تسونگ-دائو لی

| تسونگ-دائو لی | تسونگ-دائو لی |
| --- | --- |
: 
زادهٔ: ۲۴ نوامبر ۱۹۲۶ شانگهای، چین
درگذشت: ۴ اوت ۲۰۲۴ (۹۷ سال) سان فرانسیسکو، ایالات متحده آمریکا
محل تحصیل: دانشگاه ججیانگ National Southwestern Associated University دانشگاه شیکاگو
جوایز:  جایزه نوبل فیزیک (۱۹۵۷)
پیشینه علمی: پیشینه علمی
محل کار: دانشگاه کلمبیا مؤسسه مطالعات پیشرفته دانشگاه کالیفرنیا، برکلی
استاد راهنما: انریکو فرمی
 :  
امضاء: امضاء
: 
تسونگ-دائو لی (به انگلیسی: Tsung-Dao Lee) (زادهٔ ٢۴ نوامبر ١٩٢۶ – درگذشتهٔ ۴ اوت ۲۰٢۴) نظریهٔ فیزیک بود که بیش از سی سال بسیاری از پژوهش‌های هسته‌ای را هدایت می‌کرد. او در شانگهای زاده شد و در دانشگاه شانگهای در همان‌جا درس خواند؛ پس از جنگ جهانی دوم به ایالات متحده آمریکا مهاجرت و در دانشگاه شیکاگو ثبت نام کرد و در همان‌جا برای دکتری پذیرفته شد. در شیکاگو، تحت نظر ادوارد تلر، فیزیکدان هسته‌ای کار کرد و در ۱۹۵۰ دکترای خود را گرفت. سال بعد او یک کمک هزینهٔ پژوهشی را در مؤسسه مطالعات پیشرفته در پرینستون نیوجرسی پذیرفت.
او در پرینستون با دانشمندی چینی به نام چن نینگ یانگ دیداری دوباره داشت. دو سال بعد، لی استاد دانشگاه کلمبیا در شهر نیویورک شد. او و یانگ همچنان به ملاقات‌های هفتگی خود ادامه می‌دادند و دربارهٔ ذرات بنیادی مطالعه و پژوهش می‌کردند.
وی در ۴ اوت ۲۰٢۴ به‌دلیل کهولت سن درگذشت.
| داده‌های کتابخانه‌ای  | داده‌های کتابخانه‌ای  |
| --- | --- |
عمومی:  ISNI 1  ویاف 1  ورلدکت (از طریق ویاف) 
کتابخانه‌های ملی:  نروژ  فرانسه (داده‌ها)  کاتالونیا  آلمان  اسرائیل  ایالات متحده آمریکا  جمهوری چک  استرالیا  کرواسی  هلند  لهستان 
واژه‌نامه‌های زندگی‌نامه‌ای:  آلمان 
پایگاه‌های دادهٔ علمی:  ساینی (ژاپن)  مث‌سای‌نوت  پروژهٔ تبارشناسی ریاضیات  نویسنده اسکوپوس  zbMATH 
سایر:  کاربرد چندوجهی اصطلاحات موضوعی  ریرو (سوئیس) 1  شبکه‌های اجتماعی و محتوای بایگانی شونده  سوداک (فرانسه) 1  تروو (استرالیا) 1 
| ن ب وفهرست برندگان جایزهٔ نوبل فیزیک | ن ب وفهرست برندگان جایزهٔ نوبل فیزیک | ن ب وفهرست برندگان جایزهٔ نوبل فیزیک |
| --- | --- | --- |
| ۱۹۰۱–۱۹۲۵ |  ویلهلم رونتگن (۱۹۰۱)  هندریک لورنتز / پیتر زیمان (۱۹۰۲)  آنری بکرل / پیر کوری / ماری کوری (۱۹۰۳)  جان استرات (۱۹۰۴)  فیلیپ لنارت (۱۹۰۵)  جوزف جان تامسون (۱۹۰۶)  آلبرت آبراهام مایکلسون (۱۹۰۷)  گابریل لیپمن (۱۹۰۸)  گولیلمو مارکونی / کارل فردیناند برون (۱۹۰۹)  یوهان دیدریک وان در والس (۱۹۱۰)  ویلهلم وین (۱۹۱۱)  گوستاف دالن (۱۹۱۲)  هایک کامرلینگ اونس (۱۹۱۳)  ماکس فون لائو (۱۹۱۴)  ویلیام لورنس براگ / ویلیام هنری براگ (۱۹۱۵)  چارلز گلوور بارکلا (۱۹۱۷)  ماکس پلانک (۱۹۱۸)  یوهانس اشتارک (۱۹۱۹)  شارل ادوارد گیوم (۱۹۲۰)  آلبرت اینشتین (۱۹۲۱)  نیلز بور (۱۹۲۲)  رابرت میلیکان (۱۹۲۳)  مانه زیگبان  (۱۹۲۴)  جیمز فرانک / گوستاو هرتز (۱۹۲۵)  |  |
| ۱۹۲۶–۱۹۵۰ |  ژان باتیست پرن (۱۹۲۶)  آرتور هالی کامپتون / چارلز تامسون ریس ویلسون (۱۹۲۷)  اون ویلانز ریچاردسون (۱۹۲۸)  لویی دو بروی (۱۹۲۹)  سی وی رامان (۱۹۳۰)  ورنر کارل هایزنبرگ (۱۹۳۲)  اروین شرودینگر / پل دیراک (۱۹۳۳)  جیمز چدویک (۱۹۳۵)  ویکتور فرانتس هس / کارل دیوید اندرسون (۱۹۳۶)  کلینتون دیویسون / جرج پاجت تامسون (۱۹۳۷)  انریکو فرمی (۱۹۳۸)  ارنست لارنس (۱۹۳۹)  اتو اشترن (۱۹۴۳)  ایزیدور ایزاک رابی (۱۹۴۴)  ولفگانگ پاولی (۱۹۴۵)  پرسی ویلیام بریجمن (۱۹۴۶)  ادوارد ویکتور اپلتون (۱۹۴۷)  پاتریک بلاکت (۱۹۴۸)  هیدکی یوکاوا (۱۹۴۹)  سیسل فرانک پاول (۱۹۵۰)  |  |
| ۱۹۵۱–۱۹۷۵ |  جان داگلاس کاکرافت / ارنست والتون (۱۹۵۱)  فلیکس بلوخ / ادوارد میلز پورسل (۱۹۵۲)  فریتز زرنیکه (۱۹۵۳)  ماکس برن / والتر بوث (۱۹۵۴)  ویلیس اوژن لمب / پولیکارپ کوش (۱۹۵۵)  ویلیام شاکلی / جان باردین / والتر هاوسر براتین (۱۹۵۶)  چن نینگ یانگ / تسونگ-دائو لی (۱۹۵۷)  پاول چرنکوف / لیا فرانک / ایگور یوگنیویچ تام (۱۹۵۸)  امیلیو سگره / اوون چمبرلین (۱۹۵۹)  دونالد آرتور گلایزر (۱۹۶۰)  رابرت هافستاتر / رودولف لودویگ موسباور (۱۹۶۱)  لو لانداو (۱۹۶۲)  یوجین ویگنر / ماریا ژئوپرت مایر / جی. هانس دی. جنسن (۱۹۶۳)  چارلز هارد تاونز / نیکولای باسوف / الکساندر میخایلوویچ پروخورف (۱۹۶۴)  سین‌ایترو تومونوجا / جولیان شوینگر / ریچارد فاینمن (۱۹۶۵)  آلفرد کاستلر (۱۹۶۶)  هانس بته (۱۹۶۷)  لوئیس والتر آلوارز (۱۹۶۸)  ماری گل-من (۱۹۶۹)  هانس اولوف گوستا آلفون / لوئی نل (۱۹۷۰)  دنیس گابور (۱۹۷۱)  جان باردین / لئون نیل کوپر / جان رابرت شریفر (۱۹۷۲)  لئو ایساکی / ایوار یِوِر / بریان دیوید جوزفسون (۱۹۷۳)  مارتین رایل / آنتونی هویش (۱۹۷۴)  آگه بوهر / بن روی ماتلسن / لئو جیمز رینواتر (۱۹۷۵)  |  |
| ۱۹۷۶–۲۰۰۰ |  برتون ریکتر / ساموئل چائو چونگ تینگ (۱۹۷۶)  فیلیپ وارن اندرسن / نویل فرانسیس مات / جان هاسبورک وان ولک (۱۹۷۷)  پیوتر کاپیتسا / آرنو آلان پنزیاس / رابرت وودرو ویلسون (۱۹۷۸)  شلدون لی گلاشو / عبدالسلام / استیون واینبرگ (۱۹۷۹)  جیمز کرونین / وال لوگسدون فیچ (۱۹۸۰)  نیکولاس بلومبرگر / آرتور لئونارد شالو / کای زیگبان  (۱۹۸۱)  کنت ویلسن (۱۹۸۲)  سابراهمانین چاندراسکار / ویلیام آلفرد فاولر (۱۹۸۳)  کارلو روبیا / سیمون ون درمیر (۱۹۸۴)  کلاوس فون کلیتسینگ (۱۹۸۵)  ارنست روسکا / گرد بینینگ / هاینریش روهرر (۱۹۸۶)  یوهانس جرج بدنورز / کارل الکساندر مولر (۱۹۸۷)  لئون لدرمن / ملوین شوارتز / جک اشتینبرگر (۱۹۸۸)  نورمن فاستر رمزی / هانس جرج دهملت / ولفگانگ پل (۱۹۸۹)  جروم ایزاک فریدمان / هنری وی کندال / ریچارد ادوارد تایلور (۱۹۹۰)  پیر-ژیل دو ژن (۱۹۹۱)  جورج چرپک (۱۹۹۲)  راسل هالس / جوزف تیلور (۱۹۹۳)  برترام برکهاوس / کلیفورد گلنوود شال (۱۹۹۴)  مارتین لویز پرل / فردریک رینز (۱۹۹۵)  دیوید موریس لی / داگلاس دین اشرفت / رابرت کلمن ریچاردسون (۱۹۹۶)  استیون چو / کلود کوهن تانوژی / ویلیام دانیل فیلیپ (۱۹۹۷)  رابرت لافلین / هورست لودویگ اشتورمر / دانیل چی تسوئی (۱۹۹۸)  خرارد توفت / مارتینیوس ولتمن (۱۹۹۹)  ژورس آلفروف / هربرت کرومر / جک کیلبی (۲۰۰۰)  |  |
| ۲۰۰۱–تاکنون |  اریک آلن کرنل / ولفانگ کترله / کارل ادوین ویمن (۲۰۰۱)  ریموند دیویس جونیور / ماساتوشی کوشیبا / ریکاردو جیاکونی (۲۰۰۲)  آلکسی آلکسیویچ آبریکوسوف / ویتالی لازاریویچ گینزبرگ / آنتونی جیمز لگت (۲۰۰۳)  دیوید گراس / دیوید پولیتزر / فرانک ویلچک (۲۰۰۴)  روی جی. گلوبر / جان هال / تئودور هانش (۲۰۰۵)  جان ماتر / جرج اسموت (۲۰۰۶)  آلبر فر / پتر گرونبرگ (۲۰۰۷)  یوایچیرو نامبو / ماکوتو کوبایاشی / شیهید ماسکاوا (۲۰۰۸)  چارلز کائو / ویلارد بویل / جرج ای. اسمیت (۲۰۰۹)  آندره گایم / کنستانتین نووسلف (۲۰۱۰)  سال پرلموتر / آدم ریس / برایان اشمیت (۲۰۱۱)  دیوید واینلند / سرژ هاروش (۲۰۱۲)  فرانسوا انگلرت / پیتر هیگز (۲۰۱۳)  ایسامو آکاساکی / هیروشی آمانو / شوجی ناکامورا (۲۰۱۴)  تاکاکی کاجیتا / آرتور بی مک‌دانلد (۲۰۱۵)  دیوید جی تولس / دانکن هالدین / جان مایکل کوسترلیتز (۲۰۱۶)  راینر وایس / بری بریش / کیپ تورن (۲۰۱۷)  آرتور اشکین / ژرار مورو / دانا استریکلند (۲۰۱۸)  جیم پیبلس / میشل مایور / دیدیه کلاز (۲۰۱۹)  راجر پنروز / راینهارد گنتزل / آندره‌آ ام. گز (۲۰۲۰)  سیوکورو مانابه / کلاوس هسلمن / جیورجیو پاریسی (۲۰۲۱)  آلن اسپه / جان اف کلاوسر / آنتون زیلینگر (۲۰۲۲)  |  |
↑  TABNAK، تابناک | (۱۴۰۳/۰۵/۱۷ - ۱۵:۱۱). «جوان‌ترین برنده جایزه نوبل فیزیک در 97 سالگی درگذشت». fa. دریافت‌شده در 2024-08-08. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)