stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
مرتضی عقیلی
زندگی‌نامه

مرتضی عقیلی در سال ۱۳۲۳ در تهران زاده شد. او فعالیت هنری را در سال ۱۳۴۱ با بازی در نمایش‌های گروه تئاتر شاهین سرکیسیان آغاز کرد.
مرتضی عقیلی در کودکی با بازی در تعزیه دو طفلان مسلم به بازیگری علاقه‌مند شد؛ زیرا عمویش تعزیه‌خوان بود. چند سال بعد با کمک بیژن و بهمن مفید که مانند او ساکن خیابان شهباز (خیابان ۱۷ شهریور) بودند وارد گروه‌های نمایشی آماتور شد و از آغاز دهه ۱۳۴۰ با پیوستن به گروه تئاتر شاهین سرکیسیان بازیگری حرفه‌ای را آغاز کرد. او پیش از حضور در سینما برای یک دهه در کنار چهره‌های مطرح تئاتر بازی کرد.
مرتضی عقیلی سینمای حرفه‌ای را در سال ۱۳۵۰ با بازی در فیلم کاکو به کارگردانی شاپور قریب تجربه کرد. اما خودش می‌گوید که ابتدا در فیلم عروس بیانکا ساخته قبلی شاپور قریب در سال ۱۳۴۹ نقش بسیار کوتاهی داشته و به قدری بد بازی کرده که مهدی میثاقیه تهیه‌کننده آن فیلم به کارگردان اعتراض کرده بود. این برخورد به عقیلی انگیزه می‌دهد به چنان موفقیتی برسد که «هروقت آقای میثاقیه من را می‌بینند به احترام جلوی پایم بایستد.» او در سال ۱۳۵۶ فیلم جای امن را به تهیه‌کنندگی مهدی میثاقیه کارگردانی کرد و خودش در نقش اصلی بازی کرد. از به یاد ماندنی ترین بازیهای مرتضی عقیلی ایفای نقش ِ شخصیت قاسم در فیلم زیر پوست شب و شخصیت اسی در فیلم  تپلی(۱۳۵۱) است.
مرتضی عقیلی در دهه ۱۳۵۰ یکی از نمادهای آثار سینمایی عامه‌پسند معروف به فیلمفارسی بود. البته بازی او در چند فیلم مهم آن دهه نیز قابل توجه است. مرتضی عقیلی در کمتر از ۱۰ سال در بیش از ۶۰ فیلم سینمایی بازی کرد و چهار فیلم را هم کارگردانی کرد و در این مدت به اوج محبوبیت رسید.
انقلاب ۱۳۵۷ مسیر زندگی مرتضی عقیلی را تغییر داد. آخرین فیلم او در ایران پنجمین سوار سرنوشت به کارگردانی سعید مطلبی بود که در سال ۱۳۵۹ ساخته شد. پس از بازی در این فیلم، مرتضی عقیلی دیگر نتوانست به کار در سینما ادامه دهد و به تئاتر بازگشت. اما پس از مدتی حتی کار در تئاتر هم برای او ممنوع شد و از ایران به لس آنجلس ایالات متحده آمریکا رفت.
مرتضی عقیلی در دوران زندگی در خارج از ایران نمایشنامه میرزا فتح‌الله در هالیوود را نوشت و با کارگردانی و بازی خود نزدیک به ۱۷ سال به شکل پراکنده در اروپا و آمریکای شمالی روی صحنه برد. او همچنین به اجرای برنامه‌های طنز می‌پرداخت یا به عنوان مهمان در شبکه‌های فارسی‌زبان خارج از ایران حضور می‌یافت.
مرتضی عقیلی در دهه ۱۳۹۰ به ترکیه رفت تا با یک شبکه تلویزیونی فارسی‌زبان همکاری کند. از جمله این همکاری‌ها بازی در سریال طنز شهر قشنگ به کارگردانی مهدی مظلومی بود. اما زندگی در ترکیه و همکاری با این شبکه زیاد طول نکشید و او پس از مدتی به ایران بازگشت. نخستین بار در سال ۱۳۹۸ پرویز پرستویی خبر بازگشت مرتضی عقیلی را اعلام کرد. نخستین بار که خبر حضور او در ایران منتشر شد هنگام درگذشت پسرش در تابستان سال ۱۳۹۸ بود.
مرتضی عقیلی در بهمن ۱۴۰۰ پس از چهار دهه در تئاتر فلزات چکش‌خوار بازی کرد. نمایش اثری از گروه تئاتر «دیگر» است که آرش سنجابی کارگردان و پرویز پرستویی تهیه‌کننده آن بود. تئاتر فلزات چکش‌خوار در تالار حافظ تهران اجرا شد.
فیلم‌شناسی > بازیگر

پنجمین سوار سرنوشت(۱۳۵۹)
پرستش (۱۳۵۷)
قدغن (۱۳۵۷)
جای امن (۱۳۵۶)
در شهر خبری نیست (۱۳۵۶)
سلام تهران (۱۳۵۶)
شب آفتابی (۱۳۵۶)
شب زخمی (۱۳۵۶)
کوسه جنوب (۱۳۵۶)
گل‌های کاغذی (۱۳۵۶)
بی‌گناه (۱۳۵۵)
بیدار در شهر (۱۳۵۵)
پاداش یک مرد (۱۳۵۵)
پاک‌باخته (۱۳۵۵)
پشمالو (۱۳۵۵)
جایزه (۱۳۵۵)
سیاه‌بخت (۱۳۵۵)
شهر شراب (۱۳۵۵)
پاشنه طلا (۱۳۵۴)
خداحافظ کوچولو (۱۳۵۴)
شرف (۱۳۵۴)
فاصله (۱۳۵۴)
مرد شرقی و زن فرنگی (۱۳۵۴)
هم‌خون (۱۳۵۴)
هوس (۱۳۵۴)
آقا مهدی وارد می‌شود (۱۳۵۳)
اوستا کریم نوکرتیم (۱۳۵۳)
تهمت (۱۳۵۳)
دکتر و رقاصه (۱۳۵۳)
زیر پوست شب (۱۳۵۳)
سلام بر عشق (۱۳۵۳)
قفس (۱۳۵۳)
گروگان (۱۳۵۳)
مسافر (۱۳۵۳)
موسرخه (۱۳۵۳)
ناجورها (۱۳۵۳)
هرجایی (۱۳۵۳)
آقای جاهل (۱۳۵۲)
پاپوش (۱۳۵۲)
تعقیب تا جهنم (۱۳۵۲)
جنوبی (۱۳۵۲)
خیالاتی (۱۳۵۲)
دشمن (۱۳۵۲)
زن باکره (۱۳۵۲)
شورش (۱۳۵۲)
طاهر (۱۳۵۲)
غریب (۱۳۵۲)
غول (۱۳۵۲)
قربون زن ایرونی (۱۳۵۲)
مردها و نامردها (۱۳۵۲)
مروارید (۱۳۵۲)
نامحرم (۱۳۵۲)
استوار و پاسبان (۱۳۵۱)
تپلی (۱۳۵۱)
تنها مرد محله (۱۳۵۱)
خانواده سرکار غضنفر (۱۳۵۱)
مهدی مشکی و شلوارک داغ (۱۳۵۱)
زن یکشنبه (۱۳۵۰)
کاکو (۱۳۵۰)
لوطی (۱۳۵۰)
فیلم‌شناسی > کارگردان

جای امن (۱۳۵۶)
گل‌های کاغذی (۱۳۵۶)
بی‌گناه (۱۳۵۵)
فاصله (۱۳۵۴)
فیلم‌شناسی > نویسنده

جای امن (۱۳۵۶)
گل‌های کاغذی (۱۳۵۶)
فاصله (۱۳۵۴)
فیلم‌شناسی > تهیه‌کننده

جای امن (۱۳۵۶)
گل‌های کاغذی (۱۳۵۶)
فاصله (۱۳۵۴)
فیلم‌شناسی > خواننده

قفس (۱۳۵۳)
فیلم‌شناسی > تلویزیون

شهر قشنگ (۱۳۹۵) شبکه جم
زمین ناهموار (۱۳۹۵) شبکه جم
عقیلی و سپیده در نمایی از فیلم مسافر (۱۳۵۳)
آزمایش هسته‌ای کره شمالی (سپتامبر ۲۰۱۶)

| آزمایش هسته‌ای کره شمالی (سپتامبر ۲۰۱۶) | آزمایش هسته‌ای کره شمالی (سپتامبر ۲۰۱۶) |
| --- | --- |
گرافیکی از سازمان زمین‌شناسی ایالات متحده آمریکا که مکان فعالیت لرزه‌ای را در زمان آزمایش نشان می‌دهد.: گرافیکی از سازمان زمین‌شناسی ایالات متحده آمریکا که مکان فعالیت لرزه‌ای را در زمان آزمایش نشان می‌دهد.
اطلاعات: اطلاعات
کشور: کره شمالی
منطقه آزمایش: ۴۱°۱۷′۵۳″شمالی ۱۲۹°۰۰′۵۴″شرقی﻿ / ﻿۴۱٫۲۹۸°شمالی ۱۲۹٫۰۱۵°شرقی﻿ / 41.298; 129.015, سایت آزمایش هسته‌ای پونگی-ری، شهرستان کیلجو
مدت: ۹ سپتامبر ۲۰۱۶، ساعت ۰۹:۰۰:01  (۲۰۱۶-09-۰۹T09:00:01) یوتی‌سی ۸:۳۰+ (00:30:01 UTC)
شمار آزمایش‌ها: ۱
نوع آزمایش: زیرزمین
حداکثر بازده انفجار:  عملکرد دقیق توسط کره شمالی اعلام نشد  تخمین زده شده در حدود ۱۰ کیلوتن تی‌ان‌تی (۴۲ تراژول) (تخمین کره جنوبی)  ۲۰–۳۰ کیلوتن تی‌ان‌تی (۸۴–۱۲۶ تراژول) (جفری لوئیس از مؤسسه مطالعات بین‌المللی میدلبری مستقر در کالیفرنیا)  ۲۵ کیلوتن تی‌ان‌تی (۱۰۰ تراژول) (موسسه فدرال علوم زمین و منابع طبیعی)  ۱۱٫۹–۲۳٫۷ کیلوتن تی‌ان‌تی (۵۰–۹۹ تراژول) (دانشگاه علم و فناوری چین) 
گاه‌نگار آزمایش‌ها: گاه‌نگار آزمایش‌ها
→ ژانویه ۲۰۱۶۲۰۱۷ ←: → ژانویه ۲۰۱۶۲۰۱۷ ←
دولت کره شمالی در ۹ سپتامبر ۲۰۱۶، پنجمین انفجار هسته ای در سایت آزمایش هسته‌ای پونگی-ری را انجام داد. این آزمایش با سرپیچی از جامعه بین‌المللی انجام شد، محکومیت گسترده بین‌المللی را برانگیخت.
شورای امنیت سازمان ملل متحد این آزمایش را محکوم کرد و گفت که با فشار آمریکا، بریتانیا و فرانسه برای تحریم‌های جدید، قطعنامه جدیدی را تدوین خواهد کرد. اشتون کارتر، وزیر دفاع ایالات متحده آمریکا در یک کنفرانس مطبوعاتی گفت: «چین مسئولیت مهمی در قبال این تحول بر عهده دارد و سهیم است و مسئولیت مهمی برای بازگرداندن آن دارد». چین حمایت خود از تحریم‌های شدیدتر را تأیید نکرد. تاداشی کیمیا، استاد دانشگاه توکیو، به رویترز گفت: «تحریم‌ها قبلاً تقریباً بر هر چیزی ممکن اعمال شده است، بنابراین سیاست در بن‌بست است. در واقع، ابزارهایی که ایالات متحده، کره جنوبی و ژاپن می‌توانند بر کره شمالی فشار بیاورند، دارند. به مرزهای خود رسیدند».
باراک اوباما، رئیس‌جمهور آمریکا، پارک گون هه، رئیس‌جمهور کره جنوبی و شینزو آبه، نخست‌وزیر ژاپن، توافق کردند که به‌طور مشترک «گام‌های مهم دیگری از جمله تحریم‌های جدید بردارند تا به کره شمالی نشان دهند که اقدامات غیرقانونی و خطرناک این کشور عواقبی دارد». ایالات متحده، کره جنوبی و ژاپن بلافاصله جلسه اضطراری شورای امنیت سازمان ملل متحد را تشکیل دادند. در بیانیه ای که در ۹ سپتامبر منتشر شد، شورا به شدت این آزمایش را محکوم کرد و گفت که در پاسخ به آن «اقدامات مهم بیشتری» اتخاذ خواهد کرد، همان‌طور که در قطعنامه قبلی متعهد شده بود در صورت تکرار مجدد تخلف انجام دهد. در این بیانیه آمده که اقدامات غیرنظامی مانند تحریم‌ها بر اساس ماده ۴۱ منشور ملل متحد انجام خواهد شد.
تریگو رینسکویگ

| تریگو رینسکویگ | تریگو رینسکویگ |
| --- | --- |
رینسکویگ در ۲۰۱۰: رینسکویگ در ۲۰۱۰
زادهٔ: ۲۱ ژوئن ۱۹۳۰
درگذشت: ۱۴ ژوئن ۲۰۲۴ (۹۳ سال)
ملیت:  نروژ
شناخته‌شده برای: مدل-نما-کنترل‌گر
پیشینه علمی: پیشینه علمی
شاخه(ها): علوم رایانه
محل کار: زیراکس پارک دانشگاه اسلو
 :  
تریگو رینسکویگ (انگلیسی: Trygve Reenskaug؛ زادهٔ ۲۱ ژوئن ۱۹۳۰ – درگذشتهٔ ۱۴ ژوئن ۲۰۲۴) دانشمند در زمینهٔ علوم رایانه اهل نروژ بود.
فهرست کشورها بر پایه جمعیت فارسی‌زبان

نقشه پراکندگی فارسی‌زبانان
راهنما
  زبان رسمی
  بیش از ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ نفر گویشور
  بین ۵۰۰٬۰۰۰–۱٬۰۰۰٬۰۰۰ نفر گویشور
  بین ۱۰۰٬۰۰۰–۵۰۰٬۰۰۰ نفر گویشور
  بین ۲۵٬۰۰۰–۱۰۰٬۰۰۰ نفر گویشور
  کمتر از ۲۵٬۰۰۰ نفر گویشور/ بدون گویشور
این فهرستی از جمعیت کشورها بر پایهٔ جمعیت فارسی‌زبان است. فارسی دارای بیش از ۷۸ میلیون گویشور بومی در سراسر جهان است که این تعداد با در نظر گرفتن گویشوران زبان دوم در کل به ۱۲۰ میلیون نفر می‌رسد. در چند دهه کنونی فارسی‌زبان بسیاری به کشورهای مختلفی در سراسر جهان مهاجرت کرده و زبان فارسی را در این کشورها گسترانده‌اند. فارسی در ۲۹ کشور در جهان گفتگو می‌شود و از این نظر در رتبه ششم جهان قرار دارد.
فارسی‌زبانان آسیا

فارسی‌زبان اکثریت قریب به اتفاق مردم کشورهای ایران، افغانستان و تاجیکستان در آسیا است. شمار فارسی‌زبانان ازبکستان نیز طبق آمار رسمی کشور بیش از ۱٫۵ میلیون نفر (۴٬۸٪) اعلام شده‌است، اما آمارهای مستقل شمار آنان را تا ۱۰ میلیون نفر (۳۰٪) برآورد کرده‌اند. جوامع بومی فارسی زبان در کشورهای بحرین، عراق، پاکستان، کویت، امارات متحده عربی، قطر، روسیه، جمهوری آذربایجان، قرقیزستان، قزاقستان، ترکمنستان، چین و هند نیز یافت می‌شوند.
فارسی به واسطه افزایش مهاجرت‌ها در قرن اخیر به کشورهای دیگر نیز راه یافته‌است. جوامع مهاجر فارسی‌زبان بیشتر در ترکیه، اسرائیل، عربستان سعودی، عمان، سوریه، یمن، لبنان، گرجستان، ژاپن و مالزی یافت می‌شوند. بزرگ‌ترین جوامع غیربومی فارسی‌زبان در آسیا در ترکیه و امارات هر یک با ۸۰۰ هزار، عراق با ۵۰۰ هزار، قطر با حدود ۲۸۰ هزار، و عربستان با ۲۴۰ هزار گویشور ساکن هستند.
فارسی در مدارس کشورهای لبنان، ارمنستان، قرقیزستان، قزاقستان، جمهوری آذربایجان و گرجستان به عنوان زبان دوم خارجی آموزش داده می‌شود.
فارسی‌زبانان آسیا > غرب آسیا

| # | کشور | کمینه تقریبی | بیشینه تقریبی | دیدگاه‌ها |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ |  ایران | ۷۱۴۶۰۰۰۰ | ۹۲٬۳۲۰٬۰۰۰+ |  |
| ۲ |  ترکیه |  | ۶۰۹٬۰۰۰ |  |
| ۳ |  عراق |  | ۶۴۵٬۰۰۰ |  |
| ۴ |  امارات متحده عربی |  | ۴۰۷٬۰۰۰ |  |
| ۵ |  عربستان سعودی |  | ۲۲۳٬۰۰۰ |  |
| ۶ |  قطر |  | ۲۱۰٬۰۰۰ |  |
| ۷ |  اسرائیل |  | ۱۸۵٬۳۰۰ |  |
| ۸ |  بحرین |  | ۱۸۵٬۰۰۰ |  |
| ۹ |  کویت |  | ۱۲۰٬۰۰۰ |  |
| ۱۰ |  عمان |  | ۷۶٬۰۰۰ |  |
| ۱۱ |  سوریه |  | ۵۹٬۰۰۰ |  |
| ۱۲ |  یمن |  | ۴۰٬۰۰۰ |  |
| ۱۳ |  لبنان |  | ۴٬۰۰۰ |  |
| ۱۴ |  جمهوری آذربایجان |  | ۲٬۲۰۰ |  |
| ۱۵ |  گرجستان |  | ۱٬۰۰۰ |  |
فارسی‌زبانان آسیا > آسیای مرکزی

| # | کشور | حداقل تقریبی | حداکثر تقریبی | ملاحظات |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ |  ازبکستان | ۷٬۲۲۰٬۰۰۰ | ۹٬۰۰۰٬۰۰۰ |  |
| ۲ |  تاجیکستان |  | ۷٬۶۲۷٬۲۰۰ |  |
| ۳ |  قرقیزستان |  | ۵۱٬۰۰۰ |  |
| ۴ |  قزاقستان |  | ۳۵٬۰۰۰ |  |
| ۵ |  ترکمنستان |  | ۲۰٬۰۰۰ |  |
فارسی‌زبانان آسیا > جنوب آسیا

| # | کشور | حداقل تقریبی | حداکثر تقریبی | ملاحظات |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ |  افغانستان | ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۲۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |  |
| ۲ |  پاکستان | ۱٬۸۰۰٬۰۰۰ | ۲٬۵۰۰٬۰۰۰ |  |
| ۳ |  هند |  | ۱۲٬۰۰۰ |  |
| ۴ |  بنگلادش |  | ۱٬۰۰۰ |  |
فارسی‌زبانان آسیا > شرق آسیا

| # | کشور | حداقل تقریبی | حداکثر تقریبی | ملاحظات |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ |  ژاپن |  | ۵۱٬۰۰۰ |  |
فارسی‌زبانان در اروپا

زبان فارسی در اروپا به صورت بومی فقط در قفقاز و توسط تات‌ها گفتگو می‌شود که در جمهوری آذربایجان و روسیه (جنوب داغستان) سکونت دارند. فارسی‌زبانان قفقاز در سال ۱۹۰۱ بیش از ۱۳۵٬۰۰۰ نفر جمعیت داشته‌اند. امروزه با وجود چندین برابر شدن جمعیت منطقه قفقاز، گویش فارسی تاتی تنها ۲۳٬۰۰۰ گویشور دارد. این زبان در آذربایجان به نفع ترکی آذربایجانی به شدت در حال عقب‌نشینی است و از سوی یونسکو در فهرست زبان‌های در خطر جای گرفته‌است. این گویش از فارسی در جمهوری خودمختار داغستان فدراسیون روسیه از وضعیت رسمی برخوردار است و در مدارس ابتدایی آموزش داده می‌شود.
جوامع مهاجر فارسی‌زبان در سرتاسر اروپا پراکنده‌اند اما بیشتر آن‌ها در روسیه (حدود ۱ میلیون؛ عمدتاً تاجیک)، آلمان (۱۲۵ هزار)، بریتانیا (حدود ۹۰ هزار)، سوئد (۷۰ هزار)، فرانسه (۶۵ هزار)، و هلند (حدود ۳۰ هزار) می‌زیند.
زبان فارسی در مدارس کشورهای آلمان، صربستان و لهستان به عنوان زبان دوم خارجی آموزش داده می‌شود.
| # | کشور | حداقل تقریبی | حداکثر تقریبی | ملاحظات |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ |  روسیه |  | ۱۲۴٬۰۰۰ |  |
| ۲ |  آلمان |  | ۱۰۰٬۰۰۰ |  |
| ۳ |  بریتانیا |  | ۸۰٬۰۰۰ |  |
| ۴ |  فرانسه |  | ۶۵٬۰۰۰ |  |
| ۵ |  سوئد |  | ۱۰۰٬۰۰۰ |  |
| ۶ |  هلند |  | ۳۰٬۰۰۰ |  |
| ۷ |  اتریش |  | ۱۷٬۰۰۰ |  |
| ۸ |  نروژ |  | ۱۵٬۰۰۰ |  |
| ۹ |  یونان |  | ۱۱٬۰۰۰ |  |
| ۱۰ |  اوکراین |  | ۴٬۴۰۰ |  |
| ۱۱ |  فنلاند |  | ۴٬۰۰۰ |  |
| ۱۲ |  بلژیک |  | ۳٬۷۰۰ |  |
| ۱۳ |  اسپانیا |  | ۲٬۳۰۰ |  |
| ۱۴ |  ایتالیا |  | ۱٬۱۰۰ |  |
فارسی‌زبانان در قارهٔ آمریکا

فارسی‌زبانان در آمریکای شمالی بیشتر در آمریکا و کانادا متمرکز هستند.
شمار فارسی‌زبانان آمریکا طبق نظرسنجی در سال ۲۰۱۷ برابر با ۴۲۰ هزار نفر اعلام شده‌است. آمارهای غیررسمی شمار ایرانیان را تا دو میلیون نفر نیز برآورد کرده‌اند که بخش اعظم آن‌ها فارسی‌زبانند. کالیفرنیا در بر گیرنده بزرگ‌ترین جامعه فارسی‌زبان در خارج از آسیا است. در سال ۲۰۱۰، ۰٫۵۲٪ از جمعیت کالیفرنیا زبان خود را فارسی معرفی کردند و فارسی ششمین زبان پرگویشور این ایالت به‌شمار می‌رفت. بیشتر فارسی‌زبانان کالیفرنیا در لس آنجلس، به ویژه منطقه وست‌وود که به تهرانجلس معروف است، می‌زیند. بیش از ۲۰۰ هزار افغانستانی در آمریکا حضور دارند که ۶۵٪ از آن‌ها تاجیک هستند.
در سرشماری ۲۰۱۶ کانادا، شمار فارسی‌زبانان این کشور ۲۵۲٬۳۲۰ نفر اعلام شد. بیشتر فارسی‌زبانان در ریچموند هیل، تورنتو، شمال ونکوور، مونترآل و اتاوا ساکنند. تورنتو با داشتن حدود ۱۲۰ هزار فارسی‌زبان، در بر گیرنده بزرگ‌ترین جامعه فارسی‌زبان کاناداست.
| # | کشور | حداقل تقریبی | حداکثر تقریبی | ملاحظات |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ |  ایالات متحده آمریکا |  | ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ |  |
| ۲ |  کانادا |  | ۴۰۰٬۰۰۰ |  |
فارسی‌زبانان در اقیانوسیه

تقریباً همه فارسی‌زبانان اقیانوسیه در دو کشور استرالیا و نیوزیلند ساکنند. فارسی‌زبانان در سال ۲۰۱۶ بیش از ۱۱۰ هزار نفر از جمعیت استرالیا را می‌ساختند. بیشینه فارسی‌زبانان در ایالت‌های نیو ساوت ولز، ویکتوریا و کوئینزلند این کشور حضور دارند. فارسی‌زبانان نیوزیلند در سرشماری سال ۲۰۱۸ دارای بیش از ۷٬۰۰۰ جمعیت بودند که بیشتر در آوکلند و پیرامون آن متمرکز بودند.
| # | کشور | حداقل تقریبی | حداکثر تقریبی | ملاحظات |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ |  استرالیا |  | ۹۱٬۰۰۰ |  |
| ۲ |  نیوزیلند |  | ۳٬۲۰۰ |  |
سایر نقاط جهان

فارسی در آمریکای مرکزی و جنوبی دارای ۱۰۰ هزار و در سراسر قاره آفریقا دارای نزدیک به ۲۵ هزار گویشور است.
پروین (فیلم ۱۳۸۴)

| پروین | پروین |
| --- | --- |
کارگردان: مرتضی احمدی هرندی
تهیه‌کننده: سید علی اکبر محمودی مهریزی
نویسنده: اعظم بروجردی
بازیگران: آناهیتا نعمتی جلیل فرجاد زهره حمیدی مجید حاجی زاده مهدی فقیه ساقی عقیلی
موسیقی: شهرام شادانفر
فیلم‌بردار: سعید بختیاری
تدوین‌گر: مرتضی هرندی
توزیع‌کننده: حوزه هنری
کشور: ایران
زبان: فارسی
پروین فیلم سینمایی ایرانی است که در سال ۱۳۸۴ توسط مرتضی هرندی کارگردانی شد و فیلمنامه آن بر اساس کتاب اختر چرخ ادب پروین توسط نویسنده کتاب اعظم بروجردی نگارش گردیده است. ساختار فیلم سینمایی پروین سورئال می‌باشد و تخیل شاعرانه پروین را به‌تصویر کشیده است.
داستان

ده روز پایانی زندگی شاعر بزرگ ایران پروین اعتصامی که بر اثر تب سل در بستر بیماری است و در این مدت  تمامی شخصیتهای اشعار خود را ملاقات می‌کند و مدام از عشقی نافرجام سخن می‌گوید.
بازیگران

| بازیگر | نقش |
| --- | --- |
آناهیتا نعمتی: پروین اعتصامی
ساقی عقیلی: بی بی
جلیل فرجاد: برادر پروین
زهره حمیدی: مادر پروین
مهدی فقیه: پدر پروین
مجید حاجی زاده: عاشق
مسعود عسگری: مست
اسفندیار ابراهیمی: شوهر پروین
صادق توکلی: عزرائیل
محسن گودرزی: کوزه گر
آزمایش هسته‌ای کره شمالی (ژانویه ۲۰۱۶)

| آزمایش هسته‌ای کره شمالی (ژانویه ۲۰۱۶)> اطلاعات | آزمایش هسته‌ای کره شمالی (ژانویه ۲۰۱۶)> اطلاعات |
| --- | --- |
کشور: کره شمالی
منطقه آزمایش: ۴۱°۱۸′۲۹″شمالی ۱۲۹°۰۲′۵۶″شرقی﻿ / ﻿۴۱٫۳۰۸°شمالی ۱۲۹٫۰۴۹°شرقی﻿ / 41.308; 129.049, سایت آزمایش هسته‌ای پونگی-ری، شهرستان کیلجو
مدت: ۶ ژانویه ۲۰۱۶، ساعت ۱۰:۰۰:01  (۲۰۱۶-01-۰۶T10:00:01) یوتی‌سی ۸:۳۰+ (01:30:01 UTC)
شمار آزمایش‌ها: ۱
نوع آزمایش: زیرزمین
نوع ابزار: بمب هیدروژنی طبق ادعا کره شمالی، شکافت هسته‌ای طبق گفته سرویس اطلاعات ملی
حداکثر بازده انفجار:  رسماً توسط کره شمالی اعلام نشد  تخمین زده شده حداقل ۷ کیلوتن تی‌ان‌تی (۲۹ تراژول) مشابه آزمایش هسته‌ای ۲۰۱۳ به دلیل همان مقیاس بزرگی آزمایش قبلی.  ۱۰ کیلوتن تی‌ان‌تی (۴۲ تراژول) (تخمین از موسسه فدرال علوم زمین و منابع طبیعی) – که از برآوردهای اولیه ۱۴ کیلوتن تی‌ان‌تی (۵۹ تراژول)  ۷٫۱–۱۵٫۵ کیلوتن تی‌ان‌تی (۳۰–۶۵ تراژول) برآورد دانشگاه علم و فناوری چین 
گاه‌نگار آزمایش‌ها: گاه‌نگار آزمایش‌ها
→ ۲۰۱۳سپتامبر ۲۰۱۶ ←: → ۲۰۱۳سپتامبر ۲۰۱۶ ←
کره شمالی چهارمین انفجار هسته ای خود را در ۶ ژانویه ۲۰۱۶ در ساعت ۱۰:۰۰:۰۱ یوتی‌سی ۸:۳۰+ در سایت آزمایش هسته‌ای پونگی-ری به صورت زیرزمینی انجام داد. سازمان زمین‌شناسی ایالات متحده آمریکا از وقوع زمین لرزه ای به بزرگی ۵٫۱ ریشتر از این محل خبر داد. مرکز شبکه‌های زلزله چین شدت آن را ۴٫۹ ریشتر گزارش کرده است.
رسانه‌های کره شمالی اعلام کردند که این کشور یک بمب هیدروژنی را در «دفاع از خود در برابر آمریکا» با موفقیت آزمایش کرده است. با این حال، کارشناسان مستقل و مقامات و آژانس‌ها در کره جنوبی ادعاهای کره شمالی را زیر سؤال بردند و ادعا کردند که این دستگاه احتمالاً یک بمب شکافت مانند یک سلاح شکافت تقویت‌شده بوده است. چنین تسلیحاتی از همجوشی هیدروژنی برای تولید کلاهک‌های کوچک‌تر و سبک‌تر مناسب برای تسلیح یک دستگاه حمل‌کننده مانند موشک، به جای دستیابی به قدرت مخرب یک بمب هیدروژنی واقعی استفاده می‌کنند.
ایران در المپیک تابستانی ۲۰۲۰

| ایران در بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۲۰ | ایران در بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۲۰ |
| --- | --- |
شناسه آی‌اوسی: IRI
ان‌اوسی: کمیته ملی المپیک ایران
وبگاه: www.olympic.ir (به فارسی و انگلیسی)
در توکیو: در توکیو
رقابت‌کنندگان: ۶۶  در ۱۷ رشته
پرچم‌داران: صمد نیکخواه بهرامی و هانیه رستمیان (افتتاحیه) امیرحسین زارع (اختتامیه)
مدال‌ها رتبهٔ بیست و هفتم:  طلا ۳ نقره ۲ برنز ۲ مجموع ۷ 
حضورها در بازی‌های المپیک تابستانی (نگاه اجمالی): حضورها در بازی‌های المپیک تابستانی (نگاه اجمالی)
۱۹۰۰ ۱۹۰۴–۱۹۳۶ ۱۹۴۸ ۱۹۵۲ ۱۹۵۶ ۱۹۶۰ ۱۹۶۴ ۱۹۶۸ ۱۹۷۲ ۱۹۷۶ ۱۹۸۰–۱۹۸۴ ۱۹۸۸ ۱۹۹۲ ۱۹۹۶ ۲۰۰۰ ۲۰۰۴ ۲۰۰۸ ۲۰۱۲ ۲۰۱۶ ۲۰۲۰ ۲۰۲۴: ۱۹۰۰ ۱۹۰۴–۱۹۳۶ ۱۹۴۸ ۱۹۵۲ ۱۹۵۶ ۱۹۶۰ ۱۹۶۴ ۱۹۶۸ ۱۹۷۲ ۱۹۷۶ ۱۹۸۰–۱۹۸۴ ۱۹۸۸ ۱۹۹۲ ۱۹۹۶ ۲۰۰۰ ۲۰۰۴ ۲۰۰۸ ۲۰۱۲ ۲۰۱۶ ۲۰۲۰ ۲۰۲۴
ایران (با نام رسمی جمهوری اسلامی ایران) در بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۲۰ در توکیو ژاپن شرکت کرد. ایران در المپیک تابستانی سال ۱۹۰۰ و همچنین از ۱۹۴۸ تاکنون در همه دوره‌ها به استثنای بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۸۰ و ۱۹۸۴ حاضر بوده‌است که در این دوره با ۶۶ ورزشکار، بعد از المپیک ۱۹۷۶ مونترال (۸۶ ورزشکار) بزرگترین کاروان المپیکی ایران راهی توکیو شده‌است. این سهمیه‌ها در ۱۷ رشته به دست آمده بود.
ایران تاکنون در ۱۸ دوره المپیک شرکت کرده که نه دوره قبل از انقلاب بوده و نه دوره بعد از انقلاب و دستاورد عملکرد کاروان ورزشی ایران در قبل از انقلاب ۴ طلا و بعد از انقلاب ۲۰ طلا بوده‌است. گفتنی است ایران با ۳ طلا ، ۲نقره و ۲برنز؛ مجموع ۷ مدال؛ بعد از المپیک ۲۰۱۲ لندن بهترین مدال آوری فارغ از رتبه‌بندی جهانی را در این دوره از بازی ها (توکیو۲۰۲۰) بدست آورده‌است.در این مسابقات ایران موفق شد توسط محمدرضا گرایی،جواد فروغی و سجاد گنج زاده مدال طلا کسب کند
شرکت‌کنندگان

سهمیه‌های ورزش ایران برای المپیک توکیو که در ۱۷ رشته به دست آمده، به این شرح است:
| ورزش | مردان | زنان | کل |
| --- | --- | --- | --- |
| بدمینتون | ۰ | ۱ | ۱ |
| بسکتبال | ۱۲ | ۰ | ۱۲ |
| بوکس | ۲ | ۰ | ۲ |
| تکواندو | ۲ | ۱ | ۳ |
| تنیس روی میز | ۱ | ۰ | ۱ |
| تیراندازی | ۲ | ۴ | ۶ |
| تیراندازی با کمان | ۱ | ۰ | ۱ |
| دوچرخه‌سواری | ۱ | ۰ | ۱ |
| دو و میدانی | ۲ | ۱ | ۳ |
| روئینگ | ۰ | ۱ | ۱ |
| شمشیربازی | ۴ | ۰ | ۴ |
| شنا | ۱ | ۰ | ۱ |
| کاراته | ۱ | ۲ | ۳ |
| کانو | ۱ | ۰ | ۱ |
| کشتی | ۱۱ | ۰ | ۱۱ |
| والیبال | ۱۲ | ۰ | ۱۲ |
| وزنه‌برداری | ۲ | ۰ | ۲ |
| کل | ۵۵ | ۱۰ | ۶۵ |
مدال‌آوران

| مدال | ورزشکار | رشته ورزشی | رویداد | تاریخ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 طلا | جواد فروغی | تیراندازی | تپانچه بادی ۱۰ متر مردان | ۲۴ ژوئیه |
| 1 طلا | محمدرضا گرایی | کشتی | ۶۷ کیلوگرم فرنگی مردان | ۴ اوت |
| 1 طلا | سجاد گنج‌زاده | کاراته | ۷۵+ کیلوگرم مردان | ۷ اوت |
| 2 نقره | علی داوودی | وزنه‌برداری | ۱۰۹+ کیلوگرم مردان | ۴ اوت |
| 2 نقره | حسن یزدانی | کشتی | ۸۶ کیلوگرم آزاد مردان | ۵ اوت |
| 3 برنز | محمدهادی ساروی | کشتی | ۹۷ کیلوگرم فرنگی مردان | ۳ اوت |
| 3 برنز | امیرحسین زارع | کشتی | ۱۲۵ کیلوگرم آزاد مردان | ۶ اوت |
| تعداد مدال‌ها بر پایه ورزش | تعداد مدال‌ها بر پایه ورزش | تعداد مدال‌ها بر پایه ورزش | تعداد مدال‌ها بر پایه ورزش | تعداد مدال‌ها بر پایه ورزش |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ورزش |  |  |  | مجموع |
| کشتی | ۱ | ۱ | ۲ | ۴ |
| تیراندازی | ۱ | ۰ | ۰ | ۱ |
| کاراته | ۱ | ۰ | ۰ | ۱ |
| وزنه‌برداری | ۰ | ۱ | ۰ | ۱ |
| مجموع | ۳ | ۲ | ۲ | ۷ |
| تعداد مدال‌ها بر پایه روز | تعداد مدال‌ها بر پایه روز | تعداد مدال‌ها بر پایه روز | تعداد مدال‌ها بر پایه روز | تعداد مدال‌ها بر پایه روز |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| تاریخ |  |  |  | مجموع |
| ۲۴ ژوئیه | ۱ | ۰ | ۰ | ۱ |
| ۳ اوت | ۰ | ۰ | ۱ | ۱ |
| ۴ اوت | ۱ | ۱ | ۰ | ۲ |
| ۵ اوت | ۰ | ۱ | ۰ | ۱ |
| ۶ اوت | ۰ | ۰ | ۱ | ۱ |
| ۷ اوت | ۱ | ۰ | ۰ | ۱ |
| مجموع | ۳ | ۲ | ۲ | ۷ |
بدمینتون

مقالهٔ اصلی: بدمینتون در بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۲۰
| ورزشکار | رویداد | مرحله گروهی> حریف نتیجه | مرحله گروهی> حریف نتیجه | مرحله گروهی> رتبه | حذفی> حریف نتیجه | یک‌چهارم نهایی> حریف نتیجه | نیمه‌نهایی> حریف نتیجه | نهایی / م>  ب.حریف نتیجه | نهایی / م>  ب.رتبه |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ثریا آقایی | انفرادی زنان |  ف.ن. عبدالرزاق (MDV) برد (۲۱–۱۴, ۲۱–۷) |  هه ب. (CHN)  شکست (۱۱–۲۱, ۳–۲۱) | ۲ | راه نیافت | راه نیافت | راه نیافت | راه نیافت | راه نیافت |
بسکتبال

مقالهٔ اصلی: بسکتبال در بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۲۰
بسکتبال > سالنی > خلاصه

| تیم | رویداد | مرحله گروهی> حریف نتیجه | مرحله گروهی> حریف نتیجه | مرحله گروهی> حریف نتیجه | مرحله گروهی> رتبه | یک‌چهارم نهایی> حریف نتیجه | نیمه‌نهایی> حریف نتیجه | نهایی / م>  ب.حریف نتیجه | نهایی / م>  ب.رتبه |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| تیم مردان | تیمی مردان |  چک شکست ۷۸–۸۴ |  ایالات متحده آمریکا شکست ۶۶–۱۲۰ |  فرانسه شکست ۶۲–۷۹ | ۴ | راه نیافت | راه نیافت | راه نیافت | راه نیافت |
بسکتبال > سالنی > مسابقات مردان

تیم ملی بسکتبال ایران به عنوان بهترین تیم آسیایی در جام جهانی بسکتبال ۲۰۱۹ که در چین برگزار شد جواز حضور در بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۲۰ را به‌دست‌آورد.
فهرست تیم
رویداد مردان - یک تیم ۱۲ نفره
این فهرست در ۳ ژوئیه ۲۰۲۱ اعلام شد.
بسکتبال > سالنی > مرحله گروهی

| جایگاه | تیم | بازی | برد | باخت | اب | اا | ت‌ا | درصد برد | امتیاز | صلاحیت |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ |  فرانسه | ۲ | ۳ | ۰ | ۲۵۹ | ۲۱۵ | ۴۴ | ۱۰۰٫۰ | ۶ | یک‌چهارم نهایی |
| ۲ |  ایالات متحده آمریکا | ۳ | ۲ | ۱ | ۳۱۵ | ۲۳۳ | ۸۲ | ۶۷٫۰ | ۵ | یک‌چهارم نهایی |
| ۳ |  چک | ۳ | ۱ | ۲ | ۲۴۵ | ۲۹۴ | ۴۹- | ۳۳٫۰ | ۴ | حذف به دلیل تفاضل گل ضعیف |
| ۴ |  ایران | ۳ | ۰ | ۳ | ۲۰۶ | ۲۸۳ | ۷۷- | ۰٫۰ | ۳ | حذف |
بوکس

مقالهٔ اصلی: بوکس در بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۲۰
ایران با توجه به حضور در مسابقات کسب سهمیه آسیا و اقیانوسیه در سال ۲۰۲۰ و کسب ۲ سهمیه توسط سید شاهین موسوی و دانیال شه بخش، نهایتاً در المپیک ۲۰۲۰ توکیو با این ۲ بوکسور شرکت کرد.
در مبارزه دانیال شه‌بخش و لازارو آلوارز، داور به دلیل مصدومیت شه‌بخش مبارزه را متوقف کرد و آلوارز را برنده اعلام کرد.
| ورزشکار | رویداد | یک شانزدهم نهایی> حریف نتیجه | یک‌هشتم نهایی> حریف نتیجه | یک‌چهارم نهایی> حریف نتیجه | نیمه نهایی> حریف نتیجه | فینال> حریف نتیجه | فینال> رتبه |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| دانیال شه‌بخش | پروزن مردان |  م. حموت (MAR) برد ۵–۰ |  ل. آلوارز (CUB) شکست RSC | راه نیافت | راه نیافت | راه نیافت | راه نیافت |
| شاهین موسوی | میان‌وزن مردان |  ی. موریواکی (JPN) شکست ۲–۳ | راه نیافت | راه نیافت | راه نیافت | راه نیافت | راه نیافت |
تکواندو

مقالهٔ اصلی: تکواندو در بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۲۰
| ورزشکار | رویداد | یک شانزدهم نهایی> حریف نتیجه | یک چهارم نهایی> حریف نتیجه | نیمه نهایی> حریف نتیجه | شانس مجدد> حریف نتیجه | نهایی / م>  ب.حریف نتیجه | نهایی / م>  ب.رتبه |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| آرمین هادی‌پور | ۵۸ کیلوگرم |  جفرسون ا.ف. (COL) برد ۲۲–۱۹ |  ل. گوزمن (ARG) شکست ۶–۲۶ | راه نیافت | راه نیافت | راه نیافت | راه نیافت |
| میرهاشم حسینی | ۶۸ کیلوگرم |  هوانگ ی-ج (TPE) برد ۱۸–۱۵ |  ا. رشیتوف (UZB) شکست ۲۲–۳۴ | راه نیافت |  لی د-ه (KOR) شکست ۲۱–۳۰ | راه نیافت | راه نیافت |
حریف ناهید کیانی در ابتدا کیمیا علیزاده از تیم پناهندگان بود که به علت مثبت شدن تست کرونای فرناندا آگوئیر ورزشکار کشور شیلی، جید جونز از بریتانیا حریف ناهید کیانی می‌شد اما با جایگزینی ورزشکاری از کاستاریکا به جای فرندا آگوئیر، مجدداً ناهید کیانی رقیب کیمیا علیزاده شد.
| ورزشکار | رویداد | یک شانزدهم نهایی> حریف نتیجه | یک چهارم نهایی> حریف نتیجه | نیمه نهایی> حریف نتیجه | شانس مجدد> حریف نتیجه | نهایی / م>  ب.حریف نتیجه | نهایی / م>  ب.رتبه |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ناهید کیانی | ۵۷ کیلوگرم |  کیمیا علیزاده (EOR) شکست ۹–۱۸ | راه نیافت | راه نیافت | راه نیافت | راه نیافت | راه نیافت |