عدد دانبار
تاریخچه

بنابر کشفیاتِ نخستی‌شناسان، نخستی‌ها به دلیل ماهیت بسیار اجتماعیِ زندگی خود، باید تمایزِ ارتباطات شخصی خود با سایر اعضای گروه اجتماعی‌شان را معمولاً از طریق «نظافت اجتماعی» (Social Grooming، چه در لفظ به معنای تجدیدِ دیدارِ اجتماعی و چه مشخصاً به معنای جوریدن) حفظ کنند. چنین گروه‌های اجتماعی‌ای به‌عنوان دسته‌های محافظه‌کار درون گروه‌های فیزیکی‌ای که نخستی‌ها در آن زندگی می‌کنند، عمل می‌کنند. به نظر می‌رسد تعداد اعضای گروه اجتماعی‌ای که یک پستاندار می‌تواند ردیابی کند، به دلیل حجم نئوکورتکس، محدود است. این نشان می‌دهد که یک شاخص خاص گونه‌ای از اندازه گروه اجتماعی وجود دارد که از میانگین حجمِ نئوکورتیکالِ گونه، قابل محاسبه است.[نیازمند منبع]
در سال ۱۹۹۳ میلادی رابین دانبار از گروه تحقیقاتی زیست‌شناسی تکاملی انسان کالج دانشگاهی لندن در حال بررسی هم‌پوشانی این رابطه در نخستی‌های ناانسان با انسان‌ها بود. او با یک معادلهٔ رگرسیون (regression equation) روی ۳۸ سرده از نخستی‌ها، تعداد یک «جماعتِ واقعیِ» (متضاد «جماعت تصوری») انسانی را میانگیناً ۱۴۸ تَن (که اغلب به ۱۵۰ رُند می‌شود) اعلام کرد. نتیجه‌ای که او آن را به دلیل درصد خطای بالا (۹۵ درصد اطمینان در ۱۰۰ تا ۲۳۰)، «اکتشافی» (exploratory) خواند.
سپس دانبار این پیش‌بینی را با اندازه‌هایی از گروه‌های مشاهده‌پذیرِ انسانی مقایسه کرد. دانبار با این فرض که میانگینِ اندازهٔ کنونی نئوکورتکسِ انسان در حدود ۲۵۰,۰۰۰ سال پیش در دوران پلیستوسن توسعه یافته است، به ادبیات، مردم‌شناسی و قوم‌شناسی مراجعه کرد تا اطلاعاتی برای بازسازی و مطالعهٔ گروه‌هایی از جوامع مختلفِ شکارچی-گِردآوری که نزدیک‌ترین تقریبِ موجود به جوامع دوران پلیستوسن بودند، به دست آوَرَد. دانبار خاطرنشان کرد که گروه‌ها به سه دسته تقسیم می‌شوند: کوچک، متوسط ​​و بزرگ (به ترتیب معادلِ جوامع محدود، گروه‌های فرهنگی (cultural lineage groups) و قبایل (tribes)) که به ترتیب معادلِ ۵۰-۳۰، ۲۰۰-۱۰۰ و ۲۵۰۰-۵۰۰ هستند.[نیازمند منبع]
دانبار استدلال کرده است که ۱۵۰، تنها برای جوامعی که انگیزهٔ بسیار بالایی برای ماندن در کنار هم دارند، میانگین اندازهٔ گروه است. دانبار تخمین می‌زد برای اینکه گروهی با این اندازه منسجم باقی بماند، باید ۴۲ درصد از زمان گروه به نظافت اجتماعی (جوریدن و امثالهم) اختصاص یابد. بدین ترتیب، تنها، گروه‌هایی که تحت فشار شدید بقا هستند، مانند دهکده‌های معیشتی، قبایل عشایری و گروه‌های نظامی به طور متوسط ​​به امتیاز ۱۵۰ نفر دست یافته‌اند. افزون بر این‌ها، دانبار خاطرنشان کرد که چنین گروه‌هایی تقریباً همیشه از نظر فیزیکی به هم نزدیک هستند:«[…] ممکن است انتظار داشته باشیم که حد بالای اندازه گروه به میزان پراکندگی اجتماعی بستگی داشته باشد. در جوامع پراکنده، افراد کمتر ملاقات می‌کنند و بنابراین کمتر با یکدیگر آشنا هستند و بنابراین اندازه گروه باید کوچک‌تر باشد.» پس، این گروهِ ۱۵۰نفره تنها به دلیلِ ضرورت مطلق، به دلیل فشارهای شدید محیطی و اقتصادی ایجاد می‌شود.
افزون بر این‌ها دانبار در کتابش «جوریدن، حرفیدن و فرگشتِ زبان» (Grooming, Gossip, and the Evolution of Language) پیشنهاد می‌کند که «زبان» (language و نه tongue)، ممکن است به عنوان ابزاری «راحت» برای «نظافت اجتماعی» پدید آمده باشد که به انسان‌های اولیه اجازه می‌داده انسجام اجتماعی را به طور مؤثر حفظ کنند. دانبار حدس می‌زند که بدون زبان، انسان‌ها باید تقریباً نیمی از زمان خود را صرف نظافت اجتماعی می‌کردند که تلاش سازنده و مشارکتی را تقریباً ناممکن می‌ساخت. زبان ممکن است به جوامع اجازه دهد تا منسجم باقی بمانند، در حالی که نیاز به صمیمیت فیزیکی و اجتماعی را کاهش داده است. این نتیجه توسط فرمول ریاضی فرضیه مغز اجتماعی تأیید می‌شود که نشان می دهد بعید است که افزایش اندازه مغز منجر به ایجاد گروه‌های بزرگ بدون ارتباط پیچیدهٔ مبتنی بر زبان شود.