stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
طلای مسکو

ساختمان بانک مرکزی اسپانیا در مادرید، که ذخایر طلای آن در سال ۱۹۳۶ به شوروی و فرانسه فرستاده شد.
طلای مسکو (به اسپانیایی: Oro de Moscú) یا طلای جمهوری (به اسپانیایی: Oro de la República) اشاره به عملیات انتقال ۵۱۰ تن طلا و ارز رایج از بانک مرکزی اسپانیا به اتحاد جماهیر شوروی دارد. این مقدار طلا ۷۲٫۶ درصد از ذخایر طلای اسپانیا به‌شمار می‌رفت. چند ماه پس از آغاز جنگ داخلی اسپانیا جمهوری دوم، به ریاست فرانسیسکو لارگو کابالرو و وزارت خزانه‌داری خوان نگرین، در مذاکره با شوروی تصمیم گرفت که این مبلغ را به مسکو منتقل کنند تا در عوض شوروی کالاهای مورد نیاز در زمان جنگ را برای جمهوری‌خواهان تأمین کند. یک چهارم باقی ماندهٔ ذخایر نیز بالغ بر ۱۹۳ تن طلا بود، که عمدتاً به فرانسه برده شد و به فروش رسید و با نام مشابه «طلای پاریس» شناخته می‌شود.
در سال ۲۰۱۰ میلادی، بهای برآورد شدهٔ این مقدار طلا، تنها بر حسب میزان ارزش فلزات آن، بالغ بر ۲۰۰۰۰ میلیون یورو و ارزش حداقلی آن ۱۲٫۲۰۰ میلیون یورو محاسبه شده‌است.
در دههٔ ۱۹۳۰ میلادی عبارت «طلای مسکو»، که در طول جنگ داخلی و اوایل حکومت ژنرال فرانکو با شرایط موجود کشور مورد استفاده قرار می‌گرفت، برای مطبوعات بین‌المللی محبوب شد. در طول جنگ سرد نیز در پروپاگاندا علیه شوروی و احزاب و اتحادیه‌های کارگری غربی از این مسئله استفاده می‌شد و گفته می‌شد که این مبلغ برای نزدیکی و «هم‌جوشی» بیشتر با شوروی، به آن اهدا شده.
در حالی که برخی نویسندگان (همچون آنخل وینیاس یا انریکه مورادیوس) معتقدند که فرستادن طلا به اتحاد جماهیر شوری تنها گزینهٔ پیش روی جمهوری‌خواهان در برابر پیشروی‌های شورشیان و عدم دخالت دموکراسی‌های غربی بود که می‌توانست موجب بقای جمهوری شود. در برابر برخی دیگر از نویسندگان (همچون فرانسیسکو اولایا مورالس) این ماجرا را یک دروغ شاخدار می‌دانند و این انتقال طلا را از مهمترین دلایل شکست جمهوری‌خواهان می‌شمارند و خوان نگرین را به عنوان مسئول این عمل، محکوم می‌کنند.
وجه تسمیه

منشأ واژهٔ «طلای مسکو» (Moscow Gold) به انتقاد از تأمین مالی احزاب و اتحادیه‌های کارگری مرتبط با ایدئولوژی کمونیسم در اروپای غربی برمی‌گردد. رسانه‌های انگلیسی‌زبان، همچون مجله تایم، از این واژه در اشاره به سیاست‌های بین‌الملل دولت ژوزف استالین، که تا پیش از سال ۱۹۳۵ در جهت صدور انقلاب و به اصطلاح انقلاب جهانی پرولتاریا تلاش می‌کرد، استفاده می‌کردند. در این دوره به وضوح شوروی برنامه‌های خود برای فعالیت‌های سیاسی جنبش‌های کمونیست و فعالان کارگری را در بریتانیا و ایالات متحده تشدید کرده بود. تایم بر این باور بود که این سیاست شوروی در حدود سال ۱۹۳۵، برای مشارکت کمونیست‌ها در تشکیل گروه‌های مردمی در کشورهای مختلف جهان بود و از مقابلهٔ استالین با انتقادهای تروتسکیسم ناشی می‌شد.
در اوایل دههٔ ۱۹۹۰ میلادی با فروپاشی نظام شوروی، که شروعی برای یک دوره از تحولات سیاسی در میان احزاب کمونیست اروپای غربی بود، عبارت «طلای مسکو» (L'or de Moscou) مجدداً در کمپین‌های انتخاباتی بر سر زبان‌ها افتاد و PCF به رهبری جورج مارچیس، متهم به پشتیبانی مالی از سوی شوروی شد.
شرح وقایع اسپانیا > وضعیت آغاز جنگ داخلی

از ۱۹ ژوئیه ۱۹۳۶، چند روز پس از شورش نظامی سران طرفین درگیر، خوزه جیرال (نخست‌وزیر جمهوری) و ژنرال فرانکو (پیشوای ملی‌گرایان) و کمی بعدتر سرپرست ارتش آفریقا، در اقداماتی مشابه برای حمایت مالی از کشورهای دیگر تلاش کردند. از یک سو جمهوری‌خواهان از فرانسه کمک خواستند و از سویی نمایندگانی از شورشیان به رم و برلین رفتند.
همزمان با آغاز جنگ داخلی اسپانیا، در کشور فرانسه دولتی از حزب جبههٔ مردمی روی کار آمده بود که اکثریت اعضای هستهٔ مرکزی آن را حزب رادیکال تشکیل می‌داد. اگرچه لئون بلوم سعی داشت، مانند حزب کمونیست، از جمهوری‌خواهان حمایت کند، ولی رادیکال‌ها با این مخالف بودند و او را تهدید می‌کردند که در صورت کمک به جمهوری اسپانیا، از حمایت او دست برمی‌دارند. آن‌ها به هشدارهای انگلستان دربارهٔ ریسک ممانعت از سیاست‌های مماشات
دولت محافظه‌کار استنلی بالدوین گوش فرا داده و در ۲۵ ژوئیه ۱۹۳۶ ممنوعیت هر گونه مساعدت توسط فرانسه در شورای وزیران تصویب شد. در همان روزی که عدم مداخله دموکراسی‌های غربی تأیید شد، آدولف هیتلر رضایت خود برای حضور دسته‌های مقدماتی ناوگان هوایی، خدمه و تجهیزات فنی در مراکش را اعلام کرد و در ۲۷ ژوئیه بنیتو موسولینی دستور اعزام هواپیماهایی را داد که چند روز بعد، در ۲۹ ژوئیه ۱۹۳۶، تدارکات را به سربازان ملی‌گرایان حاضر در سویا رساندند. دولت نازی از یک شرکت اقماری، به نام اتحادیه حمل و نقل اسپانیا-مراکش، برای پوشش حمایت‌های هوایی و انتقال منابع به حامیان ژنرال فرانکو استفاده کرد.
روز ۱ اوت ۱۹۳۶ دولت فرانسه در جامعه ملل «موافقت‌نامهٔ عدم مداخله در اسپانیا» را پیشنهاد کرد که با پشتیبانی دیگر کشورها، روز ۷ اوت در پاریس تصویب شد. این موافقت‌نامه به امضای نمایندگان اتحاد جماهیر شوروی، پرتغال، ایتالیا و رایش سوم رسید و کمیتهٔ نظارتی لندن در ۹ سپتامبر ۱۹۳۶ برای نظارت بر آن تأسیس شد. با این حال کشورها همچنان به کمک‌های لجستیکی و مادی خود از طرفین درگیر ادامه می‌دادند. از سویی عوامل دولت جمهوری‌خواه تدارکات لازم خود را از مکزیک و بازار سیاه تهیه می‌کردند.
در این حین طی ماه‌های اوت و سپتامبر ۱۹۳۶ نیروهای ملی‌گرا پیشرفت قابل توجهی داشتند، در ۱۴ اوت نبرد باداخوس منجر به کنترل مرزهای پرتغال توسط ملی‌گرایان شد و در ۴ سپتامبر هم با ورودشان به شهر ارون ارتباط جمهوری را با باسک فرانسه قطع کردند. این اتفاقات هم‌زمان با تغییر در سیاست‌های خارجهٔ شوروی رخ دادند که آن کشور را به سوی مداخله‌گری پیش می‌برد. مارسل روزنبرگ (نمایندهٔ سابق شوروی در لیگ ملل) در ۲۱ اوت ۱۹۳۶ نخستین ارتباط دیپلماتیک میان کشورش با جمهوری‌خواهان را در مادرید رغم زد.
در اواخر سپتامبر ۱۹۳۶ احزاب کمونیست در کشورهای مختلف دستورالعمل کمینترن و مسکو برای عضوگیری و سازمان‌دهی تیپ‌های بین‌المللی جهت مبارزه در ماه نوامبر، را دریافت کردند. در همین حین، در ۲۸ سپتامبر با پایان فتح آلکاسار د تولدو، نیروهای تحت رهبری ژنرال وارلا راهی نبرد مادرید شدند.
در ماه اکتبر ۱۹۳۶ اتحاد جماهیر شوروی به دولت جدید لارگو کابایرو، که شامل دو وزیر از حزب کمونیست بود، کمک کرد. سفیر شوروی در لندن، ایوان مایسکی، در ۲۳ اکتبر ۱۹۳۶ به کمیتهٔ نظارت بر عدم مداخله شکایت کرده و اقدامات ایتالیا و آلمان نازی را محکوم کرده و خواستار بازگرداندن حق مشروع حاکمیت به جمهوری‌خواهان شد. پنج روز بعد، در ۲۸ اکتبر ۱۹۳۶، چهار کشتی شوروی محموله‌های طلای بانک مرکزی اسپانیا، که در ۱۴ سپتامبر تخلیه شده‌بودند، را از بندر کارتاگنا خارج کردند.
شرح وقایع اسپانیا > وضعیت ذخایر بانکی اسپانیا

آمار بین‌المللی نشان می‌دهد چند ماه پیش از آغاز جنگ داخلی، در ماه مه ۱۹۳۶، اسپانیا دارای چهارمین ذخایر بزرگ طلا در جهان بود. این مقدار طلا در دوران جنگ جهانی اول انباشته شده بود که اسپانیا در آن اعلان بی‌طرفی کرده بود. با توجه به اسناد بانک مرکزی اسپانیا (BDE) از سال ۱۹۳۱ بخش اعظم این دارایی‌ها در مادرید بود و بخش کوچک‌تری از آن در مقرهای بانک مرکزی در ایالات مختلف و حساب‌های بانکی پاریس نگهداری می‌شدند. غالب طلاها به شکل مسکوکات خارجی و اسپانیایی بودند و تنها ۶۴ شمش طلا در میان دارایی‌های بانک اسپانیا وجود داشت که حدود یک‌صدم درصد آن را دربرمی‌گیرد.
قلمرو تحت کنترل دو جبههٔ متخاصم در سپتامبر ۱۹۳۶.
سنت-فلاوی، کبک

Parish municipality در 23x15px|border |alt=|link= استان کبک, 23x15px|border |alt=|link= کانادا
| سَنت-فلاوی Sainte-Flavie | سَنت-فلاوی Sainte-Flavie |
| --- | --- |
Parish municipality: Parish municipality
Route 132 split in Sainte-Flavie: Route 132 split in Sainte-Flavie
سَنت-فلاوی Sainte-Flavie: سَنت-فلاوی Sainte-Flavie
مختصات: ۴۸°۳۷′ شمالی ۶۸°۱۴′ غربی﻿ / ﻿۴۸٫۶۱۷°شمالی ۶۸٫۲۳۳°غربی﻿ / 48.617; -68.233: مختصات: ۴۸°۳۷′ شمالی ۶۸°۱۴′ غربی﻿ / ﻿۴۸٫۶۱۷°شمالی ۶۸٫۲۳۳°غربی﻿ / 48.617; -68.233
استان:  استان کبک
ناحیه: با-سن-لوران
منطقه شهری: لا میتیس
Constituted: July 1, 1855
همنام: Saint Flavia
حکومت: حکومت
 • Mayor: Damien Ruest
 • Federal riding: Haute-Gaspésie—La Mitis—Matane—Matapédia
 • Prov. riding: Haute-Gaspésie—La Mitis—Matane—Matapédia
مساحت: مساحت
 • کل: ۳۸٫۳۰ کیلومتر مربع (۱۴٫۷۹ مایل مربع)
 • خشکی: ۳۷٫۸۲ کیلومتر مربع (۱۴٫۶۰ مایل مربع)
جمعیت (2011): جمعیت (2011)
 • کل: ۹۱۹
 • تراکم: ۲۴٫۳/کیلومتر مربع (۶۳/مایل مربع)
 • Change (2006–11): کاهش۲٫۵%
 • Dwellings: ۵۰۵
اهلیت‌نام(ها): Flavien, Flavienne
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی −۵ (EST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی −۴ (EDT)
Postal code(s): G0J 2L0
کد(های) منطقه: 418 and 581
وبگاه: www.sainte-flavie.net
سَنت-فلاوی (به فرانسوی: Sainte-Flavie) قصبه‌ای در منطقه شهری لا میتیس ناحیه با-سن-لوران در استان کبک کانادا است. در سرشماری سال ۲۰۱۱ این قصبه ۹۵۶ نفر جمعیت داشته‌است و مساحت آن ۳۷٫۶۲ کیلومتر مربع است.
لئون، نیکاراگوئه

مکان
| لئون | لئون |
| --- | --- |
شهرستان: شهرستان
لئون، نیکاراگوئه: لئون، نیکاراگوئه
  پرچممهر:   پرچممهر
لئونموقعیت در نیکاراگوئه: لئونموقعیت در نیکاراگوئه
مختصات: ۱۲°۲۶′۰″ شمالی ۸۶°۵۳′۱۲″ غربی﻿ / ﻿۱۲٫۴۳۳۳۳°شمالی ۸۶٫۸۸۶۶۷°غربی﻿ / 12.43333; -86.88667: مختصات: ۱۲°۲۶′۰″ شمالی ۸۶°۵۳′۱۲″ غربی﻿ / ﻿۱۲٫۴۳۳۳۳°شمالی ۸۶٫۸۸۶۶۷°غربی﻿ / 12.43333; -86.88667
Department: León Department
مساحت: مساحت
 • شهرستان: ۵۹۱٫۰۷ کیلومتر مربع (۲۲۸٫۲۱ مایل مربع)
ارتفاع: ۸۶ متر (۲۸۲ فوت)
جمعیت (۲۰۱۲): جمعیت (۲۰۱۲)
 • شهرستان: ۲۱۰۶۱۵
 • شهری: ۲۰۱٬۱۰۰ (۲nd Nicaragua)
 • کلان‌شهری: ۳۸۹۶۰۰
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (CST)
لئون (به اسپانیایی: León; تلفظ اسپانیایی: [leˈon]) یک شهر در نیکاراگوئه است که در بخش لئون واقع شده‌است.
خصوصیات

لئون ۵۹۱٫۰۷ کیلومتر مربع مساحت و ۲۱۰٬۶۱۵ نفر جمعیت دارد و ۸۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
خواهرخوانده

شهرهای هامبورگ، زالتسبورگ، تامپره و لئون، گوآناخوآتو خواهرخوانده‌های لئون، نیکاراگوئه هستند.
گدار چای

River
| گدار چای | گدار چای |
| --- | --- |
ویژگی‌های ظاهری: ویژگی‌های ظاهری
طول: ۱۰۰ کیلومتر
ویژگی‌های حوضه: ویژگی‌های حوضه
شبکهٔ رود: دریاچه ارومیه
گدارچای در زمستان(نقده)
گدار چای رودی در شمال غربی ایران است  که در جنوب غربی استان آذربایجان غربی قرار دارد. این رودخانه از کوه‌های غرب اشنویه سرچشمه گرفته و با طی مسافتی در حدود۱۰۰ کیلومتر طول شهرستانهای اشنویه و نقده را می‌پیماید و سرانجام به دریاچه ارومیه می‌ریزد.
گدارچای از بلندی‌های مرزی کیله‌شین اشنویه در مرز کردستان عراق سرچشمه گرفته و از سه شاخه اصلی رود گادر و چم‌غلطان و اشنویه تشکیل یافته، پس از طی مسافتی به سوی خاور متوجه شده، از شهرهای نقده و محمدیار در دشت نقده گذشته، در ناحیهٔ برده‌زرد جاده مهاباد به ارومیه را قطع می‌کند و در جنوب شرقی بندر حیدرآباد از توابع شهرستان نقده وارد دریاچه ارومیه می‌شود.
طول این رودخانه در حدود ۹۰ کیلومتر و مساحت حوضه آبریز آن در محل دربند نقده در حدود ۸۷۵ کیلومتر است. میانگین سالیانه آب روان آن نزدیک به ۲۰۰ میلیون متر مکعب در پل بهراملو آمارگیری شده‌است.
حادثه بیتا

حادثه بیتا رویارویی بین شهرک نشینان اسرائیلی اهل الون موره و ساکنان فلسطینی اهل بیتا در نابلس در ۶ آوریل ۱۹۸۸ بود. در این درگیری، سه نفر کشته و چند نفر دیگر زخمی شدند.
حادثه

این حادثه زمانی رخ داد که گروهی متشکل از ۱۵ نوجوان از شهرک اسرائیلی الون موره در ۱۰ کیلومتر (۶٫۲ مایل) شمال بیتا، در تعطیلات مدرسه عید پسح همراه با یک راهنما و دو نگهبان به نام‌های روم الدوبه و مناخیم ایلان به پیاده‌روی رفته بود. در حدود ۱۰ کیلومتری جنوب ایلان موره، در حالی که در زمینی متعلق به روستای بیتا بودند، با یک کشاورز به نام موسی صالح بنی شمسه مواجه شدند. پس از رد و بدل شدن کلمات، یکی از نگهبانان اسرائیلی به نام روم الدوبه، کشاورز را به ضرب گلوله کشت. سپس گروه به راهپیمایی داخل روستا ادامه دادند.
در داخل روستا شایعه شده بود که اسرائیلی‌ها آمده‌اند تا روستا را مسموم کنند. جمعیتی جمع شدند و با آن گروه مقابله کردند. ساکنان فلسطینی می‌گویند که نگهبانان با تیراندازی به حاتم فایز احمد الجابر ۱۹ ساله که به اسرائیلی‌ها نزدیک شده بود، این حادثه را تحریک کردند. گزارش‌های دیگر مادر موسی صالح را در حال پرتاب سنگ به آلدوبه توصیف می‌کنند. جمعیت سپس به کوهنوردان حمله کردند، نگهبانان را خلع سلاح کردند و اسلحه‌های آنها را نابود کردند. آلدوبه از ناحیه سر زخمی شد. تیرزا پورات ۱۵ ساله اسرائیلی اهل الون موره در این حادثه کشته شد. او اولین قربانی غیرنظامی اسرائیلی در کرانه باختری در جریان انتفاضه اول بود.
پس از حادثه

گزارش‌های اولیه در رسانه‌ها حاکی از آن بود که تیرزا پورات توسط سنگ اندازان فلسطینی کشته شده است. نخست‌وزیر اسحاق شامیر در مراسم تشییع جنازه او شرکت کرد که در آن فریادهای «انتقام» و «بیتا را از روی نقشه پاک کن» شنیده می‌شد. روز بعد ارتش اسرائیل فاش کرد که او به‌طور تصادفی با شلیک اسلحه M16 متعلق به روم الدوبه، کشته شده است. در این گزارش آمده که گلوله به سر او برخورد کرده است. همچنین فاش شد که «جوانان شهرک نشین، به دستور بزرگان خود، گزارش‌های غیرواقعی ارائه کرده‌اند.» ارتش اسرائیل علیرغم اینکه از ابتدا می‌دانست چه کسی مسئول بود، ۱۵ ساختمان را در بیتا را بمباران کرد. آنها همچنین یک پسر شانزده ساله به نام عصام عبدالحلیم محمد سعید را کشتند و همه ساکنان بزرگسال مرد را دستگیر کردند که شش نفر از آنها بعداً تبعید شدند. روم الدوبی در اسرائیل به محاکمه کشیده شد، اما اتهامات به این دلیل که «آنچه اتفاق افتاده بود [به اندازه کافی] مجازات بود» لغو شد.
ژنرال دان شومرون، رئیس ستاد ارتش، بعداً گفت که روستاییان فلسطینی از اسرائیلی‌ها در برابر آسیب بیشتر محافظت می‌کنند.
ماده تاریک

برای دیگر کاربردها، ماده تاریک (ابهام‌زدایی) را ببینید.
مادهٔ تاریک (به انگلیسی: Dark Matter) گونه‌ای از ماده است که فرضیهٔ وجود آن در اخترشناسی و کیهان‌شناسی ارائه شده‌است تا پدیده‌هایی را توضیح دهد که به نظر می‌رسد ناشی از وجود میزان خاصی از جرم باشند که از جرم موجود مشاهده‌شده در جهان بیشتر است. مادهٔ تاریک به‌طور مستقیم با استفاده از تلسکوپ قابل مشاهده نیست، مادهٔ تاریک «تاریک» نامیده می‌شود چون ظاهراً هیچ کنشی با میدان الکترو مغناطیسی ندارد به این معنی که تشعشعات الکترو مغناطیسی (مانند نور) از خود منتشر نمی‌کند، بازتاب نمی‌دهد و جذب نمی‌کند بنابراین قابل دیدن نیست. به بیان دیگر مادهٔ تاریک به سادگی ماده‌ای است که واکنشی نسبت به نور نشان نمی‌دهد.
در عوض، وجود و ویژگی‌های مادهٔ تاریک را می‌توان به‌طور غیرمستقیم و از طریق تأثیرات گرانش بر روی مادهٔ مرئی، تابش و ساختار بزرگ مقیاس جهان نتیجه گرفت. طبق داده‌های تیم مأموریت پلانک در سال ۲۰۱۳ و بر پایهٔ مدل استاندارد کیهان‌شناسی، کل جرم-انرژی موجود در جهان شناخته‌شده شامل ۴٫۹٪ مادهٔ معمولی، ۲۶٫۸٪ مادهٔ تاریک و ۶۸٫۳٪ انرژی تاریک تشکیل شده‌است.
یعنی مادهٔ تاریک ۲۶٫۸٪ کل مادهٔ موجود در گیتی را تشکیل می‌دهد و انرژی تاریک و مادهٔ تاریک روی هم رفته ۹۵٫۱٪ از کل محتویات جهان را تشکیل می‌دهند.
اختر-فیزیک‌دانان فرضیهٔ مادهٔ تاریک را مطرح نمودند تا اختلاف میان جرم محاسبه‌شده برای اجرام غول‌پیکر آسمانی توسط دو روش استفاده از تأثیرات گرانشی آن‌ها یا استفاده از مواد درخشان درون آن‌ها (ستارگان، گاز، غبار) را توضیح دهند. این فرضیه نخستین بار توسط یان اورت در سال ۱۹۳۲ برای توضیح سرعت‌های مداری ستارگان در کهکشان راه شیری و توسط فریتس زوئیکی در سال ۱۹۳۳ برای توضیح شواهد مربوط به «جرم گمشده» در سرعت‌های مداری کهکشانها در خوشه‌های کهکشانی، مطرح گردید. در پی آن بسیاری از مشاهدات دیگر نیز مطرح گشت که دلالت بر وجود مادهٔ تاریک در جهان داشتند. از جمله این مشاهدات می‌توان به مشاهدهٔ سرعت‌های چرخشی کهکشان‌ها توسط ورا روبین
در دهه‌های ۱۹۶۰–۱۹۷۰، همگرائی گرانشی اجسام پس‌زمینه توسط خوشه‌های کهکشانی همچون خوشه گلوله، الگوهای ناهمسان‌گردی دما در تابش زمینه کیهانی اشاره نمود. کیهان‌شناسان توافق نظر دارند که مادهٔ تاریک عمدتاً از نوعی ذره زیراتمی ناشناخته تشکیل شده‌است.
جست‌وجو برای یافتن این ذره با استفاده از وسایل گوناگون یکی از تلاش‌های اصلی فیزیک ذرات بنیادی است.
اگرچه وجود مادهٔ تاریک به‌طور عمومی توسط جامعهٔ علمی مورد پذیرش قرار گرفته‌است، اما نظریه‌های جایگزینی نیز برای گرانش ارائه شده‌اند؛ مثلاً می‌توان به دینامیک نیوتونی اصلاح‌شده (مخفف انگلیسی: MOND) یا گرانش تانسور-بردار-نرده‌ای (مخفف انگلیسی: TeVeS) اشاره نمود که سعی در توضیح این مشاهدات غیرمعمولی بدون نیاز به معرفی جرم اضافی را دارند.
مرور کلی

وجود مادهٔ تاریک از آثار گرانشی آن بر روی ماده مرئی و همگرایی گرانشی تابش پس‌زمینه نتیجه‌گیری می‌شود و فرضیه آن نخستین بار به این منظور مطرح شد که اختلاف میان محاسبات جرم کهکشان‌ها و کل جهان از دو روش استفاده از دینامیک و نسبیت عام یا از طریق جرم مواد روشنی (ستاره‌ها و گاز و غبار میان‌ستاره‌ای و ماده میان‌کهکشانی) که این اجرام دربردارند را توضیح دهد.
پذیرفته‌شده‌ترین توضیح برای این پدیده این است که مادهٔ تاریک وجود دارد و به احتمال زیاد
از ذرات سنگین با برهم‌کنش ضعیفی تشکیل شده‌اند که تنها از طریق گرانش و نیروی هسته‌ای ضعیف برهمکنش دارند. توضیحات جایگزین دیگری نیز پیشنهاد شده‌اند که هنوز شواهد تجربی کافی برای اطمینان یافتن از اینکه کدام نظریه درست است، در دست نیست. آزمایش‌های بسیاری در راه هستند برای اینکه بتوانند ذرات مادهٔ تاریک را توسط روش‌های غیر گرانشی آشکارسازی کنند.
بنا بر مشاهدات ساختارهای بزرگ‌تر از سامانه‌های ستاره‌ای و همچنین مدل ریاضی کیهان‌شناسی مه‌بانگ با معادلات فریدمان و متریک فریدمان-لومتر-رابرتسون-واکر، مادهٔ تاریک ۲۶٫۸٪ کل محتوای جرم-انرژی جهان قابل مشاهده را تشکیل می‌دهد. در مقایسه، ماده معمولی (باریونی) تنها ۴٫۹٪ از این محتوای جرم-انرژی را تشکیل می‌دهد و باقی آن نیز از انرژی تاریک تشکیل شده‌است. از این ارقام چنین نتیجه می‌شود که در کل ماده ۳۱٫۷٪ از کل محتوای جرم-انرژی در جهان را تشکیل داده‌است و ۸۴٫۵٪ از این محتوا، انرژی تاریک است.
مادهٔ تاریک نقشی محوری در مدل‌سازی به‌روز تشکیل ساختارهای کیهانی و شکل‌گیری و تکامل کهکشان‌ها بازی می‌کند و تأثیرات قابل اندازه‌گیری نیز بر روی ناهمسانگردی‌های مشاهده‌شده در تابش زمینه کیهانی دارد. همه این ردیف شواهد حاکی از آنند که جهان به عنوان یک کل حاوی میزان ماده‌ای بسیار فراتر از مقداری از ماده است که با امواج الکترومغناطیسی برهمکنش ندارد.
مادهٔ تاریک باریونی و غیرباریونی

سه ردیف مستقل از شواهد گواهی می‌دهند که بیشتر مادهٔ تاریک از باریون (ماده معمولی شامل پروتونها و نوترونها) تشکیل نشده‌است:
نظریه هسته‌زایی مه‌بانگ که با دقت بالا فراوانی عنصرهای شیمیایی مشاهده‌شده را پیش‌بینی می‌کند، نتیجه می‌گیرد که ماده باریونی تنها ۴–۵ درصد از چگالی بحرانی جهان را تشکیل می‌دهد. از سوی دیگر، شواهدی از ساختار بزرگ-مقیاس و دیگر مشاهدات دلالت بر آن دارند که کل چگالی ماده باید بیشتر از این باشد.
جستجوهای نجومی بزرگ برای ریزهمگرایی گرانشی، از جمله پروژه‌های MACHO, EROS و OGLE نشان داده‌اند که تنها کسر کوچکی از مادهٔ تاریک در کهکشان راه شیری ممکن است در اجسام فشرده تاریک (مانند سیاهچاله‌ها و ستاره‌های نوترونی) نهفته باشند
تحلیل دقیق بی‌قاعدگی‌های (ناهمسانگردی‌ها) مشاهده‌شده در تابش زمینه کیهانی توسط دبلیومپ و ماهواره پلانک نشان می‌دهد که در حدود پنج-ششم از کل ماده جهان در شکلی است که برهمکنش قابل توجهی با ماده معمولی و فوتون‌ها ندارد.
بخش کوچکی از مادهٔ تاریک ممکن است مادهٔ تاریک باریونی باشد: اجسام نجومی مانند اجسام هاله‌ای پرجرم فشرده (به انگلیسی: Massive Astronomical Compact Halo Objects) و (اختصاری MACHO)؛ که از ماده معمولی تشکیل شده‌اند اما تابش الکترومغناطیسی آن‌ها هیچ یا ناچیز است. با مطالعه هسته‌زایی در مه‌بانگ می‌توان حد بالایی برای میزان ماده باریونی موجود درجهان تعیین نمود
که نتیجه می‌دهد، بیشتر مادهٔ تاریک موجود در جهان نمی‌تواند از باریون تشکیل شده باشد و در نتیجه تشکیل اتم نمی‌دهد. همچنین نمی‌تواند از طریق نیروهای الکترومغناطیسی با ماده معمولی برهمکنشی داشته باشد. ذرات مادهٔ تاریک هیچ بار الکتریکی ندارند.
دو فرضیه در مورد ذرات مادهٔ تاریک غیر باریونی عبارتند از ذرات فرضی مانند آکسیون‌ها یا ذرات ابرتقارنی. نوترینوها به دلیل محدودیت‌های ناشی از ساختار بزرگ مقیاس و کهکشان
های با انتقال به سرخ بالا، تنها می‌توانند بخش کوچکی از مادهٔ تاریک را تشکیل دهند. بر خلاف مادهٔ تاریک باریونی، مادهٔ تاریک غیرباریونی نقشی در شکل‌گیری عناصر شیمیایی در جهان اولیه(هسته‌زایی مه‌بانگ) نداشته‌است
و به همین دلیل وجود آن تنها از طریق جاذبه گرانشی‌اش استنباط می‌گردد. علاوه بر این، اگر ذرات تشکیل دهنده‌اش ابرتقارنی باشند، این امکان وجود دارد که یکدیگر را نابود کنند و این نابودسازی احتمالاً به بروز عوارض قابل مشاهده‌ای همچون پرتو گاما و نوترینوها می‌انجامد(«آشکارسازی غیرمستقیم»).
مادهٔ تاریک غیرباریونی بر پایه جرم ذرات فرضی تشکیل دهنده‌اش یا پراکندگی سرعت این ذرات طبقه‌بندی می‌شوند. سه فرضیه برجسته در مورد مادهٔ تاریک غیر باریونی به نام‌های مادهٔ تاریک سرد (CDM)، مادهٔ تاریک گرم (WDM) و مادهٔ تاریک داغ(HDM) وجود دارند. برخی از حالات ترکیبی از حالت‌های فوق نیز امکان‌پذیر هستند. مدل مادهٔ تاریک غیرباریونی که بیش از همه مورد بحث و بررسی گسترده قرار گرفته، بر پایه فرضیه مادهٔ تاریک سرد بنا شده‌است و بنا بر پندار عمومی ذره متناظر با آن یک ذره سنگین با برهم‌کنش ضعیف (WIMP) است. مادهٔ تاریک داغ ممکن است شامل نوترینوهای سنگین باشد اما مشاهدات دلالت بر ان دارند که تنها کسر کوچکی از مادهٔ تاریک ممکن است داغ باشد. مادهٔ تاریک سرد منجر به شکل‌گیری «پایین به بالا» ی ساختار در جهان می‌شود، در حالیکه مادهٔ تاریک داغ منجر به تشکیل ساختار «بالا به پایین» می‌شود. از اواخر دهه ۱۹۹۰ مادهٔ تاریک داغ توسط مشاهدات انتقال به سرخ بالای کهکشان‌ها مانند میدان فراژرف هابل، مردود شده‌است.
ابو قرقاص

مکان در 23x15px|border |alt=|link= مصر
| ابو قرقاص Abu Qirqas | ابو قرقاص Abu Qirqas |
| --- | --- |
ابو قرقاصمکان در مصر: ابو قرقاصمکان در مصر
مختصات: ۲۷°۵۶′ شمالی ۳۰°۵۰′ شرقی﻿ / ﻿۲۷٫۹۳۳°شمالی ۳۰٫۸۳۳°شرقی﻿ / 27.933; 30.833: مختصات: ۲۷°۵۶′ شمالی ۳۰°۵۰′ شرقی﻿ / ﻿۲۷٫۹۳۳°شمالی ۳۰٫۸۳۳°شرقی﻿ / 27.933; 30.833
استان: منیا
مساحت: مساحت
 • کل: ۲۴۰۰ مایل مربع (۶۱۰۰ کیلومتر مربع)
جمعیت (۲۰۰۱): جمعیت (۲۰۰۱)
 • کل: ۳۹۹۶۲۰
 • اقوام:: مصری
 • تراکم اقوام:: ۱۵۰/مایل مربع (۵۸/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۲ (EST)
ابو قرقاص (به عربی: أبو قرقاص) در مصر است که در استان منیا واقع شده‌است.
خصوصیات

ابو قرقاص ۶٬۱۰۰ کیلومتر مربع مساحت و ۳۹۹٬۶۲۰ نفر جمعیت دارد.
گیسوکمند

این مقاله دربارهٔ فیلمی در سال ۲۰۱۰ است. برای فرنچایز دیزنی، گیسوکمند (فرنچایز) را ببینید.
| گیسوکمند | گیسوکمند |
| --- | --- |
پوستر فیلم: پوستر فیلم
کارگردان: ناتان گرنو بایرون هاوارد
تهیه‌کننده: روی کانلی جان لستر گلن کین
نویسنده: دان فولگمن
بر پایه: راپانزل اثر برادران گریم
بازیگران: مندی مور زکری لی‌وای دونا مورفی هایدن والش آکوستا اوا ارلنتستوتیر
راوی: زکری لوی
موسیقی: آلن منکن گلن اسلتر (شاعر)
تدوین‌گر: تیم مرتنز
شرکت تولید: والت دیزنی پیکچرز
توزیع‌کننده: استودیو سینمایی والت دیزنی
تاریخ‌های انتشار:  ۲۴ نوامبر ۲۰۱۰ (۲۰۱۰-۱۱-۲۴) (ایالات متحده آمریکا)  
مدت زمان: ۱۰۰ دقیقه
کشور: ایالات متحده آمریکا
زبان: انگلیسی 
هزینهٔ فیلم: ۲۶۰ میلیون دلار
فروش گیشه: ۵۹۲٫۴ میلیون دلار
گیسوکمند یا ژولیده (به انگلیسی: Tangled) یک فیلم کمدی ماجراجویی موزیکال پویانمایی سه بعدی رایانه‌ای آمریکایی محصول ۲۰۱۰ است که توسط استودیو انیمیشن والت دیزنی تولید و توسط والت دیزنی پیکچرز منتشر شده‌است. این فیلم که بر پایهٔ «راپانزل» یک افسانه آلمانی از مجموعه داستان‌های عامیانه از برادران گریم ساخته شده‌است، پنجاهمین فیلم بلند پویانمایی دیزنی است. این فیلم با صدای مندی مور، زکری لی‌وای و دونا مورفی، داستان راپانزل، شاهدخت گمشده و جوانی با موهای بلوند بلند جادویی را روایت می‌کند که مشتاق ترک برج خلوت خود است. برخلاف میل مادر قلابی‌اش، او کمک یک دزد را می‌پذیرد تا او را به دنیایی که هرگز ندیده‌است، ببرد.
عنوان فیلم پیش از اکران تحت نام راپانزل (به انگلیسی: Rapunzel) معرفی شد اما بعداً به Tangled (ژولیده، درهم) تغییر یافت تا از نظر جنسیتی خنثی به بازار عرضه شود. گیسوکمند شش سال را صرف تولید با هزینه ای بالغ بر ۲۶۰ میلیون دلار کرد که اگر درست باشد، آن را به پرهزینه‌ترین فیلم پویانمایی و یکی از پرهزینه‌ترین فیلم‌های تمام دوران تبدیل می‌کند. این فیلم از سبک هنری منحصربه‌فردی استفاده می‌کند که در آن با ترکیب ویژگی‌های تصاویر رایانه‌ای، پویانمایی سنتی و استفاده از رندر غیرعکاسی تصور یک نقاشی ایجاد می‌شود. آهنگساز آلن منکن که پیشتر روی پویانمایی‌های دیزنی کار کرده بود، برای آهنگسازی گیسوکمند بازگشت.
گیسوکمند در ۱۴ نوامبر ۲۰۱۰ در تئاتر ال کاپیتان به نمایش درآمد و در ۲۴ نوامبر اکران عمومی شد. این فیلم ۵۹۲ میلیون دلار از باکس آفیس در سراسر جهان به دست آورد، ۲۰۰ میلیون دلار آن در ایالات متحده و کانادا به دست آمد که آن را به هشتمین فیلم پرفروش سال ۲۰۱۰ و سی‌وششمین فیلم پویانمایی پرفروش تمام دوران‌ها تبدیل کرده‌است. منتقدان این فیلم را برای پویانمایی، نویسندگی، شخصیت‌هایش و موسیقی آن تحسین کردند. این فیلم نامزد جوایز متعددی از جمله بهترین ترانهٔ اصلی در هشتاد و سومین دوره جوایز اسکار شد و در ۲۹ مارس ۲۰۱۱ بر روی بلوری و دی‌وی‌دی منتشر شد. از این فیلم تاکنون یک دنبالهٔ کوتاه با نام گیسوکمند تا ابد در سال ۲۰۱۲ یک تله‌فیلم با نام گیسوکمند: پیش از تا ابد در سال ۲۰۱۷ و یک سریال تلویزیونی سه فصلی به نام ماجراجویی راپانزل گیسوکمند (۲۰۱۷—۲۰۲۰) منتشر شده‌اند.
صداپیشه‌ها

مندی مور – راپانزل
دیلینی رز استین – راپانزل جوان
زکری لی‌وای – فلین رایدر / یوجین فیتزربرت
دونا مورفی – مادر گاتل
براد گرت – اوباش با دست آهنی
ران پرلمن – برادر استابینگتون
جفری تامبر - اوباش دماغ بزرگ
ریچارد کیل – ولاد
ام.سی. گینی - کاپیتان گارد
پل اف. تامپکینز – تبه‌کار قد کوچک
بازی ویدئویی

یک بازی ویدیویی بر اساس این فیلم در ۲۳ نوامبر ۲۰۱۰ برای پلتفرم‌های نینتندو دی‌اس، وی و پی‌سی توسط استودیو دیزنی اینتراکتیو منتشر شد.
دنیایی بر اساس این فیلم، پادشاهی کرونا، در کینگدم هارتس ۳ ظاهر می‌شود که در ۲۹ ژانویه ۲۰۱۹ (ایالات متحده آمریکا) برای پلی‌استیشن ۴ و اکس‌باکس وان منتشر شد. بازی در طول وقایع فیلم اتفاق می‌افتد.
فیلم کوتاه

مقالهٔ اصلی: گیسوکمند تا ابد
گیسوکمند تا ابد دنبالهٔ کوتاهی است که در سال ۲۰۱۲ منتشر شد. داستان در مورد عروسی راپانزل و یوجین است. پاسکال و ماکسیموس حلقه‌های ازدواج را گم می‌کنند و به تعقیب آن‌ها می‌روند و در طول راه خسارت‌های جانبی زیادی به بار می‌آورند.
موزیکال

یک اقتباس صحنهٔ خلاصه شده با عنوان گیسوکمند: موزیکال در نوامبر ۲۰۱۵ بر روی دزنی مجیک بر روی دیزنی کروز لاین به نمایش درآمد، که شامل سه ترانهٔ جدید نوشته شده توسط آلن منکن و گلن اسلیتر بود.