جنگل بارانی حاره‌ای
تهدیدات > تبدیل جنگل‌ها به زمین‌های کشاورزی

هر ساله ۱۱۵۰۰۰ کیلومتر مربع از جنگلهای بارانی استوایی به بهانه کشاورزی و دامداری نابود می‌شوند. از سال ۱۹۴۵ بیش از نصف جنگلهای بارانی استوایی نابود شده‌است. اگر سرعت فعلی تخریب جنگلها ادامه یابد، خیلی زود فقط تعداد معدودی از نواحی حفاظت شده از جنگلها باقی خواهد ماند و هزاران گونه از گیاهان و حیوانات، کاملاً محو خواهند شد. وقتی درختان جنگلها قطع شده و سوزانده می‌شوند، مقدار زیادی دی‌اکسید کربن در هوا رها می‌شود. دانشمندان معتقد هستند، این پدیده باعث زیاد شدن گرمای زمین می‌شود.
طبق تحلیل جدیدی که بر اساس داده‌های ماهواره‌ای انجام گرفته‌است در سال ۲۰۱۹ میلادی در جهان هر ۶ ثانیه گستره‌ای به وسعت یک زمین فوتبال از جنگل‌های بارانی نابود شده‌است.
به گزارش ایسنا، به عبارت دیگر سال گذشته میلادی مجموعاً بالغ بر ۱۱٫۹ میلیون هکتار درخت‌زار از بین رفته‌است که تقریباً سه برابر وسعت کشور سوییس است. تقریباً یک‌سوم این نابودی در جنگل‌های اصلی مرطوب استوایی یا کهن‌سال رخ داده، یعنی در جنگل‌های بارانی‌ای که برای تنوع زیستی و ذخیره‌سازی کربن اهمیت ویژه‌ای دارند.
به‌رغم تلاش‌هایی که برای مقابله با جنگل‌زدایی انجام گرفته بود نابودی جنگل‌ها نسبت به سال ۲۰۱۸ میلادی ۲٫۸ درصد افزایش داشت.
به گفته کارشناسان، افزایشی که سال گذشته بر اثر نابودی جنگل‌ها در انتشار دی‌اکسید کربن رخ داد، به اندازه انتشار دی‌اکسید کربن ۴۰۰ میلیون خودرو در عرض یک‌سال بود. این داده‌ها را دانشگاه مریلند گردآوری کرده و اخیراً در تارنمای سازمان جهانی دیده‌بان جنگل منتشر شد.
در سال ۲۰۱۹ نابودی درختان در استرالیای دور از استوا نیز بدترین وضع را داشت و به دلیل آتش‌سوزی‌های ناخواسته گسترده‌ای که رخ داد، شش برابر شد. به باور این محققان، مستندسازی کامل میزان واقعی نابودی جنگل‌ها هنوز انجام نگرفته‌است، زیرا آتش‌سوزی به سال ۲۰۲۰ کشیده‌است و هنوز در داده‌ها بازتابی ندارد.
۱٫۳۶میلیون هکتار از جنگل‌های برزیل هم نابود شد. اگر سال‌های ۲۰۱۶ و ۲۰۱۷ را کنار بگذاریم که آتش‌سوزی، جنگل‌های بارانی این کشور را به نابودی کشاند، سال گذشته بدترین وضعیت در ۱۳سال گذشته را شاهد بودیم و عامل اصلی آن هم زدودن جنگل‌ها برای استفاده زراعتی و استفاده از زمین در منطقه آمازون بود.
تحلیل‌ها نشان می‌دهد که در مناطق بومیان ایالت پارا جنگل‌زدایی‌های وسیع تازه‌ای رخ داده‌است. در منطقه بومیان ترینچریا/باکایا زمین‌خواری به جنگل‌زدایی شتاب داده‌است. در مناطق موندوروکو و کایاپو نیز فعالیت‌های استخراج معدن، جنگل‌ها را به خطر انداخته‌است.
طبق مقررات جدیدی که دولت برزیل پیشنهاد داده‌است استخراج گاز و نفت و معدن‌کاری تجاری در مناطق بومی آزاد می‌شود.
در بولیوی همسایه برزیل هم سال گذشته آتش‌سوزی‌ها اثرات مخربی داشته و ۲۹۰ هزار هکتار از جنگل‌های این کشور بر اثر آتش‌سوزی‌های گسترده ناشی از تغییرات اقلیمی و جنگل‌زدایی برای ایجاد زمین‌های زراعی از بین رفت. وزش باد و خشکی آب‌وهوا حالت مهارناپذیری به برخی از آتش‌سوزی‌ها داده بود. نابودی سال گذشتهٔ جنگل‌ها در بولیوی نسبت به حدنصاب قبلی بیش از ۸۰ درصد افزایش داشت.
همچنین در جمهوری دمکراتیک کنگو ۴۷۵ هزار هکتار جنگل از بین رفت که اندکی کم‌تر از سال ۲۰۱۸ بود ولی سال ۲۰۱۹ از لحاظ تخریب جنگل‌ها در میان بدترین سال‌ها جایگاه سوم را داشت. قسمت اصلی تخریب جنگل در کنگو به خاطر ایجاد زمین زراعی توسط بومیان بوده‌است اما بررسی‌ها حاکی از شواهدی است که نشان می‌دهد بهره‌برداری تجاری از چوب درختان، استخراج معدن و کشت و زرع هم بی‌تأثیر نبوده‌است.
در اندونزی نیز که جایگاه سوم در شدت تخریب جنگل‌ها را داشته (۳۲۴ هزار هکتار) اندکی از امید به چشم می‌خورد و در سال ۲۰۱۹ تخریب جنگل‌های اصلی در قیاس با سال قبل از آن ۵ درصد کاهش داشت و این کاهش برای سومین سال پیاپی است که رخ می‌دهد. خط مشی‌های دولت مثل تقویت سیاست‌گذاری به منظور جلوگیری از آتش‌سوزی و ایجاد زمین زراعی در جنگل‌ها و جلوگیری از بریدن درخت‌ها به منظور بهربرداری از چوب و کاشت درخت نخل به منظور بهره‌برداری از روغن آن در این کاهش نقش داشته‌است.
به نوشته روزنامه ایندیپندنت، طبق این گزارش اکثر کشورها نخواهند توانست هدف‌گذاری‌هایشان را برای پاسداری از جنگل‌ها در سال ۲۰۲۰ محقق کنند و نشانه‌ای از کند شدن روند تخریب جنگل‌های کهن‌سال استوایی به چشم نمی‌خورد. عالم‌گیر شدن ویروس کرونا نیز به تهدیدات فراروی جنگل‌ها دامن زده‌است، زیرا کشورها به تکاپو می‌افتند تا اقتصادشان را با اتکا به صنایع استخراجی احیا کنند.