حقوق بشر در عراق بعثی
نقض اسناد حقوق بشر ۱۹۷۹–۲۰۰۳

سازمان‌های حقوق بشر اعدام‌های مورد تأیید دولت، اعمال شکنجه و تجاوز جنسی را برای چندین دهه از زمان به قدرت رسیدن صدام حسین در سال ۱۹۷۹ تا سقوط او در سال۲۰۰۳ مستند کرده‌اند.
در سال۲۰۰۲، قطعنامه‌ای با حمایت اتحادیهٔ اروپا توسط کمیسیون حقوق بشر به تصویب رسید که بیان می‌کرد هیچ بهبودی در بحران حقوق بشر در عراق رخ نداده‌است. این بیانیه دولت صدام حسین را به دلیل «نقض سیستماتیک، گسترده و بسیار شدید حقوق بشر و حقوق بین‌الملل بشردوستانه» محکوم کرد و از عراق خواست تا اعدام‌های خودسرانه را متوقف کند.
مشارکت کامل سیاسی در سطح ملی فقط به اعضای حزب بعث که تنها ۸ درصد جمعیت را تشکیل می‌دادند محدود می‌شد.
شهروندان عراقی از نظر قانونی اجازهٔ تجمع نداشتند مگر این‌که برای ابراز حمایت از دولت باشد. دولت عراق تأسیس احزاب سیاسی را کنترل می‌کرد، امور داخلی آن‌ها را تنظیم می‌کرد و بر فعالیت‌های آن‌ها نظارت می‌کرد.
ایست‌های بازرسی پلیس در جاده‌ها و بزرگراه‌های عراق از تردد شهروندان عادی در سراسر کشور بدون مجوز دولت جلوگیری می‌کرد و ویزای خروج گران‌قیمت مانع از سفر شهروندان عراقی به خارج از کشور می‌شد. قبل از سفر، یک شهروند عراقی باید وثیقه می‌فرستاد. زنان عراقی نمی‌توانستند بدون همراهی یکی از اقوام مرد به خارج از کشور سفر کنند.
آزار و شکنجهٔ کردهای فیلی در زمان صدام حسین، که به عنوان نسل‌کشی کردها نیز شناخته می‌شود، آزار و شکنجهٔ سیستماتیک فیلی‌ها توسط صدام حسین بین سال‌های ۱۹۷۰ و ۲۰۰۳ بود. این آزار و اذیت‌ها منجر به اخراج، فرار و تبعید مؤثر کردهای فیلی از سرزمین اجدادی خود در عراق شد. آزار و شکنجه زمانی شروع شد که تعداد زیادی از کردهای فیلی در معرض کارزار بزرگ رژیم قرار گرفتند که با صدور حکم ۶۶۶ منحل شده و کردهای فیلی را از ملیت عراقی محروم کرد و آن‌ها را ایرانی تلقی کرد. اعدام‌های سیستماتیک از سال ۱۹۷۹ در بغداد و خانقین آغاز شد و سپس به دیگر مناطق عراق و کردستان گسترش یافت. تخمین زده می‌شود که حدود ۲۵۰۰۰ کرد فیلی در اثر اسارت و شکنجه جان باختند.[نیازمند شفاف‌سازی]
حملهٔ شیمیایی به حلبچه: حمله با گاز سمی به حلبچه در دورهٔ ۱۵ تا ۱۹ مارس ۱۹۸۸ در طول جنگ ایران و عراق رخ داد که در آن نیروهای دولتی عراق از سلاح‌های شیمیایی استفاده کردند و هزاران غیرنظامی در شهر کردنشین حلبچهٔ عراق کشته شدند.
کمپین انفال: در سال ۱۹۸۸، رژیم صدام حسین یک کمپین نابودی مردم کرد ساکن شمال عراق را آغاز کرد که با عنوان کمپین انفال شناخته می‌شود. تیمی از بازرسان دیده‌بان حقوق بشر، پس از تجزیه و تحلیل هجده تُن اسناد به‌دست آمده از عراق، آزمایش نمونه‌های خاک و انجام مصاحبه با بیش از ۳۵۰ شاهد، مشخص کردند که حملات به مردم کرد با نقض فاحش حقوق بشر، از جمله اعدام‌های دسته‌جمعی همراه بوده‌است. و ناپدید شدن ده‌ها هزار غیرنظامی، استفادهٔ گسترده از سلاح‌های شیمیایی از جمله سارین ،گاز خردل و عوامل اعصاب که منجر به کشته شدن هزاران نفر شد، حبس خودسرانهٔ ده‌ها هزار زن، کودک و سالمند برای ماه‌ها در شرایط محرومیت شدید، آوارگی اجباری صدها هزار نفر از روستاییان پس از تخریب خانه‌هایشان، و تخریب عمدهٔ نزدیک به دو هزار روستا به همراه مدارس، مساجد، مزارع و نیروگاه‌های آن‌ها.
۵۰۰۰۰ تا ۷۰۰۰۰ شیعه در دههٔ ۱۹۸۰ دستگیر شدند و دیگر خبری از آن‌ها نشد.
۸۰۰۰ کُرد از طایفهٔ بارزانی ناپدید و احتمالاً کشته شدند.
۵۰۰۰۰ مخالف، اعضای حزب، کردها و سایر اقلیت‌ها در دههٔ ۱۹۸۰ تا ۱۹۹۰ ناپدید و کشته شدند.
در آوریل ۱۹۹۱، پس از این‌که صدام کنترل کویت را در جنگ خلیج فارس از دست داد، ظالمانه چندین قیام در شمال کردستان و شیعیان جنوب را سرکوب کرد. نیروهای او مرتکب قتل‌عام تمام عیار و سایر موارد نقض فاحش حقوق بشر علیه هر دو گروه شدند، مشابه مواردی که قبلاً ذکر شد.
در ۲۳ مارس ۲۰۰۳، در جریان تهاجم سال ۲۰۰۳ به عراق، تلویزیون عراق با تخطی از کنوانسیون ژنو، با اسیران جنگی در تلویزیون مصاحبه کرد.
همچنین در آوریل ۲۰۰۳، سی‌ان‌ان فاش کرد که اطلاعاتی در مورد شکنجهٔ روزنامه‌نگاران و شهروندان عراقی توسط حکومت عراق در دههٔ ۱۹۹۰ پنهان کرده‌است. به گفتهٔ مدیر اجرایی اخبار سی‌ان‌ان، این کانال نه تنها نگران امنیت کارکنان خود، بلکه منابع و خبرچینان عراقی نیز بوده‌است که می‌توانند انتظار مجازات برای صحبت آزادانه با خبرنگاران را داشته باشند. همچنین به گفتهٔ این مجری، «سایر خبرگزاری‌ها نیز در همین رابطه نگران بودند».
پس از تهاجم سال ۲۰۰۳ به عراق، چندین گور دسته‌جمعی در عراق پیدا شد که در مجموع چندین هزار جسد را در خود جای داده بود و تا به امروز تعداد بیشتری از آن‌ها کشف شده‌است. در حالی که اعتقاد بر این بود که اکثر کشته‌شدگان در قبرها در قیام سال ۱۹۹۱ علیه صدام حسین جان باختند، به نظر می‌رسید که برخی از آن‌ها به دلیل اعدام یا در زمان‌هایی غیر از شورش سال ۱۹۹۱ مرده‌اند.
همچنین پس از تهاجم، مراکز شکنجهٔ متعددی در دفاتر امنیتی و پاسگاه‌های پلیس در سراسر عراق پیدا شد. تجهیزات یافت شده در این مراکز معمولاً شامل قلاب‌هایی برای آویزان کردن افراد با دست برای ضرب و شتم، دستگاه‌هایی برای شوک الکتریکی و سایر تجهیزاتی است که اغلب در کشورهای دارای خدمات امنیتی خشن و سایر کشورهای مستبد یافت می‌شود.