stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
پشتیبانی اولیه زندگی
زمینه

کمیته رابط بین‌المللی احیا (ILCOR) در سال ۱۹۹۲ به جهت هماهنگی پروتکل‌های احیا در سراسر جهان تشکیل شد.
 نمایندگان ILCOR از کشورهای مختلفی از جمله ایالات متحده، کانادا، استرالیا، اروپا، نیوزلند، آفریقا و آسیا می‌باشند.
 در سال ۲۰۰۰، این کمیته اولین دستورالعمل احیا را منتشر کرد.
 در سال ۲۰۰۵، این کمیته مطالبی را در مورد احیای قلبی ریوی (CPR) و علم مراقبت‌های قلبی و عروقی اضطراری (ECC) همراه با توصیه‌های درمانی آن منتشر کرد.
 از سال ۲۰۱۰ نیز مطالبی را برای ارائه دهندگان احیای منطقه ای از جمله شورای احیا اروپا و انجمن قلب آمریکا تهیه کرده است تا دستورالعمل‌های خود را بنویسند. از سال ۲۰۱۵، ILCOR از روش جدیدی به نام «اجماع در علم» و با توصیه‌های درمانی (COSTR) استفاده کرد که با بهره‌گیری از «ارزیابی کیفیت» و همچنین «نتایج به دست آمده از آخرین شواهد موجود»، بتواند در مورد بهترین و موثرترین روشهای احیا به نتیجه برسد. ایلکور با استفاده از روش COSTR همچنین به جای آنکه هر پنج سال یکبار، به بررسی دستورالعمل‌ها بپردازد، اقدام به انجام بررسی‌های سالانه نموده و در هر بروزرسانی، جدیدترین تغییرات پروتکل‌ها و توصیه‌های مربوط به احیا را منتشر می‌کند.
احیای قلبی ریوی پایه، روشی برای زمان خریدن است و شانس بقای بیمار را تا لحظه ای که تکنسین‌های پزشکی مجرب بر بالین وی برسند، افزایش می‌دهد.
 ALS یا احیا پیشرفته بعد از BLS آغاز می‌شود و در واقع BLS و ALS و post CPR مجموعاً زنجیره بقای بیمار را تشکیل می‌دهند.
 یک پیشرفت مهم در BLS، اختراع و تولید دستگاه ضربان ساز خارجی خودکار یا AED است. این دستگاه که در خارج از بیمارستان کاربرد دارد احتمال زنده ماندن بیمار دچار ایست قلبی را افزایش می‌دهد.
شورای احیا اروپا

طبق رهنمودهای سال ۲۰۱۵ که توسط شورای احیا اروپا منتشر شده است، برای کمک به یک فرد بی‌هوش و بدون علائم حیاتی، شروع زودهنگام احیا و تماس فوری افراد حاضر بر بالین بیمار با مرکز اورژانس در افزایش احتمال بقای قربانی بسیار مؤثر است. هنگامی که فرد بی‌هوش است و به‌طور عادی نفس نمی‌کشد، باید به مرکز اورژانس اطلاع داده شود و احیای قلبی ریوی (CPR) بی درنگ آغاز شود.
 به دنبال ایست قلبی، اطرافیان بیمار دچار اضطراب و سردرگمی می‌شوند. با این حال انجام CPR با کیفیت بالا بسیار حائز اهمیت است. فشرده سازی قفسه سینه فرد بالغ باید با عمق ۵ تا ۶ سانتی‌متر و با سرعت ۱۰۰ تا ۱۲۰ بار در دقیقه انجام شود و پس از هر فشار، به قفسه سینه اجازه برگشت داده شود. نسبت فشرده سازی قفسه سینه به تهویه ۳۰ به ۲ است. مدت زمان انجام هر تنفس دهان به دهان، باید حدود ۱ الی ۲ ثانیه باشد و مدت زمان قطع فشرده سازی قفسه سینه هرگز نباید بیش از ۵ ثانیه باشد.
تفاوت CPR کودکان با بزرگسالان در رابطه با عمق ماساژ قلبی و تنفس مصنوعی است که در مورد کودکان باید ماساژ (فشرده سازی قفسه سینه) با عمق ۳ الی ۴ سانتی‌متر باشد و انجام تنفس مصنوعی نیز در کودکان از اهمیت بیشتری برخوردار است زیرا معمولاً ایست قلبی در کودکان، ثانویه به ایست تنفسی است و در مورد نوزادان به جای تنفس دهان به دهان از تنفس دهان به دهان و بینی استفاده می‌شود. فشرده سازی قفسه سینه نوزادان نیز فقط با دو انگشت شست و عمق ۳ سانتی‌متر انجام می‌شود.
ایالات متحده

خدمات پزشکی اورژانس (پشتیبانی اولیه زندگی) در آمریکا معمولاً با تکنسین‌های فوریت‌های پزشکی (EMT-B) شناخته می‌شود. با این حال، پروتکل BLS انجمن قلب آمریکا برای انجام توسط افراد عادی و همچنین دانشجویان و امدادگران و تا حدودی پرسنل پزشکی طراحی شده است.
 BLS در ایست قلبی، ایست تنفسی، غرق شدن و انسداد راه هوایی با یک جسم خارجی(FBAO یا خفگی) کاربرد پیدا می‌کند.
 EMT-B بالاترین سطح مراقبت‌های پزشکی و بهداشتی را ارائه می‌دهد اما پروتکل BLS صرفاً شامل باز کردن راه‌های هوایی، جلوگیری از خونریزی‌های شدید و احیا قلبی ریوی پایه است که توسط اولین افراد حاضر بر بالین بیمار (یا مصدوم) انجام می‌شوند.
ایالات متحده > زنجیره بقا

الگوریتم پزشکی برای ارائه پشتیبانی اولیه زندگی بزرگسالان در ایالات متحده آمریکا در سال ۲۰۰۵ در مجله سرکولیشن (Circulation) توسط انجمن قلب آمریکا منتشر شده است.
تشخیص زودهنگام ایست قلبی و فعال سازی خدمات پزشکی اورژانس
اجرای اولیه CPR تا زمان ورود نیروهای اورژانس
استفاده زودهنگام از الکترو شوک
مراقبتهای پس از احیا
مردم عادی نیز با یادگیری BLS می‌توانند مراحل ۱ و ۲ و ۳ را انجام دهند.
مراحل پیشنهادی AHA برای احیا که به DRS CABCD معروف است:
درجه خطر را بررسی کنید. (D)
بررسی کنید که فرد پاسخ می‌دهد یا خیر (R)
با فریاد زدن کمک بخواهید یا کسی را بفرستید کمک بیاورد. (S)
شواهد مربوط به خونریزی خطرناک را بررسی کرده و در صورت وجود آن، تا جای ممکن جلوی خونریزی را بگیرید. (C)
دهان بیمار را باز کرده و داخلش را نگاه کنید که از نبود انسداد آشکار در دهان مطمئن شوید. همچنین برای بازکردن راه هوایی، از «مانور سر به عقب» یا «فشار فک» استفاده کنید. (A)
گوش تان را به دهان و بینی بیمار نزدیک کرده و صدا و گرمای تنفس بیمار را بررسی کنید (وجود یا عدم وجود تنفس) و همزمان سینه بیمار را مشاهده کنید (گوش کردن و حس کردن و نگاه کردن همزمان). (B)
حفظ گردش خون (در صورت عدم وجود نبض کاروتید) که باید از طریق فشرده سازی قفسه سینه (CPR) انجام شود. (C)
اگر دستگاه شوک دهنده اتوماتیک در دسترس است فوراً پدها را متصل و به فرمان‌های کلامی دستگاه توجه کنید. اما اگر دستگاه مجهز به فرمان‌های کلامی نبود، از بیمار فاصله گرفته و دکمه شوک را فشار دهید و سپس بلافاصله فشرده سازی قفسه سینه را از سر بگیرید). (D)
حسین فیصل

| حسین فیصل | حسین فیصل |
| --- | --- |
اطلاعات پس‌زمینه: اطلاعات پس‌زمینه
نام بومی: حسین فیصل
زاده: ۱۹۸۶ (۳۸–۳۹ سال) بنی جمره، بحرین
سال‌های فعالیت: ۲۰۱۴–اکنون
حسین فیصل (انگلیسی: Hussain Faisal؛ زادهٔ ۱۹۸۶ (۳۸–۳۹ سال)) خواننده و مداح اهل بحرین است. وی از سال ۲۰۱۴ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
وستپورت، داکوتای جنوبی

مکان
| وستپورت | وستپورت |
| --- | --- |
شهرک: شهرک
Location in Brown County and the state of داکوتای جنوبی: Location in Brown County and the state of داکوتای جنوبی
State: داکوتای جنوبی
شهرستان: Brown
مساحت: مساحت
 • کل: ۰٫۲۴ مایل مربع (۰٫۶۲ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۰٫۲۴ مایل مربع (۰٫۶۲ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰ مایل مربع (۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۱۳۳۲ فوت (۴۰۶ متر)
جمعیت (2010): جمعیت (2010)
 • کل: ۱۳۳
 • برآورد (2011): ۱۳۵
 • تراکم: ۵۵۴٫۲/مایل مربع (۲۱۴٫۰/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (Central (CST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۵ (CDT)
زیپ‌کد: 57481
کد منطقه: 605
FIPS code: 46-70540
GNIS feature ID: 1258928
وستپورت(به انگلیسی: Westport) شهرکی در ایالت داکوتای جنوبی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۱۳۳ نفر بوده‌است.
پنچری (مجموعه تلویزیونی ۱۳۹۶)

| پنچری | پنچری |
| --- | --- |
ژانر: داستانی، طنز، اجتماعی
نویسنده: برزو نیک‌نژاد  علیرضا کاظمی‌پور  سعید جلالی
کارگردان: برزو نیک‌نژاد
بازیگران:  محیا دهقانی  رضا داوودنژاد یوسف تیموری  مهران غفوریان حمید لولایی اشکان اشتیاق غلامرضا نیکخواه سولماز غنی زهره فکورصبور مائده طهماسبی مریم سعادت شهین تسلیمی شهره سلطانی بهشاد شریفیان فرزاد حاتمیان نازگل فرنقی حمید غلامی
کشور سازنده: ایران
زبان اصلی: فارسی
شمار قسمت‌ها: ۴۲قسمت
تولید: تولید
تهیه‌کننده: مهران مهام
فیلم‌برداری: فردین ناصری و محمد ناصری
مدت: ۴۰ دقیقه
پخش: پخش
شبکهٔ اصلی: شبکه سه
انتشار اولیه: ۱۰ تير ۱۳۹۶ – ۷ شهريور ۱۳۹۶
پنچری عنوان مجموعه طنز تلویزیونی ایرانی به کارگردانی برزو نیک‌نژاد و تهیه‌کنندگی مهران مهام است که از ۱۵ دی ماه ۱۳۹۵ کلید خورد و در تابستان ۱۳۹۶ از دهم تیر تا هفتم شهریورماه در ۴۲ قسمت از شبکه سوم سیما پخش شد. موسیقی این مجموعه توسط حمیدرضا صدری ساخته شده‌است. رضا عطاران بازیگر سینما و تلویزیون و علی اصغر پورمحمدی مدیر شبکه سوم سیما از پشت صحنه این مجموعه بازدید کردند.
خلاصه داستان

این مجموعه داستان فردی است به نام حمید خواستار که نقش او را یوسف تیموری ایفا می‌کند به دنبال ازدواج با دختری به نام نگار جهانی است که نقش او را سولماز غنی ایفا می‌کند. در این راه پدر و مادر او (نگار جهانی) که سال‌ها پیش در میان بمباران تهران نگار را که مادرش در بمباران فوت کرده‌است، پیدا کرده و بزرگ می‌کنند، شرط‌ های زیادی جلوی پای حمید می‌گذارند و از او ماشین شاسی بلند و خانه بزرگ در بالای شهر را می‌خواهند. حمید به سختی طی ۴ سال این کار را انجام می‌دهد و به افراد زیادی بدهکار می‌شود. او همچنین مجبور به نگهداری از عمویش( حمید لولایی) که بعد از مرگ پدر و مادرش در کودکی او را بزرگ کرده می‌شود . اما در همین حین پسر خاله او قادر پیش دست (رضا داوودنژاد) ، پسر متانت ذکاوت (مریم سعادت) که به علت تصادف با ماشین کنترل نامحسوس و داشتن گواهینامه جعلی به زندان افتاده از زندان آزاد می‌شود. او برای گرفتن دختر مورد علاقه اش افسانه دخترخاله خودش ( زهره فکورصبور) دست به کارهای عجیبی می‌زند و در همین راه حمید و خانواده اش را به دردسر می‌اندازد. بازگشت دنیا مفاخری دختر رئیس شرکت حمید ( شهره سلطانی) به کشور و به دنبال آن ورشکست شدن شرکت، باعث می‌شود حمید ضمن از دست دادن شروط لازم برای ازدواج، نسبت به دنیا مفاخری بدبین شود. بعدها معلوم می‌شود همسر سابق دنیا با پرونده سازی علیه پدرش (محمد علی تقوی)، او را در خارج به زندان انداخته و در قبال آزادی اش پول هنگفتی معادل سرمایه شرکت را از دنیا گرفته‌است. در نهایت حمید به کمک عمو پرویز، قادر و جمشید (مهران غفوریان) و برادرش (از دوستان قادر در زندان که بعدها طی جریانی معلوم می‌شود آن‌ها برادرهای نگار هستند) سرمایه شرکت را پس گرفته و به حساب شرکت بازمی‌گردانند. ضمن اینکه در پایان سریال حمید با نگار، قادر با افسانه و عمو پرویز با متانت (که طی اتفاقاتی به هم علاقه‌مند شده‌اند) ازدواج می‌کند.
بازیگران

| بازیگر | شخصیت |
| --- | --- |
یوسف تیموری: حمید خواستار
حمید لولایی: عمو پرویز
رضا داوودنژاد: قادر پیش دست
مهران غفوریان: جمشید افتاده (معروف به جمشید ۵۹)
اشکان اشتیاق: فرشید افتاده
غلامرضا نیکخواه: حبیب جهانی
مریم سعادت: متانت خانم
سولماز غنی: نگار جهانی
شهین تسلیمی: دلبر خانم
شهره سلطانی: دنیا مفاخری
زهره فکورصبور: افسانه
فرزاد حاتمیان: سرایدار و وکیل صاحبخانه حمید
بهشاد شریفیان: بهشاد
مائده طهماسبی: آشفته
حمید غلامی: ترکاشوند
نازگل فرنقی (بازیگر خردسال): آرزو
سیروس میمنت: طلبکار بهشاد
محمدعلی تقوی (بازیگر مهمان): آقای مفاخری
صفاریز

مکان
| صفاریز صفه ریز | صفاریز صفه ریز |
| --- | --- |
روستا: روستا
مختصات: ۳۵°۲۴′۲۵″شمالی ۴۸°۱۸′۲۷″شرقی﻿ / ﻿۳۵٫۴۰۷۰۸۰۸°شمالی ۴۸٫۳۰۷۵۹۵۹°شرقی﻿ / 35.4070808; 48.3075959: مختصات: ۳۵°۲۴′۲۵″شمالی ۴۸°۱۸′۲۷″شرقی﻿ / ﻿۳۵٫۴۰۷۰۸۰۸°شمالی ۴۸٫۳۰۷۵۹۵۹°شرقی﻿ / 35.4070808; 48.3075959
استان: همدان
شهرستان: کبودرآهنگ
بخش: بخش شیرین‌سو
دهستان: شیرین‌سو
بنیان‌گذاری: ۵۰۰ ق م
جمعیت: ۴۷۴ نفر (سرشماری ۹۵)
پیش‌شمارهٔ تلفن: ۰۸۱۵۸۲۳
صفاریز، روستایی از توابع بخش شیرین‌سو شهرستان کبودرآهنگ در استان همدان ایران است و از آب و هوایی کوهستانی و تابستانی معتدل و زمستانی سرد برخورداراست.
زبان

بر پایه ایران اطلس عمده مردم به زبان کردی سخن می‌گویند.
جمعیت

این روستا در دهستان شیرین‌سو قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن ۴۷۴ نفر (۱۴۷خانوار) بوده است.
ولیکا لاخینیا

مکان در 23x15px|border |alt=|link= اسلوونی
| ولیکا لاخینیا Velika Lahinja | ولیکا لاخینیا Velika Lahinja |
| --- | --- |
منطقه تاریخی: کارینولای سفید
منطقه آماری: Southeast Slovenia|اسلوونی جنوب‌شرقی
شهرداری: Črnomelj
مساحت: مساحت
 • کل: ۳٫۰۱ کیلومتر مربع (۱٫۱۶ مایل مربع)
ارتفاع: ۱۷۴٫۵ متر (۵۷۲٫۵ فوت)
جمعیت (۲۰۰۲): جمعیت (۲۰۰۲)
 • کل: ۵۴
ولیکا لاخینیا (اسلوونیایی: Velika Lahinja) یک زیستگاه انسانی در اسلوونی است که در White Carniola واقع شده‌است.
خصوصیات

ولیکا لاخینیا ۳٫۰۱ کیلومترمربع مساحت و ۵۴ نفر جمعیت دارد و ۱۷۴٫۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
نقد آیین زرتشتی

نقد آیین زرتشتی، (به زبان انگلیسی: Criticism of Zoroastrianism) معمولاً به نقد آیین زرتشتی در باورها، اصول یا هر عقیدهٔ مرتبط با آیین زرتشتی گفته می‌شود که در طول قرن‌های متمادی، از جانب پیروان ادیان دیگر و همین‌طور زرتشتیانی که به دنبال اصلاح دین بوده‌اند، صورت گرفته است.
زرتشت

در اوایل قرن نوزدهم، یک مبلغ مسیحی مستقر در هند بریتانیا، با نام جان ویلسون، ادعا کرد که زرتشت هرگز مأموریت حقیقی الهی نداشته است (یا هرگز چنین نقشی را ادعا نکرده است)، او هرگز معجزه نکرده یا پیشگویی نکرده است و داستان زندگی او تنها برداشتی از افسانه‌ها و داستان‌های نسبتاً مدرن است. برخی دیگر ادعا می‌کنند که تمام منابع موجود زرتشتی در مورد زرتشت تنها تصاویر متناقضی دربارهٔ او ارائه می‌دهند، به ویژه در منابع متقدم و متاخر.
خدایان

مقالهٔ اصلی: یشت
یَشت از نظر لغوی هم ریشه با کلمهٔ یسن است و معنی تحت‌اللفظی آن نیز پرستش و نیایش است. یشت‌ها سرودهایی هستند که عموماً به ستایش خدایان قدیم ایرانی مانند مهر، ناهید و تیشتر و غیره اختصاص دارند. همهٔ یشت‌ها از نظر قدمت یکسان نیستند.
Y. 1-8 به صورت شمارش نوشته شده است: خدایان به قربانی دعوت می‌شوند (۱)، لیبیت و barəsman به آنها ارائه می‌شود (۲)، سپس سایر هدایا (3-8: Srōš darūn). Y. 56 از خدایان برای توجه درخواست می‌کند. سیروزا «سی روز» خدایان را برمی‌شمارد که سی روز ماه را حمایت می‌کنند. به دو شکل وجود دارد، «کوچک». V. Yašts (Yt.) سرودهایی هستند که خطاب به خدایان اصلی هستند. Yt. 5 (132 بیت) سرود مهمی است خطاب به Arəduuī Sūrā Anahitā، الهه آبها.
منتقدان اغلب ادعا می‌کنند که زرتشتیان دیگر خدایان و عناصر طبیعت مانند آتش را با یک دعا، یعنی سرود آتش (آتش نیایش) می‌پرستند.می‌گویم: تو را می‌خوانم، ای آتش، ای پسر اهورا مزدا با همه آتش و میترا.ببرخی از منتقدان، زرتشتیان را به دوگانگی متهم می‌کنند و این که آنها فقط در دوران معاصر ادعای توحید داشتند تا با تأثیر شدید تفکر مسیحی و غربی مقابله کنند که «توحید را به عنوان عالی‌ترین مقوله الهیات تمجید می‌کرد».
دپارتمان مطالعات ایران باستان اظهار می‌دارد که فتح ایران توسط اسلام تأثیر زیادی بر دین زرتشتی داشته است: پس از فتح ایران توسط اسلام و مهاجرت بسیاری از زرتشتیان به هند و پس از قرار گرفتن در معرض تبلیغات اسلامی و مسیحی، زرتشتیان به ویژه پارسیان در هند تا آنجا پیش رفتند که ثنویت را انکار کردند و خود را کاملاً یکتاپرست دانستند و پس از چندین بار. دگرگونی‌ها و تحولات، یکی از ویژگی‌های بارز دین زرتشتی به تدریج از بین رفت و تقریباً از زرتشتی مدرن محو شد
متغیرهای مستمر در دین > آیین زروانی

مقالهٔ اصلی: آیین زروانی
آئین زُروانی دینی مشتق‌شده از دین زرتشت است که در دوران ساسانیان در ایران اهمیت زیادی داشت. این دین به مرکزیت خدای زمان زُروان است که به گفته زروانیان، اهورامزدا و اهریمن، دو برادر همزاد، از او به وجود آمده‌اند. آیین زروانی گونه‌ای یکتاپرستی‌است. زروانیان، زمان را منبع همه چیز می‌دانند.
زروانیان ابتدا از مزدیسنان (زرتشتیان) بودند اما در باورهای خود با دیگر مزدیسنان دچار انشعاباتی شده و از آیین مزدیسنا خارج شدند. آیین زروانی صورتی از مزدیسنا است ولی مسلماً زرتشتی نیست. در این باور، باورمندان به تجسمِ زروان، اهورامزدا و دیگر عناصرِ اصلیِ مزدیسنا روی آورند. زُروان همچنین یکی از ایزدانِ مزدیسناست.
در برخی از نوشته‌های زبان پهلوی از زُروان به صورت موجودی برتر از اورمزد سخن رفته است اما در گات‌ها زُروان اهمیتی ندارد. برخی از دانشمندان جنبشی را که موجب پدید آمدن آیین زروانی شده است مربوط به دوران اشکانی و ساسانی می‌دانند و برخی دیگر آیین زروانی را دین مغان مادی پیش از فرارسیدن دین زرتشت پنداشته‌اند. مانی با اقتباس از افکار زرتشتی زمان خود نام زروان را به خدای بزرگ که به تصور او خود صاحب دو فرزند بود به کار برده است و در واقع در وجود زروان دوگانگی مزدایی به وحدت تبدیل می‌شود. از این رو بعضی از محققان آیین زروانی را گونه‌ای یکتاپرستی دانسته‌اند.
متغیرهای مستمر در دین > اسکندر مقدونی.

دایرةالمعارف بریتانیکا نشان می‌دهد که دین یونانی بر آیین زرتشت تأثیر گذاشته است.
در نتیجه فتح اسکندر، دین ایرانی تقریباً به‌طور کامل در زیر موج هلنیسم فرورفت. برای مثال در شوش که یکی از پایتخت‌های هخامنشیان بوده، اما دین اورامزدا بومی نبود، ضرب سکه‌های دوره‌های سلوکی و اشکانی نشان دهنده یک خدای ایرانی نیست. سپس دین ایرانی به تدریج دوباره ظهور کرد. در اواسط قرن اول پیش از میلاد، در کوماگنه، خدایان ترکیبی از نام‌های یونانی و ایرانی را دارند: زئوس اورومزدس، آپولو میترا، هلیوس هرمس، آرتاگنس هراکلس آرس. اولین مدرک استفاده از تقویم زرتشتی، که بر رسمیت شناختن دین زرتشتی دلالت دارد، حدود ۴۰ سال قبل در نساء (نزدیک عشق آباد امروزی در ترکمنستان) یافت شده است. تا آن زمان باید نوعی از ارتدکس ایجاد شده باشد که در آن اورامزدا و موجودات (قدرت‌های اطراف او) به خدایان دیگری مانند میترا، خورشید و ماه همجوار باشند.
متغیرهای مستمر در دین > در زمان امپراتوری سلوکیان

از دوران امپراتوری سلوکی، در سلطنت آنتیوخوس سوم به بعد، یک آیین دولتی متمرکز از پادشاه و ملکه خدایی شده نهادینه شد. خاندان سلوکی ادعا می‌کردند که از خدای ناجی آپولو هستند. به خاطر رعایای غیر یونانی، آپولو و خواهر دوقلویش آرتمیس با خدایان مختلف محلی خورشید و ماه که در امپراتوری چند خدایی پرستش می‌شدند برابری کردند. با شروع سلطنت آنتیوخوس چهارم، سلوکیان حکومت خود را با پادشاهی کیهانی زئوس مرتبط کردند، که به همین ترتیب می‌توان آن را با خدایان آسمان غیر یونانی شناسایی کرد.
متغیرهای مستمر در دین > دین زرتشتی در ارمنستان

آرامزد خدای اصلی و خالق در نسخه ارمنی زرتشتی بود.این ایزد و نام او پس از فتح ارمنستان توسط مادها در قرن ششم قبل از میلاد از خدای اهورا مزدا گرفته شده است.آرامزد را خدای سخاوتمند باروری، باران و فراوانی و همچنین پدر خدایان دیگر از جمله آناهیت، مهر و ننه می‌دانستند. آرامزد نیز مانند اهورامزدا به عنوان پدر خدایان دیگر دیده می‌شد که به ندرت با همسری همراه بود، هرچند گاهی اوقات شوهر آناهیت یا سپندارامت بود. آرامزد شکل اشکانی اهورامزدا بود
زرتشتی گری ارمنی بسیار مخفیانه بود و در درون خود سایه ایزدان ارمنی را در بر می‌گرفت که در آیین زرتشتی نقش یازاتاس را بر عهده گرفتند، یک مغ زرتشتی که در مورد ویژگی‌های دین زرتشتی در ارمنستان صحبت می‌کرد، این گونه بیان می‌کرد:
«ما سالهای زمین را مانند شما و خورشید و ماه و بادها و آتش نمی‌پرستیم.»
در قرن چهاردهم میلادی، مخیتار آپارانتسی دربارهٔ گروهی از مردم که خورشید را می‌پرستند و به زبان ارمنی نام بردند (Արևորդիներ).
ارمنی‌هایی هم هستند که به زبان ارمنی صحبت می‌کنند و خورشید را می‌پرستند و به آنها آریووردی می‌گویند. آنها نامه و نوشته‌ای ندارند و پدران فرزندان خود را طبق افسانه‌هایی که نیاکانشان از زرتشت جادوگر رئیس معبد آموخته‌اند تربیت می‌کنند. آنها خورشید را می‌پرستند و روی خود را به سوی آن می‌چرخانند و درخت را - صنوبر و در میان گل‌ها - سوسن و پنبه و دیگران را که همیشه رو به خورشید هستند، گرامی می‌دارند. آنها خود را در ایمان و اعمال بلند و خوشبو مانند آنها می‌دانند و برای نجات جان مردگان قربانی می‌کنند و همه مالیات‌های [کلیسا] را برای کشیش ارمنی می‌آورند. رهبر آنها آزاراپت نام دارد و هر سال دو بار یا بیشتر همه - زن و مرد و پسر و دختر - در زمانی بسیار تاریک در یک مکان پنهان گرد هم می‌آیند و برهنه می‌شوند و آزاراپت برای آنها [خطبه] و حلقه‌ها را می‌خواند
متغیرهای مستمر در دین > آیین مزدک

مقاله‌های اصلی: آیین مزدک و مزدک
مَزْدَک یا مزدک بامدادان اصلاح‌گر اجتماعی و کنشگر مذهبیِ ایرانی در زمان شاهنشاهی ساسانی بود. وی در دورهٔ پادشاهی قباد یکم فرقه‌ای مذهبی بنیان نهاد و به تبلیغ آن پرداخت. او مروج آیینی بود که تحت تأثیر باورهای مانی به‌ویژه باور «بوندوس» یا «زرتشت خورگان» قرار داشت؛ در واقع، می‌توان گفت فرقه‌ای که مزدک بسط و گسترش داد همان آیین بوندوس بود.
اوضاع ایرانشهر در زمان ترویج آیین مزدک نابسامان بود، و این کشور با بحران‌های اجتماعی، سیاسی و اقتصادی فراوانی دست‌وپنجه نرم می‌کرد. پیش از ظهور مزدک، قدرت شاه در مقابل قدرت طبقهٔ اشراف، روحانیون و صاحبان قدرت رو به افول گذارده بود. در برابر، قباد به حمایت از مزدکیان به‌منظور کاستن از قدرت اشراف و روحانیون دست یازید. این امر باعث همراهی مزدک و مزدکیان با پادشاهی قباد شد و اتحاد نوظهور قباد و مزدکیان از قدرت و نفوذ طبقهٔ اشراف، بزرگان و روحانیون به نفع شاهنشاه کاست. هم‌دلی قباد با مزدکیان سبب شد که آیین مزدک در تمامی قلمرو ایرانشهر بسط و گسترش یابد و حتی از مرزهای ایران نیز پا فراتر بگذارد و به شبه‌جزیره عربستان برسد. با این همه، قباد در اواخر پادشاهی خود از حمایت مزدکیان دست کشید و همین امر موجب قتل‌عام مزدک و مزدکیان به‌دست خسرو یکم شد. منابع تاریخی علل گوناگونی برای دشمنی خسرو انوشیروان با مزدکیان برشمرده‌اند؛ برخی منابع حمایت مزدکیان از به‌تخت‌نشاندن کاووس، برادر خسرو انوشیروان و پسر دیگر قباد، را علت اصلی این دشمنی دانسته‌اند.
متغیرهای مستمر در دین > حمله اعراب به ایران

آرتور کریستنسن مستشرق در کتاب خود با عنوان «ایران در عصر ساسانیان» اشاره می‌کند که منابع مربوط به دوران دولت ساسانی در زبان پارسی باستان که به آیین زرتشتی اشاره دارد، با منابعی که پس از فروپاشی دولت به دست آمده است، مطابقت ندارد. مانند منبع پهلوی و غیره، و دلیل آن این است که به دلیل سقوط دولت، روحانیون زرتشتی ساسانی سعی در حفظ دین خود از انقراض داشتند تا دین خود را شبیه مسلمانان نگه دارند تا پیروان دین زرتشت را حفظ کنند.
گراردو نیولی اظهار می‌دارد که فتح ایران توسط اسلام تأثیر زیادی بر آموزه زرتشتی گذاشت.
پس از فتح ایران توسط اسلام و مهاجرت بسیاری از زرتشتیان به هند و پس از قرار گرفتن در معرض تبلیغات اسلامی و مسیحی، زرتشتیان، به ویژه پارسیان در هند، تا آنجا پیش رفتند که پس از چند دگرگونی، خود را کاملاً یکتاپرست دانستند و تحولات، یکی از ویژگی‌های بارز دین زرتشتی به تدریج کم رنگ شد و تقریباً از زرتشتی مدرن محو شد.
مهاجرت پارسی‌ها به هندوستان باعث فقدان دانش دینی شد و همین امر باعث ایجاد تردید در موارد متعددی شد که باعث شد در زمان حکومت مسلمانان مردانی را به ایران بفرستند تا دین را از زرتشتیان ایران بیاموزند. با این حال، به گفته آرتور کریستنسن خاورشناس و چندین مورخ عرب، آموزه زرتشتی پس از سقوط دولت ساسانی تغییر کرد، زیرا روحانیون زرتشتی سعی کردند با تغییر دادن آن به دین مسلمانان، دین خود را از انقراض نجات دهند. به طوری که زرتشتیان دلیلی برای گرویدن به اسلام نداشتند، اما این امر در جلوگیری از اسلام آوردن زرتشتیان موفق نبود و همچنین باعث ظهور نسخه جدیدی از دین زرتشتی شد که شبیه اسلام بود و با زرتشتیان دوره ساسانی تفاوت داشت. دوران.
دایرةالمعارف کاتولیک می‌گوید:
دارمستتر استدلال می‌کند که اگر چنین است، پس باید وضعیت را برعکس کنیم و فرشتگان زرتشتی را به تأثیر کتاب مقدس و فیلو نسبت دهیم. شباهت بین «هفت که در برابر خدا ایستاده‌اند» در کتاب مقدس و هفت آمیشا-سپنت در زند اوستا مورد تأکید قرار گرفته است. اما باید توجه داشته باشیم که این آخری‌ها در واقع شش نفر هستند و عدد هفت تنها با شمردن «پدرشان اهورامزدا» به عنوان رئیسشان به دست می‌آید. علاوه بر این، این فرشتگان زرتشتی بیشتر انتزاعی هستند تا عینی. آنها افرادی نیستند که وظایف عظیمی مانند کتاب مقدس به آنها سپرده شده است.
به گفته برنارد لوئیس، افول دین زرتشتی ناشی از پیوند نزدیک روحانیت زرتشتی با ساختار قدرت ایران باستان بود. از دست دادن این پایگاه و کمبود دوستان در خارج از ایران و همچنین فقدان مهارت‌های قوی بقا مانند یهودیان، آنها را ناامید کرد و از تعداد آنها کاسته بود.دونر می‌گوید: «زرتشتیان قرن‌ها پس از ظهور اسلام به تعداد زیادی در شمال و غرب ایران و جاهای دیگر به حیات خود ادامه دادند و در واقع بسیاری از مجموعه متن دینی زرتشتیان در دوره اسلامی تهیه و نوشته شد.
متغیرهای مستمر در دین > جنبش خرمدینان

مقالهٔ اصلی: جنبش خرمدینان
جنبش سرخ جامگان یا جنبش خرمدینان از جنبش‌های مهم اجتماعی مذهبی پیش و پس از اسلام در ایران بود. پیش از ظهور اسلام و در اواخر عمر شاهنشاهی ساسانی این جنبش با قیام مزدک آغاز شد و پس از اسلام نیز با جنبش جاویدان پور شهرک اواخر قرن دوم هجری قمری (۱۹۲–۲۰۱) بود که بعدها بابک پور مرداس معروف به خرمدین رهبری آن را بدست گرفت به اوج رسید و بیش از ۲۲ سال ۲۰۱–۲۲۳ هجری قمری برابر با ۸۱۶–۸۳۸ میلادی در ناحیه آذربایجان و مناطق مرکزی ایران علیه نیروهای عرب و خلفای عباسی (علیه ستم عباسیان) جنگید، ولی عاقبت توسط معتصم خلیفه عباسی با نیرنگ به دام افتاد و کشته شد.
جنبش خرمدینان با فعالیت‌های اصلاح طلبانه مزدک در عصر شاهنشاهی ساسانی آغاز گردید و جنبشی بود با اعتقادات برابری خواهانه با تأکید بر جدایی دین از سیاست که علیه نفوذ موبدان زرتشتی در اداره کشور و نیز علیه ساختار سنتی طبقاتی جامعه ساسانی مبارزات گسترده‌ای را انجام داد. این جنبش در زمان پادشاهی قباد یکم مورد حمایت شخص شاه که قصد کاستن از نفوذ روحانیون را داشت همراه شد و در میان مردمان ایرانشهر نیز پیروان فراوانی یافت. بنا بر روایت فردوسی در شاهنامه پس از گرویدن قباد به آیین مزدک بر تعداد مزدکیان هر روز افزوده شد. با مرگ قباد یکم، خسرو انوشیروان که شاهزاده ای ضد مزدک بود به پادشاهی رسید و اینچنین بخت مزدکیان در ایرانشهر ساسانی غروب کرد. انوشیروان تعقیب و مجازات ایشان را دستور داد، مزدک نیز بنا بر روایت سیاست نامه جهت مذاکره صلح به همراه عده ای از پیروانش به دیدار با انوشیروان دعوت شد و در ضیافت شام به تمامی ایشان سم خورانده شده و این گونه خرمدینان در زمان ساسانی تقریباً سرکوب شدند گرچه پیروان مردمی آنان در جای جای ایرانشهر می‌زیسته‌اند.
متغیرهای مستمر در دین > جنبش خرمدینان > اسحاق ترک

اسحاق ترک، مبلغی که توسط ابومسلم خراسانی والی خراسان و شخصیت برجسته انقلاب عباسی برای مردم ترک ماوراءالنهر فرستاده شد. او تمایلات زرتشتی یا خرمدینی داشت و پس از آنکه خلیفه المنصور ابومسلم را در سال ۱۳۷/۷۵۵ به قتل رساند، موعظه کرد که ابومسلم در زمانی که در کوه زرتشت باقی خواهد ماند، از رسولان راس بوده است. رجعت بدین ترتیب او بیعت گروه‌های خاصی را که ابومسلم را به عنوان امام و حتی به عنوان نشأت الوهیت پذیرفتند، به دست آورد. پیام او فقط در میان افرادی که دارای احساسات زرتشتی بودند یا کسانی که از چنین احساساتی برای ترویج مبارزه خود علیه اعراب استفاده می‌کردند، دریافت و منتشر می‌شد.
متغیرهای مستمر در دین > المقنع

المقنع پیامبری ایرانی بود که در آن استان قیام علیه خلیفه عباسی مهدی را رهبری کرد. المقناد آموزه‌ای را که عناصر اسلام و زرتشتی را ترکیب می‌کرد، موعظه کرد و جنگ را نزدیک به سه سال در میدان و دو سال دیگر در قلعه‌اش در صنم ادامه داد تا اینکه سرانجام شکست خورد و خودکشی کرد.[
متغیرهای مستمر در دین > به‌آفرید (پیامبر)

مقالهٔ اصلی: به‌آفرید (پیامبر)
به‌آفرید یک ایرانی خراسانی بود که در زمان ابومسلم خراسانی (در سده یکم و دوم هجری) آیینی نو آورد و جنبش به‌آفریدان را پدیدآورد. به‌آفرید، فرزند ماه فرودین بود. به‌آفریدیان به عنوان نخستین شورشیان ایرانی ضد عرب و ضداسلام شناخته شده‌اند، که در «خواف» ناحیه میان نیشابور و هرات آغاز به کار کردند. مردم بسیاری به او گرویدند و کارش بالا گرفت.موبدان زرتشتی با او مخالفت کردند و شکایت نزد ابومسلم بردند و گفتند وی نه مسلمان است و نه زرتشتی و موجب اخلال هر دو آیین است. عبدالله، شعبه او را در کوه‌های بادغیس بگرفت و نزد ابومسلم برد و او را کشتند. نویسندگان تا اوایل قرن پنجم هجری به وجود پیروانان به‌آفرید اشاره کرده‌اند.