stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ژاپن در جنگ جهانی دوم
پس از جنگ > استعمارزدایی

شرکت کنندگان در کنفرانس آسیای شرقی بزرگ در نوامبر ۱۹۴۳: نخست‌وزیر ژاپن هیدکی توجو (در مرکز) همراه با نمایندگان دولت همکار در کنفرانس آسیای شرقی بزرگ در سمت چپ توجو، از چپ به راست: با ماو از برمه، ژانگ جینگ هویی از چین، وانگ جینگ وی از چین. در سمت راست توجو، از چپ به راست، وان وایت آیاکون از تایلند، خوزه لورل از فیلیپین و سبهاش چندر بوس از هند
سخنرانی استقلال‌طلب هندی، سبهاش چندر بوس در کنفرانس آسیای شرقی بزرگ در توکیو
اهداف جنگی ژاپن ایجاد «نظم جدید در آسیای شرقی» بود که بر اساس مفهوم «برابری» بنا شده بود که ژاپن را در مرکز یک بلوک اقتصادی متشکل از منچوری، کره و شمال چین قرار می‌داد که از مواد اولیه کشورهای استعمار شده و ثروتمند جنوب شرقی آسیا استفاده می‌نمود. در حالی که ژاپن با کوتاه کردن دست حاکمان غربی پیشین این نواحی، دست دوستی و اتحاد به طرف آن‌ها دراز می‌کرد اما در عمل «شرق آسیا برای آسیا»، شعار این کارزار، به معنای «آسیای شرقی برای ژاپن» بود.
پس از جنگ جهانی دوم، جنبش‌های قومی و استقلال استعماری در سراسر جهان به ویژه در آسیای جنوب شرقی رخ داد و کشورها یکی پس از دیگری استقلال خود را اعلام کردند. استعمارزدایی تا حدی به این دلیل بود که قدرت‌های استعماری بریتانیای کبیر، فرانسه و هلند قدرت خود را از دست داده بودند، اما همچنین نفوذ ژاپن در طول جنگ نیز به عنوان عامل استعمارزدایی در نظر گرفته می‌شود. پس از شروع جنگ، ژاپن ایجاد حوزه رفاه مشترک آسیای شرقی بزرگ را به عنوان هدف همزیستی و رفاه مشترک میان آسیایی‌ها مطرح کرد. در سال ۱۹۴۳، ژاپن استقلال برمه (میانمار کنونی) و فیلیپین را به رسمیت شناخت و دولت موقت هند آزاد را به رهبری سبهاش چندر بوس تأیید کرد. در نوامبر همان سال، علاوه بر این مناطق، نمایندگانی از تایلند، مانچوکوئو و برخی کشورهای دیگر در توکیو گرد هم آمدند تا کنفرانس آسیای شرقی بزرگ را برگزار کنند و در آنجا طی اعلامیه‌ای خواستار خروج از حاکمیت استعماری توسط غرب و لغو تبعیض نژادی کشورهای غربی شدند. حمایت ژاپن از استقلال کشورهای مستعمره در ابتدا با استقبال محلی مواجه شد. با این حال، ژاپن ادامه جنگ را بیش از هر چیز در اولویت قرار داد، یک اداره نظامی در سرزمین‌های اشغالی ایجاد کرد و شروع به تهیه نفت و سایر منابع از این کشورها کرد. با بدتر شدن وضعیت جنگ، ارتش ژاپن نسبت به کشورهای جنوب شرقی آسیا برخوردی متکبرانه در پیش گرفت. در پاسخ مردم سرزمین‌های اشغالی نیز در برابر حکومت ژاپن مقاومت را آغاز کردند و نیروهای ضد ژاپنی را سازماندهی کردند.
پس از پیروزی متفقین در جنگ، قدرت‌های استعماری غربی با اعتراضات شدید بی‌سابقه و تحرکات استقلال‌طلبانه ساکنان محلی در آسیای جنوب شرقی مواجه شدند.
مقالهٔ اصلی: نبرد سمارانگ
پس از جنگ > استعمارزدایی > اندونزی

بلافاصله پس از تسلیم ژاپن، ، در ۱۷ اوت ۱۹۴۵ احمد سوکارنو، استقلال اندونزی را اعلام کرد.اما ارتش هلند استقلال اندونزی را به رسمیت نشناخت و جنگ استقلال اندونزی آغاز شد. اگرچه ارتش هلند توانست برتری خود را از نظر نظامی حفظ کند، اما در برابر فشار جامعه جهانی تسلیم شد و هند شرقی هلند در سال ۱۹۴۹ به عنوان «اندونزی» مستقل شد. پس از جنگ، هلند موقعیت خود را به عنوان یک قدرت عمده استعماری از دست داد. دولت ژاپن از جنگ استقلال اندونزی حمایت نکرد زیرا متفقین به ارتشیان شکست خورده ژاپنی دستور منع کمک به استقلال‌طلبان را داده بودند با این وجود برخی از سربازان باقیمانده ژاپنی به دلایل گوناگون با استقلال‌طلبان همراه شدند و با نیروهای هلندی و انگلیسی جنگیدند. باید توجه داشت که این موضع رسمی ژاپن نبود برعکس مقامات نظامی با آنان به مشابه «فراری» رفتار می‌کردند و بازیابی آبروی آن‌ها مدت زیادی طول کشید.
پس از جنگ > استعمارزدایی > ویتنام

پس از انقلاب آگوست (اوت ۱۹۴۵) در هندوچین فرانسه، کمونیست انقلابی هو شی مین، رهبر جبهه ویت مین، در ۲ سپتامبر ۱۹۴۵ اعلام استقلال ویتنام را از فرانسه اعلام کرد. پس از ۱۵ اوت، ارتش ژاپن در حال آماده باش برای تسلیم شدن در هندوچین فرانسه (ویتنام) بود، اما برخی از واحدها و سربازان سلاح‌های خود را به ویت مین تحویل دادند، به صورت انفرادی به آنها پیوستند. در حدود ۶۰۰ نفر سربازهای باقیمانده ژاپنی برای استقلال ویتنام در جنگ اول هندوچین (جنگ مقاومت ضد فرانسه) شرکت داشتند. آنها به ارتش ویت مین آموزش نظامی می‌دادند و در کنار آنها می‌جنگیدند.
پس از جنگ > استعمارزدایی > هند

با آغاز جنگ اقیانوس آرام و ارتش ژاپن حمله نظامی تمام عیار به جنوب شرقی آسیا را آغاز کردند، هند بیم آن را داشت که ارتش ژاپن ممکن است از طریق برمه به هند حمله کنند. در واقع ژاپن نه برنامه ای برای تحت کنترل قرار دادن هند در طول جنگ اقیانوس آرام داشت و نه تصور می‌کرد که هند در حوزه رفاه مشترک شرق آسیای بزرگ گنجانده شود با این حال، هنگامی که ارتش ژاپن تعداد زیادی از سربازان هندی عضو ارتش هند بریتانیا را در جریان سقوط سنگاپوربه اسارت گرفت، از آنها استفاده کرد و در ۳۱ دسامبر ۱۹۴۱ یک سازمان نظامی ضد بریتانیایی به نام ارتش ملی هند تشکیل داد و استقلال‌طلب هندی، سبهاش چندر بوس را که مخفیانه از آلمان به ژاپن عبور کرده بود، به عنوان فرمانده کل این واحد منصوب کرد. دلیل اینکه دولت ژاپن در آن زمان از جنبش استقلال‌طلبی هند سبهاش چندر بوس حمایت می‌کرد، در اصل جهت تضعیف شریک جنگی خود، انگلیسی‌ها بود. در ۲۱ اکتبر ۱۹۴۳ «دولت موقت هند آزاد» توسط سبهاش چندر بوس به عنوان رئیس آن تأسیس شد و دولت ژاپن دو روز بعد آن را به عنوان «دولت هند مستقل» به رسمیت شناخت. روز بعد، دولت موقت هند آزاد هم به آمریکا و هم به بریتانیای کبیر اعلام جنگ کرد و قالب مورد نظر دولت ژاپن را ایجاد کرد که در آن هندی‌ها به همراه ژاپن علیه آمریکا و بریتانیای کبیر مبارزه می‌کردند. بعدها با شروع شکست ژاپن، نفوذ سبهاش چندر بوس در هند کاهش یافت و خود او در ۱۸ اوت ۱۹۴۵ در یک تصادف درگذشت. اما پس از اینکه هند پس از جنگ از بریتانیا استقلال پیدا کرد، فعالیت‌های «ارتش ملی هند» که با حمایت ژاپن ایجاد شده بود، دوباره ارزیابی شد و اکنون به عنوان «کمک غیر مستقیم به استقلال هند» شناخته می‌شود.
پس از جنگ > استعمارزدایی > برمه

مقالهٔ اصلی: ارتش استقلال برمه
مدت کوتاهی پس از حمله ژاپن به پرل هاربر، در ۲۸ دسامبر سال ۱۹۴۱ ارتش استقلال برمه توسط گروهی ملی‌گرایان برمه به نام سی رفیق و تحت نظارت نیروی زمینی امپراتوری ژاپن تشکیل شد. برمه با همکاری ارتش استقلال برمه در طول جنگ جهانی دوم تقریباً به‌طور کامل توسط ارتش امپراتوری ژاپن اشغال شد. بسیاری از برمه‌ای‌ها در مراحل اولیه جنگ در کنار ژاپن جنگیدند، اما پس از پیروزی ژاپن اگرچه برمه اسماً خودمختار بود، قدرت دولت برمه برای اعمال حاکمیت خود عمدتاً توسط توافقات زمان جنگ با ژاپن محدود شده بود. ارتش استقلال برمه سرکوب خود توسط ژاپنی‌ها را مبتنی بر تصورات برترپنداری می‌دانستند.ارتش استقلال برمه و بیشتر برمه‌ای‌ها در و در ۲۳ ژوئن ۱۹۴۵ رسماً به متفقین جنگ جهانی دوم پیوستند. یک دولت انتقالی تحت حمایت دولت بریتانیا در سال‌های پس از جنگ جهانی دوم تشکیل شد که در نهایت منجر به استقلال برمه در ژانویه ۱۹۴۸ شد.
پس از جنگ > استعمارزدایی > کره

پس از پایان ۳۵ سال اشغال شبه‌جزیره کره توسط ژاپن، در سال ۱۹۴۸ کشور کره از ژاپن استقلال یافت. در اوت همان سال ایسونگمن ری که رئیس دولت در تبعید کره بود اولین رئیس‌جمهور کرهٔ جنوبی شد. کره بین سال‌های ۱۹۴۵ و ۱۹۴۸ از سوی اتحاد جماهیر شوروی در شمال و آمریکا در جنوب تقسیم و اشغال شد. جمهوری‌های جداگانه در سال ۱۹۴۸ و در دو طرف مدار ۳۸ درجه شمالی ظهور کردند و هر کدام ادعا می‌کردند که دولت مشروع تمام کره هستند که در نهایت به جنگ کره منجر شد. در پی این جنگ در سال ۱۹۵۰ کره به دو کشور کره شمالی و کره جنوبی تقسیم شد.
پس از جنگ > مناقشات پیرامون زیارتگاه یاسوکونی

در زیارتگاه یاسوکونی به خاک سپرده شدن به معنای کامی شدن است. بدین ترتیب، اصل نهاد زیارتگاه یاسوکونی و تاریخچهٔ تأسیس آن با آداب شینتویی، ایدئولوژی شینتوی حکومتی و میلیتاریسم ژاپنی پیوند نزدیکی دارد. این موضوع از دو جنبه، موضوع مناقشه در ژاپن و نیز خارج از آن کشور شده‌است. اول اینکه همهٔ نیروهای نظامی که در طی سال‌های جنگ در خدمت به امپراتور ژاپن کشته شده‌اند، به آنجا تعلق دارند. عامل دوم پیچیدگی این است که در تفسیر رسمی دولت ژاپن عبارت کسانی که به خاطر امپراتور مرده‌اند، آمده‌است و کسانی را هم که به جنایات جنگی دست زده‌اند نیز شامل این عده می‌شوند. به عنوان مثال حتی کسانی که پس از تسلیم ژاپن در جنگ جهانی دوم به عنوان جنایتکار جنگی محاکمه و اعدام شده‌اند نیز در همین زیارتگاه دفن گردیده‌اند. این مطلب که ژاپنی‌ها چنین افرادی را کامی به حساب می‌آورند و اینکه نخست‌وزیر ژاپن از محلی که این افراد را چنین مرتبتی بخشیده‌است به‌طور رسمی بازدید به عمل می‌آورد. از طرفی دیگر از دید کسانی که در چین و شبه‌جزیره کره در خلال سال‌های جنگ قربانی تجاوز ژاپنی‌ها شدند، این معبد که برای گرامیداشت سربازان و فرماندهان ژاپنی بنا شده، یادآور دوران سرکوب و کشتار است.
جرائم جنگی

مقالات اصلی: جنایات جنگی ژاپن، دادگاه توکیو، فهرست بیانیه‌های عذرخواهی جنگ توسط ژاپن
ارتش ژاپن قبل از جنگ جهانی دوم و در طی آن جنایات بسیاری علیه پرسنل غیرنظامی و نظامی انجام داده بود. حمله غافلگیرانه ارتش ژاپن به حمله به پرل هاربر در ۷ دسامبر ۱۹۴۱، قبل از اعلان جنگ و بدون هشدار، باعث کشته شدن ۲٬۴۰۳ نفر پرسنل نظامی و غیرنظامی بی‌طرف و ۱٬۲۴۷ نفر زخمی شده بود. در طی جنگ قتل‌عام‌ها، تجاوزها و غارت‌های گسترده‌ای علیه غیرنظامیان روی داد؛ از جمله قتل‌عام سوک چینگ و کشتار نانجینگ. همچنین مورخان معتقدند حداقل ۲۰۰ هزار زن جوان که به عنوان زنان آسایشگر شناخته می‌شوند در جنگ جهانی دوم مجبور به خدمت در فاحشه‌خانه‌های ارتش ژاپن شدند. با این حال، برخی از سیاستمداران محافظه کار ژاپنی میزان جنایات این کشور در زمان جنگ را زیر سؤال برده‌اند. آبه شینزو نخست‌وزیر سابق ژاپن در مورد به‌کارگیری زنان آسایشگر عنوان کرده‌است که هیچ مدرکی وجود ندارد که ثابت کند این زنان به اجبار ارتش ژاپن به چنین شغلی روی آورده‌اند.
نیروی زمینی امپراتوری ژاپن همچنین به اعدام و برخورد شدید با پرسنل نظامی متفقین و اسیران مبادرت می‌کرد. مورخ نیل فرگوسن، میزان مرگ و میر اسیران آمریکایی‌ها در اختیار ژاپنی‌ها را ۳۳٫۰٪ و اسیران انگلیس را ۲۴٫۸٪ برآورد کرده‌است. حداقل ۵ میلیون چینی در شمال چین توسط شورای توسعه شرق آسیا طی سال‌های ۱۹۳۵ تا ۱۹۴۱ برای کار در معادن و صنایع نظامی به بردگی گرفته شدند که این تعداد پس از ۱۹۴۲ به ۱۰ میلیون نفر رسید.
جنگ بیولوژیک توسط واحد ۷۳۱ بر روی اسیران جنگی و همچنین غیرنظامیان انجام می‌شد که شامل استفاده از سلاح‌های بیولوژیکی و شیمیایی مجاز توسط امپراتور شووا بود. طبق سمپوزیوم بین‌المللی ۲۰۰۲ در مورد جنایات جنگ باکتریولوژی، تعداد افراد کشته‌شده در خاور دور آسیا توسط جنگ میکروبی ژاپنی و آزمایش‌های انسانی حدود ۵۸۰٬۰۰۰ نفر تخمین زده می‌شود. اعضای واحد ۷۳۱، از جمله سرلشکر شیرو ایشی، در ازای داده‌های مربوط به جنگ میکروبی بر اساس آزمایش بر روی انسان، از ژنرال داگلاس مک‌آرتور مصونیت دریافت کردند. این معامله در سال ۱۹۴۸ منعقد شد.ارتش امپراتور ژاپن اغلب از جنگ شیمیایی استفاده می‌کرد. با این حال، به دلیل ترس از تلافی، این سلاح‌ها هرگز علیه غربی‌ها به کار نرفتند، بلکه علیه دیگر آسیایی‌ها که با تبلیغات امپراتوری «پست» به‌شمار می‌رفتند استفاده می‌شدند. به عنوان مثال، امپراتور استفاده از گاز سمی را در ۳۷۵ مورد جداگانه در نبرد ووهان از اوت تا اکتبر ۱۹۳۸ مجاز دانست.
نیروی هوایی ژاپن مقادیر عظیمی از «بمب‌های سرامیک» را که پر از کک‌های آلوده به طاعون بود را در نانگبو، چین از هواپیما بر زمین ریخت. این حملات نهایتاً منجر به مرگ هزاران نفر شد.
جرائم جنگی > دادگاه توکیو

بسیاری از رهبران سیاسی و نظامی ژاپن در دادگاه توکیو و سایر دادگاه‌های متفقین در آسیا به جرم جنایات جنگی محکوم شدند. با این حال، داگلاس مک‌آرتور تمام اعضای خاندان امپراتوری ژاپن، از جمله خودِ امپراتور هیروهیتو را تحت پیگرد قانونی قرار نداد. دادستان در دادگاه توکیو باید سه چیز را ثابت می‌کرد: اینکه جنایت‌های جنگی سیستماتیک یا گسترده بودند. متهم می‌دانست که سربازان مرتکب جنایات می‌شوند و متهم قدرت یا اختیار داشت که جلوی جرایم را بگیرد. بیش از صد وکیل مدافع متهمان بودند که ۷۵ درصد آنها ژاپنی و ۲۵ درصد آمریکایی بودند. درپایان دادگاه هفت نفر به اعدام، شانزده نفر به حبس ابد و دو نفر به حبس خفیف، محکوم شدند و همچنین دو نفر در جریان محاکمه درگذشتند و یک نفر سلامت روانی خود را از دست داد. ژنرال دویهارا کنجی، رئیس سرویس‌های اطلاعاتی در مانچوکوئو، کوکی هیروتا، نخست‌وزیر (وزیر خارجه بعدی)، سیشیرو ایتاگاکی وزیر جنگ، هیتارو کیمورا، فرمانده ارتش منطقه برمه، آکیرا موتو، رئیس ارتش منطقه چهاردهم، هیدکی توجو، فرمانده ارتش کوانتونگ (نخست‌وزیر بعدی) و ژنرال ایوانه ماتسویی، فرمانده، نیروی اعزامی شانگهای و ارتش منطقه مرکزی چین نیز به اتهام جنایات جنگی، جنایت علیه بشریت و جنایت علیه صلح به اعدام با چوبه دار محکوم شدند و در ۲۳ دسامبر ۱۹۴۸ اعدام شدند.
نخست‌وزیران

نخست‌وزیران ژاپن در طی جنگ جهانی دوم (۱۹۴۵–۱۹۳۷)
پائولینا میکولا

| پائولینا میکولا | پائولینا میکولا |
| --- | --- |
Paulina Mikuła, 2016: Paulina Mikuła, 2016
تولد:  (1988-06-30) June 30, 1988 (age 34) توماشوف لوبلسکی، لهستان
تحصیلات: دانشگاه ورشو
شغل: شخصیت اینترنتی، نویسنده، مجری تلویزیون
سالهای فعالیت: 2013– تاکنون
وبسایت: mowiacinaczej.pl
پائولینا میکولا (زاده ۳۰ ژوئن ۱۹۸۸ در توماشوف لوبلسکی) مجری تلویزیونی و شخصیت اینترنتی لهستانی است.
او در رشته مطالعات لهستانی از دانشگاه ورشو فارغ‌التحصیل شد. در سال ۲۰۱۳، او کانال Vlog Mówiąc Inaczej (با همکاری LifeTube) را ایجاد کرد، جایی که او نحوه صحبت کردن لهستانی را مطابق با هنجارهای زبان استاندارد آن توضیح می‌دهد. در سال ۲۰۱۹، کانال یوتیوب او به بیش از ۴۳۵۰۰۰ مشترک رسید.
در پایان سال ۲۰۱۶، میکولا به همراه آنا Gacek میزبان اولین نسخه از برنامه Bake Off - Ale ciacho در TVP2 بود.
گفته می‌شود که پیامد اصلی فعالیت او افزایش تعداد جوانانی است که به زبان لهستانی و هنجارهای تجویز شده آن علاقه نشان می‌دهند و تمایل بیشتری به کار و توسعه روش صحبت کردن لهستانی دارند.
جوایز و نامزدها

| سال | مراسم | نتیجه | منبع |
| --- | --- | --- | --- |
| ۲۰۱۶ | گویازدی پلژادی (ستاره‌های Pleiades) | نامزد شده |  |
| سال | مراسم | نتیجه | منبع |
| --- | --- | --- | --- |
| ۲۰۱۵ | زرق و برق: کوبیتا روکو (زن سال) | نامزد شده |  |
| ۲۰۱۷ | Mistrz Mowy Polskiej (روشن استاد گفتار لهستانی) | برنده |  |
بیرکان سوکول‌لو

| بیرکان سوکول‌لو | بیرکان سوکول‌لو |
| --- | --- |
زادهٔ: ۶ اکتبر ۱۹۸۵ ‏(۳۹ سال) استانبول
ملیت: بوسنیایی
تحصیلات: بخش سینمای رادیو و تلویزیون
محل تحصیل: دانشگاه مال‌تپه
پیشه(ها): بازیگر و مانکن
سال‌های فعالیت: از سال ۲۰۰۸ تا کنون
همسر: آصلی انور (ا. ۲۰۱۲–ج. ۲۰۱۵)
شریک زندگی: Eda Gürkaynak
جوایز: برنده‌ بهترین بازیگر مرد سال در بخش مجموعه‌های تلویزیونی سال ۲۰۲۱ «آپارتمان بی‌گناهان» در بیست و پنجمین دوره جایزه لنز طلایی «MGD 25. Altın Objektif Ödülleri»  برنده بهترین بازیگر مرد خارجی زبان در مجموعه تلویزیونی «آپارتمان بی‌گناهان»  در جایزه PRODU «PRODU Awards»
بیرکان سوکول‌لو به (ترکی استانبولی «Birkan Sokullu»): مانکن، بازیگر سینما و تلویزیون بوسنیایی تبار، زاده‌ ششم اکتبر سال ۱۹۸۵ میلادی‌ در شهر استانبول ترکیه است.
جوایز

برنده‌ بهترین بازیگر مرد سال در بخش مجموعه تلویزیونی سال ۲۰۲۱ «آپارتمان بی‌گناهان» در بیست و پنجمین دوره جایزه لنز طلایی «MGD 25. Altın Objektif Ödülleri»
برنده بهترین بازیگر مرد خارجی زبان در مجموعه تلویزیونی «آپارتمان بی‌گناهان» در جایزه PRODU  «PRODU Awards»
فیلم‌شناسی

| سال | نام مجموعه تلویزیونی | کاراکتر | نقش | کانال |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۲۰۰۸ | الیف زنان کوچک | موصطفا (مصطفا) «Mustafa» Ayaz | نقش مکمل | atv   Kanal D |
| ۲۰۰۹-۲۰۱۰ | Melekler Korusun | لونت «Levent» | نقش مکمل | Show TV |
| ۲۰۱۰-۲۰۱۱ | راز کوچک (مجموعه تلویزیونی) | دمیر | نقش اصلی | Star TV Kanal D |
| ۲۰۱۲ | صخره | اولاش «Ulaş» | نقش مکمل | atv |
| ۲۰۱۳ | فاتح  «Fatih» | شاهزاده مصطفا Şahzade Mustafa | نقش مکمل | Kanal D |
| ۲۰۱۴ | سعید و شورا | پترو بارینسکی Petro Borinsky | نقش اصلی | Star TV |
| ۲۰۱۶-۲۰۱۷ | ترانه زندگی (مجموعه تلویزیونی) | کریم جوهر | نقش اصلی | Kanal D |
| ۲۰۱۷ | رو در رو | جیهانگیر (جهانگیر) «Cihangir» | نقش اصلی | Show TV |
| ۲۰۱۹ | یک داستان خانوادگی | برک گونش «Berk Güneş» | نقش اصلی | FOX |
| ۲۰۲۰ | یا استقلال یا مرگ | "Topkapılı Cambaz Mehmet Bey" | نقش اصلی | TRT1 |
| ۲۰۲۰-۲۰۲۲ | آپارتمان بی‌گناهان | هان درن‌اوئلو | نقش اصلی | TV8 |
| ۲۰۲۲ | اتاق قرمز (مجموعه تلویزیونی) | هان درن‌اوئلو | نقش میهمان | TV8 |
| ۲۰۲۳ | معجزه صد ساله | ۱. سرهنگ علی‌طاهر Miralay Ali Tahir ۲. بازرس اشرف آنادولو Eşref Anadolu  ۳. کمال کایا Kemal Kaya | نقش اصلی | Show TV |
| سال | نام | کاراکتر | نقش | پلتفرم |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۲۰۱۸ | مردگان (مجموعه تلویزیونی) | نومل «Numel» | اصلی | BluTV |
| ۲۰۱۹ | فیلم سینمایی کرونولوژی | هاکان | اصلی |  |
| ۲۰۱۹ | فیلم سینمایی پرتره زیبایی | اوزگور | اصلی |  |
| ۲۰۲۰ | ظهور امپراتوری‌ها: عثمانی | جُووانی جوستینیانی «Giovanni Giustiniani» | مکمل | Netflix |
| ۲۰۲۳ | فیلم سینمایی دزد رمانتیک | گونی «Güney» | اصلی | Netflix |
جام قهرمانی فوتبال ایران ۱۳۴۰

جام قهرمانی فوتبال ایران  در سال  ۱۳۴۰  به میزبانی شهر مشهد  برگزار گردید و با قهرمانی تیم   آریا مشهد به پایان رسید
| جزئیات مسابقات | جزئیات مسابقات |
| --- | --- |
کشورهای میزبان:  ایران
شهر: مشهد
تاریخ برگزاری: تابستان ۱۳۴۰
شمار تیم‌ها: ۵ (از فدراسیون فوتبال ایران کنفدراسیون)
شمار ورزشگاه‌ها:  (در ۱ شهر)
قهرمان     آریامشهد: قهرمان     آریامشهد
نایب‌قهرمان:  کیان تهران
جایگاه سوم:  مموریال تبریز
آمار مسابقات: آمار مسابقات
بازی‌های برگزار شده: ۲۰
→ ۱۳۳۹ ۱۳۴۱ ← : → ۱۳۳۹ ۱۳۴۱ ← 
چهارمین دوره مسابقات قهرمانی ایران در شرایطی برگزار شد که بالاترین حضور تیمها را از مناطق ۵ گانه ایران شاهد بودیم.  مشهد برای اولین بار  میزبان مسابقات بود و هیات فوتبال این شهر ،برای نشان دادن لیاقت خود بهترین امکانات را برای مسابقات بکار گرفته بود تا جاییکه در پایان  تمامی تیمها مشهد را بهترین میزبان در طول چهار دوره میدانستند. از پنج تیم حاضر در مرحله پایانی فقط تیم کیان تهران بود که برای نخستین بار در مسابقات حضور پیدا میکرد و تیمی کاملا ناشناس بود.اما بیشترین شانس قهرمانی به تیم  مموریال تبریز قهرمان دومین دوره و جم آبادان مدافع عنوان قهرمانی داده می شد.
اما با شروع مسابقات مشخص شد پیش بینی ها کاملا نادرست است. تیمی که بر تمام نظرات خط بطلان کشید  آریای مشهد بود که مسابقات را  با پیروزی آغاز کرد و با پیروزی هم به پایان برد و برای نخستین بار قهرمان ایران شد و جام را در  مشهد نگه داشت.
تیم کیان تهران نایب قهرمان شد و مموریال تبریز هم به مدال برنز رسید.
پیوندها

جام قهرمانی فوتبال ایران ۱۳۳۹
جام قهرمانی فوتبال ایران ۱۳۴۱
گروگان‌گیری در سفارت ایالات متحده آمریکا

| ن ب وتحکیم انقلاب ایران | ن ب وتحکیم انقلاب ایران |
| --- | --- |
 کردستان  خوزستان  خراسان  آذربایجان  بلوچستان  تهران  سفارت ایالات متحده  کودتای نوژه  گنبد کاووس  آمل  جنگ ایران و عراق :  کردستان  خوزستان  خراسان  آذربایجان  بلوچستان  تهران  سفارت ایالات متحده  کودتای نوژه  گنبد کاووس  آمل  جنگ ایران و عراق 
گروگان‌گیری در سفارت ایالات متحده آمریکا که در ادبیات سیاسی جمهوری اسلامی تسخیر لانهٔ جاسوسی و در ادبیات رسانه‌ای غرب بحران گروگان‌گیری در ایران (به انگلیسی: Iran hostage crisis) خوانده می‌شود؛ به بن‌بست دیپلماتیکی میان ایران و ایالات متحده اطلاق می‌شود که در ۱۳ آبان ۱۳۵۸ (۴ نوامبر ۱۹۷۹) با حملهٔ تعدادی از فعالان حوزه دانشجویی موسوم به دانشجویان پیرو خط امام به سفارت آمریکا در تهران آغاز شد و با به گروگان گرفته‌شدن ۶۶ دیپلمات آمریکایی به یکی از عمده‌ترین بحران‌های بین‌المللی تبدیل شد.  این گروگان‌گیری ۴۴۴  روزه در ۳۰ دی ۱۳۵۹ (۲۰ ژانویه ۱۹۸۱) با پذیرش قرارداد الجزایر از سوی دولت‌های ایران و ایالات متحده پایان یافت.
به گزارش بی‌بی‌سی و نیویورک تایمز در دسامبر ۲۰۱۵، اعلام شد که پس از ۳۵ سال، کنگره ایالات متحده موفق شده‌است قانونی را تصویب نماید که از محل جریمه بانک فرانسوی پاریباس که به علت نقض تحریم‌های ایران، سودان و لیبی حدود ۹ میلیارد دلار جریمه شده بود به هر یک از ۵۳ دیپلماتی که ۴۴۴ روز در تهران گروگان گرفته شده بودند حدود ۴ میلیون و چهارصد هزار دلار غرامت پرداخت شود که معادل حدوداً روزی ۱۰ هزار دلار خواهد بود.
عواقب گروگانگیری > بحران داخلی در حاکمیت

در جریان اشغال سفارت، کارمندان سفارت تلاش کردند مدارک و اطلاعات محرمانه را از بین ببرند، اما دانشجویان موسوم به پیرو خط امام توانستند بخشی از آن اطلاعات را بازیافت کنند و حدود ۷۰ سند محرمانه توسط ایران منتشر شد. بسیاری از آن اسناد مربوط به فعالیت‌های سازمان سیا در ایران می‌شد.
با استعفای بازرگان و آغاز بحران گروگان‌گیری، دانشجویان پیرو خط امام گام بزرگی به سوی تحکیم پایه‌های قدرت راست‌گرایان و تحکیم حکومت اسلامی برداشتند. آنان بحران گروگانگیری را ادامه دادند تا میانه‌روها تضعیف و قانون اساسی مد نظرشان را به تصویب برسد. به زودی قانون اساسی اسلامی تصویب و بانگ اعتراض شریعتمداری در مخالفت با آن به خاموشی گرایید. بحث و مجادله در مورد قانون اساسی، با این ادعا که چنین بحث‌هایی اکنون خائنانه‌است، رنگ باخت. در کشوری که در آن هنگام، «ضدیت با امپریالیسم» رمز پیروزی بود، حامیان خمینی به عنوان قهرمانان چنین امری شناخته می‌شدند. بحران گروگان‌گیری، برخی از رادیکال‌ترین چهره‌های بنیادگرایان را در مرکز عرصه سیاسی ایران قرار داد و صدای عناصر میانه‌رو را خاموش ساخت. چند ماه پس از آغاز این بحران، ابوالحسن بنی‌صدر نخستین رئیس‌جمهور ایران شد و دوران ریاست جمهوری وی تحت‌الشعاع ماجرای گروگانگیری، تهاجم عراق به ایران و رقابت شدید او با حامیان خمینی و نهادهای تأسیس شده و رو به رشد حزب جمهوری اسلامی قرار گرفت. بنی صدر که خود را در مقابله با مخالفان ضعیف می‌دید، بر خلاف بازرگان که رویه‌ای انفعالی در برخورد با بنیادگرایان پیشه کرد، با دست زدن به اقدامات متهورانه و تهاجمی، در صدد شکست دادن آنان برآمد.
عواقب گروگانگیری > انتشار اسناد

مکتبی‌های حامی خمینی نیز با طولانی کردن بحران گروگانگیری، به گونه‌ای مؤثر در جهت بدنام کردن و تضعیف رقبای ملی‌گرای خود و روحانیون میانه‌رو و مخالف با ولایت فقیه، بهره بردند. دانشجویان پیرو خمینی، سفارت آمریکا را «لانه جاسوسی» نامیدند و با تلاش فراوان تکه‌پاره‌های اسنادی را که پیش از افتادن به دست آن‌ها پاره شده بود، در کنار هم قرار دادند. کارآمدترین استراتژی آن‌ها برای حرکت ایران به سوی حکومت اسلامی مورد نظرشان، انتشار گزینشی اسناد و آنچه به عنوان سند اعلام شد، پس از تدوین و تنظیم در قالب ۶۵ جلد و با عنوان «اسناد لانه جاسوسی» بود. همچنین با انتصاب خوئینی‌ها به عنوان نماینده خمینی در صدا و سیما، دانشجویان از دسترسی گسترده‌ای به رسانه‌های جمعی برخوردار شدند.
اسناد سفارت، توصیف دقیقی از تماس‌های کارکنان آن با قشرها مختلف جامعه ایران و روشنفکران و سیاستمداران ارائه می‌داد، دانشجویان خط امام، با انتشار گزینشی آن‌ها به بدنام کردن مخالفان ولایت فقیه پرداختند و صدها نفر از مردم را به جاسوسی برای آمریکا متهم نمودند. اکثر افراد مورد اتهام از ملی گرایان بودند که با مقامات آمریکایی دیدار کرده بودند. نخستین قربانی این برنامه هماهنگ عباس امیرانتظام معاون مهدی بازرگان بود که از سوی دولت موقت، مأمور برقراری تماس با سفارت شده بود. او دستگیر و به حبس ابد محکوم شد. نهضت آزادی بازرگان کوشید تا دانشجویان پیرو امام را به اتهام خراب کردن وجهه چهره‌های معروف به دادگاه بکشاند. مهدی بازرگان و همچنین سیاستمداران آمریکایی از درک رابطه ساختاری موجود بین بحران گروگان‌گیری و جنگ قدرت در ایران ناتوان بودند. دانشجویان پیرو خمینی با تخریب وجهه صدها تن، عملاً سیاست خارجی ایران را در دست گرفتند و هیچ‌کدام از روحانیون هوادار خمینی نیز با اقدامات دانشجویان و گروگانگیری، مخالفتی به عمل نیاوردند.
عواقب گروگانگیری > دفاع چپ گرایان از گروگانگیری

فردای اشغال سفارت آمریکا، حزب توده نیروی خود را جلوی سفارت به صف کشید و با شعارِ «دانشجوی خط امام افشاء کن، افشاء کن» به حمایت از نیروهای تسخیر کننده اقدام کردند. سپس مجاهدین خلق و حزب توده از نیروهای اصلیِ مخالف آزادی گروگان‌های آمریکایی بودند. به نظر می‌رسید که چپ گرایان مانند حزب توده و فداییان خلق نیز عمق ماجرای گروگانگیری را درنیافته بودند و از پیوستن به کاروان مخالفت با آمریکا و حملات وارده به ملی گرایان شادمان بودند. حزب توده ایران، دانشجویان پیرو خط امام را «جوانان مبارزی» خواند که «بیانگر صبر به پایان رسیده مردم در نبرد با امپریالیسم» بودند. مجاهدین خلق نیز همپای آنان از این اقدام دانشجویان ستایش کردند، اما وقتی حامیان خمینی به پاکسازی برخی اعضای مجاهدین _که جزء ۵۰۰ دانشجوی تسخیرکننده سفارت بودند_ پرداختند، از شدت حمایتشان کاسته شد. از نظر عباس میلانی، چپ‌گرایان تصور نمی‌کردند که با شناسایی دانشجویان پیرو خط خمینی به عنوان ضد امپریالیست، به نوعی به خود ضربه می‌زنند. آن‌ها خود را از دستاویز مهمی که می‌توانستند از آن برای بسیج توده‌ها استفاده کنند، یعنی همان ژست ضد امپریالیستی، محروم کردند. تقابل میان مهدی بازرگان و رقبای افراطی راست منجر به محاصره سفارت و در نتیجه فاصله میان طیف‌های اول انقلاب شد.
عواقب گروگانگیری > اختلافات در برگزاری همه‌پرسی قانون اساسی

در اوج شور و هیجان ناشی از بحران گروگانگیری در کشور، حامیان خمینی خواستار برگزاری همه‌پرسی برای پیش‌نویس قانون اساسی خود شدند. چپ گرایان و ملی گرایان به مخالفت خود با ولایت فقیه ادامه دادند و جدی‌ترین چالش با آن توسط شریعتمداری صورت گرفت که فتوایی علیه آن صادر کرد. اپوزیسیون نامتحد ولایت فقیه در آن شرایط، حریف مکتبی‌ها و بنیادگرایان نمی‌شد. به همین خاطر، در ۱۱ و ۱۲ آذر ۱۳۵۸ و در اوج بحران، همه‌پرسی برگزار شد و شورای انقلاب مدعی شد که از مجموع بیش از ۱۵ میلیون رأی ماخوذه تنها ۳۰٬۸۶۶ رای، مخالف قانون اساسی بوده‌است. در همه‌پرسی پیشین (همه‌پرسی تأیید جمهوری اسلامی)، ۲۰ میلیون نفر شرکت کرده بودند و در انتخابات جدید، ۱۷ درصد واجدین شرایط رای‌گیری، با عدم شرکت، به قانون اساسی رأی ندادند. بدین سان، بنیادگرایان به قیمت از دست دادن بخشی از پایگاه مردمی خود، به قانون تئوکراتیک خویش دست یافتند.
شریعتمداری و حزب جمهوری خلق مسلمان زیر نظر او به مخالفت خود با این قانون ادامه دادند و هنگامی که در درگیری بین آن‌ها و حامیان خمینی، یک محافظ شریعتمداری کشته شد، نیروهای حزب خلق مسلمان، قیامی را در تبریز به راه انداخته و ایستگاه رادیو و تلویزیون شهر را تصرف کردند. سپاه پاسداران به دفتر مرکزی حزب یورش برده و شماری از افراد شورشی توسط دادگاه‌های انقلاب به چوبه دار سپرده شدند.