stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
تظاهرات ۱۶ آذر ۱۳۸۸
تظاهرات مردمی > در دیگر کشورها

جمهوری چک
آلمان: ایرانیان مقیم آلمان در همبستگی با جنبش سبز مردم ایران مراسم گوناگونی را در روز ۱۶ آذر تدارک دیدند. آنان در کنار تظاهرات خیابانی، جلسات بحث دربارهٔ پیوند جنبش دانشجویی با جنبش آزادیخواهی مردم ایران برگزار کردند. بیشتر این حرکت‌ها روز دوشنبه از ساعت ۴ عصر به وقت آلمان آغاز شد. در شهر فرانکفورت علی‌رغم هوای سرد و بارانی، از صبح روز ۱۶ آذر، حدود ۳۰۰ نفر از ایرانیان در برابر کنسولگری جمهوری اسلامی ایران دست به تظاهرات زدند. در شهر دورتموند نیز تظاهراتی متشکل از قشرها گوناگون ایرانیان مقیم این شهر برپا شد. در شهر کلن از ساعت ۴ بعدازظهر تظاهراتی خیابانی از دانشگاه کلن آغاز شد و تظاهرکنندگان راه کلیسای جامع شهر کلن را پیش گرفتند که در مرکز این شهر قرار دارد. به گفته یکی از سازمان‌دهندگان تظاهرات کلن، تظاهرکنندگان که در ساعت ۵ و نیم بعدازظهر حدود ۶۰۰ نفر بودند، با شمع و مشعل در دست و در صفی منظم در مرکز شهر کلن حرکت می‌کردند. این تظاهرات با حمایت گروهی از شهروندان آلمانی روبرو شد که به صف تظاهرات پیوستند.
انگلیس:
هلند: در دانشگاه شهر دلفت هلند برنامه‌ای با حضور متفکرین، دانشجویان و هنرمندان ایرانی و غیر ایرانی که حدوداً برای سه ساعت ادامه داشت، برگزار شد. این برنامه به صورت زنده نیز توسط کاربران اینترنتی قابل مشاهده بود.
سوئد:
فرانسه: در شهر پاریس، «کمیته مستقل ضد سرکوب شهروندان ایرانی» در عصر ۱۶ آذرماه در مقابل دانشگاه سوربن هماهنگ با همهٔ شهرهای دیگر، تظاهرات برگزار کردند. یکی از اعضای این کمیته هدف از این تظاهرات را رساندن «صدای مردم داخل کشور» به بیرون دانست. وی گفت «ما امروز بیانیه‌ای صادر کردیم که برای اولین بار بین چند شهر اروپایی و آمریکایی گشته و امضای این شهرها پای آن است. همچنین امضای بسیاری از سندیکاها و نهادهای دانشجویی کشور فرانسه برای اولین بار در حمایت از جنبش دانشجویی پای این بیانیه خورده است.»
ایتالیا: در شهر فلورانس، دانشجویان ایرانی مقیم این شهر که پیشتر نیز فعالیت‌هایی در این زمینه داشتند، صبح روز ۱۶ آذر برخی از دانشگاه‌های این شهر را به رنگ سبز درآوردند و برنامه‌هایی را برای روز ۱۸ آذر تدارک دیدند. آزاده، از اعضای این گروه دانشجویی، در مورد برنامه‌های شهر فلورانس گفت: «طبق قرار قبلی امروز در فلورانس قرار شد چند دانشگاه را سبز کنیم که به معنی آویزان کردن پرچم سبز سر در دانشگاه‌های اصلی فلورانس بود. ما با ۳۸ دانشگاه در تمام دنیا هماهنگ کرده بودیم، که این روز را روز سبز دانشجو بنامیم و چون این روز در ایتالیا تعطیل رسمی بود، ما برای ۱۸ آذر برنامه سخنرانی، تئاتر، موسیقی و نمایشگاه عکس از رخدادهای اخیر ایران تدارک دیدیم.» همچنین دانشجویان شهر رم در دانشگاه لا ساپینزا، تجمعی اعتراضی برگزار کردند.
آمریکا: در این روز در آمریکای شمالی برنامه‌هایی در بیش از ۱۵ دانشگاه مختلف، توسط دانشجویان ایرانی و غیر ایرانی برگزار شد. در جنوب کالیفرنیا، ایرانیان در مقابل دانشگاه یو سی اِل اِی گرد آمدند. این مراسم توسط «کمیته همبستگی برای حمایت از خواست مردم ایران» سازماندهی شده بود. در شهر واشینگتن دی سی پایتخت آمریکا نیز مراسمی مشابه در مقابل کاخ سفید، برگزار شد.
کانادا: در این روز در ۹ دانشگاه کانادا برنامه‌هایی هم‌زمان با تظاهرات اعتراضی ایران برگزار شد.
حاشیه‌ها و تعرض به حامیان جنبش > سوء قصد به زهرا رهنورد

همزمان با تظاهرات روز دانشجو در ۱۶ آذر، گروهی از زنان بسیجی به زهرا رهنورد حمله کردند. رادیو آلمان به نقل از سایت کلمه، سایت خبررسانی میرحسین موسوی، نوشت که زهرا رهنورد، استاد دانشگاه تهران و همسر آقای موسوی، ابتدا در محل کارش در دانشکده هنرهای زیبا و پس از آن در خیابان وصال تهران با گاز فلفل مورد حمله لباس شخصی‌ها قرار گرفته است. بگفته سایت کلمه، افراد مهاجم از فاصله نزدیک به صورت زهرا رهنورد گاز فلفل پاشیدند که به «تنگی نفس و نابینایی موقت» او منجر شد. همچنین برای بار دوم، در پیش‌ازظهر ۱۷ آذر نیز گروهی از زنان لباس شخصی با هجوم به دانشکده هنرهای زیبا قصد حمله به وی را داشتند.
حاشیه‌ها و تعرض به حامیان جنبش > شائبهٔ بازداشت موقت فائزه هاشمی

فائزه هاشمی، دختر اکبر هاشمی رفسنجانی (رئیس مجلس خبرگان رهبری و رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام وقت)، نیز در هنگام حضور در تظاهرات دانشجویی، به‌طور موقت بازداشت شد.
با این حال، وی با صدور اطلاعیه‌ای در تاریخ ۱۸ آذر، این خبر را تکذیب کرد و گفت: «پیروی انتشار خبر کذب دستگیری فائزه هاشمی در ۱۶ آذر توسط خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی ایران (ایرنا)، بدین وسیله به اطلاع می‌رساند که اینجانب دانشجوی دکترای واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد بوده و در روز دوشنبه ۱۶ آذر برای خروج از دانشگاه به حیاط دانشگاه آمدم، دانشجویان اجتماع داشتند و مرا مورد استقبال قرار دادند و از حضورم تشکر کردند. حراست دانشگاه جهت جلوگیری از تهییج دانشجویان از اینجانب خواهش کرد که تا پایان برنامه در واحد مدیریت دانشگاه باقی بمانم، لذا هیچ‌گونه بازداشتی در کار نبوده و این خبر کاملاً تکذیب می‌گردد. متأسفانه رسانه‌های دولتی همچنان با استفاده از دروغ و تهمت در مسیر هدف نادرست و ناپاک خود در مقابله با جریان غالب حرکت کرده و از انجام هیچ کار غیرانسانی و غیراخلاقی و مغایر با اصول اسلامی دریغ ندارند.»
آسیب‌دیدگان و دستگیرشدگان

در تظاهرات ۱۶ آذر، بسیاری از معترضین بازداشت شدند. به گفته شاهدان عینی، مأموران امنیتی و انتظامی عده زیادی از دانشجویان و تظاهرکنندگان را بازداشت کردند. همچنین گفته می‌شود که پنج اتوبوس نیروی انتظامی با عدهٔ زیادی از افراد بازداشت‌شده از دانشگاه امیرکبیر خارج شده بودند. این درحالی است که فرمانده نیروی انتظامی تهران، تعداد بازداشت شدگان را ۲۰۴ نفر اعلام می‌کند، اما نایب رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس از تعداد بازداشت شدگان اظهار بی‌اطلاعی می‌کند و می‌افزاید: «به نظر می‌رسد تعداد بازداشت شدگان، همان ۲۰۳ نفری است که در رسانه‌ها اعلام شده است.» در تاریخ ۱۷ آذر، عباس جعفری دولت‌آبادی دادستان تهران آزادی ۸۶ نفراز دستگیرشدگان تجمعات ۱۶ آذر در تهران را تأیید کرد.
آسیب‌دیدگان و دستگیرشدگان > مجید توکلی

به گزارش «خبرنامه امیرکبیر»، مجید توکلی، یکی از سخنرانان اصلی در مراسم روز دانشجو، پس از مراسم دانشجویان پلی تکنیک در این دانشگاه بازداشت شد. وی پس از برگزاری مراسم و هنگام خروج از دانشگاه با همکاری نیروهای حراست و بسیج دانشگاه امیرکبیر توسط نیروهای وزارت اطلاعات بازداشت شد. این فعال دانشجویی پیش از این نیز در بهمن ماه سال گذشته، هنگام شرکت در مراسم بزرگداشت مهندس بازرگان، در مقابل «حسینیهٔ ارشاد» بازداشت شده بود. در بیانیهٔ انجمن اسلامی دانشجویان پلی‌تکنیک با اشاره به تصاویری از مجید توکلی عضو این انجمن اسلامی که توسط برخی سایت‌های حامی دولت حاضر همچون ایرنا و فارس منتشر شده بود، چنین آمد: «اعتراض‌های پرشکوه و گسترده دانشجویان مقاوم ایران در سراسر کشور آنچنان مستبیدین فرومایه کشور را گیج کرده است که راهی جز، لباس مبدل بر تن مجید توکلی کردن و عکس انداختن از وی را پیدا نکرده‌اند. بی‌خبر از آنکه بفهمند مجید توکلی افتخار جنبش دانشجویی بوده و هست، چه با لباس زنانه و چه با لباس مردانه.»
در همین راستا خبرگزاری فارس، خبرگزاری حامی دولت، عکس‌هایی از مجید توکلی در پوشش زنانه را منتشر کرده و حرکت او را با فرار ابوالحسن بنی‌صدر از ایران مقایسه نموده و می‌افزاید او یکی از کسانی بود که در مخالفت با حضور محمود احمدی‌نژاد در دانشگاه امیرکبیر نقش اساسی را ایفا کرده است.
آسیب‌دیدگان و دستگیرشدگان > دیگر فعالان دانشجویی

همچنین گفته شده بود که سهراب کریمی، فعال دانشجویی، نیز توسط نیروهای امنیتی بازداشت شده بود. پیش از آن خبر رسیده بود که هژیر کردنژاد، دانشجوی دانشکده علوم اجتماعی تهران، دستگیر شده بود.
محدودیت‌های ایجاد شده برای تظاهرات > اختلال در اینترنت

در آستانه روز ۱۶ آذر، گزارش‌هایی از آهسته شدن سرعت اینترنت و اختلال در شبکه اینترنتی ایران منتشر می‌شد، تا جایی که شمار زیادی از کاربران قادر به استفاده از ایمیل نبودند و سرعت اینترنت به ویژه در تهران بسیار پائین بود.
از ظهر روز شنبه ۱۴ آذر، دسترسی به اینترنت در نواحی مختلف ایران با سرعت بسیار پایین امکان‌پذیر بود به نحوی که امکان استفاده عادی برای کاربران اینترنتی در کشور وجود نداشت. خبرگزاری فرانسه در ایران در تاریخ ۱۴ آذر به نقل از یک منبع ناشناس گزارش داد که اختلال فعلی ناشی از تصمیم مقام‌های ایران است و یک مشکل فنی نیست. در واقع شبکهٔ اینترنت در تهران از تاریخ ۱۴ آذر عملاً قطع بود و وزارت ارتباطات ایران به خبرگزاری رویترز گفت که در تاریخ ۱۶ آذر علاوه بر اینترنت، شبکه تلفن همراه ایران نیز قطع خواهد بود.
در ۱۶ آذر در ادامهٔ اختلال در اینترنت در روزهای گذشته‌اش، سرعت اینترنت به حدی کاهش یافت که امکان استفاده از مسنجر برای بسیاری از مشترکان اینترنت وجود نداشت.
کاربران اینترنتی در ایران پس از انتخابات ریاست جمهوری این کشور، بارها با اختلال در اینترنت مواجه بوده‌اند. هم‌زمان با آغاز شمارش آرا در خرداد ماه، اختلال در اینترنت آغاز شد و با برگزاری مراسم روز قدس در ۲۷ شهریور ماه نیز این اختلال افزایش پیدا کرد. به اعتقاد برخی کارشناسان مشکل اینترنت در ایران، موضوع تکنیکی نیست و نوعی کنترل از سوی دولت برای عدم اطلاع‌رسانی وقایع این کشور است. تاکنون دسترسی به شبکه اینترنت در مقاطع بسیاری در ایران با محدودیت شدید و اختلال مواجه شده است به ویژه در زمان‌هایی که از طرف حامیان جنبش سبز برای انجام برنامه‌های اعتراضی اعلام می‌شود.
محدودیت‌های ایجاد شده برای تظاهرات > لغو مجوز کاری خبرنگاران خارجی

مقامات ایران به امید جلوگیری از ترغیب به تظاهرات اعتراضی، مطبوعات خارجی را از پوشش خبری تظاهرات دانشجویی ۱۶ آذر منع کردند. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از طریق ارسال پیامک تلفنی به خبرنگارانی که در ایران برای خبرگزاری‌های خارجی کار می‌کنند اطلاع داد که همه مجوزها و معرفی نامه‌هایی که برای فعالیت آنان در سطح شهر صادر شده، از تاریخ ۱۶ آذر تا ۱۸ آذر از درجه اعتبار ساقط است. خبرنگاران رسانه‌های خارجی در این دو روز نمی‌توانستند از دفاتر خود خارج شوند.
خبرگزاری رویتر هم از ایران گزارش داد که دولت ایران مجوز خبرنگاران خارجی برای پوشش خبری وقایع تهران بین روزهای هفتم تا نهم دسامبر (شانزده تا هفده آذر) را لغو کرده است. سازمان گزارشگران بدون مرز نیز که مقر آن در پاریس است با انتشار بیانیه‌ای وخامت آزادی مطبوعات در ایران را مورد انتقاد قرار داد و خبر داد که روزنامه‌نگاران ایرانی پیوسته از سوی سرویس‌های اطلاعاتی، به ویژه اطلاعات سپاه پاسداران احضار و بازجویی می‌شوند.
محدودیت‌های ایجاد شده برای تظاهرات > اختلال در شبکهٔ مخابرات و خدمات مخابراتی

از تاریخ ۱۵ آذر و در آستانهٔ تظاهرات روز دانشجو، سرعت شبکه اینترنت در کشور به شدت کاهش یافت و حتی برخی خطوط موبایل قطع شدند. تا جایی که از شب ۱۶ آذر خطوط تلفن و تلفن‌های همراه دچار اختلال شد و مشترکان با مشکل مواجه شدند.
روز ۱۶ آذر نیز ارتباط تلفن همراه در برخی از مناطق تهران قطع شد. از ساعت ۱۰ صبح ۱۶ آذر در برخی از مناطق مرکزی شهر تهران همچون محدوده دانشگاه تهران، میدان انقلاب، کوی دانشگاه تهران در امیرآباد و اطراف دانشگاه پلی تکنیک تلفن‌های همراه از دسترس خارج شد و امکان تماس برای شهروندان مقدور نبود. همچنین گزارش‌های تأیید نشده‌ای هم از گستردگی این اختلالات تلفن همراه در سایر مناطق هر شهر نیز وجود داشت.
منابع در تهران و برخی شهرهای بزرگ دیگر حاکی است مردم معتقدند مقامات حاکم در تلاش برای جلوگیری از ارسال پیام‌ها و گزارش‌های مردمی به شبکه اینترنت یا اطلاع‌رسانی تلفنی دربارهٔ تظاهرات روز دوشنبه، در شبکه اینترنت و موبایل اختلال ایجاد کرده‌اند.
محدودیت‌های ایجاد شده برای تظاهرات > حبس خانگی فعالان مدنی و دانشجویی

نیروهای امنیتی با تعقیب، تهدید و مسدود کردن راه‌های ارتباطی فعالین مدنی و دانشجویی را در شب قبل از برگزاری مراسم ۱۶ آذر تحت فشار قرار دادند. به گزارش واحد اندیشه و بیان مجموعه فعالان حقوق‌بشر در ایران، نیروهای امنیتی بسیاری از فعالین دانشجویی و مدنی را با حضور در مقابل درب منازل آنان از شب قبل از ۱۶ آذر تحت نظر داشتند. این مأموران با نشستن در ماشین‌ها مقابل منازل دانشجویان و فعالان عبور و مرور آن‌ها را تحت نظر گرفته و باعث نگرانی خانواده‌های آنان شدند.
واکنش‌ها و اظهارات مرتبط پس از تظاهرات > در جهان

ایالات متحده نگرانی خود را از سرکوب اعتراضات مسالمت‌آمیز در ایران اعلام نمود. ایان کلی، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا، گفت که «مقابلهٔ خشونت‌آمیز با مردمی که اعتراض خود را با مسالمت بیان کرده‌اند، نشان می‌دهد که جمهوری اسلامی به اصول مندرج در قانون اساسی کشور خود اعتنایی ندارد.»
دیوید میلی‌بند، وزیر خارجه بریتانیا، با ابراز تاسف از سرکوب اعتراضات دانشجویان و مردم توسط نیروهای دولتی گفت: «آزادی بیان و آزادی اعتراض سیاسی از ارزش‌های اساسی است که همه کشورها باید رعایت کنند. ما از مقامات ایرانی می‌خواهیم که به حقوق شهروندان خود احترام بگذارند و با آن‌ها خشونت نکنند.»
سازمان عفو بین‌المللی نیز در اطلاعیه‌ای نسبت به «توسل گسترده به زور»، توسط نیروهای انتظامی، علیه دانشجویان در ایران هشدار داد و خواستار آزادی افرادی شد که تنها به خاطر شرکت در تظاهرات دستگیر شدند.
بازتاب در رسانه‌ها

تظاهرات دانشجویان در تهران و دیگر شهرهای ایران در روز ۱۶ آذر که به درگیری با نیروهای ضد شورش و بسیجی منجر شد بازتاب گسترده‌ای در رادیو و تلویزیون‌ها و مطبوعات بین‌المللی داشت. تظاهرات روز دانشجو در ایران و پوشش خبری و تحلیلی این رویداد در بیش از دو هزار رسانه جهانی بازتاب یافت. این در حالی بود که دولت برای جلوگیری از انتشارِ اخبارِ این تظاهرات، پوشش خبری این رویداد را ممنوع اعلام کرده بود.
بازتاب در رسانه‌ها > رسانه‌های آمریکا و کانادا

در آمریکا، شبکه‌های رادیو و تلویزیونی و الکترونیکی، به نقل از خبرگزاری‌ها، تظاهرات دانشجویان و تلاش پلیس ضد شورش، نیروهای ویژه سپاه، بسیجیان و لباس شخصی‌ها برای مقابله با آن‌ها را به صورت وسیعی منتشر کردند.
شبکه‌های «سی ان ان»، «فاکس نیوز»، «ان بی سی» و دیگر رسانه‌های تصویری آمریکا با نمایش صحنه‌هایی از تظاهرات دانشجویان بر شعار «مرگ بر دیکتاتور» به عنوان شعار مرکزی معترضان تأکید کردند. شبکه‌های تلویزیونی با بهره از هزاران خبرنگار داوطلب از بین شهروندانی که با استفاده از اینترنت تصاویر تظاهرات و خشونت مأموران حکومتی را مخابره می‌کردند، با بازتاب رویدادهای این روز پرداختند.
«انستیتو برای جنگ و صلح» که یک مؤسسه پژوهشی آمریکایی است در گزارشی با اشاره به اعتراض‌های دانشجویان به حکومت جمهوری اسلامی ایران از «پایداری مردم ایران» و فراتر رفتن جنبش از «هدف‌های پیشین خود» سخن گفت.
از میان مطبوعات این کشور نیز روزنامهٔ «نیویورک تایمز» ضمن اشاره به زمینه‌سازی حکومت با دستگیری شماری از دانشجویان و فعالان سیاسی از روزهای پیش از تظاهرات، شعارهای شبانهٔ مردم در شامگاه ۱۵ آذر را پیش‌درآمدی برای تظاهرات دانست.
روزنامهٔ تایمز، در گزارشی دیگر به تلاش‌های جوان بیست و هفت ساله‌ای به نام «کاوه» اشاره دارد که با تشکیل یک سلول چهل نفری، روزانه پانصد نامهٔ الکترونیکی به آدرس‌های مختلف می‌فرستاد.
روزنامه آمریکایی «واشینگتن پست» نیز در گزارش مفصلی به شرح درگیری‌های روز دانشجو در ایران پرداخت و در ادامه به نقل از سایت‌های معترضان در ایران آورد که تظاهرات‌های دیگری هم قرار است در جریان مراسم عزاداری برای امام سوم شیعیان در ماه محرم برگزار شود.
روزنامه کریستین ساینس مانیتور چاپ آمریکا ضمن اشاره به ادامهٔ اعتراضات می‌نویسد: «شاهدان عینی در دانشگاه تهران می‌گویند خشونتِ پلیسِ ضدشورش مجهز به گاز اشک‌آور و باتومهای برقی و پشتیبانی لباس شخصی‌ها نتوانست مانع تظاهراتِ دانشجویانی شود که شعار مرگ بر دیکتاتور می‌دادند.»
هفته‌نامه تایم، چاپ آمریکا عنوان «تازه‌ترین تظاهرات در ایران نمایانگرِ خیزش دوباره مخالفان» را برای مطلب خود انتخاب کرده و می‌نویسد: «دور تازهٔ تظاهراتِ ضددولتی در ایران زنده بودن جنبش سبزِ مخالفان را به نمایش گذاشت. شش ماه پس از انتخابات، موج تازه‌ای از مخالفتها در ایران سر برآورده که هیچ راه نجاتی برای خلاصی حاکمیت از پایان اعتراضات باقی نگذاشته است.»
روزنامه لس آنجلس تایمز عنوان «درگیری‌های خشونت‌آمیز در ایران، نوزایی تظاهرات مخالفان پس از انتخابات» را برگزیده و می‌نویسد: «حاکمیت همه تدابیر سرکوبگرانه را اتخاذ کرد: از قطع اینترنت و تلفن همراه گرفته تا بستن مترو در روز دانشجو و بازداشت ده‌ها فعال دانشجویی و تهدیدات شدید فرمانده نیروی انتظامی مبنی بر مقابله با هرگونه تظاهرات، اما همه اینها ترسی در دل دانشجویان معترض راه نداد و آنان روانه صفوف اعتراضات شدند.»
بازتاب در رسانه‌ها > رسانه‌های اروپا

در آلمان، وقایع روز دانشجوی ایران، به‌طور گسترده‌ای در رسانه‌های جمعی بازتاب یافت. روزنامهٔ «فرانکفورتر آلگماینه» نوشت: «رژیم ایران در ماه‌های گذشته به تدریج به یک دیکتاتوری نظامی بدل شده، اما وقایع روز دانشجو نشان داد که مردم مبارز از تهدیدات حکومت بیمی به دل راه نمی‌دهند و رژیم نمی‌تواند با فشار بیشتر جنبش سبز را خفه کند.» روزنامه آلمانی «تاگس‌تسایتونگ» نوشت: «رژیم جمهوری اسلامی پایه‌های خود را هرچه بیشتر از دست داده و اکنون تنها به زور اسلحه است که حکومت می‌کند… رژیمی که سی سال پیش با قیام مردمی بر سر کار آمد، نمی‌تواند بدون پایگاه مردمی به حیات خود ادامه دهد. شمارش معکوس برای این رژیم شروع شده است.»
در انگلستان، روزنامه گاردین چاپ لندن در این باره با مطلبی تحت عنوان «سرکوب تظاهرات دانشجویان» می‌نویسد پلیس امنیتی برای پایان دادن به شعار «مرگ بر دیکتاتور» متوسل به ابزار سرکوب از جمله گاز اشک آور و باتوم برقی شد. این روزنامه می‌افزاید: «این تازه‌ترین اعتراضات و تظاهرات که شش ماه پس از اعلام نتایج انتخابات صورت گرفت، نشانگر شکست ناپذیری جنبش مخالفان دولت است.»
در فرانسه، روزنامه فیگارو، با مصاحبه با دختری جوان به عنوان نمونه‌ای از جوانان معترض، پس از بازگو کردن وجود تجربهٔ بازداشت برای خود او و نیز خانواده و دوستانش، از زبان وی نوشت که وی خود را حتی برای بدتر از این هم آماده کرده بود، و از کنار آمدن جوانان با موضوع ترس نوشت. فیگارو همچنین به پدیدهٔ شعارنویسی شبانه، روی دیوارها هم پرداخت.
روزنامه لیبراسیون، از حضور شجاعانهٔ زنان می‌نویسد که در عکس‌های تظاهرات در صف اول، دیده می‌شدند و به نوشتهٔ این روزنامه، شاید برای حفاظت از مردان درجلوی آن‌ها سپر گرفته‌بودند. روزنامه لوموند، در کنار خبر کوتاه خود عکسی از این دختران که چهره‌هایشان را با شال سبز یا سیاه پوشانده‌اند، چاپ کرد. همین‌طور روزنامه اومانیته، نیز بررسی خود را با این جمله شروع کرد که مخالفان هیچ فرصتی را برای اعتراض از دست نمی‌دادند.
در روسیه، روزنامهٔ روسی اینترنتی «گازیتا.رو» از درگیری میان مأمورین پلیس و مردم در تظاهرات ۱۶ آذر، خبر داد. در عین حال پایگاه اطلاع‌رسانی شبکه تلویزیونی روسی «وستی.رو» از تلاش پلیس برای متفرق کردن دانشجویان خبر داد.
بازتاب در رسانه‌ها > رسانه‌های عرب‌زبان

خبرگزاری العربیه نیز به نوبه خود، اخبار مربوط به حوادث ۱۶ آذر در ایران را پوشش داد. این خبرگزاری با درج اخبار استفاده نیروهای امنیتی از گاز اشک‌آور برای متفرق کردن مردم در میدان انقلاب، بستن مناطق منتهی به دانشگاه تهران بدست نیروهای امنیتی، انعکاس شعارهای دانشجویان در دانشگاه صنعتی امیرکبیر، انعکاس تجمعهای اعتراضی دانشجو در دانشگاه‌های اصفهان، مشهد، اهواز، اراک، تبریز و… اقدام به پوشش اخبار و حوادث این روز کرد.
بازتاب در رسانه‌ها > دیگر رسانه‌ها

در ترکیه روزنامهٔ «حُرّیت» چاپ ترکیه با ذکر درگیری پلیس با هزاران تظاهرکننده می‌نویسد: «این بزرگ‌ترین تظاهرات و قدرت‌نمایی مخالفان دولت در این ماه است. حُرّیت می‌نویسد تظاهرات روز دوشنبه از همه نظر برتر و قدرتمندتر از تظاهرات مخالفان در ۱۳ آبان بود در صورتی‌که تهدیدات و شدت عمل پلیسِ ضدشورش ایران در این روز تاکنون بی‌سابقه بوده است و باید از این پس شاهد کاهش کارایی نیروهای امنیتی در برابر تظاهرکنندگان بود.»
پاره شدن تصویر خمینی

مقالهٔ اصلی: پاره کردن تصویر سید روح‌الله خمینی و واکنش‌های پس از آن (آذر ۱۳۸۸)
در ۱۶ آذر ۱۳۸۸ تصویر پوستر پاره شده‌ای از سید روح‌الله خمینی -بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران- در بخش خبری بیست و سی شبکهٔ دوم سیمای جمهوری اسلامی پخش شد. این موضوع واکنش‌های مختلفی را در میان رسانه‌ها و فعالان سیاسی و مذهبی ایران برانگیخت. در حالی‌که طرفداران حکومت معتقد بودند حامیان جنبش سبز به خمینی اهانت کرده‌اند، طرفداران جنبش سبز احتمال ساختگی بودن این تصویر را مطرح کردند. «مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی» نیز در اطلاعیه‌ای اقدام صدا و سیما را «حرمت شکنی بی‌سابقه و دروغ بَیِّن و مسلم صدا و سیما» نامید.
پیامدها و تظاهرات در روزهای بعد از ۱۶ آذر > تظاهرات اعتراضی در تاریخ ۱۷ آذر

در تهران، دانشجویان طرفدار اصلاحات، برای دومین روز تظاهراتی علیه دولت برپا کردند، و درگیری‌هایی را با طرفداران دولت موجب شدند. شاهدان می‌گفتند دانشجویان در دانشکده فنی دانشگاه تهران جمع شدند. به گفته آن‌ها درگیری زمانی آغاز شد که شبه نظامیان طرفدار دولت و بسیجی‌ها با اصلاح‌طلبان روبرو شدند و به طرف آن‌ها گاز اشک آور پرتاب کردند.
در این روز همچنین، وب سایت میرحسین موسوی، رهبر معترضان، گزارش داد حدود ۳۰ موتورسیکلت سوار نقابدار در خارج از دفتر کارش مزاحم او شدند.
پیامدها و تظاهرات در روزهای بعد از ۱۶ آذر > تظاهرات اعتراضی در تاریخ ۱۸ آذر

از روز ۱۷ آذر، هیئت رئیسهٔ دانشگاه تهران با صدور اطلاعیه‌ای اعلام کرده بود که هر گونه تجمع و راهپیمایی در روز چهارشنبه ۱۸ آذر غیرقانونی بوده و با آن برخورد می‌شود. هرچند که از روز قبل از ۱۸ آذر، اطلاعیه‌هایی مبنی بر غیرقانونی بودن تجمع در دانشگاه تهران در روز ۱۸ آذر بر در و دیوار دانشگاه نصب شده بود، اما گروهی از دانشجویان بدون توجه به این هشدارها تجمعاتی را برگزار کردند که با دخالت حراست این افراد متفرق شدند.
در گردهمایی روز ۱۸ آذر، رئیس دانشکده فنی و چند تن از معاونانش به دعوت دانشجویان شرکت کردند. کمره‌ای در سخنانی گفت: «از صبح امروز جلساتی برای بررسی حوادث دو روز گذشته در دانشگاه برگزار شده و تا ساعتی دیگر قرار است جلسه‌ای با شورای ریاست پردیس داشته باشیم تا مسایل به‌طور کامل بررسی شود.» این سخنان اما با واکنش شدید دانشجویان همراه شد و دانشجویان نسبت به اتفاقات روز ۱۶ آذر و برخوردهای صورت گرفته که منجر به بازداشت برخی ازهمکلاسی‌هاشان شده بود اعتراض کردند.
بر پایهٔ این گزارش کلید تجمع روز ۱۸ آذر در دانشکده حقوق زده شد. از ظهر آن روز، شماری از دانشجویان در تالار شیخ انصاری دانشکده حقوق جمع شدند. برخی افراد در جلوی درهای تالار دانشکده حقوق نخست کارت‌های دانشجویی دانشجویان را بررسی می‌کردند و سپس اجازه ورود به جلسه به آن‌ها می‌دادند. در این جلسه که به صورت تریبون آزاد اداره می‌شد هواداران میرحسین موسوی پشت تریبون می‌آمدند و در سخنانی خواستار استعفا و محکومیت رئیس دانشگاه می‌شدند. این افراد پس از پایان جلسه از دانشکده حقوق به سمت دانشکده فنی رفتند و مقابل آن تجمع کردند. در نهایت این تجمع‌کنندگان با دخالت مأموران حراست به پایان رسید. با این حال تجمعات دیگری هم در جای‌جای محوطهٔ دانشگاه بر پا شده بود.
بر پایهٔ برخی گزارش‌ها در تاریخ ۱۸ آذر دانشجویان دانشگاه شریف نیز اقدام به راهپیمایی و برگزاری تجمع کردند. علت این راهپیمایی، دستگیری بیش از ۷ تن از دانشجویان شریف و دانشگاه‌های دیگر از جمله دانشگاه تهران در روزهای ۱۶ و ۱۷ آذر عنوان شد.
دانشجویان در دانشگاه به راهپیمایی و سر دادن شعار پرداختند و روبه روی درب اصلی دانشگاه تجمع کردند و به شعار دادن پرداختند.
پیامدها و تظاهرات در روزهای بعد از ۱۶ آذر > تظاهرات اعتراضی در تاریخ ۱۹ آذر

در این روز نیز تظاهراتی در برخی دانشگاه‌ها برگزار شد.
پیامدها و تظاهرات در روزهای بعد از ۱۶ آذر > تظاهرات اعتراضی در تاریخ ۲۰ آذر

حضور نیروهای امنیتی مانع از ایجاد تظاهرات بزرگ شد.
مناقشات ۱۶ آذر در صفحهٔ اول روزنامهٔ وال استریت ژورنال
باشگاه نیمه‌شب ۳: نسخه داب

| باشگاه نیمه‌شب ۳: نسخه داب | باشگاه نیمه‌شب ۳: نسخه داب |
| --- | --- |
توسعه‌دهنده(ها): راک‌استار سن‌دیگو
ناشر(ها): راک‌استار گیمز
سکو(ها): ایکس‌باکس پلی‌استیشن ۲ پلی‌استیشن همراه
حالت(ها): بازی ویدئویی چندنفره بازی ویدئویی تک‌نفره
باشگاه نیمه شب ۳: داب ادیتیشن Midnight Club 3: Dub Edition یک بازی ویدئویی مسابقه ای است که در سال 2005 توسط Rockstar San Diego توسعه یافته و توسط Rockstar Games منتشر شده است. این سومین قسمت از مجموعه Midnight Club است. مانند قسمت های قبلی این سری، این بازی یک مسابقه مسابقه ای به سبک آرکید است و به جای فیزیک و رانندگی واقع گرایانه، بر مسابقات وحشی و پرسرعت تمرکز دارد. این نام از مشارکت Rockstar و DUB Magazine گرفته شده است، که به شدت در بازی به شکل مسابقات حمایت شده توسط DUB و وسایل نقلیه سفارشی DUB به عنوان جوایز ظاهر می شود.
بازیکنان از طریق تفریحات جهان باز در سن دیگو، آتلانتا، و دیترویت با گوش دادن به 98 (124 در نسخه ریمیکس) آهنگ های موسیقی دارای مجوز که شامل سبک های هیپ هاپ، راک و سایر سبک ها هستند، مسابقه می دهند. بازی دارای تعدادی نماهای گرافیکی پس از برخورد بازیکن با اشیاء خاص، یا سفر در مسیرهای خاصی از جاده است. همچنین قابلیت شخصی سازی وسیله نقلیه بازیکن نیز وجود دارد. به غیر از اصلاح ظاهر خارجی، عملکرد خودرو نیز می تواند بهبود یابد (به استثنای تمام وسایل نقلیه غیر موتورسیکلت کلاس "A"). Midnight Club 3: Dub Edition اولین بازی از این سری است که دارای وسایل نقلیه دارای مجوز است. در مارس 2006، نسخه به روز شده بازی با عنوان Midnight Club 3: Dub Edition Remix منتشر شد. که شامل وسایل نقلیه جدید، مسابقات و موسیقی، و همچنین یک حالت اضافی به نام "چالش توکیو" است که دارای نقشه تغییر یافته توکیو از Midnight Club II است.
گیم پلی

Midnight Club 3: Dub Edition یک بازی ویدیویی مسابقه‌ای جهان باز و اولین بازی از این سری است که شامل تغییرات بصری و عملکردی ماشین می‌شود. با برنده شدن در مسابقات، بازیکن ماشین‌های جدید و گزینه‌هایی را برای شخصی‌سازی آنها باز می‌کند. این گزینه‌ها شامل افزایش عملکرد، افزودن وینیل‌ها و رنگ‌های جدید، و اصلاح فیزیکی خودرو با تغییر قطعاتی مانند چرخ‌ها، سپرها، اسپویلرها، نئون، کاپوت و اجزای موتور است. خودروها بسته به عملکردشان به چهار کلاس D، C، B و A تقسیم می شوند.
پنج نوع مسابقه در بازی وجود دارد: مسابقه سفارشی، مسابقه مداری، مسابقه بدون ترتیب، مسابقه اتوکراس، مسیر و دیوانگی. در مسابقه‌های منظم، بازیکن در مسیری که با شعله‌های زرد-نارنجی مشخص شده است، در شهر مسابقه می‌دهد تا به خط پایان برسد. در مسابقات دایره ای، بازیکن در طول یک مسیر مداری در شهر برای تعداد دور مشخصی مسابقه می دهد. در مسابقات نامرتب، بازیکن آزاد است تا قبل از عبور از خط پایان، از نقاط بازرسی پراکنده به هر ترتیبی عبور کند. مسابقات اتوکراس در یک مدار محصور در خیابان و بدون ترافیک یا پلیس برگزار می شود و هدف این است که سریعتر از زمان تعیین شده، مدار را به پایان برسانید. رویدادهای پیست که در حالت آرکید موجود است، شبیه به مسابقات اتوکراس هستند، با این تفاوت که بازیکن با سایر نژادها در داخل مسیر مسدود شده رقابت می کند و اغلب آسیب بیشتری می گیرد. رویدادهای دیوانگی در Arcade نیز موجود است، مسابقاتی تایم تریل هستند که در آن بازیکن در هر 15 ثانیه یک تقویت نیتروژن دریافت می کند، همچنین ترمز دستی کار نمی کند و مسابقه تنها زمانی به پایان می رسد که زمان تمام شود.
بازیکنان همچنین می توانند مسابقه های خود را در ویرایشگر مسابقه ایجاد کنند (در نسخه PSP موجود نیست). بازیکنان می‌توانند با قرار دادن پست‌های بازرسی در سرتاسر شهر، یک مسابقه مداری، سفارشی یا بدون نظم ایجاد کنند و می‌توانند شرایط مسابقه مانند ترافیک، آب و هوا و زمان روز را تغییر دهند.