روان‌شناسی فرگشتی
حوزه‌های اصلی تحقیق > فرزندپروری

مقالهٔ اصلی: روان‌شناسی فرگشتی فرزندپروری
تولید مثل همیشه برای زنان پرهزینه است و برای مردان نیز می‌تواند هزینه بر باشد. افراد از نظر میزانی که می‌توانند زمان و منابع خود را برای تولید و پرورش جوان خود اختصاص دهند محدود هستند و چنین هزینه‌هایی ممکن است برای وضعیت آینده، بقا و بازده باروری بیشتر آنها مضر باشد.
سرمایه‌گذاری والدین هر گونه هزینه والدین (زمان، انرژی و غیره) است که به نفع یک فرزند است و هزینه‌ای برای توانایی والدین برای سرمایه‌گذاری در سایر مؤلفه‌های سازگاری دارد (Clutton-Brock 1991: 9; Trivers ۱۹۷۲). اجزای سازگاری (بیتی ۱۹۹۲) شامل رفاه فرزندان موجود، آینده والدین تولیدمثل جنسی و سازگاری فراگیر از طریق کمک به خویشاوندان است (ویلیام دی همیلتون، ۱۹۶۴). نظریه سرمایه‌گذاری والدین شاخه ای از نظریه تاریخ زندگی است.
مزایای سرمایه‌گذاری والدین برای فرزندان بسیار زیاد است و با تأثیرات آن بر وضعیت، رشد، بقا و در نهایت بر موفقیت باروری فرزندان مرتبط است. با این حال، این مزایا می‌تواند به قیمت توانایی والدین برای تولید مثل در آینده باشد، به عنوان مثال. از طریق افزایش خطر آسیب هنگام دفاع از فرزندان در برابر شکارچیان، از دست دادن فرصت‌های جفت‌گیری در حین پرورش فرزندان، و افزایش زمان تولید مثل بعدی. به‌طور کلی، والدین باید انتخاب طبیعی تفاوت بین مزایا و هزینه‌ها را به حداکثر برسانند، و مراقبت والدین احتمالاً زمانی فرگشت می‌یابد که مزایا از هزینه‌ها بیشتر شود.
اثر سیندرلا ادعا می‌شود که فرزندان ناتنی مورد آزار جسمی، عاطفی یا جنسی، نادیده گرفته شدن، قتل یا بدرفتاری‌های دیگری توسط والدین ناتنی‌شان با نرخ‌های بسیار بالاتری نسبت به همتایان ژنتیکی خود قرار می‌گیرند. نام خود را از شخصیت افسانه‌ای سیندرلا گرفته‌است که در داستان توسط نامادری و خواهران ناتنی‌اش مورد بدرفتاری ظالمانه‌ای قرار گرفت. دالی و ویلسون (۱۹۹۶) خاطرنشان کردند: «تفکر فرگشتی منجر به کشف مهم‌ترین عامل خطر برای قتل کودک شد - حضور ناتنی. تلاش و سرمایه‌گذاری والدین منابع ارزشمندی هستند و انتخاب به نفع آنهاست. روان‌های والدینی که تلاش‌های مؤثری را برای ارتقای سازگاری تخصیص می‌دهند. مشکلات سازگاری که تصمیم‌گیری والدین را به چالش می‌کشد شامل شناسایی دقیق فرزندان و تخصیص منابع بین آنها با حساسیت به نیازها و توانایی‌های آنها برای تبدیل سرمایه‌گذاری والدین به افزایش سازگاری است. فرزندان ناتنی به ندرت یا هرگز به اندازه فرزندان خود برای سازگاری مورد انتظار فرد ارزشمند نبودند و آن روان‌های والدینی که به راحتی توسط هر جوان جذابی انگلی می‌شدند، باید همیشه دارای یک ضرر انتخابی بوده باشند» (دالی و ویلسون، ۱۹۹۶؛ ص ۶۴–۶۵). با این حال، آنها خاطرنشان می‌کنند که همه والدین ناتنی «نخواهند» از فرزندان شریک خود سوء استفاده کنند، یا اینکه والدین ژنتیکی بیمه ای در برابر سوء استفاده هستند. آنها مراقبت گام به گام والدین را در درجه اول «تلاش جفت‌گیری» نسبت به والدین ژنتیکی می‌دانند.
طبقِ گفتهٔ وود و ایگلی (۲۰۰۲) «روانشناسانِ فرگشتی، فعالیت‌های مردان در جامعه را، بازتابِ رقابت ایشان در به‌دست آوردنِ منابع با هدفِ جذبِ زنان می‌دانند. زنانِ جامعه نیز در جریانِ تطور زیستی، کسی را به عنوانِ جفت ترجیح می‌دهند که از عهدهٔ تأمینِ منابع برای آن‌ها و فرزندان‌شان برآید. همچنین مردان با توجه به اندام‌های زنان (که شکل و شمایل آن بیانگر میزان چربی و استروژن در بدن زن است) کسی را که بتواند قدرت زادآوری بهتر، و مادر مناسب تری برای فرزندان‌شان باشد ترجیح می‌دهند. از این دیدگاه، مردان تمایل دارند برای اطمینان یافتن از قطعیت پدری شان و در نتیجه تأمینِ منابع برای فرزندانِ زیستی (حقیقی) شان، بر تمایلات جنسیِ زنان نظارت و کنترل داشته باشند.
دیدگاهِ فرگشتی همچنین عقیده دارد که گرایش به نظارت و کنترلِ زنان توسط مردان در تمامی فرهنگ‌ها مشترک است. به این ترتیب از این دیدگاه، تمایلاتی که طیِ فرگشت در مردان به منظورِ جمع‌آوری منابع و کنترلِ میل جنسیِ زنان ایجاد شده‌است، مسئولِ تقسیم‌بندی جنسیتیِ موقعیت، قدرت و منابع در تمامیِ فرهنگ‌ها به‌شمار می‌آید.