فرانکلین دلانو روزولت

«روزولت» و «اف‌دی‌آر» به اینجا تغییرمسیر دارند. برای دیگر کاربردها، روزولت (ابهام‌زدایی) و اف‌دی‌آر (ابهام‌زدایی) را ببینید.
| فرانکلین دی>  روزولت | فرانکلین دی>  روزولت |
| --- | --- |
پرتره رنگی رسمی برای مبارزات انتخاباتی، ۱۹۴۴: پرتره رنگی رسمی برای مبارزات انتخاباتی، ۱۹۴۴
: 
سی و دومین رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا: سی و دومین رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا
دوره مسئولیت ۴ مارس ۱۹۳۳ – ۱۲ آوریل ۱۹۴۵: دوره مسئولیت ۴ مارس ۱۹۳۳ – ۱۲ آوریل ۱۹۴۵
معاون رئیس‌جمهور:  جان نانس گارنر (۱۹۴۱-۱۹۳۳)  هنری والاس (۱۹۴۵-۱۹۴۱)  هری اس. ترومن (ژانویه تا آوریل ۱۹۴۵) 
پس از: هربرت هوور
پیش از: هری ترومن
چهل و چهارمین فرماندار نیویورک: چهل و چهارمین فرماندار نیویورک
دوره مسئولیت ۱ ژانویه ۱۹۲۹ – ۳۱ دسامبر ۱۹۳۲: دوره مسئولیت ۱ ژانویه ۱۹۲۹ – ۳۱ دسامبر ۱۹۳۲
معاون: هربرت اچ. لمن
پس از: ال اسمیت
پیش از: هربرت اچ. لمن
دستیار وزیر نیروی دریایی آمریکا: دستیار وزیر نیروی دریایی آمریکا
دوره مسئولیت ۱۷ مارس ۱۹۱۳ – ۲۶ اوت ۱۹۲۰: دوره مسئولیت ۱۷ مارس ۱۹۱۳ – ۲۶ اوت ۱۹۲۰
رئیس‌جمهور: وودرو ویلسون
پس از: بیکمن وینتروپ
پیش از: گوردون وودبری
عضو مجلس سنای ایالت نیویورک از حوزه بیست و ششم: عضو مجلس سنای ایالت نیویورک از حوزه بیست و ششم
دوره مسئولیت ۱ ژانویه ۱۹۱۱ – ۱۷ مارس ۱۹۱۳: دوره مسئولیت ۱ ژانویه ۱۹۱۱ – ۱۷ مارس ۱۹۱۳
پس از: جان اف. شلوسر
پیش از: جیمز ای تاونر
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: ۳۰ ژانویهٔ ۱۸۸۲ هاید پارک، نیویورک، ایالات متحده
درگذشته: ۱۲ آوریل ۱۹۴۵ (۶۳ سال) وارم اسپرینگ، جورجیا، ایالات متحده
آرامگاه: املاک اسپرینگ وود
حزب سیاسی: دموکرات
همسر(ان): النور روزولت (ا. ۱۹۰۵)
روابط:  خانواده روزولت  خانواده دلانو 
فرزندان: ۶، شامل فرانکلین جونیور.، آنا، الیوت، جیمز دوم و جان دوم
والدین:  جیمز روزولت یکم  سارا دلانو 
تحصیلات: دانشگاه هاروارد (بی‌ای)
محل تحصیل:  دانشگاه هاروارد (بی‌ای)  دانشگاه کلمبیا 
تخصص: وکیل سیاستمدار
امضا: 
از راست وینستون چرچیل، فرانکلین روزولت و ژوزف استالین در کنفرانس تهران ۱۹۴۳
فِرانکْلین دِلانو روزِوِلْت (به انگلیسی: Franklin Delano Roosevelt) (۳۰ ژانویهٔ ۱۸۸۲ – ۱۲ آوریل ۱۹۴۵) مشهور به اف‌دی‌آر (FDR)، یک سیاستمدار و دولتمرد آمریکایی بود که از سال ۱۹۳۳ تا زمان مرگش در سال ۱۹۴۵ به عنوان سی و دومین رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا فعالیت کرد. او یکی از اعضای حزب دموکرات بود و تنها رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا است که بیش از دو دوره در این سمت حضور داشته است. دوره سوم و چهارم او تحت شعاع جنگ جهانی دوم قرار گرفته بود.
روزولت که یکی از اعضای خانواده سرشناس روزولت بود، پس از تحصیل در دانشگاه، شروع به  تمرین وکالت در نیویورک سیتی کرد. او از سال ۱۹۱۱ تا ۱۹۱۳ به عضویت مجلس سنای ایالت نیویورک انتخاب شد و سپس در طول جنگ جهانی اول، دستیار وزیر نیروی دریایی در زمان ریاست جمهوری وودرو ویلسون بود. روزولت در انتخابات ریاست جمهوری ایالات متحده در سال ۱۹۲۰، رقیب جیمز ام. کاکس از حزب دموکرات بود اما کاکس به نامزد جمهوری‌خواه، وارن جی. هاردینگ شکست خورد. در سال ۱۹۲۱، روزولت به یک بیماری فلج کننده مبتلا شد که برای همیشه پاهای او را فلج کرد. او تا حدی با تشویق همسرش، النور روزولت، به عنوان فرماندار نیویورک (۱۹۲۹ تا ۱۹۳۳) به مناصب دولتی بازگشت و در طی آن برنامه هایی را برای مبارزه با رکود بزرگ که در آمریکا حاکم بود، ترویج کرد. در انتخابات ریاست جمهوری ۱۹۳۲، روزولت با قاطعیت هربرت هوور، رئیس جمهور جمهوری‌خواه را شکست داد.
روزولت در ۱۰۰ روز ابتدایی ریاست جمهوری خود، پیشگام قوانین فدرال بی سابقه‌ای بود، دولت فدرال را در بیشتر دوره رکود بزرگ هدایت کرد و در پاسخ به مهم ترین بحران اقتصادی در تاریخ آمریکا، نیو دیل را اجرا کرد. او همچنین ائتلاف نیو دیل را ایجاد کرد، سیاست آمریکا را مجدداً در نظام حزبی پنجم قرار داد و لیبرالیسم آمریکایی را در یک سوم میانی قرن بیستم تعریف کرد. او برنامه های متعددی را برای ارائه کمک به بیکاران و کشاورزان در عین حال بهبود اقتصادی با اداره ملی احیاء و سایر برنامه ها، ایجاد کرد. او همچنین اصلاحات اساسی نظارتی مربوط به امور مالی، ارتباطاتی و نیروی کار را ایجاد کرده و ریاست ختم نهایی ممنوعیت الکل را بر عهده داشت. در سال ۱۹۳۶، روزولت به سبب بهبود وضعیت اقتصادی نسبت به سال ۱۹۳۳ در انتخابات مجددا پیروز شد اما اقتصاد کشور در سال‌های ۱۹۳۷ و ۱۹۳۸ به رکود عمیقی بازگشت. او در سال ۱۹۳۷، نتوانست دیوان عالی را توسعه دهد، همان سالی که ائتلافی محافظه کار برای جلوگیری از اجرای برنامه ها و اصلاحات بیشتر نیو دیل تشکیل شد. برنامه‌ها و قوانین اصلی باقی مانده‌ای که زیر نظر روزولت اجرا شده‌اند عبارتند از کمیسیون بورس و اوراق بهادار، قانون روابط ملی کار، شرکت بیمه سپرده فدرال و تامین اجتماعی. در سال ۱۹۴۰، او با موفقیت برای انتخاب مجدد نامزد شد و تنها رئیس‌جمهور آمریکا شد که بیش از دو دوره در این سمت حضور داشته‌است.
با نزدیک شدن به جنگ جهانی دوم پس از سال ۱۹۳۸، علاوه بر تهاجم ژاپن به چین و تهاجم آلمان نازی، روزولت از چین و همچنین بریتانیا و شوروی حمایت دیپلماتیک و مالی قوی کرد در حالی که آمریکا رسماً بی طرف باقی مانده‌ بود. به دنبال حمله ژاپن به پرل هاربر در ۷ دسامبر ۱۹۴۱، او روز بعد به ژاپن و چند روز بعد به آلمان و ایتالیا اعلان جنگ داد. او از نزدیک با دیگر رهبران ملی در رهبری متفقین علیه نیروهای محور همکاری کرد. روزولت بر بسیج اقتصاد آمریکا برای حمایت از تلاش های جنگی نظارت و استراتژی اول اروپا را اجرا کرد. او همچنین توسعه اولین بمب اتمی جهان را آغاز کرد و با دیگر رهبران متفقین برای زمینه سازی ایجاد سازمان ملل متحد و سایر نهادهای پس از جنگ، همکاری کرد. روزولت در سال ۱۹۴۴ مجدداً انتخاب شد اما در سال ۱۹۴۵، پس از اینکه سلامت جسمانی او به طور جدی و پیوسته در طول سال های جنگ رو به افول رفته‌ بود، درگذشت. از آن زمان تا اکنون، چندین مورد از اقدامات وی مورد انتقاد جدی قرار گرفته است از جمله دستور او برای بازداشت آمریکایی های ژاپنی در اردوگاه های کار اجباری. با این وجود در رتبه‌بندی های تاریخی، همواره او را به عنوان یکی از بزرگترین روسای‌جمهور آمریکا معرفی می‌کنند.