stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
لیگ قهرمانان اروپا ۹۴–۱۹۹۳
لیگ قهرمانان اروپا > مرحله گروهی > گروه B

| جایگاه | تیم | بازی | برد | تساوی | باخت | گل‌ز | گل‌خ | ت‌گل | امتیاز | صلاحیت |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ |  میلان | ۶ | ۲ | ۴ | ۰ | ۶ | ۲ | ۴+ | ۸ | راهیابی به نیمه نهایی |
| ۲ |  پورتو | ۶ | ۳ | ۱ | ۲ | ۱۰ | ۶ | ۴+ | ۷ | راهیابی به نیمه نهایی |
| ۳ |  وردر برمن | ۶ | ۲ | ۱ | ۳ | ۱۱ | ۱۵ | ۴− | ۵ |  |
| ۴ |  اندرلشت | ۶ | ۱ | ۲ | ۳ | ۵ | ۹ | ۴− | ۴ |  |
۲۴ نوامبر ۱۹۹۳
۲۰:۳۰
| اندرلشت  | ۰–۰ |  میلان |
| --- | --- | --- |
|  | گزارش |  |
تماشاگران: ۲۸٬۰۶۳
داور: وادیم ژوک (بلاروس)
۲۴ نوامبر ۱۹۹۳
۲۰:۳۰
| پورتو  | ۳–۲ |  وردر برمن |
| --- | --- | --- |
| Domingos  ۷' خورخه  ۳۴' Zé Carlos  ۸۲' | گزارش | Hobsch  ۸۵' روفر  ۸۶' |
تماشاگران: ۳۵٬۰۰۰
داور: دیوید الری (انگلستان)
۱ دسامبر ۱۹۹۳
۲۰:۳۰
| میلان  | ۳–۰ |  پورتو |
| --- | --- | --- |
| رادوچویو  ۱۶' پانوچی  ۳۹' ماسارو  ۶۳' | گزارش |  |
تماشاگران: ۳۵٬۰۰۰
داور: Leif Sundell (سوئد)
در ابتدا قرار بود این مسابقه در تاریخ ۸ دسامبر برگزار شود، اما یک هفته زودتر برگزار شد تا زمان بیشتری برای آماده‌سازی به‌جهت حضور در جام بین قاره‌ای ۱۹۹۳ در اختیار میلان قرار بگیرد.
۸ دسامبر ۱۹۹۳
۲۰:۳۰
| وردر برمن  | ۵–۳ |  اندرلشت |
| --- | --- | --- |
| روفر  ۶۶'، ۸۹' براتست  ۷۲' Hobsch  ۸۱' بوده  ۸۳' | گزارش | آلبرت  ۱۶' بوفین  ۱۸'، ۳۳' |
تماشاگران: ۲۹٬۰۰۰
داور: Ion Crăciunescu (رومانی)
۲ مارس ۱۹۹۴
۲۰:۳۰
| میلان  | ۲–۱ |  وردر برمن |
| --- | --- | --- |
| مالدینی  ۴۸' ساویسویچ  ۶۸' | گزارش | باسلر  ۵۴' |
تماشاگران: ۴۱٬۲۳۹
داور: Leslie Mottram (اسکاتلند)
۲ مارس ۱۹۹۴
۲۰:۳۰
| اندرلشت  | ۱–۰ |  پورتو |
| --- | --- | --- |
| نیلیس  ۸۸' | گزارش |  |
تماشاگران: ۱۷٬۰۰۰
داور: Vassilios Nikakis (یونان)
۱۶ مارس ۱۹۹۴
۲۰:۳۰
| وردر برمن  | ۱–۱ |  میلان |
| --- | --- | --- |
| روفر  ۵۲' (پ.) | گزارش | ساویسویچ  ۷۴' |
تماشاگران: ۳۱٬۰۰۰
داور: کیم میلتون نیلسن (دانمارک)
۱۶ مارس ۱۹۹۴
۲۰:۳۰
| پورتو  | ۲–۰ |  اندرلشت |
| --- | --- | --- |
| درولوویچ  ۹' سکرتاریو  ۹۰' | گزارش |  |
تماشاگران: ۳۸٬۰۰۰
داور: Václav Krondl (جمهوری چک)
۳۰ مارس ۱۹۹۴
۲۰:۳۰
| میلان  | ۰–۰ |  اندرلشت |
| --- | --- | --- |
|  | گزارش |  |
تماشاگران: ۶۵٬۰۰۰
داور: Joël Quiniou (فرانسه)
۳۰ مارس ۱۹۹۴
۲۰:۳۰
| وردر برمن  | ۰–۵ |  پورتو |
| --- | --- | --- |
|  | گزارش | Rui Filipe  ۱۱' کوستادینف  ۳۵' سکرتاریو  ۷۰' Domingos  ۷۴' Timofte  ۹۰' (پ.) |
تماشاگران: ۳۲٬۰۰۰
داور: Manuel Díaz Vega (اسپانیا)
۱۳ آوریل ۱۹۹۴
۲۰:۳۰
| پورتو  | ۰–۰ |  میلان |
| --- | --- | --- |
|  | گزارش |  |
تماشاگران: ۴۸٬۰۰۰
داور: ساندرو پل (مجارستان)
۱۳ آوریل ۱۹۹۴
۲۰:۳۰
| اندرلشت  | ۱–۲ |  وردر برمن |
| --- | --- | --- |
| بوسمان  ۴۵' | گزارش |  |
تماشاگران: ۱۳٬۰۰۰
داور: کرت روتلیسبرگر (سوئیس)
لیگ قهرمانان اروپا > مرحله حذفی

مرحله حذفی لیگ قهرمانان اروپا ۹۴–۱۹۹۳ در ۲۷ آوریل ۱۹۹۴ و به‌صورت تک‌حذفی برگزار شد. در صورت تساوی در پایان ۹۰ دقیقه، بازی در وقت اضافه دنبال می‌شد و پس از پایان وقت اضافه اگر نتیجه تساوی کماکان بر مسابقه حکمفرما بود، ضربات پنالتی تیم برنده را مشخص می‌کرد.
لیگ قهرمانان اروپا > مرحله حذفی > براکت

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   | نیمه نهایی | نیمه نهایی |  |  | نهایی | نهایی |  |
|   |   |   |   |   |   |   |  |
|  | ۲۷ آوریل – میلان (سن سیرو) | ۲۷ آوریل – میلان (سن سیرو) |  |  |  |  |  |
|  |   میلان | ۳ |   |  |  |  |  |
|  |   موناکو | ۰ |   |  |  |  |  |
|  |   |  |   |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | ۱۸ مه – آتن (المپیک آتن) | ۱۸ مه – آتن (المپیک آتن) |  |
|  |   |   |   |   |   میلان | ۴ |  |
|  |   |   |   |   |   بارسلونا | ۰ |  |
|  |  |  |   |  |  |  |  |
|  | ۲۷ آوریل – بارسلون (نیوکمپ) | ۲۷ آوریل – بارسلون (نیوکمپ) |   |  |  |  |  |
|  |   بارسلونا | ۳ |   |  |  |  |  |
|  |   پورتو | ۰ |   |  |  |  |  |
لیگ قهرمانان اروپا > مرحله حذفی > نیمه نهایی

| تیم ۱ |  نتیجه  | تیم ۲ |
| --- | --- | --- |
| میلان  | ۳–۰ |  موناکو |
| بارسلونا  | ۳–۰ |  پورتو |
۲۷ آوریل ۱۹۹۴
۲۰:۳۰
| میلان  | ۳–۰ |  موناکو |
| --- | --- | --- |
| دسایی  ۱۴' آلبرتینی  ۴۸' ماسارو  ۶۶' | گزارش |  |
تماشاگران: ۷۸٬۶۵۰
داور: Bernd Heynemann (آلمان)
۲۷ آوریل ۱۹۹۴
۲۰:۳۰
| بارسلونا  | ۳–۰ |  پورتو |
| --- | --- | --- |
| استویچکوف  ۱۰'، ۳۵' کومان  ۷۲' | گزارش |  |
تماشاگران: ۹۸٬۰۰۰
داور: وادیم ژوک (بلاروس)
فینال

مقالهٔ اصلی: فینال لیگ قهرمانان اروپا ۱۹۹۴
۱۸ مه ۱۹۹۴
۲۱:۱۵
| میلان  | ۴–۰ |  بارسلونا |
| --- | --- | --- |
| ماسارو  ۲۲'، ۲+۴۵' ساویسویچ  ۴۷' دسایی  ۵۸' | گزارش |  |
تماشاگران: ۷۰٬۰۰۰
داور: Philip Don (انگلستان)
گلزنان برتر

گلزنان برتر لیگ قهرمانان اروپا ۹۴–۱۹۹۳ (بدون در نظر گرفتن مرحله مقدماتی) به شرح زیر است:
| رتبه | نام | تیم | تعداد گل |
| --- | --- | --- | --- |
| ۱ |  رونالد کومان |  بارسلونا | ۸ |
| ۱ |  واینتون روفر |  وردر برمن | ۸ |
| ۳ |  لوک نیلیس |  اندرلشت | ۷ |
| ۳ |  هریستو استویچکوف |  بارسلونا | ۷ |
| ۵ |  Bernd Hobsch |  وردر برمن | ۵ |
| ۵ |  والری کارپین |  اسپارتاک مسکو | ۵ |
| ۷ |  مارکو بوده |  وردر برمن | ۴ |
| ۷ |  یورگن کلینزمن |  موناکو | ۴ |
| ۷ |  دنیله ماسارو |  میلان | ۴ |
| ۷ |  ویکتور اونوپکو |  اسپارتاک مسکو | ۴ |
| ۷ |  ژان-پیر پاپن |  میلان | ۴ |
| ۷ |  Nikolai Pisarev |  اسپارتاک مسکو | ۴ |
| ۷ |  Sergey Rodionov |  اسپارتاک مسکو | ۴ |
| ۷ |  Kubilay Türkyilmaz |  گالاتاسرای | ۴ |
زیگفلد کبیر

| زیگفلد کبیر | زیگفلد کبیر |
| --- | --- |
کارگردان: رابرت زی. لنرد
تهیه‌کننده: هانت استرومبرگ
نویسنده: ویلیام آنتونی مک‌گوایر
بازیگران: لوئیز راینر میرنا لوی ویلیام پاول فرانک مورگان فنی بریک ویرجینیا بروس رجینالد اوئن ری بولگر نات پندلتن هرمن بینگ چارلز یودلز دنیس مورگن گرترود آستور دنیس اوکیف ریچارد تاکر ویلیام دمارست بری نورتون چارلز تروبریج ارنست کوسارت جوزف کاوتورن می کوئستل رابرت گریگ ویرجینیا گری اِلینور وَندِرویر جو یول  سوزان فلمینگ  جی ایتن   مری هاوارد  والیس کلارک ریموند والبورن
موسیقی: والتر دانلدسن Lyrics: Harold Adamson
فیلم‌بردار: اولیور تی. مارش
تدوین‌گر: ویلیام اس. گری
توزیع‌کننده: مترو گلدوین مایر
تاریخ‌های انتشار:  ۸ آوریل ۱۹۳۶ (۱۹۳۶-۰۴-۰۸)  
مدت زمان: ۱۷۷ دقیقه ۱۸۵ دقیقه (roadshow)
کشور: آمریکا
زبان: انگلیسی 
هزینهٔ فیلم: $۲٫۱۸۳ میلیون
فروش گیشه: $۴٬۶۷۳٬۰۰۰
زیگفلد کبیر (انگلیسی: The Great Ziegfeld) فیلمی در ژانر زندگی‌نامه‌ای، موزیکال و درام به کارگردانی رابرت زی. لنرد است که در سال ۱۹۳۶ منتشر شد.
بازیگران

لوئیز راینر
میرنا لوی
ویلیام پاول
فرانک مورگان
فنی بریک
ویرجینیا بروس
ری بولگر
نات پندلتن
دنیس مورگن
گرترود آستور
ویلیام دمارست
ویرجینیا گری
می کوئستل
اِلینور وَندِرویر
جو یول
سوزان فلمینگ
جی ایتن
مری هاوارد
والیس کلارک
ریموند والبورن
جوایز

جایزه اسکار بهترین فیلم در سال ۱۹۳۶
جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول زن (لوئیز راینر) در سال ۱۹۳۶
گویش گراشی

| گراشی | گراشی |
| --- | --- |
زبان بومی در: ایران
منطقه: استان فارس
تبار: زبان‌های هندواروپایی  هندوایرانیایرانیایرانی غربیجنوب غربیاچمیگراشی
سامانه نوشتاری: فارسی
کدهای زبان: کدهای زبان
ایزو ۳–۶۳۹: –
گلاتولوگ: gera1240
لهجه گراشی یکی از لهجه‌های زبان اچمی است که خود یکی از بازمانده‌های زبان پارسی میانه (پارسیگ/پهلوی) است که در شهر گراش در جنوب استان فارس ایران متداول است. اچمی زبان مناطق جنوب فارس و غرب هرمزگان و شرق بوشهر مانند شهرستان‌های لارستان، خنج، گراش، اوز و بستک است و در مقایسه با زبان فارسی امروزی، دست‌نخورده‌تر است.
ضمایر

| شخص | گسسته> مفرد | گسسته> جمع | پیوسته> مفرد | پیوسته> جمع |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| یکم شخص | ما | اَما | اُم | مو |
| دوم شخص | تِه | شُما | اُت | تو |
| سوم شخص | ای/اَنَه | ایشنیا/اَنَشنیا | اُش | شو |
واژگان

تلخ=تَهر
ر‌َچِنهَ=ناودان
پَرواسَه=جانپناه
شور=شِر shēr، سِر sēr
مِسِراو=حياط(میانسرا)
خَش=خوب
بوری=خیلی
بُرهِ=برو
ذا=می‌آید
چو=رفت
وَ=وايسا
لِچ=مارمولک‌کوچک
کَلپُک=مارمولک‌بزرگ
آویشن=اَوِشَه
اَسَمَه=پلوکش
گَپ=بزرگ
اقتصاد هلند
تاریخچه

هلند پس از اعلام استقلال خود از امپراتوری فیلیپ دوم اسپانیا در سال ۱۵۸۱ میلادی، تقریباً یک قرن رشد اقتصادی انفجاری را تجربه کرد. فرار بازرگانان پروتستان فلاندری به هلند موجب شد انقلاب در فناوری و دانش و رشد سرمایه برای کشتی‌سازی و بازرگانی به این جمهوری جوان کمک کند تا در اواسط قرن هفدهم به قدرت قالب بازرگانی جهان تبدیل شود.
در سال ۱۶۷۰، دریانوردی تجاری هلند در مجموع ۵۶۸٬۰۰۰ تن بار حمل می‌کرد که تقریباً برابر با نصف کل اروپا بود. دلیل اصلی این امر تسلط آمستردام انترپوت بر تجارت اروپا و کمپانی‌های شرقی و غربی هلند بر تجارت بین قاره‌ای بود. کمپانی هند شرقی از این جهت در نوع خود بی‌نظیر بود که اولین شرکت چندملیتی تا آن تاریخ در کل جهان به شمار می‌رفت، در حالی که سهام آن در بورس اوراق بهادار آمستردام، یکی از اولین بورس‌های جهان معامله شد. علاوه بر پیشرفت در تجارت، یک نوع «انقلاب صنعتی» اولیه (با نیروی باد، آب و ذغال سنگ نارس)، احیای زمین در سواحل دریا و انقلاب کشاورزی، به اقتصاد هلند کمک کرد تا در اواسط سده ۱۷ میلادی به بالاترین استاندارد زندگی در اروپا (و احتمالاً در جهان) دست یابد. این ثروت متراکم‌شده باعث شد چیزی که امروزه با عنوان عصر طلایی هلند می‌شناسیم رقم بخورد. این رونق اقتصادی به طور ناگهانی با ترکیبی از تحولات سیاسی-نظامی و تحولات اقتصادی نامطلوب در حدود سال ۱۶۷۰ پایان یافت. با اینحال هنوز هم هلند به خاطر پرداختن به تجارت و کشاورزی سطح بالایی از رونق را حفظ کرده است.
هلند نتوانست مانند برخی دیگر از کشورهای اروپایی در اوایل دهه ۱۸۰۰ صنعتی شود. یک توضیح برای این موضوع این است که هلند برای کنار آمدن با از دست دادن موقعیت اقتصادی غالب (که به طور عمده در حوزهٔ تجارت و کشاورزی متمرکز بود) و موقعیت سیاسی خود در جهان، تلاش می‌کرد و به همین دلیل سرمایه‌گذاری لازم برای پیشرفت در حوزهٔ صنعت را انجام نداد. گریفیث استدلال می کند که سیاست‌های دولت هلند باعث شد یک اقتصاد ملی یکپارچه در قرن نوزدهم ایجاد شود. این سیاست‌ها مشتمل بر لغو تعرفه‌های داخلی و اصناف، نظام واحد ضرب سکه؛ روش‌های نوین جمع‌آوری مالیات؛ استانداردسازی وزن‌ها و معیارها؛ و ساخت بسیاری از جاده‌ها، کانال‌ها و راه‌آهن بود.
بقیهٔ بخش‌های اروپا در قرن نوزدهم شاهد تبدیل تدریجی هلند به یک جامعهٔ صنعتی مدرن با طبقهٔ متوسط بود. تعداد افراد شاغل در کشاورزی کاهش یافت در حالی که کشور تلاش حماسه‌گونه‌ای برای احیای سهم خود از بازار بسیاری رقابتی صنعتی و بازرگانی انجام داد. هلند از لحاظ صنعتی شدن تا اواخر قرن نوزدهم از بلژیک عقب بود، سپس در حدود سال ۱۹۲۰ جلو افتاد. صنایع عمدهٔ این کشور شامل منسوجات و (بعدها) شرکت بزرگ صنعتی فیلیپس بود. روتردام به یک مرکز بزرگ کشتیرانی و تولید تبدیل شد. فقر به آرامی کاهش یافت و تکدی‌گری تا حد زیادی ناپدید شد و شرایط کار برای جمعیت بهبود یافت.
از سال ۱۹۵۹، هلند میادین بزرگی از گاز طبیعی کشف کرد. صادرات گاز طبیعی منجر به سودهای بادآورده زیادی شد. تصور می‌شود یکی از عوارض این درآمد، کاهش رقابت‌پذیری بخش مولد هلند بوده است.
دولت

هر چند بخش خصوصی زیربنای اقتصاد هلند است، اما دولت در سطوح مختلف نقش بزرگی ایفا می‌کند. هزینه‌های عمومی، بدون احتساب پرداخت‌های انتقالی تأمین اجتماعی، در سال ۲۰۱۱، برابر با ۲۸ درصد از تولید ناخالص داخلی بود. کل درآمد مالیاتی در سال ۲۰۱۹ معادل ۳۸٫۷ درصد از تولید ناخالص داخلی بود که کمتر از میانگین اتحادیه اروپا قرار می‌گرفت. دولت علاوه بر هزینه‌کردهایی که دارد، از طریق الزامات مجوز و مقررات مربوط بر همهٔ جنبه‌های فعالیت‌های اقتصادی نظارت می‌کند. دولت سیاست سختگیرانه و باثباتی در حوزهٔ اقتصاد خرد را با اصلاحات گسترده ساختاری و رگولاتوری تلفیق کرده است. با اینحال دولت از دهه ۱۹۸۰ به تدریج نقش خود را در اقتصاد کاهش داده است. خصوصی‌سازی و مقررات‌زدایی همچنان ادامه دارد. در حوزهٔ سیاست‌های اجتماعی و اقتصادی، دولت با شرکای اجتماعی خود (اتحادیه‌های کارگری و تشکل‌های کارفرمایی) همکاری می‌کند. این سه حزب در شورای اجتماعی-اقتصادی (Social Economische Raad)، که بستر اصلی گفتگوی اجتماعی است، گرد هم می‌آیند.
دولت > نظام تأمین اجتماعی

نظام تأمین اجتماعی در هلند بسیار جامع است و ساکنان این کشور را بطور فراگیر پوشش می‌دهد. این نظام به تأمین اجتماعی ملی (Volksverzekeringen) و بیمهٔ کارکنان (Werknemersverzekeringen) تقسیم می‌شود. بیمهٔ اولی تمام افرادی که در هلند زندگی می‌کند را پوشش می‌دهد اما دومی مزایای مربوط به شاغلان را هم در خود دارد. همهٔ ساکنان هلند ملزم به پرداخت به نظام تأمین اجتماعی هستند، از جمله ساکنان خارج از هلند، به استثنای چند مورد.
بیمهٔ Volksverzekeringen بیمه‌ای اجباری و همگانی است و تمام ساکنین را تحت بیمه‌های ملی مختلف قرار می‌دهد:
بیمهٔ بلندمدت (Wet Langdurige Zorg (WLZ))
بیمهٔ مستمری بازنشستگی (Algemene Ouderdomswet)
بیمهٔ بازماندگان (Algemene nabestaandenwet)
مزایای فرزندان (Algemene Kinderbijslagwet)
این بیمه‌ها توسط بانک بیمه اجتماعی (Sociale Verzekeringsbank (SVB)) مدیریت شده و منبع آن پرداخت‌های درآمدی کارفرمایان و کارگران تا سقفی است که قانون مشخص کرده است. سهم افراد شاغل به طور خودکار از دستمزدشان کسر می‌شود و بی‌کاران خودشان پرداخت می‌کنند. بیمه مزایای فرزندان توسط کارفرمایان تأمین می‌شود در حالی که منابع بیمهٔ بازنشستگی توسط کارگران و کارمندان تامین شده و بخش کوچکی از آن را هم دولت به شکل یارانه تامین می‌کند.
بیمه Werknemersverzekeringen برای هر کس که در هلند شاغل است، اجباری است. این بیمه، پوشش‌های زیر را برای بیمه‌شدگان در پی دارد:
مزایای بی‌کاری (Werkloosheidswet)
مرخصی استعلاجی (Ziektewet)
مزایای ازکارافتادگی (Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA))
تأمین مالی Werknemersverkeringen به طور خودکار توسط کارفرما از درآمد کارمند کسر می شود.
تپه قلی درویش

| تپه قلی‌درویش | تپه قلی‌درویش |
| --- | --- |
نام: تپه قلی‌درویش
کشور: ایران
استان: قم
شهرستان: قم
اطلاعات اثر: اطلاعات اثر
نوع بنا: محوطهٔ استقراری
کاربری: تپه
دیرینگی: ۷۰۰۰ سال قبل
دورهٔ ساخت اثر: پیش از تاریخ
مالک اثر: سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
اطلاعات ثبتی: اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت: ۱۰۱۷۳
تاریخ ثبت ملی: ۲۳ شهریور ۱۳۸۲
  تپه قلی‌درویش  روی نقشه ایران ۳۴°۳۵′۴۸″شمالی ۵۰°۵۵′۱۸″شرقی﻿ / ﻿۳۴٫۵۹۶۵۸۶°شمالی ۵۰٫۹۲۱۸۰۲°شرقی﻿ / 34.596586; 50.921802   :   تپه قلی‌درویش  روی نقشه ایران ۳۴°۳۵′۴۸″شمالی ۵۰°۵۵′۱۸″شرقی﻿ / ﻿۳۴٫۵۹۶۵۸۶°شمالی ۵۰٫۹۲۱۸۰۲°شرقی﻿ / 34.596586; 50.921802   
تپه قلی درویش
تپه قلی‌درویش یا تپه قل‌درویش مربوط به اواخر عصر برنز است و در شهرستان قم، بخش مرکزی، جمکران، بلوار پیامبراعظم و جنب امامزاده جعفر قریب واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۳ شهریور ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۱۰۱۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
اندک مطالعات باستان شناسی انجام شده در دشت قم موید آن است که از گذشته تا به امروز قم به دلیل برخورداری از موقعیت خاص جغرافیایی و قرارگیری در مسیر مهمترین شاهراه های ارتباطی فلات ایران و شرق باستان، نقش اساسی در توسعه و تعاملات فرهنگی، اقتصادی و بازرگانی کشور ایفا نموده است.
قلی درویش را به جهت تبیین و توصیف روند تحولات فرهنگی و توالی دوره های استقراری عصر برنز قدیم، میانه، جدید، دوره گذار و آهن شاید بتوان یکی از مهم ترین محوطه های استقراری در حاشیه کویر مرکزی ایران دانست.
در تپه قلی‌درویش لایه‌های هزاره پنجم و سوم پیش از میلاد شناسایی شده‌است، اما اثری از زندگی هزاره چهارم در آن وجود ندارد. در استقرار در تپه قلی‌درویش یک وقفه تاریخی طولانی وجود دارد که باستان‌شناسان از دلیل آن بی‌خبرند.
قلی‌درویش در هزاره چهارم پیش از میلاد حدود ۱۰۰۰ سال خالی از سکونت بود. حدس زده می‌شود اقوام ساکن در آن به جای دیگری مهاجرت کرده باشند. کشف استقرارگاهی از هزاره چهارم پیش از میلاد در بافت تاریخی قم این احتمال را قوی کرده‌است که ساکنان قلی‌درویش در این دوره تاریخی به شهر فعلی قم آمده‌اند و دوباره پس از ۱۰۰۰ سال به قلی‌درویش بازگشته‌اند.
معماری مسکونی جوامع ساکن در قلی‌درویش، فضای نیایشگاهی، کوره‌های ذوب فلز و صنایع دستی کوچک و سفالی از جمله آثار به‌دست آمده از این منطقه است. در تپه قلی‌درویش ساختار شهری دوره عصر آهن نیز کشف شده‌است.
مجموعه مدارک به‌دست آمده از قلی‌درویش از جمله ساختارهای معماری، مهرهای استوانه‌ای، پلمپ‌های در خمره، توکن‌ها و قطعه سفال مهرزده، شواهد بسیار ارزشمندی از پیچیدگی‌های فرهنگی را ارائه داده‌است. از این مکان بعنوان آغاز شهرنشینی ایرانیان یاد می‌شود.
راتاتویی (فیلم)

| راتاتویی | راتاتویی |
| --- | --- |
پوستر اکران تئاتر: پوستر اکران تئاتر
کارگردان: برد برد
تهیه‌کننده: برد لوئیس
فیلمنامه‌نویس: برد برد
داستان: جان پینکاوا جیم کاپوبیانکو برد برد
بازیگران:  پتن اسوالت  ایان هولم  لو رومانو  برد گرت  پیتر اوتول  جنین گرافلو  برایان دنهی  پیتر سون  ویل آرنت 
موسیقی: مایکل جاکینو
فیلم‌بردار: رابرت اندرسون شارون کالاهان
تدوین‌گر: دارن تی. هلمز
شرکت‌های تولید: استودیوهای انیمیشن پیکسار
توزیع‌کننده: توزیع بوئنا ویستا پیکچرز
تاریخ‌های انتشار:  ۲۲ ژوئن ۲۰۰۷ (۲۰۰۷-0۶-۲۲) (سالن تئاتر دالبی)  ۲۹ ژوئن ۲۰۰۷ (۲۰۰۷-0۶-۲۹) (ایالات متحده)  
مدت زمان: ۱۱۱ دقیقه
کشور: ایالات متحده
زبان: انگلیسی 
هزینهٔ فیلم: ۱۵۰ میلیون دلار
فروش گیشه: ۶۲۳٫۷ میلیون دلار
راتاتویی (به فرانسوی: Ratatouille) که در ایران با عنوان موش سرآشپز معروف است، فیلمی پویانمایی کمدی-درام آمریکایی محصول سال ۲۰۰۷ است که توسط استودیوهای انیمیشن پیکسار از والت دیزنی پیکچرز تولید شده است. این هشتمین فیلمی است که توسط پیکسار تولید شده است. این فیلم توسط برد برد نوشته و کارگردانی شده و توسط برد لوئیس بر اساس ایده‌ای اصلی توسط جان پینکاوا تهیه شده است. پتن اسوالت، لو رومانو، ایان هولم، جنین گرافلو، پیتر اوتول، برایان دنهی، پیتر سون و براد گرت صداپیشگان این فیلم هستند. عنوان فیلم به غذای فرانسوی راتاتویی و همچنین به گونه‌های شخصیت اصلی موش اشاره دارد. داستان فیلم بیشتر در پاریس می‌گذرد و درباره موشی به نام رمی (اسوالت) است که رویای سرآشپز شدن در رستوران آگوست گوستو (گرت) را در سر می‌پروراند و سعی می‌کند با تشکیل یک اتحاد بعید با پسر زباله‌گرد رستوران، آلفرد لینگوئینی (رومانو) به هدف خود برسد.
توسعه راتاتویی در سال ۲۰۰۰ آغاز شد، زمانی که پینکاوا ایده‌های اولیه فیلم را نوشت، هرچند او هرگز به‌طور رسمی به‌عنوان کارگردان فیلم معرفی نشد. در سال ۲۰۰۵، پس از اینکه پینکاوا به دلیل کمبود اعتماد به روند توسعه داستان، از پیکسار جدا شد، برد برای کارگردانی فیلم و بازنگری داستان انتخاب شد. برد و برخی از اعضای گروه تولید نیز برای الهام گرفتن به پاریس سفر کردند. برای خلق پویانمایی غذا در فیلم، گروه تولید با سرآشپزهایی از فرانسه و ایالات متحده مشورت کردند. لوئیس در رستوران فرنچ لاندری توماس کلر کارآموزی کرد، جایی که کلر کانفی بایالدی، یک غذای به‌کار رفته در فیلم، را توسعه داد. مایکل جاکینو موسیقی الهام‌گرفته از پاریس را برای فیلم ساخت.
راتاتویی در ۲۲ ژوئن ۲۰۰۷ در سالن کداک در لس آنجلس، کالیفرنیا، به نمایش درآمد و در ۲۹ ژوئن در ایالات متحده اکران شد. این فیلم به یک موفقیت بزرگ انتقادی و تجاری تبدیل شد و در سراسر جهان ۶۲۳٫۷ میلیون دلار فروش داشت. راتاتویی اکران خود را به‌عنوان ششمین فیلم پرفروش سال ۲۰۰۷ و دومین فیلم پویانمایی پرفروش آن سال (پس از شرک ۳) به پایان رساند. این فیلم به دلیل فیلم‌نامه، پویانمایی، طنز، صداپیشگی و موسیقی جاکینو مورد تحسین گسترده قرار گرفت. همچنین برنده جایزه اسکار بهترین فیلم پویانمایی شد و نامزد جوایز دیگری از جمله بهترین فیلم‌نامه غیراقتباسی شد. در نظرسنجی منتقدان بین‌المللی که در سال ۲۰۱۶ توسط بی‌بی‌سی انجام شد، راتاتویی به‌عنوان یکی از ۱۰۰ فیلم برتر قرن ۲۱ انتخاب شد.
صداپیشگان

پتن اسوالت در نقش رمی، موش قهوه‌ای جوان که به آشپزی علاقه دارد. بِرَد برد، اسوالت را پس از دیدن برنامه کمدی‌اش دربارهٔ آشپزی انتخاب کرد.
لو رومانو در نقش آلفردو لینگوئینی، پسر آشپز مرحوم اگوست گوستو و جمع‌کننده زباله‌های رستوران و دوست رمی.
ایان هولم در نقش جونا رابرت اسکینر، صاحب جدید و سنگدل رستوران گوستو که از موش متنفر است و قبل از مرگ گوستو آشپز بود. رفتار، قد کوتاه و زبان او برگرفته از لوئی دوفونس است. نام این شخصیت برگرفته از روان‌شناس بی‌اف اسکینر است.
برایان دنهی در نقش جانگو، پدر و رهبر خانواده رمی.
پیتر سون در نقش امیل، برادر بزرگ رمی.
پیتر اوتول در نقش آنتون ایگو، منتقد بدبین و زودرنج رستوران و الهام گرفته از لویی ژووه.
براد گرت در نقش اگوست گوستو، بنیانگذار رستوران تحسین‌شده‌اش با همان نام، الهام گرفته از زندگی واقعی سرآشپز برنارد لویزو که پس از شکسته شدن قلبش به‌خاطر از دست دادن یک ستاره از رستورانش لا کوت دور درگذشت. لا کوت دور رستورانی بود که برد برد و بقیه افراد در فرانسه از آن بازدید کردند.
جنین گرافلو در نقش کولت تاتو، سرآشپز گوستو و تنها آشپز زن و دوست صمیمی لینگوئینی، الهام گرفته از سرآشپز فرانسوی هلن داروز.
ویل آرنت در نقش هورست، یکی از سرآشپزهای اسکینر.
جولیوس کالاهان در نقش لالو، یکی از سرآشپزهای گوستو.
جیمز رمار در نقش لاروس، پیشخدمت گوستو.
جان راتزنبرگر در نقش موستافا، سرآشپز گوستو.
تدی نیوتون در نقش تالون لابارته، وکیل اسکینر.
تونی فوسیل در نقش پاتریک پومپیدو، شیرینی‌پز گوستو.
جیک استاینفلد در نقش گیت، موش آزمایشگاهی سابق و از اعضای گروه جانگو.
برد برد در نقش امبریستر مینیون، خدمتکار ایگو.
استیون روکس در نقش گوینده تلویزیون.
موسیقی متن

راتاتویی دومین فیلم پیکسار است که موسیقی آن توسط مایکل جاکینو ساخته شد، پس از شگفت‌انگیزان. این فیلم همچنین دومین اثر پیکسار است که موسیقی آن توسط رندی یا توماس نیومن ساخته نشده است. موسیقی متن شامل طیف گسترده‌ای از سازها و تأثیرات از ژانرهای مختلف موسیقی است. جاکینو دو تم برای شخصیت رمی نوشت؛ یکی برای او در کنار کلونی موش‌ها و دیگری درباره امیدها و آرزوهای او. او همچنین یک تم مشترک برای رمی و لینگوئینی نوشت که زمانی که این دو با هم هستند، پخش می‌شود. علاوه بر موسیقی متن، جاکینو ترانه اصلی فیلم به نام «Le Festin» را نوشت که درباره رمی و رویای او برای تبدیل شدن به یک سرآشپز است. هنرمند فرانسوی کامیل (که در زمان اکران فیلم ۲۹ سال داشت) برای اجرای این ترانه انتخاب شد. جاکینو پس از گوش دادن به موسیقی او، متوجه شد که کامیل برای این آهنگ ایده‌آل است. به همین دلیل، این ترانه تقریباً در تمام نسخه‌های فیلم به زبان فرانسوی اجرا می‌شود. آلبوم موسیقی متن در ۲۶ ژوئن ۲۰۰۷ توسط والت دیزنی رکوردز منتشر شد.
انتشار > تئاتر

راتاتویی در ابتدا برای اکران در ۹ ژوئن ۲۰۰۶ برنامه‌ریزی شده بود، اما بعداً این تاریخ به ۲۹ ژوئن ۲۰۰۷ تغییر یافت. گفته می‌شود این تغییر برای هماهنگی با تاریخ اکران فیلم ماشین‌ها در سال ۲۰۰۶ انجام شده است.
این فیلم اولین نمایش جهانی خود را در ۲۲ ژوئن ۲۰۰۷ در تئاتر کداک لس‌آنجلس داشت. اکران عمومی آن یک هفته بعد آغاز شد و پیش از نمایش راتاتویی در سینماها، فیلم کوتاه ربایش نیز نمایش داده شد. اوایل همان سال، راتاتویی نامزد دریافت جایزه اسکار شده بود. یک نمایش آزمایشی از فیلم در ۱۶ ژوئن ۲۰۰۷ در سینمای هارکینز سین کاپری در اسکاتس‌دیل، آریزونا برگزار شد که در آن یک نماینده از پیکسار حضور داشت تا بازخوردهای تماشاگران را جمع‌آوری کند. مدیرعامل دیزنی، باب ایگر، در نشست سهام‌داران این شرکت در مارس ۲۰۱۴ اعلام کرد که فیلم قرار است مجدداً به‌صورت سه‌بعدی در سینماها اکران شود.
انتشار > بازاریابی

تریلر راتاتویی همزمان با اکران ماشین‌ها، اثر قبلی پیکسار، منتشر شد. این تریلر یک صحنه اصلی و منحصر به فرد را نشان می‌داد که در آن رمی هنگام دستبرد به یک گاری پنیر در سالن غذاخوری رستوران دستگیر می‌شود. او در حال امتحان کردن پنیرها دیده می‌شود و به‌سختی از رستوران فرار می‌کند. این صحنه با نماهایی از توضیحات مستقیم رمی به مخاطب درباره دلایل ریسک‌هایش ترکیب شده بود. مشابه بیشتر تریلرهای تبلیغاتی پیکسار، این صحنه در نسخه نهایی فیلم حضور نداشت.
دومین تریلر فیلم در ۲۳ مارس ۲۰۰۷ منتشر شد. تور بزرگ پنیر راتاتویی در ۱۱ مه ۲۰۰۷ آغاز شد که شامل نمایش‌های آشپزی و پیش‌نمایشی از فیلم بود. لو رومانو، صداپیشه یکی از شخصیت‌های فیلم، در مرحله‌ای از این تور در سان فرانسیسکو حضور یافت و برای طرفداران امضا می‌کرد.
دیزنی و پیکسار در تلاش بودند تا در اوت ۲۰۰۷ یک شراب با برند راتاتویی که در فرانسه تولید شده بود را به فروشگاه‌های کاستکو بیاورند، اما این برنامه به دلیل اعتراضات انجمن شراب کالیفرنیا لغو شد. این انجمن به قوانین برچسب‌گذاری اشاره کرد که استفاده از شخصیت‌های کارتونی را برای جلوگیری از جذب نوجوانان به مصرف الکل محدود می‌کند. علاوه بر این، هر دو شرکت با چالش‌های دیگری نیز برای جذب مخاطبان مواجه شدند. بسیاری از فروشگاه‌ها پر از کالاهای مرتبط با فیلم‌های جدید دیگری مانند مرد عنکبوتی ۳، شرک ۳ و تبدیل‌شوندگان شده بودند. این مسئله باعث شد متقاعد کردن والدین برای پرداخت مبلغی بین ۷٫۹۹ تا ۱۹٫۹۹ دلار برای یک عروسک موش کوچک سخت‌تر شود.
در بریتانیا، به‌جای انتشار تریلر سینمایی، یک تبلیغ با حضور شخصیت‌های رمی و امیل پیش از اکران فیلم در سینماها نمایش داده شد که هدف آن جلوگیری از تهیه نسخه‌های غیرمجاز فیلم بود. همچنین، در بریتانیا شخصیت‌های اصلی فیلم در تبلیغی برای خودروی نیسان نوت استفاده شدند؛ رمی و امیل در این تبلیغ یک آگهی اصلی از کمپین تبلیغاتی «شگفت‌انگیزانه جادار» را تماشا کرده و به طنز آن را تقلید می‌کردند.
دیزنی/پیکسار نگران بودند که مخاطبان، به‌ویژه کودکان، با واژه «راتاتویی» و نحوه تلفظ آن آشنا نباشند. بنابراین، عنوان فیلم به‌صورت آوایی نیز در تریلرها و پوسترها نوشته شد. به دلایل مشابه، در نسخه آمریکایی فیلم، متن‌های روی صفحه که به زبان فرانسوی بودند، به انگلیسی چاپ شدند. به‌عنوان‌مثال، عنوان کتاب آشپزی گوستو و تابلوهای راهنمای آشپزخانه که به شست‌وشوی دست‌ها اشاره داشتند، به انگلیسی نوشته شدند. اما در نسخه‌های بین‌المللی، مانند نسخه بریتانیایی انگلیسی و نسخه دی‌وی‌دی اسپانیایی زبان آمریکا، این نوشته‌ها به زبان فرانسوی ارائه شدند.