stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
رزیدنت ایول (مجموعه‌فیلم)

| سری فیلم‌های رزیدنت اِویل | سری فیلم‌های رزیدنت اِویل |
| --- | --- |
کارگردان: پل اندرسون (۱ و ۴ و ۵ و ۶) الکساندر ویت (۲) راسل مالکهی (۳) یوهانس رابرتس (۷)
تهیه‌کننده: جرمی بولت برند ایچینگر (۱، ۳ و ۴) سموئل حدیدا (۱، ۳ و ۴) دان کارمودی (۲ و ۴) رابرت کالزر (۳ و ۴)
بازیگران:  میلا یوویچ  میشل رودریگز  الی لارتر  سیه‌نا گیلری  اودد فهر  ایان گلن  شان رابرتس 
موسیقی:  مارکو بلترامی (۱)  مریلین منسون (۱)  جف دانا (۲)  چارلی کلاوسر (۳) 
فیلم‌بردار: دیوید جانسون (۱, ۳) درک روجرز (۲) کریستین سبلت (۲) گلن مک‌فرسن (۴ و ۶)
تدوین‌گر: الکساندر برنر (۱) ادی همیلتون (۲) نیون هاوی (۳، ۴)
توزیع‌کننده: سونی پیکچرز ریلیزینگ
تاریخ‌های انتشار: ۲۰۰۲–۲۰۲۱
کشور: بریتانیا آلمان ایالات متحده
زبان: انگلیسی 
هزینهٔ فیلم: ۳۱۳ میلیون دلار
فروش گیشه: ۱٬۲۸۰ میلیارد دلار
رزیدنت اِویل یک سری فیلم سینمایی در ژانر اکشن ترسناک است که برداشتی آزاد، از مجموعه بازی‌های ویدئویی رزیدنت ایول است. سری بازی‌های رزیدنت اِویل توسط شرکت کپ‌کام ساخته شده‌است.
در سال ۱۹۹۷ برای نخستین بار، کنستانتین فیلم توسط آلن مک‌الروی و جرج ای. رومرو امتیاز ساخت این فیلم را از شرکت کپ‌کام خریداری کرد. در سال ۲۰۰۱، شرکت سونی حق ساخت این فیلم را برعهده گرفت و پل دبلیو. اس. اندرسون را برای کارگردانی نخستین فیلم از این سری برگزید. کارگردانی فیلم دوم برعهده الکساندر ویت، فیلم سوم راسل مالکای و فیلم چهارم را مجدداً پل اندرسون کارگردانی کرد. پل اندرسون، در دو فیلم دوم و سوم نیز به عنوان تهیه‌کننده و نویسنده مشارکت داشت.
فیلم‌های پل اندرسون > رزیدنت ایول

مقالهٔ اصلی: رزیدنت ایول (فیلم)
آلیس یکی از نگهبانان درگاه ورودی مقر هایو است. مقر هایو، مقری است که متعلق به شرکت آمبرلا بوده و در آن به شکلی مخفیانه، به انجام آزمایش‌های غیرقانونی پرداخته می‌شود. درجریان یک خیانت، ویروس تی در این مقر منتشر شد. رایانه مرکزی ملکه سرخ که وظیفه تأمین امنیت مقر را برعهده داشت، تمامی این مقر را به همراه کارکنان آن قرنطینه می‌کند. آلیس شخصی است که ضد فعالیت‌های آمبرلا کارکرده و به همراه دوستانش، برای خارج شدن از مقر و رسواسازی آمبرلا تلاش می‌کند. درپایان، آلیس متوجهمی‌شود که نامزد او، بانی این رخداد بیولوژیکی بوده‌است. پس از کشته شدن نامزد آلیس، توسط مخلوق لیکر، آلیس و مت موفق به خروج از مقر می‌شوند و در این زمان توسط مأموران آمبرلا دستگیر می‌شوند.
فیلم‌های پل اندرسون > رزیدنت ایول: موعود

مقالهٔ اصلی: رزیدنت ایول: آخرالزمان
شهر راکون توسط شیوع ویروس تی دچار طغیان می‌گردد. شهروندان شهر با ابتلا به ویروس تی به زامبی تبدیل شدند. جیل ولنتاین مجدداً وارد اداره پلیس شهر راکون شده و به همکاری با پلیس برای خارج کردن شهروندان سالم از شهر می‌پردازد. در این بین آلیس از آزمایشگاه فرار کرده و وارد شهر می‌شود. پژوهشگران شرکت آمبرلا با فعال کردن نمسیس، قصد دارند تا تمامی اعضای باقی‌مانده گروه استارز را از سر راه بردارند. جیل ولنتاین نیز در این گروه عصو می‌باشد. سرانجام، آلیس با جیل ولنتاین و سایر شهروندان همراه شده و به آن‌ها برای خروج از شهر کمک می‌کند. آلیس پس از آن که موفق شد از شهر راکون فرار کند توسط مأموران آمبرلا دستگیر شده و مورد آزمایش قرار می‌گیرد. پس از مدتی آلیس موفق به فرار از آزمایشگاه می‌شود و با کمک جیل ولنتاین و کارلوس اولیویرا از ان محوطه فرار کرد.
فیلم‌های پل اندرسون > رزیدنت ایول: انقراض

مقالهٔ اصلی: رزیدنت ایول: انقراض
ویروس تی در بیشتر شهرها و کشورهای جهان شیوع یافته و جمعیت زیادی در سرتاسر دنیا به زامبی تبدیل شدند. آلیس که موفق به فرار از شهر راکون شده بود، در فکر یافتن مکانی بود که وبروس تی به آنجا نرسیده باشد. پس از مدتی او با کاروانی از بازماندگان مواجه می‌شود. رهبر این کاروان کلر ردفیلد و کارلوس اولیویرا هستند که مأموریت دارند، بازماندگان را به مکانی امن منتقل کنند. آلیس پس از مواجهه با این کاروان، به آن‌ها برای یافتن مکانی امن کمک می‌کند. او متوجه می‌شود که آلاسکا هنوز به ویروس تی دچار نشده‌است. او در نهایت به کاروان کمک کرده تا به آلاسکا منتقل شوند اما خود وارد آزمایشگاه آمبرلا شده تا انتقام خود را از آن بگیرد. سرانجام او موفق می‌شود دکتر سم آیساکس را که اینک به یک هیولا تبدیل شده بود نابود کند.
فیلم‌های پل اندرسون > رزیدنت ایول: زندگی پس از مرگ

مقالهٔ اصلی: رزیدنت ایول: زندگی پس از مرگ
آلیس با تعدادی از همسانان خود (که در فیلم سوم ساخته بود) به مرکز فرماندهی آمبرلا حمله می‌کند و پس از تلاش برای کشتن آلبرت وسکر، وسکر از دست او فرار می‌کند. در ادامه آلیس به شهر آرکیدیا می‌رود آنجا را خالی از سکنه می‌بیند اما همراه قدیمی خود یعنی کلر ردفیلد را پیدا می‌کند آن‌ها به لوس آنجلس می‌روند و با گروهی بازمانده آشنا می‌شوند که کریس ردفیلد برادر کلر در بین آنهاست. آلیس پی می‌برد که آرکیدیا شهر نیست بلکه کشتیی است که در نزدیکی ساختمان بازماندگان قرار گرفته‌است. آن‌ها با کشتی می‌روند اما کشتی یک حقه برای بدام انداختن آن‌ها بود. در پایان آلیس وسکر را می‌کشد و برای دنیا پیغام می‌فرستد. فیلم با حرکت چندین هواپیمای بزرگ آمبرلا که فرمانده آن‌ها جیل ولنتاین است به کشتی تمام می‌شود.
این فیلم، به شکل فیلم سه بعدی ساخته شده‌است.
فیلم‌های پل اندرسون > رزیدنت ایول: قصاص

مقالهٔ اصلی: رزیدنت ایول: قصاص
این فیلم مستقیماً و در ادامهٔ نسخه قبلی، رزیدنت ایول: زندگی پس از مرگ است و از جایی شروع می‌شود که فیلم قبلی تمام شد (با حمله چندین هواپیمای بزرگ شرکت آمبرلا به کشتی). در این فیلم «آلیس» (میلا یوویچ) به همراه چند نفر دیگر و شرکت آمبرلا در مقابل زامبی‌ها که تمام دنیا را گرفته‌اند، می‌جنگد…
فیلم‌های پل اندرسون > رزیدنت ایول: قسمت پایانی

مقالهٔ اصلی: رزیدنت ایول: قسمت پایانی
داستان فیلم سه هفته پس از اتفاقات قسمت چهارم رخ می‌دهد که طی آن وسکر (شاون رابرتز) توانسته بود آلیس (میلا یوویچ) و گروهش را فریب دهد. حال آلیس که یک اَبَرانسان محسوب می‌شود، می‌بایست تلاش کند تا شرکت آمبرلا را نابود کند تا بتواند نسل بشریت را نجات دهد و زمین را به جای بهتری برای زیستن تبدیل کند. البته او در این راه سخت مجبور می‌شود با رفقای قدیمی اش همراه شود چراکه در میانه را می‌بایست کلی زامبی را از بین ببرد و …
فیلم‌های پل اندرسون > رزیدنت ایول: به راکون سیتی خوش آمدید

مقالهٔ اصلی: رزیدنت ایول: به راکون سیتی خوش آمدید
فیلم‌های کپ‌کام > بایوهازارد مجری-۴بعدی

مقالهٔ اصلی: بایوهزرد مجری-۴بعدی
فیلم‌های کپ‌کام > رزیدنت ایول: تباهی

مقالهٔ اصلی: رزیدنت ایول: تباهی
فیلم‌های کپ‌کام > رزیدنت ایول: نفرین‌شدگی

مقالهٔ اصلی: رزیدنت ایول: نفرین‌شدگی
آینده این سری

پل اندرسون و جرمی بولت اعلام کردند که نسخه پنجم از سری فیلم‌های رزیدنت ایول با نام «رزیدنت ایول: مجازات» در راه است. اندرسون اعلام کرد که شاید لیان اس کندی در نسخه پنجم حضور داشته باشد. میلا یوویچ، الی لارتر، ونتورت میلر و سیه نا گیلری نیز در نسخه پنجم حضور خواهند داشت.
این فیلم در ۱۴ سپتامبر ۲۰۱۲ منتشر خواهد شد.
کپ‌کام نیز اعلام کرد که در سال ۲۰۱۲ ادامه‌ای برای انیمیشن رزیدنت ایول: تباهی با نام رزیدنت ایول: نفرین منتشر خواهد شد.
بازیگران

| شخصیت | فیلم> رزیدنت ایول | فیلم> رزیدنت ایول ۲ | فیلم> رزیدنت ایول ۳ | فیلم> رزیدنت ایول ۴ | فیلم>  | فیلم>  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| آلیس | میلا یوویچ | میلا یوویچ | میلا یوویچ | میلا یوویچ |  |  |  |
| مت ادیشون/نمسیس | اریک میبیس |  |  |  |  |  |  |
| رین اکامپو | میشل رودریگز |  |  |  |  |  |  |
| جیمز «یک» شید | کالین سالمون |  |  |  |  |  |  |
| کارلوس اولیویرا |  | اودد فهر | اودد فهر |  |  |  |  |
| ال. جی |  | مایک اپس | مایک اپس |  |  |  |  |
| دکتر سم آیساکس |  | ایان گلن | ایان گلن |  |  |  |  |
| جیل ولنتاین |  | سیه‌نا گیلری |  | سیه‌نا گیلری |  |  |  |
| دکتر چارلز آشفورد |  | جرد هریس |  |  |  |  |  |
| آنجلا آشفورد |  | سوفی واواسور |  |  |  |  |  |
| پیتون ولس |  | رزاق ادوتی |  |  |  |  |  |
| تیموتی کوین |  | توماس کرچمان |  |  |  |  |  |
| کلر ردفیلد |  |  | الی لارتر | الی لارتر |  |  |  |
| کی-مارت |  |  | اسپنسر لاک | اسپنسر لاک |  |  |  |
| آلبرت وسکر |  |  | جیسون اومارا | شان رابرتس |  |  |  |
| پرستار بتی |  |  | آشانتی |  |  |  |  |
| کریس ردفیلد |  |  |  | ونتورث میلر |  |  |  |
| لاتر وست |  |  |  | بوریس کوجو |  |  |  |
:
بودجه و بازده

| فیلم | تاریخ انتشار | بودجه | بازده> ایالات متحده | بازده> خارجی | بازده> جهانی | بازده>  | بازده>  | بازده>  | بازده>  | بازده>  | بازده>  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| رزیدنت ایول | مارس ۱۵، ۲۰۰۲ | $۳۳٬۰۰۰٬۰۰۰ | $۴۰٬۱۱۹٬۷۰۹ | $۶۲٬۳۲۱٬۳۶۹ | $۱۰۲٬۴۴۱٬۰۷۸ |  |  |  |  |  |  |
| رزیدنت ایول ۲ | سپتامبر ۱۰، ۲۰۰۴ | $۴۵٬۰۰۰٬۰۰۰ | $۵۱٬۲۰۱٬۴۵۳ | $۷۸٬۱۹۳٬۳۸۲ | $۱۲۹٬۳۹۴٬۸۳۵ |  |  |  |  |  |  |
| رزیدنت ایول ۳ | سپتامبر ۲۱، ۲۰۰۷ | $۴۵٬۰۰۰٬۰۰۰ | $۵۰٬۶۴۸٬۶۷۹ | $۹۷٬۰۶۹٬۱۵۴ | $۱۴۷٬۷۱۷٬۸۳۳ |  |  |  |  |  |  |
| رزیدنت ایول ۴ | سپتامبر ۱۰، ۲۰۱۰ | ۶۰٬۰۰۰٬۰۰۰ میلیون دلار | ۶۰٬۱۲۸٬۵۶۴ میلیون دلار | ۲۳۳٬۹۸۵٬۴۴۵ میلیون دلار | ۲۹۴٬۱۱۳٬۹۹۵ میلیون دلار |  |  |  |  |  |  |
| رزیدنت ایول: قصاص | سپتامبر ۱۴، ۲۰۱۲ | ۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ میلیون دلار |  |  | ۲۴۰٬۱۵۹٬۲۵۵ میلیون دلار |  |  |  |  |  |  |
| رزیدنت ایول: قسمت پایانی | ژانویه ۲۷، ۲۰۱۷ | ۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ میلیون دلار |  |  | ۳۱۲٬۲۰۰٬۰۰۰ میلیون دلار |  |  |  |  |  |  |
| مجموع | مجموع | ۲۸۸٬۰۰۰٬۰۰۰ میلیون دلار | ۲۰۲٬۰۹۸٬۴۰۷ میلیون دلار | ۴۷۱٬۵۶۹٬۳۳۴ میلیون دلار | ۱٬۲۲۶ میلیارد دلار |  |  |  |  |  |  |
:
قاتل گربه کرویدون

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نقشه قتلهای ادعایی در M25: نقشه قتلهای ادعایی در M25
تاریخ: ۲۰۱۴ تا سپتامبر ۲۰۱۸
مکان: جنوبی لندن بزرگ، بعدها به بزرگراه M25 و سراسر انگلستان گسترش یافت
علت: ناشناس
تلفات: تلفات
بیش از ۴۰۰ گربه: بیش از ۴۰۰ گربه
قاتل گربه کرویدون نامی است که به فردی فرضی گفته می‌شود که بیش از ۴۰۰ گربه و حیوانات مختلف دیگر را در سراسر انگلستان کشته، قطعه قطعه و سر بریده‌است، ابتدا در سال ۲۰۱۴ در کرویدون، گزارش مرگ گربه منتسب به قاتل در سراسر و اطراف لندن بزرگ و تا شمال منچستر منتشر شد. با این حال، در سال ۲۰۱۸، پلیس متروپولیتن به این نتیجه رسید که این مثله‌ها توسط انسان انجام نشده‌است و احتمالاً ناشی از شکار حیوانات وحشی یا جمع‌آوری گربه‌هایی است که در تصادفات کشته شده‌اند.
برخی از کارشناسان، مانند ریچارد وارد، مدرس و مورخ جرم و گزارشگر جنایت در دانشگاه اکستر، این نظر را بیان کرده‌اند که پرونده قاتل گربه کرویدون نمونه‌ای از هراس اخلاقی است. در دسامبر ۲۰۱۸، یک درخواست به تفصیل توضیح داده‌است که پلیس متروپولیتن بیش از ۱۳۰٬۰۰۰ پوند و ۲۲۵۰ ساعت در طول تحقیقات خود هزینه کرده‌است.
سیارک ۶۲۵۵

| کشف | کشف |
| --- | --- |
تاریخ کشف: دسامبر ۵, ۱۹۹۴
ویژگی‌های مداری: ویژگی‌های مداری
مبدأ مه ۱۴, ۲۰۰۸: مبدأ مه ۱۴, ۲۰۰۸
اوج: ۲.۸۴۰۸۵۰۹
حضیض: ۲.۶۴۲۸۱۹۱
خروج از مرکز مداری: ۰.۰۳۶۱۱۳۰
تناوب مداری: ۱۶۵۸.۲۸۹۶۹۳۴
آنومالی متوسط: ۱۸.۵۸۷۵۸
انحراف: ۵.۱۱۴۸۲
ویژگی‌های فیزیکی: ویژگی‌های فیزیکی
سپیدایی هندسی: ۰.۰۳۴۲
 :  
سیارک ۶۲۵۵ (به انگلیسی: 6255 Kuma، نامگذاری:1994XT) شش هزار و دویست و پنجاه و پنجمین سیارک کشف شده‌است که در ۵ دسامبر ۱۹۹۴ کشف شد.
قدر مطلق سیارک برابر ۱۲٫۵۰ است.
موسیقی ایران پس از اسلام

| موسیقی در ایران> تاریخ | موسیقی در ایران> تاریخ |
| --- | --- |
پیش از اسلام: هخامنشیان •  ساسانیان
پس از اسلام: صدر اسلام • مروگی
معاصر: قاجار • پهلوی • لس‌آنجلسی • زیرزمینی
موسیقی سنتی ایرانی: موسیقی سنتی ایرانی
مقام‌ها • نظریهٔ ادوار • دستگاه‌ها • تحول مقام به دستگاه • ردیف • فواصل موسیقی ایرانی • گوشه • آوازها • سازها • فرم‌ها: مقام‌ها • نظریهٔ ادوار • دستگاه‌ها • تحول مقام به دستگاه • ردیف • فواصل موسیقی ایرانی • گوشه • آوازها • سازها • فرم‌ها
دیگر سبک‌ها: دیگر سبک‌ها
پاپ • رپ • راک • سمفونیک • جاز • متال • کرال: پاپ • رپ • راک • سمفونیک • جاز • متال • کرال
نواحی: نواحی
آذربایجانی • شوشتری • ایلامی • جنوبی • باصری • مازندرانی • بختیاری • سیستانی • بخشی‌های خراسان شمالی • بلوچی • بندری • ترکمنی • خراسانی • علوانیه • کردی • کرمانی • گیلکی • لری: آذربایجانی • شوشتری • ایلامی • جنوبی • باصری • مازندرانی • بختیاری • سیستانی • بخشی‌های خراسان شمالی • بلوچی • بندری • ترکمنی • خراسانی • علوانیه • کردی • کرمانی • گیلکی • لری
مناسبتی: مناسبتی
زرتشتی • نوروزخوانی • تعزیه • رمضان • صلوات‌خوانی • مداحی: زرتشتی • نوروزخوانی • تعزیه • رمضان • صلوات‌خوانی • مداحی
ن ب و: ن ب و
تا پیش از ظهور اسلام، موسیقی در ایران در دربار ساسانیان رونق فراوان پیدا کرده بود. در سال ۶۵۱ میلادی، یزدگرد سوم آخرین پادشاه ساسانی از سپاه عربها شکست خورد و ایران تبه فرمانبری اعراب مسلمان درآمد. در این دوره تمدن ایرانی و عرب برهم تأثیر گذاشتند و به گفته برخی؛ باور های عرب بر ایرانی ها وادار شد و فرهنگ ایران با آئین اسلام درآمیخته شد. این تأثیر در موسیقی نیز نمود پیدا کرد. رشد موسیقی در ایران تا حدود قرن دهم هجری ادامه داشت؛ پس از آن یک دوران فترت رخ داد و تنها در اواخر دورهٔ قاجاریه بود که موسیقی دوباره مورد توجه عمده‌ای قرار گرفت که این خود منجر به تحول مقام به دستگاه شد.
تاریخچه

به عقیدهٔ پژوهشگرانی همچون هنری جورج فارمر، موسیقی اعراب تا پیش از اسلام بسیار محدود بود. در نتیجه، فتح ایران توسط مسلمانان باعث آشنایی اعراب با موسیقی ایران شد، و اعراب بسیاری از ایرانیان نوازندگی را فرا گرفتند. اگر چه دربار حکمای صدر اسلام مملو از هنرمندان ایرانی بود، اما ایشان غالباً میراث فرهنگی ساسانی را به عربی درآوردند و از ذکر سرچشمه کارهای خوب باز زدند تا مبادا این خلاف که دشمن ایران بودند بر آنان خشم گیرند. به هر تقدیر، زمانی که عمر بن خطاب دستور داد چندین هزار کتاب را در کتابخانه‌های ایران سوزاندند، قسمتی از میراث علمی و هنری ایرانیان نیز از دست رفت. به عقیدهٔ داریوش صفوت، مجموع این دو عامل باعث شده که بسیاری از مورخان آنچه از موسیقی ایران پس از ظهور اسلام به ثبت رسیده را مربوط به عربها بدانند.
موسیقی‌دانان شاخص

داریوش صفوت فهرستی از موسیقی‌دانان شاخص ایرانی پس از ظهور اسلام را به تفکیک سده‌ای که در آن می‌زیستند به شرح زیر آورده‌است.
موسیقی‌دانان شاخص > قرن اول هجری

نشیط فارسی: او را از پیشگامان و به‌وجود آورندگان موسیقی عربی می‌دانند.
مسلم بن مُحرِز: اصالتاً ایرانی بوده، اما در حجاز می‌زیسته و در سفرهایی که به ایران داشته دانش موسیقی خود را کامل کرده‌است.
حَکَم الوادی: اصالتاً ایرانی بوده و ساکن مدینه؛ آوازخوان و دایره‌نواز ماهری بوده‌است.
عُمَر الوادی: (عمر بن داوود بن راذان) اصالتاً ایرانی بوده و اهل مدینه؛ شاگرد حکم الوادی بوده و آوازخوان بوده‌است.
سائب خاثر: ساکن مدینه و فرزند یک اسیر ایران بود. او در ابتدا بدون ساز آواز می‌خوانده اما بعدها نواختن عود را آموخته و به عقیدهٔ مهدی برکشلی او احتمالاً نخستین کسی بوده که همراهی ساز با آواز را در موسیقی عربی معمول کرده‌است.
ابن سریج
جمیله
عیسی بن عبدالله معروف به طویس
عبد الملک معروف به غریض
یونس بن سلیمان معروف به یونس کاتب
ابوعثمان سعید بن مسجح معروف به ابن مسجح
معبد بن وَهَب
موسیقی‌دانان شاخص > قرن دوم هجری

یحیی مکی: ابتدا در حجاز می‌زیست و از خدمتگزاران امویان بود؛ سپس به بغداد رفت و به دستگاه خلافت وابسته شد. او کتابی حاوی چندین هزار ترانه نوشت و به ذوالیمینین اهدا کرد.
ابراهیم موصلی (ارگانی): پدرش ماهان متولد اَرگان (بهبهان امروزی) و ایرانی بود. ماهان از ستم حکمرانان اموی به کوفه مهاجرت کرد و ابراهیم در کوفه به دنیا آمد. ابراهیم را در جوانی به تحصیل دبیری واداشتند اما او که آوازی خوش داشت به موصل گریخت و لقب موصلی از همان دوران بر او ماند. او سپس به ری رفت و به تکمیل هنر خود کوشید. سپس برای استفاده از محضر جوانویه (موسیقی‌دان بزرگ زرتشتی) به اُبُلِّه (از بندرها خلیج فارس در نزدیکی بصره امروزی) رفت و سرانجام زمانی که آوازهٔ او به گوش مهدی عباسی رسید، به بغداد فراخوانده شد و رفته رفته به جایگاه والایی در دربار وی رسید که «همپایهٔ جایگاه باربد در دربار خسرو پرویز» توصیف شده‌است.
منصور زلزل: او برادر زن ابراهیم موصلی بود و به خاطر تحولاتی که در ساز بربط (عود) ایجاد کرد، از جمله تعریف فاصله‌ای جدید با نام «وسطای زلزل» معروف است (اطلاعات بیشتر: منصور زلزل § وسطای زلزل)
اسحاق موصلی: او فرزند ابراهیم موصلی و شاگرد منصور زلزل بود. معروف است که او می‌توانست بر روی عود ناکوک قطعات مشکلی بنوازد. او نوشته‌های بسیاری در مورد اصول و قواعد موسیقی داشته که از آن‌ها چیز زیادی در درستی نیست.
زریاب: اهل فارس و شاگرد ممتاز اسحاق موصلی بود. او از برجسته‌ترین موسیقی‌دانان دوران هارون الرشید بود و به خاطر افزودن سیمی پنج به ساز عود (که تا پیش از آن چهار سیم داشت) مشهور است. نهایتاً به خاطر حسادت استادش (اسحاق موصلی)، مجبور به ترک بغداد شد. او اندکی در آفریقای شمالی زیست و سپس به آندلس (در جنوب اسپانیای امروزی) رفت و در قرطبه ساکن شد. او را پایه‌گذاری موسیقی آندلسی نیز می‌دانند.
موسیقی‌دانان شاخص > قرن‌های سوم و چهارم هجری

احمد بن طیب سرخسی: اهل سرخس بود و شاگرد ابویوسف کندی بود. مدتی معلم معتضد عباسی بود و بعداً ندیم وی شد اما نهایتاً به خاطر افشای رازی محبوس و کشته شد. او چند کتاب در زمینهٔ موسیقی نوشته با نام‌های کتاب الموسیقی الکبیر، کتاب الموسیقی الصغیر، کتاب المخدل الی علم الموسیقی (راجع به تئوری موسیقی) و اللهو و الملاحی (راجع به آواز).
زکریای رازی: او در ری به تحصیل فلسفه، علوم و طب پرداخت و به گفتهٔ فارمر، در جوانی عود می‌نواخت. مشهورترین کتاب وی راجع به موسیقی فی الجمل الموسیقی است.
ابن خردادبه: نیاکان وی زرتشتی بودند و او توسط برمکیان اسلام آورد. او جغرافیدان بود و کتاب مهم المسالک و الممالک حاصل سفرهای او در ایران بود. او از اسحاق موصلی موسیقی نیز فرا گرفته بود و آثاری در مورد آن نوشته بود از جمله: آداب السماع (در مورد چگونگی گوش دادن به موسیقی)، طبقات المغنین (دربارهٔ خوانندگان)، کتاب الندما و الجلسا (شرح حال نوازندگان و شطرنج‌بازان معروف)، اللهو و الملاحی (در مورد انواع سازها و دستگاه‌های موسیقی ساسانی و شرح زندگی باربد و سرکش).
فارابی: اهل فاراب (شهری در خراسان قدیم و قزاقستان امروزی) بود و سرآمد دانشمندان قرن سوم و چهارم هجری بود. با علوم و فلسفهٔ یونان آشنایی بسیار داشت، چنان‌که به خاطر خلاصه کردن کتاب ارسطو و تمییز حدود علوم مختلف از یکدیگر به وی لقب معلم ثانی دادند (ارسطو ملقب به معلم اول بود). او با سازهای موسیقی نیز آشنایی بسیار داشت و در تکمیل آن‌ها نیز کوشید، که پرده‌بندی تنبور خراسانی نمونه‌ای از آن است. مهم‌ترین کتاب او در زمینهٔ موسیقی، الموسیقی الکبیر نام داشت؛ این کتاب دو جلد بود که تنها جلد نخست آن باقی مانده‌است. در این کتاب او فواصل موسیقی، آهنگسازی، و عقاید فلاسفه در مورد موسیقی را شرح داده است. کتاب‌های دیگر او در مورد موسیقی عبارتند از: المدخل الی صناعه الموسیقی (در مورد صوت، فواصل موسیقی، و قواعد موسیقی)، کتاب فی الاحصاء الایقاع، کلام له فی النقله مضافاً الی الایقاع (در مورد ایقاع، یعنی اوزان موسیقی)، کتاب الموسیقی (در مورد سازها و پرده‌بندی آن‌ها). همچنین در کتاب احصاء العلوم نیز وی بخشی را به موسیقی تخصیص داد.
ابوالفرج اصفهانی: متولد ۲۸۴ قمری در اصفهان بود. اثر مهم وی، کتاب الاغانی بود که در آن به شرح حال موسیقی‌دانان دورهٔ هارون الرشید و مأمون عباسی پرداخته‌است.
خوارزمی: مهم‌ترین اثر وی مفاتیح العلوم است که در آن به علوم مختلف از جمله موسیقی پرداخته‌است. در فصل مربوط به موسیقی، وی سازهای موسیقی، قواعد موسیقی، و نظریات دیگران راجع به موسیقی را شرح داده‌است.
رودکی: وی در دربار امیر نصر سامانی او شاعری به نام بود و موسیقی را خوب می‌دانست. روایت شده که زمانی که امیر نصر سامانی در سفری به هرات تصمیم می‌گیرد که همان‌جا سکنا بگزیند و از سفر بازگشت نکند، رودکی برای وی شعر بوی جوی مولیان آید همی را می‌سراید و با چنگ می‌نوازد و این چنان امیر نصر را متأثر می‌کند که تصمیم به بازگشت بی‌وقفه به بخارا می‌گیرد.
موسیقی‌دانان شاخص > قرن پنجم هجری

ابن سینا: مهم‌ترین موسیقی‌دان (و دانشمند) این قرن بود و از کودکی نزد بزرگترین دانشمندان زمان خود تحصیل کرده بود. او در دربار امیر نوح بن منصور سامانی ارج فراوان داشت؛ امیر نوح به یک بیماری سخت دچار بود و ابن سینا در مدتی که وی را طبابت می‌کرد به کتابخانهٔ امیر نوح نیز دسترسی داشت (تا زمانی که این کتابخانه در آتش سوخت). ابن سینا حدود صد کتاب و رساله نوشت که از این میان، بخش‌هایی که از کتاب شفا، کتاب قانون در طب، دانشنامه علائی و نجات در مورد موسیقی است.
ابن زیله: از شاگردان برجستهٔ ابن سینا بود که در ریاضیات و موسیقی مهارت داشت. اثر مشهور وی کتاب الکافی فی الموسیقی است. ابن زیله احتمالاً اولین کسی بود استفاده از حروف ابجد برای نامگذاری نت‌ها را معمول کرد؛ این شیوه توسط موسیقی‌دانان بعد از او نظیر صفی‌الدین ارموی و عبدالقادر مراغه‌ای برای توصیف نظریهٔ ادوار به کار گرفته شده‌است.
موسیقی‌دانان شاخص > قرن ششم و هفتم هجری

به گفتهٔ صفوت، در قرن ششم هجری به موسیقی‌دان معتبری برنمی‌خوریم اما در قرن هفتم، ظهور صفی‌الدین جانی دوباره به موسیقی می‌بخشد. اما بابک خضرائی از محمد بن محمود نیشابوری به عنوان یک موسیقی‌دان شاخص قرن ششم نام می‌برد.
محمد بن محمود نیشابوری: از مشایخ زمان بهرام شاه بود و در زمان لشکرکشی سلطان سنجر به غزنه به نزد او رفت. از یک رسالهٔ کوتاه به زبان فارسی باقی مانده که در آن نام دوازده مقام را ذکر کرده‌است.
صفی‌الدین ارموی: متولد ارومیه بود. او در دورهٔ خلافت مستنصر و مستعصم عباسی می‌زیست و در دربار ایشان صاحب جایگاهی بود. ارموی مدتی نزد شرف الدین هارون، از پسران شمس‌الدین محمد جوینی شاگردی می‌کرد و نام کتاب مشهورش رساله شرفیه نیز اشاره به همین موضوع دارد. در این کتاب او راجع به صوت، فواصل موسیقی، وزن‌های موسیقی، خوانندگی و نوازندگی صحبت کرده‌است. کتاب مشهور دیگر وی الادوار بود که در آن پرده‌بندی ساز عود، طبقه‌بندی مقام‌های موسیقی، و تأثیر موسیقی بر روح شرح داده شده‌است. همچنین او سازی به نام «مُغنی» اختراع کرد که ترکیبی از قانون، رباب و نزهه بود.
خواجه نصیرالدین طوسی: متولد طوس (یا به عقیدهٔ برخی منابع، متولد جهرود در نزدیکی ساوه) بود. او در دوران تاریک سیاسی ایران (حمله مغول به ایران) می‌زیست و در دربار هلاکو خان به وزارت رسید. به واسطهٔ او بود که آثار علمی و فرهنگی ایران از نابود توسط مغولان نجات یافتند. در میان آثارش برخی به موسیقی پرداخته‌اند اما اثر مستقلی راجع به موسیقی از او یافت نشده‌است. عده‌ای کتاب کنز التحف را به او نسبت می‌دهند اما دلایلی وجود دارد که این کتاب بعد از او نوشته شده‌است.
موسیقی‌دانان شاخص > قرن هشتم هجری

قطب‌الدین محمود شیرازی: او نویسندهٔ کتاب فارسیِ دره التاج لغره الدباج است؛ وی این کتاب را به درخواست امیر دباج، فرمانروای گیلان تدوین کرد. بخش بزرگی از این کتاب به موسیقی اختصاص داده شده، و در آن هم از صفی‌الدین ارموی تکریم فراوان شده و هم ایراداتی به برخی عقاید وی گرفته شده‌است. اما بعداً عبدالقادر مراغه‌ای این ایرادات را مردود دانسته‌است.
موسیقی‌دانان شاخص > قرن نهم هجری

عبدالقادر مراغه‌ای: متولد مراغه (در استان آذربایجان شرقی امروزی) و از هنرمندان محبوب دربار سلطان احمد جلایر در بغداد و نیز مورد توجه تیمور لنگ و شاهرخ بود. او خوش‌نویس و خوش‌آواز بود و عود می‌نواخت. وی سه کتاب مهم در مورد موسیقی نوشت: مقاصد الالحان، جامع الالحان و کنز الالحان که سومی موجود نیست. همچنین وی اثری با نام شرح الادوار صفی‌الدین ارموی نیز نوشته‌است. هنری جورج فارمر مراغه‌ای را هم‌سنگ صفی‌الدین ارموی و موسیقی‌دانی بسیار توانا ارزیابی کرده‌است.
علی بن محمد جرجانی: متولد گرگان بود. مدتی به دستور شاه شجاع در مدرسهٔ دارالشفا تدریس می‌کرد. پس از فتح شیراز به دست تیمور لنگ، به سمرقند رفت. شهرت وی بیشتر در علوم ادبی و حکمت است. دو رساله از او در موسیقی به جا مانده که شرح مولانا مبارک شاه و مقالید العلوم نام دارند. رسالهٔ شرح مولانا به تقلید از الادوار ارموی نوشته شده اما حاوی ابتکاراتی نیز هست، و دوایری متفاوت با دوایر ارموی را در آن می‌توان یافت.
عبدالرحمان جامی: او در منار جام (واقع در خراسان بزرگ) به دنیا آمد و شاعری برگزیده بود که بابت آثارش همچون بهارستان و نفحات‌الانس شناخته می‌شود. جامی رساله‌ای نیز در مورد موسیقی دارد که در آن مبادی و جنبه‌های فنی موسیقی را شرح داده‌است.
موسیقی‌دانان شاخص > قرن دهم به بعد

مقالهٔ اصلی: موسیقی در دوران قاجار
همچنین ببینید: تحول مقام به دستگاه
در پایان قرن نهم هجری، موسیقی در ایران وارد یک دوران فترت شد و از آن زمان تا اواخر قاجاریه و شروع مشروطیت موسیقی در ایران رونقی نداشت.
از میان پادشاهان صفویه تنها شاه عباس به موسیقی توجه نشان داد؛ از جمله موسیقی‌دانان این دوره این نام‌ها به جا مانده‌است: میرزا محمد کمانچه‌ای، استاد شهسوار چهارتاری، سلطان محمد طنبوره‌ای، و محمد چنگی. مهم‌ترین اثر مکتوب از این دوره عبارت است از بهجت‌الروح که احتمالاً توسط عبدالمومن بن صفی‌الدین گرگانی نگارش شده اگر چه نویسندهٔ آن اسمی از خود نبرده‌است.
در دوران افشاریه پادشاهان مشغول سرکوب شورش‌های داخلی و اغتشاشات خارجی بودند و فرست پرداختن به موسیقی نداشتند. در دورهٔ زندیه نیز تنها مدتی کوتاه دوام داشت و مجال هنرپروری نداشت. سپس دوران قاجاریه شروع شد. اولین شاه قاجار، آغا محمدخان تنها دو سال و نیم حکومت کرد و فرصتی برای توجه به هنرمندان نیافت. اما پس از او، فتحعلی شاه به موسیقی‌دانان توجه نشان داد و برایشان مقرری تعیین کرد. در این دوره دو استاد با نام‌های استاد زهره و استاد مینا هر کدام یک گروه موسیقی تشکیل دادند. این دو زن خود به ترتیب شاگرد استاد رستم شیرازی و استاد مهراب اصفهانی بودند. ثمرهٔ توجهات فتحعلی شاه و محمد شاه در دورهٔ سلطنت ناصرالدین شاه نمایان شد. این پادشاه به هنر توجه زیادی نشان داد و از رشد و ترقی موسیقی‌دانان حمایت کرد (مطالعهٔ بیشتر: موسیقی در دوران قاجار).