او-بوت
تسلیحات > اژدر

او-بوت‌ها قابلیت اصلی تخریبی خود را از اژدرها، سلاح خوددکششی انفجاری، می‌گرفتند. اندازه و شکل اژدرها متفاوت بود اما همگی قابلیت انفجار زیر آب را داشتند و سلاحی مرگبار علیه شناورهای سطحی بودند. بزرگ‌ترین مشکل اژدرها برد نسبتاً کوتاه آن‌ها بود که سبب می‌شد او-بوت وادار به نزدیک‌شدن به طعمه خود شود و گاهی در خطر توپ‌های قدرتمندتر آن قرار گیرد. این برد در اوایل سده بیستم حدود تنها ۱ کیلومتر در سرعت ۳۵ گره یا ۲ کیلومتر در سرعت ۲۵ گره بود. حتی از این فاصله اندک هم اصابت به یک هدف متحرک کار ساده‌ای نبود و اغلب لازم می‌شد او-بوت به فاصله بسیار نزدیک‌تری برود. در جریان جنگ جهانی اول اژدرها معمولاً از فاصله حدود ۵۰۰ متری شلیک می‌شدند. شرایط در این زمان به‌گونه‌ای بود که عده‌ای بر این باور بودند که توپ جای اژدر را به عنوان سلاح اصلی خواهد گرفت. به هر صورت عمده مزیت اژدر امکان نزدیک شدن به طعمه بدون دیده شدن بود.
از سال ۱۹۰۶ نیروی دریایی آلمان کالیبر استاندارد ۵۰ سانتی‌متر به جای ۴۵ سانتی‌متر را برای اژدرهای تمامی شناورها به جز کشتی‌های بزرگ، برگزید. اژدرها پیش از جنگ جهانی اول به شکل خوبی تکامل یافتند و شباهت زیادی به مدل‌ها جنگ جهانی دوم داشتند. تثبیت‌کننده‌های عمودی و دماغه تیز حذف و پیش‌ران متقاطع-دوار به‌کار گرفته شد. برد مدل‌های جدیدتر برای اصابت تضمینی از کمتر از ۱۰۰ متر به ۴۰۰ تا ۸۰۰ متر رسید. حتی نصب موتور الکتریکی نیز در این زمان بر روی آن‌ها آزمایش شد اما با عملکرد بسیار پایین‌تر کار بر آن ادامه نیافت. به هر صورت پس از آغاز جنگ جهانی اول توسعه اژدرها دیگر اولویت بالایی برای آلمان نداشت. اژدرهای جنگ جهانی اول دو مشکل اساسی داشتند. نخست این که قابل‌اتکا بودند اما تأثیر لازم را نداشتند؛ اغلب شناور هدف را از کار می‌انداختند اما باعث غرق شدن آن نمی‌شدند. برای حل این مشکل مواد منفجره آن‌ها بیشتر شد که البته جای بیشتری در فضای تنگ درون اژدر می‌گرفت. اژدر او-بوت‌ها در ابتدا از هوای فشرده برای حرکت استفاده می‌کردند. این مسئله به عنوان مشکل دوم سبب ایجاد خط سِیر از حباب‌ها بر سطح آب و گاهی باعث شناسایی اژدر و گریز اهداف از مقابل آن می‌شد. این مشکل نیاز به شلیک همزمان دو، سه یا حتی چهار اژدر را ایجاد می‌کرد.
پیمان ورسای استفاده از اژدر را برای آلمان ممنوع نکرد؛ در نتیجه توسعه آن پس از پایان جنگ جهانی اول ادامه یافت. مشخصات پایه تغییر کرد و کالیبر جدید ۵۳٫۳ سانتی‌متر و طول ۷ متر برگزیده شد. تحقیق و توسعه دوره میان‌دوجنگ عملکرد اژدرها را هر چه بیشتر بهبود بخشید. به‌کارگیری موتور الکتریکی برای این تسلیحات تطبیق‌پذیری تاکتیکی آن برای شرایط مختلف را با حذف تقریبی دنباله حباب‌ها افزایش داد. به هر صورت نوع هوای فشرده همچنان مزیت سرعت و برد بیشتر را نسبت به نوع الکتریکی داشت. هنگامی که امکان برآورد دقیق سرعت شناور هدف وجود نداشت دو اژدر، نخستین با سرعت حدود دو گره بیشتر از شناور مورد نظر و دومی مقداری آهسته‌تر، به طرف آن شلیک می‌شد. هنگام آغاز جنگ جهانی دوم او-بوت‌ها از هر دو نوع استفاده می‌کردند.
تا این زمان هدف‌گیری اژدر با چرخش کل او-بوت صورت می‌گرفت. به‌کارگیری تغییر دهنده زاویه محفظه شلیک که پیش از آغاز جنگ جهانی دوم پدید آمد، امکان حمله به اهدافی که خارج از خط مرکز او-بوت بودند را فراهم آورد.  ابداع ابزار چرخش اژدر پس از شلیک، موجب رهگیری دقیق‌تر اهداف و افزایش قابل توجه احتمال اصابت شد. در نوع پیشرفته‌تر دیگری که آلمانی‌ها توسعه دادند اژدرهای مجهز به یک باتری و تعدادی تقویت‌کننده الکترونیکی، با استفاده از سکان خود با ردگیری صدای پروانه شناور هدف بر روی آن «قفل» می‌کردند. از این نوع حتی علیه اهدافی که به شکل بصری مشاهده نشده بودند نیز استفاده می‌شد.
| نوع | نوع | کالیبر | پیش‌رانه | برد/سرعت | توضیحات |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| گه۷آ | تی۱ | ۵۳٫۳میلی‌متر | هوای فشرده | ۶۰۰۰ متر / ۴۴ گره۸۰۰۰ متر / ۴۰ گره۱۴۰۰۰ متر / ۳۰ گره | مهمات پیش از جنگ - عیب خط سیر مشهود حباب‌ها |
| گه۷ایی | تی۲ | ۵۳٫۳میلی‌متر | الکتریکی | ۵۰۰۰ متر / ۳۰ گره | مشکل اولیه در قطعات درونی حفظ عمق و انفجار که بعداً حل شد |
| گه۷ایی | تی۳ | ۵۳٫۳میلی‌متر | الکتریکی | ۵۰۰۰ متر / ۳۰ گره | همانند تی۲ و مجهز به فیوز مجاورتی |
| گه۷ایی | تی۴ | ۵۳٫۳میلی‌متر | الکتریکی | ۷۵۰۰ متر / ۲۰ گره | با قابلیت رهگیری هدف با صدای آن |
| گه۷ایی | تی۵ | ۵۳٫۳میلی‌متر | الکتریکی | ۵۷۰۰ متر / ۲۴ گره | موسوم به ساون‌کونیش برای هدف‌گرفتن شناورهای محافظ |
| گه۷ایی | تی۱۱ | ۵۳٫۳میلی‌متر | الکتریکی | ۵۷۰۰ متر / ۲۴ گره | تی-۵ اصلاح‌شده - در حد آزمایش |
حرف گه (G) در عنوان اژدرها اشاره به نام اولیه اژدر در زبان آلمانی یعنی «ابزار پیش‌رونده در خط مستقیم» (Geradelaufapparat) دارد. عدد ۷ مربوط به طول اژدر است. برای پبش‌ران هوای فشرده از پسوند آ (a) و برای پیش‌ران الکتریکی از پسوند ایی (e) استفاده می‌شد.