یادگار نصرالدینوا
حرفه و فعالیت سیاسی

نصرالدینوا در ۱۹۴۱ به عنوان مهندس در راه‌آهن تاشکند استخدام شد و همزمان تحصیلات تکمیلی خود را در مؤسسه تاشکند ادامه داد. او همین‌طور به عنوان سرکارگر در پروژه آب‌انبار کاتا-کورگان فعالیت داشت و سال بعد سرپرستی خدمه‌ای را که خط ریلی بین تاشکند و معدن آنگرنوگل را می‌ساختند به عهده گرفت. نصرالدینوا در ۱۹۴۲ به حزب کمونیست پیوست و دبیر کمیته مرکزی اتحادیه جوانان کمونیست لنینیست در آموزشگاه‌های ازبکستان شد. در همین احوال، او همسر دوم سراج نورالدینف، کهنه‌سرباز و دبیر کمیته منطقه‌ای حزب شد که بعدها به عنوان رئیس اتحادیه‌های کارگری ازبکستان خدمت کرد. نورالدینف رقیب سیاسی شرف رشیدف بود و اختلافشان عمدتاً براساس اتحاد بر سر مناصب رهبری بین نخبگان ازبک تاشکند و فرغانه بود که با انتقال پایتخت در ۱۹۳۰ از سمرقند، منطقه میراثی رشیدف، نمایان گشت. نصرالدینوا در ۱۹۴۶ به عنوان دبیر اول کومسومول کمیته منطقه‌ای تاشکند ازبکستان منصوب گشت. فراغت از تحصیلش در ۱۹۴۷ واقع شد و همین‌طور در کومسومول و حزب منطقه‌ای مناصبی را کسب نمود. در ۱۹۵۲ سرپرستی وزارت صنایع ازبکستان را بر عهده گرفت. سه سال بعد، نصرالدینوا به عنوان معاون رئیس شورای وزیران جمهوری سوسیالیستی ازبکستان شوروی انتخاب شد و سپس در ۱۹۵۹ با عنوان رئیس پرزیدیوم شورای عالی جمهوری سوسیالیستی ازبکستان شوروی، جانشین شرف رشیدف گشت.
نصرالدینوا همزمان در ۱۹۵۹ به عنوان نایب رئیس پرزیدیوم شورای عالی اتحاد جماهیر شوروی انتخاب شد. تنش بین رشیدف و نصرالدینوا ادامه داشت و پس از شورش‌های قومی در ۱۹۶۹، رشیدف راهی برای بیرون راندن رقیب خود با سرزنش حامیان او به خاطر دامن زدن به خشونت و نقص امنیتی دید. جناج نصرالدینوا رشیدف را مقصر دانست، اما این نصرالدینوا بود که به زودی ازبکستان را ترک می‌کرد. او در ۱۹۷۰ به مسکو نقل مکان کرد و رئیس شورای ملل اتحاد جماهیر شوروی شد. پس از اینکه نصرالدینوا ازبکستان را ترک کرد، رشیدف توانست شبکه‌های خود را با استفاده از حمایت گسترده بسط دهد تا رقبای خود را به حامیان وفادار تبدیل کند. او همین‌طور قدرت خود را با فرستادن خانواده و دوستان به مناصب عالی دولتی و توزیع منابع تثبیت نمود. در پایان دوره مسئولیت نصرالدینوا در ۱۹۷۴، نیکولای پودگورنی رئیس پرزیدیوم شورای عالی از او در مورد حفظ سمت پرسش کرد. هنگامی که نصرالدینوا موافقت کرد، پودگورنی او را برای بررسی به دفتر سیاسی حزب کمونیست اتحاد جماهیر شوروی معرفی کرد اما رشیدف که رقیب سیاسی او بود و در آن زمان دبیری اول حزب کمونیست ازبکستان بر عهده داشت، از این نامزدی جلوگیری کرد و ادعا نمود که شواهدی دارد که نصرالدینوا در فساد دست داشت. کمیته مرکزی در آن زمان تحقیقی انجام نداد اما انتصاب او به عنوان معاون وزیر صنعت مصالح ساختمانی اتحاد جماهیر شوروی در ۱۹۷۴ و رئیس کمیته امور آسیا و آفریقا نشانه‌های آشکاری از افول او به نفع حزب بود. در ۱۹۷۹ نصرالدینوا از مناصب بازنشسته شد اما به ازبکستان بازنگشت زیرا هر دو فرزندش در مسکو زندگی می‌کردند و شوهرش در ۱۹۶۶ فوت کرده بود. نصرالدینوا در طول دوران سیاسی و حرفه‌ای خود چهار بار نشان لنین، دوبار نشان پرچم سرخ کار، نشان برجسته افتخار و غیره را دریافت نمود.
نصرالدینوا در تمام مدت تصدی قدرت خود یکی از مخالفان سرسخت بازگشت مردم تاتار کریمه به کریمه بود، حتی صراحتاً در دیدار با فعالان حقوق مدنی تاتارهای کریمه اظهار داشت که با بازگشت آنها به کریمه به دلیل نیاز به نیروی کار در جمهوری سوسیالیستی ازبکستان شوروی مخالف است.
برژنف در ۱۹۸۲ درگذشت و رشیدف نیز در سال بعد از آن فوت نمود و دریچه‌ای را برای تحقیقات جدید در مورد فسادی که در دوران رهبری آنها رخ داده بود باز کرد. تلمان گدلیان و نیکولای ایوانف در ۱۹۸۳ بابت پرونده فساد در ازبکستان، موسوم به فساد پنبه شروع به تحقیقات کردند. آنها اسنادی را کشف کردند که مقرر می‌داشت هرمان کاراکزف به دخالت نصرالدینوا در پرونده یقین حاصل نمود اما مداخله لئونید برژنف دبیرکل کمیته مرکزی بازداشت او را در ۱۹۷۵ ناکام گذاشت. نصرالدینوا نیز نخستین بار توسط مطلبی که در روزنامه ایزوستیا در ۱۹۸۷ منتشر شد از این تحقیق مطلع گشت. در آن مطلب مرقوم شده بود که او با اینکه رئیس پرزیدیوم ازبکستان بود، به دریافت رشوه به مبلغ صدهزار روبل و انتقال طلا به بانک‌های سوئیس متهم شده است. همین‌طور آرکادی ساخنین روزنامه‌نگار محقق ادعا کرد که نصرالدینوا هزینه عروسی مجلل پسرش را با بودجه دولتی پرداخت نموده است که با سرزنش برژنف روبرو شد امام اقدام دیگری علیه او صورت نگرفت. اتهاماتی که رشیدف در ۱۹۷۷ مطرح کرد مجدداً در ۱۹۸۸ و به‌طور رسمی بیان شد و نصرالدینوا را از عضویت در حزب و مستمری محروم کرد. اتهاماتی که علیه نصرالدینوا مطرح شده بود در دسامبر ۱۹۹۰ رد شد زیرا شواهد علیه او بسنده نبود؛ در پی آن، او در ۱۹۹۱ از اتهامات مبری و دوباره به عضویت حزب درآمد. نصرالدینوا اصرار داشت که هرگز درگیر فساد نبوده و مدارک علیه او جعلی است، همین‌گونه از روزنامه ایزوستیا خواست که اتهامات علیه او را رد کرده و در مطلبی منتشر کند.