stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
رئوس مطالب بی‌دی‌اس‌ام
تسلط و تسلیم

بازی سنی
بازی ترس
کون پرستش
بدن پرستی
چکمه پرستی
تحقیر اروتیک
تحقیر کلامی
هیپنوتیزم شهوانی
جلوگیری از ارگاسم
صورت‌نشینی
زن سلطه‌گر
سلطه‌پذیر مؤنث
سلطه‌گر مذکر
سلطه‌پذیر مذکر
اوموراشی
زنانه‌سازی
ارباب / برده
فتیش پزشکی
فانتزی تجاوز
بردگی
پوزیشن های جنسی مطیع BDSM
سادومازوخیسم

Weights hung from nipples using nipple clamps, along with waxplay, at Wave-Gotik-Treffen, Germany (left) and Pussy torture by pulling a labia piercing ring (right).
تنقیه بازی
درکونی جنسی
اسپکولوم بازی
شکنجه پستان
گیره نوک پستان
سوراخ کردن نوک پستان
شکنجه آلت و بیضه
شکنجه بیدمشک
غلغلک زجرآور
انواع بازی

</img>
</img>
نقش آفرینی به شکل حیوانات در نمایشگاه خیابان فولسوم: زنانی که لباس بچه گربه (سمت چپ) و پونی (راست) می‌پوشند.
بازی مرزی
چاقو بازی
بازی ترس
اصلاح بدن
پیرسینگ بازی کنید
تعلیق
نقش آفرینی جنسی
سن‌بازی
نقش‌آفرینی جانوری
زنانه‌سازی
فانتزی تجاوز
بازی حسی
بازی دما
اختناق شهوانی
بازی ضربه ای
بازی درد
محرومیت حسی
تجهیزات BDSM

دهان‌بند (BDSM)
دهان‌بند
کمی گنگ
گگ قیف
جنینگز گنگ
پوزه بند
گگ OTM
پکر گگ
گودی آلت تناسلی
گگ چیزها
نوار چسب
سرسفید
مهاربند
مهار آلت مردانه
دیلدو بنددار
مهار سر
فتیشیسم جنسی و پارافیلیا

فتیشیسم سینه
فتیشیسم پوشک
فتیشیسم پا
فتیشیسم خز
فتیشیسم چرمی
فتیشیسم لاتکس و پی وی سی
فتیشیسم اسپندکس
فتیشیسم جوراب ساق بلند
اصطلاحات BDSM

Sadomasochism in public: Woman () and man () chained to Saint Andrew's Cross get flogged at Folsom Street Fair.
نقش ها
پایین
بالا
غالب
مطیع
ارباب / برده
سلطه‌گر مذکر
دامیناتریکس
بردگی جنسی (BDSM)
فتیشیسم جنسی
محدودیت سخت (بی‌دی‌اس‌ام)
محدودیت (BDSM)
مذاکره (BDSM)
قرارداد (BDSM)
بازی (BDSM)
صحنه (BDSM)
جلسه (BDSM)
افراد مهم بی‌دی‌اس‌ام

پیتر آکورت
جف گورد
لورا آنتونیو
ماریا بیتی
باربارا بهر
ترزا برکلی
گلوریا برام
بوسه بوبن
ریچارد فرانسیس برتون
پاتریک کالیفیا
ونسا دوریس
دوسی ایستون
باب فلانگان
Maîtresse Françoise
ماتیاس تی جی گریم
جانت هاردی
آلفرد کینزی
ایروینگ کلاو
ریچارد فریهر فون کرافت ابینگ
جان نورمن
بتی پیج
پائولین ریاژ
کاترین راب-گریلت
گیل روبین
لئوپولد فون ساخر مازوخ
مارکیز دو ساد
دیتا فون تیز
جی وایزمن
رسانه‌ها

دفاع از مازوخیسم
<i id="mwAXY">Belle de jour</i> (رمان)
Belle de jour (فیلم)
میلیاردها (مجموعه تلویزیونی)
اشک تلخ پترا فون کانت
پیوند (مجموعه تلویزیونی)
ادعای زیبای خفته
راهنمای تشخیصی و آماری اختلالهای روانی
شلخته اخلاقی
فتیش (فیلم)
پنجاه سایه خاکستری
تصویر (فیلم)
<i id="mwAZo">تصویر</i> (رمان)
جنسیت تخیلی
مانو دسترا
Maîtresse
زمزمه های مهتاب
<i id="mwAak">معلم پیانو</i> (رمان Jelinek)
<i id="mwAaw">موعظه برای منحرفان</i> (فیلم)
سایکوپاتی جنسی
عاشقانه (فیلم 1999)
منشی (فیلم 2002)
اغواگری: زن بی رحم
<i id="mwAbs">میگو</i> (فیلم)
پوست دو
کتک زدن عشق
داستان O
<i id="mwAcc">ارسال</i> (مجموعه تلویزیونی)
انحطاط توکیو
ونوس در خز
زنی در شعله های آتش
لیست ها

واژه نامه BDSM
هنرمندان BDSM
نویسندگان BDSM
تجهیزات BDSM
BDSM در فرهنگ و رسانه
ادبیات BDSM
سازمان های BDSM
عکاسان BDSM
فهرست موقعیت های اسارت
لیست دانشگاه های دارای باشگاه BDSM
رده:BDSM
مدیران برتر بین‌المللی در مهندسی

| 0 | 1 |
| --- | --- |
کوته‌نوشت: T.I.M.E.
بنیان‌گذاری: ۱۹۸۸؛ ۳۷ سال پیش (۱۹۸۸-خطا: زمان نامعتبر}})
بنیان‌گذاران: Ecole Centrale Paris
محل تأسیس: Paris, France
مکان: Europe
دبیرکل: Gwenaelle Guillerme
وبگاه: timeassociation.org
مدیران برتر بین المللی در مهندسی (TIME)، که قبلاً مدیران صنعتی برتر برای اروپا بود، شبکه ای از پنجاه و هفت دانشکده مهندسی ، دانشکده و دانشگاه فنی است. قدیمی‌ترین شبکه اروپایی دانشکده‌های مهندسی در حوزه خود، انجمن TIME تبادلات دانشجوی فارغ‌التحصیل و مدارک مضاعف را در سراسر اروپا و جهان ترویج می‌کند تا دانش‌آموزان را قادر به دستیابی به آموزش مهندسی علمی سطح بالا و گسترده‌تر با تجربه عمیق بین‌فرهنگی کند.
سالانه صدها دانشجوی فارغ التحصیل در فعالیت های تحرک TIME شرکت می کنند و مدارک مضاعف (در سطوح کارشناسی ارشد و دکترا) را دنبال می کنند. مدرک مضاعف مستلزم آن است که دانشجوی شرکت کننده بیش از سه ترم را در دانشگاه عضو دیگر و حداقل همان مقدار را در دانشگاه محل اقامت خود بگذراند تا دو مدرک کامل به وی اعطا شود.
شبکه TIME عمدتاً شامل دانشکده‌های مهندسی فارغ‌التحصیل و دانشگاه‌های فنی از اروپا می‌شود، اما تعداد فزاینده‌ای از اعضا اکنون از سایر قاره‌ها هستند.
تاریخ

در سال 1989، شبکه TIME در مدرسه مرکزی پاریس ایجاد شد . هدف اصلی آن هماهنگی با مدرک دوگانه اروپایی و برنامه های تبادل در مهندسی در سطح کارشناسی ارشد بود.
شبکه TIME دارای 16 عضو موسس بود که هر کدام یک موسسه مهندسی پیشرو در کشور مربوطه خود بودند. انجمن TIME به طور رسمی به عنوان یک نهاد غیرانتفاعی تحت قوانین فرانسه در سال 1997 با 29 عضو تشکیل شد. عضویت فعلی 57 موسسه از 23 کشور است.
نهادهای عضو

اعضای TIME شامل دانشکده‌ها و دانشکده‌های مهندسی و دانشگاه‌های فنی زیر هستند:
استرالیا :
دانشگاه کوئینزلند (AU-UQ)
اتریش :
دانشگاه فنی وین (AT-TUW)
بلژیک :
دانشگاه کاتولیک لوون (BE-UCL)
Université libre de Bruxelles (BE-ULB)
دانشگاه لیژ (BE-ULG)
دانشگاه مونس (BE-FPMS)
دانشگاه وریج بروکسل (BE-VUB)
برزیل :
دانشگاه سائو پائولو Escola Politécnica (BR-USP)
دانشگاه کمپیناس (BR-UNICAMP)
چین :
دانشگاه شیان جیائوتنگ (CN-XJTU)
دانشگاه بیهانگ (CN-BUAA)
جمهوری چک :
دانشگاه فنی چک در پراگ (CZ-CVUT)
دانمارک :
دانشگاه فنی دانمارک (DK-DTU)
اسپانیا :
دانشگاه پلی‌تکنیک مادرید (ES-UPM)
Universitat Politècnica de València (ES-UPV)
دانشگاه پاپی کومیلاس - ICAI (ES-UPCo)
دانشگاه سویا - ETSI (ES-USE)
دانشگاه پلی‌تکنیک کاتالونیا (ES-UPC)
: فرانسه
مرکز سوپلک (FR-CS)
"ایکل سنترال لیل" (FR-ECLi)
"ایکل سنترال دی لیون" (FR-ECLy)
"ایکل سنترال دی مارسیل" (FR-ECM)
"ایکل سنترال دی نانت" (FR-ECN)
مدرسه ملی پل ها و خیابان ها (FR-ENPC)
"ایکل نشنل سوپیرینر دی تکنس های پیشرفته" (FR-ENSTA)
"ایکل نیشنل سوپیرایونتیک و فضا" (FR-Supaero)
آلمان :
دانشگاه فنی Rheinisch-Westfälische Hochschule Aachen (DE-RWTH)
دانشگاه فنی برلین (DE-TUB)
دانشگاه فنی دارمستاد (DE-TUDa)
دانشگاه فنی درسدن (DE-TUDr)
دانشگاه لیبنیز هانور (DE-LUH)
دانشگاه فنی مونشن (DE-TUM)
یونان :
دانشگاه ارسطو تسالونیکی (GR-AUTH)
پلی تکنیک آتن (GR-NTUA)
مجارستان :
دانشگاه فناوری و اقتصاد بوداپست (HU-BME)
ایتالیا :
پولیتیک دی میلانو (IT-PoliMi)
پولیتیک دی تورینو (IT-PoliTo)
دانشگاه مطالعات پادوا (IT-UniPd)
دانشگاه مطالعات ترنتو (IT-UniTn)
ژاپن :
دانشگاه دوشیشا (JP-DOSHISHA)
دانشگاه کیو (JP-KEIO)
دانشگاه توهوکو (JP-TOHOKU)
نروژ :
دانشگاه نورژ Teknisk-Naturvitenskapelige Universitet (NO-NTNU)
لهستان :
دانشگاه صنعتی Wroclaw (PL-PWR)
دانشگاه علم و صنعت AGH (PL-AGH)
پرتغال :
موسسه برتر فنی - دانشگاه لیسبون (PT-IST)
روسیه</img> روسیه :
دانشگاه فنی دولتی باومن مسکو (RU-BMSTU)
دانشگاه فنی مسکو (MIREA) (RU-MIREA)
دانشگاه پلی تکنیک تومسک (RU-TPU)
دانشگاه پلی تکنیک سن پترزبورگ (RU-SPBPU)
سوئد :
موسسه فناوری سلطنتی KTH (SE-KTH)
Lunds Tekniska Högskola (SE-LTH)
ترکیه :
دانشگاه فنی استانبول (TR-ITU)
لینک های خارجی

انجمن زمان
انجمن فارغ التحصیلان TIME
لالی‌بلا

مکان در :الگو:Country data امهارا, 23x15px|border |alt=|link= اتیوپی
| لالی‌بلا ላሊበላ | لالی‌بلا ላሊበላ |
| --- | --- |
شهر: شهر
کلیساهای کنده‌شده در صخره لالی‌بلا از بالا سمت چپ: کلیسای سنت جورج، لالی‌بلا؛ بیت مریم؛ بیت مدحنه علم؛ بیت آبا لیبانوس: کلیساهای کنده‌شده در صخره لالی‌بلا از بالا سمت چپ: کلیسای سنت جورج، لالی‌بلا؛ بیت مریم؛ بیت مدحنه علم؛ بیت آبا لیبانوس
خطای لوآ در پودمان:Location_map در خط 553: ناتوان در یافتن تعریف‌های واردشده برای نقشهٔ مکان‌نما: «پودمان:Location map/data/Horn of Africa» موجود نیست.: خطای لوآ در پودمان:Location_map در خط 553: ناتوان در یافتن تعریف‌های واردشده برای نقشهٔ مکان‌نما: «پودمان:Location map/data/Horn of Africa» موجود نیست.
مختصات: ۱۲°۰۱′۵۴″ شمالی ۳۹°۰۲′۲۸″ شرقی﻿ / ﻿۱۲٫۰۳۱۶۷°شمالی ۳۹٫۰۴۱۱۱°شرقی﻿ / 12.03167; 39.04111: مختصات: ۱۲°۰۱′۵۴″ شمالی ۳۹°۰۲′۲۸″ شرقی﻿ / ﻿۱۲٫۰۳۱۶۷°شمالی ۳۹٫۰۴۱۱۱°شرقی﻿ / 12.03167; 39.04111
استان: الگو:Country data امهارا
زون: شمال ولو
جمعیت (۲۰۰۷): جمعیت (۲۰۰۷)
 • کل: ۱۷۳۶۷
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۳ (زمان شرق آفریقا)
لالی‌بلا (امهری: ላሊበላ، آوانگاری: Lalibäla) شهری در منطقه امهارا در اتیوپی است. این شهر در بخش لَستا و زون شمال ولو واقع شده و به دلیل معماری صخره‌ای معروف خود، که شامل کلیساهای یکپارچه صخره‌ای است، جاذبه‌ای گردشگری به‌شمار می‌رود. این کلیساها در تضاد با کلیساهای یکپارچه قدیمی‌تر اتیوپی طراحی شده‌اند.
لالی‌بلا به‌طور کلی یکی از مهم‌ترین مکان‌های باستانی و نمایانگر تمدن‌های دوران باستان، قرون وسطی و پس از آن در اتیوپی است. برای مسیحیان، لالی‌بلا یکی از مقدس‌ترین شهرهای اتیوپی و مرکزی برای سفر زیارتی است.
اتیوپی از نخستین کشورهایی بود که در نیمه اول قرن چهارم مسیحیت را پذیرفت و ریشه‌های تاریخی آن به دوران حواریون بازمی‌گردد. کلیساهای لالی‌بلا متعلق به قرن‌های هفتم تا سیزدهم میلادی هستند و به‌طور سنتی به دوران حکومت پادشاهی زَگوه و پادشاه گبْره مسکل لالی‌بلا (حکومت تقریباً بین ۱۱۸۱ تا ۱۲۲۱ میلادی) نسبت داده می‌شوند.
چیدمان و نام‌های ساختمان‌های اصلی در لالی‌بلا، به ویژه از سوی روحانیون محلی، به‌عنوان نمادی از اورشلیم پذیرفته شده است. این موضوع باعث شده برخی از کارشناسان ساخت کنونی کلیساها را به سال‌های پس از تصرف اورشلیم در ۱۱۸۷ میلادی توسط رهبر مسلمان، صلاح‌الدین ایوبی، نسبت دهند.
لالی‌بلا تقریباً در ارتفاع ۲٬۵۰۰ متر (۸٬۲۰۰ فوت) از سطح دریای آزاد قرار دارد و شهر اصلی منطقه لَستا به‌شمار می‌رود که پیش‌تر بخشی از ناحیه بوگنا بوده است. کلیساهای کنده‌شده در صخره لالی‌بیلا در سال ۱۹۷۸ به‌عنوان میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیدند.
تاریخچه > منشأ

دربارهٔ زمان ساخت برخی از کلیساهای لالی‌بلا اختلاف‌نظرهایی وجود دارد. بر اساس سنت محلی، پیش از به تخت نشستن گبْره مسکل لالی‌بلا، او به‌وسیله عیسی در سفری به اورشلیم راهنمایی شد و مأمور شد که اورشلیمی دوم در اتیوپی بنا کند. بر این اساس، لالی‌بلا (که به‌طور سنتی به نام «روها» شناخته می‌شد) در دوران پادشاهی زَگوه و تحت سلطنت پادشاه گبْره مسکل لالی‌بلا (تقریباً بین سال‌های ۱۱۸۱ تا ۱۲۲۱ میلادی) تأسیس شد. با این حال، احتمال دارد که این کلیساها طی چندین مرحله ساخت و تغییر در سازه‌های پیشین، به شکل کنونی درآمده باشند.
دیوید رودن باکستون، با تعیین زمان‌بندی مورد قبول عموم، بیان کرد که «دو کلیسا به‌طور دقیق از سنتی که توسط دبرا دامو و یمراهانا کریستوس تعدیل شده است، پیروی می‌کنند.» او معتقد بود که زمان لازم برای حجاری این سازه‌ها از صخره‌های زنده، بیش از چند دهه حکومت گبْره مسکل لالی‌بلا طول کشیده و احتمالاً ساخت آنها تا قرن چهاردهم ادامه یافته است.
با این حال، دیوید فیلیپسون، استاد باستان‌شناسی آفریقا در دانشگاه کمبریج، پیشنهاد داده است که کلیساهای مرکوریوس، گابریل-روفائل، داناگل در اصل به‌عنوان استحکامات یا سازه‌های کاخی بین سال‌های ۶۰۰ تا ۸۰۰ میلادی در دوران امپراتوری حبشه از صخره تراشیده شده‌اند، و نام لالی‌بلا بعدها به آنها نسبت داده شد.
از سوی دیگر، تاریخ‌نگار محلی، گتچو مکونن، مسکل کبرا، همسر لالی‌بلا، را عامل ساخت کلیسای بِیت آبا لیبانوس به‌عنوان یادبودی برای شوهرش پس از مرگ او می‌داند.
کاوش‌های باستان‌شناسی اخیر در لالی‌بلا بقایای سفالی و جانوری بسیاری از دوره ۹۰۰ تا ۱۱۰۰ میلادی را آشکار کرده‌اند که نشان می‌دهد این مکان پیش از تبدیل شدن به یک مرکز مذهبی توسط پادشاه لالی‌بلا، عمدتاً سکونتگاهی سکولار بوده است. نقش‌برجسته‌های حیوانی پیشامسیحی نیز در دیوارهای پایینی غار وشا میکائیل کشف شده که بعدها نقاشی‌های مسیحی روی دیوارهای بالایی آن اضافه شده‌اند، نشان‌دهنده این که منطقه هنوز در فرایند مسیحی‌سازی قرار داشت.
بانوی تنها

| بانوی تنها | بانوی تنها |
| --- | --- |
پوستر فیلم: پوستر فیلم
کارگردان: پیتر سادی
تهیه‌کننده: رابرت آر وستون
فیلمنامه‌نویس: جان کرشاو شان رندال
داستان: الن شپرد
موسیقی: چارلی کاللو
فیلم‌بردار: برایان وست
تدوین‌گر: کیث پالمر
توزیع‌کننده: یونیورسال پیکچرز
تاریخ‌های انتشار: ۳۰ سپتامبر ۱۹۸۳
مدت زمان: ۹۲ دقیقه
کشور: آمریکا
زبان: انگلیسی 
هزینهٔ فیلم: ۶٫۵ میلیون دلار
فروش گیشه: ۱٫۲ میلیون دلار
بانوی تنها (به انگلیسی: The Lonely Lady) یک فیلم درام آمریکایی محصول ۱۹۸۳ به کارگردانی پیتر سادی است که از رمانی به همین نام نوشته هارولد رابینز در سال ۱۹۷۶ اقتباس شده است که گمان می‌رود بر اساس خاطرات رابینز از ژاکلین سوزان ساخته شده باشد. در این فیلم پیا زادورا در نقش اصلی، لوید بوشنر، بیبی بچ، سیندی لدبتر، میکی ناکس، جرید مارتین و ری لیوتا در اولین حضور سینمایی‌اش بازی می‌کنند. موسیقی اصلی توسط چارلی کاللو ساخته شده است.
فیلم داستان یک فیلمنامه‌نویسی مشتاق را روایت می‌کند که در تلاش‌هایش برای دستیابی به موفقیت در هالیوود را سر و کار دارد. بانوی تنها آخرین اقتباس از یکی از رمان‌های رابینز قبل از مرگش در سال ۱۹۹۷ بود. فیلم از نظر انتقادی در گیشه ضعیف عمل کرد و ۱٫۲ میلیون دلار در مقابل بودجه بین ۶٫۵ میلیون دلار فروخت.
داستان

جرلی رندال، دانش‌آموز بی‌گناه دبیرستانی که در دره سن فرناندو زندگی می‌کند، آرزو دارد نویسنده‌ای مشهور شود. مدت کوتاهی پس از برنده شدن جایزه ای برای نویسندگی خلاقانه‌اش، او در یک مهمانی با والت، پسر فیلمنامه‌نویس معروف والتر تورنتون آشنا می‌شود. او با او و برخی از دوستانش به خانه می‌رود و وعده ملاقات با پدرش را می‌دهد که کار او را تحسین می‌کند. در استخر تورنتون، یکی از دوستان والت او را کتک می‌زند و سپس با نازل شلنگ باغبانی به او تعرض جنسی می‌کند. والتر پس از حمله وارد می‌شود و جرلی را از حملات بیشتر نجات می‌دهد. یک دوستی و سپس یک رابطه عاشقانه بین آنها شکل می‌گیرد و به زودی با هم ازدواج می‌کنند و …
انتشار

این فیلم در ۱۳ ژوئن ۲۰۱۷ در دیسک‌های بلوری منتشر شد.
تولید

کمپانی یونیورسال پیکچرز حقوق فیلم بانوی تنها را در سال ۱۹۷۵ خریداری کرد، یک سال قبل از انتشار رمان، به امید اینکه بتواند این اقتباس را در سال ۱۹۷۶ منتشر کند. سوزان بلکلی که با یونیورسال قرارداد سه تصویری بسته بود، با تأیید مشروط فیلمنامه و کارگردان، بازی در نقش جریلی را پذیرفت. با وجود پیش نویس‌های متعدد توسط رابرت مریل و دین رایزنر، بلیکلی هرگز از فیلمنامه راضی نبود و در نهایت از پروژه منصرف شد.
آغاونی پاپازیان

| آغاونی پاپازیان | آغاونی پاپازیان |
| --- | --- |
تولد: ۱۸۴۳ یا ۱۸۴۸ 
مرگ: ۱۹۱۳ (۷۰ سال) یا  ۱۹۱۳ (۶۵ سال) 
ملیت:  ارمنی
پیشه: بازیگر
سال‌های فعالیت: -
آغاونی پاپازیان-والیتیان (ارمنی: Աղավնի Փափազյան-Վալիտեյան؛ انگلیسی: Aghavni Papazian؛ زاده ۱۸۴۳ یا ۱۸۴۸ میلادی – درگذشته ۱۹۱۳) بازیگر تئاتر ارمنی‌تبار اهل بود. وی بین سال‌های تا میلادی فعالیت می‌کرد. وی برای نخستین در ۱۷ دسامبر ۱۸۶۱ در سن ۱۳ سالگی بر روی صحنه حضور یافته است
زندگی‌نامه

وی در سال‌های ۱۸۴۳ یا ۱۸۴۸ میلادی به دنیا آمد. وی در سال ۱۹۱۳ میلادی در سن ۶۵ یا ۷۰ سالگی درگذشت.
گولو آگوپ

| گولو آگوپ | گولو آگوپ |
| --- | --- |
 گولو آگوپ در سال‌های جوانی:  گولو آگوپ در سال‌های جوانی
نام اصلی: هاکوب واردوویان
زمینه فعالیت: تئاتر
تولد: ۱۸۴۰  کنستانتینوپل، امپراتوری عثمانی
مرگ: ۱۹۰۲ (۶۲ سال)  کنستانتینوپل، امپراتوری عثمانی
ملیت:  ارمنی ارمنی‌ها در امپراتوری عثمانی
پیشه: پدیدآور، بازیگر، نویسنده و بازیگر تئاتر کارگردان نمایش
سال‌های فعالیت: -
گولو آگوپ (ارمنی: Կիւլլիւ Յակոբ)؛ زاده ۱۸۴۰ – درگذشته ۱۹۰۲) پدیدآور، بازیگر، نویسنده، و بازیگر تئاتر ارمنی‌تبار اهل امپراتوری عثمانی بود. وی بین سال‌های تا میلادی فعالیت می‌کرد.
زندگی‌نامه

وی با نام اصلی هاکوب واردوویان (ارمنی: Հակոբ Վարդովյան در ۱۸۴۰ در کنستانتینوپل به دنیا آمد .  وی در ۱۹۰۲ در سن ۶۲ سالگی در کنستانتینوپل درگذشت.
دستور زبان فارسی

برای دیگر کاربردها، دستور زبان فارسی (ابهام‌زدایی) را ببینید.
دستور زبان فارسی یا دستور زبان پارسی دستور زبان زبان فارسی است که گویش‌های آن در ایران، افغانستان، ازبکستان (در سمرقند، بخارا و ولایت سرخان‌دریا) و تاجیکستان رایج هستند. دستور زبان فارسی با دستور زبان‌های دیگر زبان‌های هندواروپایی همانندی دارد. این زبان در دوره میانه بسیاری از ویژگی‌های دستوری پیچیده خود را، از جمله جنس دستوری، از دست داد و امروزه فارسی نو از اندک زبان‌های هندواروپایی بدون ساختار جنسی به‌شمار می‌رود.
تاریخچه

میرزا حبیب اصفهانی، آموزگار زبان فارسی در استانبول، نخستین فارسی‌زبانی است که کوشید دستور زبان فارسی را تدوین کند. «دستور سخن» (استانبول ۱۲۸۹)، «دبستان فارسی» (استانبول ۱۳۰۸)، خلاصه رهنمای فارسی (استانبول ۱۳۰۹) و رهبر فارسی (استانبول ۱۳۱۰) کتاب‌هایی است که میرزا حبیب برای آموزش دستور زبان فارسی تألیف کرده است.
ترتیب واژگان

ترتیب واژگان در جمله در فارسی معیار به صورت نهاد-مفعول-فعل است. با توجه به اینکه فارسی زبانی ضمیرانداز است، در جملاتی که ضمیر حذف شده است، تشخیص نهاد تا پایان جمله مشخص نیست:
کتاب آبی را دیدم← (من)
کتاب آبی را دیدید← (شما)
جمله‌واره هسته مقدم بر جمله‌واره وابسته است و میان این دو معمولاً که قرار می‌گیرد.
به من گفت که امروز نمی‌آید.
در فارسی نوشتاری در آغاز جمله جزء پرسشی آیا برای پرسیدن پرسش‌های بله و خیر پدیدار می‌شود. پیراینده‌های دستوری، همانند صفت‌ها، معمولاً همراه با ساختار اضافه پس از اسم‌ها می‌آیند، اما گهگاهی نیز مقدم بر اسم‌ها می‌آیند. فارسی یکی از اندک زبان‌هایی با ترتیب نهاد-مفعول-فعل است که از حرف اضافه استفاده می‌کند. تنها نشانگر حالت دستوری در زبان نوشتاری را (رو یا و در زبان گفتاری) است که پس از مفعول مستقیم می‌آید.
کتاب آبی را از کتابخانه گرفت.
ترتیب جمله در فارسی معمولاً به صورت نهاد-عبارت اضافی-مفعول-فعل است. اگر مفعول مشخص باشد، ترتیب به صورت (نهاد) (مفعول + را) (عبارت اضافی) فعل می‌آید. با این وجود ترتیب واژگان در فارسی نسبتاً آزاد است، که بدان قلب نحوی می‌گویند، زیرا بخش‌های جمله عموماً مبهم هستند و حروف اضافه و نشانگر مفعول (را) کمک می‌کنند تا نقش عبارت اسمی تعیین شود. انعطاف‌پذیری فارسی برای جابه‌جا اجزا به آن این امکان را داده است که از توانایی بالایی در نظم‌پردازی و قافیه‌بندی برخوردار باشد.
حرف تعریف

در زبان رسمی و معیار، هیچ حرف تعریفی (همانند the در انگلیسی یا ال در عربی) وجود ندارد و معرفه بودن یک اسم بیشتر با نبود نشانه‌های نکره (یک یا ی) مشخص می‌شود. با این حال در زبان گفتاری، پسوندهای -ـه، -ـَه یا -ـو به عنوان حرف تعریف استفاده می‌شوند. -ـه جدیدتر است و بیشتر در مناطق شهری استفاده می‌شود؛ -ـَه قدیمی‌تر و در مناطق روستایی و -ـو نیز بیشتر در گویش‌های جنوبی ایران استفاده می‌شود.
ادبی: کتاب روی میز است.
گفتاری: کتابِ روی میزه.
برای اسم‌های جمع، نشانه جمع ها هم به عنوان نشانه جمع و هم به عنوان حرف تعریف عمل می‌کند.
نشانه نکره هم در فارسی معیار و هم در فارسی گفتاری یک است که گاه به یه خلاصه می‌شود.
روی میز یک کتاب است
اسم

مقالهٔ اصلی: اسم‌های فارسی
اسم > جنس

اسم‌ها و ضمیرهای فارسی دارای جنس دستوری نیستند. وام‌واژگان عربی که دارای نشانه مؤنث ة هستند در فارسی ـه/-ه نوشته و به واژگان بدون جنسی تبدیل می‌شوند. بسیاری از وام‌واژگان عربی شکل جمع مؤنث -ات را حفظ می‌کنند، اما صفت‌های توصیفی آن‌ها هیچ جنسیتی ندارند. صفت‌های عربی نیز جنسیتشان را در فارسی از دست داده‌اند.
اسم > جمع

جمع فارسی: (ان، ها)
همه اسم‌ها در فارسی با پسوند -ها جمع می‌شوند که پس از اسم می‌آیند و شکل آن را تغییر نمی‌دهند. شکل‌های جمع پس از اعداد یا صفت‌های زیاد یا بسیاری پدیدار نمی‌شوند. -ها زمانی استفاده می‌شود که اسم معرفه باشد و پیش از آن عدد نباشد.
سه تا کتاب
بسیاری کتاب
کتاب‌های بسیار
کتاب‌ها
من کتابی را دوست دارم
آن‌ها دانشجو هستند
آن‌ها دانشجوها هستند
در زبان گفتاری، وقتی اسم‌ها و ضمیرها با همخوان پایان می‌یابند،ها به ا کاهش می‌یابد.
ادبی: آن‌ها
غیررسمی (ایران): اونا
در زبان ادبی، برای جمع اسم‌های جاندار از -ان (یا -گان، -یان و -وان) نیز استفاده می‌شود، ولی -ها در زبان گفتاری رایج‌تر است.
ادبی: پرندگان
گفتاری: پرنده‌ها
اسم‌هایی که از عربی وام گرفته شده‌اند، معمولاً دارای یک شکل ویژه جمع هستند و با -ات یا به صورت شکسته (مکسر) می‌آیند؛ مثلاً کتاب/کتب. اسم‌های عربی نیز می‌توانند نشانه‌های جمع فارسی را بپذیرند. پرکاربردترین شکل جمع بستگی به خود واژه دارد.
اسم > حالت‌های دستوری

در فارسی سه حالت دستوری وجود دارد: نهادی (یا فاعلی)، ندایی (یا آیی) و مفعولی (یا رایی). حالت نهادی بدون علامت است اما حالات ندایی و مفعولی به ترتیب از پسوندهای «ا (-آ)» و «را» استفاده می‌برند. سایر حالت‌های غیرفعلی با حرف اضافه مشخص می‌شوند.
نهادی: کتاب آنجاست / کتاب‌ها آنجایند
فعل شکل جمع نهاد بی‌جان می‌تواند به صورت مفرد بیاید، به ویژه در زبان گفتاری: کتاب‌ها اونجاست.
ندایی: سعدیا مرد نکونام نمیرد هرگز
مفعولی: کتاب را به من بده
مالکیت با ساختار اضافه: کتابِ آرش
اسم > انواع اسم‌ها

| نوع اسم | تعریف | مثال |
| --- | --- | --- |
| اسم عام | اسمی است که بین افراد همجنس مشترک است و بر هر یک از آن‌ها اشاره می‌کند. | زن، مرد، اسب، درخت |
| اسم خاص | اسمی است که بر فردی مخصوص و معین اشاره می‌کند. | مهرداد، شیراز، دماوند، رخش |
| اسم ذات | اسمی است که وجودش به چیز دیگری وابسته نباشد. | خانه، دیوار، باغ، بلبل |
| اسم معنی | اسمی است که وجودش به چیز دیگری وابسته است. | سفیدی، راستی، هوش، کوشش |
| اسم جمع | اسم عامی است که در ظاهر مفرد و در معنی جمع است. | دسته، طایفه، خانواده، لشکر |
| اسم معرفه | اسمی است که برای مخاطب معلوم است. | مثلاً اگر کسی به مخاطب خود بگوید: کتاب‌ها را روی میز گذاشتم. |
| اسم نکره | اسمی است که برای مخاطب معلوم و معین نیست و با یایی که به آخر اسم افزوده می‌شود قابل تشخیص است. | مردی را دیدم. |
| مفرد | مفرد اسمی است که بر یک شخص یا یک چیز دلالت می‌کند. | مرد، خانه، گربه |
| جمع | جمع اسمی است که بر دو یا بیشتر دلالت می‌کند. | پسران، کتاب‌ها، خوبی‌ها، منازل |
| ساده | اسمی که یک تکواژ دارد و نمی‌توان آن را به اجزای مختلف تقسیم کرد. | دست، پا، سیب |
| مرکب | اسمی که از دو کلمه یا بیشتر ترکیب شده باشد. | کارخانه = کار + خانه |
| جامد | اسمی که از یک تکواژ ساخته شده باشد. | دیوار، درخت، سیب |
| مشتق | اسمی که با بن ماضی یا مضارع فعل فارسی ساخته می‌شود. | بینش = بین (بن مضارع دیدن) + -ِش |
| مشتق مرکب | اسمی که از یک یا چند کلمه مرکب و یک یا چند وند اشتقاقی تشکیل شده است. | آتشنشانی=آتش + نشان + ی |
ضمیرها

فارسی یک زبان ضمیرانداز است و در آن جمله‌های بدون نهاد هم‌معنی دارند و بنابراین استفاده از ضمیرهای شخصی اختیاری است. ضمیرها همواره یک شکل دارند مگر اینکه مفعول شوند و به آن‌ها را افزوده شود. شکل مفعولی ضمیر اول شخص مفرد من را می‌تواند به مرا کوتاه شود یا به صورت گفتاری منو تلفظ شود.
| شخص | مفرد | جمع |
| --- | --- | --- |
| اول | مَن | ما |
| دوم | تو | شُما |
| سوم | او (انسان) آن (غیرانسان) وِی* (برای انسان، ادبی) | آن‌ها (انسان/غیرانسان) ایشان (برای انسان و رسمی) |
* کم استفاده می‌شود.
| شخص | مفرد | جمع |
| --- | --- | --- |
| اول | مَن | ما |
| دوم | تو | شُما |
| سوم | او ایشان* (احترامی) | ounhā/ounā آن‌ها (معمولی) ایشان (احترامی) |
* از سوم شخص جمع برای احترام استفاده می‌شود.
فارسی از این نظر که ضمیر دوم شخص جمع (شما) به عنوان شکل احترامی یک مخاطب استفاده می‌شود، به فرانسوی شبیه است. تو در فارسی در میان دوستان صمیمی استفاده می‌شود. با این حال، فارسی با زبان‌های شمال هند همچون هندوستانی از این نظر شباهت دارد که ضمیر سوم شخص جمع (ایشان) برای احترام برای اشاره به یک نفر استفاده می‌شود؛ به ویژه در حضور او:
ببخشید شما ایرانی هستید؟
ایشان به من گفتند برویم تو
ضمیرها > ضمیرهای مالکیت

ضمیرهای مالکیت فارسی برای بیان مالکیت استفاده می‌شوند. این ضمیرها به شرح زیرند:
| شخص | مفرد | جمع |
| --- | --- | --- |
| اول | ـَم | ـِمان |
| دوم | ـَت | ـِتان |
| سوم | ـَش | ـِشان |
| شخص | مفرد | جمع |
| --- | --- | --- |
| اول | ـَم | ـِمون |
| دوم | ـِت | ـِتون |
| سوم | ـِش | ـِشون |
نمونه‌ها:
کتابتان روی میزه.
کتابم روی میز است.
وقتی اسم با واکه پایان می‌یابد، پیش از ضمیر پیوسته یک ی برای آسانی تلفظ افزوده می‌شود. با این حال در گویش‌های محاوره‌ای ایرانی رایج است که اگر واژه با ها جمع بسته شود، ضمیر ـَ/ـِ خود را از دست می‌دهد؛ برای نمونه ماشین‌هایم، ماشین‌هام تلفظ می‌شود. حتی در محاوره برای راحتی تلفظ ه نیز می‌افتد و ماشینام تلفظ می‌شود. گاه، ها به صورت پیوسته نوشته می‌شود: ماشینها.
ضمیرها > نقش‌نمای اضافه

راه دیگری برای بیان مالکیت استفاده از ضمیر یا اسم با نقش‌نمای اضافه است. اگرچه در سوم شخص این به معنای تغییر شخص است. این‌ها همچنین هرگز نمی‌توانند به عنوان نشانه مالکیت یا مفعول مستقیم در جمله‌ای استفاده شوند که در آن فاعل همان فعل هم وجود داشته باشد.
کتابِ شما روی میزه.
کتابِ من روی میزه.
کتابِ استاد روی میز است.
اکبر برادرِ او را دید.
اکبر برادرش را دید.
درست: برادرم را دیدم.
نادرست: برادرِ من را دیدم. چون مالکیت نهاد هم در ضمیر پیوسته و هم در ساختار نقش‌نمای اضافه نشان داده شده است.
ضمیرها > ضمیرهای مفعولی

ضمیرهای مفعولی همانند ضمیرهای فاعلی هستند (که پس از آن‌ها حرف اضافه را می‌آید)، اما مفعول‌ها همچنین می‌توانند با نشانگرهای مالکیت که در بالا توضیح داده شد، نشان داده شوند که به جای اسم به فعل متصل می‌شوند و نیاز به حرف اضافه را از بین می‌برند. برای نمونه.
| فارسی | یادداشت |
| --- | --- |
دیروز او را دیدم: وقتی از ضمیر فاعلی به عنوان ضمیر مفعولی استفاده می‌شود، به حرف اضافه را نیاز است.
دیروز دیدمَش: نیازی به وجود حرف اضافه نیست؛ نشانگر مالکیت به فعل پیوسته است.
ضمیرها > ضمیرهای اشاره

ضمیرهای اشاره در فارسی این و آن هستند که شکل جمع آن‌ها به ترتیب این‌ها و آن‌ها برای اسم‌های بی‌جان و جاندار و اینان و آنان برای اسم‌های جاندار است. توجه داشته باشید که آن و آن‌ها به عنوان ضمیرهای سوم شخص نیز کاربرد دارند.
ضمیرهای اشاره همچنین می‌توانند با ضمیرهای نامعین یعنی یکی و یکی‌ها ترکیب شوند و این یکی، آن یکی، این یکی‌ها و آن یکی‌ها را بسازند.
صفت

صفت‌ها در فارسی معمولاً با استفاده از ساختار نقش‌نمای اضافه پس از اسمی که توصیف می‌کنند، می‌آیند. با این حال، صفت‌ها می‌توانند در ساختار اسم مرکب، مقدم بر اسم بیایند؛ همانند خوش‌بخت و بدکار. صفت‌ها می‌توانند به ترتیب‌های مختلفی پس از اسم بیایند و در این حالت صفت‌هایی که در پایان آمده‌اند تأکید بیشتری دارند.
در فارسی صفت برتر با پسوند تَر و صفت برترین با پسوند تَرین مشخص می‌شود. صفت‌های برتر که به صورت مستقیم مورد استفاده قرار می‌گیرند پس از اسم‌هایی که آن‌ها را توصیف می‌کنند، می‌آیند اما صفت‌های برترین پس از آن اسم پدیدار می‌شوند. برای صفت‌های برتر واژه از کاربرد دارد.
سگ من از گربهٔ تو کوچک‌تر است.