رادیولوژی از راه دور
تاریخچه

در میان کاربردهای مختلف پزشکی از راه دور، رادیولوژی از راه دور با توسعه و پذیرش بیشتری در نقاط مختلف جهان همراه بوده‌است. اولین تلاش‌ها در زمینه تصویر برداری پزشکی از راه دور به اواخر دهه سی میلادی بر می‌گردد. در سال ۱۹۲۹ میلادی تصاویر اشعه ایکس دندانی با استفاده از تلگراف به مکان دیگری منتقل گردید در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ میلادی، موارد متعددی از استفاده از تلویزیون‌های مدار بسته برای مشاوره بیماران و انتقال تصاویر پزشکی در حوزه‌های مختلفی از تخصص‌های پزشکی از جمله رادیولوژی، آسیب‌شناسی و پوست گزارش شده‌است.
استفاده از تلویزیون‌های مدار بسته بعد از شناسایی محدودیت‌های این روش از جمله هزینه بالای نصب تجهیزات لازم و وضوح پایین تصاویر، متوقف گردید. در اواخر دهه هفتاد و پس از آن در دهه هشتاد میلادی، توجه به رویکردهای مبتنی بر کامپیوتر در پزشکی از راه دور جلب گردید. قبل از آن، رویکرد طراحی سامانه‌ها اغلب به گونه ای بود که تصاویر به صورت همزمان به سامانه مقصد ارسال می‌گردید، اما در این دوران رویکرد غیر همزمان جای آن را گرفت که اصطلاحاً روش ذخیره و سپس انتقال اطلاعات نامیده می‌شود. در این رویکرد، داده‌های جمع‌آوری شده به فرم دیجیتال ابتدا در سامانه مبدأ ذخیره می‌شود و بر خلاف روش همزمان، ارسال تصاویر لزوماً به صورت بی‌درنگ به سامانه مقصد صورت نمی‌گیرد؛ بنابراین در این روش دیگر نیاز به حضور همزمان بیمار و ارائه دهنده خدمت وجود ندارد. رویکرد غیر همزمان، هم‌اکنون مبنای اصلی در اکثر برنامه‌های رادیولوژی از راه دور است که در آن به جای برقراری تماس مستقیم از طریق صدا یا تصویر میان مخاطبان، از ذخیره و ارسال غیر همزمان برای ارائه خدمات تصویر برداری پزشکی استفاده می‌شود.
در دهه هشتاد میلادی، سامانه‌های رادیولوژی از راه دور با رویکرد تجاری با کیفیت و مقیاس پذیری بسیار محدود از طریق تعداد محدودی از فروشندگان در دسترس قرار گرفتند. رویکرد اغلب این سامانه‌ها شامل تصویر برداری یا فیلم‌برداری از نسخه چاپی تصاویر انتخابی برای دیجیتالی سازی و سپس انتقال تصاویر بود. سیستم‌های پیشرفته تر برای این منظور از دیجیتایزرهای لیزری استفاده می‌کردند. هر دو رویکرد دارای دشواری زیادی بود و با پیشرفت‌های بعدی در فناوری تغییر نمود. در مجموع، در حوزه رادیولوژی از راه دور تا اواسط دهه نود میلادی کارایی پایین و هزینه بالای سیستم‌های اطلاعاتی موجود، فقدان سیستم‌های مدیریت تصاویر دیجیتال کاربردی و با قیمت معقول (شامل ایستگاه‌های کاری با وضوح تصویر بالا در سمت ارائه دهنده و گیرنده خدمت از موانع اصلی پذیرش گسترده این حوزه بود.
در طول بیست سال گذشته، تأثیر عوامل بازدارنده مرتبط با فناوری، دراستفاده و پذیرش گسترده تله رادیولوژی با معرفی فناوری‌های ارتباطی و مخابراتی کم هزینه مانند اینترنت، بهبود باور نکردنی در عملکرد کامپیوترها همزمان با کاهش هزینه‌های آنها، پذیرش گسترده سامانه‌های پکس و پیشرفت در روش‌های فشرده سازی و انتقال اطلاعات بسیار کمتر گردیده‌است. به‌طور همزمان، تصویر برداری پزشکی نیز دچار تحول گردیده و از ذخیره و مشاهده تصاویر بر روی فیلم، به سمت ذخیره به صورت دیجیتال و مشاهده تصاویر تمام دستگاه‌های تصویربرداری در ایستگاه‌های کاری رفته‌است. این پیشرفت‌ها در کنار یکدیگر، یک پلتفرم عملی و مقرون به صرفه برای پیاده‌سازی رادیولوژی از راه دور فراهم نموده و امروزه تصاویر دیجیتالی از طریق فناوری‌های مخابراتی با سرعت بسیار بالا در سراسر جهان انتقال می‌یابد. از موارد اخیرتر، می‌توان به انجام رادیولوژی از راه دور در قالب برنامه قابل نصب بر روی تلفن‌های هوشمند همراه اشاره نمود که در شرایط اورژانسی برای تفسیر از راه دور تصاویر رادیولوژی در بیماران سکته مغزی مورد استفاده قرار گرفته‌است