stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
انتخابات پارلمانی آذربایجان (۲۰۲۰)
اعتراضات

پلیس در جمهوری آذربایجان معترضان در مقابل کمیسیون مرکزی انتخابات در باکو، پایتخت این کشور را پراکنده کرده‌است. مخالفان علیه نتایج انتخابات پارلمانی در هفته گذشته دست به اعتراض زدند. آن‌ها می‌گویند این انتخابات همراه با تخلف بوده‌است. تصاویر منتشر شده در شبکه‌های اجتماعی نشان می‌دهد که پلیس معترضان را به زور سوار اتوبوس‌ها می‌کند. به گزارش بخش جمهوری آذربایجان رادیو آزادی چهره‌های برجسته مخالفان به منطقه‌ای در سیصد کیلومتری پایتخت منتقل شده بودند. آن‌ها مجبور بوده‌اند با امکانات خود پس به باکو بازگردند.
کیانان بویای اند میاو

Autonomous Prefecture در People's Republic of China
| کیانان بویای اند میاو 黔南州 · Qianfnanf zouy | کیانان بویای اند میاو 黔南州 · Qianfnanf zouy |
| --- | --- |
Autonomous Prefecture: Autonomous Prefecture
کیانان بویای اند میاو: کیانان بویای اند میاو
موقعیت کیانان بویای اند میاو در نقشه: موقعیت کیانان بویای اند میاو در نقشه
مختصات: ۲۶°۱۶′ شمالی ۱۰۷°۳۱′ شرقی﻿ / ﻿۲۶٫۲۶۷°شمالی ۱۰۷٫۵۱۷°شرقی﻿ / 26.267; 107.517: مختصات: ۲۶°۱۶′ شمالی ۱۰۷°۳۱′ شرقی﻿ / ﻿۲۶٫۲۶۷°شمالی ۱۰۷٫۵۱۷°شرقی﻿ / 26.267; 107.517
استان: گوئیژو
Prefecture seat: Duyun
مساحت: مساحت
 • کل: ۲۶۲۰۷ کیلومتر مربع (۱۰۱۱۹ مایل مربع)
جمعیت (2000): جمعیت (2000)
 • کل: ۳٬۵۶۹٬۸۴۷
 • تراکم: ۱۴۰/کیلومتر مربع (۳۵۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۸ (China Standard)
Postal code: 558000
کد منطقه: 0854
کیانان بویای اند میاو (به لاتین: Qiannan Buyei and Miao Autonomous Prefecture) یک سکونتگاه مسکونی در جمهوری خلق چین است که در گوئیژو واقع شده‌است.
خصوصیات

کیانان بویای اند میاو ۲۶٬۲۰۷ کیلومترمربع مساحت و ۳٬۵۶۹٬۸۴۷ نفر جمعیت دارد.
ناتالیا ناریشکینا

ناتالیا ناریشکینا (به روسی: Ната́лья Нары́шкина) (۱ سپتامبر ۱۶۵۱ – ۴ فوریه ۱۶۹۴) دومین همسر تزار الکسی یکم از سال ۱۶۷۱ تا ۱۶۷۶ و مادر پتر کبیر بود. او همچنین پس از سوفیا آلکسیونا دومین زنی بود که به عنوان نایب‌السلطنه روسیه تزاری بر این کشور حکومت کرد.
ناتالیا در سال ۱۶۷۱ با الکسی یکم تزار روسیه ازدواج کرد و یک سال بعد، پسرش پتر یکم فرمانروای آیندهٔ روسیه را به دنیا آورد. پس از مرگ تزار الکسی، وی رهبری ناموفق خاندان ناریشکین را برای رسیدن به قدرت به دست گرفت؛ که توسط خاندان میلوسلاوسکی کنار زده شدند. ۷ سال بعد، پس از کودتای پسرش پتر و به زیر کشیده شدن سوفیا آلکسیونا، او دوباره به عرصهٔ قدرت بازگشت و از سال ۱۶۸۹ تا ۱۶۹۴ میلادی، به عنوان نایب‌السلطنهٔ پسرش بر روسیه تزاری حکومت کرد. او در طول زندگی‌اش شاهد دست کم پنج فرمانروای تاریخ روسیه بود.
اوایل زندگی

ناتالیا کیریلوونا ناریشکینا (به روسی: Ната́лья Кири́лловна Нары́шкина) در ۱ سپتامبر [سبک قدیمی: ۲۲ اوت] ۱۶۵۱ در مسکو و در یک خانوادهٔ اشرافی روسی از تاتارهای کریمه زاده شد. پدرش کیریل ناریشکین و مادرش آنا لئونتیوا بودند. او در خانهٔ آرتامون ماتویف، یک شخصیت متمایل به اروپا در مسکو بزرگ شد که باعث شد او نسبت به بسیاری از زنان روسی آن زمان، آزادتر و تحت تأثیر جهان غرب تربیت شود. ماتویف، یکی از تحصیل‌کرده‌ترین افراد زمان خود با فرهنگ غربی بود که چندین زبان خارجی می‌دانست. او مورد توجه تزار الکسی یکم قرار گرفت و تزار ادارهٔ روسیه کوچک را که در آن زمان تازه ضمیمهٔ قلمرو روسیه شده بود، به او سپرده بود. از اواخر سلطنت الکسی، این ماتویف بود که دولت روسیه را مدیریت می‌کرد. بودن در میان خانوادهٔ ماتویف شخصیت ناتالیای جوان را شکل داد. معلم او همسر ماتویف بود که با ناتالیا اغلب در مورد تجارت گفت‌وگو و او را از آخرین اخبار باخبر می‌کرد. همسر ماتویف خود یک زن بسیار باهوش و فعال بود که برای عرف آن زمان کاملاً غیرمعمول بود. ممکن است که ناتالیا ناریشکینا او را به عنوان الگوی خود قرار داده باشد.
جیکوب رایتنفلز جهانگرد و دیپلمات لیوونیایی که در جوانی ناتالیا را ملاقات کرده بود، او را چنین توصیف کرد:
تزارینا ناتالیای امروز، اگرچه آداب و رسوم بومی خود را بدون تغییر حفظ کرده، اما با داشتن ذهنی قوی و شخصیتی متعالی، خود را با چیزهای بی‌ارزش درگیر نمی‌کند و زندگی‌اش را تا حدودی آزادانه‌تر و شادتر پیش می‌برد. وقتی هنوز جوان بود، دو بار او را در مسکو دیدم؛ او زنی بود در شکوفا‌ترین سال‌هایش، با قامتی باشکوه، چشمان سیاه برآمده، چهره‌ای دلپذیر، دهانی گرد، پیشانی بلند، تناسبی زیبا در همهٔ اعضا، صدایی دلنشین و برازنده‌ترین آداب.
اوایل زندگی > ازدواج با تزار

در مارس ۱۶۶۹، همسر اول تزار الکسی، ماریا میلوسلاوسکایا در هنگام تولد چهاردهمین فرزندش درگذشت. با وجود تعداد بالای فرزندان متولد شدهٔ آنها، تعداد کمی از آنان سالم بودند؛ به طوری که تا شش ماه پس از مرگ او، تنها دو پسر از فرزندانش یعنی فئودور و ایوان زنده ماندند که هر دو نیز ضعیف یا معلول بودند. الکسی در کنار حمایت مردم روسیه و اگرچه نه از سوی خاندان ماریا، تصمیم به ازدواج مجدد گرفت؛ به این امید که صاحب وارثان توانمند بیشتری شود. او در اوایل سال ۱۶۷۰، یک عروس‌نشان از زنانی که واجد شرایط ازدواج بودند ترتیب داد. ناتالیا که در آن موقع ۱۹ سال داشت، در خانهٔ پدرخوانده‌اش با تزار رو‌به‌رو و به دستور او به این مراسم فراخوانده شد. الکسی که تحت تأثیر زیبایی ناتالیا قرار گرفته بود او را بدون نیاز به ارزیابی‌های بیشتر به همسری برگزید. خانوادهٔ ماریا با این ادعا که ماتویف از گیاهان جادویی روی الکسی استفاده کرده است تا او را در مورد زیبایی ناتالیا اغوا کند، تلاش کردند تا از ازدواج آن دو جلوگیری کنند. این ادعاها مورد بررسی قرار گرفتند؛ اما در نهایت رد شدند و آنها در ۱ فوریه [سبک قدیمی: ۲۲ ژانویه] ۱۶۷۱ ازدواج کردند.
الکسی و ناتالیا زندگی شادی داشتند و بیشتر وقت خود را با هم در قصرها و ویلاهای مختلف در اطراف مسکو سپری کردند. نخستین فرزند این زوج، تزار آیندهٔ روسیه یعنی پیتر، در مه ۱۶۷۲ به دنیا آمد و به دنبال او، دو دخترشان ناتالیا و تئودورا نیز متولد شدند. به دنیا آمدن نخستین فرزند ناتالیا که یک پسر و سالم نیز بود، نفوذ سیاسی او، خاندان و هم‌پیمانانش را در کشور افزایش داد. رسم در آن زمان این بود که همسر تزار سبک زندگی خود را حفظ و تمام امور را به شوهرش موکول می‌کرد و کارهای خانه را انجام می‌داد؛ ناتالیا که در یک خانوادهٔ لیبرال و متأثر از اروپا بزرگ شده بود، از این امر خشمگین بود و به تدریج در طول دوران حضور خود به عنوان تزاریتسا، به آزادی‌های بیشتری مانند اجازهٔ سوار شدن در کالسکه روباز و حضور در کلیسا بدون حجاب دست یافت. او همچنین عاشق رقص و بازدید از میهمانی‌های دیپلماتیک بود و نخستین زن روسی بود که به تماشای یک تئاتر نشست.
ناتالیا در سال ۱۶۷۶ بیوه شد. پس از مرگ الکسی ۲۹ ژانویه، دورهٔ نگران‌کننده‌ای برای ناتالیا فرا رسید. او باید رهبر خاندان ناریشکین می‌شد که بدون موفقیت با خاندان میلوسلاوسکی جنگیدند. پسر ارشد الکسی از ازدواج قبلی‌اش به عنوان فیودور سوم بر تخت سلطنت نشست. فئودور و برادرش ایوان با نامادری خود با محبت رفتار می‌کردند و همیشه از او با عنوان «مادر» یاد می‌کردند. در زمان سلطنت فئودور، ناتالیا با پسرش پتر عمدتاً در روستاهای کولومنسکویه و پرئوبراژنسکویه در نزدیکی مسکو زندگی می‌کردند.
سلطنت  و مرگ

همچنین ببینید: شورش ۱۶۸۲ مسکو
هنگامی که فیودور سوم در سال ۱۶۸۲ درگذشت، ناتالیا و خاندانش برای تزار شدن پسر ۱۰ ساله‌شان پتر تلاش کردند و پاتریارک یواخیم [ru] هم تعیین پتر به عنوان جانشین را تضمین کرد. خود ناتالیا با پدرخوانده خود آرتامون ماتویف که از تبعید فراخوانده شده بود، به عنوان نایب‌السلطنه تعیین شدند. اما تنها قدرت‌گیری ناریشکین‌ها برای میلوسلاوسکی‌ها پذیرفتنی نبود. آنان با برانگیختن سپاه استرلتسی، شورشی خونین را در مسکو به راه انداختند که در جریان آن، ماتویف و دو برادر ناتالیا کشته شدند و پدر واقعی‌اش کریل ناریشکین نیز مجبور به راهب شدن در یک صومعه شد. خواهر بزرگ‌تر فئودور، سوفیا آلکسیونا، جایگزین ناتالیا به عنوان نایب‌السلطنه شد و او را به‌طور کامل از صحنهٔ قدرت کنار زد.
سلطنت  و مرگ > در زمان حکومت سوفیا

در زمان نایب‌السلطنگی سوفیا و سلطنت مشترک پسرش پیتر و برادر ناتنی‌اش ایوان، اگرچه ناتالیا در گمنامی نسبی زندگی می‌کرد؛ اما حمایت ویژهٔ پدرسالار یواخیم و بسیاری از خانواده‌های بویار و اشراف روسیه را به دست آورد. ناتالیا بیشتر وقت خود را در کاخ تابستانی الکسی در پرئوبراژنسکویه، در حدود ۵ کیلومتری مسکو، همراه با پیتر گذراند. در سال ۱۶۸۹، به اصرار و دستور ناریشکین‌ها و شخص ناتالیا، اولین ازدواج پتر با همسر انتخابی ناتالیا، اودوکسیا لوپوخینا انجام شد. ناتالیا او را برای مهارکردن پسر سرکشش انتخاب کرده بود‌.
سلطنت  و مرگ > پس از سرنگونی سوفیا

این موقعیتِ ملکهٔ بیوه تا پیروزی پسرش پتر بر سوفیا در سال ۱۶۸۹ ادامه یافت. در اوت ۱۶۸۹، زمانی که پیتر سوفیا را سرنگون کرد، او و ایوان همدست وی بودند. پس از کسب این پیروزی، تزار ۱۷ ساله ترجیح داد عمدتاً با ساخت ارتش و ناوگان مدرن روسیه در دریاچه پلشچایوو سر و کار داشته باشد و تمام بار و مسائل دولتی را به صلاح‌دید مادرش بسپارد که او نیز به نوبهٔ خود آنها را به بستگانش می‌سپرد. بدین شکل ناتالیا دوباره به عنوان نایب‌السلطنه به حکومت بازگشت. برادر او لِو ناریشکین، به عنوان «وزیر امور خارجه» و «نخست‌وزیر بالفعل» منصوب شد. از آن پس و تا زمانی که پتر کنترل بر دولت را ۵ سال بعد شخصاً به عهده گرفت، ناتالیا با کمک برادرش لو و پاتریارک یواخیم، نقش اصلی را در حکومت روسیه ایفا کرد.
هنگامی که پدرسالار یواخیم در سال ۱۶۹۰ درگذشت، پتر می‌خواست مارسلوس، اسقف پسکوف را که به خارج از کشور سفر کرده بود و به چندین زبان صحبت می‌کرد، به عنوان پاتریارک جدید منصوب کند. با این حال، ناتالیا جناح محافظه‌کار در دربار را رهبری کرد تا کشیش آدریان که هم جناح آنان و اسقف کازان بود را به ریاست کلیسای ارتدکس روسی معرفی کنند. ناتالیا در دوران زمام‌داری خود، ازجمله مسیر خارج‌کردن زنان از انزوای سنتی را در پیش گرفت.
بوریس کوراکین دیپلمات روس، در اثرش تاریخ تزار پیتر آلکسیوویچ و نزدیکان او (۱۶۸۲–۱۶۹۴)، شرح زیر را از ناتالیا ناریشکینا و سلطنتش ارائه می‌دهد:
این شاهزاده خانم دارای خلق‌وخویی خوب و با فضیلت بود؛ اما نه کوشا بود و نه در تجارت مهارت داشت و نه ذهن سبکی داشت. به همین دلیل حکومت کل کشور را به برادرش بویار لِو ناریشکین و سایر وزیران سپرد. سلطنت این ملکه ناتالیا بسیار ناصادقانه بود و مردم ناراضی و آزرده شدند. در دورهٔ او قضاوت‌های ناعادلانهٔ قاضی‌ها شروع شد و رشوه‌خواری‌های بزرگ و دزدی‌های دولتی‌ای که تا امروز با تکثیر ادامه دارند و رفع آفت آنها مشکل است...
اگرچه هیچ دستاورد حکومتی قابل توجهی از سوی ناتالیا وجود نداشت، اما همان‌طور که از مکاتبات آنها مشاهده می‌شود، تأثیر او بر پسرش پتر کاملاً آشکار بود. پیتر جوان و ماجراجو اغلب با غیبت‌ها و مخصوصاً سفرهای دریایی، مادرش را ناراحت می‌کرد. سرانجام ناتالیا ناریشکینا در ۴ فوریه [سبک قدیمی: ۲۵ ژانویه] ۱۶۹۴ و در سن ۴۲ سالگی بر اثر بیماری قلبی درگذشت. پتر پس از مرگ مادرش توانست استقلال شخصی و قدرت کامل را در کشور به دست گیرد. او خبر درگذشت مادرش را در خانه‌اش در پرئوبراژنسکویه دریافت کرد و بسیار اندوهگین شد. مرگ ناتالیا باعث تغییر ترکیب کل دولت و سقوط لِو ناریشکین شد؛ زیرا پتر همیشه او را به عنوان یک فرد احمق در نظر می‌گرفت و تحقیر می‌کرد. از آن پس، پیتر با قاطعیت حکومت را بر عهده گرفت. از آن لحظه به بعد، روسیه وارد مرحلهٔ جدیدی از توسعه شد و قرار بود تغییرات اساسی در زندگی مردم رخ دهد.
ارزیابی

ناتالیا ناریشکینا علیرغم عمر کوتاهش، تقریباً در میان تمام ساکنان آن زمان روسیه شناخته شده بود. به گفتهٔ مورخان، او زنی فوق‌العاده بود که تربیتش با قواعد معمول آن زمان بسیار متفاوت بود. او می‌توانست استطاعت حضور در رویدادهای اجتماعی مختلف را داشته باشد و در فصل تابستان با یک کالسکهٔ رو باز به اطراف مسکو سفر کرد؛ کاری که در آن زمان غیر قابل قبول تلقی می‌شد. چنین جسارت‌هایی معاصران او را گیج و گاه حتی شوکه می‌کرد. این آزاداندیشی و خلق‌وخوی فعال او به‌طور کامل به پسرش پیتر به ارث رسیده است. تأثیر ناتالیا بر پتر قابل توجه بود؛ او از دوران کودکی توجه زیادی به آموزش فرزندش داشت و حتی خودش در روند آموزش وی شرکت کرد و تأثیر قابل توجهی در رشد شخصیت پیتر داشت.
ناتالیا تزار الکسی را مجبور کرد که رسم منزوی نگه‌داشتن خانوادهٔ خود در حرمسرا را کنار بگذارد و خودش آشکارا در برابر مردم ظاهر شد. به لطف او، تئاتر سلطنتی در روسیه، دوباره از سر گرفته شد. پس از عروسی الکسی و ناتالیا، بویارها نمایشی را که خودشان طراحی کرده بودند، به روی صحنه بردند. به متعاقب آن، اولین تئاتر سلطنتی در تاریخ روسیه در زمان تزار الکسی شکل گرفت که از سال ۱۶۷۲ تا زمان مرگ وی، هر ماه به‌طور رسمی اجرا می‌شد. در همان سال یک «مدرسه علوم تئاتر» در پرئوبراژنسکویه تأسیس شد که در آن ۶۴ کودک از خانواده‌های بورژوایی به آموزش در این زمینه می‌پرداختند. ناتالیا به‌طور جدی، عادات و قوانین قدیمی حرمسرای تزاری را از بین برد و در نهایت، تفکیک جنسیتی کاخ توسط پسرش پتر برای همیشه ممنوع شد. در قرن هجدهم میلادی، دربار سلطنتی روسیه بسیار شبیه به دربارهای اروپایی بود.
اوگنی نیکولاویچ پسیلیانین [ru] تاریخ‌نگار سرشناس روسی، در ارزیابی شخصیت ناتالیا ناریشکینا می‌نویسد: «مادر عقابی همچون پتر بودن کار آسانی نیست؛ اگر زندگی ناتالیا کیریلوونا در همان سرزمین‌هایی که ظاهراً نخست زندگی می‌کرد، یعنی ریازان و تامبوف می‌گذشت و در جایگاه یک نجیب‌زادهٔ روستایی باقی می‌ماند، شاید طعم خوشبختی بیشتر و یک زندگی در هر صورت آرام‌تر را می‌چشید. اما سرنوشت به او دستور داد که مادر تزارِ قهرمان باشد و او را با مراقبت‌ها و زحمات خود تغذیه و تربیت کند و سینه‌هایش را برای او در مقابل نخستین خطرات شدید چنین زندگیِ طوفانی و درخشانی سپر کند. به همین دلیل است که روسیه درحالی‌که پتر کبیر، این نابغهٔ مردمی را تجلیل می‌کند، نمی‌تواند و نباید مادر رنج کشیده‌اش را فراموش کند.»
فرزندان

ناتالیا از الکسی یکم ۳ فرزند به دنیا آورد. برخلاف فرزندان ماریا میلوسلاوسکایا زن پیشین الکسی، فرزندان ناتالیا مدت بیشتری عمر کردند:
پیتر آلکسیوویچ (۹ ژوئن [سبک قدیمی: ۳۰ مه] ۱۶۷۲ – ۸ فوریه [سبک قدیمی: ۲۸ ژانویه] ۱۷۲۵): نخستین فرزند و تنها پسر ناتالیا که در سال ۱۶۸۲ تزار و بعد‌ها به عنوان پتر کبیر، امپراتوری روسیه را بنیان گذاشت.
ناتالیا آلکسیونا (۱ سپتامبر [سبک قدیمی: ۲۲ اوت] ۱۶۷۳ – ۲۹ ژوئن [سبک قدیمی: ۱۸ ژوئن] ۱۷۱۶): دومین فرزند ناتالیا و الکسی که هیچ‌گاه ازدواج نکرد و در ۴۳ سالگی درگذشت.
فئودورا آلکسیونا (۱۴ سپتامبر [سبک قدیمی: ۴ سپتامبر] ۱۶۷۴ – ۸ دسامبر [سبک قدیمی: ۲۸ نوامبر] ۱۶۷۷): سومین و آخرین فرزند ناتالیا و الکسی که در کودکی و ۳ سالگی درگذشت.
نگارخانه

نگاره‌ای از لحظه برگزیدن ناتالیا ناریشکینا توسط الکسی یکم به عنوان تزاریتسا، در حدود ۱۸۴۰م.
نگارهٔ پتر یکم در لباس خارجی اثر نیکولای نوروف در ۱۹۰۳م، که ملاقات پتر کبیر در جوانی با مادرش ناتالیا در کنار پدرسالار آدریان و معلم نیکیتا زوتوف را با لباس اروپایی نشان می‌دهد.
پرتره‌ای از ناتالیا ناریشکینا اثر هنرمند ناشناس
پرتره‌ای از ناتالیا ناریشکینا اثر هنرمند ناشناس
یک پرتره از ناتالیا ناریشکینا در جوانی
یک حکاکی روی لیوان تشریفاتی تزار الکسی که عروسی او با ناتالیا ناریشکینا را به تصویر می‌کشد.
نگارهٔ قیام استرلتسی اثر اکتاوی روسینیون در ۱۸۳۹م؛ در پایین تصویر درباریان کرملین مسکو کشته شده‌اند، پدرسالار یواخیم که دست ایوان جوان را گرفته، تلاش می‌کند شورشی‌ها را آرام کند و در پشت، شاهدخت‌های روسیه در حال تمنا و گریستن هستند.
نگاره‌ای از الکسی یکم و ناتالیا ناریشکینا در کنار هم
نگاره‌ای از جشن تولد پتر نخستین پسر الکسی و ناتالیا، اثر واسیلی دمیدوف در ۱۸۴۶م
برق بادی در ترکیه

توربین‌های بادی در جزیره گوکچه‌آدا (ایمبروس)
برق حاصل از نیروی بادی حدود ۱۰ درصد از برق ترکیه را تولید می‌کند که بیشتر آن در غرب آن و در مناطق دریای اژه و مرمره قرار دارد و به تدریج در حال تبدیل شدن به سهم بیشتری از انرژی‌های تجدیدپذیر در این کشور است.
تا سال ۲۰۲۳، ترکیه دارای ظرفیت ۱۱ گیگاوات (GW) توربین بادی است و وزارت انرژی قصد دارد تا سال ۲۰۳۵ ظرفیت را تا حدود ۳۰ گیگاوات افزایش دهد.
شرکت دولتی تولید برق (شرکت الکتریک اورتیم EÜAŞ) حدود ۲۰ درصد از بازار را در اختیار دارد و شرکت‌های خصوصی زیادی هم وجود دارد. در سال ۲۰۲۲ بالاترین سهم انرژی بادی در روز، ۲۵ درصد در سال بود.
ساخت مزارع بادی جدید، ارزان‌تر از بهره‌برداری از نیروگاه‌های زغال سنگ موجود است که به واردات زغال سنگ وابسته هستند. با توجه به مدل‌سازی توسط مؤسسه کربن ترکر (Carbon Tracker)، تا سال ۲۰۲۷ تأسیسات بادی جدید ارزان‌تر از تمام نیروگاه‌های زغال سنگ موجود خواهد بود.
تاریخچه

برخی از اولین آسیاب‌های بادی ۴۰۰ سال پیش از سنگ ساخته شده‌اند. با استفاده از وزش باد دریای اژه، این آسیاب‌ها تا دهه ۱۹۷۰ برای آسیاب کردن گندم به آرد استفاده می‌شدند. در روزهای بادی، آسیاب می‌توانست تا ۲۰ کیسه گندم (حدود ۳۲۰ کیلوگرم) را در یک ساعت آسیاب کند و ذرت و جو را نیز آسیاب می‌کردند. این آسیاب‌های بادی تاریخی در شبه جزیره بدروم برای توسعه گردشگری بازسازی می‌شوند. به همین ترتیب، در بزجاآدا (Bozcaada)، دو آسیاب متروکه بازسازی شده و به عنوان جاذبه توریستی استفاده می‌شود.
اولین مزرعه بادی در سال ۱۹۹۸ در شهر ازمیر ساخته شد در حالی که ظرفیت نصب شده برق بادی در سال ۲۰۰۶، برابر ۱۹ مگاوات (MW) بود، تا سال ۲۰۰۷ به ۱۴۰ مگاوات و تا سال ۲۰۱۱ به بیش از ۱۶۰۰ مگاوات افزایش یافت. در دهه ۲۰۱۰ مقداری نیروی باد برای آفست کربن استفاده شد.
یک کارخانه توربین بادی در سال ۲۰۱۹ نیز در ازمیر تکمیل شد. :57 در سال ۲۰۲۰ ۱٫۶ میلیارد یورو در انرژی بادی ترکیه سرمایه‌گذاری شد. تولید هیبریدی در اوایل دهه ۲۰۲۰ محبوبیت بیشتری پیدا کرد.
مزارع بادی

حدود ۳۰۰ مزرعه بادی در ترکیه وجود دارد که همگی در خشکی هستند، که در مجموع شامل حدود ۴۰۰۰ توربین بادی می‌باشد. در سال ۲۰۲۲ مجموع ظرفیت نصب شده از ۱۱ گیگاوات گذشت، و ضریب ظرفیت آن بالا و در حدود ۴۰۵ است.:68 شرکتی که بیشترین تولید نیروی بادی (نه مزرعه بادی تا سال ۲۰۲۲) را دارد، شرکت بروسان انرژی (Borusan EnBW Enerji) است که یک سرمایه‌گذاری مشترک بین Borusan و شرکت برق آلمان Energie Baden-Wurttemberg است. حداکثر توان تأسیسات بدون لیسانس ۵ مگاوات است. یک میلیارد یورو در سال ۲۰۲۱ سرمایه‌گذاری شد و ۱٫۴ گیگاوات ساخته شد که میانگین توان نامی بیش از ۵ گیگاوات بود که بالاتر از سایر کشورهای اروپایی در بخش خشکی بود.:24
تا سال ۲۰۲۱ بزرگ‌ترین مزرعه بادی کشورترکیه، نیروگاه بادی سوما و پس از آن کارابرون است.
اثرات زیست‌محیطی

احداث مزارع بادی در مسیرهای مهاجرت پرندگان در سطح جهانی ممنوع است و این شامل مسیرهای مهاجرتی مهم مانند تنگه بسفر در استانبول، تنگه داردانل (چناق‌قلعه)، بلن در استان ختای، بورچکا در آرتوین) است که برخی از آنها مناطقی با سرعت باد زیاد هستند. به‌طور متوسط تخمین زده می‌شود که هر سال یک یا دو پرنده توسط هر توربین کشته می‌شوند که بیشتر پرندگان کوچک و متوسط هستند. با این حال، این مطالعه نشان داد که تعداد تلفات مربوط به تعداد پرندگان یا پرواز در نزدیکی توربین نیست. گزارش‌های اثرات زیست‌محیطی برای مزارع بادی بیش از ۵۰ مگاوات سخت‌گیرانه‌تر هستند.
از آنجایی که مزارع بادی نسبتاً جدید هستند و فرض بر این است که به مدت ۲۵ سال کار کنند، تأثیرات زیست‌محیطی چرخه حیات آنها، مانند اینکه چند درصد از فلزات مختلف بازیافت خواهند شد، هنوز دقیقاً مشخص نیست. با این حال، از آنجایی که برق آنها جایگزین برق نیروگاه‌های زغال سنگ و گاز می‌شود، مسلم است که آنها با کمک به محدود کردن انتشار گازهای گلخانه ای (GHG) توسط ترکیه، برای محیط زیست مفید هستند. انتشار گازهای گلخانه‌ای در طول چرخه حیات ۱۵ گرم eq/kWh برآورد شده است (در حالی که انرژی سوخت فسیلی چند صد گرم CO2 eq. /kWh منتشر می‌کند).
اقتصاد

انجمن انرژی بادی ترکیه در سال ۲۰۲۱ اعلام کرد که بیش از ۲۰ هزار نفر به‌طور مستقیم در این بخش مشغول به کار هستند. بر اساس گزارش مه ۲۰۲۲ از اندیشکده Ember، باد و خورشید باعث ۷ میلیارد دلار واردات گاز در ۱۲ ماه گذشته شده است.
اقتصاد > تعرفه خرید تضمینی برق

از سال ۲۰۰۵، یک سیاست خرید تضمینی برق به لیره ترک وجود داشت که با جذب ضعیف از سوی بازار مواجه شد. پس از اینکه از سال ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۰ این سیاست به دلار تعیین شد، این تعرفه با قوانین جدید دوباره به لیر بازگشت. این تعرفه‌ها به مدت ۱۰ سال اعمال می‌شود. برای جلب رضایت داخلی، پرداخت‌های اضافی هم وجود دارد.
اقتصاد > مزایده‌ها

در سال ۲۰۱۷، وزارت انرژی و منابع طبیعی یک پروژه سرمایه‌گذاری انرژی بادی به ارزش یک میلیارد دلار آمریکا راه اندازی و درخواست مناقصه صادر کرد. این پروژه، با عنوان یکا (YEKA)، برای احداث مزارع بادی در پنج منطقه مختلف در کشور با ظرفیت کل توان ۱ گیگاوات و حداقل ۳ تراوات ساعت انرژی تولید شده در سال بود که یک درصد افزایش تولید برق در ترکیه را ایجاد می‌کرد.
کنسرسیوم آلمانی-ترکیه (زیمنس-Türkerler- کالیون-تورکلر) کمترین قیمت را با ۳۴٫۸ دلار آمریکا در هر مگاوات ساعت ارائه داد. این کنسرسیوم به مدت ده سال در حال انجام تحقیق و توسعه بر روی پره‌های توربین بادی، طراحی ژنراتور، فناوری‌های مواد و تکنیک‌های تولید، نرم‌افزارها و گیربکس‌های نوآورانه است. تحقیق و توسعه توسط پنجاه پرسنل فنی انجام می‌شود که ۸۰ درصد آنها مهندسان ترک هستند و بودجه آن ۵ میلیون دلار در سال است.
در سال ۲۰۱۹، دومین مناقصه ۱ گیگاواتی برای چهار پروژه با ظرفیت برابر در بالیکسیر، چاناک‌قلعه، آیدین و موغلا، که همگی استان‌های ساحل غربی هستند، برگزار شد. در همان سال بانک اروپایی بازسازی و توسعه، ۱۰۰ میلیون دلار آمریکا در انرژی بادی و خورشیدی در ترکیه سرمایه‌گذاری کرد. تا سال ۲۰۲۲، قیمت مناقصه حدود ۴۰ دلار آمریکا در هر مگاوات ساعت بود. اتاق فکر Ember می‌گوید که سیاست انرژی باید برای انرژی خورشیدی و بادی بسیار بیشتر تغییر کند.
از آوریل ۲۰۲۲، قیمت عمده‌فروشی مولدهای کم‌هزینه‌تر مانند بادی محدود شده است که این می‌تواند نوعی مالیات بادآورده در نظر گرفته شود. تا سال ۲۰۲۲ مشخص نبود که آیا این پول یک مالیات عمومی خواهد بود یا برای یارانه دادن به مولدهای گران‌قیمت مانند گازی استفاده شود.
پروژه‌های تجاری مجوزهایی را با پیشنهادهای منفی دریافت کرده‌اند (به این معنی که شرکت‌ها برای کسب مجوز، به دولت هزینه پرداخت می‌کنند) و انتظار می‌رود در اواسط دهه ۲۰۲۰ فعال شوند.
اقتصاد > تولید

اتاقک‌های مولد به صورت محلی و توسط زیمنس تولید می‌شود، اما بیشتر توربین‌های بادی وارداتی هستند. بیش از نیمی از زنجیره تأمین از حدود ۸۰ شرکت محلی تأمین می‌شود. تخمین زده شده است که پتانسیل برای حدود ۲۴۰ میلیون تن هیدروژن سبز با برقکافت آب که توسط نیروی باد تولید می‌شود، وجود دارد.
آسیاب بادی تاریخی در بودروم
یک توربین بادی در جزیره  (بُزجه‌آدا) در غرب کشور، جایی که بیشترین نیروی باد در آن متمرکز است.
تولید برق توسط باد (سبز) به کندی در حال افزایش است
داده‌کاوی

داده‌کاوی (به انگلیسی: Data Mining) به مفهوم استخراج اطلاعات نهان یا الگوها و روابط مشخص در حجم زیادی از داده‌ها در یک یا چند بانک اطلاعاتی بزرگ گفته می‌شود. بسیاری از مردم داده کاوی را مترادف واژه‌های رایج کشف دانش در پایگاه‌داده‌ها (به انگلیسی: knowledge discovery in databases) (اختصاری KDD) می‌دانند. داده‌کاوی، پایگاه‌ها و مجموعه حجیم داده‌ها را در پی کشف و استخراج، مورد تحلیل قرار می‌دهد. این‌گونه مطالعات و کاوش‌ها را به واقع می‌توان همان امتداد و استمرار دانش کهن و همه جا گیر آمار دانست. تفاوت عمده در مقیاس، وسعت و گوناگونی زمینه‌ها و کاربردها، و نیز ابعاد و اندازه‌های داده‌های امروزین است که شیوه‌های ماشینی مربوط به یادگیری، مدل‌سازی، و آموزش را طلب می‌نماید.
ویژگی‌ها

یکی از ویژگی‌های کلیدی در بسیاری از ابتکارات مربوط به تأمین امنیت ملی، داده کاوی است. داده کاوی که به عنوان ابزاری برای کشف جرایم، ارزیابی میزان ریسک و فروش محصولات به کار می‌رود، در بر گیرنده ابزارهای تجزیه و تحلیل اطلاعات به منظور کشف الگوهای معتبر و ناشناخته در بین انبوهی از داده هاست. داده کاوی غالباً در زمینه تأمین امنیت ملی به منزله ابزاری برای شناسایی فعالیت‌های افراد خرابکار شامل جابه جایی پول و ارتباطات بین آن‌ها و همچنین شناسایی و ردگیری خود آن‌ها با بررسی سوابق مربوط به مهاجرت و مسافرت هاست.
داده کاوی پیشرفت قابل ملاحظه‌ای را در نوع ابزارهای تحلیل موجود نشان می‌دهد اما محدودیت‌هایی نیز دارد. یکی از این محدودیت‌ها این است که با وجود اینکه به آشکارسازی الگوها و روابط کمک می‌کند اما اطلاعاتی را دربارهٔ ارزش یا میزان اهمیت آن‌ها به دست نمی‌دهد. دومین محدودیت آن این است که با وجود توانایی شناسایی روابط بین رفتارها یا متغیرها لزوماً قادر به کشف روابط علت و معلولی نیست. موفقیت داده کاوی در گرو بهره‌گیری از کارشناسان فنی و تحلیل گران کار آزموده‌ای است که از توانایی کافی برای طبقه‌بندی تحلیل‌ها و تغییر آن‌ها برخوردار هستند.
بهره‌برداری از داده کاوی در دو بخش دولتی و بخش خصوصی رو به گسترش است. صنایعی چون بانکداری، بیمه، بهداشت و بازاریابی آن را عموماً برای کاهش هزینه‌ها، ارتقاء کیفی پژوهش‌ها و بالاتر بردن میزان فروش به کار می‌برند. کاربرد اصلی داده کاوی در بخش دولتی به عنوان ابزاری برای تشخیص جرایم بوده است اما امروزه دامنه بهره‌برداری از آن گسترش روزافزونی یافته و سنجش و بهینه‌سازی برنامه‌ها را نیز در بر می‌گیرد. بررسی برخی از برنامه‌های کاربردی مربوط به داده کاوی که برای تأمین امنیت ملی به کار می‌روند، نشان دهنده رشد قابل ملاحظه‌ای در رابطه با کمیت و دامنه داده‌هایی است که باید تجزیه و تحلیل شوند.
توانایی‌های فنی در داده کاوی از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند اما عوامل دیگری نیز مانند چگونگی پیاده‌سازی و نظارت ممکن است نتیجه کار را تحت تأثیر قرار دهند. یکی از این عوامل کیفیت داده‌ها است که بر میزان دقت و کامل بودن آن دلالت دارد. عامل دوم میزان سازگاری نرم‌افزار داده کاوی با بانک‌های اطلاعاتی است که از سوی شرکت‌های متفاوتی عرضه می‌شوند. عامل سومی که باید به آن اشاره کرد به بیراهه رفتن داده کاوی و بهره‌برداری از داده‌ها به منظوری است که در ابتدا با این نیت گردآوری نشده‌اند. حفظ حریم خصوصی افراد عامل دیگری است که باید به آن توجه داشت.
اصولاً به پرسش‌های زیر در زمینه داده کاوی باید پاسخ داده شود:
سازمان‌های دولتی تا چه حدی مجاز به بهره‌برداری از داده‌ها هستند؟
آیا از داده‌ها در چارچوبی غیر متعارف بهره‌برداری می‌شود؟
کدام قوانین حفظ حریم خصوصی ممکن است به داده کاوی مربوط شوند؟
کاوش در داده‌ها بخشی بزرگ از سامانه‌های هوشمند است. سامانه‌های هوشمند زیر شاخه‌ای بزرگ و پرکاربرد از زمینه علمی جدید و پهناور یادگیری ماشینی هستند که خود زمینه‌ای در هوش مصنوعی است. فرایند گروه گروه کردن مجموعه‌ای از اشیا فیزیکی یا مجرد به صورت طبقه‌هایی از اشیا مشابه هم را خوشه‌بندی می‌نامیم.
با توجه به اندازه‌های گوناگونِ (و در اغلب کاربردها بسیار بزرگ و پیچیده) مجموعه‌های داده‌ها، مقیاس‌پذیری الگوریتم‌های به کار رفته معیاری مهم در مفاهیم مربوط به کاوش در داده‌ها است.
کاوش‌های ماشینی در متون حالتی خاص از زمینهٔ عمومی‌تر کاوش در داده‌ها بوده و به آن دسته از کاوش‌ها گفته می‌شود که در آن‌ها داده‌های مورد مطالعه از جنس متون نوشته شده به زبان‌های طبیعی انسانی باشد.