شبکه خدمات

شبکه خدمات ساختاری است که چندین موجودیت را برای ارائه یک سرویس خاص گرد هم می آورد. به عنوان مثال، یک سازمان ممکن است برای ارائه خدمات پس از فروش به شخص ثالث (مشتری) با سازمان دیگری (تامین کننده) قرارداد فرعی ببندد. البته این سازمان ممکن است از بیش از یک تامین کننده استفاده کند. همچنین، تامین کننده ممکن است در شبکه های دیگر نیز شرکت کند. به طور کلی منطق یک شبکه خدماتی این است که هر سازمان، بر کاری که به بهترین شکل انجام می دهد تمرکز کند.
از مزایای شبکه خدمات می‌توان به افزایش قابلیت دسترسی به خدمات، بهبود کیفیت خدمات، کاهش هزینه‌ها و افزایش رقابت‌پذیری اشاره کرد. همچنین، این شبکه‌ها می‌توانند به ایجاد ارتباطات و تعاملات بین شرکت‌ها کمک کنند و باعث توسعه و رشد صنایع مختلف شوند.                                                                                                                                                                                                             به عنوان مثال، در صنعت حمل و نقل، شرکت‌های حمل و نقل، شرکت‌های حمل و نقل ریلی، هوایی و زمینی می‌توانند با یکدیگر همکاری کنند تا یک سامانه حمل و نقل یکپارچه را برای مشتریان ارائه دهند. همچنین، در صنعت بانکداری، شرکت‌های مختلف می‌توانند با یکدیگر همکاری کنند تا خدمات بانکی متنوعی را به مشتریان ارائه دهند و ...
شبکه خدمات همچنین می تواند به عنوان مجموعه ای از افراد و اطلاعات که در اینترنت گرد هم آمده اند برای ارائه یک سرویس خاص یا دستیابی به یک هدف تجاری مشترک تعریف شود. در واقع این شبکه خدمات طوری طراحی می شود که از خرد جمعیت و تمایل طبیعی انسان ها برای به اشتراک گذاشتن اطلاعات و همچنین همیاری و همکاری آنها با یکدیگر به گونه ایی استفاده کند که منافع و اهداف مشترکی را به ارمغان بیاورد. در تجارت، ارزش همکاری به وضوح تشخیص داده می شود، اما این توانایی اغلب توسط مرزهای سازمانی سفت و سخت و سیستم های اطلاعاتی پراکنده مختل می شود. یک شبکه خدماتی به کسب و کارها این امکان را می دهد تا علیرغم محدودیت های ساختارها و سیستم های سازمانی مدرن، به مزایای همکاری جمعی پی ببرند.
اصطلاح "شبکه خدمات" به طور فزاینده ای در زمینه ابتکارات نوآوری خدماتی که دانشگاه، تجارت و دولت را در بر می گیرد، استفاده می شود. برخی از نمونه ها عبارتند از:
دانشگاه کمبریج و شرکت IBM از اصطلاح شبکه خدمات در مقاله خود، "موفقیت از طریق نوآوری خدمات" استفاده می کنند و آن را در چارچوب شبکه های سیستم های خدماتی توصیف می کنند.
شرکت Openwater از اصطلاح شبکه خدمات برای کمک به توصیف و برندسازی پیشنهادات و راه حل های محصول خود استفاده می کند.
شرکت Ingres از اصطلاح شبکه خدمات به عنوان یک الگوی جدید در خدمات نرم افزاری برای فعال کردن مدیریت خدمات فناوری اطلاعات Enterprise 2.0 استفاده می کند.
حال به سراغ برخی از نمونه های ایرانی برویم:
شرکت ایرانسل، که با همکاری دانشگاه تهران و شرکت توزیع برق ایران (تابان) شبکه خدمات هوشمند برق را در ایران راه‌اندازی کرده است. این شبکه، امکاناتی مانند خواندن کنتور برق به صورت اتوماتیک، کنترل مصرف برق در ساختمان‌ها و استفاده بهینه از انرژی را فراهم می‌کند.
شرکت تلفن همراه ایرانسل، که با همکاری شرکت مخابرات ایران شبکه خدمات ارتباطات همراه را در ایران فراهم کرده است. این شبکه، امکاناتی مانند تماس‌های صوتی و تصویری، ارسال پیامک و دسترسی به اینترنت را برای کاربران فراهم می‌کند.
شرکت آسان پرداخت، که با همکاری بانک ملت و سازمان تأمین اجتماعی شبکه خدمات پرداخت الکترونیکی را در ایران ایجاد کرده است. این شبکه، امکان پرداخت قبض‌های خدماتی و عوارض دولتی را به صورت آنلاین و از طریق کارت‌های بانکی فراهم می‌کند.
شرکت ایران‌خودرو، که با همکاری دانشگاه صنعتی امیرکبیر و شرکت‌های تولید قطعات خودرو در ایران شبکه خدمات پس از فروش خودرو را راه‌اندازی کرده است. این شبکه، امکاناتی مانند تعمیر و نگهداری خودرو، تأمین قطعات یدکی و ارائه خدمات پس از فروش را فراهم می‌کند.