stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
حرم علی بن ابی‌طالب
حرم در عصر حاضر > ضریح و صندوق

روی قبر صندوقی از ساج خاتم‌کاری نفیس (اهدایی شاه اسماعیل صفوی) هست. در سده‌های پیش به‌سازی‌هایی را این صندوق انجام شده و افزایش و زیورآرایی‌هایی شده که تاریخ برخی از تعمیرات ثبت شده است. در اطراف صندوق سوره دهر و چند حدیث دربارهٔ علی با خط زیبای محمد بن علاءالدین محمد حسینی و تاریخ ۱۱۹۸ (قمری) (~۱۱۶۲ خورشیدی) را نوشته‌اند. در قسمت بالای سر روی صندوق تعمیرهایی که در میانه‌های سده ۱۲ خورشیدی انجام شده، ذکر شده است و در پایانش نام استاد کار ذکر شده: «بندهٔ خاکسار محمدحسین نجار شیرازی».
ابعاد صندوق ۳٫۰۳×۴٫۸۳×۱٫۸۳ متر است. بانی ساخت محمدجعفر بن محمد صادق زند از بزرگان دربار زند است. پیرامون صندوق جوشن کبیر نوشته‌اند و بالایش سورهٔ انسان با عاج سفید. چند سوره و آیهٔ دیگر نیز نوشته‌اند. روی صندوق شیشه‌ای قرار دارد که هنگام گذاشتن ضریح نو ۱۳۶۱ (قمری) گذاشته‌اند. کنار صندوق جنوبی عتیقه و گردن‌بندهای الماس و جواهرهای یاقوتی و یک تاج طلای الماسی و زمردی گذاشته‌اند. توی ضریح یک قندیل زرین دارای الماس و زمرد و یاقوت و زمرد و مروارید هست.
در هجوم ارتش بعث به نجف و حرم علوی در سال ۱۹۹۱ (میلادی) ضریح و صندوق آسیب دید. آثار این خرابی هنوز روی صندوق دیدنی است.
حرم در عصر حاضر > ضریح و صندوق > جایگاه دو انگشت

سمت جنوبی صندوق نزدیک بالای سر جای دو انگشت هست. آنجا سنگ‌های گران‌بها و گوهرهایی که اهدا شده است.
ماجرایش در برخی منبع‌های تاریخی آمده است. محدث نوری گفته است: داستان مرة بن قیس گرچه در منبع‌های معتبر نیامده است ولی شهرتش نزد شیعیان بسیار است و بر کسی پوشیده نیست. بلکه معجزه‌ای است که به این شهرت رسیده است. فردوسی و سنایی در الهی‌نامه نیز ذکر کرده‌اند. سنایی این را از منقبت‌های مسلّم خوانده است.
طبق کتاب خلاصهٔ ماجرا این است: سید نصرالله حائری از عالمان شیعه از مولی عبدالکریم از کتاب تبصرة المؤمنین و سید محمد صالح ترمذی متخلص به کشفی از عالمان سنی طبق سندهای درست و معتبر آورده‌اند که مرة بن قیس که کافری ثروتمند بود که بسیاری از پدران و نیاکان قبیله‌اش را علی کشته‌بود. او سپاهی چندهزارنفره به نجف برد و مردم نیز در درون شهر بست نشستند. پس از شش روز جنگ سپاه توانست گوشهٔ دیوار را ویران کرده به شهر آید. با ورود سپاه مردم گریختند. مره سوی بارگاه آمد و گفت «علی! تو پدران و نیاکانم را کشته‌ای». سپس کوشید تا ضریح [گویا منظور صندوق است] را با شمشیر بشکافد. در این لحظه دو انگشت مانند ذوالفقار از درونش بیرون آمد و مره را دو نیم کرد و در جا به سنگی سیاه بدل گشت. سنگ‌ها را به دروازه نجف آوردند و هرکس به زیارت می‌آمد بدان پا می‌زد. چندی بعد سنگ‌ها را از نجف بردند.
حرم در عصر حاضر > ضریح و صندوق > ضریح

روی این صندوق، ضریح نقره‌ای است که سیف‌الدین، رهبر اسماعیلیه اهدا نموده است. در ۱۳ رجب ۱۳۶۱ (قمری) (۵ مرداد ۱۳۲۱) طی تشریفاتی خاص و جشنی که نخست‌وزیر وقت نوری السعید و دیگر مهتران سیاسی شیعه حاضر بودند از آن پرده‌برداری شد، هنرمندان هندی پنج سال بر رویش کار کرده‌بودند. ضریح از ده‌هزار و پانصد مثقال زر ناب و دومیلیون مثقال نقره درست شده است. همچنین گفته‌اند که ضریح را از ۸۷۵۰ مثقال زر ناب و ۱٫۵ میلیون نقره ناب ساخته‌اند.
ضریح از کف تا بالای تاج ۴ متر بلندا دارد. مستطیلش هم ۶٫۳۵×۵٫۱۰ متر است. طرف شرقی و غربی چهار پنجره و شمالی و جنوبی پنج پنجره دارد. البته یکی از پنجره‌های جنوبی در ورودی به ضریح است.
حرم در عصر حاضر > گنبد

گنبد از درون به شکل نیم‌دایره‌ای به کاشی معرق آراسته است. بلندی گنبد تویی از کف حرم ۲۳٫۵ متر است. قطرش ۱۳٫۵ متر است.
از بیرون نیز پیازی شکل است. ارتفاع این گنبد از قاعده تا نوک میله ۱۸٫۱۵ متر است.
قطر گنبد بیرونی ۱۶٫۶ است و میان این دو لایه فضایی خالی هست.
زیبایی نمای بیرونی در میان مسجدها و حرم‌های دنیا بی‌نظیر است.
گبند ۱۲ دریچهٔ هواگیر و نورگیر داردکه هر پنجره از بیرون ۴ متر بلندی و ۲٫۱ متر عرض و ۱٫۴۵ متر عمق دارد.
به دستور نادرشاه افشار کتیبه داخلی گنبد مطهر مینا کاری شده و پایه‌هایش آینه‌کاری مقرنص. ساقهٔ تویی گنبد با شیشه‌های رنگین تزیین شده که بر آن آیاتی از قرآن نقش بسته پیرامونش ۲۴ بیت از قصیدهٔ عینیهٔ ابن ابی‌الحدید در بالا و ۲۴ بیت دیگر در پایین نوشته شده است. در بخش فوقانی در همان قسمت ساقهٔ گنبد پنجره‌های نورگیر و تهویه هست.
میان گنبد و ساقه از تو کتیبه‌ای با سورهٔ فجر هست و در قسمت اتصال ساقه به پایه‌های جهرکانهٔ گنبد سورهٔ نبأ با خط ثلث نوشته شده است.
دیوار بیرونی گنبد تا زمان نادرشاه در سال ۱۱۵۶ (قمری) با کاشی سفالی پوشانده بود و به دستور با قطعات فلزی زراندود جایگزین شد.
تعداد قطعات طلاکاری شده که در گنبد حرم علی بن ابی‌طالب مورد استفاده قرار گرفته‌اند ۳۴۲۶ قطعه با وزن ۸ مثقال طلای ناب برای هر قطعه می‌باشند.
حرم در عصر حاضر > در و دیوار و کف

کف حرم را فرقهٔ اسماعیلیه با سنگ مرمر فرش کردند و دیوارهایش تا حدود دو متر از سنگ مرمر ایران پوشیده گشته است. کاشی‌کاری و آیینه‌کاری -که همه را دست هنرمندان ایرانی کرده‌اند- چهار طرف حرم و چهار رواقش را احاطه نموده است. این رواق‌ها از شمال و جنوب و شرق، درهای ورودی و خروجی را با حرم برقرار می‌سازند، همچنین رواق شمالی و رواق جنوبی صحن را با حرم مطهر ارتباط می‌دهد.
حرم در عصر حاضر > ایوان طلا و گلدسته‌ها

رواق خاوری دارای دری است که در ایوان طلا بازمی‌گردد و این ایوان که مستطیلی است در خاور حرم است و تمامی دیوارهایش طلا است.
شمال و جنوب ایوان دو گلدستهٔ زرین به ارتفاع ۳۵ متر هست است که بالایشان برخی از آیه‌های سورهٔ جمعه کتیبهنگاری شده است. در میان ایوان طلا در کنار در ورودی به رواق، چکامهای فارسی با حروف طلا ستایش علی بن ابی‌طالب به خط محمدجعفر اصفهانی، به تاریخ ۱۱۵۶ قمری، در از سروده‌های عرفی شیرازی نوشته‌اند.
ایوان طلای آستانه در شمال و جنوب دارای کَفش‌کَن (کفشداری) است که به صحن می‌انجامد. این ایوان بی‌سقف است و در نوع خود یگانه.
در شمال و جنوب ایوان کنار گلدسته‌ها دو چهاردیواری سقف پوشیده هست. بر این چهاردیواری‌ها و سراسر طارمهٔ پیش ایوان و خود گلدسته‌ها شعرهای فارسی و عربی و نیز سخنان علی نوشته‌اند. برخی از این کتیبه‌ها در حملهٔ رژیم صدام و توپ و بمب تخریب شد و بعد با طلا جایگزین شد.
حرم در عصر حاضر > صحن

صحن آستانه طرح تازه‌ای دارد و از مهم‌ترین ویژگی‌هایش این است که در چهار فصل سال طلوع آفتاب مستقیماً بر قبر می‌تابد و در نقطه‌ای معین، در زمستان و تابستان رسیدن خورشید به نیمهٔ آسمان نجف در آن‌جا می‌شود. صحن دو طبقهٔ چهارگوش دارد. پیرامون صحن حجره‌هایی بنا گردیده و روبه‌روی هر حجره ایوانکی است که تا اوایل نیمهٔ دوم سدهٔ دوازدهم و اوایل سدهٔ چهاردهم خورشیدی ساکنانش را مهتران علمای امامیه تشکیل می‌دادند، و صحن، مرکز دانشگاه بزرگ جهان تشیع بود. تمامی دیوارها و سقف ایوان حجره‌ها با بهترین کاشی‌های اصفهان تزیین گشته و با گذشت زمان کاشی‌هایش نو شده است. در سده‌های گذشته تعمیراتی در صحن انجام شده است.
مساحت کل حرم ۱۳٬۲۴۴ متر مربع [احتمالاً عدد قدیمی است] و مساحت صحن ۴۲۱۹ متر مربع است که حدود یک‌سوم کل حرم را شامل می‌شود.
حرم در عصر حاضر > دیگر بخش‌های حرم

حرم شامل بخش‌های دیگری نیز هست که شرحش مجال بیشتری می‌خواهد. از جملهٔ این بخش‌های اصلی:
مسجد خضرا (سبز)
درهای دیگر حرم
رواق حضرت ابوطالب
مقام امام صادق (که از میان رفته است)
تکیهٔ بکتاشی‌ها
مسجد عمران بن شاهین
گلدستهٔ ساعت
حسینیه (مدرسهٔ غرویه)
ساباط (سایه‌بان)
مسجد بالای سر
ایوان ناودان طلا
حرم در عصر حاضر > طرح‌های گسترش

طرح‌های گسترش حرم را ستاد بازسازی عتبات عالیات بر عهده دارد.
حرم در عصر حاضر > طرح‌های گسترش > صحن حضرت زهرا

طرح اصلی توسعهٔ حرم را به نام فاطمهٔ زهرا همسر علی بن ابی‌طالب نامیده‌اند. این صحن بزرگ‌ترین صحن سرپوشیدهٔ جهان است و در پشت حرم (غرب) ساخته شده است. در انتهای صحن «مقام امام سجاد» (علی بن حسین) قرار دارد.
تصویرهای نگاشتاری
نقشه > بنای حرم

ضریح علی و نوح و آدم
آرامگاه علامه حلی و سید مصطفی خمینی
آرامگاه مقدس اردبیلی
آرامگاه جعفر شوشتری
آرامگاه مرتضی انصاری
آرامگاه حسین محدث نوری آرامگاه او در صحن امام، در سومین ایوان شرقی باب‌القبله، واقع است
آرامگاه سید اسدالله شفتی
آرامگاه محمدحسین نائینی
آرامگاه سید ابوالحسن اصفهانی
آرامگاه آخوند خراسانی
آرامگاه شیخ طوسی
به طرف مقام امام سجاد و صافی صفای یمانی اصحاب امیرالمؤمنین، مسجد و آرامگاه کاشف الغطا و شیخ محمد صاحب جواهر
نقشه > حرم در شهر نجف

محل توقف اتوبوس‌های زایران
درب
کفشداری
مقبرهٔ حاج‌آقا مصطفی خمینی
ایوان طلا
قبله
ضریح
محل برگزاری نماز جماعت
وضوخانه
دفتر و آرامگاه شیخ عباس قمی
درب باب قبله
محل برگزاری نماز جماعت حیاط
راهرو
محل برگزاری نماز جماعت
درب شیخ توسی
مسجد و آرامگاه شیخ طوسی
توقفگاه خودروهای شخصی
خیابان
بازار
مقام حضرت علی
مقام امام زین‌العابدین
دریاچه نجف
سرشناسان مدفون در حرم

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  ضریح آدم پیامبر  نوح پیغمبر رواق غربی سید علی حسینی حائری  سید محمود حکیم  شیخ عبدالحسین بغدادی  سید محمود حسینی شاهرودی  شیخ جعفر شوشتری  علیمراد خان زند ایوان شرقی باب‌القبله حسین محدث نوری آرامگاه او در صحن امام، در سومین ایوان شرقی باب‌القبله، واقع است گلدسته‌ها جنوبی مقدس اردبیلی شمالی سید مصطفی خمینی  محمدحسین غروی اصفهانی  نصرالله بنی‌صدر  آقامحمدخان قاجار  |  صحن سید اسماعیل سدهی اصفهانی  سید محسن جلالی حائری ایوان علما ملامهدی نراقی  ملااحمد نراقی  سید علی داماد  ملاصدرا آرامگاه شرابیانی محمد شرابیانی حجره‌ها ۱) ضیاءالدین عراقی ۲) ملا رفیع گیلانی ۲) میرزا حسن یزدی ۲) نورالدین شریعتمدار رفیع ۲) مهدی رفیع شریعتمدار ۳) محمدعلی نجفی اصفهانی ۶) محمدجواد طباطبایی تبریزی ۷) محمدجواد بلاغی ۱۱) شیخ انصاری  |  ۱۵) شیخ عباس قمی ۱۷) شیخ مشکور حولاوی ۱۷) محمدجواد مغنیه ۲۱) محمدحسین نائینی ۲۳) محمدعلی اردوبادی ۲۳) محمدکاظم شیرازی ۲۳) سید محمدسعید حکیم ۲۶) آخوند خراسانی ۲۶) سید ابوالحسن اصفهانی ۲۶) میرزا حبیب‌الله رشتی ۲۹) سید عبدالله بهبهانی ۲۹) سید محمد بهبهانی ۳۱) سید ابوالقاسم خویی ۳۹) مجدد شیرازی: میرزای شیرازی ۳۹) مجدد شیرازی: سید عبدالهادی شیرازی ۴۶) سید محمد فیروزآبادی ۴۶) میرزا ابوالحسن مشکینی ۴۷) سید محمدکاظم یزدی ۴۸) سید عبدالحسین شرف‌الدین عاملی ۴۸) سید اسماعیل صدر ۵۳) عبدالکریم زنجانی ۵۴) تیمور بختیار  |
حرم منسوب به علی

مقالهٔ اصلی: مسجد کبود مزارشریف
در مزار شریف افغانستان، بارگاهی است منسوب به علی بن ابی‌طالب. نامش مسجد کبود است و اهالی آن‌جا برخی باور دارند که آن‌جا مدفن اوست. البته این باور نزد قریب به اتفاق مسلمانان نادرست است، ولی بارگاه مزار شریف نزد مردم افغانستان جایگاه والایی دارد. این بارگاه مورد توجه این کشور است و مورد عنایت شاهان و مردم و میران افغان بوده است.
فضیلت حرم و زیارت علی در باور شیعیان

روایت‌هایی از امامان شیعه دربارهٔ زیارت علی بن ابی‌طالب آمده است، از جمله:
جعفر صادق گفته است که روزانه هفتادهزار فرشته پس از طواف بیت المعمور و کعبه به آرامگاه پیغمبر و علی بی ابی‌طالب می‌روند و به ایشان سلام می‌کنند.
پیغمبر اسلام در روایت دیگری وقتی حسن مجتبی از او می‌پرسد که پاداش زائر تو چیست؟، در پاسخش گفت: «پسرم! کسی که مرا در زندگی یا مردگی، یا پدرت را زیارت کند، بر خداوند بایسته است که در روز رستاخیز زیارتش کند و از گناهانش پاک گرداند.»
این کار برای شیعیان خیلی مورد سفارش است. از ابووهب بصیری نقل می‌کنند که می‌گوید: «به مدینه شدم و خدمت امام صادق رسیدم و عرض کردم: «فدایت شوم؛ محضر شما رسیدم ولی قبر امیرمؤمنان را زیارت نکرده‌ام.» فرمود: «کار خوبی نکردی. اگر از شیعیان ما نبودی نگاهت نمی‌کردم به خاطر این که زیارت نکردی کسی را که خدای تعالی با فرشتگان و پیامبران و مؤمنان به زیارتش می‌روند.»»
همچنین از جعفر صادق نقل شده است که دردمندی اگر به قبرش پناه برد درمان یابد و در روایت دیگری با شهید خواندن علی و حسین بن علی آمده است که خدا به این شهیدان روزی می‌دهد پس نیازهایتان را نزد ایشان بیان کنید آمده است که وقتی زائر امیرمومنان چیزی از خدا خواهد درهای آسمان برایش گشوده شود. «کسی که امیرمؤمنان را با شناخت به حقّ او و بی تکبّر زیارت کند، خداوند پاداش شهیدان را برایش می‌نویسد و گناهانش بخشوده می‌گردد و با امن و امان در قیامت مبعوث می‌شود و حساب و محاسبه بر او آسان می‌گردد و فرشتگان به پیشوازش می‌روند و وقتی از زیارت برگشت، فرشتگان تا منزلش همروی‌اش می‌کنند؛ اگر بیمار شود به عیادتش می‌روند و اگر بمیرد او را تشییع می‌کنند و برایش طلب آمرزش می‌نمایند».
نگارخانه

نمای ایوان و گل‌دسته‌های طلا
نمای کلی حرم
حرم در سال ۱۳۱۰
نمای حرم از در
مسجد کبود مزارشریف
راه بازار به حرم، سردر عبارت «سلام بر تو ای برادر پیغمبر» به چشم می‌خورد
نمای ایوان طلای حرم
نمای باب الساعت حرم
حرم (گنبد و مناره)
حرم (مناره)
حرم حضرت علی
پی‌نوشت

↑  Redha, Mohammad (1999). Imam Ali Ibn Abi Taleb (Imam Ali the Fourth Caliph, ۱/۱ Volume). Dar Al Kotob Al ilmiyah. ISBN 2-7451-2532-X. {{cite book}}: Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)
↑  مروج الذهب مسعودی، جلد۱[پیوند مرده]، صفحهٔ ۷۷۲
↑  تاریخ طبری، جلد۶، صفحه۲۶۸۳ و ۲۶۸۴
↑  تاریخ یعقوبی، جلد۲[پیوند مرده]، صفحهٔ ۱۳۸
↑  جعفر بن قولویه قمی، کامل الزیارات، ترجمه سید محسن میلانی، صفحه ۶۶–۶۷
↑  Iraq
↑  فرزندم حسن! با تو سخنی چند دارم، امشب آخرین شب عمر من است. چون درگذشتم با دست خود مرا غسل ده و کفن کن و بر جنازه‌ام نماز بخوان، تمام این کارها را خودت شخصاً انجام ده، سپس پیکرم را در تاریکی شب، مخفیانه دور از شهر کوفه به خاک سپار تا کسی از آن باخبر نشود.
↑  شیخ جعفر آل محبوبه، ماضی النجف و حاضرها، ۱:‎ ۳۷–۹۵.
↑  سید بن طاووس، فرحةالغری، ۱۷–۱۲۹.
↑  سعاد ماهر، مشهدالامام علی فی النجف و به من الهدایا و التحف، ۱۲۱.
↑  در اسلام سگ را پلید (نجس) می‌دانند.
↑  علامه مجلسی، بحار الانوار، ۹۷:‎ ۲۵۲ (حدیث ۴۷).، به نقل از ارشاد القلوب
↑  ابومحمد حسن دیلمی، ارشادالقلوب دیلمی.
↑  ابن ابی‌الحدید، شرح نهج‌البلاغه، ۲:‎ ۴۵–۴۶ (فقط به بنای گنبد این ساختمان اشاره کرده است).
↑  محمدعلی موحد (مترجم)، سفرنامهٔ ابن‌بطوطه، ۱:‎ ۲۱۹–۲۲۱.
↑  ابن‌عتایقی، شرح الفصول الایلاقیة، آخر کتاب.
↑  ابن‌عنبه، عمدة الطالب.
↑  «NAJAF – Encyclopaedia Iranica». www.iranicaonline.org. ص. Nāder Shah Afšār (r٫ ۱۷۳۶-۴۷) renovated the shrine and paid for the gilding of the minarets and dome in ۱۷۴۲-۴۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۷-۳۰.
1 2  عالم آرای نادری، جلد سوم، صفحه 925.
↑  Tucker, Ernest (1994). "Nadir Shah and the Ja 'fari Madhhab Reconsidered". Iranian Studies. 27 (1/4): 163–179.
↑  البریری، النجف فی 13 رحلة، ص167.
↑  عالیات، ستاد بازسازی عتبات (۱۳۹۸/۱۲/۱۹–۱۰:۳۱). «مرمت و احیای کتیبه و ایوان تاریخی حرم مطهر امام علی (علیه السلام) به روش ملقمه». fa. دریافت‌شده در 2020-07-30. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
↑  شیخ جعفر آل محبوبه، ماضی النجف و حاضرها، ۱:‎ ۷۶.
↑  محمدعلی تمیمی، مشهد الامام او مدینة النجف، ۱:‎ ۷۶.
↑  حسن الحکیم، المفصل، ۲:‎ ۶۰.
↑  سعاد ماهر، مشهدالامام علی فی النجف و به من الهدایا و التحف، ۱:‎ ۵۷.
↑  حسن الحکیم، المفصل، ۲:‎ ۹۰.
↑  طلاکاری گنبد حرم مطهر علوی آغاز شد + عکس بایگانی‌شده  در ۸ سپتامبر ۲۰۱۴ توسط Wayback Machine، خبرگزاری حج
1 2  شیخ توسی، امالی، ۲۱۴ حدیث ۲۲.
↑  ابن قولویه، کامل الزیارات، باب ۱۰، حدیث ۳.
↑  ابن قولویه، کامل الزیارات.
↑  علامه مجلسی. بحار الانوار. ج. ۹۷. ص. ۲۶۱حدیث ۱۳
↑  تهذیب. ج. ۶. ص. ۳۴حدیث ۱۴
↑  علامه مجلسی. بحار الانوار. ج. ۹۷. ص. ۲۶۱حدیث ۱۲
↑  ابن قولویه، کامل الزیارات، باب ۱۰، حدیث ۲.
تصویری قدیمی از حرم
ضریح قدیمی حرم
نمایی از ضریح
عکس نمای باز صحن


بارگاه علی بن ابی‌طالب در مزار شریف. به آرامگاه مزارشریف روضه شریف و حرم حضرت علی هم می‌گویند.
لیلی میلر-مورو

| لیلی میلر-مورو | لیلی میلر-مورو |
| --- | --- |
نام هنگام تولد: لیلی ستاره میلر
زادهٔ: ۲۴ مارس ۱۹۷۲ ‏(۵۲ سال)
ملیت: ایالات متحده آمریکا
تحصیلات: کالج اگنس اسکات (BA) دانشگاه امریکن (MA, JD)
پیشه(ها): بنیان‌گذار و مدیر عامل سابق مرکز عدالت طاهره
لیلی میلر-مورو (انگلیسی: Layli Miller-Muro؛ زادهٔ ۲۴ مارس ۱۹۷۲) وکیل و کنشگر اهل ایالات متحده آمریکا است. او بنیان‌گذار و مدیر عامل سابق مرکز عدالت طاهره است، یک سازمان غیرانتفاعی ملی که به حفاظت از زنان در برابر نقض حقوق بشر مانند تجاوز جنسی، ختنه کردن یا بریدن آلت تناسلی زنان، خشونت خانگی، قاچاق انسان و ازدواج اجباری اختصاص دارد. مدل کل نگر سازمان طاهره برای حفاظت از زنان، خدمات حقوقی رایگان و مدیریت پرونده خدمات اجتماعی را با حمایت از سیاست عمومی، آموزش و اطلاع‌رسانی ترکیب می‌کند. او جوایز و افتخارات بسیاری کسب کرده و در سال ۲۰۱۴ توسط نشریه واشینگتن پست به عنوان یکی از ۵۰ زن قدرتمند رهبر مذهبی انتخاب شده است. میلر-مورو با همسرش گیل میلر-مورو و سه فرزندشان در واشینگتن دی سی زندگی می‌کند. او یکی از اعضای فعال دیانت بهائی است.
فعالیت حقوق بشری

میلر-مورو این سازمان را در سال ۱۹۹۷ پس از درگیری در موضوع کاسینجا، یک پرونده پر حاشیه که سابقه ملی ایجاد کرد و قانون پناهندگی را در ایالات متحده تغییر داد، تأسیس کرد. فوزیه کاسینجا (متولد ۱۹۷۷)، که از ترس ازدواج اجباری چندهمسری و یک سنت قبیله ای معروف به ختنه زنان از توگو گریخته بود، در سال ۱۹۹۶ توسط هیئت استیناف مهاجرت ایالات متحده پناهندگی دریافت کرد.
این تصمیم راه را برای به رسمیت شناختن آزار و اذیت مبتنی بر جنسیت به عنوان زمینه ای برای پناهندگی هموار کرد. میلر-مورو با استفاده از بخشی از درآمد حاصل از کتابی که او و کاسینجا در مورد این پرونده به‌طور مشترک تألیف کردند (آیا وقتی گریه می‌کنی صدای تو را می‌شنوند؟ چاپ دلاکورت، ۱۹۹۸)، سازمان عدالت طاهره را را تأسیس کرد.
از سال ۲۰۰۱، او مرکز عدالت طاهره را در راستای خدمت رسانی به بیش از ۲۵۰۰۰ زن و کودک از سال ۱۹۹۷ رهبری کرده است، او کارمندان این سازمان غیرانتفاعی را از ۶ نفر به بیش از ۷۰ نفر افزایش داده و دفاتر خود را از دی سی بزرگ به هیوستون، بالتیمور و سانفرانسیسکو گسترش داده است. مرکز عدالت طاهره با توجه به مدیریت صحیح و برنامه‌های نوآورانه‌اش، تحت رهبری میلر-مورو، برنده جایزه واشینگتن پست برای مدیریت موفقیت‌آمیز شد. میلر-مورو قبل از پیوستن به مرکز عدالت طاهره به عنوان مدیر اجرایی در سال ۲۰۰۱، وکیل دادگستری در واشینگتن دی سی، شرکت حقوقی آرنولد و پورتر بود، جایی که او به رسیدگی به دعاوی بین‌المللی مشغول بود. میلر-مورو قبل از پیوستن به آرنولد و پورتر، وکیل-مشاور در وزارت دادگستری ایالات متحده و هیئت استیناف مهاجرت بود.
تحصیلات و جوایز

میلر-مورو جی‌دی و فوق لیسانس خود را در رشته روابط بین‌الملل از دانشگاه امریکن و بی‌ای خود از کالج اگنس اسکات در رشته علوم سیاسی، جامعه‌شناسی و مردم‌شناسی دریافت کرده است. میلر-مورو جوایز و قدردانی‌های متعددی دریافت کرده که در میان آنها می‌توان به جایزه مادر جوان سال دی سی در سال ۲۰۱۵ توسط American Mothers Inc اشاره کرد. او به عنوان یکی از ۵۰ زن قدرتمند رهبر مذهبی برای جشن گرفتن در روز جهانی زن در سال ۲۰۱۴ توسط هافینگتون پست انتخاب شد و در سال ۲۰۱۳، دکترای افتخاری خود را از دانشگاه ایلینوی شمالی دریافت کرد.
ایالت خیبر پختونخوا

مکان در 23x15px|border |alt=|link= پاکستان
| خیبر پختونخوا خیبر پښتونخواایالت مرزی شمال غربی | خیبر پختونخوا خیبر پښتونخواایالت مرزی شمال غربی |
| --- | --- |
ایالت: ایالت
  پرچممهر:   پرچممهر
شعار: The North-West Frontier Province: شعار: The North-West Frontier Province
ایالت خیبر پختونخوا در نقشهٔ پاکستان: ایالت خیبر پختونخوا در نقشهٔ پاکستان
مختصات: ۳۴°۰۰′شمالی ۷۱°۱۹′شرقی﻿ / ﻿۳۴٫۰۰°شمالی ۷۱٫۳۲°شرقی﻿ / 34.00; 71.32: مختصات: ۳۴°۰۰′شمالی ۷۱°۱۹′شرقی﻿ / ﻿۳۴٫۰۰°شمالی ۷۱٫۳۲°شرقی﻿ / 34.00; 71.32
نواحی: ۲۵
شهرها: -
بزرگ‌ترین شهر: پیشاور
بنیان‌گذاری: ۱ ژوئیه ۱۹۷۰
مرکز: پیشاور
حکومت: حکومت
 • فرماندار: شاه فرمان
مساحت: مساحت
 • کل: ۷۴۵۲۱ کیلومتر مربع (۲۸۷۷۳ مایل مربع)
جمعیت (۲۰۰۸): جمعیت (۲۰۰۸)
 • کل: ۲۰۲۱۵۰۰۰
 • تراکم: ۲۷۰/کیلومتر مربع (۷۰۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی ۵+ (PST)
زبان‌های رسمی: پشتو، اردو، انگلیسی
وبگاه: Government of the NWFP
خیبر پختونخوا (پشتو: خیبر پښتونخوا، اردو: خیبر پختونخوا) با نام اختصاری پختونخوا یکی از ایالت‌های کشور پاکستان است. خیبر پختونخوا در شمال غرب پاکستان واقع شده‌است و مرکز این ایالت شهر پیشاور است. این ایالت قبل از معاهده گندومک خط فرضی دیورند جزو خاک افغانستان بود که در حکومت سلطنتی امارت افغانستان توسط امیر عبدالرحمن خان به هند بریتانیایی واگذار شد. این ایالت تا قبل از معاهده دیورند با منطقه جامو و کشمیر هند با شبه قاره هند مرز تجاری داشت و جزوی از گذرگاه چهار راه آسیا بود که در جاده ابریشم قرار داشت و آسیای میانه و جنوب آسیا را بهم متصل میکرد.
قسمت شمالی خیبر پختونخوا از مناطق سرسبز و پردرخت و گردشگری است. بیشتر ساکنان این ایالت پشتون هستند. قسمت جنوبی آن شامل شهرهایی است که بسیاری از مؤسسات و صنایع پاکستان در آن واقع شده‌اند.
در زبان اردو بیشتر، این ایالت را سرحد می‌نامند و مردم پشتون از آن با نام پختون‌خوا (به معنی ناحیهٔ پشتون) یاد می‌کنند.
مردم

جمعیت خیبر پختونخوا ۲۱ میلیون نفر تخمین زده می‌شود. بزرگترین گروه قومی پشتون‌ها هستند که جمعیت آنها تقریباً ۹۹٪ از کل جمعیت ایالت است. رایج‌ترین زبان در منطقه پشتو  دومین زبان اردو زبان اداری است. پشتو زبان غالب در مرزهای غربی و جنوبی است و همچنین زبان اصلی بسیاری از شهرها و از جمله پیشاور است. گویشوران پشتوی جنوبی در جنوب شرق ایالت به‌ویژه در دیره اسماعیل خان زندگی می‌کنند.
بسیاری از قبایل پشتون در خیبر پختونخوا ازجمله بنگش، میان‌خیل، یوسفزی، تنولی، دلازاک، ختک، مروت، شهید، آفریدی، شینواری، اوراکزی، مهسود، مهمند که از قبایل شاخه بنوسی یا وزیری به‌شمار می‌آیند.
در سمت شمال سلیمان‌خیل، ترین، جدون و مشوانی عمده قبایل پشتون هستند. همچنین بسیاری از قبایل غیر پشتون مانند اعوان، گجر و غیره در منطقه ساکنند. باور بر این است که قبیله اعوان در اصل عرب بوده و مردم این قبیله با بقیه پشتون‌ها و غیر پشتون‌ها تفاوت دارند. در ناحیه چترال در شمال گروه‌های قومی کوچک مانند کوهستانی، خوار، شینا، توروالی، کالاشا و کلامی نشیمن دارند.
علاوه بر این، ۱٫۵ میلیون پناهنده افغان در خیبر پختونخوا زندگی می‌کنند، که اکثر آنها پشتون هستند.
بیشتر جمعیت خیبر پختونخوا مسلمان‌اند، اما تعداد کمی از سیک‌ها نیز در این ناحیه سکونت دارند.
جغرافیا

خیبر پختونخوا دارای مساحت ۲۸٬۷۷۳ مایل مربع یا ۷۴٬۵۲۱ کیلومتر مربع است. خیبر پختونخوا در یک منطقه حساس از لحاظ زمین‌شناختی واقع شده‌است و به همین دلیل در گذشته زمین‌لرزه‌های بسیاری در اینجا مانند زمین‌لرزه کشمیر رخ داده‌است.
پیشاور بزرگترین شهر خیبر پختونخوا و همچنین مرکز استان است. سایر شهرهای بزرگ شامل نوشهره، مردان، چارسده، مانسره، ایوبیه، نتهیا گلی و ابوت‌آباد است. دیره اسماعیل خان، کوهات، کوهستان بالا، بنون، پیشاور، ابوت‌آباد و مانسره مناطق اصلی هستند.
ایالت خیبر پختونخوا از مناطق صخره‌ای خشک در جنوب و دشت‌های سبز در شمال تشکیل شده‌است. آب و هوای آن بری یعنی دارای زمستان‌های سرد و تابستان‌های گرم است. با وجود هوای بری، کشاورزی در آن رایج است.
براساس سرشماری سال ۱۹۹۸، خیبر پختونخوا ۱۷ میلیون نفر جمعیت داشت که از این تعداد ۵۲ درصد مرد و ۴۸ درصد زن بودند. تراکم جمعیت ۱۸۷ نفر در هر کیلومتر است.
از نظر جغرافیایی، استان خیبر پختونخوا می‌توان به دو منطقه تقسیم شود: منطقه شمالی و منطقه جنوبی. منطقه شمالی از رشته‌کوه‌های هندوکش در پیشاور آغاز می‌شود. منطقه شمالی در زمستان سردتر و بارانی‌تر است، در حالی که تابستانش مطبوع است جز در پیشاور، جایی که تابستان‌ها شدید و زمستان‌ها سرد است. منطقه جنوبی خشک است و تابستان‌های بسیار گرم و زمستان‌های سرد دارد و کم‌باران است.
این ایالت از لحاظ استراتژیک بسیار مهم حیاتی است زیر در گذشته های دور راه ابریشم میان افغانستان بزرگ و شبه قاره هند بوده و آسیای جنوبی و آسیای مرکزی را به هم متصل میکرد تا قبل از به‌وجود آمدن پاکستان (هند بریتانیایی)  و تعیین خط دیورند این ایالت به مرکزیت پیشاور هم مرز با ایالت کشمیر هند بوده است.
رودخانه‌های خیبر پختونخوا شامل رودخانه کابل، رود سوات، رود چیترال، رودخانه پنجگوره، رودخانه بارا، رود کرام، رودخانه گومال و رودخانه ژوب است.
خیبر پختونخوا از مناطق چهارفصل پاکستان است. دیره اسماعیل خان یکی از گرمترین مناطق در پاکستان است که در قسمت جنوبی خیبر پختونخوا قرار دارد و در مقابل، مناطقی مانند سوات، دیر وچیترال جزو مناطق سردسیر این کشور به‌شمار می‌روند.
اقتصاد

کشاورزی نقش مهمی در اقتصاد خیبر پختونخوا ایفا می‌کند. عمده تولیدات آن گندم، ذرت، برنج، نیشکر و میوه است. برخی از سرمایه‌گذاری‌های صنعتی و پیشرفته در پیشاور کمک زیادی به ایجاد درآمد برای مردم منطقه کرده‌است. ساکنان این ایالت با تمامی مناطق دیگر پاکستان مدادوستد دارند.
شهرهای مهم

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  ایبت‌آباد  بانو  بالاکوت  Besham  Batagram  Daggar  Charsadda  چیترال  دیره اسماعیل‌خان، پاکستان | valign=top | دیر  هنگو  Haripur  Havelian  کوهات  Kulachi  Lakki Marwat  Latamber  Malakand | valign=top | Mansehra  مردان  نوشهره  Martung  الپوری  پیشاور  صوابی، پاکستان  مینگوره  Tank |
شهرستان‌ها

شهرستان‌های (به اردو: اضلاع) این ایالت عبارتند از:
شهرستان نوشهره
سوات
پاراچنار
...
مایک ایزل

| مایک ایزل | مایک ایزل |
| --- | --- |
عضو  مجلس نمایندگان ایالات متحده از می‌سی‌سی‌پی حوزهٔ 4th: عضو  مجلس نمایندگان ایالات متحده از می‌سی‌سی‌پی حوزهٔ 4th
متصدی: متصدی
آغاز به کار  ۳ ژانویه ۲۰۲۳: آغاز به کار  ۳ ژانویه ۲۰۲۳
پس از: استیون پالاتزو
کلانتر شهرستان جکسون: کلانتر شهرستان جکسون
دوره مسئولیت ۱ دسامبر ۲۰۱۴ – ۳۱ دسامبر ۲۰۲۲: دوره مسئولیت ۱ دسامبر ۲۰۱۴ – ۳۱ دسامبر ۲۰۲۲
پس از: مایک برد
پیش از: جان لدبیتر
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: والتر مایکل ازل ۶ آوریل ۱۹۵۹ ‏(۶۵ سال) پاسکاگولا، می‌سی‌سی‌پی، ایالات متحده
حزب سیاسی: جمهوری‌خواه
همسر(ان): سوزت
فرزندان: ۱
تحصیلات: دانشگاه می‌سی‌سی‌پی جنوبی (لیسانس)
وبگاه: House website
والتر مایکل ازل (‎/ˈiˌzɛl/‎ EE-ZELL؛ متولد ۶ آوریل ۱۹۵۹) افسر مجری قانون و سیاستمدار سابق آمریکایی است که از سال ۲۰۲۳ به عنوان نماینده ایالات متحده در حوزه انتخابیه چهارم میسیسیپی  خدمت می‌کند. او یکی از اعضای حزب جمهوری‌خواه است. ایزل در پاسکاگولا، می‌سی‌سی‌پی متولد شده است.