stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
موزه ملی هوانوردی آرژانتین

| 0 | 1 |
| --- | --- |
Museo Nacional de Aeronáutica Brigadier Edmundo Civati Bernasconi: Museo Nacional de Aeronáutica Brigadier Edmundo Civati Bernasconi
سالن اصلی موزه، با هواپیمای گلاستر متئور(در جلوی تصویر)، آی‌ای ۳۵ اوانکرو (پس‌زمینه سمت چپ)،فوکه-وولف اف‌و ۴۴ (پس‌زمینه سمت راست)، و گلایدر اوروبو (آویخته از بام): سالن اصلی موزه، با هواپیمای گلاستر متئور(در جلوی تصویر)، آی‌ای ۳۵ اوانکرو (پس‌زمینه سمت چپ)،فوکه-وولف اف‌و ۴۴ (پس‌زمینه سمت راست)، و گلایدر اوروبو (آویخته از بام)
بنیان‌گذاری: ۱۳ ژانویه ۱۹۶۰؛ ۶۵ سال پیش (۱۹۶۰-13}})
مکان: مورون - بوئنوس آیرس، آرژانتین
گونه: موزه هوانوردی
مدیر: دریاداردوم والتر اولمدو (۲۰۱۹)
وبگاه: argentina.gob.ar/museomoron
موزه ملی هوانوردی «سرتیپ ادموندو سیواتی برناسکونی» (به اسپانیایی: Museo Nacional de Aeronáutica "Brigadier Edmundo Civati Bernasconi) در شهر مورون، واقع در استان بوئنوس آیرس کشور آرژانتین است که در سال ۱۹۶۰ تأسیس شده به تاریخ صنعت هوانوردی به‌ویژه نیروی هوایی آرژانتین اختصاص دارد.
در این مکان کُلِکسیونی از چند هواپیمای منحصر به فرد وجود دارد، ازجمله نمونه‌های اولیه جت‌های پولکی-۱ و پولکی ۲، گلایدر اوروبو، هواپیمای آموزشی آی.ای‌ایی ۲۲ دی‌ال و یک هواپیمای لاتکوئر ۲۵ که نویسنده و خلبان مشهور فرانسوی آنتوان دوسنت‌اگزوپری، با آن پرواز نموده است.
تاریخچه

در ۱۳ ژانویه ۱۹۶۰ (۲۲ دی ماه ۱۳۳۸ خورشیدی) و با فرمان شماره ۲۶۴/۶۰ ریاست جمهور وقت آرژانتین احداث شد، اولین مدیر و حامی اصلی آن سرتیپ ادموندو سیواتی برناسکونی بود.
در ابتدا هواپیماها در پارک هوایی خورخه نیوبری در فضای باز و بدون هرگونه محافظتی در برابر آب و هوا به معرض نمایش گذاشته شدند. در دهه ۸۰ میلادی پیشنهاد شد که برای محافظت از هواپیماها، مکان این موزه جابجا شود، تأسیسات جدیدی در نزدیکی فرودگاه اِسیسا برای این منظورپیشنهاد شد.
در سال ۲۰۰۱ این جا به فرودگاه و پایگاه هوایی مورون، محل اولین فرودگاه بین‌المللی آرژانتین، جایی که آشیانه‌هایی برای محافظت از بیشتر کُلِکسیون (هواپیماهای) موجود بود، منتقل شد.
در فوریه ۲۰۱۳، یک مک‌دانل داگلاس ام‌دی-۸۰ که سابقاً با شماره سریال LV-WFN از ناوگان خط هوایی آوسترال بود، برای بازسازی و نمایش اهدا شد. هواپیمای اهدایی به دلیل داشتن بیشترین تعداد ساعات پرواز در سراسر جهان برای این نوع از هواپیما (۷۰٬۴۴۴ ساعت در ۶۰٬۳۵۰ چرخه) تا مارس ۲۰۱۲، زمانی که بازنشسته شد، قابل توجه است.
امکانات

این موزه به سالن‌های مختلفی تقسیم شده است که به هر کدام از آن‌ها به موضوعات خاصی اختصاص یافته‌اند:
موتورها (به اسپانیایی: Motores) بخش نمایش موتورهای هوایی.
مالویناس (به اسپانیایی: Malvinas) در این بخش یک هواپیمای آب‌نشین از نوع گرومن اچ‌یو-۱۶ آلباتروس به نمایش گذاشته شده، که در طی جنگ فالکلند از آن برای ایجاد خط ارتباطی فی مابین کومودورو ریواداویا و مالویناس (جزایر فالکلند) استفاده می‌شد.
جنوبگان (به اسپانیایی: Antartida). برای مواد مورد استفاده در قطب جنوب.
پیشگامان (به اسپانیایی: Pioneros) بخش اختصاص داده شده به پیشگامان صنعت هوانوردی.
برج مراقبت (به اسپانیایی: Torre de control) جزئیات یک برج مراقبت
پگاسوس (به اسپانیایی: Pegaso) فضایی برای میزبانی رویدادها.
ایکاروس (به اسپانیایی: Icaro) کافی شاپ.
به علاوه دارای فروشگاه کوچکی برای خرید یادگاری و هدایا است
کلکسیون > هواگردها

هواگردهای به نمایش گذاشته شده:
بمب افکن آورو لینکلن بی. ۲ بی-۰۰۴, با شماره بی-۰۱۰
بیچ کرافت ای تی-۱۱ Kansan
بلریو ۱۱
بوئینگ ۷۳۷ ال وی-دبلیو تی کی اهدایی از طرف، ارولینیاس آرژانتیناس
بریستول فرایتر ۱ای
داسو میراژ ۳ از گونه سی، دی ای (آی-۲۰۰) و ایی ای (آی-۰۱۱)
دی هاویلند بیور
دی هاویلند داو
دینفیا آی ای ۳۵ بی اُوانکِرو ای-۳۰۵
داگلاس ای-۴ اسکای‌هاوک، از گونه ای-۴ پی (سی-۲۰۷) و ای -۴ سی و (سی-۳۲۲)
داگلاس سی-۴۷ اسکای‌ترین ای-۸۵ دی ال تی ای-۰۵ تغییر یافنه برای ترابری ودر قطب جنوب
داگلاس سی-۵۴ اسکای‌مستر (کابین)
انگلیش الکتریک کانبرا بی ام کی. ۶۲ بی-۱۰۹، آخرین فروندی که مأموریتی را در جنگ فالکلند به انجام رسانید.
فیرچایلد ۸۲دی LV-FHZ (ex-T-152, msn 66)
فیرچایلد اسویرنگن مترو-۲ (در حال حاضر[چه زمانی؟] تحت بازسازی می‌باشد)[نیازمند منبع]
Farman HF.7
فیات جی.۴۶, هواپیمای آموزشی دوران پس از جنگ جهانی دوم
هرکولس سی-۱۳۰ بی
آی.ای‌ایی ۲۲ دی‌ال (سی/ان ۷۲۸)، هواپیمای آموزشی تولید شده توسط فابریکا میلیتار دی آویونس (اف.ام. ای)
اف ام ای آی. ای ۲۷ پولکی-۱ نمونه اولیه، اولین جت طراحی و تولید شده در آمریکای لاتین
اف ام ای آی ای ۳۳ پولکی-۲ نمونه اولیه ۵، اولین جنگنده جت با بال خمیده که در آمریکای لاتین طراحی و تولید شد.
FMA IA 41 Urubú, flying wing glider designed by Reimar Horten
اف‌ام‌ای آی‌ای ۵۰ گوارانی ۲ اف-۳۱ و ال کیو-جی ایکس وای.
اف ام ای آی‌ای ۵۳ مامبورتا
اف‌ام‌ای آی‌ای ۵۸ پوکارا
اف. ام. ای آی. ای-۶۳ پامپا ایی ایکس-۰۳ نمونه با ابعاد معادل هواپیمای اصلی
فوکه-وولف اف‌و ۴۴, هواپیمای آموزشی دوباله
فوکر اف۲۷-۶۰۰ تی-۴۲
گلاستر متئور
گرومن اچ‌یو-۱۶ آلباتروس
هیلر او اچ-۲۳ایی
هیوز ۳۶۹اج ایی
آی‌ای‌آی دگر[نیازمند منبع]
یونکرس یو ۳/۵۲ام
بل یواچ-۱اچ
بوئینگ سی‌اچ-۴۷ شینوک
ام‌بی‌بی‌بو ۱۰۵
هواچرخ سی.۳۰ کیروا
سیکورسکی اس ۵۵هلی کوپتر، اچ-۰۴
سیکورسکی اس-۶۱آر اچ-۰۲ مورد استفاده برای پروازهای ریاست جمهوری آرژانتین
کلکسیون > موتورها

موتورخطی نیپیر سیبر۲ای
موتور شعاعی دیزل پکارد دی‌آر-۹۸۰
کلکسیون > سایر

سایرمواردی که به نمایش گذاشنه شده است:
خودروآناساگاستی، درنیروی هوایی آرژانتین مورد استفاده قرار می‌گرفت
تراکتور پامپا
نگارخانه > هواگردهای به نمایش درآمده

بمب افکن آورو لینکلن بی.۲
بیچ کرافت ای تی-۱۱ Kansan '
بل ۲۰۵ ( یواچ-۱)
بوئینگ ۷۳۷ ال وی-دبلیو تی کی
بریستول فرایتر ۱ای
انگلیش الکتریک کانبرا
آی.ای‌ایی ۲۲ دی‌ال
دی هاویلند داو
ی‌اچ‌سی-۲ بیور
داگلاس ای-۴ پی اسکای‌هاوک سی-۲۰۷
داگلاس ای-۴ سی اسکای‌هاوک سی-۳۲۲
داگلای دی‌سی-۳ تی‌ای-۰۵
فیرچایلد ۸۲دی
اسویرنگن مترولاینر ال‌کیو-ام‌ال‌وی
Farman replica
فیات جی.۴۶-۵ بی
اف ام ای آی.ای ایی.۲۷ پولکی-۱ ،نمونه اولیه
اف ام ای آی ای ایی ۳۳ پولکی-۲، نمونه اولیه شماره ۵
آی .ای ۳۵ اُوانکِرو
آی.ای ۵۰ گوارانی۲
آی‌ای ۵۳ مامبورتا
اف‌ام‌ای آی.ای ۵۸ پوکارا نمونه اولیه ای ایکس-۰۱
اف.ام.ای آی.ای-۶۳ پامپا نمونه اولیه ایی ایکس-۰۳
فوکه-وولف اف‌و ۴۴
فوکر اف۲۷ تی-۴۲
گلاستر متئور اف-۴
گرومن اچ‌یو-۱۶ آلباتروس
Iriarte Ladrillo (experimental)
لاتکوئر ۲۵
لاکهید هرکولس سی-۱۳۰ بی تی‌سی-۶۰
ام‌بی‌بی بو ۱۰۵سی
داسو میراژ ۳ سی
Max Holste 1521 Broussard
موران-سالنیر ام‌اس.۵۰۲ کریکت
موران-سالنیر ام‌اس.۷۶۰ پاریس
اناف-۸۶ سیبر
پرسیوال پرنتیس تی.۱
راکول ایرکماندر ۵۰۰
سیکورسکی اس ۵۵، اچ-۰۴
سیکورسکی اس-۶۱آر اچ-۰۲
ویکرز وایکینگ
برای مطالعه بیشتر

Esteban Brea (2012-03-13). "Museo Nacional de Aeronáutica: Más de medio siglo de preservación" [National Aeronautics Museum: More than half a century of preservation] (به اسپانیایی). Gaceta Aeronautica. Retrieved 4 June 2014.
Pavlovcic, Gabriel; Raczynski, Esteban (2011). Los Clásicos en los Cielos del Cono Sur: Nuestro Legado, Museo Nacional de Aeronáutica. Legacy (به اسپانیایی). Vol. 2. Buenos Aires, Argentina: Ediciones Argentinidad. ISBN 9789872667108. Retrieved 2015-08-29.
Esteban Brea (2006-10-26). "La maduración del "Proyecto Morón"" (به اسپانیایی). Pista18. Retrieved 9 July 2016.
"Río Cuarto: recuperarán un avión Junkers Ju 52" (به اسپانیایی). Cordoba, Argentina: La Voz del Interior. 2016-02-25. Retrieved 15 May 2017.
Weissmann, Hilda. La ciudad se enseña (به اسپانیایی). Buenos Aires, Argentina: Ediciones Colihue SRL. ISBN 9789505816354. Retrieved 2019-03-09.
"ASOCIACIÓN AMIGOS DEL MUSEO NACIONAL DE AERONÁUTICA" (به اسپانیایی). ANAC. 2014-10-29. Retrieved 13 March 2019.
"El Pulqui vuelve a sobrevolar la historia" [The Pulqui overflies history again] (به اسپانیایی). Buenos Aires, Argentina: La Nacion. 2001-10-08. Retrieved 24 Apr 2019. (Article about Pulqui I restoration and history, and when the MNA reopened at Moron)
مک‌دانل داگلاس ام‌دی-۸۰ باشماره سریال LV-WFN در سال ۲۰۰۹، هواپیمایی که بعداً در سال ۲۰۱۳ به موزه ملی هوانوردی آرژانتین اهدا شد
بخشی از کُلِکسیون موزه در یکی از آشیانه‌ها
لاتکوئر ۲۵در پارک هوایی خورخه نیوبری در سال ۱۹۷۵
هواپیمای آموزشی بریتانیایی پرسیوال پرنتیس در پارک هوایی خورخه نیوبری در سال ۱۹۷۲
گلاستر متئور، در محل قبلی نمایش آن در موزه ملی هوانوردی آرژانتین (پارک هوایی خورخه نیوبری) در سال ۱۹۷۵
هواپیمای چند منظوره آی‌ای ۳۵ اوانکرو در پارک هوایی خورخه نیوبری، سال ۱۹۷۵
الکترون هسته

الکترون های هسته، الکترون‌های یک اتم هستند که الکترون‌های ظرفیت نیستند و در واکنش‌های شیمیایی شرکت نمی‌کنند.
پروتون و نوترون، هسته اتم را تشکیل می‌دهند و الکترون‌های هسته‌ای با نیروی خیلی قوی به هسته متصل هستند. بنابراین، بر عکس الکترون‌های ظرفیت، الکترون‌های هسته‌ای باجداسازی بار مثبت هسته اتم از الکترون‌های ظرفیت نقش ثانویه‌ای در پیوند و واکنش‌های شیمیایی بازی می‌کنند. تعداد الکترون‌های ظرفیتی یک عنصر می‌تواند با توجه به گروه جدول تناوبی آن عنصر تعیین شود (برای اطلاعات بیشتر به الکترون ظرفیتی مراجعه کنید).
•	برای عناصر گروه اصلی، تعداد الکترون¬های ظرفیت از 1 تا 8 (اوربیتال¬های ns و np) متغیر است.
•	برای فلزات واسطه، تعداد الکترون¬های ظرفیت از 3 تا 12 (اوربیتال هایns و (n-1)d) متغیر است.
•	برای لانتانیدها و اکتینیدها، تعداد الکترون¬های ظرفیت از 3 تا 16 (اوربیتال هایns، (n-2)f و (n-1)d) متغیر است.
تمام الکترون‌های غیر ظرفیتی دیگر برای اتم آن عنصر، الکترون‌های هسته محسوب می‌شوند.
نظریه مداری
توضیح پیچیده تر از تفاوت میان هسته و الکترون ظرفیت را می توان با نظریه مداری بیان کرد.
در اتم‌هایی که یک الکترون دارند، انرژی یک مدار به طور انحصاری توسط عدد کوانتوم اصلی( n) تعیین می‌شود. مدار n=1 کمترین انرژی ممکن را در اتم دارد. برای n بزرگ، انرژی به اندازه‌ای افزایش می‌یابد که الکترون به راحتی از اتم می‌تواند خارج شود. در اتم‌های دارای یک الکترون، تمام سطوح انرژی با همان عدد کوانتوم اصلی  همگن هستند و انرژی یکسانی دارند.
در اتم‌هایی که  بیش از یک الکترون دارند ، انرژی یک الکترون به علاوه ویژگی‌های مداری که در آن قرار دارد،  به برهمنکش¬های آن با سایر الکترون‌ها در مدارهای دیگر نیز بستگی دارد. این (موضوع) نیاز به در نظر گرفتن شماره کوانتومی ℓ دارد. مقادیر بالاتر ℓ با مقادیر بالاتر انرژی مرتبط هستند؛ به عنوان مثال، حالت 2p از حالت 2s بالاتر است. هنگامی که ℓ=2  باشد ، افزایش انرژی مدار به اندازه‌ای بزرگ می‌شود که انرژی مدار بالاتر از انرژی مدار s در ماژول بعدی بالاتر را بزرگ‌تر کند؛ هنگامی که ℓ=3، انرژی به ماژول دو مرحله بالاتر افزایش می‌یابد. پر شدن مدارهای 3d اتفاق نمی‌افتد مگر زمانی که مدارهای 4s پر شده باشند.
افزایش انرژی زیرلایه‌ها با افزایش تکانه زاویه‌ای در اتم‌های بزرگ به علت اثرات برهمکنش الکترون به الکترون است و  به طور خاص به توانایی الکترون‌های با تکانه زاویه‌ای کمتر، برای نفوذ مؤثرتر به سمت هسته مربوط می‌شود، جایی که از بار الکترون‌های متداخل کمتری فیلتر  می‌شوند. بنابراین، در اتم‌های با عدد اتمی بالاتر، شماره کوانتومی ℓ الکترون‌ها به میزان بیشتری به عنوان عامل تعیین‌کننده در انرژی آنها اهمیت پیدا می‌کند و عدد کوانتومی اصلی n الکترون‌ها به مرور زمان در تعیین مکان انرژی آنها کمتر اهمیت دارد. ترتیب انرژی ۳۵ زیرلایه اول (به عنوان مثال، 1s، 2s، 2p، 3s و غیره) در جدول زیر نشان داده می‌شود. هر سلول یک زیرلایه را با شماره کوانتومی اصلی n و ℓ داده شده توسط شاخص‌های سطر و ستون خود نمایش می‌دهد. عدد در هر سلول موقعیت زیرلایه را نشان می‌دهد. جدول تناوبی زیر نیز بر اساس زیرلایه‌ها سازماندهی شده است.
Periodic Table organized by atomic orbitals.
هسته اتمی

هسته اتمی به اتمی اشاره دارد که الکترون‌های ظرفیتی ندارد.  هسته اتم ، شامل یک بار الکتریکی مثبت به نام بار هسته می باشد که بار موثری است که توسط یک الکترون لایه خارجی تجربه می شود . به عبارت دیگر، بار هسته بیانی از نیروی جاذبه ای است که توسط الکترون های ظرفیتی به هسته یک اتم تجربه می شود که اثر محافظ الکترون های هسته را در نظر می گیرد. بار هسته می‌تواند با تفاضل تعداد پروتون‌ها  و تعداد الکترون‌های هسته که این  الکترون‌ها به عنوان الکترون های لایه داخلی شناخته می‌شوند، محاسبه شود و همواره یک مقدار مثبت در اتم‌های خنثی است.
جرم هسته تقریباً با جرم اتم برابر است. هسته اتمی را می­توان با دقت کافی به صورت کروی شکل و متقارن در نظر گرفت. شعاع هسته حداقل سه برابر کوچکتر از شعاع اتم مربوطه است (اگر شعاع ها را با همان روش ها محاسبه کنیم). برای اتم­های سنگین، با افزایش شمار الکترون ها شعاع هسته به مقدار کمی رشد میکند. شعاع هسته سنگین‌ترین عنصر طبیعی - اورانیوم - با شعاع یک اتم لیتیوم قابل قیاس می باشد ، درحالی که اتم لیتیوم فقط سه الکترون دارد. روش¬های شیمیایی نمی¬توانند الکترون¬های هسته را از اتم جدا کنند. هنگامی که توسط شعله یا اشعه فرابنفش یونیزه می¬شود، هسته های اتمی، به عنوان یک قاعده، نیز دست نخورده باقی می¬مانند. 
بار هسته یک روش مناسب برای توضیح روندها در جدول تناوبی است.  از آنجاییکه بار هسته با حرکت در طول یک ردیف از جدول تناوبی افزایش می‌یابد، الکترون‌های لایه خارجی به سمت هسته به شدت بیشتری جذب می‌شوند و شعاع اتم کاهش می‌یابد. این می‌تواند برای توضیح چندین روند تناوبی مانند شعاع اتم، انرژی یونش اول (IE)، الکترونگاتیویته و اکسایش استفاده شود.
بار هسته را می‌توان به‌عنوان «عدد اتمی» منهای «همه الکترون‌ها به‌جز الکترون‌های موجود در لایه بیرونی» محاسبه کرد. به عنوان مثال، کلر (عنصر 17)، با آرایش الکترونی 1s2 2s2 2p6 3s2 3p5، دارای 17 پروتون و 10 الکترون لایه داخلی است (2 در لایه اول و 8 الکترون در لایه دوم) بنابراین:
بار هسته:  7=10-17
با در نظر گرفتن لایه های کامل الکترونی به عنوان "حفاظت کننده" ، بار هسته، بار خالص هسته اتم در نظر گرفته می شود. همانطور که بار هسته افزایش می‌یابد، الکترون‌های ظرفیتی به سمت هسته با قدرت بیشتری جذب می‌شوند و شعاع اتم در طول دوره کاهش می‌یابد.
اثرات نسبیتی

برای عناصر با عدد اتمی بالا Z، اثرات نسبیتی برای الکترون‌های هسته قابل مشاهده هستند. سرعت الکترون‌های هسته‌ای s به سرعت‌های نسبیتی می‌رسد که منجربه انقباض مدارهای 6s نسبت به مدارهای 5d می‌شود. ویژگی‌های فیزیکی که تحت تأثیر این اثرات نسبیتی قرار می‌گیرند، شامل کاهش دمای ذوب جیوه و رنگ طلایی مشاهده شده در طلای طبیعی و سزیوم به دلیل تنگ شدن گستره انرژی است. طلا ظاهر زردی دارد زیرا نور آبی را بیشتر از سایر طول‌های موج قابل رؤیت جذب می‌کند و در نتیجه نوری با رنگ زرد بازتاب می‌دهد.
انتقال الکترونی

یک الکترون هسته‌ای می‌تواند با جذب تابش الکترومغناطیسی از سطح هسته خارج شود. این فرآیند ، الکترون را به یک لایه ظرفیتی خالی تحریک می‌کند یا باعث می¬شود که به دلیل اثر فوتوالکتریک به صورت فوتوالکترون گسیل شود. اتم حاصل یک فضای خالی در پوسته الکترون هسته‌ای خود خواهد داشت که به آن حفره هسته‌ای گفته می¬شود .  این در حالتی فراپایدار است و در طول 10-15 ثانیه تجزیه خواهد شد و اضافی انرژی را از طریق فلورسانس پرتو ایکس (به عنوان ایکس اختصاصی) یا از طریق اثر اوگر آزاد می‌کند. تشخیص انرژیی که توسط یک الکترون ظرفیتی که در یک مدار با انرژی پایین‌تر فرو می‌رود، آزاد می‌شود، اطلاعات مفیدی درباره ساختار الکترونی و شبکه محلی مواد ارائه می‌دهد. اگرچه بیشتر اوقات  این انرژی به صورت فوتون آزاد می‌شود، اما انرژی می‌تواند به الکترون دیگری منتقل شود که از اتم خارج می‌شود. این الکترون دومی به عنوان الکترون اوگر شناخته می‌شود و این فرایند انتقال الکترونی با گسیل پرتو انتقالی به عنوان اثر اوگر شناخته می‌شود.
هر اتم به استثنای هیدروژن دارای الکترون‌های سطح هسته با انرژی‌های پیوندی دقیق است. بنابراین امکان انتخاب یک عنصر با  تنظیم انرژی ایکس-ری به لبه جذب مناسب برای بررسی وجود دارد. طیف اشعه ایجاد شده می‌تواند برای تعیین ترکیب عنصری یک ماده استفاده شود.
Gold Spectrum
داوود اردلان

| داوود اردلان | داوود اردلان |
| --- | --- |
نام تولد: داوود واثقی تبریزی
زاده: ۲۴ اسفند ۱۳۳۵ ‏(۶۸ سال) تبریز، ایران
ژانر: موسیقی کلاسیک موسیقی فیلم موسیقی پاپ
ساز(ها): دف، تنبک، کمانچه، پیانو، ویولن
سال‌های فعالیت: از ۱۳۵۲ تاکنون
سازهای اصلی: سازهای اصلی
دف، تنبک، کمانچه: دف، تنبک، کمانچه
داوود واثقی تبریزی (زادهٔ ۲۴ اسفند ۱۳۳۵) که با نام هنری داوود اردلان شناخته می‌شود، موسیقی‌دان، آهنگ‌ساز، تنظیم‌کننده و سازندهٔ موسیقی فیلم ایرانی ساکن استرالیا است.
وی برادرزادهٔ حسین واثقی و اسماعیل واثقی است. او همکاری با هنرمندان برجستهٔ موسیقی پاپ ایران چون ابی، داریوش، شاهرخ، مرتضی، ستار، عارف، حمیرا، رامش، مهستی، معین، مارتیک و... را در کارنامهٔ خود دارد.
زندگی

داوود اردلان تبریزی در ۲۴ اسفند ۱۳۳۵ در تبریز متولد شد. وی کودکی خود را در تبریز سپری و سپس به تهران کوچ کرد و در سن ۱۱ سالگی با کمک عمویش اسماعیل واثقی، وارد هنرستان عالی موسیقی ملی شد. در آنجا کمانچه را نزد کامران داروغه و ویولن را نزد رحمت‌الله بدیعی فرا گرفت. فرهاد فخرالدینی، حسین تهرانی و کامبیز روشن‌روان از دیگر استادان وی در یادگیری این حرفه بودند. وی پس از هنرستان، به تحصیل در رشتهٔ آهنگسازی در دانشگاه تهران پرداخت.
او نخستین ملودی خود را در سن ۱۷ سالگی ساخت که با نام «غبار» با شعری از مسعود هوشمند و صدای شاهرخ اجرا شد. «واسه من گریه نکن» با صدای مرتضی، «جنوبی» با صدای فرزین، «ساقی» با صدای مازیار و «نجات» با صدای داریوش از جمله اولین ساخته‌های وی بودند که در پیش از انقلاب منتشر شد.
اردلان در سال ۱۳۵۸ (۱۹۸۰) به استرالیا مهاجرت کرد و پس از آشنایی با چندین آهنگساز و رهبر ارکستر، اولین کنسرتوی کمانچه و تنبک را به‌همراهی ارکستر سمفونیک استرالیا نوشت. سپس به دپارتمان موسیقی دانشگاه سیدنی دعوت شد و به تدریس سازهای ایرانی و ریتم‌های موسیقی شرقی پرداخت. داوود اردلان ساخت موسیقی فیلم را در سال ۱۹۸۳ با فیلم «گروگان» ساختهٔ فرانک شیلدز آغاز کرد. سپس با ساخت موسیقی بر روی پنج مستند و سیزده فیلم کوتاه و بلند سینمایی، فعالیت خود را در این عرصه ادامه‌ داد تا جایی که در سال ۱۹۹۷، موفق به دریافت جایزهٔ معتبر فستیوال فیلم تایوان و همچنین جایزهٔ پاسیفیک اوشن شد.
وی در سال ۱۳۶۹ (۱۹۹۰)، ترانهٔ «زمین‌لرزه» را آهنگسازی و تنظیم کرد که به هفت زبان زندهٔ دنیا اجرا گردید و اجرای فارسی آن با صدای ابی، ستار و لیلا فروهر منتشر شد. وی پس از انتشار این اثر، به‌مدت ده سال ساکن لس آنجلس شد و به آهنگسازی و تنظیم برای خوانندگان ایرانی پرداخت. از فعالیت‌های او در این دوره می‌توان به ترانه‌های «چکامهٔ سفرهٔ سین» با صدای داریوش، «سرشار از عشق» با صدای مارتیک و «فردا» با صدای معین اشاره کرد.
آثار > موسیقی فیلم

شیر خفته
گروگان (۱۹۸۳)
آثار > آهنگسازی و تنظیم برای دیگران

| خواننده | نام ترانه | ترانه‌سرا | آهنگساز | تنظیم‌‌کننده |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ابی، ستار و لیلا فروهر | زمین‌لرزه | بهرام رسول‌زادگان | داوود اردلان | داوود اردلان |
| داریوش | فاجعه | ایرج جنتی عطایی | داریوش | داوود اردلان |
| داریوش | نجات | اردلان سرفراز | جمشید زندی | داوود اردلان |
| داریوش | چکامهٔ سفرهٔ سین | زویا زاکاریان | داوود اردلان | داوود اردلان |
| داریوش | بیگانه در ایران است | معینی کرمانشاهی | داوود اردلان | داوود اردلان |
| شاهرخ | غبار | مسعود هوشمند | داوود اردلان | اریک |
| شاهرخ | گوش بده | شهرام وفایی | شاهرخ | داوود اردلان |
| شاهرخ | یادنامه | شهرام وفایی | شاهرخ | داوود اردلان |
| شاهرخ | شب‌شکن | شهرام وفایی | شاهرخ | داوود اردلان |
| شاهرخ | چایی چایی | هما میرافشار | ملودی بلوچی، شاهرخ | داوود اردلان |
| مرتضی | واسه من گریه نکن | ایرج جنتی عطایی | داوود اردلان | داوود اردلان |
| مرتضی | واسه من گریه نکن | ایرج جنتی عطایی | داوود اردلان | پرویز رحمان‌پناه |
| مرتضی | رفیق | داوود زندی | داوود اردلان | داوود اردلان |
| مازیار | ساقی | شیون فومنی | داوود اردلان | داوود اردلان |
| عارف | امینه | مینا جلالی | داوود اردلان | داوود اردلان |
| عارف | آی عاشقا | لیلا کسری | حسین واثقی | داوود اردلان |
| عارف | درد دلم رو بشنو | ایرج رزمجو | حسن شماعی‌زاده | داوود اردلان |
| رامش | شرم بوسه | مسعود هوشمند | پرویز مقصدی | داوود اردلان |
| ستار | خواستگاری | حسین واثقی | حسین واثقی | داوود اردلان |
| ستار | رقیب | حسین واثقی | حسین واثقی | داوود اردلان |
| حمیرا | شبِ عاشق | روح‌انگیز بنیادلو | تورج شعبان‌خانی | داوود اردلان |
| حمیرا | دل سپرده | مسعود فردمنش | مسعود فردمنش | داوود اردلان |
| مهستی | گله دارم | امیر کعبه‌ای | حسین واثقی | داوود اردلان |
| معین | فردا | مسعود فردمنش | سیاوش قمیشی | داوود اردلان |
| مارتیک | سرشار از عشق | زویا زاکاریان | داوود اردلان | تیگران ساکیان |
| شهره | برایِ تو | حسن لرنی | داوود اردلان | داوود اردلان |
| شهرام صولتی | خسته | حسن لرنی | داوود اردلان | داوود اردلان |
| شهرام صولتی | مگه میشه | بیژن سمندر | حسین واثقی | داوود اردلان |
| فریدون فرخزاد | پیام | آرش سزاوار | آرش سزاوار | داوود اردلان |
| نلی | پیام | آرش سزاوار | آرش سزاوار | داوود اردلان |
| فتانه | عروسی | حسین واثقی | حسین واثقی | داوود اردلان |
| کوروس | بی‌تو | مسعود فردمنش | مسعود فردمنش | داوود اردلان |
| هاتف | کودکی‌ها | هاتف | هاتف | داوود اردلان |
| هاتف | به علی گفت مادرش روزی | فروغ فرخزاد | هاتف | داوود اردلان |
| جهان قشقایی | طلوع فردا | ایرج طاهری | ایرج طاهری | داوود اردلان |
| جهان قشقایی | نازلی | احمد شاملو | کامیار | داوود اردلان |
| جهان قشقایی | صیاد | محلی | محلی | داوود اردلان |
| شیفته | قسمت | هما میرافشار | داوود اردلان | داوود اردلان |
| بهار | خواجه | زویا زاکاریان | داوود اردلان | داوود اردلان |
| پیام | بگو کجا رفته بودی | همایون هوشیارنژاد | حسن شماعی‌زاده | داوود اردلان |
مرسدس-بنز سری-ال‌پی

کامیون‌های سری ال‌پی مرسدس بنز (به انگلیسی: Mercedes-Benz LP-Series)، یکی دیگر از کامیون‌های مرسدس بنز است که در سال ۱۹۶۳ تولید شد. این کامیون‌ها در آلمان به اسم کامیون‌های کابین مکعبی معروف هستند. چون کابین این کامیون ظاهری مکعبی دارد. "ال‌پی LP" در نسخه‌هایی از سری قبلی کامیون‌های مرسدس بنز استفاده شد. مدل‌های سنگین و متوسط تا سال ۱۹۷۵ تولید شدند و مرسدس بنز ان‌جی در جایگزین این نسخه شد. نسخه سبک این کامیون در سال ۱۹۸۴ با LK جدید (Leichte Klasse، "کلاس سبک") جایگزین شد. این کامیون در ایران با نام خاور شناخته می‌شود و این کامیون توسط کارخانه ایران خودرو دیزل در ایران عرضه شده‌است.
Motor vehicle
| مرسدس-بنز سری-ال‌پی | مرسدس-بنز سری-ال‌پی |
| --- | --- |
دید کلی: دید کلی
شرکت: دایملر-بنز
تولید: ۱۹۶۵–۱۹۷۵
پیشرانه: پیشرانه
موتور: ۵/۷ تا ۸/۷ لیتر
گاه‌شمار: گاه‌شمار
پسین: مرسدس-بنز ان‌جی
سری ال‌پی برای اولین بار در سال ۱۹۶۳ همراه با یک سیستم نامگذاری جدید برای کامیون‌های مرسدس بنز و موتورهای جدید تولید شد. کابین این کامیون برای به حداکثر رساندن فضای داخلی، با قوز کم موتور و با پنجره‌های بزرگ در اطراف طراحی شده‌است.
در عدد گذاری کامیون‌های مرسدس بنز، یک یا دو رقم اول نشان‌دهنده وزن ناخالص کامیون است. دو رقم آخر نشان‌دهنده حداکثر قدرت کامیون بر حسب ده‌ها اسب‌بخار است؛ مثلاً یک دستگاه مرسدس بنز ال‌پی ۶۰۸ دارای حداکثر وزن ۶ تن است و موتور این کامیون می‌تواند ۸۰ اسب‌بخار را تولید کند. در نسخه ال‌پی ۱۶۳۲ یک کامیون با وزن ۱۶ تن و با قدرت موتور ۳۲۰ اسب‌بخار است.
نسخه‌ها > سبک

نسخه سبک در سال ۱۹۶۵ معرفی شد. نسخه‌های این مدل از ۶ تا ۱۱ تن شروع می‌شد. اولین نسخه این مدل ال‌پی ۶۰۸ (LP 608) بود که مجهز به یک موتور دیزلی ۸۰ اسب‌بخاری OM۳۱۴ بود. نسخه‌های ۷/۵، ۸ و ۸/۵ تن این کامیون بعداً به تولید رسیدند. در سال ۱۹۶۹ نسخه ۹ تن این کامیون با موتور شش سیلندر OM۳۵۲ با قدرت ۱۱۰ تا ۱۳۰ اسب بخار به تولید رسید.
در سال ۱۹۷۷ کابین و بدنه تغییراتی کرد. این تغییرات شامل چراغ‌های جلو، جلوپنجره و کابین بود. چراغ‌های جلو در سپر این کامیون نصب شده‌است. نسخه‌های ۱۰ و ۱۱ تنی با موتور OM۳۱۴ با قدرت ۸۵ اسب‌بخار ساخته شدند. تولید نسخه سبک از نسخه متوسط و سنگین بیشتر بود و تا سال ۱۹۸۴ تولید شد.
قبل فیس‌لیفت، مرسدس بنز LP 608 مدل ۱۹۶۸
فیس‌لیفت، مرسدس بنز LPS 813 مدل ۱۹۸۳
نسخه‌ها > متوسط

مدل‌های متوسط از ۸ تا ۲۲ تن بودند. چیدمان متفاوتی از درها با سنگین‌ترین قسمت این محدوده به اشتراک گذاشته شد، در حالی که جلوپنجره بلندتر بود. چراغ‌های جلو در نیمه پایینی جلوپنجره نصب شده بودند. این مدل در سال ۱۹۶۵ معرفی شد و در سال ۱۹۷۶ تولیدش متوقف شد و با مرسدس بنز ان‌جی جایگزین شد. در سال ۱۹۶۵ یک کابین ۲۰۰ میلی‌متری طولانی‌تر معرفی شد. مدل‌های سبک‌تر موتور شش سیلندر OM۳۵۲ با حجم ۵۶۷۵ سی‌سی را با قدرت‌های ۱۰۰، ۱۱۰ یا ۱۲۶ اسب بخار تولید شدند، در حالی که مدل‌های سنگین‌تر، موتور ۷۹۸۰ سی‌سی OM۳۲۷ را با قدرت ۱۶۰ اسب بخار تولید شدند. در سال ۱۹۷۰ این نسخه فیس‌لیفت شد و فقط نسخه ال‌پی ۱۵۱۹ با موتور ۸۷۲۰ سی‌سی OM۳۶۰ با قدرت ۱۹۲ اسب‌بخار تولید شدند.
نسخه‌ها > سنگین

مدل‌های سنگین اولین نمونه‌هایی بودند که در اواخر سال ۱۹۶۳ معرفی شدند. وزن آنها بین ۱۴ تا ۲۲ تن بود. اولین موتوری که بر روی این کامیون گذاشتند، موتوری دیزلی OM۳۲۶ بود که قادر به تولید ۲۰۰ اسب‌بخار بود. در سال ۱۹۶۴ موتور OM۳۴۶ معرفی شد که می‌توانست ۲۱۰ اسب‌بخار را تولید کند و این موتور جایگزین موتور قبلی شد. بعد چند وقت خروجی موتورها به ۲۳۰ اسب‌بخار رسید.
در سال ۱۹۷۲ حداقل قدرت مورو نیاز به ۸ اسب‌بخار بر تن رسید. در سال ۱۹۷۰ فیس‌لیفت این نسخه معرفی شد. تغییراتی که روی این کامیون انجام شد، شامل: درهای جدید و بزرگ، سقف بلند، چراغ‌های راهنما به کناره‌های سپر جلو منتقل شد و پله‌های این کامیون بود. در این سال‌ها یک موتور ۱۰ سیلندر OM۴۰۳ برای سنگین‌ترین مدل در نظر گرفته شد که خروجی آن ۳۲۰ اسب‌بخار بود. در اواخر تولید نسخه ۱۰ سیلندر، محورهای این مدل تغییراتی کرد که گشتاور را به خوبی می‌توانست کنترل کند. مرسدس-بنز ان‌جی بعداً جایگزین این کامیون شد.
مرسدس بنز LP 1418
فیس‌لیفت، مرسدس بنز LP 2032
مدل‌های تولید شده در ایران

مرسدس-بنز سری-ال‌پی در ایران با نام خاور معروف است. کامیون خاور در مدل‌های سبک و نیمه‌سنگین توسط ایران خودرو دیزل از سال ۱۳۴۹ تا ۱۳۸۸ تولید شده‌است. بیشتر این کامیون‌ها با رنگ نارنجی تولید شده‌است. مدل‌های خاور در ایران شامل:
مدل‌های تولید شده در ایران > ۶۰۸

خاور ۶۰۸ یکی از کامیون‌های سبک مرسدس-بنز سری-ال‌پی است که وزن ناخالص آن به ۶۵۰۰ کیلوگرم می‌رسد. موتور این کامیون OM۳۱۴ است که ۸۵ اسب‌بخار و ۲۳۶ نیوتن‌متر تولید می‌کند. ترمز دستی این کامیون از نوع مکانیکی است. مدل ۶۰۸ نسبت به بقیه مدل‌ها بیشتر است و در ایران بسیار است.
مدل‌های تولید شده در ایران > ۸۰۸

خاور ۸۰۸ یکی دیگر از مدل‌های سبک کامیون خاور است که در مشخصات فنی هیچ تفاوتی با نسخه ۶۰۸ ندارد و تفاوت آن‌ها در وزن و ابعاد آن است. طول خاور ۸۰۸ حدود ۶ متر است اما در ۶۰۸ بین ۵ تا ۵٫۵ متر است. وزن ناخالص این کامیون به ۸۰۰۰ کیلوگرم می‌رسد که برتری نسبت به ۶۰۸ دارد و بار بیشتری را می‌تواند حمل کند. بیشتر کامیون‌های خاور ۸۰۸ از فضای بار کفی بغل‌دار استفاده می‌کنند.