stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
فرسایش
فرسایش مخروطی

فرسایشی است با شکل مشخص که مخروط‌های بلندی در کناره‌های خندق به جا می‌گذارد. قسمت زیرین این مخروطها از خاک‌های به‌شدت فرسایش پذیر تشکیل یافته‌است. این فرسایش همیشه با شیارهای عمیق در جهت عمود بر کناره‌های خندقها همراه است. این شیارها به سرعت دیواره خود را بریده و عریض می‌شوند تا به همدیگر برسند و مخروط‌های مجزایی را بر جای بگذارند. معمولاً در این نوع فرسایش نیز مانند فرسایش پاسنگی، لایه‌ای از خاک مقاوم به فرسایش یا سنگ و سنگ ریزه قسمت بالای مخروطها را تشکیل می‌دهد.
کناره‌هایی که به این ترتیب فرسایش می‌یابند معمولاً به وسیله آب جاری یا راکد به شدت از زیر بریده می‌شوند و فرسایش از نوع لوله‌ای نیز در چنین محلهایی فراوان دیده می‌شود. شرایط شیمیایی و فیزیکی خاک که موجب پیدایش چنین فرسایش شدیدی می‌گردد به وضوح مشخص نشده‌است؛ ولی معمولاً این فرسایش در خاک‌هایی رخ می‌دهد که عدم تعادل شدید مانند زیادی سدیم یا پراکندگی ذرات در آن‌ها دیده می‌شود. تشخیص خاک‌های مستعد این نوع فرسایش به این ترتیب است که در حالت خشک جذب آب در آن‌ها بسیار بطئی است ولی در حالت اشباع هیچ گونه چسبندگی نداشته و مانند گل جاری است.
کنترل خندقها یا هر نوع دیگر احیای خاک وقتی که فرسایش مخروطی به چشم می‌خورد مشکل است. شرایط ناجور رطوبت و مواد غذایی خاک، ایجاد پوشش گیاهی را در این خاک‌ها مشکل می‌کند. این خاک‌ها برای ساختمان‌های خاکی بسیار نامناسب بوده و ساختمان‌های سیمانی و بتنی نیز سریعاً از زیر خالی شده یا کج می‌شوند.
آبراهه‌های زیرزمینی

سوراخ‌ها یا آبراهه‌های زیرزمینی بیشتر در خاک‌هایی که مستعد فرسایش مخروطی هستند تشکیل می‌گردند؛ ولی کاملاً محدود به این خاک‌ها نمی‌گردند. وقوع آن زمانی است که آب سطحی به درون خاک نفوذ کرده و آنقدر پایین می‌رود تا به یک لایه دارای قابلیت نفوذ کمتر برخورد کند. اگر در چنین شرایطی که راه نفوذ عمودی آب بسته‌است آب به‌طور افقی از روی لایه با قابلیت نفوذ کم حرکت کند ممکن است در مسیر خود ذرات ریز خاک لایه متخلخل را شسته و از آن خارج نماید. این عمل خود باعث زیادتر شدن سرعت حرکت افقی آب گشته و باز فرسایش جانبی را اضافه می‌کند تا بالاخره تونلی ایجاد شود. بدین ترتیب تمام آب سطحی در یک سوراخ عمودی ناپدید شده و در زیرزمین جریان می‌یابد تا اینکه در جای دیگر و احتمالاً از دیواره‌های جانبی یک خندق سر به درآورد. خوشبختانه این نوع فرسایش محدود است به زمین‌های بدخیم یا زمینهایی که از نظر کشاورزی دارای اهمیت نیستند و گرنه هیچ گونه روش کنترل مؤثری برای آن نمی‌توان به کار برد.
فرونشینی

فرونشینی معمولاً پدیده‌ای از فرسایش طبیعی است که بروز آن بدون دخالت بشر امکانپذیر است؛ ولی امکان تشدید آن به وسیلهٔ بشر مثلاً در کناره‌های خندقها وجود دارد. این پدیده مشخصا در مناطقی که دارای بارندگی زیاد و خاک عمیق هستند به چشم می‌خورد و در چنین شرایطی به مهم‌ترین عامل به وجود آمدن خندقها تبدیل می‌شود. این عمل در جاهایی که دهانه خندق تا مرتفعترین نقطه و حتی بعد از آن عقب‌نشینی کرده و هیچ گونه جریان آبی به داخل خندق در محل دهانه نمی‌تواند صورت گیرد بروز می‌کند. این خندقها اغلب با یک جریان سیلابی در داخل آبراهه‌ها شروع می‌شوند ولی به مجرد اینکه خندقها ایجاد شدند فرسایش می‌تواند به وسیله فرونشینی تنها ادامه یابد. از راه‌های دیگر پیدایش این پدیده نشست دیواره‌های رودخانه‌ها و فرسایش ساحلی را می‌توان نام برد.
کاهش کیفیت خاک

اگر فرسایش خاک را به معنای اعم آن تعریف کنیم شامل هر گونه تنزل یا کاهش قدرت محصول دهی خاک نیز می‌شود. یک چنین تنزلی می‌تواند به چندین طریق صورت پذیرد بدون اینکه خاکی از دست رفته باشد.
فرسایش حاصلخیزی

این فرسایش که همان از دست رفتن مواد غذایی گیاهی به وسیله فرسایش است از نظر کیفیت می‌تواند با میزان برداشت این مواد به وسیله گیاهان زراعی برابری کند. نحوه از دست رفتن مواد غذایی برای عناصر مختلف متفاوت است. فسفر معمولاً همراه با ذرات کلوئیدی که بر روی آن‌ها جذب شده‌است، از دست می‌رود ولی ازت به فرم‌های نیتریت و نیترات که در آب محلول هستند می‌تواند در رواناب حل شده و از زمین خارج گردد بدون اینکه هیچ گونه حرکتی فیزیکی خاک صورت گرفته باشد.
فرسایش پادل

این فرسایش نیز یک تخریب فیزیکی است که در آن خاکی از دست داده نمی‌شود. این فرسایش متلاشی شدن ساختمان خاک به وسیله برخورد قطرات باران و شسته شدن ذرات ریز به داخل فرو رفتیگی هاست که منجر به ایجاد یک خاک بدون ساختمان با سطح فشرده و قدرت محصول‌دهی کاهش یافته می‌شود. شکل زیر نمونه‌ای از فرسایش پادل را نشان می‌دهد.
فرسایش عمودی

نوع دیگر جابجایی فیزیکی، شسته شدن ذرات ریز رس از داخل شن و سنگ ریزه متخلخل به طرف پایین و تجمع آن در لایه‌های زیرین نیم رخ خاک که دارای تخلخل کمتری است است. این عمل دو اثر می‌تواند داشته باشد که یکی از دست رفتن مواد ریز در یک نقطه و دیگری افزایش این مواد در نقطه دیگر است. در خاک‌های شنی کاهش قابل ملاحظه در میزان مواد کلوئیدی و رسی که در اثر فرسایش عمودی ممکن صورت پذیرد موجب کاهش حاصلخیزی این خاک‌ها می‌گردد. اثر دوم یعنی تجمع مواد ریز کلوئیدی نیز می‌تواند نامطلوب باشد و آن زمانی است که تجمع این مواد لایه‌ای با نفوذپذیری کم برای ریشه گیاه و آب ایجاد می‌کند.
۲) فرسایش بادی
پنج نوع مختلف فرسایش بادی را می‌توان مشخص کرد که بین برخی از آن‌ها فصول مشترکی وجود دارد و در غالب موارد تعدادی از آن‌ها هم‌زمان با هم به وقوع می‌پیوندند.
نوع اول دیتروژن نامیده می‌شود همان ساییده شدن صخره‌ها و تپه‌های خاکی به وسیله ذرات معلق در باد است. تراشیده شدن صخره‌های بزرگ به اشکال عجیب و غریب که اغلب در صحراها مشاهده می‌شوند به وسیله همین پدیده صورت گرفته‌است. مشابه همین عمل در نزدیکی‌های سطح زمین به وسیله ذرات درشت جهنده نیز صورت می‌گیرد که به آن سایش گفته می‌شود.
سه نوع دیگر فرسایش بادی مربوط هستند به طرق مختلفی که مواد حمل می‌شوند. حمل مواد بسیار ریز به صورت معلق در هوا صورت می‌گیرد و تعلیق نامیده می‌شود. ذرات درشت با غلتیدن و ذرات با اندازه متوسط در جهت باد به طریق جهشی حرکت می‌کنند.
اهمیت نسبی انواع فرسایش

سؤالی که اغلب مطرح می‌شود این است که کدامیک از انواع فرسایش خطرناکترین آنهاست. جواب به این سؤال موقعی حایز اهمیت است که یک برنامه حفاظت خاک از منابع محدود و ناکافی جهت مواجه با کل مسئله فرسایش برخوردار باشد و در نتیجه این منابع محدود بایستی برای قسمت‌های انتخاب شده‌ای مورد استفاده قرار گیرند. به‌هرحال برای این سؤال یک جواب معین وجود ندارد و جواب بسته به اینکه چرا و به چه دلیل به مهار فرسایش نیاز هست تغییر می‌کند.
چنانچه تولید گیاهان زراعی به وسیله فرسایش به خطر افتاده‌است در این صورت فرسایش بارانی و شیاری روی زمین‌های زراعی مهم‌ترین فرسایش است. در صورتی که رسوبات حمل شده به وسیلهٔ جویبارها و رودخانه‌ها، دریاچه‌های پشت سدها را که برای شبکه‌های آبیاری ضروری هستند با خطر پر شدن روبرو ساخته‌است مهم‌ترین منبع چنین رسوباتی احتمالاً فرسایش از نوع خندقی یا کناره‌ای است. این بدان جهت است که خاک فرسایش یافته به وسیله این دو نوع فرسایش تماماً و بلافاصله وارد جریان‌های جویباره‌ای می‌گردد. جریان‌های دیگر نظیر رواناب سطحی نیز ممکن است مقادیر هنگفتی خاک از زمین زراعی خارج کند. اما به احتمال زیاد این خاک قبل از رسیدن به جریان‌های جویباره‌ای به وسیله پوشش گیاهی متوقف شده یا در گودال‌ها و حفره‌ها رسوب می‌نماید.
اهمیت نسبی انواع مختلف فرسایش و تعیین تقدم کنترل هر یک احتیاج به بررسی و تحلیل مسئله و همچنین اهداف برنامه حفاظتی دارد.
مراحل مختلف پدیده فرسایش

زمانی که بخواهیم مقاومت نسبی انواع مختلف خاک را نسبت به فرسایش مورد بررسی قرار دهیم؛ وضعیتی شبیه آنچه در بالا گفته شد پیش می‌آید. در اینجا جواب‌های صحیح بر حسب اینکه نسبت به چه نوع فرسایشی این مقاومت سنجیده می‌شود متفاوت است. یک خاک ممکن است فرسایش کناره‌ای و برش از زیر آسیب‌پذیر باشد. این موضوع را می‌توان به بهترین وجهی با در نظر گرفتن تقسیم‌بندی پدیده فرسایش که ۳۰ سال قبل توسط الیسون انجام گرفت توضیح داد. در این تقسیم‌بندی سه مرحله اساسی «جدا شدن ذرات از همدیگر»، «نقل مکان» و «رسوبگذاری» برای فرسایش مشخص شده‌است. الیسون با بررسی‌های آزمایشگاهی نشان داد که خاک‌های مختلف عکس‌العمل‌های متفاوتی در هر یک از مراحل فوق از خود نشان می‌دهند. برای مثال ذرات خاکی با بافت شنی بسیار آسان‌تر از ذرات یک خاک رسی از هم جدا می‌شوند؛ ولی ذرات رس پس از جداشدن خیلی آسان‌تر از ذرات شن حمل می‌گردند؛ بنابراین برای دانستن درجه سهولت جابجایی یا میزان فرسایش‌پذیری هر خاک، حتماً لازم است ماهیت فرسایش تعریف و مشخص گردد.
برآوردهای عددی

از ضروریات اساسی هر علم یکی توانایی آن علم در توصیف و اندازه‌گیری علل و اثرات فرایندهای طبیعی مربوط به موضوع علم است و دیگری توانایی پیش‌بینی اینکه در یک شرایط معین در آینده چه اتفاقی خواهد افتاد. از ضروریات فوق در مورد علم حفاظت خاک فقط اندازه‌گیری اثرات فرسایش آسان است که آن هم از زمان «وولنی»(۱۸۸۰) تاکنون به کمک اندازه‌گیری وزن خاک فرسایش یافته انجام می‌گرفته‌است. کوشش جهت برای پیش‌بینی فرسایش خیلی دیرتر و با کارهای اداره حفاظت خاک آمریکا در دهه ۱۹۴۰ آغاز گردید ویکی از اولین بررسی‌ها در این زمینه، کار ماسگریو در سال ۱۹۴۷ به نام «بررسی کمی عوامل مؤثر در فرسایش آبی ـ اولین تقریب» است. عدم وجود عامل سوم یعنی «تشخیص و اندازه‌گیری علل» از پیشرفت‌های علم حفاظت خاک جلوگیری می‌کرد. بعد از موفقیت غیرمنتظره الیسون در مورد فرسایش بارانی، مطالعات روی روابط علت و معلولی فرسایش موجب پیشرفت تدریجی در شبیه‌سازی ریاضی گردید که امکان پیش‌بینی فرسایش از روی داده‌های معین را فراهم می‌آورد. آخرین و مؤثرترین این مدل‌ها به نام «رابطه جهانی از دست رفتن خاک» است. این رابطه تمام عوامل متغیری که روی فرسایش بارانی اثر می‌گذارند را با عبارات ریاضی در یک جا جمع می‌کند. در اینجا با یک بیان ساده کیفی، مسایل فرسایش و کنترل آن‌ها را مطرح می‌کنیم.
بیان کیفی اصول

علت اساسی فرسایش آبی را می‌توان اعمالی دانست که باران بر روی خاک انجام می‌دهد و مطالعه فرسایش را می‌توان به دو قسمت کرد. یکی اینکه چطور فرسایش تحت تأثیر انواع مختلف باران قرار می‌گیرد و دیگر اینکه شرایط متفاوت خاک آن را چگونه تغییر می‌دهد. میزان فرسایش به این ترتیب به ترکیبی از قدرت باران در ایجاد فرسایش و توانایی خاک در تحمل باران بستگی دارد. به عبارت ریاضی، فرسایش تابعی است از فرسایندگی (باران) و فرسایش‌پذیری (خاک) یا (فرسایش پذیری) (فرسایندگی) F = فرسایش
فرسایندگی را می‌توان توانایی بالقوه باران در ایجاد فرسایش تعریف کرد که در یک شرایط معین خاک برای رگبارش‌های مختلف قابل مقایسه کمی است و برای آن می‌توان مقدار عددی به وجود آورد. فرسایش‌پذیری را می‌توان آسیب‌پذیری خاک نسبت به فرسایش تعریف کرد که برای شرایط معین باران این خاصیت خاک را می‌توان با خاک دیگر مقایسه کرد و باز امکان پیدا کردن مقدار عددی برای فرسایش‌پذیری وجود دارد. فرسایش‌پذیری خاک را می‌توان به دو قسمت کرد. اول آن فرسایش‌پذیری که مربوط به خصوصیات اصلی و ذاتی خاک مثل ترکیبات شیمیایی، فیزیکی و مکانیکی آن بوده که قابل اندازه‌گیری در آزمایشگاه است. دوم آن فرسایش‌پذیری است که به طرز رفتار با خاک یا مدیریت مربوط می‌شود. این مدیریت به نوبه خود به دو قسمت مدیریت اراضی و مدیریت زراعی تقسیم می‌گردد. موضوعات وسیعی که می‌توان آن‌ها را تحت نام مدیریت اراضی جمع‌آوری کرده و در یک گروه قرار داد عبارتند از انواع مختلف استفاده از زمین، جنگلداری، مرتعداری، استفاده کشاورزی و غیره. جزء دیگر مدیریت خیلی مفصلتر بوده و برای زمین‌های زراعی شامل نوع گیاه، کود مصرف شده، برداشت و غیره نیز می‌گردد. این‌ها جمعاً مدیریت کش و زرع را تشکیل می‌دهند. بعضی از عملیات حفاظتی مدیریت مانند شخم روی خطوط تراز یا تراس بندی موضوعاتی هستند که در مرز بین مدیریت اراضی و مدیریت کشت و زرع قرار دارند. در شکل زیر، روش تقسیم‌بندی فوق به صورت نمودار نشان داده شده‌است که با فرسایندگی باران و فرسایش‌پذیری خاک آغاز شده و به ارتباط دادن تمام عوامل مؤثر در فرسایش که در فرمول جهانی فرسایش خاک به کار رفته‌اند منتهی می‌گردد.
فرسایش تابعی است از:
ـ فرسایندگی و فرسایش‌پذیری
ـ باران خصوصیات فیزیکی مدیریت
ـ انرژی مدیریت اراضی مدیریت زراعی
نگارخانه

فرسایش توسط باد و آب
فرسایش توسط سیل
فرسایش توسط آب
فرسایش توسط جریان آب
فرسایش توسط باد
فرسایش توسط جریان آب
فرسایش توسط آب
فرسایش توسط جریان آب
فرسایش توسط آب
فرسایش توسط جریان آب
فرسایش توسط جریان سیل
فرسایش توسط آّب
فرسایش توسط سیل
نمایی از باروی قدیمی ری که در اثر گذشت زمان فرسوده شده‌است
فرسایش طبیعی
گاراژ ویلو

| 0 | 1 |
| --- | --- |
صنعت: Robotics
بنا نهاده: 2006
دفتر مرکزی: Menlo Park, California
افراد کلیدی:  Scott Hassan (Founder) Steve Cousins (CEO) Eric Berger (Co-Director, Personal Robotics Program) Keenan Wyrobek (Co-Director, Personal Robotics Program) Brian Gerkey (Director, Open Source Development)
وبگاه: www.willowgarage.com
گاراژ ویلو یک آزمایشگاه تحقیقاتی رباتیک و مرکز رشد تکنولوژی بود که وقف توسعه سخت‌افزار و نرم‌افزار متن‌باز برای کاربردهای روبات‌های شخصی شده بود. این شرکت برای سوییت نرم‌افزاری ROS (سیستم عامل ربات) که به سرعت تبدیل به یک ابزار استاندارد و متداول بین محققان و صنعت رباتیک شد، شناخته شده‌است. این شرکت در سال ۲۰۰۶ توسط حسن اسکات که به همراه لری پیج و سرگی برین روی توسعه تکنولوژی‌ای پیش از موتور جستجوی گوگل کار کرده‌است، آغاز شد.
گاراژ ویلو در سال ۲۰۱۴ تعطیل شد و اکثر کارکنان گاراژ ویلو به شرکت Suitable Technologies منتقل شدند.
روبات

ربات اصلی گاراژ ویلو PR2 نام دارد که هم‌اندازه یک انسان است. PR2 به عنوان یک سخت‌افزار و نرم‌افزار برای محققان رباتیک طراحی شده‌است. PR مخفف «شخصی شخصی» است.
ربات PR2
بردیا کیارس

| بردیا کیارس | بردیا کیارس |
| --- | --- |
بردیا کیارس در بیست و هفتمین جشنواره بین‌المللی موسیقی فجر ۲۸ بهمن ۱۳۹۰: بردیا کیارس در بیست و هفتمین جشنواره بین‌المللی موسیقی فجر ۲۸ بهمن ۱۳۹۰
اطلاعات پس‌زمینه: اطلاعات پس‌زمینه
نام تولد: بردیا کیارس شیرازی
زاده: ۲۲ مرداد ۱۳۵۸ تهران
ژانر: موسیقی کلاسیک موسیقی فیلم موسیقی سمفونیک ایرانی
ساز(ها): ویولن، ویولا
اعضا: کانون آهنگسازان سینمای ایران
اعضای پیشین: ارکستر سمفونیک تهران ارکستر ملی ایران
سازهای اصلی: سازهای اصلی
ویولن: ویولن
بردیا کیارس (زادهٔ ۲۲ مرداد ۱۳۵۸ تهران) موسیقی‌دان، آهنگساز، رهبر ارکستر و نوازنده اهل ایران است.
زندگی هنری

بردیا کیارس از چهار سالگی نواختن سنتور را نزد پدر خود آغاز کرد. مبانی نظری موسیقی را زیر نظر مهران روحانی و آهنگسازی را نزد محمدسعید شریفیان آموزش دید. وی از سال ۱۳۷۴ نواختن ویولن را نزد استادانی همچون سهیل دهبستی و ابراهیم لطفی آموخت. او از سال ۱۳۷۷ آهنگسازی فیلم را تجربه نمود. وی در سال ۱۳۹۷ همزمان با اجرای پروژه نمایش موزیکال «بینوایان» ، ارکستر فیلارمونیک «آپادانا» را تأسیس کرد و رهبری آن را بر عهده گرفت. او در تاریخ ۶ بهمن ۱۳۹۸ به عنوان رهبر مهمان، ارکسترسمفونیک تهران را رهبری کرد.
فعالیت‌های هنری

برخی از فعالیت‌های مهم وی در جایگاه موسیقی‌دان به شرح زیر می‌باشد:
نوازندگی در ارکستر سمفونیک تهران٬ رهبری ارکستر ملی ایران (۱۳۸۹–۱۳۹۱)٬ انتشار آلبوم موسیقی «بودن و نبودن» شامل مجموعه ای از قطعات ارکسترال (۱۳۹۰)٬ رهبری ارکستر هنرستان موسیقی دختران (۱۳۹۵)٬ رهبری ارکستر «بادی کارا» ۱۳۹۵٬ انتخاب به عنوان رهبر مهمان از سوی ارکستر تئاتر دولتی آذربایجان (۱۳۹۶)٬ رهبری ارکستر موزیکال نمایش «الیور توئیست» به کارگردانی حسین پارسایی (۱۳۹۶)٬ رهبری ارکستر موزیکال نمایش «بینوایان» به کارگردانی حسین پارسایی (۱۳۹۷)٬ عضویت در کانون آهنگسازان سینمای ایران٬ تدریس در هنرستان موسیقی ملی دختران و پسران٬ تدریس در دانشگاه جامع علمی کاربردی
آهنگسازی فیلم

بردیا کیارس تا کنون آهنگسازی چندین فیلم را در کارنامه دارد که به موارد زیر می‌توان اشاره نمود:
ارغوان - کارگردان: امید بنکدار، کیوان علیمحمدی (۱۳۹۳)
یک وجب از آسمان - کارگردان: علی وزیریان (۱۳۸۷)
خواب لیلا - کارگردان: مهرداد میرفلاح (۱۳۸۷)
خدا نزدیک است - کارگردان: علی وزیریان (۱۳۸۵)
زن بدلی - کاگردان: مهرداد میرفلاح (۱۳۸۵)
اسپاگتی در هشت دقیقه - کارگردان: رامبد جوان (۱۳۸۳)
شکوفه‌های سنگی - کارگردان: عزیزالله حمیدنژاد (۱۳۸۲)
کوه کشته

| کوه کشته | کوه کشته |
| --- | --- |
روستا: روستا
کشور:  افغانستان
ولایت: غور
ولسوالی:  مرغاب
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی ۴:۳۰+
کوه کشته روستایی در  مرغاب از ولایت غور در کشور افغانستان است.
گارای

| گارای | گارای |
| --- | --- |
  پرچم:   پرچم
موقعیت گارای در استان سوریا: موقعیت گارای در استان سوریا
کشور: اسپانیا
بخش خودمختار: کاستیا و لئون
استان: سریا
فهرست دهستان‌های سریا: Garray
مساحت: مساحت
 • کل: ۷۶٫۲۴ کیلومتر مربع (۲۹٫۴۴ مایل مربع)
جمعیت (2010 ): جمعیت (2010 )
 • کل: ۶۰۸
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (زمان)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (ساعت تابستانی اروپای مرکزی)
گارای (به اسپانیایی: Garray) یکی از دهستان های اسپانیا است که در استان سریا واقع شده‌است.
خصوصیات

گارای ۷۶٫۲۴ کیلومترمربع مساحت و ۶۰۸ نفر جمعیت دارد.
کیا اسپورتیج

Motor vehicle
| کیا اسپورتیج | کیا اسپورتیج |
| --- | --- |
دید کلی: دید کلی
شرکت: کیا
تولید: ۱۹۹۳ تا کنون
بدنه و شاسی: بدنه و شاسی
کلاس: کامپکت اس‌یووی (۱۹۹۳ تا ۲۰۰۴) کامپکت کراس‌اوور اس‌یووی (۲۰۰۴ تا کنون)
طرح‌بندی: موتور جلو-چهار چرخ متحرک موتور جلو-محور جلو موتور جلو-محور عقب
گاه‌شمار: گاه‌شمار
پیشین: کیا رتونا
کیا اسپورتیج (انگلیسی: Kia Sportage; کره‌ای: 기아 스포티지) یک خودروی کامپکت کراس‌اوور اس‌یووی (کامپکت اس‌یووی تا سال ۲۰۰۴) است که از سال ۱۹۹۳ تاکنون توسط شرکت کره‌ای کیا موتورز تولید می‌شود.
نسل اول (ان‌بی-۷؛ ۱۹۹۳)

Motor vehicle
| نسل اول (ان‌بی-۷) | نسل اول (ان‌بی-۷) |
| --- | --- |
دید کلی: دید کلی
تولید: ژوئیه ۱۹۹۳ تا ۲۰۰۴
مونتاژ: کره جنوبی: هواسئونگ (هواسئونگ پلنت) آلمان: اسنابروک (کارمن) روسیه: کالینینگراد (آوتوتور)
بدنه و شاسی: بدنه و شاسی
شکل بدنه: ۳ در کانورتیبل ۵ در استیشن واگن
طرح‌بندی: موتور جلو-محور عقب موتور جلو-چهار چرخ متحرک
خودروهای وابسته: مزدا بونگو
پیشرانه: پیشرانه
موتور: بنزینی: ۲٫۰ لیتری FE آی۴ ۲٫۰ لیتری FE DOHC آی۴ دیزلی: ۲٫۰ لیتری RF آی۴
جعبه‌دنده: ۴ دندهٔ خودکار ۵ دندهٔ دستی
ابعاد: ابعاد
فاصله بین محورها: ۲٬۳۶۰ میلیمتر (۹۲٫۹ اینچ) ۲٬۶۵۰ میلیمتر (۱۰۴٫۳ اینچ)
درازا: ۴٬۰۳۰ میلیمتر (۱۵۸٫۷ اینچ) (۲ در) ۴٬۲۴۵ میلیمتر (۱۶۷٫۱ اینچ) (۵ در) ۴٬۴۴۰ میلیمتر (۱۷۴٫۸ اینچ) (گرند واگن)
پهنا: ۱٬۸۵۵ میلیمتر (۷۳٫۰ اینچ)
بلندی: ۱٬۶۳۵ میلیمتر (۶۴٫۴ اینچ)
نسل نخست اسپورتیج پلتفرمی مشترک با مینی‌ون مزدا بونگو داشت و از همین رو بسیاری از اجزای مکانیکی و فنی این خودرو مانند موتور و انتقال قدرت (فاز نخست تولید) با همتای ژاپنی خود مشترک بود. کیا آن زمان با فورد و مزدا شریک بود و این موجب شد تا کیا از فناوری این دو شرکت کهنه‌کار در ساخت خودروهایش بهره ببرد.
نسل دوم (جی‌ئی/کی‌ام؛ ۲۰۰۴)

Motor vehicle
| نسل دوم (جی‌ئی/کی‌ام) | نسل دوم (جی‌ئی/کی‌ام) |
| --- | --- |
دید کلی: دید کلی
تولید: اوت ۲۰۰۴ تا فوریه ۲۰۱۰ ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۵ (چین)
مونتاژ: کره جنوبی: گوانگجو (گوانگجو پلنت) چین: یانچنگ (یانچنگ پلنت) اکوادور: کیتو (آیمسا) مالزی: گورون (ان‌ای‌ام) روسیه: کالینینگراد (آوتوتور) اسلواکی: ژیلینا (ژیلینا پلنت) اوکراین: زاپروژیا (آوتوزاز)
بدنه و شاسی: بدنه و شاسی
شکل بدنه: ۵ در استیشن واگن
طرح‌بندی: موتور جلو-محور جلو موتور جلو-چهار چرخ متحرک
خودروهای وابسته: هیوندای الانترا هیوندای لاویتا هیوندای کوپه هیوندای توسان کیا اسپکترا
پیشرانه: پیشرانه
موتور: بنزینی: ۲٫۰ لیتری Beta II آی۴ ۲٫۷ لیتری Delta وی۶ دیزلی: ۲٫۰ لیتری D سی‌آردی‌آی آی۴
جعبه‌دنده: ۴ دندهٔ خودکار ۵ دندهٔ دستی ۶ دندهٔ دستی
ابعاد: ابعاد
فاصله بین محورها: ۱۰۳٫۵ اینچ (۲٬۶۲۹ میلیمتر)
درازا: ۱۷۱٫۳ اینچ (۴٬۳۵۱ میلیمتر)
پهنا: ۲۰۰۵ تا ۲۰۰۸: ۷۰٫۹ اینچ (۱٬۸۰۱ میلیمتر) ۲۰۰۷ تا ۲۰۰۸ چهارچرخ محرک (اروپا): ۱٬۸۴۰ میلیمتر (۷۲٫۴ اینچ) ۲۰۰۷ تا ۲۰۰۸ دوچرخ محرک (اروپا): ۱٬۸۰۰ میلیمتر (۷۰٫۹ اینچ)
بلندی: ۶۶٫۷ اینچ (۱٬۶۹۴ میلیمتر) ۲۰۰۷ تا ۲۰۰۸ (اروپا): ۱٬۷۳۰ میلیمتر (۶۸٫۱ اینچ)
مدل ۲۰۰۵ اسپورتیج با پلتفرمی مشترک با هیوندای الانترا و هیوندای توسان عرضه شد. اسپورتیج با یک موتور ۲٫۰ لیتری آی۴ دیزلی در بازار بریتانیا و با قیمتی در حدود ۱۶۰۰۰ دلار آمریکا عرضه شد. قابلیت چهارچرخ محرک و یک موتور وی۶ به توان ۱۷۳ اسب بخار قدرت (۱۲۹ کیلو وات) با ۱۷۸ پوند گشتاور (۲۴۱ نیوتن متر) صورت سفارشی برای این خودرو عرضه می‌گشت. به‌طور کلی این نسل نسبت به قبل پیشرفت قابل توجهی دارد.
این خودرو در ماه مهٔ ۲۰۰۸ یک تغییر چهره را متحمل شد. کیا از سال ۲۰۰۷ این خودرو را در خط تولید خود در شهر ژیلینا واقع در کشور اسلواکی مونتاژ می‌کند. در اوایل ۲۰۰۹ مدل مورد عرضه این خودرو در بریتانیا در کمتر از یک سال تغییر چهره دیگری را به خود دید.
اسپورتیج در سال ۲۰۰۹ عنوان برترین خودروی قابل اعتماد را از دید گزارش مصرف‌کنندگان دریافت نمود. اسپورتیج در همان سال توانست در فهرست «۲۰ خودروی ارزان‌قیمت سال ۲۰۰۹» جای گرفت. بر اساس تحقیقات، اسپورتیج یکی از ارزان‌ترین وسایل نقلیه برای بیمه است.
نسل دوم (جی‌ئی/کی‌ام؛ ۲۰۰۴) > ایمنی

نسل دوم کیا اسپورتیج رتبه بالای رتبه پنج ستاره را در آزمون‌های تصادف با مدیریت ایمنی ترافیک در سطح ملی به دست آورد. با این حال، مؤسسهٔ بیمهٔ ایمنی بزرگراه (IIHS) آن را با امتیاز نه چندان خوب دو ستاره (قابل قبول) ایمنی بدرقه کرد، عملکرد و استحکام ضعیف سقف خودرو در چپ کردن یکی از عوامل این امتیاز پایین است.
| 0 | 1 |
| --- | --- |
تست: امتیاز
مجموع:: 
برخورد انحرافی متعادل جلو:: قابل قبول
برخورد جانبی:: قابل قبول
قدرت سقف:: ضعیف
ایمنی سر و گردن و صندلی‌ها:: ضعیف
نسل سوم (اس‌ال؛ ۲۰۱۰)

Motor vehicle
| نسل سوم (اس‌ال) | نسل سوم (اس‌ال) |
| --- | --- |
دید کلی: دید کلی
نام‌های دیگر: کیا اسپورتیج آر (کره جنوبی و چین)
تولید: مارس ۲۰۱۰ تا اوت ۲۰۱۵ ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۸ (کیا اسپورتیج آر، چین)
مونتاژ: کره جنوبی: گوانگجو (گوانگجو پلنت) اسلواکی: ژیلینا (ژیلینا پلنت) مالزی: گورون (ان‌ای‌ام) روسیه: کالینینگراد (آوتوتور)
طراح: پیتر شرایر
بدنه و شاسی: بدنه و شاسی
شکل بدنه: ۵ در اس‌یووی
طرح‌بندی: موتور جلو-محور جلو موتور جلو-چهار چرخ متحرک
خودروهای وابسته: هیوندای توسان
پیشرانه: پیشرانه
موتور: بنزینی: ۱٫۶ لیتری Gamma جی‌دی‌آی آی۴ ۲٫۰ لیتری Theta II ام‌پی‌آی آی۴ ۲٫۰ لیتری Theta II تی-جی‌دی‌آی آی۴ ۲٫۴ لیتری Theta II ام‌پی‌آی آی۴ ۲٫۴ لیتری Theta II جی‌دی‌آی آی۴ دیزلی: ۱٫۷ لیتری U سی‌آردی‌آی آی۴ ۲٫۰ لیتری R سی‌آردی‌آی آی۴
جعبه‌دنده: ۵ دندهٔ دستی ۶ دندهٔ دستی ۶ دندهٔ خودکار
ابعاد: ابعاد
فاصله بین محورها: ۲٬۶۴۰ میلیمتر (۱۰۳٫۹ اینچ)
درازا: ۴٬۴۴۰–۴٬۴۵۰ میلیمتر (۱۷۴٫۸–۱۷۵٫۲ اینچ)
پهنا: ۱٬۸۵۵ میلیمتر (۷۳٫۰ اینچ)
بلندی: ۱٬۶۳۵–۱٬۶۴۵ میلیمتر (۶۴٫۴–۶۴٫۸ اینچ)
وزن خالص: ۱٬۴۳۲–۱٬۵۷۲ کیلوگرم (۳٬۱۵۷–۳٬۴۶۶ پوند)
سری اس‌ال کیا اسپورتیج در آوریل ۲۰۱۰ به بازار عرضه شد و به دنبال آن در بازار آمریکای شمالی و مرکزی در اوت ۲۰۱۰ با نام مدل ۲۰۱۱ عرضه شد. مدل‌های استرالیایی در اکتبر ۲۰۱۰ عرضه شدند. در این خودرو موتور ۲ لیتری دیزلی آر هیوندای قدرتی معادل ۱۸۴ اسب بخار تولید می‌کند. اسپورتیج اس‌ال در سال ۲۰۱۴ دچار یک سری تغییرات جزئی در چراغ‌ها و مه‌شکن‌ها شد.
در بازار چین، نسل سوم توسط شرکت دانگ‌فنگ یوئدا کیا و تحت نام اسپورتیج آر در اکتبر ۲۰۱۰ عرضه شد. این خودرو در کنار نسل قبلی و نه به عنوان جانشین آن عرضه می‌شد.
کیا اسپورتیج در سال ۲۰۱۱ برنده جایزهٔ «خودروی برتر سال» (در اصل «اتو روکی ۲۰۱۱ ان‌ای اسلواکی») در اسلواکی شد و در همان سال جایزهٔ «تراک آو د یر» را از مراسم خودروی بین‌المللی برتر سال را دریافت کرد. کیا اسپورتیج در سال ۲۰۱۲ توسط جی‌دی پاور برترین عنوان گرفت و در واقع تنها خودرویی بود که در همه آزمایش‌ها ۵ ستاره کامل را دریافت کرد.
نسل سوم (اس‌ال؛ ۲۰۱۰) > ایمنی

نسل سوم اسپورتیج از سوی مؤسسهٔ بیمهٔ ایمنی بزرگراه در ایالات متحده آمریکا به عنوان برندهٔ جایزهٔ انتخاب ایمنی بالا برگزیده شده‌است. مراحل این تست در سال ۲۰۱۰ سخت‌تر شد، هنگامی که آی‌آی‌اچ‌اس تست سقوط رولوور، که اندازه‌گیری قدرت سقف است و دو برابر شدت به عنوان نیاز فدرال. برای گذراندن این آزمون، سقف وسیله نقلیه باید بتواند نیروی سه برابر وزن خود را تحمل کند تا امتیاز قابل قبول را بدست آورد. استاندارد فدرال نیاز به یک سقف برای نگه داشتن وزن ۱٫۵ برابر وزن وسیله نقلیه دارد.
| 0 | 1 |
| --- | --- |
تست: امتیاز
مجموع:: 
برخورد انحرافی جزئی جلو:: ضعیف
برخورد انحرافی متعادل جلو:: خوب
برخورد جانبی:: خوب
استحکام سقف:: خوب
ایمنی سر و گردن و صندلی‌ها:: خوب
نسل سوم (اس‌ال؛ ۲۰۱۰) > جوایز

در آفریقای جنوبی، اسپورتیج در سال ۲۰۱۳ از سوی استاندارد بانک جایزهٔ چرخ مردم در بخش «اس‌یووی و کراس‌اوور - شهری و بیابانی» را دریافت کرد.
کیا اسپورتیج اس‌آی نسخهٔ پیش از تغییر چهره
عقب نسخهٔ پیش از تغییر چهره
کیا اسپورتیج آر نسخهٔ پس از تغییر چهره (تغییر چهرهٔ مخصوص بازار چین)
عقب نسخهٔ پس از تغییر چهره
نسل چهارم (کیوال؛ ۲۰۱۵)

Motor vehicle
| نسل چهارم (کیوال) | نسل چهارم (کیوال) |
| --- | --- |
کیا اسپورتیج پیش از تغییر چهره: کیا اسپورتیج پیش از تغییر چهره
دید کلی: دید کلی
نام‌های دیگر: کیا کی‌ایکس۵ (چین)
تولید: سپتامبر ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۱
مونتاژ: کره جنوبی: گوانگجو (گوانگجو پلنت) اسلواکی: ژیلینا (ژیلینا پلنت) مالزی: گورون (ان‌ای‌ام) الجزایر: بتنا (گلویز) روسیه: کالینینگراد (آوتوتور) چین: یانچنگ (یانچنگ پلنت)
طراح: پیتر شرایر
بدنه و شاسی: بدنه و شاسی
شکل بدنه: ۵ در اس‌یووی
طرح‌بندی: موتور جلو-محور جلو موتور جلو-چهار چرخ متحرک
خودروهای وابسته: هیوندای توسان
پیشرانه: پیشرانه
موتور: موتور بنزینی: ۱٫۶ لیتری Gamma جی‌دی‌آی آی۴ ۱٫۶ لیتری Gamma تی-جی‌دی‌آی آی۴ ۲٫۰ لیتری Nu ام‌پی‌آی آی۴ ۲٫۰ لیتری Nu جی‌دی‌آی آی۴ ۲٫۰ لیتری Theta II تی-جی‌دی‌آی آی۴ ۲٫۴ لیتری Theta II ام‌پی‌آی آی۴ ۲٫۴ لیتری Theta II جی‌دی‌آی آی۴ دیزلی: ۱٫۶ لیتری Smartstream D1.6 سی‌آردی‌آی آی۴ ۱٫۷ لیتری U II سی‌آردی‌آی آی۴ ۲٫۰ لیتری R II سی‌آردی‌آی آی۴
جعبه‌دنده: ۶ دندهٔ دستی ۶ دندهٔ خودکار ۷ دندهٔ دی‌سی‌تی ۸ دندهٔ خودکار
ابعاد: ابعاد
فاصله بین محورها: ۲٬۶۷۰ میلیمتر (۱۰۵٫۱ اینچ)
درازا: ۴٬۴۸۰ میلیمتر (۱۷۶٫۴ اینچ)
پهنا: ۱٬۸۵۵ میلیمتر (۷۳٫۰ اینچ)
بلندی: ۱٬۶۴۵ میلیمتر (۶۴٫۸ اینچ)
وزن خالص: ۱٬۴۸۸–۱٬۶۲۶ کیلوگرم (۳٬۲۸۰–۳٬۵۸۵ پوند)
کیا موتورز برای طراحی نسل چهارم اسپورتیج از فلسفهٔ جی‌تی لاین استفاده کرده‌است و نیز حالت دماغ ببری دارد. رساندن ضریب آیرودینامیک از ۰٫۳۵ به ۰٫۳۳ در نسل کنونی باعث شده طول این مدل با ۴۰ میلیمتر افزایش به ۴۴۸۰ میلی‌متر، ارتفاع آن به ۱۶۳۵ میلی‌متر و فاصله محور عقب تا جلو با ۳۰ میلی‌متر افزایش به ۲۶۷۰ میلی‌متر برسد.
موتور بنزینی توربو با تولید ۱۷۲ اسب بخار و گشتاور ۲۳۵ نیوتن متر، جعبه‌دندهٔ ۶ سرعتهٔ دوکلاچه خودکار از مشخصات فنی مدل جدید اسپورتیج هستند.
طراحی نسل چهارم اسپورتیج، ترکیبی از خطوط تیز و شکسته به همراه سطوح صاف است که در طراحی جنگنده‌ها نیز استفاده می‌شود. در سال ۲۰۱۶، جایزهٔ معتبر طراحی رد دات را به این خودرو داده‌اند. اسپورتیج کیوال در اواخر ۲۰۱۵ به بازار جهانی معرفی شد.
اسپورتیج جدید که در کلاس سی کراس‌اوورها قرار می‌گیرد دارای امکاناتی چون ترمز ویژه کمکی، هشدار تعویض ناگهانی خطوط، سیستم هشدار دهنده و محدود کننده سرعت، شناسایی نقاط کور در آینه‌ها و… می‌باشد.