نسل‌کشی چرکس
پیشنهاد

در سال ۱۸۵۷، دیمیتری مایلوتین برای اولین بار ایده اخراج دسته جمعی بومیان چرکس را مطرح کرد. مایلوتین استدلال می‌کرد که هدف این نیست که آنها را جابجا کنیم تا کشاورزان تولیدی در زمین‌های آنان اسکان داده شوند، بلکه «از بین بردن چرکس‌ها به خودی خود یک هدف بود - پاکسازی زمین از عناصر متخاصم». تزار الکساندر دوم برنامه‌ها را تأیید کرد، و مایلوتین بعداً در سال ۱۸۶۱، وزیر جنگ شد و از اوایل دهه ۱۸۶۰ اخراج‌ها در قفقاز (ابتدا در شمال شرقی و سپس در شمال غربی) آغاز شد. برخی دیگر در میان طبقه نظامی روسیه مانند روستیسلاو فدایف اظهار می‌داشتند که چرکس‌ها نمی‌توانند روس شوند چون «آموزش مجدد یک جامعه روندی طولانی است و چندین قرن زمان نیاز دارد» و روسیه در برهه حساسی از تاریخ خود بسر می‌برد و قفقاز بایستی آرام باشد. فدایف می‌گوید که روس‌ها برای دستیابی به این هدف قصد داشتند «نیمی از چرکس‌ها را نابود کنند تا نیمی دیگر مجبور به تسلیم اسلحه خود شوند». سیاستمداران برجسته روسی همچون شاهزاده کچوبی نیز مایل به اخراج بودند. کچوبی به آمریکایی‌هایی که از منطقه دیدار می‌کردند، گفت: «این چرکس‌ها درست مانند سرخپوستان آمریکایی شما هستند - غیرقابل توصیف و بی‌تمدن … و با توجه به انرژی طبیعی‌شان، تنها نابودی آنان را ساکت خواهد کرد.»
اگرچه حتی پیش از پیشنهاد سال ۱۸۵۷ مایلوتین، نیروهای روسی در سال ۱۸۵۶ نیز اقدام به اخراج تاتارهای کریمه و نوقایی‌ها کرده بودند. برخی نویسندگان همچون راسر-اون، این مسئله را با اخراج چرکس‌ها مرتبط می‌دانند. با پیشروی ارتش روس در اواخر دهه ۱۸۵۰ و اوایل دهه ۱۸۶۰ در چرکسیه، آنان از سرزمین خود بیرون رانده شدند تا کازاک‌های وفادار به امپراتوری در این زمین‌ها اسکان داده شوند، زیرا نخبگان نظامی روسیه این عقیده را ایجاد کرده بودند که برای حفاظت کامل از حاکمیت روسیه باید چرکس‌ها از این مناطق اخراج شوند.
روسیه نیز به نوبهٔ خود مشتاق خلاص شدن از شر ملتهای «ناآرام» بود تاکازاکها و سایر مسیحیان را در منطقه اسکان دهد. ژنرال نیکولای ایودوکیموف از ایدهٔ اخراج بومیان قفقاز غربی به امپراتوری عثمانی حمایت می‌کرد. وی نوشته‌است: «تبعید این کوهستانی‌های رام نشدنی» به ترکیه، ساده‌ترین راه برای پایان دادن به جنگ طولانی قفقاز است، این کار همچنین آزادی را به کسانی که «مرگ را به بیعت با دولت روسیه ترجیح می‌دهند» عطا خواهد کرد. از سوی دیگر، فرماندهان تزاری از احتمال استفاده از مهاجران توسط ترکیه به عنوان نیروی ضربتی علیه مسیحیان در جنگ قریب‌الوقوع روسیه و ترکیه آگاه بودند. طرح اسکان مجدد چرکس‌ها سرانجام اکتبر ۱۸۶۰ در ولادیکاکاز در جلسه فرماندهان روسی قفقاز مورد توافق قرار گرفت و ۱۰ مه ۱۸۶۲ رسماً توسط تزار الکساندر دوم به تأیید شد. عثمانی برای تشویق مهاجران، مأمورانی به منطقه فرستادند. آنان امیدوار بودند در مناطقی که جمعیت مسیحی زیادی داشت، تعداد مسلمانان را افزایش دهند. از مردمان کوهستان دعوت شد که «به ترکیه بروند، جایی که دولت عثمانی آنها را با آغوش باز می‌پذیرفت و جایی که زندگی در آن به طور غیرقابل مقایسه‌ای بهتر خواهد بود».
سربازگیری اجباری نیز از جمله عواملی بود که این جمعیت را نگران کرده بود، اگرچه در واقع آنها هرگز مشمول طرح نظامی نمی‌شدند. روسای چرکسی که حامی اسکان مجدد بودند، عمدتاً از قبیله آبزاخ بودند که افراد خود را مناطق جدیدی در شمال جایی که قبلاً ساکن بودند، منتقل کردند. اکثر چرکس‌های باقی مانده که امروز رسماً ملت جمهوری آدیغیه در روسیه را تشکیل می‌دهند، از قبیله آبزاخ هستند. دیگر روسای چرکس از قبایل مختلف در جلسه با تزار الکساندر دوم (۱۸۶۱) در شهر روسی یکاترینودار حاضر شدند، و قول دادند که در صورت حذف کازاک‌ها و سربازان روسی از چرکسیه و محدود کردن آنان به رودخانه‌های کوبان و لبا، حاکمیت روسیه را خواهند پذیرفت. روس‌ها پیشنهاد چرکس‌ها را رد کردند؛ لذا این روسا از اجرای پیشنهاد روسیه مبنی بر انتقال مردم خود به خارج از سرزمین اجدادی امتناع ورزیدند.
در سال ۱۸۵۹، سه سال پیش از تصویب طرح اخراج توسط دولت روسیه، مقامات روسی مذاکرات خود را با عثمانی‌ها دربارهٔ مهاجرت تعداد محدودی از مهاجران آغاز کردند، و در سال ۱۸۶۰ دو طرف پیمانی را برای مهاجرت ۴۰٬۰۰۰–۵۰٬۰۰۰ چرکس امضا کردند. طرف عثمانی مشتاق به افزایش جمعیت مورد توافق در پیمان بود. اگرچه در همین زمان، چرکس‌های بسیاری از اطراف کوبان و حتی قالموق‌ها به سرزمین‌های عثمانی تبعید شده بودند زیرا روس آنان را در اخراج سیستماتیک نوقایی‌ها، بیرون رانده بودند. روزنامه‌های انگلیسی گزارش می‌دهند که نیروهای روسی جمعیت‌های مقیم نوقایی و چرکس را مجبور به انتخاب یکی از دو مورد امپراتوری عثمانی یا سیبری کرده بودند؛ لذا ۱۸٬۰۰۰–۲۰٬۰۰۰ چرکس و نوقایی به پایان رسید به ترکیه مهاجرت کرده و در خارج از استانبول و اسکدار سکنی گزیدند.
با فزایش احساس اضطرار، در ۲۵ ژوئن ۱۸۶۱، رهبران کلیه قبایل چرکس و اویبخ‌ها در یک خاچی در سوچی جمع شدند تا به‌طور مشترک از نیروهای غربی درخواست کمک کنند. هیئت‌های عثمانی و انگلیس و همچنین پاریس قول دادند چنانچه آنام به صورت دولتی منسجم متحد شوند، چرکسیه را به صورت کشوری مستقل به رسمیت خواهند شناخت. قبایل چرکس در پاسخ پارلمانی ملی را در سوچی تشکیل دادند، اما ژنرال روسی کولیوباکین به سرعت سوچی را تصرف کرده و پارلمان را تخریب کرد. هیچ اقدامی برای جلوگیری از این کار توسط هیچ قدرت بزرگی صورت نگرفت.