خاندان خواجه‌نوری
تبارنامه > نوادگان میرزا اسدالله‌خان نوری > میرزا آقاخان نوری

میرزا آقاخان نوری از ازدواج با دختر میرزا محمدزکی نوری، صاحب هشت پسر و پنج دختر شد. بزرگ‌ترین پسر، میرزا کاظم‌خان (۱۲۴۶–۱۳۰۷ قمری) در آغاز صدارت میرزا آقاخان، به عنوان مستوفی وارد دستگاه قاجار شد. او چندی بعد به درخواست پدرش با عزت‌الدوله خواهر ناصرالدین‌شاه ازدواج کرد و شاه بدو لقب «نظام‌الملک» داد. در زمانی که میرزا یوسف آشتیانی، رئیس دفتر استیفا و رقیب میرزا آقاخان، از شغل خود کناره‌گیری کرده و در املاکش در آشتیان انزوا گزیده بود، میرزا آقاخان نظام‌الملک را به جای او منصوب ساخت. نظام‌الملک پس از عزل میرزا آقاخان از صدارت، کلیه مناصب خود را از دست داد و عزت‌الدوله نیز از او طلاق گرفت. او در ۱۲۸۷ قمری، هفت سال پس از مرگ پدرش، به دربار بازگشت و به عضویت دارالشوری و سپس ریاست دفتر استیفا رسید. او در سال‌های بعد مشاغلی از جمله حکومت یزد و وزارت عدلیه داشت، تا آنکه در ۱۲۹۸ قمری به پشتیبانی کامران میرزا، پسر ناصرالدین شاه، به وزارت لشکر رسید و تا پایان عمر در این مقام باقی بود. او در این دوران پسرش عبدالوهاب‌خان (۱۲۶۵–۱۳۳۵ قمری) را به معاونت خود و منصب لشکرنویسی منصوب ساخته بود. نظام‌الملک پس از فوت امیراصلان‌خان مجدالدوله در سال ۱۲۸۸ قمری، نیم‌تاج‌خانم بیوه او را که دختر میرزا نبی قزوینی از بطن ماه‌نوش‌لب خانم افتخارالسلطنه (دختر فتحعلی‌شاه) بود، به زنی گرفت و صاحب پسری به نام ابوالحسن شد؛ ولی به او علاقه‌ای نداشت و همواره ابراز می‌کرد که این پسر از من نیست. پس از آنکه ابوالحسن خان در جوانی درگذشت، عبدالوهاب خان به تنها وارث نظام‌الملک تبدیل شد و پس از مرگ پدرش در ۱۳۰۷ قمری مناصب او را به ارث برد و نظام‌الملک لقب یافت. عبدالوهاب‌خان در اواخر سلطنت ناصرالدین‌شاه مدتی به حکومت تهران برقرار شد و باردیگر در زمان مظفرالدین‌شاه به وزارت لشکر رسید. او سه بار ازدواج کرد. پسر اول او نعمت‌الله‌خان، از دختر میرزا فضل‌الله وزیر نظام بود و در دوران وزارت لشکر پدرش، شغل و لقب لشکرنویسی داشت. او در سال ۱۳۱۰ قمری لقب «مدیرالسلطنه» دریافت کرد و پس از فوت پدرش در ۱۳۳۵ قمری لقب نظام‌الملک یافت. همسر دیگر عبدالوهاب‌خان انبساط‌الدوله خواهر میرزاعلی‌خان امین‌الدوله (صدراعظم مظفرالدین شاه و نتیجه میرزا اسدالله نوری) بود که از او صاحب دو پسر و سه دختر شد، از جمله: افخم‌الملک، که با عزیزالملوک دختر شاهزاده عبدالصمد میرزا عزالدوله (کوچک‌ترین پسر محمدشاه) ازدواج کرد و اعظم‌الملک که همسرش عفت‌الملوک خواجه‌نوری بود. اعظم‌الملک پدر عباسقلی خواجه‌نوری (۱۲۹۴–۱۳۷۲) بنیان‌گذار علم آمار در ایران است. عبدالوهاب‌خان در اواخر عمر همسر صیغه‌ای گرفت و از او چهار پسر و یک دختر یافت.
پسر دوم میرزا آقاخان، میرزا علی‌خان نامیده می‌شد. او قدی کوتاه داشت و به این سبب به «قصیر» معروف بود. به نوشته حسین محبوبی اردکانی او در زمان حیات پدرش درگذشت و در نجف مدفون شد. اما به گفته مهدی بامداد او پس از فوت پدرش در قید حیات بود و به همراه برادرانش به تهران آمد و مورد عفو ناصرالدین‌شاه قرار گرفت. در سال ۱۳۱۰ قمری به سفر حج رفت و در همان سفر درگذشت. باقر عاقلی میرزا علی‌خان را سومین پسر میرزا آقاخان می‌داند و می‌نویسد که او سه بار ازدواج کرد، ابتدا خورشیدخانم دختر میرزا شکرالله‌خان نوری (امیر دیوان‌خانه فارس) را به زنی گرفت و از او صاحب پسری شد به نام عباس‌خان که بعداً واثق‌السلطنه لقب گرفت و جد اعلای خانواده «واثق نوری» است. سپس کلثوم خانم دختر میرزا محمدحسن اورنگی (برادر بهاءالله) را به همسری گرفت و بعد از وفات کلثوم خانم، با خواهر او شهربانو خانم ازدواج کرد. ملک‌خسروی به دو ازدواج اخیر اشاره می‌کند و نام دختر اول میرزا محمدحسن را شهربانو خانم می‌نویسد که برادرزاده بهاءالله و نامزد عبدالبهاء بوده است اما پس از فوت پدرش به دستور عزیه خانم که عمهٔ بزرگ او و مخالف بهاءالله بوده است به ازدواج میرزا علی‌خان در می‌آید. اما باطناً از این ازدواج راضی نبوده است و پس از یک سال به بیماری سل از دنیا می‌رود. ملک خسروی می‌گوید دختر دوم کلثوم خانم نام داشت که برخلاف خواهرش با رضایت خاطر به ازدواج میرزا علی‌خان درآمد و صاحب اولاد شد.
سومین پسر میرزا داوودخان (۱۲۵۸–۱۲۹۴ قمری) در سن پانزده‌سالگی در دوران صدارت میرزا آقاخان به وزارت لشکر منصوب شد. پس از عزل میرزا آقاخان او نیز منصب خود را از دست داد و به یزد تبعید شد. در ۱۲۸۸ قمری برادرش نظام‌الملک که به ریاست دفتر استیفا رسیده بود، او را به معاونت خود منصوب کرد. داوودخان در سن سی و شش سالگی درگذشت. او با فاطمه خانم دختر محمدحسن‌خان سردار ایروانی از ماه‌رخسارخانم فخرالدوله (دختر عباس میرزا) ازدواج کرده بود و چند دختر و دو پسر داشت. پسر دوم حسنعلی‌خان اعتضادالممالک، از پیشخدمتان ناصرالدین‌شاه قاجار بود و در سن بیست و هشت سالگی در سال ۱۳۲۱ قمری به دلیل مشکلات مالی با طپانچه خودکشی کرد. اعتمادالسلطنه در روزنامه خاطرات خود ذیل وقایع ربیع‌الاول ۱۳۰۱ قمری می‌نویسد: «چهارشنبه بیست و چهارم، صبح خانه نظام‌الملک رفتم چون علیه خانم دختر میرزا داوود خان که مادرش فاطمه خانم صبیه فخرالدوله مرحوم است، فوت شده است. این علیه خانم بیچاره سیزده سال داشت و تازه او را به جهت سلیمان‌خان پسر عبدالحسین‌خان که پسردایی او بود عروسی کرده بودند.» سلیمان‌خان ملقب به ادیب‌السلطنه جد خانواده سرداری و پسر عبدالحسین‌خان فخرالملک (پسر خان بابا خان سردار) بود. دختر دیگر تاج‌ماه‌خانم نام داشت که با میرزا علی شکوه‌الملک پسر میرزا محمد قوام‌الدوله ازدواج کرد و تنها پسرش حسین شکوه (۱۲۵۳–۱۳۳۰) رئیس دفتر مخصوص رضا شاه بود.
پسر دیگر، میرزا محمدخان موقرالدوله، با شرف‌الدوله دختر ابراهیم‌خان نظام‌الدوله (نوه محمدزکی‌خان نوری) ازدواج کرد. آنان صاحب دو پسر شدند: امیراصلان‌خان نظام‌السلطان (مرگ ۱۳۱۷ خورشیدی) و رضا خان مؤید همایون. نظام‌السلطان در دوران سلطنت مظفرالدین‌شاه به حکومت مازندران منصوب شد. او در دوره سوم و چهارم مجلس شورای ملی از بابل به نمایندگی انتخاب شد و در خلال جنگ جهانی اول به حکومت شهرهای مهمی چون همدان و کرمان رسید. او نخست دختر میرزا فتح‌الله ثانی (نوه میرزا اسدالله نوری) را به همسری برگزید و صاحب پنج فرزند، دو دختر و سه پسر شد، اما در میانسالی به افتخارالسلطنه دختر ناصرالدین‌شاه علاقه‌مند شد و برای ازدواج با وی، همسر و فرزندان خود را رها کرد. در آن زمان عارف قزوینی نیز به افتخارالسلطنه عشق سوزانی پیدا کرده بود و در مجالسی که نظام‌السلطان به افتخار افتخارالسلطنه برپا می‌کرد، شرکت می‌کرد. این ماجراها در نزد مردم آن روزگار شهرتی بسیار یافته بود و عارف نیز بخشی از آن را در یادداشت‌ها و شعرهای خود ثبت کرده است. همسر سابق نظام‌السلطان، یعنی دختر میرزا فتح‌الله پس از آنکه نظام‌السلطان به افتخارالسلطنه علاقه‌مند شد از او طلاق گرفت و به ازدواج حاج‌محمدعلی شال‌فروش که از تجار معروف بازار تهران بود، درآمد. پس از چند سال رابطه افتخارالسلطنه با نظام‌السلطان به تیرگی گرایید، نظام‌السلطان او را طلاق داده و دوباره با همسر قبلی خود ازدواج کرد. دختر میرزا فتح‌الله از ازدواج با حاج‌محمدعلی دو فرزند پیدا کرده بود به نام‌های محسن و فروغ که نظام‌السلطان حضانت آنان را قبول کرده و نام فامیلی خود را به آنان داد. نظام‌السلطان در سال ۱۲۹۷ خورشیدی نظام‌الدوله لقب گرفت و لقب قبلی خود را به پسر بزرگش غلامعلی خواجه‌نوری منتقل کرد.
پسر هفتم میرزا حسینقلی‌خان در سال ۱۳۰۵ قمری از جانب ناصرالدین‌شاه به عنوان اولین وزیرمختار ایران در ایالات متحده آمریکا، به واشینگتن فرستاده شد. او پس از بازگشت لقب صدرالسلطنه گرفت و وزیر فوائد عامه شد. صدرالسلطنه صاحب چهار فرزند، سه دختر و یک پسر بود. دختر اولش مهرماه‌خانم شرف‌الدوله به ازدواج رضاخان مؤید همایون برادر نظام‌السطان درآمد. دختر دوم، بدرالملوک همسر عبدالعلی حکمت شد. دختر آخر به نام تاج‌الملوک با حسین قدس نخعی وزیر امورخارجه ایران ازدواج کرد. پسر صدرالسلطنه، نصرالله صدرنوری که تاجری بسیار نام‌آور و واردکننده نخستین نسل اتوموبیل به ایران بود، در سال ۱۳۲۰ خورشیدی در خیابان توسط سارقانی که قصد دزدی جواهراتش را داشتند، به قتل رسید. پسر او رضا صدرنوری، در ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ هنگامی که از بالکن خانه درگیری‌های میدان بهارستان را تماشا می‌کرد، بر اثر اصابت تیر هوایی کشته شد. تنها دختر نصرالله صدرنوری، پریوش با عباس مؤدب‌نفیسی پسر علی‌اصغر نفیسی (مؤدب‌الدوله) ازدواج کرد.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 | 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 | 51 | 52 | 53 | 54 | 55 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | میرزا بابا | میرزا بابا | میرزا بابا | میرزا بابا | میرزا بابا | میرزا بابا |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | میرزا بابا | میرزا بابا | میرزا بابا | میرزا بابا | میرزا بابا | میرزا بابا |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
: 
: 
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | محمدزکی‌خان وزیر فارس | محمدزکی‌خان وزیر فارس | محمدزکی‌خان وزیر فارس | محمدزکی‌خان وزیر فارس | محمدزکی‌خان وزیر فارس | محمدزکی‌خان وزیر فارس |  |  | میرزا نصرالله‌خان | میرزا نصرالله‌خان | میرزا نصرالله‌خان | میرزا نصرالله‌خان | میرزا نصرالله‌خان | میرزا نصرالله‌خان |  |  | میرزا اسدالله‌خان وزیرلشکر | میرزا اسدالله‌خان وزیرلشکر | میرزا اسدالله‌خان وزیرلشکر | میرزا اسدالله‌خان وزیرلشکر | میرزا اسدالله‌خان وزیرلشکر | میرزا اسدالله‌خان وزیرلشکر |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | محمدزکی‌خان وزیر فارس | محمدزکی‌خان وزیر فارس | محمدزکی‌خان وزیر فارس | محمدزکی‌خان وزیر فارس | محمدزکی‌خان وزیر فارس | محمدزکی‌خان وزیر فارس |  |  | میرزا نصرالله‌خان | میرزا نصرالله‌خان | میرزا نصرالله‌خان | میرزا نصرالله‌خان | میرزا نصرالله‌خان | میرزا نصرالله‌خان |  |  | میرزا اسدالله‌خان وزیرلشکر | میرزا اسدالله‌خان وزیرلشکر | میرزا اسدالله‌خان وزیرلشکر | میرزا اسدالله‌خان وزیرلشکر | میرزا اسدالله‌خان وزیرلشکر | میرزا اسدالله‌خان وزیرلشکر |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
: 
: 
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | دختر | دختر | دختر | دختر | دختر | دختر |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | میرزا آقاخان نوری | میرزا آقاخان نوری | میرزا آقاخان نوری | میرزا آقاخان نوری | میرزا آقاخان نوری | میرزا آقاخان نوری |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | دختر | دختر | دختر | دختر | دختر | دختر |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | میرزا آقاخان نوری | میرزا آقاخان نوری | میرزا آقاخان نوری | میرزا آقاخان نوری | میرزا آقاخان نوری | میرزا آقاخان نوری |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
: 
: 
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | حسینقلی‌خان صدرالسلطنه | حسینقلی‌خان صدرالسلطنه | حسینقلی‌خان صدرالسلطنه | حسینقلی‌خان صدرالسلطنه | حسینقلی‌خان صدرالسلطنه | حسینقلی‌خان صدرالسلطنه |  |  | میرزا محمدخان موقرالدوله | میرزا محمدخان موقرالدوله | میرزا محمدخان موقرالدوله | میرزا محمدخان موقرالدوله | میرزا محمدخان موقرالدوله | میرزا محمدخان موقرالدوله |  |  | میرزا داوود خان | میرزا داوود خان | میرزا داوود خان | میرزا داوود خان | میرزا داوود خان | میرزا داوود خان |  |  | میرزا علی‌خان | میرزا علی‌خان | میرزا علی‌خان | میرزا علی‌خان | میرزا علی‌خان | میرزا علی‌خان |  |  | میرزا کاظم خان نظام‌الملک ۱۲۴۶–۱۳۰۷ قمری | میرزا کاظم خان نظام‌الملک ۱۲۴۶–۱۳۰۷ قمری | میرزا کاظم خان نظام‌الملک ۱۲۴۶–۱۳۰۷ قمری | میرزا کاظم خان نظام‌الملک ۱۲۴۶–۱۳۰۷ قمری | میرزا کاظم خان نظام‌الملک ۱۲۴۶–۱۳۰۷ قمری | میرزا کاظم خان نظام‌الملک ۱۲۴۶–۱۳۰۷ قمری |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | حسینقلی‌خان صدرالسلطنه | حسینقلی‌خان صدرالسلطنه | حسینقلی‌خان صدرالسلطنه | حسینقلی‌خان صدرالسلطنه | حسینقلی‌خان صدرالسلطنه | حسینقلی‌خان صدرالسلطنه |  |  | میرزا محمدخان موقرالدوله | میرزا محمدخان موقرالدوله | میرزا محمدخان موقرالدوله | میرزا محمدخان موقرالدوله | میرزا محمدخان موقرالدوله | میرزا محمدخان موقرالدوله |  |  | میرزا داوود خان | میرزا داوود خان | میرزا داوود خان | میرزا داوود خان | میرزا داوود خان | میرزا داوود خان |  |  | میرزا علی‌خان | میرزا علی‌خان | میرزا علی‌خان | میرزا علی‌خان | میرزا علی‌خان | میرزا علی‌خان |  |  | میرزا کاظم خان نظام‌الملک ۱۲۴۶–۱۳۰۷ قمری | میرزا کاظم خان نظام‌الملک ۱۲۴۶–۱۳۰۷ قمری | میرزا کاظم خان نظام‌الملک ۱۲۴۶–۱۳۰۷ قمری | میرزا کاظم خان نظام‌الملک ۱۲۴۶–۱۳۰۷ قمری | میرزا کاظم خان نظام‌الملک ۱۲۴۶–۱۳۰۷ قمری | میرزا کاظم خان نظام‌الملک ۱۲۴۶–۱۳۰۷ قمری |  |  |  |  |  |  |
: 
: 
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | نصرالله‌خان صدرنوری | نصرالله‌خان صدرنوری | نصرالله‌خان صدرنوری | نصرالله‌خان صدرنوری | نصرالله‌خان صدرنوری | نصرالله‌خان صدرنوری |  |  | امیراصلان‌خان نظام‌الدوله | امیراصلان‌خان نظام‌الدوله | امیراصلان‌خان نظام‌الدوله | امیراصلان‌خان نظام‌الدوله | امیراصلان‌خان نظام‌الدوله | امیراصلان‌خان نظام‌الدوله |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | عبدالوهاب خان نظام‌الملک ۱۲۶۵–۱۳۳۵ قمری | عبدالوهاب خان نظام‌الملک ۱۲۶۵–۱۳۳۵ قمری | عبدالوهاب خان نظام‌الملک ۱۲۶۵–۱۳۳۵ قمری | عبدالوهاب خان نظام‌الملک ۱۲۶۵–۱۳۳۵ قمری | عبدالوهاب خان نظام‌الملک ۱۲۶۵–۱۳۳۵ قمری | عبدالوهاب خان نظام‌الملک ۱۲۶۵–۱۳۳۵ قمری |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | نصرالله‌خان صدرنوری | نصرالله‌خان صدرنوری | نصرالله‌خان صدرنوری | نصرالله‌خان صدرنوری | نصرالله‌خان صدرنوری | نصرالله‌خان صدرنوری |  |  | امیراصلان‌خان نظام‌الدوله | امیراصلان‌خان نظام‌الدوله | امیراصلان‌خان نظام‌الدوله | امیراصلان‌خان نظام‌الدوله | امیراصلان‌خان نظام‌الدوله | امیراصلان‌خان نظام‌الدوله |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | عبدالوهاب خان نظام‌الملک ۱۲۶۵–۱۳۳۵ قمری | عبدالوهاب خان نظام‌الملک ۱۲۶۵–۱۳۳۵ قمری | عبدالوهاب خان نظام‌الملک ۱۲۶۵–۱۳۳۵ قمری | عبدالوهاب خان نظام‌الملک ۱۲۶۵–۱۳۳۵ قمری | عبدالوهاب خان نظام‌الملک ۱۲۶۵–۱۳۳۵ قمری | عبدالوهاب خان نظام‌الملک ۱۲۶۵–۱۳۳۵ قمری |  |  |  |  |  |  |
: 
: 
| علی معتمدی | علی معتمدی | علی معتمدی | علی معتمدی | علی معتمدی | علی معتمدی |  |  | منیراعظم | منیراعظم | منیراعظم | منیراعظم | منیراعظم | منیراعظم |  |  | نیراعظم | نیراعظم | نیراعظم | نیراعظم | نیراعظم | نیراعظم |  |  | نصرت | نصرت | نصرت | نصرت | نصرت | نصرت |  |  | غلامعلی خواجه‌نوری | غلامعلی خواجه‌نوری | غلامعلی خواجه‌نوری | غلامعلی خواجه‌نوری | غلامعلی خواجه‌نوری | غلامعلی خواجه‌نوری |  |  | افخم‌الملک | افخم‌الملک | افخم‌الملک | افخم‌الملک | افخم‌الملک | افخم‌الملک |  |  | نعمت‌الله‌خان نظام‌الملک | نعمت‌الله‌خان نظام‌الملک | نعمت‌الله‌خان نظام‌الملک | نعمت‌الله‌خان نظام‌الملک | نعمت‌الله‌خان نظام‌الملک | نعمت‌الله‌خان نظام‌الملک |  |  |
| علی معتمدی | علی معتمدی | علی معتمدی | علی معتمدی | علی معتمدی | علی معتمدی |  |  | منیراعظم | منیراعظم | منیراعظم | منیراعظم | منیراعظم | منیراعظم |  |  | نیراعظم | نیراعظم | نیراعظم | نیراعظم | نیراعظم | نیراعظم |  |  | نصرت | نصرت | نصرت | نصرت | نصرت | نصرت |  |  | غلامعلی خواجه‌نوری | غلامعلی خواجه‌نوری | غلامعلی خواجه‌نوری | غلامعلی خواجه‌نوری | غلامعلی خواجه‌نوری | غلامعلی خواجه‌نوری |  |  | افخم‌الملک | افخم‌الملک | افخم‌الملک | افخم‌الملک | افخم‌الملک | افخم‌الملک |  |  | نعمت‌الله‌خان نظام‌الملک | نعمت‌الله‌خان نظام‌الملک | نعمت‌الله‌خان نظام‌الملک | نعمت‌الله‌خان نظام‌الملک | نعمت‌الله‌خان نظام‌الملک | نعمت‌الله‌خان نظام‌الملک |  |  |