stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
والرموزا
خصوصیات

والرموزا ۶۱٫۸ کیلومترمربع مساحت و ۱٬۹۹۵ نفر جمعیت دارد.
خواهرخوانده

شهر Pedrola خواهرخواندهٔ والرموزا هست.
موونتاینایر، نیومکزیکو

مکان
| Mountainair, New Mexico | Mountainair, New Mexico |
| --- | --- |
شهرک: شهرک
Mural in downtown Mountainair: Mural in downtown Mountainair
شعار: "Gateway to ancient cities": شعار: "Gateway to ancient cities"
Location of Mountainair, New Mexico: Location of Mountainair, New Mexico
ایالت: نیومکزیکو
شهرستان: شهرستان تورانس، نیومکزیکو
مساحت: مساحت
 • کل: ۱٫۰ مایل مربع (۲٫۷ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۱٫۰ مایل مربع (۲٫۷ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰٫۰ مایل مربع (۰٫۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۶۵۱۹ فوت (۱۹۸۷ متر)
جمعیت (۲۰۰۰): جمعیت (۲۰۰۰)
 • کل: ۱٬۱۱۶
 • تراکم: ۱۰۶۴٫۲/مایل مربع (۴۱۰٫۹/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۷ (MST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۶ (MDT)
زیپ‌کد: 87036
کد منطقه: 505
FIPS code: 35-50370
GNIS feature ID: 0892293
وبگاه: mountainairnm.gov
موونتاینایر(به انگلیسی: Mountainair) شهری در ایالت نیومکزیکو کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۹۹۶ نفر بوده‌است.
موقعیت جغرافیایی

موقعیت جغرافیایی شهرها و مناطق اطراف به شرح زیر است:
Localidades na vizinhança
والدینا

مکان
| والدینا | والدینا |
| --- | --- |
کومونه: کومونه
والدینا: والدینا
ناحیه: سیسیل
استان / شهرستان: استان مسینا (ME)
مساحت: مساحت
 • کل: ۲٫۸ کیلومتر مربع (۱٫۱ مایل مربع)
جمعیت (دسامبر 2004): جمعیت (دسامبر 2004)
 • کل: ۱۲۵۳
 • تراکم: ۴۵۰/کیلومتر مربع (۱۲۰۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (زمان)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (ساعت تابستانه)
کد پستی: ۹۸۰۴۰
پیش‌شماره تلفن: ۰۹۰
والدینا (به ایتالیایی: Valdina) یک کومونه در ایتالیا است که در استان مسینا واقع شده‌است.
خصوصیات

والدینا ۲٫۸ کیلومترمربع مساحت و ۱٬۲۵۳ نفر جمعیت دارد.
مجارستان عثمانی

| مجارستان عثمانی Török hódoltság  (مجاری) | مجارستان عثمانی Török hódoltság  (مجاری) |
| --- | --- |
۱۵۴۱–۱۶۹۹: ۱۵۴۱–۱۶۹۹
فرمان‌روایی عثمانی در مجارستان در اوج خود، سال ۱۶۳۸: فرمان‌روایی عثمانی در مجارستان در اوج خود، سال ۱۶۳۸
زبان(های) رایج: مجاری
دین(ها) : کاتولیک رومی کالوینیسم اسلام
نام(های) اهلیت: مجاری
حکومت: حکومت
بیگلربیگی، پاشا، آقا، دایی:  
تاریخ: تاریخ
• اشغال عثمانی بودا : ۱۵۴۱
• بازپس‌گیری بودا : ۱۶۸۶
• پیمان کارلویتس : ۱۶۹۹
 :  
امروز بخشی از: مجارستان، کرواسی، صربستان، اسلواکی، رومانی
مجارستان عثمانی (مجاری: Török hódoltság، به معنای واقعی واژه‌ای «اطاعت ترکی») شامل بخش‌هایی از پادشاهی مجارستان می‌شد که از محاصره بودا در سال ۱۵۴۱ تا پیمان کارلویتس در سال ۱۶۹۹، تحت فرمان‌روایی امپراتوری عثمانی بودند. این مناطق تحت عنوان «مجارستان» در امپراتوری گنجانده شده بودند. مجارستان عثمانی برای مدت زیادی، ترانسدانوبیای جنوبی و کمابیش کلیهٔ منطقه دشت بزرگ مجارستان را تحت پوشش داشت.
در طول دوران فرمان‌روایی عثمانی، مجارستان از لحاظ اداری به ایالت تقسیم شده بود که هرکدام نیز به سنجاق‌هایی تقسیم شده بودند. مالکیت بیشتر زمین به دست سربازان و مقامات عثمانی بود و نواحی باقی مانده به دست دولت بود. مجارستان عثمانی یک منطقهٔ مرزی بود و با پادگان‌های سربازان، مستحکم شده بود. این منطقه از لحاظ اقتصادی توسعه‌نیافته بود و باعث تخلیهٔ منابع عثمانی بود. در طول جنگ‌های مجارستان-هابسبورگ-عثمانی، تلفات زیادی بر جمعیت مجارستان وارد شد. با وجود مهاجرت از بخش‌های دیگر امپراتوری و روی‌آوردن برخی به اسلام، دین اکثریت مردم منطقه مسیحی بود. عثمانی‌ها به نسبت مدارا بودند و این مدارایی به پروتستانتیسم اجازهٔ رشد داد، برخلاف سلطنت پیشین مجارستان که آن را سرکوب می‌کرد. تا پایان سدهٔ شانزدهم، بیشتر جمعیت پروتستان و عمدتاً کالوینیست بودند.
در سال ۱۶۸۶، بودا از عثمانی‌ها بازپس‌گرفته شد و در سال ۱۶۸۷، پس از نبرد موهاچ، مجلس مجارستان وراثت تاج مقدس مجارستان را به نفع هابسبورگ‌ها به رسمیت شناخت. ارتش امپراتوری، نسبتاً سریع ترک‌ها را از مجارستان بیرون و ترانسیلوانیا را نیز اشغال کرد. به دنبال شکست ترک‌ها در جنگ بزرگ عثمانی، عثمانی‌ها از دست رفتن مجارستان را در پیمان کارلویتس در سال ۱۶۹۹ به رسمیت شناختند. باقی‌ماندهٔ مناطق تحت اشغال عثمانی که شامل مناطق مرزی پادشاهی مجارستان می‌شدند، یعنی ایالت تمشوار، سیرمیا و بلگراد در طول جنگ اتریش و عثمانی میان سال‌های ۱۷۱۶ و ۱۷۱۸ توسط هابسبورگ‌ها بازپس‌گرفته شدند. واگذاری این مناطق در عهدنامه پاساروفچه در سال ۱۷۱۸ به رسمیت شناخته شد.
جان مایاسیچ

جان مایاسیچ (انگلیسی: John Mayasich؛ زادهٔ ۲۲ مهٔ ۱۹۳۳) بازیکن هاکی روی یخ اهل ایالات متحده آمریکا است.
ناحیه شراقه

مکان در 23x15px|border |alt=|link= الجزایر
| ناحیه شراقه دائرة شراقة | ناحیه شراقه دائرة شراقة |
| --- | --- |
شهرستان‌های الجزایر: شهرستان‌های الجزایر
موقعیت ناحیه شراقه در نقشه: موقعیت ناحیه شراقه در نقشه
Map of Algiers Province highlighting Chéraga District: Map of Algiers Province highlighting Chéraga District
مختصات: ۳۶°۴۶′شمالی ۲°۵۷′شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۷۷°شمالی ۲٫۹۵°شرقی﻿ / 36.77; 2.95: مختصات: ۳۶°۴۶′شمالی ۲°۵۷′شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۷۷°شمالی ۲٫۹۵°شرقی﻿ / 36.77; 2.95
استان: استان الجزیره
مرکز: Chéraga
جمعیت (1998): جمعیت (1998)
 • کل: ۱۷۸٬۱۵۳
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۰۱ (زمان)
District code: 02
Municipalities: 5
ناحیه شراقه (به عربی: دائرة الشراقة) یک شهرستان در الجزایر است که در استان الجزیره واقع شده‌است.
خصوصیات

ناحیه شراقه ۱۷۸٬۱۵۳ نفر جمعیت دارد.
نیوپورت، اورگن

مکان
| Newport | Newport |
| --- | --- |
شهر: شهر
Newport, Oregon: Newport, Oregon
U.S. Route 101 in Newport: U.S. Route 101 in Newport
شعار: "The Friendliest": شعار: "The Friendliest"
موقعیت در اورگن: موقعیت در اورگن
مختصات: ۴۴°۳۶′ شمالی ۱۲۴°۳′ غربی﻿ / ﻿۴۴٫۶۰۰°شمالی ۱۲۴٫۰۵۰°غربی﻿ / 44.600; -124.050: مختصات: ۴۴°۳۶′ شمالی ۱۲۴°۳′ غربی﻿ / ﻿۴۴٫۶۰۰°شمالی ۱۲۴٫۰۵۰°غربی﻿ / 44.600; -124.050
ایالت: اورگن
شهرستان: لینکلن
شرکت شهردار: 1882
حکومت: حکومت
 • شهردار: Sandra Roumagoux
مساحت: مساحت
 • کل: ۱۰٫۵۹ مایل مربع (۲۷٫۴۳ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۹٫۰۵ مایل مربع (۲۳٫۴۴ کیلومتر مربع)
 • آب: ۱٫۵۴ مایل مربع (۳٫۹۹ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۱۳۴ فوت (۴۰٫۸ متر)
جمعیت (سرشماری ۲۰۱۰): جمعیت (سرشماری ۲۰۱۰)
 • کل: ۹٬۹۸۹
 • برآورد (2013): ۱۰٬۱۱۷
 • تراکم: ۱۱۰۳٫۸/مایل مربع (۴۲۶٫۲/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۸ (PST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۷ (منطقه زمانی اقیانوس آرام)
زیپ‌کدs: 97365-97366
کد منطقه: 541
FIPS code: 41-52450
GNIS feature ID: 1124669
وبگاه: City of Newport
نیوپورت (به انگلیسی: Newport) شهری در شهرستان لینکلن ایالت اورگن است و در سرشماری سال ۲۰۱۱ میلادی، ۹٬۹۸۹ نفر جمعیت داشته که نسبت به سال ۲۰۱۰، ۰٫۷۶ درصد رشد جمعیت داشته‌است.
موقعیت جغرافیایی

موقعیت جغرافیایی شهرها و مناطق اطراف به شرح زیر است:
Localidades na vizinhança
مونمانی، کبک

مکان در 23x15px|border |alt=|link= استان کبک, 23x15px|border |alt=|link= کانادا
| مونمانی | مونمانی |
| --- | --- |
شهر: شهر
Saint Thomas Church: Saint Thomas Church
مونمانی: مونمانی
مختصات (143, rue St-Jean-Baptiste Est): ۴۶°۵۹′ شمالی ۷۰°۳۳′ غربی﻿ / ﻿۴۶٫۹۸۳°شمالی ۷۰٫۵۵۰°غربی﻿ / 46.983; -70.550: مختصات (143, rue St-Jean-Baptiste Est): ۴۶°۵۹′ شمالی ۷۰°۳۳′ غربی﻿ / ﻿۴۶٫۹۸۳°شمالی ۷۰٫۵۵۰°غربی﻿ / 46.983; -70.550
استان:  استان کبک
ناحیه: شودییر-آپالاش
منطقه شهری: منطقه شهری مومانی
Constituted: ۲ آوریل ۱۹۶۶
حکومت: حکومت
 • Mayor: Jean-Guy Desrosiers
 • Federal riding: Montmagny—L'Islet—Kamouraska—Rivière-du-Loup
 • Prov. riding: Montmagny—L'Islet—Kamouraska—Rivière-du-Loup
مساحت: مساحت
 • کل: ۱۴۵٫۰۰ کیلومتر مربع (۵۵٫۹۸ مایل مربع)
 • خشکی: ۱۲۶٫۰۷ کیلومتر مربع (۴۸٫۶۸ مایل مربع)
جمعیت (۲۰۱۱): جمعیت (۲۰۱۱)
 • کل: ۱۱۴۹۱
 • تراکم: ۹۱٫۱/کیلومتر مربع (۲۳۶/مایل مربع)
 • Change (2006–11): افزایش۱٫۲٪
 • Dwellings: ۵۵۱۲
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی −۵ (EST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی −۴ (EDT)
Postal code(s): G5V
کد(های) منطقه: 418 and 581
وبگاه: www.ville.montmagny.qc.ca
مونمانی (به فرانسوی: Montmagny) شهرکی در منطقه شهری مومانی منطقه شودییر-آپالاش در استان کبک کانادا است. در سرشماری سال ۲۰۱۱ این شهرک ۱۱٬۶۶۷ نفر جمعیت داشته‌است و مساحت آن ۱۲۵٫۷۶ کیلومتر مربع است.
نمایشنامه‌نویسان ایران: از آخوندزاده تا بیضایی

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نویسنده(ها): منصور خلج
کشور: ایران
زبان: فارسی
ناشر: نشر اختران
تاریخ نشر: ۱۳۸۱
شابک: شابک ‎۹۷۸−۹۶۴−۷۵۱۴−۱۳−۲
نمایشنامه‌نویسان ایران: از آخوندزاده تا بیضایی کتابی است از منصور خلج مشتمل بر یک مقدّمه و بیست‌ویک فصل راجع به بیست‌ویک نمایشنامه‌نویسِ ایرانیِ عمدتاً فارسی‌زبان از دورهٔ ناصرالدّین شاهِ قاجار تا پهلویِ دوّم.
این کتاب، پس‌از نخستین چاپ در زمستانِ ۱۳۸۱، دیگر در ایران پروانهٔ نشر نگرفت. به گفتهٔ نویسنده، سانسورچیان به فصل‌های مربوط به بیژن مفید و غلامحسین ساعدی نکته‌هایی گرفته و اجازهٔ چاپِ مجدّد را مشروط به حذفِ برخی مطالب کرده‌اند. این کتاب مجلّداتِ دیگری هم دارد که به انتشار نرسیده است.
نویسنده کتاب را به بهرام بیضایی و اکبر رادی تقدیم کرده است.
نقد و نظر

هومن نجفیان انتقادِ مفصّلی بر این کتاب نوشته و از نامِ کتاب تا بسیاری از مطالبش را در دو شمارهٔ پیاپیِ مجلّهٔ صحنه زیرِ سؤال برد. ولی سوری احمدلو به امتیازاتِ کتاب پرداخت، از جمله این که «نویسنده از اندیشه‌های جدیدی که بر کار نمایشنامه‌نویسان معاصر ایران تأثیرگذار بوده غافل نمانده است.»
والدیری

مکان
| والدیری | والدیری |
| --- | --- |
کومونه: کومونه
والدیری: والدیری
ناحیه: پیمونت
استان / شهرستان: استان کونیو (CN)
دهستان: Andonno, S. Anna di Valdieri, Terme di Valdieri
حکومت: حکومت
 • شهردار: Emanuel Parracone
مساحت: مساحت
 • کل: ۱۵۳٫۰ کیلومتر مربع (۵۹٫۱ مایل مربع)
ارتفاع: ۷۷۴ متر (۲۵۳۹ فوت)
جمعیت (۳۱ ژوئیه ۲۰۱۰): جمعیت (۳۱ ژوئیه ۲۰۱۰)
 • کل: ۹۵۸
 • تراکم: ۶٫۳/کیلومتر مربع (۱۶/مایل مربع)
اهلیت‌نام: Valdieresi
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (زمان)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (ساعت تابستانه)
کد پستی: 12010
پیش‌شماره تلفن: 0171
وبگاه: وبگاه رسمی
والدیری (به ایتالیایی: Valdieri) یک کومونه در ایتالیا است که در استان کونیو واقع شده‌است.
خصوصیات

والدیری ۱۵۳٫۰ کیلومترمربع مساحت دارد و دارای ۹۵۸ نفر جمعیت می‌باشد و ۷۷۴ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
نیوبری، فلوریدا

مکان در 23x15px|border |alt=|link= فلوریدا, 23x15px|border |alt=|link= ایالات متحده آمریکا
| Newberry, Florida | Newberry, Florida |
| --- | --- |
شهر: شهر
Newberry City Hall: Newberry City Hall
Location in Alachua County and the state of فلوریدا: Location in Alachua County and the state of فلوریدا
ایالت:  فلوریدا
County:  Alachua
حکومت: حکومت
 • نوع: Commission-Manager
 • Mayor: Bill Conrad
 • City Manager: Keith Ashby
مساحت: مساحت
 • کل: ۴۶ مایل مربع (۱۱۹ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۴۴٫۹ مایل مربع (۱۱۶٫۳ کیلومتر مربع)
 • آب: ۱٫۱ مایل مربع (۲٫۷ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۷۵ فوت (۲۳ متر)
جمعیت (2010): جمعیت (2010)
 • کل: ۵٬۰۰۰
 • تراکم: ۷۲٫۱/مایل مربع (۲۷٫۹/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۵ (Eastern (EST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۴ (EDT)
زیپ‌کد: 32669
کد منطقه: 352
FIPS code: 12-48200
GNIS feature ID: 0307635
نیوبری (به انگلیسی: Newberry) شهری در شهرستان آلاچوا ایالت فلوریدا است که در سال ۱۹۰۸ بنیان‌گذاری شده‌است. این شهر طبق سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۴٬۳۰۱ نفر جمعیت داشته و مساحت آن نیز ۱۱۹٫۰ کیلومتر مربع است.
ناحیه سراج‌گنج

مکان در 23x15px|border |alt=|link= بنگلادش
| ناحیه سراج‌گنج সিরাজগঞ্জ | ناحیه سراج‌گنج সিরাজগঞ্জ |
| --- | --- |
ناحیه: ناحیه
نام مستعار: Gateway to the North Bengal: نام مستعار: Gateway to the North Bengal
موقعیت ناحیه سراج‌گنج در بنگلادش: موقعیت ناحیه سراج‌گنج در بنگلادش
استان: استان راج‌شاهی
مساحت: مساحت
 • کل: ۲۴۹۷٫۹۵ کیلومتر مربع (۹۶۴٫۴۶ مایل مربع)
 : Flood plain and Marsh land
ارتفاع: ۷ متر (۲۳ فوت)
جمعیت (سرشماری ۲۰۱۱): جمعیت (سرشماری ۲۰۱۱)
 • کل: ۳۰۹۷۴۸۹
 • تراکم: ۱۲۰۰/کیلومتر مربع (۳۲۰۰/مایل مربع)
میزان باسوادی: میزان باسوادی
 • مجموع: ۸۷٪
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۶ (BST)
کد پستی: ۶۷۰۰–۶۷۶۰
وبگاه: www.sirajganj.gov.bd
ناحیه سراج‌گنج (به لاتین: Sirajganj District) یک ناحیه در بنگلادش است که در استان راج‌شاهی واقع شده‌است.
خصوصیات

ناحیه سراج‌گنج ۲٬۴۹۷٫۹۵ کیلومترمربع مساحت و ۳٬۰۹۷٬۴۸۹ نفر جمعیت دارد و ۷ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
آندره ژیروتو

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 ژیروتو به همراه نانت در سال ۲۰۲۰:  ژیروتو به همراه نانت در سال ۲۰۲۰
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زادروز:  ۱۷ فوریهٔ ۱۹۹۲ ‏(۳۳ سال)
زادگاه:  بنتو گونسالوز, برزیل
قد:  ۱.۸۶ m
پست:  هافبک, مدافع
اطلاعات باشگاهی: اطلاعات باشگاهی
باشگاه کنونی:  التعاون
شمارهٔ پیراهن:  ۳
باشگاه‌های جوانان: باشگاه‌های جوانان
:  اسپورتیوو بنتو گونسالوز
۲۰۰۳–۲۰۰۷:  گرمیو
۲۰۰۸–۲۰۰۹:  اسپورتیوو بنتو گونسالوز
۲۰۰۹:  اتلتیکو متروپولیتانو
باشگاه‌های حرفه‌ای*: باشگاه‌های حرفه‌ای*
| سال‌ها |  باشگاه‌ها |  بازی† |  (گل)† |
| ۲۰۱۰–۲۰۱۳ |  اتلتیکو متروپولیتانو |  ۳۷ |  (۲) |
| ۲۰۱۱ |  → هرسیلیو لوز (قرضی) |  ۴ |  (۰) |
| ۲۰۱۳–۲۰۱۷ |  تومبنسه |  ۰ |  (۰) |
| ۲۰۱۳–۲۰۱۴ |  → آمریکا بلو هوریزونته (قرضی) |  ۷۵ |  (۹) |
| ۲۰۱۵ |  → پالمیراس (قرضی) |  ۱۲ |  (۱) |
| ۲۰۱۶ |  → کیوتو سانگا (قرضی) |  ۳۸ |  (۵) |
| ۲۰۱۷ |  → شاپکوئنزه (قرضی) |  ۳۴ |  (۵) |
| ۲۰۱۷–۲۰۲۳ |  نانت |  ۱۷۶ |  (۱۲) |
| ۲۰۲۳– |  التعاون |  ۴۰ |  (۱) |
 تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است. :  تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است. 
آندره ژیروتو (زاده ۱۷ فوریه ۱۹۹۲) یک فوتبالیست حرفه‌ای برزیلی است که به عنوان مدافع میانی یا هافبک دفاعی برای باشگاه التعاون در لیگ برتر عربستان بازی می‌کند.
علی بن موسی الرضا
تبار علی بن موسی

مقاله‌های اصلی: موسی کاظم و نجمه خاتون
موسیَ بن جعفر مُلقَّب به کاظِم، هفتمین امام شیعیانِ دوازده امامی، پدر علی بن موسی الرضا است. وی از خاندان بنی‌هاشم و از قبیلهٔ قُرَیْش است. بنی‌هاشم از خاندان‌های برجسته و نژاده در مکّه بود. موسیٰ کاظم متولد ۱۲۸ ه‍. ق، در اَبْواء، منطقه‌ای در میان مکه و مدینه یا مدینه است. امامت وی هم‌زمان با خلفای عباسی، مَنصور، هادی، مَهدی و هارون بود. موسی کاظم چندین بار به‌دستور هارون به زندان افتاد و سرانجام در زندانِ سِنْدی بنِ شاهِک در بغداد به‌دستور خلیفه کشته شد.
تاریخ‌نگاران برای مادر علی بن موسی، نام‌های مختلفی ذکر کرده‌اند؛ از جمله: سَکَن، نَجمه، سَمّان، صَقر، سَلامه، شَهده، خَیزُران، نَجمه، اَرْویٰ و تُکتَم. اما مشهورترین نامش، تکتم بوده و با لقب شقراء نیز خوانده شده‌است. پس از تولد علی بن موسی به نام‌های طاهره و اُمُّ‌الْبَنین نامیده شده‌است. به‌گزارش دانشنامهٔ جهان اسلام، دلیل تعدّد نام‌های وی شاید به‌خاطر آن باشد که کنیز، نزد هر یک از صاحبانِ خود به نامی خوانده می‌شده‌است. بنابر نقلی، مادر موسی کاظم، حمیده — که از زنانِ عجم بود — کنیزی خریداری کرد که در سرزمین عرب به‌دنیا آمده و در همان‌جا پرورش یافته بود. پس از آنکه حمیده آن کنیز را آزمود و دریافت که در دین و خِرَد از دیگران برتر است، وی را برای فرزندش موسی بن جعفر برگزید. از آنجا که یکی از القاب او «خَیزُران مَرسِیَّه» گزارش شده، عده‌ای احتمال داده‌اند که وی اهل مارْسِی در جنوب فرانسه بوده‌است. گروهی دیگر نیز منظور از مارسی را مورسیا در اسپانیا یا شهری بندری در الجزایر می‌دانند. دانشنامهٔ جهان اسلام صفت مَرسیّه را مربوط به انتساب وی به منطقه مریس مصر و صفت نوبیّه را دربارهٔ انتسابش به منطقهٔ نوبه در آفریقا دانسته‌است.
نام و القاب

نامِ وی «علی» بوده‌است. پدرش کنیهٔ او را «اَبُوالْحَسَن» قرار داد. به‌خاطر هم‌کنیه بودنِ علی بن موسی با پدرش و نوه‌اش، موسی کاظم و عَلیَّ النَّقی، در منابع حدیث شیعی، وی را «ابوالحسنِ ثانی» می‌خوانند. از کنیه‌های خاصش، «اَبوعَلی» و «ابومُحَمَّد» بوده‌است. دیگر القاب ذکرشده برای او عبارتند از: صابِر، فاضِل، رَضیّ، زَکیّ، وَلیّ، وَفیّ، صِدّیق، سِراجُ‌الله، قُرَّةُ عَیْنُ الْمُؤْمِنین، مَکیدَةُالْمُلْحِدین. بر اساس روایاتی که از موسی کاظم نقل شده‌است، وی فرزندانش را در مسائل علمی و فقهی به علی بن موسی رهنمود می‌کرد و می‌گفت: «این برادر شما علی بن موسی، عالم آل محمّد است؛ از وی پرسش‌ها و مجهولات خویش را بپرسید… از پدرم [جعفر صادق] چندین بار شنیدم که فرمود: عالم آل محمّد در صُلبِ توست و ای کاش او را درک می‌کردم.» ازهمین‌رو یکی از القاب علی بن موسی، «عالِمِ آلِ محمّد» است. علی‌اکبر دهخدا چهار لقب «ثامنُ الْاَئِمه»، «امام غریب»، «سلطان» و «ضامن آهو» را از مشهورترین القاب علی بن موسی الرّضا می‌داند. لقب اخیر اشاره به ماجرایی مشهور نزد عامه شیعه دارد که بر اساس آن علی بن موسی الرضا در مسیر سفر به مرو، برگشت آهویی را نزد صیاد ضمانت می‌کند.
نام و القاب > لقب رضا

به‌گفتهٔ باقر شریف قرشی، مورخ شیعه، مشهورترین لقب علی بن موسی، «رِضا» است. در معنا و چراییِ لقب «رضا» برای علی بن موسی، شیعیان بر این باورند که خداوند وی را به رضا ملقب ساخته‌است؛ زیرا خدا و پیامبر و امامان شیعه از او راضی بودند و نیز دوستان و دشمنان از او رضایت دارند. در توضیح معنای این لقب، محمد تقی به پرسشِ بَزَنْطی که پرسید: «مگر سایر پدران شما برای خدا، رسولش و ائمه راضی نبودند؟ پس چرا تنها پدر شما به رضا ملقب شد؟» چنین پاسخ می‌دهد: «چون همان‌طور که دوستان و طرفدارانش به وی رضایت داشتند، دشمنان و مخالفانش نیز به او راضی شدند.» به‌گفتهٔ عبدالله جوادی آملی، علی بن موسی نه چون به مقامِ رضا رسیده، به این لقب ملقّب شده‌است؛ بلکه چون دیگران را به این مقام می‌رسانَد، ملقّب به رضا شد.
به‌گفتهٔ ویلْفِرِد مادِلونْگ، پس از آنکه علی بن موسی ولایتعهدی را پذیرفت، از سوی مأمون به «رضا» ملقب شد. پیش از این، لقبِ رضا توسط شیعیان برای کسانی کاربرد داشت که خلافتِ آنان از جانب عموم مسلمانان مورد پذیرش بود. شیعیان می‌گویند که این نام از سوی پدرش، موسی کاظم، به وی داده شده‌است. مادلونگ بر این عقیده است که این نظر مبنایی ندارد. در منابع تاریخ‌نگاری اسلامی، تاریخ طبری (نگاشته در نیمهٔ دوم سدهٔ سوم هجری قمری) خبر اعطای لقب رضا به علی بن موسی توسط مأمون را آورده‌است و ابن‌کَثیر و ابن‌اَثیر جَزَری نیز به این مطلب اشاره داشته‌اند. بِیْهُم دائو در دانشنامهٔ اسلام دربارهٔ لقب «رضا» می‌گوید مأمون چند ماه پس از فراخواندنِ علی بن موسی به مرو، گام مهمی در انتصابِ علی بن موسی به‌عنوان ولایتعهدیِ خلافت برداشت و عنوان «اَلرِّضا» را به او داد. عنوانِ «اَلرِّضا مِنْ آلِ مُحَمَّد» یا «عضوِ مقبول از خانوادهٔ محمد»، توسط انقلابیان ضدِاموی شیعه، از جمله انقلابیان هاشمی از ۱۲۸–۱۳۲ ه‍.ق/۷۴۵–۷۵۰ م به‌کار رفته بود، و سپس از سوی علویان شیعه، علیهِ عباسیان برای ارجاع به اعضای خاندانِ هاشمی — یا به‌طور ویژه به «علویان» — بود که انتخاب ایشان به‌عنوانِ خلیفه، رضایتِ جامعه — یا رضایتِ کسانی که ادعای مشروعیتِ خلیفه را پشتیبانی می‌کردند — را در پی داشت. در سندِ محفوظِ ولایتعهدی که عموماً معتبر دانسته می‌شود، مأمون تأکید کرد که علی بن موسی به‌عنوان شایسته‌ترین نامزد در میان علویان و عباسیان انتخاب شده‌است. بیهم دائو نتیجه می‌گیرد که مأمون با نامیدن جانشین علوی‌اش به «اَلرّضا»، هدفش این بود که تصمیمِ خود را به‌عنوان حمایت از اصول اولیهٔ جنبش هاشمیان بیان کند؛ و به‌طور ضمنی این اذعان را داشته باشد که عباسیان در اختصاصِ خلافت به خود و محروم کردنِ علویان از آن، در اشتباه بودند؛ اما همزمان مأمون ادعای شیعه را نیز رد کرد که علویان تنها «خانوادهٔ حقیقی پیامبر» بودند. بیهم دائو بر این ادعاست که هیچ مدرک مناسبی برای پشتیبانی از ادعای امامیه مبنی بر اینکه این عنوان از سوی پدر علی بن موسی، به وی داده شده وجود ندارد.
بزنطی گزارش کرده که محمد بن علی، فرزند علی بن موسی، در پاسخ پرسشِ او دربارهٔ اعطای این لقب گفته‌است: «دروغ می‌گویند و خیانت می‌کنند، بلکه خدا او را مُلَقَّب به رضا نموده‌است.» سید جعفر مرتضی عاملی، مورخ شیعه، بر این عقیده است که لقب «رضا» از سوی مأمون برای علی بن موسی به‌کار رفته‌است، اما در عین حال می‌گوید که مأمون این لقب را از نامهٔ فَضْل بن سَهْل به علی بن موسی برای دعوت به مرو الهام گرفت که در آن نامه، علی بن موسی از سوی فضل بن سهل به‌طور مطلق «رضا» نامیده شده بود.
سرگذشت

| گاه‌شمار زندگی علی بن موسی الرضا | گاه‌شمار زندگی علی بن موسی الرضا |
| --- | --- |
رویدادهای زندگی علی بن موسی الرضا: رویدادهای زندگی علی بن موسی الرضا
 در مدینه:  در مدینه
۷۶۵:  ولادت در ۱۱ ذیقعدهٔ ۱۴۸ ه‍.ق در مدینه
۷۸۳:  ازدواج با سبیکه در ۱۶۶ ه‍.ق  اقدام به فتوا دادن در مسجد نبوی در ۱۶۶ ه‍.ق
۷۹۶:  آغاز آخرین حبس موسی کاظم به مدت چهار سال از ۱۷۹ تا ۱۸۳ ه‍.ق
۷۹۹:  قتل موسی کاظم در ۲۵ رجب ۱۸۳ ه‍.ق  آغاز امامت علی بن موسی الرضا  پیدایش واقفیه  حملهٔ جلّودی به مدینه و محلهٔ بنی‌هاشم  سفر به کوفه و بصره برای انجام مناظره با دگراندیشان
۸۰۳:  براندازی برمکیان از قدرت و کشتارشان توسط هارون
۸۰۹:  مرگ هارون الرَّشید و آغازِ خلافتِ امین
۸۱۰:  آغازِ درگیری‌ها بین امین و مأمون
۸۱۱:  ولادت محمد تقی در ۱۰ رجب ۱۹۵ ه‍.ق
۸۱۳:  قتلِ امین توسط مأمون و آغازِ خلافتِ مأمون  آغاز قیام‌های ضد حکومتی
۸۱۵:  قیام محمد بن جعفر علیه حکومت  وساطت بین حکومت و محمد بن جعفر  درخواست برای پذیرشِ خلافت در ابتدا، و سپس پذیرشِ ولایتعهدی از سوی علی بن موسی الرّضا توسط مأمون  اعزام گروهی از جانب مأمون برای همراهی تا مرو
 در مسیر سفر به خراسان:  در مسیر سفر به خراسان
۸۱۶:  آغاز حرکت به سمت مرو در ۱۵ محرم ۲۰۱ ه‍.ق ورود به بصره در ۳ صفر  حرکت از بصره در ۸ صفر  ورود به اهواز در ۱۶ صفر  حرکت از اهواز در ۱۶ ربیع‌الاول  ورود به فارس در ۲۶ ربیع‌الاول  حرکت از فارس در ۱ ربیع‌الثانی  ورود به یزد در ۱۵ ربیع‌الثانی  حرکت از یزد در ۲۰ ربیع‌الثانی  ورود به نیشابور در ۷ جمادی‌الاول  حرکت از نیشابور در ۱ جمادی‌الثانی
۸۱۷:  ورود به طوس در ۳ جمادی‌الثانی ورود به سرخس در ۸ جمادی‌الثانی  حرکت از سرخس در ۲۳ جمادی‌الثانی  ورود به مرو در ۲۹ جمادی‌الثانی
 در خراسان:  در خراسان
۸۱۷:  پذیرش ولایتعهدیِ مأمون در ماهِ رمضان ۲۰۱ ه‍.ق  بیعت با علی بن موسی الرّضا به‌عنوان ولیعهد در ۶ رمضان  اعلام ولایتعهدی در ۷ رمضان  ازدواج با امّ‌حبیبه  اولین جلسهٔ مناظره در مقام ولایتعهدی  اقامهٔ نماز عید فطر در ۱ شوال ۲۰۱ ه‍.ق  اقامهٔ نماز باران در ماه شوال  سفر به قزوین  عزل مأمون از خلافت در بغداد به تاریخ ۲۸ ذی‌الحجه ۲۰۱  استعفای فضل بن سهل از وزارت در صَفَر ۲۰۲ ه‍.ق
۸۱۸:  کشته‌شدن فضل در شعبان ۲۰۲ ه‍.ق به‌دست مأموران حکومتی  تدارک سفر مأمون به‌همراه علی بن موسی الرّضا به بغداد در دفاع از خلافت مأمون  کشته‌شدن در سناباد در آخر صفر ۲۰۳ ه‍.ق  دفنِ علی بن موسی الرّضا به‌صورت مخفیانه و پس از دو روز از قتل
ن ب و: ن ب و
سرگذشت > تولد و سال‌های اولیه زندگی

به‌گزارش دانشنامهٔ جهانِ اسلام، نقل مشهور دربارهٔ روز و سال ولادت علی بن موسی، پنجشنبه ۱۱ ذیقَعْدهٔ سال ۱۴۸ ه‍.ق در مدینه است. روزهای دیگری که برای ولادت مطرح می‌شود، ۱۵ ذیقعده، ۱۱ رَبیعُ‌الْاَوَّل یا ذیحَجّه، و ششم، هفتم یا هشتم شَوّال است. به‌گزارش مادلونگ در ایرانیکا، سال‌های ۱۴۸ ه‍.ق/۷۶۵ م، ۱۵۱ ه‍.ق/۷۶۸ م، ۱۵۳ ه‍.ق/۷۷۰ م و ۱۵۹ ه‍.ق/۷۷۶ م و مدینه برای سال و محل تولدِ علی بن موسی ذکر شده، اما از این میان، تاریخ اول اعتبار کمتری دارد و احتمالاً ناشی از پیشگویی پدربزرگش، جعفر صادق — که در همان سال درگذشت — باشد مبنی بر اینکه ولادت جانشین پسرش، موسی، نزدیک است. مادلونگ می‌گوید طبق نشانه‌هایی مانند نقل یعقوبی، علی بن موسی در ۴۴ سالگی درگذشته و بنابراین، سال تولدش ۱۵۹ ه‍.ق بوده‌است. بِرنارْد لوئیس نیز در ویراست دوم دانشنامهٔ اسلام، از میان سال‌های ۱۴۸ و ۱۵۱ ه‍. ق، سال ۱۵۱ ه‍.ق را به استدلال صاحب‌نظرانِ آگاه‌تر، ارجحیت می‌دهد و محل تولد را همان مدینه ذکر می‌کند. تَمیمه بِیْهُم دائو نیز در ویراست سوم دانشنامهٔ اسلام، به‌نقل از منابع شیعه، سال‌های ۱۴۸ ه‍.ق/۷۶۵ م و ۱۵۳ ه‍.ق/۷۷۰ م را گزارش می‌کند. سید جعفر مرتضی عامِلی می‌گوید اکثر مورّخان و محدّثان همچون مُفید در اَلْاِرشاد، کُلَیْنی در کافی، صَدوق در عِلَلُ‌الشَّرایِع، مسعودی در مُرُوجُ الذَّهَب و بسیاری دیگر ولادت علی بن موسی را در سال ۱۴۸ ه‍. ق، برابر با ۲۹ دسامبر ۷۶۵ م در شهر مدینه گزارش کرده‌اند؛ البته کسانی چون، اِربِلی در کَشفُ الْغُمَّه، ابن شهرآشوب در مَناقب و صدوق در عُیُونُ اَخبارَ الرِّضا، ولادت وی را در سال ۱۵۳ ه‍.ق و بعضی نیز سال ۱۵۱ ه‍.ق دانسته‌اند؛ اما قول نخست از سایر اقوال، قوی‌تر است و دو قولِ اخیر، طرفدار بسیار اندکی دارد.