stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
جام باشگاه‌های کارائیب ۲۰۲۱
صلاحیت برای لیگ قهرمانان کونکاکاف و لیگ کونکاکاف

| رتبه | تیم | بازی | برد | مساوی | باخت | گل زده | گل خورده  | گل تفاضل  | امتیاز | صلاحیت |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ |  کاوالی | ۵ | ۵ | ۰ | ۰ | ۱۵ | ۱ | ۱۴+ | ۱۵ | لیگ قهرمانان کونکاکاف ۲۰۲۲ |
| ۲ |  اینتر موئنگوتاپو | ۴ | ۲ | ۱ | ۱ | ۱۶ | ۵ | ۱۱+ | ۷ | یک‌هشتم نهایی لیگ کونکاکاف ۲۰۱۸ |
| ۳ |  متروپولیتان | ۳ | ۲ | ۰ | ۱ | ۸ | ۳ | ۵+ | ۶ | مرحله مقدماتی لیگ کونکاکاف ۲۰۲۱ |
| ۴ |  ساماریتینه | ۳ | ۱ | ۱ | ۱ | ۵ | ۵ | ۰ | ۴ | مرحله مقدماتی لیگ کونکاکاف ۲۰۲۱ |
منبع: CONCACAF
نکات

↑  نتیجه اصلی بازی ۱–۱ بود. با این حال، کونکاکاف یک برد ۳–۰ را به متروپولیتان اعطا کرد زیرا که دلفینز دل استه شش بازیکن غیر مجاز در زمین داشت.
جایزه بزرگ ابوظبی ۲۰۲۱

جایزه بزرگ ابوظبی ۲۰۲۱ (که به‌طور رسمی با نام فرمول ۱ امارات ایرویز جایزه بزرگ ابوظبی ۲۰۲۱ شناخته می‌شود) یک مسابقه اتومبیل‌رانی فرمول یک است که در تاریخ ۱۲ دسامبر ۲۰۲۱ در پیست یاس مارینا شهر ابوظبی در امارات متحده عربی برگزار می‌شود. این مسابقه بیست و دومین و آخرین دور از مسابقات جهانی فرمول یک ۲۰۲۱ و سیزدهیم دوره جایزه بزرگ ابوظبی است.
زمینه

این مسابقه در ابتدا قرار بود در تاریخ ۵ دسامبر برگزار شود، اما پس از به تعویق افتادن جایزه بزرگ استرالیا به دلیل دنیاگیری کووید-۱۹، برنامه‌ریزی مجدد شد.
زمینه > توسعه مجدد پیست

یاس مارینا به منظور افزایش حداکثر سرعت و فرصت های سبقت، توسعه مجددی را انجام داد که مسیر و زمان دور مورد انتظار را کوتاه کرد. شیکین بعد از پیچ ۴ برداشته شد و پیچ تند ۵ (که قبل از توسعه مجدد پیچ ۷ بود) باز شد. دنباله چهار گوشه پیچ‌ها که پیچ‌های ۱۱ تا ۱۴ بود، به پیچ ۹ تبدیل شد. شعاع پیچ‌های ۱۲ تا ۱۵ (قبلاً ۱۷ تا ۲۰) افزایش یافت تا ماشین‌ها بتوانند سرعت بیشتری داشته باشند، تغییرات در پیچ ۱۵ به‌ این معناست که ماشین‌ها می‌توانند به صورت مسطح در گوشه حرکت کنند.
زمینه > جدول رده‌بندی قهرمانی قبل از مسابقه

رقبای عنوان قهرمانی، ماکس فرستاپن (ردبول ریسینگ) و لوئیس همیلتون (مرسدس) هر دو ۳۶۹٫۵ امتیازی هستند و برای اولین بار از سال ۱۹۷۴ و برای دومین بار در تاریخ ورزش، مدعیان قهرمانی با امتیاز برابر در آخرین مسابقه فصل حضور پیدا می‌کنند. قهرمان بخش رانندگان در آخرین مسابقه فصل برای سی‌امین بار و برای اولین بار از سال ۲۰۱۶ مشخص می‌شود. راننده‌ای که بیشترین امتیاز را کسب کند برنده مسابقات قهرمانی خواهد بود. اگر رانندگان امتیاز مساوی کسب کنند-که فقط در صورتی امکان‌پذیر است که هیچ‌کدام در مسابقه امتیازی کسب نکنند، یا اگر یکی نهم شود و دیگری با سریع‌ترین دور دهم شود-فرستاپن قهرمان مسابقات خواهد شد زیرا در مسابقات بیشتری پیروز شده است (نه پیروزی فرستاپن در مقابل هشت پیروزی همیلتون).
در جدول قهرمانی سازندگان، مرسدس با ۵۸۷٫۵ امتیاز و ۲۸ امتیاز بالاتر از ردبول ریسینگ با امتیاز ۵۵۹٫۵، پیشتاز است و فقط ۴۴ امتیاز باقی مانده است. این اولین بار از سال ۲۰۰۸ است که آخرین مسابقه قهرمانی سازندگان را تعیین می‌کند.
در این مسابقه، نگرانی‌هایی مطرح شده است که یکی از رانندگان ممکن است در تلاش برای کسب عنوان قهرمانی، یک برخورد عمدی در مسابقه ایجاد کند. با این حال، مایکل مسی مدیر مسابقات، اظهار داشت که اگر یکی از آنها تصمیم به ایجاد یک تصادف عمدی در تلاش برای مهندسی نتیجه قهرمانی بگیرند، ممکن است فرستاپن یا همیلتون مشمول تحریم‌های بیشتری از سوی فیا شوند. این تحریم‌های بیشتر شامل کسر امتیاز جزئی، محرومیت از برخی مسابقات آینده یا محرومیت از جدول رده‌بندی قهرمانی است (همانطور که برای مایکل شوماخر پس از جایزه بزرگ اروپا در سال ۱۹۹۷ پس از اینکه مشخص شد او عمداً با ژاک ویلنوو برخورد کرده است).
زمینه > شرکت کنندگان

مقالهٔ اصلی: مسابقات فرمول یک فصل ۲۰۲۱ § شرکت‌کنندگان
رانندگان و تیم‌ها همان لیست ورود به فصل بود و هیچ راننده دیگری برای مسابقه حضور نداشت. جک آیتکن در اولین جلسه تمرینی به جای جورج راسل برای ویلیامز رانندگی کرد.
این جایزه بزرگ آخرین مسابقه در فرمول یک برای راننده آلفارومئو ریسینگ و قهرمان جهان در سال ۲۰۰۷، کیمی رایکونن است که اعلام کرده بود در پایان مسابقات قهرمانی سال ۲۰۲۱ بازنشسته می‌شود و پس از ۱۹ فصل به کار خود در فرمول یک پایان می‌دهد.
زمینه > انتخاب تایر

تأمین کننده تایر مسابقات، پیرلی ترکیبات سی۳ هارد، سی۴ مدیوم و سی۵ سافت را برای استفاده در مسابقه اختصاص داد.
تمرین

این رویداد شامل سه جلسه تمرینی خواهد بود که هر جلسه تمرین یک ساعت طول می‌کشد. دو جلسه تمرین اول قرار است در روز جمعه، ۱۰ دسامبر، به ترتیب ساعت ۱۳:۳۰ و ۱۷:۰۰ به وقت محلی و سومین جلسه تمرینی ۱۱ دسامبر، ساعت ۱۴:۰۰ برگزار می‌شود.
اولین جلسه تمرینی بدون حادثه‌ای و با ثبت سریع‌ترین زمان توسط فرستاپن و پس از آن والتری بوتاس و همیلتون به پایان رسید.
تعیین خط

تعیین خط ساعت ۱۷:۰۰ به وقت محلی در تاریخ ۱۱ دسامبر برگزار شد.
تعیین خط > رده‌بندی تعیین خط

| جایگاه | راننده | شماره | تیم | زمان‌ها> Q1 | زمان‌ها> Q2 | زمان‌ها> Q3 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ |  ماکس فرستاپن | ۳۳ | ردبول ریسینگ-هوندا | ۱:۲۳٫۳۲۲ | ۱:۲۲٫۸۰۰ | ۱:۲۲٫۱۰۹ |
| ۲ | لوییس همیلتون | ۴۴ | مرسدس | ۱:۲۲٫۸۴۵ | ۱:۲۳٫۱۴۵ | ۱:۲۲٫۴۸۰ |
| ۳ |  لاندو نوریس | ۴ | مک‌لارن-مرسدس | ۱:۲۳٫۵۵۳ | ۱:۲۳٫۲۵۶ | ۱:۲۲٫۹۳۱ |
| ۴ |  سرجیو پرز | ۱۱ | ردبول ریسینگ-هوندا | ۱:۲۳٫۳۵۰ | ۱:۲۳٫۱۳۵ | ۱:۲۲٫۹۴۷ |
| ۵ |  کارلوس ساینز | ۵۵ | فراری | ۱:۲۳٫۶۲۴ | ۱:۲۳٫۱۷۴ | ۱:۲۲٫۹۹۲ |
| ۶ |  والتری بوتاس | ۷۷ | مرسدس | ۱:۲۳٫۱۱۷ | ۱:۲۳٫۲۴۶ | ۱:۲۳٫۰۳۶ |
| ۷ |  شارل لکلرک | ۱۶ | فراری | ۱:۲۳٫۴۶۷ | ۱:۲۳٫۲۰۲ | ۱:۲۳٫۱۲۲ |
| ۸ |  یوکی سونودا | ۲۲ | آلفاتاوری-هوندا | ۱:۲۳٫۴۲۸ | ۱:۲۳٫۴۰۴ | ۱:۲۳٫۲۲۰ |
| ۹ |  استابان اوکون | ۳۱ | آلپاین-رنو | ۱:۲۳٫۷۶۴ | ۱:۲۳٫۴۲۰ | ۱:۲۳٫۳۸۹ |
| ۱۰ |  دنیل ریکیاردو | ۳ | مک‌لارن-مرسدس | ۱:۲۳٫۸۲۹ | ۱:۲۳٫۴۴۸ | ۱:۲۳٫۴۰۹ |
| ۱۱ |  فرناندو آلونسو | ۱۴ | آلپاین-رنو | ۱:۲۳٫۸۴۶ | ۱:۲۳٫۴۶۰ | — |
| ۱۲ |  پیر گسلی | ۱۰ | آلفاتاوری-هوندا | ۱:۲۳٫۴۸۹ | ۱:۲۴٫۰۴۳ | — |
| ۱۳ |  لانس استرول | ۱۸ | استون مارتین-مرسدس | ۱:۲۴٫۰۶۱ | ۱:۲۴٫۰۶۶ | — |
| ۱۴ |  آنتونیو جوویناتزی | ۹۹ | آلفارومئو-فراری | ۱:۲۴٫۱۱۸ | ۱:۲۴٫۲۵۱ | — |
| ۱۵ |  سباستین فتل | ۵ | استون مارتین-مرسدس | ۱:۲۴٫۲۲۵ | ۱:۲۴٫۳۰۵ | — |
| ۱۶ |  نیکلاس لطیفی | ۶ | ویلیامز-مرسدس | ۱:۲۴٫۳۳۸ | — | — |
| ۱۷ |  جورج راسل | ۶۳ | ویلیامز-مرسدس | ۱:۲۴٫۴۲۳ | — | — |
| ۱۸ |  کیمی رایکونن | ۷ | آلفارومئو-فراری | ۱:۲۴٫۷۷۹ | — | — |
| ۱۹ |  میک شوماخر | ۴۷ | هاس-فراری | ۱:۲۴٫۹۰۶ | — | — |
| ۲۰ |   نیکیتا مازپین | ۹ | هاس-فراری | ۱:۲۵٫۶۸۵ | — | — |
زمان ۱۰۷٪: ۱:۲۸٫۶۴۴: زمان ۱۰۷٪: ۱:۲۸٫۶۴۴
منابع:: منابع:
مسابقه

این مسابقه ساعت ۱۷:۰۰ به وقت محلی، در تاریخ ۱۲ دسامبر آغاز شد.
مسابقه > اعتراض پس از مسابقه مرسدس و جنجال رویه ماشین ایمنی

مرسدس به دو دلیل به نتیجه مسابقه اعتراض کرد: سبقت گرفتن فرستاپن در پشت خودروی ایمنی، و به این دلیل که معتقد بودند مدیر مسابقه مایکل مسی، رویه درستی را دنبال نکرد و فقط به خودروها اجازه داد مستقیماً در مقابل فرستاپن به او اجازه عبور دهند. با وجود اینکه در ابتدا درخواست ردبول برای انجام این کار را رد کرده بود، در پایان دور ۵۷ مجدداً انجام شد.
هر دو اعتراض پس از ۳ ساعت مشورت پس از مسابقه توسط استوارت‌ها رد شد و فرستاپن رسماً به عنوان قهرمان جهان تأیید شد. مرسدس با استناد به نقض احتمالی ماده ۱۵ قانون ورزشی بین‌المللی و ماده ۱۰ قانون قضایی و انضباطی فیا، قصد خود را برای تجدید نظر به دادگاه بین‌المللی استیناف فیا تسلیم کرده‌است و تیم ۷۲ ساعت پس از پایان مسابقه برای تصمیم گیری در مورد اینکه آیا آنها می خواهند موضوع را بیشتر پیش ببرند یا نه خواهند گرفت.
مسابقه > واکنش‌های مسابقه

جورج راسل تصمیم پایان مسابقه مایکل ماسی، مدیر مسابقه را "غیرقابل قبول" خواند. لاندو نوریس گفت که تصمیم برای مسابقه دادن دوباره در دور آخر "برای تلویزیون" گرفته شده‌است.
مسابقه > رده‌بندی مسابقه

| جایگاه | شماره | راننده | سازنده | دور | زمان | امتیاز |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ | ۳۳ |  ماکس فرستاپن | ردبول ریسینگ-هوندا | ۵۸ | ۱:۳۰:۱۷٫۳۴۵ | ۲۶ |  |
| ۲ | ۴۴ | لوییس همیلتون | مرسدس | ۵۸ | ۲٫۲۵۶+ | ۱۸ |  |
| ۳ | ۵۵ |  کارلوس ساینز | فراری | ۵۸ | ۵٫۱۷۳+ | ۱۵ |  |
| ۴ | ۲۲ |  یوکی سونودا | آلفاتاوری-هوندا | ۵۸ | ۵٫۶۹۲+ | ۱۲ |  |
| ۵ | ۱۰ |  پیر گسلی | آلفاتاوری-هوندا | ۵۸ | ۶٫۵۳۱+ | ۱۰ |  |
| ۶ | ۷۷ |  والتری بوتاس | مرسدس | ۵۸ | ۷٫۴۶۲+ | ۸ |  |
| ۷ | ۴ |  لاندو نوریس | مک‌لارن-مرسدس | ۵۸ | ۵۹٫۲۰۰+ | ۶ |  |
| ۸ | ۱۴ |  فرناندو آلونسو | آلپاین-رنو | ۵۸ | ۱:۰۱٫۷۰۸+ | ۴ |  |
| ۹ | ۳۱ |  استابان اوکون | آلپاین-رنو | ۵۸ | ۱:۰۴٫۰۲۶+ | ۲ |  |
| ۱۰ | ۱۶ |  شارل لکلرک | فراری | ۵۸ | ۱:۰۶٫۰۵۷+ | ۱ |  |
| ۱۱ | ۵ |  سباستین فتل | استون مارتین-مرسدس | ۵۸ | ۱:۰۷٫۵۲۷+ |  |  |
| ۱۲ | ۳ |  دنیل ریکیاردو | مک‌لارن-مرسدس | ۵۷ | +۱ دور |  |  |
| ۱۳ | ۱۸ |  لانس استرول | استون مارتین-مرسدس | ۵۷ | +۱ دور |  |  |
| ۱۴ | ۴۷ |  میک شوماخر | هاس-فراری | ۵۷ | +۱ دور |  |  |
| ۱۵ | ۱۱ |  سرجیو پرز | ردبول ریسینگ-هوندا | ۵۵ | موتور |  |  |
| ب. | ۶ |  نیکلاس لطیفی | ویلیامز-مرسدس | ۵۰ | تصادف |  |  |
| ب. | ۹۹ |  آنتونیو جوویناتزی | آلفارومئو-فراری | ۳۳ | گیربکس |  |  |
| ب. | ۶۳ |  جورج راسل | ویلیامز-مرسدس | ۲۶ | گیربکس |  |  |
| ب. | ۷ |  کیمی رایکونن | آلفارومئو-فراری | ۲۵ | ترمز |  |  |
| سریع‌ترین دور: ماکس فرستاپن (ردبول ریسینگ-هوندا) - ۱:۲۶٫۱۰۳ (دور ۳۹) | سریع‌ترین دور: ماکس فرستاپن (ردبول ریسینگ-هوندا) - ۱:۲۶٫۱۰۳ (دور ۳۹) | سریع‌ترین دور: ماکس فرستاپن (ردبول ریسینگ-هوندا) - ۱:۲۶٫۱۰۳ (دور ۳۹) | سریع‌ترین دور: ماکس فرستاپن (ردبول ریسینگ-هوندا) - ۱:۲۶٫۱۰۳ (دور ۳۹) | سریع‌ترین دور: ماکس فرستاپن (ردبول ریسینگ-هوندا) - ۱:۲۶٫۱۰۳ (دور ۳۹) | سریع‌ترین دور: ماکس فرستاپن (ردبول ریسینگ-هوندا) - ۱:۲۶٫۱۰۳ (دور ۳۹) | سریع‌ترین دور: ماکس فرستاپن (ردبول ریسینگ-هوندا) - ۱:۲۶٫۱۰۳ (دور ۳۹) |  |
منابع:: منابع:
یادداشت‌ها
^ ۱ – یک امتیاز برای سریع‌ترین دور.
^ ۲ – سرجیو پرز با گذراندن بیش از ۹۰ درصد مسافت مسابقه در رده‌بندی قرار گرفت.
رده‌بندی قهرمانی پس از مسابقه

جدول رده‌بندی قهرمانی رانندگان
| ت>  ج | جایگاه | راننده | امتیازات |
| --- | --- | --- | --- |
|  | ۱ |  ماکس فرستاپن | ۳۹۵٫۵ |
|  | ۲ |  لوئیس همیلتون | ۳۸۷٫۵ |
|  | ۳ |  والتری بوتاس | ۲۲۶ |
|  | ۴ |  سرجیو پرز | ۱۹۰ |
|  ۲ | ۵ |  کارلوس ساینز | ۱۶۴٫۵ |
منبع:: منبع:
جدول رده‌بندی قهرمانی سازندگان
| ت>  ج | جایگاه | سازنده | امتیازات |
| --- | --- | --- | --- |
|  | ۱ |  مرسدس | ۶۱۳٫۵ |
|  | ۲ |  ردبول ریسینگ-هوندا | ۵۸۵٫۵ |
|  | ۳ |  فراری | ۳۲۳٫۵ |
|  | ۴ |  مک‌لارن-مرسدس | ۲۷۵ |
|  | ۵ |  آلپاین-رنو | ۱۵۵ |
منبع:: منبع:
یادداشت: فقط پنج رده برتر برای هر دو مجموعه رده‌بندی قرار داده شده است.
جدول نجومی

یک ترجمه لاتین از زیجِ خوارزمی، برداشت شده از کالج کورپوس کریستی
جدول نجومی یا تقویم نجومی (زبان لاتین: ephemeris، به زبان یونانی: ἐφημερίς) در اخترشناسی و ناوبری فلکی، موقعیت و وضعیتِ طبیعیِ اجرام و نیز ماهواره‌ها در آسمان را در فاصلهٔ زمانیِ معینی تعیین کرده و به دست می‌دهد. به لحاظِ تاریخی، موقعیتِ ستارگان در جدولی چاپی شاملِ داده‌هایی در فواصلِ منظم و همگونی از تاریخ و زمان قرار داده می‌شد.
تاریخچه

هزاره دومِ پیش از میلاد: جدول‌های پَچَنگا در دورهٔ وداییِ ستاره شناسیِ هند برنهاده شد.
هزاره یکمِ پیش از میلاد: جدول‌های ستاره‌شناسی در نجوم بابلی برنهاده شد.
سدهٔ دومِ میلادی: کتابِ المجسطی و جداولِ دستیِ بطلمیوس برساخته شد.
سدهٔ هشتمِ پس از میلاد: زیجِ ابراهیم فزاری.
سدهٔ نهمِ پس از میلاد: زیجِ محمد بن موسی خوارزمی.
سدهٔ دوازدهمِ پس از میلاد: جداولِ توِلدو که تا حدِ زیادی بر پایهٔ زیجِ منابعِ عربی (منابعِ فارسی به زبانِ عربی) و ستاره‌شناسی در دوران اسلامی است، بوسیلهٔ ژرار کرمونایی ویرایش شد و پایهٔ ستاره شناسیِ استانداردِ اروپا تا زمانِ جداول الفانسین بود.
سدهٔ سیزدهمِ پس از میلاد: زیج ایلخانی در رصدخانه مراغه در ایران پایه‌گذاری شد.
شیراز در گذر زمان

سرزمین پارس در تاریخ ایران همیشه نقش بزرگی داشته و سه پایتخت پارس در آنجا بوده است. ویرانه‌های شهر تخت جمشید که ۲۵۰۰ سال پیش در ۶۰ کیلومتری شمال غربی شیراز وجود داشته است، حفظ شده است. این پایتخت در زمان اوج امپراتوری هخامنشی بود. تخت جمشید، فیروزآباد و پاسارگاد سه پایتخت تمدنهای باستانی هستند.
در دوره سلسله ساسانیان از قرن ۲ تا ۶ میلادی، آتشکده‌ها. قلعه‌ها در قلمرو شیراز وجود داشته است. در واقع این شهر از قرن ۷ شروع به رشد کرد و هنگامی که شهر استخر در نتیجه فتح اعراب سقوط کرد، پایتخت منطقه شد. در اینجا وقایع اصلی مربوط به تاریخ شهر آمده است. در این گاه‌شماری از مبنای تاریخ میلادی استفاده شده است. اروپا در تلاش بود خلیج فارس و شیراز را از ایران جدا کند.
قبل از قرن ۱۴ میلادی

۲۰۰۰ سال پیش از میلاد - شهرک سازی مردم ایران در محل کنونی شهر یا در نزدیکی آن واقع شده است. سفالهای خشتی توسط مراجعه کنندگان به این شهرک‌ها در دهه ۱۹۷۰ کشف شد.
۱۰۰۰ سال پیش از میلاد - رشد سکونتگاه‌ها به ویژه در نزدیکی رودخانه‌هایی که در این منطقه جریان دارند منجر به ایجاد ساختار قدرت منطقه ای در بین قبایل محلی می‌شود. حکومت مادها ظهور می‌کند.
۷۵۰ سال پیش از میلاد - کمبوجیه، شاه بزرگ انشان و از دودمان هخامنش پایه و اساس اولین امپراتوری پارسی را در انشان تعیین می‌کند.
۶۵۰ سال پیش از میلاد - کوروش، فرزند کمبوجیه، تمام پادشاهی‌های محلی، منطقه ای و قاره ای را شکست می‌دهد. او امپراتوری هخامنشی را از شمال آفریقا، و مدیترانه تا هند و غرب چین شکل می‌دهد که بیشترین درصد از جمعیت کره زمین را شامل می‌شود. رکوردی که تا به امروز شکسته نشده است.
حکومت سلوکیان
شاهنشاهی اشکانیان
شاهنشاهی ساسانیان
قبل از قرن ۱۴ میلادی > پس از حمله اعراب

۶۴۰–۶۵۳ بعد از میلاد - پارس توسط اعراب در دوران خلافت عمر سقوط می‌کند. شیراز در سال ۶۴۱. استخر در سال ۶۵۳.
۶۵۰–۸۶۹ - حکومتی عرب در پارس حاکم می‌شود که از بغداد با فعالیت بسیار محدود مردمان پارسی کنترل می‌شد. با رشد و تمرکز قدرت در شیراز با مهاجران جدید و حکومت اعراب، شهرهای دیگر منطقه نیز سقوط می‌یابد. قبایل ترک به این منطقه آورده می‌شوند تا به عنوان سرباز ارتش عرب خدمت کنند. فرزندان این قبایل در چند قرن آینده سلسله‌های حاکم بر منطقه را تشکیل می‌دهند.
۷۹۰ - سیبویه، زبان‌شناس، دانشمند و محقق اهل بیضا از شهرهای بزرگ همجوار شیراز، آثار خود را منتشر می‌کند که این کتاب اولین پایه رسمی دستور زبان عربی است.
قرن نهم - از شراب شیراز به عنوان بهترین نمونه شراب در خاورمیانه یاد می‌شود.
قبل از قرن ۱۴ میلادی > صفاریان

۸۶۹ - رهبر سلسله صفاریان از دودمان ساسانیان، یعقوب لیث شیراز را از اشغال حاکمان عرب آزاد می‌کند. حکومت خلافت بغداد تضعیف می‌شود و بسیاری از اعراب و سربازان ترک در این شهر از بین رفته‌اند، اما تعداد قابل توجهی از آنان در شیراز می‌مانند، زیرا فرهنگ پارسی را پذیرفته‌اند.
۸۹۴ -مسجد جامع عتیق توسط عمرو لیث صفاری (برادر یعقوب لیث) ساخته می‌شود.
قبل از قرن ۱۴ میلادی > آل بویه

۹۳۳ - شیراز پایتخت سلسله بوییان است و تحت فرمانروی عمادالدوله، نخستین حاکم آل بویه به عنوان مرکز فرهنگی بدل می‌شود.
۹۳۷ - سرانجام بوییان به خلافت بغداد پایان می‌دهند و با پایتختی بغداد و شیراز را شهری برجسته و بین‌المللی می‌کنند. ادبیات، علم، هنر و فرهنگ تبلیغ می‌شود. با اقلیت‌های مذهبی به خوبی رفتار می‌شود. مسیحیان، یهودیان و زرتشتیان به عنوان وزیر و مشاوران امیران آل بویه هستند. در شیراز زمان آل بویه، برخلاف سنت رایج آن زمان غیر مسلمانان مانند زردشتی‌ها مجبور نبودند که علامت مشخص‌کننده به تن داشته باشند یا در محله‌های خاصی زندگی کنند. در زمان آل بویه بازار شهر شیراز در هنگام جشن مهرگان و نوروز نورانی می‌شد و هنگامی که در سال ۹۸۰ میلادی مسلمانان شیراز علیه زرتشتیان به اغتشاش پرداختند. عضدالدوله لشکری برای تنبیه اغتشاش کنندگان به شیراز فرستاد.
۹۵۰ - ساخت کانال زیرزمینی در کوهستان برای آوردن آب شیرین به شهر توسط رکن‌الدوله، برادر عمادالدوله. جریان آبی (به نام آب رکنی) که هنوز هم جاری است و در شعر شاعران شیرازی جاودانه است.
۱۰۰۰- اولین دیوار در اطراف شیراز به دلیل حملات ترکان سلجوقی ساخته شد، (همچنین به ترکمن‌ها نیز مراجعه کنید). سلجوقیان توسط باقیمانده خلافت مستقر در دمشق، علیه بوییان، مورد حمایت قرار گرفتند.
۱۰۱۰- طی ۵۰ سال جنگ، و همچنین نزاع‌های داخلی در بین آل بوبه قسمت اعظم شهر از بین می‌رود.
قبل از قرن ۱۴ میلادی > سلجوقیان

۱۰۶۲ - سرانجام شهر توسط سلجوقیان گرفته می‌شود، با این حال، حاکمان جدید به سرعت در مورد ترساندن خلافت، فرهنگ فارسی را اتخاذ کردند و بسیاری در شیراز مستقر شدند. سلجوقیان در واقع به عنوان یک امپراتوری بزرگ به عنوان بزرگ‌ترین حامی هنر و فرهنگ پارسیان تبدیل می‌شوند. سلجوقیان به شدت تحت تأثیر فرهنگ و زبان ایرانیان قرار گرفتند و نقش مهمی در ایجاد پیوند بین فرهنگ‌های ترکی-ایرانی بودند به گونه‌ای که حتی باعث انتقال فرهنگ ایرانی به فلات آناتولی نیز گشتند.
۱۰۷۵ - شیراز توسط سلجوقیان، اتاباک جلال الدین و پسرانش به شکوه و جلال بازسازی می‌شود. توسعه شهر مهاجران جدیدی را از همه نقاط ایران و همچنین آسیای میانه به خود جذب می‌کند.
۱۰۹۰ - شورش‌های درون ارتش سلجوقی توسط حکومت دمشق و بغداد تحریک و پشتیبانی می‌شوند، چون جنگ صلیبی قدرت سلجوقیان و امپراتوری را تضعیف می‌کند. شورشیان موفق در شیراز ترکان سَلغُریان (ترکان کرمانشاه) هستند.
۱۱۰۰ - شیراز به پایتخت سلسله سَلغُریان با منشأ ترک تبار تبدیل می‌شود (اتابکان فارس).
۱۱۰۰ - اگرچه آنها به نمایندگی از بغداد، اسلام سنی را ترویج می‌کنند، اما در نهایت تحت فرهنگ پارسی قرار می‌گیرند و شیراز را به عنوان خانه و شهر خویش بازسازی می‌کنند.
۱۱۰۵ - دیواری برای محافظت از شهر با هشت دروازه بازسازی می‌شود. تأثیر خلافت بغداد در اصطلاحات تشریفاتی بیشتر است.
قبل از قرن ۱۴ میلادی > حنفیان

۱۱۱۰ - فرقه حنفی از مسلمانان سنی بر منطقه ای از شیراز حاکم است. اگرچه پیروی از ادیان یهودی، مسیحی و زرتشتی هنوز هم در بین اقلیت بزرگی در شهر و منطقه آزادانه انجام می‌شود. این بردباری و آزادی موج جدید مهاجرت دیگری را به درون شهر و منطقه دامن می‌زند. بسیاری از قبایل مناطق ترک و قفقاز به شیراز و مناطق اطراف آن نقل مکان می‌کنند. بسیاری از مهاجران به این شهر هنوز هم در منطقه (قشقایی، لر) زندگی می‌کنند.
۱۱۱۵ - شیراز مرکز پرهیزگاران و فقهای ملت است. تعداد زیارتگاه‌های مذهبی ساخته شده است، که بسیاری از آنها هنوز پابرجا هستند، در میان آنها: مسجد عتیق، هم‌اکنون نیز به عنوان مسجد مورد استفاده است.
۱۱۷۰ - شیخ روزبهان (۱۲۰۳–۱۱۲۸)، فرقه صوفیان خود را در شیراز تأسیس می‌کند.
۱۱۵۰–۱۱۹۵ - فروپاشی شیراز به دلیل اختلافات سلسله ای در میان قبایل مختلف حاکم و قحطی شهر را خراب می‌کند.
۱۱۹۵ - سعد بن زنگی، پنجمین اتابک از اتابکان سلغوری فارسی، حکومت را برقرار می‌کند و شهر را بازیابی می‌کند.
۱۲۱۰ - شاعر پرآوازه ایران، سعدی شیرازی در شیراز زاده می‌شود. (تاریخ تقریبی).
قبل از قرن ۱۴ میلادی > مغول‌ها

۱۲۸۰ - شیراز با دیپلماسی ابوبکر بن سعد زنگی پسر سعد بن زنگی و ششمین و معروفترین اتابکان سلغوری فارسی، از حمله مغول نجات یافت. چنگیز خان آنقدر مورد علاقه حاکم پارسی است که او را کتلوگ خان می‌نامد و او را دوست می‌داند. اظهار طاعتش نسبت به مغول که به خاطر آن یرلیغ سلطنت فارس را با لقب قتلغ خانی از جانب اوگتای خان مغول دریافت در نزد اهل فارس تدبیر عاقلانه ای تلقی شد که بدان وسیله اقلیم فارس از تجاوز مغول در امان ماند.
۱۲۸۱ - محل قبرستان احمد بن موسی (فرزند امام هفتم شیعیان) توسط امیر مقرب الدین یکی از وزیران ابوبکر ساخته شد که هنگام حفاری برای کاخ، مشخص می‌شود.
۱۲۸۲ - در محل قبرستان زیارتگاهی ساخته شده است که اکنون مقدس‌ترین مکان شیعان در شهر و منطقه، (شاه چراغ) است.
۱۲۸۴ - به دلیل مالیاتهای بالای تحمیل شده توسط مغولان شیراز بار دیگر سقوط می‌کند و فساد و درگیری از سر گرفته می‌شود.
۱۲۸۷ - بی آبی و قحطی تقریباً ۱۰۰۰۰۰ نفر را در شیراز می‌کشد.
۱۲۹۱ - سعدی درگذشت و در باغ خود در کنار چاه آرتزین به خاک سپرده شده است. در حال حاضر این باغ زیبا یکی از جاذبه‌های مهم گردشگری است که چاهی در آن هنوز جریان دارد و در کنار مقبره سعدی جاری است.
۱۲۹۷ - سرخک و طاعون ۵۰٬۰۰۰ نفر دیگر را در شیراز و اطراف آن کشت.
۱۲۹۷ - ابش خاتون دختر اتابک سعدبن ابوبکر بن سعد بن زنگی و ترکان خاتون، ملکه ایران در قرن هفتم قمری بود و تنها فرمانروای زن استان فارس و دخترش کوردوجین شهر را با بنیادهای خیرخواهانه خود نجات می‌دهند. آنها آخرین اتابک از اتابکان فارس بودند که هولاکو خان مغول وی را به همسری پسر خود منکوتیمور درآورد.
قرن ۱۴ تا ۱۹

۱۳۰۴ - سلسله آل اینجو شیراز را به دست گرفته و بازسازی می‌کند، اما درگیری‌های آنها در نهایت باعث تخریب بیشتر می‌شود.
۱۳۲۵
شاعر پرآوازه ایرانی، حافظ در شیراز زاده می‌شود.
دوره ایلخانان. حکومت آنها با جنگ و ویرانی مشخص شده است.
قرن ۱۴ تا ۱۹ > آل مظفر

۱۳۵۳ - حکومت آل مظفر شیراز را تصرف می‌کند. بار دیگر شیراز پایتخت ایران است.
۱۳۵۰ - ابن بطوطه از شیراز بازدید می‌کند و ان را یک شهر بزرگ، سرشار از باغ‌ها، نهرها، بازارها، و افراد با لباس تمیز در اسناد ثبت می‌کند.
۱۳۵۷ - شاه شجاع از سلاطین آل مظفر سلطنت می‌کند و شهر را احیا می‌کند.
۱۳۶۰ - حافظ (۱۳۱۰–۱۳۱۰) توسط شاه شجاع حمایت می‌شود و در باغ مصلا سکنی می‌گزیند. مقبره وی در همان باغ یک جاذبه گردشگری مورد احترام و مهم برای مسافران جهان و ایرانیان است.
۱۳۸۲ - شاه شجاع با هدایایی به ارتش تیمور می‌دهد و دوباره شهر را از غارت شدن توسط مغل‌ها نجات می‌دهد.
۱۳۸۴ - پس از کشته شدن شاه شجاع، درگیری‌ها در میان مظفریان شعله‌ور شد و منجر به نبردهای متعددی در شیراز و سقوط نهایی شهر شد.
قرن ۱۴ تا ۱۹ > تیموریان

۱۳۸۷ - شیرز برای مدت کوتاهی توسط تیمور اشغال شده است.
۱۳۹۳ - تیمور برای دومین بار شیراز را اشغال می‌کند و یک ماه را در آنجا به «شادی و جشن» می‌گذراند. او نوه خود را که فرهنگ فارسی را به عنوان فرماندار پذیرفته است، منصوب می‌کند. بازسازی شهر از سر گرفته می‌شود.
۱۴۰۰ - شیراز به شهر سعدی و حافظ معروف است. مقبره‌های آنها، که هنوز هم دست نخورده هستند، زیارتگاه می‌شوند.
۱۴۱۰ - شیراز با جمعیت ۲۰۰۰۰۰ نفری، چند سال است که پایتخت حاکمان ترکمن آق‌قویونلو است.
۱۴۷۰ - مغول‌ها و ترکمن‌ها، مهاجمان، به زودی از این شهر بیرون رانده می‌شوند.
۱۴۷۰ - شهر توسط آفانازی نیکیتین مورد بازدید قرار گرفت، که در یادداشتهای سفر خود با عنوان " قدم زدن به بیش از سه دریا " از آن یاد کرد.
۱۴۸۷ - صدرالدین محمد دشتکی (سید سند) از عالمان امامی حوزه علمیه ای را در شیراز بنا می‌کند و به نشر مذهب شیعه امامیه می‌پردازد این حوزه علمیه به خاطر فرزند او یعنی غیاث‌الدین منصور دشتکی به حوزه علمیه منصوریه شهرت می‌یابد
قرن ۱۴ تا ۱۹ > صفویان

۱۵۰۳ - شاه اسماعیل، حاکم صفوی، شیراز را فتح می‌کند و بیشتر رهبران اهل سنت را به قتل می‌رساند و برای ترویج تشیع می‌کشد یا تبعید می‌کند.
۱۵۵۰ - الله‌وردی خان و پسرش امام قلی خان فرمانداران شهر بازسازی را آغاز می‌کنند.
۱۵۷۵ - پیروان شیعه از نظر تعداد رشد می‌کنند، مدارس و زیارتگاه‌ها ساخته می‌شوند.
۱۵۹۰ - دوره سعادت نسبی. هنر شکوفا می‌شود. هنرمندان و صنعتگران شیراز در سراسر جهان مشهور و از هنرشان مورد استفاده قرار می‌گیرد. تاج محل را ببینید که توسط معماران شیرازی ساخته شده است.
۱۶۰۰ - شراب شیراز که توسط انگلیسی‌ها کشف شده و گفته می‌شود یکی از بهترین‌های جهان است.
۱۶۱۰ -ملاصدرا، فیلسوف مشهور اهل شیراز به دلیل نوشته‌ها و عقاید غیرقانونی در اصفهان تحت پیگرد قانونی قرار می‌گیرد. او ایده تفکر آزاد مسلمان را ترویج می‌کند و علیه عمل پیروی کورکورانه از احکام روحانیت (تقلید) می‌نویسد.[نیازمند منبع]
۱۶۱۵ - کار ساخت و ساز مدرسه خان که از زمان الله‌وردی خان شروع شده بود در دوره امام قلی خان به پایان می‌رسد وی از ملاصدرا دعوت می‌کند که به شیراز بیاید و اختیار تدریس در آن را به وی واگذار می‌کند
۱۶۲۱ - بازرگانان انگلیسی و فرانسوی افزایش می‌یابند و انگورهای شهر را به اروپا می‌برند.
۱۶۳۰ - یک سیل بخش‌های بزرگی از شهر را ویران می‌کند.
۱۶۶۸ - سیل دیگری بخش‌هایی از شیراز را ویران می‌کنند.
۱۷۲۴ - پس از سقوط صفویان شیراز توسط مهاجمان افغان غارت شد.
قرن ۱۴ تا ۱۹ > افشاریان

۱۷۴۴ - نادر شاه از سلسله افشار شیراز را تصرف کرد. بخش‌های بزرگی از شهر در زمان جنگ‌ها ویران شد.
۱۷۴۷–۱۸۰۰ - مبارزه سه جانبه در ایران بین افشاریان، زندیان و قاجاریان
قرن ۱۴ تا ۱۹ > زندیان

دهه ۱۷۵۰
کریم خان زند به شیراز حرکت می‌کند و عنوان نماینده مردم، (وکیل الرعایا) را به دست می‌آورد. او سلسله زند را تأسیس می‌کند.
شیراز به پایتخت سلسله زند تبدیل می‌شود. شهر بازسازی شده است ساختار در ۱۱ ربع (۱۰ مسلمان و یک یهودی). محوطه و دیواری عظیم شهر را احاطه کرده است که دارای شش دروازه است. فرهنگ، هنر و اقلیت‌ها شکوفا می‌شوند.
۱۷۹۴ - پایان سلسله زند و پایان دوران پایتخت بودن شیراز پیش از تهران.
قرن ۱۴ تا ۱۹ > قاجاریان

۱۷۹۴ - شیراز توسط آقا محمدخان قاجار، غارت و ویران شد.
۱۸۰۰ - زوال شهر تحت سلسله قاجار
۱۸۲۲ - همه‌گیری طاعون و وبا هزاران نفر را کشته است.
۱۸۲۴ - زلزله قسمت‌هایی از شهر را ویران می‌کند.
۱۸۳۰ - هجوم ملخ‌ها باعث از بین رفتن محصولات زراعی، کشاورزی محلی و ایجاد قحطی می‌شود. ده‌ها هزار نفر می‌میرند و بسیاری دیگر از شهر خارج می‌شوند. جمعیت در اثر بیماریها و مهاجرت به حدود ۱۹۰۰۰ کاهش می‌یابد.
۱۸۴۴ - یک بازرگان جوان، به نام سید علی‌محمد باب، بابیه. را پایه‌گذاری می‌کند
۱۸۵۳ - زمین‌لرزه ۱۲۳۲ شیراز شهر را لرزاند.
۱۸۶۰ - نفوذ بریتانیا در جنوب ایران و شیراز غالب است. بریتانیای‌ها با قبایل بومی قشقایی در کوه‌های خارج از شهر به‌طور جدی مخالف هستند.
۱۸۶۹ - اقتصاد شیراز با افتتاح کانال سوئز در مصر تحت تأثیر قرار گرفت.
۱۸۷۲ - روزنامه فارس انتشار خود را آغاز کرد.
۱۸۸۰ - خانواده قوام با کمک تفنگدارهای هندی بریتانیا، ناآرامی‌های محلی را سرکوب می‌کند.
۱۸۸۳ - اولین سرشماری رسمی جمعیت ۵۳۶۰۷ نفر را نشان می‌دهد.