سقط جنین در روسیه
سقط جنین در اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی > سال ۱۹۵۵ به بعد

پس از مرگ استالین در سال ۱۹۵۳، دولت شوروی قوانین 1936 را لغو کرد و قانون جدیدی در مورد سقط جنین صادر کرد. این فرمان که در سال ۱۹۵۵ صادر شد، بیان داشت که «اقدامات انجام شده توسط دولت شوروی برای تشویق مادری و محافظت از نوزادی و همچنین رشد بی وقفه آگاهی و فرهنگ زنان» امکان تغییر در سیاست را فراهم می‌کند. زبان این فرمان حاکی از آن بود که بیشتر زنان، مادر بودن را به سقط جنین ترجیح می‌دهند و جلوگیری از سقط جنین همچنان هدف دولت است، زیرا همچنان رشد جمعیت را تشویق می‌کند.
در اواخر دهه ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰، تخمین زده می‌شود که اتحاد جماهیر شوروی بالاترین نرخ سقط جنین را در جهان داشته‌است. میزان سقط جنین در این دوره به‌طور قطع مشخص نیست، زیرا اتحاد جماهیر شوروی تا قبل از پرسترویکا شروع به انتشار آمار سقط جنین نکرد. بهترین تخمین‌ها که بر اساس نظرسنجی‌های متخصصان پزشکی در این مدت صورت می‌گیرد، حاکی از آن است که سالانه حدود ۶ تا ۷ میلیون سقط جنین انجام شده‌است.
یکی از معدود بینش‌هایی که ما در مورد سقط جنین در اواخر دهه ۱۹۵۰ داریم، نظرسنجی است که بین سال‌های ۱۹۵۸ و ۱۹۵۹ بر روی ۲۶۰۰۰ زن متقاضی سقط جنین انجام شد که ۲۰۰۰۰ نفر از مناطق شهری و ۶۰۰۰ نفر از مناطق روستایی بودند. از این نظرسنجی می‌توان حقایق متعددی در مورد اینکه چه نوع زنانی به دنبال سقط جنین بوده‌اند و دلایل آنها برای انجام این کار جمع‌آوری می‌شود. اول از همه، «اکثریت قاطع» زنان متأهل بودند، اگرچه نتایج نظرسنجی درصد دقیقی را ارائه نمی‌دهد. دوم، ما می‌توانیم یاد بگیریم که زنان چند فرزند داشتند. از بین زنان شهری، ۱۰٫۲ درصد بدون فرزند، ۴۱٫۲ درصد دارای یک فرزند، ۳۲٫۱ درصد دارای دو فرزند و ۱۶٫۵ درصد دارای سه فرزند یا بیشتر بوده‌اند که میانگین تعداد فرزندان ۱٫۴۷ است. از بین زنان روستایی، ۶٫۲ درصد فاقد فرزند، ۲۶٫۹ درصد دارای یک فرزند، ۳۰ درصد دارای دو فرزند، و ۳۶٫۹ درصد دارای سه فرزند یا بیشتر بوده‌اند که میانگین تعداد فرزندان ۲٫۰۶ بوده‌است. از میان زنانی که به دنبال سقط جنین بودند، زنان شهری بیشتر احتمال داشت که فرزند کمتری داشته باشند یا اصلاً بچه نداشته باشند. این ممکن است ناشی از کمبود فضا برای زنان شهری باشد.
این نظرسنجی همچنین دلایل زنان برای سقط جنین را بررسی کرد. دلایل را به چهار دسته تقسیم کرد. اولی «قابل حذف بدون قید و شرط» بود، چیزهایی که می‌توان آن را با اقدامات دولتی برطرف کرد، مانند نیازهای مادی، کمبود فضا، نبود کسی در خانه یا نداشتن موسسه‌ای که کودک را در آن قرار دهد. دسته دوم «قابل حذف مشروط» بود، چیزهایی که احتمالاً با اقدامات دولت قابل اصلاح است، مانند نبود شوهر، مشکلات خانوادگی، یا بیماری یک یا هر دو والدین. دسته سوم «غیرقابل حذف» بود، چیزهایی که ناشی از شرایط اجتماعی نبودند، مانند یک نوزاد در خانواده یا بسیاری از فرزندان از قبل. دسته چهارم «علل نامشخص» بود، مانند عدم تمایل یک یا هر دو والدین به داشتن فرزند و دلایل متعدد دیگر.
نتایج برای این سؤال عبارت بودند از: از دلایل ارائه شده توسط زنان شهری، ۳۵ درصد غیرقابل حذف، ۱۶٫۵ درصد غیرقابل حذف، ۱۰ درصد غیرقابل حذف و ۳۷٫۹ درصد نامشخص بود. از دلایل ارائه شده توسط زنان روستایی، ۲۶٫۳ درصد غیرقابل حذف، ۱۸ درصد قابل حذف مشروط، ۱۰ درصد غیرقابل حذف و ۴۵٫۲ درصد نامشخص بوده‌است. بارزترین تفاوت این بود که بیشتر زنان شهری کمبود فضا را دلیل ذکر کردند. نتایج نظرسنجی نشان داد که نرخ سقط جنین در میان زنان شاغل با نرخ ۱۰۵٫۵ سقط در هر هزار حاملگی، در مقابل ۴۱٫۵ در هزار در میان زنانی که کار نمی‌کردند، بسیار بالاتر بود.
اگر میزان سقط جنین در این بررسی معرف در نظر گرفته شود، در این دوره تعداد سقط‌های سالانه بیشتر از تعداد تولدهای زنده بوده‌است. این همچنین به این معنی است که نرخ سقط جنین در اتحاد جماهیر شوروی بالاترین میزان سقط جنین در جهان در آن زمان بود. در پایان دوران برژنف در سال ۱۹۸۲، نرخ زاد و ولد شوروی به جز در جمهوری‌های آسیای مرکزی با اکثریت مسلمان، درست در سطح یا کمتر از حد جایگزین بود.