سیاست‌های مذهبی کنستانتین بزرگ
گرویدن به مسیحیت

نه سال پس از اینکه دیوکلتیان بیست سال فرمانروایی پایدار را با یک محراب دودآلود در فروم (روم) و همراه با شدیدترین آزار مسیحیان در تاریخ امپراتوری جشن گرفت، کنستانتین بزرگ پیروز وارد روم شد و بدون تقدیم قربانی از کنار محراب روی تپه کاپیتول (رم)، عبور کرد. به گفته مورخان کلیسا که پس از مرگ او نوشته‌اند، کنستانتین تا آن زمان به مسیحیت گرویده بود و به اولین امپراتور روم مسیحی تبدیل شده بود. کنستانتین در سخنرانی خود خطاب به «مجمع مقدسین» می‌گوید که او در زمان تغییر مذهب کودک یا جوان نبوده‌است. «جاناتان باردیل» می‌گوید که این احتمال وجود دارد، زیرا والدین کنستانتین هر دو چندخداپرست بودند. مادرش تنها پس از آن به گرویدن به مسیحیت متقاعد شد که کنستانتین این کار را انجام داده بود. باردیل احتمال می‌دهد که کنستانتین مدتی بین سال‌های ۳۱۰ تا ۳۱۵ مسیحی شده‌است.
پیتر لیتهارت مورخ و روحانی مسیحی، نوشته‌است کنستانتین «یک مؤمن صادق و تا حدودی ساده بود.» ادوارد گیبون، نویسنده و مورخ در کتاب انحطاط و سقوط امپراتوری روم می‌نویسد، «ذهن کنستانتین ممکن است بین ادیان پاگانیسم و مسیحی در نوسان بوده باشد.» فرانسیس اوپوکو می‌نویسد: «در حالی که برخی بر این عقیده‌اند که تغییر دین کنستانتین واقعی بوده‌است، برخی دیگر فکر می‌کنند که سیاست‌های او برای حمایت از مسیحیان برای مصلحت سیاسی بوده‌است.
به عنوان یک مسیحی معتقد، چرا او هنوز نشان میترایی سول اینویکتوس - «خورشید تسخیر نشده» - را روی سکه‌های خود داشت؟ چرا او هرگز آنچنان که در مسیحیت اولیه رسم بود، به درستی آموزش دینی مسیحی را ندیده بود؟ چرا تا زمانی که در بستر مرگ بود غسل تعمید را انجام نداده بود؟ درک اولیه کنستانتین از مسیحیت کم عمق بود، اما با گذشت زمان، اوپوکو می‌گوید، به نظر می‌رسد که او خود را فرمانروای منصوب خدا می‌بیند که با لطف الهی پاداش می‌گیرد به گفته اوپوکو، بنابراین به نظر می‌رسد که «کنستانتین به جای از دست دادن لطف الهی، مایل بود در مبادله سبک و عنوان با یک خدا، عنوان نایب‌السلطنه را به دست آورد.»
پیتر براون می‌گوید که کنستانتین بیش از ۴۰ سال داشت که سرانجام خود را مسیحی اعلام کرد، و روشن ساخت که موفقیت‌های خود را مدیون حمایت خدای متعال مسیحی است. براون اضافه می‌کند که او به احتمال زیاد یک پیگن سنتی بود، و زمانی که خود را مسیحی اعلام کرد، سیاستمداری زرنگ و بی رحم بود. اولین قدم او پس از فتح قرار بود یاد ماکسنتیوس را تحت الشعاع قرار دهد، که او این کار را با پر کردن مرکز روم با بناهایی مانند طاق‌نصرت کنستانتین انجام داد. در این بناها هیچ نشانه و اشاره ای به مسیحیت دیده نمی‌شود. با این حال، در سال ۳۱۲، کنستانتین دستور ساخت مجسمه‌ای از خود را داد و باردیل از اوزبیوس نقل می‌کند که کنستانتین تصمیم گرفت که باید یک نشان از نجات‌دهنده در دست مجسمه‌اش، کلوسوس کنستانتین نصب شود - در واقع، او به آنها دستور داد مجسمه ۱۲ متری خود را در پر رفت و آمدترین نقطه رم، در حالی که یک علامت مسیح را در دست راست خود نگه داشته، قرار دهند. مدتی پس از سال ۳۲۴ به پادشاه ایران نوشت: «او (خدا) را با زانوی خمیده می‌خوانم و از خون‌های ناپسند و بوهای نفرت‌انگیز [قربانی مشرکان] دوری می‌کنم».
نوئل لنسکی مشاهده می‌کند که در اواخر قرن پنجم، اسطوره غسل تعمید کنستانتین توسط سیلوستر یکم در تصویری رمانتیک از زندگی سیلوستر شکل گرفت که در اعمال پدر مبارک سیلوستر باقی مانده‌است. لنسکی می‌گوید این داستان کلیسای قرون وسطایی را از شرمساری بزرگ مبری کرد: غسل تعمید کنستانتین توسط اسقف آریانیسم، اوسبیوس نیکومدیا، که در زمان لشکرکشی به ایران رخ داد. به گفته هانس پولساندر و نوئل لنسکی، کنستانتین به قصد غسل تعمید در رود اردن در سرزمین مقدس می‌چرخید، اما در نیکومدیا (ازمیت کنونی در ترکیه) به بیماری مرگباری مبتلا شد، جایی که به سرعت غسل تعمید یافت. او اندکی پس از آن در ۲۲ مه ۳۳۷ درگذشت. ادوارد گیبون غسل تعمید کنستانتین در بستر مرگ را مشکوک می‌داند. با این حال، مورخان مدرن می‌گویند که این عمل غیر معمول نبوده‌است؛ زیرا مردم می‌دانستند که احتمالاً بعد از غسل تعمید به ارتکاب گناه ادامه می‌دهند و می‌ترسیدند با غسل تعمید زودهنگام نجاتشان را به خطر بیندازند. با تأخسر انداختن غسل تعمید به آخرین لحظه ممکن، آنها امیدوار بودند که استقبال خود را در بهشت تضمین کنند.