دادگاه نورنبرگ
دادرسی

دادگاه نظامی بین‌المللی در ۱۹ نوامبر ۱۹۴۵ در کاخ دادگستری نورنبرگ آغاز به کار کرد. ریاست جلسهٔ نخست را قاضی نیکیتچنکو از شوروی برعهده داشت. کیفرخواست علیه ۲۴ جنایتکار جنگی بزرگ و هفت سازمان (رهبری حزب نازی، هیئت وزیران رایش، اس اس، ادارهٔ امنیت (اس د)، گشتاپو، اس آ، و «ستاد مشترک و فرماندهی عالی»، شامل چند فرمانده ارشد نظامی) بود.
کیفرخواست‌ها موارد زیر را دربرمی‌گرفتند:
مشارکت در توطئه برای ارتکاب جنایت علیه صلح
برنامه‌ریزی برای جنگ و آغاز جنگ برای تجاوز و دیگر جنایت‌ها علیه صلح
جنایت (های) جنگی
جنایت علیه بشریت
بیست‌وچهار خوانده، بسته به هر اتهام، یا متهم شدند اما محکوم نشدند (م)، یا متهم شدند و گناهکار شناخته شدند (گ)، یا متهم نشدند (--). جدول زیر وضعیت هریک را ازنظر نام و سمت، اتهام، و نتیجهٔ دادرسی نشان می‌دهد:
بخشی از منشور دادگاه نظامی بین‌المللی
فصل ۴. دادرسی منصفانهٔ متهمان
مادهٔ ۱۶
در کیفرخواست باید اتهام متهمان با جزئیات و مشخصات کامل قید شود. یک نسخه از کیفرخواست و همهٔ مدارک پیوست آن، که به زبان متهم برگردانده شده‌باشد، باید در زمان معقولی پیش از آغاز دادرسی دراختیار او قرارگیرد.
| عکس | نام | اتهام> ۱ | اتهام> ۲ | اتهام> ۳ | اتهام> ۴ | مجازات | یادداشت |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | مارتین بورمن | م | — | گ | گ | اعدام (غیابی) | جانشین رودلف هِس در مقام دبیر حزب نازی. محکوم به اعدام به‌طور غیابی. بازمانده‌های جنازهٔ او در سال ۱۹۷۲ در برلین پیدا شد و برابر گزارش پایانی، او در روزهای پایان جنگ، هنگام گریز از برلین کشته شده‌بود. |
|  | کارل دونیتس | م | گ | گ | — | ۱۰ سال | فرمانده نیروی دریایی آلمان از ۱۹۴۳، پس از اریش رِدر. آغازگر عملیات زیردریایی‌ها. پس از مرگ هیتلر، مدت کوتاهی رئیس‌جمهور آلمان بود. در اتهام حملهٔ نامحدود زیردریایی‌ها که نقض معاهدهٔ دوم دریایی لندن (۱۹۳۶) است، مجرم شناخته‌شد، اما چون آمریکا هم همان جرم را مرتکب شده‌بود، مجازات نشد در ۱ اکتبر ۱۹۵۶ آزاد شد. در ۲۴ دسامبر ۱۹۸۰ درگذشت. |
|  | هانس فرانک | م | — | گ | گ | اعدام | مسوول امور حقوقی رایش (۱۹۳۳ – ۱۹۴۵) و فرماندارکل دولت عمومی در لهستان اشغالی (۱۹۳۹–۱۹۴۵). ابراز پشیمانی کرد. در ۱۶ اکتبر ۱۹۴۶ به دار آویخته‌شد. |
|  | ویلهلم فریک | م | گ | گ | گ | اعدام | وزیر کشور هیتلر (۱۹۳۳ – ۱۹۴۳) و مسوول رایش در بوهم و موراویا (۱۹۴۳ – ۱۹۴۵). از نویسندگان قوانین نژادی نورنبرگ. در ۱۶ اکتبر ۱۹۴۶ به دار آویخته‌شد. |
|  | هانس فریچه | م | - | م | م | تبرئه شد. | گویندهٔ پرطرفدار رادیو؛ رئیس بخش اخبار در وزارت تبلیغات. بعدتر در آلمان غربی دادرسی و زندانی، و در اوایل ۱۹۵۰ آزاد شد. فریچه به‌دلیل شباهت صدایش به گوبلز، وزیر تبلیغات، در رادیو استخدام شده‌بود. او در ۲۷ سپتامبر ۱۹۵۳ درگذشت. |
|  | والتر فونک | م | گ | گ | گ | زندان ابد | وزیر اقتصاد هیتلر؛ در مقام رئیس بانک مرکزی آلمان جایگزین هیالمار شاخت شد. در ۱۶ مه ۱۹۵۷ به‌دلیل بیماری آزاد شد. در ۳۱ مه ۱۹۶۰ درگذشت. |
|  | هرمن گورینگ | گ | گ | گ | گ | اعدام | فرمانده نیروی هوایی (۱۹۳۵ – ۱۹۴۵)؛ رئیس برنامهٔ چهارساله (۱۹۳۶ – ۱۹۴۵)؛ و نخستین رئیس گشتاپو تا تحویل آن به اس اس در آوریل ۱۹۳۴. او که در آغاز، دومین مقام عالی‌رتبهٔ حزب نازی و جانشین معرفی‌شدهٔ هیتلر بود، در آوریل ۱۹۴۵ مورد خشم هیتلر قرارگرفت. عالی‌رتبه‌ترین مقام نازی که دادگاه نورنبرگ دادرسی شد. پیش از اعدام، خودکشی کرد. |
|  | رودلف هس | گ | گ | م | م | زندان ابد | معاون هیتلر تا زمانی که در ۱۹۴۱ برای انجام گفتگوهای صلح با بریتانیا به اسکاتلند گریخت. از آن هنگام زندانی بود. پس از دادرسی در زندان اشپانداو زندانی شد و در ۱۹۸۷ در آنجا خودکشی کرد. |
|  | آلفرد یودل | گ | گ | گ | گ | اعدام | ژنرال ارتش و نفر دوم پس از ویلهلم کایتل در بخش عملیاتی فرماندهی عالی ارتش از ۱۹۳۸ تا ۱۹۴۵. امضاکنندهٔ فرمان اعدام بی‌محاکمهٔ کماندوهای متفقین و نمایندگان دولت و حزب کمونیست در نیروهای شوروی. در ۱۶ اکتبر ۱۹۴۶ به دار آویخته‌شد. امضاکنندهٔ سند تسلیم آلمان در ۷ مه ۱۹۴۵در مقام نمایندهٔ کارل دونیتس. در ۱۹۵۳ از او اعادهٔ حیثیت شد و بعدتر اعادهٔ حیثیت او لغو شد. |
|  | ارنست کالتنبرونر | م | — | گ | گ | اعدام | عالی‌رتبه‌ترین مقام اس اس که در دادگاه نورنبرگ دادرسی شد. رئیس نهادی متشکل از سازمان اطلاعات، گشتاپو، و پلیس جنایی، و مسوول کلی جوخه‌های مرگ. در ۱۶ اکتبر ۱۹۴۶ به دار آویخته‌شد. |
|  | ویلهلم کایتل | گ | گ | گ | گ | اعدام | فرمانده عالی ارتش و وزیر غیررسمی دفاع از ۱۹۳۸ تا ۱۹۴۵. سرشناس برای پیروی بی‌چون‌وچرا از هیتلر. دستورهای بسیاری برای اعدام سربازان و زندانیان سیاسی را امضا کرد. ابراز پشیمانی کرد. در ۱۶ اکتبر ۱۹۴۶ به دار آویخته‌شد. |
|  | گوستاو کروپ فن‌بولِن‌اوندهالباخ | — | — | — | — | حکمی صادر نشد. | از بزرگ‌ترین صاحبان صنایع آلمان. مدیرعامل شرکت کروپ از ۱۹۱۲ تا ۱۹۴۵. ازنظر پزشکی ناآماده برای دادرسی؛ او از ۱۹۴۱ دچار معلولیت شده‌بود. او به‌اشتباه به‌جای پسرش آلفرد که در بیشتر دوران جنگ به‌جای او شرکت را مدیریت می‌کرد به دادگاه آورده‌شد. دادستانان خواستند پسرش را جایگزین او کنند، اما قضات به‌دلیل نزدیکی زمان دادرسی با این کار مخالفت کردند. پروندهٔ او همچنان بازماند تا پس از بهبودش بررسی شود. در فوریهٔ ۱۹۵۰ درگذشت. آلفرد در دادگاه دیگری موسوم به "دادگاه کروپ" در نورنبرگ، به‌اتهام اعمال بیگاری دادرسی شد و این‌چنین از اتهامات سخت‌تر گریخت. |
|  | روبرت لی | — | — | — | — | حکمی صادر نشد. | رئیس جبههٔ کار آلمان. در ۲۵ اکتبر ۱۹۴۵ پیش از آغاز دادرسی خودکشی کرد. |
|  | کنستانتین فن نویرات | گ | گ | گ | گ | ۱۵ سال | وزیر امور خارجه از ۱۹۳۲ تا ۱۹۳۸. مسوول رایش در امور بوهم و موراویا از ۱۹۳۹ تا ۱۹۴۳. از ۱۹۴۱ در مرخصی به‌سر می‌برد. در ۱۹۴۳ به‌دلیل اختلاف با هیتلر استعفا کرد. در ۶ نوامبر ۱۹۵۴ به‌دلیل بیماری آزاد شد. پس از سکتهٔ قلبی، در ۱۴ اوت ۱۹۵۶ درگذشت. |
|  | فرانتس فن پاپن | م | م | — | — | تبرئه شد. | صدراعظم آلمان در ۱۹۳۲ و معاون صدراعظم در دولت هیتلر از ۱۹۳۳ تا ۱۹۳۴. سفیر در اتریش از ۱۹۳۴ تا ۱۹۳۸. سفیر در ترکیه از ۱۹۳۹ تا ۱۹۴۴. با آن که در نورنبرگ تبرئه شد، در ۱۹۴۷ به‌وسیلهٔ دادگاه نازی‌زدایی آلمان گناهکار شناخته‌شد و به هشت سال کار سخت محکوم شد. پس از گذراندن دو سال زندان، با حکم دادگاه فرجام تبرئه شد. |
|  | اریش ردر | گ | گ | گ | — | زندان ابد | فرمانده نیروی دریایی آلمان از ۱۹۲۸ تا بازنشستگی در ۱۹۴۳. دونیتس جانشین او شد. در ۲۶ سپتامبر ۱۹۵۵ به‌دلیل بیماری آزاد شد. در ۶ نوامبر ۱۹۶۰ درگذشت. |
|  | یواخیم فن ریبن‌تروپ | گ | گ | گ | گ | اعدام | سفیر در بریتانیا از ۱۹۳۶ تا ۱۹۳۸. وزیر امور خارجه از ۱۹۳۸ تا ۱۹۴۵. ابراز پشیمانی کرد. در ۱۶ اکتبر ۱۹۴۶ به دار آویخته‌شد. |
|  | آلفرد روزنبرگ | گ | گ | گ | گ | اعدام | پردازندهٔ نظریهٔ نژاد برتر. وزیر مناطق اشغالی شرق از ۱۹۴۱ تا ۱۹۴۵. در ۱۶ اکتبر ۱۹۴۶ به دار آویخته‌شد. |
|  | فریتس زائوکل | م | م | گ | گ | اعدام | مسوول رایش در استان تورینگن از ۱۹۲۷ تا ۱۹۴۵. دارای اختیار تام در امور برنامهٔ کار اجباری از ۱۹۴۲ تا ۱۹۴۵. در ۱۶ اکتبر ۱۹۴۶ به دار آویخته‌شد. |
|  | هیالمار شاخت | م | م | — | — | تبرئه شد. | بانکدار و اقتصاددان برجسته. رئیس بانک مرکزی آلمان پیش از جنگ (۱۹۲۳ – ۱۹۳۰ و ۱۹۳۳ – ۱۹۳۸). وزیر اقتصاد از ۱۹۳۴ تا ۱۹۳۷. موافق با سرپیچی از پیمان ورسای. بسیاری بر این باور بودند که بریتانیا با تبرئهٔ شاخت، محافظت از صاحبان صنایع و تامین‌کنندگان مالی آلمانی را درنظر داشته‌است. به‌نوشتهٔ فرانسیس بیدل، قاضی جفری لارنس گفته‌بود "شاخت آدم با شخصیتی است و شباهتی به وحشیان حاضر در دادرسی ندارد." او تا ۱۹۴۴ در اردوگاه تمرکز نازی‌ها زندانی بود و از این که باید در دادگاه جنایتکاران جنگی دادرسی شود خشمگین بود. |
|  | بالدور فن شیراخ | م | — | — | گ | ۲۰ سال زندان | رئیس سازمان جوانان هیتلری از ۱۹۳۳ تا ۱۹۴۰. رئیس منطقه‌ای حزب نازی در وین (۱۹۴۰–۱۹۴۵). ابراز پشیمانی کرد. |
|  | آرتور زیس اینکوارت | م | گ | گ | گ | اعدام | از دست‌اندرکاران کلیدی الحاق اتریش به آلمان و مدت کوتاهی نخست‌وزیر اتریش در ۱۹۳۸. معاون هانس فرانک در لهستان (۱۹۳۹ – ۱۹۴۰). کمیسر رایش در هلند اشغالی (۱۹۴۰ – ۱۹۴۵). ابراز پشیمانی کرد. در ۱۶ اکتبر ۱۹۴۶ به دار آویخته‌شد. |
|  | آلبرت اشپیر | م | م | گ | گ | ۲۰ سال زندان | دوست و معمار موردعلاقهٔ هیتلر. وزیر جنگ‌افزارها از ۱۹۴۲ تا پایان جنگ. او در این مقام مسوولیت نهایی استفاده از بیگاری اسیران مناطق اشغالی در تولید جنگ‌افزار را بر عهده داشت. ابراز پشیمانی کرد. |
|  | یولیوس اشترایشر | م | — | — | گ | اعدام | رئیس حزب نازی در منطقهٔ فرانکن (۱۹۲۲ – ۱۹۴۰). در آنجا اختیاراتش از او گرفته‌شد، اما هیتلر به او اجازه داد عنوانش را نگه‌دارد. منتشرکنندهٔ هفته‌نامهٔ ضدیهودی "دِر اشتورمر". در ۱۶ اکتبر ۱۹۴۶ به دار آویخته‌شد. |