بروس لی

| بروس لی | بروس لی |
| --- | --- |
李小龍: 李小龍
لی در ۱۹۷۰: لی در ۱۹۷۰
نام هنگام تولد: لی جن فان (李振藩)
زادهٔ: ۲۷ نوامبر ۱۹۴۰ سان فرانسیسکو، کالیفرنیا، ایالات متحده
درگذشت: ۲۰ ژوئیهٔ ۱۹۷۳ (۳۲ سال) کاولون، هنگ کنگ
مدفن: گورستان لیک ویو، سیاتل، واشینگتن، ایالات متحده
دیگر نام‌ها: لی سیو لونگ، لی یوئن چم، لی یوئن کام
شهروندی: بنده بریتانیا (از والدین) ایالات متحده (از محل تولد؛ ۱۹۵۹–۱۹۷۳)
پیشه‌ها: رزمی‌کار بازیگر فیلسوف کارگردان فیلم‌نامه‌نویس تهیه‌کننده
سال‌های فعالیت: ۱۹۴۱–۱۹۷۳
قد: ۱٫۷۲ m (۵ ft ۷ ۱⁄۲ in)
همسر: لیندا امری (ا. ۱۹۶۴)
فرزندان: برندون شانون
والدین: لی هوئی-چوئن گریس هو
خویشاوندان: پیتر لی (برادر) رابرت لی (برادر)
وبگاه: www.brucelee.com
امضاء: امضاء
: 
بروس لی (زاده با نام لی جن فان؛ ۲۷ نوامبر ۱۹۴۰ – ۲۰ ژوئیه ۱۹۷۳) یک رزمی‌کار، بازیگر، فیلم‌ساز و فیلسوف هنگ‌کنگی-آمریکایی بود. او بنیان‌گذار جیت کان دو، فلسفه‌ای در هنرهای رزمی تلفیقی، بود که از تجربیات لی در مبارزات بدون سلاح و دفاع شخصی، و همچنین از فلسفه‌های متنوع–مکتب التقاطی، ذن بودایی و تائوئیستی–شکل گرفت و به عنوان مکتبی نوین در تفکر هنرهای رزمی مطرح شد. با حرفه‌ای که شامل سینمای هنگ کنگ و ایالات متحده می‌شد،‌ لی به عنوان نخستین ستاره چینی در سطح جهانی و یکی از تأثیرگذارترین رزمی‌کاران در تاریخ سینما شناخته می‌شود. او که با ایفای نقش در پنج فیلم بلند رزمی شهرت یافت، به محبوبیت فیلم‌های رزمی در دهه ۱۹۷۰ و ترویج سینمای اکشن هنگ کنگ کمک شایانی کرد.
لی در سان فرانسیسکو زاده شد و در هنگ کنگ بریتانیا بزرگ شد. پدرش او را از کودکی با صنعت فیلم هنگ کنگ آشنا کرد و به عنوان بازیگر کودک وارد سینما شد. تجربیات اولیه او در هنرهای رزمی شامل وینگ‌چون (زیر نظر ییپ من)، تای چی، بوکس (که با آن توانست در یک مسابقه بوکس هنگ کنگ قهرمان شود) و همچنین مبارزات خیابانی مکرر (در محله‌ها و روی پشت‌بام‌ها) بود. در سال ۱۹۵۹، لی به سیاتل مهاجرت کرد و در سال ۱۹۶۱ در دانشگاه واشینگتن ثبت‌نام نمود. در همین دوران، در حالی که آرزوی بازیگری داشت، به فکر کسب درآمد از طریق آموزش هنرهای رزمی افتاد. او اولین مدرسه هنرهای رزمی خود را در خانه‌اش در سیاتل افتتاح کرد. پس از مدتی، مدرسه دوم خود را در اوکلند، کالیفرنیا تأسیس کرد. در سال ۱۹۶۴، او در مسابقات بین‌المللی کاراته لانگ بیچ کالیفرنیا با اجرای نمایش‌ها و سخنرانی، توجه زیادی را به خود جلب کرد. پس از آن، به لس آنجلس نقل مکان کرد تا به تدریس ادامه دهد و از جمله شاگردان مشهور او می‌توان به چاک نوریس، شارون تیت و کریم عبدالجبار اشاره کرد.
نقش‌های او در آمریکا، از جمله بازی در نقش کاتو در مجموعه گرین هورنت، او را به مخاطبان آمریکایی معرفی کرد، اما تضادهای فرهنگی موجود مانع از آن شد که بتواند به‌طور کامل خود را ابراز کند. پس از بازگشت به هنگ کنگ در سال ۱۹۷۱، او نخستین نقش اصلی خود را در رئیس بزرگ به کارگردانی لو وی به دست آورد. یک سال بعد، در خشم اژدها نقش چن زن را ایفا کرد و در راه اژدها، که خودش نویسندگی و کارگردانی آن را بر عهده داشت، به هنرنمایی پرداخت. او سپس در تولید مشترک هنگ کنگ و ایالات متحده، اژدها وارد می‌شود (۱۹۷۳) و بازی مرگ (۱۹۷۸) ایفای نقش کرد. تمام فیلم‌های او، چه در هنگ کنگ و چه در هالیوود، از نظر تجاری موفق بودند و سطح جدیدی از محبوبیت و اعتبار را برای فیلم‌های رزمی هنگ‌کنگ به ارمغان آوردند، به‌طوری که علاقه غرب به هنرهای رزمی چینی به‌طور چشمگیری افزایش یافت. سبک کارگردانی و لحن فیلم‌های او، از جمله طراحی مبارزات و تنوع آنها، تأثیری عمیق بر هنرهای رزمی و سینمای رزمی در سراسر جهان گذاشت. تحت تأثیر او، فیلم‌های کونگ‌فو جایگزین ژانر ووشیا شدند—مبارزات به شکل واقع‌گرایانه‌تری طراحی شدند، عناصر فانتزی حذف شده و به جای آن درگیری‌های دنیای واقعی محوریت یافتند. همچنین، شخصیت قهرمان مرد از یک شوالیه صرف به فردی تبدیل شد که نماد نرینگی و قدرت بود.
زندگی حرفه‌ای لی با مرگ ناگهانی او در ۳۲ سالگی بر اثر ادم مغزی کوتاه شد. با این حال، فیلم‌های او همچنان محبوب ماندند، هواداران سرسختی پیدا کردند و به‌طور گسترده مورد تقلید و بهره‌برداری قرار گرفتند. او به یک چهره نمادین در سراسر جهان تبدیل شد، به‌ویژه در میان چینی‌ها، به دلیل نمایش فرهنگ کانتونی در فیلم‌هایش، و در میان آسیایی-آمریکایی‌ها، به خاطر شکستن کلیشه‌های آسیایی در ایالات متحده. پس از مرگش، لی همچنان تأثیر عمیقی بر ورزش‌های رزمی مدرن، از جمله جودو، کاراته، هنرهای رزمی ترکیبی و بوکس، داشته است. همچنین، نفوذ او در فرهنگ عامه مدرن، از جمله سینما، تلویزیون، کمیک‌ها، پویانمایی و بازی‌های ویدئویی، ادامه دارد. مجله تایم او را یکی از ۱۰۰ شخصیت برجسته قرن بیستم معرفی کرده است.