شیلی

| جمهوری شیلی República de Chile  (اسپانیایی) شیلی | جمهوری شیلی República de Chile  (اسپانیایی) شیلی |
| --- | --- |
   پرچم     نشان ملی  :    پرچم     نشان ملی  
شعار: Por la razón o la fuerza ("By reason or by force"): شعار: Por la razón o la fuerza ("By reason or by force")
سرود: سرود ملی شیلی ("National Anthem of Chile"): سرود: سرود ملی شیلی ("National Anthem of Chile")
شیلی - سبز پررنگ قلمرو جنوبگان شیلی - سبز کم‌رنگ: شیلی - سبز پررنگ قلمرو جنوبگان شیلی - سبز کم‌رنگ
پایتخت: سانتیاگو ۳۳°۲۶′ جنوبی ۷۰°۴۰′ غربی﻿ / ﻿۳۳٫۴۳۳°جنوبی ۷۰٫۶۶۷°غربی﻿ / -33.433; -70.667
بزرگترین شهر: پایتخت
زبان ملی: اسپانیایی شیلی
دین(ها)  (۲۰۲۰): ۶۳٪ مسیحیت —۴۵٪ کاتولیک —۱۵٪ پروتستان —۳٪ دیگر مسیحیان ۳۶٪ بدون دین ۱٪ دیگر
نام(های) اهلیت: شیلیایی‌ها
حکومت: حکومت متمرکز نظام ریاستی جمهوری
: 
• رئیس‌جمهور شیلی : گابریل بوریک
• رئیس مجلس سنا : Álvaro Elizalde
• رئیس مجلس نمایندگان : Raúl Soto
• رئیس دیوان عالی : Guillermo Silva
 :  
قوه مقننه: National Congress
• مجلس اعلا: Senate
• مجلس سفلا: Chamber of Deputies
جنگ استقلال شیلی از اسپانیا: جنگ استقلال شیلی از اسپانیا
: 
• Government Junta : ۱۸ سپتامبر ۱۸۱۰
• Declared : ۱۲ فوریه ۱۸۱۸
• Recognized : ۲۵ آوریل ۱۸۴۴
• Current constitution : ۱۱ سپتامبر ۱۹۸۰
 :  
مساحت: مساحت
• کل: ۷۵۶٬۰۹۶٫۳ کیلومتر مربع (۲۹۱٬۹۳۰٫۴ مایل مربع) (۳۷ام)
• آبها (٪): ۲٫۱ (از ۲۰۱۵)
جمعیت: جمعیت
• سرشماری ۲۰۱۷: ۱۷٬۵۷۴٬۰۰۳ (۶۴ام)
• تراکم: ۲۴ بر کیلومتر مربع (۶۲٫۲ بر مایل مربع) (۱۹۸ام)
تولید ناخالص داخلی (GDP)  برابری قدرت خرید (PPP): برآورد ۲۰۲۲ 
• کل:  ۵۶۸٫۳۱۹ میلیارد دلار (۵ام)
• سرانه:  ۲۸٬۵۲۶ دلار (64th)
تولید ناخالص داخلی (GPD) (اسمی): برآورد ۲۰۲۲ 
• کل:  ۳۱۷٫۵۹۴ میلیارد دلار (۴۵ام)
• سرانه:  ۱۵٬۹۴۱ دلار (۶۲ام)
شاخص جینی (۲۰۲۱):  ۴۶ 
شاخص توسعه انسانی (۲۰۲۱):  ۰٫۸۵۵ ۴۲ام
واحد پول: پزوی شیلی (CLP)
منطقه زمانی: یوتی‌سی−۴ و−۶ (CLT and EASTc)
• تابستان (ساعت تابستانی): یوتی‌سی-۳ و −۵
: آوریل تا سپتامبر
گاه‌شماری: dd/mm/yyyy
جهت رانندگی: راست
پیش‌شماره تلفنی: +56
کد ایزو ۳۱۶۶: CL
دامنه سطح‌بالا: .cl
 سیاست در شیلی is based in والپارایسو. Includes Easter Island and جزیره سالای گومز; does not include ۱٬۲۵۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع (۴۸۰٬۰۰۰ مایل مربع) of territory claimed in Antarctica. :  سیاست در شیلی is based in والپارایسو. Includes Easter Island and جزیره سالای گومز; does not include ۱٬۲۵۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع (۴۸۰٬۰۰۰ مایل مربع) of territory claimed in Antarctica. 
شیلی (به اسپانیایی: Chile) با نام رسمی جمهوری شیلی (به اسپانیایی: República de Chile)، کشوری است واقع در آمریکای جنوبی که پایتخت و مهم‌ترین شهر آن سانتیاگو است. شیلی در نقشهٔ آمریکای جنوبی به مانند یک نوار بلند و باریک میان رشته کوه آند در شرق و اقیانوس آرام در غرب کشیده شده‌است. اقیانوس آرام کل مرز غربی این کشور را تشکیل می‌دهد، و از شمال با پرو، از شمال شرق با بولیوی، از شرق با آرژانتین، و در پایین‌ترین نقطه جنوبی کشور با گذرگاه دریک هم‌مرز است. این کشور به همراه اکوادور تنها کشورهایی در آمریکای جنوبی هستند که با برزیل مرز مشترک ندارند. طول خط ساحلی این کشور با اقیانوس آرام ۶٬۴۳۵ کیلومتر است و طول مرز شیلی با آرژانتین بیش از ۵٬۰۰۰ کیلومتر است که یکی از ۴ مرز طولانی دنیاست.
بیابان آتاکاما با وسعت ۱۰۰۰ کیلومتر در بخش شمالی این کشور واقع شده‌است. این بیابان در واقع خشک‌ترین ناحیه بر روی زمین است که با توجه به خشک بودن آن دارای ارزش اقتصادی فراوان برای کشور شیلی است. این بیابان سرشار از فلزاتی معدنی همچون مس، طلا و نقره است که در سال ۲۰۱۵ تنها ۵٬۷ میلیون تن مس از این بیابان استخراج و سپس صادر شده‌است.
یکی از مهم‌ترین رویدادها در تاریخ کشور شیلی مربوط به دههٔ ۷۰ میلادی است زمانی که سالوادور آلنده از حزب مارکسیست شیلی در انتخابات این کشور پیروز و به عنوان رئیس‌جمهور برگزیده شد اما پس از آن در کودتای ۱۱ سپتامبر ۱۹۷۳ به رهبری آگوستو پینوشه و با کمک و اثرگذاری سازمان سیا، ژنرال پینوشه موفق به اجرای کودتا در این کشور شد.
این کودتا تأثیری شگرف و بسیار مهم در تاریخ این کشور و روند جنگ سرد گذاشت.
امروزه کشور شیلی با توجه به رشد و توسعه پایدار در شاخص‌هایی همانند توسعه انسانی، رقابت‌پذیری در تجارت و اقتصاد، آزادی اقتصادی و رشد درآمد سرانه یکی از با ثبات‌ترین و امن‌ترین کشورها در آمریکای لاتین به‌شمار می‌آید. شیلی یکی از اعضای سازمان ملل، اتحادیه کشورهای آمریکای جنوبی و جامعه کشورهای آمریکای لاتین و حوزه کارائیب است.