stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
سندرم تخمدان پلی‌کیستیک

Medical condition
| سندرم تخمدان پلی‌کیستیک | سندرم تخمدان پلی‌کیستیک |
| --- | --- |
تصویر فراصوت از نشانگان تخمدان پرکیستی: تصویر فراصوت از نشانگان تخمدان پرکیستی
تخصص: غدد درون‌ریز و متابولیسم، پزشکی زنان 
طبقه‌بندی و منابع بیرونی: طبقه‌بندی و منابع بیرونی
آی‌سی‌دی-۱۰: E28.2
آی‌سی‌دی-۹-سی‌ام: 256.4
اُمیم: ۱۸۴۷۰۰
دادگان بیماری‌ها: 10285
ئی‌مدیسین: med/۲۱۷۳
پیشنت پلاس: سندرم تخمدان پلی‌کیستیک
سمپ: D011085
[ویرایش در ویکی‌داده]: [ویرایش در ویکی‌داده]
عکس فراصوت سَندرُم تُخمدان پُلی‌کیستیک
سَندرُم تُخمدان پُلی‌کیستیک یا نشانگان تخمدان پُرکیستی شایع‌ترین اختلالات غدد درون‌ریز (آندوکرینوپاتی) در زنان و شایع‌ترین علت نازایی ناشی از عدم تخمک‌گذاری است.
نامگذاری این سندرم به دلیل وجود تخمدان‌های بزرگ محتوی تعداد زیادی کیست کوچک (در اغلب زنان مبتلا و نه در همه) است که در لایه بیرونی هر تخمدان قرار گرفته‌اند.
زنان مبتلا به این بیماری علایم شایعی مانند اختلالات قاعدگی (به خصوص خون‌روش گاهگاهی (الیگومنوره))، علایم هیپرآندروژنیسم مانند پرمویی (هیرسوتیسم) و آکنه، ریزش مو و نازایی دارند. بیماران در معرض عوارض جدی مانند افزایش خطر سرطان آندومتر و پستان، دیس‌لیپیدمی، هیپرتانسیون، بیماری‌های قلبی و عروقی و دیابت هستند. شیوع چاقی و دیس‌لیپیدمی در مبتلایان به PCOS بیشتر از زنان سالم است. ۴۰ درصد زنان مبتلا، دچار چاقی مفرط و ۷۵ درصدشان نازا هستند.
این بیماری تقریباً در ۶ تا ۱۰ درصد همه زنانی که در سنین باروری هستند دیده می‌شود. علت بیماری مزبور مشخص نیست اما محققان بر این باورند که عوامل ارثی و دیابت و به ندرت استفاده از داروهای تیروئید همچون متی مازول در ظهور آن نقش دارند.
قاعدگی‌های نا منظم، رشد موهای زاید، جوش‌های پوستی (آکنه) و چاقی در زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک مشاهده می‌شود. این عارضه می‌تواند در نوجوانی با دوره‌های قاعدگی نامنظم مشخص شوند یا اینکه بعدها به دنبال افزایش وزن یا مشکل در باروری تشخیص داده شود.
علت دقیق سندرم تخمدان پلی کیستیک هنوز ناشناخته است. زنان مبتلا ممکن است به دلیل مشکلات به وجود آمده در تخمک گذاری، برای باردار شدن با مشکل مواجه شوند. تشخیص زودهنگام و شروع درمان می‌تواند به پیشگیری عوارض طولانی مدت آن مثل دیابت نوع ۲، بیماری‌های قلبی و سکته کمک کند.
تشخیص

شواهد سونوگرافی تخمدان پلی‌کیستیک (افزایش حجم تخمدان به بیش از ۹ میلی‌لیتر، وجود کیستهای ۲–۸ میلی‌متری به تعداد ۱۰ یا بیشتر در هر تخمدان و افزایش دانسیته استرومای رحم (هایپرپلازی آندومتر)) هستند.
اختلالات متابولیکی از جمله افزایش سطح سرمی هورمون‌های LH، تستوسترون، انسولین، پرولاکتین و مقاومت به انسولین در این بیماری شایع است.
درمان با کلومیفن، قرص‌های خوراکی ضدبارداری، گنادوتروپین‌ها آگونیست‌های GNRH، مصرف هم‌زمان کلسیم و ویتامین D و رژیم لاغری می‌باشد. در موارد مقاوم لاپاراسکوپی انجام می‌شود.
مقاومت به انسولین به عنوان یک فاکتور اصلی در پاتوژنز PCOS می‌باشد از این‌رو به صورت گسترده از داروهای پایین‌آورنده انسولین مانند متفورمین در درمان این نشانگان استفاده می‌شود.
علائم

علائم سندرم تخمدان پلی کیستیک اغلب بلافاصله بعد از اولین دوره قاعدگی شروع می‌شود. در پاره‌ای از موارد نیز در سال‌های بعدی باروری، به دلیل افزایش تدریجی وزن رخ می‌دهد. علائم آن از فردی به فرد دیگر متفاوت است (هم از لحاظ شدت و هم از لحاظ نوع آن). پزشک شما برای تشخیص به دنبال حداقل دو نشانه از نشانه‌های زیر است:
قاعدگی‌های نا منظم:
این امر یکی از شایع‌ترین مشخصات این بیماری است. منظور از قاعدگی‌های غیر معمول، فاصله بیش از ۳۵ روز بین دو قاعدگی، کمتر از ۸ دوره قاعدگی در یک سال، عدم قاعدگی برای ۴ ماه یا بیشتر و وقوع قاعدگی با تأخیر که ممکن است همراه با خون‌ریزی خیلی کم یا شدید باشد، است.
افزایش آندروژن‌ها یا هورمون‌های مردانه:
سطوح بالای هورمون‌های مردانه (آندروژن‌ها) می‌تواند سبب ایجاد علائم ظاهری مثل رشد موهای زاید در صورت و بدن (هیرسوتیسم)، ایجاد آکنه در بزرگسالی یا آکنه‌های شدید در نوجوانی و طاسی با الگوی مردانه شود. علائم ناشی از آندروژن بالا می‌تواند بر اساس نژاد فرد متفاوت باشد. پس شما بسته به زمینه نژادی ممکن است این علائم را نشان دهید یا خیر؛ مثلاً زنان نژاد آسیایی یا اروپای شمالی ممکن است تظاهرات متفاوت را بروز دهند.
آکنه، شوره سر، رویش موهای ضخیم روی ناحیه انگشتان و شکم و…
تخمدان‌های پلی کیستیک:
با کمک سونوگرافی می‌توان تخمدان‌های بزرگ حاوی تعداد زیادی کیست کوچک را مشخص کرد. اما برخلاف آنچه از نام آن پیداست، تنها با وجود تخمدان‌های پلی کیستیک نمی‌توان تشخیص قطعی داد. برای تشخیص قطعی سندرم تخمدان پلی کیستیک وجود دوره‌های قاعدگی نامنظم یا علائم ناشی از میزان آندروژن بالا نیز لازم است. ممکن است برخی از زنان با وجود تخمدان‌های پلی کیستیک در سونوگرافی به سندرم تخمدان پلی کیستیک مبتلا نباشند. از طرف دیگر نیز ممکن است در بعضی از افراد مبتلا به این سندرم، تخمدان‌ها در سونوگرافی طبیعی باشند.
از جمله علائم دیگر سندروم تخمدان پلی کیستیک می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
ایجاد مشکلاتی برای باردار شدن
چاقی (۴۰ تا ۵۰ درصد خانم‌های مبتلا به این سندرم دچار چاقی می‌شوند)
آکنه
رویش مو در منطقه ریش، پشت لب، خط ریش، قفسه سینه، منطقه اطراف نوک سینه‌ها یا قسمت تحتانی شکم در طول خط وسط
پوست تیره و ضخیم در ناحیه زیر بغل (گاهی ظاهری مخملی پیدا می‌کند)
افزایش فشار خون، افزایش قند خون یا مشکلاتی در کلسترول
تظاهرات همراه با سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS)

ناباروری: زنان مبتلا به PCOS ممکن است به دلیل کمبود تخمک گذاری، در باردار شدن با مشکل مواجه شوند. بد نیست بدانید که این بیماری شایع‌ترین دلیل ناباروری در زنان است.
چاقی: در حدود نیمی از زنان مبتلا به PCOS چاق هستند. در مقایسه با زنان هم سن که سندرم تخمدان پلی کیستیک ندارند، زنان مبتلا، احتمال بیشتری دارد که دچار اضافه وزن یا چاقی باشند.
پیش دیابت یا دیابت نوع ۲: بسیاری از زنان مبتلا به PCOS، دچار مقاومت به انسولین هستند که این امر توانایی بدن برای استفاده بهینه از انسولین جهت تنظیم قند خون را مختل می‌کند. این موضوع می‌تواند سبب بالا رفتن قند خون و در نتیجه دیابت نوع ۲ گردد. نام دیگر پیش دیابت، اختلال در تحمل گلوکز است.
آکانتوز سیاه (Acanthosis nigricans): یک اصطلاح پزشکی است که به وجود پوست مخملی و تیره بر روی پشت گردن، زیر بغل، اعضای تناسلی خارجی و زیر پستان‌ها گفته می‌شود. وجود این شرایط در پوست یکی از نشانه‌های مقاومت به انسولین است.
ریزش مو: حدود 20 الی 30 درصد مبتلایان به PCOS به خاطر این وضعیت دچار ریزش مو نیز می‌شوند. الزاما تمام مبتلایان به تنبلی تخمدان دچار ریزش مو نمی‌شوند.
زمان برخورداری از حمایت‌های بالینی

تشخیص و درمان زودهنگام سندرم تخمدان پلی کیستیک می‌تواند به کاهش ابتلا به عوارض بلند مدت آن مثل دیابت نوع ۲، فشار خون بالا، بیماری‌های قلبی و سکته کمک کند.
اگر قاعدگی‌های نامنظم مثل تأخیر در قاعدگی یا قطع آن و موهای زاید روی بدن یا صورت یا آکنه دارید با پزشک خود مشورت کنید.
علل بیماری

چرخه‌های نرمال باروری توسط تغییرات ایجاد شده در سطوح هورمون‌های تولید شده توسط هیپوفیز در مغز و تخمدان‌های شما تنظیم می‌گردد. هیپوفیز هورمون‌های محرک فولیکول و هورمون سازنده جسم زرد را ترشح می‌کند که این دو هورمون رشد و آزاد سازی تخمک در تخمدان‌ها را کنترل می‌کنند. در طول چرخه یک‌ماهه، تخمک گذاری تقریباً دو هفته قبل از قاعدگی رخ می‌دهد.
تخمدان‌های شما هورمون‌های استروژن و پروژسترون را ترشح می‌کنند که دیواره رحم را برای دریافت تخم بارور آماده می‌سازند. همچنین تخمدان‌ها تولید هورمون‌های مردانه (آندروژن‌ها) مثل تستوسترون را نیز بر عهده دارند. اگر بعد از تخمک گذاری بارداری رخ ندهد، ترشح استروژن و پروژسترون کاهش می‌یابد و دیواره رحم در طول قاعدگی ریزش می‌کند.
در سندرم تخمدان پلی کیستیک، ممکن است هیپوفیز مقادیر بالای هورمون سازنده جسم زرد ترشح کند و تخمدان‌ها مقادیر بالای آندروژن‌ها را تولید نمایند. این امر چرخه نرمال قاعدگی را مختل می‌سازد و می‌تواند سبب ناباروری، پرمویی بدن و آکنه گردد.
اگرچه دانشمندان علت وقوع سندرم تخمدان پلی کیستیک را نمی‌دانند ولی عوامل زیر می‌توانند در این میان نقش داشته باشند:
انسولین بالا:
انسولین هورمونی است که توسط پانکراس تولید می‌شود و به سلول‌های بدن اجازه می‌دهدکه از قند (گلوکز) استفاده کنند. قند منبع اولیه انرژی بدن است. اگر شما دچار مقاومت به انسولین باشید، توانایی بدن برای مصرف بهینه انسولین مختل می‌گردد و پانکراس شما برای مهیا کردن گلوکز مورد نیاز سلول‌ها، انسولین بیشتری ترشح می‌کند. تصور می‌شود که انسولین بالا، سبب افزایش ساخت آندروژن‌ها در تخمدان‌ها می‌گردد.
درجه‌های پایین التهاب:
گلبولهای سفید خون در طی فرایند التهاب، برای مبارزه با عفونت ماده‌ای را ترشح می‌کنند. استفاده از بعضی از غذاهای خاص در افراد مستعد می‌تواند سبب ایجاد پاسخ التهابی گردد. در این شرایط گلبول‌های سفید ماده‌ای را تولید می‌کنند که می‌تواند سبب مقاوت به انسولین و تجمع کلسترول در رگ‌های خونی شود. (آترواسکلروز). آترواسکلروز موجب بیماری‌های قلبی می‌گردد. تحقیقات نشان می‌دهد که زنان مبتلا به PCOS، درجات پایین التهاب دارند.
وراثت:
اگر خواهر یا مادر شما PCOS داشته باشد، احتمال اینکه شما نیز به آن مبتلا شوید بالاست. محققان به دنبال امکان ارتباط ژن‌های جهش یافته با PCOS هستند.
رشد غیر نرمال جنینی:
تحقیقات جدید نشان می‌دهد که مواجهه زیاد با هورمون‌های مردانه (آندروژن‌ها) در طول دوره جنینی می‌تواند ژن‌های نرمال را به‌طور همیشگی از عمل طبیعی خود بازدارد. (پروسه‌ای که به نام بیان ژن نامیده می‌شود). به این ترتیب ممکن است الگوی مردانه گسترش چربی‌ها در شکم که ریسک مقاوت به انسولین و درجات پایین التهاب را افزایش می‌دهد، رخ دهد. تحقیقات برای یافتن این موضوع که این فاکتورها تا چه حد به ایجاد PCOS کمک خواهد کرد، ادامه دارند.
عوارض

وجود PCOS می‌تواند احتمال ایجاد مواردی را که در پایین ذکر شده افزایش دهد به خصوص اگر همراه با چاقی باشد:
دیابت نوع ۲
آکنه
فشار خون بالا
کلسترول غیر نرمال، تری گلیسرید بالا یا کاهش لیپوپروتئین با چگالی بالا (HDL) یا همان کلسترول خوب.
سطح بالای پروتئین C- reactive. یکی از شاخص‌های بیماری‌های قلبی.
سندرم متابولیک، مجموعه‌ای از علایم و نشانه‌ها که سبب ریسک بالای ابتلا به بیماری‌های قلبی می‌شوند.
کبد چرب غیر الکلی (التهاب شدید کبد که به علت تجمع چربی در آن رخ می‌دهد)
قطع تنفس در خواب
خونریزی‌های غیرمعمول رحمی
سرطان دیواره رحم (سرطان آندومتر) که به دلیل مواجه مکرر با مقادیر بالای استروژن ایجاد می‌شود.
دیابت بارداری یا فشار خون بالای بارداری
آزمایش‌های تشخیصی

تست اختصاصی ای برای تشخیص قطعی سندرم تخمدان پلی کیستیک وجود ندارد. تشخیص بر مبنای رد موارد دیگر است؛ یعنی پزشک تمامی علائم و نشانه‌های شما را بررسی کرده و سپس سایر احتمالات را رد می‌کند.
در طی این پروسه، پزشک شما بسیاری از عوامل را در نظر می‌گیرد:
سابقه پزشکی: پزشکتان ممکن است سوالاتی در مورد دوره‌های قاعدگی، تغییرات وزن و سایر علائم شما بپرسد.
معاینه: پزشک می‌تواند اطلاعات کلیدی ای را ثبت کند مثل قد، وزن و فشار خون. علاوه بر آن معاینات لگنی نیز می‌تواند اطلاعات مفیدی را در اختیار پزشک قرار دهد.
آزمایش خون: خون شما برای بررسی سطح بعضی از هورمون‌ها برای تعیین علت اختلالات در قاعدگی یا آندروژن بالا، گرفته می‌شود. آزمایش‌های دیگر خون شامل تست کلسترول و تری گلیسرید ناشتا و تست تحمل گلوکز است. در تست تحمل گلوکز میزان قند خون در حالت ناشتا و بعد از مصرف نوشیدنی حاوی گلوکز بررسی می‌گردد.
سونوگرافی لگنی: اولتراسوند لگن می‌تواند ظاهر تخمدان‌ها و ضخامت دیواره رحم را نشان دهد. در طول این آزمایش، شما بر روی تخت یا میز آزمایش دراز کشیده و دستگاهی شبیه قلمدر
واژن شما قرار می‌گیرد.
جفری مایکل هیر

| جفری مایکل هیر | جفری مایکل هیر |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۵ ژوئن ۱۹۷۹ ‏(۴۵ سال)
محل تحصیل: دانشگاه کالیفرنیا، برکلی (کارشناسی علوم , MS, پی‌اچ‌دی)
شناخته‌شده برای: مصورسازی داده
جوایز: بورسیه اسلون, جایزه گریس موری هاپر
پیشینه علمی: پیشینه علمی
شاخه(ها): علوم رایانه
محل کار: دانشگاه واشینگتن, دانشگاه استنفورد
استاد راهنما: مانیش آگراوالا
دانشجویان دکتری:  مایک بوستوک  شان کندل 
 :  
وبگاه: homes.cs.washington.edu/~jheer
جفری مایکل هیر (به انگلیسی: Jeffrey Heer) (متولد ۱۵ ژوئن ۱۹۷۹) دانشمند رایانه آمریکایی است که به دلیل تحقیقات در زمینه تجسم اطلاعات و تجزیه و تحلیل داده‌های تعاملی شناخته شده‌است. او استاد علوم و مهندسی رایانه در دانشگاه واشینگتن است. او در سال ۲۰۱۲ به همراه جو هلرستین و شان کندل شرکت تریفاکتا را تأسیس کرد.
تحصیلات

هیر مدرک کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا از دانشگاه کالیفرنیا، برکلی دریافت کرد. او به عنوان دانشجوی کارشناسی ارشد در دانشگاه کالیفرنیا برکلی، او جعبه ابزار تجسم پریفیوز و فلیر را توسعه داد.
تحقیقات و حرفه

هیر از سال ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۳ استادیار علوم رایانه در دانشگاه استنفورد بود. او همچنین یکی از بنیانگذاران و مدیر ارشد کارآموزدگی شرکت تریفاکتا است. تحقیقات هیر بر روی سیستم‌ها و تکنیک‌های جدید برای تجسم داده‌ها متمرکز است. به عنوان یکی از اعضای هیئت علمی دانشگاه استنفورد، او با مایک بوستاک روی سیستم‌های پروتویس و D3.js کار کرد.
هیر سپس به دانشگاه واشینگتن نقل مکان کرد و در آنجا با دانشجویان و همکاران برای توسعه گرامرهای تجسم وگا و وگا-لایت کار کرد. همراه با جو هلرستین و شان کندل، هیر ابزارهای تعاملی را برای تبدیل داده‌ها (از جمله داده رنگلر) توسعه داده است که منجر به تأسیس تریفاکتا شد. سایر مشارکت‌های تحقیقاتی شامل کار بر روی درک گرافیکی تجسم‌ها، تجزیه و تحلیل داده‌های اجتماعی، تجسم متن، و ابزارهای ترجمه تعاملی زبان است.
جوایز و افتخارات

تحقیقات هیر توسط  جایزه گریس موری هاپر، جایزه پژوهشگر اکتشاف مبتنی بر داده بنیاد گوردون و بتی مور، کمک هزینه تحصیلی آلفرد پی اسلون و فهرست بررسی فناوری ام‌آی‌تی تکنالجی ریویو شناخته شده است. هیر و شاگردانش جوایز بهترین مقاله را در کنفرانس‌های تعامل انسان و رایانه و تجسم دریافت کرده‌اند. آثار او در مطبوعات عامه پسند نیز ظاهر شده است.
هیر به‌ عنوان همکار انجمن ماشین‌های حسابگر، در کلاس ۲۰۲۴، «به‌خاطر مشارکت در تجسم اطلاعات، علم داده‌های انسان‌محور، و یادگیری ماشینی تعاملی» نام‌گذاری شد.
همسایه‌ها (مجموعه تلویزیونی ۱۳۷۹)

| همسایه‌ها | همسایه‌ها |
| --- | --- |
نویسنده: حسین پاکدل
کارگردان: محمدحسین لطیفی
بازیگران: علی نصیریان گوهر خیراندیش امین حیایی رامین پرچمی کمند امیرسلیمانی کیهان ملکی فلورا سام محمدرضا شریفی‌نیا عاطفه رضوی حسین پناهی آزیتا حاجیان
سازنده موسیقی متن: کارن همایونفر   فردین خلعتبری
کشور سازنده: ایران
زبان اصلی: فارسی
تولید: تولید
تهیه‌کننده: مجید اوجی
فیلم‌برداری: هوشنگ بنائی
تدوین‌گران: محمدحسین لطیفی  بهرنگ سنجابی
پخش: پخش
شبکهٔ اصلی: شبکه ۳
انتشار اولیه: ۱۳۸۰–۱۳۷۹
انتشار: انتشار
پس از: کت جادویی
پیش از: سفر سبز
همسایه‌ها یک مجموعهٔ تلویزیونی است که در سال ۱۳۸۰ از شبکه ۳ پخش شد.
کارگردان این مجموعه محمدحسین لطیفی است و هنرمندانی چون علی نصیریان، گوهر خیراندیش، محمدرضا شریفی نیا، کیهان ملکی، کمند امیرسلیمانی، عاطفه رضوی، فلورا سام، محسن قاضی مرادی، حسین پناهی، رامین پرچمی و امین حیایی در آن بازی کرده‌اند.
داستان

چند خانواده در خانه آقای فردوس، که مقیم خارج است ساکن هستند. با بازگشت فردوس به ایران اتفاقات تازه‌ای می‌افتد...
بازیگران

علی نصیریان (آقای فردوس)
گوهر خیراندیش (فرنگیس خانم)
محمدرضا شریفی‌نیا (امید صالحی)
امین حیایی (رضا تقی پور)
کیهان ملکی (جهانگیر یوسفی)
کمند امیرسلیمانی (مرضیه)
عاطفه رضوی (ستاره سپهری)
فلورا سام (محبوبه ، همسر جهانگیر)
محسن قاضی‌مرادی (مش عیسی)
حسین پناهی (سروش)(سیریش)
رامین پرچمی (علی)
مجید مظفری (محمد)
آزیتا حاجیان
جمشید اسماعیل خانی (احتشام)
ثریا حکمت
نیکو خردمند
شهره سلطانی
رضا ژیان
کیومرث ملک مطیعی
علی اوسیوند
حمید مهین دوست
الیزابت امینی (پروین)
فیروز آقایی
سایان فرخی (مینا)
سعیده عرب
صدیقه قیمتی
محمدرضا عباس نژاد
اردشیر کاظمی
هاشم روحانی
مریم شیرکوند
حسین پاکدل (افسر پلیس)
هوشنگ بنائی (روانپزشک)
عوامل تولید

کارگردان: محمدحسین لطیفی
تهیه کننده و مجری طرح: مجید اوجی
مدیر تصویربرداری: هوشنگ بنائی
تدوین: محمدحسین لطیفی، بهرنگ سنجابی
موسیقی: کارن همایونفر، فردین خلعتبری
صدابردار: مهدی آزادی
گریم: حمید مهین دوست، فاطمه کمالی
صحنه و لباس: رضا شیخ پور، نعیمه نظام دوست
مدیر تولید: ناصر ملکی
انتخاب بازیگران: محمدرضا شریفی نیا
دستیار کارگردان و برنامه ریز: سحر صباغ سرشت
منشی صحنه: نعیمه نظام دوست
عکاس: مسعود پاکدل
عنوانبندی: هدیش بیگدلی شاملو
لیگ برتر کوثر

این مقاله دربارهٔ لیگ برتر زنان ایران است. برای لیگ برتر مردان ایران، لیگ برتر خلیج فارس را ببینید.
لیگ فوتبال
| 0 | 1 |
| --- | --- |
بنیان‌گذاری: ۱۳۸۴ (۱۹ سال پیش)
کشور: ایران
کنفدراسیون: ای‌اف‌سی
دسته‌ها: برتر
شمار تیم‌ها: ۱۲
سطح در مسابقات: ۱
صعود به: لیگ قهرمانان فوتبال زنان آسیا
سقوط به: لیگ دسته یک فوتبال زنان ایران
جام(های) داخلی: جام حذفی فوتبال زنان ایران
جام(های) بین‌المللی: لیگ قهرمانان زنان آسیا
قهرمان کنونی: خاتون بم (۱۰ عنوان قهرمانی)
موفق‌ترین تیم: خاتون بم (۱۰ عنوان قهرمانی)
وبگاه: وبگاه رسمی مسابقات
فصل جاری: لیگ برتر فوتبال زنان ایران ۰۴–۱۴۰۳: فصل جاری: لیگ برتر فوتبال زنان ایران ۰۴–۱۴۰۳
لیگ برتر کوثر بالاترین سطح مسابقات لیگ فوتبال سراسری در ایران است. نخستین تلاش‌ها برای برگزاری یک لیگ سراسری فوتبال پیش از انقلاب انجام شد و پس از انقلاب نیز پیگیری شد. این تلاش‌ها با انجام در دهه ۱۳۸۰ به صورت جدی‌تری پیگیری شد و لیگ کوثر فوتبال زنان ایران در سال ۱۳۸۶ با شرکت ۶ تیم آغاز شد و تا کنون ۱۷ دوره از آن برگزار شده‌است.
پرافتخارترین تیم لیگ فوتبال زنان ایران، باشگاه فوتبال زنان خاتون بم با ۱۰ عنوان قهرمانی و ۲ نایب قهرمانی است. بر اساس گزارش انجمن فوتبال ایران، چهار هزار دختر ایرانی در لیگ‌های فوتبال زنان و دختران بازی می‌کنند؛ این تعداد در سال ۱۳۸۴ صفر بود.
پیشینه

مقالهٔ اصلی: فوتبال زنان در ایران
پیش از آغاز لیگ کوثر زنان در دهه ۱۳۸۰ مسابقات باشگاهی دیگری در سطح کشور ایران برگزار شده‌است. از نخستین تیم‌های فوتبال زنان در ایران می‌توان به تیم فوتبال زنان تاج اشاره کرد که در سال ۱۳۵۰ به مصاف نماینده ایتالیا نیز رفته بود.
ایده بنیانگذاری لیگ ملی فوتبال زنان در ایران به دوران پهلوی دوم برمی‌گردد. در آن دوره گام‌های مهمی برای ایجاد یک سیستم قوی فوتبال باشگاهی زنان در ایران برداشته شد. در آن سال‌ها باشگاه‌های تهرانی پیشگام فوتبال باشگاهی زنان در ایران بودند.
لیگ کوثر در سال ۲۰۰۷ پایه‌گذاری شد و نخستین فصل آن، لیگ برتر فوتبال زنان ایران ۸۷–۱۳۸۶ بود.
تا سال ۲۰۲۴، تیم فوتبال خاتون بم سال‌ها بر لیگ چیرگی داشت و به عنوان یک قدرت آسیایی نیز شناخته می‌شد. آن‌ها بیشتر در رقابت جدی با تیم زنان ملوان بودند و به‌طور معمول در برابر آن‌ها پیروز می شدند. تیم زنان ملوان فرهنگ هواداری خاصی در لیگ زنان ایران داشته‌است و هواداران بسیاری را به ورزشگاه خود می‌کشاند. تیم شهرداری سیرجان نیز در سوی دیگر این لیگ، معمولاً رقیب جدی برای قهرمانی بوده‌است.
در سال ۲۰۲۴، فدراسیون فوتبال ایران پیشنهاد تغییر شمار تیم‌های لیگ را به منظور آسان‌سازی در ایجاد تیم زنان توسط باشگاه‌های لیگ برتر خلیج فارس (مردان) داد. پیشنهادهایی برای تغییر قوانین لیگ مطرح شد تا باشگاه‌های ایرانی بتوانند آسان‌تر تیم زنان تاسیس کنند.
فهرست فصل‌ها

مقالهٔ اصلی: فهرست قهرمانان لیگ فوتبال زنان ایران
| دوره | فصل | قهرمان | نایب‌قهرمان | جایگاه سوم |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ | ۸۷–۱۳۸۶ | بال گستر مازندران | ملوان بندرانزلی | دانشگاه آزاداسلامی |
| ۲ | ۸۹–۱۳۸۸ | ملوان بندرانزلی | عقاب مازندران | خاتون بم |
| ۳ | ۹۰–۱۳۸۹ | شن سا اراک | ملوان بندرانزلی | اوج نصر فارس |
| ۴ | ۹۱–۱۳۹۰ | خاتون بم | سرخپوشان گرگان | فریکو سیرجان |
| ۵ | ۹۲–۱۳۹۱ | خاتون بم | ملوان بندرانزلی | آینده‌سازان میهن |
| ۶ | ۹۳–۱۳۹۲ | خاتون بم | ملوان بندرانزلی | آینده‌سازان میهن |
| ۷ | ۹۴–۱۳۹۳ | خاتون بم | ملوان بندرانزلی | آینده‌سازان میهن |
| ۸ | ۹۵–۱۳۹۴ | شهرداری سیرجان | ملوان بندرانزلی | خاتون بم |
| ۹ | ۹۶–۱۳۹۵ | آینده‌سازان میهن | خاتون بم | شهرداری سیرجان |
| ۱۰ | ۹۷–۱۳۹۶ | خاتون بم | شهرداری سیرجان | رهیاب ملل سنندج |
| ۱۱ | ۹۸–۱۳۹۷ | خاتون بم | شهرداری سیرجان | سپاهان اصفهان |
| ۱۲ | ۹۹–۱۳۹۸ | خاتون بم | وچان کردستان | شهرداری سیرجان |
| ۱۳ | ۰۰–۱۳۹۹ | شهرداری سیرجان | خاتون بم | سپاهان |
| ۱۴ | ۰۱–۱۴۰۰ | خاتون بم | شهرداری سیرجان | سپاهان |
| ۱۵ | ۰۲–۱۴۰۱ | خاتون بم | سپاهان اصفهان | شهرداری سیرجان |
| ۱۶ | ۰۳–۱۴۰۲ | خاتون بم | ملوان بندرانزلی | شهرداری سیرجان |
| ۱۷ | ۰۴–۱۴۰۳ | در حال برگزاری |  |  |
آمار و رکوردها

پرافتخارترین تیم لیگ فوتبال زنان ایران، باشگاه فوتبال زنان خاتون بم با ۱۰ عنوان قهرمانی و ۲ نایب قهرمانی است.
رکورد تماشاگر در فصل ۲۰۲۳-۲۴، از آن تیم ملوان شد.
پخش تلویزیونی و آنلاین

اگرچه حق پخش مسابقه‌ها به صدا و سیما داده شده‌است، اما این سازمان مسابقه‌های فوتبال زنان را پخش زنده نمی‌کند. اگرچه‌ در بخش خبری پوشش داده‌است.
در شهریور ۱۳۹۷ اعلام شد برای پخش لیگ فوتبال زنان ایران از تلویزیون، شورا و کمیسیون فرهنگی جمهوری اسلامی باید موضوع را بررسی کنند. پخش نشدن فوتبال زنان از تلویزیون ملی ایران، باعث انتقاد از سوی بازیکنان این لیگ نیز شده است و اعلام شده‌است که این موضوع باعث کاهش اسپانسرهای لیگ نیز شده‌است.
اسپانسرها و بازرگانی

دست کم تا سال ۲۰۲۴، این لیگ هیچ پشتیبان مالی نداشت. عدم پخش مسابقه‌های فوتبال زنان از تلویزیون ایران و مشکلات مربوط به ورزش زنان در ایران پس از انقلاب ۱۳۵۷ باعث ایجاد مشکلات اقتصادی جدی برای لیگ شده بود. با این حال شرکت‌هایی چون نفت پارس، پشتیبانی نسبی کردند.
فهرست اسپانسرهای رسمی لیگ:
نفت پارس (بر پوشاک داوران)
قهرمان‌ها بر پایه سال

| باشگاه | قهرمانی | نایب قهرمانی | فصل‌های قهرمانی |
| --- | --- | --- | --- |
| خاتون بم | ۱۰ | ۲ | ۹۱–۱۳۹۰, ۹۲–۱۳۹۱, ۹۳–۱۳۹۲, ۹۴–۱۳۹۳, ۹۷–۱۳۹۶, ۹۸–۱۳۹۷, ۹۹–۱۳۹۸, ۰۱–۱۴۰۰, ۰۲–۱۴۰۱, ۰۳–۱۴۰۲ |
| شهرداری سیرجان | ۲ | ۳ | ۹۵–۱۳۹۴, ۰۰–۱۳۹۹ |
| ملوان | ۱ | ۷ | ۸۹–۱۳۸۸ |
| شن سا اراک | ۱ | - | ۹۰–۱۳۸۹ |
| بال‌گستر مازندران | ۱ | - | ۸۷–۱۳۸۶ |
| آینده سازان میهن | ۱ | - | ۹۶–۱۳۹۵ |
| سرخپوشان گرگان | - | ۱ | ۹۱–۱۳۹۰ |
| عقاب مازندران | - | ۱ | ۸۹–۱۳۸۸ |
| وچان | - | ۱ | ۹۹–۱۳۹۸ |
| سپاهان | - | ۱ | ۰۲–۱۴۰۱ |
باشگاه ملوان در فصل ۲۰۲۲
نفت پارس (بر پیراهن داوران) از اسپانسرهای رسمی لیگ بوده‌است.
فضای چهاربعدی

پیش از ورود به مفهوم بعد چهارم نیاز است درباره ی مفهوم ابعاد بدانیم :
یک نقطه ی کوچک دارای صفر بعد است ولی اگر دو نقطه در صفحه را به هم وصل کنیم، یک خط یک بعدی خواهد بود.
بعد دوم از دو خط تشکیل شده است که یک صفحه ی مختصات دو بعدی ایجاد می کند و دارای مشخصه های طول و عرض است ، بعد سوم که ما درک کامل تری از آن داریم از سه خط یعنی طول، عرض و ارتفاع بوجود آمده است. هر مرحله بعد ها یک مشخصه به آن اضافه می شود پس برای بعد چهارم انتظار می رود که در هر راس شکل بعد چهارمی ما یک حجم قرار بگیرد مانند این می ماند که در هر راس یک مکعب یک مکعب دیگر قرار دهید که در فیزیک به این مکعب چهاربعدی تسرکت یا ابرمکعب یا به زبان ساده‌تر مکعب چهاربعدی می گویند. در ریاضیات بُعد چهارم یا 4D، یک مفهوم انتزاعی و غیرحقیقی است که ناشی از تعمیم قانون فضای سه‌بُعدی است.
تاریخچهٔ

این مبحث تقریباً برای مدت سیصد سال توسط فلاسفه و ریاضی‌دانان مورد بررسی و مطالعه قرار گرفته‌است.
ایدهٔ افزودن بُعد چهارم با «ابعاد» توسط ژان لو راند آلنبرت در سال ۱۷۵۴ م. منتشر شد.
در اواسط دههٔ ۱۷۰۰ این ایده توسط ژوزف لوئیس لاگرانژ دنبال شد و با رسمی‌شدن دقیق مفهوم آن در سال ۱۸۵۴ توسط برنهارد ریمان به اوج خود رسید. در سال ۱۸۸۰، چارلز هوارد هینتون این مقاله را در مقاله‌ای تحت عنوان « بُعد چهارم چیست؟» که مفهوم (مکعب چهار بعدی) را با کلی‌گویی گام به گام خصوصیات خطوط، مربع‌ها، توضیح می‌دهد، رواج داد؛ و مکعب ساده‌ترین روش روش هینتون رسم دو مکعب سه بعدی معمولی در فضای دو بعدی است، یکی از دیگری را شامل می‌شود، و با یک فاصلهٔ «دیده نشده» از هم جدا می‌شود و سپس بین رئوس معادل آن‌ها خط می‌کشد. این را می‌توان در انیمیشن همراه مشاهده کرد هر زمان که مکعب داخلی کوچک‌تری را درون یک مکعب خارجی بزرگ‌تر نشان می‌دهد. هشت خط اتصال رئوس دو مکعب در این حالت نشان‌دهندهٔ یک جهت واحد در بعد چهارم «غیب» است.
فضاهای با ابعاد بالاتر (یعنی بیشتر از سه) امروزه به یکی ازمهم‌ترین ابزارهای رسمی برای تشریح مسائل مختلف در علوم ریاضیات و فیزیک مدرن تبدیل شده‌اند. بسیاری از این موضوعات بدون استفاده از چنین فضاهایی به شکل‌های کنونی قابل توضیح یا بیان نیستند. به عنوان مثال، مفهوم یا مدل فضا-زمانِ انیشتین از چنین فضای ۴ بعدی استفاده می‌کند. هر چند این مدل در فضای مینکوفسکی تعریف شده‌است که کمی پیچیده‌تر از فضای چهار بعدی اقلیدسی است.
مکان‌های منفرد در فضای ۴ بعدی را می‌توان، به‌صورت یک بردار یا چندبخشی (n-tuples) - فهرست‌های مرتب شده اعدادی مانند (t, x، y, z)- در نظر گرفت. فضاهای با ابعاد بالاتر، زمانی قدرت و توانایی خود را بروز می‌دهند که مکان‌های منفرد به اشکال پیچیده‌تری با هم پیوند می‌خورند. نمونه‌ای از این پیچیدگی را می‌توان در انیمیشن سه بعدی یکی از ساده‌ترین اشیاء ۴ بعدی ممکن، یعنی تِسِرَکت (یک ابرمکعب چهار بعدی) مشاهده کرد.
آیا میتوانیم به ابعاد بالاتر یا پایین تر سفر کنیم؟

جواب این سوال به درک عمیقی از بعد ها نیاز دارد ، یک موجود سه بعدی قدرت درک کامل دو بعد و قرار گرفتن در آن مکان را ندارد و این موقعیت برای ابعاد بالاتر نیز صدق می کند.
دنیای ما چند بعد دارد؟

درمورد اینکه دنیای ما چند بعد دارد هنوز مطمئن نیستیم اما طبق تئوری های مطرح شده جهان ما دارای بعد های مختلفی است مثلا تئوری ابرریسمان امکان وجود 10 بعد را به ما نشان می دهد ولی تئوری ام (M-theory) می گوید در دنیای ما 11 بعد وجود دارد و تئوری (Bosonic string) می گوید که ما در 26 بعد غوطه ور هستیم.
از نظر یک موجود دوبعدی یک کره‌ی سه بعدی به چه شکل می‌تواند باشد؟

یک موجود دو بعدی درکی از بعد سوم ندارد و وقتی‌که آن کره‌ی سه بعدی وارد محیط دو بعدی می شود ، آن موجود دوبعدی تنها چیزی که می‌بیند تنها یک دایره خواهدبود.
پژوهشگر و گردآورنده

شهرزاد راجی
تِسِرَکت
حسین لشگری

| امیر حسین لشگری | امیر حسین لشگری |
| --- | --- |
زاده: ۲۰ اسفند ۱۳۳۱ ضیاءآباد، تاکستان، قزوین
درگذشته: ۱۹ مرداد ۱۳۸۸ (۵۶ سال) بیمارستان لاله، تهران
مدفن: بهشت زهرا، تهران
وفاداری: نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران
شاخه نظامی: نیروی هوایی شاهنشاهی ایران نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران
درجه: سرلشکر
یگان:  پایگاه هوایی تبریز  پایگاه هوایی دزفول 
جنگ‌ها و عملیات‌ها: جنگ ایران و عراق
همسر(ان): منیژه لشگری
فرزندان: علی‌اکبر لشگری
حسین لشگری (۲۰ اسفند ۱۳۳۱ -۱۹ مرداد ۱۳۸۸) از خلبانان نیروی هوایی ارتش بود، که چند روز پیش از آغاز رسمی جنگ ایران و عراق اسیر شد و پس از ۱۸ سال اسارت در عراق به ایران بازگشت. او اولین ایرانی اسیرشده و آخرین اسیر آزادشدهٔ جنگ ایران و عراق است که در مجموع طولانی‌ترین مدت اسارت را در بین تمام اسیران این جنگ تحمل کرده است. پس از آزادی، سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، از او با عنوان «سید الاسراء» نام برد.