stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
میخیل قاولاشویلی
حرفه ورزشی

مانند بسیاری از بازیکنان برجسته گرجستانی، قاولاشویلی کار خود را در دینامو تفلیس آغاز کرد و در سال ۱۹۸۹ از سیستم جوانان این باشگاه خارج شد. او که در پست مهاجم بازی می‌کرد، به‌زودی جایگاه خود را در تیم اصلی دینامو تثبیت کرد و در سال ۱۹۹۵ به باشگاه روسی اسپارتاک ولادی‌قفقاز منتقل شد. او در همان سال حضورش در این باشگاه از منطقه اوستیای شمالی-آلانیا، قهرمان لیگ برتر روسیه شد.
قاولاشویلی از اول مارس ۱۹۹۶ با منچستر سیتی تمرینات خود را آغاز کرد و سرانجام در ۲۸ مارس، روز پایانی نقل و انتقالات، به این باشگاه پیوست. او توسط گیورگی کینکلادزه، هم‌وطنش که در تابستان با مبلغ ۲ میلیون پوند به منچستر سیتی پیوسته بود، به سرمربی وقت منچستر سیتی، آلن جیمز بال پیشنهاد و معرفی شد. این انتقال به ارزش ۱٫۴ میلیون پوند، چندین هفته به دلیل نیاز او به مجوز کار طول کشید. قاولاشویلی در ۶ آوریل در دربی منچستر مقابل منچستر یونایتد اولین بازی خود را انجام داد و در همان بازی گلزنی کرد. او در لیگ برتر ۴ بازی انجام داد و یک گل به ثمر رساند، اما منچستر سیتی در پایان فصل سقوط کرد.
پس از سقوط منچستر سیتی، قاولاشویلی در لیگ دسته اول انگلستان ۲۴ بازی انجام داد و دو گل به ثمر رساند. این تعداد بازی برای تمدید مجوز کار او کافی نبود و او به صورت قرضی به تیم گراس‌هاپر منتقل شد و در سال ۱۹۹۸ قهرمان لیگ سوئیس شد. پس از آن، او بیشتر دوران حرفه‌ای خود را در سوئیس سپری کرد و برای تیم‌های زوریخ، لوتسرن، سیون و آراو بازی کرد. آراو او را در پاییز ۲۰۰۴ به ولادی‌قفقاز قرض داد، اما او پس از تنها هفت بازی به سوئیس بازگشت.
قاولاشویلی در فصل ۲۰۰۵–۲۰۰۶ به تیم اول بازل پیوست که هدایت آن بر عهده کریستین گروس بود، کسی که در قهرمانی گراس‌هاپرز در سال ۱۹۹۸ نقش داشت. قاولاشویلی اولین بازی خود در لیگ داخلی برای بازل را در ورزشگاه سنت یاکوب پارک در ۱۲ مارس ۲۰۰۶ انجام داد و در دقیقه ۶۶ به میدان آمد و تنها گل بازی مقابل گراس‌هاپرز را به ثمر رساند. بازل فصل را خوب آغاز کرد و تا روز پایانی لیگ با زوریخ هم‌امتیاز بود، اما در نهایت قهرمانی را به دلیل تفاضل گل از دست داد.
قاولاشویلی در اولین فصل خود برای بازل ۱۰ بازی انجام داد که در همه آن‌ها به‌عنوان بازیکن تعویضی وارد میدان شد. در فصل دوم، او هفت بار دیگر به‌عنوان بازیکن تعویضی بازی کرد، اما باشگاه قبل از تعطیلات زمستانی او را آزاد کرد و قاولاشویلی از فوتبال حرفه‌ای خداحافظی کرد. در دوران حضورش در بازل، او مجموعاً ۱۷ بازی (سه بازی در جام یوفا) انجام داد و ۴ گل به ثمر رساند.
او با تیم ملی گرجستان قهرمان تورنمنت بین‌المللی فوتبال مالت در سال ۱۹۹۸ شد.
حرفه سیاسی

قاولاشویلی در سال ۲۰۱۶ به عنوان نماینده پارلمان گرجستان از حزب رویای گرجی انتخاب شد. او در سال ۲۰۲۰ مجدداً انتخاب شد. او در سال ۲۰۲۲ حزب رؤیای گرجی را ترک کرده و یکی از بنیانگذاران حزب قدرت مردم بود. در انتخابات پارلمانی ۲۰۲۴ او برای سومین بار از طریق فهرست حزبی رؤیای گرجی که حزب قدرت مردم نیز به آن پیوسته بود، انتخاب شد. قاولاشویلی در طول فعالیت سیاسی خود به بیان اتهامات بی‌اساس و غیرقابل اثبات علیه مخالفان سیاسی خود پرداخته و مدعی شده که اپوزیسیون گرجستان تحت کنترل نمایندگان کنگره آمریکا با «میل سیری‌ناپذیر برای نابودی کشور» قرار دارد و در حال برنامه‌ریزی برای «یک انقلاب خشونت‌آمیز مستقیم و اوکراینی‌سازی گرجستان» است. او همچنین غرب را متهم کرد که تلاش دارد تا مردم را نسبت به "ایدئولوژی LGBTQ" خنثی و بردبار کند، که آن را "اقدامی علیه بشریت" توصیف کرد.
حرفه سیاسی > انتخاب به عنوان رئیس‌جمهور

در تاریخ ۲۷ نوامبر ۲۰۲۴، حزب رؤیای گرجی قاولاشویلی را به‌عنوان نامزد خود برای ریاست جمهوری گرجستان در انتخابات ۱۴ دسامبر ۲۰۲۴ معرفی کرد. در سخنرانی نامزدی‌اش، او رئیس‌جمهور وقت، سالومه زورابیشویلی، را به نقض قانون اساسی متهم کرد. از آنجایی که قاولاشویلی تنها نامزد این پست بود توانست ۲۲۴ رای از ۲۲۵ رای هیئت ۳۰۰ نفری الکترال را به دست آورد و با مراسم تحلیف برنامه‌ریزی شده در ۲۹ دسامبر ۲۰۲۴ به عنوان رئیس‌جمهور بعدی معرفی شد. اپوزیسیون روند این انتخابات را «غیر مشروع و غیرقانونی» توصیف کرد و از رأی‌گیری کناره‌گیری کرد.
انتخاب قاولاشویلی به‌عنوان رئیس‌جمهور با واکنش‌های گسترده‌ای همراه شد و از سوی اپوزیسیون، رئیس‌جمهور وقت، سالومه زورابیشویلی، سازمان‌های ناظر و کارشناسان قانون اساسی گرجستان به‌طور گسترده‌ای مورد مناقشه قرار گرفت و غیرقانونی تلقی شد. این انتقادات عمدتاً بر اساس ادعاهای تقلب انتخاباتی در انتخابات پارلمانی برگزار شده در ۷ هفته پیش از انتخابات ریاست جمهوری مطرح شد که مشروعیت پارلمان و به‌تبع آن هیئت الکترال را زیر سؤال برد.
ادعاهای تقلب انتخاباتی منجر به اعتراضات گسترده و ایجاد بحران سیاسی در کشور شد. زورابیشویلی، همراه با احزاب مخالف و بخش عمده‌ای از جامعه مدنی، همچنان بر به رسمیت شناختن خود به عنوان رئیس‌جمهور قانونی گرجستان تأکید می‌کرد. قاولاشویلی دومین فوتبالیست حرفه‌ای سابق بود که به‌عنوان رئیس‌جمهور یک کشور انتخاب شد؛ پیش از او، جورج وه‌آ، رئیس‌جمهور لیبریا از سال ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۴، این عنوان را به دست آورده بود.
خانواده

همسر او تامار باگراتونی (زاده ۱۹۷۱) خواهر خواننده، لیزا باگراتونی (زاده ۱۹۷۴) است.
او ۴ فرزند دارد:
مریم قاولاشویلی، متولد ۲۶ سپتامبر ۱۹۹۶، در منچستر، انگلستان؛
گورام قاولاشویلی، متولد ۱۸ اوت ۲۰۰۱، در زوریخ، سوئیس؛
الیزابت قاولاشویلی، متولد ۲۲ مارس ۲۰۱۳، در تفلیس، گرجستان؛
گیورگی قاولاشویلی (فرزند ناتنی)، متولد ۱۸ اکتبر ۱۹۸۹، در تفلیس، گرجستان.
افتخارات ورزشی > دینامو تفلیس

قهرمانی لیگ فوتبال گرجستان: ۱۹۹۰، ۱۹۹۴، ۱۹۹۵
افتخارات ورزشی > ولادی‌قفقاز

قهرمانی لیگ برتر روسیه: ۱۹۹۵
افتخارات ورزشی > گراس‌هاپر

قهرمانی سوپر لیگ سوئیس: ۱۹۹۸
کبوتر رمیده

| کبوتر چاهی خیابانی | کبوتر چاهی خیابانی |
| --- | --- |
کبوتر چاهی خیابانی در یک بوستان در هند: کبوتر چاهی خیابانی در یک بوستان در هند
وضعیت حفاظت: وضعیت حفاظت
 کمترین نگرانی  (IUCN 3.1):  کمترین نگرانی  (IUCN 3.1)
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: طنابداران
رده:: پرندگان
راسته:: کبوترسانان
تیره:: کبوتران
سرده:: کبوترها
گونه:: کبوتر چاهی زیرگونه: کبوتر چاهی خیابانی
کبوتر رمیده یا کبوتر شهری (خیابانی) (نام علمی: Columba livia f. domestica) به کبوترهایی گفته می‌شود از حالت اهلی درآمده و به صورت وحشی زندگی می‌کنند. کبوترهای اهلی نوعی اهلی کبوتر چاهی هستند که در مناطق کوهستانی و صخره‌های ساحلی زندگی می‌کند. کبوتر اهلی، کبوتر چاهی و کبوتر رمیده همگی از یک گونه هستند و به راحتی می‌توانند با یکدیگر تولید نسل کنند. در مناطقی که کبوتر چاهی وجود دارد کبوترهای رمیده اغلب با آن‌ها مخلوط می‌شوند و جوامعی از کبوترهای دورگه اهلی و وحشی در شهرها و باغ وحش ها دیده می‌شود.
کبوترهای رمیده اغلب به جای صخره‌ها از لبه‌های ساختمان‌ها برای لانه‌سازی بهره می‌برند و خود را با زندگی در محیطهای شهری سازگار کرده‌اند. در اغلب شهرها جمعیت آن‌ها محدود است اما در برخی نقاط جمعیت آن‌ها به قدری افزایش یافته که به یک آفت تبدیل شده‌اند.
میادین

کبوتران چاهی خیابانی در برخی از میادین در اروپا مثل میدان سن مارکو در ونیز و میدان ترافالگار در لندن به وفور دیده می‌شوند.
جریمه و زندان

در کشور بریتانیا کشتن یک کبوتر از جمله کبوتر چاهی خیابانی بدون دریافت مجوز ۵۰۰۰ پوند جریمه و ۶ ماه زندانی دارد.
زمین‌چهر رودی‌یخچالی

زمین‌چهر رودی‌یخچالی (انگلیسی: Fluvioglacial landform) یا زمین‌چهر یخچالی‌رودی (glaciofluvial landforms). به زمین‌چهرهایی گفته می‌شود که در نتیجه فرسایش و نهشته‌گذاری ناشی از آب ذوب‌شده از یخچال‌های طبیعی شکل می‌گیرند. یخچال‌های طبیعی مقادیر زیادی رسوب معلق را حمل می‌کنند که بخش عمده‌ای از آن از بستر زمین زیر یخچال برداشته می‌شود. زمین‌چهرها از طریق فرایندهایی مانند کندن یخچالی، سایش و فعالیت آب ذوب‌شده، توسط یخچال‌ها فرسایش می‌یابند. آب ذوب‌شده یخچالی از طریق فرایندهای مکانیکی و شیمیایی به فرسایش سنگ بستر کمک می‌کند.
فرایندهای یخچالی‌رودی می‌توانند بر روی سطح و درون یخچال رخ دهند. نهشته‌هایی که درون یخچال ته‌نشین می‌شوند، پس از ذوب کامل یا عقب‌نشینی بخشی از یخچال نمایان می‌شوند. زمین‌چهرهای یخچالی‌رودی و سطوح ناشی از فرسایش شامل دشت برون‌شستی، پشته یخچالی، دیگچال، مارتپه، سال‌چینه و دریاچه پیش‌یخچالی هستند.
جریان‌های آب ذوب‌شده توسط یخچال‌ها به‌ویژه در فصول گرم‌تر تشکیل می‌شوند. برخی از این جریان‌ها بر روی سطح یخچال (جریان‌های بالای یخچالی) و برخی در زیر سطح یخچال (جریان‌های زیر یخچالی) جریان دارند. در محل تماس یخچال و سطح زیرین آن، وزن عظیم یخچال باعث ذوب یخ و تولید جریان‌های آب ذوب‌شده زیر یخچالی می‌شود. این جریان‌ها که تحت فشار زیاد و با سرعت بالا حرکت می‌کنند، همراه با وزن عظیم یخچال، می‌توانند در چشم‌اندازها فرسایش ایجاد کرده و رسوبات را از سطح زمین جدا کنند. این رسوبات در طول پیشروی یخچال حمل می‌شوند و در فصول گرم‌تر که یخچال کاهش می‌یابد و عقب‌نشینی می‌کند، به‌صورت زمین‌چهرهای نهشته‌ای برجای می‌مانند. این دو فرایند پیشروی و عقب‌نشینی قادرند چشم‌انداز را به‌طور قابل‌توجهی تغییر دهند و مجموعه‌ای از زمین‌چهرها را برجای بگذارند که اطلاعات ارزشمندی دربارهٔ حضور و رفتار یخچال‌های گذشته ارائه می‌دهند. زمین‌چهرهای حاصل از این فرایندها شامل یخ‌رفت، پشته یخچالی، دیگچال، پشته یخ‌رفتی، تپه یخچالی، دشت و دریاچه پیش‌یخچالی هستند.
نهشته‌ها

نهشته‌های یخچالی‌رودی یا رسوبات یخچالی‌رودی شامل تخته‌سنگ، شن، ماسه، لای و رس ناشی از یخسارها یا یخچال طبیعیها هستند.
این رسوبات توسط جریان‌های آب حمل شده، جورشدگی  یافته و نهشته‌گذاری می‌شوند.
نهشته‌ها در کنار، زیر یا پایین‌دست یخچال‌ها تشکیل می‌شوند.
آن‌ها شامل پشته یخچالی، تراس‌های کام و پشته یخ‌رفتی هستند که در تماس با یخ شکل می‌گیرند، و همچنین مخروط‌افکنه برون‌شستی و دشت برون‌شستی که در حاشیه یخچال‌ها تشکیل می‌شوند.
معمولاً رسوبات برون‌شستی توسط جریان‌های سریع و متلاطم رودخانه‌ای‌یخچالی حمل می‌شوند، اما در برخی مواقع، این رسوبات در نتیجه سیل طغیانی فاجعه‌بار جابه‌جا می‌شوند.
ذرات بزرگ‌تر مانند تخته‌سنگ‌ها و سنگ‌ریزه‌ها در نزدیکی حاشیه یخچال ته‌نشین می‌شوند، در حالی که ذرات ریزتر در فواصل دورتری حمل می‌شوند و گاهی وارد دریاچه‌ها یا اقیانوس می‌شوند.
این رسوبات توسط فرایندهای رودخانه‌ای دسته‌بندی می‌شوند.
آن‌ها با یخ‌نهشته متفاوت‌اند، زیرا یخ‌نهشته‌ها توسط خود یخ یخچال جابه‌جا و ته‌نشین می‌شوند و فاقد جورشدگی هستند.
ترسمور، دشت برون‌شستی یخچالی
فهرست مجموعه‌های تلویزیونی غیر ایرانی پخش‌شده از تلویزیون ایران

این فهرست ممکن است ناکامل باشد و هرگز نتوان آن را کامل کرد. با  با استفاده از منابع معتبر، به ویکی‌پدیا کمک کنید.
فهرست ناکاملی از مجموعه‌های تلویزیونی غیر ایرانی که از شبکه‌های تلویزیون ملی ایران و صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران پخش شده‌اند.
پیش از انقلاب ۱۳۵۷

| عنوان | کشور | تاریخ پخش اولیه (بازپخش) | کانال پخش اولیه (بازپخش) |
| --- | --- | --- | --- |
| آقای نواک | آمریکا | ۱۳۵۳ تا ۱۳۵۴ | تلویزیون ملی ایران |
| ستوان کلمبو | آمریکا | ۱۳۵۴ تا ۱۳۵۷ | تلویزیون ملی ایران |
| سوئیچ | آمریکا | ۱۳۵۶ | تلویزیون ملی ایران |
| ماجراهای تازه هاکلبری فین | آمریکا | ۱۳۵۵ و ۱۳۵۷ | ؟ |
| مرد شش‌میلیون‌دلاری | آمریکا | ۱۳۵۵ تا ۱۳۵۶ | تلویزیون ملی ایران |
| غرب وحشی وحشی The Wild Wild West)‎) | آمریکا | ۱۳۵۰ تا ۱۳۵۱ | تلویزیون ملی ایران |
| مک‌میلان و همسرش McMillan & Wife‎)‎) | آمریکا | ۱۳۵۴ | تلویزیون ملی ایران |
| مرد نامرئی The Invisible Man‎)‎) | آمریکا | ۱۳۵۶ | تلویزیون ملی ایران |
| ویرجینیایی The Virginian‎)‎) | آمریکا | ۱۳۵۲ تا ۱۳۵۶ | تلویزیون ملی ایران |
| وکلای جوان The Young Lawyers)‎) | آمریکا | ۱۳۵۱ | تلویزیون ملی ایران |
| گروه ۵۱ (Emergency!) | آمریکا | ؟ | تلویزیون ملی ایران |
| چاپارل (The High Chaparral) | آمریکا | اوایل دههٔ ۱۳۵۰ | تلویزیون ملی ایران |
| تارزان (Tarzan) | آمریکا | ؟ | تلویزیون ملی ایران |
| تسخیرناپذیران (The Untouchables) | آمریکا | دهه ۱۳۵۰ | تلویزیون ملی ایران |
| پزشک محله | آمریکا | ۱۳۵۱ تا ۱۳۵۵ | تلویزیون ملی ایران |
| دایرهٔ وحشت | آمریکا | ۱۳۵۳ | تلویزیون ملی ایران |
| وروجک‌ها (Here Come the Double Deckers‎) | آمریکا | ۱۳۵۱ | تلویزیون ملی ایران |
| مریخی محبوب من | آمریکا | ۱۳۵۰ تا ۱۳۵۳ | تلویزیون ملی ایران |
| عشق‌های ناپلئون | آمریکا | ۱۳۵۶ | تلویزیون ملی ایران |
| راهبه پرنده | آمریکا | ۱۳۵۰ تا ۱۳۵۲ | تلویزیون ملی ایران |
| پی‌پی جوراب‌بلند | سوئد و آلمان | ۱۳۵۷ | تلویزیون ملی ایران |
| سفرهای جیمی مک‌فیترز | آمریکا | دهه ۱۳۵۰ | تلویزیون ملی ایران |
| سوئینی | آمریکا | ۱۳۵۵ | تلویزیون ملی ایران |
| شزم! | آمریکا | ۱۳۵۵ | تلویزیون ملی ایران |
| فضا: ۱۹۹۹ | انگلستان | ۱۳۵۶ تا ۱۳۵۷ | تلویزیون ملی ایران |
| کوجک | آمریکا | ۱۳۵۵ تا ۱۳۵۷ | تلویزیون ملی ایران |
| بالاتر از خطر | آمریکا | ۱۳۵۰ تا ۱۳۵۳ | تلویزیون ملی ایران |
| سیمارون | آمریکا | ۱۳۵۰ تا ۱۳۵۱ | تلویزیون ملی ایران |
| شفت | آمریکا | ۱۳۵۶ تا ۱۳۵۷ | تلویزیون ملی ایران |
| پیشتازان فضا | آمریکا | ۱۳۵۰ تا ۱۳۵۴ | تلویزیون ملی ایران |
| خانه پربرکت | انگلستان | ۱۳۵۵ تا ۱۳۵۶ | تلویزیون ملی ایران |
| خانواده والتون | آمریکا | ۱۳۵۵ تا ۱۳۵۷ | تلویزیون ملی ایران |
| خیابان‌های سان‌فرانسیسکو | آمریکا | ۱۳۵۵ تا ۱۳۵۶ | تلویزیون ملی ایران |
| دارا و ندار | آمریکا | ۱۳۵۶ تا ۱۳۵۷ | تلویزیون ملی ایران |
| دکتر کیلدر | آمریکا | ۱۳۵۱ تا ۱۳۵۴ | تلویزیون ملی ایران |
| زن اتمی | آمریکا | ۱۳۵۶ | تلویزیون ملی ایران |
| مایا | آمریکا | ۱۳۵۵ تا ۱۳۵۶ | تلویزیون ملی ایران |
| بونانزا | آمریکا | ۱۳۵۲ تا ۱۳۵۷ | تلویزیون ملی ایران |
| یوفو بشقاب پرنده | آمریکا | دهه ۱۳۵۰ | تلویزیون ملی ایران |
| گمشده در فضا | آمریکا | ۱۳۵۲ تا ۱۳۵۳ | تلویزیون ملی ایران |
| دختر شاه پریان | آمریکا | ۱۳۵۱ تا ۱۳۵۲ | تلویزیون ملی ایران |
| دود اسلحه | آمریکا | ۱۳۵۳ تا ۱۳۵۷ | تلویزیون ملی ایران |
| محلهٔ پیتون (Peyton Place) | آمریکا | از نیمهٔ دوم دههٔ ۱۳۴۰ تا ۲۹ اسفند ۱۳۴۹ | تلویزیون ملی ایران |
| خانهٔ کوچک (Little House on the Prairie) | آمریکا | ۱۳۵۴ تا ۱۳۵۷ | تلویزیون ملی ایران |
| جایزه‌بگیر (Wanted) | آمریکا | دههٔ ۱۳۵۰ | تلویزیون ملی ایران (بازپخش: دههٔ ۱۳۷۰ با عنوان «پیگرد») |
:
نوشتارهای مرتبط

فهرست مجموعه‌های تلویزیونی ایران
فهرست مجموعه‌های تلویزیونی تحریم‌شده توسط سازمان صدا و سیما
جانوران

| جانوران محدودهٔ زمانی: ادیاکاران-اکنون | جانوران محدودهٔ زمانی: ادیاکاران-اکنون |
| --- | --- |
از چپ به راست از بالا شروع می‌شود:قورباغه درختی استرالیایی، جغد شهری، ببر، عنکبوت سبز اروپایی، حلزون سفید، لاک‌پشت سبز دریایی، زنبور سرباز، ماهی آسیایی، میمون، اره‌ماهی و یک پروانه: از چپ به راست از بالا شروع می‌شود:قورباغه درختی استرالیایی، جغد شهری، ببر، عنکبوت سبز اروپایی، حلزون سفید، لاک‌پشت سبز دریایی، زنبور سرباز، ماهی آسیایی، میمون، اره‌ماهی و یک پروانه
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
حوزه:: یوکاریوت‌ها
(طبقه‌بندی‌نشده):: بازگشتیان
فرمانرو:: جانوران لینه، ۱۷۵۸
شاخه‌ها: شاخه‌ها
 برای جزئیات شاخه‌های جانوری الگوی شاخه جانوران را ببینید.:  برای جزئیات شاخه‌های جانوری الگوی شاخه جانوران را ببینید.
جانوَران یا حَیَوانات، جاندارانی یوکاریوت و چندیاخته‌ای (چندسلولی) هستند، که در مجموع تشکیل‌دهندهٔ فرمانروی زیست‌شناسی جانوران هستند و شامل دو شاخه اصلی مهره‌داران و بی‌مهرگان هستند. جانوران به‌جز چند استثنا، دارای تنفس سلولی، قابلیت حرکت و تولیدمثل جنسی هستند. جانوران برخلاف گیاهان و جلبک‌ها قادر به تولید مواد آلی مورد نیاز خود نیستند و زندگی دگرپروردگی دارند. تا کنون بیش از ۱٫۵ میلیون گونه از جانوران، شناسایی و توصیف شده‌اند که حدود یک میلیون از آن‌ها، حشره هستند. بسیاری از گونه‌های جانوری، تاکنون شناسایی نشده‌اند اما تخمین زده‌می‌شود که جانوران شامل بیش از ۷ میلیون گونه هستند.
در تعریف زیست‌شناسی به سلسله جانوران (Animalia)، پُریاختگان () هم گفته می‌شود که بدین گونه تعریف می‌شود: سلسله‌ای از ارگانیسم‌های پُریاخته که از رویان تکوین می‌یابند.
باور بر این است که جانوران، طی فرگشت از یوکاریوت‌های تک‌سلولی ایجاد شده‌اند که اولین بار توانستند در کنار هم رشد کنند. ابتدا همزیستی بین دو پروکاریوت که یکی دیگری را "که منشأ یوکاریوت‌هاست " بالاتر برد و نسل آن ادامه یافت. پس از به وجود آمدن سلول‌های دارای میتوکندری نقطهٔ عطف دیگر، توانایی انتقال پیام بین سلول‌ها بود. گروهی در ارتباط با محیط بیرون ماندند و فضای درونشان به محیط داخلی فرگشت پیدا کرد، گروهی دیگر نیز به تولید مثل اختصاص یافتند. بعدها ارتباط‌های سلولی شامل پروتئین‌ها شد. همهٔ جانوران دگرپَرورد (heterotroph) هستند یعنی برای تأمین انرژی و رفع نیازهای غذایی خود از مواد آلی ساخته‌شدهٔ دیگر جانداران استفاده می‌کنند. تمامی جانوران به جز اسفنج‌ها هوپس زیان هستند و جانوران به این گونه تقسیم می‌شود:
مهره‌داران: پستانداران، پرندگان، خزندگان، دوزیستان و ماهیان
با مهرگان: نرم‌تنان، دوکفه ها، هشت‌پایان، کیسه‌تنان (مرجان‌ها)، خارپوستان، ستاره‌های دریایی، سکه‌های دریایی، خیارهای دریایی، توتیاها، بندپایان، حشرات، عنکبوت‌ها، عقرب‌ها، خرچنگ‌ها، میگوها، شاه میگوها، کرم‌ها و اسفنج‌ها
ویژگی‌ها

جانوران ویژگی‌هایی دارند که آنان را از دیگر جانداران متمایز می‌کند. به‌طور کلی، همهٔ جانوران دست‌کم در مراحلی از چرخه زندگی خود، توانایی حرکت دارند. برخی از جانوران، از جمله اسفنج‌ها، مرجان‌ها، صدف سیاه و کشتی‌چسب، در بخش عمده‌ای از زندگی خود، ساکن و غیرمتحرک هستند.
غالب جانوران پرسلولی و یوکاریوت هستند. جانوران برخلاف گیاهان و جلبک‌ها، دگرپرورد هستند و از ترکیبات و مواد آلی تولید شده توسط دیگر جانداران استفاده کرده و درنهایت غذا را در بدن خود هضم و جذب می‌کنند. به‌جز چند استثنا تمامی گونه‌های جانوری جهت انجام فرایندهای زیستی خود احتیاج به اکسیژن دارند.
ویژگی‌ها > ساختار

به جز چند استثناء مانند اسفنج‌ها و تخت‌زیوه‌تباران، بدن جانوران، از بافت‌های مختلفی تشکیل شده است. این بافت‌ها شامل بافت ماهیچه‌ای، که قادر به انقباض است و حرکت را کنترل می‌کنند. بافت عصبی، نیز علائم حسی را دریافت و پردازش می‌کند. معمولاً، در بدن جانوران، یک حفره جذب داخلی با یک یا دو مدخل وجود دارد.
همهٔ جانوران سلول‌های یوکاریوتی دارند، که با ماتریکس برون‌یاخته‌ای از جنس کلاژن و گلیکوپروتئین کشسان احاطه شده است؛ این ماتریکس ممکن است در طول زندگی جانور و طی مراحل رشد و تکوین، به ساختارهای سخت کلسیمی مثل صدف، استخوان و سوزنه تبدیل شود. در تضاد با جانوران، جاندارانٔ چندسلولی دیگر مثل گیاهان و قارچ‌ها، سلول‌هایی دارند که با دیوارهٔ سلولی محافظت می‌شوند. سلول‌های بدن جانوران، دارای ارتباط و پیوندهای میان‌یاخته‌ای منحصر به‌فردی مانند اتصالات محکم، اتصالات شکاف‌دار و دسموزوم هستند.
ویژگی‌ها > تولیدمثل و رشد و نمو

همچنین ببینید: تولید مثل جنسی و تولید مثل غیرجنسی
تقریباً همگی جانوران انواعی از تولید مثل جنسی دارند و با تقسیم میوز تولید گامت‌های نر هاپلوئید و متحرک اسپرم و گامت‌های مادهٔ هاپلوئید غیرمتحرک مانند تخمک را انجام می‌دهند. پس از لقاح و ترکیب گامت نر و ماده، زاده‌های دیپلوئید جدید شکل گرفته و با تقسیم میتوز، مراحل جنینی و ایجاد جانور چندسلولی جدید انجام می‌پذیرد. بعضی گونه‌های جانوری مانند هیدرا و دیگر گزنده‌تباران قادر به انجام تولید مثل غیرجنسی با استفاده از روش‌های جوانه‌زنی و قطعه قطعه شدن هستند. در بعضی از شرایط، جانورانی مانند شته‌ها بدون نیاز به انجام جفت‌گیری می‌توانند از طریق روشی به نام بکرزایی، تولیدمثل غیرجنسی داشته باشند.
بیشتر جانوران زندگی چندهمسری داشته و تنها پنج درصد از آن‌ها تک‌همسر هستند. جانوری مثل سگ آبی اوراسیایی تنها یک همسر را انتخاب کرده و این جفت تا پایان عمر در کنار یکدیگر زندگی می‌کنند.
تنوع گونه‌ها

بزرگ‌ترین جانوری که تاکنون بر روی کرهٔ زمین زیسته نهنگ آبی با وزن ۱۹۰ تُن و طول ۳۳ متر است. بزرگ‌ترین جانور خشکی زی‌کنونی فیل بیشه آفریقایی با ۱۲ تن وزن و بیش از ۱۰ متر طول است. بزرگ‌ترین جانور خشکی‌زی در طول تاریخ دایناسوری به نام آرژانتیناسور بوده است که حدود ۳۰ تا ۴۰ متر طول داشته و وزن آن حدود ۷۰ تن تخمین زده می‌شود. در مقابل، گونه‌هایی از جانوران تک سلولی مانند مخاط زیان که نوعی انگل هستند، کوچک‌ترین گونه‌های جانوری بوده و حداکثر رشد برخی از آن‌ها ۸ تا ۱۰ میکرومتر است.
دو آسیابک در حال جفت‌گیری
سهره نوک‌مخروطی

سهرهٔ نوک‌مخروطی (نام علمی: Xestospiza conica) یک گونه منقرض‌شده پرنده با منقاری مخروطی‌شکل است که بر اساس فسیل‌ها توصیف شده است. این احتمالاً یک حشره‌خوار بوده که در جزیره کائوآی هاوایی ساکن بوده است.
نیاایلامی

نیاایلامی یا آغازایلامی (به انگلیسی: Proto-Elamite) دوره‌ای از تاریخ ایلام میان سال‌های ۳۲۰۰ تا ۲۷۰۰ پیش از میلاد است. البته تا ۳۴۰۰ و ۳۵۰۰ پیش از میلاد نیز تخمین زده می‌شود. این دوره که معادل با اواخر دوره بانش است، با نام شوش سوم نیز شناخته می‌شود.
بازسازی استاندارد توسعه نوشتار و موقعیت آنها. این احتمال وجود دارد که خط مصری مستقل از خط بین‌النهرین اختراع شده باشد.
برخی از مردم شناسان، مانند جان آلدن، فلیپ کهل، فرانسوا والا و دیگران، معتقدند که نفوذ نیا-ایلامیان در پایان هزاره چهارم قبل از میلاد به سرعت رشد کرد و باعث ایجاد گستره آن با سبک‌های مشترک در سرامیک، هنر و معماری و کنترل آن بر راه‌های تجاری عمده میان فلات ایران و میان‌رودان شد و با ایجاد تجارت دریایی در خلیج فارس چندین قرن بعد به همان سرعت کاهش یافت.
تاریخ، تعداد نویسه‌ها و رمزگشایی

پیش-ایلامی
این دوره که شامل دو دورهٔ موسوم به شوش اول و شوش دوم است، در حدود ۴۲۰۰ پیش از میلاد، آغاز شد، و در ۳۳۰۰ پیش از میلاد، پایان یافت. در این دوره بود که شوش احداث شد و اولین مهرهای استوانه ای کشف شده و حکومت در دشت شوشان برپا می‌شود.
از حدود هزاره نهم قبل از میلاد، یک سیستم مبتنی بر نشانه در بخش‌های مختلف خاور نزدیک باستان مورد استفاده قرار گرفت. اینها به نشانه‌های علامت‌گذاری شده و بعداً پاکت‌های علامت‌گذاری‌شده، که اغلب مهر و موم نامیده می‌شوند، تکامل یافتند. معمولاً فرض بر این است که اینها مبنای توسعه نیا-ایلامی و همچنین نیا-میخی بوده است (با بسیاری از نشانه‌ها، حدود ۲/۳، در شوش یافت شده است). توکن‌ها پس از توسعه نیا-میخی و نیا-ایلامی در استفاده باقی ماندند.
اولین لوح‌های یافت شده در این منطقه از نوع «عددی» هستند که فقط فهرستی از اعداد را شامل می‌شوند. آنها نه تنها در شوش و اوروک، بلکه در مکان‌های مختلفی از جمله مکان‌هایی که لوح‌های نیا-ایلامی و نیا-میخی نداشتند، مانند تل براک، حبوبا کبیرا، و تپه حصار و گودین تپه و جبل آرودا یافت می‌شوند.
کهن‌ترین آثار بالشتک/توکن که قدمت آن به نیمه نخست هزاره پنجم پیش از میلاد می‌رسد و قدیمی‌تر از نمونه‌های مشابه آن در میانرودان است، در محوطه چغاآهوان در دشت شوشان یافت شده است.
نیا-ایلامی
در این دوره با پیدایش نگارش، ارتباط مستمر بین مراکز استقراری در سراسر فلات ایران تا شهرسوخته در سرحدات ایران و هند و تپه حصار در نزدیکی حدفاصل ایران و آسیای مرکزی برقرار شد و با شکل‌گیری حکومت در انشان، سیستم حسابرسی آغاز ایلامی در سرتاسر فلات ایران گسترش میابد.
تاریخ، تعداد نویسه‌ها و رمزگشایی > خط نیاایلامی

کهن‌ترین دبیرهٔ ایلامی که نیاایلامی یا آغازایرانی نام‌گرفته، نخستین بار به سال ۳۱۰۰ پیش از میلاد در شهر شوش، پایتخت ایلامیان، در جنوب غرب ایران بکار گرفته شد. ابداع نگارش در شوش به ۳۳۰۰ سال پیش از میلاد می‌رسد. بر طبق داده‌های رادیوکربن، قرص‌های نیا ایلامی به احتمال قریب به یقین ۳۰۰۰–۳۳۰۰ سال قبل از میلاد قدمت دارند. همچنین در تپه سیلک، تپه یحیی و تل‌ملیان نیز دبیره‌های حامل این خط یافت شده است.
سفال‌های نیاایلامی یافت شده در تپه سیلک متعلق به آغاز هزاره سوم پیش از میلاد است، تاریخی که الواحِ با متون نیاایلامی کشف شده در آنجا متعلق به آن هستند و مهر و موم‌های نخستینِ استوانه ای نیز مربوط به این دوره هستند. درحال حاضر دلیلی برای اثبات دیرینه تر بودن خط آغاز میخی نسبت به آغاز نگارش ایرانی وجود ندارد.
شباهت‌هایی میان این خط با خط A جزیره کرت توسط محققین یافت شده است. طرفداران نظریه ایلامو دراویدی نیز شباهت‌هایی میان خطوط تمدن دره سند و این خط یافته‌اند. علاوه بر این شواهدی وجود دارد که نفوذ هنری این فرهنگ در تمدن دره سند را تأیید می‌کند، مانند مهرهای استوانه ای و برخی ابزار آرایشی که از نیاایلامیان تقلید شده است. در مصر نیز نفوذ فرهنگ نیاایلامی پیش از سلسله‌های شاهی دیده می‌شود. شواهدی نیز از ارتباطات بین فرهنگ نیاایلامی و فرهنگ‌های آسیای میانه، جنوب شرقی آناتولی، و مصر وجود دارد.
الواح و قرص‌های نیاایلامی در محوطه‌های باستانی زیر (به ترتیب تعداد) یافت شده است:
شوش (بیش از ۱۶۰۰ عدد)
انشان یا ملیان (بیش از ۳۳ عدد)
تپه یحیی (۲۷ عدد)
تپه سیلک (۲۳ عدد) (۱۲۳؟)
تپه سفالین (۱۲ عدد)
جیرفت (۲ عدد)
تپه ازبکی (۱ عدد)
شهرسوخته (۲ عدد)
تل گسر (۱ عدد)
تپه‌حصار (؟)
شهداد (؟)
گودین تپه (؟)
الواح دیگری نیز در تپه حصار و سیلک و چغامیش و … یافت شده‌اند که جزو نیاایلامی طبقه‌بندی نشده‌اند.
دبیرهٔ نیاایلامی دارای بیش از ۱۰۰۰ نشانه است و به‌نظر می‌رسد که باید بخشی از آن واژه‌نگار باشد.
در سال ۲۰۱۲ دکتر جیکوب دال از دانشکده شرق‌شناسی دانشگاه آکسفورد، پروژه‌ای را برای ساخت تصاویر باکیفیت از لوح‌های گلی نیاایلامی و انتشار آنلاین آنها اعلام کرد. او امیدوار است که با این کار، متخصصان علاقمند در سراسر دنیا بتوانند روی رمزگشایی این ۱۶۰۰ لوح کار کنند.
خط ایلامی باستان، از این خط تکامل یافته است.
آژیده مقدم، در مقاله ای که در آن، سعی در رمزگشایی این خطوط داشت، دبیره‌های نیاایلامی، ایلامی باستان و دبیره‌های مکشوفه در جیرفت را با یکدیگر مرتبط می‌داند.
این دبیره هنوز رمزگشایی نشده است، و زبانی را که نمایش می‌دهد هنوز ناشناخته است. اما در چند سال اخیر موج جدیدی از مطالعات برای رمزگشایی این خطوط آغاز شده است.
تندیس نقره ای گاو ایلامی، موزه هنر متروپولیتن، نیویورک.
موس کریک، آلاسکا

CDP
| Moose Creek, Alaska | Moose Creek, Alaska |
| --- | --- |
CDP: CDP
موقعیت موس کریک، آلاسکا: موقعیت موس کریک، آلاسکا
مختصات: ۶۴°۴۲′۴۵″ شمالی ۱۴۷°۹′۴۰″ غربی﻿ / ﻿۶۴٫۷۱۲۵۰°شمالی ۱۴۷٫۱۶۱۱۱°غربی﻿ / 64.71250; -147.16111: مختصات: ۶۴°۴۲′۴۵″ شمالی ۱۴۷°۹′۴۰″ غربی﻿ / ﻿۶۴٫۷۱۲۵۰°شمالی ۱۴۷٫۱۶۱۱۱°غربی﻿ / 64.71250; -147.16111
ایالت: آلاسکا
Borough: Fairbanks North Star
مساحت: مساحت
 • کل: ۱٫۷ مایل مربع (۴٫۴ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۱٫۶ مایل مربع (۴٫۱ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰٫۱ مایل مربع (۰٫۳ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۵۲۲ فوت (۱۵۹ متر)
جمعیت (۲۰۰۰): جمعیت (۲۰۰۰)
 • کل: ۵۴۲
 • تراکم: ۳۴۲٫۷/مایل مربع (۱۳۲٫۳/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۹ (Alaska (AKST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۸ (AKDT)
زیپ‌کد: ۹۹۷۰۵
کد منطقه: ۹۰۷
FIPS code: ۰۲–۵۰۰۸۰
GNIS feature ID: ۱۴۰۶۵۴۸
موس کریک (به انگلیسی: Moose Creek) شهری در بخش فیربنکس نورث استار ایالت آلاسکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۰۰ میلادی ۵۴۲ نفر بوده‌است.