انجیل متی
نگارش

مقالهٔ اصلی: نگارش انجیل متی
بر اساس روایت سنتیِ مسیحیت، این کتاب توسط متی یکی از دوازده حواری عیسی نگاشته شده‌ است.
نظریۀ منتقدان مسیحیت در خصوص تاریخ نگارش و نگارنده «انجیل متی»:
تعداد قابل توجی از محققین معاصر بر این باورند که انجیل توسط یک نویسنده مستقل مسیحی در اواخر سده یکم میلادی (حدود ۴۰ سال پس از مصلوب شدن عیسی مسیح) نگاشته شده‌ است.
از سده ۱۸ میلادی به بعد، محققین بر پایه استدلالهایی مانند «زبانی که انجیل ابتداً به آن نوشته شده یونانی بوده و نه آرامی (زبانی که عیسی و حواریون به آن صحبت می‌کردند)؛ استفاده انجیل متی از انجیل مرقس به‌عنوان منبع، و نبود ویژگی‌های که معمولاً در نوشته‌های شواهد عینی دیده می‌شود» به صورت فزاینده‌ای صحت دیدگاه سنتی را زیر سؤال برده‌اند و امروزه اکثراً معتقدند که متی انجیلی که اسمش را بر روی آن گذشته‌اند را ننوشته‌است.
محققین مدرن پیشنهادهای متفاوتی راجع به هویت نویسنده انجیل داده‌اند: یک خاخام یا کاتب یهودی که به مسیحیت گرویده، یک یهودی یونانی، یک غیر یهودی که عمیقاً از مذهب یهود آگاهی دارد، عضوی از یک «مکتب» کاتبان خاص درون جامعهٔ یهودی-مسیحی‌ها. اکثر محققان بر این باورند که نویسنده فردی مسیحی-یهودی بوده، و نه غیریهودی.
نظریۀ مسیحیان در خصوص تاریخ نگارش و نگارنده «انجیل متی»:
اصلی‌ترین و مهم‌ترین دلیلی که برخی تاریخدانان، تاریخ نگارش اناجیل اَربَعه (متی، مرقس، لوقا، یوحنا) را به بعد از سال ۷۰ میلادی نسبت می‌دهند، صرفاً بر پایۀ واقعۀ «ویرانی معبد اورشلیم» و «پیشگویی عیسی‌مسیح در انجیل‌ها درباره تخریب معبد اورشلیم» مبتنی است.
باید توجه داشت که در عصر حاضر تاریخ‌دانانی همچون Bart Ehrmann که آتئیست هستند و به خدا باور ندارند به عنوان چهره‌های محبوب و سرشناس شناخته می‌شوند، این بخش از مورّخان معتقدند عیسی مسیح توانایی پیش‌گویی تخریب معبد اورشلیم را نداشته است. این اصلی‌ترین دلیلی است که ایشان معتقدند انجیل‌ها می‌بایست بعد از تحریب معبد اورشلیم یعنی سال ۷۰ میلادی نوشته شده‌ باشند که بعد از تخریب معبد اورشلیم بوده؛ و از آنجا که بیشتر حواریون تا آن زمان احتمالاً کشته شده بودند، در نتیجه ایشان نمی‌توانند انجیل را نوشته باشند، بلکه نویسندگان گمنام دیگری انجیل‌ها را به دروغ به حواریون نسبت داده‌اند. حال آنکه مورخان دیگر که به خدا باور دارند معتقدند استدلال مورخان آتئیست استدلال معقولی نبوده و صرفاً بر این پیش‌فرض مبتنی است که خدا و پیش‌گویی الهی وجود ندارد. خداباوران معتقدند پیش‌گویی الهی می‌تواند توسط عیسی‌مسیح واقعیت داشته باشد. از سوی دیگر، با استناد به تحلیل درون متنیِ انجیل‌ها، تاریخ تألیف بسیار زودهنگام‌تری را برای انجیل‌های چهارگانه از جمله انجیل متی می‌توان تخمین زد. دلایلی که مورخان دیگر برای تألیف زودهنگام انجیل‌ها ارائه کرده‌‌اند متعدد بوده و برخی از آن‌ها عبارتند از:
در انجیل متی باب ۲۲ آیۀ ۲۳ چنین آمده است: "... که می‌گویند رستاخیزی وجود ندارد". این آیه به فرقۀ صدوقیان اشاره دارد و «فعل مضارع» یا «present tense» است، به این معنا که صدوقیان در زمان نگارش انجیل حضور دارند و نگارندۀ انجیل اعتقاد آن‌ها را شرح می‌دهد. حال آن که می‎‌دانیم فرقۀ صدوقیان نیز با تخریب معبد اورشلیم از بین رفته بودند. در نتیجه انجیل متی نمی‌توانسته دیرهنگام‌تر از سال ۷۰ میلادی نگاشته شده باشد. این یکی از مواردی است که به تاریخ تألیف زودهنگام (قبل از ۷۰ میلادی) انجیل متی اشاره دارد.
انجیل متی باب ۱۷ ، آیۀ ۲۴ تا ۲۷ تعلیم عیسی مسیح در خصوص پرداخت مالیات برای معابد یهودی را بیان می‌کند، ذکر این تعلیم که مالیات برای معابد یهودی را باید پرداخت، نمی‌تواند پس از تخریب معبد اورشلیم ابداع شده باشد، چرا که بر اساس مکتوبات تاریخ‌نگار جوسیفوس می‌دانیم که دیگر مالیاتی برای معابد یهودی گرفته نمی‌شد، بلکه این مالیات، جای خود را به "مالیات برای معابد یکی از خدایان روم به نام جوپیتر" داده بود. در نتیجه بیان چنین تعلیمی از عیسی مسیح، برای یک جاعل بعد از سال ۷۰ میلادی غیرعادی است: چرا یک جاعل باید تعلیمی از عیسی مسیح را جعل کند، که هیچ کاربردی و یا هیج مخاطبی ندارد؟
انجیل متی باب ۵ آیۀ ۲۳ و ۲۴ به آموزۀ عیسی‌مسیح در خصوص اهمیت عذرخواهی از دیگران اشاره دارد که در آن عیسی مسیح تعلیم می‌دهد که هر شحص مسیحی اگر برادر خود را آزرده و برای اهدای قربانی به معبد رفته است، باید قربانی را آنجا رها کرده و ابتدا به نزد برادر خود رفته و از او طلب بخشش کند. در این آموزه از انجیل متی، به گونه‌ای از معبد سخن گفته شده، که گویی معبد سالم و برقرار است، حال آن که معبد پس از سال ۷۰ میلادی تخریب شده بود. قاعدتاً اگر یک شخص ناشناس انجیل متی را جعل کرده باشد، به اشاره به تقدم «عذرخواهی و بخشش» بر «قربانی در معبد» بی‌معنی است.
موارد بالا صرفاً چند نمونه از مواردی است که مورّخان مسیحی، بر اساس آن‌ها تاریخ نگارش بسیار زودهنگام‌تری (قبل از سال ۷۰ میلادی) را برای انجیل متی پیشنهاد داده‌اند، که حواریون مسیح، از جمله متی حواری در قید حیات بوده است. به این ترتیب همچنین احتمال اینکه متی حواری، فی‌الواقع نگارندۀ انجیل‌متی باشد، تقویت می‌شود.