سیاست در جمهوری اسلامی افغانستان
خلاصه تاریخ

اطلاعات بیشتر: تاریخ افغانستان
اداره دولت در افغانستان از لحاظ تاریخی شامل مبارزات قدرت‌ها، کودتاها، و انتقال متزلزل قدرت است. این کشور تا کنون توسط نظام‌های مختلف حکومتی از جمله پادشاهی، جمهوری، حاکمیت دینی، دیکتاتوری، کمونیستی اداره شده‌است. هرچند افغانستان از لحاظ قدمتی تاریخی، کشوری کهن به حساب می‌آید اما به عنوان یک کشور و یک ملت دارای تاریخ جدیدی است. میرویس خان هوتک که از قبیله غلجایی بود، در سال ۱۷۰۹ میلادی سلطه گرگین خان گرجی را در قندهار پایان می‌دهد و سلسله هوتکیان را تشکیل می‌دهد. پسر وی محمود افغان پس از فوت پدرش توانست با حمله به اصفهان، شاه حسین صفوی را وادار به تسلیم کند و قدرت را در دست بگیرد. حکومت هوتکیان دوام چندانی نداشت و چند سال بعد توسط نادر شاه افشار سقوط کرد. احمدشاه درانی یکی از فرماندهان با نفوذ نادرشاه افشار، پس از فوت وی در سال ۱۷۴۷ اعلان تشکیل دولتی مستقلی در جغرافیای که اکنون در مرزهای ایران، افغانستان و پاکستان قرار دارد، کرد. انگلستان پس از جنگ دوم افغان و انگلیس در بین سال‌های ۱۸۷۸ تا ۱۸۸۰به پیروزی کوچکی دست یافت و توانست معاهده گندمک با محمد یعقوب خان را به امضا برساند. در ماده سوم معاهده گندمک آمده‌است که: «امیر افغانستان و ملحقات آن متعهد است که در روابط با حکومت‌های خارجی پابند مشوره با حکومت بریتانیا بوده و با این حکومات عهدی نبندد و سلاح برضد شان نبردارد». طبق این معاهده افغانستان استقلال سیاسی خود را از دست داد و عبدالرحمن‌خان با انگلیسی‌ها در این مسئله مجدداً به توافق رسید. امان‌الله پس از کشته شدن پدرش حبیب‌الله خان در ۲ حوت/اسفند ۱۲۹۸ در یک سخنرانی آزادی و استقلال کامل افغانستان و لغو تمامی پیمان‌نامه‌ها با دولت انگلیس را اعلان کرد. وی همچنین با ارسال نامه‌های متعدد به مقامات انگلیسی و کشورهای دیگر اعلان استقلال افغانستان به‌طور یکجانبه را اعلان نمود. مقامات انگلیسی در جواب نامه‌های امان‌الله، استقلال افغانستان را به رسمیت نشناخت و امان‌الله خان که دید مقامات انگلیسی از طریق دیپلماتیک استقلال افغانستان را به رسمیت نمی‌شناسد اعلان جهاد کرد. جنگ سوم افغانستان و انگلیس در ۱۳ ثور/اردیبهشت ۱۲۹۸ در مناطق شرقی افغانستان آغاز شد. پس از آغاز جنگ مناسبات بین دولت افغانستان و انگلیس قطع شد و سفیران یکدیگر را از کشورهای خود اخراج کردند. پس از مدتی دو طرف مخاصمه خواستار آتش‌بس شدند. سرانجام یک هیئت از سوی افغانستان با نماینده انگلیس در راولپندی ملاقات کرد و در ۸ اوت ۱۹۱۹ طی یک قرارداد، دولت انگلیس، افغانستان را به عنوان یک دولت مستقل به رسمیت شناخت و در ۲۲ نوامبر ۱۹۲۱ «معاهده افغان انگلیس» در کابل به امضا رسید و طی این معاهده استقلال داخلی و خارجی افغانستان تضمین شد. پس از امان‌الله خان، حبیب‌الله کلکانی، محمد نادر شاه و محمد ظاهرشاه پادشاهان افغانستان بودند. محمد داوود خان از طریق کودتا نظام پادشاهی را در افغانستان برچید و نظام جمهوری را روی کار آورد. حکومت جمهوری محمد داوود خان نیز از طریق کودتای ۷ ثور ۱۳۵۷ سرنگون و خود وی نیز کشته شد و قدرت در اختیار حزب دموکراتیک خلق قرار گرفت. مردم افغانستان در اوایل حکومت دموکراتیک خلق در افغانستان دست به قیام‌های متعددی زدند که بعدها با ورود نیروهای شوروی به افغانستان منجر به بروز جنگ در افغانستان شد.
هرچند شوروی نیروهای خود را در سال ۱۹۸۹ از افغانستان خارج کرد اما مجاهدین افغانستانی به جنگ علیه حکومت محمد نجیب‌الله ادامه دادند و در سال ۱۹۹۲ وی را مجبور به استعفا کردند. پس از محمد نجیب‌الله قدرت به دست مجاهدین افتاد و دولت اسلامی افغانستان به رهبری برهان‌الدین ربانی ربانی روی کار آمد که به دلیل اختلافات میان رهبران مجاهدین در دولت اسلامی، جنگ‌های داخلی افغانستان میان احزاب شروع شد.