stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
فرهاد حسن‌زاده
جوایز

فرهاد حسن‌زاده تا کنون بیش از چهل جایزه برای آثارش گرفته که مهم‌ترین‌شان نشان ماه طلایی از جایزه جشنواره بزرگ برگزیدگان ادبیات کودک و نوجوان است که آن را انجمن نویسندگان کودک و نوجوان برای انتخاب بهترین نویسندگان، شاعران، مترجمان و منتقدان و پژوهشگران ادبیات کودک و نوجوان در دو دهه ۶۰و ۷۰ برگزار کرد.
در زمینه جوایز بین‌اللملی هم حسن‌زاده در سال ۲۰۱۸ به فهرست نهایی جایزه هانس کریستین اندرسن راه یافت و برندهٔ لوح سپاس اندرسن شد. همچنین دیپلم افتخار برای رمان زیبا صدایم کن را از دفتر بین‌المللی کتاب برای نسل جوان IBBY در شهر آتن دریافت کرد.
وی برای چهار سال متوالی (از ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۰ از سوی نهادهای ادبیات کودک مانند کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و شورای کتاب کودک به عنوان نامزد ایرانی جایزه آسترید لیندگرن معرفی شد. همچنین از سوی شورای کتاب کودک نیز برای سال ۲۰۱۸ برای نامزدی جایزه هانس کریستیان آندرسن و جایزهٔ آسترید لیندگرن انتخاب شد. وی برای سال ۲۰۲۰ جزو ۶ نویسنده برتر در جایزه جهانی هانس کریستین اندرسن شد و لوح سپاس این جایزه را به ایران آورد.
جوایز > فهرست جوایز و تقدیرها (بین‌المللی)

لوح سپاس جایزه جهانی هانس کریستین اندرسن در سال ۲۰۲۰
لوح سپاس جایزهٔ جهانی هانس کریستین اندرسن در سال ۲۰۱۸
دیپلم افتخار برای کتاب «زیبا صدایم کن» از IBBY در سال ۲۰۱۸ کشور یونان
نامزد معرفی شده از سوی ایران برای جایزه جهانی آسترید لیندگرن برای سال ۲۰۲۰
نامزد معرفی شده از سوی ایران برای جایزه جهانی آسترید لیندگرن برای سال ۲۰۱۹
نامزد معرفی شده از سوی ایران برای جایزهٔ جهانی آسترید لیندگرن برای سال ۲۰۱۸
نامزد معرفی شده از سوی ایران برای جایزه جهانی آسترید لیندگرن برای سال۲۰۱۷
سال ۲۰۱۶ کتاب «زیبا صدایم کن» در فهرست کلاغ سفید کتابخانه بین‌المللی مونیخ معرفی شد.
سال ۲۰۱۶ کتاب «زیبا صدایم کن» نامزد فهرست کتاب برای کودکان با نیاز ویژه دفتر بین‌المللی کتاب برای کودکان (IBBY) شد.
مراسم نکوداشت فرهاد حسن‌زاده در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، بهمن ۱۳۹۸
شانون کلیبرینک

شانون کلیبرینک (انگلیسی: Shannon Kleibrink؛ زادهٔ ۷ اکتبر ۱۹۶۸) ورزشکار کرلینگ اهل کانادا است.
جسم خارجی در رکتوم

Medical condition
| جسم خارجی در رکتوم   Rectal foreign body | جسم خارجی در رکتوم   Rectal foreign body |
| --- | --- |
رادیوگرافی شکم مردی با ویبراتور در داخل راست روده: رادیوگرافی شکم مردی با ویبراتور در داخل راست روده
تخصص: طب اورژانس، جراحی عمومی
طبقه‌بندی و منابع بیرونی: طبقه‌بندی و منابع بیرونی
[ویرایش در ویکی‌داده]: [ویرایش در ویکی‌داده]
Medical condition
| جسم خارجی در رکتوم | جسم خارجی در رکتوم |
| --- | --- |
تخصص: طب اورژانس 
طبقه‌بندی و منابع بیرونی: طبقه‌بندی و منابع بیرونی
[ویرایش در ویکی‌داده]: [ویرایش در ویکی‌داده]
جسم خارجی در رکتوم، به جسم خارجی بزرگی گفته می‌شود که در رکتوم قرار گرفته و احتمالاً از طریق مقعد وارد رکتوم و روده بزرگ شده‌اند، اجسام بزرگ از طریق دهان و دستگاه گوارش به رکتوم نرسیده‌اند. در صورتی که بیمار نتواند آن را از طریق فشار به روده به صورت استاندارد دفع کند، می‌تواند از اهمیت بالینی برخوردار باشد. اجسام خارجی کوچکتر که بلعیده شده باشند، مانند استخوان‌هایی که با غذا خورده می‌شوند، گاه در رکتوم گیر کرده و با اشعه ایکس مشاهده می‌شوند به ندرت دارای اهمیت بالینی هستند.
اجسام خارجی رکتوم زیر گروهی از اجسام خارجی در دستگاه گوارش هستند.
علائم و نشانه‌ها

اگر جسم خارجی بیش از حد بزرگ باشد که اجازه عبور مدفوع از روده بزرگ را ندهد، ممکن است باعث انسداد روده مکانیکی شود. اتساع راست روده و اختلال در پریستازیس (انقباض عروق) این اثر را تقویت می‌کند.
جسم خارجی ممکن است باعث عفونت شود و دیواره روده را از بین ببرد. بسته به محل سوراخ شدن، این ممکن است منجر به پریتونیت ناشی از مدفوع یا آبسه در فضای خلفی شود.
اجسام کوچکتری که به دیواره روده آسیب می‌رسانند، اما آن را سوراخ نمی‌کنند، ممکن است توسط یک گرانولوم جسم خارجی محصور شوند. آنها ممکن است به صورت تومور کاذب در رکتوم بدون هیچ گونه عوارض دیگری باقی بمانند.
علائم و نشانه‌ها > عوارض

شایع‌ترین – اما هنوز هم نادر – عارضه سوراخ شدن رکتوم است که ممکن است توسط خود جسم خارجی یا تلاش برای برداشتن آن ایجاد شود. سوراخ‌های تشخیص داده شده بلافاصله با باز کردن شکم و برداشتن یا بخیه زدن ناحیه سوراخ شده ترمیم می‌شوند. به منظور کنترل عفونت، معمولاً آنتی‌بیوتیک تجویز می‌شود. اغلب، ایلئوستومی موقت برای محافظت از بخیه‌ها ضروری است. پس از اینکه ماده حاجب توسط تنقیه وارد روده شد، بهبودی کامل ناحیه سوراخ شده را اثبات نمود، ایلئوستومی معکوس می‌شود. این معمولاً بین سه تا شش ماه طول می‌کشد. میانگین بستری شدن در بیمارستان ۱۹ روز است.
اسناد پزشکی برخی از مرگ‌ها را به دلیل اجسام خارجی رکتوم ثبت کرده‌است، اما آنها بسیار نادر هستند و معمولاً به عنوان مرگ‌های خوداروتیک طبقه‌بندی می‌شوند. یک بیمار ۷۵ ساله بر اثر سوراخ شدن رکتوم ناشی از استفاده از عصا توسط یک بیمار روانی جان خود را از دست داد. یک بیمار میانسال دیگر نیز بر اثر سوراخ شدن رکتوم توسط ویبراتور جان خود را از دست داد. سوراخ بخیه شد و بیمار تحت مراقبت‌های پزشکی شدید قرار گرفت، اما به دلیل ابتلا به ترومای سندرم دیسترس تنفسی حاد (ARDS) و سندرم پاسخ التهابی سیستمیک (SIRS) که منجر به سندرم اختلال عملکرد چندگانه (MODS) و مرگ شد. مقاله ای وجود دارد که مرگ پس از سوراخ شدن با شاخک کفش را توصیف می‌کند. رکتوم باید بعد از عمل جراحی تا زمان بهبودی کامل، پرستاری شود. مرد ۵۴ ساله ای که دو بار برای خارج کردن جسم خارجی (یک خیار و یک عدد ازگیل) تحت عمل جراحی قرار گرفته بود، پیش از بهبود زخم، دو عدد سیب را داخل راست روده فروکرد و به علت پریتونیت (التهاب صفاق) جان باخت.
علل

دلایل ورود جسم خارجی به رکتوم بسیار متفاوت است، اما در بیشتر موارد انگیزه جنسی یا جنایی دارد. جسم خارجی در اکثر موارد به‌طور داوطلبانه وارد شد. بیشترین موارد به دلیل انگیزه جنسی گزارش شده‌است. یکی دیگر از دلایل داوطلبانه - بالقوه - برای وارد کردن اجسام به رکتوم خارجی بادی پکینگ، یعنی حمل و نقل غیرقانونی مواد مخدر در داخل دهانه بدن (در اینجا: داخل راست روده)، است. همچنین ممکن است شامل تلاش برای حمل اشیایی مانند سلاح، از جمله چاقو یا مهمات نیز می‌شود. بر اساس یک مطالعه، تحریک جنسی مسئول ۸۰ درصد ورود اجسام به رکتوم خارجی مرتبط با مشکلات بالینی بوده‌است. حدود ۱۰ درصد موارد به دلیل تجاوز جنسی بوده‌است.
در موارد نادر، بیمار شیء را بدون راهی برای خارج کردن آن وارد رکتوم می‌کرد تا مورد توجه و ترحم پزشکان و پرستاران قرار گیرد. این رفتار به عنوان سندرم مونچاوزن طبقه‌بندی می‌شود.
علت دیگر ممکن است تلاش برای خوددرمانی بیماری‌ها باشد. یکی از بیماران سعی کرد اسهال مزمن خود را با قرار دادن یک ذرت در رکتوم خود درمان کند. بیمار دیگری سعی کرد خارش ناشی از بواسیر (Pruritus ani) را با مسواک تسکین دهد. مسواک از کنترل خارج شد و داخل مقعدش ناپدید شد.
اتفاق یا شکنجه ممکن است باعث وارد کردن غیرارادی جسم خارجی به داخل رکتوم شود. دماسنج پزشکی جیوه ای که برای اندازه‌گیری دما در مقعد قرار داده شد اما در حین این عمل داخل آن شکسته شده‌است، نمونه ای از ورود جسم خارجی به رکتوم با دلیل تصادف است. در یونان باستان رافانیدوزیس را مجازاتی برای زناکاران مرد می‌دانستند. مجازات شامل قرار دادن تربچه در مقعد بود که باعث سوزش شدید و گاهی نیز به انگیزه اعدام با افزایش بزرگی و تعداد باعث خونریزی داخلی و مرگ فرد می‌شده‌است. در بسیاری از موارد ورود جسم به رکتوم توسط خود فرد احساس شرم گزارش شده‌است.
دلایل متعددی باعث گیر کردن اجسام رکتوم در داخل رکتوم می‌شود. بسیاری از اجسام مورد استفاده برای تحریک جنسی مانند بات پلاگها دارای نوک مخروطی شکل هستند تا نفوذ را تسهیل کنند، در حالی که پایه آن صاف است. اگر پایه جسم از دهانه مقعد به سمت راست روده عبور کند، خروج آن توسط کاربر ممکن است غیرممکن باشد. برای دریافت یک تحریک قوی تر، ممکن است جسم عمیق‌تر از آنچه در نظر گرفته شده‌است وارد شود. در این حالت اسفنکتر از خارج شدن جسم خارجی جلوگیری می‌کند.
علل > از راه دهان

راه دیگری ورود جسم خارجی از طریق سیستم گوارش (پس از مصرف خوراکی و عبور از کل روده) اغلب اتفاق می‌افتد، اما به ندرت از نظر پزشکی مهم است. سایر انقباضات، مانند مری، کاردیا، پیلور یا دریچه ایلئوسکال ممکن است باعث ایجاد مشکلاتی در سایر اندام‌ها شود، مشروط بر اینکه جسم خارجی به اندازه کافی بزرگ باشد که مشکل ایجاد کند. همچنین برخی از اجسام خارجی حتی باریک ممکن است هنگام عبور از سیستم هاضمه باعث مشکلات پزشکی شوند، مانند خلال دندان و استخوان. استخوان‌های جوجه‌ها، مخصوصاً عامل حدود دو سوم کل موارد سوراخ‌های روده هستند.
غذاهای گیاهی، به ویژه دانه‌هایی مانند ذرت بو داده، هندوانه، آفتابگردان و تخمه کدو تنبل، ممکن است در قسمت پایین روده به هم چسبیده و بزوآرها را تشکیل دهند. آنها ممکن است برای عبور طبیعی از مقعد بیش از حد بزرگ شوند، بنابراین به مشکلات بالینی تبدیل می‌شوند. این نوع مشکل مسدودی توسط جسم خارجی رکتوم عمدتاً در کودکان اتفاق می‌افتد، به ویژه در شمال آفریقا و خاورمیانه، جایی که دانه گیاهان بخش اصلی رژیم غذایی را تشکیل می‌دهند. در موارد بسیار نادر، بذرهای داخل بزوآر ممکن است در داخل روده تحتانی یا راست روده جوانه بزنند و باعث بلوک شوند.
علل > اشیاء

نوع و اندازه اجسام خارجی در رکتوم متنوع است و ممکن است بیش از تصورات آناتومیکی-فیزیولوژیکی باشد.
اشیاء مستند در سوابق عبارتند از:
تیغ، پیچ، پیچ گوشتی، ابزار نورد کوچک (۱۵×۱۲ سانتی‌متر به همراه ابزار ۶۲۰ ز)، سنجاق سر، بازکن قوطی شیر، مته
اشیاء کوتاه مانند پایه صندلی به طول ۱۹ سانتی‌متر و دسته بیل به طول ۲۷ سانتی‌متر و دسته جارو شکسته، قطعات جاروبرقی
ظروف، گاهی بیش از ۰٫۵ حجم L، به عنوان مثال بطری‌های شراب گازدار، بطری‌های کوکاکولا، گلدان‌های مربا، لیوان‌های کوچک آبجو، فنجان
قوطی اسپری، لامپ، لامپ خلأ، شمع
گلوله توپخانه جنگ جهانی دوم که نیاز به توجه یک جوخه خنثی سازی داشت
توپ تنیس روی میز، توپ بوچیا
مهمات، فشفشه
ویبراتورهای جنسی، میله لاستیکی، دیلدو
یک ماشین اسباب بازی
عینک، کلید چمدان، کیسه تنباکو و مجله به‌طور همزمان
کیف مسواک پلاستیکی
همه اجسام جامد نیستند. در سال ۱۹۸۷ موردی از بیماری ثبت شد که تنقیه سیمانی انجام داده بود. پس از جامد شدن و سفت شدن، بلوک حاصل باید با جراحی استخراج می‌شد. یک مورد شدید دیگر در نوامبر ۱۹۵۳ رخ داد. مردی افسرده لوله مقوایی به طول ۱۵ سانتی‌متر را به داخل رکتوم وارد کرده و یک ترقه روشن را به دهانه لوله پرتاب کرد و در نتیجه سوراخ بزرگی در رکتوم او ایجاد شد.
تشخیص

بسیاری از بیماران در طول شرح حال (پزشکی) احساس شرمندگی می‌کنند و فقط با اکراه اطلاعات ارائه می‌دهند. این ممکن است منجر به از دست دادن اطلاعاتی مهم شود که ممکن است در طول درمان کمک کند. به همین دلیل، بیماران ممکن است تا وقتی دیر شود به پزشک مراجعه نکنند. توجه و جلب اعتماد و حساس برای بیماران شرمسار و ناراحت برای یک درمان موفق مهم است و ممکن است نجات دهنده باشد.
معمولاً چندین تصویر اشعه ایکس در رادیولوژی برای تعیین دقیق محل و عمق جسم خارجی گرفته می‌شود. اجسام خارجی ساخته شده از مواد کم کنتراست (مثلاً پلاستیک) ممکن است نیاز به سونوگرافی پزشکی یا سی تی اسکن داشته باشند and may be life-saving. تصویربرداری با روش ام‌آرآی منع مصرفدارد، به خصوص اگر جسم خارجی ناشناخته باشد. اجسام خارجی درون رکتوم ممکن است در شرایط خاص تا خم شدن قولنج سمت راست به عمق روده بزرگ نفوذ کنند،
آندوسکوپی، که ممکن است در طول درمان نیز استفاده شود، شناسایی و محلی سازی شی در داخل راست روده را تسهیل می‌کند.
اطلاعات مربوط به جسم خارجی به دست آمده از این روش‌ها در طول درمان از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا باید از سوراخ شدن راست روده یا مقعد کاملاً اجتناب شود.
رفتار

اقدامات درمانی برای خروج جسم خارجی می‌تواند به اندازه اشیاء داخل راست روده متنوع باشد. در بسیاری از موارد، اجسام خارجی از مواد شکننده مانند شیشه تشکیل شده‌است. اکثر بیماران چندین ساعت یا حتی روزها منتظر می‌مانند تا به پزشک مراجعه کنند. قبل از اینکه این کار را انجام دهند، اغلب مکرراً سعی می‌کنند خود یا توسط یک فرد غیرمجاز شی را خارج کنند. این اغلب وضعیت را برای استخراج موفق بدتر می‌کند.
در بسیاری موارد، جسم خارجی را می‌توان با آندوسکوپی خارج کرد. برای مثال، ویبراتورها را می‌توان با استفاده از یک قلاب بزرگ که معمولاً برای برداشتن پولیپ در طول کولونوسکوپی استفاده می‌شود، خارج کرد. یک آندوسکوپ انعطاف‌پذیر نمی‌تواند برای اجسام بزرگ و گیر کرده کمکی کند. ممکن است در این موارد استفاده از ابزارهای سفت و سخت ترجیح داده شود.
موارد متعددی وجود داشته‌است که ابزارهای مورد استفاده در زایمان ارزش خود را برای خارج نمودن آن اجسام خارجی ثابت کرده‌اند، مانند فورسپس و مکنده. اشیاء چوبی با چوب پنبه خارج شده‌است و لیوان نوشیدنی پس از پر کردن آن با گچ خارج می‌شوند. قاشق را می‌توان در داخل لیوان قرار داد و سپس با گچ پر نمود و از قاشق به‌عنوان «لنگر» برای خروج همه استفاده کرد. لامپ‌های روشنایی در یک پوشش پارچه‌ای مانند گاز پانسمان قرار می‌گیرند، در داخل رکتوم شکسته شده سپس خارج می‌شوند.
موارد موفقی با استفاده از انعقاد آرگون- پلاسما وجود داشته‌است. شیء مورد بحث یک سیب سبز رنگ بود که داخل رکتوم یک بیمار ۴۴ ساله در سلفون پیچیده شده بود. انعقاد پرتو آرگون سیب را بیش از ۵۰ درصد کوچک کرد و باعث حذف آن شد. تلاش‌های قبلی استخراج با استفاده از ابزار آندوسکوپی به دلیل سطح صاف جسم شکست خورد.
اگر جسم بیش از حد به سمت بالا، در ناحیه کولون سیگمویدئوم قرار داشته باشد و با یکی از روش‌های فوق قابل برداشتن نباشد، استراحت در بستر و آرام‌بخشی می‌تواند باعث شود که جسم به سمت راست روده برگردد، جایی که بازیابی و خارج کردن آن آسان‌تر است.
در موارد دشوار، لاپاراتومی ممکن است ضروری باشد. از نظر آماری، در حدود ۱۰ درصد از بیماران را شامل می‌گردد.
رفتار > بیهوشی

موارد خفیف ممکن است حداکثر نیاز به آرام بخش داشته باشند. بی‌حسی موضعی و نخاعی کاربرد رایجی دارد. مداخلات شدید ممکن است نیاز به بیهوشی عمومی داشته باشد، به‌خصوص در مواردی که نیاز به باز کردن جراحی حفره شکم یا روده بزرگ باشد. ضمناً بیهوشی عمومی می‌تواند برای شل شدن اسفنکتر مفید باشد.
رفتار > مراقبت‌های بعد از عمل

پس از جراحی، سیگموئیدوسکوپی - کولونوسکوپی با تمرکز بر ۶۰ سانتی‌متر اول از کولون - بررسی خوبی برای تمرکز روی سوراخ شدن و آسیب احتمالی رکتوم و سیگموئیدوم کولون است. ممکن است در مراقبت‌های بعدی اطلاعات ثابتی نشان داده شود.
همه‌گیری

هیچ داده قابل اعتمادی در مورد بروز اجسام رکتوم خارجی معنی دار از نظر بالینی وجود ندارد. ممکن است در دراز مدت افزایش یافته باشد زیرا اخیراً این مشکل بیشتر مشاهده می‌شود.
میزان حادثه برای مردان به‌طور قابل توجهی بیشتر از زنان است. نسبت جنسیت در ناحیه ۲۸:۱ است. یک متا مطالعه در سال ۲۰۱۰ نسبت ۳۷:۱ را پیدا کرد. میانه سن بیماران ۱/۴۴ سال با انحراف معیار ۶/۱۶ سال بود. اجسام خارجی رکتوم یک اتفاق غیرعادی در اورژانس بیمارستان نیست.
دیگر حیوانات

اجسام خارجی رکتوم در دامپزشکی نادر هستند. عبور از کل روده و به دنبال آن ماندن در داخل راست روده - مانند انسان - نادر است. حیوانات ممکن است دارای بزوآرهایی از مواد مختلف باشند که ممکن است به رکتوم رفته و مشکلاتی ایجاد کنند.
جایزه ایگ نوبل

جایزه ایگ نوبل در سال ۱۹۹۵ به دیوید بی بوش و جیمز آر استارلینگ از مدیسون، ویسکانسین، برای مقاله آنها در سال ۱۹۸۶ ، اجسام خارجی در رکتوم: گزارش‌های موردی و بررسی جامع ادبیات جهان اهدا شد (به فهرست ایگ نوبل مراجعه کنید. برندگان جایزه).
زنجیر آندوسکوپی با قطعه یک بطری شیشه ای.
ادموند هورتون

| ادموند هورتون | ادموند هورتون |
| --- | --- |
زادهٔ: ۲۵ مارس ۱۸۹۶
درگذشت: ۲۶ مهٔ ۱۹۴۴ نیویورک
ملیت: ایالات متحده آمریکا
ادموند هورتون (انگلیسی: Edmund Horton; ۲۵ مارس ۱۸۹۶ – ۲۶ مهٔ ۱۹۴۴) از برندگان مدال‌های بازی‌های المپیک زمستانی اهل ایالات متحده آمریکا بود.
شهلا بهروزی راد

شهلا بهروزی راد (زادهٔ ۱۶ شهریور ۱۳۶۴ در کرمانشاه) عضو تیم ملی قایقرانی معلولین ایران در رشته کایاک است. بهروزی راد اولین قایقران زن ایرانی است که سهمیه حضور در مسابقات پارالمپیک را به‌دست آورده‌است. وی تجربه حضور در مسابقات پارالمپیک ریو ۲۰۱۶ و پارالمپیک توکیو ۲۰۲۰ را در کارنامه کاری خود دارد و در این زمینه رکورد منحصربه‌فردی را به نام خود ثبت کرده‌است. او در پارالمپیک ریو ۲۰۱۶ به مقام نهم رسید و در پارالمپیک توکیو ۲۰۲۰ هم رتبه هفتم را به‌دست‌آورد.
بهروزی راد در مسابقات قهرمانی آسیا تجربه کسب مدال طلا و نقره دارد و همچنین در کارنامه او، کسب مدال نقره مسابقات شبه پارالمپیک هم به چشم می‌خورد. ضمن آنکه در مسابقات جهانی هم وی توانسته به مدال برنز دست پیدا کند.
سلمان خان

برای دیگر کاربردها، سلمان خان (ابهام‌زدایی) را ببینید.
| سلمان خان | سلمان خان |
| --- | --- |
خان در ۲۰۲۳: خان در ۲۰۲۳
نام هنگام تولد: عبدالرشید سلیم سلمان خان
زادهٔ: ۲۷ دسامبر ۱۹۶۵ ‏(۵۹ سال) ایندور، مادیا پرادش، هند
پیشه‌ها: بازیگر تهیه‌کنندهٔ فیلم تهیه‌کنندهٔ تلویزیون
سال‌های فعالیت: ۱۹۸۸–اکنون
آثار: فهرست کامل
خویشاوندان: سهیل خان (برادر) ارباز خان (برادر) آلویرا خان (خواهر)
خانواده: خانوادهٔ سلیم خان
جوایز: فهرست کامل
عبدالرشید سلیم سلمان خان (زادهٔ ۲۷ دسامبر ۱۹۶۵) بازیگر و تهیه‌کنندهٔ هندی است که در فیلم‌های هندی‌زبان کار می‌کند. او در طول سه دهه فعالیت خود افتخارات گوناگونی از جملهٔ دو جایزهٔ ملی فیلم و دو جایزهٔ فیلم‌فِیر دریافت کرده است. در رسانه‌ها از او به عنوان یکی از موفق‌ترین بازیگران از لحاظ تجاری سینمای هند یاد می‌شود. نام او در سال‌های ۲۰۱۵ و ۲۰۱۸ از سوی فوربز در رتبه‌بندی‌های سلبریتی‌ها با بیشترین دستمزد در جهان قرار گرفت و در سال ۲۰۱۸ دارندهٔ بیشترین دستمزد در میان هندی‌ها بود.
خان حرفهٔ بازیگری خود را با بازی در نقش مکمل فیلم یک همسر باید مثل این باشد (۱۹۸۸) آغاز کرد و سپس نقش اصلی فیلم من عاشق شدم (۱۹۸۹) را بر عهدهٔ داشت. او این روند را در دههٔ ۱۹۹۰ با نقش‌هایی در درام عاشقانهٔ من برای تو چه کسی هستم؟ (۱۹۹۴)، کمدی اکشن هر کسی سبک خود را دارد (۱۹۹۴)، تریلر اکشن کاران آرجون (۱۹۹۵)، کمدی همسر شماره ۱ (۱۹۹۹) و درام خانوادگی ما با هم هستیم (۱۹۹۹) ادامه داد. در پی یک دورهٔ کوتاه از افول در دههٔ ۲۰۰۰، خان در دههٔ ۲۰۱۰ با بازی در نقش اصلی فیلم‌های اکشن موفقی مانند نترس (۲۰۱۰)، آماده (۲۰۱۱)، زمانی تایگر وجود داشت (۲۰۱۲)، لگد (۲۰۱۴)، سلطان (۲۰۱۶) و تایگر زنده است (۲۰۱۷) به شهرت بیشتری رسید. خان در ۱۰ تا از پرفروش‌ترین فیلم‌های هندی‌زبان سال بازی کرده که در سینمای هند بالاترین تعداد حضور است.
خان علاوه بر حرفهٔ بازیگری، مجری تلویزیونی است و از طریق مؤسسهٔ خیریهٔ خود، انسان بودن، به ترویج اهداف بشردوستانه می‌پردازد. او همچنین از سال ۲۰۱۰ به عنوان مجری در برنامهٔ رئالیتی شو بیگ باس فعالیت دارد. زندگی خارج از سینمای خان با جنجال‌ها و مشکلات حقوقی همراه بوده است. او در سال ۲۰۱۵ به دلیل بی‌احتیاطی در رانندگی که طی آن پنج نفر را با ماشین خود زیر گرفت و یک نفر را کشت، به قتل غیرعمد محکوم شد اما محکومیت او در دادگاه تجدید نظر لغو شد. در ۵ آوریل ۲۰۱۸، خان در پروندهٔ شکار غیرقانونی سیاه‌کل مجرم و به پنج سال زندان محکوم شد. او در حال حاضر با وثیقه آزاد است و درخواست تجدید نظر در حال رسیدگی است.
اوایل زندگی

سلمان خان پسر بزرگ نویسنده، سلیم خان، است و مادرش که همسر اول پدرش است سلما خان نام دارد. پدربزرگ پدریش از پشتون‌های افغانستان بوده است که به هند عزیمت کرده و در آنجا و در مدیا پرادش سکنی گزیده است و مادرش هندو است.
سلمان خان خودش یکبار گفته است که دورگه مسلمان–هندو است. نامادریش هلن نام دارد که قبلاً هنرپیشه بوده و با خود سلمان در چند فیلم بازی کرده است و خوش درخشیده است. دو برادر دیگرش، ارباز خان و سهیل خان، و دو خواهرش، آلویرا و آرپیتا، نام دارند. آلویرا با یک هنرپیشه و کارگردان با نام آتل آگنی هوتری ازدواج نمود. سلمان خان تحصیلات خود را در دبیرستان St. Stainlaus High School در بندر مومبایی به پایان رسانید و برادران کوچکترش، ارباز و سهیل، هم از همین مدرسه فارغ‌التحصیل شدند. قبل از آن سلمان با برادر کوچکترش یعنی ارباز طی چند سال در مدرسه Scindia School در Gwalior درس می‌خواندند.
فیلم‌شناسی

همچنین ببینید: فیلم‌شناسی سلمان خان
یک همسر باید مثل این باشد (۱۹۸۸)
دوست دارم (۱۹۸۹)
باغی (۱۹۹۰)
عشق بی‌وفا (۱۹۹۱)
گل سنگ (۱۹۹۱)
قربانی (۱۹۹۱)
عشق (۱۹۹۱)
محبوب (۱۹۹۱)
سوریاوانشی (۱۹۹۲)
یک پسر یک دختر (۱۹۹۲)
ناجی (۱۹۹۲)
هدف (۱۹۹۲)
دختری از ماه (۱۹۹۳)
دلدار عاشق (۱۹۹۳)
هر کسی سبک خود را دارد (۱۹۹۴)
من برای تو چه کسی هستم؟ (۱۹۹۴)
تکه‌ای از ماه (۱۹۹۴)
عشق سنگدل (۱۹۹۴)
مرگ با شجاعت (۱۹۹۵)
کاران آرجون (۱۹۹۵)
گرداب احساسات (۱۹۹۶)
سکوت: موزیکال (۱۹۹۶)
پیروزی (۱۹۹۶)
دشمنان دنیا (۱۹۹۶)
دوقلوها (۱۹۹۷)
آزار (۱۹۹۷)
دیوانه مستانه (۱۹۹۷)
وقتی عشق برای کسی اتفاق می‌افتد (۱۹۹۸)
عاشق شدی نترس (۱۹۹۸)
پیوند (۱۹۹۸)
داره یه اتفاقایی میفته (۱۹۹۸)
فقط تو (۱۹۹۹)
جان من قبول کن (۱۹۹۹)
دلدادگان (۱۹۹۹)
ما با هم هستیم (۱۹۹۹)
سلام برادر (۱۹۹۹)
همسر شماره ۱ (۱۹۹۹)
عروس را با خود خواهم برد (۲۰۰۰)
برادر من (۲۰۰۰)
هر دلی که عاشق بشه (۲۰۰۰)
دو و نیم نامه عاشقانه (۲۰۰۰)
آهسته و مخفیانه (۲۰۰۱)
من مال تو هستم، عزیزم (۲۰۰۲)
این جادو است (۲۰۰۲)
یه وقت عاشق نشی (۲۰۰۲)
فراموشی (۲۰۰۲)
عشق در تایمز اسکوئر (۲۰۰۳)
به نام تو (۲۰۰۳)
باغبان (۲۰۰۳)
افتخار (۲۰۰۴)
با من ازدواج می‌کنی؟ (۲۰۰۴)
دوباره همدیگر را خواهیم دید (۲۰۰۴)
آنچه دل بخواهد (۲۰۰۴)
خوش شانس (۲۰۰۵)
چرا من دوست دارم؟ (۲۰۰۵)
ورود ممنوع (۲۰۰۵)
برای اینکه (۲۰۰۵)
ازدواج کردم گیر افتادم (۲۰۰۵)
ساوان....فصل عاشقی (۲۰۰۶)
بابل (۲۰۰۶)
جان من (۲۰۰۶)
شریک (۲۰۰۷)
ماریگولد (۲۰۰۷)
سلام بر عشق (۲۰۰۷)
عشق من (۲۰۰۷)
خدایا، بنازم به عظمتت (۲۰۰۸)
سلام (۲۰۰۸)
یووراج (۲۰۰۸)
قهرمانان (۲۰۰۸)
تحت تعقیب (۲۰۰۹)
من و خانم خانا (۲۰۰۹)
رؤیاهای لندن (۲۰۰۹)
ویر (۲۰۱۰)
تیز مار خان (۲۰۱۰)-حضور افتخاری
نترس (۲۰۱۰)
بادیگارد (۲۰۱۱)
آماده (۲۰۱۱)
پسر سردار (۲۰۱۲)-حضور افتخاری
زمانی ببری وجود داشت (۲۰۱۲)
نترس ۲ (۲۰۱۲)
لگد (۲۰۱۴)
جی هو (۲۰۱۴)
برادر باجرانگی (۲۰۱۵)
گنجینه‌ای به نام عشق پیدا کرد (۲۰۱۵)
سلطان (۲۰۱۶)
هانومان (۲۰۱۷)-انیمیشن
تیوبلایت (۲۰۱۷)
تایگر زنده است (۲۰۱۷)
دوقلوها ۲ (۲۰۱۷)-حضور افتخاری
مسابقه ۳ (۲۰۱۸)
دیوانه روانی عاشق ۳ (۲۰۱۸)
زیرو (۲۰۱۸)-حضور افتخاری
دفترچه خاطرات (۲۰۱۹)
بهارات (۲۰۱۹)
نترس ۳ (۲۰۱۹)
کاغذ (۲۰۲۱)
رادهه (۲۰۲۱)
پایان: حقیقت نهایی (۲۰۲۱)
لال سینگ چادا (۲۰۲۲)
پدرخوانده (۲۰۲۲)
گاهی عید گاهی دیوالی (۲۰۲۳)
تایگر ۳ (۲۰۲۳)
حرفه > دهه ۸۰

سلمان خان اولین فعالیت خود را در سال ۱۹۸۸ در نقش مکمل در فیلم "بیوی هو تو ایسی" آغاز کرد. اولین نقش اصلی او، مربوط به فیلم عاشقانه سورج برجاتیا با عنوان" منه پیار کیاً بود که در سال ۱۹۸۹ ساخته شد. این فیلم یکی از پرفروشترین فیلم‌های تاریخ هند به‌شمار می‌رود. سلمان در این فیلم توانست جایزه Filmfare برای بهترین بازیگر مرد تازه‌وارد را به‌دست آورد. بعدها، این فیلم به زبان انگلیسی، با اسم" زمانی که عشق صدا می‌کند(Love Calls) " ترجمه شد و یک نسخه ۱۲۵ دقیقه‌ای آن، بزرگترین موفقیت در بازار کارائیب در گویان بود، و همچنین، باکس آفیس ترینیداد و توباگو را تحت تأثیر و سلطه خود قرار داد. همچنین فیلم به زبان اسپانیایی نیز دوبله شد که اولین آزمایش دوبله شده، در نوع خود است. این فیلم ۱۲۵ دقیقه‌ای نیز، از طریق اجرای برتر در ۱۰ هفته، در لیما، پایتخت پرو، موفقیت خود را به اثبات رساند. همچنین، به زبان تامیل، به عنوان Kaadhal Oru Kavithai و در زبان مالایایی، به عنوان Ina Praavukal، دوبله شد. این فیلم آغاز و شروعی بود برای موفقیت فیلم‌های هندی در خارج از کشور که با فیلم"هم اپکه" این روند ادامه پیدا کرد.
حرفه > دهه ۲۰۰۰

در سال ۲۰۰۰، سلمان خان در فیلم‌های «هر دیل جو پیار کرگا» و «چوری چوری چوبکه چوبکه» بازی کرد. موضوع فیلم دوم در مورد زایمان میانجی بود. سلمان در این فیلم نقش یک مرد صنعتگر ثروتمند را بازی می‌کرد که پس از ناباروری همسرش از یک مادر میانجی بهره گرفت. انتقاداتی به نقش پیچیده و عجیب او در این فیلم شکل گرفت و گزارش زیادی ایجاد شد که این نقش با دیگر نقش‌های قبلی او تفاوت زیادی دارد و اعتراضات زیادی به فیلم شد به‌طوری‌که حتی نسخه قاچاق فیلم در حالی که فیلم روی پرده بود منتشر شد و در کل فیلم از تمام جوایز جشنواره‌ها حذف شد و سینماها نیز کاهش پیدا کردند.
در سال ۲۰۰۲، با یک وقفه، در فیلم "هم تومهار هه صنم " درخشید. او در سال ۲۰۰۳ در فیلم "تره نام" بازی کرد و در مورد بازی وی، تاران چنین بیان داشت: سلمان خان در نقشی که داشت استثنایی ظاهر شد و کاملاً با آن نقش سازگاری داشت. او در سکانسهایی که پر از تشویش و نگرانی بود خوب ظاهر شد. او نقش فرد شکننده و حساسی را بازی کرد که وضعیت نامناسبی داشت. طغیان‌های احساسی او عالی هستند.
همین مسئله باعث گردید تا فیلم مذکور در گیشه فروش خوبی داشته باشد. وی همچنین در کمدی‌هایی چون "موجسه شادی کروگی" در سال ۲۰۰۴ و "نو انتری" در سال ۲۰۰۵ شرکت داشت و در سال ۲۰۰۶ در دو فیلم "جان من" و "بابل" بازی کرد.
سلمان خان سال ۲۰۰۷ را با فیلم "سلام عشق" شروع کرد که در داخل هند نتوانست زیاد موفق عمل کند ولی در خارج از هند استقبال خوبی از فیلم شد. فیلم بعدی او "پارتنر" بود که فروش خوبی در گیشه داشت و توانست بلاک باستر شود. وی سپس در فیلم هالیوودی با نام Marigold ظاهر شد که داستان عشقی یک مرد هندی با یک زن آمریکایی بود.
سلمان خان مجری فصل دوم برنامه تلویزیونی "داس کا دام " در سال ۲۰۰۹ شد که به مراتب موفق تر از فصل اول که در سال ۲۰۰۸ انجام گرفت ظاهر شد این برنامه تلویزیونی برای Sony Entertainment Television بوده و TRPهای بالایی را به خود اختصاص داد و بر اساس گزارش‌ها، این برنامه به Sony TV کمک کرد تا در رتبه‌بندی تلویزیون هند به جایگاه سوم دست پیدا کند. اولین فیلم سلمان در سال ۲۰۰۹ فیلم "وانتد" نام داشت که توسط Prabhu Deva کارگردانی شد که توانست دومین فیلم پر فروش سال ۲۰۰۹ لقب بگیرد و با فروش نود کروری خود توانست لقب سوپر هیت را به دست آورد. در همان سال، سلمان در دو فیلم دیگر ظاهر شد به نام‌های لندن دریمز و آقا و خانم کانا که لندن دریمز چندان فروش خوبی نداشت و Main Aurr Mrs Khanna در سرتاسر ۲۱ کرور (۲۱۰ میلیون) کسب کرد.
زندگی شخصی

او در آپارتمانی در مومبای بندرا زندگی می‌کند. او همچنین ۱۵۰ جریب زمین در پانول دارد که دارای سه خانه ویلایی، استخر و سالن ورزشی است.
سلمان در سال ۱۹۹۹، رابطه با هنرپیشه زن بالیوود آیشواریا رای را آغاز کرد و اما در سال ۲۰۰۱ از هم جدا شدند. او در سال ۲۰۰۵ وارد رابطه با کاترینا کایف و رابطه بین آن‌ها در سال ۲۰۱۰ تمام شد.
از سال ۲۰۱۲ سلمان با مجری و مدل رومانیایی، یولیا وانتور رابطه دارد.
او همچنین در طی مدت حرفه بازیگری به فعالیت‌های انسان دوستانه و خیریه پرداخته است. در ۱۱ اکتبر ۲۰۰۷، سلمان خان از طرف موزه Madame Tussaud پیشنهادی دریافت کرد تا نمونه‌ای از پیکره مومی با طرح خود او را ارائه دهد. در ۱۵ ژانویه سال ۲۰۰۸ بود که پیکره مومی شکلی از سلمان خان در این موزه نصب گردید. وی چهارمین بازیگر و هنرپیشه هندی است که پیکره مومی شکل وی در موزه دارد.
زندگی شخصی > ماجرای تصادف و محکومیت به پنج سال زندان

در سال ۲۰۱۵ میلادی، دادگاهی در هند سلمان خان، ستاره سینمای بالیوود را به جرم کشتن یک مرد بی‌خانمان در جریان یک تصادف رانندگی در سال ۲۰۰۲ به پنج سال حبس محکوم کرد. سلمان خان متهم بود که در سال ۲۰۰۲ در مومبای (بمبئی) پس از زیر گرفتن پنج بی‌خانمان از صحنه گریخته است.