stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
همسایه‌ها
مضامین اصلی > زنان، عشق و وظیفه

«صدام خش‌دار است، پیشانی‌ام خیس عرق است. تکیه می‌دهم به پشتی مبل و سرم را بالا می‌گیرم. بعد، از گوشهٔ چشم نگاهم را می‌دوانم رو صورت دختر. دارد نگاهم می‌کند. دلم می‌لرزد. این لرزه غریبه، اما شیرین است. روزهای اول که بلور خانم را نگاه می‌کردم، دلم می‌لرزید، ولی حالا کلی فرق دارد. انگار دلم می‌خواهد از جا کنده شود. انگار تمام تنم می‌لرزد. انگار چیزی توی دلم خروش برداشته‌است.»
همسایه‌ها، ص۱۸۴
زنان در همسایه‌ها کم تعدادند اما تأثیرگذار. از میان ۱۱ شخصیت و تیپ با جنسیت مؤنث تنها چند نفرشان نقش محوری دارند و مابقی نقش دومند. با این‌همه همان تعداد کم شامل مادر خالد (گل خانم)، بلور خانم، رضوان و سیه‌چشم تأثیرگذارند و در مواردی نقش ضدقهرمان را بازی می‌کنند. این زنان تنها می‌توانند دو نقش بپذیرند. یکی نقش زنی اثیری و دست‌نیافتنی و دیگری نقش زنی که دست‌یافتنی است و چندان در قید امور اخلاقی نیست. محمود هر دوی این نقش‌ها را با این‌که چندان خاکستری به نظر نمی‌رسند، هنرمندانه پرداخته و تصویری واقع‌گرایانه از آن‌ها به دست داده‌است. مادر صدای عقل است و بلور خانم نماد بی‌تفاوتی به اوضاع و پابند غریزه. تصویر واقعی و رئالیستی محمود در همسایه‌ها، زنان را همان‌طور که تحت ستم هستند، به نمایش می‌گذارد و دنیای مردسالارانه داستان باورپذیر و عینی است. چنان‌که خود محمود در مصاحبه‌اش با لیلی گلستان اذعان می‌کند که فضای موجود را به تصویر کشیده که در آن حتی به مردسالاری تفاخر هم می‌شود. زنان در این‌جا مغلوبند و تأثیرپذیر و مردانند که ظاهراً با واقعیت‌های اجتماعی و اقتصادی درگیرند و تمام این‌ها در سایه «رسم و رسومات» توجیه می‌شوند و مورد احترامند.
با این‌همه، محمود، تحول قهرمان داستان همسایه‌ها را منوط به تعیین تکلیف با این زنان کرده‌است. خالد برای رسیدن به هدف غایی رمان، مجبور است به حرف‌های مادرش توجه کند، سرنوشت تلخ رضوان را مرور کند و به رابطه‌اش با بلور خانم بیندیشد تا دیدن شوهرش، امان آقا که به او لطف هم دارد، قابل تحمل شود و در مقام قیاسِ عشق پاکش به سیه‌چشم با رابطه‌اش با بلور خانم دست به انتخاب بزند؛ انتخابی که بازهم در رابطه با سیه‌چشم و در قیاس با «وظیفه» سراغش می‌آید.
سبک نگارش

«احمد محمود را برخی به نیت تخفیف، نویسنده‌ای رئالیست می‌خوانند تا با ادعای سپری شدن دوران ادبیات رئالیستی، توانایی‌های خلاقه او را انکار کنند.»
فرج سرکوهی
همسایه‌ها اولین رمان از سه‌گانه تاریخی احمد محمود است که با داستان یک شهر و زمین سوخته کامل می‌شود. این رمان رئالیستی، ناتورالیستی، نمادین و پسااستعماری توصیف شده‌است. برخی آن را در گونه رئالیسم سوسیالیستی می‌دانند و برخی دیگر در گونه رئالیسم اجتماعی. مهدی قریب، قرار دادن همسایه‌ها و دیگر آثار محمود را در گونه رئالیسم سوسیالیستی جفا به او و منش زیبایی‌شناختی او می‌داند و معتقد است نمونه‌های بسیاری می‌توان در رمان یافت که با استانداردهای این نوع واقع‌گرایی متفاوت است و می‌توان افق‌هایی را یافت که به سوی هیچ نوعی از ایدئولوژی نشانه نرفته‌اند.
رمان به شیوهٔ اول شخص مفرد روایت می‌شود. راوی خالد است که خود قهرمان و شخصیت اصلی است و اتفاقات داستان از دریچه ذهن او روایت می‌شوند. فرج سرکوهی رئالیسم محمود را گرته‌برداری از استادان رئالیسم نمی‌داند چراکه او با استفاده از تکنیک‌هایی مانند «نقل حادثه در لحظه وقوع»، «مونتاژ» و «توهم زمانی» مشخصات کلاسیک رئالیسم را پشت سر می‌گذارد. هوشنگ گلشیری «نقل حادثه در لحظه وقوع» را چیزی مانند «شرح صحنه» در فیلم‌نامه و نمایش‌نامه می‌داند. چنان‌که سیر وقایع به یک یا چند روز تقسیم شده و راوی مستقیماً آن‌ها را مانند کسی که شب به شب خاطراتش را می‌نگارد نقل می‌کند. او قدرت محمود در خلق همسایه‌ها را در این عناصر می‌بیند. فرج سرکوهی در مورد مونتاژ در آثار محمود عقیده دارد: «او از معدود نویسندگانی است که این تکنیک سینمایی را در داستان‌نویسی درونی کرده‌است.» او همین‌طور در مورد توهم زمانی می‌گوید محمود با بهره‌گیری از این دستاورد توصیف‌ها، رفتارها، گفتگوها و صداها را به شکلی مونتاژ می‌کند که در قسمت‌هایی از نثر او توهم زمانی ایجاد می‌شود. آناهید اجاکیانس معتقد است محمود با استفاده به‌جا از فلاش‌بک و «تداعی»، «روایت صرف» معمول در رئالیسم را تغییر داده و از آن برای شخصیت‌پردازی و تأکید دوباره در اتفاقات رخ داده در رمان بهره برده‌است.
محمدعلی آتش‌سودا استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد فسا معتقد است محمود در همسایه‌ها شخصیت‌پردازی را بر توصیف و گفتگو استوار کرده‌است. توصیف‌های او اغلب غیرمستقیم و درونی‌اند و گفتگوهایش بر تک‌گویی غلبه دارند. او از «نام» نیز آگاهانه استفاده کرده و از آن برای پردازش قهرمانان مبارز و تمایزشان با افراد عادی بهره برده‌است. با این‌همه محمود در مصاحبه با لیلی گلستان می‌گوید همسایه‌ها را «بیشتر با نوعی غریزه نوشتم تا شناخت داستان.»
نقدها و دیدگاه‌ها > منبع‌شناسی

رمان همسایه‌ها مورد توجه بسیاری از منتقدان معاصر بوده‌است و در کتاب‌های مربوط به ادبیات معاصر و همین‌طور نقد آثار محمود به شرح و تفسیر ویژگی‌های مختلف این رمان پرداخته شده‌است. اما برخی از پژوهش‌های علمی صورت گرفته روی این رمان از قرار زیراند:
«نقد مارکسیستی رمان همسایه‌ها، احمد محمود»، آرزو شهبازی و مریم حسینی، همایش هفتم پژوهش‌های ادبی (دانشگاه هرمزگان)، اسفند ۱۳۹۲:
«نقد ساخت‌گرایی تکوینی رمان همسایه‌ها اثر احمد محمود»، آرزو شهبازی، مریم حسینی و عسگر عسگری حسنکلو، فصلنامه تخصصی مطالعات داستانی، بهار ۱۳۹۳، شماره ۳، صص۹۱–۶۶:
«خوانش لاکانی امر سیاسی در رمان همسایه‌ها»، فاطمه حیدری و میثم فرد، پژوهش‌های نقد ادبی و سبک‌شناسی، تابستان ۱۳۹۳، شماره ۱۶، صص۶۶–۴۳:
«سنت و مدرنیته در رمان همسایه‌ها»، مهبود فاضلی و فاطمه سادات حسینی، پژوهش زبان و ادبیات فارسی، زمستان ۱۳۹۱، شماره ۲۷، صص۱۴۵–۱۳۱:
«شخصیت‌پردازی در رمان همسایه‌ها»، محمدعلی آتش‌سودا و امید حریری جهرمی، پژوهش‌های نقد ادبی و سبک‌شناسی، پاییز ۱۳۸۹، پیش‌شماره ۱، صص۲۸–۹:
«بررسی تطبیقی رمان «همسایه‌ها» اثر احمد محمود و «دختر رعیت» از دو دیدگاه ساختاری و محتوایی»، الهام عابدی و محسن ایزدیار، اندیشه‌های ادبی، ۱۳۹۱، شماره ۱۲، صص۱۵۴–۱۲۹:
«بازتاب نابرابری اجتماعی و شکاف طبقاتی در دو رمان «همسایه‌ها» احمد محمود و «عمارت یعقوبیان» علا اسوانی»، مینا عابدینی و همکاران، نشریه ادبیات تطبیقی، پاییز و زمستان ۱۳۹۳، شماره ۱۱، صص۲۲۸–۲۱۱:
نقدها و دیدگاه‌ها > خوانش پسااستعماری

«ناگهان مردی میانه‌قد و میانه‌سال، جست می‌زند روی میز. دو جوان خودشان را بالا می‌کشند و دو طرفش می‌ایستند. مرد میانه‌سال، شعار می‌دهد… ما می‌خواهیم دست غارتگران از صنعت نفت کشور ما کوتاه شود… ما به جای توپ، نان می‌خواهیم… به دلالان نفتی اجازه ندهید بر ثروت ملی ما چنگ بیاندازند. ناگهان صدای گلوله می‌آید… گروهی پاسبان باتون به دست، به دو می‌آیند.»
همسایه‌ها، ص ۱۷۹
رخداد سیاسی اصلی و ضداستعماری رمان همسایه‌ها کشاکش ایران و بریتانیا بر سر ملی کردن صنعت نفت است. جواد اسحاقیان، منتقد ادبی در نوشتار «خوانش پسااستعماری رمان‌های احمد محمود» معتقد است نظریه پسااستعمار، خواننده را وامی‌دارد به پیروزی استعمار در کشورهای تحت سلطه بیندیشد و به دنبال عامل توفق آن‌ها باشد. عاملی که بیش از آنکه به خوی تجاوزکارانه کشورهای استعمارگر مربوط شود، به عمل نیروهای خائن و مرتجع داخلی برمی‌گردد. آشنایی راوی با این مقوله پس از دیدن نوار سفید روی سینه کارگران شرکت نفت در قهوه‌خانه امان آقا است که رویش نوشته «نفت باید ملی شود.» محمود راوی را برای فهم علت عقب‌ماندگی او و اجتماعش و عامل آن آماده می‌کند.
با پیشرفت نهضت ملی کردن نفت راوی در بطن ماجرا قرار می‌گیرد. رمان در قدم اول از رنج کارگران و مردم سخن می‌گوید؛ نمودهایی مانند بیکاری پدر در اثر واردات بی‌رویه اقلامی که او می‌تواند بسازد از خارج و در نتیجهٔ بیکاری، مهاجرتش به کویت برای کار و به‌دست آوردن پولی که با خفت و خواری به‌دست می‌آید، ذکر می‌شوند. همین‌طور اشاره به دزدی‌های ابراهیم و خالق و قاچاقچی بودن دختر خواج توفیق. سپس از غارتگری بریتانیا که کارگران را استعمار کرده‌است و به این رنج دامن می‌زند سخن می‌گوید. پس از آن به از میان برداشتن عوامل سرسپرده و بی‌دست و پا اشاره می‌شود.
پس از تمام این‌ها رمان به ثمر رسیدن جنبش را به تصویر می‌کشد و سرکوب آن را به نمایش می‌گذارد و با اینکه نفت ملی می‌شود، اما انگار کاری از پیش برده نمی‌شود و شرایط تغییر خاصی نمی‌کنند.
نقدها و دیدگاه‌ها > خوانش روان‌کاوانه

«کشتی جنگی انگلیسی‌ها، دمش را انداخت روی کولش و رفت ولی هنوز از روبه‌راه شدن زندگی خبری نیست.»
همسایه‌ها، ص ۲۳۱
فاطمه حیدری، دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد واحد کرج به همراه میثم فرد، دانش‌آموخته این رشته، خوانشی لاکانی از امر سیاسی در رمان همسایه‌ها به دست داده‌اند. لاکان این مسئله را با تبیین گستره نمادین و گستره واقع انجام می‌دهد. گستره نمادین، شامل خانواده - اجتماع است و هرآن‌چه این دو می‌توانند با ابزارهای گوناگون به فرد منتقل کنند اعم از زبان، فرهنگ و غیره. گستره واقع فضایی بی‌نهایت است که شامل تمام امیال و خواسته‌های بشری می‌شود که نمی‌توانند راهی به گستره نمادین پیدا کنند؛ در واقع حتی نمی‌توانند به زبان درآیند. یکی از این امیال میل به ساختن آرمان‌شهر (اوتوپیا) است؛ جهانی بی‌نقص و تهی از رنج و محنت و واجد برابری و عدالت. لاکان در واقع بر آن است تا بیان کند آرمان‌شهر برابر با گستره واقع است و بشر با ورود به گستره نمادین (موجود شدن) توانایی ایجاد و رسیدن به آن را از دست می‌دهد.
فاطمه حیدری و میثم فرد، «گستره نمادین» رمان همسایه‌ها را شامل خانواده و اجتماع خالد می‌دانند با تمام مشکلات و کمبودهایش؛ بیکاری پدر، بی‌پولی اغلب مردم، غرق شدن در خرافات، بیماری و رنج و…. از طرفی «گستره واقع» شامل آمال و آرزوهای افرادی است که آگاهی یافته‌اند و درصدد تغییر شرایطند؛ مانند حزبی‌ها که از هیچ تلاشی برای به ثمر رسیدن آرزوهایشان و کوتاه کردن دست انگلیسی‌ها از نفت و سرمایه‌های کشور فروگذار نمی‌کنند اما نمی‌دانند حتی اگر شوروی هم بر ایران چیره شود آن‌ها روی خوش آسایش را نخواهند دید. آن‌ها معتقدند خالد و به عبارتی شخصیت معترض و مسئله‌دار، پس از طی مسیرهای مختلف و از سرگذراندن مشکلات گوناگون در حالی که در انفرادی اسیر است و چشم به راه، درمی‌یابد که آنچه به دنبالش بوده دست‌یافتنی نیست و زندگی مسیر عادی خود را طی می‌کند.
نقدها و دیدگاه‌ها > نقد مارکسیستی

مریم حسینی، دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه الزهرا و آرزو شهبازی، دانشجوی کارشناسی ارشد همین رشته، رمان همسایه‌ها را، به دلیل پرداختن به مسائلی مانند اعتصاب‌های کارگری، تظاهرات مردم و میتینگ‌ها، اشغال ایران توسط نیروهای متفقین، ملی شدن نفت از طرفی و مسائلی مانند فقر و رنج ناشی از ظلم نظام حاکم، طبقات مختلف جامعه، خودکشی، فحشا، زندان و شکنجه، مبارزه طبقات کارگری برای احقاق حقوق خود از طرف دیگر، از منظر مارکسیستی قابل تأمل می‌دانند. خالد قهرمان «مسئله‌دار» رمان است. از منظر او روند اعتراضی رمان پیگیری می‌شود و خود او در مرکز تحول و آگاه‌شدن است. چه این‌که طبقات محروم اجتماعی تنها با آگاهی است که می‌توانند به دنبال حقوق تضییع‌شدهٔ خود باشند. به عقیده گیورگ لوکاچ، ادبیات به عنوان «روبنا» باید به بازتاباندن واقعیت انسان و مناسبات اجتماعی بپردازد و با استفاده از شیوه «واقع‌گرایی» تناقض‌های پنهان در نظامی اجتماعی و اوضاع تاریخی و مادی جامعه را انعکاس دهد و همسایه‌ها واجد تمام شرایط فوق است.
تأثیرپذیری‌ها

«قرائن و شواهد در رمان محمود، نشان می‌دهد که او در برخی از بن‌مایه‌های سیاسی و چگونگی تحول و ارتقای ذهنی، عاطفی و ذهنیت سیاسی شخصیت اصلی رمان همسایه‌ها، به مادر ماکسیم گورکی و در بعضی دیگر  ———  که به کسان داستان، روزگار سخت، انحرافات آنان یا شگردهای روایی مربوط می‌شود  ———  به پابرهنه‌ها اثر زاهاریا استانکو نظر داشته‌است.»
جواد اسحاقیان
علی‌محمد افغانی همسایه‌ها را متأثر از زمین نوآباد اثر میخائیل شولوخف می‌داند اما در این‌باره توضیح بیشتری نمی‌دهد. اما آنچه اغلب منتقدان بدان اذعان دارند تأثیرپذیری همسایه‌ها از رمان مادر اثر ماکسیم گورکی (۱۹۰۶) و رمان پابرهنه‌ها اثر زاهاریا استانکو (۱۹۴۸) است. اولین کسی که به این تأثیرپذیری اشاره می‌کند، هوشنگ گلشیری است که با لحنی تند تکنیک همسایه‌ها و دو رمان بعد از آن را برگرفته از پابرهنه‌ها می‌داند.
جواد اسحاقیان این تأثیرپذیری را که به مثابه بینامتنیت میان دو اثر یادشده از گونه واقع‌گرایی سوسیالیستی با همسایه‌هاست، در پنج دسته قرار داده‌است:
گذار از تباهکاری؛ با نشان دادن رفتارهای جنسی خالد، مشابهت سرنوشت زنانی که او به آن‌ها نزدیک شده، کتک خوردن بلور خانم و سرنوشت تلخ رضوان، ترک دوستان سابق و نزدیک شدن به کتاب و مشابهت این تصاویر، مفاهیم و تحول‌ها با دو نمونه یادشده.
آگاهی اجتماعی؛ با نشان دادن مشابهت رفتارهای خالد هنگامی که شیشهٔ خانهٔ غلامعلی‌خان را می‌شکند و پیام زندانی را می‌برد، علاقه به خواندن کتاب و مطالعه رمان مادر گورکی و جذب شخصیت پاول شدن و آغاز فعالیت سیاسی با پخش اعلامیه‌ها و روزنامه‌های حزبی با رفتار شخصیت‌های دو رمان یادشده.
ستیز عشق و وظیفه؛ هنگام قطع رابطه با بلور خانم، فروختن کبوترها و پرداخت هزینه درمان حسنی با پول‌شان، دل بستن به سیه‌چشم و چشم‌پوشی از او به خاطر مبارزه.
رفتار سیاسی مادر؛ وقتی پیام خالد از زندان گریخته را برای شفق سیاسی‌کار می‌برد.
ستیز قشری‌گری و تجدد؛ مانند منع درس خواندن از سوی حاج شیخ علی که هم به زندگی آن‌ها برکت می‌دهد و هم سورچران است و فهمیدن این تضاد از سوی خالد هنگامی که شیخ، در گرفتاری فراموشش می‌کند.
او همین‌طور به دو نمونه از تأثیر بین متنی رمان همسایه‌ها با پنجاه و سه نفر، اثر بزرگ علوی، اشاره می‌کند. یکی اشاره به رهنمود تقی ارانی به رفقای محبوسش در زندان قصر است و دیگری خاطره‌ای‌ست از بزرگ علوی در زندان قصر که عیناً از زبان پندار نقل می‌شود.
اهمیت ادبی

«اگر بگوییم همسایه‌ها یک رمان خوب است، بهتر و مهم‌تر از این است که بگوییم بهترین رمان فارسی است؛ چنان‌که هست.»
بهاءالدین خرمشاهی
همسایه‌ها یکی از مهم‌ترین رمان‌های زبان فارسی است و شاید هیچ کتابی نیست که به نقد رمان فارسی پرداخته باشد اما دربارهٔ همسایه‌ها سخنی نگفته باشد. محمدعلی سپانلو همسایه‌ها را در ادبیات معاصر از لحاظ تنوع رخدادها، شخصیت‌ها و گزارش دقیق‌اش از زبان، لهجه و فرهنگ خوزستان و همین‌طور پرداختن به زندگی و آرزوهای این مردم، ممتاز و بی‌نظیر می‌داند و معتقد است این شناختِ دقیقِ محمود از فضای داستان و بوم خوزستان است که باعث می‌شود چنین تصویر زنده‌ای از زندگی را ببینیم. عبدالعلی دستغیب همسایه‌ها را دارای ساختاری دقیق و سنجیده می‌داند که با پیشروی تعلیق، طرح و توطئه در آن، زندگی اهالی داستان جزء خود داستان می‌شود و تحمیلی به نظر نمی‌رسد. محمدجعفر یاحقی، پژوهشگر و منتقد ادبی نوشتن همسایه‌ها را خلق قالبی می‌داند که موفقیت رمان‌های بعدیِ او را تضمین می‌کند و از زبان، مضمون و کشش مناسب و بهره‌مندی از اصول کامل داستان‌نویسی به وجود آمده‌است.
محمدرضا روزبه، منتقد ادبی، هنر محمود را در گره زدن تصویری از زندگی مردم محروم خوزستان با رخدادهای دهه‌های ۱۳۲۰ و ۱۳۳۰ شمسی می‌داند که بر شانه‌های نثر پرتوان و پرداخت داستانیِ مناسب او سوار است. جمال میرصادقی همسایه‌ها را اثری به‌اندازه می‌خوانَد که در آن، به‌خوبی به جنبه‌های فنی داستان‌نویسی و تصویرسازی پرداخته شده‌است. او معتقد است همسایه‌ها، کمتر از رمان‌های دیگرِ محمود، ناتورالیستی است و به همین دلیل از جذابیت بیشتری برخوردار است. میمنت میرصادقی (ذوالقدر) معتقد است پایانِ بازِ رمان همسایه‌ها، هم‌چنان‌که نشان‌دهندهٔ ادامه‌دار بودن زندگی قهرمان داستان است، نشان می‌دهد که داستان جامعهٔ «خالد» نیز منتظر آغاز مرحلهٔ تازه‌ای از زندگی است. حسن میرعابدینی، پژوهشگر و منتقد داستان‌نویسی، همسایه‌ها را میراث ادبیات معاصر می‌داند؛ چراکه از پرداختن به ارزش‌های قالبی و گنجاندن تئوری‌های سیاسی در داستان خودداری کرده و به جای آن، به سطح زیبایی‌شناختیِ موضوعات پرداخته‌است. داریوش مهرجویی همسایه‌ها را برای به تصویر درآمدن در مدیوم سینما بسیار مناسب می‌داند؛ چراکه از لحاظ ساختاری و تکنیک‌هایی مانند «مونتاژ»، کامل و سینمایی است.
سید حسن امین همسایه‌ها را رمانی می‌داند که با بهره‌گیری از نثر جذاب و دراز حرکتش و با استفاده از رئالیسم اجتماعی، عرصه‌های گوناگون سیاسی و اجتماعی را از منظر نوجوانی طرح کرده و شخصیت خودش در روند این حوادث شکل می‌گیرد. فیروز زنوزی جلالی همسایه‌ها را یکی از بهترین آثار محمود دانسته که به دلایل فنی، جایگاه ویژه‌ای در آثار او دارد و نام نویسنده با نام این رمان گره خورده‌است. فرج سرکوهی محمود را خالق «چندصدایی» در رمان معاصر فارسی می‌داند و معتقد است آدم‌های قصهٔ محمود در همسایه‌ها صدای متمایز خود را دارند، درحالی‌که داستان، آهنگ یکتا و موزون خود را می‌نوازد. محمد بهارلو استقبال مخاطبان از همسایه‌ها را بسیار پرشور خوانده‌است. او معتقد است بسیاری از خوانندگان کتاب، به دلیل همدلی کتاب با انقلابیان سرسخت، به آن اقبال نشان دادند و کتاب، بین روشنفکران و جوانان دست‌به‌دست می‌شد. او می‌افزاید انقلابیان قدیمی‌تر نیز، چون نویسنده را همراه با تمایلات سیاسی خود و متعلق به خود می‌دانستند، به آن توجه نشان دادند. به خاطر تمام این ویژگی‌هاست که بهاءالدین خرمشاهی همسایه‌ها را نخستین «رمان درستِ» فارسی خوانده‌است.
اقتباس

دو تلاش برای به تصویر کشیدن همسایه‌ها در سینما و تلویزیون انجام شده‌است. اولی، فیلمنامه‌ای است که محمود، به همراه حسن فیاد تهیه کرد که البته هیچ‌گاه ساخته نشد و دومی، فیلمنامه‌ای برای ساخت سریالی تلویزیونی است که احمد محمود، با همراهی داریوش مهرجویی در اولین سال‌های پس از انقلاب نوشته‌اند که آن هم سرنوشتی مانند اقتباس اول پیدا کرد. مهرجویی دربارهٔ علت ساخته نشدن این سریال گفته‌است اوایل انقلاب شرایط کار مهیا نبوده و بعد از آن هم، محمود، مشکل‌دار تشخیص داده شده و ادامه کار، ممکن نبوده‌است.
محمود در گفتگویی در سال ۱۳۸۰، به ساخته‌شدن فیلمی از روی رمان همسایه‌ها و پخش آن از تلویزیون اشاره می‌کند و می‌گوید فیلم، با حذف مسائل دردسرآفرین ساخته شده اما اشاره‌ای به نام فیلم و کارگردانش نمی‌کند؛ گرچه اشاره می‌کند که بعدتر با کارگردان جوان فیلم برخوردی داشته و گفتگویی میان آن‌ها شکل گرفته‌است.
احمد محمود در دههٔ ۱۳۴۰
راهپیمایی مردم در پشتیبانی از ملی شدن صنعت نفت
جلد چاپ سوم رمان همسایه‌ها در سال ۱۳۵۷ در قطع پالتویی.
موریدکی

مکان در 23x15px|border |alt=|link= پاکستان
| مُرِيدكے | مُرِيدكے |
| --- | --- |
شهر: شهر
Muridke: Muridke
مُرِيدكے: مُرِيدكے
مختصات: مختصات: قالب‌بندی ناشناخته آرگومان : مختصات: مختصات: قالب‌بندی ناشناخته آرگومان 
بخش: پنجاب (پاکستان)
ارتفاع: ۲۰۵ متر (۶۷۳ فوت)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۵ (PST)
موریدکے (به انگلیسی: Muridke) یک منطقهٔ مسکونی در پاکستان است که در پنجاب (پاکستان) واقع شده‌است.
خصوصیات

موریدکے ۲۰۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
لجستیک بشردوستانه

لجستیک بشردوستانه (به انگلیسی: Humanitarian logistics) فرایند برنامه‌ریزی، مدیریت و کنترل کارای جریان امداد، اطلاعات و خدمات از مبدأ به مقصد به منظور برآورده کردن نیازهای ضروری افراد آسیب‌دیده در شرایط اضطراری است. هدف لجستیک اضطراری پاسخ به نیازهای افراد آسیب‌دیده و جلوگیری از گسترش دامنه بحران است.
لجستیک بشردوستانه در واقع انجام اقدامات لازم به منظور توزیع کمک‌های لجستیکی بشردوستانه در هنگام بروز حوادث غیرمترقبه مانند سیل، زلزله، جنگ و … است. این نوع لجستیک که تحت عنوان لجستیک اضطراری (Emergency Logistics) و لجستیک بحران (Crisis Logistics) نیز از آن یاد می‌شود، در سال‌های اخیر مورد توجه پژوهشگران زیادی قرار گرفته است.
فرآیندهای لجستیکی در بروز حوادث طبیعی و غیرمترقبه

دو نوع فرآیند لجستیکی در بروز حوادث طبیعی و غیرمترقبه جریان دارد: لجستیک بلایا و لجستیک بشردوستانه. هر چند هر دو در راستای یک هدف هستند، ولی لجستیک بلایا مبتنی بر زیرساخت‌های دایمی از پیش تدارک دیده و عمدتا دولتی است و لجستیک بشردوستانه تلاش می‌کند با مدیریت زنجیره‌های داوطلبانه، مسیر کمک‌ها، پرسنل، اقلام و اطلاعات به مناطق آسیب‌دیده را باز نگه دارد.
لجستیک بشردوستانه با بلایای طبیعی (مانند زلزله، سونامی، طوفان، گردباد، انفجار ابر، سیل، رانش زمین، خشکسالی و قحطی) و بلایای انسانی (مانند نشت مواد شیمیایی، انفجارهای در مقیاس بزرگ، حملات تروریستی، بحران پناهندگان، و موقعیت‌های جنگی) یا ترکیبی از چندین فاجعه که ممکن است که به‌طور همزمان رخ دهد. در چنین شرایط فاجعه ‌ای، کارایی عملیات امداد بشردوستانه تا حد زیادی به تدارکات بشردوستانه بستگی دارد. گاهی اوقات، تاثیر نامطلوب فاجعه ممکن است به حدی باشد که دولت و سایر گروه‌های ذینفع ممکن است تحت تاثیر مقیاس فاجعه قرار گیرند و کمک‌های بشردوستانه و عملیات واکنش ممکن است ضعیف و ناکارآمد باشند، بنابراین، مهم است که ذینفعان مختلف نقش خود را در کمک‌های بشردوستانه و واکنش اضطراری درک کرده و گام‌های مناسبی را برای پاسخ‌گویی موثر به‌ منظور کاهش اثرات نامطلوب فاجعه بر جامعه آسیب‌‌دیده بردارند.
لجستیک بلایا

اقدامات لجستیکی در بحران‌هایی مانند زلزله شامل فعالیت‌هایی مانند تامین تجهیزات، انبارداری و نگهداری، مدیریت ناوگان، مدیریت ابزار و مواد و حمل‌و‌نقل افراد، مدیریت دارایی، مدیریت تاسیسات، امنیت، اطلاعات و مدیریت و ارتباطات است.
مدیریت بلایا دوره‌های قبل، حین و بعد از فاجعه را پوشش می‌دهد. هدف مدیریت بلایا پس از نجات جان افراد، پیشگیری و کاهش خسارات فیزیکی و اقتصادی در یک کشور است. هدف دیگر کاهش رنج مردم و تسریع روند بازسازی است. اساس یک عملیات کمک‌رسانی موفق به تحویل به موقع، متعادل و سریع‌ترین مواد و تجهیزات کمکی بستگی دارد.
لجستیک بلایا جریان کارآمد کمک‌ها را تضمین می‌کند. زیرا در مناطق حادثه‌دیده فعالیت‌های لجستیکی مهمترین بخش عملیات کمک‌های بشردوستانه و مدیریت بلایا را تشکیل می‌دهد.
لجستیک بشردوستانه

فرآیند لجستیک بشردوستانه با درگیری بازیگران مختلف در مکان‌های مختلف پیچیده است. به بیان دقیق‌تر، این فرآیند بازیگران مختلف از جمله اهداکنندگان، سازمان‌های کمک محلی/بین المللی، دولت‌های محلی و ذینفعان را به هم مرتبط می‌کند. در این فرآیند سه جریان اساسی وجود دارد: جریان مواد، جریان پول و جریان اطلاعات.
جریان کالا: جریان محصولات از اهداکنندگان به ذینفعان، از جمله غذا، پتو، دارو، و آب، و جریان معکوس محصولات برگشتی پس از بلایا.
جریان اطلاعات: شامل پیش‌بینی تقاضا، ارسال سفارش و گزارش وضعیت سفارش برای اطمینان از آمادگی و ارتباطات است.
جریان پول: شامل چک، پول نقد و اسناد پرداخت مانند اعتبار اسنادی، فاکتور و قراردادهای تجاری است.
تفاوت لجستيک بشردوستانه با لجستيک تجاری

منظور از لجستیک تجاری، فعالیت‌های لجستیکی است که در قالب روش جاریهایی منظم و روتین در سازمان‌ها انجام می‌شود. این‌گونه فعالیت‌های لجستیکی در شرایط اطمینان انجام گرفته و سازمان‌ها، فرصت لازم برای تدارک و برنامه‌ریزی این فعالیت‌ها را دارند. در حالی که فعالیت‌های لجستیک اضطراری در شرایط عدم اطمینان و پیچیده صورت گرفته و می‌بایست در کمترین زمان ممکن تدارک دیده شوند. به‌طور کلی وجوه تمایز لجستیک اضطراری از لجستیک تجاری را می‌توان در موارد زیر خلاصه کرد:
صحت در اطلاعات مرتبط با تقاضا
به هنگام بودن توزیع ذخایر امداد به سختی قابل کنترل است.
مدیریت منابع (به علت غیرقطعی بودن محیط لجستیک اضطراری) یک چالش است.
عدم قطعیت زیاد (مسیرهای غیرقابل استفاده، مباحث ایمنی، تغییر در ظرفیت تسهیلات، عدم قطعیت تقاضا).
ارتباطات و هماهنگی پیچیده (آسیب به خطوط ارتباطی، درگیر شدن بسیاری از اشخاص ثالث، دولت و شهروندان، عدم دسترسی به اطلاعات فوری و دقیق تقاضا)
دشوار بودن تحویل به موقع و کارامد
وارد عمل شدن سازمان‌های مختلف
برای تحلیل و بررسی بیشتر لجستیک بشردوستانه یا لجستیک اضطراری لازم است ابتدا با مفهوم کلان‌تری به نام سیستم مدیریت بحران آشنا شویم. چرا که در واقع لجستیک بحران بخشی از سیستم کلان‌تری به نام سیستم مدیریت بحران است.
شارلوت او سی

| شارلوت او سی | شارلوت او سی |
| --- | --- |
اجرای اوکانر در سال ۲۰۱۹: اجرای اوکانر در سال ۲۰۱۹
اطلاعات پس‌زمینه: اطلاعات پس‌زمینه
نام تولد: شارلوت مری اوکانر
خاستگاه: بلک برن، لانکشایر، انگلستان
ژانر:  الکترونیک  پاپ  روح 
پیشه(ها):  خواننده  ترانه‌سرا 
ساز(ها): گیتار
سال‌های فعالیت: ۲۰۰۸–تاکنون
ناشر(ان):  کلمبیا  برداشت  Polydor  غریبه 
شارلوت مری اوکانر، که بیشتر با نام هنری شارلوت او سی شناخته می‌شود، خواننده و ترانه‌سرای بریتانیایی است.
شارلوت اوکانر دختر یک مادر نیمه مالاویایی، نیمه هندی و پدری ایرلندی است. او در بلکبرن، لنکاوی بزرگ شد و به مدرسه وست‌هولم رفت. او نواختن گیتار را از ۱۵ سالگی شروع کرد و در کلاس‌های آخر هفته در مؤسسه هنرهای نمایشی لیورپول شرکت کرد. هنگامی که او ۱۶ ساله بود، سفیر جهانی برند لباس موج سواری شرکت کوئیک‌سیلور شد.
جنید بغدادی

| مسلمان جنید بغدادی | مسلمان جنید بغدادی |
| --- | --- |
عنوان: جنید بغدادی
متولد: ۲۲۰ ه‍.ق
درگذشته: ۲۸ رجب ۲۹۷/۲۹۸
علاقه اصلی: تصوف، عشق عرفانی، الهیات, فلسفه, منطق، فقه
ایده معروف: عشق عرفانی
با جنید نقاش بغدادی اشتباه نشود.
| جنید بغدادی | جنید بغدادی |
| --- | --- |
نام: شیخ ابوالقاسم جُنَید بغدادی
کنیه: ابولقاسم
القاب: 
معروف به: سید الطایفه
بانی: مکتب جنید
زمینه فعالیت: صوفی
: قرن سوم هجری
زادروز: ۲۲۰ هجری قمری
زادگاه: نهاوند
درگذشت: ۲۹۷ هجری قمری
محل فوت: بغداد
منصب: از پیران سلسله‌ای از صوفیه که از زمان شاه نعمت‌الله ولی نعمت‌اللهی نامیده می‌شوند.
ابوالقاسم جُنَید بن محمد بن جنید بغدادی، عارف ایرانی بود که او را قواریری و زجاج نیز خوانده‌اند، بدان سبب که پدرش آبگینه‌فروش بود؛ هم چنین وی را خراز نیز نامیده‌اند. در متون صوفیه او را با القاب متعددی مانند سید الطایفه، لسان القوم، اعبد المشایخ، طاووس العلماء و سلطان المحققین معرفی کرده‌اند.
ابوالقاسم در نیمه دوم قرن سوم که صوفیان بیشتر در بغداد زندگی می‌کردند از معروف‌ترین آن‌ها و از مشایخ صوفیان بود و سری سقطی دایی او بود. اصلیت او از نهاوند در ایران است. او به زهد و عرفان شناخته شده و چون زیاد اهل سفر نبود مریدان و شاگردان از جاهای دیگر به دیدار او به بغداد می‌آمدند. پس از اواسط قرن سوم که ارتباط اهل سلوک با هم بیشتر شد، تعالیم جنید بغدادی و ابوبکر شبلی به شهرهای دیگر نفوذ کرد. از آنجا که جنید تقریباً در راس صوفیه قرار دارد، بسیاری از صوفیان بعد از او طریقه خود را منسوب به او می‌دانند.
جنید به روایتی پیرو سفیان ثوری بود و بر مذهب او تفقه می‌کرد و ابن سریج نیز مرید و پیرو جنید بود. صوفیه به کرامات جنید قائلند.[نیازمند منبع]
وی در زمان خود با فِرق صوفیه و متفکران مذهبی از نقاط مختلف آشنا بود و با آن‌ها تماس داشت و هرچه از سخنان آنان مقبول او بود در نوشته‌ها و سخنانش منعکس نمود و با ترتیب قابل استفاده‌ای آن‌ها را رواج داد. او نخستین کسی بود که تصوف را مقبول اهل شریعت گردانید. سخنان گزاف و طامات صوفیه را کنار زد و اصول آن‌ها را حفظ نمود و بدین سبب او را «شیخ الطایفه» گفتند. حتی محافظه‌کاران ضد صوفی مانند ابن تیمیه و ابن قیّم از وی حساب می‌بردند و از طریقت او تعریف می‌کردند. او با هویتی ایرانی و تسلط به زبان و تفکر عربی وارث دو فرهنگ بود.
جنید مرید و جانشین سری سقطی بود.
او در سال ۲۹۷ در شهر بغداد درگذشت.