تاریخ نروژ

تاریخ نروژ به شدت تحت تأثیر زمین و آب‌وهوای این منطقه بوده است. حدود ۱۰ هزار سال پیش از میلاد، پس از عقب‌نشینی یخچال‌های عیم به داخل خشکی، اولین ساکنان به سمت شمال مهاجرت کردند و وارد سرزمینی شدند که امروزه نروژ نامیده می‌شود. آن‌ها به‌طور مداوم در امتداد مناطق ساحلی که توسط گلف استریم گرم شده بود، به سمت شمال حرکت می‌کردند. این افراد شکارچی-گردآورنده بودند و رژیم غذایی آن‌ها شامل غذای دریایی و شکار، به‌ویژه گوزن شمالی به عنوان غذای اصلی بود. بین ۵ هزار تا ۴ هزار سال پیش از میلاد، اولین سکونتگاه‌های کشاورزی در اطراف آب‌دره اسلو پدیدار شدند. به تدریج، بین ۱۵۰۰ تا ۵۰۰ سال پیش از میلاد، سکونتگاه‌های کشاورزی به کل جنوب نروژ گسترش یافتند، در حالی که ساکنان مناطق شمال تروندلاگ همچنان به شکار و ماهیگیری مشغول بودند.
دوران دوران نوسنگی در ۴ هزار سال پیش از میلاد آغاز شد. دوره مهاجرت سبب شد که اولین رهبران محلی به قدرت برسند و دژهایی بر فراز تپه‌ها ساخته شوند. از قرن هشتم میلادی، نروژی‌ها شروع به گسترش در دریاها به سمت جزایر بریتانیا و بعدها ایسلند و گرینلند کردند. دوران دوران وایکینگ‌ها همچنین شاهد اتحاد کشور بود. مسیحی‌سازی اسکاندیناوی در طول قرن یازدهم تکمیل شد و اسقف‌نشین نیداروس ایجاد شد. جمعیت به سرعت افزایش یافت تا سال ۱۳۴۹ که در اثر مرگ سیاه و طاعون‌های پیاپی به نصف کاهش یافت (اسلو: ۳٬۰۰۰ نفر؛ برگن: ۷٬۰۰۰ نفر؛ تروندهایم: ۴٬۰۰۰ نفر). برگن به عنوان بندر اصلی تجاری تحت کنترل اتحادیه هانزا تبدیل شد. نروژ در سال ۱۳۹۷ وارد اتحاد کالمار با دانمارک و سوئد شد.
پس از خروج سوئد از اتحادیه در سال ۱۵۲۳، نروژ به شریک کوچک‌تر در اتحادیه دانمارک-نروژ تبدیل شد. اصلاحات پروتستانی در سال ۱۵۳۷ معرفی شد و پادشاهی مطلقه در سال ۱۶۶۱ برقرار گردید. در سال ۱۸۱۴، پس از آن که نروژ همراه دانمارک در جنگ‌های ناپلئونی طرف بازنده شد، طبق معاهده کیل به پادشاه سوئد واگذار شد. نروژ اعلام استقلال کرد و قانون اساسی نروژ را تصویب کرد. اما هیچ قدرت خارجی استقلال نروژ را به رسمیت نشناخت و از درخواست سوئد برای اجرای معاهده کیل حمایت کرد. پس از جنگ کوتاهی با سوئد (جنگ سوئد–نروژ (۱۸۱۴))، دو کشور به کنوانسیون موس رسیدند که بر اساس آن نروژ یک اتحاد شخصی با سوئد را پذیرفت و قانون اساسی، استورتینگه و نهادهای جداگانه خود را حفظ کرد، به جز در زمینه خدمات خارجی. این اتحاد رسماً پس از آن برقرار شد که استورتینگه فوق‌العاده اصلاحات لازم را در قانون اساسی تصویب کرد و کارل سیزدهم سوئد را در ۴ نوامبر ۱۸۱۴ به عنوان پادشاه نروژ انتخاب کرد.
صنعتی‌سازی از دهه ۱۸۴۰ آغاز شد و از دهه ۱۸۶۰ مهاجرت گسترده‌ای به آمریکای شمالی صورت گرفت. در سال ۱۸۸۴، پادشاه یوهان سوردروپ را به عنوان نخست‌وزیر منصوب کرد و با این اقدام پارلمانتاریسم را برقرار کرد. اتحاد با سوئد در سال ۱۹۰۵ منحل شد. از دهه ۱۸۸۰ تا دهه ۱۹۲۰، نروژیانی مانند فریتیوف نانسن و روئال آمونسن اکتشافات قطبی مهمی را انجام دادند. کشتیرانی و برق آبی از منابع مهم درآمد کشور بودند. دهه‌های بعد شاهد اقتصادی ناپایدار و رشد جنبش کارگری بود. آلمان در جریان جنگ جهانی دوم بین سال‌های ۱۹۴۰ تا ۱۹۴۵ نروژ را اشغال کرد، و پس از آن نروژ به ناتو پیوست و دوره‌ای از بازسازی تحت برنامه‌ریزی عمومی را آغاز کرد. نفت در سال ۱۹۶۹ کشف شد و تا سال ۱۹۹۵ نروژ به دومین صادرکننده بزرگ نفت در جهان تبدیل شد که منجر به افزایش عظیمی در ثروت شد. از دهه ۱۹۸۰، نروژ شروع به آزادسازی مقررات در بسیاری از بخش‌ها کرد و در سال‌های ۱۹۸۹–۱۹۹۰ با بحران بانکی روبرو شد.
در قرن ۲۱، نروژ به یکی از کشورهای ثروتمند جهان تبدیل شد و تولید نفت و گاز ۲۰ درصد از اقتصاد آن را تشکیل می‌داد. با سرمایه‌گذاری مجدد درآمدهای نفتی، نروژ در سال ۲۰۱۷ بزرگ‌ترین صندوق ثروت ملی جهان را در اختیار داشت.