تاریخچه مهندسی مکانیک
طلوع تمدن تا اوایل قرون وسطی

مهندسی در تمدن اولیه به عنوان یک رشته عمومی برای ایجاد سازه‌های در مقیاس بزرگ مانند آبیاری، معماری و پروژه‌های نظامی پدید آمد. پیشرفت در تولید مواد غذایی از طریق آبیاری به بخشی از جمعیت اجازه داد تا در بابل باستان متخصص شوند.
هر شش ماشین ساده کلاسیک در خاور نزدیک باستان شناخته شده بودند. گُوِه و صفحه شیبدار (رمپ) از دوران ماقبل تاریخ شناخته شده بودند. چرخ به همراه مکانیزم چرخ و محور در هزاره پنجم قبل از میلاد در بین‌النهرین (عراق امروزی) اختراع شد. مکانیسم اهرمی برای اولین بار حدود ۵۰۰۰ سال پیش در خاور نزدیک ظاهر شد، جایی که در مقیاس ساده تعادل و برای جابجایی اجسام بزرگ در فناوری مصر باستان استفاده می‌شد. این اهرم همچنین در دستگاه بالابر آب سایه، اولین ماشین جرثقیل، که در حدود ۳۰۰۰ سال قبل از میلاد در بین‌النهرین ظاهر شد، و سپس در فناوری مصر باستان در حدود ۲۰۰۰ قبل از میلاد استفاده شد. اولین شواهد مربوط به قرقره‌ها به بین‌النهرین در اوایل هزاره دوم قبل از میلاد و مصر باستان در طول سلسله دوازدهم (۱۹۹۱–۱۸۰۲ قبل از میلاد) برمی گردد. پیچ، آخرین ماشین‌های ساده‌ای که اختراع شد، برای اولین بار در بین‌النهرین در دوره نوآسوری (۹۱۱–۶۰۹) قبل از میلاد ظاهر شد. اهرام مصر با استفاده از سه دستگاه از شش ماشین ساده، صفحه شیبدار، گوه و اهرم ساخته شدند تا ساختارهایی مانند هرم بزرگ جیزه ایجاد کنند.
آشوری‌ها در استفاده از متالورژی و ترکیب سلاح‌های آهنی قابل توجه بودند. بسیاری از پیشرفت‌های آنها در تجهیزات نظامی بود. آنها اولین کسانی نبودند که آنها را توسعه دادند، اما روی چرخ و ارابه پیشرفت کردند. آنها از محورهای قابل چرخش در واگن‌های خود استفاده کردند که امکان چرخش آسان را فراهم می‌کرد. آنها همچنین یکی از اولین ارتش‌هایی بودند که از برج محاصره قابل حرکت و قوچ ضربتی استفاده کردند.
کاربرد مهندسی مکانیک را می‌توان در آرشیو جوامع مختلف باستانی مشاهده کرد. قرقره در ۱۵۰۰ سال قبل از میلاد در بین‌النهرین ظاهر شد و حمل و نقل آب را بهبود بخشید. باستان‌شناس آلمانی رابرت کولدوی دریافت که باغ‌های معلق احتمالاً از یک پمپ مکانیکی که توسط این قرقره‌ها نیرو می‌گیرد برای انتقال آب به باغ‌های پشت بام استفاده می‌کند. بین‌النهرین‌ها با جایگزینی «جایگزینی حرکت پیوسته به جای حرکت متناوب، و چرخش به جای حرکت رفت و برگشت» در سال ۱۲۰۰ قبل از میلاد، حتی بیشتر پیش رفتند.
ساقیا در قرن چهارم قبل از میلاد در پادشاهی کوش توسعه یافت. آب را ۳ تا ۸ متر با صرف نیروی کار و زمان کمتر بالا می‌برد. آب انبارهایی به شکل حفیر در کوش برای ذخیره آب و تقویت آبیاری ایجاد شد. بلومرها و کوره‌های بلند در قرن هفتم قبل از میلاد در مرو ساخته شدند. ساعت‌های آفتابی کوشی ریاضیات را در قالب مثلثات پیشرفته به کار می‌بردند.
در مصر باستان، پمپ پیچ نمونه دیگری از استفاده از مهندسی برای افزایش راندمان حمل و نقل آب است. اگرچه مصریان اولیه سازه‌های عظیمی مانند اهرام می‌ساختند، اما قرقره‌هایی برای بلند کردن سنگ‌های سنگین ایجاد نکردند و از چرخ بسیار کم استفاده می‌کردند.
اولین ماشین‌های عملی که با آب کار می‌کردند، چرخ آبی و آسیاب آبی، برای اولین بار در اوایل قرن چهارم قبل از میلاد در امپراتوری ایران، در عراق و ایران کنونی ظاهر شدند.
در یونان باستان، ارشمیدس (۲۸۷–۲۱۲ قبل از میلاد) چندین نظریه کلیدی در زمینه مهندسی مکانیک از جمله مزیت مکانیکی، قانون اهرم، و به خاطر نام او، قانون ارشمیدس ایجاد کرد. در مصر بطلمیوس، موزه اسکندریه قرقره‌های جرثقیل با بلوک و تکه‌هایی برای بلند کردن سنگ‌ها ایجاد کرد. این جرثقیل‌ها با چرخ‌های آج انسانی کار می‌کردند و بر اساس سیستم‌های قرقره آب بین‌النهرین اولیه ساخته شده بودند. یونانی‌ها بعدها توپخانه مکانیکی را مستقل از چینی‌ها توسعه دادند. اولین مورد، دارت را شلیک می‌کرد، اما پیشرفت‌ها امکان پرتاب سنگ به سمت استحکامات یا سازه‌های دشمن را فراهم می‌کرد.
مکانیزم چرخ دنده سازوکار آنتیکیترا نمونه ای از مهندسی مکانیک باستانی است.