جنگ ایران و عثمانی (۱۷۲۷–۱۷۲۳)
حمله عثمانی به ایران (١٧٢۵-١٧٢۴) > محاصره تبریز (١٧٢۵-١٧٢۴)

کوپرولو عبدالله پاشا فرماندار وان در ۵ اوت ١٧٢۴ از خوی به سمت تبریز پیشروی کرد. پس از تسلط بر شهرهای تسوج، مرند، کشکسرای و شبیستر، ارتش عثمانی ارتش ایران به فرماندهی مصطفی خان را در نبرد در مقابل این شهر شکست داد. تبریز و قلعه را در ١ سپتامبر محاصره کرد. ابراهیم پاشا والی حلب که ارتش عثمانی را تقویت کرد، در نبرد ایکدلی در ١۶ سپتامبر یگان ایرانی را به فرماندهی مصطفی خان که سعی در جلوگیری از یگان وی داشت شکست داد. عبدالله پاشا علی‌رغم کمک‌های دریافتی، در ٣٠ سپتامبر به دلیل مقاومت مردم تبریز و تغییر فصل، محاصره را ترک کرد. پس از مدتی شاه تهماسب دوم نیز آذربایجان را جهت نبرد با افغان‌ها ترک کرد.
نامه شاه تهماسب دوم به مرتضی قلی بیگ درباره سربازگیری از ولایات جهت نبرد با افغان‌ها و روس‌ها پس از عقب نشینی عبدالله پاشا ː
«حکم جهان مطاع شد آنکه سیادت و رفعت و معالى پناه نظاماً للسيادة والرفعة والمعالی مرتضی قلی بیگ صفوی به شفقت شاهانه سرافراز گشته بداند که در این وقت که به حمدالله الملک المنان عبدالله پاشای حاکم وان از بیم منع غازیان جانفشان رهنورد عیانی فرار و ادبار گردید عنان همت ملوکانه را در کمال عظمت و طمطراق به عزم تنبيه و تأديب سرکشان عراق (افغان‌ها) معطوف فرموده بعد از آنکه موکب همایون وارد دارالارشاد اردبیل گردید به خاطر خطير و  ضمير منير الهام پذیر رسید که کفره اروس را که به ولایت دارالمرز آمده اذیت و اضرار به ضعفای آن ولایت میرسانند قلع و قمع و ساحت دارالمرز را نیز از وجود مبيد خذله مزبوره مصفا فرموده رایات فیروزی آیات را به جانب عراق به حركت و اهتزاز آوریم، آن سیادت و رفعت و معالی پناه بعد از اطلاع بر مضمون رقم مطاع بزودی در کمال استعجال روانه الکای قزل آغاج و محال تابعه آن شده كل سكنه و مردم آن حدود را از وضیع و شریف و صغير و كبير و برنا و پیر از سواره و پیاده که دستش یراق گیرد تماماً به هیئت اجتماعی در موعد ده يوم در یورد عالیجاه میرعزیزخان حاکم  گسکر و لنگرکنان حاضر و همگی را سرگرم خدمات و جانفشانی و دفع و رفع اعادی نموده منتظر ورود موكب مسعود بوده باشد که بعد از ورود رایات فیروزی آیات و ظهور خدمات از جماعت مزبوره هر يک را مشمول نوازشات خدیوانه فرموده، چنانچه ظاهر شود که احدی تقاعد ورزیده در معسکر عالیجاه مشاراليه حاضر نشده باشد به فرق مبارک نواب مالک رقاب قسم که آتش غضب دوزخ لهیب پادشاهی زبانه کشی آغاز نموده امر به قتل و حرق خانه و اسباب او نموده به نحوی آن شخص را تنبیه و آن سیادت و رفعت و معالی پناه را که محصل امر مزبور است سیاست و تنبیه خواهیم نمود که مزیدی بر آن متصور نبوده باشد می‌باید که در این باب لوازم و اهتمام مرعی داشته و بنابرين طمع و توقع از احدی ننماید که هرگاه بعرض رسد که دیناری از احدی بازیافت نموده مورد بازخواست عظیم خواهد شد و در عهده شناسد. تحريراً فی بيست وسيم شهر ربيع‌الأولى ۱۱۳۷».
عثمانیان تصمیم گرفتند که بدون از بین بردن واحد صفوی به فرماندهی مرتضی‌قلی خان فرزند شهبازخان ​​در قلعه زنوز در شمال تبریز، محاصره مجدد تبریز خطرناک می‌شود، پس از نبردی که ایرانیان تقریباً ١٠٠٠٠ سرباز را از دست دادند عثمانیان قلعه مذکور را در ٢٣ می به تصرف خود درآوردند. در اواسط ژوئیه ١٧٢۵، عبدالله پاشا با سپاهی بزرگتر این بار به سمت تبریز که الله‌قلی خان ​​از آن دفاع می کرد، لشکر کشی کرد و در ٢٨ ژوئیه قلعه را محاصره کرد و در نتیجه درگیری شدید، در اول اوت شهر را تصرف کرد. و قلعه بلافاصله پس از آن. به دست عثمانیان افتاد.
چلبی‌زاده مورخ عثمانی سقوط تبریز را چنین شرح می‌دهد:
«بعد از تصرف و تخریب قلعه زنوز، پنجاه هزار نفر که از حلب تا ارزن‌الروم از شهرهای مختلف آناطولی گردآمده و در طسوج تمرکز یافته بودند، روز پنجم ذیقعده از طسوج حرکت و در پانزدهم ماه مزبور در یک منزلی شهر تبریز خیمه و خرگاه زدند. قزلباشان با توجه به یورش قبلی دشمنان از جانب سرخاب و دَوه‌چی، دیوار متینی به بلندی ده متر در آن قسمت شهر بنا نموده به فاصله ۴٠، ۵٠ گام برج‌های دفاعی مزغل‌دار بنا کرده و تفنگ‌اندازان مازندرانی را در آنها گماشته بودند. جنگ خونین و بی‌وقفه تبریز از بامداد روز شنبه ١٧ ذیعقده ١١٣٧هـ آغاز و تا پایان هفته ادامه داشت. روز پنجشنبه قوای علی پاشا والی حلب از جبهه راست بر دیوار قلعه راه یافت و با گشودن دروازه آن، عثمانیان به شهر سرازیر شدند. به مردم تبریز به شرط خروج از شهر، امان داده شد. پس از بیرون رفتن زن و بچه، عثمانیان به تصدی معمار بکر آقا در اطراف مسجد اوزون حسن قلعه‌ای به طول ١٠٠٠ متر و عرض ٨٠٠ متر برای خودشان بنا کردند».