استان چهارمحال و بختیاری
جمعیت‌شناسی > زبان

مردم استان به ترتیب جمعیت به لری بختیاری و زبان فارسی و ترکی قشقایی سخن می‌گویند. در اکثریت شهرستان‌های این استان گویش بختیاری رایج است که این شهرستان‌ها عبارتند از: اردل، کوهرنگ، فارسان، لردگان، کیار، فلارد و خانمیرزا. به‌طور خاص مردم شهرهای شهرکرد، هفشجان، بروجن و فرخ‌شهر به گویش چهارمحالی زبان فارسی صحبت می‌کنند که لهجه‌های دهکردی، هوشگانی، اورجنی و قهفرخی مخصوص شهروندان این مناطق می‌باشد که از ریشه فارسی پهلوی است و در آن لغات ترکی و عربی زیادی وجود ندارد. ترک‌های چهارمحال نیز بیش از ۱۰ درصد جمعیت ساکنان استان را شامل می‌شود که به زبان قشقایی سخن می‌کنند و به‌طور خاص مردم شهرهای شهرکیان، بلداجی، سامان، بن، فرادنبه، جونقان، سفیددشت، طاقانک، سودجان، هوره، نقنه و یانچشمه به زبان ترکی قشقایی صحبت می‌کنند. بر پایه تحقیقات پروفسور گرهارد دوئرفر، گویش‌های ترکی رایج در چهارمحال در گروه زبانی اوغوزی میانه و جنوبی قراردارد، همچنین زبان ترکی رایج در فرادنبه و شهرکیان، از بکرترین لهجه‌های زبان ترکی در ایران می‌باشد.
دانشنامه ایرانیکا در مقاله زبان لری زبان مردم این استان را از نظر جغرافیایی نیمی فارسی و نیمی لری معرفی می‌کند. وبگاه میراث فرهنگی و گردشگری استان چهارمحال و بختیاری زبان لری بختیاری را به عنوان زبان عمومی در این استان معرفی می‌کند. دانشنامه جهان اسلام گویش مردم این استان را فارسی با گویش بختیاری معرفی می‌کند. در برخی شهرستان‌های این استان مانند شهرکرد و بروجن لری جای خود را به فارسی داده است. برخی منابع نیز گویش ساکنان این استان را فارسی، ترکی قشقائی و گویش بختیاری معرفی می‌کنند.
ارامنه: نواحی شرقی استان چهار محال و بختیاری شامل شهرستان‌های شهرکرد و بروجن از دیرباز سکونت گاه گروه‌هایی از ارامنه بوده است. هر چند در دهه‌های اخیر تعداد بسیاری از ارامنه چهارمحال و بختیاری به اصفهان مهاجرت کردند. مناطقارامنه‌نشین چهارمحال عبارت بودند از: شهرکیان (گرجستانی‌ها در محله گرجیان و ارمنی‌ها در محله احمدآباد)، تشنیز، وستگان، گیشنیزجان، احمدآباد، قلعه کشیش، لیواسیان، ده ارمنی، سیرک و غیره.
در جدول زیر نام شهرهای مختلف استان و زبان گفتاری مردم آن مشخص شده است.
| نام شهرستان | شهر | زبان |
| --- | --- | --- |
| شهرستان شهرکرد | شهرکرد | فارسی، لری بختیاری ترکی قشقایی |
| شهرستان شهرکرد | هفشجان | فارسی لهجه هوشگانی |
| شهرستان شهرکرد | فرخ شهر | فارسی لهجه قهفرخی |
| شهرستان شهرکرد | چالشتر | فارسی |
| شهرستان شهرکرد | نافچ | فارسی |
| شهرستان شهرکرد | سورشجان | لری بختیاری |
| شهرستان شهرکرد | شهرکیان | ترکی قشقایی |
| شهرستان شهرکرد | طاقانک | ترکی قشقایی |
| شهرستان شهرکرد | هارونی | لری بختیاری |
| شهرستان شهرکرد | سودجان | ترکی قشقایی |
| شهرستان بن | بن | ترکی قشقایی |
| شهرستان بن | یانچشمه | ترکی قشقایی |
| شهرستان سامان | سامان | ترکی قشقایی |
| شهرستان سامان | هوره | ترکی قشقایی |
| شهرستان بروجن | بروجن | فارسی، لری بختیاری ترکی قشقایی |
| شهرستان بروجن | فرادنبه | ترکی قشقایی |
| شهرستان بروجن | سفیددشت | ترکی قشقایی، فارسی، لری بختیاری |
| شهرستان بروجن | نقنه | ترکی قشقایی |
| شهرستان بروجن | گندمان | لری بختیاری |
| شهرستان بروجن | بلداجی | ترکی قشقایی |
| شهرستان اردل | اردل | لری بختیاری |
| شهرستان اردل | ناغان | لری بختیاری |
| شهرستان اردل | کاج | لری بختیاری |
| شهرستان اردل | دشتک | لری بختیاری |
| شهرستان فارسان | فارسان | لری بختیاری |
| شهرستان فارسان | جونقان | ترکی قشقایی-گویش بختیاری |
| شهرستان فارسان | باباحیدر | لری بختیاری |
| شهرستان کوهرنگ | کوهرنگ | لری بختیاری |
| شهرستان کوهرنگ | بازفت | لری بختیاری |
| شهرستان کیار | شلمزار | لری بختیاری |
| شهرستان خانمیرزا | آلونی | لری بختیاری |
| شهرستان لردگان | لردگان | لری بختیاری |
| شهرستان لردگان | مال‌خلیفه | لری بختیاری |
| شهرستان لردگان | منج | لری بختیاری |