stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
بی‌اختیاری مدفوع

پوشک بزرگسال
پوشک بزرگسال و زیر انداز جاذب
نوار بهداشتی بی‌اختیاری استفاده شده (خیس با ادرار) نمای جلو و پشت نوار بهداشتی (پد) بی‌اختیاری
پوشک شورتی بزرگسال
بی‌اختیاری مدفوع، که انکوپورزیس (کثیف کردن لباس یا کثیف کردن زیر شلوار) هم یک نوع آن است، به معنای ناتوانی در کنترل دفع مدفوع است که منجر به از دست دادن غیرارادی محتویات روده به‌صورت دفع بی اختیارِ مدفوع شل و آبکی یا دفع بی اختیار مدفوع با قوام نرم و طبیعی یا دفع بی اختیارِ موکوس یا دفع بی اختیار مدفوع سفت می‌گردد. اگر فرد همراه با بی‌اختیاری مدفوع فرد دچار بی‌اختیاری در کنترل گاز روده (گوز و چس) باشد این امر به عنوان بی‌اختیاری مقعدی نامیده می‌شود. بی‌اختیاری مدفوع یک تشخیص پزشکی نیست بلکه علامتی از وجود یک بیماری است. بی‌اختیاری مدفوع می‌تواند به دلایل مختلف از جمله یبوست یا اسهال ایجاد شود . کنترل مدفوع توسط چندین عامل مرتبط، از جمله مکانیسم رفلکس بازدارنده راست روده ایی مقعدی (رفلکس بازدارنده رکتو آنال) حفظ می‌شود و بی‌اختیاری مدفوع معمولاً ناشی از اختلال در مکانیسم‌های متعدد است. شایع‌ترین علل شناخته شده عبارتند از آسیب زودرس یا دیر رس بدنبال زایمان، عوارض ناشی از جراحی در ناحیه مقعد و راست روده (جراحی آنورکتال) به ویژه جراحی بر روی اسفنکترهای مقعدی یا بالشتک‌های عروقی هموروئیدی (بواسیر)، تغییر عادات روده (به عنوان مثال، ناشی از سندرم روده تحریک پذیر، بیماری کرون، کولیت اولسروز، عدم تحمل غذا یا یبوست همراه با بی‌اختیاری سرریزی)، و همچنین رابطه جنسی مقعدی. تخمین زده می‌شود که ۲/۲ ٪ از افراد بزرگسال در جامعه دچار این مشکل می‌باشند. با این حال، آمار متفاوتی از میزان شیوع این مشکل گزارش شده‌است. بین سالهای ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۰ شیوع ۸/۳۹ درصدی بین بزرگسالان ساکن ایالات متحده آمریکا گزارش شده‌است، شیوع مشکل بی‌اختیاری مدفوع در میان بزرگسالان ساکن خانه‌های سالمندان نزدیک به ۵۰ ٪ است.
بی‌اختیاری مدفوع یکی از ناتوان کننده‌ترین مشکلات روانی و اجتماعی است که یک فرد سالم می‌تواند با آن رو به رو شود، این مشکل اما به‌طور کلی قابل درمان است. بیش از ۵۰٪ بیماران بدحال بستری در بیمارستان بی‌اختیاری ادرار یا مدفوع را «بدتر از مردن» ارزیابی کرده اند. کنترل و درمان بی‌اختیاری مدفوع از طریق ترکیب رژیم غذایی، دارو درمانی و جراحی انجام شود. متخصصان مراقبت‌های بهداشتی و درمانی اغلب در مورد گزینه‌های درمانی اطلاع کافی ندارند و ممکن است از آثار سوء بی‌اختیاری مدفوع آگاه نباشند.
علل

بی‌اختیاری یک تشخیص پزشکی نیست بلکه علامت یا نشانه ایی از یک بیماری است
علل > اختلال سیستم عصبی مرکزی

کنترل مدفوع نیازمند ردو بدل آگاهانه و فروآگاهانه اطلاعات به ناحیه مقعدی راست روده ایی و از این ناحیه به دیگر نقاط بدن می‌باشد. نقص‌ها /آسیب مغزی ممکن است سیستم عصبی مرکزی را در ناحیه ایی کوچک تحت تأثیر قرار دهند (به عنوان مثال سکته مغزی، تومور، ضایعات نخاعی، ضربه، مولتیپل اسکلروزیس). آسیب سیستم عصبی ممکن است به صورت فراگیر باشد (نمونه‌های آسیب فراگیر مغزی شامل بیماری زوال عقل «آلزایمر»، مولتیپل اسکلروزیس، عفونت سیستم عصبی، بیماری پارکینسون یا عوارض عصبی ناشی از دارو می‌باشند). بی‌اختیاری مدفوع (و بی‌اختیاری ادرار) همچنین ممکن است در حین تشنج‌های صرعی رخ دهد. بیماری گشاد شدن سخت شامه (دورال اکتازی) نمونه ای از ضایعه نخاعی است که ممکن است کنترل مدفوع (و ادرار) را تحت تأثیر قرار دهد.
علل > اسهال

کنترل مدفوع آبکی دشوارتر از مدفوع سفت است؛ بنابراین، بی‌اختیاری مدفوع می‌تواند با اسهال تشدید شود. برخی اسهال را شایع‌ترین عامل تشدید کننده بی‌اختیاری مدفوع می‌دانند. [نیازمند منبع]در مواردی که اسهال ناشی از مشکلات موقتی مانند عفونت‌های خفیف یا واکنش‌های غذایی است، بی‌اختیاری مشکلی کوتاه مدت خواهد بود. شرایط مزمن، مانند سندرم روده تحریک پذیر یا بیماری کرون، می‌تواند باعث اسهال شدید شود که هفته‌ها یا ماه‌ها طول می‌کشد. بیماریها، داروها و چربیهای غیرقابل هضم که در جذب روده اختلال ایجاد می‌کنند، ممکن است باعث استئاتوره (ترشح چربی راست روده و اسهال چرب) و درجاتی از بی‌اختیاری مدفوع شوند. علل مشابه شامل فیبروز کیستیک، اورلیستات و اولسترا می‌باشد. اسهال پس از برداشتن کیسه صفرا، اسهالی است که پس از برداشتن کیسه صفرا به دلیل وجود بیش از حد اسیدهای صفراوی ایجاد می‌شود. اورلیستات یک داروی ضد چاقی (کاهش وزن) است که مانع جذب چربی‌ها می‌شود. این دارو ممکن است عوارض جانبی، مانند اسهال و استئاتوره (دفع چربی در مدفوع) را ایجاد کند.
علل > بی‌اختیاری سرریزی (بدنبال یبوست)

این امر ممکن است زمانی رخ دهد که حجم زیادی از مدفوع در راست روده وجود داشته باشد (پرشدن راست روده با مدفوع بدنبال یبوست شدید)، که (مدفوع داخل راست روده) ممکن است سفت و سخت شود (سفت شدگی مدفوع). قسمتهایی از مدفوع آبکی قادر به عبور از اطراف انسداد (مدفوع سخت شده داخل راست روده) هستند که ( خروج این مدفوع آبکی از مقعد) منجر به بی‌اختیاری مدفوع می‌شود. مگارکتوم (بزرگ شدن اندازه راست روده) و حساسیت بیش از حد راست روده با بی‌اختیاری سرریزی همراه هستند. بیماران بستری در بیمارستان و ساکنان خانه‌های سالمندان احتمالاً در نتیجه عدم تحرک، کاهش هوشیاری، یبوست ناشی از مصرف دارو و/یا کم‌آبی بدن. ممکن است دچار بی‌اختیاری سرریزی مدفوع شوند.
مدیریت

بی‌اختیاری مدفوع به‌طور کلی به طریق محافظه کارانه یا عمل جراحی یا ترکیبی از هر دو روش محافظه کارانه و جراحی قابل درمان است. موفقیت درمان بستگی به علت زمینه ای بی‌اختیاری و پاسخ علت زمینه‌ساز به درمان دارد. انتخاب نوع درمان به علت و شدت بیماری و انگیزه بیمار و سلامت عمومی فرد مبتلا بستگی دارد. معمولاً چندین اقدام محافظه کارانه با هم مورد استفاده قرار می‌گیرند و در صورت صلاحدید جراحی انجام می‌شود. تا زمانی که علائم به‌طور رضایت بخشی کنترل نشوند، ممکن است درمان ادامه داشته باشد. یک الگوریتم درمانی بر اساس علت زمینه ایی بی‌اختیاری مدفوع ارائه شده‌است، در بر گیرندهاقدامات محافظه کارانه، درمان غیر جراحی و جراحی می‌باشد. درمان جراحی نئواسفینکتر به گراسیلوپلاستی دینامیک یا اسفنکتر مقعدی بازسازی شده اشاره دارد، تنقیه به شستشوی برگشتی راست روده اشاره دارد. اقدامات محافظه کارانه شامل اصلاح رژیم غذایی، درمان دارویی، تنقیه، تمرینات بیوفیدبک بازآموزی اسفنکتر مقعدی است. محصولات بی‌اختیاری به وسایلی مانند درپوش مقعدی و لباس‌های پوششی مانند نوار بهداشتی (پد) /پوشک اشاره دارد. پدهای بی‌اختیاری تنها برای بی‌اختیاری جزئی کاربردی هستند. اگر همه اقدامات دیگر بی اثر باشد، برداشتن کل روده بزرگ یک گزینه است.[نیازمند منبع]
همه گیرشناسی

به نظر می‌رسد که بی‌اختیاری مدفوع امری بسیار شایع است، که به دلیل خجالت آور بودن آن بسیار کم گزارش می‌گردد. یک مطالعه شیوع ۲/۲ درصدی را در جمعیت عمومی گزارش کرده‌است. این بیماری در همه سنین دیده می‌شود، اما در افراد مسن شایع تر است (اما نباید آن را بخشی طبیعی از روند طبیعی پیری در نظر گرفت). احتمال ابتلای زنان به بی‌اختیاری مدفوع بیشتر از مردان است (۶۳٪ افراد بالای ۳۰ سال مبتلا به بی‌اختیاری مدفوع زن هستند). در سال ۲۰۱۴، مرکز ملی آمار سلامت آمریکا گزارش داد که از هر شش سالمند در ایالات متحده که در خانه یا آپارتمان خود زندگی می‌کردند، یکی مبتلا به بی‌اختیاری مدفوع بوده. مردان و زنان سالمند (بالای شست و پنج سال) به‌طور مساوی دچار بی‌اختیاری مدفوع می‌شوند. ۵۰٪-۴۵٪ از افراد مبتلا به بی‌اختیاری مدفوع دچار ناتوانی شدید جسمی و/یا روانی هستند.
اصلان خادارتسف

اصلان خادارتسف (به روسی: Асла́н Хада́рцев؛ ۴ فوریه ۱۹۶۱ –۷ مه ۱۹۹۰) کشتی‌گیر اوستیایی‌تبار اتحاد جماهیر شوروی بود که در دسته‌های سنگین‌وزن و فوق سنگین‌وزن کشتی آزاد رقابت می‌کرد. او برندهٔ سه مدال طلا (۱۹۸۳، ۱۹۸۶، ۱۹۸۷) و یک برنز (۱۹۸۹) از مسابقات قهرمانی کشتی جهان و دو مدال طلا (۱۹۸۸، ۱۹۸۹) و یک نقره (۱۹۸۶) از مسابقات قهرمانی کشتی اروپا است.
اصلان خادارتسف از امیدهای کسب مدال در بازی‌های المپیک ۱۹۸۴ لس آنجلس بود که به دلیل تحریم این دوره از بازی‌ها توسط شوروی، حضور در این مسابقات را از دست داد. همچنین برای بازی‌های المپیک ۱۹۸۸ سئول مدیران تیم ملی المپیک شوروی لری خابلوف را به عنوان نماینده دستهٔ ۱۰۰ کیلوگرم شوروی به این رقابت‌ها فرستادند و خادارتسف شانس حضور در این دوره را هم پیدا نکرد.
او در دوران فعالیت خود چهار بار قهرمان مسابقات قهرمانی اتحاد جماهیر شوروی شد. در مسابقات سال ۱۹۸۳ خادارتسف با پیروزی بر ایلیا ماته -دارندهٔ مدال طلای المپیک- قهرمان شوروی و ملی‌پوش شد. او در چند دورهٔ این مسابقات لری خابلف و دیوید گوبجیشویلی که از قهرمانان نامدار اتحاد شوروی بودند، را شکست داد. برادر کوچکتر او ماخاربک خادارتسف نیز در مسابقات قهرمانی جهان و المپیک به قهرمانی رسید.
او در مه ۱۹۹۰ در نزدیکی روستای خاتالدون اوستیای شمالی بر اثر تصادف رانندگی در ۲۹ سالگی درگذشت.
هامان (شخصیت قرآن)

هامان، از شخصیت‌های حکومت فرعون در زمان موسی بود. نام‌هامان شش بار در قرآن به کار رفته‌است که در تمام موارد، همراه با نام فرعون است. در دو آیه، نام قارون نیز در کنار این دو آمده‌است. هامان به جهت کمک‌هایش به فرعون، یکی از درباریان فاسد و گنهکار به‌شمار آمده‌است.
جایگاه هامان

نام‌هامان شش بار در قرآن ذکر شده‌است: سه بار در سوره قصص آیه‌های ششم، هشتم و سی و هشتم، و یک بار در سوره عنکبوت آیه سی و نهم، و دو بار در سوره غافر آیه‌های بیست و چهارم و سی و ششم. بنا بر آیات قرآن، هامان از شخصیت‌های صاحب‌نفوذ حکومت فرعون در زمان موسی بوده‌است. در قرآن از سپاه مصر، با نام لشکریان فرعون وهامان یاد شده‌است.
برخی از مفسران شیعه و اهل سنت، معتقدندهامان، وزیر و مشاور اعظم فرعون بوده‌است؛ اما شیخ طوسی وزیر بودن‌هامان را نظریه ضعیفی دانسته‌است.
پس از آنکه موسی بر ساحران پیروز شد و موقعیت فرعون به خطر افتاد، به دستور فرعون، هامان برای او قصر و برج بسیار بلندی ساخت تا فرعون بالای آن رفته، از خدای موسی خبری پیدا کند. در حدیثی، پیامبر اسلام، حضرت محمد، دوازده نفر از بدترین انسان‌ها را نام برده‌است که‌هامان یکی از آنان است.
تشابه اسمی بین دوهامان

شباهت اسمی میان‌هامان وزیر فرعون (شخصیت قرآن) و هامان وزیر خشایارشا، موجب شده‌است که شرق‌شناسان غربی، محمد را به خطای تاریخی متهم کنند. آن‌ها معتقدند محمد بر اثر سوء برداشت از منابع یهودی، هامان وزیر خشایارشا را با وزیر فرعونِ معاصرِ موسی اشتباه گرفته‌است و حال آن‌که‌هامان وزیر فرعون اصلاً وجود تاریخی نداشته‌است؛ اما مفسران شیعه و اهل سنت، این گفته شرق‌شناسان را درست ندانسته‌اند.
دائره المعارف قرآن ـ چاپ لیدن هلند ـ در کنار اشاره به قول مشهور محققان غربی در موردهامان، به دیدگاه مذکور نیز توجه داشته و احتمال می‌دهد که‌هامان، معرّب کلمه مصری‌ها، آمِن، باشد که عنوان بالاترین روحانی و شخص دوم بعد از فرعون بوده‌است.
نتیجه گیری

از نکاتی که در بالا به آن اشاره شد می توان نتیجه گرفت که مدرکی مشخص که وجود شخصی به نام هامان را در مصر، آن هم در مقامی بالا، چه وزارت یا منصبی دیگر، تأیید کند وجود ندارد و قطعا می توان گفت که این روایت قرآنی دارای ضعف سندی کامل است. 
برای روشن شدن بیشتر آن چه موجب رسیدن به این نتیجه است، نکات زیر بیان می شود.
۱) مصریان قومی کاتب بودند و از نخستین دودمانهای پادشاهی گزارشهای نوشتاری فراوانی مربوط به آیینهای دینی، تاریخ و روزنگار پادشاهانشان و بسیاری موضوعات از خود به یادگار گذاشته اند، که هرگز در این دوره نگارش ۳۰۰۰ ساله حتی نیم خط وجود ندارد که در آن ردپایی از داستانهای پیامبران قوم یهود باشد.
۲) حم ایونو نزدیکترین نام در تاریخ مصر به نام هامان است. او به احتمال زیاد خواهرزاده خوفو، از بزرگترین پادشاهان مصر است که به دستور او هرم بزرگ جیزه ساخته شد.
حم ایونو، معمار این بنای بزرگ بود و از آنجا که معماران بالاترین مرتبه را در دربار پادشاهان مصر داشتند از این رو خود به خود، وزیر و نفر دوم فرمانروایی محسوب می‌شدند.
در در قرآن دو بار فرعون به هامان دستور داده است که برای او برجی بلند بسازد، این بدان معناست که هامان معمار فرعون نیز بوده است و آن کس که معمار بوده قطعا وزیر فرعون هم بوده است پس نظر شیخ طوسی درباره ضعیف بودن وزارت هامان نادرست است.
۳) گروهی هم بر این عقیده اند که در واقع هامان تغییر یافته و عربی شده آمون است.
درک و برداشت اینان نیز نادرست است چرا که پنداشته اند آمون کاهنی در پرستشگاه‌های مصری بوده است که می‌توانست نقش نفر دوم پادشاهی را ایفا کند، اما اینان باید بدانند که آمون یا آمون رع خدای بزرگ مصری است و در جایگاه زمینی منصبی آن هم پس از فرعون ندارد. از سوی دیگر آن چه از طبیعت زبان عربی می‌دانیم این است که عرب‌ها معمولاً نام های بیگانه را کوتاه‌تر می‌کنند و برخی از حرف‌های آنان را حذف می‌کنند و در اینجا در سنتی متفاوت به جای حذف کردن حروف، بدان افزوده‌اند و آمون را هامان کرده‌اند.
۴) در ادبیات داستانی فارسی به ۲ نام بر می خوریم که هر دو در شاهنامه آمده است: یکی هومان و دیگری  قارن است که قارن معرب کارن است.
نام نخست به هامان شباهت دارد و دومی به قارون.
این ۲ نام، نام سرداران ایرانی است که موجب افتخار بوده اند و اتفاقا اصلن دور از پندار نیست که عرب ها که همیشه با نگاهی پر از دشمنی به فرهنگ ایرانی می نگریستند، از ۲ نام پر افتخار، ۲ شخصیت منفور بسازند.
۵) نکته ای بسیار ظریف در این جا وجود دارد، آن هم مربوط به یکی از آن ۲ آیه ای است که فرعون در آنها به هامان دستور ساختن برج می‌دهد. در یکی از آن دو آیه می‌گوید ```بر گل آتش بیفروز و برای من برجی بساز```. مفهوم آن این است که دستور ساخت برج به وسیله خشت پخته یا همان آجر بوده است، همگان خوب می‌دانند که در معماری مصری آنجا که سخن از ساختن بناهای بلند و شکوهمند می‌شود تنها ماده ساختمانی سنگ است. در مصر باستان برای ساختن برخی بناهای کوچکتر همچون مصطبه‌ها از خشت خام هم استفاده می‌شد اما توجه به این نکته ضروری است که از خشت خام نه آجر و یا خشت پخته.
این شیوه ساختمان سازی در میانرودان و جنوب غرب ایران برای ساخت بناهای مرتفعی چون زیگورات‌ها رایج بوده است. حتی این نوع بیان قرآن به نوعی یادآور برج بابل می‌باشد که در کتاب مقدس به آن اشاره شده است.
پس به سادگی می‌توان دید که آن بیان قرآن در شیوه برج سازی با آجر، به طور کامل با آن چه در واقعیت وجود داشت، متفاوت است.
پاسخ به بازنشانی

پاسخ به بازنشانی (ATR) پیامی است که توسط کارت هوشمند تماسی که از استانداردهای ISO / IEC 7816 پشتیبانی می‌کنند، پس از تنظیم مجدد تراشه کارت توسط دستگاه کارتخوان، ارسال می‌شود. ATR اطلاعات مربوط به پارامترهای ارتباطی ارائه شده توسط کارت، ماهیت و حالت کارت را شامل می‌شود.
از آنجا که ATR غالباً اشاره به پیامی دارد که از کارت هوشمند در مراحل اولیه برقراری ارتباط به دست می‌آید؛ یا از کارت خوان مورد استفاده برای دسترسی به آن کارت، که ممکن است پیام کارت را به فرمت ATR تبدیل کند (به عنوان مثال برای برخی از کارت خوان‌های PC / SC هنگام دسترسی به کارت هوشمند ISO / IEC 14443).
وجود یک ATR غالباً به عنوان اولین نشانه عملیاتی بودن کارت هوشمند استفاده می‌شود و از محتوای پیام به عنوان اولین آزمایش در خصوص مناسب بودن کاربری آن استفاده می‌شود.
کارتهای هوشمند تماس از طریق سیگنالی ورودی/خروجی بصورت همزمان و یا غیرهمزمان ارتباط برقرار می‌کنند. این دو حالت در یک جلسه ارتباطی خاص منحصر به فرد هستند و بیشتر کارتها با پشتیبانی از یک حالت ساخته می‌شوند. کارت‌های هوشمند تماسی مبتنی بر ریز پردازنده‌ها عمدتاً از انواع غیرهمزمان هستند که برای سیم کارت‌های تلفن‌های همراه، کارت‌های بانکی منطبق بر مشخصات EMV، کارتهای تماسی جاوا و کارتهای هوشمند برای تلویزیونهای پولی استفاده می‌شوند. کارتهای تمام-حافظه معمولاً از نوع سنکرون هستند.
بهووریهی

ترکیبات بهووریهی (bahuvrihi)، واژه‌های مرکبی هستند که از دو جزء تشکیل شده‌اند و در حالی که به شیء یا شخصی اشاره می‌کنند که ویژگی مذکور را دارد، هیچ‌یک از اجزای آن به‌تنهایی به آن شیء یا شخص اشاره نمی‌کنند. به‌عنوان مثال، در واژهٔ «ساده‌دل»، اجزای «ساده» و «دل» به‌تنهایی به فردی با ویژگی سادگی اشاره ندارند، اما ترکیب آن‌ها به فردی با این ویژگی اشاره می‌کند.
مثال‌های دیگری از این ترکیبات عبارت‌اند از: «کوچک‌مغز»، «کم‌دل»، «دل‌پاک»، «کم‌مغز»، «زن‌صفت» و «چشم‌پاک». برای نمونه، در واژهٔ «دل‌پاک»، ترکیب «دل» و «پاک» به فردی با قلبی پاک اشاره دارد.
این ترکیبات نشان می‌دهند که فرایند خلق و درک آن‌ها تصادفی نیست، بلکه از الگوهای مفهومی نظام‌مند و مشخصی تبعیت می‌کند.
این تعریف را زبان‌شناس کهن هندی، پانینی، ارائه داده و از واژه مرکبِ سانسکریت «بهوو-ریهی» برای نمونه‌ای از چنین واژه‌هایی استفاده کرده که هرچند معنای تحت‌اللفظی آن «دارای برنج فراوان، فراوان‌برنج» است، اما برای اشاره به «فرد ثروتمند» به‌کار می‌رود.
دورانگو (شهر)

مکان
| دورانگو، دورانگو | دورانگو، دورانگو |
| --- | --- |
شهر: شهر
دورانگو، دورانگو: دورانگو، دورانگو
Panoramic view: Panoramic view
  پرچم:   پرچم
نام مستعار: Tierra del Cine (Movie Land): نام مستعار: Tierra del Cine (Movie Land)
موقعیت دورانگو، دورانگو در نقشه: موقعیت دورانگو، دورانگو در نقشه
دورانگو، دورانگوموقعیت در مکزیک: دورانگو، دورانگوموقعیت در مکزیک
مختصات: ۲۴°۰۱′ شمالی ۱۰۴°۴۰′ غربی﻿ / ﻿۲۴٫۰۱۷°شمالی ۱۰۴٫۶۶۷°غربی﻿ / 24.017; -104.667: مختصات: ۲۴°۰۱′ شمالی ۱۰۴°۴۰′ غربی﻿ / ﻿۲۴٫۰۱۷°شمالی ۱۰۴٫۶۶۷°غربی﻿ / 24.017; -104.667
ایالت: دورانگو
شهرستان: Durango
تأسیس‌شده: ۸ ژوئیه ۱۵۶۳
بنیان‌گذار: Francisco de Ibarra
حکومت: حکومت
 • شهردار: Esteban Villegas Villareal 
ارتفاع: ۱۸۸۰ متر (۶۱۷۰ فوت)
جمعیت (۲۰۱۰): جمعیت (۲۰۱۰)
 • کل: ۵۱۸۷۰۹
 • نام اهلیت: Duranguense/Durangueño
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی −۶ (CST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی −۵ (CDT)
وبگاه: http://www.municipiodurango.gob.mx/
دورانگو (به اسپانیایی: Durango, Durango) از شهرهای کشور مکزیک است که در ایالت دورانگو قرار دارد و جمعیت آن طبق سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی ۶۳۱٬۷۱۲ نفر بوده‌است.
مهاباد

برای دیگر کاربردها، مهاباد (ابهام‌زدایی) را ببینید.
| مهاباد | مهاباد |
| --- | --- |
کشور:  ایران
استان: آذربایجان غربی
شهرستان: مهاباد
بخش: مرکزی
نام(های) پیشین: ساوجبلاغ ساوجبلاغ مکری
مردم: مردم
جمعیت: ۱۶۸٬۳۹۳ نفر در سال ۱۳۹۵
جغرافیای طبیعی: جغرافیای طبیعی
ارتفاع: ۱٬۳۲۰متر
آب‌وهوا: آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه: ۱۲درجهٔ سانتی‌گراد
میانگین بارش سالانه: ۳۹۰میلی‌متر
روزهای یخبندان سالانه: ۸۰روز
اطلاعات شهری: اطلاعات شهری
شهردار: بابک رستم پور
تأسیس شهرداری: ۱۳۱۰
ره‌آورد: تولیدات کشاورزی
پیش‌شمارهٔ تلفن: ۰۴۴
وبگاه: شهرداری مهاباد
شناسهٔ ملی خودرو:  ایران ص ۳۷  ایران ج ۲۷
  مهاباد  روی نقشه ایران ۳۶°۴۵′۴۵″شمالی ۴۵°۴۳′۱۹″شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۷۶۲۵۷۱°شمالی ۴۵٫۷۲۱۹۶۵°شرقی﻿ / 36.762571; 45.721965   :   مهاباد  روی نقشه ایران ۳۶°۴۵′۴۵″شمالی ۴۵°۴۳′۱۹″شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۷۶۲۵۷۱°شمالی ۴۵٫۷۲۱۹۶۵°شرقی﻿ / 36.762571; 45.721965   
 :  
مهاباد مرکز شهرستان مهاباد و یکی از شهرهای استان آذربایجان غربی در ایران است. این شهر که در جنوب استان و در منطقه تاریخی مکریان قرار دارد. مهاباد شهری سرسبز است و در میان چندین کوه واقع شده است. بر اساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن کشور در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۱۶۸٬۳۹۳ نفر بوده است. مهاباد که به نگین آذربایجان غربی مشهور است همه ساله بیشترین آمار گردشگران را در این استان به خود اختصاص می‌دهد. از جاذبه‌های گردشگری این شهر می‌توان به رودخانه و سد مهاباد که یکی از نزدیکترین سدها به محلات مسکونی در جهان است، بازارچه‌ها و بازار بزرگ تاناکورای مهاباد که تأمین‌کنندهٔ اصلی لباس دیگر بازارها و مغازه‌های تاناکورای کشور محسوب می‌شود، همچنین از دیگر جاذبه‌های گردشگری مهاباد می‌توان به تالاب کانی برازان، قپی‌باباعلی، دخمه مادی فخریگاه در روستای آگریقاش و غار سهولان (دومین غار بزرگ آبی ایران در مسیر جاده (مهاباد - بوکان) اشاره کرد).
مهاباد در ابتدا آبادی کوچکی بوده است که در سال ۱۰۳۸ قمری و در اواخر حکومت شاه عباس صفوی، بداق سلطان حاکم ایل مکری محل حاکمیت خود را به مهاباد انتقال داد و در اقدامات عمرانی متعدد این شهر را توسعه بخشید. این شهر پایتخت جمهوری مهاباد نیز در سال ۱۳۲۴ شمسی بوده است. در گذشته مرکز حکومت بخشی از امرای مکری بود، حکومتی که در این شهر اقدام به ضرب سکه کرد. منطقه مهاباد، صحنه درگیری‌های مکرر سیاسی در دوران مدرن بود، به‌طوری‌که پس از جمهوری ۱۱ ماهه مهاباد، این شهر مرکز ملی‌گرایی بخشی از کُردهای ایران قرار گرفت. در سال ۱۳۵۷ شمسی با وجود استقرار ارتش و پادگان‌های مختلف نیروهای نظامی در آن، در جریان انقلاب ۱۳۵۷ سقوط کرد و مدتی تحت کنترل احزاب کُردی بود. این شهر مرکز نا آرامی‌های مناطق کُردنشین نیز به‌شمار می‌رود.
مهاباد از شمال با میاندواب، از شرق با بوکان، از غرب با پیرانشهر و نقده و از جنوب با سردشت هم‌مرز است. در شهرستان مهاباد، زبان کردی به‌عنوان زبان مادری و زبان فارسی به‌عنوان زبان آموزش و مکاتبات رسمی، مورد استفاده قرار می‌گیرد.
خاستگاه نامگذاری

تا قبل از سال ۱۳۱۵ شمسی نام این شهر، ساوجبلاغ یا ساوجبلاغ مکری بود. ریشه نام ساوجبلاغ، ترکی آذری است که به معنی، چشمه سرد است. بنا به پیشنهاد وزارت فرهنگ دوره پهلوی رضاشاه، از این تاریخ نام ساوجبلاغ به مهاباد تغییرنام یافت. همچنین در سندی مربوط به سال ۱۳۱۳ شمسی، سه نام «آباد شهر، سرداب و مهاباد» برای تغییرنام این شهر پیشنهاد داده شد که در نهایت، مهاباد انتخاب و تعیین شد. دربارهٔ واژه مهاباد تاکنون تعبیرات و معناهای گوناگونی گفته شده است. مهاباد را مادآباد نیز گفته‌اند که این تعبیر هیچ گونه دلیل قابل قبولی همراه ندارد. این شهر را مه‌آباد نیز گفته‌اند که اگر به معنای جایی باشد که همیشه مه آلود است این تعبیر نیز با واقعیت وفق نمی‌کند.
پیشینه > پیش از اسلام

مهاباد به دلیل داشتن موقعیت جغرافیایی ممتاز با وجود دشت‌ها و جلگه‌های حاصلخیز در شمار قدیم‌ترین سکونتگاه‌های بشری به‌شمار می‌رود. بررسی‌های علمی، شواهدی را از وجود مردمی با تمدن کشاورزی و دارای «سفال‌های منقوش» که هم‌زمان با تمدن‌های سیلک ۳ و شوش بوده‌اند نشان می‌دهد. مردمان این تمدن‌ها در ۳٬۵۰۰ پیش از میلاد با تمدن‌های فلات ایران و میان‌رودان رابطه داشته‌اند. بررسی‌های باستانشناسی شهر ویران و یوسف‌کندی این موضوع را ثابت می‌کند[نیازمند منبع]. این تمدن‌ها تا پیش از هجوم آشوریان در هزاره اول پیش از میلاد دارای ثباتی نسبی بوده‌اند.
پس از هجوم آشوریان و نابودی تمدن‌های اورارتو و مانا، مردمان آن‌ها به سوی نواحی جنوب و جنوب غربی استان آذربایجان غربی فعلی مهاجرت کردند. آنان برای محافظت از خود در مناطق کوهستانی این نواحی دژهایی ساختند که بقایای این دژها مانند قلات شاه هنوز در منطقه وجود دارند.
در دوران آرامش این منطقه مادها شروع به سکونت در آن کردند. آرامگاه فقریکای (فخریکا) گواه حضور آنان در این منطقه است؛ [نیازمند منبع]ولی با هجوم آشوریان، آرامش از این منطقه رخت می‌بندد؛ به‌طوری‌که تا دوره هخامنشیان زندگی در این منطقه تنها در دژها و مناطق کوهستانی، با حکمرانی‌های قبیله‌ای و اقتصاد شبانی ادامه یافت. در دوران هخامنشیان، امنیتی نسبی در منطقه برقرار شد ولی به دلیل اینکه این منطقه یکی از گذرگاه‌های یونانیان برای حمله به ایران بود دوباره امنیت از منطقه رخت بربست. این منطقه به دلیل تهاجمات مکرر یونانیان صدمات فراوانی دید. برای همین یکی از مجرب‌ترین شاخه‌های پارتیزانی ارتش اشکانیان در این منطقه استقرار یافت. تا دوره ساسانیان نیز منطقه، موقعیت حساس استراتژیک خود را حفظ کرد.
بطلیموس نیز مهاباد را داروشاه و راولینوس به نام دارایاس نامیده است و امروزه در سه فرسنخی شهر فعلی قریه‌ای به نام دریاز (دریاس) مشهود است که از قرار معلوم شهر دارایاس آنجا بوده است.[نیازمند منبع]
پیشینه > پس از اسلام

مهاباد شهری‌ست قدیمی که در ازمنه پیشین مرکز نواحی کردنشین (مکریان) بوده است. دیرینگی این شهر دست کم به دوران صفوی بازمی‌گردد.[نیازمند منبع]
شهر مهاباد در کالبد کنونی توسط صارم‌بگ از ملوک کُرد ساوجبلاغ مُکری در اوایل سدهٔ ۱۱ هجری در بخش شمال نزدیک به خم رودخانه مهاباد محله باغ سیسه فعلی بنا گردید.[نیازمند منبع]
امپراتوری صفویه به نام اسلام شیعه و علیه کردهای سنی، داریاز مهاباد را ویران کرد.
پیشینه > معاصر

این شهر در دهه‌های گذشته آشوب‌های سیاسی نیز به‌خود دیده است. مقر جمهوری مهاباد که در سال ۱۹۴۶ برابر با سال ۱۳۲۵ تشکیل شده‌بود، در شهر مهاباد بود. پس از انقلاب، حزب دمکرات کردستان ایران در اسفند ۱۳۵۷در جریان میتینگی بزرگ فعالیت‌های علنی خود را پس از ۳۲ سال از سر گرفت. اندکی بعد دفتر سیاسی حزب دمکرات در محل خانهٔ جوانان مستقر شد. علاوه بر این کومله نیز با گشایش دفتر در این شهر به فعالیت پرداخت. در اواخر سال ۱۳۵۸ بیش از ۲۵ حزب سیاسی در این شهر فعالیت می‌کردند. اندکی بعد، گروه‌های چپ ایرانی قانون اساسی جمهوری اسلامی را غیردمکراتیک و واپسگرایانه خواندند. این گروه‌ها پس از مدت‌ها مذاکره تصمیم گرفتند تا یک قانون اساسی جدید را به تصویب برسانند. از آنجا که عمده مذاکرات و هماهنگی‌های این قانون اساسی در مهاباد انجام شده بود، به میثاق مهاباد [نیازمند منبع] شهرت یافت. اما درست در روزی که قرار بود این مذاکرات با حضور ده‌ها گروه نهایی شود، ارتش از دو محور به مهاباد حمله کرد.
مهاباد تا پاییز ۱۳۵۹ دو بار میان جمهوری اسلامی و پیشمرگان دمکرات -کومله دست به دست شد. تنها در هفتهٔ آخر شهریور ۱۳۵۹ بیش از ۶۵۰ نفر از ساکنان شهر بر اثر گلوله‌باران ارتش در این شهر کشته شدند.[نیازمند منبع]
تقسیمات سابق مهاباد و حومه و توابع تا سال ۱۳۲۲ خورشیدی بدین شرح بوده است:
بخش مرکزی مهاباد، بخش بوکان، بخش نقده، بخش اشنویه، بخش مرحمت‌آباد (که بعداً میاندوآب نامیده شد)، بخش شاهیندژ، بخش تکاب، بخش سقز، بخش بانه، بخش سردشت، بخش پیرانشهر.
بخش‌های پیرانشهر، نقده و اشنویه از سال ۱۳۲۲ به‌علت عدم وجود ارتش ایران در مهاباد موقتاً تا اعادهٔ وضع عادی ضمیمه شهرستان ارومیه شدند. بخش‌های سقز، بانه و سردشت نیز از همان تاریخ و به همان دلیل ضمیمه شهرستان سنندج شدند.[نیازمند منبع]
بخش‌های میاندوآب، شاهین دژ و تکاب نیز ضمیمه سنندج گردیدند. تنها بوکان از توابع مهاباد مانده بود. اما از بعد از ورود مجدد ارتش در ۲۱ آذر سال ۱۳۲۵ شمسی بخش‌های مذکور نه تنها به مهاباد ضمیمه نشدند بلکه هر یک از بخش‌های: میاندوآب، نقده، تکاب، پیرانشهر، سقز، بانه و سردشت خود تبدیل به شهرستان شدند. بوکان نیز در ۲۸ اسفند سال ۱۳۶۸ از مهاباد جدا شد و تبدیل به شهرستان شد.
وضعیت طبیعی > جغرافیا

مهاباد در جنوب استان آذربایجان غربی، در عرض جغرافیاییَ ۴۶ و °۳۶ شمالی و طول جغرافیاییَ ۴۳ و °۴۵ شرقی و در دامنه رشته کوه‌های لند شیخان قرار دارد. ارتفاع این شهر از سطح دریا ۱۳۲۰ متر می‌باشد؛ و از آب و هوای معتدلی بر خوردار است که زمستان‌ها هوای سردی دارد و تابستان‌ها هوای شهر مهاباد گرم است.
شهرستان مهاباد یکی از شهرهای کردنشین جنوب استان آذربایجان غربی است که از شمال به شهرستان میاندوآب، از جنوب به سردشت، از غرب به پیرانشهر و نقده و از شرق به بوکان محدود می‌شود. این شهرستان در موقعیت طول جغرافیایی ۴۵ درجه و ۴۳ دقیقه شرقی و عرض جغرافیایی ۳۶ درجه و ۴۶ دقیقه شمالی از نصف النهار گرینویچ واقع شده است. فاصله آن تا مرکز استان ۱۲۰ کیلومتر و تا تهران ۷۵۰ کیلومتر است.
وضعیت طبیعی > منابع آب زیرزمینی

مهاباد دارای ۹۷ چاه عمیق، ۹۰۸ چاه نیمه عمیق، ۲ قنات و ۶ چشمه می‌باشد که در مجموع درای ۶٫۸ میلیون مترمکعب آب قابل برداشت است.
وضعیت طبیعی > آب و هوا

شهر مهاباد با قرار گرفتن در شمال باختری ایران دارای آب و هوای معتدل کوهستانی است. تابستان‌ها خنک و زمستان‌ها بسیار سرد می‌باشد. بهار قشنگ‌ترین فصل در این منطقه است. در فصل پاییز هوا بیشتر بادی است.
وضعیت طبیعی > زمین لرزه

مهاباد در پهنه‌بندی مقدماتی خطر نسبی زلزله قرار دارد. اما در طی مطالعات اخیر و نشست‌های زمین در این منطقه نشان می‌دهد، یک گسل به طول ۱۰ کیلومتر از دره شرقی مهاباد (سد مهاباد) می‌گذرد. با توجه به نزدیکی سد مهاباد به شهر، این گسل قادر است موجب زمین لرزه‌ای با بزرگی ۶٫۴ ریشتر گردد.