باله ماهی
انواع باله

انواع مختلف باله وجود دارد. برخی از آن‌ها در فرایند تکامل در برخی گونه‌های ماهی حذف شده‌است.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| باله سینه‌ای |  |  باله سینه‌ای. یک جفت باله در دو طرف سر و معمولاً بعد از اپرکولوم است و معادل دست در چهارپایان می‌باشد. عمل این باله که در برخی ماهی‌ها به‌خوبی توسعه یافته ایجاد حرکت دینامیکی بالا آمدن است و به ماهی‌ها و از جمله کوسه کمک می‌کند در عمق آب باقی بمانند. در ماهی پرنده این باله‌ها برای پرواز بیرون از آب بکار می‌آید. در بسیاری ماهی‌ها باله سینه‌ای برای شنا کردن بکار می‌آید نمونه آن باله‌های لوب‌مانند قلابچه‌ماهی و گل‌خورک است. برخی شعاع‌های باله‌های سینه‌ای ممکن است به صورت زواید انگشت‌مانندی در آیند مانند خروسک‌ماهی و خروسک‌ماهی پرنده. شاخ‌های موجود در سفره‌ماهی دیو و خویشاوندان آن‌ها باله سر نامیده می‌شود که در واقع شکل تغییر یافته باله سینه‌ای هستند. |
| باله شکمی |  |  باله شکمی یا باله لگنی، به صورت جفت در منطقه شکم و زیر باله‌های سینه‌ای قرار دارند و مشابه پاها در چهارپایان می‌باشند و برای بالا رفتن و پایین آمدن در آب و چرخش سریع و توقف سریع بکار می‌روند. در گاوماهیان باله شکمی در یک صفحه منفرد دیده می‌شوند تا بتوانند به چیزی بچسبند.  |
| باله پشتی | باله پشتی کوسه |  باله پشتی یک لش‌ماهی. باله پشتی. روی کمر ماهی قرار دارد و ممکن است ماهی تا سه تا از آن‌ها را داشته باشد. این باله از ماهی در برابر چرخ خوردن محافظت کرده و در چرخش ناگهانی و توقف به او کمک می‌کند. در قلابچه‌ماهی قسمت میانی باله پشتی تبدیل به «ایلیسیوم» و «اسکا» شده و معادل میله و طعمه قلاب ماهی‌گیری است. |
| باله مقعدی |  |  باله مقعدی. در ناحیه شکمی ماهی و زیر مقعد قرار دارد و برای پایداری شنا بکار می‌رود. |
| باله چربی | باله چربی یک قزل‌آلا |  باله چربی. باله نرمی در قسمت پشتی بدن و در پس باله پسینی است و در بسیاری خانواده‌های ماهی وجود ندارد ولی در آزادماهیان، کاراسینان و گربه‌ماهیان وجود دارد. کارکرد آن‌ها معلوم نیست ولی احتمالاً در پاسخ به محرک‌های لمسی، صدا و تغییر فشار عمل می‌کنند. |
| باله دُمی |    |  باله پسینی یا دمی. این باله‌ها در انتهای بدن قرار گرفته و وظیفه آن جلو راندن ماهی است و انواع مختلف دارد: A.  دگرباله‌ای (هتروسرکال) که مهره‌ها به لوب بالایی باله دمی وارد شده و باعث بلند شدن آن می‌گردد (کوسه ماهی).  دگرباله‌ای وارونه که مهره‌ها به لوب پایینی وارد می‌شود (بی‌سپران). B. پیشین‌باله‌ای (پروتوسرکال) است که مهره به قسمت رأسی دم امتداد یافته و دم متقارن ولی توسعه یافته و بزرگ است (مثل نیزک). C. همسان‌باله‌ای (هوموسرکال) است که باله‌ها متقارن می‌باشند ولی در واقع مهره‌ها فاصله اندکی به درون لوب بالایی دارند. D. دوگان‌باله‌ای (دیفی‌سرکال) بمعنی توسعه نوک دم است و در نتیجه دم متقارن و توسعه‌یافته می‌باشد (مانند پرباله‌ماهی، شش‌ماهی، مکنده‌ماهی و تهی‌خار). اغلب ماهی‌های امروزی دوگان‌باله‌ای هستند با اشکال متنوع (مدور، بریده، چنگالی، دندانه‌دار، و هلالی). |
| ته‌تیر و باله‌چه پسینی |  |  کیل و باله‌چه پسینی. در ماهی‌های با شنای سریع و در جلوی باله دمی دیده می‌شوند و درست مانند کیل پشتی هستند که وظیفه ثبات و حمایت از باله پسینی را بعهده دارند و ممکن است به صورت جفتی در دو طرف بدن یا بالا و پایین دیده شوند. |
ماهی‌ها از نظر دستگاه استخوانی به دو دسته ماهیان استخوانی و غضروفی تقسیم می‌شوند. ماهی استخوانی بنوبه خود به دو دسته پرتوبالگان (سفره‌ماهی) و گوشتی‌بالگان تقسیم می‌شوند. اغلب ماهی‌ها (شامل ۳۰ هزار گونه) پرتوباله هستند. ماهی‌های استخوانی دارای ستون فقرات باله‌ای و ری‌ها هستند و نوعاً دارای «مثانه شنا» می‌باشند. مثانه شنا موجب توازن بین شناوری و غوطه‌وری آن‌ها می‌شود بدون اینکه مجبور به استفاده از باله‌ها باشند. این سیستم در بسیاری گونه‌ها از دست رفته و به صورت شش‌های اولیه در ماهی‌های ششی درآمده است. ماهی‌های استخوانی همچنین دارای اپرکولوم هستند که به آن‌ها کمک می‌کند بدون استفاده از باله‌ها برای شنا به تنفس بپردازند. مثانه ششی یک اندام داخلی پرشده از گاز است که به ماهی‌ها امکان شناوری می‌دهد تا بدون صرف انرژی در هر عمقی از آب به‌سر برند. این اندام برای تولید صدا نیز بکار می‌رود و از نظر تکاملی معادل شش‌ها است. ماهی‌های استخوانی شامل کوسه، پرتوماهی و موش‌ماهی می‌باشند.