تندیس زئوس در المپیا
ساختمان تندیس

تندیس‌ساز فیدیاس بود که قبلآ نیز تندیس‌هایی با شکوه از الهه آتنا ساخته بود. فیدیاس و کارگرانش در ابتدا داربستی چوبی را به عنوان اسکلت تندیس برپا کردند. سپس اسکلت چوبی را با صفحاتی از عاج به عنوان پوست آن پوشانیدند و صفحاتی از طلا را برای لباس‌های آن به کار بردند. در پایان کار همه جای تندیس پوشیده شده بود و آن قالب تو خالی به تندیسی تو پُر شبیه شده بود.
مجسمه زئوس با ارتفاعی در حدود ۱۳ متر (۳۹ پا) یکی از عجایب هفتگانه جهان باستان به‌شمار می‌آید که هرودوت، مورخ معروف یونانی آن را در فهرست خود آورده‌است. بنا به گفتهٔ وی، این مجسمه در ۱۵۰ کیلومتری غرب آتن و در معبدی در شهر المپیا واقع شده بود. المپیا شهری در کشور یونان می‌باشد که اولین بازی‌های المپیک در آنجا جشن گرفته می‌شده. مجسمهٔ زئوس توسط پیکر تراش یونانی با نام فیدیاس _سازندهٔ مجسمهٔ آتنا در پارتونون_ و به افتخار پادشاهی خدایان یونانی ساخته شده‌است. این مجسمه مدت‌ها به عنوان معروف‌ترین مجسمهٔ یونان بشمار می‌رفت. جنس مجسمه از عاجی بود که رویش را روکشی از طلا احاطه کرده بود. مردمانی که زئوس را در قرن دوم قبل از میلاد دیده بودند وی را چنین توصیف کرده‌اند: زئوس نشسته بر تختی حیرت‌انگیز از چوب سدر است که با آبنوس، طلا و سنگ‌های قیمتی و عاج فیل تزیین داده شده. در طرف راست او نشانی از پیروزی و در طرف چپش عصایی سلطنتی قرار دارد که با فلزات و جواهرات قیمتی آراسته شده‌است که روی آن عقابی خودنمایی می‌کند.
تخمین زده می‌شود معبدی که مجسمهٔ زئوس در آن قرار داشته بین ۲۵۶ تا ۲۶۶ سال قبل از میلاد توسط «لیبون» معمار یونانیِ زادهٔ اِلیس (شهری در نزدیکی المپیا) با سبک و سیاقی همانند پارتون آتن ساخته شده‌است. اما قطعه اصلی معبد که مد نظر ما نیز می‌باشد، مجسمهٔ زئوس است که در حدود سال ۴۳۲ میلادی توسط فیدیاس ساخته شده. یونانی‌ها بر این باور بودند که مجسمهٔ زئوس خدای مجسم آن‌ها است و به همین دلیل آن را بسیار چشمگیر و به سبک مجسمه‌های بزرگ آن زمان ساختند. بنا به روایات از فیدیاس دربارهٔ الهامی که به او شد تا مجسمهٔ باشکوه را بسازد سؤال کردند که آیا او نزد زئوس رفت یا زئوس از آسمان‌ها به نزد او آمد. در پاسخ به آنان فیدیاس گفت: “به وسیلهٔ الهامی که از یکی از نشانه‌های ایلیاد هومر گرفتم، پسر کرونوس با آن ابروهای سیاه پر پشتش سری به جانب من تکان داد که انگار تمام المپیا با این کارش به لرزه درآمد و با این کارش مرا مأمور ساخت این مجسمه کرد “. از آنجا که آب و هوای المپیا بسیار نمناک و مرطوب بود، مجسمه زئوس به مراقبت شدید نیاز داشت تا بر پیکرهٔ او هیچگونه خللی وارد نشود. به همین منظور فیدیاس خود مسئول نگهداری از مجسمه شد و هر بار با روغن مخصوصی باعث جلا دادن و سالم ماندن آن می‌شد.
دو نظریه راجع به تخریب مجسمه زئوس وجود دارد که هر دوی آن‌ها چندان قطعی و مسلم نمی‌باشند. طبق نظریهٔ «جورج آلدرنوس» مورخ بیزانسی، در زمان حمل این مجسمه به قسطنطنیه به علت بی احتیاطی نگهبانان، آتش بزرگی در کاروان به وقوع پیوست که باعث از بین رفتن مجسمه شد. روایت دیگری هم هست که می‌گوید این آتش در خود معبد زئوس شکل گرفت و مجسمه و معبد با هم به خاکستر تبدیل شدند. باستان شناسان بین سال‌های ۱۹۵۴_۱۹۵۷ در حفاری‌های خود وسایل و ابزارهایی را پیدا کردند «پاسانیو» این ادوات را متعلق به فیدیاس می‌دانست و دانشمندان با استفاده از همین ابزارها توانستند سن تقریبی مجسمه را حدس بزنند. در حال حاضر چندین مجسمه در سطح جهان وجود دارد که تداعی کنندهٔ زئوس المپیا می‌باشند به عنوان مثال مجسمهٔ آبراهام لینکلن در بنای یادبود لینکلن در واشینگتن دی سی. مجسمهٔ زئوس المپیا از حدود ۲۵۰۰ سال پیش تا به حال منبع الهام بسیاری از هنرمندان بوده‌است و در حال حاضر نیز جزو معروفترین مجسمه‌هایی است که تا به امروز توسط بشر ساخته شده‌است.