stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
محرک‌های زیرآستانه‌ای

محرک‌های زیرآستانه‌ای (انگلیسی Subliminal stimuli) در تقابل با محرک‌های فراآستانه‌ای به هرگونه محرک حسی که پایین‌تر از آستانهٔ مطلق فردی برای ادراک آگاهانه باشد گفته می‌شود. مفهوم ادراک زیرآستانه‌ای از این‌رو شایان توجه است که می‌گوید اندیشه، احساسات و رفتار مردم متأثر از محرکی است که علیرغم عدم آگاهی از آن، ادراک می‌گردد. این پدیده ابتدا در سال ۱۸۹۷ مطرح شد، ولی در ۱۹۵۷ جستار «پیام‌های زیرآستانه‌ای»، هنگامی که آگهی‌سازان و چیره‌دستان وادی تبلیغات، ادعای کاربرد بالقوهٔ آن را در تحریک خریداران مطرح ساختند، به گفتمانی جنجالی بدل شد. این در حالیست که پژوهش‌های علمی متعاقب، از سنجش بیشتر این ادعاهای بازاریابی، در غیاب یک اثر دارونمایی صِرف، برای رسیدن به نتایجی درخور اعتماد، ناتوان بوده‌اند.
انواع

در تقابل با محرک‌های فرا آستانه‌ای، محرک‌های زیرآستانه‌ای، گونه‌ای از محرک‌های حسی، هستند که پایین‌تر از آستانه مطلق ادراک آگاهانه قرار می‌گیرند. توجه به فاصله دو مولفه آستانه عینی و آستانه ذهنی در یک ادراک فرا آستانه‌ای می‌تواند در روشن‌تر شدن این معنا ما را یاری رساند؛ در ادراک زیرآستانه‌ای محرک از آستانهٔ عینی مخاطب می‌گذرد، به عبارت دیگر، توسط حواس تشخیص داده می‌شود، ‏اما از آستانهٔ ذهنی نمی‌گذرد، یعنی به هوشیاری نمی‌رسد و نمی‌توان آن را به زبان آورد. ‏بنابراین، اگر یک محرک از آستانهٔ عینی فرد عبور کند اما به آستانهٔ ذهنی نرسد، آن گاه ادراک زیرآستانه‌ای رخ خواهد داد.محرک‌های زیرآستانه‌ای را به دو شکل دیداری و شنیداری و حسی طبقه‌بندی می‌کنند.
انواع > دیداری (پنهان کردن عکس در فریم‌های فیلم)

محرک‌های دیداری تصاویری اند که زودتر از دریافت بیننده از جلو چشمش عبور می‌کنند یا اینکه به‌صورت نهانی در نگاره‌ای گنجانده شده‌اند. ادعا می‌شود این‌گونه تصاویر در ناخودآگاه بیننده تأثیر می‌کنند؛ مثلاً در سال ۲۰۰۷، نشان داده شد نمایش زیرآستانه‌ای پرچم اسرائیل اثری تعدیل‌کننده روی نظریات سیاسی و رفتار داوطلبان اسرائیلی مشارکت‌کننده در یک رأی‌گیری داشته‌است. اثر این پدیده هنگامیکه تصویر به‌هم‌ریختهٔ همان پرچم در نمایی زیرآستانه‌ای نمایش داده شد، ایجاد نگردید.
انواع > شنیداری (reversing یا برگردان موسیقی…)

محرک‌های شنیداری پیام‌هایی‌اند که با بلندایی آرامتر از آستانهٔ شنوایی فرد نجوا می‌شوند یا اینکه به‌صورت برگردان در فرایندی با نام «وارون‌نگاری» به گوش شنونده می‌رسند. ادعا می‌شود این پیام‌ها در ناخودآگاه شنونده تأثیر می‌کنند. دو روش اصلی برای نوع شنیداری پیام‌های سابلیمینال عبارتند از پیام‌های پنهان که به صورت نجوا تولید می‌شوند و پیام‌های ساکت یا سایلنت سابلیمینال که در این موارد هیچ صدایی پخش نشده و تنها تغییر فرکانس هدف پیام را القا می‌کند؛ مثلاً در سال ۱۹۸۸ قاتل زنجیره‌ای [ریچارد رامیرز]، در دادرسی‌اش چنین اظهار کرد که موسیقی گروه [ای‌سی/دی‌سی] و به‌ویژه آهنگ «ولگرد شب» از آلبوم بزرگراهی به جهنم الهام‌بخش او برای ارتکاب جنایت بوده‌است. دیوید جان اوتس، یکی از بنیان‌گذاران نظریه برگردان گفتار مدعی شد آهنگ «بزرگراهی به جهنم» در همان آلبوم، دربردارندهٔ پیام‌های نهان‌سازی شدهٔ، «قانون منم»، «نام من ابلیس است» و «او از آن دوزخ است» در برگردان خود است که ممکن است در برانگیختن قاتل مؤثر بوده باشند.
استفاده از پیام‌های زیرآستانه‌ای در سینما

همزمان با بیش‌انگاری پیامدهای پیام زیرآستانه‌ای در فرهنگ عامه، به‌کارگیری تصاویر زیرآستانه‌ای در صنعت سینما نیز گسترش یافت. نخستین کاربرد شناخته‌شده شاید در فیلم ترسناک جن‌گیر (۱۹۷۴) برای بهره‌گیری از تصویر زیرآستانه‌ای دلهره‌آور و درعین‌حال کارساز شیطان سفید چهره (کاپیتان هاودی) که در کابوس پدر کاراس برای چند ثانیه پدیدار می‌شود، بوده‌است.
در فیلم باشگاه مبارزه (محصول ۱۹۹۹) نیز از این شگرد بارها در سکانس‌های ماقبل ملاقات شخصیت اصلی فیلم با تایلر دردن (دیگر شخصیت عمدهٔ فیلم با بازی برد پیت) استفاده شد. کارگردان دیوید فینچر حضور تایلر را در فریم‌هایی برای اثربخشی زیرآستانه‌ای گنجانید (در دقایق ۳:۵۷، ۶:۰۴، ۷:۱۵ و ۱۲:۰۶). وی درباب این کاربرد چنین گفته‌است: «قهرمان فیلم درحال آفرینش تایلر دردن در ذهن خویش است، چنانچه در این دورهٔ زمانی تایلر تنها در دامنهٔ ذهن هشیارش نقش بسته‌است.» خود این شگرد، در جایی در فیلم هم توسط تایلر به‌کار گرفته می‌شود. بدین ترتیب که او فریم‌هایی از تصاویر مستهجن را لابه‌لای یک فیلم کودکان می‌گنجاند که پس از نمایش باعث آزردگی و در نتیجه گریستن ناخودآگاه آنان می‌شود. شوخی‌ای که توسط کارگردان در بخش پایانی خود فیلم هم به‌کار گرفته شده‌است.
در فیلم کلوورفیلد (محصول ۲۰۰۸)، می‌توان سه تصویر زیرآستانه‌ای را در بخش‌های مختلف فیلم، به‌هنگام واپیچش‌های تصویری مشاهده نمود. عکس‌ها در حقیقت فریم‌هایی از فیلم‌های کلاسیک هیولایی چون کینگ کونگ هستند. در گوشه سمت راست بالای پوستر فیلم نیز در ابری برفراز مجسمه آزادی می‌توان یک موجود هیولایی با دهانی نیمه باز که در تصویر نهان گشته را یافت.
برای اولین بار دکتر اسکریپچر در کتابی به اسم روان‌شناسی نوین به تشریح پیام‌های پنهان (به انگلیسی: Subliminal Message) پرداخت. دیری نگذشت جیمز ویکاری یک فروشندهٔ پژوهشگر فهمید که فروش پاپ‌کُرن، ۵۷٫۸٪ و فروش کوکاکولا، ۱۸٫۱٪ افزایش یافتند. او دریافت که در فیلم‌های سینمایی برای پاپ کورن و کوکاکولا این چنین تبلیغ شده بود: «اگر گرسنه اید پاپ کورن بخورید! تشنه اید؟ کوکا کولا بنوشید» این تبلیغات چنان کوتاه بودند که هیچ‌کس قادر نبود آن را ببیند زیرا هر تبلیغ به مدت ۳هزارم ثانیه نشان داده می‌شد. اگر موضوع را کمی بازتر کنیم فیلم‌ها از قطعات کوچکی به اسم فریم ساخته شده‌است و واحد آن ثانیه است یعنی در هر ثانیه حدود ۲۵ فریم وجود دارد در کل در هر یک ثانیه ۲۵ تصویر که یک فریم را تشکیل می‌دهد از جلوی چشم ما عبور می‌کند در حالی که ضمیر خودآگاه قادر به دیدن تمامی آن‌ها نیست و شاید ۱۰ فریم را بتوانیم ببینیم اما ضمیر ناخودآگاه هر ۲۵ فریم را در ثانیه می‌بیند و در خود ذخیره می‌کند. تبلیغات پاپ کورن و کوکاکولا هم در فریم‌هایی جایگذاری کرده بودند که مستقیماً وارد ضمیر ناخودآگاه شده و چشم قادر به دیدن آن نبود در نتیجه به محض دیدن کلمه تشنه فرد احساس تشنگی می‌کرد و بنا به تبلیغاتی که وارد ضمیر ناخودآگاه وی شده بود برای رفع تشنگی از کوکا کولا استفاده می‌کرد و فرد ناچار بود آن را خریداری کند.
اثر گذاری

باور توانایی دریافت زیرآستانه‌ای و دگرگون‌سازی اندیشه و کردار مردم با این ابزار، دستاویزی برای بسیاری از شرکت‌ها برای آگهی از راه به‌کارگیری آن شده‌است. اگرچه تاکنون هیچ گواهی به نشان اینکه گوش فرادهی یا دیدن پیاپی این پیام‌ها روشی کارساز است پیدا نشده‌است. آنچه پژوهشگران روان‌شناس برآن به اجماع عمومی رسیده‌اند این است که پیام‌های زیرآستانه‌ای پیامدی قوی و دیرپا بر رفتار ایجاد نمی‌کنند. و پژوهش‌های آزمایشگاهی نیز اثری ضعیف در پس آثار زودگذر کوچک بر روی فکر را آشکار کردند؛ مثلاً پیش‌آماده‌سازی افراد تشنه شنیدن یک واژهٔ زیرآستانه‌ای می‌تواند در دورهٔ کوتاهی، یک آگهی مربوط به یک نوشابه را مجاب‌کننده‌تر جلوه دهد. ولی ارزش شواهد، نشان می‌دهد که افراد باید به ادراک محرک آگاه باشند پیش از اینکه حرکتی را پدیدآورده یا واکنش‌های همیشگی‌شان به این محرک‌ها را تغییر دهند؛ بنابراین هر چند که ادراک زیرآستانه‌ای ممکن است باعث شود که ما حدس‌های درستی در مورد وی‍ژگی‌های محرک بزنیم، ولی نمی‌تواند یک انسان را به سمت مشخصی سوق دهد یا عمیقاً در بهبود عملکرد یک فرد مؤثر باشد. البته در یکی از تحقیقات که داوطلبانه و به صورت تنهایی توسط دکتر بروس لیپتون انجام شده‌است، نشان می‌دهد که ادراک انسان که بر اساس باورها شکل می‌گیرد و می‌تواند بر ساختار شیمیایی خون تأثیر بگذارد و تک تک سلول‌های بدن را تحت تأثیر آن باور تغییر دهد، همچنین دکتر لیپتون تأکید می‌کند که با تغییر ادراک، ذهن شما می‌تواند تا ژن‌ها و دی ان ای شما را تغییر دهد و بیش از ۳۰۰۰۰ تغییر در هر فرآورده ژن ایجاد کند و در نتیجه کد ژن‌ها و ساختار دی ان ای تغییر پیدا کرده و فرد تغییرات جسمی و تغییرات ذهنی و روانی را تجربه خواهد کرد که بیش از ۹۵ درصد این تغییرات دائمی و همیشگی هستند. دکتر لیپتون با اشاره به اینکه بیشتر باورهای ما تا قبل از این تحقیقات دربارهٔ ژن‌ها،دی ان ای و آر ان ای دربارهٔ تعیین سلامت جسمی و روانی زندگی ما اشتباه بود و در واقع ما می‌توانیم ژن‌های خود را تغییر دهیم و از بیماریها، باورها و خصوصیات ظاهری ارثی خود را حفظ کنیم و به تصویری که در ذهن خود داریم تبدیل شویم و می‌توانیم خودمان تعیین کنیم که چگونه باشیم، ژن‌ها نوع زندگی ما را تعیین نخواهند کرد بلکه ما با افکار، باورها و محیط تعیین می‌کنیم که کد ژن‌ها و ساختار دی ان ای چگونه باشد و چگونه رفتار کند. اخیراً پژوهشگران دانشگاه یو سی ال اولین شواهد فیزیولوژییکی را مبنی بر آنکه که تصاویر زیرآستانه ای نامرئی توجه مغز را در یک سطح نیمه خودآگاه قطعاً به خود جلب می‌کند، یافته‌اند‎.‏نتایج تفصیلی این پژوهش، که در ‏Current Biology‏ منتشر شده، حاکی از آن است که تکنیک‌هایی مانند تبلیغات زیرآستانه ای که هم‌اکنون در انگلیس ممنوع شده‌است اما در آمریکا قانونی است، قطعاً تأثیر قابل ملاحظه ای بر روی مغز به جا می‌گذارد. ‏ این پژوهش با به‌کارگیری ‏FMRI، این موضوع را بررسی کرد که آیا تصویری که شما از آن آگاه نیستید – اما به شبکیه می‌رسد – تأثیری بر روی فعالیت مغز در کرتکس اصلی بصری، بخشی از درلوب اکسیپتال، دارد. مغز آزمودنی‌ها به شی واکنش نشان داد؛ حتی زمانی که از دیده شدن آن آگاه نبودند. ‏
استفاده درمانی از سابلیمینال

سابلیمینال در واقع یک پیام به ضمیر ناخودآگاه بوده و به نوعی باعث افزایش انرژی بدن برای مقابله با مشکلات بدن است. این روش می‌تواند برای درمان برخی بیماری‌ها مانند افسردگی، اضطراب و مشکلات مرتبط با توجه تأثیرگذار باشد. همچنین مشخص شده که در مقابله بدن با برخی از دردهای مزمن، روش‌های سابلیمینال می‌تواند موجب کاهش فشار درد بر بدن خواهد شد.
برای مطالعهٔ بیشتر

Boese, Alex (2006), Hippo Eats Dwarf: A Field Guide to Hoaxes and Other B.S., Orlando: Harcourt, pp. 193–195, ISBN 0-15-603083-7
Dixon, Norman F. (1971), Subliminal Perception: The nature of a controversy, New York: McGraw-Hill, ISBN 0-07-094147-5
Greenwald, A. G. (1992)، «New Look 3: Unconscious cognition reclaimed»، American Psychologist، ج. ۴۷ ش. ۶، ص. ۷۶۶–۷۷۹ بیش از یک پارامتر |نشریه= و |ژورنال= داده‌شده است (کمک)
Holender, D. (1986), "Semantic activation without conscious identification in dichotic listening, parafoveal vision, and visual masking: A survey and appraisal", Behavioral and Brain Sciences, 9 (1): 1–23
Merikle, P. M.; Daneman, M. (1998), "Psychological Investigations of Unconscious Perception", Journal of Consciousness Studies, 5 (1): 5–18
Watanabe, T. ; N, J. ; Sasaki, Y. (2001)، «Perceptual learning without perception»، Nature، ج. ۴۱۳ ش. ۶۸۵۸، ص. ۸۴۴ بیش از یک پارامتر |نشریه= و |ژورنال= داده‌شده است (کمک)نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
Seitz, A. R. ; Watanabe, T. (2003)، «Psychophysics: is subliminal learning really passive?»، Nature، ج. ۴۲۲ ش. ۶۹۲۷، ص. ۳۶ بیش از یک پارامتر |نشریه= و |ژورنال= داده‌شده است (کمک)نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
United States Senate, Ninety-ninth Congress, First Session on Contents of Music and the Lyrics of Records (September 19, 1985), Record Labeling: Hearing before the Committee on Commerce, Science, and Transportation, Washington, DC: U.S. Government Printing Office{{citation}}:  نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (link)
میدوی، کنتاکی

مکان
| Midway, Kentucky | Midway, Kentucky |
| --- | --- |
شهر: شهر
East Main Street in Midway: East Main Street in Midway
Location of Midway, Kentucky: Location of Midway, Kentucky
ایالت: کنتاکی
شهرستان: Woodford
بنیان‌گذاری‌شده: 1835
حکومت: حکومت
 • شهردار: Tom Bozarth
مساحت: مساحت
 • کل: ۱٫۱ مایل مربع (۳ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۱٫۱ مایل مربع (۳ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰٫۰ مایل مربع (۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۸۲۷ فوت (۲۵۲ متر)
جمعیت (۲۰۱۰): جمعیت (۲۰۱۰)
 • کل: ۱٬۶۴۱
 • تراکم: ۱۴۸۴٫۳/مایل مربع (۵۷۳٫۱/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۵ (EST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۴ (EDT)
زیپ‌کد: 40347
کد منطقه: 859
FIPS code: 21-52140
GNIS feature ID: 0498164
میدوی (به انگلیسی: Midway) شهری در ایالت کنتاکی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۱٬۶۴۱ نفر بوده‌است.
جزیره رودریگز

Autonomous outer island در 23x15px|border |alt=|link= موریس
| جزیره رودریگز | جزیره رودریگز |
| --- | --- |
Autonomous outer island: Autonomous outer island
  پرچمCoat of arms:   پرچمCoat of arms
شعار(ها): "Travail, Solidarité, Fierté" (فرانسوی) "Labour, Solidarity, Pride": شعار(ها): "Travail, Solidarité, Fierté" (فرانسوی) "Labour, Solidarity, Pride"
سرود: سرود ملی موریس: سرود: سرود ملی موریس
Islands of Mauritius labelled in black. Tromelin and Chagos archipelago are claimed by Mauritius.: Islands of Mauritius labelled in black. Tromelin and Chagos archipelago are claimed by Mauritius.
مختصات: ۱۹°۴۳′ جنوبی ۶۳°۲۵′ شرقی﻿ / ﻿۱۹٫۷۱۷°جنوبی ۶۳٫۴۱۷°شرقی﻿ / -19.717; 63.417: مختصات: ۱۹°۴۳′ جنوبی ۶۳°۲۵′ شرقی﻿ / ﻿۱۹٫۷۱۷°جنوبی ۶۳٫۴۱۷°شرقی﻿ / -19.717; 63.417
Capital: Port Mathurin
حکومت: حکومت
 • نهاد: Regional Assembly
 • Chief Commissioner: Serge Clair
 • Chief Executive: Davis Hee Hong Wye
 • Minister for Rodrigues: Davis Hee Hong Wye
مساحت: مساحت
 • کل: ۱۰۸ کیلومتر مربع (۴۲ مایل مربع)
جمعیت (۲۰۱۴): جمعیت (۲۰۱۴)
 • کل: ۴۱۶۶۹
 • برآورد (۲۰۱۳): ۳۸٬۳۷۹
 • تراکم: ۳۸۶/کیلومتر مربع (۱۰۰۰/مایل مربع)
اهلیت‌نام: Rodriguan
Languages: Languages
 • Vernacular languages: Rodriguan Creole French English
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۴ (MUT)
Calling code: +۲۳۰
Currency: روپیه موریس (ایزو ۴۲۱۷)
Date format: dd/mm/yyyy (پس از میلاد)
Drives on: left
دامنه سطح‌بالای کد کشوری: .mu
جزیره رودریگز (به لاتین: Rodrigues) یک جزیره خودمختار متعلق به جمهوری موریس است.
جزیره رودریگز ۱۰۸ کیلومتر مربع مساحت و ۴۱٬۶۶۹ نفر جمعیت دارد. مرکز جزیره شهر پورت ماتورین است.
رودریگز در حدود ۵۶۰ کیلومتری شرق موریس واقع شده و بخشی از جزایر ماسکارین به‌شمار می‌آید که شامل موریس و رئونیون هم می‌شود. جزیره رودریگز خاستگاهی آتشفشانی دارد و توسط آب‌سنگ‌های مرجانی احاطه شده‌است. در نزدیکی ساحل این جزیره چندین جزیره کوچک و غیرمسکونی نیز قرار دارند. رودریگز پیش از این دهمین شهرستان موریس به‌شمار می‌آمد اما در دهم دسامبر ۲۰۰۲ خودمختار اعلام شد.
بیشتر جعیت رودریگز آمیزه‌ای از آفریقاییان و فرانسوی‌ها هستند. اقتصاد جزیره بر پایه ماهی‌گیری، کشاورزی، صنایع دستی، و گردشگری است.
ریو آیدل، کالیفرنیا

مکان در 23x15px|border |alt=|link= کالیفرنیا, 23x15px|border |alt=|link= ایالات متحده آمریکا
| ریو آیدل | ریو آیدل |
| --- | --- |
شهر: شهر
City of Rio Dell: City of Rio Dell
Location in شهرستان هومبولت and the state of کالیفرنیا: Location in شهرستان هومبولت and the state of کالیفرنیا
ایالت:  کالیفرنیا
شهرستان: هومبولت
مساحت: مساحت
 • کل: ۲٫۴۱۸ مایل مربع (۶٫۲۶۱ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۲٫۲۸۲ مایل مربع (۵٫۹۱۰ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰٫۱۳۶ مایل مربع (۰٫۳۵۱ کیلومتر مربع)  ۵٫۶۱٪
ارتفاع: ۱۶۱ فوت (۴۹ متر)
جمعیت (2010): جمعیت (2010)
 • کل: ۳٬۳۶۳
 • تراکم: ۱۴۰۰/مایل مربع (۵۴۰/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۸ (Pacific (PST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۷ (PDT)
زیپ‌کد: 95562
کد منطقه: 707
کد FIPS: 06-60900
GNIS feature ID: 0277614
ریو آیدل (به انگلیسی: Rio Dell) شهری در شهرستان هومبولت ایالت کالیفرنیا است که در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۳۳۶۸ نفر جمعیت داشته است.
شهرستان دزفول

| شهرستان دزفول | شهرستان دزفول |
| --- | --- |
نقشه شهرستان دزفول: نقشه شهرستان دزفول
موقعیت در استان: موقعیت در استان
اطلاعات کلی: اطلاعات کلی
کشور:  ایران
استان: خوزستان
مرکز شهرستان: دزفول
سایر شهرها: دزفول، شهر امام، شمس‌آباد، میانرود، صفی‌آباد، حمزه، سیاه‌منصور، منتظران، سالند، چغامیش، شهیون
بخش‌ها: بخش مرکزی شهرستان دزفول، چغامیش، سردشت، شهیون
نام‌های پیشین: دژپل
مردم: مردم
جمعیت: ۴۴۳٬۹۷۱ نفر (۱۳۹۵)
تراکم جمعیت: ۹۳ نفر بر کیلومتر مربع
جغرافیای طبیعی: جغرافیای طبیعی
مساحت: ۴٬۷۶۲ کیلومتر مربع
داده‌های دیگر: داده‌های دیگر
پیش‌شمارهٔ تلفن: ۰۶۱
شهرستان دِزفول یکی از شهرستان‌های استان خوزستان به مرکزیت شهر دزفول است.
جغرافیا

شهرستان دژفول با مساحت ۴۷۶۲ کیلومتر مربع بین ۴۸ درجه و۲۰ دقیقه تا ۴۸ درجه و۳۱ دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ قرار گرفته‌است و بین ۳۲ درجه و۷۵ دقیقه عرض شمالی از خط استوا قرار گرفته‌است.
مردم‌شناسی

مردم شهرستان دزفول به فارسی با گویش دزفولی و زبان لری با گویش لری بختیاری و گویش لری بالاگریوه‌ای سخن می‌گویند. مردم  شهر دزفول که به فارسی دزفولی صحبت می‌کنند، عمدتاً در شهر دزفول ساکن می‌باشند 

ولرهای بختیاری‌های و بالاگریوه شهرستان به طور غالب ساکن تمام نقاط شهرستان شامل بخش‌های مرکزی دزفول و شهیون سردشت چغامیش و روستاها و شهرک های شهرستان می‌باشند.و عربها در جنوبی ترین نقاط شهرستان شامل دهستان خیبر ساکن می باشند.
مردم‌شناسی > موقعیت جغرافیایی

شهرستان دزفول از شمال با استان لرستان، از غرب با شهرستان اندیمشک، از شرق با استان چهارمحال بختیاری، از جنوب شرق با شهرستان لالی و شهرستان اندیکا، از جنوب با شهرستان شوشتر و شهرستان گتوند و از جنوب غرب با شهرستان شوش همسایه است.
جمعیت

جمعیت شهرستان دزفول با روندی رو به افزایش بر اساس آخرین سرشماری ۴۴۳٬۹۷۱ نفر (۱۳۹۵)، سی‌امین شهرستان پرجمعیت کشور و دومین شهرستان پرجمعیت خوزستان است.
تقسیمات کشوری

شهرستان دزفول دارای ۴ بخش، ۱۱ دهستان و ۱۱ شهر به شرح زیر است:
تقسیمات کشوری > شهرستان دزفول

| نام بخش | مرکز بخش | جمعیت بخش ۱۳۹۵ | نام دهستان | مرکز دهستان | جمعیت دهستان ۱۳۹۵ | شهرک | جمعیت شهر ۱۳۹۵ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| مرکزی | دزفول | ۳۷۰٬۴۹۸ نفر | شمس‌آباد | شمس‌آباد | ۲۹٬۷۹۰ نفر | شهرک امام شمس‌آباد میانرود صفی‌آباد سیاه‌منصور شهرک منتظری | ۲۶۴٬۷۰۹ نفر ۱۱٬۳۹۳ نفر ۱۰٬۸۵۸ نفر ۱۰٬۱۱۰ نفر ۹٬۸۷۹ نفر ۵٬۴۰۶ نفر ۳٬۸۰۴ نفر |
| مرکزی | دزفول | ۳۷۰٬۴۹۸ نفر | قبله‌ای | محمد بن جعفر | ۲۴٬۵۹۴ نفر | شهرک امام شمس‌آباد میانرود صفی‌آباد سیاه‌منصور شهرک منتظری | ۲۶۴٬۷۰۹ نفر ۱۱٬۳۹۳ نفر ۱۰٬۸۵۸ نفر ۱۰٬۱۱۰ نفر ۹٬۸۷۹ نفر ۵٬۴۰۶ نفر ۳٬۸۰۴ نفر |
| چغامیش | چغامیش | ۳۱٬۱۸۵ نفر | خیبر | شهرک خیبر | ۱۵٬۵۹۵ نفر | چغامیش جندی شاپور | ۲٬۰۱۳ نفر ۵٬۲۹۸ نفر |
| چغامیش | چغامیش | ۳۱٬۱۸۵ نفر | چغامیش | چغامیش | ۱۳٬۵۷۷ نفر | چغامیش جندی شاپور | ۲٬۰۱۳ نفر ۵٬۲۹۸ نفر |
| سردشت | سالند | ۲۷٬۷۲۶ نفر | ماهور برنجی | ماهوربرنجی سفلی | ۱۳٬۹۸۸ نفر | شهرک حمزه سالند | ۶٬۰۹۱ نفر  ۲٬۵۶۰ نفر |
| سردشت | سالند | ۲۷٬۷۲۶ نفر | سردشت | سالند | ۵٬۰۸۷ نفر | شهرک حمزه سالند | ۶٬۰۹۱ نفر  ۲٬۵۶۰ نفر |
| شهیون | شهیون | ۱۱٬۵۲۹ نفر | احمدفداله | فداله عمران | ۳٬۲۲۷ نفر | شهیون | ۰نفر |
| شهیون | شهیون | ۱۱٬۵۲۹ نفر | شهی | شهیون | ۲٬۹۳۸ نفر | شهیون | ۰نفر |
| شهیون | شهیون | ۱۱٬۵۲۹ نفر | دره‌کاید | کول‌سیرا | ۲٬۵۰۱ نفر | شهیون | ۰نفر |
| شهیون | شهیون | ۱۱٬۵۲۹ نفر | سید ولی‌الدین | گوشه | ۱٬۶۱۳ نفر | شهیون | ۰نفر |
| شهیون | شهیون | ۱۱٬۵۲۹ نفر | امامزاده سیدمحمود | شوی | ۱٬۲۵۰ نفر | شهیون | ۰نفر |
:
اقلیم‌شناسی > آب و هوا

شهرستان دزفول دارای زمستان و پاییزی مدیترانه‌ای بوده و زیست‌بوم سرسبز آن از پایان زمستان تا آغازه‌های بهار بسیار دلپذیر است. این شهرستان با زیست‌بوم زیبای جلگه‌ای-کوهپایه‌ای و کوهستانی خود در سراسر سال و به ویژه در روزهای نوروز پذیرای شمار بسیاری از گردشگران است. گرم‌ترین و سردترین ماه‌های سال این شهرستان به ترتیب تیر و دی می‌باشند. بررسی یک دوره آماری آب و هوایی نشان دهنده آن است که حداقل درجه حرارت شهرستان دزفول ۲/۱۹ درجه و حداکثر آن ۶/۴۵ درجه سانتیگراد می‌باشد. وجود رودخانه دز در این شهرستان سبب شده که این شهرستان دارای زمین‌های حاصلخیز خوبی باشد. رودخانه دز چند کیلومتر بعد از دزفول به رودخانه کارون می‌ریزد این رودخانه از رودخانه‌های پرآب استان خوزستان است و نام دزفول نیز از اسم همین رود گرفته شده‌است.
اقلیم‌شناسی > رودها

مهم‌ترین رودخانه دزفول، رود دز می‌باشد که از کوه‌های زاگرس در استان لرستان سرچشمه می‌گیرد و پس از عبور از سد دز و طی حدود ۲۰ کیلومتر وارد شهرستان دزفول می‌شود. تاکنون ۵ پل بر روی آن ساخته شده‌است. رودخانه فصلی ماهور برنجی نیز از دیگر رودخانه‌های دزفول می‌باشد.
اقلیم‌شناسی > کوه‌ها

ارتفاعات دزفول در مناطق شمال و شمال شرقی شهرستان و در بخش سردشت و شهیون واقع شده‌اند. مرتفع‌ترین قله در محدوده شهرستان دزفول، سالن کوه با ارتفاع بیش از ۲۶۰۰ متر می‌باشد. کوه‌های دزفول عبارتند از:
کوه کینه زا به ارتفاع ۲۹۲۰ متر در منطقه احمد فداله
کوه سالِن به ارتفاع ۲۶۵۰ متر
لنگر کوه به ارتفاع ۲۴۵۰ متر
کوه‌های هفت تنان به ارتفاع ۲۰۰۰ متر
کوه کیماس به ارتفاع ۱۹۰۰ متر
کوه‌های کرناس به ارتفاع ۱۷۳۰ متر
کوه سگریون به ارتفاع ۱۶۵۰ متر در منطقه شهیون
کوه سه ترون به ارتفاع ۱۶۰۰ متر در منطقه سردشت
کوه دژ ممدلی خان به ارتفاع ۱۵۵۰ متر
دیواره‌های عظیم هفت‌تنان و لنگر کوه و دیواره‌های قلعه شاداب و دژ ممدلی خان مناسب‌ترین محل‌ها برای دیواره نوردی و سنگ نوردی حرفه‌ای است که تاکنون ناشناخته مانده‌اند.
اقلیم‌شناسی > دره‌ها

دره‌های طویل و عمیق از جاذبه‌های دیگر شهرستان دزفول می‌باشند. طول این دره‌ها بالغ بر ۳۵ تا ۴۰ کیلومتر با دیواره‌های بسیار رفیع حدود ۲۵۰–۲۰۰ متر بوده و با انبوه درختان انگور، انجیر وحشی، برگ‌های شاووشان، آبشارها و آب چکان‌ها جلوه بسیار زیبایی به این دره‌ها داده‌است که چشم هر بیننده‌ای را محو تماشای خود می‌سازد. برخی ازین دره‌ها عبارتند از:
دره کول خرسان (دره ارواح): دره‌ای شگفت در ۲۵ کیلومتری شهرستان دزفول و در جاده این شهر به سمت شهیون نرسیده به بیشه بزان قرار دارد. در فصل گرم تابستان درون این دره می‌توانید دمای زیر ۲۰ درجه را تجربه کنید. جوشیدن چشمه‌های دیواره‌ای این دره را به یک دره شگرف تبدیل نموده‌است. این دره دارای آب دائمی، آبشار، ابچکان، بیشه زار و انواع روییدنی‌های خاص منطقه می‌باشد.
کول در زبان محلی به معنی دره است. مسیر ورودی دره پوشیده از درختان کنار یا سدر و نیز قسمتی پوشیده از نخل است. با گذر از پستی و بلندی‌های بسیار وارد تنگه زیبای کول خرسون می‌شوید. دهانه تنگه مملو از برگ‌های زیبای پرسیاووشان است. با برداشتن هر قدم جلوه‌های زیبا و متفاوتی نمایان می‌شود. گاه تنگه آنقدر باریک می‌شود که فقط امکان عبور یک نفر را دارد. دیواره‌های دو طرف گاهی در بالای سر به هم می‌رسند و گاه فقط روزنه باریکی دیده می‌شود. این دره در نهایت به رودخانه دز منتهی می‌شود و از آنجا با شنا یا قایق می‌توان به خشکی رسید. کول خرسون برای برنامه یک روزه و در فصل تابستان مناسب است.
دره توبیرون: یکی از دیدنی‌های طبیعی بکر و شگفت‌انگیز شهرستان دزفول در فصول گرم سال دره توبیرون است. دره توبیرون در فاصله حدود ۲۰ کیومتری از شهر در مسیری چند کیلومتری در بخش سردشت قبل از رسیدن به منطقه تنگه سرا در شمال دزفول واقع است. دیواره‌های رفیع آن با ارتفاع بلند که گاه تا بیش از یکصد متر می‌رسد و انبوه درختان انگور، انجیر وحشی، برگ‌های شاووشان، آبشارها و آب چکان‌ها جلوه بسیار زیبایی به این دره‌ها داده‌است که چشم هر بیننده‌ای را محو تماشای خود می‌سازد. این دره حاصل هزاران سال فرسایش آبی حاصل از بارندگی‌های فصلی درحوزه‌های بالاتر و سرازیر شدن تند آبها در کوه و تپه می‌باشد بنحوی که در فصول خشک عمق زیاد دره مانند یک زهکش عمل کرده و آب سفره‌های زیر زمینی را جمع کرده و آب در کف دره جاری می‌شود، به‌طوری‌که در بعضی قسمت‌ها از دیواره و کف دره آب زلال تراوش می‌کند. با وجود گرمای بالای ۴۰ درجه دزفول در این دره باد خنک آرامش خاصی را به میهمانان داده و دمای آن تا ۲۵ درجه و کمتر نیز می‌رسد. این دره دارای دو آبشار است که همراه با طبیعت زیبا مناسب برای گردشگری است. راه دسترسی به این آبشارها ۳۰ کیلومتر جاده آسفالته است.
دره کول قره احمد
کول شیرین آب
اقلیم‌شناسی > جاذبه‌های طبیعی

آبشار شوی یکی از بزرگ‌ترین و زیباترین آبشارهای ایران در رشته‌کوه‌های زاگرس در منطقه شهیون از توابع دزفول قرار گرفته‌است، که به عنوان یکی از زیباترین آبشارهای کشور در شمال شهرستان دزفول و در منطقه‌ای کوهستانی با طبیعت زیبا قرار گرفته‌است.
سد دز
این سد ۲۲ شمال غربی دزفول در سال ۱۳۳۹ توسط مهندسان ایتالیایی بر روی رودخانه دز ساخته شد و باعث مهار سیلاب‌های مهیب دز شده‌است. در پشت سد دریاچه ای به وسعت ۵۶ کیلومتر مربع بوجود آمده که چند روستای نمونه گردشگری مانند روستای پامنار که مرکز کپوی ایران است در ساحل این دریاچه واقع شده‌است.
عبور رود دز به عنوان یکی از زلال‌ترین و پرآب‌ترین رودهای کشور از میان شهرستان دزفول باعث شده که در ساحل این رود، پارک‌ها و تفریحگاه‌های ساحلی متعددی ساخته شود که از جمله محبوب‌ترین آن‌ها تفریحگاه ساحلی دز (علی کله) است که بخصوص در فصول بهار و تابستان گردشگران زیادی را از سطح شهرستان و شهرستان‌های مجاور به خود جذب می‌کند.
یکی دیگر از جاذبه‌های طبیعی شهرستان دزفول که در منطقه سردشت و شمال دزفول واقع شده، سالن کوه است که علاوه بر وجود جاذبه‌های کم‌نظیر طبیعی نظیر سیاه چاله، دشت لاله‌های واژگون و غارها و چشمه‌ها مکانی مناسب برای علاقه‌مندان به ورزش کوهنوردی است. همچنین دره‌هایی مانند کول خرسون و توبیرون نیز از دیگر مناطق دیدنی این شهرستان است. از دیگر مکان‌های گردشگری می‌توان به قلعه شاداب اشاره کرد. سد دز نیز در این شهرستان واقع گردیده که دریاچه پشت سد نیز از مناطق بکر و دیدنی این شهر محسوب می‌شود.
از دیگر جاذبه‌های طبیعی شهرستان دزفول، پارک ملی دز است. این پارک، یکی از پارک‌های ملی ایران به حساب می‌آید که در شمال استان خوزستان و در محدوده شهر میانرود از توابع شهرستان دزفول واقع شده‌است. وجود حیات وحش غنی در کنار چشم‌اندازهای زیبا نظیر رودخانه، تالاب، این منطقه را به یکی از چشم‌اندازهای مهم استان خوزستان به ویژه از لحاظ پرنده نگری تبدیل کرده‌است. این جنگل‌ها یکی از زیستگاه‌های مهم گونه نادر گوزن زرد ایرانی است.