stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
قیصر (فیلم)
بازیگران و گویندگان

اسامی بازیگران فیلم قیصر به شکل و ترتیب نمایش در عنوان‌بندی آغازین فیلم   :
| شمارگان | بازیگران | نقش‌ها | گویندگان | توضیحات |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ | بهروز وثوقی | قیصر | منوچهر اسماعیلی |  |
| ۲ | پوری بنایی | اعظم، نامزد قیصر | ژاله کاظمی |  |
| ۳ | جمشید مشایخی | خان دایی، دایی قیصر | منوچهر اسماعیلی |  |
| ۴ | ایران دفتری | مادر قیصر | فهیمه راستکار |  |
| ۵ | حسن شاهین | کریم آب‌منگل | محمود نوربخش |  |
| ۶ | بهمن مفید | میتی، دوست قیصر | بهمن مفید |  |
| ۷ | میرمحمد تجدد | عباس، برادر اعظم | صادق ماهرو |  |
| ۸ | جلال [پيشوائيان] | منصور آب‌منگل | جلال پیشوائیان |  |
| ۹ | [غلامرضا] سرکوب | رحیم آب‌منگل | مهدی آرین‌نژاد |  |
| ۱۰ | شهرزاد | سهیلا فردوس، رقاصه و معشوقه منصور | ژاله کاظمی | (کبری سعیدی) |
| ۱۱ | غزاله | فاطی، خواهر قیصر |  |  |
| ۱۲ | [منوچهر] ژیان |  |  |  |
| ۱۳ | [علی] دهقان |  |  |  |
| ۱۴ | مریم |  |  |  |
| ۱۵ | ناصر ملک‌مطیعی | فرمان، برادر قیصر | ایرج ناظریان | با هنرمندی: |
| ۱۶ | اسماعیل شیرازی | آقا رضا، دوست قیصر در صحنه قهوه‌خانه | محمود نوربخش | (در تیتراژ نیامده) |
| ۱۷ | عرش پورزارعی | پلیس | علی‌محمد اشکبوس | (در تیتراژ نیامده) |
* اسامی داخل کروشه در عنوان بندی و یا پوستر درج نشده‌اند، به معنی که این بازیگران در زمان خود به این نامها شهرت داشته‌اند.
فیلم قیصر با مدیریت منوچهر اسماعیلی در استودیو مهرگان‌فیلم دوبله شد. گوینده آنونس فیلم ابوالحسن تهامی بود. دیگر گویندگان در نقشهای فرعی شامل: مهدی آرین‌نژاد (فروشنده بلیط بخت آزمایی، پلیس، مامور لباس شخصی پلیس، راننده تاکسی)، پرویز نارنجی‌ها (رئیس پلیس، حمومی)، محمود نوربخش (مامور لباس شخصی پلیس)، عباس همایونی (سرکارگر اوراقی راه آهن)، فرخنده (ننه مشهدی، زنی در بیمارستان)، زهره شکوفنده (دوست سهیلا فردوس)، فریدون اسماعیلی و فرامرز نکوشیم (احمد دوست قیصر در قهوه‌خانه) بودند.
تولید فیلم

هفته اول اردیبهشت ۱۳۴۸: آغاز فیلمبرداری فیلم
نمایش فیلم

فیلم قیصر برای بار نخست در تاریخ چهارشنبه ۱۰ دی ۱۳۴۸ در ۱۳ سینما در تهران به نمایش درآمد. این فیلم جایگزین فیلم «پیوند دوستی» با عنوان اصلی "Dil Ne Phir Yaad Kiya" محصول کشور هندوستان در گروه سینمایی مولن‌روژ شد.
سینماهای نمایش‌دهنده فیلم قیصر در تهران در گروه سینمایی مولن‌روژ شامل ۱۳ سینمای مولن روژ، دیانا، مهتاب، رکس، لیدو، شهوند، نپتون، همای، اسکار، ارانوس، پاسارگاد، شرق و رنگین‌کمان (برنامه افتتاحیه سینما رنگین‌کمان) بودند.
فیلم قیصر، پس از سه‌هفته نمایش در تهران، در گروه سینمایی مولن‌روژ در تاریخ چهارشنبه ۱ بهمن ۱۳۴۸ جای خود را به فیلم ضرب شست داد.
نمایش فیلم > فروش فیلم

فیلم قیصر با فروش گیشه یک میلیون و ۸۰۰ هزار تومان و با احتساب میانگین یک تومان بهای بلیط، عنوان پرمخاطب‌ترین فیلم سال ۱۳۴۸ لقب گرفت  .
دست‌اندرکاران (عوامل فیلم)

موسیقی: اسفندیار منفردزاده
فیلم‌بردار و تدوین: مازیار پرتو
صدابردار: محمد محمدی
افکت، میکس: روبیک منصوری
عکس: امیر نادری
تیتراژ: عباس کیارستمی
کمک کارگردان: اکبر معززی
خواننده: سوسن
رقص: شهرزاد
جایزه‌ها و نامزدی‌ها

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| جشنواره سینمایی سپاس ۱۳۴۸ | بهترین فیلم به مفهوم مطلق | عباس شباویز | برنده |
| جشنواره سینمایی سپاس ۱۳۴۸ | بهترین کارگردانی | مسعود کیمیایی | برنده |
| جشنواره سینمایی سپاس ۱۳۴۸ | بهترین بازیگر نقش اول مرد | بهروز وثوقی | برنده |
| جشنواره سینمایی سپاس ۱۳۴۸ | بهترین بازیگر نقش مکمل زن | ایران دفتری | برنده |
| جشنواره سینمایی سپاس ۱۳۴۸ | بهترین فیلم‌برداری | حسین جعفریان | برنده |
| جشنواره سینمایی سپاس ۱۳۴۸ | بهترین موسیقی متن | اسفندیار منفردزاده | برنده |
جایزهٔ اول سندیکای تهیه‌کنندگان ایران در ۱۳۴۸
جایزهٔ تمبر طلا در ۱۳۴۸
حضور در جشنوارهٔ فوروم دزامایژ پاریس ۱۳۴۸
حضور در دورهٔ سوم جشنوارهٔ بین‌المللی سینما اتوپیا پاریس ۱۳۴۸
حضور در بنیاد فیلم بریتانیا ۱۳۴۸
حضور در جشنوارهٔ بین‌المللی موزهٔ ماچیدا ۱۳۴۸
حضور در جشنوارهٔ مروری بر سینمای ایران در دههٔ هفتاد میلادی در موزهٔ هنرهای گرافیکی ماچیدا ۱۳۴۸
حضور در جشنوارهٔ بین‌المللی فیلم سه قاره نانت ۱۳۴۸
جایزه صلح جشنوارهٔ بین‌المللی فیلم مستند دانشگاه شیکاگو ۱۳۴۸
جایزهٔ فستیوال بین‌المللی فیلم تهران ۱۳۴۸
نامزد شرکت در جشنوارهٔ بین‌المللی فیلم برلین ۱۳۴۸
بهروز وثوقی و جمشید مشایخی (پشت به تصویر) در نمایی از فیلم
خبرِ جایزه بردنِ قیصر در روزنامهٔ اطلاعات
بچه گربه مارپیچی

| 0 | 1 |
| --- | --- |
بچه گربه مارپیچی: بچه گربه مارپیچی
بنیان‌گذاری: ح. ۲۰۰۴–۲۰۰۷
گونه: تهدیدهای پیشرفته و مستمر
هدف: جاسوسی سایبری، جنگ مجازی
زبان رسمی: فارسی
نام پیشین: APT34
بچه گربه مارپیچی یا هلیکس کیتن (به انگلیسی: Helix Kitten) (که توسط فایرآی، اویلریگ با نام آپی‌تی۳۴ (APT34) نیز شناخته می‌شود) یک گروه هکر است که توسط کرود استریک (en:CrowdStrike) به عنوان ایرانی شناخته شده‌است.
تاریخچه

بنا به گزارش‌ها این گروه از حداقل سال ۲۰۱۴ فعال بوده‌است. به گفتهٔ جان هالت‌کویست، این سازمان بسیاری از اهداف مشابه تهدید مداوم پیشرفته ۳۳ را هدف قرار داده‌است.
در آوریل ۲۰۱۹، کد منبع ابزار جاسوسی سایبری APT34 از طریق تلگرام لو رفت.
اهداف

گزارش شده‌است که این گروه سازمان‌ها را در صنایع مالی، انرژی، مخابرات، ارتباطات از راه دور و صنایع شیمیایی و همچنین سیستم‌های زیرساختی مهم هدف قرار داده‌است.
فنون

بنا به گزارش APT34 از ماکروهای مایکروسافت اکسل، بهره‌برداری‌های مبتنی بر پاورشل، جستجوی فراگیر و مهندسی اجتماعی برای دستیابی به اهداف خود استفاده می‌کند.
احسان عظیمی راد

| احسان عظیمی راد | احسان عظیمی راد |
| --- | --- |
نمایندهٔ دورهٔ دوازدهم مجلس شورای اسلامی: نمایندهٔ دورهٔ دوازدهم مجلس شورای اسلامی
متصدی: متصدی
آغاز به کار  ۷ خرداد ۱۴۰۳: آغاز به کار  ۷ خرداد ۱۴۰۳
حوزه انتخاباتی: مشهد و کلات
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: ۶ تیر ۱۳۶۲ (۴۱ سال) شهربابک، استان کرمان،  ایران
ملیت:  ایران
تحصیلات: دکتری مهندسی برق کارشناسی ارشد مهندسی برق کارشناسی مهندسی کامپیوتر
پیشه: سیاستمدار
وبگاه: https://ehsanazimirad.ir/
احسان عظیمی راد  (زاده ١٣۶٢ شهربابک) سیاستمدار ایرانی است که عضو هیئت علمی دانشگاه تربت حیدریه و نمایندهٔ  دورهٔ دوازدهم مجلس شورای اسلامی از حوزهٔ انتخابیهٔ مشهد و کلات در استان خراسان رضوی است که توانست با کسب ١۵٧ هزار و ۶٢١ رأی، به عنوان چهارمین نمایندهٔ این حوزه، راهی بهارستان شود. وی سخنگوی کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی دوره دوازدهم مجلس شورای اسلامی است.
نگارخانه

نطق دکتر احسان عظیمی راد در صحن علنی مجلس
احسان عظیمی راد در صحن علنی مجلس
احسان عظیمی راد در صحن علنی مجلس
دکتر احسان عظیمی راد و مهندس اتابک وزیر صمت در صحن علنی مجلس
نطق احسان عظیمی راد در صحن علنی
نیسی اوگولو

| نیسی اوگولو | نیسی اوگولو |
| --- | --- |
اطلاعات پس‌زمینه: اطلاعات پس‌زمینه
نام تولد: یهوه-نیسی اوگولو
زاده: پورت هارکورت، ایالت ریورز، نیجریه
ژانر: Afrobeats Afro-pop Afro highlife
پیشه(ها): ترانه‌سرا، هنرمند ضبط، کارآفرین، مهندس
یهوه-نیسی اوگولو، معروف به نیسی، خواننده، ترانه‌سرا و بنیانگذار استودیو انیمیشن کریل نیجریه ای است.
اوگولو در شش سالگی با موسیقی آشنا شد و در دانشگاه وارویک به تحصیل مهندسی مکانیک ادامه داد. پدربزرگ نیسی بنسون ایدونیج است که اولین مدیر گروه فالا آنیکولاپو کوتی است.
فیلم‌شناسی

«کیف» (2021)
آهنگ‌شناسی > آلبوم

Ignite (2020)
آهنگ‌شناسی > تک آهنگ

"جنایتکار" (۲۰۱۶)
"توجه کن" (۲۰۱۶)
"آشنا" (۲۰۱۶)
"Over Here" (2019)
"Move X2" (2021)
"Hold" (2021)
"گرانش" (۲۰۲۲)
"بیش از حد فکر کردن" (۲۰۲۲)
شهر ری

| شهر ری | شهر ری |
| --- | --- |
کشور:  ایران
استان: تهران
شهرستان: ری
بخش: مرکزی
نام(های) دیگر: رک، رگ، رگس راکس، راز، راگز، راگا، رغه، ارشکیه، راگو، راگیا، راگیانا، رام اردشیر
سال شهرشدن: ۶۰۰۰ سال قبل میلاد
مردم: مردم
جمعیت: ۸۰۰۰۰۰ نفر (۱۳۹۹)
جغرافیای طبیعی: جغرافیای طبیعی
مساحت: ۲۹۹۶ کیلومتر مربع
ارتفاع: ۱۱۸۰
آب‌وهوا: آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه: (بیشترین: ۴۲ درجه سلسیوس، کمترین: ۴ درجه سلسیوس)
اطلاعات شهری: اطلاعات شهری
شهردار: غلامرضا شنگی
پیش‌شمارهٔ تلفن: ۰۲۱
شناسهٔ ملی خودرو:  ایران ۳۳
  شهر ری  روی نقشه ایران ۳۵°۳۴′۵۹″شمالی ۵۱°۲۵′۵۲″شرقی﻿ / ﻿۳۵٫۵۸۳°شمالی ۵۱٫۴۳۱°شرقی﻿ / 35.583; 51.431   :   شهر ری  روی نقشه ایران ۳۵°۳۴′۵۹″شمالی ۵۱°۲۵′۵۲″شرقی﻿ / ﻿۳۵٫۵۸۳°شمالی ۵۱٫۴۳۱°شرقی﻿ / 35.583; 51.431   
 :  
شهر رِی (با نام تاریخی رِی) (آواپرونده:Fa-f-شهر ری.ogg) مرکز شهرستان ری در استان تهران در کشور ایران است. ری از کهن‌ترین شهرهای جهان است به‌طوری‌که این منطقه را در گذشته «شیخ‌البلاد» می‌گفتند. تاریخ پیدایش ری به زمان اقوام آریایی می‌رسد و در آن زمان، ری از همه‌ی شهرهای ماد بزرگتر بوده است. ری در لغت به معنای شهر سلطنتی است. ساکن و اهل ری را رازی می‌نامند. ری در بخشی از دوره‌ی زیاریان و نیز دوره‌ی سلجوقیان پایتخت ایران بوده‌است. این شهر در طول تاریخ به نام‌های گوناگونی خوانده می‌شده. راکس، راز، راگز، راگا، رغه، ارشکیه، راگو، راگیا، راگیانا، رام‌اردشیر، ام‌البلاد، ری‌شهر، شیخ‌البلاد و محمدیه از نام‌هایی بوده‌اند که ری در هر دوره به مناسبتی با یکی از این نام‌ها خوانده می‌شده است. بنابر آنچه که در وندیداد آمده ری سیزدهمین شهری است که درجهان ساخته شده است. تاریخ سکونت در این شهر به ۶۰۰۰ سال پیش از میلاد برمی‌گردد. ری همواره یکی از شهرهای مهم ایران باستان به‌شمار می‌رفته و دوره‌ای نیز پایتخت ایران باستان بوده است.بر مبنای آخرین داده‌های دقیق جغرافیایی درازای ری ۱۴ کیلومتر می‌باشد. این شهر در قرن چهارم هجری بزرگ‌ترین مرکز از مراکز چهارگانه‌ی ایالت جبال بوده‌است. ابن حوقل ذکر می‌کند که بعد از بغداد آبادتر از ری شهری در شرق نیست، جز آن‌که نیشابور به وسعت از آن بیشتر و بزرگتر است.
با وجود این‌که شهرری مرکز شهرستان ری است، امّا این شهر به‌عنوان منطقه‌ی ۲۰ شهرداری تهران نیز محسوب می‌شود. در فرهنگ عامیانه به این شهر به واسطه‌ی مدفون بودن عبدالعظیم حسنی، شاه عبدالعظیم نیز می‌گویند.
محدوده شهرستان ری در تقسیمات کشوری ایران
تاریخ ری

همچنین ببینید: تاریخ نظامی ری
یافته‌های سنگی جدید در محوطه باستانی و تاریخی ری از سکونت ده‌ها هزار ساله انسان در شهرری است که مربوط به دوره پارینه سنگی بوده و تاریخ این منطقه را بیش از ۴۰ یا ۸۰ هزار سال تغییر داده‌است.
ری کهن‌ترین شهر در استان تهران است. کتیبه‌های پارسی باستان و اوستا و منابع دیگر، گواه بر اهمیت ری باستان است. این شهر در جریان تاخت و تازهای اقوام مهاجم در سده‌های میانه مورد تخریب شدید قرار گرفت و موقعیت آن به عنوان پایتخت در دوران فرمانروایی دیلمیان آل بویه و سلجوقیان احیا شد. شهر ری از نظر تعداد آثار تاریخی خود از بسیاری از شهرهای باستانی دیگر غنی تر است. ری محل زندگی بسیاری از شخصیت‌های تاریخی، از جمله خاندان‌های سلطنتی، بازرگانان، دانشمندان و شاعران بوده‌است. رازی پژوهشگر ایرانی قرون وسطی و از مهم‌ترین شخصیت‌های علم پزشکی، اهل ری بود.
تاریخ ری > پیدایش ری

رابرت کرپرتر، سیاح انگلیسی به پیروی از مؤلف کتاب آثارالبلاد نقل می‌کند «ایرانیان بنای این شهر را به هوشنگ پسر بزرگ کیومرث نسبت می‌دهند.»
در کتاب نزهه‌القلوب آمده‌است ری را «شیث» بن آدم بنا نهاده‌است. در البلدان، ابن فقیه بنای ری را به احفاد «بیلان ابن اصبهان بن فلوج بن سام بن نوح» نسبت داده‌است.
همچنین مؤلف کتاب هفت اقلیم می‌نویسد: "در بنای شهر ری اختلاف بسیار کرده‌اند. بعضی برآنند که ری را «راز بن اصفهان بن فلوح» بنا کرده و برخی گویند «راز بن خراسان» ساخته و بعضی نقل می‌کنند هوشنگ پسر کیومرث پادشاه افسانه ای ایران. و کسانی هم روایت می‌کنند کیخسرو پسر سیاوش."
همچنین می‌گویند ری شهری است که پیروز پسر یزدگرد بنا کرد و آن را رام‌فیروز نام نهاد. در فرهنگنامه دهخدا آمده‌است: بانی ری، «راز بن فاروس پسر لواسان» و به قولی «شیث بن آدم» است. عده‌ای نیز بنای ری را به (روی) از فرزندان نوح یا «ری بن بیلان بن اصفهان بن فلوخ» نسبت داده‌اند.
ابوالقاسم فردوسی در شاهنامه ساخت شهر ری را به پیروز پسر یزدگرد شاه ساسانی نسبت می‌دهد، که خود این نام را بر این شهر می‌گذارد.
تاریخ ری > نام ری در متون پیش از اسلام

نام ری در کتیبه‌های هخامنشی و منابع یونانی به صورت رگ‌آ (Rega) و رغه (Rege) آمده‌است. سلوکیان به ری، آریا (Erya) و ارویا (Eroya) و اشکانیان «آرشکیا» می‌گفته‌اند.
تاریخ ری > ری پیش از اسلام

ری در دوران پیش از اسلام، مرکز بزرگ دینی زرتشتیان بوده و به وسیله مدیران موبد نوعی حکومت دینی نظیر واتیکان در آن وجود داشت و به‌طور کلی ری در دوران مادها و هخامنشیان و حتی قبل از آن نیز شهری مقدس به‌شمار می‌آمد. قرار گرفتن ری در مسیر جاده ابریشم که از آنجا به همدان می‌رفت علاوه بر جنبه مذهبی، اهمیت بازرگانی نیز به ری می‌داده‌است، لذا مردم ری عموماً بازرگان و تاجر پیشه بوده‌اند.
ورود آریایی‌ها در حدود هزاره دوم پیش از میلاد به ری و استقرار شعبه‌ای از آن‌ها در مسیر حرکت خود به شمال و غرب، آثاری از خود بر جای گذاشته که شواهد آن به صورت کوره‌های سفال پزی در کهریزک و نیز در سال ۱۳۷۳ در تپه معمورین در فرودگاه بین‌المللی امام خمینی به دست آمده‌است، پس از ورود آریایی‌ها که مهم‌ترین آن‌ها مادها و پارس‌ها بودند و درآمیختن آن‌ها (مادها) با بومیانی که پیش از آن‌ها در این سرزمین مستقر بودند، این منطقه نیز در تقسیم‌بندی مادها به رماد رازی یا راگا، راگس که در جنوب تهران قرار داشت قرار گرفت .(۷۲۰–۵۵۰ ق. م) با پیروزی کوروش بر جد خود آژدهاک در سال (۵۵۰ ق. م) پایه‌های اولین امپراتوری بزرگ جهانی پی‌ریزی شده که مدت دو قرن تا سال (۳۳۰ ق. م) دوام یافت این امپراتوری علاوه بر سرزمین‌های واقع در محدوده حکومت ماد از شرق تا سند، غرب تا آسیای کوچک را نیز در بر می‌گرفت، در تقسیم‌بندی داخلی تغییرات چندانی نسبت به دوره ماد داده نشد و ایالات مادی همچنان با همان نام بر جای ماندند در این دوره این منطقه در محدوده (رک) قرار داشته‌است. در بند ۱۲ از ستون ۱ متن پارسی باستان کتیبه بیستون آمده‌است:
داریوش شاه گوید: پس از آن، (فرورتیش) با سواران کم گریخت، سرزمینی (ری) نام در ماد سو روانه شد…
در بند ۱۱ ستون ۳ متن پارسی باستان بار دیگر از ری نام برده می‌شود.
داریوش شاه می‌گوید: پس از آن من سپاه پارسی را از ری نزد ویشتاسپ فرستادم…
اسکندر مقدونی در تعقیب داریوش سوم از راه همدان به ری وارد شد و ویرانی‌ها به بار آورد. پس از مرگ وی، فتوحاتش به دست سردارانش تقسیم شد و در این میان سلوکوس سردار نامی او با غلبه بر آنتیگون قسمت اعظم آسیای غربی را تصرف نمود و سلسله سلوکی را در سال (۳۱۲ ق. م) تشکیل داد.
در عهد سلوکیان، در ری زلزلهای شدید روی داد، شهر بر اثر این زلزله ویران شد و سلوکوس اول (بین سالهای ۳۱۲–۲۸۰ قبل از میلاد) شهر را دوباره ساخت و نام زادگاه خود اورپس را بر آن نهاد، به همین خاطر در دوران سلوکیان از شهر ری به نام اورپس در تاریخ یاد می‌شود.
چون آثار بجا مانده از اشکانیان توسط سلسله بعدی یعنی ساسانیان از بین رفته‌است از عصر اشکانیان اطلاعات زیادی در دست نیست ولی آنچه مسلم است ری همچنان اهمیت خود را حفظ کرده زیرا برج و باروی عظیمی در نزدیکی و ابتدای چشمه سوربن یا چشمه علی فعلی که اختصاص به شاهان و امرا داشت ساخته شده‌است. در این دوران ری به صورت یک مرکز دینی تجاری و قطب کشاورزی و دامداری به حیات خود ادامه داده‌است.[نیازمند منبع]
شهر ری در دوران ساسانیان از مراکز بزرگ دینی زرتشتیان بود و در آن به وسیله موبدان موبد نوعی حکومت دینی نظیر واتیکان وجود داشت. باید گفت ری در دوره ساسانیان شهر مقدس نامیده می‌شد و آتشکده ری از بزرگ‌ترین آتشکدههای آن عصر بود که بقایای آن نیز هم‌اکنون وجود دارد.
تاریخ ری > ری پس از اسلام

در دوره پس از اسلام که سپاه ایران در جنگ نهاوند از مسلمانان شکست خورد و حکومت مرکزی از بین رفت، کشور ایران و ممالک تابعه آن نیز به تدریج تکه‌تکه گردیدند و تکلیف هر شهر از جمله ری به دست مرزبانان آن افتاد. پس از فتح ری نو یا ری زیرین به دستور نعیم بن مقرن و به دست همین زینبدی بنا شد و ری قدیم یا ری برین تخریب شد. ری نو در جنوب شرقی ری قدیم بنا گردید.
ری در آغاز قرن چهارم دوران پرشکوهی از رشد و توسعه خود را آغاز کرد و این عهد مرداویج دیلمی اولین شاه خاندان زیاری بود. مرداویج در سال ۳۱۵ هجری در صحنه سیاست ظاهر شد و در سال ۳۱۹ هجری استقلال یافت و پایتخت خود را ری قرارداد.
ری در حکومت رکن الدوله پایتخت او محسوب می‌شد و در این زمان بازهم بر اهمیت ری افزوده شد. در این دوره ری مرکز سیاسی فرهنگی ایران و جهان اسلام تبدیل شد و این امر رونق دانش و ادب را در این شهر در پی داشت.
ری در دوره اسلامی، پناه‌گاه فرمان‌داران بنی‌امیه بود. این شهر از کشمکش‌های مذهبی آسیب بسیار دید و در سال ۶۱۷ هـ. ق مردم آن، در تاخت و تاز مغولان قتل‌عام شدند. هنوز آثار حمله مغولان از بین نرفته بود که ری بار دیگر در سال ۷۸۶ هـ. ق به دست سپاهیان تیمور به ویرانه‌ای بدل شد و دوباره بازسازی شد ری امروز همچنان پابرجاست.
نام‌گذاری

ری در لغت به معنای شهر سلطنتی است. ساکن و اهل ری را رازی می‌نامند.
«ری» و «راز» دو برادر بودند که با همکاری یکدیگر اینجا را بنا کردند. توافق کردند شهر را «ری» بنامند و اهالی آن را «رازی» نامند.
بانی این شهر، راز بن فارسی بن یواسان بوده‌است.
ری را به نام یکی از فرزندان «بیلان بن اصفهان بن فلوج بن سام بن نوح» نامگذاری کرده‌اند.
یاقوت حموی می‌نویسد:محمدحسن مقدم مراغه‌ای (۱۳۶۳)، تطبیق لغات جغرافیایی قدیم و جدید ایران، تهران، ص. ۹۶ «در تواریخ قدیم ایران می‌نویسند که کیکاووس ارابه‌ای اختراع نمود و آلاتی در آن قرار داد که به واسطه آن به آسمان‌ها رود. حق‌تعالی به باد حکم کرد آن ارابه را به ابر رساند و از آنجا سرنگون کند. کیکاووس با ارابه‌اش به دریای جرجان افتاد. کیخسرو پسر کیکاووس چون به تخت پادشاهی نشست، دستور داد آن ارابه را مرمت کنند تا به شهر بابل ببرد. در میانه راه به مردمی رسید که آن‌ها با دیدن وی فریاد برآوردند: «به ری آمد» یعنی با ارابه آمده. چه ری در لغت فرس قدیم به معنی ارابه است. کیخسرو حکم کرد در آن محل شهری بنا کردند و نام آن را ری گذاشتند.»
شیخ ربوه دمشقی (درگذشت ۷۲۷ هجری قمری) نوشته‌است: «از ری به معنی نیکویی یاد شده‌است.»
نام‌گذاری > نام‌های قدیم ری

آرساسیا، آرساکیا، ارشکیه، اروپس، اروپوس، اَلرّی، اورپا، اورپُس، ائوروپوس، بت رازیکایه، حضرت عبدالعظیم، دورا، رِ، راجیس، راجیش، راجیک، راز، رازی، رازوک، راژس، راک، راکس، راکیا، راگس، راگو، راگیا، راگا، راگیانا، رام اردشیر، رام پیروز (رام فیروز)، رائی، راورُپُس، رای، رغه، رک، رگ، رگس، رگه، ری ارشیر، ریشهر، شیخ‌البلاد، ماد پایین، ماد راجیانا، ماد رازی، ماد راگیان، ماد رگیانا، ماد سفیلا، محمدیه، مدی، ئوروپوس.
در مقدمه فرهنگنامه تطبیقی، کثرت صور و بخشی از اسامی و القاب ذکر شده ری به علت تفاوت در تلفظ‌ها، گویش‌ها و ضبط و حتی احتمالاً بر اثر اشتباه ناسخان به صورت‌های مختلف بیان شده‌است.
همچنین (راج) یا (راک) از نام‌های ری به معنای مشعشع است.
نکته دیگر آنکه اسامی ری کاملاً نقل نشده و نیاز به تحقیق بیشتری دارد. به عنوان نمونه عروس‌البلاد و ام‌البلاد دو تا از القاب مشهور ری هستند که در فهرست بالا از قلم افتاده‌است. همچنین در یک اثر متعلق به ۵۲۰ هجری قمری آمده‌است. منوچهر پیشدادی شهر ری را که خراب بود از نو بنا نهاد و آن را (ماه جان) نامید. ژان شاردن سیاح و جهانگرد دوره صفوی نیز در شمار لقب‌ها و عنوان‌های ری (باب‌الابواب الارض)، (سوق العالم) و (بلدة البلاد) را ذکر می‌کند. همچنین در مورد نام ری، در الواح بیستون در آن لوحی است که به زبان مادی می‌باشد راگا ثبت کرده و در لوح دیگر که به زبان تورانی است (راگ کا ان). همچنین در یک متن جغرافیایی قرن چهارم هجری از ری به نام (مهدیه) یاد شده و در علت این نام‌گذاری نوشته‌است: زیرا مهدی در روزگار منصور در ری اقامت داشت و رشید در آنجا زاده شد.
در زمان خلفای عباسی نام رسمی یعنی دولتی ری (محمدیه) بود به مناسبت اینکه محمد، که همان مهدی خلیفهٔ عباسی است، در زمان خلافت پدرش منصور در ری اقامت گزید و پسرش هارون‌الرشید نیز در آنجا متولد گردید. شهر محمدیه مهم‌ترین ضرابخانهٔ آن ایالت بود و نام آن روی بسیاری از سکه‌های دورهٔ عباسی دیده می‌شود.
جغرافیا

شهر ری محدوده‌ای است با مساحت ۲۲۹۳ کیلومتر مربع، از شمال به تهران، از جنوب به شهرستان قم، از شرق به شهرستان ورامین و شهرستان پاکدشت، از غرب به شهرستان‌های اسلامشهر، رباط کریم و زرندیه محدود می‌شود. مساحت بخش‌های پنجگانه شهرستان ری: بخش  مرکزی ۱۷۴؛ بخش قلعه نو ؟ ؛بخش خاوران؟ بخش کهریزک؟ ، و  فشاپویه ۱۶۴۵ کیلومتر مربع می‌باشد.
شهر ری مرکز شهرستان ری بین مختصات جغرافیایی '۳۶°۳۵ شمالی، '۲۶°۵۱ شرقی واقع شده‌است. ارتفاع این شهر از سطح دریا ۱۰۶۲ متر است. شهر ری در جنوب شهر تهران و متصل به شهر است. فاصله ری تا مرکز شهر تهران بالغ بر ۱۰ کیلومتر است.
جغرافیا > جمعیت شهرستان ری

شهرستان ری از نظر تقسیمات کشوری دارای ۵ بخش « خاوران -  قلعه نو  - فشافویه – کهریزک – مرکزی» و ۱۰ دهستان و ۱۳۰ روستای دارای سکنه است جمعیت شهرستان بر اساس آمار سال ۱۳۸۵ بالغ بر ۳۴۹۷۰۰ نفر است.
جغرافیا > آب و هوا

هوای شهر ری معتدل و خشک می‌باشد. حداکثر درجه حرارت در تابستان ۴۲ درجه سانتی‌گراد بالای صفر و حداقل در زمستان به ۹- درجه سانتی‌گراد می‌رسد. میزان باران سالیانه شهر ری به‌طور متوسط ۲۵۰ میلی‌متر است. در نزهت القلوب حمدالله مستوفی آمده‌است که ری به سبب بسته بودن شمالش آب و هوای متعفن و ناگوارنده داشته و عقرب قتال در او بسیار است. در شعری که خاقانی شروانی در زمان سکونتش در ری در قرن ششم در این باره سروده از آب و هوای این شهر به بدی یاد می‌کند.
جغرافیا > روستاها و دهستان‌ها

روستای تاریخی فیروزآباد (محل تولد سیّد رضا فیروزآبادی؛ سیاستمدار، روحانی، نیکوکار، نماینده چهار دوره‌ی مجلس شورای ملی و بنیان‌گذار بیمارستان فیروزآبادی شهر ری) - روستای تاریخی کلین (محل تولد شیخ محمد کلینی عالم بزرگ شیعه) - دولت‌آباد قیصریه ـ (روستایی کوچک جنب شیر و خورشید و ولی آباد) - تقی آباد - قلعه نو - بهشتی - گلحصار (قوچحصار سابق) - آب اندرمان (امامزاده ابوالحسن) - تبایین - قلعه گبری - عمادآور - قاسم‌آباد تهرانچی - خیرآباد از روستاهای شهر ری می‌باشند.
آثار طبیعی > ناهمواری‌ها

شهرستان ری در دشت واقع گردیده و کوه‌های آن ارتفاع زیادی ندارند. این کوه‌ها عبارتند از:
۱. کوه بی‌بی‌شهربانو: این کوه در شرق شهر ری و متصل به آن می‌باشد. کوه بی‌بی شهربانو در شرق شهر ری و ارتفاعش از سطح دریا ۱۵۳۵ متر است.

۲. کوه آراد این کوه در مرکز شهرستان ری حد فاصل بخش‌های کهریزک و فشاپویه قرار گرفته‌است. کوه آراد در ۹ کیلومتری شمال‌شرقی حسن‌آباد واقع شده و ارتفاع آن ۱۴۲۸ متر است. از این کوه به نام (اراده) هم یاد شده‌است. همچنین در یک نقشه متعلق به سال ۱۳۰۷ هجری قمری دوره ناصرالدین‌شاه قاجار که توسط دو نفر از مهندسین ایرانی وقت ترسیم شده بود. از کوه آراد با نام کوه (آراد) یاد شده‌است. همچنین در کتاب جغرافیای مفصل ایران کوه آراد با نام کوه (حسن‌آباد و کنارگرد) ذکر شده‌است.

۳. کوه مره این کوه در جنوب غربی شهر ری و در جنوب شهر حسن‌آباد و رودشور قرار گرفته‌است؛ و ارتفاع آن ۱۵۰۳ متر است.

۴. کوه کور ابلاغ: کوه کورابلاغ یکی از کوه‌های ناحیه مرکزی ایران است که در محل تلاقی چهار شهرستان زرندیه، ساوه، ری و قم واقع شده‌است. قسمت عمده این کوه و دو ارتفاع باند آن ۱۹۱۵ متر و ۱۹۴۰ متر در شمال استان قم واقع شده‌است. جنوب غربی شهرستان ری به دامنه‌های شمالی این کوه ختم می‌شود؛ و بخش شرقی کوه (گوی داغ) در شمال کوه کورابلاغ در شهرستان ری واقع شده‌است.
آثار طبیعی > تالاب‌ها

تالاب عشق آباد
دریاچه فشافویه
آثار طبیعی > رودخانه‌ها

چندین رود مشهور و مهم ایران که به حوضه البرز مرکزی ایران روان هستند همانند رودهای کرج، شور فشاپویه، جاجرود (در ناحیه مرز شرقی شهرستان ری) در شهر ری جریان یافته و سپس به رودهای کرج و جاجرود می‌پیوندند.
۱. رودخانه کرج: رودخانه کرج از کوه البرز سرچشمه گرفته و پس از عبور از چندین شهرستان استان تهران به دریاچه نمک می‌ریزد. این رودخانه با جهت شمال‌غربی - جنوب‌شرقی سرتاسر شهرستان ری را می‌پیماید و پس از پیوستن به یکی از شاخه‌های جاجرود به دریاچه نمک می‌ریزد.

۲. رودخانه جاجرود: رودخانه جاجرود یکی از رودهای دائمی و مهم شهرستان استان تهران است که با مسیر کلی جنوبی جاری است و در نهایت به دریاچه نمک می‌ریزد. شاخه‌ای از این رود از ناحیه مرز شرقی شهرستان ری عبور می‌کند.

۳. رود شور فشاپویه: رود طولانی شور با جهت شمال‌غربی-جنوب‌شرقی عرض شهرستان ری را طی می‌کند. این رود از ۶ کیلومتری جنوب حسن‌آباد فشاپویه عبور می‌کند و به شوره‌زار شرق حوض سلطان قم می‌ریزد.
چندین رودخانه کوتاه هم از شهر ری عبور می‌کنند. برخی از آن‌ها عبارتند از رودخانه جعفرآباد یا دربند، رودخانه سرخه حصار و رودخانه کن.
آثار طبیعی > پوشش گیاهی

شهرستان ری به لحاظ آب و هوا نیمه‌صحرایی، دارای جنگل طبیعی نیست و جنگل دست کاشت آن بالغ بر ۳۸۷ هکتار است. اما از نظر مرتع نسبتاً غنی است و با ۱۶۶۲۰۰ هکتار در میان ۱۲ شهرستان استان تهران پس از فیروزکوه، ساوجبلاغ و دماوند رتبه چهارم را داراست. درختان گز و از گیاهانی که کاربرد دارویی دارند مانند خاکشیر، گل گاوزبان، کاسنی، کرچک و پونه در بسیاری نقاط می‌روید.
آثار تاریخی

ری تنها منطقه باستانی استان تهران است که دارای آثار تاریخی و مکان‌های دیدنی زیادی است. این منطقه قطب توسعه توریسم مذهبی استان تهران نیز به‌شمار می‌آید. جاذبه‌های تاریخی شهرستان ری بر جاذبه‌های طبیعی منطقه غالب است. قدمت طولانی و سابقه کهن ری سبب شده که آثار تاریخی بسیار قدیمی مانند باروی ری برین - که مربوط به سده‌های قبل از میلاد است - در این شهر وجود داشته باشد. برخی از مهم‌ترین آثار تاریخی‌های شهر ری عبارتند از:
آثار تاریخی > آثار تاریخی پیش از اسلام

تپه میل - آتشکده بهرام
چشمه علی
باروی ری
دژ رشکان
استدوان گبرها
دژ سلجوقی
تپه باستانی کنده
تپه قمی آباد
قلعه گبری شهرری
کتیبه و نقش برجسته شکار شیر فتحعلیشاه قاجار (کوه سرسره):کوهی که چشمه علی از پای آن جاری است و کوه سرسره نامیده می‌شود سابقاً تصویری برجسته از دوره ساسانیان بر بدنه آن کنده شده بود که پادشاه ساسانی را سوار بر اسب و نیزه‌ای در دست نشان می‌داد، ولی فتحعلی شاه در سال ۱۲۴۸ هجری قمری آن را محو ساخت و صورت خود را به‌جای آن گذاشت. این نقش برجسته، سال‌ها پیش توسط کارخانه سیمان ری به منظور استخراج سنگ معدن و تولید سیمان منهدم شد که البته تاریخ دقیق تخریب آن مشخص نیست. تنها قطعه‌ای که از آن باقی ماند، در ساختمان متروکه کارخانه سیمان ری در وضعیت بسیار نامناسبی در برابر عوامل فرساینده مختلف رها شد و قرار شد که میراث فرهنگی رسیدگی کند.
نمایی از نقش‌برجسته فتحعلی شاه قاجار که به جای نقش برجسته ساسانی در کوه حک شد و بعدها نزدیک کارخانه سیمان ری قرار گرفت در حال حاضر به دلیل تخریب کوه برای مواد اولیه سیمان، اثری از آن نیست.
نقش‌برجسته یکی از شاهان ساسانی، احتمالاً اردشیر اول یا شاهپور نخست که تا زمان فتحعلی شاه قاجار در محل کوه نزدیک کارخانه سیمان ری قرار داشته‌است و به دستور فتحعلی شاه از بین رفته و نقش خود را به جای آن حجاری نموده بوده‌است.
بازار تاریخی شهر ری.
باروی ری در چشمه علی
کارگر ایرانی در حال کاوش تپه‌های چشمه علی(عکاس: آنه ماری شوارتسنباخ)
کارگران ایرانی در حال کاوش در ری  آنها برای کاوش مشترک موزه بوستون و دانشگاه فیلادلفیا کار می‌کردند، ۱۹۳۳ (عکاس: آنه ماری شوارتسنباخ)
کارگران ایرانی در حال کاوش، ۱۹۳۳
اریش اشمیت در محل کاوش، احتمالاً چشمه علی، ۱۹۳۳
آثار تاریخی > آثار تاریخی پس از اسلام

بازار ری
کاروانسرای شاه‌عباسی (شهر ری)
برج طغرل
کوه نقاره‌خانه
زندان هارون
گنبد امیر اینانج
کاروانسرای کنارگرد
قلعه گبری
قلعه کاسنی ری
یخچال تاریخی کلین
مقبره شیخ کلینی