stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
لشکر ۲۱ پیاده آذربایجان

| لشکر ۲۱ آذربایجان | لشکر ۲۱ آذربایجان |
| --- | --- |
فعال: ۱۳۴۴ (لشکر گارد) ۱۳۵۹ (لشکر حمزه)
کشور:  ایران
وفاداری: نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران
رسته: ارتش جمهوری اسلامی ایران
گونه: پیاده‌نظام
نقش: یگان رزمی
اندازه: لشکر ۳۱٫۰۰۰ نفر
بخشی از: نیروی زمینی ارتش ایران
پادگان/ستاد: تبریز، آذربایجان شرقی
پشتیبان: قرارگاه منطقه‌ای شمال‌غرب نزاجا
نبردها: جنگ ایران و عراق
فرماندهان: فرماندهان
فرمانده: سرتیپ‌دوم عیسی بیات
فرماندهان برجسته: حسین حسنی سعدی فرض‌الله شاهین‌راد علی رزمی رحمان فروزنده امیرحسین شفیعی
| لشکر ۲۱ پیاده آذربایجان | لشکر ۲۱ پیاده آذربایجان |
| --- | --- |
یگان بالادست: قرارگاه منطقه‌ای شمال‌غرب نزاجا
یگان‌های تابعه:  تیپ ۱۲۱ تکاور در تبریز  تیپ ۲۲۱ پیاده در مراغه  تیپ ۳۲۱ پیاده در مرند  تیپ ۴۰ پیاده در سراب 
رژه نیروهای قرارگاه عملیاتی لشکر ۲۱ آذربایجان در سالگرد جنگ ایران و عراق در سال ۱۳۹۸، تبریز
لشکر ۲۱ پیاده آذربایجان یا لشکر ۲۱ حمزه لشکر پیاده‌نظام نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران، به مرکزیت تبریز است، که فرماندهی و هدایت پادگان‌ها، مراکز آموزشی و تیپ‌های نزاجا، مستقر در آذربایجان شرقی را برعهده دارد. لشکر ۲۱ آذربایجان هم‌اکنون از ۳ تیپ تابعه شامل؛ تیپ ۱۲۱ تکاور تبریز، تیپ ۲۲۱ پیاده مراغه و تیپ ۳۲۱ پیاده مرند تشکیل می‌شود.
پیشینه شکل‌گیری این یگان به سال ۱۳۴۴ و زمان تأسیس گارد جاویدان در دوره پهلوی دوم توسط نیروی زمینی شاهنشاهی ایران بازمی‌گردد، که پس از وقوع انقلاب برای مدتی منحل گردید. همزمان با آغاز جنگ ایران و عراق، لشکر ۲۱ حمزه در سال ۱۳۵۹ از ادغام لشکر یکم مرکز (لشکر گارد) و لشکر دوم مرکز (تیپ گارد) همچنین گردان ۱۴۴ تشکیل شد. این لشکر در طول جنگ به‌عنوان یکی از یگان‌های رزمیِ نیروی زمینی ارتش فعالیت می‌کرد و در عملیات‌های پل نادری، بدر و خیبر، والفجر ۱، والفجر ۳ و والفجر ۴، محرم، رمضان، بیت‌المقدس، فتح‌المبین و طریق‌القدس، شرکت داشت. هم‌اکنون سرتیپ‌دوم عیسی بیات فرماندهی این لشکر را برعهده دارد.
تاریخچه

لشکر ٢١ پیاده آذربایجان تا قبل از وقوع انقلاب ۱۳۵۷ در پادگان گارد جاویدان، در منطقه لویزان، به عنوان گارد جاویدان، مسئولیت حفاظت از خاندان سلطنتی، کاخ‌ها و ابنیه سلطنتی را برعهده داشت. گارد شاهنشاهی پس از وقوع انقلاب منحل شد و با شروع جنگ ایران و عراق، لشکر ۲۱ حمزه از ادغام تیپ‌های لشکر یکم مرکز و لشکر دوم مرکز، همچنین گردان ۱۴۴ از گارد جاویدان تشکیل شد و در طول جنگ، به‌عنوان یگان عمل‌کننده در اغلب عملیات‌های گسترده حضور داشت. پادگان و قرارگاه فرماندهی این لشکر پس از جنگ ایران و عراق، به تبریز منتقل شد و نام آن نیز به لشکر ٢١ پیاده آذربایجان تغییر پیدا کرد.
جنگ ایران و عراق

تیپ‌های تابعه لشکر ۲۱ حمزه، در طول جنگ ایران و عراق، در اغلب عملیات‌های گسترده و نیمه‌گسترده انجام شده توسط نیروهای مسلح ایران، بعنوان یگان عمل‌کننده نیروی زمینی ارتش حضور داشتند. عملیات‌های گسترده‌ای که لشکر ۲۱ در آنها شرکت داشت:
عملیات پل نادری
عملیات بدر
عملیات خیبر
عملیات والفجر ۱
عملیات والفجر ۳
عملیات والفجر ۴
عملیات محرم
عملیات رمضان
عملیات بیت‌المقدس
عملیات فتح‌المبین
عملیات طریق‌القدس
تلفات نیروی انسانی لشکر ۲۱ حمزه در طول جنگ شامل؛ ۶ هزار و ۸۳۹ نفر کشته و ۲ هزار و ۶۷۰ نفر زخمی می‌باشد، همچنین تعداد ۴ هزار و ۱۳۰ نفر از این لشکر، در طول جنگ توسط نیروی زمینی عراق به اسارت در آمدند.
فرماندهان

از زمان شکل‌گیری لشکر ۲۱ آذربایجان در نیروی زمینی ارتش، تاکنون ۲۳ نفر فرماندهی این یگان را برعهده داشته‌اند:
زین‌العابدین ورشوساز
حشمت ذاکری
حسین حسنی سعدی
بهروز سلیمان‌زاده
هوشنگ ناصری
علی صدیق‌زاده
خسرو افرا
فرض‌الله شاهین‌راد
علی رزمی
سهراب صدری
تیمور گودرزی
داوود مشیری
جمشید مسعودی
زین‌العابدین مرادی
داوود حق‌شناس
نبی کریمی
علی هاشم‌پور بختیاری
مصطفی ارضی‌فرد
رحمان فروزنده
حبیب میربیرنگ
نادر نجفی
غلامحسین ظهیر مالکی
عیسی میرزایی
امیرحسین شفیعی
عیسی بیات
یگان‌های تابعه

۳ تیپ تابعه لشکر ۲۱ حمزه، پس از اجرای طرح ثامن‌الأمه نزاجا، با تبدیل شدن به تیپ‌های مستقل، تنها از نظر عملیاتی زیرمجموعه قرارگاه لشکر ۲۱ حمزه آذربایجان قرار دارند.
تیپ ۱۲۱ تکاور تبریز
تیپ ۲۲۱ پیاده مراغه
تیپ ۳۲۱ پیاده مرند
تیپ ۴۰ پیاده سراب پیش‌تر جزئی از لشکر ۲۱ حمزه محسوب می‌شد، که در حال حاضر سازمان این تیپ بطور کامل مستقل شده و هم‌اکنون با عنوان تیپ ۴۰ مستقل پیاده سراب به استان اردبیل منتقل شده‌ است و به فعالیت خود ادامه می‌دهد.
رژه ستون خودرویی لشکر ۲۱ حمزه به‌مناسبت سالگرد جنگ ایران و عراق در سال ۱۳۹۸، تبریز
جشن سده

| جشن سده | جشن سده |
| --- | --- |
از بالا طبق عقربه‌های ساعت: جشن سده در ایران  جشن سده در شیراز  جشن سده شیراز ۱۰ بهمن ۱۳۹۸  جشن سده در کوشک ورجاوند تهران  جشن سده در زین‌آباد تفت، ۱۰ بهمن ۱۳۹۸  آتش‌افروزی موبدان در جشن سده : از بالا طبق عقربه‌های ساعت: جشن سده در ایران  جشن سده در شیراز  جشن سده شیراز ۱۰ بهمن ۱۳۹۸  جشن سده در کوشک ورجاوند تهران  جشن سده در زین‌آباد تفت، ۱۰ بهمن ۱۳۹۸  آتش‌افروزی موبدان در جشن سده 
نام رسمی: جشن سده
برپایی توسط:  ایران  تاجیکستان  افغانستان  جمهوری آذربایجان  ازبکستان  کردستان عراق  کانادا (توسط ایرانیان کانادا)  ایالات متحده آمریکا (توسط ایرانیان آمریکا)  اروپا (توسط ایرانیان اروپا)
گونه: جشن‌های آتش، جشن‌های ایران باستان
اهمیت: یافتن آتش
جشن‌ها: آتش‌افروزی، گردهمایی مردم به دور آتش بزرگ
تاریخ: ۱۰ بهمن
تناوب: سالانه
مرتبط با: هوشنگ پادشاه پیشدادی
| سده، جشن سده | سده، جشن سده |
| --- | --- |
میراث فرهنگی ناملموس یونسکو: میراث فرهنگی ناملموس یونسکو
کشور:  ایران  تاجیکستان
منبع: ۱۷۱۳
منطقه: آسیا و اقیانوسیه
اطلاعات ثبت: اطلاعات ثبت
ثبت: ۲۰۲۳ (هجدهمین فصل)
جشن سَده از جشن‌های ایرانی است که در آغاز شامگاه ۱۰ بهمن برگزار می‌شود. این جشن هزاران سال قدمت دارد و از کهن‌ترین جشن‌های ایرانی (حتی قدیمی‌تر از نوروز) به‌شمار می‌رود. این جشن، جشن پیدایش آتش در نظر گرفته می‌شود. بر اساس شاهنامهٔ فردوسی، پیشینهٔ این جشن به دوران هوشنگ‌شاه، دومین پادشاه پیشدادی، بازمی‌گردد.
در روایات اساطیری ایران باستان آمده است که هوشنگ‌شاه به هنگام شکار، چون مار دراز سیاه‌رنگی را می‌بیند، به سوی آن سنگی پرتاب می‌کند که از برخورد این سنگ به سنگ دیگر، جرقه‌ای شکل می‌گیرد و بوته خشکی که آنجا بوده، آتش می‌گیرد. ایرانیان از آن هنگام به بعد از آن آتش پاسداری می‌کنند. زرتشتیان سَده را با روشن کردن آتش جشن می‌گیرند و به نیایش می‌پردازند. جشن سده کرمان در تاریخ ۲۸ آذر ۱۳۸۸ به شماره «۴۰» در فهرست میراث فرهنگی ناملموس ثبت گردید. این جشن در سال ۱۳۹۱ در فهرست میراث معنوی ایران و در بهمن ۱۳۹۸ در فهرست میراث فرهنگی ناملموس ایران ثبت شد. جشن سده به عنوان بیست‌وچهارمین عنصر میراث فرهنگی ناملموس ایران، در هجدهمین نشست کمیته بین‌الدولی پاسداری از میراث‌فرهنگی ناملموس یونسکو در کاسان، بوتسوانا ثبت شد؛ این کار ارزنده با مشارکت کشور تاجیکستان در تهیه و تدوین درخواست ثبت، انجام گرفت.
ریشهٔ واژهٔ سده

دانشمندان نام سده را گرفته‌شده از صد می‌دانند؛ ابوریحان بیرونی می‌نویسد: «سده گویند یعنی صد و آن یادگار اردشیر بابکان است و در علت و سبب این جشن گفته‌اند که هرگاه روزها و شب‌ها را جداگانه بشمارند، میان آن و آخر سال عدد صد به‌دست می‌آید و برخی گویند علت این است که در این روز زادگان کیومرث -پدر نخستین- درست صدتن شدند و یکی از خود را بر همه پادشاه گردانیدند و برخی برآنند که در این روز فرزندان مشی و مشیانه به صد رسیدند و نیز آمده «شمار فرزندان آدم ابوالبشر در این روز به صد رسید.»
نظر دیگر اینکه سده معروف، صدمین روز زمستان است؛ از ابتدای زمستان (۱ آبان تا ۱۰ بهمن) که جشن سده است صد روز، و از ۱۰ بهمن تا نوروز و اول بهار ۵۰ شب بوده است؛ و به‌علت اینکه از این روز به بعد انسان به آتش دست پیدا کرده است شب هم مانند روز روشن و گرم و زنده است شب‌ها هم شمرده می‌شوند.
یکی دیگر از دلایل گرامی‌داشت این شب این است که ایرانیان دو ماه میانی زمستان را (دی و بهمن) بسیار سخت و هنگام نیرومند گشتن اهریمن می‌دانستند و برای پایان یافتن این دوماه نیایش‌های ویژه‌ای برگزار می‌کردند؛ از شب چله که چله بزرگ نیز نامیده می‌شد و در آن مهر برای مبارزه با اهریمن دوباره زاده شده بود تا شب دهم بهمن ماه که جشن سده و چله کوچک نامیده می‌شد برابر ۴۰ روز است؛ و به سبب اینکه آتش (مظهر گرما و نور و زندگی) در روز سده کشف شده بود و وسیله دیگری برای مبارزه با اهریمن و بنا بر آیین باعث روشنایی شب مانند روز شد. از شب چله کوچک تا اول اسفند ۲۰ شبانه‌روز است.
یکی از نشانه‌های پیوند این دو پدیده مراسمی است که در بین عشایر سیرجان و بافت برگزار می‌شود:
شب دهم بهمن آتش بزرگی بنام آتش جشن سده، با چهل شاخه از درختان هرس شده که نشان چهل روز «چله بزرگ» است در میدان ده برمی‌افروزند و می‌خوانند:
 سده سده دهقانی/ چهل کنده سوزانی/ هنوز گویی زمستانی
آیین‌ها

در شامگاه دهمین روز یا مهر روز از بهمن ماه، با افروختن هیزمی که مردمان، از روزهای پیشین در مرکز شهر یا آبادی یا بر بلندی کوهستان گرد آورده‌اند، این جشن آغاز می‌شود.
در اشارات تاریخی این جشن همیشه به شکل دسته‌جمعی و با گردهمایی همه مردمان شهر و محله و روستا در یک‌جا و با برپایی یک آتش بزرگ برگزار می‌شده است؛ مردمان در گردآوردن هیزم با یکدیگر مشارکت می‌کنند و بدین ترتیب جشن سده، جشن همکاری و همبستگی مردمان است. زرتشتیان استان‌های کرمان، یزد، فارس و دیگر استان‌ها از دیرباز این جشن را برگزار می‌کرده‌اند؛ امروزه بجز این شهرها در روستاهای اطراف میبد و اردکان، بافق، بردسکن، طبس (روستای پیرحاجات و کلشانه) و در سرایان (روستای دوحصاران) و حتی در برخی کشورهای خارجی مانند سوئد، آمریکا و استرالیا ایرانیان با گردآمدن در یک نقطه از شهر یا روستا در کنار هم آتشی بسیار بزرگ می‌افروزند و به نیایش‌خوانی و سرودخوانی و پایکوبی می‌پردازند.
این جشن در تقویم جدید زرتشتیان مصادف با مهر روز از بهم    ن‌ماه شده حال آنکه ابوریحان بیرونی و دیگر منابع آن را آبان روز گزارش کرده‌اند.
سده از دیدگاه اساطیری

از اسطوره‌های جشن سده، تنها یکی به پیدایش آتش اشاره دارد؛ فردوسی می‌گوید: «هوشنگ پادشاه پیشدادی، که شیوهٔ کشت‌وکار، کندن کاریز، کاشتن درخت… را به او نسبت می‌دهند، روزی در دامنهٔ کوه ماری دید و سنگ برگرفت و به سوی مار انداخت و مار فرار کرد؛ اما از برخورد سنگ‌ها، جرقه‌ای زد و آتش پدیدار شد.»
یکی روز شاه جهان سوی کوه
گذر کرد با چند کس هم گروه
پدید آمد از دور چیزی دراز
سیه رنگ و تیره تن و تیزتاز
دو چشم از برسر چو دو چشمه خون
ز دود دهانش جهان تیره گون
نگه کرد هوشنگ با هوش و سنگ
گرفتش یکی سنگ و شد تیز چنگ
به زور کیانی رهانید دست
جهانسوز مار از جهانجوی جست
برآمد به سنگ گران‌سنگ خرد
همین و همان سنگ بشکست گرد
فروغی پدید آمد از هر دو سنگ
دل سنگ گشت از فروغ آذرنگ
نشد مار کشته ولیکن ز راز
ازین طبع سنگ آتش آمد فراز
جهاندار پیش جهان آفرین
نیایش همی کرد و خواند آفرین
که او را فروغی چنین هدیه داد
همین آتش آنگاه قبله نهاد
بگفتا فروغیست این ایزدی
پرستید باید اگر بخردی
شب آمد برافروخت آتش چو کوه
همان شاه بر گرد او با گروه
یکی جشن کرد آن شب و باده خورد
سده نام آن جشن فرخنده کرد
ز هوشنگ ماند این سده یادگار
بسی باد چون او دگر شهریار
هم در کتاب «التفهیم» و هم «آثارالباقیه» ابوریحان، از پدید آمدن آتش سخنی نیست بلکه آن را افروختن آتش بر بامها می‌داند که به دستور فریدون انجام گرفت و در نوروزنامه آمده است که: «آفریدون همان روز که ضحاک بگرفت جشن سده برنهاد و مردمان که از جور و ستم ضحاک رسته بودند، پسندیدند و از جهت فال نیک، آن روز را جشن کردندی و هر سال تا به امروز، آیین آن پادشاهان نیک عهد را در ایران و دور آن به جای می‌آورند.»
سده از دیدگاه دینی

این جشن به یاد آورنده اهمیت نور، آتش و انرژی است. نوری که از خداوند جداست و از خداوند جدا هم نیست چنان‌که از کتاب‌ها و اسناد تاریخی برمی‌آید جشن سده جنبه دینی نداشته و تمام داستان‌های مربوط به آن غیردینی است و بیشتر جشنی کهن و ملی به‌شمار می‌آید و وارث حقیقی جشن سده نه تنها ایرانیان و آریایی‌ها بلکه میراثی است که به بسیاری از کشورهای همسایه ایران نیز راه یافت.
امروزه این جشن بین بسیاری از زرتشتیان ایران و خارج از ایران رواج گسترده دارد. صادق هدایت در سال‌های جوانی خود از جشن سده زرتشتیان کرمان دیدن و چنین گزارش می‌کند: «سده‌سوزی جشنی است که هنوز زرتشتیان کرمان به یادگار جمشید و آیین‌های ایران باستان می‌گیرند و برای این کار موقوفاتی در کرمان در نظر گرفته‌اند. پنجاه روز به نوروز خروارها بوته و هیزم درمنه در گبر محله باغچه بوداغ‌آباد گرد می‌آورند. جنب این باغچه خانه‌ای هست مسجد مانند و موبدان موبد از بزرگان شهر و حتی خارجی‌ها را دعوت شایانی می‌کنند. در این آیین نوشیدنی و شیرینی و میوه زیاد چیده می‌شود و اول غروب آفتاب دو نفر موبد دو لاله روشن می‌کنند و بوته‌ها را با آن آتش می‌زنند و سرود ویژه می‌خوانند هنگامی که آتش زبانه می‌کشد همهٔ میهمانان که بیش از چندین هزار نفر می‌شوند با فریادهای شادی دور آتش می‌گردند و این ترانه را می‌خوانند:
سد به سده، سی به گله پنجاه به نوروز
نوشیدنی می‌نوشند و میان هلهلهٔ شادی جشن تمام می‌شود».
در بسیاری از نقاط مرکزی ایران مانند کرمان جشن سده یا سده سوزی در بین تمامی قشرها مردم کرمان از مسلمان (شیعه و سنی)، زرتشتی، مسیحی، یهودی و… به عنوان جشنی ملی رواج دارد.
آیین جشن سده

در کتاب نوروزنامه منسوب به خیام می‌خوانیم

«هر سال تا به امروز جشن سده را پادشاهان نیک عهد در ایران و توران به جای می‌آورند، بعد از آن به امروز، زمان این جشن به دست فراموشی سپرده شد و فقط زرتشتیان که نگهبان سنن باستانی بوده و هستند این جشن باستانی را بر پا می‌داشتند.»

مرد آویج زیاری نخستین کس پس از اسلام بود که به سال ۳۲۳ هجری (صده دهم میلادی) این جشن را در اصفهان با شکوه فراوان برگزار کرد و گویا به همین دلیل پس از پایان مراسم در توطئه‌ای کشته شد. همچنین در زمان غزنویان این جشن دوباره رونق گرفت و عنصری شاعر نامدار ایران در یکی از جشن‌های سده در برابر امیر محمود غزنوی قصیده‌ای دربارهٔ سده خواند که آغاز آن این است:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| سده جشن ملوک نامداراست |  | زافریدون و از جم یادگار است |
در ایران باستان و در میان زرتشتیان ایران، این جشن نزدیک غروب آفتاب، با آتش‌افروزی آغاز می‌شود و امروز هم با همان سنت کوه‌هایی از بوته و خارو هیزم در بیرون شهر فراهم شده، در حالی که موبدان لاله به دست اوستا زمزمه می‌کنند، بوته‌ها را روشن کرده و مردمی که در آن جا جمع شده‌اند نماز آتش نیایش خوانده می‌شود. این مراسم به وسیلهٔ انجمن زرتشتیان کرمان چند صد سال است که در باغ بوداغ آباد زیارتگاه پیرشاه مهر ایزد کرمان در تاریخ ۱۰ بهمن انجام شده و جمعیتی نزدیک به چندین هزار نفر از همه مردم زن و مرد، زرتشتی و مسلمان، کلیمی در آن جا گرد آمده و در این جشن شرکت می‌کنند. در تهران این جشن بیست و پنج سال است که با شکوه وسیله سازمان فروهر در باغ (کوشک) ورجاوند برگزار می‌شود. در شیراز پنج سال این جشن به همت همسرم پریچهر (همسر فرهنگ مهر) و با یاری زرتشتیان، آرتشیان و مردم شیراز، برابر کعبه زرتشت، نزدیک تخت جمشید برگزار شد.
آیین جشن سده > جشن سده کرمان

جشن سده پس از فروپاشی حکومت ساسانیان در محله‌های زرتشتی کرمان به صورت جداگانه برگزار می‌شد اما در زمان صفویه به این رویداد انسجام داده شد و بیش از ۴۰۰ سال است که این جشن در کرمان به‌صورت عمومی و همگانی با حضور همه مردم در زمین‌های روبروی زیارتگاه شاه مهر ایزد در شامگاه ۱۰ بهمن برگزار می‌گردد.
به گفته رئیس انجمن زرتشتیان کرمان: «این جشن ملی از سالیان دور به احترام پاسداری و نگهداری از آتش وجود داشته و این جشن متعلق به تمام ایرانیان است نه قشر خاصی».
آیین جشن سده > جشن سده در تاجیکستان

برای اولین بار پس از رسمیت یافتن جشن سده در تاجیکستان و قرار گرفتن آن در گاهشمار رسمی به‌طور گسترده در سراسر کشور و با پیامی از سوی رئیس‌جمهور آن کشور، از آن تجلیل شده است. اکنون این روز به عنوان یک جشن رسمی در تقویم تاجیکستان گنجانده شده است اگرچه هنوز این روز تعطیل عمومی اعلام نشده است. رئیس‌جمهوری تاجیکستان به این مناسبت به مردم کشورش تبریک گفته و محافل رسمی «سده» روز سه‌شنبه با شرکت گسترده ساکنان شهر دوشنبه و نواحی اطراف آن و با اجرای برنامه‌های فرهنگی و هنری و نمایش آثار هنر دستی در باغ حکیم فردوسی، در جنوب پایتخت تاجیکستان، برگزار شد. جشن سده مانند مهرگان و نوروز از جشن‌های مهم و کهن مردمان ایرانی و پارسی‌زبان به‌شمار می‌آید که اسطوره پیدایش آن در «شاهنامه» حکیم فردوسی به هوشنگ، شاهی از سلاله پیشدادیان، نسبت داده شده است.
برخی از پژوهشگران جشن سده را به آیین مهرپرستی یا میترایسم که در میان مردم ایرانی‌تبار، قرنها پیشتر از آیین زرتشتی هم رایج بوده، مربوط می‌دانند. البته، در نزد زرتشتیان آتش یکی از نمادهای مقدس جشن سده هم حفظ شده است. به نوشته برخی از تاریخ نگاران، جشن سده ۵۰ روز و ۵۰ شب قبل از اعتدال بهاری یا جشن نوروز برگزار می‌شود، به همین دلیل سده نامیده شده، چون حاصل جمع این دو، صد می‌شود.
برنامه جشن سده در باغ حکیم فردوسی شهر دوشنبه که به نام «باغ دوستی خلق‌ها» معروف است، از نمایش هنرهای مردمی و صنایع دستی، نهال‌های مختلف، گل و گیاه و آزمونهایی عبارت بود. از تهیه بهترین سفره سده گرفته تا بهترین ترانه در وصف سده که رسمی از رسوم باستانی و نمادی از سرور و شادمانی است. امامعلی رحمان، رئیس‌جمهوری تاجیکستان، شب گذشته (۹ بهمن ۱۳۹۶–۲۹ ژانویه ۲۰۱۸) برای اولین بار در پیامی تلویزیونی فرارسی جشن سده را به مردم کشورش تبریک گفت. وی گفت باعث افتخار است که جشن‌ها و سنت‌های کهنی چون سده و مهرگان در دوران استقلال تاجیکستان به‌تدریج احیا می‌شوند. آقای رحمان افزود: «آدمان سن و سال گوناگون در دوره اوج سردی زمستان با آرزوی آمدن فصل بهار جان‌بخش با هم جمع آمده، چاره‌بینی‌های (تدابیر) مختلف دایر می‌کردند، گلخن می گیراندند، بزم می‌آراستند، ضادی و خرسندی می‌کردند و با همین راه سختی سرما را برای یکدیگر آسان می‌کردند.» رئیس‌جمهوری تاجیکستان گفت که سنتهای «حیات دوستانه» جوهر جشن سده را تشکیل می‌دهند: «در میان سنتهای سده گلخن (مشعل) افروختن موقع اساسی دارد، به این معنی، این جشن را می‌توان جشن میلاد آتش، یعنی منبع گرمی و نور، نامید.»
هم‌زمان آقای رحمان با توجه به نامساعد آمدن آب و هوا در پاییز و زمستان امسال از احتمال «'خشک‌سالی و مشکلات دیگر» هشدار داد و از مردم کشورش، به ویژه کشاورزان، خواست که برای فصل بهار آمادگی بینند و در برگزاری رسم آیین‌های ملی صرفه‌جویی کنند. برای نخستین بار است که رئیس‌جمهوری تاجیکستان به مناسبت جشن سده در پیامی تلویزیونی به مردم کشورش تبریک می‌گوید. این جشن و جشن مهرگان در سال گذشته به فهرست جشن‌های ملی و رسمی تاجیکستان اضافه شد، هرچند نخستین تجلیل رسمی از آن هم پارسال صورت گرفته بود.
تاجیکستان نخستین کشوری بود که از جشن‌های سده و مهرگان به‌طور رسمی تجلیل کرد. مقامات تاجیک نخستین جشن سده دولتی را برگزار کردند. در پاییز ۲۰۱۷، در پی اصلاح قانون جشن و مراسم تاجیکستان، ۳۰ ژانویه یا ۱۰ بهمن روز برگزاری جشن سده و ۱۵ اکتبر روز برگزاری جشن مهرگان اعلام شد. در همان سال هم، برای نخستین بار، مهرگان نیز در تاجیکستان به‌طور رسمی و باشکوه جشن گرفته شد.
ثبت جهانی

پرونده جشن سده روز چهارشنبه ۱۵ آذر ۱۴۰۲ در پرونده‌ای مشترک به نام ایران و تاجیکستان در هجدهمین جلسه کمیته بین دولتی حفاظت از میراث فرهنگی ناملموس که در شهر کاسان، جمهوری بوتسوانا برگزار شد، بررسی و با تصویب اعضای کمیته به عنوان بیست‌وچهارمین عنصر میراث‌فرهنگی ناملموس ایران در فهرست جهانی یونسکو ثبت شد.
روشن کردن آتش جشن سده سال ۱۳۸۹ توسط موبدان زرتشتی
تابلو ثبت ملی جشن سده کرمان
ترور هستی

| ترور هستی | ترور هستی |
| --- | --- |
زادهٔ: ۲۷ ژوئن ۱۹۵۳ ‏(۷۱ سال) آفریقای جنوبی
ملیت: ایالات متحده آمریکا
شهروندی: ایالات متحده آمریکا، آفریقای جنوبی
محل تحصیل: دانشگاه استنفورد دانشگاه کیپ‌تاون Rhodes University
همسر: Lynda Hastie
پیشینه علمی: پیشینه علمی
شاخه(ها): یادگیری ماشین، داده‌کاوی، بیوانفورماتیک
محل کار: دانشگاه استنفورد آزمایشگاه‌های بل
استاد راهنما: Werner Stuetzle
دانشجویان دکتری: Hui Zou
 :  
ترور هستی (انگلیسی: Trevor Hastie؛ زادهٔ ۲۷ ژوئن ۱۹۵۳) آماردان و دانشمند علوم کامپیوتر اهل ایالات متحده آمریکا است. او در حال حاضر به عنوان استاد علوم ریاضی جان آ. اوورداک و استاد آمار در دانشگاه استنفورد خدمت می‌کند. هستی به خاطر مشارکت‌هایش در آمار کاربردی، به ویژه در زمینه یادگیری ماشین، داده‌کاوی و بیوانفورماتیک شناخته شده است. او چندین کتاب محبوب در زمینه یادگیری آماری تألیف کرده است، از جمله «عناصر یادگیری آماری: داده‌کاوی، استنباط و پیش‌بینی». هستی به عنوان نویسنده‌ای با ارجاعات بالا در ریاضیات توسط وب‌سایت وبگاه دانش ISI معرفی شده است. او همچنین در توسعه زبان برنامه‌نویسی S مشارکت داشته است.
محمدعلی شاه‌آبادی

| میرزامحمدعلی شاه‌آبادی محمدعلی شاه‌آبادی | میرزامحمدعلی شاه‌آبادی محمدعلی شاه‌آبادی |
| --- | --- |
عنوان(ها): شاه‌آبادی
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: میرزا محمدعلی بیدآبادی اصفهانی ۱۲۹۲ق (۱۲۵۱ش) حسین‌آباد، اصفهان، ایران
درگذشته: سوم آذر ۱۳۲۸ تهران، ایران
محل دفن: حرم عبدالعظیم حسنی، شهرری
محل اقامت: تهران
آثار معروف:  شذرات المعارف رشحات البحار مفتاح السعاده فی احکام العبادة حاشیه نجاة العباد منازل السالکین …
تحصیلات: نجف، قم
استادان:  میرزا هاشم اشکوری آخوند خراسانی میرزا محمدتقی شیرازی …
 شاگردان  شهاب‌الدین مرعشی نجفی میرزا هاشم آملی محمد صادقی تهرانی محمدرضا طبسی نجفی محمد ثقفی تهرانی نورالدین اشنی سید روح‌الله خمینی :  شاگردان  شهاب‌الدین مرعشی نجفی میرزا هاشم آملی محمد صادقی تهرانی محمدرضا طبسی نجفی محمد ثقفی تهرانی نورالدین اشنی سید روح‌الله خمینی 
محمدعلی بیدآبادی اصفهانی مشهور به شاه‌آبادی (زاده ۱۲۵۱ در اصفهان – درگذشته ۳ آذر ۱۳۲۸ در تهران)، عارف و مجتهد شیعی بود. وی به فیلسوف فطرت نیز شهره بود. او فرزند محمدجواد حسین‌آبادی اصفهانی، (مشهور به بیدآبادی) بود و جواد، محمد، مهدی، حسین، حسن، عبدالله، عباس، روح‌الله، نصرالله و نورالله فرزندان وی‌اند.
تحصیل

محمدعلی بیدآبادی اصفهانی (شاه‌آبادی) در سال ۱۲۹۲ق (۱۲۵۱ش) در محلهٔ حسین‌آباد اصفهان به دنیا آمد. وی پس از تحصیلات مقدماتی و سطح و فراگیری عرفان نظری و فلسفه نزد میرزا هاشم اشکوری، به نجف رفت و مدت هفت سال شاگرد آخوند خراسانی و میرزا محمدتقی شیرازی بود و از این دو تن و سه تن از مراجع دیگر اجازهٔ اجتهاد گرفت. از سال ۱۳۳۰ تا ۱۳۴۷ق در تهران اقامت گزید و در این مدت به تدریس و امامت جماعت اشتغال داشت. همچنین در این دوران با سید حسن مدرس رابطهٔ نزدیکی داشت. در ماه‌های آخر اقامت در تهران، در اعتراض به حرکت‌های رضاشاه در حرم عبدالعظیم حسنی متحصن شد و پس از آن به درخواست حائری یزدی به قم عزیمت کرد و در آنجا به تدریس فقه و اصول و عرفان پرداخت. از شاخص‌ترین شاگردان وی در این زمان سید روح‌الله خمینی وسیدمحمدکاظم شریعتمداری بود که به مدت هفت سال متون عرفان نظری را نزد وی فراگرفت. در سال ۱۳۵۴ق دوباره راهی تهران شد و در آنجا به تدریس و اقامهٔ نماز جماعت پرداخت.
تلاش‌های وی در تهران، موجب زمینه‌سازی دیگر فعالیت‌ها و حرکت‌هایی شد که توسط روشنفکران مذهبی پس از شهریور ۱۳۲۰ ادامه یافت.
وی علاوه بر علم فقه و اصول، بر ریاضیات و علوم غریبه و بنا به قولی زبان فرانسه نیز مسلط بود.
شاگردان

سید روح‌الله خمینی
شهاب‌الدین مرعشی نجفی
میرزا هاشم آملی
سید کاظم شریعتمداری
محمد صادقی تهرانی
ابوالقاسم گرجی
عبدالکریم حق‌شناس
عبدالجواد فلاطوری
سید موسی مازندارنی
نورالدین اشنی
محمدرضا طبسی نجفی
محمد ثقفی تهرانی
شیخ حسن قهرمانی
سید علی بهشتی
روح‌الله کمالوندخرم‌آبادی
میرزا خلیل کمره‌ای
سید حسن احمدی علون‌آبادی
محمد علی رضايی منش
حیدر آقا معجزه
ملا علی همدانی
سید رضا بهاءالدینی
آثار

شذرات المعارف
رشحات البحار
مفتاح السعاده فی احکام العبادة
حاشیه نجاة العباد
منازل السالکین
حاشیه کفایة الاصول آخوند خراسانی
حاشیه فصول الاصول
رسالة العقل و الجهل
تفسیری مشتمل بر توحید، اخلاق و سیر و سلوک
چهار رساله دربارهٔ نبوت عامه و خاصه
درگذشت

محمدعلی بیدآبادی اصفهانی (شاه‌آبادی) در روز پنج‌شنبه سوم آذر ۱۳۲۸ ـ سوم صفر ۱۳۶۹ در سن ۷۷ سالگی درگذشت و در حرم عبدالعظیم حسنی واقع در شهرری دفن شد.
گوکهان گولچ

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زادروز:  ۲۵ سپتامبر ۱۹۸۵ ‏(۳۹ سال)
زادگاه:  اینه‌گول
پست:  مهاجم
باشگاه‌های جوانان: باشگاه‌های جوانان
۰۰۰۰–۲۰۰۳:  İnegölspor
باشگاه‌های حرفه‌ای*: باشگاه‌های حرفه‌ای*
| سال‌ها |  باشگاه‌ها |  بازی† |  (گل)† |
| ۲۰۰۳–۲۰۰۵ |  İnegölspor |  ۲۸ |  (۱۱) |
| ۲۰۰۵–۲۰۰۶ |  باشگاه فوتبال غازی عینتاب‌اسپور |  ۶ |  (۱) |
| ۲۰۰۶–۲۰۰۷ |  باشگاه فوتبال بشیکتاش |  ۲۵ |  (۲) |
| ۲۰۰۷–۲۰۰۸ |  باشگاه فوتبال دنیزلی اسپور |  ۱۳ |  (۱) |
| ۲۰۰۸–۲۰۰۹ |  باشگاه فوتبال بورسااسپور |  ۲۸ |  (۶) |
| ۲۰۰۹–۲۰۱۲ |  باشگاه فوتبال قاسم‌پاشا اسپور |  ۶۰ |  (۱۳) |
| ۲۰۱۲ |  باشگاه فوتبال شانلی‌اورفه‌اسپور |  ۱۴ |  (۰) |
| ۲۰۱۳ |  باشگاه فوتبال خزر لنکران |  ۱۱ |  (۲) |
| ۲۰۱۳–۲۰۱۴ |  İnegölspor |  ۱۷ |  (۱) |
تیم ملی‡: تیم ملی‡
| ۲۰۰۵ |  تیم ملی فوتبال زیر ۲۰ سال ترکیه |  ۱۰ |  (۴) |
| ۲۰۰۶ |  تیم ملی فوتبال زیر ۲۱ سال ترکیه |  ۶ |  (۱) |
 تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است و آمار به روز شده در تاریخ ۳۰ مارس ۲۰۱۵.   ‡ آمار بازی‌ها و گل‌های ملی به‌روز شده در تاریخ ۵ دسامبر ۲۰۰۹:  تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است و آمار به روز شده در تاریخ ۳۰ مارس ۲۰۱۵.   ‡ آمار بازی‌ها و گل‌های ملی به‌روز شده در تاریخ ۵ دسامبر ۲۰۰۹
گوکهان گولچ (انگلیسی: Gökhan Güleç؛ زادهٔ ۲۵ سپتامبر ۱۹۸۵) بازیکن فوتبال اهل ترکیه است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال خزر لنکران، باشگاه فوتبال شانلی‌اورفه‌اسپور، باشگاه فوتبال دنیزلی اسپور، باشگاه فوتبال بشیکتاش، باشگاه فوتبال بورسااسپور، باشگاه فوتبال قاسم‌پاشا اسپور، و باشگاه فوتبال غازی عینتاب‌اسپور اشاره کرد.
وی همچنین در تیم‌های ملی فوتبال زیر ۲۰ سال ترکیه و زیر ۲۱ سال ترکیه بازی کرده‌است.
تریشا (هنرپیشه)

| تریشا | تریشا |
| --- | --- |
زادهٔ: ۴ مهٔ ۱۹۸۳ ‏(۴۱ سال)
ملیت: هند
سال‌های فعالیت: ۱۹۹۹–اکنون
تریشا (انگلیسی: Trisha؛ زادهٔ ۴ مهٔ ۱۹۸۳) یک هنرپیشه اهل هند است. وی از سال ۱۹۹۹ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
او در فیلم ترش و شیرین بازی کرده‌است.
فیلم‌شناسی

فهرست برخی از فیلم‌هایی که تریشا در آنها به ایفای نقش پرداخته‌است:
ترش و شیرین
از آسمان عبور خواهم کرد
سه نقطه
سرباز
کلمات زنان
او
ریسک پذیر
قدرت
بازی فریب
ماه کامل
بین من و تو
اوباش
۹۶
اگر می‌خواهید بیایید، من امتناع می‌کنم
زوج
اگر مرا می‌شناسی
شش
موج
من ۲۰ ساله، تو ۱۸ ساله
پونیین سلوان: قسمت اول
به آرامی، به آرامی
پونیین سلوان: قسمت دوم
جنگل‌های بی‌خوابی
باران
چه جادویی کردی؟
لئو
آبهی و من
شورش گاوهای نر
کاخ ۲
بهیما
زمین