فهرست خوشنویسان ایرانی
م

بالای صفحه - آ الف ب پ ت ث ج چ ح خ د ذ ر ز ژ س ش ص ض ط ظ ع غ ف ق ک گ ل م ن و ه ی
| نام | لقب | شیوه | تاریخ | توضیح | منبع |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| رضا مافی |  | نقاشیخط | ۱۳۲۲–۱۳۶۱ ش | از پیشگامان نقاشیخط، شاگرد جلال‌الدین اعتضادی و حسین میرخانی |  |
| مالک دیلمی |  | نستعلیق | ۹۲۴–۹۶۹ ه‍.ق | شاگرد میرعلی هروی و استادمیرعماد |  |
| مانی شیرازی |  | نستعلیق | درگذشت ۹۱۳ یا ۹۱۴ ه‍.ق | شاعر و خوشنویس تبریزی که در آنجا به قتل رسید و در محله سرخاب به خاک سپرده شد |  |
| ماه شرف کردستانی | مستوره اردلان | نستعلیق | ۱۲۲۶–۱۲۶۳ ه‍.ق | شاعر و خوشنویس دختر ابوالحسن بیگ قادری و همسر خسروخان اردلان حاکم کردستان بود  |  |
| میرزا مجدالدین ملک الکلام کردستانی | ملک الکلام مجدی | نستعلیق | ۱۲۶۸–۱۳۴۲ ه‍.ق | شاعر و خوشنویس فرزند عبدالکریم  و پدر عبدالحمید ملک الکلامی بود  |  |
| مبارکشاه قطب تبریزی | زرین قلم - خواجه - نسخ‌نویس | خطوط ششگانه | درگذشت حدود ۷۶۰ه‍.ق | از شاگردان یاقوت مستعصمی |  |
| سرور مه‌کامه محصص لاهیجانی | 'بانو سرور - سرورالدوله لاهیجانی | نستعلیق | ۱۲۹۱–۱۳۵۶ ش | شاعر و خوشنویس ایرانی و فعال حقوق زنان، خواهر اردشیر محصص |  |
| متین ملاجیون |  | نستعلیق و نسخ | زاده ۱۱۵۵ ه‍.ق | شاعر و خوشنویس لاهوری  |  |
| مجنون | چپ‌نویس - هروی - مشهدی - رفیقی هروی | نستعلیق، معکوس و توأمان | درگذشت ۹۵۱ ه‍.ق | فرزند کمال‌الدین محمود رفیقی، از خوشنویسان و شاعران هرات در دوره سلطان حسین بایقرا، مبتکر خط توأمان |  |
| محب‌علی نایی | نایی - هراتی - ابراهیمی | نستعلیق | درگذشت ۹۹۵ ه‍.ق |  خوشنویس، نوازندهٔ نی و شاعر، فرزند رستم‌علی، سرپرست کتابخانه ابراهیم میرزا که هنرمندان بزرگی در آن بودند |  |
| محیی هروی |  | نستعلیق | سده دهم |  از شاگردان محمدقاسم شادیشاه، در کتاب مناقب هنروران آمده در این ایام (سال ۹۹۵ ق) در خراسان از وی خوشنویس‌تر نیست  |  |
| محراب بیک اصفهانی |  | نستعلیق | درگذشت ۱۰۶۱ ه‍.ق | از شاگردان میرعماد |  |
| محمدابراهیم | مشکین قلم | نستعلیق | سده چهاردهم | اهل شیراز «دیوان باباکوهی» را در ۱۳۴۷ ه‍.ق نوشته |  |
| سلطان محمد بن تغلق | جونا خان | نسخ | حکومت: ۷۵۲–۷۸۵ ه‍.ق | از سلاطین تغلقیه سلطنت دهلی که بسیار روان و بامهارت می‌نوشته |  |
| محمد تقی بن محمد علی |  | نسخ | درگذشت ۱۲۶۹ه‍.ق | از پیروان شیوه احمد نیریزی و از خوشنویسان دربار ناصرالدین شاه |  |
| محمدتقی میرزا قاجار | رکنی - رکن‌الدوله | نستعلیق | سده سیزدهم | فرزند محمدشاه قاجار شاگرد میرزا کاظم تهرانی بود |  |
| محمد حسن | نسخ‌نویس | نسخ | سده سیزدهم |  هم دوره با زین‌العابدین اصفهانی |  |
| محمد رضا |  | نستعلیق | اواخر دهم، اوایل یازدهم | خوشنویس دربار محمدقلی قطب شاه در دکن |  |
| محمد شاه گورکانی | روشن اختر | نستعلیق | ۱۱۳۱–۱۱۶۱ه‍.ق | پادشاه گورکانی‌هند که نادرشاه شکستش داد. دو قطعه از آثارش در موزه باستانشناسی دهلی موجود است. |  |
| حافظ محمد علی |  | نستعلیق | اواخر یازدهم اوایل دوازدهم | از خوشنویسان هند فرزند هدایت‌الله زرین قلم |  |
| حافظ حاجی محمد |  | نستعلیق |  |  |  |
| محمود |  | نستعلیق | درگذشت پس از ۱۳۲۰ ه‍.ق |  فرزند مصطفی موسوی مستوفی |  |
| محمود بن علی‌نقی شیرازی |  | نستعلیق | درگذشت پس از ۱۳۳۴ ه‍.ق |  از او آثار چاپ سنگی باقی‌مانده، فرزند و شاگرد علی‌نقی شیرازی |  |
| شیخ محمود | زرین‌قلم - خفی‌نویس | نستعلیق | سده دهم | شاگرد جعفر بایسنقری |  |
| زین‌الدین محمود |  | نستعلیق | سده دهم | از شاگردان سلطان‌علی مشهدی |  |
| محمد صابر صابر |  | نستعلیق | ۱۳۲۴-۱۳۹۸ ه ش |   موسس انجمن خوشنویسان کردستان |  |
: 
| علی مخصوص | کاتب‌الخاقان دوم | نستعلیق | درگذشت ۱۳۳۷ ه‍.ق |  فرزند میرزا حسین‌خان مستوفی معروف به کاتب‌الخاقان است |  |
| میرزا حسین‌خان مستوفی | کاتب‌الخاقان - کاتب السلطان | نستعلیق | سده سیزدهم | همان محمد حسین تهرانی شاگرد‍میرزا غلامرضا اصفهانی‍ و پدر علی مخصوص (کاتب‌الخاقان دوم) است |  |
| میرزاتقی مستوفی الممالک |  | نستعلیق | سده یازدهم | مستوفی‌الممالک شاه عباس، شاگرد میرعماد |  |
| میرمحمد علی | خدیوالخطاطین | نستعلیق | سده یازدهم | میرزای سنگلاخ آورده که همسر گوهرشاد و داماد میرعماد بوده‌است |  |
| حبیب‌الله مسرور |  | نستعلیق | درگذشت پس از ۱۳۳۷ ه‍.ق |  |  |
| غلام‌رضا مشعشعی |  | شکسته | زاده ۱۳۲۹ ش | پژوهشگر و کارشناس نسخه‌های خطی |  |
| سیداحمد مشهدی |  | نستعلیق | درگذشت ۹۸۶ه‍.ق | شاگرد میرعلی هروی کاتب و ملازم شاه‌تهماسب |  |
| علی‌رضا مشهدی |  | نستعلیق | سده دهم | از شاگردان سیداحمد مشهدی |  |
| محمدرحیم مشهدی |  | نستعلیق | سده دهم | از شاگردان سیداحمد مشهدی |  |
| محمدامین مشهدی |  | نستعلیق | سده یازدهم |  از خوشنویسان دربار اکبر شاه و استاد ابوالبقا موسوی (ممکن است همان حاجی میرک بخاری باشد) |  |
| محمدمسیح الله الحسینی |  | نستعلیق | اواخر دهم اوایل یازدهم | خطی از او در نگارخانه فری‌یر موجود است |  |
| شاه‌محمد مشهدی |  | نستعلیق | سده دهم | از شاگردان مالک دیلمی |  |
| سیدحسن‌علی مشهدی |  | نستعلیق | سده دهم | از شاگردان سیداحمد مشهدی |  |
: 
: 
| سلطان‌علی مشهدی | سلطان‌الخطاطین - قبلة الکتاب | نستعلیق | ۸۳۹–۹۲۶ ه‍.ق | از سرآمدان نستعلیق، مؤلف صراط السطور |  |
| نعمت‌الله مشهدی |  | نستعلیق | نیمه اول سده یازدهم | از شاگردان علی‌رضا عباسی |  |
| خیرالدین مرعشی |  | خطوط ششگانه | درگذشت ۸۷۶ ه‍.ق | شاگرد عبداللّه صیرفی که شیوه او را به عثمانی بُرد و شاگردی چون حمداللّه آماسی را پرورش داد |  |
| مرشد خطاط | عطار | نستعلیق | سده دهم | از خوشنویسان مشهور شیراز |  |
| محمدتقی مروارید |  | نستعلیق | سده دهم | شاگرد میرمعزالدین محمد کاشانی |  |
| شهاب‌الدین عبدالله مروارید | بیانی کرمانی | نستعلیق، تعلیقو سایر خطوط | ۸۶۵–۹۲۲ ه‍.ق | وزیر سلطان حسین بایقرا، شاگرد عبدالله طباخ |  |
| مظفرعلی | نقاش شاهی | نستعلیق | ۹۴۰ - حدود ۹۹۰ ه‍.ق | شاگرد میرعلی هروی و در نقاشی شاگرد دایی خود کمال الدین بهزاد |  |
| مولانا معروف | بغدادی | نستعلیق و خطوط ششگانه | درگذشت حدود ۸۳۰ ه‍.ق | شاگرد جعفر تبریزی، استاد شمس بایسنقری |  |
| میرمحمد مقیم تبریزی |  | نستعلیق | سده یازدهم | شاگرد میرعماد، به دربار شاه‌جهان در هند رفت |  |
| محمد علی مطلق |  | نسخ | سده سیزدهم |  شاگرد زین‌العابدین اصفهانی |  |
| میرمعزالدین محمد کاشانی | میر معزّ | نستعلیق | سده دهم | درزمان شاه عباس به هند رفت و بعد بازگشت |  |
| محمودخان ملک‌الشعرا | ملک‌الشعرا - صبا - شریف | نستعلیق و شکسته | ۱۲۲۸–۱۳۱۱ه‍.ق | خوشنویس، نقاش و شاعر دوره ناصری |  |
| عبدالحمید ملک الکلامی | امیرالکتاب - شرقی | کلیه خطوط | ۱۲۶۲–۱۳۲۸ ه‍. ش | اهل سنندج، فعال در تهران، فرزند عبدالمجید، کتیبه‌نویس آرامگاه حافظ و موزه ایران باستان |  |
| عبدالحی منشی استرآبادی |  | تعلیق | درگذشت: ۹۰۷ ه‍.ق | برخی او را از واضعین خط تعلیق می‌دانند |  |
| خواجه اختیار منشی گنابادی |  | تعلیق | سده دهم | بزرگترین تعلیق‌نویس |  |
| عباس منظوری |  | نستعلیق | زاده ۱۳۰۰ ش | فرزند و شاگرد علی منظوری حقیقی تفرشی |  |
| علی منظوری حقیقی تفرشی |  | نستعلیق و شکسته | ۱۲۶۷–۱۳۲۹ ش | از شاگردان عمادالکتاب و استاد فرزندش عباس منظوری و نوه‌اش اویس وفسی |  |
| فصیح الملوک مهام |  | نستعلیق  | درگذشت پس از ۱۳۳۶ ش | شاگرد میرعماد میرفندرسکی |  |
| مهدی‌قلی |  | نستعلیق | سده دهم | شاگرد میرمعزالدین محمد کاشانی |  |
| موزون |  | نستعلیق | سده یازدهم | خوشنویس هندی فرزند شیخ پیر آگره |  |
| مولائی |  | نستعلیق | سده یازدهم | خوشنویس هندی شاگرد عبدالرشید دیلمی |  |
| میرابراهیم |  | نستعلیق | سده یازدهم | فرزند میرعماد |  |
| کمال الدین میرجان |  | نستعلیق |  | شاید لقب میرعلی هروی باشد |  |
| مولانا میرکی |  | نستعلیق | سده دهم | فرزند و شاگرد اظهر تبریزی |  |
| سیدحسن میرخانی | سراج الکتاب | نستعلیق | ۱۲۹۱–۱۳۶۵ ش | از بنیانگذاران انجمن خوشنویسان ایران |  |
| سیدحسین میرخانی |  | نستعلیق | ۱۲۸۶–۱۳۶۱ ش | از بنیانگذاران انجمن خوشنویسان ایران |  |
| سید غلامرضا موسوی خطاط |  | نستعلیق | ۱۳۰۱ - ۱۳۸۰ ش | از بنیانگذاران انجمن خوشنویسان مشهد و اولین استاد خط رسمی انجمن خوشنویسان مشهد |  |
| میر دوری |  | نستعلیق | سده دهم | از شاگردان میرعلی هروی |  |
| میرعماد حسنی | عمادالملک | نستعلیق | ۹۶۱–۱۰۲۴ ه‍. ق | بزرگترین نستعلیق‌نویس همه دوران‌ها که به فرمان شاه عباس به قتل رسید |  |
| میرعماد حسینی | میرعماد ثانی | نستعلیق | درگذشت پس از ۱۰۷۰ ه‍. ق | برخی تذکره‌نویسان به اشتباه او را با میرعماد حسنی که نیم قرن پیش از او می‌زیست یکی دانسته‌اند |  |
| میرعماد غلام شاهی | میرفندرسکی | نستعلیق و شکستهٔ تحریر | درگذشت ۱۳۲۴ ش |  فرزند میرابوالقاسم مشاورنظام، مدتی منشی و خوشنویس وزارت امور خارجه بود و گلستان سعدی به خط او باقی است |  |
: