی رنگ‌ها نیز استفاده می‌شده‌است و رنگ‌های کار عمل، کمتر حالت هنری داشتند و بیشتر توسط مطرب‌ها (که در آن زمان «عمله‌جات طرب» نام می‌گرفتند) اجرا می‌شدند.
احتمال دارد که نام این فرم موسیقی، ریشه در نام «عمل» داشته باشد که اسم یکی از فرم‌های موسیقی در موسیقی مقامی بود. برای مثال، عبدالقادر مراغه‌ای (موسیقی‌دان دورهٔ تیموریان) در رسالهٔ موسیقی خود از «عمل» به عنوان نوعی تصنیف یاد کرده‌است و یک عمل را که در مقام دوگاه است نیز شرح داده‌است که خود شامل سه بخش «صوتِ میان‌خانه»، «تشییع» و «بازگشت» است.
فرم‌های فرعی > قول و غزل

قول نوعی تصنیف بوده که فرم یاد شده را برای شعر عربی به کار می‌گرفته است. عبدالقادر مراغی ساختن صوت یا میانخانه در این نوع را به اختیار مصنف دانسته است ، اما بنایی و میرصدرالدین محمد قزوینی به صراحت، از فقدان میانخانه در قول سخن گفته‌اند. نجم‌الدین کوکبی بخارایی مسئله را چنین بیان کرده است: «شرط در این تصنیف آن است که تمامیِ او به دو سرخانه و بازگوی باشد، اگرچه بعضی از استادان میانخانه بسته‌اند». غزل مثل قول بوده است، اما با شعر فارسی؛ و همان ملاحظاتی که دربارۀ میانخانه برای قول آمد، برای غزل هم صادق بوده است .
فرم‌های فرعی > ترانه

مثل قول بوده است، اما با شعری به بحر رباعی ، چه به فارسی و چه به عربی. مراغی وجود میانخانه در این نوع تصنیف را نیز به اختیار مصنف دانسته است. عارف قزوینی آن را عین قول و غزل به‌شمار آورده است و دیگران در این‌باره سکوت کرده‌اند.۳ نوع تصنیف یاد شده بخشی از یک فرم کلان‌ساختاری به نام نوبت مرتب بوده است که در ادامه از آن سخن خواهد رفت.
اشچینا

Village در 23x15px|border |alt=لهستان|link=لهستان لهستان
| Trzcinna | Trzcinna |
| --- | --- |
Village: Village
استان‌های لهستان: استان پومرانی غربی
County: Myślibórz
گمینا: Nowogródek Pomorski
جمعیت: ۳۷۰
اشچینا (به لاتین: Trzcinna) یک منطقهٔ مسکونی در لهستان است که در Gmina Nowogródek Pomorski واقع شده‌است.
خصوصیات

اشچینا ۳۷۰ نفر جمعیت دارد.
جدول نو (اقلید)

| جدول نو (اقلید) | جدول نو (اقلید) |
| --- | --- |
روستا: روستا
کشور: ایران
استان: فارس
شهرستان: اقلید
بخش: سده
دهستان: دژکرد
جمعیت: ۱۳۷ نفر (سرشماری ۹۵)
جدول نو (اقلید)، روستایی از توابع بخش سده شهرستان اقلید در استان فارس ایران است.
جمعیت

این روستا در دهستان دژکرد قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۲۹ نفر (۳۲خانوار) بوده‌است.
آئورلیو گریمالدی

| آئورلیو گریمالدی | آئورلیو گریمالدی |
| --- | --- |
زادهٔ: ۲۲ نوامبر ۱۹۵۷ ‏(۶۷ سال) مودیکا، ایتالیا
ملیت: ایتالیایی
پیشه(ها): کارگردان فیلم، فیلم‌نامه‌نویس
سال‌های فعالیت: ۱۹۸۹ تا ۲۰۰۷
آئورلیو گریمالدی (ایتالیایی: Aurelio Grimaldi؛ زادهٔ ۲۲ نوامبر ۱۹۵۷) یک کارگردان فیلم و فیلم‌نامه‌نویس اهل ایتالیا است.
از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته است می‌توان به گرگینه، تا ابد مری، پسران حاشیه‌نشین و صندوق پستی تینتو براس اشاره نمود.
سلام (فیلم ۱۹۹۹)

| 0 | 1 |
| --- | --- |
کارگردان: K. Selva Bharathy
تهیه‌کننده: Thiruvengadam
نویسنده: K. Selva Bharathy
بازیگران: Prashanth پریتی جانگیانی Sujitha Ranjith Manivannan Senthil Charlie Vaiyapuri
موسیقی: Deva
فیلم‌بردار: S. D. Vijay Milton
تدوین‌گر: B.S.Vasu - Saleem
شرکت تولید: Serene Moviee Makers
تاریخ‌های انتشار: ۷ نوامبر ۱۹۹۹
کشور: هند
«سلام» (انگلیسی: Hello) یک فیلم است که در سال ۱۹۹۹ منتشر شد.
تور مختصر و مفید

| 0 | 1 |
| --- | --- |
تور کنسرت توسط سابرینا کارپنتر: تور کنسرت توسط سابرینا کارپنتر
موقعیت:  اروپا  آمریکای شمالی 
آلبوم وابسته: مختصر و مفید
تاریخ آغاز: ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۴ (۲۰۲۴-09-۲۳)
تاریخ پایان: ۴ آوریل ۲۰۲۵ (۲۰۲۵-04-۰۴)
تعداد نمایش‌ها: ۵۳
پشتیبانی نمایش‌ها:  آمارای  ریچل چینوریری  گریف  دیکلن مک‌کنا 
گاه‌نگاری کنسرت سابرینا کارپنتر: گاه‌نگاری کنسرت سابرینا کارپنتر
 تور ایمیل‌هایی که نمی‌توانم بفرستم (۲۰۲۲–۲۰۲۳)  تور مختصر و مفید (۲۰۲۴–۲۰۲۵)  ... :  تور ایمیل‌هایی که نمی‌توانم بفرستم (۲۰۲۲–۲۰۲۳)  تور مختصر و مفید (۲۰۲۴–۲۰۲۵)  ... 
️تور مختصر و مفید (انگلیسی: Short n' Sweet Tour) پنجمین تور کنسرت از خواننده، ترانه‌پرداز و بازیگر آمریکایی سابرینا کارپنتر در حمایت از ششمین آلبوم استودیویی او به نام مختصر و مفید (۲۰۲۴) است. این تور از ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۴ در کلمبوس، ایالات متحده آغاز شده و قرار است در ۴ آوریل ۲۰۲۵ در استکهلم، سوئد به پایان برسد. این تور شامل ۵۳ کنسرت است.
اطلاعیه

️کارپنتر تاریخ‌های تور آمریکای شمالی را در ۲۰ ژوئن ۲۰۲۴ اعلام کرد. تاریخ‌های تور اروپا نیز در ۲۳ ژوئیه ۲۰۲۴ منتشر شدند. سپس در ۲ دسامبر ۲۰۲۴، تاریخ‌های جدیدی برای بخش اروپا اعلام شد که شامل کنسرت‌هایی در سوئیس و کشورهای اسکاندیناوی بود.
دانشگاه علم و فناوری نروژ

| 0 | 1 |
| --- | --- |
Norges teknisk-naturvitenskapelige universitet: Norges teknisk-naturvitenskapelige universitet
نشان‌واره‌ی دانشگاه: نشان‌واره‌ی دانشگاه
نام پیشین: دانشگاه فنی نروژ (NTH)
شعار: Kunnskap for en bedre verden
شعار به انگلیسی: Knowledge for a better world
نوع: دانشگاه دولتی
بنیانگذاری شده: ۱۹۹۶؛ ۲۹ سال پیش (۱۹۹۶-خطا: زمان نامعتبر}}) (۱۹۱۰؛ ۱۱۵ سال پیش (۱۹۱۰-خطا: زمان نامعتبر}}))
وابستگی آکادمیک: انجمن دانشگاهی اروپایی، مدیران برتر بین‌المللی در مهندسی، انجمن اروپایی آموزش بین‌المللی
موقعیت: تروندهایم، گیوویک و اولهسوند، نروژ
زبان: نروژی، انگلیسی
رنگ آموزشگاه:     
تعلق ورزشی به: NTNUI
وبگاه: ntnu.edu (انگلیسی) ntnu.no (نروژی)
دانشگاه علم و فناوری نروژ یا دانشگاه فنی و علوم طبیعی نروژ
(به‌اختصار NTNU؛ نروژی: Norges teknisk-naturvitenskapelige universitet؛ انگلیسی: Norwegian University of Science and Technology) در شهر تروندهایم در نروژ قرار دارد و همچنین دو پردیس دیگر در شهرهای گیوویک و اولهسوند دارد. این دانشگاه دولتی معتبرترین نهاد آموزش عالی در حوزه فنی مهندسی در نروژ و بزرگ‌ترین دانشگاه آن از نظر تعداد دانشجویان است.
شهر تروندهایم عمدتاً به واسطه این دانشگاه رشد و توسعه پیدا کرده و صنایع مختلف مرتبط یا زاییده شده از دل دانشگاه در آن شکل گرفته‌اند. این دانشگاه در سال ۱۹۹۶ و پس از انحلال و بازسازی دانشگاه فنی نروژ تأسیس شد، که خود در سال ۱۹۱۰ و توسط استورتینگه (پارلمان نروژ) بنا نهاده شده بود.
دانشگاه NTNU در فهرست دانشگاه‌های مورد تأیید وزارت علوم ایران در رده‌ی الف (ممتاز) طبقه‌بندی شده است.
سیمون ون درمیر

| سیمون ون درمیر | سیمون ون درمیر |
| --- | --- |
زادهٔ: ۲۴ نوامبر ۱۹۲۵ لاهه، هلند
درگذشت: ۴ مارس ۲۰۱۱ (۸۵ سال) ژنو، سوئیس
ملیت: هلندی
محل تحصیل: دانشگاه فناوری دلفت
شناخته‌شده برای: خنک‌کننده تصادفی
جوایز: Duddell Medal and Prize (۱۹۸۲) جایزه نوبل فیزیک (1984)
پیشینه علمی: پیشینه علمی
شاخه(ها): فیزیک
محل کار: سرن
 :  
سیمون واندرمیر (به هلندی: Simon van der Meer) ‏ (۲۴ نوامبر ۱۹۲۵–۴ مارس ۲۰۱۱) فیزیک‌دان هلندی است که در سال ۱۹۸۴ به همراه کارلو روبیا به خاطر سهم تعیین‌کننده اش در پروژه بزرگ که به کشف ذرات میدانی Wوz منجر شد جایزه نوبل فیزیک به او اهدا شد.
حد (ریاضی)

در ریاضیات، حد (به انگلیسی: Limit)، مقداری است که یک تابع (یا دنباله) با نزدیک شدن ورودی (یا اندیس) به مقداری، به آن نزدیک می‌شود. حد، یک مفهوم اساسی در حسابان و در حالت کلی، در آنالیز ریاضی است و در تعریف پیوستگی، مشتق و انتگرال کاربرد دارد. حد، رفتار یک تابع را بیان می‌کند. در واقع، رفتار آن را در نقاط روی صفحه یا در بی‌نهایت ارزیابی می‌کند.
مفهوم حد یک دنباله، درحالت کلی‌تر، به مفهوم یک شبکه توپولوژیک، تعمیم داده می‌شود، که ارتباط نزدیکی با حد و حد مستقیم در نظریهٔ رده‌ها دارد.
ریاضی‌دانان پیش‌ازآن‌که مفهوم دقیق‌ حد را به‌دست دهند، دربارهٔ آن، مجادله‌ بسیار کرده‌اند. یونانی‌ها در عصر باستان درکی از مفهوم حد داشته‌اند. برای نمونه، ارشمیدس مقدار تقریبی محیط دایره را با استفاده از محیط چندضلعی‌های منتظم محاط در دایره‌ای به شعاع یک، وقتی که تعداد اضلاع، بی‌کران افزایش می‌یابد، به‌دست آورد. در قرون وسطی نیز تا دورهٔ رنسانس، مفهوم حد برای به‌دست‌آوردن مساحت شکل‌های گوناگون به‌کار گرفته می‌شد.
در نوشتار ریاضی، حد را گاهی با lim نمایش می‌دهند، مانند lim (an) = a، گاهی با یک پیکان رو به‌راست (→)، مانند an → a و گاهی هم به فارسی حد می‌نویسند.
حد تابع

مقالهٔ اصلی: حد تابع
−
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| هرگاه نقطه‌ای مانند x در فاصلهٔ δ از c باشد f(x) در فاصلهٔ ε از L قرار می‌گیرد. |  | برای تمامی x> S، مقدار f(x) در بازهٔ ε از L قرار می‌گیرد. |
برای تابع حقیقی f(x)‎ و عدد حقیقی c، عبارت
بدین معناست که اگر x به‌اندازهٔ کافی به c نزدیک شود، f(x)‎ به‌اندازهٔ دل‌خواه به L نزدیک خواهد شد. رابطهٔ ریاضی بالا چنین خوانده‌ می‌شود: «حد f از x هنگامی که x به c نزدیک می‌شود برابر L است.»
کوشی، ۱۸۲۱ میلادی، و به‌دنبال او، کارل وایراشتراس، تعریفی که در بالا برای حد داده‌شد را به زبان ریاضی‌ بیان کردند، که در سدهٔ ۱۹ میلادی با نام «تعریف (ε, δ) حد» شناخته شد. آن‌ها در این تعریف، از اپسیلون، ε، برای نشان دادن یک مقدار مثبت بسیار کوچک بهره بردند. هنگامی که «f(x) به‌اندازهٔ دلخواه به L نزدیک می‌شود» به این معنی است که مقدار f(x) کم‌کم در بازهٔ (L - ε, L + ε) جای می‌گیرد. با کمک قدر مطلق چنین می‌نویسیم: |f(x) - L| <ε.
عبارت «هنگامی که x به‌اندازهٔ کافی به c نزدیک می‌شود» به این معنی است که مقدارهای حقیقی از x را در نظر داریم که فاصلهٔ آن‌ها از c کمتر از عدد مثبت دلتا، δ باشد؛ یعنی x عضو یکی از دو بازهٔ (c - δ, c) یا (c, c + δ) است، نوشتار ریاضی این عبارت چنین است: ۰ <|x - c| <δ. نامساوی نخست یعنی فاصلهٔ میان c و x بیشتر از صفر است و x ≠ c است در حالی که نامساوی دوم می‌گوید فاصلهٔ x از c کمتر از δ است.
تعریف بالا برای حد می‌تواند درست باشد حتی اگر  f(c)\neq L باشد؛ حتی لازم نیست که f(x) در c تعریف شده‌باشد.
برای نمونه، اگر:
آنگاه f(1) تعریف نشده‌است (بخش بر صفر)؛ هر چه x به ۱ نزدیک می‌شود، f(x) متناسب با آن نیز به ۲ نزدیک می‌شود:
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| f(۰٫۹) | f(۰٫۹۹) | f(۰٫۹۹۹) | f(۱٫۰) | f(۱٫۰۰۱) | f(۱٫۰۱) | f(۱٫۱) |
| ۱٫۹۰۰ | ۱٫۹۹۰ | ۱٫۹۹۹ | ⇒ تعریف نشده ⇐ | ۲٫۰۰۱ | ۲٫۰۱۰ | ۲٫۱۰۰ |
بنابراین، f(x) به ۲ نزدیک می‌شود، هرگاه بتوان x را به‌اندازهٔ کافی به ۱ نزدیک کرد.
به عبارت دیگر،  \lim _{x\to 1}{\frac {x^{2}-1}{x-1}}=2
یک تابع، افزون‌بر داشتن حد در مقدارهای معین، می‌تواند در بی‌نهایت هم دارای حد باشد. برای نمونه:
f(۱۰۰) = ۱٫۹۹۰۰
f(۱۰۰۰) = ۱٫۹۹۹۰
f(۱۰۰۰۰) = ۱٫۹۹۹۹۰
هرگاه x مقدارهای بی‌نهایت بزرگ به خود گیرد، مقدار f(x) به سوی ۲ کشیده می‌شود. در این حالت، حد f(x) به ازای xهای رو به بی‌نهایت، برابر ۲ است. بیان ریاضی این گفته چنین است:
اثبات

این روش، به اثبات اپسیلون و دلتا مشهور است که نخستین بار، ریاضی‌دان آلمانی، کارل وایرشتراس پیش‌ نهاد.[نیازمند منبع]
با آن، حد چنین تعریف می‌شود:
f(x) در  x_{0} دارای حد  L است، اگر به‌ازای هر عدد مثبت  \epsilon ، عدد مثبت  \delta  باشد، به‌طوری‌که اگر  0<|x-x_{0}|<\delta ، آنگاه |f(x)-L|<\epsilon .
به عبارت دیگر، برای هر  \varepsilon \ >0 یک  \delta \ >0 باشد، که برای هر  x در |x-x_{0}|<\delta \ ، چنین شود:   |f(x)-L|<\varepsilon .
در تعریف غیرصوری، باید گفت حد تابع  f(x) ، L است اگر وقتی  x\to a،  f(x) به حد  L نزدیک بشود، یا  f(x) در  a دارای حد  L است، اگر هنگامی‌که  x به  a میل می‌کند،  f(x) به  L نزدیک شود.
اثبات > مثال

اثبات  \lim _{x\to 0}{\sqrt {x}}=0 :
برای هر  \varepsilon \ >0 یک  \delta \ >0 هست که:
|{\sqrt {x}}-0|<\varepsilon \ 
اگر
 0<x<\delta
یا  {\sqrt {x}}<\varepsilon \  اگر  0<x<\delta
با استفاده از مربع (مجذور)، می‌توان آن را چنین نوشت:
x<\epsilon ^{2} اگر  0<x<\delta
بنابراین  \delta \leq \epsilon ^{2}
و این  \lim _{x\to 0}{\sqrt {x}}=0 را ثابت می‌کند.
حد یک دنباله

مقالهٔ اصلی: حد دنباله
با فرض  a۱, a۲,... دنباله‌ای از عددهای حقیقی، می‌توان گفت عدد حقیقی L حد این دنباله‌است هرگاه
یعنی
به‌ازای هر عدد حقیقی ε> ۰ می‌توان یک عدد طبیعی n۰ یافت، به‌گونه‌ای‌که برای همه n> n۰ آنگاه .
عبارت بالا بدان معنا است که همهٔ عضوهای دنباله به حد دنباله نزدیک می‌شوند چون عبارت قدر مطلقی  برابر است با فاصلهٔ میان an و L.
برای نمونه، دنبالهٔ ۱٫۷۹, ۱٫۷۹۹, ۱٫۷۹۹۹,...، به ۱٫۸ نزدیک می‌شود. پس ۱٫۸ حد این دنباله‌است.
همهٔ دنباله‌ها، حد ندارند. اگر دنباله‌ای حد داشت به آن دنباله هم‌گرا و اگر نداشت، واگرا می‌گویند. می‌توان نشان داد که دنباله‌های هم‌گرا، حد یکتا دارند.
حد یک دنباله و حد یک تابع رابطهٔ نزدیکی با هم دارند.
ایلیوشین ایل-۱۴

| Il-۱۴ | Il-۱۴ |
| --- | --- |
یک ایلیوشین-۱۴ آئروفلوت در فرودگاه استکهلم-آرلاندا در سال ۱۹۷۰: یک ایلیوشین-۱۴ آئروفلوت در فرودگاه استکهلم-آرلاندا در سال ۱۹۷۰
کاربری: هواپیمای مسافربری
کشور سازنده: اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی
تولیدکننده: ایلیوشین
نخستین پرواز: ۱ اکتبر ۱۹۵۰
معرفی: ۱۹۵۴ (آئروفلوت)
بازنشستگی: ۱۹۹۸ (نیروی هوایی خلق ویتنام) ۱۹۹۸ (نیروی هوایی سوریه) ۲۰۰۵ (Russian CAA)
کاربر اصلی: نیروی هوایی شوروی آئروفلوت نیروی هوایی مصر
تعداد ساخته‌شده: ۱٬۳۴۸
توسعه‌یافته از: ایلیوشین-۱۲
ایلیوشین-۱۴ (به انگلیسی: Ilyushin Il-14) یک هواپیمای ساختِ کارخانهٔ ایلیوشین در کشور اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی است. نخستین استفاده‌کنندهٔ این هواپیما نیروی هوایی شوروی بوده‌است. این هواپیما در ۰۱۹۵۰−۱۰−۰۱ ۱ اکتبر ۱۹۵۰ میلادی نخستین پرواز خود را انجام داد.
فهرست فیلم‌هایی که بدترین محسوب می‌شوند

این فهرست ممکن است ناکامل باشد و هرگز نتوان آن را کامل کرد. با  با استفاده از منابع معتبر، به ویکی‌پدیا کمک کنید.
فیلم‌های فهرست‌شده در زیر توسط منتقدان برجسته در منابع رسانه‌ای مختلف به‌عنوان بدترین فیلم‌هایی که تا کنون ساخته شده‌اند، ذکر شده‌اند. نمونه‌هایی از چنین منابعی عبارتند از متاکریتیک، فهرست منفورترین فیلم‌های راجر ایبرت، راتن تومیتوز و جوایز تمشک طلایی. فیلم‌های موجود در این فهرست‌ها عموماً فیلم‌های بلندی هستند که ماهیت تجاری / هنری دارند (با هدف سودآوری، بیان اظهارات شخصی یا هر دو)، تولید حرفه‌ای یا مستقل (برخلاف تولیدات آماتور) هستند یا برای اکران در سینماها، سپس در تلویزیون، و اخیراً از طریق ویدیو به درخواست و خدمات پخش جریانی ساخته شده‌اند.
دهه ۱۹۵۰

گلن یا گلندا (۱۹۵۳)
فاتح (۱۹۵۶)
نقشه ۹ از فضای بیرونی (۱۹۵۷)
دهه ۱۹۶۰

سانتا کلاوز مریخ را فتح می‌کند (۱۹۶۴)
مکانی برای عشاق (۱۹۶۸)
دهه ۱۹۷۰

بت پوسی (اوایل دهه ۱۹۷۰)
میرا برکینریج (۱۹۷۰)
جن‌گیر ۲: مرتد (۱۹۷۷)
حمله زنبورها (۱۹۷۸)
به گورت تف می‌کنم (۱۹۷۸)
کالیگولا (۱۹۷۹)
دهه ۱۹۸۰

دروازه بهشت (نسخه تئاتری، ۱۹۸۰)
اپل (۱۹۸۰)
اینچئون (۱۹۸۱)
تارزان مرد گوریلی (۱۹۸۱)
هاوارد اردکه (۱۹۸۶)
ایشتار (۱۹۸۷)
دهه ۱۹۹۰

کوه‌نشین ۲: سریع (نسخه تئاتری، ۱۹۹۱)
برادران سوپر ماریو (۱۹۹۳)
شمال (۱۹۹۴)
دختران شو (۱۹۹۵)
داغ ننگ (۱۹۹۵)
استریپتیز (۱۹۹۶)
بتمن و رابین (۱۹۹۷)
انتقام‌جویان (۱۹۹۸)
عکس‌های جدایی (۱۹۹۹)
دهه ۲۰۰۰

آوردگاه زمین (۲۰۰۰)
فردی انگولک شد (۲۰۰۱)
درخشش (۲۰۰۱)
شیفته (۲۰۰۲)
بالستیک (۲۰۰۲)
اتاق (۲۰۰۳)
جیلی (۲۰۰۳)
زن گربه‌ای (۲۰۰۴)
تنها در تاریکی (۲۰۰۵)
آتش (۲۰۰۷)
فیلم حماسی (۲۰۰۷)
من می‌دانم که چه کسی مرا کشت (۲۰۰۷)
ملاقات با اسپارتی‌ها (۲۰۰۸)
فیلم فاجعه (۲۰۰۸)
دهه ۲۰۱۰

آخرین بادافزار (۲۰۱۰)
باکی لارسون: ستاره مادرزاد (۲۰۱۱)
جک و جیل (۲۰۱۱)
اون پسر منه (۲۰۱۲)
فیلم ۴۳ (۲۰۱۳)
به نظر می‌رسد (۲۰۱۴)
احساسات متحد (۲۰۱۴)
بابابزرگ کثیف (۲۰۱۶)
نگهبانان (۲۰۱۷)
گربه‌ها (۲۰۱۹)
دهه ۲۰۲۰

۳۶۵ روز (۲۰۲۰)