فرهنگ در ایتالیا
مردم ایتالیا

شبه جزیره ایتالیا دست‌کم از دوران روم مرکز توسعه فرهنگی غربی بوده است. شاعران مهم امپراتوری و جمهوری روم لوکرتیوس، کاتولوس، ویرژیل، هوراس و اووید بودند. همچنین در ادبیات لاتین سخنور-سخندان سیسرون، طنزپرداز جوونال، نثرنویس پلینیوس و برادرزاده‌اش پلینی جوان، مورخان سالوست، تیتوس لیویوس و سوئتونیوس برجسته بودند. ژولیوس سزار که به عنوان مورخ و سبک نثر نویسی بلندآوازه بود، حتی به عنوان رهبر سیاسی و نظامی شهرت بیشتری دارد. حقوقدان‌های رومی قانون روم را تأسیس و توسعه دادند که امروزه نیز بازنمایی کننده مبنای چارچوب قانون مدنی، گسترده‌ترین نظام حقوقی در جهان است. از جمله معروف‌ترین حقوقدان‌ها گایوس (حقوقدان)، اولپیان، پاپینیان و ژولیوس پائولوس هستند. ایتالیا به عنوان مرکز مگنا گراسیا، همچنین سرزمینی بود که شخصیت‌هایی همچون ارشمیدس، فیثاغورس، پارمنیدس، زنون رواقی و گرگیاس به جامعه جهانی ارائه کرد. نخستین امپراتور روم، اُکتاویان بود که با لقب آگوستوس بیشتر شناخته می‌شود. قابل توجه‌ترین امپراتورهای بعد، ستمگران کالیگولا و نرون، فیلسوف-زمامدار مارکوس آئورلیوس و کنستانتین بزرگ، اولین امپراتور روم که به مسیحیت گروید، هستند. تاریخچه کلیسای مسیحی در دوره قرون وسطی بدون اشاره از مردان ایتالیایی همچون بندیکت نرسیا، پاپ گریگوری یکم، فرانسیس آسیزی و فیلسوف-یزدان‌شناس انسلم، یواخیم فیوره و توماس آکویناس کامل نخواهد شد.
پادشاهان و امپراتورهای سیسیلی همچون راجر دوم و فریدریش دوم از پادشاهی سیسیل، تأثیر قابل توجهی بر فرهنگ ایتالیایی داشتند و برای اولین مرتبه ایتالیا را متحد و یکپارچه کردند. هیچ سرزمینی تأثیر زیادتری بر بخش هنرهای تجسمی نداشته است. در قرن‌های سیزدهم و چهاردهم، مجسمه سازان نیکولا پیزانو و پسرش جووانی پیزانو، نقاشان چیمابوئه، دوچو و جوتو و مدتی بعد مجسمه‌ساز آندرئا پیزانو در میان بسیاری از هنرمندان قرن پانزدهم - دوران طلایی فلورانس و ونیز - معماران فیلیپو برونلسکی، لورنتسو گیبرتی و لئون باتیستا آلبرتی، مجسمه‌سازان دوناتلو، لوکا دلا روبیا، دزیدریو دا ستینیانو و آندرئا دل وروکیو، نقاشان فرا آنجلیکو، استفانو دی جووانی، پائولو آچلو، مازاتچو، فلیپو لیپی، پیرو دلا فرانچسکا، جووانی بلینی، آندرئا مانتنیا، آنتونلو دا مسینا، آنتونیو دل پولایولو، لوکا سینیورلی، پیترو پروجینو، ساندرو بوتیچلی، دومنیکو گیرلاندایو و ویتره کارپاتچو وجود داشتند.
در طی قرن شانزدهم در دوره رنسانس والا، رم با فلورانس موقعیت پیشتازی در دنیای هنر را تسهیم کرد. استادهای برتر شامل لئوناردو داوینچی با تخصص نقاش-طراح-مخترع، میکل‌آنژ با تخصص نقاش-مجسمه‌ساز-معمار، معماران دوناتو برامانته و آندره‌آ پالادیو، مجسمه‌ساز بن‌ونوتو چلینی، نقاش‌ها تیسین، جورجونه، رافائل، آندریا دل سارتو و آنتونیو دا کورجو بودند. از جمله استادان نقاشی در اواخر دوره رنسانس تینتورتو و پائولو ورونزه بودند. جورجو وازاری نقاش، معمار، مورخ هنر و منتقد بود.
از جمله هنرمندان پیشتاز دوره باروک، مجسمه‌ساز-معمار جان لورنتسو برنینی و فرانچسکو بورومینی، معماران فرانچسکو بارتولومئو راسترلی، فیلیپو جووارا و لوئیجی وانویتلی، نقاشان کاراواجو، گیدو رنی، آنیباله کاراچی، پیترو دا کورتونا، لوکا جوردانو، آندره‌آ پوتزو، گوئرچینو، دومنیکینو، جامباتیستا تیه‌پولو، کانالتو، پیترو لونگی و فرانچسکو گواردی بودند. شخصیت‌های برجسته در نقاشی مدرن اومبرتو بوچونی، آمادئو مودیلیانی، جورجو د کیریکو، لوچیو فونتانا، آلبرتو بوری و جورجو موراندی بودند.
موسیقی که بخش جدایی نشدنی زندگی ایتالیایی‌ها است بسیاری از فرم‌های موسیقی و نیز زبان موسیقی را مدیون ایتالیا می‌باشد. خالق سرودهای گریگوری پاپ گریگوری یکم رومی بود. حامل موسیقی توسط گوئیدو د آرتزو اختراع یا ایجاد شد. یک آهنگساز برجسته قرن‌چهاردهم، ارگ‌نواز نابینای فلورانسی فرانچسکو لاندینی بود. آهنگسازان برجسته دوران رنسانس والا و اوایل دوره باروک جووانّی پی‌یرلوئیجی دا پالسترینا، مادریگالیست لوکا مارنزیو و کارلو جزوالدو شاهزاده ونسا، ارگ‌نوازان ونیزی آندرا گابریلی و جووانی گابریلی، کلودیو مونته‌وردی، یکی از مؤسسان اپرا؛ ارگ‌نواز-آهنگساز ژیرولامو فرسکوبالدی، جاکومو کاریسیمی بودند. یکی از ابداع کنندگان اپرای فرانسوی و استاد سبک باروک فرانسه، ژان-باتیست لولی آهنگساز ایتالیایی بود که بعد تابعیت فرانسه را به دست آورد. شخصیت‌های مهم بعدی دوره باروک آرکانجلو کورلی، آنتونیو ویوالدی، لوئیجی بوکرینی، الساندرو اسکارلاتی و پسرش دومنیکو اسکارلاتی بودند. لوئیجی کروبینی که زاده ایتالیا بود، شخصیت محوری موسیقی فرانسوی در عصر ناپلئون بود، در حالی که آنتونیو سالییری و گاسپاره اسپونتینی به ترتیب نقش‌های مهمی در عمر موسیقی وین و برلین ایفا کردند.
آهنگسازان قرن نوزدهم که دوره خود را به عصر بزرگ اپرای ایتالیایی تبدیل کردند جواکینو روسینی، گائتانو دونیزتی، وینچنتزو بلینی و بالاتر از همه جوزپه وردی بودند. نیکولو پاگانینی بزرگ‌ترین نوازنده ویولن زمانه خود بود. آهنگسازان اپرایی متاخرتر روجرو لئونکاوالو، جاکومو پوچینی و پیترو ماسکانی بودند. خوانندگان مشهور اپرا انریکو کاروزو، لوئیزا تترازینی، تیتا روفو، آملیتا گالی-کورچی، بنیامینو جییی، اتزیو پینتزا (Ezio Pinza) و لوچیانو پاواروتی بودند. آرتورو توسکانینی به‌طور کلی به عنوان یکی از بزرگ‌ترین رهبران ارکستر و اپرا در زمانه خودش محسوب می‌شود، دو رهبر برجسته ارکستر معاصر کلودیو آبادو و ریکاردو موتی هستند. در حوزه موسیقی سینما، سازندگان بزرگ ایتالیایی انیو موریکونه، نینو روتا، آرماندو ترووایولی و جورجو مورودر، پیشکسوت موسیقی دیسکو بودند. پیشروترین سازندگان سازهای زهی گاسپارو دا سالو از برشا، نیکولا آماتی، آنتونیو استرادیواری و جوزپه گوارنری از کرمونا بودند. بارتولومئو کریستافوری مخترع پیانو بود.
ادبیات ایتالیایی و زبان ادبی با دانته آلیگیری، نویسنده کتاب کمدی الهی آغاز شد. دستاوردهای ادبی همچون شعرهای فرانچسکو پترارک، تورکواتو تاسو، لودوویکو آریوستو و نوشته‌های نثر از جووانی بوکاچو، نیکولو ماکیاولی و بالداساره کاستیلیونه تأثیر بسیار زیاد و ماندگار بر گسترش مابعد فرهنگ غرب گذاشت. کارگردانان برجسته فیلم فدریکو فلینی، سرجو لئونه، پیر پائولو پازولینی، لوکینو ویسکونتی، ویتوریو دسیکا، میکل‌آنجلو آنتونیونی، روبرتو روسلینی، پائولو سورنتینو، فرانکو زفیرلی، برناردو برتولوچی، لینا ورتمولر و فرانک کاپرا ایتالیایی الاصل هستند. ستارگان معروف فیلم رودولف والنتینو ایتالیایی الاصل، مارچلو ماسترویانی، جینا لولوبریجیدا و سوفیا لورن هستند.
ایتالیا در حوزه فلسفه، جهان‌پژوهی و زمامداری شخصیت‌های بلندآوازه جهانی زیادی را ارائه کرده است که از جمله آنها: جهانگرد مارکو پولو؛ دولتمرد و حامی هنر کوزیمو د مدیچی؛ دولتمرد، کشیش، حامی هنری رودریگو بورجیا که به مقام پاپ الکساندر ششم رسید؛ سرباز، دولتمرد و حامی هنری لورنتسو د مدیچی؛ پسر کوزیمو؛ کاشف جان کابوت؛ کاشف کریستف کلمب؛ کاشف آمریگو وسپوچی که واژه آمریکا به خاطر یادبود او انتخاب شد؛ دریاسالار و دولتمرد آندره‌آ دوریا؛ کاترین مدیچی ملکه فرانسه؛ نیکولو ماکیاولی مؤلف کتاب شهریار و نظریه‌پرداز سیاسی برجسته دوره رنسانس؛ دولتمرد و روحانی چزاره بورجا پسر رودریگو؛ کاوشگر سباستین کابوت پسر جان؛ مورخ فرانچسکو گویتچاردینی؛ کاشف جووانی دا وراتزانو، کاشف پیر ساوورگنان د برازا که نام شهر برازاویل پایتخت کشور جمهوری کنگو بر اساس او انتخاب شد؛ کاشف، مبلغ مذهبی، چین‌شناس ماتئو ریتچی؛ فیلسوف برناردینو تلسیو؛ ریاضی‌دان، منجم، فیلسوف جوردانو برونو؛ محقق پائولو سارپی که آنقدر در تعداد زیادی از حوزه‌های دانش بشری تبحر داشت که او را دانشمند قرن نامیده بودند؛ فیلسوف تومازو کامپانلا؛ ژول مازارن دولتمرد، سیاستمدار و صدر اعظم فرانسه در دوره حکمرانی لوئی چهاردهم؛ فیلد مارشال امپراتوری و دولتمرد اوژن ساووا؛ فیلسوف سیاسی جامباتیستا ویکو؛ حقوقدان شاخص چزاره بکاریا؛ جوزپه ماتزینی رهبر سیاسی عقیدتی وحدت ایتالیا؛ کامیلو دی کاوور دولتمرد شاخص و جوزپه گاریبالدی مبارز و نظامی بسیار معروف هستند.
رهبر سیاسی و نظامی فرانسه ناپلئون بناپارت، از دودمان ایتالیایی بود و در همان سالی به دنیا آمد که جمهوری جنوا (ایالت سابق ایتالیا) ناحیه کُرس را به فرانسه واگذار کرد.
پیشگامان فکری و سیاسی دوران اخیر، برنده جایزه صلح نوبل در سال ۱۹۰۷ ارنستو مونتا؛ جامعه‌شناس و اقتصاددان ویلفردو پارتو؛ نظریه‌پرداز سیاسی گایتانو موسکا؛ آموزگار ماریا مونته‌سوری؛ فیلسوف، منتقد و مورخ بندیتو کروچه به همراه هماورد آرمانگرای خود جووانی جنتیله؛ بنیتو موسولینی پایه‌گذار فاشیسم و دیکتاتور سال‌های ۱۹۲۲ تا ۱۹۴۳؛ آنتونیو گرامشی، پالمیرو تولیاتی و انریکو برلینگوئر رهبران کمونیست؛ کارلو سفورزا، آلچیده د گاسپری و جولیو آندرئوتی دولتمردان معروف امروزی هستند.
دانشمندان و ریاضیدانان برجسته ایتالیایی گالیلئو گالیله، فیبوناچی، گولیلمو مارکونی، آنتونیو میوچی، انریکو فرمی ایتالیایی-آمریکایی، جرلامو کاردانو، بوناونتورا کاوالیری، اوانجلیستا توریچلی، فرانچسکو گریمالدی، مارچلو مالپیگی، ژوزف لوئی لاگرانژ، لوییجی گالوانی، آلساندرو ولتا، آمدئو آووگادرو، استانیسلاو کانیزارو، جوزپه پئانو، آنجلو سکی، کامیلو گلجی، اتوره مایورانا، امیلیو سگره، تولیو لوی-چیویتا، گرگریو ریچی-کورباسترو، دانیل باوت، جولیو ناتا، ریتا لوی مونتالچینی، ریکاردو جیاکونی ایتالیایی-آمریکایی، جورجو پاریسی هستند. النا کورنارو پیسکوپیا اولین زنی در تاریخ جهان بود که توانست مدرک پی‌اچ‌دی را کسب کند.