stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ماتریکس
تولید > جلوه‌های ویژه

«به‌عنوان منبع الهام‌بخش برای صحنه تأخیر گلوله، مایلم از کاتسوهیرو اوتومو نویسنده و کارگردان فیلم آکیرا و میشل گوندری یاد کنم. این‌ها افرادی هستند که مرا به‌طرز عجیبی حیرت‌زده کرده‌اند. گوندری نماهنگ‌هایی ساخته بود که در آن‌ها از تکنیکی کاملاً متفاوت به‌نام ادغام نما استفاده شده بود و این تکنیک سرآغازی بر استفاده خلاقانه از دوربین‌های ثابت، برای خلق جلوه‌های ویژه شد. تکنیک ما کاملاً متفاوت بود چون ما به‌جای این‌که دوربین‌ها را ثابت نگه داریم، آن‌ها را حول هدف حرکت دادیم و همچنین ما توانستیم تصاویری با سرعت فوق‌العاده آهسته ایجاد کنیم.»
—جان گاتا
این فیلم شهرت زیادی را به‌خاطر جلوه ویژه معروف خود موسوم به تأخیر گلوله کسب کرده است، فرایندی که طی آن دوربین ظاهراً با حرکتی با سرعت معمولی در حال ضبط صحنه‌ها به‌صورت صحنه آهسته است. تکنیکی که برای تولید این جلوه ویژه استفاده شد، در واقع نسخه‌ای توسعه داده شده از تکنیکی قدیمی در فیلم‌برداری، موسوم به تصویربرداری برش زمانی است. تکنیکی که طی آن مجموعه‌ای از دوربین‌ها در اطراف هدف قرار می‌گیرد و تصویربرداری به‌صورت همزمان انجام می‌شود. هر دوربین یک تصویر ثابت می‌گیرد و زمانی که تمامی این تصاویر به صورت یک فیلم در کنار یک‌دیگر قرار داده شوند، جلوه حرکت مجازی دوربین شکل می‌گیرد. توهم بصری ایجاد شده موجب می‌شود که مخاطب تصور کند دوربین حول هدف می‌چرخد و زمان متوقف شده است.
تکنیک تأخیر گلوله شبیه تکنیک تصویربرداری برش زمانی است اما پیچیدگی آن بیشتر است به‌طوری که حرکات می‌تواند با سرعت آهسته یا متغیر ضبط شود. با کمک این تکنیک می‌توان با حرکت دادن آهسته دوربین، مانع از این شد که زمان کاملاً متوقف شده به‌نظر برسد. برای ضبط این صحنه، قبل از شروع فیلم‌برداری، موقعیت دوربین‌ها و نحوه فیلم‌برداری از قبل با کمک مدل‌سازی سه‌بعدی، شبیه‌سازی شده بود. به‌جای آن‌که همه دوربین‌ها همزمان شروع به فیلم‌برداری کنند، تیم فیلم‌برداری دوربین‌ها به صورت نوبتی و برای کسری از ثانیه روشن کردند تا هر کدام تصویر کوچکی که به زاویه خودشان مرتبط است را ضبط کنند. این تکنیک موجب تولید فیلمی با سرعت فوق‌العاده آهسته شد، به‌طوری که وقتی تمامی فریم‌های به‌دست آمده در کنار یک‌دیگر قرار داده شد، فیلمی با ۱۲۰۰۰ فریم در ثانیه تولید شد. چون دوربین‌ها به صورت دایره‌ای استفاده شدند، نیاز به حذف دوربین‌های مقابل در هر فریم بود که این کار با کمک شبیه‌سازی کامپیوتری به انجام رسید.
تولید > جلوه‌های صوتی و موسیقی

دین دیویس مسئولیت جلوه‌های صوتی فیلم را برعده داشت. جلوه صوتی مربوط صحنه‌های مبارزه و صداهایی مانند مشت‌های رد و بدل شده با کمک یک میله فلزی نازک تهیه، ضبط و ویرایش شد. صدای مربوط به محفظه نگهداری انسان‌ها در ماتریکس، از ترکیب ۵۰ صدا تهیه شد. ساخت موزیک فیلم به‌عهده دان دیویس بود. او اشاره کرده است که استفاده از انعکاس تصاویر در فیلم زیاد دیده می‌شود، از انعکاس تصویر قرص‌های قرمز و آبی در عینک مورفئوس تا انعکاس تصویر بالگرد روی ساختمان محل نگهداری مورفئوس. دیویس در زمان ساخت موسیقی فیلم به این لحظات توجه داشته و سعی کرده موسیقی متناسبی با فضای آن‌ها بسازد.
تولید > جلوه‌های صوتی و موسیقی > قطعه‌ها

در زیر، فهرست ۱۰ موسیقی اصلی فیلم که برروی دی‌وی‌دی در تاریخ ۲۱ سپتامبر ۱۹۹۹ منتشر شد، قرار گرفته است.
همهٔ ترانه‌ها توسط دان اس. دیویس نوشته شده‌است.
| فهرست آهنگ> شماره | فهرست آهنگ> نام | فهرست آهنگ> مدت |
| --- | --- | --- |
| ۱. | «ترینیتی بی‌نهایت» | ۳:۵۴ |
| ۲. | «ناتوان از صحبت» | ۱:۱۵ |
| ۳. | «نیروگاه» | ۲:۴۱ |
| ۴. | «به دنیای واقعی خوش آمدید» | ۲:۲۸ |
| ۵. | «هتل کمین» | ۵:۲۳ |
| ۶. | «خارج شو آقای هت» | ۱:۲۳ |
| ۷. | «یک ویروس» | ۱:۳۳ |
| ۸. | «تأخیر گلوله» | ۱:۱۰ |
| ۹. | «شوک هستی‌شناسی» | ۳:۳۲ |
| ۱۰. | «هرچیزی ممکن است» | ۶:۴۸ |
بازخوردها > فروش گیشه

فیلم موفق شد در مجموع حدود ۴۶۷ میلیون دلار کسب کند که از این میان حدود ۱۷۱ میلیون دلار (۳۷٪ از کل فروش) در سهم فروش آمریکا و کانادا و حدود ۲۹۲ میلیون دلار (۶۳٪ از کل فروش) سهم فروش در سایر کشورها بود. به لحاظ میزان فروش، این فیلم به پنجمین فیلم دارای بیش‌ترین فروش و اولین فیلم با رده محدود شده دارای بیش‌ترین فروش در آمریکای شمالی در سال ۱۹۹۹ تبدیل شد.
بازخوردها > جوایز

ماتریکس با وجود این‌که در زمینه کسب جوایز با جنگ ستارگان: قسمت اول – تهدید شبح روبرو بود، موفق شد در هر چهار زمینه‌ای که در اسکار نامزد بود، موفق به کسب جایزه شود. برخی از جوایزی که فیلم ماتریکس موفق به دریافت آن‌ها شده است عبارت‌اند از: اسکار بهترین تدوین، اسکار بهترین جلوه‌های تصویری، اسکار بهترین تدوین صدا، اسکار بهترین میکس صدا، جایزه بفتا برای بهترین جلوه‌های صوتی، جایزه بفتا برای بهترین صدابرداری، جایزه ساترن برای بهترین جلوه‌های تصویری و جایزه ساترن برای بهترین کارگردان. لیست کامل وضعیت نامزدی و کسب جایزه این فیلم در جدول زیر آمده است.
| جایزه | زمینه | نام | نتیجه | منبع |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| جایزه اسکار | بهترین تدوین | زک استنبرگ | برنده |  |
| جایزه اسکار | بهترین صداگذاری | جان ریتز، گرگ رودولف، دیوید کمپل، دیوید لی | برنده |  |
| جایزه اسکار | بهترین تدوین صدا | دین آ. دیویس | برنده |  |
| جایزه اسکار | بهترین جلوه‌های تصویری | جان گاتا، جانک سیرس، اتیو کورتلی، جان توم | برنده |  |
| جایزه بفتا | بهترین فیلم‌برداری | بیل پوپ | نامزدشده |  |
| جایزه بفتا | بهترین تدوین | زک استنبرگ | نامزدشده |  |
| جایزه بفتا | بهترین طراحی تولید | اوون پترسون | نامزدشده |  |
| جایزه بفتا | بهترین صداگذاری | دین آ. دیویس، جان ریتز، گرگ رودولف، دیوید کمپل، دیوید لی | برنده |  |
| جایزه بفتا | بهترین جلوه‌های تصویری | جان گاتا، جانک سیرس، اتیو کورتلی، جان توم | برنده |  |
| جایزه ساترن | بهترین فیلم علمی تخیلی | — | برنده |  |
| جایزه ساترن | بهترین کارگردان | واچوفسکی‌ها | برنده |  |
| جایزه ساترن | بهترین نویسنده | واچوفسکی‌ها | نامزدشده |  |
| جایزه ساترن | بهترین بازیگر مرد | کیانو ریوز | نامزدشده |  |
| جایزه ساترن | بهترین بازیگر زن | کری-ان ماس | نامزدشده |  |
| جایزه ساترن | بهترین نقش مکمل مرد | لارنس فیشبرن | نامزدشده |  |
| جایزه ساترن | بهترین طراحی لباس | کیم بارت | نامزدشده |  |
| جایزه ساترن | بهترین گریم | نیکی گولی، باب مک‌کارن، وندی سنزبری | نامزدشده |  |
| جایزه ساترن | بهترین جلوه‌های تصویری | جان گاتا، جانک سیرس، اتیو کورتلی، جان توم | نامزدشده |  |
| جایزه آماندا | بهترین فیلم برگزیده خارجی | واچوفسکی‌ها | نامزدشده |  |
| جایزه امپایر | بهترین شروع به‌کار | کری-ان ماس | برنده |  |
| جایزه امپایر | بهترین فیلم | — | برنده |  |
| جایزه تریلر طلایی | بهترین اکشن | — | برنده |  |
| جایزه تریلر طلایی | بهترین هنر و تجارت | — | برنده |  |
| جایزه تریلر طلایی | بهترین تدوین | — | برنده |  |
| جایزه تریلر طلایی | بهترین نمایش | — | برنده |  |
| جایزه گرمی | بهترین موسیقی متن تلفیقی برای رسانه تصویری | — | نامزدشده |  |
بازخوردها > نظرات منتقدان

«ماتریکس مسلماً، تصویر نهایی یک اثر سایبرپانک است.»
—ویلیام گیبسون
ماتریکس از جمله فیلم‌هایی است که به‌ویژه برای صحنه‌های اکشن فوق‌العاده و جلوه‌های ویژه پیشگامانه آن، تحسین منتقدان و فیلم‌سازان و نویسندگان حوزه علمی تخیلی را در پی‌داشت. برخی از ماتریکس به‌عنوان بهترین فیلم علمی تخیلی تمام دوران یاد می‌کنند. انترتینمنت ویکلی، ماتریکس را تاثیرگذارترین فیلم اکشن در دوران خود یاد می‌کند. فیلم موفق شد با ۱۵۲ بازبینی جمعی در وبگاه راتن تومیتوز، نمره ۸۸ درصد را به‌دست‌آورد. در وب‌سایت متاکریتیک، ماتریکس موفق شد نمره ۷۳ درصد که حاصل از ۳۵ بازبینی بود را کسب کند. تماشاگران سینماسکور در دامنه نمره آ مثبت (+A) تا اف (F)، به این فیلم، نمره آ منفی (-A) داده‌اند.
راجر ایبرت به فیلم سه از چهار ستاره داد و طرح فیلم و جلوه‌های ویژه را ستود. با این‌حال جاناتان رزنبام نظرش در مورد فیلم منفی بود و ابزار کرد «تفریحی ساده‌انگارانه برای حدوداً یک‌ساعت اول، تا موقعی که فیلم غرق در ارجاعات زیادش می‌شود … طنز به‌کار رفته به اندازه مناسب نیست و در نهایت تبدیل به اغراقی بیش از اندازه، خشک و بی‌روح و خسته کننده می‌شود.»
فیلم‌سازان و سازندگان مجموعه‌های علمی تخیلی به‌طور مشابهی واکنشی مثبت نسبت به فیلم واکنش نشان‌دادند. ویلیام گیبسون که چهره‌ای شاخص در فیلم‌های سایبر پانک است فیلم را «یک لذت پاک توصیف کرد» و ابزار داشت که «مدت زیادی بود که چنین چیزی را تجربه نکرده بودم.» او همچنین گفت که نئو شخصیت مطلق مورد علاقه من درتمامی فیلم‌ها و مجموعه‌های علمی تخیلی در تمام دوران‌ها است. جاس ویدون فیلم را «فیلم شماره یک خود» نامید و شیوه روایی فیلم، ساختار و عمق را ستود و اعلام کرد که «این فیلم در هر سطحی که به آن نگاه کنید، موفق است»."
دارن آرونوفسکی در مورد فیلم بیان کرد «من از ماتریکس بیرون رفتم… در حالی که مشغول فکر کردن بودم که در حال حاضر انسان‌ها می‌توانند چه نوع فیلم علمی تخیلی بسازند؟ واچوفسکی‌ها تمامی ایده‌های موجود در مورد فیلم‌های علمی تخیلی را جمع کردند و آن را به‌شکل یک ساندویچ خوشمزه همه پسند درآوردند، ساندویچی که هرکسی روی زمین مایل به بلعیدنش است».
ام. نایت شامالان واچوفسکی‌ها را برای ساخت این فیلم تحسین کرد و ابراز کرد «فارغ از این‌که در مورد ماتریکس چطور فکر می‌کنید، هر نمایی که آنجا است به خاطر شوق و علاقه آنها است! می‌توانید متوجه شوید که بر روی ساخت آن‌ها کاملاً فکر شده است».
سایمون پگ گفت که «ماتریکس هیجان‌انگیز و اقناع کننده بود، چیزی که جنگ ستارگان: قسمت اول - تهدید شبح از انجام آن ناتوان بود. ماتریکس از نظر من تازه و داشتنی و از لحاظ بصری حیرت‌انگیز بود. استفاده هوشمندانه از تصاویر شبیه‌سازی شده با کامپیوتر و تعادل کامل میان واقعیت و ماورای‌واقعیت آن را شگفت‌انگیز کرد.»
کوئنتین تارانتینو ماتریکس را به‌عنوان یکی از بیست فیلم مورد علاقه‌اش بین سال‌های ۱۹۹۲ تا ۲۰۰۹ نامید. جیمز کامرون آن را یکی از عمیق‌ترین فیلم‌های علمی تخیلی ساخته شده در تمام دوران‌ها نامید.کریستوفر نولان فیلم را «یک پدیده تأثیرگذار فوق‌العاده قابل لمس نامید که مخاطبان را به این فکر فرو می‌برد که هی، چی میشه اگه واقعیت این نباشه؟»
سینمای خانگی

ماتریکس در ۲۱ سپتامبر سال ۱۹۹۹ و با نسبت تصویر ۲٫۳۵:۱ بر روی دیسک لیزری برای نمایش خانگی، توسط رسانه خانگی وارنر در آمریکا عرضه شد. نسخه وی‌اچ‌اس فیلم در هر دو قالب تمام صفحه و صفحه عریض در تاریخ ۷ سپتامبر ۱۹۹۹ عرضه شد. بعد از انتشار دی‌وی‌دی، فیلم به محصولی تبدیل شد که موفق به فروش بیش از یک میلیون نسخه در آمریکا شد و در ادامه رکورد فروش بیش از ۳ میلیون نسخه را نیز به‌دست‌آورد. نسخه نهایی مجموعه سه‌گانه ماتریکس بر روی اچ‌دی دی‌وی‌دی در ۲۲ مه ۲۰۰۷ و بر روی دیسک بلو-ری در ۴ اکتبر ۲۰۰۸ عرضه شد. همچنین نسخه اولترا اچ‌دی بلوری نیز در ۲۲ مه ۲۰۱۸ در دسترس علاقه‌مندان قرار گرفت.
منابع مورد استفاده

در ساخت فیلم از مضامین، مفاهیم و کارهای ادبی و سینمایی متعددی استفاده شد از اسطوره‌شناسی گرفته تا فلسفه و مذاهبی مانند آیین بودایی، مسیحیت، گنوسیسم، هندوئیسم و یهودیت.
منابع مورد استفاده > فیلم و تلویزیون

محفظه‌های خواب به‌نمایش گذاشته در فیلم با تصاویر به‌نمایش گذاشته در فیلم متروپلیس در سال ۱۹۲۷ و کارهای گرافیست هلندی موریس اشر مقایسه شده‌اند. واچوفسکی‌ها از فیلم ۲۰۰۱: ادیسه فضایی به‌عنوان منبعی مهم برای ساخت جلوه‌های بصری ماتریکس، یاد کرده‌اند. صحنه‌های اکشن فیلم به‌صورت زیادی وام‌دار فیلم‌های اکشن به کارگردانی جان وو بوده است. هنرهای رزمی نمایشی مورد استفاده در فیلم الهام گرفته از فیلم مشت افسانه با بازی جت لی و محصول سال ۱۹۹۵ است. صحنه‌های رزمی این فیلم باعث شد که واچوفسکی‌ها، وو را برای طرحی صحنه‌های مبارزه ماتریکس استخدام کنند. جوئل سیلور گفته است که واچوفسکی‌ها در ابتدا سعی کردند ایده خودشان در مورد ماتریکس را با نشان دادن انیمه شبح درون پوسته به او منتقل کنند و بعد به او گفتند که ما می‌خواهیم چنین چیزی را در عمل تولید کنیم.
منابع مورد استفاده > کارهای ادبی

در فیلم ماتریکس یک نسخه از کتاب شباهت و شبیه‌سازی از ژان بودریار، فیلسوف فرانسوی که در سال ۱۹۸۱ چاپ شده است، دیده می‌شود. علاوه‌براین مورفئوس نقل قول «بیابان واقعیت» از این کتاب در دیالوگ‌های خود استفاده می‌کند. همچنین بازیگران ملزم شده بودند که پیش از شروع فیلم‌برداری، برای فهم بهتر فیلم، این کتاب را مطالعه کنند. با این‌حال ژان بودریار معتقد است که فیلم ماتریکس ایده و کار او را با کژتابی نمایش داده و در فهم ایده‌های او دچار بدفهمی شده است. علاوه‌بر این کتاب، خواندن دو کتاب دیگر به‌نام‌های خارج از کنترل: زیست‌شناسی جدید ماشین‌ها، سیستم‌های اجتماعی و جهان اقتصادی از کوین کلی و همچنین روان‌شناسی فرگشتی از دیلان اوانس به بازیگران توصیه شده بود.
فیلم چندین بار به کتاب ماجراهای آلیس در سرزمین عجایب اثر لوئیس کارول اشاره داشت. فیلم ماتریکس در ژانر سایبرپانک قرار دارد و از همین رو سازندگان آن از کارهای انجام شده در این زمینه الهام گرفته‌اند. به‌عنوان مثال واژه «ماتریکس» خود برگرفته از رمان نوشته شده توسط ویلیام گیبسون است.
منابع مورد استفاده > فلسفه

ویلیام ارواین پیشنهاد کرده است که ایده ماتریکس –واقعیت ساخته شده توسط ماشین‌های شرور– نوعی تلمیح و گوشه چشمی به اثر تأملات در فلسفه اولی از رنه دکارت و ایده او در باب یک شیطان فریبکار است. طرح مشابهی را می‌توان در سناریو مغز در خمره پیشنهاد شده توسط هیلاری پاتنم مشاهده کرد. همچنین گفته می‌شود که ارتباطاتی میان فیلم و تمثیل غار از افلاطون وجود دارد. ادعا می‌شود که فلسفه ایمانوئل کانت نیز بر فیلم مؤثر بوده است، به‌طوری که این تأثیر از نوع برخورد شخصیت‌ها با یک‌دیگر در درون ماتریکس، قابل مشاهده است. کانت در کتاب نقد عقل محض بیان می‌کند که شناخت انسان در محیط پیرامون از طریق ابزاری ساختگی همچون زبان صورت می‌پذیرد و این علتی است که تمیز دادن واقعیت از آنچه به اشتباه درک شده است را دشوار می‌کند. این به این معنی است که انسان‌ها خود عامل گمراهی خود هستند و برای این که به حقیقت دست بیابند بایستی به میل خود و به‌طور آزادانه انتخاب کنند که به‌دنبال حقیقت باشند. این ایده را می‌توان در تک‌گویی مأمور اسمیت در مورد نسخه اولیه ماتریکس مشاهده کرد، او می‌گوید که هدف از ایجاد ماتریکس، ساخت آرمان‌شهری بی‌عیب، بدون رنج و سختی و پر از شادی، برای انسان‌ها بوده است.
منابع مورد استفاده > دین و اسطوره‌شناسی

اندرو گودوسکی مواردی مانند تولد نئو به صورت باکره، شک نئو به خودش و پیش‌گویی‌هایی که از آمدنش خبر می‌دهند را اشاره‌هایی به مسیح می‌داند. در میان اشارات احتمالی، پیشنهاد شده است که شخصیت ترینیتی با توجه به نوشتار یکسانش، اشاره به موضوع تثلیث در مسیحیت دارد. همچنین به‌خاطر این جملاتی که مورفئوس به نئو می‌گوید: آیا تا به‌حال رؤیایی دیده‌ای که نتوانی به واقعی بودن یا نبودنش پی‌ببری؟ چه اتفاقی خواهد افتاد اگر نتوانی از رؤیایی که در حال دیدن آن هستی، بیدار شوی؟ چطور قادر خواهی بود میان دنیای واقعی و دنیایی که در رؤیا می‌بینی، تفاوتی قائل شوی؟، بیان می‌شود که شخصیت مورفئوس برگرفته از فیلسوفی چینی به‌نام ژوانگزی است.
میراث

فیلم ماتریکس اثری انکار نشدنی بر سینمای هالیوود گذاشت. استفاده از تکنیک وایر فو و هنرهای رزمی نمایشی روش جاری و متداول در صحنه‌های رزمی فیلم‌های هالیوودی را تحت تأثیر قرار داد، به‌طوری که آن‌ها را بیشتر به سمت هنرهای رزمی شرقی کشاند. این موفقیت باعث که سایر فیلم‌ها نیز ترغیب به استفاده از این تکنیک مبارزه شوند، که مردان ایکس، فرشتگان چارلی و بی‌باک از جمله آن‌ها بودند.
تکنیک تأخیر گلوله استفاده شده در ماتریکس به عنوان ایده محوری بازی مکس پین و همچنین در بازی سوپرهات و دنباله‌های آن مورد استفاده قرار گرفت.
در سال ۲۰۰۱، فیلم ماتریکس در رتبه ۶۶ در لیست ۱۰۰ سال… ۱۰۰ هیجان قرار گرفت. در سال ۲۰۰۷ ماتریکس توسط انترتینمنت ویکلی به‌عنوان بهترین فیلم علمی تخیلی ۲۵ سال گذشته انتخاب شد. در سال ۲۰۰۹، این فیلم توسط امپایر ریدر در رتبه ۳۹ در لیست ۵۰۰ فیلم برتر تمام دوران قرار گرفت.
فیلم ماتریکس در سال ۲۰۱۲، توسط کتابخانه کنگره آمریکا به‌عنوان فیلمی دارای اهمیت فرهنگی، تاریخی و زیباشناختی، وارد فهرست ملی ثبت فیلم شد.
در سایر رسانه‌ها

ماتریکس به دنیای سینما محدود نماند و پس از موفقیت قسمت اول از سه‌گانه ماتریکس، ایده آن به دنیای کتاب‌های کمیک، بازی‌های ویدئویی و انیمیشن نیز راه پیدا کرد. واچوفسکی‌ها سعی کردند با توسعه دنیای ماتریکس به حوزه‌های دیگر، امکان کار بیشتر بر روی شخصیت‌های دنیای ماتریکس و ارائه اطلاعات و جزئیات بیشتر در مورد آن‌ها را فراهم کنند.
در سایر رسانه‌ها > بازی‌های ویدئویی

ماتریکس را وارد کنید، یک بازی ویدئویی به سبک اکشن ماجرایی و کارگردانی واچوفسکی‌ها است که توسط شرکت شاینی انترتینمنت، همزمان با دو قسمت دیگر مجموع ماتریکس ساخته و در ماه مه سال ۲۰۰۳ عرضه شد. داستان این بازی که اولین اسپین‌آف از مجموعه ماتریکس محسوب می‌شود، همزمان با خط داستانی قسمت دوم مجموعه ماتریکس است و واچوفسکی‌ها برای آن بیش از یک ساعت فیلم اختصاصی تولید کرده‌اند. ماتریکس را وارد کنید، موفق شد در هجده روز اول انتشارش، یک میلیون نسخه به فروش برساند، که این فروش پس از شش هفته، به ۲٫۵ میلیون نسخه و در انتها توانست به فروش ۵ میلیون نسخه‌ای دست یابد.
ماتریکس آنلاین، یک بازی ویدئویی در سبک بازی نقش آفرینی بر خط چندنفره گسترده است که ابتدا توسط مونولیث پروداکشنز توسعه یافت و سپس به‌دست سگا و در سال ۲۰۰۵ منتشر شد. کارگردانی این بازی به عهده واچوفسکی‌ها بود اما وظیفه نویسندگی را پال چادویک برعهده گرفت.
ماتریکس: راه نئو، یک بازی ویدئویی در سبک تیراندازی سوم شخص، به نویسندگی و کارگردانی واچوفسکی‌ها و سومین اسپین‌آف از مجموعه ماتریکس است که توسط شرکت شاینی انترتینمنت تولید و با کمک آتاری در نوامبر ۲۰۰۵ توزیع شد.
در سایر رسانه‌ها > انیمیشن

انیماتریکس، یک فیلم ویدئویی چند قسمتی آمریکایی-ژاپنی به تهیه‌کنندگی واچوفسکی‌ها است که در سال ۲۰۰۳ و بر پایه مجموعه ماتریکس ساخته شد. این مجموعه انیمیشن کوتاه شامل ۹ قسمت است که واچوفسکی‌ها نویسندگی چهار قسمت آن را به‌عهده داشتند. این مجموعه به قبل از اتفاقات رخ داده در دنیای به‌تصویر کشیده شده در سه‌گانه ماتریکس می‌پردازد، زمانی‌که آغاز جنگ میان انسان‌ها و ماشین‌ها، منجر به شکل‌گیری ماتریکس شد.
در سایر رسانه‌ها > کتاب کمیک

کتاب‌های کمیک، یکی دیگر از حوزه‌هایی بودند که در آن، توسعه و ارائه اطلاعات بیشتر در مورد شخصیت‌های دنیای ماتریکس به‌وقوع پیوست. در ادامه لیست برخی از کتاب‌های کمیک منتشر شده قرار گرفته است:
The Matrix Comics Series 1–3 (Burlyman Entertainment, 1999–2003)
The Matrix Comics Volumes 1 & 2 (Burlyman Entertainment, 2003–2004)
The Matrix Comics: 20th Anniversary Edition (Burlyman Entertainment, 2019)
آینده مجموعه ماتریکس

پس از ساخت اولین قسمت از مجموعه ماتریکس، واچوفسکی‌ها دو قسمت دیگر از این مجموعه به نام‌های بارگذاری مجدد و انقلاب‌های ماتریکس (هردو ۲۰۰۳) را تولید کردند تا مجموعه سه‌گانه ماتریکس را تکمیل نمایند. اگرچه واچوفسکی‌ها بعد از ساخت انقلاب‌های ماتریکس، اعلام کردند که قصد ساخت دنباله بیش‌تر برای مجموع ماتریکس را ندارند اما در نهایت شرکت ویلیج رودشو پیکچرز با همکاری سیلور پیکچرز، تصمیم به ساخت قسمت چهارم از این مجموعه گرفت. کارگردانی این قسمت که هنوز عنوان آن اعلام و به‌علت همه‌گیری ویروس کرونا دچار تعویق در فیلم‌برداری نیز شده است به‌عهده لانا واچوفسکی است و مطابق آخرین اعلام قرار است در ۱ آوریل ۲۰۲۲ اکران شود.
در مارس ۲۰۱۷، هالیوود ریپورتر گزارش کرد که شرکت برادران وارنز مشغول تهیه مراحل اولیه برای تولید مجموعه تلویزیونی ماتریکس است. تا اکتبر ۲۰۱۹، زک پن تأیید کرده است که فیلمنامه‌ای که او برای این مجموعه نوشته، مربوط به دوران قبل از اتفاقات مجموعه ماتریکس است.
توضیحات

↑  انسان‌ها در محفظه‌های شیشه‌ای، شبیه رحم انسان، به رؤیایی عمیق فرورفته‌اند، مواد غذایی لازم را از طریق لوله‌ای دریافت می‌کنند و همزمان انرژی الکتریکی تولید شده در بدن آنها، توسط کابل‌هایی استخراج و به سمت شبکه الکتریکی تأمین نیروی ماشین‌ها هدایت می‌شود. انسان‌ها خود نمی‌دانند که وضعیت آنها در واقعیت به چه صورت است و نمی‌دانند آنچه به صورت روزانه تجربه می‌کنند، تنها سیگنال‌های الکتریکی شبیه‌سازی شده است.
↑  با توجه به از کار افتادن سیستم‌های الکترونیکی در زمان استفاده از بمب الکترومغناطیسی و در نتیجه قطع شدن دسترسی به شبکه ماتریکس، در زمان استفاده از آن، نباید هیچ فردی به ماتریکس متصل باشد.
↑  در یک فیلم‌برداری معمولی ۲۴ فریم در هر ثانیه ضبط می‌شود.
↑  یکی از باورهای بنیادین در مسیحیت، اعتقاد به حلول خدای یگانه در سه شخص خدای پدر، خدای پسر و خدای روح القدس است که به این باور تثلیث یا سه‌گانه باوری (به انگلیسی: Trinity) می‌گویند.
واژه‌نامه

↑  Wire Fu
↑  Matrix trilogy
↑  the Matrix
↑  Pod
↑  Sentinel
↑  The One
↑  EMP
↑  Thomas A. Anderson
↑  Neo
↑  Morpheus
↑  Nebuchadnezzar
↑  The Architect
↑  Trinity
↑  Agent Smith
↑  Cypher
↑  Tank
↑  Dozer
↑  Agent Brown
↑  The Oracle
↑  Switch
↑  Mouse
↑  Apoc
↑  Agent Jones
↑  Shot-by-shot
↑  Simulacra and Simulation
↑  Out of Control: The New Biology of Machines, Social Systems, and the Economic World
↑  Evolutionary psychology
↑  Dylan Evans
↑  Simon Whiteley
↑  CNET
↑  Kym Barrett
↑  Richard Walker
↑  Blinde Design
↑  Symantec Corporation
↑  Kent
↑  View-morphing
↑  Time-slice photography
↑  Dane A. Davis
↑  The Matrix: Original Motion Picture Score
↑  Trinity Infinity
↑  Unable To Speak
↑  The Power Plant
↑  Welcome To The Real World
↑  The Hotel Ambush
↑  Exit Mr. Hat
↑  A Virus
↑  Bullet-Time
↑  Ontological Shock
↑  Anything Is Possible
↑  Restricted
↑  Zach Staenberg
↑  John Reitz
↑  Gregg Rudloff
↑  David Campbell
↑  David Lee
↑  John Gaeta
↑  Janek Sirrs
↑  Steve Courtley
↑  Jon Thum
↑  Owen Paterson
↑  Nikki Gooley
↑  Bob McCarron
↑  Wendy Sainsbury
↑  Entertainment Weekly
↑  4K HDR Blu-ray
↑  Fist of Legend
↑  William Irwin
↑  Andrew Godoski
↑  Superhot
↑  Empire's reader
↑  The 500 Greatest Movies of All Time
↑  Shiny Entertainment
↑  Paul Chadwick
کتاب‌شناسی

Babenko, Yelyzaveta (2011). Analysis of the Film the Matrix. GRIN Verlag. ISBN 978-3-640-91285-8.
Clover, Joshua (2004). The Matrix. BFI. ISBN 978-1-84457-045-4.
Condon, Paul (2003). The Matrix Unlocked: An Unauthorized Review of the Matrix Phenomenon. Contender Books. ISBN 978-1-84357-093-6.
Irwin, William (2002). The Matrix and Philosophy: Welcome to the Desert of the Real. Open Court. ISBN 978-0-8126-9502-1.
Jones, Steven E. (2006). Against Technology: From the Luddites to Neo-Luddism. Routledge. ISBN 978-0-415-97868-2.
Pegg, Simon (2010). Nerd Do Well. Century. ISBN 978-1-84605-811-0.
Toropov, Brandon; Hansen, Chad (2002). The Complete Idiot's Guide to Taoism. Penguin. ISBN 978-0-02-864262-8.
Wachowski, Larry; Wachowski, Andy (2000). The Art of The Matrix. Titan. ISBN 978-1-84023-173-1.
Wood, Aylish (2007). Digital Encounters. Routledge. ISBN 978-0-415-41066-3.
پیام دریافت شده توسط نئو
ترینیتی در حال خروج از «ماتریکس»، از طریق یک تلفن عمومی
قرص قرمز و قرص آبی که مورفئوس انتخاب یکی از آن‌ها را به نئو پیشنهاد می‌دهد.
شخصیت نئو با بازی کیانو ریوز
واچوفسکی‌ها در مراسم نمایش فیلم کلاود اطلس، سال ۲۰۱۲
یوئن وو-پینگ در سال ۲۰۱۰ میلادی
تفسیر گرافیکی از پردازش اطلاعات توسط نرم‌افزار ماتریکس در فیلم
این فیلم شهرت زیادی را به‌خاطر جلوه ویژه معروف خود موسوم به تأخیر گلوله کسب کرده است،
اسلحه MP5 از جنس پلی‌اورتان که شخصیت نئو در طول فیلم از آن استفاده می‌کرد.
آرایه‌ای از دوربین‌ها که برای تصویربرداری تأخیر گلوله مورد استفاده قرار می‌گیرند.
مغز در خمره: مغزی در این شرایط، به‌خاطر دریافت سیگنال‌های مربوط به راه رفتن، تصور می‌کند بدن فرد، واقعاً درحال راه رفتن است.
گوشی موبایل مورد استفاده در فیلم، نوکیا مدل ۸۱۱۰
عبارت ارجاعی

در زبانشناسی عبارت ارجاعی (به انگلیسی: referring expression) اسم یا گروهی اسمی است که مصداق آن برای مخاطب قابل تشخیص است.
باشگاه فوتبال امید وحدت خراسان

Football club
باشگاه فوتبال امید وحدت خراسان یک باشگاه فوتبال در لیگ آزادگان است که در شهر مشهد ایران قرار داشت. در مهرماه ۱۴۰۱ با تصمیم لیگ آزادگان این تیم از مسابقات کنار گذاشته شد
در ۳۰ مرداد ۱۴۰۱ این تیم با خرید امتیاز باشگاه فوتبال شهر خودرو مجوز حضور در لیگ آزادگان را کسب کرد.
این تیم به دلیل حضور پیدا نکردن در دو دیدار لیگ آزادگان ایران در آبان ۱۴۰۱ از جدول مسابقات کنار گذاشته شد.
پس از کنار گذاشته شدن از جدول لیگ آزادگان این باشگاه و امتیازش در نهایت منحل اعلام‌ شد.
هدا خموش

| هدا خموش> اطلاعات شخصی | هدا خموش> اطلاعات شخصی |
| --- | --- |
زاده: ۱۳۷۴ ‏(۲۹–۳۰ سال) اصفهان، ایران
ملیت: افغانستان
پیشه: روزنامه‌نگار، شاعر، فعال حقوق بشر
هدا خموش (زاده:۱۹۹۵، اصفهان) روزنامه‌نگار، شاعر و فعال حقوق زنان است.
زندگی‌نامه

هدی خاموش متولد ۱۳۷۴ در اصفهان است. خانواده او تاجیک و از ولایت پروان افغانستان هستند. هدی دارای مدرک تحصیلی لیسانس در رشته ادبیات فارسی است.
فعالیت‌ها

پس از روی کار آمدن طالبان که دارای پیشینه زن‌ستیزی و خشونت علیه زنان بود، این رژیم با اعتراضات مردمی به ویژه بانوان روبرو شد. امارت اسلامی علاوه بر ضرب و شتم معترضان تعدادی از آنان را بازداشت کرد.
پس از ورود هیئت طالبان به نروژ هدی خموش نماینده زنان معترض در نشست اسلو خطاب به امیرخان متقی وزیر خارجه و رئیس هیئت طالبان گفته که به کابل زنگ بزند و دختران معترض که از سوی این گروه بازداشت شده‌اند را رها کنند.
هدی خموش با اشاره به سرکوب معترضان، فعالان و خبرنگاران اشاره کرد و تأکید ورزید که سرنوشت برخی از آنان هنوز مشخص نیست.
به گفته او، مطابق اعلامیه جهانی حقوق بشر و میثاق‌های حقوق مدنی و سیاسی، هر انسانی حق دارد در اجتماعات مسالمت‌آمیز، علیه قوانین ضدانسانی و حقوق بشری شرکت کند. ما زنان معترض، فقط حقوق خود را با شعار «نان، کار و آزادی» مطالبه کردیم؛ اما گروه طالبان ما را به دلیل همین کار دستگیر، شکنجه، تحقیر و توهین کردند.
او اضافه کرد، زنان افغانستان حقوق برابر می‌خواهند. تا ایجاد قانون اساسی جدید، برای اعاده و به رسمیت شناختن حقوق اساسی شهروندان فصل دوم قانون اساسی قبلی باید اعاده و مراعات گردد. طالبان و هیچ گروه دیگر صلاحیت محدود کردن حقوق اساسی ما را ندارد.
هر نوع بازتعریف حق و آزادی باید از طریق گفت‌وگوی بزرگ ملی و توافق جمعی صورت بگیرد.
خاموش در ادامه بیانه اش تأکید کرد که "شورای باصلاحیت و مستقل از سوی سازمان ملل متشکل از خانواده متضرران و قربانیان، نماینده‌گان مردم، نهادهای مستقل بین‌المللی حقوق بشر جهت نظارت و بررسی رفتار، سیاست‌های طالبان تشکیل شود. این شورا زندان‌های طالبان را بررسی نموده، زندانیان عقیدتی، سیاسی و جنسیتی را فوراً آزاد نماید. این شورا در مرحله بعد به تمام جرایم جنگی که در بیست سال گذشته صورت گرفته است، بپردازد.
نمونه شعر

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| من از این زندگی در کوچهٔ تکرار می‌ترسم  |  | و هم از ناله‌ها و گریهٔ هر بار می‌ترسم |
| من از چشم غریبانی که سیل خون می‌بارد  |  | بسا از تکیه گاه بیخ هر دیوار می‌ترسم |
| درون من گرفته سخت، می‌سوزد گلوی من |  | که من یعنی در اینجا از طناب دار می‌ترسم |
| همگان را که می‌بینم بسا خون جگر دارند |  | من از گلهای بی نشتر میان خار می‌ترسم |
| مگر تا کی اینجا ساکت و آرام بنشینیم |  | من از قانون رنگ تلخ این بازار می‌ترسم |
| همه خاموش اما تشنه قدرت در این وادی |  | من از نادیدن چشم و دل خونبار می‌ترسم |