stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
شهرستان گچساران
گردشگری > اماکن و روستاهای دیدنی

لار روستای در ۴۰ کیلومتری جنوب غرب شهرستان باشت در استان کهگیلویه و بویراحمد است. در این روستا درخت سروی وجود دارد که بنابر آزمایش‌های ژنتیکی صورت گرفته در سال ۱۳۸۷ سن آن ۲۷۷۰ سال تعیین شده و در ردیف آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. قطر تنه این درخت خوشبو (معطر) ۷ متر و ۴۰ سانتی‌متر و ارتفاع آن ۴۰ متر می‌باشد. این سرو یکی از کهنسال‌ترین موجودات زنده جهان است و پس از سرو ابرکوه یزد دومین درخت سرو کهنسال ایران است. گفته می‌شود که این درخت در زمان زرتشتیان کاشته شده و یکی از نمادهای ایران قبل از اسلام است.
گناوه شمالی روستایی در ۲۰ کیلومتری شمال شهر گچساران در استان کهگیلویه و بویراحمد است.
دیل (روستا) روستایی در ۲۷ کیلومتری شمال غربی شهر گچساران است.
روستای دیل بزرگترین روستای در میان دهستان بویراحمد گرمسیری با بیش از ۴۰۰۰ نفر جمعیت می‌باشد .از آثار تاریخی این روستا می‌توان اشاره کرد به آثاری چون گنبدان گبر در چرزو، تنگ آسیاب، تکیه، قلعه برج، ده بزرگ و قلعه شاه بهمن، که از بین این آثار قلعه بهمن وگنبدان گبر قدمت بسیار زیادی دارد که قدمت گنبدان گبر و قلعه شاه بهمن به دوره ساسانیان در عصر رستم و سهراب بر می‌گردد.
مارین روستایی در ۳۶ کیلومتری شمال شهر گچساران در استان کهگیلویه و بویراحمد است.
روستای مارین با داشتن آب وهوای مساعد و مناظر دیدنی مکان مناسبی برای گردشگران و مسافران در تابستان و فصل گرما است. شرایط آب و هوایی، نوع معماری و بافت تاریخی و زیبای این روستا باعث شده تا مردم و گردشگران از آن به عنوان ماسوله دوم در جنوب یاد کنند. جوشش چشمه‌های مارین از دل زمین که خواص معدنی نیز دارند همچنین وجود باغستانهای زیبا و انبوه گردشگاهی بکر در کنار روستای مارین بوجود آورده‌است. درختان چنار با حدود ۱۰۰متر ارتفاع و قطر حدود پنج متر در کنار درختان انگور، انجیر، انار، هلو، زردآلو و خانه‌های زیبای پله کانی و قدیمی در شیبهای تند مناظر زیبایی را فراروی گردشگران و ایرانگردان خلق کرده‌است.
وجود بقعه  بی‌بی حمیده‌خاتون از نوادگان  موسی کاظم در کنار این روستا بر جذابیت این منطقه افزوده و میهمانان در بدو ورود به روستای مارین به زیارت آستان مقدس این بقعه متبرکه می‌روند.
وب‌سایت روستای مارین
نیمدور روستایی است زیبا از بخش کوهمره خامی شهرستان باشت، که دارای آب و هوای معتدل می‌باشد. وجود انارستان، تاکستان، چشمه سارها و آبشارهای زیبا، به ویژه آبشار تنگ موگ این روستا را تبدیل به مکانی زیبا برای گردشگران به خصوص در فصل بهار نموده‌است. اخیراً کشف معدنی از گوگرد باعث شده تا این روستا از لحاظ اقتصادی نیز حائز اهمیت شود.
خنگ بنار، اسپر، محوطه پشه کان یک و دو در سه کیلومتری شرق دوگنبدان، دژکل دوغ فروش که به قلعه‌های اسماعیلیه شباهت دارد و محوطه کل دوغ فروش به وسعت پنج تا ۶هکتار، غارچال امیرخانی در منطقه گنجگون علیا، غارچال کلات در روستای دلی اولاد علی مؤمن، روستاهای شاه بهرام و گناوه و شامبرکان یا شامبراکان از روستاهای مهم و تاریخی این شهرستان هستند.
از دیگر اماکن توریستی، حرم  بی بی حکیمه  و مناطق گردشگری باغ فردوس، منطقه گردشگری شلالدون، دشتک دیل، قلات گناوه، آبشار کیوان، سد کوثر، آبشار رودبال، آبشار هرجون و بناهای تاریخی گنبد لیشتر، کوشک گودنگون، پل خیری و محمدخان و چهارطاقی خیرآباد از دیگر جاذبه‌های دیدنی گچساران است.
گردشگری > مراکز خرید

مراکز تجاری قدمت زیادی ندارند ولی با گسترش شهر رشد قابل توجهی داشته‌اند. مهم‌ترین مراکز تجاری و خرید گچساران به شرح زیر هستند:
مرکز شهر: این قسمت از شهر پر ترددترین قسمت است و به بیانی دیگر قلب شهر محسوب می‌شود. این محل در بخش میانی بلوار ولی عصر قرار دارد و از طرفین به خیابان‌های بلادیان شرقی و غربی، بشارت، حلال احمر و کوچه برلن متصل است. مراکز خرید و پاساژهای متعدد عامل اصلی جذب شهروندان است.
پاساژها: مهم‌ترین پاساژهای گچساران مجتمع تجاری بزرگ شهر (شهر عینک)، پارسیان، مروارید، نور، سعدی، زمرد، حافظ، هلال احمر، ابوالفضل، طالقانی و شهرداری هستند که عمدتاً عینک فروشی بوتیک و فروشگاه لوازم آرایش هستند. گسترش بیش از پیش پاساژها رونق اقتصادی شگرفی به گچساران داده‌است.
محلهٔ چینی‌ها: محلهٔ چینی‌ها که به علت ساختار معماریش به این نام خوانده می‌شود، در حال حاضر قلب تپنده شهر گچساران است. موقعیت مناسب مکانی، گسترش پاساژها و فروشگاه‌های متعدد از عوامل اقبال مردم به این محله بوده‌است. ساختمان‌های بلند، بوتیک‌ها، لوازم کامپیوتری، لوازم آرایشی و گالری‌های هنری رونق بخش این محل است که شب‌ها به پاتوق جوانان گچساران تبدیل شده‌است. این محله در بلوار ولی عصر و بین پاساژ حافظ و سعدی قرار دارد.
اقتصاد

گچساران شهری است که به خاطر تولید نفت و گاز آن شناخته شده‌است. بهره‌برداری نفت، گاز و تولید گاز مایع و دیگر میعانات گازی در بخش‌های مختلف شهرستان، وجود شهرک صنعتی خان احمد و شهرک کشاورزی امامزاده جعفر و باغ‌های مرکبات واقع در دروازه شرقی شهر (از سمت شیراز) و نیز وجود شهرک صنعتی چهار بیشه در ضلع غربی آن (از سمت اهواز) از جمله منابع درآمد اقتصادی شهرستان محسوب می‌شود. مجتمع پتروشمی گچساران با هدف تولید اتیلن مورد نیاز پتروشیمی‌های چهارگانه کازرون، دهدشت، چهارمحال بختیاری و ممسنی است که تیرماه سال ۱۴۰۲ توسط رئیس‌جمهور به بهره‌برداری رسید. طرح شرکت صنایع پلمیر گچساران با ظرفیت تولید ۳۰۰ هزار پلی اتیلن سنگین که در سال ۱۴۰۴ به بهره‌برداری خواهد رسید، کارخانه ماشین‌سازی قطعات صنعتی پارس تولیدکننده قطعات صنعت نفت، گاز، پتروشیمی و استراکچر (تولید سازه‌های فلزی) که ظرفیت ۱۵ هزار تن در سال را دارد در گچساران واقع است. از دیگر واحدهای تولیدی کوچکتر می‌توان به شرکت بهنوش، شرکت دماوند کار (معین پلاست) تولیدکننده سقف‌های کاذب و دیوارپوش‌های PVC، فراورده‌های لبنیاتی ساورز، کارخانه در حال ساخت لاستیک سبز زاگرس و دیگر تولیدی‌های کوچکتر نام برد. این شهرستان علاوه بر گاز و میعانات گازی با تولید بیش از بیست درصد نفت کشور از این لحاظ به عنوان یکی از مراکز مهم اقتصادی کشور محسوب می‌شود. شهرستان گچساران به تازگی به منطقه وِیژه اقتصادی تبدیل شده‌است که باعث شده تا سرمایه‌گذاری در آن برای سرمایه‌گذاران از لحاظ اقتصادی به صرفه تر باشد.
مکان‌های مذهبی

بارگاه مقدس بی بی حکیمه خاتون  در این شهرستان واقع شده‌است. بر اساس نقل قولی که در کتاب بحارالانوار ذکر شده بی بی حکیمه در هنگام تولد  جواد حضور داشته و امام رضا او را مسئول انجام امور مربوط به تولد  جواد کرده‌اند که شرح آن در بحارالانوار آورده شده‌است.  در این کتاب محل بارگاه بی بی حکیمه در کوه‌های بهبهان ذکر شده (گچساران پیشتر بخشی از بهبهان و از ولایات فارس بوده و کوه مذکور اکنون در حوالی باباکلان گچساران قرار دارد). سالانه بالغ بر یک میلیون نفر از سراسر کشور و کشورهای حوزه خلیج فارس به زیارت بارگاه بی بی حکیمه (س) خواهر تنی حضرت احمد ابن موسی شاهچراغ (ع) در این شهرستان مشرف می‌شوند. از نکات قابل توجه، شکل خاص گنبد این بارگاه مقدس است که به واسطه قرارگیری در دل کوه در بین اماکن مقدس کشور منحصر به فرد می‌باشد. همچین بقاع متبرکه دیگری در شهرستان وجود دارد که از جمله آن می‌توان به امامزاده جعفر اشاره کرد علاوه بر آن مساجد و حسینه‌های متعددی در شهر گچساران وجود دارد که در مراسم مذهبی مورد استقبال مردم قرار می‌گیرد.
هنر و سینما

آغاز به کار اولین سینمای گچساران به دهه ۳۰ هجری خورشیدی بر می‌گردد. اولین فیلم سینمایی در سال ۱۳۳۵ در گچساران با نام شب‌نشینی در جهنم به کارگردانی ساموئل خاچیکیان و موشق سروری به روی پرده رفت. سینما گچساران تا سال ۱۳۸۴ پابرجا بود. این سینما که سال‌هاست به دلیل مسائل مالی تعطیل بوده قرار است به زودی بازگشایی شود. تنها سینمای کنونی گچساران مربوط به سینمای شرکت نفت و گاز گچساران است. این سینما عمومی نبوده و تنها برای کارکنان شرکت اکران دارد. از هنرمندان سرشناس گچساران می‌توان به جمشید جهانزاده بازیگر فیلم جنگ نفت کش‌ها، افسانه دو خواهر، رقص شیطان، پریوش نظریه بازیگر فیلم‌های بوی کافور عطر یاس، پدر، مدینه و بادیگارد و نیز محمد خیراتی خواننده پاپ کشور نام برد.
ورزش

گچساران در ورزش به عنوان شهر هاکی ایران شناخته می‌شود چرا که اولین بار این ورزش توسط کارکنان انگلیسی ساکن گچساران به ایران آورده و به شکل حرفه‌ای بازی شد. هاکی روی چمن، هندبال، شنا، تنیس روی میز، واترپلو و والیبال نشسته ورزش‌هایی هستند که این شهرستان در لیگهای کشور از آن‌ها به دفعات مقام کسب کرده‌است؛ ولی با این حال ورزش اول این شهرستان فوتبال و فوتسال است. باشگاه نفت و گاز گچساران مهم‌ترین باشگاه شهرستان بوده که در سطح کشور به واسطه قهرمانی‌هایی که در رشته‌های مختلف کسب نموده شناخته شده‌است. از بازیکنان گچسارانی مطرح تیم ملی جوانان و بزرگ‌سال فوتبال که برخی از آن‌ها زمانی در این باشگاه توپ می‌زدند می‌توان به میلاد غریبی، رضا قیالی، محمد رشید مظاهری، ایمان موسوی،  سهیل صالحی و سعید کریمی نام برد. هم چنین سید پندار توفیقی از مدیران ملی ورزشی کشور و باشگاه استقلال تهران می‌باشد. شایان ذکر است پدر هاکی ایران مرحوم نورالله گرانی پور و همچنین پدر بوکس ایران آقای حسن باشتی (باشت باوی) از مفاخر ورزشی این شهرستان می‌باشند. از داوران گچسارانی مطرح کشور می‌توان به نوذر رودنیل، خداداد افشاریان و محمد راهی نام برد.
ترابری

فرودگاه نفت گچساران که اخیراً به نام سرلشکر خلبان شهید ابراهیم امید بخش تغییر نام داده‌است دارای دو پرواز هفتگی در مسیرهای خارک-گچساران و بلعکس، و نیز تهران-گچساران و بلعکس می‌باشد. این پروازها توسط شرکت هواپیمایی ماهان و نفت انجام می‌شوند. این شهر دارای دو پایانه مسافربری بوده و فاقد خطوط ریلی می‌باشد.
چهره‌های سرشناس

از شخصیت‌های معروف و نامدار شهرستان گچساران می‌توان به اشخاص زیر اشاره کرد:
سید ناصر حسینی‌پور
سید علی احمدزاده
غلامرضا تاجگردون
جمشید جهانزاده
پریوش نظریه
محمدرشید مظاهری
روستاهای شهرستان گچساران و نگارخانه

ده‌بزرگ
انجیرسیاه
آبچیرک
آبتوت
کلگه امیرشیخی
چهاربیشه سفلی
چهاربیشه علیا
اسپر
خربل
ابریگون
گناوه شمالی
سراب ننیز
سراب بیز
تکیه (میر زینعلی)
دمیه
دره دره علیا
خنگ بنار
ده جلیل
دم تنگ سرنا
پیر سبز
نارک
حسام آباد امامزاده جعفر
شادگان
گلستان امامزاده جعفر
رشنه گرد
کوه سرک سفلی
گدار شهری
کوه سرک علیا
کاکا مبارک بی‌بی حکیمه
بوستان
نیمدور
دیل (روستا)
آرو
شاه بهرام
حاج قلندر
بیدزرد
سربیشه
پاکوه
آبشیرین
نارگ موسی
بناری سفلی
بناری علیا
کمبل
نازمکان
شامبراکان
روبال
مارین
باباکلان
موگ
پوراژ
فتح
[نیازمند منبع]
منظره‌ای زیبا در نوروز، کیلومتر ۳۵ جاده گچساران به شیراز
سراسرنمایی از شهر گچساران (دوگنبدان) مرکز شهرستان گچساران
تنگ دیل
کوه شهرو
جاده گناوه شمالی(لری)
طبیعت زمستانی گناوه شمالی در گچساران
دیل در گچساران در اواخر زمستان
طبیعت برابر در اوایل بهار
منطقه گردشگری شلالدون در اوایل بهار
آبشار کیوان در لیشتر، گچساران
چشم‌اندازی زیبا در روستای نیمدور
نمای زیبایی از شهر گچساران عکس‌برداری شده در تنگه ای واقع در شمال شهر
منازل شرکت نفت
مسکن مهر
محله سادات
دژ سلیمان درجنوب گچساران
یکی از صخره‌های قارچی شکل، حوالی دژ سلیمان در جنوب گچساران
پارک لاله، گچساران
حرم بی بی حکیمه خاتون، گچساران
موقعیت جغرافیایی شهرستان گچساران
کارگران در حال ساخت تندیس معروف مرغ و تخم مرغ (در دهه پنجاه) از نمادهای شهر گچساران، نصب شده در ورودی شرقی شهر
نصب دستگاه‌های تفکیک توسط کارکنان کمپانی انگلیسی به سال ۱۳۳۶ در دشت بلوط گچساران
ایجاد خط لوله جهت انتقال نفت از گچساران به خارک در سال ۱۳۳۶
تجهیزات نفت گچساران
یک حلقه چاه نفتی
یک کارخانه تولید گاز مایع در گچساران
بازار بلادیان گچساران
بارگاه بی بی حکیمه خاتون خواهر امام رضا(ع)
چپقلو (بناب)

village در 23x15px|border |alt=|link= ایران
| چپقلو (بناب) چپقلو | چپقلو (بناب) چپقلو |
| --- | --- |
village: village
چپقلو (بناب): چپقلو (بناب)
مختصات: ۳۷°۱۲′۲۴″ شمالی ۴۶°۰۱′۰۴″ شرقی﻿ / ﻿۳۷٫۲۰۶۶۷°شمالی ۴۶٫۰۱۷۷۸°شرقی﻿ / 37.20667; 46.01778: مختصات: ۳۷°۱۲′۲۴″ شمالی ۴۶°۰۱′۰۴″ شرقی﻿ / ﻿۳۷٫۲۰۶۶۷°شمالی ۴۶٫۰۱۷۷۸°شرقی﻿ / 37.20667; 46.01778
استان‌های ایران: استان آذربایجان شرقی
شهرستان‌های ایران: شهرستان بناب
بخش (تقسیمات کشوری): بخش مرکزی شهرستان بناب
تقسیمات کشوری در ایران: دهستان بناجوی غربی
جمعیت (2006): جمعیت (2006)
 • کل: ۲٬۱۸۹
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۳:۳۰ (ساعت رسمی ایران)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۴:۳۰ (ساعت رسمی ایران)
چپقلو یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان بناجوی غربی بخش مرکزی شهرستان بناب واقع شده‌است.این روستا ۲۱۸۹ نفر جمعیت دارد.
اکتاس

village
| Aktas Ақтас | Aktas Ақтас |
| --- | --- |
village: village
AktasLocation in Kazakhstan: AktasLocation in Kazakhstan
مختصات: ۴۹°۴۶′۴۴″ شمالی ۷۲°۵۷′۳۹″ شرقی﻿ / ﻿۴۹٫۷۷۸۸۹°شمالی ۷۲٫۹۶۰۸۳°شرقی﻿ / 49.77889; 72.96083: مختصات: ۴۹°۴۶′۴۴″ شمالی ۷۲°۵۷′۳۹″ شرقی﻿ / ﻿۴۹٫۷۷۸۸۹°شمالی ۷۲٫۹۶۰۸۳°شرقی﻿ / 49.77889; 72.96083
استان: استان الماتی
District: شهرستان تلگر
جمعیت (2009): جمعیت (2009)
 • کل: ۳۷۸
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۶ (Omsk Time)
کد پستی: 041606
اکتاس (به لاتین: Aktas) یک منطقهٔ مسکونی در قزاقستان است که در استان الماتی واقع شده‌است.
خصوصیات

اکتاس ۳۷۸ نفر جمعیت دارد.
آویگلیانا

مکان
| Avigliana | Avigliana |
| --- | --- |
کومونه: کومونه
Città di Avigliana: Città di Avigliana
ناحیه: پیمونت
استان / شهرستان: استان تورین (TO)
دهستان: Drubiaglio, Milanere, Mortera, Bertassi
حکومت: حکومت
 • شهردار: Angelo Patrizio
مساحت: مساحت
 • کل: ۲۳٫۳ کیلومتر مربع (۹٫۰ مایل مربع)
ارتفاع: ۳۸۳ متر (۱۲۵۷ فوت)
جمعیت (31 December 2012): جمعیت (31 December 2012)
 • کل: ۱۲٬۲۳۰
 • تراکم: ۵۲۰/کیلومتر مربع (۱۴۰۰/مایل مربع)
اهلیت‌نام: Aviglianesi
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (زمان)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (ساعت تابستانه)
کد پستی: 10051
پیش‌شماره تلفن: 011
قدیس پشتیبان: یحیی
روز قدیس: June 24
وبگاه: وبگاه رسمی
آویگلیانا (به ایتالیایی: Avigliana) یک کومونه در ایتالیا است که در استان تورین واقع شده‌است.
خصوصیات

آویگلیانا ۲۳٫۳ کیلومترمربع مساحت و ۱۲٬۲۳۰ نفر جمعیت دارد و ۳۸۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
خواهرخوانده

شهر Tresserve خواهرخواندهٔ آویگلیانا هست.
داستان عاشقانه واقعی

| داستان عاشقانهٔ واقعی | داستان عاشقانهٔ واقعی |
| --- | --- |
کارگردان: تونی اسکات
تهیه‌کننده: گری باربر ساموئل حدیدا جیمز جی. رابینسون
نویسنده: کوئنتین تارانتینو
بازیگران: کریستین اسلیتر پاتریشا آرکت دنیس هاپر وال کیلمر گری الدمن برد پیت کریستوفر واکن
موسیقی: هانس زیمر
فیلم‌بردار: جفری ال. کیمبل
تدوین‌گر: مایکل ترونیک کریستین واگنر
توزیع‌کننده: برادران وارنر
تاریخ‌های انتشار:  ۱۰ سپتامبر ۱۹۹۳ (۱۹۹۳-09-۱۰)  
مدت زمان: ۱۱۸ دقیقه
کشور: ایالات متحده
زبان: انگلیسی 
هزینهٔ فیلم: ۱۳ میلیون دلار
فروش گیشه: ۱۲٫۳ میلیون دلار (آمریکای شمالی)
داستان عاشقانهٔ واقعی (به انگلیسی: True Romance) فیلمی است محصول سال ۱۹۹۳ و به کارگردانی تونی اسکات است. در این فیلم بازیگرانی همچون کریستین اسلیتر، پاتریشا آرکت، دنیس هاپر، وال کیلمر، گری الدمن، برد پیت و کریستوفر واکن ایفای نقش کرده‌اند.
بازیگران

کریستین اسلیتر
پاتریشا آرکت
وال کیلمر
دنیس هاپر
گری الدمن
برد پیت
کریستوفر واکن
مایکل راپاپورت
برانسون پینچوت
سال روبینک
ساموئل ال. جکسون
جیمز گاندولفینی
کریس پن
تام سایزمور
مایکل بیچ
کونچتا فرل
آنا تامسون
ویکتور آرگو
کوین کوریگان
پل بن-ویکتور
اریک آلن کریمر
اد لاتر
گواستاتویا

مکان در 25px El Progreso, 25px گواتمالا
| گواستاتویا | گواستاتویا |
| --- | --- |
گواستاتویاLocation in Guatemala: گواستاتویاLocation in Guatemala
مختصات: ۱۴°۵۱′ شمالی ۹۰°۰۴′ غربی﻿ / ﻿۱۴٫۸۵۰°شمالی ۹۰٫۰۶۷°غربی﻿ / 14.850; -90.067: مختصات: ۱۴°۵۱′ شمالی ۹۰°۰۴′ غربی﻿ / ﻿۱۴٫۸۵۰°شمالی ۹۰٫۰۶۷°غربی﻿ / 14.850; -90.067
Department:  El Progreso
سامانه طبقه‌بندی اقلیمی کوپن: اقلیم نیمه‌خشک
گواستاتویا (به اسپانیایی: Guastatoya) یک منطقهٔ مسکونی در گواتمالا است که در El Progreso Department واقع شده‌است.
کیسکاکول‌باش

Village
| Kiskakulbash Кискакулбаш | Kiskakulbash Кискакулбаш |
| --- | --- |
Village: Village
Kiskakulbashموقعیت روی نقشه باشقیرستانKiskakulbashموقعیت روی نقشه روسیه: Kiskakulbashموقعیت روی نقشه باشقیرستانKiskakulbashموقعیت روی نقشه روسیه
مختصات: ۵۴°۵۱′ شمالی ۵۴°۳۳′ شرقی﻿ / ﻿۵۴٫۸۵۰°شمالی ۵۴٫۵۵۰°شرقی﻿ / 54.850; 54.550: مختصات: ۵۴°۵۱′ شمالی ۵۴°۳۳′ شرقی﻿ / ﻿۵۴٫۸۵۰°شمالی ۵۴٫۵۵۰°شرقی﻿ / 54.850; 54.550
ناحیه‌های فدرال روسیه: باشقیرستان
شهر: شهرستان بوزدیاکسکی
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۵:۰۰
کیسکاکول‌باش (انگلیسی: Kiskakulbash) یک شهرک در شهرستان بوزدیاکسکی باشقیرستان کشور روسیه است.
فساد مالی در دوران پهلوی

یکی از پایه‌های اصلی نارضایتی‌های مردم در انقلاب ۵۷، فساد مالی قدرتمندان در دوران پهلوی بود. به گونه‌ای که در سال ۱۳۵۷ فساد مالی به یکی از مسایل سیاسی عمده ایران بدل شده و بخش اعظم انتقادات از شاه به قالب انتقاد از فعالیت‌های غیرقانونی اطرافیان نزدیک و حتی اعضای خانواده اش درآمده بود.
دوران رضاشاه

در زمان رضاشاه، ایران هنوز فقیر و دولت در حال بازسازی شدن مطابق الگوهای اروپایی بود. این دو عامل باعث محدود شدن فساد عمومی، در مقایسه با دوره‌های بعدی می‌شد. برخورد شخص رضاشاه با فساد رسمی، دست‌کم در مقایسه با برخورد پسرش محمدرضاشاه با این موضوع، منحصر به فرد بود. وی با فساد رسمی سخت مخالف بود و در صورت فاش شدن، کوچک‌ترین فساد دولتی به هیچ وجه آن را برنمی‌تافت. ولی در همان حال، خودش با دست‌اندازی نظام‌مند به اموال عمومی و خصوصی، ثروت فراوانی گرد آورد. این کار رضاشاه، مصداق ضرب‌المثل شده بود. با وجود این، در زمان وی فساد رسمی چشمگیری وجود داشت، تا آنجا که بسیاری از مقام‌های دولتی و سیاستمداران، درگیر اختلاس و خرید و فروش مشاغل دولتی بودند. این فساد تا سطوح پایین سلسله مراتب اداری و نظامی رخنه کرده بود.
دوران رضاشاه > فساد قرارداد ساخت بندر نوشهر

محمد نبوی، پدر همسر علی منصور اعتراف کرد که از شرکتی هلندی برای اخذ قرارداد ساخت بندر نوشهر، سی‌هزار تومان رشوه گرفته بوده است. عزت‌الله هدایت مهندس طرق که او نیز متهم به دریافت رشوه از همین شرکت هلندی بود، اعتراف کرده بود که محمد نبوی به او گفته که بخشی از آن سی‌هزار تومان به ساخت خانه علی منصور اختصاص یافته است. مأموران رسیدگی کننده به پرونده منصور همچنین با توجه به «قرابت» محمد نبوی با علی منصور و عدم تناسب مبلغ سی هزار تومان با «مساعدتی که شخص نبوی می‌توانست نسبت به قرارداد بندر» انجام دهد به این نتیجه رسیده بودند که او بخشی از رشوه را برای منصور گرفته بوده است.
دوران رضاشاه > ساخت راه‌آهن

روز ۲۷ دی ۱۳۱۴ علی منصور از وزارت راه برکنار و بازداشت شد. پیگرد قضائی و محاکمه وزیران طبق قانون می‌بایست با تصویب مجلس صورت می‌گرفت محسن صدر وزیر عدلیه در پنجم بهمن لایحه‌ای به مجلس تسلیم کرد و مجوز گرفت. در ۲۸ اسفند کمیسیون عدلیه گزارشی از پرونده منصور به مجلس داد که دوران وزارت علی منصور را چنین توصیف می‌کرد:
«وضعیت معاملاتی وزارت طرف و جریان اموران در زمان تصدی علی منصور فوق‌العاده مختل و خراب بوده و بازار ارتشا و سوء استفاده در این وزارتخانه رواج کامل داشته و اکثر نیز منتهی بر اضرار دولت و تفریط مالیه مملکت گردیده است و شخص علی منصور نیز علاوه بر این که از اکثر معاملات وزارت طرق به طرق مختلفه سوءاستفاده نموده است، با وجود اطلاع از وضعیت ناگوار وزارتخانه به هیچ وجه درصدد اصلاح و جلوگیری از ارتشاء و سوءاستفاده‌های سایر مستخدمین برنیامده است».
بنا بر پرونده علی منصور، علی‌اصغر طالقانی مدیر داخلی شرکت سوئدی سنتاب اعتراف کرده بود که پانزده هزار تومان در سه نوبت برای امضای قرارداد ساخته سه پل شخصاً به علی منصور پرداخته است: پنج هزار تومان اول را بعد از مناقصه پل‌های بین پل‌سفید تا چابکسر شب در منزل شخصی منصور و در پاکتی محتوی پنجاه اسکناس یکصد تومانی به او پرداخته، پنج هزار تومان دوم را برای دریافت قرارداد ساخت بقیه پل‌های مازندران و پنج هزار تومان سوم برای قرارداد ساخت پل بندر پهلوی به غازیان.
منصور متهم بود که نه تنها خود مستقیماً رشوه گرفته، بلکه از رشوه‌گیری مدیران زیردستش نیز خبرداشته و برخوردی با آنها نکرده، علاوه بر اینکه مقررات مربوط به مناقصه را آن هم در معاملاتی که هر یک به صدها هزار تومان می‌رسیده، نادیده می‌گرفته است؛ و اگر هم در مواردی اقدام به مناقصه می‌کرده، مناقصه را «اشخاص غیرصحیح آن هم بی‌ترتیب» انجام می‌داده‌اند.
از جمله مواردی که منصور متهم بود مناقصه را رعایت نکرده، خریداری کشتی مخصوص سلطنتی از شرکتی هلندی و همچنین خرید کشتی شن‌کش از شرکت شی‌شاو آلمانی به بهای بیش از دو میلیون و یکصد هزار تومان که طبق پرونده او، هم ۴۸۰ هزار تومان گرانتر از فروشنده دیگر خریده و هم قانون واردات و صادرات را رعایت نکرده بوده که ملزم می‌کرد واردات کالا بایستی در برابر صدور کالا باشد.
با این حال، منصور در نهایت تبرئه شد. در ۳۱ امرداد ۱۳۱۵ هیئت عمومی مستشاران دیوان تمییز به ریاست رضاقلی هدایت تشکیل جلسه داد. پس از دو روز دادگاه پایان پذیرفت و رأی بر تبرئه منصور صادر و پرونده سایرین هم به دیوان جزای عمال دولت احاله شد. شاه از تبرئه منصور ناراضی بود، لاجرم رضاقلی هدایت رئیس دیوان عالی تمییز را منفصل کرد و صدر نیز از وزارت دادگستری استعفا داد.
دوران رضاشاه > پرونده فساد در بانک ملی - اولین اختلاس بانکی تاریخ ایران

پس از تأسیس بانک ملی در اردیبهشت ۱۳۰۶ با توجه به نداشتن تجربه و سابقه بانک داری دولت ایران از کورت لیندن بلات آلمانی که سابقه ریاست بانک اعتبارات صوفیه بلغارستان را داشت به پیشنهاد «محمدعلی فرزین وزیرمختار ایران در آلمان» به عنوان مدیرکل بانک ملی ایران استخدام کرد. پس از اندک زمانی حق انحصاری چاپ و انتشار اسکناس بانک شاهنشاهی نیز از آن گرفته شده و به بانک ملی سپرده شد.  اما پس از مدتی معلوم شد که بلات با توجه به اختیارات زیاد خود کارمندان آلمانی بسیاری را استخدام کرده است. در راس تمامی شعب بانک ملی در سراسر کشور آلمانی ها حضور داشتند و تعداد مدیران آلمانی بانک ملی به بیش از 70 نفر رسید و تمام سمت‌های حساس و کلیدی را به آن‌ها سپرده شده است.این کارمندان تا سال ۱۳۱۱ مشغول به کار بودند. در این سال حسینقلی‌خان نواب رئیس ناظران بانک متوجه اختلاس‌های کلان و تنظیم ترازنامه‌های جعلی توسط مدیریت بانک می‌شود در این زمان بلات ایران را ترک کرده و به بهانه مرخصی به آلمان رفته بود. پس از افشای این ماجرا بلات از کار برکنار شده و با برگشت او به ایران به اتهام اختلاس و … محاکمه می‌شود. در پایان این محاکمه که اولین اختلاس بانکی ایران بود، به ۱۸ ماه زندان و پرداخت ۷ هزار لیره انگلیسی و ۴۶ هزار ریال محکوم می‌شود. اما به دلیل روابط ایران آلمان و مصالحه دولتین بلات با پرداخت ۶۳ هزار تومان از زندان خلاص شده و به آلمان بر می‌گردد.
دوران رضاشاه > فساد در ارتش

استفانی کرونین از دانشگاه آکسفورد در کتابش با عنوان ارتش و ایجاد دولت پهلوی در ایران، ۱۹۱۰–۱۹۲۶ می‌نویسد:
غارت و دزدی توسط ارتش یک اتفاق رایج بود. […] فرماندهان ثروتمند می‌شدند و دزدی و اختلاس تا پایین‌ترین سطوح لشکر رواج داشت. چه در مشهد و چه در سرتاسر ایالت خراسان، کسبه بهای کالاهایی را که به اسم ارتش از آنان خریداری‌شده بود، دریافت نمی‌کردند و انتظار پرداخت آن را هم در آینده نداشتند.
وزیر مختار بریتانیا در مورد فساد در ارتش ایران درآن دوره چنین بیان می‌کند:
او همچنان در کار انباشت ثروت از راه‌های مشکوک است و فرماندهان ارشد نظامی خود را نیز در کار آزاد گذاشته است؛ و در عین حال، از هیچ فرصتی برای بی‌اعتبار کردن فرماندهان در صورت سوظن نسبت به قدرت گرفتن آن‌ها از طریق اندوختن ثروت پرشمار برای بهره‌گیری شخصی، فروگذار نمی‌کند. البته اگر آن‌ها سهم عمده‌ای از ثروت به دست آمده را به شاه بدهند، او نیز از دزدی‌های آن‌ها چشم پوشی خواهد کرد.
دوران رضاشاه > اعتراضات ملت بعد از عزل و تبعید رضا شاه

ماروین زونیس در کتاب «طبقه» ممتاز سیاسی ایران (چاپ ۱۹۷۱ میلادی، دانشگاه پرینستون) می‌نویسد که در زمان خلع رضاشاه، بیش از ۲ هزار دهکده (به عنوان املاک خصوصی) به پسرش منتقل شد با میار ۴٫۸ نفر در هر خانواده تعدادی معادل ۲۳۵ هزار نفر (دهقان) در خدمت اعلی‌حضرت همایون شاهنشاه، قئودال بزرگ بودند. بلافاصله بعد از خلع رضاشاه، در استان مازندران یک شورش دهقانی برپا شد که خواستار پس گرفتن اموالشان بودند، که قسمی از آنها بعداً پس داده شد.
علی دشتی در مورد ثروت رضاشاه در جلسه سه شنبه، اول مهرماه 1320 شمسی می‌گوید:
... این موهومات چه چیز است. ملک مردم را با زور گرفته‌اند و بایستی بهشان پس داده شود... در این موضوع یک مطلب را هبه کرده‌اند ولی در مجلس فقط راجع به اموال غیر منقول صحبت کردند و فقط امروز آقای رئیس مجلس یک صورتی را در مجلس قرائت فرمودند که بنده درست به اقلام جزء آنها داده‌اند. از قراری که بنده شنیده‌ام و بین مردم هم شایع است، 24 میلیون تومان به اعلی‌حضرت شاه فعلی واگذار کرده‌اند یا از شصت میلیون، 24 میلیون واگذار کرده‌اند، ده - دوازده میلیون به عنوان خیریه و لوله‌کشی و غیره، اینکه معنی ندارد. این پول‌ها از کجا آمده ؟ این پول من و شما است، حق مردم و ضعفا استو بایستی این پول به مردم برگردد. هی تعارف و مجامله فایده‌اش چیست؟ هی یگوئیم که هبه فرمودند، عطیه فرمودند، عطایای ملوکانه. پولی است که از مردم به زور زنجیر و زندان و شلاق گرفته‌اند و مردم  را کشته‌اند حالا چرا نمی‌دهند، چیز عجیبی است. دولت در این کار ساکت است. شخصی به زور در این مملکت مال مردم را گرفت حالا باید مال مردم برگردد. پول‌هایی که در خارج از ایران است چه می‌شود بانک‌های آمریکا و بانک‌های لندن، بانک‌های آلمان با این هبه‌نامه به شما پول نخواهند داد. اینها چه می‌شود... 
 بنده شنیده‌ام که شهرداری تهران دعوی 25 - 35 میلیون نسبت به شاه مستعفی دارد برای اینکه تمام عمارت‌هایی که در شمیران و آبعلی و مبارک‌آباد و سعدآباد و ... ساخته است به خرج شهرداری بوده است. حالا تکلیف دعاوی شهرداری تهران چه می‌شود. چیزی که واقعاً بیشتر اسباب تعجب است و حقیقت اینها باید جزو افسانه حساب شود این است که بلدیه تهران چندین کامیون دارد. این کامیون‌ها برای بردن کثافت شهر نیست، بلکه برای بردن سنگ و آجر است به بنایی عمارت شاه.