stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
زیست‌شناسی کوانتومی
کاربردها > برداشت مغناطیسی

برداشت مغناطیسی به توانایی جانوران در جهت‌یابی با استفاده از تمایل میدان مغناطیسی زمین اشاره دارد. یک توضیح احتمالی برای درک مغناطیسی سازوکار جفت رادیکال درهم تنیده‌است. سازوکار جفت رادیکال به خوبی در شیمی اسپین ایجاد شده‌است، و در سال ۱۹۷۸ توسط شولتون و دیگران مورد استفاده قرار گرفت. نسبت میان جفت‌های تکی و سه‌گانه بوسیله برهم کنش جفت الکترون درگیر با میدان مغناطیسی زمین تغییر کرده‌است. در سال ۲۰۰۰، کریپتوکروم به عنوان «مولکول مغناطیسی» مطرح شد که می‌تواند از جفت‌های رادیکال حساس به مغناطیسی برخوردار باشد. کریپتوکروم، فلاوپروتئین موجود در چشم رابین‌های اروپایی و سایر گونه‌های جانوران، تنها پروتئین شناخته شده برای ایجاد جفت‌های رادیکال ناشی از عکس در جانوران است. در هنگام تعامل با ذرات سبک، کریپتوکروم از طریق واکنش ردوکس عبور می‌کند، که جفت‌های رادیکال را هم در هنگام کاهش عکس و هم در اکسیداسیون به دست می‌آورد. عملکرد کریپتوکروم در میان گونه‌ها متنوع است، با این حال، عکس گرفتن از جفت‌های رادیکال در اثر قرار گرفتن در معرض نور آبی رخ می‌دهد، که یک الکترون را در یک کروموفور تحریک می‌کند. تصور مغناطیسی در تاریکی نیز ممکن است، بنابراین سازوکار باید بیشتر به جفت‌های رادیکال ایجاد شده در طول اکسیداسیون مستقل از نور تکیه کند. آزمایش‌ها از این تئوری اساسی پشتیبانی می‌کند که الکترون‌های جفت رادیکال می‌توانند به‌طور قابل توجهی تحت تأثیر میدان‌های مغناطیسی بسیار ضعیف قرار گیرند، یعنی صرفاً جهت میدان‌های مغناطیسی ضعیف می‌توانند بر واکنش جفت رادیکال تأثیر بگذارند و بنابراین می‌توانند شکل‌گیری محصولات شیمیایی را «کاتالیز کنند». این که آیا این سازوکار در مورد برداشت مغناطیسی یا زیست‌شناسی کوانتومی کاربرد دارد، یا این که آیا میدان مغناطیسی زمین با کمک جفت‌های رادیکال شکل‌گیری محصولات بیوشیمیایی را «کاتالیز» می‌کند، مشخص نشده‌است. نکته اول این است که جفت‌های رادیکال ممکن است لازم نباشند، ویژگی اصلی کوانتومی سازوکار جفت رادیکال باشد، تا بتوانند در این فرایندها نقش داشته باشند. جفت‌های رادیکال درهم و برهم خورده وجود دارد. با این حال، محققان شواهدی برای سازوکار جفت رادیکال در زمانی پیدا کردند که رابین‌ها، سوسک‌ها، و چکاوک باغ‌های اروپایی، زمانی که در معرض یک فرکانس رادیویی باشند که مانع میدان‌های مغناطیسی و شیمی جفت رادیکال می‌شوند، دیگر نمی‌توانند جهت‌یابی کنند. برای نشان دادن تجربی مشارکت، باید آزمایشی طراحی شود که بتواند جفت رادیکال‌ها را بدون دخالت سایر جفت رادیکال‌ها به هم بزند یا برعکس، که ابتدا نیاز به نمایش در یک آزمایشگاه قبل از استفاده در جفت‌های رادیکال داخل بدن باشد.
کاربردها > سایر کاربردهای زیست‌شناختی

نمونه‌های دیگر پدیده‌های کوانتومی در سامانه‌های زیست‌شناختی شامل تبدیل انرژی شیمیایی به موتورهای حرکتی و براونیان موتور در بسیاری از فرایندهای سلولی است.
مکس ادلر (بازیگر)

| مکس ادلر | مکس ادلر |
| --- | --- |
نام هنگام تولد: مکس ادلر
زادهٔ: ۱۷ ژانویهٔ ۱۹۸۶ ‏(۳۸ سال) کویینز, نیویورک سیتی
سال‌های فعالیت: ۲۰۰۶–اکنون
مکس ادلر (به انگلیسی: Max Adler) (زاده ۱۷ ژانویه ۱۹۸۶) بازیگر آمریکایی است که علت اصلی شهرت وی بازی در نقش دیو کرافسکی در مجموعه تلویزیونی گلی است.
وی از فعالان حقوق همجنسگرایان است و در پروژه بهتر می‌شود مشارکت داشته‌است.
عدسی فرسنل

لنز فرنل یک فانوس دریایی
چگونگی متمرکزکردن نور به‌وسیلهٔ لنز فرنل
۱-سطح مقطع یک لنز فرنل
۲- سطح مقطع یک لنز سنتی با قدرت یکسان
لنز فرنل (Fresnel Lens) (یا آنچه که به اشتباه عدسی فرسنل خوانده می‌شود)، نوعی عدسی است که در اصل توسط یک فیزیکدان فرانسوی به نام آگوستن-ژان فرنل برای فانوس‌های دریایی ساخته شد. طراحی آن به گونه‌ای است که امکان تولید لنزهایی با دهانهٔ بزرگ و فاصلهٔ کانونی کوچک را فراهم می‌کند، بدون اینکه نیازی به جرم و حجمی از ماده که در لنزهای سنتی استفاده می‌شود باشد. در مقایسه با لنزهای سنتی حجیم، عدسی فرنل بسیار نازک‌تر، بزرگتر، و مسطح‌تر است، و نور مایل بیشتری را از منبع جذب می‌کند؛ بنابراین این امکان را فراهم می‌آورد که فانوس‌های دریایی از فاصله‌های بسیار دور رویت‌پذیر باشند.
جرالد اندرسون

| جرالد اندرسون | جرالد اندرسون |
| --- | --- |
زادهٔ: ۷ مارس ۱۹۸۹ ‏(۳۵ سال) جنرال سانتوس
ملیت: فیلیپین
تحصیلات: آکادمی اسپرینگ کریک، تگزاس
پیشه‌ها:  بازیگر  سفیر برند 
سال‌های فعالیت: ۲۰۰۶–اکنون
نماینده(ها): استار مجیک (از سال ۲۰۰۶)
آثار برجسته:  پینوی برادر بزرگ: نسخه نوجوان  امیدوارم دوباره برگردم  «ما دو نفر»  بوبوی  در محل کار  ناتانیل 
قد: ۱٫۸۰ متر (۵ فوت ۱۱ اینچ)
شریک زندگی: جولیا بارتو
پیشه بسکتبال: پیشه بسکتبال
شمارهٔ ۲۴ – Marikina Shoemasters: شمارهٔ ۲۴ – Marikina Shoemasters
پست: پوینت گارد
لیگ: Maharlika Pilipinas Basketball League
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
قد: ۵ فوت ۱۱ اینچ (۱٫۸۰ متر)
اطلاعات حرفه: اطلاعات حرفه
پیشه بازیکنی: ۲۰۱۸–اکنون
تاریخچه فعالیت: تاریخچه فعالیت
۲۰۱۸–۲۰۱۹: Marikina Shoemasters
۲۰۱۹–۲۰۲۱: Imus Bandera
۲۰۲۱–۲۰۲۲: GenSan Warriors
۲۰۲۲: Boracay Islanders
2023–present: Marikina Shoemasters
 :  
دستاوردهای حرفه‌ای و جوایز: دستاوردهای حرفه‌ای و جوایز
 ۲× MPBL All-Star (2019، ۲۰۲۰) :  ۲× MPBL All-Star (2019، ۲۰۲۰) 
 :  
 :  
جرالد اندرسون (انگلیسی: Gerald Anderson؛ زادهٔ ۷ مارس ۱۹۸۹) بازیگر، مدل (شخص)، و بازیگر تلویزیون اهل فیلیپین است. وی از سال ۲۰۰۶ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می‌توان به همیشه شاید من باش اشاره کرد.
لیوسیا هوهانیسیان

لیوسیا (لوسیا، لیودمیلا) ایوانی هوهانیسیان (ارمنی: Լյուսյա (Լուսյա, Լյուդմիլա) Իվանի Հովհաննիսյան؛ انگلیسی: Lusya Hovhannissian؛ ۱۷ سپتامبر ۱۹۲۶ – ۱۸ مارس ۱۹۹۳) یک بازیگر اهل ارمنستان بود. وی بین سال‌های - تا - میلادی فعالیت می‌کرد.
زندگی‌نامه

وی در ۱۷ سپتامبر ۱۹۲۶ در دونتسک به دنیا آمد و از انستیتو دولتی هنرهای زیبای ایروان (۱۹۴۶) فارغ‌التحصیل شد. وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون هنرمند مردمی ارمنستان شوروی (۱۹۷۸) و جایزه دولتی اتحاد شوروی (۱۹۸۱) شده است. وی در ۱۸ مارس ۱۹۹۳ در سن ۶۶ سالگی در ایروان درگذشت.
پریسیازین

| 0 | 1 |
| --- | --- |
داده‌های بالینی: داده‌های بالینی
رده‌بندی داروهایبارداری:  AU: C   
روش مصرف دارو: خوراکی
کد ATC: N05AC01 
وضعیت قانونی: وضعیت قانونی
وضعیت قانونی:  AU: فقط با نسخه (اس۴)   CA: فقط ℞   UK: فقط ℞ (POM)   ℞ (Prescription only) 
داده‌های فارماکوکینتیک: داده‌های فارماکوکینتیک
متابولیسم: کبد (mostly via conjugation)
نیمه‌عمر حذف: ۱۲ ساعت
دفع: کلیه
شناسه‌ها: شناسه‌ها
 نام آیوپاک 10-[3-(4-hydroxypiperidin-1-yl)propyl]-10H-phenothiazine-2-carbonitrile :  نام آیوپاک 10-[3-(4-hydroxypiperidin-1-yl)propyl]-10H-phenothiazine-2-carbonitrile 
شمارهٔ سی‌ای‌اس: 2622-26-6 Y
پاب‌کم CID: 4747
دراگ‌بنک: DB01608 N
کم‌اسپایدر: 4585 N
UNII: 3405M6FD73
KEGG: D01485 Y
ChEBI: CHEBI:31981 N
ChEMBL: ChEMBL251940 N
CompTox Dashboard (EPA): DTXSID5045910 
ECHA InfoCard: 100.018.248 
داده‌های فیزیکی و شیمیایی: داده‌های فیزیکی و شیمیایی
فرمول شیمیایی: C21H23N3OS
جرم مولی: ۷۰۰۲۳۶۵۵۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰♠۳۶۵٫۵۰ g·mol−1
مدل سه بعدی (جی‌مول): Interactive image
 SMILES C1CN(CCC1O)CCCN2C3=CC=CC=C3SC4=C2C=C(C=C4)C#N :  SMILES C1CN(CCC1O)CCCN2C3=CC=CC=C3SC4=C2C=C(C=C4)C#N 
 InChI InChI=1S/C21H23N3OS/c22-15-16-6-7-21-19(14-16)24(18-4-1-2-5-20(18)26-21)11-3-10-23-12-8-17(25)9-13-23/h1-2,4-7,14,17,25H,3,8-13H2 N Key:LUALIOATIOESLM-UHFFFAOYSA-N N :  InChI InChI=1S/C21H23N3OS/c22-15-16-6-7-21-19(14-16)24(18-4-1-2-5-20(18)26-21)11-3-10-23-12-8-17(25)9-13-23/h1-2,4-7,14,17,25H,3,8-13H2 N Key:LUALIOATIOESLM-UHFFFAOYSA-N N 
  (صحت‌سنجی):   (صحت‌سنجی)
پریسیازین(به انگلیسی: Periciazine) (INN)، داروییست از دسته فنوتیازین‌ها که به عنوان ضدروان‌پریشی تیپیکال کاربرد دارد.
پریسیازین برای فروش در ایالات متحده تأیید نشده‌است. این دارو معمولاً در کانادا و روسیه با نام تجاری Neuleptil و در انگلستان و استرالیا با نام تجاری Neulactil به فروش می‌رسد.
ژانلا سالوادور

| ژانلا سالوادور | ژانلا سالوادور |
| --- | --- |
نام هنگام تولد: جانلا ماکسین دیزایر سالوادور
زادهٔ: ۳۰ مارس ۱۹۹۸ ‏(۲۶ سال) سبو
ملیت: فیلیپین
پیشه‌ها: بازیگر خواننده مدل
سال‌های فعالیت: ۲۰۱۲–اکنون
نماینده: استار مجیک
فرزندان: ۱
پیشه موسیقی: پیشه موسیقی
ژانر: پاپ راک موسیقی اصلی فیلیپینی
ساز(ها): آواز پیانو  ویولن سل گیتار
ناشر(ان): استار میوزیک
همکاری‌های مرتبط: اس ای پی اِت گرلز مارلو مورتل
 :  
ژانلا سالوادور (انگلیسی: Janella Salvador؛ زادهٔ ۳۰ مارس ۱۹۹۸) خواننده، مدل، و بازیگر اهل فیلیپین است. وی از سال ۲۰۱۲ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده است.
حرامزاده راینلاند

پسر جوانی از راینلند که تحت رژیم نازی به عنوان حرامزاده و به طور ارثی ناجور طبقه‌بندی شده بود.
حرامزادهٔ راینلند (به آلمانی: Rheinlandbastard) اصطلاحی خفت‌بار و نژادپرستانه در آلمان نازی بود که به آفریقایی-آلمانی‌‌هایی گفته می‌شد که فرزندان خدمه ارتش فرانسه ساکن در راینلاند در هنگام اشغال این منطقه توسط فرانسه پس از جنگ جهانی یکم بودند. این فرزندان که دارای‌تبار آلمانی و نیز آفریقایی بودند از دیدگاه رژیم نازی خفتی برای نژاد برتر به‌ شمار می‌رفتند و از این رو با آن‌ها به شکلی متفاوت از آنچه نازی‌ها با سیاه‌پوستان دیگر کشورها انجام دادند برخورد می‌شد (بنگرید به اذیت و آزار سیاه‌پوستان در آلمان نازی).
پس از ۱۹۳۳، طبق سیاست‌های نژدی آلمان حرامزاده‌های راینلند آزار و تعقیب می‌شدند؛ عده ای از ایشان ناچار به عقیم‌سازی اجباری شدند؛ و عده ای دیگر نیز به اردوگاه‌های کار اجباری همچون ماوتهاوزن فرستاده شدند.
تاریخچه

پس از جنگ نخست جهانی و با شکست آلمان، ارتش فرانسه عده‌ای از سربازان خود را برای اشغال راینلند در نزدیکی خاک خود و آلمان در پی تفاهم مثلث فرستاد. بسیاری از این سربازان از سیاه‌پوستان مشغول در ارتش فرانسه بودند. عده‌ای از ایشان بعدها با زنان آلمانی ازدواج کرده و از ایشان دارای فرزند شدند، یا آنکه فرزندانی به دور از پیوند ازدواج پدیدآوردند. به گفته تاریخ‌دان بریتانیایی ریچارد جی. ایوانز، تعداد این فرزندان بیشتر از پانصد تا ششصد تن نبوده‌است.
برای بسیاری از آلمانی‌ها با باورهای سیاسی گوناگون، راینلند بخشی از خاک آلمان به‌شمار می‌رفت و هر گونه همکاری و هم‌باشی با اشغالگران به دیده خیانت نگریسته می‌شد؛ اگرچه از لحاظ قانونی بلااشکال بود. این تفکر باعث شد که حتی آدولف هیتلر در کتاب نبرد من خود از کودکانی که از روابط میان آلمانی‌ها و مردان سیاه‌پوست پدید آمده بودند به عنوان آلوده شدن نژاد سفید توسط «خون سیاهان در راین در قلب اروپا» یاد کند. او بر این باور بود که «یهودیان مسئول آوردن سیاهان به راینلند بودند، با این اندیشه که بتوانند نژاد سفید را – که از آن بیزار هستند – حرام‌زاده کنند و ارزش فرهنگی و سیاسیش را چنان پایین بیاورند که بتوانند بر آن چیره شوند.» او همچنین چنین القا کرد که این فرزندان نتیجه نقشه‌ای از پیش طراحی شده توسط فرانسه بودند چرا که جمعیت فرانسه به فزونی در حال «سیاه‌پوست شدن» بود.
ایمی‌پرامین

| 0 | 1 |
| --- | --- |
داده‌های بالینی: داده‌های بالینی
نام‌های تجاری: Tofranil
AHFS/Drugs.com: monograph
مدلاین پلاس: a682389
رده‌بندی داروهایبارداری:   Known risk of damage to fetus. 
روش مصرف دارو: Oral
کد ATC: N06AA02 
وضعیت قانونی: وضعیت قانونی
وضعیت قانونی:  ℞ (Prescription only) 
داده‌های فارماکوکینتیک: داده‌های فارماکوکینتیک
زیست فراهمی: ?
متابولیسم: کبد Main active metabolite desipramine
نیمه‌عمر حذف: 11-25 hours
دفع: گرده (کالبدشناسی)
شناسه‌ها: شناسه‌ها
 نام آیوپاک 3-(10,11-dihydro-5H-dibenzo[b,f]azepin-5-yl)-N,N-dimethylpropan-1-amine :  نام آیوپاک 3-(10,11-dihydro-5H-dibenzo[b,f]azepin-5-yl)-N,N-dimethylpropan-1-amine 
شمارهٔ سی‌ای‌اس: ۵۰-۴۹-۷ Y
پاب‌کم CID: ۳۶۹۶
IUPHAR/BPS: ۳۵۷
دراگ‌بنک: DB00458 Y
کم‌اسپایدر: ۳۵۶۸ Y
UNII: OGG85SX4E4
KEGG: D08070 Y
ChEBI: CHEBI:۴۷۴۹۹ Y
ChEMBL: ChEMBL۱۱ Y
CompTox Dashboard (EPA): DTXSID1043881 
ECHA InfoCard: 100.000.039 
داده‌های فیزیکی و شیمیایی: داده‌های فیزیکی و شیمیایی
فرمول شیمیایی: C19H24N۲
جرم مولی: 280.407 g/mol g·mol−1
مدل سه بعدی (جی‌مول): Interactive image
 SMILES c1cc3c(cc1)CCc2c(cccc2)N3CCCN(C)C :  SMILES c1cc3c(cc1)CCc2c(cccc2)N3CCCN(C)C 
 InChI InChI=1S/C19H24N2/c1-20(2)14-7-15-21-18-10-5-3-8-16(18)12-13-17-9-4-6-11-19(17)21/h3-6,8-11H,7,12-15H2,1-2H3 Y Key:BCGWQEUPMDMJNV-UHFFFAOYSA-N Y :  InChI InChI=1S/C19H24N2/c1-20(2)14-7-15-21-18-10-5-3-8-16(18)12-13-17-9-4-6-11-19(17)21/h3-6,8-11H,7,12-15H2,1-2H3 Y Key:BCGWQEUPMDMJNV-UHFFFAOYSA-N Y 
  (صحت‌سنجی):   (صحت‌سنجی)
ایمی‌پرامین که با نام تجاری Tofranil فروخته می‌شود، یک داروی ضد افسردگی سه‌حلقه‌ای (TCA) است که عمدتاً در درمان افسردگی استفاده می‌شود. همچنین در درمان اضطراب و اختلال هراس مؤثر است. از این دارو، برای معالجه شب‌ادراری و پیشگیری از سردردهای میگرنی نیز استفاده می‌شود. ایمی پرامین از طریق دهانی مصرف می‌شود. یک فرم طولانی مدت برای تزریق به عضله نیز موجود است. برای درمان برخی دیگر از اختلالات روانی مانند فوبیا اجتماعی، دردهای عصبی و همچنین در مقدار کم برای کنترل شب ادراری در کودکان بزرگتر از ۶ سال به‌کار می‌رود.
این دارو در دو شکل قرص و آمپول موجود است. اما تزریق عضلانی دارو به ندرت مورد استفاده‌است.به نظر می‌رسد که ایمی پرامین با افزایش سطح سروتونین و نوراپی نفرین و مسدود کردن گیرنده‌های خاص سروتونین، آدرنرژیک، هیستامین و کولینرژیک کار می‌کند.
تاریخچه

در سال ۱۹۵۵ رولند کان روانپزشک سوئیسی که از ابتدای دهه ۱۹۵۰ برای به دست آوردن دارویی مؤثر بر بهبود روحیه تلاش می‌کرد، متوجه شد ترکیب G 22355 که در سال ۱۹۵۱ در ایالات متحده توسط هافلیگر و اشنایدر ساخته شده بود، تأثیر مثبتی بر بیماران افسرده با عقب‌ماندگی ذهنی دارد. کان این دارو را «تیمولپتیک» (thymoleptic) به مفهوم نگهدارنده هیجانات - در برابر داروهای موسوم به «نورولپتیک» (neuroleptics)- به مفهوم نگهدارنده اعصاب نامید.
موارد مصرف

ایمی پرامین در درمان افسردگی و برخی از اختلالات اضطرابی استفاده می‌شود. در اثر بخشی به داروی ضد افسردگی موکلوبماید مشابه است. همچنین به دلیل توانایی آن در کوتاه کردن زمان خواب مرحله موج دلتا، در جایی که خیس شدن هنگام شب ادراری رخ می‌دهد، از آن برای درمان شب ادراری شبانه استفاده شده‌است. سطح خون بین ۱۵۰ تا ۲۵۰ نانوگرم در میلی لیتر از ایمی پرامین به همراه متابولیت آن دیسپرامین به‌طور کلی باعث ایجاد اثر ضد افسردگی می‌شود.
عوارض جانبی

مهمترین ناراحتی‌هایی که مصرف‌کنندگان ایمیپرامین ابراز می‌کنند آثار آنتی کولینرژیک (مانند خشکی دهان، تاری دید، کاهش ضربان قلب، یبوست و تأخیر در دفع ادرار است. خواب آلودگی و گیجی نیز از مسائل برخی از بیماران است. البته به مرور نسبت به این آثار تحمل ایجاد می‌شود. همچنین در مورد بیماران بالای ۴۰ سال پیش از تجویز دارو انجام الکتروکاردیوگرام برای ارزیابی کار قلب توصیه می‌شود.اثرات کاهنده فشار خون کلونیدین در صورت مصرف همزمان با این دارو ممکن است کاهش یابد.
موارد منع مصرف

ایمی پرامین در رده D بارداری قرار دارد و در دوران بارداری و شیردهی منع مصرف کامل دارد. این دارو در افرادی که دارای اختلالات شدید کبدی و کلیوی دارند نباید استفاده شود. در بیمارانی با سابقه مشکلات قلبی و عروقی و سابقه سکته قلبیبهتر از سایر داروهای جایگزین ایمی پرامین استفاده شود. همچنین لازم به ذکر است که مصرف این دارو در افرادی داری بیماری آب‌سیاه، هیپرتروفی پروستات و سابقه تشنج، مشکلات تنفسی و اختلالات خونی ایمی پرامین باید با احتیاط مصرف شود.
رستاخیز جسم

رستاخیز جسم (ἀνάστασις [τῶν] νεκρῶν) اعتقاد به «رستاخیز مردگان» یا «رستاخیز از مردگان» است (زبان یونانی کوینه: ἀνάστασις [τῶν] νεκρῶν، anastasis [ton] nekron به معنای واقعی کلمه: «ایستادن دوباره از مردگان») که به وسیله آن اکثر یا همه افرادی که مرده‌اند رستاخیز (به زندگی بازگردانده می‌شوند). اشکال مختلف این مفهوم را می‌توان در  فرجام‌شناسی مسیحی، فرجام‌شناسی اسلامی، فرجام‌شناسی مذهبی، سامری‌گرایی و فرجام‌شناسی فرشگرد (زرتشتی) یافت.
فقه

نقشهٔ نظام‌های حقوقی مختلف جهان:
آبی: رومی-ژرمنی قرمز: کامن‌لا زرد: ترکیب کامن‌لا و رومی–ژرمنی سبز: حقوق اسلامی (شریعت، فقه) سفید: هلاخا (قوانین شریعت یهود)
فِقه یک نظام حقوقی در کشورهای اسلامی است که تعریف آن، دانش به احکام شرعی فرعی از ادلهٔ تفصیلی است.
تعریف معروف: فقه در اصطلاح عبارت است از: روشی که به‌وسیلهٔ آن احکام شرعی را از ادلهٔ تفصیلی به دست می‌آوریم. «دلایل تفصیلی» از نظر علمای مسلمان سنی عبارتند از: قرآن، سنت، اجماع و قیاس و در شیعه عبارتند از: قرآن، سنّت، اجماع و عقل.
توضیح

احکام شرعی، دو دسته‌اند:
احکام اصلی: باورهایی که یک فرد مسلمان از طریق استدلال عقلی آن‌ها را به دست می‌آورد. این باورها را مسلمانان در دانش کلام بررسی می‌کنند.
احکام فرعی: بخش عمدهٔ آن نحوهٔ انجام مناسک دینی و مناسبات اجتماعی است و بخش دیگر آن که احکام فقهی نام دارد به هر کاری یکی از پنج حکم فقهی را نسبت می‌دهد؛ که مسلمانان آن را در دانش فقه بررسی می‌کنند.
برای به دست آوردن احکام (اعم از اصلی و فرعی) به‌کارگیری علوم مختلفی لازم است، که از آن‌ها به عنوان مقدمات اجتهاد نام می‌برند.
توضیح > توضیحاتی در مورد تعریف معروف

قید «شرعی»، احکام عقلی (مانند احکام مطرح در فلسفه)
قید «فرعی»، مسائل اعتقادی و اصول عقاید (که در علم کلام مطرح است)
قید «تفصیلی»، علم مقلِّد به احکام از تعریف فقه خارج می‌شود؛ زیرا مقلّد ممکن است عالم به احکام باشد، اما علم او ناشی از دلیل تفصیلی و خاص هرکدام از احکام نیست، بلکه از یک دلیل اجمالی - یعنی «حجیت رأی مجتهد برای او در تمام احکام» - سر چشمه می‌گیرد، ولی مجتهد عالم به احکام با استناد به ادلّهٔ تفصیلی آن‌ها است.
واژه‌شناسی

واژه فقه به معنی فهم است اما از آنجا که مسلمانان علم و فهم از دین را شریف‌تر از سایر علوم می‌دانسته‌اند، فقط فهم دین را فقه نامیده‌اند و این‌گونه بود که اصطلاح علم فقه به وجود آمد.
منابع فقه

منابع فقه اسلامی عبارتند از مجموعه گزاره‌هایی (اعم از آنکه عقل به این گزاره‌ها پی برده باشد یا فقط توسط شارع بیان شده باشد) که فرد آگاه به علوم لازم (مثل فقه، اصول فقه، علم الحدیث و…) می‌تواند با استفاده از آن‌ها احکام شرعی فرعی را به‌دست آورد.

از دیدگاه فقهای شیعه، این منابع در اصل دو عددند و عبارت اند از نقل و عقل ما به‌طور سنتی و برای مقایسه پذیرتر شدن با سایر مذاهب اسلامی به صورت چهار دسته شمرده شده‌اند: کتاب، سنت، عقل و اجماع.


فقهای مذاهب اهل سنت، (از جمله حنفیان)، قیاس و استحسان را نیز از جمله منابع استنباط دانسته‌اند. (اما عقل را از جمله منابع فقه محسوب نکرده‌اند).[نیازمند منبع]
احکام فقهی

در فقه به هر عمل اختیاری که انسان می‌تواند انجام دهد، یک حکم فقهی را نسبت می‌دهند. روش تقسیم احکام فقهی از این قرار است:
جائز: کارهایی که یک مسلمان اجازه دارد انجام دهد که خود سه دسته‌اند:
مباح: انجام دادن و انجام ندادن آن کار از نظر دین مانعی ندارد.
مکروه: ترک کردن آن کار بهتر است ولی انجام دادن آن نیز مجاز است.
مستحب: انجام دادن آن کار بهتر است اما انجام ندادن آن هم اشکال شرعی ندارد.
واجب: باید آن کار انجام شود و ترک آن شرعاً گناه است و مجاز نیست.
حرام: نباید آن کار انجام شود.
بنابر این یک فقیه علاوه بر بدست آوردن روش انجام مناسک شرعی از منابع فقه، باید حکم هر کاری را نیز مشخص کند.
اما اگر بعد از آنکه در منابع فقهی جستجوی لازم را انجام داد در حرام بودن چیزی شک کرد، با برقراری شرایط اصل برائت اعلام می‌شود که مسلمانان می‌توانند آن کار را انجام دهند.
تاریخ فقه

در سال‌های نخستین ظهور اسلام، علم فقه معنای مصطلح فعلی را که در کنار سایر علوم حکمت و تفسیر و کلام قرار می‌گیرد نداشته‌است. [نیازمند منبع]
قرآن مؤمنان را دعوت می‌کند تا به مراکز فرهنگی وارد شوند تا در اصول و فروع دین فقیه شوند.
(البته آیهٔ مذکور، نمی‌تواند مستقیماً به اصول و فروع یا نهاد و دانشی که صدها سال بعد «فقه» نامیده شد ارجاع دهد. فقه نهادی است که بدون ظهور نهضت ترجمه و تنها با خوانشی عرفی از قرآن امکان ظهور نمی‌یافت. روش‌شناسی فقه سخت متأثر از منطق ارسطویی، مقولات عشر، کلیات خمس و مفاهیمی مانند «موضوع»، «محمول»، «قضیه»، «قیاس»، «استقراء»، «قطع، ظن، شک» و انبوهی از گزاره‌های دیگر است که با نهضت ترجمه به مباحث کلامی و فقهی مسلمانان راه یافتند) این فقاهت شامل عقاید و اخلاق و حقوق بوده‌است.


از آنجا که اهل سنت باب تفقه را بر روی خود بستند، تاریخ فقه را در نزد آن‌ها باید از زاویه‌ای دیگر نگریست. اما در بین شیعیان فقه ادامه یافت، لذا می‌توان دوره‌های فقه را درعناوین زیر خلاصه کرد:
دوره اول: اختصاص به شیوه نقل عین روایات با ذکر اسناد دارد. این شیوه که از آن به «فقه مستند» نیز یاد می‌شود، حتی در زمان حضور امامان شیعه نیز وجود داشت. اما از نظر گستردگی، روش جمع‌آوری و تنظیم آنها، در مقایسه با کتب فقهی بعد از غیبت، در سطحی بسیار پایین و محدود قرار داشت: شیوه بیان فقه در قالب الفاظ روایات و با ذکر اسناد، تا زمان نگارش کتاب کافی معمول بوده و از آن زمان به بعد به ندرت در آثار فقهاء به چشم می‌خورد؛ بنابراین چهره معروف این شیوه، شیخ کلینی است.
دوره دوم: شیوه بیان احکام با عبارات خود احادیث و با حذف اسناد بوده‌است. این شیوه از اوایل قرن چهارم هجری و در عصر شیخ کلینی پدید آمد. علی بن بابویه پدرشیخ صدوق و صاحب کتاب شرایع از اولین کوشندگان در این زمینه محسوب می‌شود. او نخستین بار کتاب فقهی مجرد از سند روایت و مانند اثر مخصوص به مؤلف و نشان دهنده فتوی و نظر مؤلف را تألیف کرد.  شیخ صدوق، ابن ابی عقیل، ابن جنید، شیخ مفید، سید مرتضی، سلار، ابوالصلاح حلبی و ابن براج از دیگر فقهایی هستند که در این دوره می‌زیسته‌اند.
دوره سوم: اختصاص به شیوه بیان احکام در قالب عباراتی شخصی خود مجتهد دارد. این شیوه که به «فقه مستنبط» نیز خوانده می‌شود، توسط محمد بن حسن بن علی الطوسی معروف به شیخ طوسی بنیان نهاده شد، او با نگارش کتاب المبسوط شیوه جدیدی را در تبیین و تدوین مسائل فقهی به وجود آورد و برخلاف گذشتگان که فتاوی خود را درقالب الفاظ احادیث (با ذکر یا حذف سند) بیان می‌کردند، با عبارات خودش به ایراد فتوی پرداخت و شیوه نقل فتوی به دور از جمود بر الفاظ روایت و با عبارات شخصی مجتهد را درتدوین کتب فقهی تأسیس کرد. این شیوه راهگشای چگونگی تألیف کتب فقهی بعد از شیخ گشت که تا به امروز نیز ادامه دارد.
دوره‌های جدید فقهی که در آن نقش اجتهاد پر رنگ تر شد و تکیه فقها بر تعقل بیشتر. اما بعد از مدتی هم‌زمان با افول عقل‌گرایی در غرب جریانی در بین شیعیان نفوذ کردند که عقل را بر زمین گذاشتند. تا آنکه شیخ انصاری بار دیگر موفق شد تعقل را با صحنه برگرداند و عصر طلائی اجتهاد را آغاز کرد.
ساختار کتاب‌های فقهی

ساختار کتاب‌های فقهی به‌طور معمول به دو قسمت اصلی تقسیم شده‌است:
عبادات
معاملات (عام)
سپس هر کدام از این دو قسمت اصلی به چندین بخش که معمولاً آن را باب یا کتاب می‌نامند تقسیم می‌شود؛ مثلاً باب‌القضاء زیر مجموعه‌ای از معاملات (عام) است که در آن به احکام قضاوت پرداخته می‌شود.
باب‌های اصلی کتب فقه از این قرارند:
کتاب التقلید: احکام دسترسی به حکم شرعی.
کتاب الطهاره: احکام پاک نمودن.
کتاب الصلاة: احکام نماز.
کتاب الصوم: احکام روزه.
کتاب الزکاة: احکام زکات (نوعی مالیات که باید صرف هزینه‌های جامعه اسلامی شود).
کتاب الخمس: احکام خمس (نوعی مالیات که صرف گسترش اسلام می‌شود. این مسئله مخصوص شیعیان است)
کتاب الحج:احکام  حج.
کتاب المتاجر: احکام داد و ستد.
کتاب الاجارة: احکام اجاره.
کتاب المضاربه: احکام مضاربه (نوعی سرمایه‌گذاری).
کتاب المزارعة: احکام سرمایه‌گذاری در کشاورزی.
کتاب المساقاة: احکام سرمایه‌گذاری در آبیاری.
کتاب الضمان: احکام آنچه انسان ضامن انجام آن می‌شود.
کتاب الحوالة.
کتاب النکاح: احکام ازدواج، محرم شدن.
کتاب الوصیة: احکام وصیت کردن.
کتاب القضاء: احکام داوری و قضاوت بین مردم که اکنون به آن دانش حقوق می‌گویند.
کتاب النذر: احکام نذر کردن.
کتاب الجهاد: احکام دفاع مظلومان و سرزمین‌های مسلمان نشین.
کتاب الامر بالعروف و النهی عن المنکر: احکام دعوت به اعمال نیک و دوری از بدی‌ها = امر به معروف و نهی از منکر.
| قرن | تعداد فقها | تعدادکتب فقهی شناخته شده |
| --- | --- | --- |
قرن چهارم: ۱
| قرن پنجم | ۹ | ۴۱ |
| قرن ششم | ۷ | ۹ |
| قرن هفتم | ۶ | ۱۹ |
| قرن هشتم | ۷ | ۵۳ |
| قرن نهم | ۱۰ | ۴۹ |
| قرن دهم | ۱۴ | ۱۲۴ |
| قرن یازدهم | ۴۴ | ۱۶۲ |
| قرن دوازدهم | ۴۳ | ۲۴۳ |
| قرن سیزدهم | ۳۷ | ۱۹۹ |
| قرن چهاردهم | ۴۱ | ۱۵۰ |
سبک‌های فقهی شیعه

فقه اَخباری.
فقه سنّتی: در فقه سنتی، پایه اصول استنباط فقهی، قرآن و سنت و اجماع و عقل می‌باشد.
فقه پویا.
فقه گویا: یک سبک فقهی است، در برابر فقه سنتی و فقه پویا؛ در این شیوه، صدور احکام بر پایه محوریت استنباط قرآن و سنت قطعیه که از عرضه احادیث بر قرآن به دست می‌آید، بنیان نهاده شده‌است. بنیان‌گذار فقه گویا محمد صادقی تهرانی است که از مفسران قرآن و فقهای معاصر بود.
مکاتب فقهی

در نزد اهل سنت که به بسته بودن باب اجتهاد معتقداند، مذاهب فقهی منحصر در چهار مذهب حنبلی و مالکی و حنفی و شافعی است و از این رو علم فقه در نزد اهل سنت عمدتاً به معنای آموزش و اشاعه مکتب فقهی این چهار پیشوای فقهی اهل سنت است.
اما مکتب فقهی شیعه که به مذهب جعفری موسوم است، برای هر مجتهدی و در هر زمانی قدرت استنباط قائل است و در نتیجه معتقد است که باید هر مؤمن مکلف یا خود مجتهد باشد یا در فروع فقهی از یک مجتهد واجد شرایط پیروی و تقلید کند. اهل سنت تنها روایات موثقی را که از محمد رسیده، و حاکی از قول یا فعل اوست، به عنوان یکی از منابع استنباط قبول دارند، اما شیعیان در استنباط احکام، علاوه بر عقل، قرآن و سیره نبوی پیامبر بر روایاتی که از ائمه اطهار به‌طور قابل اعتماد رسیده باشد، نیز اتکا می‌کنند.
قواعد فقه (قواعد فقهیه)

قواعد فقه در واقع آن دسته از فرمول‌های کلی به‌شمار می‌روند که به وسیله آن می‌توان قوانین محدودتر را درک کرد و صرفاً به یک مورد خاص تعلق ندارند بلکه اساس فهم و درک بسیاری از قوانین قرار می‌گیرند. این قواعد از یک جهت، جزیی از مسائل فقه و از جهتی دیگر جزیی از مسائل دانش اصول به‌شمار می‌روند. برخلاف مسائل علم اصول که صرفاً واسطه‌ای برای کشف احکام هستند قواعد فقه نه تنها واسطه هستند بلکه خودشان احکام نیز به‌شمار می‌روند؛ مثلاً قاعده لاضرر و لا ضرار، یک حکم شرعی محسوب می‌شود. بر خلاف مسائل فقه، قواعد فقه اموری عام و شامل هستند نه این که خاص و موردی باشند. برخی از قواعد فقهی به این شرح‌اند:
قاعده ید
قاعده ضمان ید
قاعده استیمان
قاعده اتلاف
قاعده تسبیب
قاعده لاضرر
قاعده غرور
قاعده تلف مبیع قبل از قبض
قاعده صحت
قاعده احترام مال مردم
قاعده اقدام
قاعده سلطنت بر اموال
قاعده ملازمه اذن در شی با اذن در لوازم شی
قاعده احیای موات
قاعده حیازت
قاعده التحجیر یفید الاولویه
قاعده سبق