گوستاو مالر
آهنگ‌ها > سمفونی‌ها > چرخهٔ نخست > سمفونی دوم رستاخیز Auferstehungs Sinfonie

هنگامی که مالر نوشتن آلگرو مااستوسو راAllegro maestoso آغاز نمود به خوبی می‌دانست که دارد یک سمفونی می‌نویسد. چراکه روی دستنویس آهنگ نوشت «سمفونی در C-moll 1. Satz». اگرچه این برایش او چندان دیر نپایید. پس از به پایان بردن بخش دراز نخست در دهم سپتامبر ۱۸۸۸ او براستی درمانده بود که چگونه این کار را به پیش برد. در یک دم دودلی او آن آوند پیشین را خط زد و به جای آن نوشت «آیین در نشست سوگ Totenfeier» چنان‌که گویی می‌خواست بگوید این کار دیگر بخش نخست یک سمفونی نیست و بایست آن را در شمار یک سروده سمفونی دانست. این راهبندان اندیشگی برای پنج سال به درازا کشید تا به فرجام در تابستان ۱۸۹۳ او دو بخش دیگر این سمفونی، آندانته و اسکرتسو، را نوشت ولی هنوز پدیدار نبود که این دو بخش چگونه در انگارهٔ پایانی کار جا می‌گیرند. نوشتن بخش اسکرتسو در نخست پایان گرفت. مالر از آوازهای «شاخ جادویی جوانی» سروده‌ای شوخنودی در آن به کار گرفت که دربارهٔ سخنرانی دینی آنتونی آشاوان برای ماهی‌ها St. Anthony's Predigt an die Fische بود.
تا پایان سال ۱۸۹۳ مالر سه بخش از سمفونی دوم را نوشته بود ولی هیچ نمی‌دانست که چگونه آن‌ها را چیدگی دهد. چارهٔ کار به ناگهان در فوریه ۱۸۹۴ پدیدار آمد هنگامی‌که پیانونواز و رانگار هانس بن بلو Hans von Bülow درگذشت و مالر در سوگواری برلین او انباز کرد در گاه برگزاری آیین، گروه کر پسران آواز «در ستایش رستاخیز» Die Auferstehung از فردریش گوتلوب کلاپستاک Friedrich Gottlob Klopstock را خواندند. کمی پس در آن شب آهنگساز بوهمی جوزف بوهسلاو فوارستر Josef Bohuslav Foerster میهمان مالر بود؛ و مالر به او با خشنودی گفت که در برگزار کلیسا چارهٔ کار خویش را یافته‌است. فوارستر در همان دم دریافت که او در چه باره دارد می‌گوید و بدون هیچ درنگ آغاز به خواندن «در ستایش رستاخیز» کرد. مالر در نامه‌ای در این باره چنین می‌نویسد:
برمن ناگهان آذرخشی جهید و همه چیز در انگاشتم روشن و پالوده شد. این آذرخشی بود که همه هنرمندان آفرینشگر، آن را چشم در راهند - «آبستنی از روح القدس!» آنچه که من در آن دم در آوا درآزمودم را اینک باید به آوا درآورم؛ و با این همه -اگر من تاکنون آن کار را در درون خود بار نمی‌داشتم- چگونه می‌توانستم آن آزموده را داشته باشم؟... برای من همیشه چنین است: تنها هنگامی‌که چیزی را آزموده می‌کنم می‌توانم آهنگ بسازم و هنگامی که آهنگ می‌سازم من آزمون می‌کنم!"
سه ماه پس از سوگواری بولو Bülow مالر پایانه سمفونی دومش را نوشت او بخش‌هایی از ستایش رستاخیز کلاپستاک را به کار برد و افزونه‌هایی از خودش را بدان افزود.
مالر هرگز برنامه‌ای همه پدیدار برای سمفونی دوم خویش نیاورد اما در نامه‌های گوناگون و گفتگوهایش چارچوبی از برنامه‌های شدا را پیشنهاد کرده‌است. در این چارچوب هر بخش از سمفونی رویه‌ای از زندگی رادمرد و بپاخیزی او رانشان می‌دهد و چنین است که بافت بخش‌ها به یکدیگر سرایشی از زندگی رادمرد است. سمفونی دوم در بخش نخست با مرگ رادمری آغاز می‌شود. در این بخش است که مرگ او پرسش‌هایی بی پاسخ را برمی‌انگیزد: زکجا آمده‌ایم؟ آمدنمان بهر چه بود؟ به کجا می‌رویم؟ در بخش آندانته، به افسوس رادمردی‌های او رادر روزگاران زندگیش یادآور می‌شود. در بخش اسکرتزو رادمرد از بی‌باوریش درون می‌خراشد و خود و خدای را آذرده می‌دارد. اما در بخش چهارم اورلیخت او به باور بازمی‌گردد و خویشتن را برای رستاخیز آماده می‌دارد. هرچند او در ارزش این چارچوب برای همهٔ مردمان در گمان بود. هنگامی که برنامه‌ای را در سرانجام پخش نمود به همسرش گفت که آن برنامه همچون "چوب زیر بغل پا شکسته‌ها همه ساختگی است.
او درست می‌اندیشید. سرودهٔ اورلیخت و پایانهٔ سمفونی دوم برای آن‌ها که که در می‌یافتند همه بس بود.
اورلیخت
کنترآلتو
آه گل سرخ!
آدمیان در نیازی بس شگرفند!
آدمیان در آسیبی بس شگرفند!
آه که چه می‌شد اگر به پردیس بودم!
و در این‌جا من به گذاری فراخ رسیدم:
اما فرشته‌ای آمد و می‌خواست که بازم دارد.
اما به او پروای واپس زدن نخواهم داد،
من از خدایم و به خدای باز خواهم گشت.
خدای مهربان مرا روشنایی ده؛ و راهم را بسوی زندگیی جاودانه تابان کن.
پایانه
کر وسوپرانو
بپاخیز، آری بپاخیز، برخیز،
کالبد من، پس از خوابی کوتاه!
آن جاودانه زی که ترا خواند
جاودانگی دهدت.
تاکه دگرباره بشکفی درو می‌شوی!
خداوند کشتزار می‌رود تا
دسته کند خوشه‌ها را
حتی ما را که مرده‌ایم.
کنترآلتو
آه باور دار، دل من، باور دار،
از تو هیچ گم نخواهد شد.
آنچه می‌خواستی از آن تو می‌شود
آنچه که دوست می‌داشتی،
و آنچه که در تلاشش بودی.
سوپرانو
آه باور دار
تو به پوچ زاده نشدی
به پوچ نزیسته‌ای
با رنج.
کر
آنچه که آفریده شد
باید که به پژمرد.
آنچه که پژمرد باید برخیزد.
از لرزیدن بازایست،
آماده باش برای زیستن.
سوپرانو و آلتو، کر
آه رنج، تو که همه چیز می‌دری
از چنگال تو رها شدم.
آه مرگ، همیشه چیره بر همه
اکنون شکست خورده‌ای
با بالهایی که به پیروزی گرفته‌ام
در تلاش پرشور شیدایی
پرواز خواهم کرد
به سوی تابشی که هیچ دیده ندیده‌است.
کر می‌میرم تا باز زندگی کنم.
همه
بپاخیز، تو ای دل من
تو برمی‌خیزی به آنی.
وهمهٔ شکستگی‌ها که کشیدی
به سوی خدای خواهدت برد.