stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
نابرابری چبیشف

در این عکس نطریه چبیشف مشاهده میشود
در نظریه احتمالات، نابرابری چبیشف، تضمین می‌کند که در هر نمونه تصادفی یا توزیع احتمال، «تقریباً تمامی» مقادیر، در نزدیکی میانگین خواهند بود. به‌طور دقیقتر این قضیه بیان می‌کند که حداکثر مقادیری که در هر توزیع می‌تواند بیش از k برابر انحراف معیار با میانگین فاصله داشته باشد، {\frac {1}{k^{2}}} است. این نامساوی بسیار کاربردی است، چون می‌تواند برای هر توزیع دلخواهی به کار برده شود (جز مواردی که میانگین و واریانس نامعلوم اند). به عنوان مثال از این نامساوی برای اثبات قانون ضعیف اعداد بزرگ استفاده می‌شود.
عنوان نامساوی از نام ریاضیدان روسی پافنوتی چبیشف، گرفته شده‌است، اگرچه در ابتدا نامساوی توسط دوست و همکلاسش فرموله شد. این نامساوی را می‌توان به صورت کاملاً کلی با کمک نظریه اندازه، بیان کرد.
شرح مسئله > شرح با نظریه اندازه

اگر (X،  Σ،  μ) یک فضای اندازه و ƒ یک تابع اندازه پذیر با مقادیر حقیقی گسترش یافته، تعریف شده بر X باشد، آنگاه:
به‌طور کلی، اگر g یک تابع اندازه پذیر با مقادیر حقیقی گسترش یافته، نامنفی و غیر نزولی روی برد ƒ باشد، آنگاه:
با تعریف (g(t به صورت:
و استفاده از |ƒ| به جای ƒ، در رابطه قبل، حاصل می‌شود.
شرح مسئله > شرح احتمالی

اگر X متغیری تصادفی با امید ریاضی μ و واریانس نامتناهی σ2 باشد، برای هر مقدار حقیقی k> 0، داریم:
که تنها حالت k> 1 ارزش استنباطی دارد (در حالت k ≤ ۱ عبارت سمت راست بیشتر از یک خواهد شد که معنادار نیست، مسلماً طبق اصول احتمال، احتمال هر پدیده بیشتر از یک نیست). به عنوان مثال در حالت:  k={\sqrt {2}} نتیجه می‌شود، دست کم نیمی از مقادیر توزیع X بین (μ-√۲ σ، μ+√۲ σ) قرار خواهند گرفت.
به دلیل عمومی بودن فرضیات قضیه (تنها فرض لازم، معلوم بودن گشتاورهای اول و دوم است)، نسبت به حالتی که معلومات بیشتری از توزیع داریم (مثلاً معلوم بودن. سایر گشتاورها)، این نابرابری، کران‌های عریض تری ایجاد می‌کند. (و در نتیجه در حالت دوم دقیقترین کران نیست).
بعنوان مثال، فرض کنید دسته‌ای مجله داریم که به‌طور متوسط محتوی ۱۰۰۰ کلمه‌اند و انحراف معیاری برابر ۲۰۰ کلمه دارند. در اینصورت می‌توان نتیجه گرفت، نسبت مجلاتی که حاوی ۶۰۰ تا ۱۴۰۰ کلمه‌اند (یعنی بین k = 2 برابر انحراف معیار از میانگین) نمی‌تواند کمتر از  {\frac {3}{4}} باشد. چون طبق نابرابری چبیشف بیش از 1/k&sup2=۱/۴ مجله خارج از محدودهٔ فوق قرار نمی‌گیرند. اما اگر علاوه بر اطلاعات بالا بدانیم که توزیع کلمات نرمالاست، می‌توانیم بگوییم ۷۵ درصد از مقادیر مابین ۷۷۰ و ۱۲۳۰ قرار دارند (همچنان که انتظار می‌رفت، نابرابری اخیر دقیقتر است).
همانگونه که در مثال فوق نشان داده شد، کران‌های نابرابری چبیشف، عموماً دقت نسبی لازم را ندارند. با این حال، کران‌های ارائه شده در نابرابری چبیشف نمی‌توانند در حالت کلی، بهبود یابند. مثالاً، برای هر k ≥ 1 با متغیر زیر که مقادیر کران را اختیار می‌کند:
برای این توزیع میانگین μ = ۰ و انحراف معیار σ=1/k داریم:
تساوی برای هر توزیعی که تبدیل خطی متغیر بالا است، رخ می‌دهد؛ و در سایر حالات، تنها نابرابری صریح صادق است.
سایر اشکال: نابرابری یک-طرفهٔ چبیشف

نابرابری چبیشف به شکل یک-طرفه با k> 0 به صورت زیر است:
شکل یک-طرفهٔ نابرابری چبیشف، نابرابری کانتلی نامیده می‌شود.
سایر اشکال: نابرابری یک-طرفهٔ چبیشف > استفاده در تعیین فاصلهٔ بین میانگین و میانه

با استفاده از شکل یک-طرفهٔ نابرابری چبیشف، می‌توان نشان داد که برای هر توزیع احتمال با امید ریاضی و میانه تعریف شده، فاصلهٔ بین میانگین و میانه هرگز بیشتر از یک انحراف معیار نیست. به زبان ریاضی، اگر μ، m وσ به ترتیب، میانه، میانگین و واریانس توزیع باشند، داریم:
توجه کنید که به فرض متناهی بودن واریانس (یا معادل آن به فرض وجود واریانس) نیازی نیست.
سایر اشکال: نابرابری یک-طرفهٔ چبیشف > اثبات با نابرابری چبیشف

با فرض k = 1 با استفاده از شکل یک-طرفهٔ نابرابری چبیشف:
با تغییر علامت X و μ داریم:
فاصلهٔ میانه تا میانگین حداکثر یک انحراف معیار است.
سایر اشکال: نابرابری یک-طرفهٔ چبیشف > اثبات با نابرابری جنسن

با دو بار استفاده از نابرابری جنسن، داریم:
نابرابری اول با استفاده از نابرابری جنسن (حالت تابع کوژ) با بکار بردن تابع قدرمطلق (که تابعی کوژ است) بدست می‌آید. نابرابری دوم به دلیل این است که میانه تابع انحراف مطلق را کمینه می‌کند.
نابرابری سوم با استفاده از نابرابری جنسن (حالت تابع کاو) با بکار بردن تابع ریشه دوم (که تابعی کاو است) بدست می‌آید.
اثبات (حالت دو سویه نابرابری چبیشف) > اثبات با نظریه اندازه

فرض کنید At به صورت: {At  := {x ∈ X | ƒ(x) ≥ t تعریف شود و فرض کنید: 1At، تابع مشخصه مجموعهٔ  At باشد. داریم:
بنابراین:
نابرابری مورد نظر با تقسیم نابرابری بالا بر (g(tبه دست می‌آید.
اثبات (حالت دو سویه نابرابری چبیشف) > اثبات احتمالی

طبق نابرابری مارکف برای هر متغیر تصادفی حقیقی مقدار Y و هر عدد مثبت a، داریم: Pr(|Y| > a) ≤ E(|Y|)/a. یک راه ساده برای اثبات نابرابری چبیشف قراردادن متغیر تصادفی Y = (X − μ)2 و مقدار a = (σk)2 در نابرابری مارکوف است.
برای اثبات مستقیم، فرض کنید برای هر پیشامد A متغیر تصادفی نشانگر  I_{A} باشد (یعنی IA اگر A رخ دهد مقدار ۱ و در غیر اینصورت مقدار صفر می‌گیرد) داریم:
جمهوری اسلامی عربی

| جمهوری اسلامی عربی الجمهوریة العربیة الإسلامیة  (عربی) al-Jumhûriyya al-Arabiyya al-İslâmiyya Arab Islamic Republic | جمهوری اسلامی عربی الجمهوریة العربیة الإسلامیة  (عربی) al-Jumhûriyya al-Arabiyya al-İslâmiyya Arab Islamic Republic |
| --- | --- |
   پرچم:    پرچم
زبان(های) رایج: عربی
دین(ها) : اسلام
حکومت: کنفدراسیون (دوژور, هرگز اجرا نشد)
دوره تاریخی: جنگ سرد عرب
مساحت: مساحت
• کل: ۱٬۹۲۳٬۶۱۰ کیلومتر مربع (۷۴۲٬۷۱۰ مایل مربع)
امروز بخشی از: تونس لیبی
جمهوری اسلامی عربی (به عربی: الجمهوریة العربیة الإسلامیة؛ al-Jumhûriyya al-Arabiyya al-İslâmiyya پیشنهاد اتحاد تونس و لیبی در سال ۱۹۷۴ بود که معمر قذافی، رئیس دولت لیبی و حبیب بورقیبه، رئیس‌جمهور تونس با آن موافقت کردند. کشورهای دیگری—مراکش و الجزایر—بعداً در این پیشنهاد گنجانده شدند که هرگز اجرا نشد.
زمینه منطقه‌ای

تلاش برای ادغام تونس و لیبی در یک زمینه تاریخی و منطقه‌ای انجام شد. سیاست منطقه ای مغربی نقشی را ایفا کرد که در قانون اساسی تونس گنجانده شده بود، مراکش و الجزایر آرمان وحدت مغربی است، اما در تضاد با این آرمان، منافع رقابتی مراکش و الجزایر، دو قدرت بزرگ منطقه است. به گفته حبیب اسلیم، محقق تونسی، "اگر فقط الجزایر بود نه مراکش، یا مراکش و نه الجزایر، هرگز مغرب وجود نداشت. قدرت بزرگ همه ما را می‌بلعید. برای داشتن مغرب به این دو رقیب نیاز دارید. قدرت‌هایی که در منطقه با یکدیگر رقابت می‌کنند». بنابراین تلاش برای اتحاد در مغرب اغلب ابزاری برای مقابله با یک یا هر دو قدرت بزرگ منطقه بود.
علاوه بر این، پان‌عربیسم بر سیاست جهان عرب تأثیر گذاشت. معمر قذافی از طرفداران مشهور این ایدئولوژی بود و از این رو برای اتحاد با چندین کشور عربی مانند مصر، سوریه، سودان و تونس تلاش کرده بود. او همچنین به دنبال اتحاد با چاد بود. تونس در ابتدا به مقاصد قذافی مشکوک بود، اما رهبر لیبی در فوریه ۱۹۷۱ و دسامبر ۱۹۷۲ از تونس بازدید کرد، و در تظاهراتی در آن شهر در سفر اخیر، از حمایت از اتحاد میان لیبی و تونس صحبت کرد. رئیس‌جمهور بورقیبه با شنیدن سخنرانی قذافی به‌طور زنده در خانه اش از طریق رادیو، به سرعت به سمت تجمع شتافت و پس از اینکه قذافی را به پایان رساند، روی صحنه رفت و این ایده را محکوم کرد که «اعراب تا به حال متحد شده بودند، همه ایده‌های [قذافی] در مورد اتحاد سریع اعراب را رد کردند. ایده‌هایی در مورد اتحاد سریع اعراب، و حتی لیبیایی‌ها را به دلیل آنچه که او به عنوان فقدان وحدت ملی و عقب ماندگی آنها توصیف کرد، مورد سرزنش قرار داد. روابط نزدیک لیبی و مصر، رهبران مغربی را که از نزدیکی مصر در مرزهای شرقی خود می‌ترسیدند و بنابراین تلاش می‌کردند تا لیبی را از نفوذ مصر دور کنند، آشفته کرد. در چهارمین کنفرانس سالانه جنبش غیرمتعهدها در الجزیره، بورقیبه خواستار اتحاد الجزایر، تونس و لیبی برای تشکیل «ایالات متحده آفریقای شمالی» شد، حرکتی که او با پیشنهاد انجام آن در مراحلی در یک «مدت زمانی نامشخص» صلاحیتش را به دست آورد.
شکست اعلامیه جربا

در نتیجه تفاوت‌های ایدئولوژیک، در مورد اینکه ادغام چگونه به نظر می‌رسد، اختلاف قابل توجهی نیز وجود داشت. همان‌طور که بورقیبه درک می‌کند، خود دولت‌ها متلاشی نمی‌شوند، بلکه مرزهای آنها از طریق «یکپارچگی عملکردی»، به شیوه‌ای مشابه اتحادیه مغرب عربی معاصر، که بیش از یک دهه بعد شکل گرفت، «قابل نفوذ همکاری» می‌شود. برعکس، قذافی بیشتر به ادغام کامل لیبی و تونس در جمهوری اسلامی عرب علاقه داشت. او لیبی را یک جنبش انقلابی می‌دانست تا یک کشور سرزمینی. قذافی احساس می‌کرد که آنها یک ملت هستند و مرزها تنها محصول نخبگان حاکم و تقسیم امپریالیستی توسط فاتحان است.
در نهایت، مشکلات سیاسی منطقه‌ای وجود داشت. همان‌طور که پیشتر ذکر شد، روابط لیبی و مصر پس از سال ۱۹۷۳ به‌طور پیوسته رو به وخامت بود. با توجه به کاهش تهدید مصر، الجزایر احساس کرد که دیگر لازم نیست و حتی نامطلوب ادغام با لیبی است و طرفدار تونس نیز نبود. بنابراین، در عرض بیست و چهار ساعت پس از اعلام جمهوری، الجزایر تونس را تهدید کرد که در صورت پیشبرد اتحاد تونس، به مداخله نظامی خواهد پرداخت. همچنین اتهاماتی مبنی بر رشوه گرفتن وزرای خارجه تونس از سوی لیبی وجود داشت.[نیازمند منبع] هر چه که باشد، اتحاد با لیبی هرگز به پایان نرسید و روابط میان دو کشور به‌طور پیوسته بدتر شد.
جمال عبدالناصر(راست) و معمر قذافی
آلوارو مورته

| آلوارو مورته Álvaro Morte (اسپانیایی) | آلوارو مورته Álvaro Morte (اسپانیایی) |
| --- | --- |
مورته در سال ۲۰۲۰: مورته در سال ۲۰۲۰
نام هنگام تولد: آلوارو آنتونیو گارسیا پرز
زادهٔ: ۲۳ فوریهٔ ۱۹۷۵ ‏(۴۹ سال) آلخسیراس، کادیز، اسپانیا
پیشه: بازیگر
سال‌های فعالیت: ۲۰۰۲–اکنون
همسر: بلانکا کلمنته
فرزندان: ۲
آلوارو آنتونیو گارسیا پرز (به اسپانیایی: Álvaro Antonio García Pérez‎؛ زاده ۲۳ فوریه ۱۹۷۵) با نام شناخته شده آلوارو مورته، بازیگر اهل اسپانیاست. او در سطح‌جهانی با بازی در نقش پروفسور در سریال خانه کاغذی، به شهرت دست پیدا کرده‌است.
زندگی هنری

مورته حرفه بازیگری اش را با بازی در یک نقش جزئی در سریال اسپانیایی بیمارستان مرکزی، شروع کرد. در ادامه به بازی در سریال‌های اسپانیایی همچون پلانتا ۲۵ و نقش آدولف کاستیلو در سریال باندولرا و… پرداخت.
در سال ۲۰۱۷، مورته در نقش پروفسور در سریال شبکه اسپانیایی آنتن ۳ به نام سرقت پول، بازی کرد و بازی اش مورد تحسین واقع شد و به همراه این سریال، شهرت جهانی پیدا کرد. در اواخر سال ۲۰۱۷ نت فلیکس حق پخش این سریال را خرید و آنرا در سیستم عامل خود توزیع کرد. فصل ۴ این سریال در آوریل ۲۰۲۰ منتشر شد.
مورته علاوه بر کار بازیگری خود، صاحب یک شرکت تئاتر به نام ۳۰۰ تپانچه است که آنرا در سال ۲۰۱۲ تأسیس کرده‌است.
در دسامبر ۲۰۱۹، اعلام شد مورته به بازیگران سریال جدید آمازون به نام چرخ زمان، پیوسته‌است. این سریال اقتباسی از رمانی فانتزی به همین نام است. مورته قرار است نقش لوگین آبلار را به تصویر بکشد.
زندگی شخصی

او با بلانکا کلمنته، یک سبک‌شناس ازدواج کرده‌است، آنها ۲ فرزند به نام‌های جولیتا و لئون دارند که دوقلوهای غیر یکسان هستند.
فیلم‌شناسی > فیلم

| سال | عنوان | نقش | یادداشت |
| --- | --- | --- | --- |
| ۲۰۰۳ | Los niños del jardí | — | فیلم کوتاه، به عنوان آلفارو آنتونیو گارسیا شناخته شده‌است |
| ۲۰۰۳ | La guarida del ermitaño | آلبرتو | فیلم کوتاه، به عنوان آلفارو آنتونیو گارسیا شناخته شده‌است |
| ۲۰۰۶ | ایگنورا | — | فیلم کوتاه، به عنوان آلفارو آنتونیو گارسیا شناخته شده‌است |
| ۲۰۰۷ | لولا، لا پلاسکولا | رافائل تورس | به عنوان الوارو آنتونیو گارسیا اعتبار داشت |
| ۲۰۱۱ | Amores ciegos | جولیو | فیلم کوتاه |
| ۲۰۱۳ | بالها | — | فیلم کوتاه، تهیه‌کننده همکار |
| ۲۰۱۸ | سراب | دیوید اورتیز |  |
| ۲۰۱۸ | کوچک | گوانگی | دوبله اسپانیایی |
| ۲۰۲۴ | معصوم |  |  |
فیلم‌شناسی > تلویزیون

| سال | عنوان | نقش | یادداشت |
| --- | --- | --- | --- |
| ۲۰۰۲ | بیمارستان مرکزی | Buzo / Bombero | اپیزودها: "El soldadito de plomo"، به ایلارو A. گارسیا، "El vuelo de la suerte"، به عنوان آلفارو آنتونیو گارسیا شناخته شده‌است |
| ۲۰۰۲ | Policías, en el corazón de la calle | — | ۳ قسمت، با عنوان آلوارو آنتونیو گارسیا |
| ۲۰۰۷–۲۰۰۸ | پلانتا ۲۵ | اشعه | نقش اصلی؛ ۶۴ قسمت، با عنوان آلوارو آنتونیو گارسیا |
| ۲۰۰۸ | آیدا | Jefe Gasolinera | قسمت: "Lleno , por favor"، به عنوان aslvaro آنتونیو اعتبار یافت |
| ۲۰۰۹ | ver A ver si llego! | پابلو | ۶ قسمت |
| ۲۰۰۹–۲۰۱۰ | Cuéntame cómo pasó | توو | ۴ قسمت |
| ۲۰۱۰ | Las chicas de oro | — | قسمت: "Un lecho de rosas" |
| ۲۰۱۲ | ایزابل | Soldado de Gir den | قسمت: "La negociación"، با اعتبار آلوارو مورت |
| ۲۰۱۲ | La memoria del agua | — | مینی بارها قسمت‌ها: "قسمت شماره ۱٫۱"، "قسمت شماره ۱٫۲" |
| ۲۰۱۲–۲۰۱۳ | بندولرا | آدولفو کاستیلو | ۱۴ قسمت |
| ۲۰۱۴ | Bienvenidos al Lolita | — | مینی بارها ۴ قسمت |
| ۲۰۱۴ | ال پرنسیپ | — | قسمت: "Haz lo que tengas que hacer" |
| ۲۰۱۴ | وکتور روس | دوناتو ورگل | قسمت: "ال misterio de la Casa Aranda" |
| ۲۰۱۴ | Amar en tiempos revueltos | گابریل آرتا | نقش اصلی؛ ۳۲ قسمت |
| ۲۰۱۴–۲۰۱۷ | El secreto de Puente Viejo | لوکاس مولینر | نقش اصلی؛ ۹۲ قسمت |
| ۲۰۱۷ - در حال حاضر | خانه کاغذی(به اسپانیاییla casa de papel) | Sergio "El Profesor" Marquina | نقش اصلی؛۳۵ قسمت |
| ۲۰۱۹–۲۰۲۰ | El embarcadero | اسکار | نقش اصلی |
| سال ۲۰۲۰ | سر | رامان | نقش اصلی؛ ۶ قسمت |
| سال ۲۰۲۰ | چرخ زمان | وارد کار شوید | نقش اصلی |
:
جوایز و نامزدی‌ها

| سال | جایزه | دسته‌بندی | کار کن | نتیجه | Ref>  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۲۰۱۸ | جایزه فروز | بهترین بازیگر اصلی سریال | سرقت پول | نامزدشده |  |
| ۲۰۱۸ | جوایز Zapping | بهترین بازیگر | سرقت پول | نامزدشده |  |
| ۲۰۱۸ | جایزه اتحادیه بازیگران اسپانیا | تلویزیون: عملکرد سرب، مرد | سرقت پول | نامزدشده |  |
| ۲۰۱۹ | جایزه اتحادیه بازیگران اسپانیا | تلویزیون: عملکرد سرب، مرد | سرقت پول | برنده |  |
اقتصاد رفتاری

اقتصاد رفتاری  (به انگلیسی: Behavioral Economics)، رشته‌ای می‌باشد که با روش علمی در فضای روان‌شناسی شناختی، فاکتورهای مربوط به احساسات و جامعه را در تحلیل و فهم بازارها و عوامل اقتصادی به کار می‌گیرد. از آنجا که ملاک تحلیل در این دو علم، فرد و رفتار او است، تعامل بین علم اقتصاد و روان‌شناسی می‌تواند برای نظریه‌پردازی اقتصادی مورد استفاده اقتصاددانان قرار گیرد. در طی سال‌های اخیر محققانی هم چون دنیل کانمن، عاموس تورسکی، ریچارد تیلر و اخیراً نیز کالین کمرر و جورج لوونستین، برخی از اصول و اندیشه‌های علم اقتصاد را به عنوان اصولی غیر واقع‌گرایانه از نظر روانشناختی، نقد کردند.
اقتصاد دانانی نظیر کنت ارو، پیتر ای. دیاموند، دنیل مک‌فادین، رابرت سولو تنها تحقیقات اندکی را در این زمینه انجام داده‌اند ولی گستردگی اقتصاد را تبیین نکرده‌اند. این نابسامانی به‌وجود آمده در مورد واقع‌گرایی روانشناختی، هم‌اکنون منجر به بروز نتایجی منفی شده است. عمدتاً تلاش‌هایی تحت عنوان «علم اقتصاد رفتاری» صورت گرفته تا از نظر روانشناختی ماهیت و نتایج بسیار واقعی‌تر از طبیعت انسان در علم اقتصاد به‌دست آید که این ماهیت‌ها به طرز نامحدودی در دهه اخیر، گسترش و افزایش یافته‌است.
تاجایی که امروز علم اقتصاد رفتاری جایگاه خود را در اقتصاد متعارف باز کرده‌است و افرادی نظیر دیوید لیبسون در زمینه اقتصاد کلان و ارنست فییر در اقتصاد کار، جایگاه مناسبی در اقتصاد کلان دارند. از سوی دیگر، بسیاری از دانشگاه‌های معتبر جهان در مقاطع تحصیلات تکمیلی در این رشته دانشجو می‌پذیرند.
اقتصاد رفتاری به دنبال چیست؟

اقتصاد رفتاری به دنبال افزایش قدرت توضیح دهندگی علم اقتصاد از طریق واقعی‌تر کردن بنیان‌های روان‌شناسی است. هسته اصلی اقتصاد رفتاری اعتقاد به افزایش واقع‌گرایی زیربناهای روانشناختی علم اقتصاد است که سبب بهبود نظریه‌های اقتصادی در انجام وظایف خود نظیر توصیف بهتر تئوری‌ها، پیش‌بینی بهتر حوادث و پیشنهاد سیاست‌های اقتصادی بهتر می‌شود که البته این دیدگاه در جایگاه نفی اساس اقتصاد نئوکلاسیک برپایه حداکثر کردن مطلوبیت (به انگلیسی: utility maximization)، تعادل (به انگلیسی: equlibrium) و کارایی (به انگلیسی: efficiency) قرار ندارد. چراکه دیدگاه نئو کلاسیک مفید است و چارچوب تئوریک مناسبی برای تحلیل‌های اقتصاددانان فراهم می‌آورد که در خیلی از زمینه‌ها نیز پیش‌بینی‌های صحیحی انجام می‌دهد اما در برخی موارد ناکارآمد است و باید تعدیل شود که این مجرای بروز علم اقتصاد رفتاری است. اکثر مقالات در زمینه اقتصاد رفتاری تعدادی از فروض بنیادین اقتصاد نئوکلاسیک را با توجه به واقع گرایی روانشناختی تعدیل می‌کند. البته اقتصاد رفتاری را نباید به عنوان نظریات رادیکال در نظر گرفت. چراکه فقط به دنبال آزاد کردن فروض ساده‌کننده اساس اقتصاد نئوکلاسیک است. برای مثال اقتصاددانان نئوکلاسیک به‌طور مشخص ابراز می‌کنند که انسان‌ها در مورد انصاف و عدالت نگران نیستند؛ که با حذف این فرض می‌توان به نظریات واقعی‌تر در علم اقتصاد رسید.
ارزش‌گذاری اقتصاد رفتاری

جرج استیگلر بیان می‌کند که نظریات اقتصادی می‌بایست با سه مؤلفه انطباق با واقعیت، کلی بودن و سازگاری سنجیده شوند. نظریات اقتصاد رفتاری نیز می‌بایست با این سه مؤلفه قضاوت شوند. هرچند که نظریات اقتصاد رفتاری معمولاً به علت وارد کردن چند پارامتر به داخل مدل از انسجام کمتری برخوردار است.
روش‌های اقتصاد رفتاری

روش‌های (به انگلیسی: methods) به کار گرفته شده در اقتصاد رفتاری مانند همان روش‌هایی است که  در سایر زمینه‌های اقتصاد متعارف به کار گرفته می‌شوند. در اصل، اقتصاد رفتاری به شدت به شواهدی که براساس آزمایش یا تجربه (به انگلیسی: experiment) به دست می‌آیند متکی است. با این وجود، اخیراً اقتصاددانان رفتاری از آزمایش  و تجربه فراتر رفته‌اند و تمام روش‌های به کارگرفته شده در علم اقتصاد متعارف را پذیرفته‌اند.
موضوعات اقتصاد رفتاری > مالیه رفتاری

ایده اصلی مالیه رفتاری (به انگلیسی: Behavioral finance) تبیین این موضوع است که چرا شرکت کنندگان بازار خطاهای سیستماتیک انجام می‌دهند. این‌گونه خطاها قیمت‌ها و بازدهی‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد و بازارها را ناکارآمد می‌کند. مالیه رفتاری هم چنین به بررسی آربیتراژ (به انگلیسی: arbitrage) سایر شرکت‌کنندگان بازار در این‌گونه ناکارآمدی‌ها می‌پردازد. مالیه رفتاری ناکارآمدی‌هایی نظیر عکس‌العمل‌های نامناسب به اطلاعاتی مانند روندهای بازار (به انگلیسی: market trends) را پررنگ می‌کند و در حالت جدی علت حباب‌ها (به انگلیسی: bubble) و سقوط‌ها (به انگلیسی: crash) را بررسی می‌کند. این‌گونه عکس‌العمل‌ها به توجه محدود سرمایه‌گذار، اطمینان بیش از حد (به انگلیسی: overconfidence)، تجاوز از نقطه بهینه، تقلید یا شکلک‌سازی (غریزه گروه) و پارازیت تجارت نسبت داده شده‌ است. تحلیلگرهای تکنیکی، اقتصاد رفتاری را به مثابه فامیل نزدیک مالیه رفتاری در نظر می‌گیرند که پایه‌ی تئوری برای تحلیل‌های تکنیکی قرار می‌گیرد.
موضوعات اقتصاد رفتاری > مالیه رفتاری > مالیه رفتاری کمی

مالیه رفتاری کمی(به انگلیسی: quantative behavioral finance) از روش‌شناسی ریاضی و آماری برای فهم تبعیض‌های رفتاری (به انگلیسی: Behavioral bias) استفاده می‌کند. در تحقیقات بازاریابی، یک مطالعه نشان می‌دهد که شواهد اندکی سبب تبعیض‌های بدتر می‌شود و اثر آن تصمیمات بازاریابی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. شرکت‌کننده‌های برجسته شامل گوندز و کاگینالپ (ویراستار ژورنال مالیه رفتاری(Journal of Behavioral Finance)از سال۲۰۰۱ تا ۲۰۰۴) و همکاران وی وروناسمیت (نوبلیست ۲۰۰۲)، دیوید پورتر، دان بالنویچ و ولادیمیرا ایلوا و احمت دوران وری استورام را شامل می‌شوند.
موضوعات اقتصاد رفتاری > نظریه امید ریاضی (Expected Utility Theory)

نظریه امید ریاضی یکی از پایه‌ای‌ترین نظریه‌ها در اقتصاد است که برای توضیح رفتار افراد در مواجهه با ریسک و عدم قطعیت توسعه یافت. طبق این نظریه، افراد در هنگام تصمیم‌گیری به‌دنبال حداکثر کردن “امید ریاضی” خود هستند، به این معنا که آن‌ها سعی می‌کنند بیشترین منافع ممکن را بر اساس احتمال وقوع هر نتیجه به‌دست آورند. به‌طور مثال، اگر فردی در حال انتخاب بین یک سرمایه‌گذاری پرریسک و یک سرمایه‌گذاری بی‌خطر باشد، طبق این نظریه او باید گزینه‌ای را انتخاب کند که بیشترین “امید ریاضی” را برای او فراهم آورد.
اما در دنیای واقعی، این نظریه به‌طور کامل درست عمل نمی‌کند. تحقیقات نشان می‌دهند که افراد غالباً تصمیمات خود را بر اساس احساسات و سوگیری‌های شناختی می‌گیرند. به‌عنوان مثال، برخی افراد در برابر ریسک‌های کوچک تمایل به اجتناب دارند، اما در مواجهه با ریسک‌های بزرگ‌تر دست به ریسک‌پذیری می‌زنند، یا بالعکس. همچنین، افرادی که به “بخت‌آزمایی” یا “تجارت‌های پرریسک” علاقه دارند، ممکن است این تصمیمات را به دلایلی فراتر از محاسبات منطقی و تنها تحت تأثیر هیجان اتخاذ کنند.
موضوعات اقتصاد رفتاری > نظریه نیکی‌خواهی (Prospect Theory)

این نظریه که توسط دانیل کانمن و آموس تورسکی در دهه ۱۹۷۰ مطرح شد، یکی از مهم‌ترین پیشرفت‌ها در عرصه اقتصاد رفتاری است. نظریه نیکی‌خواهی نشان می‌دهد که افراد در مواجهه با ضررها، ریسک بیشتری را نسبت به زمانی که با سود روبرو هستند، می‌پذیرند. به عبارت دیگر، افراد بیشتر از آنکه به سودها توجه کنند، به زیان‌ها حساس هستند. این حساسیت به زیان‌ها توضیح می‌دهد که چرا افراد ممکن است تصمیمات غیرمنطقی بگیرند، مانند نگه داشتن سهامی که در حال کاهش ارزش است به امید اینکه قیمت آن دوباره بالا رود، یا حتی اجتناب از تصمیمات سرمایه‌گذاری کوچک و بی‌خطر به‌خاطر ترس از ضرر.
این نظریه به‌ویژه در تحلیل رفتارهای مالی و اقتصادی بسیار مفید است، زیرا به‌طور واضح نشان می‌دهد که افراد به طور نامتناسبی به ضررها واکنش نشان می‌دهند و این امر می‌تواند در تصمیمات اقتصادی آن‌ها تأثیرگذار باشد.
موضوعات اقتصاد رفتاری > نظریه تقارن اطلاعات (Information Asymmetry)

یکی از مسائل کلیدی در اقتصاد رفتاری، وجود تقارن یا عدم تقارن اطلاعات در بازارهاست. در بسیاری از معاملات اقتصادی، طرفین دسترسی یکسان به اطلاعات ندارند و این عدم تقارن اطلاعاتی می‌تواند منجر به تصمیمات نادرست یا حتی بحران‌های اقتصادی شود. در بازارهای مالی، به‌عنوان مثال، اطلاعات نادرست یا ناقص می‌تواند باعث ایجاد بحران‌های اقتصادی و نوسانات شدید بازار شود. همچنین، مصرف‌کنندگان یا سرمایه‌گذاران ممکن است با تصمیمات اشتباه مواجه شوند، چرا که دسترسی به اطلاعات معتبر یا کافی ندارند.
نظریه تقارن اطلاعات به ما کمک می‌کند تا درک کنیم چرا و چگونه تصمیمات اقتصادی در برخی شرایط به‌ویژه در بازارهای پیچیده یا پرریسک به اشتباه می‌روند و چه راهکارهایی می‌توان برای رفع این مشکلات ارائه داد.
موضوعات اقتصاد رفتاری > نظریه رفتارهای اجتماعی (Social Preferences Theory)

یکی دیگر از نظریه‌های مهم در اقتصاد رفتاری، نظریه رفتارهای اجتماعی است. این نظریه بیان می‌کند که افراد نه تنها به منافع شخصی خود بلکه به منافع دیگران نیز توجه دارند. در بسیاری از مواقع، تصمیمات اقتصادی افراد تحت تأثیر نگرش‌های اجتماعی و اخلاقی قرار می‌گیرد، نه فقط بر اساس منافع شخصی. به‌طور مثال، فردی ممکن است بیشتر به رفتارهای اجتماعی مانند اهدای خیریه یا پرداخت مالیات توجه داشته باشد، حتی اگر این تصمیمات به سود مالی او نباشد. این نظریه نشان می‌دهد که افراد تمایل دارند در تصمیمات خود به انصاف، عدالت و منافع اجتماعی توجه کنند.
درک رفتارهای اجتماعی می‌تواند در حوزه‌هایی مانند توسعه سیاست‌های عمومی، طراحی قوانین و مقررات مالیاتی، و حتی تصمیم‌گیری‌های تجاری نقش مهمی ایفا کند.
موضوعات اقتصاد رفتاری > نظریه تأثیر محیطی (Nudge Theory)

نظریه تأثیر محیطی یا نودینگ توسط ریچارد تیلر و کاس سانستین مطرح شد و نشان می‌دهد که با طراحی محیط‌های خاص و ارائه گزینه‌های بهتر به افراد، می‌توان رفتارهای آن‌ها را تغییر داد بدون اینکه آزادی انتخاب‌شان را محدود کرد. به‌عبارت دیگر، با ایجاد تغییرات کوچک در نحوه ارائه گزینه‌ها یا اطلاعات، می‌توان به‌طور غیرمستقیم افراد را به اتخاذ تصمیمات بهتر ترغیب کرد. به‌طور مثال، اگر هدف تشویق مردم به پس‌انداز بیشتر باشد، می‌توان با ارائه اطلاعات مقایسه‌ای (مثلاً نشان دادن اینکه همسایگان شما چقدر پس‌انداز می‌کنند) افراد را به صرفه‌جویی ترغیب کرد.
نظریه نودینگ یکی از کاربردهای برجسته اقتصاد رفتاری است که در سیاست‌گذاری‌های عمومی، بازاریابی و حتی طراحی محصولات استفاده می‌شود.
موضوعات اقتصاد رفتاری > نظریه هویت (Identity Economics)

نظریه هویت به نقش هویت فردی و اجتماعی در تصمیم‌گیری‌های اقتصادی می‌پردازد. طبق این نظریه، افراد نه تنها به دنبال منافع مالی خود هستند بلکه تمایل دارند هویت شخصی و اجتماعی خود را در رفتارهای اقتصادی‌شان منعکس کنند. برای مثال، افرادی که هویت خود را به‌عنوان مصرف‌کنندگان مسئول یا فعال اجتماعی می‌بینند، ممکن است به خرید محصولات ارگانیک یا پایدار تمایل پیدا کنند، حتی اگر این محصولات قیمت بالاتری داشته باشند. این نظریه نشان می‌دهد که تصمیمات اقتصادی ممکن است تحت تأثیر نگرش‌ها و باورهای شخصی افراد قرار داشته باشد.
نظریه‌های مختلف اقتصاد رفتاری که شامل نظریه‌های امید ریاضی، نیکی‌خواهی، تقارن اطلاعات، رفتارهای اجتماعی، تأثیر محیطی و هویت می‌شوند، به ما کمک می‌کنند تا بهتر درک کنیم که چرا افراد گاهی تصمیمات غیرمنطقی و مبتنی بر احساسات می‌گیرند و چگونه می‌توان با استفاده از اصول روان‌شناختی و اجتماعی، سیاست‌ها و تصمیمات اقتصادی بهتری طراحی کرد. این نظریه‌ها به‌ویژه در حوزه‌های مختلف مانند سیاست‌گذاری عمومی، مدیریت مالی، بازاریابی و حتی تجزیه و تحلیل بازارهای مالی کاربرد فراوان دارند و می‌توانند به بهبود تصمیم‌گیری‌های اقتصادی در سطح فردی و اجتماعی کمک کنند.
موضوعات اقتصاد رفتاری > انتقاد گرایی

انتقاد گرایانی (به انگلیسی: criticism) نظیر یوجن فاما (Eugen Fama) فرضیه‌های بازار کارا را تأیید می‌کنند. آن‌ها مخالفت کردند که مالیه رفتاری بیشتر مجموعه‌ای از استثناها (به انگلیسی: anomailies) است تا شاخه‌ای حقیقی از مالیه باشد و این مجموعه استثناها یا در بازار به سرعت از طریق بالا رفتن قیمت از بین می‌رود یا با ساختارهای جزئی بازار توضیح داده می‌شود. با این وجود سؤگیری‌های شناختی (به انگلیسی: cognitive biases) افراد از سؤگیری‌های اجتماعی (به انگلیسی: social biases) جداست؛ سابق بر این می‌شد از بازار میانگین گرفته شود. هنگامی که دیگران می‌توانند یک حلقه بازی (به انگلیسی: feedback loops) خودی مثبت ایجاد کنند؛ بازار را بیشتر و بیشتر به سمت تعادل قیمتی منصفانه (به انگلیسی: fair price) براند. به‌طور مشابه برای یک استثناء که کارایی بازار را به مخاطره می‌اندازد، سرمایه‌گذار می‌بایست قادر به مبادله علیه آن باشد و سود غیر متعارف کسب کند؛ که این در بسیاری از موارد برای استثناها صحیح نیست.مثال مشخص برای انقاد گرایی در شرح «معمای برابری پاداش» (به انگلیسی: equality premium puzzle) ظاهر می‌شود. این‌گونه بحث می‌شود که علت موانع ورود (به انگلیسی: entry barrier) است (هم عملی و هم روانی) و بازدهی بین سهام و اوراق قرضه به دلیل بازبودن منابع الکترونیک بازار سهام برای معامله گران می‌بایستی برابر شود. در پاسخ دیگران مخالف کردند که که بیشتر وجوه سرمایه‌گذاری شخصی مدیریت می‌شوند از طریق وجوه سالخورده، حداقل‌کننده اثر مشهور موانع ورود هستند. به علاوه سرمایه‌گذاران حرفه‌ای و مدیران مالی به نظر می‌رسد بیشتر اوراق نگهداری کنند تا یک نفر انتظار تفاوت‌های بازدهی داشته باشد.