stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
اسماعیل یکم سامانی
امارت سامانی > طبرستان و ری

با قدرت گرفتن علویان زیدی در طبرستان در سال ۲۵۰ ه. / ۸۶۴ م. این ناحیه در عمل از دست خلافت عباسی خارج شد. علویان که از اساس مخالف خلافت بودند. در زمان محمد بن زید از این سلسله؛ وی قدرت کامل در طبرستان را به دست گرفته بود و حتی می‌توانست کنش‌هایی خارج از ناحیهٔ طبرستان انجام دهد.
اکثر منابع آورده‌اند محمد بن زید علوی که در طبرستان حکومت داشت در جریان جنگ عمرولیث و اسماعیل از فرصت استفاده کرد و سعی کرد خراسان را فتح کند اما در حقیقت از نظر دستگاه خلافت علویان باید به هر جهت از میان برداشته می‌شدند. پس خلیفه در ازای نابودی علویان حاضر به دادن امتیازات زیادی بود. قطعاً پس از پیروزی اسماعیل در بلخ توقع داشت وی علویان را سرکوب کند. پس بعد از این که هوای حکمرانی به طبرستان به سر اسماعیل افتاد خلیفه هم از او پشتیبانی کرد و منشور حکومت بر طبرستان را نیز برای او فرستاد. اسماعیل برای جنگ با محمد بن زید علوی لشکری به رهبری محمد بن هارون فرستاد و از آن جا که جنگ در دروازه گرگان رخ داد معلوم می‌شود هجوم اولیه از سمت سامانیان بوده. در این جنگ خونین سپاه سامانی شکست خورد ولی وقتی سپاه علوی برای جمع‌آوری غنائم متفرق شدند؛ مورد شبیخون سپاه سامانی قرار گرفتند و از بین رفتند. در این جریان محمد بن زید زخمی شد و چند روز بعد مرد. بسیاری از محققان این نبرد را خونینترین جنگ قرن چهارم هجری دانسته‌اند. اسماعیل با این اقدامات خود وقفه ای ۱۴ ساله در حکومت علویان طبرستان ایجاد کرد.
امارت سامانی > شورش محمد بن هارون و ناصر کبیر

محمد بن هارون یک سال و نیم از سمت اسماعیل در طبرستان حکومت کرد ولی بعد ضد او شد. بعد از این که اسماعیل برای سرکوب او راهی طبرستان شد فرار کرد. همزمان با این اوضاع ناصر کبیر که از علویان بود با تعداد زیادی از مردم دیلمان و گیلان به اسم خونخواهی محمد بن زید شورش کرد و به سوی آمل حرکت کرد. اسماعیل پسرش احمد را برای مقابله با آنان فرستاد. در نبردی که در فلاس اتفاق افتاد سامانیان پیروز شدند و بعد از آن حکومتشان در طبرستان محکم شد. در این بین محمد بن هارون سر نافرمانی از اسماعیل را برداشت و بعد از مدتی به دعوت اهالی ری برای سرکوب حاکم نامحبوب ری به نام اوکرتمش به آن جا رفت و وی و فرزندانش را کشت و حاکم ری شد. اسماعیل در تعقیب او به سمت ری رفت و در سمنان خبر مرگ معتضد را دریافت کرد ولی به حرکت خود ادامه داد و اطراف ری با محمد بن هارون رو به رو شد و او را فراری داد. این گونه ری هم ذیل سلطهٔ سامانیان درآمد. این پیروزی‌ها منجر به سلطهٔ سامانیان از ری تا کاشغر شد.
امارت سامانی > روابط با خلفا

با فروپاشی حکومت طاهریان در ۲۵۹ ه. / ۸۷۳ م. و تسلط سامانیان بر سرزمین‌های شرقی بلاد اسلامی؛ سامانیان که خود را در تابعیت طاهریان می‌دانستند از آن به بعد مستقیماً از خود خلیفه تأیید گرفتند و حکومت فرارود به آنان سپرده شد.
امارت اسماعیل همزمان با یک سال از خلافت معتمد عباسی، یازده سال از خلافت معتضد و پنج سال از خلافت مکتفی بالله، هفدهمین خلیفهٔ عباسی بود. اسماعیل با دستگاه خلافت رابطه خوبی داشت و برای جلب حمایت خلفای عباسی همیشه از آنان اطاعت می‌کرد. از آن سو خلافت از این که در دورترین نقاط شرقی خلافت کسانی در قدرت باشند که فرمانبردار خلیفه باشند و از مرزها دفاع کنند و به سرزمین کفار حمله کنند خیلی راضی بودند.
در باب رابطهٔ اسماعیل و خلفا در تاریخ منظوم ظفرنامه آمده‌است:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  به یاریِ اقبال و از فرِ بخت |  |  در ایران‌زمین یافت دیهیم و تخت |
|  خلیفه در این وقت بد معتضد |  |  سماعیل بودی به او معتقد |
|  به حکمِ خلیفه امیرِ دلیر |  |  به جنگِ بنی لیث آمد چو شیر |
|  برانداخت آن تخمه را از مهی |  |  از ایشان بدو رفت فرماندهی |
|  خلیفه بدو داد آن جایگاه |  |  که بودی بنی لیث را در بنا |
|  خراسان و کرمان و مازندران |  |  قهستان و قومس کران تا کران |
|  فرستاد منشورِ شاهی برش |  |  همان خلعتی فاخر اندر خورش |
واپسین سال‌ها و مرگ

اسماعیل در ۲۹۱ ه. / ۹۰۴ م. با هجوم تعداد زیادی از ترکان به فرارود مواجه شد ولی در نهایت توانست آنان را سرکوب کند و شاید به تلافی همین حملات دو سال بعد بار دیگر به سرزمین ترکان حمله کرد و چند شهر آنان را اشغال کرد. و در اواسط ماه صفر سال ۲۹۵ه. / ۹۰۷ م. در دهی به اسم زرمار در حوالی بخارا درگذشت و دفن شد. مرگ او ظاهراً به دلیل بیماری ناشی از هوای مرطوب ناحیهٔ جوی مولیان بوده. او بعد از مرگ به امیر ماضی مشهور شد.
مقبرهٔ امیر اسماعیل در بخارا که امروزه به مقبرهٔ سامانی یا گور امیر اسماعیل شهرت دارد یکی از شاهکارهای هنر و معماری و کاملاً منحصر به فرد است. برخی معتقدند تعدادی از امرای سامانی نیز در آن مدفونند. بسیاری این بنا را مهم‌ترین نمونهٔ تحول هنر آجرکاری در آغاز قرن چهارم هجری/ دهم میلادی دانسته‌اند که از اصالت زیادی برخوردار است در آجرکاری این بنا از طرح‌هایی چون دیسک و مروارید و از نقوش متداول دورهٔ سامانی استفاده شده.
میراث

بعد از پیروزی امیر اسماعیل در جنگ با صفاریان امارت اسماعیل وارد مرحلهٔ جدیدی از تاریخش شد. پیروزی‌های پیاپی وی در جنگ با صفاریان و علویان و پس از چندی در سرحدات ترکان محدودهٔ حکمرانی وی را از یک منطقه محدود به سرزمینی وسیع گسترش داد و حکومت محلی او را به یک دولت خودمختار در شرق قلمرو اسلامی بدل کرد. فتح و الحاق خراسان، سیستان و طبرستان و خوارزم و پیشروی در سرحدات ترک و تأیید این فتوحات و الحاقات از سمت خلیفهٔ عباسی موجب شد این حکومت محلی به تنها دولت شرقی خلافت اسلامی در پایان قرن سوم هجری/ نهم میلادی تبدیل شود. در این دوره بخارا مرکز خلافت در شرق و همتراز با شهرهای مهمی مانند بغداد تلقی می‌شد. با مقایسهٔ این دوره با دوره قبلی درمیابیم که در دوره اول، اسماعیل مانند برادر و پدرش یک امیر محلی معمولی بود در حالی که رسمیت و اهمیت یافتن حکومت سامانی و تبدیل شدن آن به یک دولت خودمختار از زمانی است که جایگزین دو حکومت قدرتمند طاهریان و صفاریان شد و مراکز سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی شرق ایران تحت الشعاع بخارا واقع شدند.
به اعتقاد هروی از آنجا که وی به نظر به داشتن فرهنگی شکوفا و علم و ادب اهمیت می‌داد سمرقندی گفته‌است وی فرمان داده السوادالاعظم که در زمینهٔ موضوعات دینی و تبیین و توجه به مسائل فقهی حنفی را صادر کرد این کتاب بعدها به فارسی ترجمه شد. پس یکی از اقدامات مهم این دوره را می‌توان احیای اسلام سنتی و تحکیم مبانی مکتب حنفی برشمرد.
تلاش‌های امیر اسماعیل سامانی موجب به وجود آمدن حکومتی شد که در ادوار دیگر آن دولت شاهد درخشش دانشمندان و نوابغ شاخصی هستیم و کتابخانه‌ها و مراکز علمی و فرهنگی را مشاهده می‌کنیم در حالی که در ابتدای دولت سامانی زیرساخت این مسائل موجود نبود و امیر اسماعیل فردی بود که این امکانات را فراهم کرد. روش نظری و عملی وی برای دولت‌مردان بعدی به ویژه خواجه نظام الملک نمونهٔ کمال مطلوب حکمرانی شد.
منش و حیات فردی

هروی معتقد است محققان بعد از مطالعهٔ صدها منبع به هیچ گونه نکوهش و تقبیحی دربارهٔ وی پیدا نمی‌کنند و این مورد این حقیقت را اثبات می‌کند که که تمام منابع وی را ستوده‌اند و اقدامات او را تأیید می‌کنند و نمی‌توان منبعی را یافت که وی به دلیل اقدامات نسنجیده و نادرست مورد ملامت قرار گرفته باشد.
حاکم نیشابوری از او به عنوان «امام عادل و تزکیه کنندهٔ دین» یاد کرده. سمعانی با اشاره به شهرت غیرقابل مقایسهٔ او با دیگر امرای سامانی، وی را دارای صفات برجسته ای می‌داند. ثعالبی در کتب متعدد وی سخنان زیادی در مورد وی آورده و به شخصیت والای وی اشاره نموده‌است. این اقوال تاریخی موجب شده محققانی مانند بوشنر بین امیر اسماعیل و نوه اش نصر دوم مقایسه ای انجام دهند و مقام او را مهم‌تر از هر امیر سامانی دیگری حتی نصر دوم بدانند.
هروی به نقل از ابن اثیر آورده که وقتی وی امیر شد با دوستان و نزدیکان خود بیش از پیش مکاتبه و مراوده می‌کرد و وقتی به وی پیشنهاد شد این کار را نکند گفت: «بر ما واجب است که چون خداوند ما را سرفراز و بلند کرده‌است پس ما نیز دوستان خود را جلال و رفعت تا بر اخلاص خود نسبت به ما بیفزایند نه این که با بی‌توجهی به آنان، موقعیت آنان را تنزل بخشیده و خود را نیز از منظر آنان خوار و کوچک کنیم.» وی در جای دیگر اشاره می‌کند: «اسماعیل مردی خردمند و دادگر و نیک رفتار و بردبار و نسبت به رعیت مهربان بود. گویند: احمد فرزندش، معلم و مؤدب داشت. روزی اسماعیل بدون اطلاع معلم می‌گذشت. شنید که معلم به فرزندش دشنام می‌داد و می‌گفت: خداوند تو و آن کسی که فرزندش هستی، گرامی و خوش ندارد. اسماعیل وارد شد و گفت ای مرد آیا گمان می‌بری ما گناه‌کار هستیم که به ما ناسزا و فحش می‌دهی؟ آیا می‌توانی ما را از دشنام معاف بداری؟ معلم سخت ترسید و چون اسماعیل دید او ترسید دستور داد به او انعام و صله بدهند.» ابن حوقل نیز دربارهٔ وی چنین می‌گوید: «اسماعیل، پادشاه بزرگ و نیک سیرت و صاحب مناقب و محاسن بسیار و آثار خوب و اعمال شگفت‌انگیز است.»
زکریای رازی در مورد وی آورده:
او پیوسته به مطالعه اشتغال داشت و سخت آن را دنبال می‌کرد، چراغ خود را در چراغدانی بر روی دیوار می‌نهاد و کتاب خود را بر آن دیوار تکیه می‌داد و به خواندن می‌پرداخت، تا اگر خواب او را در رباید، کتاب از دستش بیفتد و بیدار شود و به مطالعهٔ خود ادامه دهد. این امر چشم او را معیوب ساخت.
بیماری‌هراسی

Medical condition
| بیماری‌هراسی | بیماری‌هراسی |
| --- | --- |
تخصص: روان‌پزشکی 
طبقه‌بندی و منابع بیرونی: طبقه‌بندی و منابع بیرونی
[ویرایش در ویکی‌داده]: [ویرایش در ویکی‌داده]
بیماری‌هراسی یا اختلال اضطراب بیماری (به انگلیسی: Nosophobia یا disease phobia یا illness anxiety disorder)؛ ترس غیرمنطقی از ابتلا به بیماری، نوعی از هراس ویژه است. ترس‌های اولیه از این نوع عبارتند از: ترس از ابتلا به HIV, سل (توبرکلوز) ریوی، بیماری‌های آمیزشی، سرطان، بیماری‌های قلبی و سرماخوردگی یا آنفلوانزا است.
برخی از نویسندگان اظهار داشته‌اند که علائم دیده شده در سندروم دانشجویان پزشکی باید به جای «خودبیمارانگاری» به عنوان «بیماری‌هراسی» شناخته شوند، زیرا مطالعات نقل‌شده درصد بسیار کمی از شخصیت خودبیمارانگار را نشان می‌دهد.
کلمه nosophobia از واژه یونانی νόσος nosos به معنای «بیماری» و φόβος، فوبوس، «هراس» گرفته شده‌است.
مجموعه آثار چخوف

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نویسنده(ها): آنتون چخوف
برگرداننده(ها): سروژ استپانیان، ناهید کاشی‌چی
گونه(های) ادبی: داستان و نمایشنامه و نامه
ناشر: توس
تاریخ نشر: ۱۳۷۵
شابک: شابک ‎۹۷۸−۹۶۴−۳۱۵−۷۰۸−۱
مجموعهٔ آثار چخوف مجموعهٔ ده‌جلدیِ نوشته‌های آنتون چخوف به ترجمهٔ فارسی سروژ استپانیان و ناهید کاشی‌چی است که در سال ۱۳۷۵ منتشر و در مراسم کتاب سال جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان کتاب برگزیده معرفی شد.
محتوا

چهار جلد نخست داستان‌های کوتاه، جلد پنجم جزیره ساخالین، جلد شش و هفت نمایشنامه‌ها و سه جلد نهایی نامه‌های چخوف را در بر می‌گیرد. نامه‌ها را ناهید کاشی‌چی و باقی مجلّدات را سروژ استپانیان ترجمه کرده‌است.
نئوکورتکس

| نئوکورتکس> شناسه‌ها | نئوکورتکس> شناسه‌ها |
| --- | --- |
MeSH: D019579
نورونیمز: 2314
شناسه  نورولکس: birnlex_2547
TA98: A14.1.09.304  A14.1.09.307
TA2: 5532
FMA: 62429
نئوکورتکس یا نوقشر (به انگلیسی: Neocortex) بخشی از مغز پستانداران است. این بخش لایهٔ بیرونی دو نیم‌کره مغزی است و خود از شش لایه I تا VI تشکیل شده‌است که VI درونی‌ترین و I بیرونی‌ترین لایه آن است. نئوکورتکس بخشی از قشر مغز است و در همه پستانداران، در عملکرد حواس، تولید دستورهای حرکتی، تصمیم‌گیری مکانی، خودآگاهی و زبان نقش دارد.
فرگشت

بررسی‌های کالبدشناسی تطبیقی نشان داده‌اند که نئوکورتکس مغز به نسبت به تازگی فرگشت یافته و همچنین پس از سایر بخش‌های مغز و روی آن رشد کرده‌است.
نئوکورتکس در ماهی‌ها و دوزیستان حضور ندارد و تنها به شکل تحلیل‌رفته‌ای در میان بعضی خزندگان و دیگر جانوران دیده شده‌است. این بخش در موش‌ها و گربه کمتر شکل یافته، ولی در میان نخستی‌سانان بسیار رشد یافته به گونه‌ای که نقش مهمی در انسان شدن انسان خردمند (هوموساپین‌ها) ایفا می‌کند. در مقایسه، نئوکورتکس ۲۰ درصد وزن مغز حشره‌خورها و ۸۰ درصد مغز انسان را تشکیل می‌دهد.
روانشناسی

پستاندار، رده ای جانوری است که به فرزند خود شیر می‌دهد و از او نگهداری می‌کند؛ بنابراین لازم می‌آید که واژه «نگهداری» در مغز او موجود باشد و این توسط نئوکورتکس رخ می‌نماید. برخی از جلوه‌های نئوکورتکس که در پستاندارن به اوج رسیده‌اند عبارتند از:
محبت و نگرانی مادر به کودک
عشق و همبستگی بین همسران
ثبت خاطرات
رؤیا در خواب عمیق
بهبود حافظه و یادگیری
مشارکت‌های اجتماعی
ابواسحاق کازرونی

| ابواسحاق ابراهیم بن شهریار کازرونی | ابواسحاق ابراهیم بن شهریار کازرونی |
| --- | --- |
آرامگاه ابواسحاق کازرونی: آرامگاه ابواسحاق کازرونی
زادهٔ: ۱۵ رمضان ۳۵۲ هجری قمری نُوَرد، کازرون
درگذشت: ۸ ذیقعده ۴۲۶ هجری قمری (۷۴ سال) نُوَرد، کازرون
علت مرگ: بیماری
آرامگاه: ایوان مرشدی، کازرون، ایران
پیشه(ها): صوفی، عارف، شاعر، مفسر و محدث
شناخته‌شده برای: تأسیس سلسله کازرونیه (مرشدیه)
دوره: شاهنشاهی آل بویه
والدین: شهریار پسر زادان‌فرخ پسر خورشید کازرونی - بانویه بنت مهدی
ابراهیم بن شهریار بن زادان‌فرخ بن خورشید کازرونی (۳۵۲–۴۲۶ هجری قمری) مشهور به شیخ ابواسحاق کازرونی و ملقب به شیخ مرشد، از صوفیان نامدار اواخر قرن چهارم و اوایل قرن پنجم هجری قمری است. او بنیان‌گذار سلسلهٔ کازرونیه بود که از یک سو تا هند و چین و از سوی دیگر تا آناتولی و بغداد گسترش یافت.
تولد و خانواده

ابواسحاق ابراهیم در ۱۵ رمضان سال ۳۵۲ قمری برابر با ۹۶۳ میلادی در محلهٔ نُوَرد کازرون (کوی علیای فعلی) زاده شد.
پدر او شهریار، مردی پیشه‌ور از قبیله سلمانی کازرون بود که از خویشاوندان سلمان فارسی بودند و پیامبر اسلام آنان را از پرداخت جزیه معاف کرده بود.
شهریار و بانویه که در خانواده‌های زرتشتی زاده شده بودند، پیش از تولد ابواسحاق دینشان را تغییر داده و مسلمان شده بودند.
زمانهٔ ابواسحاق

در زمان تولد ابواسحاق، منطقهٔ فارس هنوز یکی از پایگاه‌های مهم دین زرتشتی و کازرون مهم‌ترین و بزرگ‌ترین مرکز زرتشتیان بود و بیشتر مردم کازرون هنوز آیین زرتشتی داشتند.
در آن زمان چندین آتشکده بزرگ و دو مسجد در کازرون وجود داشت و حاکم شهر نیز فردی زرتشتی به نام خورشید مرزبان مشهور به دیلم مجوسی بود که به زرتشتیان آل بویه انتساب داشت.
زندگی و تحصیل

ابواسحاق در خانواده‌ای تهی‌دست زاده شد و مجبور بود از کودکی کار کند. صبح‌ها قبل از شروع کار نزد ابوتمام بصره‌ای و ابوعلی محمد شامی که از قاریان ساکن کازرون بودند، آموزش قرآن می‌دید.
او به تدریج از علاقه‌مندان به ابن خفیف، صوفی مشهور قرن چهارم هجری قمری شد. از استادان اصلی او می‌توان به ابوعبدالله محمد بیضاوی، ابی احمد عبدالوهاب رامین، قاضی ابوالطیب طبری، ابوعبدالله محمد کازرونی و قاضی ابومسعود محسن کازرونی اشاره کرد. ابواسحاق در سال ۳۸۸ هجری به همراه شیخ حسن اکّار به بصره، مکه و مدینه سفر کرد. او سرانجام و پس از تکمیل علوم خود، سلسلهٔ کازرونیه (مرشدیه) را در نیمهٔ دوم قرن چهارم هجری با هدف ترویج اسلام به مرکزیت شهر کازرون بنیان‌گذاری کرد.
تلاش برای گسترش اسلام و نبردها

ابواسحاق تصمیم داشت که اسلام را در منطقهٔ کازرون توسعه دهد و به همین علت شروع به تبلیغ و نشر دین کرد. او ابتدا در مسجد جامع کازرون به منبر رفت. اما به دلیل اخلال‌هایی که مخالفان در کارش به وجود آوردند، به ناچار از کازرون خارج شده و با ساخت محراب و سپس مسجدی سنگی در حومهٔ شهر به تبلیغ دین پرداخت. مخالفان او بارها این مسجد را تخریب کردند تا اینکه نهایتاً در سال ۳۷۱ هجری قمری یکی از مریدان او مسجدی را بنا کرد که به پایگاه اصلی سلسلهٔ کازرونیه تبدیل شد. اقدامات او که با استقبال مردم مواجه شده بود، موجب عکس‌العمل شدید زرتشتیان کازرون شد. پس از آن بود که ابواسحاق به تهیه سپاهی با کمک ابوعبدالله محمد بن جذین روی آورد. کشمکش‌های میان ابواسحاق و حاکم زرتشتی کازرون، موجب وقوع جنگی سخت میان مسلمانان و زرتشتیان کازرون شد. جنگ‌های متعدد او موجب شد تا در میان مردم شیخ غازی لقب بگیرد. دشمنی‌ها تا آن‌جا ادامه یافت که مردی به نام شهزور بن خربام نیز سعی در ترور شیخ ابواسحاق داشت که ناموفق بود.
سرانجام حاکم کازرون در سال ۴۰۶ هجری قمری توسط یکی از مریدان شیخ ابواسحاق مسموم شده و درگذشت.
مجموع حوادث موجب تثبیت و گسترش اسلام در کازرون گردید. روایت‌ها حاکی از اسلام آوردن ۲۴ هزار نفر از مردم کازرون توسط شیخ ابواسحاق است. فعالیت سلسلهٔ کازرونیه به رهبری شیخ ابواسحاق به حدی رسید که به‌تدریج ۶۵ خانقاه را تنها در منطقهٔ فارس به وجود آورد.
وفات

شیخ ابواسحاق سرانجام در ۸ ذیقعده سال ۴۲۶ هجری قمری برابر با ۱۰۳۵ میلادی پس از چهار ماه تحمل بیماری در نُوَرد کازرون درگذشت. او در طول زندگی‌اش همواره گیاه‌خوار و هرگز ازدواج نکرد.
مریدان و علاقه‌مندان سرشناس

شیخ ابواسحاق مریدان بسیاری داشت و محمود بن عثمان در سیرت‌نامهٔ او فهرستی طولانی از اسامی آن‌ها را آورده است.
از مریدان سرشناس ابواسحاق در زمان حیاتش می‌توان به امیر ابوالفضل بن بویه دیلمی و فخرالملک واسطی، وزیران آل بویه اشاره کرد.
شاهرخ، پادشاه امپراتوری تیموری در قرن نهم هجری قمری، غیاث‌الدین بلبن، پادشاه سلطنت مملوک هند در قرن هفتم هجری قمری، علاءالدین خلجی، پادشاه دودمان خلجی هند در قرون هفتم و هشتم و محمد بن تغلق، سلطان دهلی در قرن هشتم هجری قمری از دیگر مریدان سرشناس وی بوده‌اند.
سلطان بایزید و سلطان محمد فاتح، امپراطوران عثمانی نیز ارادت ویژه‌ای به شیخ ابواسحاق کازرونی داشتند و بناهایی در عثمانی برای او احداث کردند.
محمودشاه اینجو، فرمانروای آل اینجو در فارس و اصفهان به علت ارادت به شیخ ابواسحاق، نام فرزند و جانشین خود را ابواسحاق گذاشت.
از دیگر مریدان و علاقه‌مندان نامدار او در قرون بعد می‌توان به خواجوی کرمانی، امین‌الدین بلیانی، عطار نیشابوری، روزبهان بقلی فسایی، خواجه امین‌الدین کازرونی و رکن‌الدین دانیال خنجی اشاره کرد.
پادشاهان هند اعتقاد زیادی به شیخ ابواسحاق داشتند و نذورات بسیاری به نام او پرداخت می‌کردند.
حکّام محلی در ایران نیز، به‌ویژه از قرن هفتم به بعد، نام او را بر روی سکه‌ها می‌آوردند.
سیرت‌نامه

فردوس‌المرشدیة فی اسرارالصمدیة، نام کتاب سیرت‌نامهٔ شیخ ابواسحاق کازرونی است که در قرن پنجم هجری قمری توسط امام ابوبکر محمد نگاشته شد و در قرن هشتم هجری قمری توسط محمود بن عثمان، از مریدان او ترجمه شد.
آثار

از آثار باقی‌مانده از شیخ ابواسحاق می‌توان به روایاتی در باب اعتقادات، سخنان وصیت‌گونه خطاب به ابوالفتح عبدالسلام بن احمد و اشعاری به زبان کازرونی قدیم که امروز از زبان‌های مرده به حساب می‌آید، اشاره کرد.
گسترش سلسلهٔ کازرونیه

پس از مرگ شیخ ابواسحاق، فعالیت‌های سلسلهٔ کازرونیه از طریق خانقاه‌های آن که به‌عنوان بنگاه‌های بشردوستانه شناخته می‌شدند، به رهبری خانقاه کازرون ادامه یافت.
موقعیت منطقهٔ فارس و شهر کازرون به عنوان بخشی از شاهراه تجاری در پس‌کرانهٔ خلیج فارس و وجود شبکه تجّار کازرونی، موجب گسترش سلسلهٔ کازرونیه شد.
میرزا حسن فسایی در کتاب فارسنامه ناصری در این‌باره می‌نویسد:
سلسلهٔ تجّار کازرون به اندازه‌ایست که این فارسنامه را گنجایش آن نیست.
جانشینان شیخ ابواسحاق در رهبری سلسلهٔ کازرونیه، بیشتر خانقاه‌های خود را در مسیرهای تجاری می‌ساختند.
فعالیت آن‌ها در ابتدا محدود به ایالت شاپورخوره بود.
شهر بیشاپور به‌عنوان یکی از پایتخت‌های شاهنشاهی ساسانی و مهم‌ترین شهر این ایالت به تدریج جایگاه و اهمیت خود را به کازرون منتقل کرده بود و بیشتر مردم بیشاپور نیز به کازرون مهاجرت کرده بودند. از دیگر شهرهای مهم این ایالت می‌توان به شهرهای باستانی توج و غندجان اشاره کرد که امروزه هر دوی آن‌ها متروکه شده‌اند.
شهر خنج از شهرهای پس‌کرانه‌ای خلیج فارس نیز از مناطقی بود که خانقاه کازرونیه در همان مراحل اولیه به‌علت قرارگیری در مسیر تجاری در آن دائر شد. حضور در مسیرهای مهم تجاری به تدریج موجب آشنایی بازرگانان کازرونی با کشورهای شرق و غرب و ثروتمند شدن آن‌ها شد. حضور بازرگانان کازرونی در این کشورها، موجب ایجاد شبکه‌ای بین‌المللی توسط سلسلهٔ کازرونیه در کشورهای دیگر، به‌ویژه چین، هند و آناتولی شد.
رهبری این شبکه بین‌المللی به‌عهده شیخ عمر بن ابوالفرج کازرونی، رئیس سلسلهٔ کازرونیه و جانشین شیخ ابواسحاق کازرونی بود. ابن بطوطه در کتاب رحله به وجود خانقاه‌های کازرونیه (مرشدیه) در چین و هند اشاره کرده است.
روش سلسلهٔ کازرونیه

روش این سلسله بر این اصل مبتنی بود که باید از توانگران گرفت و به مستمندان داد.
پیروان این سلسله در کشورهای مختلف با انجام امور خیریه، اسلام را نیز تبلیغ می‌کردند. خانقاه‌های کازرونیه محلی برای گردآوری نذورات و پذیرایی از مسافران و مستمندان به‌شمار می‌آمد. در این خانقاه‌ها حواله‌های پولی به فقرا و نیازمندان می‌دادند و آن‌ها می‌توانستند این حواله‌ها را از طریق کسانی که نذورات خود را به خانقاه‌های کازرونیه پرداخت می‌کردند، دریافت کنند.
ابن بطوطه در این‌باره نقل می‌کند که:
یک بار یکی از دراویش به هند فرستاده شد تا ده هزار دیناری را که پادشاه هند، محمد بن تغلق برای شیخ ابواسحاق نذر کرده بود، وصول کند.
نفوذ سلسلهٔ کازرونیه در هند

هند به‌عنوان یکی از مراکز تجاری و جمعیتی از همان ابتدا مورد توجه شیخ ابواسحاق و بزرگان سلسلهٔ کازرونیه بود. نخستین صوفی که به هند مهاجرت کرد، شیخ صفی‌الدین کازرونی، برادرزاده و مرید شیخ ابواسحاق بود که به دستور او به این منطقه رفت و خانقاه کازرونیه را در شهر اوچ (واقع در ایالت پنجاب پاکستان امروزی) بنیان گذاشت.
با این وجود نفوذ سلسلهٔ کازرونیه در هند از سال‌های پایانی قرن هفتم هجری قمری با ورود پیروان این سلسله و تجّار کازرونی به هند رو به افزایش گذاشت.
شهرت و نفوذ شیخ ابواسحاق کازرونی در هند به حدی رسید که علاءالدین خلجی، پادشاه دودمان خلجی در هند پس از تصرف بندر کمبایه (خامبهات فعلی) محرابی در آن‌جا ساخته و اطرافش را آیات قرآن نوشته و به صورت تبرّک به مقبره شیخ ابواسحاق در کازرون فرستاد.
ارادت محمد بن تغلق، سلطان دهلی در قرن هشتم هجری قمری به این سلسله به حدی بود که شهر کمبایه را به عمر کازرونی، از صوفیان سلسلهٔ کازرونیه در هند عطا کرد و پس از مرگ عمر در سال ۷۳۴ هجری قمری آرامگاهی باشکوه برای او بنا کرد.
ابن بطوطه که در سال ۷۳۴ هجری قمری به هند سفر کرده به فعالیت خانقاه‌های سلسلهٔ کازرونیه در بندرها کالیکوت و کولام در ساحل مالابار اشاره می‌کند.
اتحادیه‌های بازرگانان ایرانی در غرب هند به ریاست شیخ شهاب‌الدین کازرونی مشهور به ملک‌التجّار فعال بودند. شیخ شهاب‌الدین همزمان رئیس خانقاه کازرونیه در بندر کالیکوت و نماینده سلسلهٔ کازرونیه برای دریافت نذورات مردم هندوستان و چین و گردآوری نذورات تاجران و دریانوردان برای خانقاه مرکزی سلسلهٔ کازرونیه در شهر کازرون بود. پسر وی، شیخ فخرالدین کازرونی نیز متولی خانقاه کازرونیه در بندر کولام بود و همین وظیفه را در جنوب هند بر عهده داشت.
از دیگر مریدان صاحب‌نفوذ شیخ ابواسحاق کازرونی در هند می‌توان به شیخ نورالدین ملک یار پران و رفیع‌الدین کازرونی اشاره کرد که هر دو از نزدیکان دربار هند در قرن هفتم هجری قمری بوده و در این کشور به شغل قضاوت مشغول بودند.
نفوذ سلسلهٔ کازرونیه در چین

در قرن هشتم هجری قمری، حضور بازرگانان مسلمان از جمله بازرگانان کازرونی در شهر گوانگ‌ژو در چین افزایش یافت و توان مالی و نفوذ فرهنگی آنان، باعث قدرت گرفتن آن‌ها در این کشور شد
یکی از این افراد پرنفوذ، برهان‌الدین کازرونی، صوفی و رئیس خانقاه سلسلهٔ کازرونیه در چین بود. او نیز نذورات تاجران و دریانوردان را دریافت کرده و به خانقاه مرکزی در کازرون می‌فرستاد. ابن بطوطه در سفرنامهٔ خود از شیخ برهان‌الدین کازرونی به‌عنوان یکی از مشایخ بزرگ مقیم شهر گوانگ‌ژو نام می‌برد.
ابن بطوطه در سفرنامه‌اش به این نکته نیز اشاره کرده است که شیخ ابواسحاق کازرونی پیش مردم هندوستان و چین مقام بالایی دارد و کشتی‌هایی که از سمت هندوستان یا چین می‌آیند، هزاران دینار به‌عنوان نذورات به نمایندگان شیخ ابواسحاق برای در امان ماندن از بلایا پرداخت می‌کنند.
نفوذ سلسلهٔ کازرونیه در عثمانی

شیخ ابواسحاق در امپراتوری عثمانی طرفداران و مریدان بسیاری داشته است به طوری که محله‌ای به نام ابواسحاق در شهر بورسا، نخستین پایتخت امپراتوری عثمانی وجود دارد.
نامگذاری این محله به علت وجود مسجد و مقبره‌ای نمادین از شیخ ابواسحاق کازرونی است. سلطان بایزید عثمانی در سال ۸۰۲ هجری قمری، مقبرهٔ نمادین شیخ ابواسحاق را برای طرفداران سلسلهٔ کازرونیه که در آن منطقه به اسحاقیه مشهور بود، بنا کرد. در دوره‌های بعد نیز سلطان محمد فاتح آن را بازسازی کرد.
این بنا هنوز هم پابرجاست و به‌عنوان یکی از میراث فرهنگی کشور ترکیه نگهداری می‌شود.
آرامگاه

مقالهٔ اصلی: آرامگاه شیخ ابواسحاق کازرونی
تصاویر
آرامگاه شیخ ابواسحاق کازرونی
آرامگاه شیخ ابواسحاق کازرونی
لوح مقبرهٔ شیخ ابواسحاق
شیخ ابواسحاق کازرونی پس از وفات در سال ۴۲۶ هجری قمری در خانقاه خود، مشهور به ایوان مرشدی که امروزه در محله کوزه‌گران کازرون قرار دارد، به خاک سپرده شد. این محل حوادث تاریخی زیادی را پیش روی خود دیده است. خاک مزار شیخ ابواسحاق برای تبرّک زائرانی که از قونیه به حجاز می‌رفتند و همچنین برای جلوگیری از غرق شدن کشتی‌ها استفاده می‌شد. اعتقاد مردم به مقبرهٔ او به حدی بود که خاک مزار او را تریاک اکبر می‌نامیدند.
شیخ ابواسحاق اینطور وصیت کرده بود:
هرگاه شما را حادثه‌ای پیش آید، تعرض به صندوق تربت من کنید تا آن بلیه مندفع گردد.
همین اتفاق هم افتاد و سلجوق‌شاه بن سلغر، اتابک فارس که علیه مغولان قیام کرده بود به آرامگاه شیخ ابواسحاق در کازرون پناه آورد و آن محل را سنگری علیه مغولان قرار داد. اما در نهایت از مغولان شکست سختی خورد. در این جنگ سلجوقشاه اسیر و کشته شد و مغولان نیز مردم کازرون را که به سلجوقشاه پناه داده بودند، قتل‌عام کردند.
شاهرخ، پادشاه امپراتوری تیموری هرگاه که به جنوب ایران سفر می‌کرد، به زیارت آرامگاه شیخ ابواسحاق می‌آمد.
این آرامگاه جایی‌است که خواجوی کرمانی مثنوی روضةالانوار را در مدت اقامتش در کازرون در سال ۷۴۳ هجری قمری در آن سرود.
آرامگاه شیخ ابواسحاق کازرونی در سال ۱۳۵۶ با شماره ۱۵۰۹ در فهرست آثار ملی - تاریخی ایران به ثبت رسید. باغی که آرامگاه شیخ ابواسحاق در آن قرار دارد، در حال حاضر محل استقرار ادارهٔ میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی کازرون است.
نابودی سلسلهٔ کازرونیه

سرانجام با به قدرت رسیدن دودمان صفوی، شاه اسماعیل یکم دستور قتل بزرگان سلسلهٔ کازرونیه و تخریب بناهای مهم آن‌ها را صادر کرد. این سلسله همچنین از داشتن خانقاه مرکزی محروم شده و به‌تدریج رو به افول نهاد.
بقایای یک آتشکده در کازرون، در حالی که نمایی از یک مسجد نیز در پشت تصویر مشخص است (نقاشی از ستوان جانسون در سال ۱۸۱۸ میلادی)
آرامگاه عمر کازرونی، از بزرگان سلسلهٔ کازرونیه در هند - بندر کمبایه
فهرست آثار ملی شهرستان بجستان

پل یونسی
رباط آهنگ
فهرست آثار ملی شهرستان بجستان شامل ۳۷ اثر ملی در شهرستان بجستان است که تا ۱۳۹۷ به ثبت رسیده‌اند که سهم این شهرستان در سطح استان خراسان رضوی که بالغ بر ۱۴۰۷ اثر تاریخی ثبت شده دارد بسیار ناچیز است.
کاروانسرای زین‌آباد اولین اثر ملی این شهرستان است که در ۵ آذر ۱۳۸۰ خورشیدی در فهرست آثار ملی ایران قرار گرفت.
آثار تازه ثبت‌شده

| ردیف | نام اثر | نگاره | دیرینگی | موقعیت | شمارهٔ ثبت | تاریخ ثبت | منبع |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ | حمام جزین |  | سده‌های متاخر اسلامی | روستای جزین  | ۳۰۲۹۰ | ۲۴ خرداد ۱۳۹۰ |  |
| ۲ | خانه احمدنژاد |  | اواخر دوره قاجار - پهلوی اول | روستای جزین ۳۴°۱۹′۵۴٫۸۳۰۱۰″ شمالی ۵۸°۳′۲۲٫۲۶۶۷۶″ شرقی﻿ / ﻿۳۴٫۳۳۱۸۹۷۲۵۰۰°شمالی ۵۸٫۰۵۶۱۸۵۲۱۱۱°شرقی﻿ / 34.3318972500; 58.0561852111﻿ (خانه احمدنژاد) | ۳۳۰۳۹ | ۲ تیر ۱۳۹۹ |  |
وقفی
مالکیت دولتی
مالکیت خصوصی
مالکیت عمومی