گسست دارین

نقشه ناحیه دارین بین کلمبیا و پاناما
گُسَستِ دارین (تلفظ: داری‌یِه‌ن) (اسپانیایی: Tapón del Darién‎) یا شکاف دارین (Darién Gap) منطقه‌ای جغرافیایی در جنوب پاناما و شمال کلمبیا است که آمریکای شمالی و جنوبی را به هم متصل می‌کند. این منطقه از جنگل‌های انبوه، زمین‌های باتلاقی، رودخانه‌ها و کوهستان‌ها تشکیل شده و به دلیل شرایط سخت و محیط خشن، یکی از غیرقابل‌دسترس‌ترین نواحی جهان به‌شمار می‌رود. با این حال، به‌عنوان تنها مسیر زمینی میان دو قاره، همواره گذرگاهی مهم برای انسان‌ها و حیات‌وحش بوده است.
گسست دارین یک فاصلهٔ تقریباً ۱۰۰ کیلومتری در بزرگراه سراسری قاره آمریکا (پان-آمریکن) است که در غیر این صورت، به‌طور پیوسته از آلاسکا تا جنوبی‌ترین نقطهٔ آرژانتین امتداد می‌داشت. این منطقه در میان جنگل‌های انبوه و باتلاق‌های دارین، در شرق پاناما و شمال غربی کلمبیا قرار گرفته است. عبور از این منطقه به دلیل شرایط جغرافیایی دشوار و جنگلی، بسیار سخت است. با این حال، از آنجا که تنها مسیر زمینی میان آمریکای شمالی و آمریکای جنوبی محسوب می‌شود، در قرن ۲۱ به یکی از مسیرهای مهم مهاجرانی که قصد سفر به ایالات متحده و کانادا را دارند، تبدیل شده است.
گسست دارین از دو بخش جغرافیایی متفاوت تشکیل شده است. در سمت کلمبیا، دلتای رود آتراتو بخش وسیعی از زمین‌های باتلاقی را دربر گرفته که عرض آن به ۸۰ کیلومتر می‌رسد. در مقابل، سمت پاناما عمدتاً جنگلی و کوهستانی است و قلهٔ تاکارکونا با ارتفاع ۱۸۴۵ متر، بلندترین نقطهٔ این منطقه محسوب می‌شود. جمعیت این منطقه عمدتاً شامل اقوام بومی امبرا-وونان و گونا است که در سال ۱۹۹۵ حدود ۸٬۰۰۰ نفر برآورد شده است. مهم‌ترین سکونتگاه‌های این ناحیه شهر لا پالما، مرکز استان دارین، و همچنین یاویزا و ال رئال در پاناما هستند.
به دلیل شرایط جغرافیایی دشوار و انزوای این منطقه، توسعه در آن بسیار محدود بوده است. فعالیت‌های اقتصادی بیشتر شامل کشاورزی کوچک‌مقیاس، دامداری و برداشت چوب می‌شود، اما در کنار آن، قاچاق انسان و مواد مخدر نیز به‌طور گسترده‌ای در این منطقه جریان دارد. یکی از چالش‌های مهم شکاف دارین این است که هیچ جاده‌ای از آن عبور نمی‌کند و در نتیجه، بزرگراه پان-آمریکن در این نقطه قطع شده است. مسیر این بزرگراه در پاناما به شهر یاویزا ختم می‌شود و پس از ۱۰۶ کیلومتر فاصله، در شهر توربو در کلمبیا ادامه پیدا می‌کند. تلاش‌هایی که در دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۹۰ برای احداث جاده در این منطقه صورت گرفت، به دلیل مشکلات محیط‌زیستی، هزینه‌های مالی و چالش‌های اجرایی با شکست مواجه شد. در حال حاضر هیچ برنامه‌ای برای ساخت جاده وجود ندارد، اما بحث‌هایی دربارهٔ راه‌اندازی سرویس کشتی یا احداث خط راه‌آهن در جریان است.
عبور از این منطقه معمولاً با قایق‌های کوچک یا پیروگ‌ها (نوعی قایق بومی) انجام می‌شود. تنها گزینهٔ دیگر برای مسافران، پیاده‌روی در مسیرهای جنگلی است که به دلیل خطرات زیاد، بسیار دشوار محسوب می‌شود. وجود حیات‌وحش کشنده، بیماری‌های گرمسیری، سیلاب‌های ناگهانی و همچنین نبود نیروی انتظامی و مراکز درمانی، باعث شده که حتی جراحات کوچک نیز در این منطقه مرگبار باشند.
با وجود همهٔ این خطرات، از دههٔ ۲۰۱۰ شکاف دارین به یکی از پرترددترین مسیرهای مهاجرتی جهان تبدیل شده است. مهاجران، به‌ویژه از هائیتی و ونزوئلا، برای رسیدن به مرز مکزیک و ایالات متحده، از این مسیر عبور می‌کنند. در سال ۲۰۱۹، تنها ۲۴٬۰۰۰ نفر از این مسیر عبور کردند، اما در سال ۲۰۲۲ این تعداد به ۲۵۰٬۰۰۰ نفر رسید. در سال ۲۰۲۳، بیش از ۵۲۰٬۰۰۰ نفر از شکاف دارین عبور کردند که بیش از دو برابر آمار سال قبل بود. افزایش چشمگیر عبور مهاجران و خطرات شدید این منطقه، شکاف دارین را به یکی از مهم‌ترین بحران‌های انسانی و امنیتی در نیمکرهٔ غربی تبدیل کرده است.