نشر چشمه
تاریخچه

نشرچشمه سال ۱۳۶۳ فعالیت‌اش را آغاز کرد و طی چهل سال ۲۵۰۰ اثر منتشر کرده است.
حسن کیائیان نخستین تجربه و گام، جدی در کار و بار نشر کتاب و کتاب‌فروشی را در همکاری مشترک با محمدرضا اصلانی مدیر نشر نقره و دوست هم‌دانشگاهی‌اش کاظم فرهادی و شراکت مالی مدیر شرکت هم‌ونقل هم‌رزم شیپینگ با یک میلیون تومان سرمایه‌گذاری رقم خورد. قرار شد، بررسی و انتخاب و تأیید هر کتاب در نشر نقره با نظر هر سه نفر باشد؛ اما چندی نگذشت این قاعده نقض شد و حسن کیائیان و کاظم فرهادی از ادامه شراکت با محمدرضا اصلانی انصراف دادند. تصمیم دیگر آن شد تا درخشنده مدیر شرکت حمل‌ونقل حسن کیائیان مشترکاً کتاب‌فروشی و نشری را راه‌اندازی کنند و با سرمایه‌گذاری دو میلیون‌تومانی برای خرید سرقفلی مغازه‌ای سی و دومتری در خیابان کریم‌خان زند و تجهیز آن همکاری آغاز شد.  نام آن را شمس لنگرودی پیشنهاد کرده بود سال ۱۳۶۳ رسماً کارش آغاز شد.
نخستین کتاب نشر به نام «سرفراز و آزاد» اثر هوارد فاست به ترجمه عبدالحسین شریفیان نیمه دوم سال ۱۳۶۳ منتشر شد. نخستین تجربه مدیر نشرچشمه در انتشار کتاب با تجربه سانسور همراه شد. پس از چندی شریک حسن کیائیان بااطلاع از وضع سود اندک و ناچیز کسب‌وکار کتاب، عدم برآورده شدن انتظار مالی‌اش از کار کتاب‌فروشی انصرافش را از ادامه شراکت اعلام کرد. حسن کیائیان برای آن‌که صاحب اختیار مغازه شود؛ موظف شد سه‌میلیون و پانصدهزار تومان به شریک‌اش بدهد و کار و کسب کتاب را از آن خود کند. سرانجام با وام، نقد کردن خانه و ماشین این رقم را تأمین کرد و مدیر و صاحب اختیار فروشگاه و نشرچشمه شد.
در سال‌های آغازین عده کارهای نشرچشمه اعم از انتخاب و سفارش کتاب، نمونه‌خوانی، تصحیح دیگر مسائل فنی را حسن کیائیان انجام می‌داد و کارهای ویراستاری متون هم بر عهده کاظم فرهادی بود. بعداز کتاب «سرفراز و آزاد»
این نشر کتاب‌های «روح‌القدس؛ مجموعه روزنامه» به تصحیح و کوشش محمد گلبن – روزنامه‌ای به صاحب امتیازی و مدیرمسئولی سلطان العلماء خراسانی- و فیلم‌نامه «نبرد الجزایر» نوشته -فرانکو سولیناس به ترجمه کاظم فرهادی هم منتشر کرد که چندان در فروش شکست خورد. عملاً در آغاز راه به دلیل عدم تجربه کاری حسن کیائیان در کار نشر، با آزمون خطا پیش رفت. در این مسیر آزمون خطا مجموعه شعرهایی از شمس لنگرودی و فرشته ساری را نیز منتشر کرد. از طرفی در کتاب‌فروشی چشمه هم بیش‌تر سعی در آن داشت علائق خود را دنبال کند؛ اما پس از چندی که اقبال از آثار ذبیح‌الله منصوری را دید، ترجمه‌های این اهل قلم هم برای عرضه به مخاطب‌ها در فروشگاه چشمه عرضه کرد؛ در حالی که پیش‌تر نسبت به عرضه کتاب‌های ذبیح‌الله منصوری مقاومت داشت و به این کار تن نمی‌داد.انتشار آثار فریدون مشیری و تجدیدچاپ کتاب‌های نایاب این شاعر مطرح و پرطرفدار به کسب وکار نشرچشمه و حسن کیائیان رونقی دوچندان داد. فریدون مشیری واسطه آشنایی و تعامل مدیر نشرچشمه با هوشنگ ابتهاج شد و آن آشنایی منجر به انتشار کتاب آینه در آینه شد. تدریجاً آثاری از دیگر نویسندگان سرشناس ادبیات ایران را منتشر کرد. از جمله می‌توان اشاره کرد به کتاب‌های آهوی بخت من گزل و جای خالی سلوچ از محمود دولت‌آبادی و سال‌های ابری اثر علی‌اشرف درویشیان.
نشرچشمه در دهه دوم فعالیت‌اش آثاری از احمد شاملو، حسن میرعابدینی، احمدی پوری را منتشر کرد. دوره دو جلدی صد سال داستان‌نویسی ایران، مجموعه شعرهایی از ناظم حکمت و پابلو نرودا به ترجمه احمد پوری و نیز ترجمه مشترک احمد شاملو و عین پاشایی از شعرهای جهان از جمله آثار منتشر شده در این دوره است. در اوائل همین دهه هفتاد است که آثاری از سعیده قدس و نجف دریابندری و حسین سناپور از سوی این نشر منتشر شد. نشرچشمه در کنار نشر کتاب‌های ادبیات و علوم انسانی، سه اثر درسی نیز طی سال‌های دهه هفتاد منتشر کرد که درآمد ساز بود در افزایش سرمایه مالی ناشر مؤثر بود. این کتاب‌های عبارت بودند از تئوری موسیقی مصطفی کمال پورتراب، فارسی عمومی تألیف حسن ذوالفقاری و دوره سه جلدی ریاضی پنجم ابتدایی با نام آزمون هوشمند تألیف اسکندر ظاهری اواخر هه هفتاد نشرچشمه با دریافت وام از وزارت ارشاد اسلامی، این نشر دفتری در محدوده خیابان انقلاب در سه طبقه خرید.