بونگاری
زندگی‌نامه

زمانی که بونگاری در دهه ۱۷۹۰ به شهرک در حال رشد سیدنی نقل مکان کرد، بونگاری خود را به عنوان یک شخصیت شناخته شده تثبیت کرد، به عنوان فردی که می‌توانست میان مردم خود و تازه‌واردها، رفت‌وآمد کند. او در سفری به جزیره نورفولک در سال ۱۷۹۸ به خدمه HMS ریلاینس پیوست و طی آن متیو فلیندرز را تحت تأثیر قرار داد. در سال ۱۷۹۸، او فلیندرز (و برادرش، ساموئل وارد فلیندرز، یک ناوآموز از رلیانس) را در یک بررسی ساحلی به عنوان مترجم، راهنما و مذاکره کننده با گروه‌های بومی محلی در نورفولک همراهی کرد. با عدم وجود زبان مشترک، مردم بومی خیلی جدی به دنبال بونگاری بودند تا به جای فلیندرز با او صحبت کنند. مهارت‌های میانجی‌گری او توسط اروپایی‌هایی که کشتی را با آنها شریک بود، بسیار مورد تقدیر قرارگرفت. در سال ۱۷۹۹، برای رسیدن به توافق با مردم محلی در یک موقعیت خاص، بونگاری به آنها یک تیر و یک کمان به عنوان هدیه داد و به آنها نشان داد که چگونه از آن استفاده کنند. برونون داگلاس از آن به عنوان یک «کنش متقابل فرهنگی، دلالت بر یک رابطه متقابل و نه سلسله مراتبی دارد و مفهوم واقعی «میان فرهنگی» را به عنوان تماس میان «فرهنگ‌های متضاد و همگن» به چالش می‌کشد» یاد می‌کند و می‌افزاید «مردم خلیج مورتون احتمالاً بونگاری را به عنوان رهبر گروه اعزامی و مردان سفیدپوست را به عنوان پیروان او شناختند».
او توسط فلیندرز در دور زدن استرالیا میان سال‌های ۱۸۰۱ و ۱۸۰۳ در کشتی اینوستیگیتور استخدام شد. فلیندرز، نقشه‌بردار اولین نقشه کامل استرالیا بود که شکاف‌های اکتشافات نقشه‌برداری قبلی را پر می‌کرد و برجسته‌ترین مدافع نام‌گذاری این قاره به نام «استرالیا» بود. فلیندرز خاطرنشان کرد که بونگاری «یک همکار شایسته و شجاع» است که در موارد متعددی گروه اعزامی را نجات داد. بونگاری تنها بومی استرالیایی در کشتی بود و نقش دیپلماتیک حیاتی را در مسیر و در اطراف ساحل ایفا کرد و در جاهایی بر موانع زبانی غیرقابل چشم‌پوشی، غلبه کرد. به گفته مورخ کیت وینسنت، بونگاری این نقش را به‌عنوان واسطه انتخاب می‌کرد و اغلب می‌توانست با درآوردن لباس‌هایش و صحبت با مردم بومی‌هایی را که می‌خواستند به ملوان‌ها حمله کنند را آرام کند، با وجود اینکه در قلمرویی ناشناخته بود. فلیندرز بعداً در خاطرات خود از بونگاری به عنوان شخصی با «خلق خوب و رفتار باز و مردانه» و حتی مهربانی او با گربه کشتی به نام تریم، نوشت.
در سال ۱۸۱۵، فرماندار لاچلان مکواری به بونگاری لقب «رئیس قبیله خلیج بروکن» را داد و ۱۵ جریب (۶۱۰۰۰ متر مربع) زمین در جورج هد و همچنین یک زره سینه که روی آن نوشته شده بود «بونگاری - رئیس قبیله خلیج بروکن – ۱۸۱۵» به او هدیه داد. بونگاری همچنین با لقب‌های «پادشاه بندر جکسون» و «پادشاه سیاهان» با همسر اصلی خود کورا گوزبری که به عنوان ملکه از او یاد می‌شد، شناخته شده‌است.
در سال ۱۸۱۷ بونگاری سفرهای اکتشافی را با کاپیتان فیلیپ پارکر کینگ به شمال غربی استرالیا در مرمید همراهی خود را ادامه داد. از جمله او توصیه‌هایی در مورد اینکه کدام گیاهان برای خوردن بی‌خطر هستند را برای گروه داشته‌است.
کاپیتان فادی بلینگشاسن به بازدید بونگاری از کشتی اکتشافی روسی وستک در ۱۸۲۰ اشاره کرده‌است.
بونگاری بقیه عمر خود را با استقبال تشریفاتی از بازدیدکنندگان استرالیا، آموزش مردم در مورد فرهنگ بومی (به ویژه پرتاب بومرنگ) و درخواست ادای احترام به ویژه از کشتی‌هایی که از سیدنی بازدید می‌کردند، گذراند. او همچنین در جامعه خود تأثیرگذار بود و در مراسم‌ها شرکت می‌کرد، تجارت ماهی می‌کرد و به حفظ صلح کمک می‌کرد.
در سال ۱۸۲۸، او و قبیله‌اش به حوزه فرمانداری نقل مکان کردند و جیره‌هایی به آنها داده شد که از بونگاری در آن زمان به عنوان «در آخرین مراحل ناتوانی انسانی» توصیف شده‌است. او در ۲۴ نوامبر ۱۸۳۰ در جزیره گاردن درگذشت و در خلیج رز به خاک سپرده شد. در روزنامه‌های سیدنی گزت و استرالیا آگهی‌های فوت او منتشر شد.
تا پایان عمر او در مستعمره سیدنی به تصویری آشنا تبدیل شده بود و لباس‌های متعدد نظامی و دریایی که به او داده شده بود را به تن می‌کرد. لباس‌های متمایز و انگشت‌نمای او در جامعه استعماری همچنین استعداد او برای طنز و تقلید به‌ویژه برداشت‌هایش از فرمانداران گذشته و حال، او را با هجده پرتره و نیم‌دوجین ظاهر اتفاقی در مناظر وسیع‌تر به موضوعی محبوب برای نقاشان پرتره تبدیل کرد. او یکی از اولین پرتره‌های تمام قد رنگ روغن بود که در مستعمره نقاشی شد و اولین پرتره‌ای بود که به صورت سنگ نگاره منتشر شد.