تاجیک‌ها
چهره‌های سرشناس

دانشمندان
ابوحنیفه (۸۰–۱۵۰ ه‍.ق)، فقیه و متکلم نامدار کوفه و پایه‌گذار مذهب حنفی از مذاهب چهارگانهٔ اهل‌سنت است.
یحیی بن خالد برمکی، دانشمند، سیاست‌دان و وزیر عباسیان‐اهل ولایت بلخ
فضل بن سهل سرخسی، دانشمند و سیاست‌مدار‐اهل ولایت مرو
ابو معشر بلخی، جغرافی‌دان و دانشمند
محمد ایاز نیازی
محمد بخاری، دانشمند دینی و نویسنده کتاب احادیث صحیح بخاری
محمد ترمذی، پژوهشگر اسلامی و گردآورنده احادیث-او تاجیک‌تبار پارسی زبان اهل شهر ترمذ بود
مبارزان
تیمور ملک، سردار تاجیک و رهبر مدافعان شهر خجند در زمان حمله مغول به خوارزمشاهیان
غیاث الدین غوری، بنیان‌گذار سلسله شاهنشاهی غوریان
یاسین ضیاء، رهبر جبهه آزادی افغانستان و رئیس کل ستاد ارتش افغانستان در دولت جمهوریت افغانستان اهل شهرستان شکردره کابل
محمد داوود داوود،‌ از ژنرالان تاجیک اهل ولایت تخار، فرمانده پولیس زون ۳۰۳ پامیر بود. او از چهره‌های شناخته‌شده ضد طالبان بود.
مولانا شاه جهان نوری، فرمانده مبارز جنگ با شوروی و مبارزه علیه گروه طالبان-اهل فرخار ولایت تخار
حبیب‌الله کلکانی،‌ پادشاه افغانستان و رهبر جنبش سقاوی‌ها اهل شهرستان کلکان ولایت کابل-افغانستان
میر مسجدی خان، از رهبران برجسته مقاومت جنگ علیه انگلیس
احمد شاه مسعود، قهرمان ملی افغانستان و فرمانده شورای نظار
شاعران و نویسندگان
خلیل‌الله خلیلی، مشهور به استاد خلیلی (زادهٔ ۱۲۸۶ در کابل – درگذشتهٔ ۱۳۶۶ خورشیدی در اسلام‌آباد)، شاعر فارسی‌گوی و تاجیک‌تبار معاصر افغانستان است.
مولانا جلال الدین محمد بلخی، شاعر پارسی‌زبان و صوفی اهل بلخ
جامی
خوارزمی
سنایی غزنویی
رودکی سمرقندی،‌ نخستین شاعر مشهور پارسی‌سرا، در دورهٔ پادشاهی سامانیان اهل پنج‌رود از توابع سمرقند است
رابعه بلخی، مادر شعر فارسی اهل بلخ
مخفی بدخشی، شاعر زن پارسی زبان اهل ولایت بدخشان افغانستان
پیرو سلیمانی، شاعر و نویسنده تاجیک‌تبار اهل بخارا
ناصرخسرو، از شاعران بزرگ فارسی‌زبان، فیلسوف، حکیم و جهانگرد و از مبلغان مذهب اسماعیلی بود
واصف باختری، شاعر پارسی‌زبان اهل ولایت بلخ-افغانستان
لیلا صراحت روشنی (۲۳ جوزا ۱۳۳۷–۳۱ سرطان ۱۳۸۳)، شاعر، نویسنده و روزنامه‌نگار اهل ولایت پروان
نجیب بارور، نویسنده و شاعر اهل ولایت پنجشیر-افغانستان
قهار عاصی، شاعر اهل ولایت پنجشیر-افغانستان
صوفی عشقری، شاعر و صوفی اهل ولایت کابل (پغمان)-افغانستان
مولانا حیدری وجودی، نویسنده، شاعر، عارف و مولاناشناس اهل ولایت پنجشیر-افغانستان
هارون راعون شاعر، ترانه‌سرا و داستان‌نویس اهل ولایت تخار
جاوید فرهاد شاعر و نویسنده معاصر اهل کابل
لایق شیرعلی، شاعر بزرگ تاجیک اهل سغد-تاجیکستان
خالد حسینی، نویسنده اهل ولایت هرات
محمدکاظم کاظمی، نویسنده و شاعر اهل ولایت هرات
بیرنگ کوهدامنی، نویسنده و شاعر اهل ولایت کابل افغانستان
رهنورد زریاب، نویسنده و روزنامه‌نگار اهل ولایت غزنی افغانستان
پرتو نادری، نویسنده، شاعر و فعال اجتماعی اهل ولایت بدخشان افغانستان
خواجه عبدالله انصاری، دانشمند و عارف صوفی‌مسلک اهل هرات- او به عنوان یکی از نوابغ ادبی و چهره‌های شاخص و خراسان قدیم در قرن ۱۱ میلادی/ ۵ ه‍.ق شناخته می‌شود
شهید بلخی، شاعر و دانشمند دوره سامانی
مهستی گنجه‌ای، از شاعران معروف
کمال خجندی،‌ شاعر و عارف بزرگ اهل خجند-تاجیکستان
صدرالدین عینی، خبرنگار، نویسنده، شاعر و تاریخ‌نگار تاجیک‌تبار ازبکستانی اهل بخارا
سیاستمداران
ببرک کارمل، سیاستمدار و رهبر جناح پرچم و رئیس‌جمهور قبلی افغانستان
برهان‌الدین ربانی، رهبر حزب جمعیت اهل ولایت بدخشان و رئیس دولت اسلامی افغانستان
احمد مسعود، سیاستمدار و رهبر جبهه مقاومت ملی، او فرزند احمدشاه مسعود است
عبداللطیف پدرام، سیاستمدار، شاعر، نویسنده، روزنامه‌نگار، عضو مجلس نمایندگان از ولایت بدخشان و رهبر حزب کنگره ملی در افغانستان است.
رنگین دادفر سپنتا، سیاستمدار تاجیک اهل ولایت هرات- وی مشاور امنیت ملی و وزیر خارجه پیشین بود
صلاح‌الدین ربانی، سیاستمدار اهل ولایت بدخشان افغانستان
عطا محمد نور، سیاستمدار
امامعلی رحمان، رئیس‌جمهور کشور تاجیکستان
حبیب‌الرحمان پدرام، سیاستمدار اهل ولایت هرات-او نماینده مردم ولایت هرات در مجلس نمایندگان در دوره جمهوریت افغانستان بود.
نیلوفر ابراهیمی، سیاستمدار و نماینده مردم بدخشان در پارلمان
هرثمه بن اعین، سیاست مدار و فرمانده دوره عباسیان ‐اهل ولایت بلخ
هنرمندان
کمال‌الدین بهزاد، استاد نقاش-اهل ولایت هرات افغانستان
احمد ظاهر، خواننده اهل ولایت لغمان افغانستان
دولتمند خالف، موسیقی‌دان فلک‌سرا و نوازده اهل تاجیکستان
زهره شورانگیز، موسیقی‌دان اهل ولایت کابل افغانستان
در محمد کشمی، آوازخوان، استاد موسیقی محلی، فلک خوان هنرمند اهل ولایت بدخشان-افغانستان
میر مفتون، خواننده و نوازنده اهل ولایت بدخشان-افغانستان
مسیح سیغانی، بازیکن فوتبال اهل ولایت بامیان-افغانستان