فهرست عشاق معروف
سایر عشاق

یوسف و زلیخا (داستان قرآنی که هم جامی و هم آذر بیگدلی آن را به نظم کشیده‌اند)
اصلی و کرم (رویداد عاشقانه تاریخی از دوران صفویه بین کرم، شاهزاده عاشق و اصلی معشوقه‌اش در آذربایجان که بین ملل ترک روایت شده و از اهمیت زیادی برخوردار است)
سلامان و ابسال (داستانی عاشقانه که در اصل از یونان سرچشمه گرفته، اما در کشورهای دیگر هم نمونه‌های مشابه دارد. سید حسن امین، چهارده روایت از آن را در کتابی گردآوری کرده‌است)
سامسون و دلیله (از داستان‌های تورات)
کلئوپاترا و ژولیوس سزار (داستان عشق کلئوپاترا ملکه مصر به دو سردار و قیصر روم)
کلئوپاترا و آنتوان
نورجهان و جهانگیر (عشق میان ملکه ایرانی و شاه هندی)
سلیمان و ملکه سبا (از داستان‌های تورات)
داوود و بتسامه
نفرتیتی و اخناتون
شاه جهانگیر و انار کالی (عشق نافرجام شاهزاده سلیم و انار کاری دختر رقصنده )
مم و زین (عشق دراماتیک از منظومه عاشقانه کردی اثر احمد خانی) [نیازمند منبع]
علی و نینو گرجستان (کوربان سعید)
| ن ب ومنظومه‌های عاشقانهٔ ادب فارسی | ن ب ومنظومه‌های عاشقانهٔ ادب فارسی | ن ب ومنظومه‌های عاشقانهٔ ادب فارسی |
| --- | --- | --- |
| برگرفته از   سنت ایرانی |  آدم و پری  آذر و سمندر  ازهر و مزهر  امیر و گوهر  امیرارسلان و فرخ‌لقا  اورنگ و گلچهر  ایرج و گیتی  ایرج و هوبره  باقر و گل‌اندام  بدر منیر و بی‌نظیر  بدیع‌الجمال و سیف‌الملوک  بدیع‌الزمان و قمرچهر  بشر و هند  بهار و ناهید  بهرام و بهروز  بهرام و زهره  بهرام و گل‌اندام  بهرام و ناهید  بهرام و نرسی  بهرام‌نامه  بیژن و منیژه  بیژن‌نامه  بیمار و طبیب  توبه و لیلی  ثمرةالفواد و نتیجةالوداد  جلالیه  جم و گل  جمال و جلال  جمشید و خورشید  جمشید و دختر گورنگ‌شاه  چاه وصال  حبیب و رباب  حسن جهانگیر  حسن گل‌سوز  حسن و جان  حسن و دل  حسن و عشق  حسن و گوهر  حسن و ناز  حسینا و دلارام  حیدربیک و صنوبر  حیدربیک‌نامه  خرم و زیبا  خرم و صنوبر  خسرو و شیرین  خمش خاتون و شاهزاده هوسران  خورشید و ماه  خورشید و مهپاره  خورشیدآفرین و فلک‌ناز  خورشیدشاه و چندا  خیر و دختر کرد  داود و تبشیع  در مکنون  دستور عشق  دستور عفاف  دل و جان  دلبر و شیدا  دلسوزنامه  دلکش و پریوش  راح و ریحان  راز و نیاز  راغب و مرغوب  رستم و تهمینه  رعنا و زیبا  زال و رودابه  زهره و خورشید  زهره و منوچهر  زور عشق  زیب و زیور  ساتن و مینا  سام و بهرام  سام و پری  سام و پری‌دخت  سحر حلال  سخ‌بت رخنگ‌بت  سرو و تذرو  سرو و گل  سعد و سعید  سعد و همایون  سعدی و سلمی  سلیم و سلمی  سودابه و سیاوش  سوز و گداز  سیف‌الملوک و بدیع‌الجمال  شادبهر و عین‌الحیوة  شاه و درویش  شاه و کنیزک  شاهد و عزیز  شاهد و مشهود  شمس و قمر  شمع و پروانه  شور خیال  شور محمود و مرزینگان  شیخ صنعان و دختر ترسا  شیدوش و ناهید  فرهاد و شیرین  صنم و برهمن  طالب و زهره  طاهر و زهره  عاشق و معشوق  عزیز و غزال  عزیز و نگار  عشق‌نامه  عیش‌نامه  فایز و پریزاد  فرخ و گل‌رخ  فرخ و گل‌نار  فلک‌ناز و خورشیدآفرین  فیروز و حسن‌آرا  فیروز و شهناز  فیروز و شوخ  فیروز و نسرین  قاصد و مقصود  کارستان  گل و بلبل  گل و خسرو  گل و نوروز  گلزار عباسی  گل‌رخ و هرمز  گوی و چوگان  لعل و گوهر  مانی و مینو  محزون و محبوب  محفل‌آرا  محمد حنیفه و شعری  محمود و ایاز  معتمر و عینیه  ملک‌زاد و نوش‌لب  ملک‌زاده و پری‌دخت  مهر و ماه  مهر و محبت  مهر و مشتری  مهر و نگار  مهر و هلال  مهر و وفا  میرزا و صاحبه  ناز و نیاز  ناظر و منظور  نقاش و صورت  نگارستان چین  نوروز و جمشید  هرمزآفرین و بهروز  هشت بهشت  هفت اختر  هفت‌پیکر  همای و گُل‌کامکار  همای و همایون  همایون و فلک‌ناز  همایون و لعل‌پرور  همایون‌فال و گل‌اندام  همای‌نامه  واله و سلطان  ویس و رامین  |  |
| برگرفته از ادب هندی |  ارژنگ عشق  جهانگیر و نورجهان  چندرکرن  چنیسر و لیلا  خضرخان و دولرانی  دولت‌خان و دختر راجه  رام و سیتا  رانی کیتکی و سندر  رتن و پدومات  سسی و پنون  کامروپ و کاملتا  مادهونل و کام کندلا  مدهومالت و منوهر  ملک‌خورشید و معشوق بنارس  میگا و مینوهر  نل و دمن  هنس و جواهر  هیر و رانجها  |  |
| برگرفته از ادب عربی |  بثیه و جمیل  دعد و رباب  رابعه و بکتاش  زید و زینب  سعد و اسماء  سلیمان و بلقیس  شعله و عفرا  عروه و عفرا  لیلی و مجنون  ورقه و گلشاه  یوسف و زلیخا  |  |
| برگرفته از ادب یونانی |  سلامان و آبسال  وامق و عذرا  |  |
↑  Nir، Heila. «Literature's Most Famous Lovers». THIRTEEN - New York Public Media (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۵-۱۲.
↑  «7 Unforgettable Real Life Love Stories From History That Are Immortal». IndiaTimes (به انگلیسی). ۲۰۱۵-۰۸-۳۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۵-۱۲.
↑  Nast، Condé (۲۰۱۳-۰۸-۱۴). «Hamlet: A Love Story». The New Yorker (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۵-۱۲.