جودو
آموزش > کاتا (فرم‌ها)

کاتا (ژاپنی: 形, هپبورن: kata؟, ت.ت. 'فرم‌ها') الگوهای از پیش تعیین شده‌ای از فنون هستند و در جودو، به استثنای عناصر سیریوکو زنیو کوکومین تاییکو نو کاتا، همه با یک شریک تمرین می‌شوند. اهداف آن‌ها شامل نشان دادن اصول اساسی جودو، نمایش اجرای صحیح یک فن، آموزش اصول فلسفی جودو، اجازه تمرین فنونی که در رندوری مجاز نیستند و حفظ فنون قدیمی که از نظر تاریخی مهم هستند اما در جودوی معاصر استفاده نمی‌شوند.
امروزه ده کاتا توسط کودوکان به رسمیت شناخته شده‌اند:
رندوری-نو-کاتا (ژاپنی: 乱取りの形 , هپبورن: Randori-no-kata ؟ , ت.ت. 'فرم‌های تمرین آزاد' ) که شامل دو نوع کاتا می‌شود:
ناگه-نو-کاتا (ژاپنی: 投の形, هپبورن: Nage-no-kata؟, ت.ت. 'فرم‌های پرتابی'): پانزده پرتاب که هم چپ دست و هم راست دست تمرین شده، شامل سه پرتاب از هر یک از پنج دسته ناگه-وازا: ته وازا، کوشی وازا، آشی وازا، ما سوتمی وازا و یوکو سوتمی وازا.
کاتامه-نو-کاتا (ژاپنی: 固の形, هپبورن: Katame-no-kata؟, ت.ت. 'فرم‌های گلاویزی'): شامل پانزده فن در سه مجموعه پنج‌تایی که سه دسته کاتامه وازا را نشان می‌دهد: اوساکومی وازا، شیمه وازا و کانستسو وازا.
کیمه-نو-کاتا (ژاپنی: 極の形, هپبورن: Kime-no-kata؟, ت.ت. 'فرم‌های قاطعیت'): شامل بیست فن که اصول دفاع در موقعیت‌های جنگی را نشان می‌دهد، اجرا شده از موقعیت‌های نشسته و ایستاده. حملات به صورت مسلح و غیر مسلح با خنجر و شمشیر انجام می‌شود. این کاتا از آتمی وازا (فنون ضربتی) که در رندوری ممنوع هستند، استفاده می‌کند.
کودوکان گوشین جوتسو (ژاپنی: 講道館護身術, هپبورن: Kōdōkan goshin jutsu؟, ت.ت. 'مهارت‌های دفاع شخصی کودوکان'): جدیدترین کاتا شناخته شده، شامل بیست و یک فن دفاع در برابر حمله از یک مهاجم غیر مسلح و مسلح به چاقو، چوب و تپانچه. این کاتا فنون مختلف جوجوتسو مانند قفل مچ و آتمی وازا را شامل می‌شود.
جو-نو-کاتا (ژاپنی: 柔の形, هپبورن: Jū-no-kata؟, ت.ت. 'فرم‌های نرمی و انعطاف‌پذیری'): شامل پانزده فن، مرتب شده در سه مجموعه پنج‌تایی که اصل جو و استفاده صحیح از آن در حمله و دفاع را نشان می‌دهد.
گو-نو-کاتا (ژاپنی: 剛の形, هپبورن: Gō-no-kata؟, ت.ت. 'فرم‌های نیروی قوی'): یکی از قدیمی‌ترین کاتاها، شامل ده فرم که استفاده مؤثر از نیرو و مقاومت را نشان می‌دهد. امروزه به ندرت تمرین می‌شود.
ایتسوتسو-نو-کاتا (ژاپنی: 五の形, هپبورن: Itsutsu-no-kata؟, ت.ت. 'فرم‌های پنجگانه'): کاتا پیشرفته‌ای که اصل سیریوکو زنیو و حرکات جهان را نشان می‌دهد. این کاتا پیش از ایجاد کودوکان وجود داشته و از تنجین شینیو-ریو نشأت گرفته است.
کوشیکی-نو-کاتا (ژاپنی: 古式の形, هپبورن: Koshiki-no-kata؟, ت.ت. 'فرم‌های سنتی'): مشتق شده از کیتو-ریو جوجوتسو، این کاتا در ابتدا برای اجرای پوشیدن زره طراحی شده بود. کانو تصمیم گرفت آن را حفظ کند زیرا اصول جودو را در خود جای داده است.
سیریوکو زنیو کوکومین تاییکو نو کاتا (ژاپنی: 精力善用国家体育, هپبورن: Seiryoku Zen'yo Kokumin Taiiku no Kata|Seiryoku Zen'yō Kokumin Taiiku؟, ت.ت. 'تربیت بدنی ملی با بهره‌وری بالا'): یک سری تمرینات طراحی شده برای توسعه فیزیکی بدن برای جودو.
جوشی-گوشینهو (ژاپنی: 女子護身法, هپبورن: Joshi-goshinhō؟, ت.ت. 'روش‌های دفاع شخصی برای زنان'): یک تمرین تکمیل شده در سال ۱۹۴۳ که توسعه آن به دستور جیرو نانگو، دومین رئیس کودوکان، انجام شد.
علاوه بر این، تعدادی کاتا وجود دارند که به‌طور رسمی توسط کودوکان به رسمیت شناخته نشده‌اند اما معمولاً تمرین می‌شوند. برخی از کاتاهای متداول‌تر شامل:
گو-نو-سن-نو-کاتا (ژاپنی: 後の先の形, هپبورن: Go-no-sen-no-kata؟): یک کاتا از فنون مقابله پیش‌گیرانه که برخی ادعا می‌کنند میراثی از دانشگاه واسدا در توکیو دارد. این فرم چیزی بیشتر از فنون استاندارد ضد حمله نیست که توسط برخی پروتکل‌ها تکمیل شده است. علاوه بر این، هیچ استاندارد جهانی یا متن مرجع پذیرفته شده‌ای وجود ندارد. این تمرین در ژاپن ناشناخته است و توسط میکینوسوکه کاواشی در غرب محبوب شد.
ناگه-وازا-اورا-نو-کاتا (ژاپنی: 投げ技裏の形, هپبورن: Nage-waza-ura-no-kata؟): یک کاتا بسیار زیبا و منسجم از فنون ضد حمله که توسط کیوزو میفونه ایجاد شده است.
کاتامه-وازا اورا-نو-کاتا (ژاپنی: 固め技裏の形, هپبورن: Katame-waza ura-no-kata]؟, ت.ت. 'فرم‌های برگرداندن فنون گلاویزی'): یک کاتا از ضد حملات به فنون گلاویزی که به کازو ایتو نسبت داده می‌شود.