پطرس
آیا پولس و پطرس اختلاف الاهیاتی داشتند؟ - از دید مسیحیان

در خصوص نظر عبدالرحیم سلیمانی اردستانی در بند بالاتر مبنی بر "جدایی پولس از حواریان و در رأس آنان پطرس" لازم است ذکر شود که هیچ مبنا و مرجعی در کتب عهدجدید مبنی بر نزاع و جدایی بین پولس و پطرس وجود ندارد و ادعای اشتباهی است و هیچ تضاد الاهیاتی در دیدگاه‌های پطرس و پولس وجود ندارد. پولس به عنوان یکی از رسولان مسیح با پطرس رسول در موارد متعددی دیدار داشته‌اند و پولس برای مسیحیان نیازمند و تحت ستم توسط سایر یهودیان در اورشلیم، کمک مالی جمع‌آوری و به اورشلیم می‌فرستاد و از این کار با عنوان "خدمت به مقدسان" نام می‌برد که نشان دهندهٔ احترامی است، که پولس رسول برای مسیحیان اورشلیم و از جمله پطرس و یعقوب رسول قائل است.
اما تنها موردی که پولس از نحوهٔ عملکرد پطرس انتقاد کرد در انطاکیه رخ داد، که پولس آن را در رسالهٔ غلاطیان با صراحت و بدون پنهان‌کاری شرح داده است. پولس رسول از الاهیات یا اعتقادات پطرس رسول انتقاد نکرد، بلکه صرفاً از نحوهٔ عملکرد پطرس رسول بر سر موضوع "همسُفره/هم غذا شدن با مسیحیان غیریهودی (که ختنه نشده بودند)" انتقاد کرد. خلاصهٔ ماجرا این بود، که پطرس رسول و پولس رسول و برنابا رسول در شهر انطاکیه به همراه عده‌ای دیگر از مسیحیان بودند، که اصالتاً غیریهودی بودند و ختنه نشده بودند و با آنان همسفره/هم غذا بودند. در این حین، عده ای از مسیحیان (که اصالتاً جزو شاخهٔ فریسی از یهودیان بودند و خود را پیرو یعقوب رسول می‌خواندند)، به انطاکیه آمدند. این عده از مسیحیان (سابقاً فریسی) که عقاید رادیکال و افراطی داشتند، معتقد بودند تمام نوایمانان مسیحی که اصالتاً یهودی نبودند (و قاعدتاً افراد بزرگسال بودند) باید ختنه شوند، تا رستگار شوند و بتوان آن‌ها را مسیحی به‌شمار آورد، در غیر اینصورت این افراد نجس هستند و همسفره بودن با آنان گناه است. این افراد که قبلاً نیز حتی خود پطرس رسول را نیز بابت پذیرفتن مسیحیان غیریهودی سرزنش کرده بودند، این بار نیز خودسرانه و بدون اینکه از طرف یعقوب رسول دستوری گرفته باشند، به انطاکیه رفته و درصدد ایجاد تنش بوده‌اند. از این رو، پطرس رسول که احتمالاً شخصیت محتاط تری داشته، به علت نگرانی از ایجاد تنش و مشاجره، از مسیحیان غیریهودی فاصله می‌گیرد و برنابا رسول نیز اقدامی مشابه انجام می‌دهد. پولس با دیدن این موضوع، در حضور همه و آشکارا از این اقدام پطرس انتقاد می‌کند. به‌طور کلی، پطرس رسول احتمالاً به نوعی نقش میانجی بین دو گروه مسیحیان نخستین -یهودی و غیریهودی- را داشته که در واقعهٔ انطاکیه نیز، نه به دلایل اعتقادی-الاهیاتی، بلکه صرفاً به دلیل عدم جانبداری از هیچ‌یک از دو گروه، از مسیحیان غیریهودی فاصله می‌گیرد. اما در مقابل، پولس خواستار این بود که نباید در مقابل آن عده از مسیحیان یهودی -که از فریسیان بوده‌اند- کوتاه آمد. به همین دلیل، حتی وقتی پولس موضع پطرس را مورد انتقاد قرار می‌دهد -و نه ایمان یا جایگاه پطرس را- به نظر می‌رسد پطرس از این اقدام خود دفاعی نکرده است.
شاید امروزه موضوع «همسفره/هم غذا شدن با افراد ختنه نشده» موضوع چندان مهمی برای خواننده به نظر نیاید، اما اهمیت این موضوع را می‌توان در یکی از احکام کتاب تلمود یافت که در آن همسفره/هم غذا شدن با غیریهودیان/ختنه نشدگان با همسفره شدن با سگان مقایسه شده. به همین ترتیب، این موضوع در اولین سال‌های مسیحیت نیز موضوع تشنج زایی بود که خود عیسی مسیح و بعداً رسولان مسیح در مقابل آن ایستادند. حال می‌توان علت و ابعاد شرایط و موضوع نقل شده توسط پولس در رسالهٔ غلاطیان را بهتر فهمید، و اینکه نقطهٔ شروع تفاوت قایل شدن و نفرت پراکنی علیه رسولان مسیح (از جمله نفرت پراکنی علیه پولس رسول) از همان اولین سال‌های مسیحیت چگونه به تدریج شکل گرفت.
پطرس رسول احتمالاً بیشتر سعی می‌کرده تا برای جلوگیری از ایجاد شکاف در بین مسیحیان یهودی و غیریهودی، نقش میانی یا اصطلاحاً پُل را به عهده بگیرد. این موضوع از موضع نسبتاً میانهٔ پطرس در شورای اورشلیم و واگذار کردن حرف نهایی به یعقوب رسول نیز دیده می‌شود.