stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
تئودوره فون کارمان

| تئودوره فون کارمان | تئودوره فون کارمان |
| --- | --- |
فون کارمان در آزمایشگاه پیشرانه جت واقع در مؤسسه فناوری کالیفرنیا: فون کارمان در آزمایشگاه پیشرانه جت واقع در مؤسسه فناوری کالیفرنیا
زادهٔ: ۱۱ مهٔ ۱۸۸۱ بوداپست، اتریش-مجارستان
درگذشت: ۶ مهٔ ۱۹۶۳ (۸۱ سال) آخن، آلمان غربی
شهروندی: مجارستان-ایالات متحده
محل تحصیل: Budapest University of Technology and Economics
شناخته‌شده برای: سرعت فراصوت and hypersonic airflow characterization; مسیر پیچابی فون کارمان
جوایز: ASME Medal (۱۹۴۱) John Fritz Medal (۱۹۴۸) مدال فرانکلین (۱۹۴۸) Wright Brothers Memorial Trophy (۱۹۵۴) Daniel Guggenheim Medal (۱۹۵۵) Timoshenko Medal (۱۹۵۸) نشان ملی علوم (۱۹۶۲) انجمن سلطنتی
پیشینه علمی: پیشینه علمی
شاخه(ها): مهندسی هوافضا
محل کار: دانشگاه گوتینگن دانشگاه فنی آخن مؤسسه فناوری کالیفرنیا von Karman Institute for Fluid Dynamics
پایان‌نامه: Untersuchungen über Knickfestigkeit (۱۹۰۸)
استاد راهنما: لودویگ پرانتل
دانشجویان دکتری: Tsien Hsue-sen چیا چیائو لین Hu Ning موریس انتونی بیو Ernest Sechler
 :  
تئودوره فون کارمان (به مجاری: Theodore von Kármán) (زاده ۱۱ مه ۱۸۸۱ در بوداپست، مجارستان – درگذشته ۷ مه ۱۹۶۳ در آخن، آلمان) فیزیکدان و مهندس هوانوردی اتریشی-مجاری-آمریکایی بود. از او به عنوان یکی از پیشگامان آیرودینامیک مدرن و مهندسی هوانوردی و پدر علم پرواز فراصوتی یاد می‌شود.
زندگی‌نامه

تئودوره فون کارمان در یک خانواده یهودی در بوداپست در اتریش-مجارستان به دنیا آمد. او تحصیلات مهندسی را در دانشگاهی که امروزه با نام دانشگاه صنعتی بوداپست شناخته می‌شود، آغاز کرد. بعد از دانش‌آموخته شدن از این دانشگاه در سال ۱۹۰۲، به آلمان مهاجرت کرد. او به مدت ۶ سال در دانشگاه گوتینگن زیر نظر لودویگ پرانتل به تحصیل پرداخت. او مدرک دکترایش را در سال ۱۹۰۸ از این دانشگاه دریافت کرد و بعد از آن به مدت چهار سال در همین دانشگاه به تدریس مشغول شد. در سال ۱۹۱۲ به دانشگاه فنی آخن پیوست و مسئولیت مرکز تحقیقات هوانوردی این دانشگاه را بر عهده گرفت. در طی سال‌های ۱۹۱۵ تا ۱۹۱۸ به طور موقت در ارتش مجارستان-اتریش خدمت کرد و در طی این سال‌ها یک بالگرد اولیه را طراحی نمود. بعد از آن به دانشگاه فنی آخن برگشت و تا سال ۱۹۳۰ در این دانشگاه تدریس نمود.
جلال متینی

| جلال متینی | جلال متینی |
| --- | --- |
تصویر جلال متینی: تصویر جلال متینی
زاده: ۱۳۰۷ تهران
درگذشته: ۳۰ دی ۱۴۰۳ (۹۶ سال)
پیشه: مورخ
ملیت: ایرانی
جلال متینی (۱۳۰۷ – ۳۰ دی ۱۴۰۳) محقق متخصص در زمینهٔ تاریخ و فرهنگ ایران (مخصوصاً در زمینهٔ شاهنامه‌پژوهی) بود. او تا پیش از انقلاب ۱۳۵۷ استاد تاریخ و رئیس دانشگاه فردوسی مشهد بود. پس از انقلاب به آمریکا مهاجرت کرد و به تدریس تاریخ و فرهنگ ایران در دانشگاه برکلی کالیفرنیا مشغول شد. مجله‌های تخصصی ایران‌شناسی و ایران‌نامه توسط وی منتشر شده‌اند. به‌علاوه، ده‌ها اثر گوناگون به زبان‌های فارسی و انگلیسی منتشر کرده است.
زندگی

جلال متینی سال ۱۳۰۷ در تهران متولد شد. پدر و مادرش کاشانی بودند. پدرش فرهنگی بود. مدتی در هند با سید جلال مؤیدالاسلام مدیر روزنامهٔ حبل‌المتین همکار بود و سال‌ها نیز نمایندهٔ حبل‌المتین در ایران بود. وی شیفتهٔ جلال مؤیدالاسلام بود نام فرزندش را جلال گذاشت و نام خانوادگی متینی را هم از حبل‌المتین گرفت.
متینی در تهران به دبستان و دبیرستان رفت. در دبیرستان دارالفنون رشتهٔ ادبی خواند. در شهریور ۱۳۲۰ شاگرد دبیرستان بود. در سال‌های پس از رفتن رضاشاه جذب احزاب سیاسی به‌ویژه حزب توده نشد. وقتی معلم شد هم اجازه نمی‌داد کلاس درسش عرصهٔ مبارزات و تبلیغات سیاسی شود. این رویه‌اش مورد انتقاد دانش‌آموزان وابسته به گروه‌های سیاسی بود.
متینی سال ۱۳۲۵ وارد دانشگاه تهران شد. چون دایی و عموهایش وکیل و قاضی بودند، به حقوق هم علاقه یافت و در دانشکدهٔ حقوق دانشگاه تهران، لیسانس حقوق گرفت. برای دبیر شدن، روان‌شناسی هم تحصیل کرد. دورهٔ لیسانس (۱۳۲۸–۱۳۲۵) و فوق لیسانس (۱۳۳۰–۱۳۲۸) و دکتری (۱۳۳۶–۱۳۳۰) را در دانشکدهٔ ادبیات دانشگاه تهران گذراند. شاگرد ملک‌الشعراء بهار، بهمنیار، بدیع‌الزمان فروزانفر، پورداود، جلال همایی، قریب، معین، خطیبی و صفا بود. بهار برای تنظیم و تدوین دیوان خود او را برگزیده بود. سال‌ها پس از مرگ بهار، در آمریکا با دختر ملک‌الشعرا بهار- پروانه- ازدواج کرد.
رساله‌اش را با عنوان «بحث در آثار منثور دورهٔ سامانی از لحاظ سبک و نوادر لغات و فوائد مهم دستور» با بدیع‌الزمان فروزانفر و مشورت با ذبیح‌الله صفا گذراند. اردیبهشت ۱۳۳۶ از رسالهٔ دکتری خود دفاع کرد (تاریخ مقدمهٔ رساله اسفند ۱۳۳۵ است). روش کار متینی در رساله‌اش خواندن سطربه‌سطر همهٔ آثار منثور بازمانده از دورهٔ سامانی که در آن زمان دستیاب بود، و بررسی دقیق شواهد خصائص سبکی و نکات لغوی و دستوری آن متون بود. متینی از سال ۱۳۲۹ که به‌عنوان دبیر زبان و ادبیات فارسی در وزارت فرهنگ استخدام شد. هفت سال در دبیرستان البرز زبان و ادبیات فارسی درس داد (۱۳۲۹–۱۳۳۶). سال ۱۳۳۵ ضمن تدریس در البرز، مأمور خدمت در کمیسیون ملی یونسکو شد که دبیرکل آن ذبیح‌الله صفا بود. پس از البرز و از سال ۱۳۳۶ در دانشکدهٔ آمریکایی فنی آبادان، وابسته به شرکت نفت زبان و ادبیات فارسی درس داد. در همان ایام ازدواج کرد. همسرش عصمت یوسفی، خواهر غلامحسین یوسفی بود.
متینی سه سال در دانشکدهٔ آمریکایی فنی آبادان ماند (۱۳۳۹–۱۳۳۶). استادیار و سپس دانشیار و مدیر بخش زبان‌های فارسی آنجا بود. این دانشکده مهندس تربیت می‌کرد. درس‌هایش هم جز درس ادبیات به زبان انگلیسی بود. استادان جز دو نفر، خارجی بودند. قوانین سختی داشت. دانشجویی که دو بار در یک درس نمرهٔ قبولی نمی‌گرفت، اخراج می‌شد. جلد اول کتاب نمونه‌هایی از نثر فصیح معاصر را به‌منظور آموزش گزارش‌نویسی و نگارش نامه‌های اداری به دانشجویان همین دانشکده، تدوین کرد. برای اینکه این کتاب را به‌وقت به کلاسش برساند آن را به هزینهٔ شخصی چاپ کرد. با اینکه دو ناشر حاضر بودند کتابش را چاپ کنند. (۱۳۳۸). بعد از انقلاب ازسوی شورای انقلابی دانشگاه فردوسی مشهد و بدون صدور حکمی از طرف دانشگاه، از دانشگاه اخراج شد (اردیبهشت ۱۳۵۸). پس از مهاجرت ناگزیر نیز دو سال در آمریکا در بخش خاورمیانهٔ دانشگاه یوتا در سالت لیک‌سیتی (۱۳۶۰–۱۳۵۹) و بخش خاور نزدیک دانشگاه کالیفرنیا در برکلی(۱۳۶۱–۱۳۶۰) به‌عنوان استاد مهمان تدریس کرد.
او پیش از انقلاب «نشان تاج» از نشان‌های سلطنتی ایران را دریافت کرد و در سال ۱۳۴۴ موفق به اخذ جایزهٔ سلطنتی بهترین تصحیح انتقادی متون فارسی شد.
آثار

هدایةالمتعلمین فی‌الطب، ابوبکر ربیع‌بن احمد الأخوینی البخاری، انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد، ۱۳۷۲.
کوش‌نامه، ایرانشان‌بن ابی‌الخیر، انتشارات علمی، ۱۳۷۷.
تفسیری بر عشری از قرآن مجید (انتشارات بنیاد فرهنگ ایران، ۱۳۵۲).
تحفةالغرائب، محمد بن ایوب الحاسب الطبری، انتشارات معین ۱۳۷۱. تجدید چاپ در سال ۱۳۹۱ توسط انتشارات کتابخانه موزه و مرکز اسناد مجلس.
خلاصهٔ بیژن و منیژه فردوسی (ابن‌سینا و باستان، ۱۳۴۱؛ چاپ سوم، توس، ۱۳۵۶).
خلاصهٔ ویس و رامین فخرالدین اسعد گرگانی (ابن‌سینا و باستان، ۱۳۴۱؛ چاپ سوم، توس، ۱۳۵۶).
خلاصهٔ لیلی و مجنون نظامی (ابن‌سینا و باستان، ۱۳۴۱؛ چاپ سوم، توس، ۱۳۵۶).
تفسیر قرآن مجید (نسخه کمبریج) (انتشارات بنیاد فرهنگ ایران، ۱۳۴۹).
پند پیران، متنی فارسی به ظاهر از قرن پنجم هجری، انتشارات بنیاد فرهنگ ایران، ۱۳۵۷.
نمونه‌هایی از نثر فصیح فارسی معاصر، جلد اول: شرکت نسبی کانون کتاب، چاپخانهٔ سپهر، شهریور ۱۳۳۸. جلد دوم: کتابفروشی زوار، چاپخانهٔ نقش جهان، ۱۳۵۷.
سرود مولیان: صد و ده گفتار از جلال متینی در تاریخ و فرهنگ ایران و زبان و ادبیات فارسی، به‌کوشش تهمینه عطایی کچویی و محمود ندیمی هرندی، انتشارات دکتر محمود افشار.
ایران در گذرگاه زمان، شرکت کتاب، ۲۰۰۷.
خاطرات جلال متینی: دکتر علی شریعتی در دانشگاه مشهد، شرکت کتاب، ۲۰۱۴.
خاطرات سالهای خدمت: از دبیرستان البرز تا فرهنگستان ادب و هنر ایران، شرکت کتاب، ۱۳۹۵.
نگاهی به کارنامه سیاسی دکتر محمد مصدق، شرکت کتاب، ۲۰۰۹.
حقوق کودکان در ایران

حقوق کودکان در ایران با مسائلی درگیر است مانند کار کودکان، مجازات و اعدام کودکان (پایین بودن سن مسئولیت کیفری در قوانین ایران)، ازدواج قانونی کودکان، استفاده از کودکان در نظامی‌گری.
از نکات مثبت حقوق کودکان در ایران این است که بر اساس قانون اساسی ایران، آموزش و پرورش برای همهٔ کودکان و نوجوانان ایرانی، تا دورهٔ متوسطه رایگان است و دولت وظیفه دارد امکان تحصیل را برای همگان از طریق وزارت آموزش و پرورش، فراهم سازد.
همچنین ایران از سال ۱۳۷۳ به پیمان‌نامه حقوق کودک پیوسته‌است
اما تعدادی از قوانین ایران هنوز با این پیمان‌نامه مغایرت دارند.
آمار

در سال ۱۳۹۲ بیش از ۲۴۰۰ مورد تنبیه کودکان به انجمن حمایت از حقوق کودکان ایران گزارش شده‌است. انجمن حمایت از حقوق کودکان که خط مشاوره تلفنی «صدای یارا» را اداره می‌کند، می‌گوید ۵۵ درصد کودکان، تنبیه روانی و عاطفی شده‌اند و ۴۵ درصد دیگر مورد تنبیه بدنی قرار گرفته‌اند. بر اساس آماری که شیرین صدر نوری، مددکار انجمن حمایت از حقوق کودکان به خبرگزاری ایسنا اعلام کرده، ۹۳ درصد کسانی سال ۹۲ تماس گرفته‌اند، مادران کودکان بوده‌اند. سه درصد، خود کودکان تماس گرفته‌اند و دو درصد تماس‌ها از سوی پدران بوده‌است.
کار کودکان

همچنین ببینید: کودکان کار
کار کودکان پیامدهای بدی برای این کودکان که به «کودکان کار» معروف هستند دارد. در ایران کودکان کار وجود دارند اما آمار دقیقی از تعداد آنها در دست نیست. با این حال تعداد این کودکان به دلایل گوناگون در حال افزایش است. تعداد کودکان کار در تهران بیش از ۲۰ هزار نفر است. سازمان جهانی کار در سال ۱۹۹۵ تخمین زد بیش از ۷۱/۴ درصد از کودکان ایرانی بین ۱۰تا ۱۴ سال از لحاظ اقتصادی فعال بوده‌اند. در سرشماری رسمی ایران سال ۱۳۷۵ اعلام شد بیش از ۴ درصد جمعیت شاغل ایران بین ۱۰ تا ۱۴ سال داشتند. در این آمار جمعیت شاغل ایران ۵/۱۴ میلیون نفر ذکر شده‌است بنابراین تعداد کودکان کار ۱۰ تا ۱۴ ساله، که ۴ درصد آن هستند در حدود ۶۰۰ هزار نفر است. در سال ۱۳۷۵ حدود ۳۸۰ هزار کودک در سن ۱۰ تا ۱۴ سال در ایران کار ثابت داشته‌است.
همچنین کودکان بسیاری در شهرها به دست‌فروشی مشغولند. والدین تعداد زیادی از این کودکان معتاد به مواد مخدر هستند. بسیاری از این کودکان مورد کودک آزاری و سوءاستفاده جنسی قرار می‌گیرند.
کار کودکان > زباله گردی کودکان

با توجه به آماری که توسط مقامات ایران در تاریخ ۲۲ خرداد ۱۳۹۸ منتشر شد، تنها در تهران ۱۴ هزار زباله‌گرد وجود دارد که یک سوم آنها یعنی ۴ هزار و ۷۰۰ نفر کودک هستند. از سوی دیگر مونیکا نادی، عضو انجمن حمایت از حقوق کودکان، روز چهارشنبه ۱۹ شهریور ۱۳۹۹، با اشاره به این که کودکان کار در حاشیه شهرها در مکان‌های مملو از زباله به نام «گود» زندگی و زباله‌گردی می‌کنند، گفت: «کودکان زباله‌گرد به گودها می‌روند و در آن‌جا در شرایط بسیار سخت و عجیبی هم زندگی و هم زباله‌گردی می‌کنند.»
همچنین روزنامه همشهری در ۲۶ مرداد ۱۳۹۹، در گزارشی درباره پدیده زباله گردی کودکان در شهر تهران نوشت «تهران ۴هزار و ۷۰۰ کودک زباله‌گرد دارد که تقریباً نیمی از آنان نان‌آور خانه هستند» و درآمد هر زباله گرد خرد ۵۰ هزار تومان در روز و در مناطق شمالی تا ۸۰ هزار تومان هم می‌رسد. در ادامه این گزارش آمده که:
«زباله‌گردی در هر منطقه قیمت خودش را دارد. درواقع هر منطقه یک پیمانکار دارد و بررسی‌ها نشان داده که معمولاً پیمانکار هر ۵ تا ۶ خیابان را به یک گروه واگذار می‌کند و معمولاً از ۳تا ۵میلیون تومان از این زباله گردها می‌گیرد و به آنها کارتی می‌دهد که نشان مالکیت آنان بر خیابان‌هاست.»
از جمله پیامدها و آسیب های زباله‌گردی کودکان می‌توان به تجربۀ خشونت ازسوی ناظران کارفرما و بازرسان شهرداری، ساعات کار طولانی و خستگی مفرط، کار در سرما و گرما، پیاده‌روی طولانی به همراه حمل بار سنگین، تفکیک زباله‌ها از داخل سطل‌های زباله و زباله‌های تر، بوی بسیار بد و مشمئزکنندۀ زباله‌ها و سطل‌ها، امکان زخمی شدن به هنگام جمع‌آوری زباله، کار دور از خانواده و وطن، ناامن و کثیف بودن محل اسکان، تخریب مکرر محل اسکان ازسوی شهرداری و دستگاه قضائی، نگاه ترحم‌آمیز شهروندان و شکل‌گیری احساسات منفی در کودکان، درگیری با سایر زباله‌گردها و بی‌خانمان‌ها، عدم دسترسی به امکانات مناسب رفاهی و بهداشتی مانند دستشویی و حمام مناسب در محل اسکان، نداشتن ابزار و لباس کار مناسب، زندگی با بزرگسالان، اشاره کرد.
ازدواج کودکان

مقاله‌های اصلی: سن ازدواج در ایران، ازدواج اجباری، و کودک‌همسری
ازدواج کودکان نوعی ازدواج رسمی یا غیررسمی است که که در آن فرد پیش از رسیدن به ۱۸ سالگی وارد پیمان زناشویی می‌شود. با نگاه به سنت فرهنگی و قوانین حقوقی ایران می‌توان مفاهیم مرتبط با مقوله ازدواج کودکان را در آن یافت. در ماده ۱۰۴۱ قانون مدنی ایران در رابطه با حداقل سن ازدواج شهروندان اشاره می‌شود که: «عقد نکاح دختر قبل از رسیدن به سن ۱۳ سال تمام شمسی و پسر قبل از رسیدن به سن ۱۵ سال تمام شمسی منوط است به اذن ولی به شرط مصلحت با تشخیص دادگاه صالح». ماده قانونی که ازدواج افراد در سنین کودکی را با رعایت بعضی شرایط، قابل انجام شدن می‌داند. تا پیش از وقوع انقلاب اسلامی و تغییر در قوانین کشور، با توجه به قانون حمایت  از خانواده مصوب سال ۱۳۵۴، ازدواج پسران زیر ۱۸ سال و دختران زیر ۱۵ سال ممنوع بود. البته در شرایط خاص و با ارائه گواهی دادگاه، دختران از ۱۳ سالگی و پسران از ۱۵ سالگی می‌توانستند ازدواج کنند.
آمارهای سال ۱۳۸۹ نشان می‌دهد در این سال ۴۳٬۴۵۷ مورد ازدواج کودکان زیر ۱۵ سال به‌طور رسمی به ثبت رسیده‌است.
۹۰ درصد این آمار مربوط به دختران است. اما تحقیقات نشان می‌دهد تعداد ازدواج کودکان محدود به آمار ثبت شده نیست زیرا در روستاها کودکان متعه (صیغه) می‌شوند و سال‌ها بدون ثبت رسمیِ ازدواج زندگی می‌کنند.
همچنین بر اساس آمار سال ۱۳۸۹، تعداد ۳۷۰۰۰ کودک ۱۰ تا ۱۸ ساله طلاق گرفته یا بیوه بوده‌اند. در هر سال ۸۰۰ دختر ۱۰ تا ۱۴ سال و ۱۵ هزار دختر ۱۵ تا ۱۹ سال در ایران طلاق گرفته‌اند. طبق آمار ثبت شده در سازمان ثبت احوال کشور بر اساس آمار ۹ ماه اول سازمان ثبت‌ احوال ایران ‌در سال ۹۴ بیش از پنج ‌درصد زنانی که در این مدت ازدواج کرده‌اند کم‌تر از ۱۵‌سال سن داشته‌اند یعنی ۲۸۲۴۲ نفر. مطابق این آمار بیش از ۲۱۴ هزار ازدواج دختران ۱۵ - ۱۹ سال را نیز در این دوره از سال ثبت شده‌است. از جمله علل رواج مقوله کودک‌همسری در ایران را می‌توان به عواملی نظیر فقر، ضعف قوانین بازدارنده، آداب و رسوم فرهنگی، اعتقادات مذهبی، اختلاف طبقاتی، پایین بودن سطح تحصیلات، پدرسالاری و «ناموس‌پرستی» مردان نسبت داد.
در بیشتر موارد خانوادهٔ داماد به خانواده عروس که اغلب فقیر هستند پولی پرداخت می‌کنند. از پیامدهای ازدواج زودهنگام می‌توان به افزایش بی‌سوادی و کم‌سوادی در میان دختران و پسران، چندزنی، پدیده فرار از خانه و همسرکشی اشاره کرد.
مجازات و اعدام کودکان

در قوانین ایران «سن مسئولیت کیفری» تعریف نشده‌است و قاضی‌ها با برداشت خود از فقه و مادهٔ ۱۲۱۰ قانون مدنی، دختران بالای ۹ سال قمری و پسران بالای ۱۵ سال قمری را بالغ دانسته و برایشان مانند بزرگسالان حکم صادر می‌کنند. بر اساس مادهٔ ۴۹ قانون مجازات اسلامی، طفل کسی است که به حد «بلوغ شرعی» نرسیده باشد. مواردی از اعدام کودکان یا اعدام افرادی که جرمی را پیش از ۱۸ سالگی مرتکب شدند دیده می‌شود، مانند دلارا دارابی و بهنود شجاعی.
گفته می‌شود در «قانون جدید مجازات اسلامی» مبنای جدیدی برای تعیین سن مسئولیت کیفری برای مجازات قصاص و حد وجود خواهد داشت و دیگر سن مسئولیت کیفری سن مطلقی (دختران ۹ و پسران ۱۵ سالگی) نخواهد بود و در هر مورد از نظرات یک کارشناس برای تشخیص سن مسئولیت کیفری استفاده خواهد شد. همچنین پزشکی قانونی به تشخیص بلوغ واقعی متهم رسیدگی خواهد کرد.
کودک‌آزاری و خشونت علیه کودکان

همچنین ببینید: کودک‌آزاری
از آنجا که پدر و جد پدری، ولی و به نوعی صاحب کودک شمرده می‌شود، قوانین ایران دربارهٔ کودک آزاری و خشونت خانوادگی علیه کودکان دچار مشکل هستند. همچنین قوانین خاصی برای پیشگیری از کودک‌آزاری در ایران وجود ندارد و خشونت علیه کودکان جزو موارد عمومی است.
بر اساس ماده ۲۲ قانون جزای اسلامی، اگر پدر یا جد پدری فرزند خود را بکشد قصاص نمی‌شود و تنها به پرداخت دیه و تعزیر محکوم می‌شود اما در شرایط مشابه مادر به قصاص محکوم خواهد شد.
تا پیش از سال ۱۳۸۱، کودک‌آزاری از جرایم خصوصی شناخته می‌شد و فقط پدر که ولی کودک است، به مثابه مالک کودک حق داشت در صورت رخ دادن کودک‌آزاری شکایت کند. در سال ۸۱ طرحی ۱۲ ماده‌ای به پیشنهاد انجمن حمایت از حقوق کودکان به مجلس ارائه شد و با پیگیری کمیسیون بهداشت مجلس تصویب شد که بر اساس آن کودک آزاری از مصادیق جرایم عمومی قرار گرفت و اعلام جرم علیه مرتکبین کودک‌آزاری ممکن شد. با این حال، به گفته مسئول انجمن حمایت از حقوق کودکان، پدر از شمول این قانون مستثنی شده و در صورت آزار کودک از سوی پدرش، نمی‌توان شکایتی علیه او مطرح کرد. در حالی که آمار نشان می‌دهد بیشتر موارد کودک‌آزاری در خانواده را پدران انجام می‌دهند. همچنین طبق قانون مدنی تنبیه کودک اگر برای تربیت وی و به اندازه انجام شود مجاز است. این در حالی‌ست که حدود این «اندازه» مشخص نشده‌است.
کودک‌آزاری و خشونت علیه کودکان > آمارها

روزنامه همشهری در شماره روز دوازدهم خردادماه ۱۳۹۳، خبر داد که «ناظم مدرسه‌ای که متهم است چند نفر از دانش‌آموزان یک مدرسه پسرانه ابتدایی در غرب تهران را مورد آزار و اذیت قرار داده‌است در شعبه ۷۹ دادگاه کیفری استان تهران به‌صورت غیرعلنی در حال محاکمه است.»
به نوشته روزنامه همشهری، این مرد ۳۳ ساله که از پنج سال پیش، ناظم دبستانی در شهرک دانشگاه تهران بوده، در ۱۹ اردیبهشت ماه امسال با شکایت پدر و مادر دانش آموزان بازداشت شده و در ابتدا به تجاوز به دو دانش آموز پسر متهم شده بود. اما پزشکی قانونی در همان زمان اعلام کرد که شش دانش آموز این دبستان پسرانه مورد تجاوز جنسی قرار گرفته‌اند. این پرونده در نهم تیرماه با شکایت شاکیان تازه‌وارد مرحله ای تازه شد.
استفاده نظامی از کودکان

همچنین ببینید: استفاده نظامی از کودکان
استفاده نظامی از کودکان به سه شکل می‌باشد: اولین شکل آن به‌کارگیری کودکان به عنوان کودک-سرباز در جنگ است، دومین صورت آن استفاده در فعالیتهای حمایت از جنگ مانند نگهبانی، جاسوسی و بردگی جنسی می‌باشد. سومین شکل آن نیز استفاده از کودکان برای پروپاگاندا در جنگ می‌باشد. بر اساس ماده ۳۸ کنوانسیون حقوق کودک، گروه‌های سیاسی نباید از افراد زیر پانزده سال درجنگ استفاده کنند. ماده ۴ «پروتکل اختیاری شرکت کودکان در جنگ» از طرفین درگیری‌ها می‌خواهد که به افراد زیر هیجده سال اجازه شرکت در جنگ داده نشود و سربازگیری اجباری در مورد این افراد نیز ممنوع می‌باشد.
به گزارش ائتلاف برای توقف سربازی کودکان، تعداد کودکان سرباز در ایران مشخص نیست اما نیروی مقاومت بسیج از افراد داوطلب زیر هیجده سال در طول جنگ ایران و عراق استفاده می‌کرد. این سازمان همچنان از افراد زیر هجده سال به صورت داوطلب استفاده می‌کند.
آموزش

بر اساس قانون اساسی ایران، آموزش و پرورش برای همهٔ کودکان و نوجوانان ایرانی تا دورهٔ متوسطه رایگان است و دولت وظیفه دارد امکان تحصیل را برای همگان از طریق وزارت آموزش و پرورش فراهم سازد.
اما تعداد زیادی از کودکان ایرانی به دلیل فقر تحصیل را رها می‌کنند. از سوی دیگر، به ارث نرسیدن تابعیت از مادر سبب عدم ثبت هویت و بی‌شناسنامه بودن کودکانی شده‌است که پدر خارجی مثلاً افغان و مادر ایرانی دارند. این کودکان بدون شناسنامه نمی‌توانند در هیچ مدرسه‌ای ثبت نام و تحصیل کنند.
کودکان مهاجر و پناهنده

به ارث نرسیدن تابعیت از مادر سبب عدم ثبت هویت و بی‌شناسنامه بودن کودکانی شده‌است که پدر خارجی مثلاً افغان و مادر ایرانی دارند. نداشتن شناسنامه و عدم ثبت هویت مشکلات عمده‌ای دارد؛ مثلاً آنها نمی‌توانند در هیچ مدرسه‌ای ثبت نام و تحصیل کنند.
سازمان‌های حقوق کودکان

دفتر یونیسف در تهران فعال است و در ۱۲ شهرستان در استان‌های هرمزگان، سیستان و بلوچستان و آذربایجان غربی نیز دفتر دارد.
برخی از سازمان‌های غیردولتی (NGO) حقوق کودکان در ایران عبارتند از:جمعیت امام علی، شبکه یاری کودکان کار و خیابان، جمعیت دفاع از کودکان کار و خیابان، انجمن حمایت از حقوق کودکان
نقض حقوق کودکان

مقالهٔ اصلی: نقض حقوق کودکان توسط جمهوری اسلامی ایران
طبق گفته شاهدان و اسناد به‌دست آمده، طی اعدام دسته‌جمعی زندانیان سیاسی ایران در تابستان ۱۳۶۷، مسئولین اعدام در فرایند نقض حقوق کودکان، در مقابل کودکان زیر ۱۴ سال، اعضای خانواده‌شان را تیرباران و اعدام می‌کردند. کودکان و نوزادان را همراه با خانواده خود، در سلول‌های انفرادی حبس می‌کردند. همچنین شواهد و شاهدان نشان می‌دهند که ده‌ها کودک زیر ۱۸ سال که اکثر آن‌ها دختر بودند، اعدام شدند.
کتاب‌شناسی

احمدی، کامیل. ردپای استثمار در جهان کودکی (پژوهشی جامع درخصوص اشکال، علل و پیامدهای کار کودکان). انتشارات آوای بوف. چاپ اول. (۱۴۰۰).
رده‌ها
کودک-سرباز در جنگ ایران و عراق در جبهه‌های ایران
سال‌شمار اوانس اوهانیانس

پ

در زیر اعم رویدادهای مهم زندگانی اوانس اوهانیانس کارگردان فیلم، بازیگر، فیلمنامه‌نویس و تدوینگر اهل ارمنستان-ایران آورده شده است:
| سال خورشیدی | سال میلادی | رویداد |
| --- | --- | --- |
| ۱۲۷۹ یا ۱۲۸۰ | ۱۹۰۹ یا ۱۹۱۰ | تولد در عشق آباد ترکمنستان یا مشهد |
| ۱۳۰۸ | ۱۹۲۹ | مهاجرت از ارمنستان شوروی به ایران به همراه دخترش زما |
| ۱۳۰۹ | ۱۹۳۰ | تأسیس مدرسهٔ آرتیستی سینما به نام «پرورشگاه آرتیستی سینما» در تهران |
| ۱۳۰۹ | ۱۹۳۰ | کارگردانی اولین فیلم تاریخ سینمای ایران با نام آبی و رابی |
| ۱۳۱۱ | ۱۹۳۲ | تأسیس استودیو پرس فیلم |
| ۱۳۱۲ | ۱۹۳۳ | کارگردانی فیلم حاجی آقا آکتور سینما |
| ۱۳۱۴ | ۱۹۳۵ | فعالیت در تئاتر |
| ۱۳۱۸ | ۱۹۳۹ | سفر به هند به منظور تأسیس یک مدرسهٔ سینمایی در کلکته |
| ۱۳۱۹ | ۱۹۴۰ | دستگاهی به نام اوهان سیستم ساخت که امکان سنکرونیزه کردن فیلم و صدا را در داخل استودیو فراهم می‌کرد. |
| ۱۳۲۶ | ۱۹۴۷ | بازگشت به ایران |
| ۱۳۴۰ | ۱۹۶۱ | درگذشت در سن ۶۱ سالگی در تهران در گمنامی  |
مریم بایرامعلی‌بیگوا

| مریم بایرامعلی‌بیگوا | مریم بایرامعلی‌بیگوا |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱ ژانویهٔ ۱۸۹۸ لنکران
درگذشت: ۱ ژانویهٔ ۱۹۸۷
ملیت: آذربایجانی
مریم بایرامعلی‌بیگوا (انگلیسی: Maryam Bayramalibeyova; ۱ ژانویهٔ ۱۸۹۸ – ۱ ژانویهٔ ۱۹۸۷) فعال اجتماعی و فمینیست اهل جمهوری آذربایجان بود.
اوایل زندگی

مریم بایرامعلی‌بیگوا در سال ۱۸۹۸ در خانواده تیمور بیگ بایرامعلی‌بیگوف، تاریخ‌نگار آذربایجانی، در لنکران چشم به دنیا گشود. او در سال ۱۹۰۶ به «مدرسه اسلامی شبانه‌روزی دخترانانه روسی»، و ۷ سال بعد به «مدرسه شبانه‌روزی ساینت نینا» پذیرفته شد. در سال ۱۹۱۷ دیپلم خود را با دریافت لوح تقدیر به دست آورده و وارد دانشگاه پزشکی مسکو شد. به دنبال انقلاب اکتبر روسیه، مریم بایرامعلی‌بیگوا به دلیل اینکه دختر یک فرد باسواد بود، احساس خطر جانی کرد، تحصیلات خود را نیمه‌تمام گذاشته و به لنکران بازگشت.
در سال ۱۹۱۷، با حمایت و همت پدرش، تیمور بیگ بایرامعلی‌بیگوف، اقدام به تأسیس اولین مدرسه دنیوی دخترانه نموده و نخستین رئیس آن شد. سپس برای اینکه خانواده‌ها را ترغیب به آموختن دخترانشان کند، از بسیاری از خانواده منطقه خود بازدید به عمل آورد. تمام دروس در این مکتب به زبان روسی بود. مریم بایرامعلی‌بیگوا در راستای تبلیغ هنر باشگاه‌های درام، گروه کر و موسیقی در مدرسه یادشده برپا می‌کرد، که این نیز زمینه‌ساز شهرت یافتن یکی از دانش‌آموزان آن به عنوان بازیگر و یکی دیگر نیز به عنوان خواننده موسیقی مقامی در آینده شد. وی در سال ۱۹۱۹ بنیاد خیریه زنان لنکران را بنیان‌گذار کرد. مریم بایرامعلی‌بیگوا در سال ۱۹۳۱ در مقطع کارشناسی رشته حقوق از دانشگاه دولتی آذربایجان دانش‌آموخته شد.
خانواده

مریم بایرامعلی‌بیگوا در سال ۱۹۲۳ به عقد جواد مالک یگانف درآمد، که حاصل این ازدواج ۳ فرزند دختر بود.
دوره شوروی

در سال ۱۹۲۵، ۴ سال بعد از نقل مکان به باکو، مریم بایرامعلی‌بیگوا که رئیس یک مدرسه در این شهر بود، برای نمایندگی آذربایجان در اولین کنفرانس سراسری معلمان اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی انتخاب شد. زمانی که در دانشگاه دولتی آذربایجان داشت تحصیل می‌گرفت، چند اثر از شعرای آذربایجانی را به زبان روسی ترجمه کرد.
در سال ۱۹۳۳، همسر مریم بایرامعلی‌بیگوا به ظن ارتباط با حزب مساوات، که در دوران جمهوری خلق آذربایجان حزب حاکم بود، بازداشت شد و پس از آن روز خانواده اش دیگر هرگز او را ندیدند. ۵ سال بعد، خود مریم بایرامعلی‌بیگوا که هیچ وقت به‌طور رسمی عضو حزب فوق‌الذکر نشده بود با همان اتهام بازداشت و وادار به ترک فرزندان خود شد. به همین جهت، مادربزرگشان از آن‌ها مراقبت کرد. او به تبعید به اردوگاه کار در آرخانگلسک واقع در شمال شوروی محکوم شد، جایی که برای مدتی در کارهای سخت وادار به اشتغال شد، ولی به خاطر سوابق تحصیلی درخشانش، تا مقام حسابداری پیش کشیده شد.
در اوایل دهه ۱۹۴۰، چشم‌های او شروع به کمسو شدن کرد. مسئولان زندان، او را به بهانه ارائه خدمت پزشکی به زندان «بیتالک» مسکو منتقل کردند. پس از مدتی از آنجا به کشور قزاقستان تبعید شد. در سال ۱۹۴۸، بعد از اتمام دوران محکومیتش آزاد شده و به باکو باز‍شت. در حالی که بینایی خود را کاملاً از دست داده بود و قادر به ادامه فعالیت‌های هنری و فرهنگی خود نبود، به او اجازه زندگی کردن در باکو را ندادند. بنابراین او وادار شد تا سال ۱۹۵۶ در شهر داش‌کسن سکونت داشت و سپس مجدداً به باکو نقل مکان داد. در سال ۱۹۵۶، وی به‌طور رسمی تبرئه شد و در سال ۱۹۶۴ مشمول دریافت کنندگان مستمری بازنشستگی از دولت شد. سه دخترش با وجود تمام مشکلات مالی و معنوی، توانستند به خوبی تحصیل کنند و به جایگاه‌هایی در جامعه برسند.
مریم بایرامعلی‌بیگو در سال ۱۹۸۸ درگذشت.
سال ۱۸۰۰ (بازی ویدئویی)

| آنو ۱۸۰۰ | آنو ۱۸۰۰ |
| --- | --- |
توسعه‌دهنده(ها): بلو بایت
ناشر(ها): یوبی‌سافت
سری: آنو
سکو(ها): مایکروسافت ویندوز
تاریخ(های) انتشار: 
ژانر(ها): شهرسازی، استراتژی هم‌زمان
حالت(ها): تک‌نفره، چندنفره
رسانه: توزیع دیجیتال
آنو ۱۸۰۰ (به انگلیسی: Anno 1800) یک بازی ویدئویی به سبک شهرسازی و استراتژی هم‌زمان است که توسط بلو بایت توسعه یافته و به‌وسیله یوبی‌سافت در ۱۶ آوریل ۲۰۱۹، برای مایکروسافت ویندوز منتشر شد. این بازی هفتمین قسمت از مجموعه بازی‌های آنو به‌شمار می‌رود که با استفاده از یک محیط تاریخی به دنبال دو عنوان آخر، ۲۰۷۰ بعد از میلاد و ۲۲۰۵ بعد از میلاد بازمی‌گردد، که وقایع آن در جریان انقلاب صنعتی در سدهٔ ۱۹ میلادی اتفاق می‌افتد. به دنبال نسخه پیشین، این بازی به سری بازی‌های سنتی شهرسازی و مکانیسم مبارزهٔ اقیانوسی بازمی‌گردد، اما جنبه‌های جدیدی از گیم پلی را نیز نشان می‌دهد، مانند گردشگری، بلوپرینت و تأثیرات صنعتی‌سازی نمودن بر ساکنان جزیره.
تالاب

تالاب انزلی
تالاب آب شیرین در فلوریدای آمریکا
تالاب‌ها محیط‌هایی هستند که مشخصاتشان چیزی میان خشکی و آب است. تالاب‌ها ممکن است همواره دارای آب باشند یا اینکه گاه خشک و گاه آب‌دار باشند. برخی تالاب‌های نزدیک دریا با جزر و مد تغییر وضعیت می‌دهند.
تالاب‌ها میتوانند جلوی سیل را بگیرند و به خاطر پوشش گیاهی و آب میتوانند مکانی مناسب برای زندگی پرندگان باشند.
مشخصه اصلی تالاب‌ها ماندگاری نسبی آب در آنها است. آب تالاب‌ها ممکن است شور باشد یا شیرین.
کنوانسیون رامسر معاهده‌ای بین‌المللی است که در ۱۹۷۱ امضا شده‌است به منظور حفظ و نگهداری تالاب‌ها می‌باشد. در این کنوانسیون فهرستی از تالاب‌های مهم جهان نیز تهیه شده که به «فهرست رامسر» شهرت دارد. در این فهرست بریتانیا با ۱۶۴ تالاب از لحاظ تعداد و کانادا با ۱۳۰ هزار کیلومتر مربع تالاب، از لحاظ وسعت رکورددار است. مقر دائمی کنوانسیون در گلند، سوئیس اس‍ت.