stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
درولا مورفی
سفر

مورفی معمولاً به تنهایی بدون تجملات و بسته به مهمان نوازی مردم محلی سفر می‌کرد. او در موقعیت‌های خطرناکی قرار گرفت. در یوگسلاوی سابق مورد حمله گرگ‌ها قرار گرفت، در اتیوپی توسط سربازان تهدید شد، و در سیبری مورد سرقت قرار گرفت. با این حال، او بدترین حادثه خود را این بود که بر روی گربه‌ها در خانه زمین‌خورد و بازوی چپ خود را شکست.
بنظر میآید که در ایران خیلی به او بد گذشته باشد چون در اول کتاب انرا به مرد مهربان افغانستان و پاکستان تقدیم می‌کند و هیچ اسمی از مردم ایران نمیاورد. در ایران در دو مورد مردان خواستند به او تجاوز کنند. یک مورد بهمراه دوستش بود که شانس آورد اسلحه همراه داشت و به سه مرد متجاوز تیراندازی کرد و متواری شدند. مورد دوم توسط افسر پلیس ایران دستگیر شده و به مکان بسته‌ای برده شد تا مورد تجاوز قرار گیرد. او می‌نویسد برای این افسر کارهایی کرد که باعث شد در حالیکه شلوارش را درآورده بود از حال برود! سپس او بسرعت کلید مکان را از جیب شلوار افسر بیرون کشید و فرار کرد. او رشوه دادن و رشوه خواری را جزو زندگی روزمره ایرانیان دیده بود که بقدری برای مردم ایران عادی بود که دست به توجیه آن می‌زدند.
آکمنه

مکان در 23x15px|border |alt=|link= لیتوانی
| Akmenė | Akmenė |
| --- | --- |
شهر: شهر
  نشان:   نشان
AkmenėLocation of Akmenė: AkmenėLocation of Akmenė
مختصات: ۵۶°۱۹′ شمالی ۲۲°۵۴′ شرقی﻿ / ﻿۵۶٫۳۱۷°شمالی ۲۲٫۹۰۰°شرقی﻿ / 56.317; 22.900: مختصات: ۵۶°۱۹′ شمالی ۲۲°۵۴′ شرقی﻿ / ﻿۵۶٫۳۱۷°شمالی ۲۲٫۹۰۰°شرقی﻿ / 56.317; 22.900
منطقه قوم‌نگاری: ژمایتیا
شهرستان: شاولیای
شهرداری: شهر بخش اکمنی
Eldership: Akmenė eldership
پایتخت: Akmenė eldership
اولین معرفی: ۱۵۱۱
Granted city rights: ۱۵۹۲
جمعیت (۲۰۰۱): جمعیت (۲۰۰۱)
 • کل: ۲۸۱۳
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۲ (EET)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۳ (EEST)
آکمنه (به لاتین: Akmenė) در لیتوانی با جمعیت ۲٬۸۱۳ نفر است که در samogitia واقع شده‌است.
عصر پهلوانان: روئین تنی

عصر پهلوانان یک بازی نقش آفرینی اکشن ویدئویی ایرانی سوم شخص است که در سال ۲۰۰۹ منتشر شد. ساخته شده، توسط راس گیمز و بنیاد ملی بازی‌های رایانه ای با حمایت بنیاد فردوسی منتشر شد.
روایت قصه

داستان در ۹ دنیا، جهان زابل، سیستان:سرزمین سرسبز، سرزمین بیابانی، سرزمین کوهستانی می‌گذرد.
تدهولم

مکان
| Tidaholm | Tidaholm |
| --- | --- |
Tidaholm Church (22 August 2006): Tidaholm Church (22 August 2006)
Tidaholm: Tidaholm
مختصات: ۵۸°۱۱′ شمالی ۱۳°۵۷′ شرقی﻿ / ﻿۵۸٫۱۸۳°شمالی ۱۳٫۹۵۰°شرقی﻿ / 58.183; 13.950: مختصات: ۵۸°۱۱′ شمالی ۱۳°۵۷′ شرقی﻿ / ﻿۵۸٫۱۸۳°شمالی ۱۳٫۹۵۰°شرقی﻿ / 58.183; 13.950
سوئد: وسترگوتلاند
استان: استان وسترا یوتالاند
شهرداری: Tidaholm Municipality
مساحت: مساحت
 • کل: ۵٫۷۰ کیلومتر مربع (۲٫۲۰ مایل مربع)
جمعیت (31 December 2010): جمعیت (31 December 2010)
 • کل: ۸٬۰۲۷
 • تراکم: ۱٬۴۰۸/کیلومتر مربع (۳۶۵۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (زمان)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (ساعت تابستانی اروپای مرکزی)
شهر تدهولم (به سوئدی: Tidaholm) در ناحیه شهری تدهولم در کشور سوئد واقع شده‌است. جمعیت این شهر ۱۳۹۷٫۳۲  نفر است.
لانیاسکو

مکان
| لانیاسکو | لانیاسکو |
| --- | --- |
کومونه: کومونه
لانیاسکو: لانیاسکو
ناحیه: پیمونت
استان / شهرستان: استان کونیو (CN)
حکومت: حکومت
 • شهردار: Ernesto Testa
مساحت: مساحت
 • کل: ۱۷٫۸ کیلومتر مربع (۶٫۹ مایل مربع)
جمعیت (۳۱ دسامبر  ۲۰۰۷): جمعیت (۳۱ دسامبر  ۲۰۰۷)
 • کل: ۱٬۳۳۲
 • تراکم: ۷۵/کیلومتر مربع (۱۹۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (زمان)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (ساعت تابستانه)
کد پستی: 12030
پیش‌شماره تلفن: 0175
وبگاه: وبگاه رسمی
لانیاسکو (به ایتالیایی: Lagnasco) یک کومونه در ایتالیا است که در استان کونیو واقع شده‌است.
خصوصیات

لانیاسکو ۱۷٫۸ کیلومترمربع مساحت و ۱٬۳۳۲ نفر جمعیت دارد.
عربیزی

عربیزی یا عربیش، یک الفبای رومی‌شده برای چت عربی است. این الفبا برای گویش‌های غیررسمی عربی ابداع شده و ترکیبی از خط لاتین و اعداد است. نخست این الفبا را جوانان عرب به کار می‌بردند اما امروزه به دلیل گستردگی در فضای مجازی و اینترنت به عرصه‌های تبلیغاتی نیز رسیده‌است.
این الفبای با الفبای رسمی لاتین‌نویسی عربی فرق دارد و برای نویسه‌هایی مانند «ض» و «ق» و «ح» که در الفبای لاتین برای آنان معادلی وجود ندارد از اعداد بهره می‌گیرد. عربیزی چندین گونه دارد که تفاوت گونه‌ها نیز بستگی به گویش عربی و الفبای مقصدی که متأثر از آن اقدام به ساخت عربیزی شده، می‌باشد؛ مثلاً اینکه بخواهیم از الفبای انگلیسی یا فرانسوی الهام بگیریم، در چگونگی عربیزی نقش خواهدداشت.
افزونه‌هایی برای عربیزی در فایرفاکس و کروم نیز وجود دارد(Panlatin و صفحه‌کلید ARABEASY). عربیزی هرگز در محیط‌های رسمی استفاده نمی‌شود و به ندرت برای ارتباطات طولانی به کار می‌رود.
برخی از صاحب‌نظران، این الفبا را برای زبان عربی زیان‌بار دانسته و منتقد آن هستند.
واژه‌شناسی

در زبان عربی به انگلیسی، «اِنجِلیزی» می‌گویند. واژه‌ی عربیزی ترکیبی از «عربی» و «اِنجِلیزی» است.
تاریخچه

در طول دهه‌های پایانی قرن بیستم، فناوری‌های ارتباطی مبتنی بر نوشته‌های غربی، مانند پیام متنی تلفن همراه، اینترنت، ایمیل، سیستم‌های تابلوی اعلانات، IRC و پیام‌رسانی فوری به‌طور فزاینده‌ای در جهان عرب رواج یافتند. بیشتر این فناوری‌ها در تنها استفاده از خط لاتین را مجاز می‌دانستند و برخی هنوز از نمایش خط عربی پشتیبانی نمی‌کنند. در نتیجه، کاربران عرب‌زبان، هنگام استفاده از این فناوری‌ها برای برقراری ارتباط، مکرراً متن عربی را به خط لاتین ترجمه می‌کنند. برای رسیدگی به آن دسته از حروف عربی که معادل آوایی در خط لاتین ندارند، اعداد و دیگر نشانه‌ها اختصاص داده شده‌است. برای نونه براساس ریخت نویسه، برای نویسهٔ ع از عدد ۳ استفاده شده‌است. بسیاری از کاربران تلفن‌های همراه و رایانه‌ها با وجود اینکه سیستم آنها قادر به نمایش خط عربی است از عربیزی استفاده می‌کنند.
نویسه‌ها

به دلیل ماهیت غیررسمی این الفبا، هیچ چیزی تحت عنوان درست‌نویسی در آن وجود ندارد و برخی نویسه‌ها نیز دارای هم‌پوشانی هستند.
بیشتر نویسه‌های این ساختار از نویسه‌هایی لاتینی استفاده می‌کنند که از نظر آوایی به بهترین وجه با حرف عربی مطابقت داشته‌باشد. چونان ب که با b مطابقت دارد. تغییرات منطقه‌ای در تلفظ یک حرف عربی نیز می‌توانند دگرگونی‌هایی در نویسه‌نویسی ایجاد کنند. مانند «ج» که شاید توسط گویندهٔ لهجه شامی به صورت j یا توسط گویش‌ور مصری به صورت g نوشته شود.
حروفی که تقریب آوایی نزدیکی در خط لاتین ندارند، اغلب براساس شباهت و با استفاده از اعداد یا نشانه‌های دیگر بیان می‌شوند مانند «ع» که با استفاده از عددِ لاتینِ 3 نشان داده می‌شود چون 3 مانند قرینهٔ «ع» است.
در نویسه‌های نقطه‌دار نیز به‌جای نقطه از یک آپاستروف استفاده می‌شود مانند ' 3 برای نشان دادن غ.
| نویسه‌ها | عربیزی | IPA |
| --- | --- | --- |
| ء أ ؤ إ ئ آ‎ | 2 ' | ʔ |
| ا‎ | a aa e è | æ(:) a(:) ɑ(:) ɛ(:) ɐ |
ب‎: b p
| ت‎ | t | t t̪ t͡s |
| ث‎ | s th t | s θ |
| ج‎ | j dj g | ʒ d͡ʒ ɟ ɟ͡ʝ ɡ |
| ح‎ | 7 h | ħ ʜ |
| خ‎ | kh 7' 5 | x χ |
| د‎ | d | d d̪ |
| ذ‎ | z th dh d | z ð |
| ر‎ | r | ɾ r rˤ |
ز‎: z
س‎: s
| ش‎ | sh ch $ | ʃ |
| ص‎ | s 9 | sˤ sˠ |
| ض‎ | d dh 9' D | dˤ d̪ˤ d̪ˠ |
| ط‎ | t 6 T | tˤ t̪ˤ t̪ˠ |
| ظ‎ | z th dh 6' t' | zˤ ðˤ ðˠ |
| ع‎ | ' 3 | ʕ ʢ |
| غ‎ | gh 3' 8 | ɣ ʁ |
ف‎: f v
| ق‎ | 2 g q 8 9 | ʔ ɡ ɢ q |
| ک‎ | k g ch | k ɡ t͡ʃ |
| ل‎ | l | l ɫ |
م‎: m
ن‎: n
| ه‎ | h a e ah eh é | h, /a e/ |
| ة‎ | a e eh at et é | /a e at et/ |
| و‎ | w o ou oo u | w o(:) u(:) |
| ی‎ ی‎  | y i ee ei ai a é | j i(:) e(:), /a/ |
| نویسه‌های افزوده | عربیزی | IPA |
| --- | --- | --- |
پ‎: p
| چ‎  | j tsh ch tch g | ʒ t͡ʃ ɡ |
| ڜ‎  | ch tch | t͡ʃ |
ڤ ڥ‎ : v
| ڨ گ ݣ‎  | g | ɡ |
خاله سوسکه

خاله سوسکه نام یک متل ایرانی است و در مورد سوسکی است که برای سفر به همدان دچار مشکلاتی می‌شود. او در پاسخ به خواستگارهای متعدد خود در پایان با «آقاموشه» ازدواج می‌کند. این متل از دوره قاجار تاکنون در ده‌ها روایت گوناگون چاپ و منتشر شده‌است. به گونه‌ای که به یکی از تکراری‌ترین عناوین کتاب‌های کودک در ایران تبدیل شده‌است. همچنین نمایشنامه‌ها و فیلمنامه‌های متعددی بر اساس این حکایت تهیه شده‌است. این متل به برخی زبان‌های دیگر نیز ترجمه شده‌است.
در این موضوع که این حکایت نمونه‌ای از کلیشه‌های جنسیتی علیه زنان بوده یا نمادی از اراده زن ایرانی است اختلاف نظر وجود دارد. راوی اولیه داستان و زمان تقریبی پیدایش آن مشخص نیست، ولی ریشه این متل در روایت کنونی آن احتمالاً به دوره قاجار بازمی‌گردد. این داستان همچنان در حال نقد، بررسی و بازنویسی است.
خاله سوسکه بخشی از شهر قصه بیژن مفید بود که با بازی تهمینه مدنی در جشن هنر شیراز به روی صحنه رفت.
تاریخچه

حکایت خاله سوسکه افسانه‌ای ایرانی است که ریشه در ادبیات عامه ایرانیان دارد و سینه به سینه از مادربزرگ‌ها منتقل شده‌است. داستان یا دست‌کم روایتی از آن که اکنون شناخته‌شده‌تر است، مربوط به دوره قاجار و مقارن ورود تنباکو به ایران است. چرا که در روایت فعلی، «کشیدن قلیان بلور» نشانه رفاه و اشرافیت زنان بوده‌است. از دیگر سو، چادری از جنس پوست پیاز، نشان می‌دهد که روایت اصلی داستان نیز مربوط به پیش از ورود اسلام به ایران نیست.
محل زندگی و کار آقاموشه، قصر حاکم است. هانا ناصرزاده از همین موضوع نتیجه می‌گیرد که واقعه در زمانی رخ داده که حکومت ملوک‌الطوایفی وجود داشته و حاکم موردنظر، مسئولیت اداره مکان اتفاق افتادن قصه (شهری نزدیک به همدان) را از طرف حاکم کل (که اگر زمان وقوع عهد قاجار دانسته شود، در تهران ساکن بوده)، بر عهده داشته‌است.
تاریخچه > انتشار

یک نمونه مکتوب و مصور از این قصه همراه با داستان‌های سلیم جواهری و چهار درویش بدون تاریخ منتشر شده‌است و نوشین نفیسی آن را در میان دو کتاب به تاریخ‌های ۱۲۷۵ و ۱۲۸۲ معرفی نموده‌است. در این جزوه چند صحنه داستان نیز به تصویر کشیده شده‌است. قهرمان داستان شلوار پرچین و چادر سیاه پوشیده و روبنده‌ای بلند دارد که تا زانو می‌رسد و تنها دو سوراخ مقابل چشمان دارد. یکی از نقاشی‌های کتاب، دکان قصاب را با گوسفندان آویخته با دنبه‌های ضخیم نشان می‌دهد و دیگری دکان نانوا را با توتک‌های مختلفی که روی پیشخوان گسترده‌است. به هرحال در دوره قاجار قصه خاله سوسکه همراه با قصه‌هایی همچون خاله قورباغه و شنگول و منگول به چاپ مصور می‌رسیده‌اند.
برخلاف سال‌های پیش از انقلاب که منظومه‌های فولکوریک، به دقت توسط کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان ثبت می‌شد و این امر یکی از اهداف برنامه‌ریزی شده این مؤسسه بود، امروزه این هدف یکی از اهداف کاملاً فراموش شده این سازمان و ناشران دیگر قلمداد شده و افسانه‌های فولکوریکی همچون خاله سوسکه فقط با اهداف تجاری و برای سلیقه‌های فردی و بازارپسند به‌طور مکرر منتشر می‌شوند.
در میان عناوین کتاب‌های منظومی که در سال‌های ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۲ برای کودکان در ایران منتشر شده، سه عنوان «شنگول و منگول»، «کدوی قلقله‌زن» و «خاله سوسکه» دارای بیشترین تکرار بوده‌اند.
تاریخچه > بازنویسی

در ابتدای سال ۱۳۹۰ کمیته آموزش و ترویج شورای کتاب کودک در نخستین نشست تخصصی خود به تحلیل و نگاهی نو به این افسانه کهن پرداخت. در پایان سال ۱۳۸۹ نیز این داستان به همراه برخی دیگر از داستان‌های فولکوریک ایرانی بازنویسی و بازآفرینی شدند.
شکوه قاسم‌نیا، شاعر کودکان نیز از جمله کسانی است که بازآفرینی‌هایی در زمینه خاله سوسکه داشته‌است. کارهایی همچون مجموعه شعر «خاله سوسکه و آقا موشه» و مجموعه شعر «خاله سوسکه و وروجک» از نمونه کارهای او در این زمینه‌است. به گفته شهرام رجب‌زاده، این کارهای قاسم‌نیا با انتظاری که از شعر می‌رود فرسنگ‌ها فاصله داشته و «سری‌کاری‌هایی» است که فقط حول یک شخصیت «سر انداخته» شده‌است.
مهدی آذریزدی نیز در یک مجموعه قصه منتشر نشده به نام قصه‌های مکتبخانه، داستان خاله سوسکه را بازنویسی کرده‌است.
خسرو صالحی اثری پژوهشی را با عنوان خاله سوسکه در سال ۱۳۸۷ راهی بازار کتاب نموده‌است. در این اثر ۴۰۰ صفحه‌ای، ۱۵۰ روایت منتشر شده از متل خاله سوسکه بررسی شده‌است. این کتاب دارای یک مقدمه ۴۰ صفحه‌ای است.
تاریخچه > خارج از ایران

در سال ۱۳۸۱ کتاب «خاله سوسکه کجا می‌ری؟» در کشور ژاپن منتشر شد. نگاره‌های این کتاب به قلم مرتضی زاهدی و در سبک اکسپرسیونیسم پدید آمده بود. همچنین روت براون، قصه‌گوی کانادایی نسخه منحصربه‌فردی از این قصه پدیدآورده‌است. این نسخه کتاب از پارچه ساخته شده و به کتابخانه تحقیقاتی شورای کتاب کودک ایران نیز هدیه شده‌است.
خلاصه داستان

پدر خاله سوسکه از بی‌شوهر ماندن دخترش خسته می‌شود و به او پیشنهاد می‌کند به همدان برود و همسر «مش رمضون» بشود و «نان گندم بخورد، قلیان بلور بکشد، منت بابا نکشد». خاله سوسکه با چادری از پوست پیاز و کفش‌هایی از چوب گردو به سوی همدان به راه می‌افتد. در طول مسیر کسبه بازار همچون قصاب و نانوا از وی خواستگاری خشنی می‌کنند که با پاسخ سرد خاله سوسکه مواجه می‌شوند. خاله سوسکه از آنان می‌پرسد که اگر همسر آنان شود، در موقع دعوا او را چگونه خواهند زد. خواستگاران هریک به فراخور شغل خود روش خشونت باری برای تنبیه احتمالی او در نظر می‌گیرند و خاله سوسکه به همین دلیل از ازدواج با آنان منصرف می‌شود. آخرین خواستگار «آقا موشه» است که با لحنی ملاطفت‌آمیز از وی خواستگاری می‌کند و در پاسخ به پرسش تکراری او، عنوان می‌کند که به جای تنبیه احتمالی، با دم نرم خود سرمه به چشم عروس خواهد کشید. ازدواج این دو سر می‌گیرد؛ ولی خاله سوسکه در نهر آب می‌افتد و پس از نجات به وسیله آقا موشه و به کمک نردبان طلا، بیمار می‌شود و آقاموشه که مشغول پختن شوربا برای تیمار همسر بیمار خود است، به داخل دیگ آش می‌افتد و می‌میرد. به همین دلیل خاله سوسکه پس از آن سیاهپوش می‌شود.
نقد و تحلیل

سیاهپوش بودن سوسک در عزای شوهر، دوستداری حیوانات و جان بخشیدن به خودی‌ترین و چندش‌آورترین حشرات و جانوران و تعیین مثبت و منفی بودن شخصیت‌ها، نه براساس جنس، نه بر روال داستان از نکات مهم این قصه‌است.
هانا ناصرزاده احتمال می‌دهد که این قصه، روایتی واقعی از قصه پرداز آن است. ثریا قزل‌ایاق، پزوهشگر بازی‌های سنتی ایرانی نیز خالق این قصه را یک زن می‌داند که در این قصه با هوشمندی و ظرافت از حق خود دفاع کرده‌است.
هانا ناصرزاده خاستگاه داستان را غرب کشور و شهرهای اطراف همدان می‌داند. جایی که امکان سفر به همدان با پای پیاده وجود داشته‌است. در قصه هیچ اشاره‌ای به وسایل حمل و نقل نمی‌شود.
سمیرا اصلان‌پور این قصه را متعلق به کودکان نمی‌داند. به گفته وی بسیاری از قصه‌ها و افسانه‌های عامیانه‌ای که برای کودکان گفته می‌شود، همچون این قصه، اصلاً موضوعات کودکانه‌ای ندارد.
هفته‌نامه سلامت در شماره ۲۳۳ خود به تحلیل طنز این داستان از دیدگاه نشانه شناسی پزشکی پرداخت. شهرام شکیبا نیز مطلب طنزی با موضوع قصه خاله سوسکه دارد.
نقد و تحلیل > نقد جنسیتی

خاله سوسکه دختری از جامعه‌ای سنتی است که در انتظار گشوده شدن بخت خود نمی‌نشیند و دست روی دست نمی‌گذارد، بلکه با به دست گرفتن ابتکار عمل، خود آینده‌اش را رقم زده و برای خود همسری می‌گزیند. او سرانجام از میان خواستگاران کاسبکار و مالدار، موشی نرم‌خوی و خوش زبان، هرچند ندار را انتخاب می‌کند. موشی که سرانجام جان در ره عشق او (پختن شوربایی برای خاله سوسکه بیمار) می‌گذارد. ابزار و تنها برگ برنده خاله سوسکه در جذب خواستگاران، جلوه‌گری زنانه است.
دنیای خاله سوسکه، دنیایی کاملاً مرد سالار است. این پدر است که تصمیم می‌گیرد دختر را به شوهر بدهد. شوهری که (در برخی روایت‌ها) حرمسرایی دارد و از زنان ریزنقش خوشش می‌آید. در طول مسیر سفر خاله سوسکه، مردان به خود اجازه می‌دهند که بی‌مقدمه از نام و نشان و قصد او از سفرش پرس و جو کنند. در داستان دلیل این رفتارهای جنسیتی، عدم استقلال اقتصادی زنان عنوان می‌شود. فقط مردان قصه هستند که نقشی اقتصادی و اجتماعی (بقال، قصاب،...) در جامعه دارند و خاله سوسکه سرانجام با ازدواج با آقاموشه «سر و سامان» می‌گیرد. تنها جایی در قصه که آقاموشه نقش جنسیتی را زیر پا می‌گذارد و دست به آشپزی می‌زند، تاوان سختی می‌پردازد. از ابتدای داستان هم پدر خاله سوسکه به دلیل ناتوانی اقتصادی تصمیم به ازدواج دخترش با مش‌رمضون می‌گیرد. در این میان ایده‌آل‌های خاله سوسکه نیز اغلب اقتصادی است. وقتی او در جوی آب افتاده و آقا موشه قصد نجات او را دارد، خاله سوسکه به کمتر از نردبان طلا برای نجات خویش راضی نمی‌شود. از ابتدای داستان نیز توجیه خاله سوسکه برای آغاز سفر، خوردن نان گندم و قلیان بلور در خانه مش‌رمضون است. با این‌حال شروط خاله سوسکه برای ازدواج مادی نیست. او در هنگام پاسخ دادن به خواستگاران خود بر جنبه مبادله‌گری ازدواج و مهریه سنگین تأکید نمی‌کند. او فقط به دنبال همسری است که در کنار او عمر را به پیری برساند.
شادی صدر، فعال حقوق زنان، قصه خاله سوسکه را بزرگترین مثال کلیشه‌های جنسیتی در ادبیات کودک می‌داند. خاله سوسکه نمادی از ارادهٔ زن ایرانی و آرزوهای دست نیافته و فروخورده‌اش تصویر شده‌است. هانا ناصرزاده خاله سوسکه را دختری مستقل و آزاداندیش، ولی محدود به عرف و محدودیت‌های موجود اجتماعی می‌داند. خاله سوسکه زنی است که از سرکوفت‌های خانه پدری به تنگ آمده و به ناچار تن به ازدواج با «مش رمضان» (که شاید خاله سوسکه جای نوه او باشد) داده‌است. پولدار بودن مش رمضان از لقب مشهدی و دوره‌ای که داستان به آن تعلق دارد برمی‌آید.
آذردخت بهرامی خاله سوسکه را زنی میانسال می‌دانست که به دنبال شوهر مطلوب خویش می‌گردد. خاله سوسکه زنی متکی به نفس است که در اجتماع، به مزاحمت‌ها و اهانت‌های رندان جواب دندان شکن می‌دهد؛ ولی به گفته هانا ناصرزاده، او کتک خوردن از همسر را به عنوان یک اصل غیرقابل تغییر پذیرفته‌است. خاله سوسکه اصل را بر این گرفته که گریزی از تنبیه بدنی ندارد. در واقع پیام ضمنی قصه این است که کتک زدن زن در جامعه امری است بدیهی و نهادینه شده. نهایت تدبیری که خاله سوسکه می‌تواند بیندیشد این است که تن به ازدواج با چه کسی دهد تا کمتر کتک بخورد. به گفته فریده پورگیو، داستان‌سرا حتی تلاش نمی‌کند تا آزار جسمی زن توسط شوهر را به چالش بکشد، بلکه در صدد پذیرش آن و القای طبیعی بودن چنین رفتاری است.
در دیدگاهی دیگر و به گفته حبیب‌الله لزگی، اگرچه این قصه خشونت را به عنوان یک واقعیت اجتماعی طرح می‌کند، ولی خواننده را به پذیرش آن ترغیب نمی‌کند و وی را به عصیان در برابر این پدیده فرا می‌خواند. از سوی دیگر فعل کتک خوردن هیچ‌گاه در داستان از حرف به عمل در نمی‌آید.
نقد و تحلیل > نقد ادبی

جمال‌الدین اکرمی، خاله سوسکه را نه یک قصه و داستان، بلکه یک متل معرفی می‌کند که لحن روایی آن، نمایه مسلط بر آن است. وی خاله سوسکه را در ردیف «اتل متل» و « «دویدم و دویدم» برمی‌شمرد. محمدهادی محمدی و زهره قاینی نیز خاله سوسکه را متل معرفی کرده و اضافه می‌کنند: «خاله سوسکه از متل‌های ویژه کودکان… و قصهای سرگرم‌کننده و شادیبخش است که تنها برای سرگرمی کودک پدید آمده و آموزه‌های اخلاقی و آموزشی ندارد»
احمدرضا احمدی، شاعر کرمانی نیز خاله سوسکه را به دلیل تحمیل همیشگی فضای ادبیات بزرگسال به ادبیات کودک شعر یا داستان نمی‌داند. بلکه آن را خرده‌روایت و قصه عامیانه‌ای می‌داند که به دنبال پایان قصه‌است.
عبدالحسین زرینکوب قصه‌هایی از قبیل خاله سوسکه را در ردیف افسانه‌های زنجیری قرار می‌دهد. در افسانه‌های زنجیری زبان فارسی، شخصیت‌های داستان پی در پی از یکدیگر سؤال می‌پرسند تا بالاخره به جواب اصلی برسند. این سؤالات در قالب عبارت‌های موزون هستند که به صورت ترجیع تکرار می‌شود. اولریش مارزلف نیز خاله سوسکه را در شمار قصه‌های زنجیره‌ای و با شماره ۲۰۲۳ در کتاب خود به نام «طبقهبندی قصه‌های ایرانی» جای داده است.
فیلم

در سال ۱۳۸۸ فیلم مستند خاله سوسکه به کارگردانی نادره ترکمانی ساخته شد. این فیلم به روایت تغییرات افسانه خاله سوسکه، از اولین روایت چاپی تا زمان ساخت فیلم پرداخته بود. در این فیلم سحر ولدبیگی در نقش خاله سوسکه نقش آفرینی کرده‌است.
علی‌رغم تمایل استانداری همدان به ساخته شدن این فیلم در این استان، فیلم در بازار سرپوشیده اراک ساخته شده‌است. این فیلم برداشت آزادی از تحقیقات مندرج در کتاب «خاله سوسکه از اولین روایت چاپی تا امروز» نوشته و پژوهش «خسرو صالحی» است. کارگردان این فیلم با توجه به قابلیت بصری بالای افسانه خاله سوسکه، ابزار تکنولوژی و جلوه‌های ویژه سینمای ایران را برای تقویت فضای فانتزی مورد نیاز این‌گونه افسانه‌ها بسیار اندک دانسته‌است.
این فیلم در فرهنگسرای انقلاب تهران نقد شده‌است.
خاله سوسکه بر آثار سینمایی دیگری نیز تأثیر غیرمستقیم داشته‌است. در سکانسی از فیلم گبه اثر محسن مخملباف، شخصیت اصلی فیلم که مردی میانسال و مجرد است، به دنبال دختر روستایی جوانی به سرچشمه می‌رود. دختر که با لباس قشقایی مشغول شستن ظرف است، در پاسخ به خواستگاری مرد می‌پرسد: «اگر از دستم عصبانی بشی چطوری تلافی می‌کنی؟» و مرد که منشأ سؤال دختر را می‌داند پاسخ می‌دهد «برات شعر می‌خونم»
تئاتر و نمایش عروسکی

در آبان‌ماه سال ۱۳۹۰ یک گروه نمایش عروسکی از اصفهان، نمایشی بر اساس این داستان را به کارگردانی اعظم مختاری در جشنواره بین الملی تئاتر کودک و نوجوان در همدان و همچنین هشتمین جشنواره سراسری تئاتر ماه به روی صحنه برد. این نمایش برنده لوح تقدیر و جوایزی از این دو جشنواره گردید.
«رفتن خاله سوسکه به دکان قصابی» نگاره‌ای از یک کتاب کودک چاپ سنگی در دوره قاجاریه
صحنه در آب افتادن خاله سوسکه و تقاضا از سوار برای خبر کردن آقا موشه. این کتاب کودک برای استفاده در مکتبخانه‌ها داستان را به شکل مثنوی سروده‌است (انتشار ۱۳۱۵ خورشیدی).
نگاره‌ای از خاله سوسکه اثر جعفر تجارتچی در یک کتاب منتشر شده در سال ۱۳۴۱. در دوره‌هایی تصویرگران کتاب کودک، به تقلید از تصویرگران خارجی پرداختند.
جلد کتاب خاله سوسکه و آقا موشک. بسعی میرزا آقا قاضی سعیدی خوانساری. بی‌جا: مطبعه خوانساری، ۱۳۵۵ق=۱۳۱۵خ. ادبیات مکتبخانه‌ای
شادی صدر خاله سوسکه را نمونه یک کلیشه جنسیتی در ادبیات کودک می‌داند.
پوستر فیلم خاله سوسکه با بازی سحر ولدبیگی
فیروزه (خواننده ایرانی)

| فیروزه | فیروزه |
| --- | --- |
نمایی از فیروزه در پوستر مجله: نمایی از فیروزه در پوستر مجله
ملیت: ایرانی
دیگر نام‌ها: نیره عسگری، نازی
پیشه: خواننده
سال‌های فعالیت: ۱۳۵۱_۱۳۵۷
شریک زندگی: کوروس ناظمیان
فرزندان: حورا، سهیلا، سپیده
نَیِره عسگری با نام هنری فیروزه خواننده ایرانی است. او در دسته‌بندی‌های موسیقی در دو زمینه کوچه‌بازاری و مردمی صاحب نام بود.
خوانندگی را با برنامه جوانان رادیو ایران با ترانه «لالایی مادر» و با نام هنری نازی آغاز کرد. نام هنری فیروزه را علی تابش هنگام اولین حضور وی در برنامه شما و رادیو برای او انتخاب کرد.
وی که در ابتدا در محافل خصوصی و در جمع هنرمندان برنامه اجرا می‌کرد در سال ۱۳۵۱ به تشویق رامش و تنی دیگر از هنرمندان وارد عرصه خوانندگی به صورت حرفه‌ای شد. مشهورترین ترانه‌ فیروزه «اون کی بود» توسط منوچهر بی‌بی‌یان در کمپانی آپولون منتشر شد. فیروزه با اجرای این ترانه در اولین حضورش در تلویزیون و رادیو  به یکباره بسیار مشهور شد.
وی تا سال ۱۳۵۷ چندین ترانه مردمی و کوچه‌بازاری اجرا کرد ولی پس از انقلاب اسلامی در ایران برای همیشه به فعالیت هنری خود به صورت رسمی خاتمه داد.
ترانه‌شناسی

| نام ترانه | ترانه‌سرا | آهنگساز | توضیحات |
| --- | --- | --- | --- |
| لالایی مادر |  |  | اجرا شده در رادیو ایران - برنامه جوانان |
| اختر آب‌منگلی | امان منطقی  |  | ترانه فیلم «آبنبات چوبی» |
| آسمون خدا | محمد‌علی شیرازی | حسین صمدی | محصول شرکت رویال |
| حاشا | الفت | حسین صمدی | محصول شرکت رویال |
| این کی بود | مسعود هوشمند | کیومرث سلیم‌پور | محصول شرکت آپولون (با نام «اون کی بود» نیز شناخته میشود) |
| (یک) شاخه سنبل | ناشناس | کیومرث سلیم‌پور | محصول شرکت آپولون |
| چرا گریه چرا اشک | گرگین‌زاده | گرگین‌زاده | محصول شرکت آپولون |
| داری کم‌کم منو دلگیر می‌کنی | دکتر پورتاجی | فربد (فریدون خوشنود) | محصول شرکت آپولون |
| فدائی | مسعود هوشمند | کیومرث سلیم‌پور | محصول شرکت آپولون |
| دل شاد (نمیاد) | معینی کرمانشاهی | کیومرث سلیم‌پور | محصول شرکت آپولون - تولید سال ۱۳۵۲ |
| ستاره | محمدعلی ناصری | کیومرث سلیم‌پور | محصول شرکت آپولون |
کجا میروی: 
| کی‌ام من | مسعود هوشمند | حسین واثقی |  |
| من و تو یکی هستیم |  | مسعود حسنخانی |  |
آره یا نه: 
میگن عاشقی گناهه: 
من و دل: 
بریز بپاش: 
| جشن تولد | مسعود هوشمند (پرستو) | حسین واثقی | محصول شرکت آپولون |
| عشق لاتی | مسعود هوشمند (پرستو) | حسین واثقی | محصول شرکت آپولون ترانه فیلم «گروگان» |
| یکپارچه آتیش | محمد‌علی شیرازی | حسین صمدی | ترانه فیلم «دل خودش می‌خواد» محصول شرکت پارس رکورد |
| مردان محله | محمد‌علی شیرازی | حسین صمدی | ترانه فیلم «دل خودش می‌خواد» محصول شرکت پارس رکورد |
عشق اگه عشقه تموم نمیشه: 
| دریا | حسین منزوی | حسین صمدی |  |
گلبارون: 
بیراهه: 
دیدار (نو اومد به بازار): 
برف‌ها داره آب میشه: 
بهاره: 
دو عاشق: 
| لبخند | اصغر واقدی | کیومرث سلیم‌پور  |  |
عید آمده: 
اگه اون بود نمیگذاشت: 
تو و من: 
چه کسی: 
او برگشت از سفر: 
مردم‌آزار: 
دفتر عشق: 
| آمدی اما |  |  | با نام «اومد» و یا «قر کمر» نیز شناخته میشود |
| الهی دلت آتیش بگیره | آرش سزاوار | امیر پازوکی  | تولید آبان ۱۳۵۵ |
دعوت: 
| بهار | رضا شمسا | حسین واثقی |  |
| نغمه‌ساز |  | فریدون خوشنود |  |
| نامه پرون | پژمان باقری | پژمان باقری |  |
اگه باشی: 
دیدار: 
آتش: 
| بعد تو زندگانی | پدرام | حسین صمدی |  |
خوانندگی در سینما و تلویزیون

مجموعه تلویزیونی ایتالیا ایتالیا (۱۳۵۷)
گروگان (۱۳۵۳)
دل خودش می‌خواد (۱۳۵۲)
آبنبات‌چوبی (۱۳۵۱)
فیروزه
دریاچه وینیپگوسیس

| دریاچه وینیپگوسیس | دریاچه وینیپگوسیس |
| --- | --- |
دریاچه وینیپگوسیسموقعیت دریاچه در ایالت مانیتوباموقعیت روی نقشه منیتوبادریاچه وینیپگوسیسدریاچه وینیپگوسیس (کانادا)موقعیت روی نقشه کانادا: دریاچه وینیپگوسیسموقعیت دریاچه در ایالت مانیتوباموقعیت روی نقشه منیتوبادریاچه وینیپگوسیسدریاچه وینیپگوسیس (کانادا)موقعیت روی نقشه کانادا
موقعیت: ایالت مانیتوبا
مختصات: ۵۲°۳۰′ شمالی ۱۰۰°۰۰′ غربی﻿ / ﻿۵۲٫۵۰۰°شمالی ۱۰۰٫۰۰۰°غربی﻿ / 52.500; -100.000
گونه: سرچشمه گرفته از یخچال‌های طبیعی
برون‌شارش‌های کلان: رودخانه واترن
حوضهٔ آبریز: ۴۹٬۸۲۵ کیلومتر مربع (۱۹٬۲۳۸ مایل مربع)
کشورهای حوضه: کانادا
بیشترین درازا: ۱۹۵ کیلومتر (۱۲۱ مایل)
بیشترین پهنا: ۵۱ کیلومتر (۳۲ مایل)
مساحتِ رو: ۵٬۳۷۰ کیلومتر مربع (۲٬۰۷۰ مایل مربع)
بیشترین ژرفا: ۱۲ متر (۳۹ فوت)
ارتفاع سطح: ۲۵۴ متر (۸۳۳ فوت)
دریاچه وینیپگوسیس دریاچه ای بزرگ در قاره آمریکای شمالی است، این دریاچه در ایالت مانیتوبا در کشور کانادا قرار دارد. این دریاچه یازدهمین دریاچه بزرگ کانادا و بیست و هشتمین دریاچه بزرگ جهان است.
نام این دریاچه از دریاچه Winnipeg با پسوند کوچک گرفته شده است.Winnipeg به معنای «آب‌های گل آلود بزرگ» و نام این دریاچه Winnipegosis به معنای «آب‌های گل آلود کوچک» است.
جغرافیا

درازای این دریاچه ۱۹۵ کیلومتر است و دومین دریاچه بزرگ از سه دریاچه بزرگ در مرکز ایالت مانیتوبا است. دو دریاچه دیگر دریاچه وینیپگ که بزرگ‌ترین آنها است و این دریاچه و دریاچه منیتوبا که کوچک‌ترین آنها است.