نسل‌کشی اویغورها
واکنش‌ها و به‌رسمیت‌شناسی > دولت‌ها

در تاریخ ۱۰ ژوئیه ۲۰۰۹ دولت رجب طیب اردوغان، نخست‌وزیر وقت ترکیه، در واکنش به کشته و زخمی شدن صدها نفر از اویغورها در واقعه ناآرامی‌های ۲۰۰۹ اورومچی، این کشتار را نسل‌کشی خواند. در تاریخ ۱۰ فوریه ۲۰۱۹، وزارت امور خارجه دولت اردوغان خواستار بسته شدن توقیف‌گاه‌های بازآموزی شد و رفتار حکومت چین با مسلمانان اویغور را یک "شرم برای بشریت" خواند. با این وجود، اردوغان که خودش را «مدافع حقوق مسلمانان در جهان» معرفی می‌کرد، بخاطر آنچه که مخالفانش «موضع ضعیف» او نسبت به نسل‌کشی اویغورها خواندند، هدف انتقاد شدید قرار گرفت. در تاریخ ۲۸ ژانویه ۲۰۲۱ مرال آکشنر از رهبران سیاسی مخالف اردوغان،  در پارلمان ترکیه و در انتقاد از اردوغان و حزبش گفت: «آنها می‌گویند بزرگترین مدافعان مسلمانان هستند، اما در شنیدن صدای برادران و خواهران ما که فریاد میزنند "ما ترک‌های مسلمان هستیم" شکست میخورند.»
در آوریل ۲۰۲۱ دولت ترکیه سفیر چین در این کشور را به دلیل اظهاراتش  در ارتباط با مسلمانان اویغور احضار کرد. احضار این مقام پس از اظهاراتش در شبکه اجتماعی توئیتر نسبت به واکنش سیاستمداران ترکیه‌ای پیرامون نسل‌کشی اویغورها صورت گرفت. لویی شائوبین، سفیر چین در آنکارا در توییت خود به ترکی نوشت، «چین با هرگونه چالش توسط هر شخص یا قدرت در برابر حاکمیت و تمامیت ارضی این کشور مخالفت می‌کند و حق پاسخ مناسب را برای خود محفوظ می‌داند». این اظهارات واکنش جامعه سیاسی ترکیه از جمله حزب  ملی‌گرای خوب (به ترکی استانبولی: Iyi Parti) به رهبری خانم مرال آکشنر را برانگیخت. آکشنر در واکنش به این توئیت سفارت چین نوشت: «حرف توخالی نزنید، اول دست از نسل‌کشی اویغورها بردارید!» دولت ترکیه بارها در مجامع بین‌المللی از جمله در نشست سازمان همکاری اسلامی اقدام به جلب توجه جامعه جهانی نسبت به وضعیت اویغورها کرده‌است. اما بسیاری از کشورهای مسلمان از جمله جمهوری اسلامی ایران و جمهوری اسلامی پاکستان به دلیل اعمال فشار توسط چین و وابستگی اقتصادی به این کشور، تاکنون درباره سرکوب اویغورها سکوت اختیار کرده‌اند.
در تاریخ ۱۹ ژانویه ۲۰۲۱ دولت ایالات متحده رسماً رفتار حکومت چین با مسلمانان اویغور را در ردیف نسل‌کشی طبقه‌بندی کرد. دولت رئیس‌جمهور دونالد ترامپ در روزهای پایانی خود دست به این اقدام زد. آنتونی بلینکن، وزیر امورخارجه منتخب رئیس‌جمهور جو بایدن نیز با این اقدام موافقت کرد و گفت: «قضاوت من هم همین است». در این رابطه آمریکا ارتباط خود با بسیاری از شرکت‌های چینی - که از مسلمانان اویغور برای کار اجباری استفاده می‌کنند - را قطع کرد. همچنین، "شرکت تولید و ساخت سین کیانگ چین (XPCC)" - که مهم‌ترین شرکت تولید پنبه در چین است - نیز به دلیل اعمال بیگاری بر اقلیت اویغور تحریم شد. دولت آمریکا به سرمایه‌گذاران و تاجران نسبت به هرگونه همکاری با این گونه از شرکت‌های چینی هشدار داد.
در تاریخ ۲ فوریه ۲۰۲۱ و بلافاصله پس از انتشار گزارش "تجاوز سیستماتیک به زنان مسلمان"، دولت آمریکا این اقدامات را محکوم کرد. در این رابطه، سخنگوی وزارت امور خارجه دولت آمریکا اعلام کرد که از خاطر این اعمال به شدت آشفته ‌‌است. این مقام آمریکایی افزود «این بی‌رحمی‌ها وجدان آدم را شوکه می‌کند و باید با عواقب جدی مواجه شود.»
در تاریخ ۳ فوریه ۲۰۲۱، نایجل آدامز، یکی از وزرای دولت بریتانیا در واکنش به انتشار گزارش "تجاوز سیستماتیک به زنان مسلمان" اظهار داشت که این گزارش وقوع «اعمال شیطانی» را نشان داده‌است.
ماریس پاین، وزیر امورخارجه استرالیا، نیز در فوریه ۲۰۲۱ در واکنش به گزارش "تجاوز سیستماتیک به زنان مسلمان" اظهار داشت که ماموران حقوق‌بشری سازمان ملل متحد باید «فوراً» به منطقه مسلمان‌نشین چین دسترسی پیدا کنند. همچنین او خواستار «شفافیت» دولت چین درباره وضعیت مسلمانان این کشور شد.
در تاریخ دوشنبه ۲۲ مارس ۲۰۲۱، دولت کانادا چهار مقام عالی‌رتبه چینی را در ارتباط با سرکوب اویغورها تحریم کرد. این اقدام کانادا بلافاصله در پی تحریم این مقامات توسط اتحادیه اروپا صورت گرفت. جاستین ترودو، نخست‌وزیر کانادا، در یک سخنرانی در این تاریخ، از این تصمیم دفاع کرد.
جمهوری اسلامی ایران، برخلاف کشور همسایه‌اش‌ ترکیه، رویکرد متفاوتی در قبال مسئله اویغورها اتخاذ کرد. مقامات حکومت جمهوری اسلامی، نه‌تنها سرکوب اویغورها را محکوم نکرده‌اند بلکه در تلاش‌ هستند تا سیاست‌های حکومت چین در قبال اویغورها را توجیه کنند. دلایلی همچون «اعمال فشار از سوی حکومت چین» و «وابستگی اقتصادی به این کشور» به عنوان علت این رویکرد مطرح شده‌است. چند روز پس از امضای قرارداد ۲۵ ساله ایران و چین، محمدرضا کشاورز‌‌زاده، سفیر جمهوری اسلامی ایران در چین، وقوع نسل‌کشی علیه مسلمانان چین را انکار کرده و ادعا کرد گه "وضعیت زندگی این مردم بهتر شده" و از حکومت کمونیست چین به این خاطر تشکر کرد. کشاورز‌زاده گفت اقدامات حکومت کمونیست چین در سین‌کیانگ "جرم و خشونت و کشتار نژادی نبوده، بلکه تلاش برای فقرزدایی ‌است" و در ادامه نسل‌کشی مسلمانان اویغور چین را «دروغ‌بافی» خواند. در واکنش به این اظهارات کشاورز‌‌‌زاده، شماری از رسانه‌های چینی از سخنان او استقبال کردند.
در تاریخ سه‌شنبه ۲۶ اسفند ۱۳۹۹، محمود احمدی‌نژاد، ریاست جمهوری پیشین نظام جمهوری اسلامی، در مورد رویکرد این حکومت در مواجهه با نسل‌کشی مسلمانان چین موضع گرفت. او نسبت به سکوت این نظام در مقابل این وقایع اعتراض کرد. احمدی نژاد در این باره گفت: «... الآن در قلب آسیا، بخاطر قدرت، در اویغور دارند نسل کشی می‌کنند. زنان و بچه‌ها را می‌برند و بلاهایی سر آنان می‌آورند که نسل‌شان را قطع کنند. انسان از بازگویی این مطالب شرم می‌کند. نه اینکه فکر کنید چون آنها مسلمان هستند من دارم دفاع می‌کنم.، آنها هم انسان هستند. بحث، بحث انسانی است. تعجب می‌کنم از کشور خودمان که چرا سکوت کرده‌اند. ما که ادعای مسلمانی داریم، ادعای مبارزه با ظلم و استکبار را داریم. چه چیزی در ازای این سکوت دریافت شده است؟ که آنجا به این شکل دارند ظلم و جنایت می‌کنند و اینجا همه سکوت کرده‌اند. چرا تذکر نمی‌دهید و اعتراض نمی‌کنید؟ فرقی نمی‌کند کجای دنیا باشد. چه رابطه ای هست؟».