stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
قیام مختار ثقفی

قیام مختار ثقفی به حرکت سیاسی-مذهبی مختار ثقفی اطلاق می‌شود که بر اساس آن قصد کرد به خونخواهی حسین بن علی و اصحابش، از قاتلان او انتقام بگیرد و حکومتی شیعی را در کوفه بنا کند.
شخصیت مختار

مختار در سال اول هجری مقارن با ۶۲۲ میلادی در طائف چشم به جهان گشود. پدر او، ابوعبید بن مسعود بن عمرو بن عوف بن عقده بن قسی بن منبه بن بکر بن هوازن ثقفی، از قبیله بنی ثقیف بود. پدر او از صحابه‌های محمد و از فرماندهان سپاه اسلام به‌شمار می‌رفت که در نبرد پل با شاهنشاهی ساسانی (۶۳۴ میلادی) کشته شد. مادر او، دومه دختر عمرو بن وهب بود. قبیله بنی‌ثقیف یکی از شاخه‌های قبیلهٔ بزرگ قیس عیلان به‌شمار می‌آمد.
ویژگی‌های قیام

جنبش ضداموی و ضدزبیری مختار، یک جنبش اجتماعی بود که با هدف خونخواهی از قتل حسین بن علی و اصحابش و برپایی حکومتی عادلانه صورت گرفت. در این قیام، مختار به عنوان یک رهبر کاریزماتیک توانست موالی و شیعیان بسیاری را با خود همراه سازد و در مقابل، دشمنان بسیاری را بر علیه خود بشوراند. مختار در میان این قیام، به جهت قدرت‌طلبی خود مورد مؤاخذه افرادی قرار گرفت و این قیام سرآخر به جهت نداشتن تأیید سجاد به عنوان امام شیعیان پس از حسین بن علی، منتهی به شکست شد.
پیش‌زمینه قیام

پس از بر تخت نشستن یزید در آوریل ۶۸۰م، کوفی‌های حامی علویان حسین بن علی، برادر کوچکتر حسن را برانگیختند تا قیامشان علیه یزید را رهبری کند. در پی این درخواست، حسین عموزاده‌اش مسلم بن عقیل را برای ارزیابی فضای سیاسی کوفه به آنجا فرستاد. در ابتدا، مختار میزبانی ابن عقیل را در خانه‌اش بر عهده گرفت. نعمان بن بشیر، پدرزن مختار، به دلیل رفتار ملایم با مسلم و یارانش از حکومت برکنار و عبیدالله بن زیاد به جای او منصوب گشت. در نتیجهٔ سرکوب و مانور سیاسی ابن زیاد، پراکنده شدن یاران مسلم آغاز شد و او مجبور شد که قیام را پیش از موعد مقرر آغاز کند. در این هنگام مختار در شهر حضور نداشت. او پس از شنیدن اخبار، اقدام به جمع‌آوری نیرو از اطراف و حومهٔ کوفه کرد اما پیش از رسیدن مختار به شهر، قیام ابن عقیل سرکوب شد و شکست خورد و وی به دستور ابن زیاد اعدام شد. سپس، مختار دستگیر و به نزد ابن زیاد برده شد، ولی او هرگونه شرکتش در این قیام را انکار کرد. نهایتاً، وی زندانی شد. در همان هنگام که مختار در زندان به‌سر می‌برد، در ۱۰ اکتبر ۶۸۰م، حسین بن علی در نبرد کربلا به‌دست نیروهای ابن زیاد کشته شد. پس از این رویداد مختار با میانجگری عبدالله بن عمر، فرزند بانفوذ عمر خلیفه دوم، که شوهرخواهر مختار نیز بود، آزاد شد و به او دستور داده شد تا کوفه را ترک کند.
آغاز قیام

شورش مختار در تاریخ چهاردهم ربیع الاول سال ۶۶ آغاز شد. مختار در آغاز گروهی را به فرماندهی ابراهیم بن اشتر نخعی برای جنگ به سمت کوفه فرستاد. شعار این گروه «یا منصور امت» و «یالثارات الحسین» بود. در این نبرد ابتدایی، شورشیان توانستند عبدالله بن مطیع، والی کوفه را شکست داده و کوفه را پایگاه مرکزی قیام خود قرار دهند. مختار نیز در مرحله بعدی به موصل حمله برد و نواحی از آن را تصرف کرد. وی تعدادی از قاتلان حسین بن علی و افرادی که در نبرد کربلا حضور داشتند را اسیر کرد و  کشت. اسیران اولین نبرد مختار ۲۸۴ نفر گزارش شده‌اند و در اقدامی بعدی او، بیش از سه هزار نفر از مشارکت کنندگان در نبرد کربلا را به قتل رسانید. شمر و عمر سعد از مشهورترین افرادی بودند که در این قیام به دست مختار کشته شدند.
سه (شاهین‌شهر)

مکان
| سه | سه |
| --- | --- |
روستا: روستا
مختصات: ۳۳°۲۶′۲۱″شمالی ۵۱°۲۷′۰۷″شرقی﻿ / ﻿۳۳٫۴۳۹۰۴۹۷°شمالی ۵۱٫۴۵۱۹۷۱۳°شرقی﻿ / 33.4390497; 51.4519713: مختصات: ۳۳°۲۶′۲۱″شمالی ۵۱°۲۷′۰۷″شرقی﻿ / ﻿۳۳٫۴۳۹۰۴۹۷°شمالی ۵۱٫۴۵۱۹۷۱۳°شرقی﻿ / 33.4390497; 51.4519713
استان: اصفهان
شهرستان: شاهین‌شهر
بخش: مرکزی
دهستان: مورچه خورت
جمعیت: ۲۹۵ نفر (سرشماری ۹۵)
سُه، روستایی در دهستان مورچه خورت بخش مرکزی شهرستان شاهین‌شهر در استان اصفهان ایران است.
این روستا در ۹۴ کیلومتری شمال شهر اصفهان و جنوب شهر کاشان قرار دارد. در غرب و شرقش نیز شهرهای میمه و نطنز هستند.
به علت قرار گرفتن روستا در دامنه رشته کوه‌های کرکس، راه‌های دستیابی به روستا محدود می‌باشند.
راه اصلی ورود به روستا از جاده تهران به اصفهان (۶۵N) است. در فاصله ۶۰ کیلومتری از شهر اصفهان، مابین شهر میمه و روستای مورچه خورت، مسیری ۳۰ کیلومتری وجود دارد که به سُه می‌رسد. در این مسیر رباط شاه عباسی و روستاهای دهلر و بیدشک نیز هستند.
از راه‌های فرعی نیز می‌توان به شهر نطنز و میمه و روستای ابیانه رسید.
اقتصاد

حدود ۸۶٪ مردم روستا در بخش کشاورزی فعالیت می‌کنند.
در آماری که در اواخر سال ۸۶ گرفته شده است، بخش‌هایی چون دامداری، مرغداری، زنبورداری و پرورش ماهی و آبزیان نیز در نظر گرفته شده است. اگر بخواهیم جداگانه آن‌ها را مورد بررسی قرار دهیم؛ سهم بخش کشاورزی ۵۶٪، دامداری ۲۷٪، مرغداری ۰٫۸٪ است و اما زنبورداری که به صورت فصلی انجام می‌گیرد ۲٫۴٪ را به خود اختصاص می‌دهد.
آب لازم جهت کشاورزی عمدتاً از طریق آب‌های جاری در سطح روستا صورت می‌گیرد؛ و تنها در دو یا سه مزرعه در محلی به نام بند آب‌ها را برای سهولت در آبیاری جمع‌آوری می‌کنند. باید به این نکته نیز اشاره کرد که به دلیل شرایط جغرافیایی روستا خانه‌های اهالی با زمین‌های کشاورزی و باغات آن‌ها فاصله دارد که در اصطلاح به این روستاها، روستاهای پراکنده می‌گویند.
تولید اصلی روستا در بخش کشاورزی را گندم و جو و در بخش باغداری را تولید سیب تشکیل می‌دهد. در سال‌هایی که آب کافی برای کشاورزی وجود داشته باشد علاوه بر گندم و جو که تولید عمده کشاورزان را تشکیل می‌دهد، می‌توان به تولید عدس، نخود، لوبیا، زعفران و … اشاره کرد. البته تولید این محصولات بیشتر جنبه استفاده خانوار تولیدکننده آن را دارد.
در زمینه باغداری نیز می‌توان به میوه‌هایی چون گلابی، زردآلو، آلبالو، گیلاس، انگور، هلو و… اشاره کرد و باید دانست که میزان آن در هر سال بستگی به وجود و میزان آب برای کاشت دارد.
حدود ۳۰٪ توانمندی اقتصادی روستا در زمینه باغداری یعنی در تولید سیب است.
یکی از بهترین سیب‌های استان اصفهان و منطقه متعلق به این روستا است.
جاذبه‌های زیارتی

از جاذبه‌های زیارتی می‌توان به امامزاده یوسف، امامزاده گلیله، مساجد تاریخی، کوفنده و درخت انجیر اشاره کرد.
جاذبه‌های تاریخی

از جاذبه‌های تاریخی می‌توان به کاروانسرای قاجاری، کاروانسرای شاه عباسی، قلعه‌ها، حمام، کبوترخانه، آسیاب‌ها، پل‌ها و … اشاره کرد.
جاذبه‌های گردشگری

از جاذبه‌های گردشگری می‌توان به سرکریز، آبشار، گل پرده هاز، مرغزار گزی، مارگله، هل حرامزاده، نچفت، زیرپل و … اشاره کرد.
پیشینهٔ تاریخی

برای تخمین قدمت و سابقه روستا، اسناد و مدارکی در دست نیست اما آنچه که از شواهد و قراین موجود برمی‌آید؛ قدمت آن را بیش از ۲۰۰۰ سال نشان می‌دهد.
از جمله این شواهد می‌توان به قلعه گبری‌ها، قلعه نچفت و قلعه‌های موجود در روستا، آتشکده، سنگ آسیاب و… که اکنون تنها خرابه‌ای از آن‌ها باقی است، اشاره کرد. از گفته‌های اهالی و معماری خاص آن این‌گونه برداشت می‌شود که سابقه قلعه میان (یا به لهجه سهی‌ها قلعه میون) بیش از ۲۰۰۰ سال باشد.
به نظر می‌آید قلعه‌های گبری در اطراف روستا زیاد بوده و تلفظ و لهجه آن‌ها از زبان زرتشتی است. هم‌اکنون نیز لهجه اهالی روستا این‌گونه می‌باشد.
این روستا به همراه روستای کلهرود جزئی از شهرستان نطنز بوده که در سال ۱۳۷۵ در زمانی که شهرستان نطنز نماینده‌ای در مجلس نداشت از شهرستان نطنز جدا گردیده است.[نیازمند منبع]
مشاهیر

سید فرهاد سُهی
ایشان یکی از مبارزان بزرگ در دوران حکومت پهلوی بوده است.
سید علی صفوی سُهی
سید علی صفوی سُهی متولد ۱۳۱۹، در آغاز جنگ تحمیلی، فرمانده گردان ۲۹۳ تانک بوده و در عملیات‌های ثامن‌الائمه، طریق‌القدس، فتح‌المبین، بیت‌المقدس، رمضان و آزادسازی ارتفاعات الله‌اکبر، حضور داشته است.
دارای مدرک لیسانس علوم نظامی از دانشکده افسری در سال ۱۳۴۵ است و سرانجام در ۱۱ مرداد ۱۳۶۲ در منطقه فکه کشته شده است.
ودر تاریخ ۱۳۹۱/۱۱/۱۱ طبق مصوبه شورای اسلامی شهر تهران - نامگذاری پل فاقد نام واقع در محدوده منطقه ۲۲ شهرداری تهران حد فاصل تقاطع آزادراه تهران ـ کرج و بزرگراه آزادگان به نام سرلشکر شهید سید علی صفوی سهی انجام شد.
بهزاد قادری
نویسنده، مترجم، محقق و منتقد ایرانی و استاد بازنشسته گروه زبان و ادبیات انگلیسی دانشکده زبان‌ها و ادبیات خارجی دانشگاه تهران است.
پدر ایشان، سهی اصفهانی و مادرش اهل سیستان بودند. پدرش هم‌ردیف بود؛ یعنی در پست مهندسی ارتش و با لباس شخصی مسئولیت فنی موتورهای برق و آب مناطق را بر عهده داشت. مادرش خانه‌دار است و از طایفه توکلی‌های سیستان و بلوچستان است.
از دیگر مشاهیر این روستا می‌توان به دکتر لطف‌الله خادم سهی، دکتر یوسف بخشی زاده سهی و فرشید نوابی سهی اشاره نمود.
جمعیت

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت این روستا برابر با ۲۹۵ نفر (۱۲۷ خانوار) بوده است.
ژان-پیر ژابویی

| 0 | 1 |
| --- | --- |
ژابویی در سال ۲۰۱۲: ژابویی در سال ۲۰۱۲
زاده: ۱ اکتبر ۱۹۴۲ ‏(۸۲ سال) پاریس، فرانسه
فعالیت در مسابقات جهانی فرمول یک: فعالیت در مسابقات جهانی فرمول یک
ملیت: فرانسوی
سال‌های فعالیت: ۱۹۷۴–۱۹۷۵، ۱۹۷۷–۱۹۸۱
تیم‌ها: ویلیامز، شورتیس، تایرل، رنو، لیجیر
ورودی‌ها: ۵۵ (۴۹ شروع)
قهرمانی‌ها: ۰
پیروزی‌ها: ۲
سکوها: ۲
مجموع امتیازات: ۲۱
پول پوزیشن: ۶
اولین ورود: جایزه بزرگ فرانسه ۱۹۷۴
نخستین پیروزی: جایزه بزرگ فرانسه ۱۹۷۹
آخرین پیروزی: جایزه بزرگ اتریش ۱۹۸۰
آخرین ورود: جایزه بزرگ اسپانیا ۱۹۸۱
ژان-پیر آلَن ژابویی (به انگلیسی: Jean-Pierre Alain Jabouille) (زادهٔ ۱ اکتبر ۱۹۴۲ در پاریس – درگذشتهٔ ۲ فوریه ۲۰۲۳) رانندهٔ مسابقات فرمول یک اهل فرانسه بود. او در ۵۵ گراند پری از مسابقات جهانی فرمول یک شرکت کرد و در طول سال‌های ابتدایی اجرای برنامهٔ توربوشارژ رنو در اواخر دههٔ ۱۹۷۰ و اوایل دههٔ ۱۹۸۰، دو بار به روی سکو رفت.
ژابویی در ۲ فوریهٔ ۲۰۲۳ در ۸۰ سالگی درگذشت.
دبلویس فلایت استریپ

دبلویس فلایت استریپ (به انگلیسی: Deblois Flight Strip) یک فرودگاه همگانی بهره‌برداری هوایی است که یک باند فرود آسفالت دارد و طول باند آن ۱۰۷۳ متر است. این فرودگاه در کشور ایالات متحده آمریکا قرار دارد و در ارتفاع ۶۶ متری از سطح دریا واقع شده‌است.
ژان-پیر بلتویز

| 0 | 1 |
| --- | --- |
بلتویز در سال ۱۹۶۸: بلتویز در سال ۱۹۶۸
زاده: ۲۶ آوریل ۱۹۳۷ پاریس، فرانسه
درگذشته: ۵ ژانویهٔ ۲۰۱۵ (۷۷ سال) داکار، سنگال
فعالیت در مسابقات جهانی فرمول یک: فعالیت در مسابقات جهانی فرمول یک
ملیت:  فرانسوی
سال‌های فعالیت: ۱۹۶۷–۱۹۷۴
تیم‌ها: ماترا، بی‌آرام
ورودی‌ها: ۸۸ (۸۶ شروع)
قهرمانی‌ها: ۰
پیروزی‌ها: ۱
سکوها: ۸
مجموع امتیازات: ۷۷
پول پوزیشن: ۰
سریع‌ترین دور: ۴
اولین ورود: جایزه بزرگ موناکو ۱۹۶۷
نخستین پیروزی: جایزه بزرگ موناکو ۱۹۷۲
آخرین پیروزی: جایزه بزرگ موناکو ۱۹۷۲
آخرین ورود: جایزه بزرگ ایالات متحده ۱۹۷۴
ژان-پیر ماریس جورجس بلتویز (فرانسوی: Jean-Pierre Maurice Georges Beltoise‎؛ زادهٔ ۲۶ آوریل ۱۹۳۷ در پاریس، درگذشتهٔ ۵ ژانویهٔ ۲۰۱۵ در داکار) رانندهٔ مسابقات اتومبیل‌رانی اهل فرانسه بود که از فصل ۱۹۶۷ تا ۱۹۷۴ در مجموع در ۸۸ گراند پری از مسابقات جهانی فرمول یک شرکت کرد.
بلتویز در طول دوران فعالیت خود در فرمول یک در ۴ مسابقه موفق شد سریع‌ترین زمان طی یک دور پیست را به نام خود ثبت کند. او در این مسابقات ۸ بار بر روی سکو رفت، مجموعاً ۱ بار به پیروزی دست یافت و ۷۷ امتیاز را به نام خود به‌ثبت رساند.
بلتویز در ۵ ژانویه ۲۰۱۵ بر اثر دو بار سکته مغزی متوالی در داکار درگذشت.
محکوم (مجموعه تلویزیونی ۲۰۲۱)

| محکوم | محکوم |
| --- | --- |
کارگردان: بارتوش کونوپکا
کشور سازنده: لهستان
زبان اصلی: لهستانی
شمار فصل‌ها: ۲
شمار قسمت‌ها: ۱۶
تولید: تولید
مدت: ۴۵ دقیقه
پخش: پخش
فرمت تصویر: وضوح ۴کی
انتشار اولیه: ۳۱ اوت ۲۰۲۱ (۲۰۲۱-08-۳۱)
محکوم (لهستانی: Skazana) یک مجموعهٔ تلویزیونی جنایی-درام لهستانی است که در سال ۲۰۲۱ منتشر شد.
گزیدهٔ بازیگران

آگاتا کولشا
بارتوئومیئی توپا
میخاو چرنتسکی
مارتینا بیچکوفسکا
آلکساندرا آدامسکا
مارتا مالیکوفسکا
توماش شوخارت
مارتا شچیسوویچ
ناتالیا شیکورا
داوید زاوادزکی
آدام ورونوویچ
گابریلا موسکاوا
لشک لیخوتا
وویچیخ کالاروس
مونیکا اوبارا
باربارا کوژای
یان یانکوفسکی
پوینت پلزنت، ویرجینیای غربی

مکان
| Point Pleasant, West Virginia | Point Pleasant, West Virginia |
| --- | --- |
شهر: شهر
Point Pleasant (foreground) at the confluence of the Kanawha and Ohio Rivers. Gallipolis, Ohio is in the background right.: Point Pleasant (foreground) at the confluence of the Kanawha and Ohio Rivers. Gallipolis, Ohio is in the background right.
Location of Point Pleasant, West Virginia: Location of Point Pleasant, West Virginia
ایالت: ویرجینیای غربی
شهرستان: شهرستان ماسون، ویرجینیای غربی
مساحت: مساحت
 • کل: ۳٫۱۰ مایل مربع (۸٫۰۳ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۲٫۴۰ مایل مربع (۶٫۲۲ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰٫۷۰ مایل مربع (۱٫۸۱ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۵۶۸ فوت (۱۷۳ متر)
جمعیت (۲۰۱۰): جمعیت (۲۰۱۰)
 • کل: ۴٬۳۵۰
 • برآورد (2012): ۴٬۳۱۰
 • تراکم: ۱۸۱۲٫۵/مایل مربع (۶۹۹٫۸/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۵ (EST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۴ (EDT)
زیپ‌کد: 25550
کد منطقه: 304
FIPS code: 54-64708
GNIS feature ID: 1555381
وبگاه: www.ptpleasantwv.org
پوینت پلزنت(به انگلیسی: Point Pleasant) شهری در ایالت ویرجینیای غربی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۴٬۳۵۰ نفر بوده‌است.
اچ‌ام‌اس جاستیس (دبلیو۱۴۰)

| 0 | 1 |
| --- | --- |
پیشینه: پیشینه
مالک: 
آغاز کار::  ۱۸ اکتبر ۱۹۴۳
تکمیل ساخت::  ۲۴ آوریل ۱۹۴۴
به دست آورده شده::  ۲۴ آوریل ۱۹۴۴
مشخصات اصلی: مشخصات اصلی
وزن::  1,360 tons
درازا::  ۱۶۵ فوت ۵ اینچ (۵۰٫۴۲ متر)
پهنا::  ۳۳ فوت ۶ اینچ (۱۰٫۲۱ متر)
آبخور::  ۱۵ فوت ۱۰ اینچ (۴٫۸۳ متر)
سرعت::  ۱۲ گره (۲۲ کیلومتر بر ساعت)
اچ‌ام‌اس جاستیس (دبلیو۱۴۰) (به انگلیسی: HMS Justice (W140)) یک کشتی بود که طول آن ۱۶۵ فوت ۵ اینچ (۵۰٫۴۲ متر) بود. این کشتی در سال ۱۹۴۳ ساخته شد.
فریتز آپلی

| اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی |
| --- | --- | --- | --- |
نام کامل:  Fritz Aeppli
پست:  مهاجم
باشگاه‌های حرفه‌ای*: باشگاه‌های حرفه‌ای*
| سال‌ها |  باشگاه‌ها |  بازی† |  (گل)† |
| ۱۹۱۲–۱۹۱۶ |  باشگاه فوتبال بازل |  ۱۷ |  (۶) |
 تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است. :  تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است. 
فریتز آپلی (انگلیسی: Fritz Aeppli) بازیکن فوتبال اهل سوئیس بود که عمدتا در پست مهاجم برای بازل بازی‌ می‌کند. او بین سال‌های ۱۹۱۲ و ۱۹۱۶،  در مجموع ۲۴ بازی برای بازل انجام داد و در مجموع ۱۱ گل به ثمر رساند.
وجدان (فیلم ۱۹۷۵)

| 0 | 1 |
| --- | --- |
کارگردان: راوی چوپرا
تهیه‌کننده: بالدو راج چوپرا
فیلمنامه‌نویس: B. R. Films story Department اخترالایمان (دیالوگ)
داستان: سی.جی. پاوری
بازیگران: آمیتاب باچان رخا پرم چوپرا سایرا بانو شامی کپور
موسیقی: Sapan Chakraborty
فیلم‌بردار: دارام چوپرا
تدوین‌گر: پران مهرا
توزیع‌کننده: B. R. Films
تاریخ‌های انتشار: ۱۹۷۵
کشور: هند
زبان: زبان هندی
وجدان (انگلیسی: Zameer) یک فیلم به کارگردانی راوی چوپرا است که در سال ۱۹۷۵ منتشر شد. از بازیگران آن می‌توان به آمیتاب باچان، رخا، پرم چوپرا، و شامی کپور اشاره کرد.
فهرست نام روزهای ماه

در حوزهٔ تمدن ایرانی، هر ماه دارای سی روز بود که با اضافه کردن پنج روز در آخر سال (پنجه دزدیده)، سال به ۳۶۵ روز می‌رسید. و اکنون نام این روزها:
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱. اورمزد | ۲. بهمن | ۳. اردیبهشت | ۴. شهریور | ۵. سپندارمذ |
| ۶. خرداد | ۷. امرداد | ۸. دی به آذر | ۹. آذر | ۱۰. آبان |
| ۱۱. خور | ۱۲. ماه | ۱۳. تیر | ۱۴. گوش | ۱۵. دی به مهر |
| ۱۶. مهر | ۱۷. سروش | ۱۸. رشن | ۱۹. فروردین | ۲۰. بهرام/ورهرام |
| ۲۱. رام | ۲۲. باد | ۲۳. دی به دین | ۲۴. دین | ۲۵. ارد |
| ۲۶. اشتاد | ۲۷. آسمان | ۲۸. زامیاد | ۲۹. مهراسپند/مانتره سپند | ۳۰. انارام |
البته روزهای پنجه نیز نامی دارند که از نام گاتاهای زرتشت گرفته شده:
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱. اهنود | ۲. اشتود | ۳. سپنتمد | ۴. وهوخشتر | ۵. وهشتواش |
روز ۳۶۶م سال در سالهای کبیسه، اورداد نام دارد.
| ترتیب | نام روز به اوستایی | نام رایج | معنی |
| --- | --- | --- | --- |
| ۱ | اهورامزداه | هرمزد | نام خداوند |
| ۲ | وُهومَنَه | بهمن | منش نیک |
| ۳ | آشه‌وَهیشتَه | اردیبهشت | بهترین راستی |
| ۴ | خششرهَ‌وَئیریَه | شهریور | شهریاری والا |
| ۵ | سپنتا آرمیتی | سپندارمذ | فروتنی، عشق و گسترش |
| ۶ | هَئوروَتات | خرداد | کمال ایزدی |
| ۷ | اَمرتات | امرداد | بی‌مرگی و نامیرایی |
| ۸ | آفریدگار | دی به آذر | آفریدگار |
| ۹ | آتَر | آذر | آتش |
| ۱۰ | آپُوُ | آبان | آب |
| ۱۱ | خَورخشِیُتَه | خور | آفتاب و خورشید |
۱۲: ماه
| ۱۳ | تیشنریه | تیر | ستارهٔ تیر و ایزد باران |
| ۱۴ | گِئوش اوروان | گوش یا گوشورون | روان جهان، هستی و زندگی |
| ۱۵ | آفریدگار | دی به مهر | آفریدگار |
| ۱۶ | میثره | مهر | نگهداشتن پیمان الهه ورهمهر |
| ۱۷ | سرَوشَه | سروش | وخش ایزدی (الهام و وحی) |
| ۱۸ | رشنو | رَشن | دادگری |
| ۱۹ | فروَشی‌ها | فروردین | فروهر و روان رفتگان |
| ۲۰ | وِرثرغَنَه | بهرام/ورهرام | پیروزی |
| ۲۱ | رامَن | رام | رامش و آشتی (صلح) |
| ۲۲ | واتَه | باد | باد |
| ۲۳ | آفریدگار | دی به دین | آفریدگار |
| ۲۴ | دینا | دین | وجدان بینش درونی |
| ۲۵ | اَشی | ارد | خوشبختی دارائی |
| ۲۶ | اَرشتات | اشتاد | راستی |
| ۲۷ | اَسمَن | آسمان | آسمان |
| ۲۸ | زَم | زامیاد | زمین |
| ۲۹ | مَنثره سپنته | مهراسپند/مانتره سپند | گفتار نیک |
| ۳۰ | اَنغَرا رَرُچاه | انارام | روشنایی بی‌پایان |
در ایران باستان هر گاه که نام روز و ماه یکی می شد آن روز را جشن بر پا می کردند.
پویه‌اوئه (شیلی)

مکان
| پویه‌اوئه | پویه‌اوئه |
| --- | --- |
شهرستان‌های شیلی: شهرستان‌های شیلی
  :   
منطقه‌های شیلی: منطقه لوس لاگوس
استان: استان اوسورنو
تأسیس‌شده: ۵ نوامبر ۱۹۷۱
حکومت: حکومت
 • نوع: شهرداری
 • Alcalde: José Luis Queipul Vidal (DC)
مساحت: مساحت
 • کل: ۱۵۹۷٫۹ کیلومتر مربع (۶۱۷٫۰ مایل مربع)
جمعیت (سرشماری ۲۰۰۲): جمعیت (سرشماری ۲۰۰۲)
 • کل: ۱۱۳۶۸
 • تراکم: ۷٫۱/کیلومتر مربع (۱۸/مایل مربع)
 • منطقه شهری: ۳۹۳۲
 • محدوده روستایی: ۷۴۳۶
Sex: Sex
 • Men: ۶٬۰۰۸
 • Women: ۵٬۳۶۰
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۴ (CLT)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۳ (CLST)
کد منطقه: ۵۶ +
وبگاه: Municipality of Puyehue
پویه‌اوئه (به اسپانیایی: Puyehue) یک شهرستان در شیلی است که در استان اوسورنو واقع شده‌است. پویه‌اوئه ۱٬۵۹۷٫۹ کیلومتر مربع مساحت و ۱۱٬۳۶۸ نفر جمعیت دارد.
گاوسیتوه چیپه

| گاوسیتوه چیپه | گاوسیتوه چیپه |
| --- | --- |
Minister of Trade and Industry: Minister of Trade and Industry
دوره مسئولیت ۱۹۷۷ – ۱۴ سپتامبر ۱۹۸۴: دوره مسئولیت ۱۹۷۷ – ۱۴ سپتامبر ۱۹۸۴
Foreign Minister: Foreign Minister
دوره مسئولیت ۱۴ سپتامبر ۱۹۸۴ – ۲۵ اکتبر ۱۹۹۴: دوره مسئولیت ۱۴ سپتامبر ۱۹۸۴ – ۲۵ اکتبر ۱۹۹۴
Minister of Education: Minister of Education
دوره مسئولیت ۲۵ اکتبر ۱۹۹۴ – ۲۰ اکتبر ۱۹۹۹: دوره مسئولیت ۲۵ اکتبر ۱۹۹۴ – ۲۰ اکتبر ۱۹۹۹
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: ۲۰ اکتبر ۱۹۲۲ سرووه، بوتسوانا
درگذشته: ۲۶ ژانویهٔ ۲۰۲۵ (۱۰۲ سال)
ملیت: بوتسوانا
حزب سیاسی: Botswana Democratic Party
اقامتگاه: بوتسوانا
محل تحصیل: Tiger Kloof Educational Institute، آفریقای جنوبی، Fort Hare University
گاوسیتوه چیپه (انگلیسی: Gaositwe Chiepe; ۲۰ اکتبر ۱۹۲۲ – ۲۶ ژانویهٔ ۲۰۲۵) سیاستمدار اهل بوتسوانا بود. وی از ۱۴ سپتامبر ۱۹۸۴ تا ۲۵ اکتبر ۱۹۹۴ وزیر امور خارجه این کشور بود.
گاوسیتوه چیپه در ۲۶ ژانویه ۲۰۲۵، در سن ۱۰۲ سالگی درگذشت.
زبان‌های ایران مرکزی

| زبان‌های ایرانی مرکزی | زبان‌های ایرانی مرکزی |
| --- | --- |
بیان: زبان راجی، زبان ولایتی
تبار: Default  هندواروپاییزبان‌های ایرانیزبان های ایرانی غربیزبان‌های ایرانی شمال غربیزبان‌های ایرانی مرکزی
کدهای زبان: کدهای زبان
ایزو ۳–۶۳۹: –
زبان‌های ایران مرکزی یا گویش‌های مرکز ایران به گروهی از زبان‌های ایرانی شاخهٔ شمال غربی گفته می‌شود که از قدیم در برخی از شهرها و روستاهای مرکز ایران (به‌ویژه در استان اصفهان و استان مرکزی) رایج بوده‌است. بیشتر این گویش‌ها در صد سال اخیر منقرض شده‌است یا در حال انقراض است و در میان نسل جدید جای خود را به فارسی داده‌است.
پیشینه

بیشینه مردم اصفهان به این زبان‌ها سخن می‌گفته‌اند. روند فارسی شدن زبان این مناطق در دوران صفوی و با اعلام اصفهان به عنوان پایتخت به بیشترین سرعت خود دست یافت.
این روند هم‌چنان ادامه دارد و بسیاری از روستاهای محل سکونت گویشوران زبان‌های مرکز ایران که بیشتر در بخش خاوری استان اصفهان قرار دارند امروزه در معرض تغییر زبانی به سوی فارسی هستند. این گروه‌های زبانی بنظر می‌رسد دارای زبانی با اصل مشترک بوده‌اند. در گذشته در بسیاری شهرهای بزرگ ایران این گویش‌ها رواج داشته که امروز جای خود را به فارسی سپرده‌اند. گویش قدیم کرمان و یزد که توسط زرتشتیان و یهودیان این دو شهر حفظ شده گویش قدیم اصفهان که در اشعار برخی شاعران مانند اوحدی اصفهانی نشانه‌هایی از آن بدست آمده توسط کلیمیان این شهر و روستاهای مجاور شهر مانند زاینده‌رود و گز باقی مانده‌است. این زبان مرکزی که گاهی زبان راجی نیز نامیده می‌شود در گذشته در شهرهای ری و قم و همدان نیز تکلم می‌شده‌است. چنانچه در آثار شمس قیس رازی آمده‌است که مردم ری و عراق عجم علاقه‌ای به اشعار فارسی ندارند و شعر محلی فهلوی خود را بیشتر می‌پسندند. در بروجرد و خرم‌آباد نیز این گویش‌ها در میان یهودی رواج داشته‌اند که امروزه برخی گروه‌های اقلیت مذهبی این شهر گویش کهن را حفظ کرده‌اند. بر پایه گزارشی که ابن مقفع از وضعیت زبان‌های رایج میان ایرانیان آورده، این گویش‌ها در گذشته فهلوی و در زمان قدیمتر پهلوی نامیده می‌شدند.
دسته‌بندی گویش‌های مرکزی ایران

این گویش‌ها به شش دسته عمده تقسیم می‌شوند؛ که چهار دسته آن‌ها چهار جهت جغرافیایی و دو دسته نیز به دلیل شباهت به این گویشها با آن‌ها در یک گروه قرار می‌گیرند:
گویش‌های شمال غربی: گویش‌هایی هستند که در غرب جاده قم-اصفهان رایج می‌باشند. از این دسته می‌توان به محلاتی، وانشانی و خوانساری اشاره نمود.
گویش‌های شمال شرقی:عمدتا در محدوده بین کاشان و نطنز رایج می‌باشند و شمار آن‌ها بسیار زیاد است. از مهمترین آن‌ها می‌توان به گویش کاشانی (کاشی)، گویش کلیمیان کاشان، گویش آرانی، قهرودی، جوشقانی، ابیانه ای، فریزندی، یرندی، میمه ای، سویی، کشه‌ای، طاری، نطنزی و گویش راجی ابوزیدآبادی را می‌توان نام برد.
گویش‌های جنوب غربی:گویش‌های جنوب غربی گویش‌هایی هستند که در اصفهان و نواحی مجاور آن رواج دارند. از این گویش‌ها می‌توان به جندانی (گندونی)،گویش گزی، سده‌ای، ورزنه‌ای، ولایتی یا جرقویه ای و گویش کلیمیان اصفهان اشاره نمود.
گویش‌های جنوب شرقی:در این دسته گویش‌های قدیم یزد و کرمان که اکنون تنها توسط زرتشتیان و کلیمیان این شهر صحبت می‌شوند و به گویش بهدینی و دری یا گبری نیز شهرت دارند نیز جای دارند. سایر گویش‌های این دسته شامل گویش نائینی، گویش انارکی، گویش اردستانی و گویش زفره‌ای می‌شود.
گویش‌های کویری: در منطقه‌ای درشرق ایران میان محل تلاقی دو کویر اصلی قرار دارند و میان خراسان و اصفهان واقع شده‌اند. این دسته شامل گویش‌های خوری وگویش فردوسی و فروی و مهرجانی می‌باشد.
گویش‌های تفرش: که در ناحیه‌ای در شرق همدان و جنوب ساوه رواج دارند و شامل گویش وفسی، گویش تفرشی، آشتیانی، کهکی، آمره‌ای، ویدری و الویری می‌گردد.
شباهت گویش‌های مرکزی ایران با سیوندی

سیوندی زبان مردم سیوند ۷۵ کیلومتری شمال شیراز تنها زبانی در جنوب کشور است که جز زبان‌های ایرانی شمال غربی است. سیوندی از نظر صرف و نحو و واژگان بسیار به گویش‌های مرکزی ایران شبیه‌است.
| Sivandi | ashtiyani | فارسی |
| --- | --- | --- |
| varf | varfa | برف |
| esbe | 'esba | سگ |
| varan | varan | باران |
| gal | gal | ها (جمع) |
| Sivandi | khansari | فارسی |
| --- | --- | --- |
| giyan | giyun | جان |
| esbe | 'esba | سگ |
| varan | varun | باران |
| hame | hama | ما |
پی‌نوشت‌ها

↑  Central dialects, Iranica
↑  Borjian, Habib (2009). "Median Succumbs to Persian after Three Millennia of Coexistence: Language Shift in the Central Iranian Plateau". Internet Archive. BRILL Journal of Persian Studies 2 (2009) 62-87 brill.nl/jps. {{cite web}}: Invalid |nopp=62-87 (help); Unknown parameter |nopp= ignored (|no-pp= suggested) (help); line feed character in |title= at position 95 (help)
↑  همان.
↑  دکتر محمد امین ریاحی خویی ملاحظاتی درباره زبان کهن آذربایجان کتابخانه الکترونیک تبیان
↑  خالقی مطلق, جلال. "سرگذشت زبان فارسی". ایران‌بوم. Archived from the original on 21 December 2018.
↑  اشمیت، رودیگر. راهنمای زبان‌های ایرانی. رضایی باغ بیدی، حسن؛ و .. جلد دوم. تهران نشر ققنوس، چاپ دوم. پاییز ۸۷-ص۵۱۷-۵۲۰
ادوارد جی مورن

| پیشینه> مالک | پیشینه>  |
| --- | --- |
آغاز کار::  ۱۳ دسامبر ۲۰۰۶
مشخصات اصلی: مشخصات اصلی
گنجایش::  263 gross; 179 net
درازا::  ۹۳٫۴ فوت (۲۸٫۴۷ متر)
پهنا::  ۳۷٫۶ فوت (۱۱٫۴۶ متر)
عمق::  ۱۶ فوت (۴٫۸۸ متر)
ادوارد جی مورن (به انگلیسی: Edward J. Moran) یک کشتی است که طول آن ۹۳٫۴ فوت (۲۸٫۴۷ متر) می‌باشد. این کشتی  در سال ۲۰۰۶ ساخته شد.
عبدالحسین برازنده

| عبدالحسین برازنده | عبدالحسین برازنده |
| --- | --- |
اطلاعات پس‌زمینه: اطلاعات پس‌زمینه
زاده: ۱۲۷۲اصفهان
درگذشته: ۷ اسفند ۱۳۵۰ (۷۸ سال)اصفهان
ژانر: موسیقی ایرانیموسیقی کلاسیکموسیقی کلاسیک ایرانی
پیشه: آهنگساز، نوازنده، معلم
ساز(ها): تارویلنسنتور
سازهای اصلی: سازهای اصلی
تار: تار
استاد(ها): درویش‌خان
عبدالحسین برازنده (زادهٔ ۱۲۷۲ در اصفهان – درگذشتهٔ ۷ اسفند ۱۳۵۰ در اصفهان) آهنگساز و نوازندهٔ تار اهل ایران بود.