stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
آناستراپیب

| آناستراپیب | آناستراپیب |
| --- | --- |
نام آیوپاک ارجح(4S5R)-5-[35-Bis(trifluoromethyl)phenyl]-3-{[4′-fluoro-2′-methoxy-5′-(propan-2-yl)-4-(trifluoromethyl)[11′-biphenyl]-2-yl]methyl}-4-methyl-13-oxazolidin-2-one: نام آیوپاک ارجح(4S5R)-5-[35-Bis(trifluoromethyl)phenyl]-3-{[4′-fluoro-2′-methoxy-5′-(propan-2-yl)-4-(trifluoromethyl)[11′-biphenyl]-2-yl]methyl}-4-methyl-13-oxazolidin-2-one
دیگر نام‌هاMK-0859: دیگر نام‌هاMK-0859
شناساگرها: شناساگرها
شماره ثبت سی‌ای‌اس: 875446-37-0 Y
پاب‌کم: 11556427
کم‌اسپایدر: 9731205 Y
UNII: P7T269PR6S Y
KEGG: D08855 Y
ChEMBL: CHEMBL1800807 N
جی‌مول-تصاویر سه بعدی: Image 1
 SMILES O=C2O[C@H](c1cc(cc(c1)C(F)(F)F)C(F)(F)F)[C@@H](N2Cc4c(c3cc(c(F)cc3OC)C(C)C)ccc(c4)C(F)(F)F)C :  SMILES O=C2O[C@H](c1cc(cc(c1)C(F)(F)F)C(F)(F)F)[C@@H](N2Cc4c(c3cc(c(F)cc3OC)C(C)C)ccc(c4)C(F)(F)F)C 
 InChI InChI=1S/C30H25F10NO3/c1-14(2)22-11-23(25(43-4)12-24(22)31)21-6-5-18(28(32,33)34)9-17(21)13-41-15(3)26(44-27(41)42)16-7-19(29(35,36)37)10-20(8-16)30(38,39)40/h5-12,14-15,26H,13H2,1-4H3/t15-,26-/m0/s1 Y Key: MZZLGJHLQGUVPN-HAWMADMCSA-N YInChI=1/C30H25F10NO3/c1-14(2)22-11-23(25(43-4)12-24(22)31)21-6-5-18(28(32,33)34)9-17(21)13-41-15(3)26(44-27(41)42)16-7-19(29(35,36)37)10-20(8-16)30(38,39)40/h5-12,14-15,26H,13H2,1-4H3/t15-,26-/m0/s1 Key: MZZLGJHLQGUVPN-HAWMADMCBN :  InChI InChI=1S/C30H25F10NO3/c1-14(2)22-11-23(25(43-4)12-24(22)31)21-6-5-18(28(32,33)34)9-17(21)13-41-15(3)26(44-27(41)42)16-7-19(29(35,36)37)10-20(8-16)30(38,39)40/h5-12,14-15,26H,13H2,1-4H3/t15-,26-/m0/s1 Y Key: MZZLGJHLQGUVPN-HAWMADMCSA-N YInChI=1/C30H25F10NO3/c1-14(2)22-11-23(25(43-4)12-24(22)31)21-6-5-18(28(32,33)34)9-17(21)13-41-15(3)26(44-27(41)42)16-7-19(29(35,36)37)10-20(8-16)30(38,39)40/h5-12,14-15,26H,13H2,1-4H3/t15-,26-/m0/s1 Key: MZZLGJHLQGUVPN-HAWMADMCBN 
خصوصیات: خصوصیات
فرمول مولکولی: C30H25F10NO3
جرم مولی: 637.51 g·mol-1
به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa): به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa)
 N (بررسی) (چیست: Y/N؟):  N (بررسی) (چیست: Y/N؟)
Infobox references: Infobox references
:   
آناستراپیب (انگلیسی: Anacetrapib) یک مهارکننده CETP است که برای درمان سطوح کلسترول بالا در تلاش برای جلوگیری از بیماری قلبی عروقی ساخته شده است. در سال ۲۰۱۷ توسعه آن توسط مرک اند کو کنار گذاشته شد.
مردم فوره

| کل جمعیت | کل جمعیت |
| --- | --- |
۲۰٬۰۰۰: ۲۰٬۰۰۰
مناطق با جمعیت چشمگیر: مناطق با جمعیت چشمگیر
زبان‌ها: زبان‌ها
Fore: Fore
دین: دین
چندخداپرستی: چندخداپرستی
مردم فوره (انگلیسی: Fore people) مردم هستند که در منطقه اوکاپا، استان ارتفاعات شرقی در پاپوآ گینه نو زندگی می‌کنند. تقریباً ۲۰۰۰۰ فوره وجود دارد که توسط کوه‌های وانوینتی به مناطق شمالی و جنوبی فوره جدا شده‌اند. شکل اصلی امرار معاش آنها کشاورزی و بریدن و سوزاندن است. زبان فوره دارای سه گویش متمایز است و جنوبی‌ترین عضو خانواده مرکزی شرقی، شرق گینه نوین استوک، زبان‌های فرا-گینه نو شاخه زبان‌های پاپوآیی است.
در دهه ۱۹۵۰، انسفالوپاتی اسفنجی‌شکل بیماری کورو در جنوب فوره کشف شد. سنت محلی آیین آدم‌خواری (انسان‌ها) مردگان آنها منجر به همه‌گیری شده بود که از سال ۱۹۵۷ تا ۲۰۰۵ تقریباً ۲۷۰۰ نفر کشته شدند.
تا دهه ۱۹۵۰، مردم فور کمترین تماس مستقیمی با افراد خارجی داشتند که در آن زمان پاپوآ گینه نو را مستعمره می‌کردند. تعداد کمی از کاوشگران در دهه ۱۹۳۰ از قلمرو آنها عبور کردند و حداقل یک هواپیما در طول جبهه جنوب غربی اقیانوس آرام در آنجا سقوط کرد. بیماری‌های جدیدی مانند آنفلوانزا قبل از تماس قابل توجه با افراد استعمارگر به آنها رسید.
رقابت فوتبال فرانسه و ایتالیا

| 0 | 1 |
| --- | --- |
ایتالیا و فرانسه در فینال جام جهانی ۲۰۰۶: ایتالیا و فرانسه در فینال جام جهانی ۲۰۰۶
شهر یا سرزمین: اروپا
تیم‌های درگیر: فرانسهایتالیا
نخستین دیدار: ایتالیا ۶–۲ فرانسه۱۵ مه ۱۹۱۰دوستانه
دیدار پایانی: ایتالیا ۱–۳ فرانسه۱۷ نوامبر ۲۰۲۴لیگ ملت‌های اروپا
آمار رقابت‌ها: آمار رقابت‌ها
تعداد دیدارها: ۴۱: تعداد دیدارها: ۴۱
بیشترین برد: ایتالیا (۱۹)
دستاوردها: ایتالیا: ۱۹مساوی: ۱۰فرانسه: ۱۲
بزرگ‌ترین پیروزی: ایتالیا ۷–۰ فرانسه۲۲ مارس ۱۹۲۵دوستانه
بزرگ‌ترین گل‌زنی: ایتالیا ۹–۴ فرانسه۱۸ ژانویه ۱۹۲۰دوستانه
رقابت فرانسه و ایتالیا، یک رقابت فوتبال بین تیم‌های ملی فرانسه و ایتالیا است. فرانسه دو بار در سال‌های ۱۹۹۸ و ۲۰۱۸، ایتالیا در سال‌های ۱۹۳۴، ۱۹۳۸، ۱۹۸۲ و ۲۰۰۶ قهرمان جام جهانی شده‌اند.
تاریخ یهودیان در امپراتوری روم

تصویر یوشع بن نون از نقاشی‌های دیواری قرن سوم در کنیسه دورا-یوروپوس
تاریخ یهودیان در امپراتوری روم (لاتین: Iudaeorum Romanum) به اثر متقابل یهودیان و رومیان در دوره امپراتوری روم (۲۷ پ.م. - ۴۷۶ م می‌پردازد. یهودیان دور از وطن از سرزمین اسرائیل، آناتولی، بابل (دولت‌شهر) و اسکندریه در پاسخ به مشکلات اقتصادی و جنگ بی‌وقفه بر سر سرزمین اسرائیل بین امپراتوری بطلمیوسی و امپراتوری سلوکی از قرن چهارم تا یکم قبل از میلاد به امپراتوری روم مهاجرت کرده بودند. در امپراتوری روم، جوامع یهودی از نظر اقتصادی رشد کردند. یهودیان در قرن اول پس از میلاد به بخش قابل توجهی از جمعیت امپراتوری روم تبدیل شدند، با برخی تخمین‌ها تا ۷ میلیون نفر؛ با این حال، این تخمین مورد تردید قرار گرفته‌است.
زمینه

در سال ۶۳ قبل از میلاد، رومیان یهودیه، سرزمین یهودیان را فتح کردند. روم بلافاصله متوجه شد که مشکلی دارد زیرا یهودیان از ادای احترام به خدایان رومی خودداری می‌کردند. پس از مدتی روم تسلیم شد و یهودیان را از این الزام معاف کرد. روم این کار را تا حدی به این دلیل انجام داد که یهودیان چندین سال قبل به ژنرال رومی ژولیوس سزار کمک کرده بودند تا در نبرد مهمی پیروز شود. به زودی روم یهودیت را به عنوان یک دین قانونی به رسمیت شناخت و به یهودیان اجازه داد تا آزادانه عبادت کنند. اما روم به یهودیان بدگمان می‌نگریست و آنها را در موارد متعدد مورد آزار و اذیت قرار می‌داد. یکی از جدی‌ترین درگیری‌ها بین روم و یهودیان در استان رومی یهودیه در سال ۶۶ پس از میلاد زمانی که نرون امپراتور بود آغاز شد. فرماندار رومی تصمیم گرفت مقدار زیادی پول از خزانه معبد بزرگ اورشلیم را مصادره کند. او مدعی شد که مالیات‌هایی که امپراتور دارد را جمع‌آوری می‌کند. یهودیان شورش کردند و به سربازان رومی در سایر نقاط استان روم حمله کردند. نرون سه لژیونر را برای سرکوب شورش فرستاد. تا تابستان سال ۶۸، روم کنترل خود را بر بیشتر استان یهودیه بازگرداند. دو سال بعد ۷۰ میلادی، رومیان اورشلیم را پس گرفتند و معبد دوم اورشلیم، مرکز دین یهود را ویران کردند. جنگ برای چند سال دیگر ادامه یافت تا اینکه قلعه زیلوت‌ها در ماسادا سقوط کرد. در پی این شورش، روم سعی کرد با بیرون راندن یهودیان به نقاط مختلف امپراتوری، از قیام‌های بیشتر جلوگیری کند. اما یهودیان در دو شورش ناموفق دیگر قیام کردند. اولین مورد در سال‌های ۱۱۵–۱۱۶ در چندین شهر خاورمیانه رخ داد. دومی در اورشلیم در سال ۱۳۱ زمانی که امپراتور هادریان اعلام کرد که زیارتگاهی برای ژوپیتر در محل معبد بزرگ ویران شده خواهد ساخت. رومیان پس از درهم شکستن سومین شورش به نام شورش بارکوخبا، یهودیان را در سراسر امپراتوری پراکنده کردند. اما یهودیت در امپراتوری روم به عنوان یک دین قانونی باقی ماند.
تعداد یهودیان در روم

ادعاها در مورد اندازه جمعیت یهودی در امپراتوری روم بسیار متفاوت است، از ۲ میلیون تا ۱۰ میلیون یا بیشتر. اما هر تلاشی برای تعیین اندازه به دلیل ماهیت شواهد محکوم به شکست است. علیرغم آن، بسیاری از محققان ادعا کرده‌اند که یهودیان ۲۰ درصد از امپراتوری روم شرقی را تشکیل می‌دادند، همچنین ادعا می‌کنند که جمعیت یهودیان دور از وطن عمدتاً شهرنشین بوده‌اند و برخی ادعا می‌کنند که این جمعیت از نظر اقتصادی نیز مرفه بوده‌است. اما چنین ادعاهایی نه تنها شهرهای امپراتوری روم را از یهودیان اشباع می‌کند، بلکه باید توضیح دهد که چگونه یک جمعیت عمدتاً روستایی و کشاورز در سرزمین فلسطین (با شاید یک میلیون نفر) می‌تواند مناطق شهری روم یک امپراتوری با صنعتگران و بازرگانان ماهر را پر کند.
یهودیان و دین رومی

حداقل یک قرن پیش از استقرار حکومت امپراتور آگوستوس، با یهودیان در روم طبق معاهده دیپلماتیک با «نخبگان یونانی شده یهودیه» مدارا می‌شدند. یهودیان دور از وطن اشتراکات زیادی با جوامع یونانی یا یونانی‌شده‌ای داشتند که آنها را احاطه کرده بودند. کنیسه‌های اولیه ایتالیایی آثار کمی از خود بر جای گذاشته‌اند. اما یک کنیسه در اوستیا (رم) در اواسط قرن اول پیش از میلاد وقف شد و چندین مورد دیگر در دوره امپراتوری گواهی شده‌است. ثبت نام یهودیه به عنوان یک پادشاهی وابسته به روم در سال ۶۳ قبل از میلاد، مهاجرت یهودیان را افزایش داد. در روم، این امر منجر به بررسی دقیق‌تر دین رسمی آنها شد. کنیسه‌های آنها توسط ژولیوس سزار به عنوان «کالج» (نهاد مذهبی) قانونی شناخته شد. در دوران آگوستوس، شهر رم محل زندگی چندین هزار یهودی بود. در برخی از دوره‌های تحت حکومت روم، یهودیان به‌طور قانونی از قربانی کردن رسمی، تحت شرایط خاصی معاف بودند. یهودیت برای سیسرون (مرگ ۴۳ پیش از میلاد) یک «خرافات» بود، اما برخلاف مسیحیت به عنوان «مذهب مجاز» (یک دین رسمی مجاز) در نظر گرفته می‌شد.
سکه‌ای رومی که به مناسبت پیروزی روم بر یهودیان در سال ۷۱ ضرب شده‌است. بر روی سکه، تصویر وسپاسیان (ح ۶۹–۷۹) امپراتور روم دیده می‌شود. در پشت سکه نوشته شده‌است که یهودیه فتح شد و یک مرد یهودی که دستانش از پشت بسته شده و یک زن یهودی گریان که زیر درخت خرما نشسته به تصویر کشیده شده‌اند.
تازه‌قلعه (پیرانشهر)

| تازه قلعه | تازه قلعه |
| --- | --- |
روستا: روستا
کشور: ایران
استان: آذربایجان غربی
شهرستان: پیرانشهر
بخش: بخش مرکزی
دهستان: منگور غربی
جمعیت: ۵۷ نفر
تازه قلعه، روستایی است از توابع بخش مرکزی و در شهرستان پیرانشهر استان آذربایجان غربی ایران.
جمعیت

این روستا در دهستان منگور غربی قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۵۷ نفر (۹ خانوار)
بوده‌است.
شراره (فیلم ۱۳۵۰)

| شراره | شراره |
| --- | --- |
کارگردان: احمد نجیب‌زاده
تهیه‌کننده: عزیزالله کردوانی
نویسنده: احمد نجیب‌زاده
بازیگران: نیلوفرفرخ ساجدیثریا بهشتیغلامحسین بهمنیاراشرف کاشانی
فیلم‌بردار: ابراهیم دیلمانی
شرکت تولید: استودیو عصر طلایی
تاریخ‌های انتشار: ۲۱ مرداد ۱۳۵۰
مدت زمان: ۹۰ دقیقه
کشور: ایران
زبان: فارسی
شراره فیلمی به کارگردانی و نویسندگی احمد نجیب‌زاده محصول سال ۱۳۵۰ است.
خلاصه داستان

مردی با وجوی که دو همسر دارد، شیفتهٔ خواهر یکی از همسران خود به نام «شراره» می‌شود. وی برای دست یابی به شراره شایع می‌کند که مرده‌است و با زمینه‌سازی و تغییر قیافه از او خواستگاری می‌کند، اما چون با مخالفت روبرو می‌شود، مرد مورد علاقهٔ او را تهدید می‌کند، باز هم کاری از پیش نمی‌برد تا اینکه همه چیز آشکار می‌شود. او نیز از عمل خود پشیمان شده و سرانجام شراره نیز با مرد مورد علاقه اش ازدواج می‌کند.
بازیگران

نیلوفر
فرخ ساجدی
ثریا بهشتی
غلامحسین بهمنیار
اشرف کاشانی
مجید شهباز
ریحانه
مرتضی حاج سید احمدی
محمدتقی کهنمویی
تاریخ نقده

شهر نقده یکی از شهرهای تاریخی ایران در استان آذربایجان غربی است.
تاریخ باستان > تپه باستانی حسنلو

مقالهٔ اصلی: تپه حسنلو
یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های تاریخی شهرستان نقده، تپه حسنلو است که در اطراف این شهر قرار دارد و از آثار تاریخی باارزش ایران است. حسنلو، تپه ای بزرگ و دایره ای به قطر ۲۵۰ تا ۲۸۰ متر است که در بین دو روستای حسنلو و امین لو جای دارد و در پیرامون آن تپه‌های قدیمی دیگری هم به چشم می‌خورد. این‌طور که مشخصه اولین کسانی که بر روی این تپه زندگی می‌کردند قومی به اسم منائیان بودند. به گفته باستان شناسان در ۱۰ دورهٔ مختلف زمانی افرادی بر روی این تپه سکونت می‌کردند.
سکونت در این تپه ۱۰ دوره مختلف زمانی دارد که در میان آن‌ها دوره دهم از همه قدیمی تر است که در حدود ۶ هزار سال پیش از میلاد شروع شده‌است. از دوره‌های دهم، نهم و هشتم اطلاعات زیادی در دست نیست حال آنکه دربارهٔ دوره‌های هفتم تا اول اطلاعات بیشتری در دست است چون بر روی این تپه آثار بیشتری از این دوره‌ها پیدا شده‌است؛ مثلاً ظروف خاکستری سفالی کشف شده در این محل متعلق به دوره پنجم سکونت هستند و به نظر می‌آید که بناهای خشتی و گلی هم برای همین دوره باشد. از مهم‌ترین آثاری که از دوره چهارم سکونت به جای مانده بناهای سنگی است که اطلاعات زیادی را دربارهٔ آن دوره به دست می‌دهد. دوره سوم سکونت همزمان با حکومت مادها و دوره دوم سکونت همزمان با دوره پارت‌ها است. دوره اول هم مصادف با اواخر دوره ساسانی و اوایل اسلام است که امروز هیچ آثاری از آن دوره در حسنلو دیده نمی‌شود و همگی نابود شده‌اند. یکی از با اهمیت‌ترین دوره‌های سکونت بر روی تپه دوره چهارم است که اغلب بناهای سنگی متعلق به این دوره اند و تا به امروز بررسی‌های زیادی هم بر روی آن‌ها صورت گرفته‌است.
بر روی این تپه قلعه ای مستحکم به چشم می‌خورد و در طی کندوکاوهایی که سال‌ها قبل صورت گرفت بخش‌هایی مثل اتاق‌ها، سالن‌ها، دیواری دفاعی و… پدیدار شدند. در نقطهٔ مرکزی این دژ حیاطی مرکزی به ابعاد ۲۹ در ۱۹ متر موجود است که البته اندازهٔ طول و عرض در همه جا برابر نیست. اگر نگاهی به سمت شرقی حیاط بیندازید تالاری بزرگ و چند انبار را می‌بینید در داخل تالار خمره‌هایی کشف شده که به نظر می‌رسد برای ذخیره آب به کار می‌رفتند. اولین تالاری که در این دژ درست شده همین تالار سمت شرقی است که به ترتیب ۱۶ و ۴ متر طول و عرض دارد. در مرکز این تالار در دو ردیف ۴ ستون را می‌بینید که فاصلهٔ ان‌ها از هم ۵ متر است.
تاریخ باستان > جام زرین حسنلو

مقالهٔ اصلی: جام طلای حسنلو
این جام در فروردین ماه سال ۱۳۳۷ به وسیلهٔ هیئت مشترک ایران و آمریکا در تپه حسنلو کشف شد. این جام در آغوش انسانی جای داشت که بر زمین افتاده بود و بر پشت او خنجری فروکرده بودند. نقوش این جام متنوع بوده و دارای ارزش هنری فراوان است. در ابداع نقوش این جام هنرمند سازنده آن احتمالاً از دو داستان کهن الهام گرفته‌است. یکی داستان مهر فراخ دشت است که بر گردونه‌ای سوار و همراه یارانش به جنگ دشمن می‌رود که پیمان شکنان را کیفر دهد. دیگری داستان پیروزی فریدون پیشدادی بر ضحاک ماردوش است که شاه فریدون به کمک کاوه آهنگر موفق می‌شود که بر ضحاک پیروز شده و خواهرانش را از اسارت او بیرون آورد.
| جام طلای حسنلو | جام طلای حسنلو |
| --- | --- |
مواد: طلا
اندازه: ۲۱ سانتی‌متر بلندی، ۲۵ سانتی‌متر قطر
وزن: ۹۵۰ گرم
خلق‌شده: ۷۵۰۰ سال پیش از میلاد
دوره/فرهنگ: تمدن‌های منائیان
کشف‌شده: ۱۳۳۷ تپه حسنلو، شهرستان نقده
کاشف: رابرت اچ. دایسون
مکان کنونی: موزه ایران باستان
تاریخ باستان > جام زرین حسنلو > نقش‌های نمادین روی جام

این اثر ۲۱ سانتی‌متر بلندی، ۲۵ سانتی‌متر قطر و ۹۵۰ گرم وزن دارد. بر روی جام نقش خدایگان سه‌گانه: خدای زمین، خدای آب و خدای خورشید حک شده‌است. نقش پهلوانی که با هیولا می‌جنگد، الهه‌ای ایستاده روی دو قوچ، نقش بدن انسان بر پشت یک پرنده و مطابقت صحنه‌ها با یک حماسه حوری از نقش‌های موجود بر روی این جام است.
سازمان میراث فرهنگی برای نخستین بار آن را در سال ۱۳۷۷ به نمایش عمومی گذاشت.
بر روی بدنه این جام معروف، نقش‌های بسیاری حک شده‌است که احتمالاً داستانی حماسی را روایت می‌کند. در جلد اول کتاب کهن‌دیار که قسمتی از مجموعه آثار ایران باستان در موزه‌های بزرگ جهان را به تصویر کشیده‌است، در رابطه با این جام آمده‌است:
در ردیف بالایی، ایزدی بالدار سوار بر گردونه‌ای که یک گاونر آن را می‌کشد، به سوی کاهنی در حرکت است که جامی در دست دارد و در این حال از دهان گاو، رودی جاری است که احتمالاً نماد حیات و باروری محسوب می‌شود. در ردیف پایینی و زیر گردونه حیات، پهلوانی در حال نبرد با موجودی نیمه انسان و نیمه اژدها است. از تصاویر قلم زنی شده آن سوی جام می‌توان به ایزدهای شاخدار سوار بر ارابه، کاهنانی که در حال حمل قوچ‌های قربانی هستند، پهلوانی که گرز و کمان در دست دارد، مردی که در حال رام کردن شیر است و پدر و مادری که در حال بازی با کودک خردسالشان هستند، اشاره کرد.
این جام که در زیر اسکلت مردی یافته شده، ضربه خورده و کج است. کارشناسان بر این باورند که این مرد با در دست داشتن جام در حال فرار از دست سپاه مهاجمان بوده، و چون در حال فرار جانش را از دست داده جام در زیر فشار بدنش ضربه خورده و کج شده‌است. در حال حاضر این جام در موزه ایران باستان نگهداری می‌شود.
تاریخ باستان > تاریخچه حفاری در تپه حسنلو

حسنلو تپه بزرگ و مدوری به قطر تقریبی ۲۸۵ تا ۲۵۰ متر و ارتفاع ۲۰ متر از سطح رودخانه گادر است. این تپه بین دو دهکده امین‌لو و حسنلو از طرف مغرب و مشرق قرار گرفته‌است. ساکنین اولیه تپه حسنلو احتمالاً قوم منائیان بوده‌اند که تمدن وسیع و درخشانی از خود به یادگار گذارده‌اند. از اشیاء مکشوفه در این تپه چنین به نظر می‌رسد که آثار مفرغی آن‌ها کاملاً قابل مقایسه با آثار مفرغی لرستان یعنی قوم کاسی است و شاید خویشاوندی میان این دو قوم موجود باشد. از قوم مناعی و محل سکونت آن‌ها که سرزمین‌های جنوبی دریاچه ارومیه بوده‌است یادی در تورات شده‌است. قوم مناعی را قوم «مان» هم گفته‌اند.
تپه حسنلو ابتدا به وسیلهٔ یک هیئت تجاری ایرانی در سال ۱۳۱۳ خورشیدی کاوش شد و در سال ۱۳۱۵ به وسیلهٔ سر اورل اشتین دانشمند انگلیسی چندین گمانه در آن زده شد و مقداری هم اشیاء بدست آمد. در سال ۱۳۲۶ یک کاوش تجارتی به وسیلهٔ آقای فرهادی انجام گرفت و آقای محمود راد بازرس فنی این حفاری بود. در سال ۱۳۲۸ از طرف اداره کل باستانشناسی آقای مهندس علی حاکمی به اتفاق آقای محمود راد مأمور کاوش علمی در این تپه باستانی شدند. مقدار زیادی از اشیاء حسنلو که امروزه در موزه ایران باستان دیده می‌شود به وسیلهٔ این هیئت علمی به موزه تهران آورده شده‌است. ضمناً گزارش این حفاری به وسیلهٔ هیئت مزبور در جلد اول گزارشهای باستان‌شناسی در شهریور ماه ۱۳۲۹ چاپ شده‌است.
در سال ۱۳۳۴ شمسی یک هیئت مشترک ایرانی و آمریکایی به ریاست پروفسور رابرت اچ. دایسون در تپه حسنلو مشغول کاوش شدند. این حفاری در سال‌های بعد هم ادامه یافت.
بالاخره روز پنجشنبه ۲۳ فروردین ماه سال ۱۳۳۷ هیئت مشترک ایران و آمریکا ضمن حفاری در این تپه موفق به کشف جام طلای حسنلو شد. بازرس فنی و نماینده ایرانی هیئت در آن هنگام علی اکبر اصغریان بود. از آن پس مرتباً این تپه به وسیلهٔ هیئت مشترک ایران و آمریکا حفاری شده و هنوز هم ادامه دارد (ولی تاکنون کتاب مستقلی در این باره از طرف دکتر دایسون به چاپ نرسیده‌است).
در تابستان سال‌های ۴۹–۵۱ غلام‌رضا معصومی بازرس فنی این هیئت بود.
حفاری تپه حسنلو یک حفاری کاملاً علمی است. برای اینکه تپه را حفاری کنند ابتدا سطح آن را به مربع‌های متعدد به ابعاد ۵*۵ متر مربع تقسیم کرده‌اند و سپس در یک سوی جدول حاصله از اعداد و در سوی دیگر از حروف الفبای انگلیسی استفاده کرده‌اند. پس از اینکه ۲۶ حرف الفبای انگلیسی برای ۲۶ ترانشه در کنار هم نام‌گزاری شده‌است برای بار دوم این حروف تکرار شده‌است مانند حروف AA و BB و CC و DD و EE هرکدام برای یک ردیف ترانشه مورد استفاده قرار گرفته‌اند. با این کار محل دقیق هر ترانشه و هر شیئی یافت شده از آن ترانشه به خوبی روشن می‌گردد.
در سال‌های اول حفاری، هیئت مشترک ایران و آمریکا در ترانشه‌های مختلف این تپه حسنلوکار کرد و تقریباً محل مناسبی را برای کار دائمی هر ساله خود پیدا نمود. در همین سال‌ها بود که به ساختمان‌های سوخته دوره چهارم سکونت در حسنلو برخورد شد و اثرات سوختگی و شواهدی که این آتش‌سوزی را ثابت می‌کرد یکی پس از دیگری روشن شد. در سال‌های اول حفاری، هیئت برای پیدا کردن ارتفاع خاک تشکیل دهنده تمدن‌های مختلف در مراحل دهگانه سکونت در حسنلو اقدام به حفر چاهی در مرکز تپه و تقریباً در پست‌ترین قسمت تپه نمود. این چاه به عمق ۵٫۱۶ بود که درآن جام زرین حسنلو را کشف کردند.
تاریخ باستان > عشاق حسنلو

مقالهٔ اصلی: عشاق حسنلو
عشاق حسنلو، نامی است که بر روی اسکلت دو انسان نهاده‌اند که در سال ۱۹۷۲ میلادی در تپه حسنلو کشف شد. تخمین می‌زنند که این دو اسکلت متعلق به ۸۰۰ سال پیش از میلاد هستند و چنان در کنار هم قرار گرفته‌اند که به نظر می‌رسد پیش از مرگ، یکدیگر را می‌بوسیده‌اند. و به نظر می‌رسد که هر دو زن و مرد هستند.
تصویر نشان می‌دهد که دو اسکلت به ظاهر یکدیگر را در آغوش گرفته‌اند و عکاس آن را با عنوان عشاق حسنلو یا بوسه ۲۸۰۰ ساله ثبت کرده‌است. جنسیت اسکلت سمت چپ زن است و اسکلت سمت راست مرد است.
در قبر آنها بجز تخته سنگی که زیر سر آنها قرار دارد چیز دیگری وجود ندارد.
تاریخ باستان > تپه‌های دیگر، اطراف حسنلو

تپه‌های باستانی زیادی پیرامون تپه حسنلو را فرا گرفته‌اند، و گویا هنگام آبادی حسنلو و تمدن عظیمش تمدن‌های دیگری نیز با این تپه در تماس بوده‌اند و هم دوره تمدن حسنلو به وجود آمده‌اند. می‌توان گفت در اطراف تپه حسنلو، به‌طور تقریبی ۱۴ تپه باستانی شناسایی شده‌است که نشان از آبادانی، آب و هوای مناسب و رشد فرهنگی انسان‌های روزگار کهن در این ناحیه می‌دهد.
وجود تپه‌های باستانی دیگر چنین می‌رساند که اقوام ساکن در حسنلو با اقوام ساکن در تپه‌های اطرافش از یک تیره بوده و با هم داد و ستد و رابطه داشته‌اند. تپه‌های اطراف حسنلو عبارتند از:
تپه باستانی پسدلی در شمال شرقی حسنلو (واقع در دهکده شیخ احمد)، تپه بارانی در جنوب حسنلو (واقع در دهکده بارانی‌عجم)، تپه حاج فیروز در جنوب حسنلو (واقع در دهکده حاج فیروز)، تپه باستانی تابیه در جنوب غربی حسنلو (واقع در دهکده تابیه)، عقرب تپه در مغرب حسنلو (واقع در دهکده دلمه)، تپه کوئیک در شمال غربی حسنلو (واقع در دهکده کوئیک)، تپه دلنچی ارخی در شمال غربی حسنلو (واقع در دهکده دلنجی ارخی)، تپه باستانی قلات در مغرب حسنلو (واقع در دهکده قلات)، تپه باستانی میرآوا= میرآباد در مغرب حسنلو (واقع در دهکده میرآباد)، تپه باستانی دیگر به نام ساخسی تپه در جنوب حسنلو (واقع در دهکده ساخسی‌تپه)، تپه نظام آباد در جنوب شرقی حسنلو (واقع در دهکده نظام آباد)، تپه مملو در جنوب شرقی حسنلو (واقع در دهکده مملو)، تپه محمدشاه در مشرق حسنلو (واقع در دهکده محمدشاه)، تپه گرخانه در مشرق حسنلو (واقع در دهکده گرخانه)، کلیه تپه‌های یاد شده به فاصله‌های مختلف از یکدیگر و به فاصله شعاعی ۲ کیلومتر تا ۱۵ کیلومتر از تپه حسنلو قرار گرفته‌اند.
تاریخ معاصر > جنگ نقده

مقاله‌های اصلی: شورش حزب دموکرات کردستان و کشتار قارنا
یکی از مهم‌ترین وقایعی که بعد از وقوع انقلاب سال ۵۷ در غرب ایران به وقوع پیوست، جنگ نقده بود. ریشه این جنگ به اختلافات بین حزب دموکرات کردستان و حکومت تازه‌کار جمهوری اسلامی بر سر میزان اختیارات دولت مرکزی در اداره مناطق کرد زبان در غرب و کردستان ایران بود. مدتی بعد از سرنگونی حکومت پهلوی و روی کار آمدن دولت موقت در تهران، عبدالرحمان قاسملو دبیرکل حزب دموکرات کردستان خواهان خودمختاری مناطق کرد زبان و استقلال در امور داخلی مناطق کردنشین شد و سپس با مخالفت‌های متعدد از سوی دولت مرکزی، نیروهای حزب دموکرات چندین پادگان در آذربایجان غربی و کردستان را به تصرف خود درآوردند.
در ادامه کشاکش احزاب کرد و حکومت تازه‌کار در تاریخ ۳۱ فروردین سال ۱۳۵۸ حزب دموکرات در ادامه میتینگ‌های سیاسی‌اش که به تازگی در سنندج و مهاباد نیز برگزار کرده بود اعلام کرد که تصمیم دارد یک گردهمایی و میتینگ سیاسی نیز در شهر نقده برگزار کند. با وجود مخالفت بزرگان ترک و حتی کرد شهر نقده از جمله امام جمعه اهل سنت و امام جمعه اهل تشیع شهر با برگزاری این میتینگ در بخش‌های ترک‌زبان شهر و پیشنهاد محل دیگری در بخش‌های کردنشین نقده، این گردهمایی در ورزشگاه فوتبال شهر نقده برگزار شده و ضمن دعوت از ریش سفیدان و معتمدین هر دو گروه کرد و ترک نقده‌ای، حامیان حزب دموکرات از شهر نقده و دیگر شهرهای اطراف در آن دور هم جمع شدند.
به گواه شاهدین درحالی که میتینگ در حال شروع بود از بیرون از ورزشگاه صدای شلیک چند تیرهوایی شنیده شده و به دنبال نگرانی‌ها و ناآرامی‌های به پا شده در ورزشگاه، مشارکت‌کنندگان در مراسم برای فرار به سمت درهای استادیوم یورش بردند و ظرف چند ساعت آشوب و درگیری به خیابان‌ها و میدان‌های شهر نقده کشیده شد. در یک سوی این جنگ شهری حزب دموکرات قرار داشت و در سوی دیگر آن مخالفان این حزب و حامیان حکومت حضور داشتند. در نهایت بعد از سه روز درگیری میان طرفین و امضای صلح‌نامه‌ای، نیروهای مسلح شهر را ترک کردند و سپس با ورود نیروهای ارتش به این شهر، جنگ نقده به پایان رسید.
جنگ سه روزه نقده که موجب کشته شدن ده‌ها نفر و آوارگی صدها تن از مردم این شهر شده بود، به نوعی نخستین رویارویی جدی احزاب کرد با حکومت مرکزی بود که بعدها در دیگر مناطق دارای جمعیت کرد در غرب ایران نیز ادامه یافت و موجب کشتار بسیاری از افراد غیرنظامی و مهاجرت اهالی بومی به استان‌های دیگر و حتی خارج از ایران شد.
تاکنون هیچ‌کدام از طرفین ماجرا که در شروع یا ادامه جنگ خونین نقده و عواقب آن تصمیم‌گیرنده بودند مسئولیت آن یا بخشی از آن را بر عهده نگرفته و حاکمیت ایران نیز در صدد جبران خسارات و دلجویی از شهروندان و خانواده‌های کشته‌شدگان این جنگ سه روزه بر نیامده است.
نمای ورودی تپه حسنلو
یکی از دیوارهای باستانی تپه حسنلو
تصویری از ردیف چهار ستون
تصویری دیگر از چهار ستون
جام زرین حسنلو که در سال (۱۳۳۷) کشف و پیدا شد
محتوای نمادین روی جام
نشان هلالی‌شکل، آغاز هزاره یکم پیش از میلاد در حسنلو؛ موزه ملی ایران
جام طلای حسنلو
تصویری از عشاق حسنلو که در موزهٔ پن (موزهٔ دانشگاه پنسیلوانیا) به نمایش گذاشته شده‌است.
صفی‌آباد (جوانرود)

| صفی‌آباد (جوانرود) | صفی‌آباد (جوانرود) |
| --- | --- |
روستا: روستا
کشور: ایران
استان: کرمانشاه
شهرستان: جوانرود
بخش: بخش مرکزی
دهستان: پلنگانه
جمعیت: ۲۴۰۲ نفر (۱۳۹۵)
صفی‌آباد (جوانرود)، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان جوانرود در استان کرمانشاه ایران است.
جمعیت

این روستا در دهستان پلنگانه قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵ جمعیت آن ۲٬۴۰۲ نفر (۶۷۶ خانوار) بوده‌ است.
تپه صفی‌آباد

تپۀ باستانی صفی‌آباد به دلیل قرار گرفتن در بافت روستای صفی‌آباد و توسعۀ ساخت و ساز و بلندمرتبه‌سازی در معرض تعرض قرار دارد. محدودۀ عرصه و حریم این تپه در ۱۵ دی ۱۴۰۳ طی نشست شورای حریم وزارت میراث فرهنگی مورد تصویب قرار گرفت.
کاروانسرای ایزدخواست

| کاروانسرای ایزدخواست | کاروانسرای ایزدخواست |
| --- | --- |
نام: کاروانسرای ایزدخواست
کشور: ایران
استان: فارس
شهرستان: آباده ایزدخواست
اطلاعات اثر: اطلاعات اثر
نام محلی: یزدخواست
سال‌های مرمت: از تاریخ ۹۵/۷/ توسط شرکت پارسیان دیار ایزدخواست با مدیریت داود رحیمی، زیر نظر میراث فرهنگی استان فارس در حال مرمت می‌باشد[نیازمند منبع]
کاربری: کاروان‌سرا، سرای
دیرینگی: دوره صفوی
مالک اثر: اداره اوقاف[نیازمند منبع]
اطلاعات ثبتی: اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت: ۱۱۱۲
تاریخ ثبت ملی: ۷ مهر ۱۳۵۴
| میراث جهانی یونسکو | میراث جهانی یونسکو |
| --- | --- |
مکان: آسیا و اقیانوسیه، ایران
معیار ثبت: فرهنگی: (ii), (iii)
شمارهٔ ثبت: ۱۶۶۸
تاریخ ثبت: ۲۰۲۳ (طی نشست ۴۵)
کاروانسرای ایزدخواست مربوط به زمان شاه عباس صفوی است و در ایزدخواست، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ ۷ مهر ۱۳۵۴ با شمارهٔ ثبت ۱۱۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
ثبت در فهرست میراث جهانی

در ۲۶ شهریور ۱۴۰۲ در جریان چهل و پنجمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو در ریاض، کاروانسرای ایزدخواست به‌همراه ۵۳ کاروانسرای تاریخی دیگر (جمعاً ۵۴ کاروانسرا در ۲۴ استان ایران) تحت عنوان کاروانسراهای ایرانی در فهرست میراث جهانی قرار گرفتند. این مجموعه جهانی به عنوان بیستمین و هفتمین اثر جهانی کشور ایران شناخته می‌شود.
نگارخانه

نگاره‌ای از ژان شاردن
نمای عمومی کاروانسرا
نمای نزدیک ایوان ورودی