stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ارمنس رجبیان
پانویس‌ها

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  ارمانس رجبیان، "زندگی‌نامه ارمانس رجبیان"، پوشه ۴۳ (مجموعه کاغذهای ارمانس رجبیان، سری ۴، جعبه ۳، کتابخانه دی‌گولیر، دانشگاه متودیست جنوبی).
↑  ارمانس رجبیان، "مکاتبات"، ۱۹۸۸، پوشه ۴۰ (مجموعه کاغذهای ارمانس رجبیان، سری ۴، جعبه ۳، کتابخانه دی‌گولیر، دانشگاه متودیست جنوبی).
↑  دیپلم مدرسه عالی لوس آنجلس، ژوئن ۱۹۲۴، پوشه ۳۵ (مجموعه کاغذهای ارمانس رجبیان، سری ۴، جعبه ۳، کتابخانه دی‌گولیر، دانشگاه متودیست جنوبی).
↑  ۴. گواهینامه تدریس درجه ابتدایی، دانشگاه کالیفرنیا، شاخه جنوبی، ژانویه ۱۹۲۷، پوشه ۳۴ (مجموعه کاغذهای ارمانس رجبیان، سری ۴، جعبه ۳، کتابخانه دی‌گولیر، دانشگاه متودیست جنوبی).
↑  گواهینامه ازدواج، شهرستان لس آنجلس، ژوئن ۱۹۲۸، پوشه ۳۴ (مجموعه کاغذهای ارمانس رجبیان، سری ۴، جعبه ۳، کتابخانه دی‌گولیر، دانشگاه متودیست جنوبی).
↑  ارمانس رجبیان، "تاریخچه‌ای کوتاه از دالاس اولیه"، پوشه ۷ (مجموعه کاغذهای ارمانس رجبیان، سری ۴، جعبه ۳، کتابخانه دی‌گولیر، دانشگاه متودیست جنوبی).
↑  آرشیو جستجوی خانوادگی، http://www.familysearch.org/Eng/Search/ancestorsearchresults.asp?last_name=Rejebian (اکتبر ۲۰۱۰).
1 2 3 4 5  اتا مای پیکنز، "تاریخچه باشگاه رجبیان"، ۲۰ مه ۱۹۷۸، پوشه ۱۲ (مجموعه کاغذهای ارمانس رجبیان، سری ۴، جعبه ۳، کتابخانه دی‌گولیر، دانشگاه متودیست جنوبی).
↑  ارمانس رجبیان، "پاسخ"، ۲۲ مارس ۱۹۸۷، پوشه ۲۵ (مجموعه کاغذهای ارمانس رجبیان، سری ۴، جعبه ۳، کتابخانه دی‌گولیر، دانشگاه متودیست جنوبی).
1 2 3 4 5 6  گلوریا هاکینگ، "ارمانس رجبیان، یک زندگی حرفه‌ای"، پوشه ۴۳ (مجموعه کاغذهای ارمانس رجبیان، سری ۴، جعبه ۳، کتابخانه دی‌گولیر، دانشگاه متودیست جنوبی).
↑  نیش آزادی، شاخه منطقه‌ای دالاس، جلد ۷، شماره ۲ (زمستان ۱۹۸۲): ۱، پوشه ۳۷ (مجموعه کاغذهای ارمانس رجبیان، سری ۴، جعبه ۳، کتابخانه دی‌گولیر، دانشگاه متودیست جنوبی).
ماریا د ناتی

| ماریا د ناتی | ماریا د ناتی |
| --- | --- |
نام هنگام تولد: María Díaz
زادهٔ: ۱۱ ژوئن ۱۹۹۷ ‏(۲۷ سال) مادرید
ملیت: اسپانیا
پیشه: بازیگر
سال‌های فعالیت: ۲۰۱۴-اکنون
ماریا د ناتی (اسپانیایی: María de Nati‎؛ زادهٔ ۱۱ ژوئن ۱۹۹۷) بازیگر اهل اسپانیا است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است، می‌توان به رئیس خوب و مادران، عشق و زندگی اشاره کرد.
خاصگی سلطان

نقاشی خرم سلطان، یک خاصگی که بعداً همسر سلیمان باشکوه، در قرن شانزدهم شد.
خاصگی سلطان (به ترکی استانبولی: Haseki Sultan)، (به ترکی عثمانی: خاصکي سلطان)، عنوانی بود که برای همسر اصلی سلطان عثمانی استفاده می شد. بعدا، معنای این عنوان به «ملکه همسر» تغییر کرد. این عنوان انحصار خود را برای یک زن در زمان ابراهیم دیوانه که آن را به هشت زن به طور همزمان اعطا کرد، از دست داد. عنوان خاسگی سلطان تا قرن هفدهم استفاده می‌شد. پس از آن، کادین بالاترین عنوان برای همسران امپراتوری شد، اگرچه این عنوان به اندازه خاصگی سلطان معتبر نبود.
تاریخچه

کلمه خاصگی (حسکی) از کلمه عربی (خاصه) گرفته شده است که پسوند (گی) فارسی است و به معنای «انتساب چیزی منحصر برای یک فرد» است. سلطان کلمه‌ای عربی است که به معنای «اقتدار» یا «سلطنت» است. بنابراین خاصگی سلطان کسی است که منحصراً به سلطان عثمانی تعلق دارد. یک خاسگی جایگاه مهمی در کاخ داشت و دومین زن قدرتمند بود و بعد از والده سلطان از بیشترین جایگاه در حرمسرای امپراتوری برخوردار بود و معمولاً اتاق‌هایی نزدیک به اتاق سلطان داشت. اگر چه این زنان برده های سابق سلطان بودند، اما استفاده از این لقب توسط پادشاه موقعیت آن ها را بالاتر از شاهزاده خانم‌های عثمانی قرار می داد و آن‌ها را همتای همسران امپراتور در اروپا قرار میداد. اگر موقعیت والده سلطان در حرم‌سرا خالی بود، یک خاسگی می‌توانست نقش او را بر عهده بگیرد، به منابع اقتصادی قابل توجهی دسترسی داشته باشد، رئیس حرمسرای امپراتوری شود، مشاور سلطان در امور سیاسی شود، و حتی در سیاست خارجی  نفوذ داشته باشد.
ابتدا در قرن شانزدهم (دوران بایزید دوم) عنوان سلطانه برای زنان منصوب به خاندان عثمانی استفاده شد (شاهزاده خان‌ها). استفاده از این لقب توسط سلطان، به عنوان امتیاز خانواده تأکید می‌کرد. لقب خاسگی سلطان یک عنوان معادل ملکه همسر بود. قبل از خرم سلطان، امپراتوری عثمانی هرگز ملکه‌ای با عنوان نداشت. با این حال، سلیمان یکم سنت شکنی کرد و صیغه خود، خرم را از بردگی آزاد کرد و به طور قانونی با او ازدواج کرد و موقعیت او را از صیغه مورد علاقه به ملکه همسر ارتقا داد. تعداد انگشت شماری از سلاطین عثمانی پس از خرم همین عنوان را داشتند، اما لزوماً مانند مورد خرم ناشی از ازدواج قانونی نبود. نوربانو سلطان، ماه‌پیکر سلطان و هماشاه سلطان به طور قانونی با همسران خود، سلطان‌های عثمانی، ازدواج کردند.
وجود بیش از یک خاصگی در زمان مراد چهارم و ابراهیم یکم تغییر قابل توجهی بود در حرم‌سرا بود و نشان از پایان یافتن عصر خاصه داشت. در این دوره معنای عنوان از «همسر ارشد» و «مورد علاقه» به چیزی کلی تر مانند «همسر شاه»، مشابه لقب خاتون قرار گرفت.
فهرست خاصگی‌ها

| نام | نام اصلی | اصالت | آغاز دوره | پایان دوره | مرگ | همسر (سلطان) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| خرم سلطان | الکساندرا لوفسکی | روهاتین لهستان | ۱۵۳۲ | ۱۸ آوریل ۱۵۵۸ | ۱۸ آوریل ۱۵۵۸ | سلیمان قانونی |
| نوربانو سلطان | سیسیلیا بافو | یهودی، جمهوری ونیز | ۱۵۶۶ | ۱۵ دسامبر ۱۵۷۴ | ۷ دسامبر ۱۵۸۳ | سلیم دوم |
| صفیه سلطان | صوفیا بافو | دوکانجی آلبانی | ۱۵۷۵ | ۱۵ ژانویه ۱۵۹۵ | ۱۰ نوامبر ۱۶۱۸ | مراد سوم |
| ماه‌پیکر سلطان | آناستازیا | یونان جزیره تینوس | ۱۶۰۵ | ۲۲ نوامبر ۱۶۱۷ | ۳ سپتامبر ۱۶۵۱ | احمد يكم |
| عایشه سلطان |  | آلبانی | ۱۶۱۹ | ۲۰ می ۱۶۲۲ | ۱۶۴۰ | عثمان دوم |
| عایشه سلطان |  | یونانی | ۱۶۲۸ | ۸ فوریه ۱۶۴۰ | ۱۶۸۰ | مراد چهارم |
| شمس‌شاه سلطان |  |  | ۱۶۳۸ | ۸ فوریه ۱۶۴۰ |  | مراد چهارم |
| تورخان سلطان | نادیا | کریمه اوکراین | ۱۶۴۲ | ۱۲ اوت ۱۶۴۸ | ۵ اوت ۱۶۸۳ | ابراهیم یکم |
| دلاشوب سلطان | کاترینا | صربستان | ۱۶۴۲ | ۱۲ اوت ۱۶۴۸ | ۳ ژانویه ۱۶۹۰ | ابراهیم یکم |
| معزز سلطان |  |  | ۱۶۴۲ | ۱۲ اوت ۱۶۴۸ | ۱۲ سپتامبر ۱۶۸۷ | ابراهیم یکم |
| عایشه سلطان |  | تاتار | ۱۶۴۳ | ۱۲ اوت ۱۶۴۸ |  | ابراهیم یکم |
| ماه‌انور سلطان |  |  | ۱۶۴۴ | ۱۲ اوت ۱۶۴۸ |  | ابراهیم یکم |
| لیلا سلطان |  |  | ۱۶۴۵ | ۱۲ اوت ۱۶۴۸ |  | ابراهیم یکم |
| شیوه‌کار سلطان |  | ارمنی | ۱۶۴۶ | ۱۲ اوت ۱۶۴۸ |  | ابراهیم یکم |
| هماشاه سلطان |  | چرکس | ۱۶۴۷ | ۱۲ اوت ۱۶۴۸ |  | ابراهیم یکم |
| گلنوش سلطان | ایوانیا | یونانی | ۱۶۶۲ | ۸ نوامبر ۱۶۸۷ | ۱۵ نوامبر ۱۷۱۵ | محمد چهارم |
| رابعه سلطان |  | یونانی | ۱۶۹۱ | ۶ فوریه ۱۶۹۵ | ۱۲ ژانویه ۱۷۱۲ | احمد دوم |
:
ماهیچه مصنوعی پنوماتیکی

انقباض و گسترش عضلات هوا.
ماهیچه مصنوعی پنوماتیکی (انگلیسی: Pneumatic artificial muscles) (PAM)ابزارهایی هستند که قابلیت انقباض و کشیده شدن توسط کیسه پنوماتیکی از هوای فشرده را دارند. دریک تقریب حدودی از ماهیچه‌های انسان، PAMها معمولاً به صورت گروه‌های دوگانه قرار دارند: یکی آگونیست (موافق) و یکی آنتاگونیست (مخالف).
PAMها اولین بار در ۱۹۵۰ برای استفاده در اندام‌های مصنوعی توسعه یافتند. شرکت ژاپنی Bridgestone rubber این ایده را در دهه ۱۹۸۰ با نام Rubbertuators تجاری کرد.
قدرت انقباض PAM به وسیله مجموع قدرت کل از الیاف جداگانه بافته شده محدود شده است. براساس سختی بافت محدودیت فاصله داریم. بافتهای سست تر (شُل تر) اجازه برآمدگی بیشتر را می‌دهند، که تابیدگی بیشتری هر الیاف در بافت دارد.
یک مثال از پیکربندی پیچیده از ماهیچه‌های هوایی دست Shadow Dexterous که به وسیله شرکت Shadow Robot توسعه یافته شده است، که همچنین مجموعه‌ای از ماهیچه‌هایی برای پروژه‌ها و سیستم‌های دیگر نیز به فروش رسانده است.
مزایا

PAMها وزن بسیار کمی دارند زیرا عضو اصلی آنها، یک غشا نازک است. این موضوع به آنها اجازه می‌دهد که به صورت مستقیم به ساختار قدرتی آنها متصل شود؛ که یک مزیت برای جایگزینی ماهیچه‌های آسیب دیده است. اگر یک ماهیچه معیوب جایگزین شود، مکان آن همیشه به سادگی قابل شناسایی و جایگزینی است. این یک خصوصیت مهم است، از زمانی که غشا به نقطه پایانی متصل می‌شود، میزان کشیدگی را معین می‌کند و در نتیجه امکان پارگی غشا وجود دارد.
مزیت دیگر PAMها رفتار ذاتی سازگار آنها است: زمانی که یک نیرو به PAM اعمال می‌شود، بدون افزایش نیروی تحریک، تأثیر آن نیرو را ملاحظه می‌کنیم. این ویژگی مهمی برای زمانی است که PAM به عنوان یک محرک در یک ربات که در تعامل با انسان می‌باشد یا زمانی که عمل ظریفی باید انجام شود، استفاده می‌شود.
در PAMها نیرو فقط وابسته به فشار نیست، بلکه وابسته به میزان برآمدگی آن نیز است. این یکی از بزرگ‌ترین مزایای آنها است، مدل ریاضی که قابلیت PAMها را پشتیبانی می‌کنند، یک سیستم غیرخطی است، که آنها را ساده‌تر از عملگرهای سیلندری پنوماتیکی معمولی برای کنترل دقیق کرده است. رابطه بین نیرو و کشش در PAMها بازتاب می‌کند آنچه به نظر می‌رسد در رابطه طول-کشش در ماهیچه‌های سیستمهای بیولوژیکی است.
تراکم پذیری گازها همچنین یک مزیت است، زیرا آنها قابلیت تطابق را اضافه می‌کنند. مانند دیگر سیستم‌های پنوماتیکی، عملگرهای PAM معمولاً به شیرهای برقی و تولیدکننده هوای فشرده نیاز دارند.
بافت‌های شل طبیعی از پوسته الیاف خارجی همچنین فعال می‌کند PAMها را برای انعطاف‌پذیری و تقلید از سیستم هی بیولوژیکی، اگر سطح الیاف‌ها خیلی بد آسیب ببینند و به‌طور نابرابر توزیع شوند یک فاصله ایجاد می‌کنند، کیسه داخلی ممکن است در اثر فاصله و پارگی متورم شود. همانند همه سیستم‌های پنوماتیکی این مهم است که آنها زمانی که آسیب می‌بینند عمل نمی‌کنند.
زاون هاکوپیان

| زاون هاکوپیان | زاون هاکوپیان |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۳۰۷ خ ۱۹۲۷ تبریز
آثار برجسته: معاون وزیر فرهنگ و هنر (۱۳۵۳–۱۳۵۶ خ)  (۱۹۷۴–۱۹۷۷ م)
زاون هاکوپیان (به ارمنی: Զաւէն Յակոբեան) در سال ۱۳۰۷ خ (۱۹۲۷ م) در تبریز به دنیا آمد تحصیلات خود را در دبیرستان مسعود سعد تبریز و دبیرستان البرز تهران، هنرستان عالی موسیقی دانشسرای عالی ادبیات، انستیتو هنر و باستان‌شناسی دانشگاه سوربن پاریس، دانشکده ادبیات دانشگاه استراسبورگ فرانسه، دانشسرای موسیقی پاریس، کنسرواتوار دولتی علی پاریس به پایان رسانید و به اخذ دکتری ادبیات دانشگاه استراسبورگ با درجه عالی دیپلم و مدال از کنسرواتوار عالی پاریس و شهادتنامه از انستیتو هنر و باستان‌شناسی سوربن نایل آمده‌است.
وی مشاغل و سمت‌های زیر را عهده‌دار بوده‌است:
رئیس اداره روابط بین‌المللی و انتشاران هنرهای زیبا
مدیر مجله موسیقی
استاد هنرستان عالی موسیقی و دبیرکل کمیته ملی موسیقی وابسته به یونسکو
عضو انجمن ایرانی فلسفه و علوم انسانی وابسته به یونسکو
عضو هیئت رئیسه انجمن بین‌المللی آموزش هنری
نایب رئیس کانونِ فیلم و انجمن هنری جوانان
دکتر زاون هاکوپیان در سال ۱۳۳۷ با فرخ غفاری و حسنعلی منصور «کانونِ فیلمِ ایران» را بنیان گذاشت وی در طی خدمات اداری اش در برگزاری کنگره بین‌المللی موسیقی ایران ۱۳۳۹ خ. (۱۹۶۰) و دوسالانه بزرگ نقاشی ۴۱–۱۳۳۹ خ. (۶۱–۱۹۶۰ م) و توسعه مرتب نمایشگاه‌هایی از آثار هنرمندان ایرانی در داخل و خارج و گسترش روابط مختلف هنری با کشورهای خارجی و شرکت در چندین کنگره هنری بین‌المللی به عنوان نماینده ایران و ایراد سخنرانی و انتخاب هیئت‌های رئیسه کنگره‌های مزبور و بهبود امور هنرجویانی که برای ادامه و تکمیل تحصیلات به خارج عزیمت کرده و همچنین تألیف و تهیه مقاله‌های تحقیقی و هنری در مطبوعات ایران و انتشار مداوم مجله موسیقی و نشریه‌های هنری هنرهای زیبا همکاری و فعالیت داشته‌است.
از جمله تألیفات وی می‌توان به «رساله‌ای در احوال و آثار شوپن»، «داستان مصور موسیقی مغرب زمین»، «شیوه باروک در موسیقی و هنرهای پلاستیک» (رساله دکتری فرانسه)، «استاتیک تروبادورها»، «شناخت مبانی استاتیک موسیقی غربی»، «سازشناسی» و بسیاری مقالات تحقیقی نام برد
زاون هاکوپیان از سال ۱۳۵۳ خ. (۱۹۷۴ م) تا سال ۱۳۵۶ خ. (۱۹۷۷ م) معاون وزیر فرهنگ و هنر بوده‌است؛ و هم اینک در فرانسه زندگی می‌کند.
پریمدا

پریمدا (به چکی: Přimda) یک منطقهٔ مسکونی و شهرستان دارای شهرک سابقاً روستا در جمهوری چک است که در ناحیه تاخوو واقع شده‌است. پریمدا ۱٬۵۰۷ نفر جمعیت دارد.
خواهرخوانده

شهر فرایمد خواهرخواندهٔ پریمدا هست.
شهرستان ماحامبت

| شهرستان ماحامبت Махамбет ауданы ماحامبەت اۋدانى Махамбетский район | شهرستان ماحامبت Махамбет ауданы ماحامبەت اۋدانى Махамбетский район |
| --- | --- |
شهرستان: شهرستان
Махамбет ауданы: Махамбет ауданы
کشور: قزاقستان
استان: استان آتیراو
شهر مرکزی: ماحامبت
مساحت: مساحت
 • کل: ۳۷۰۰ مایل مربع (۹۶۰۰ کیلومتر مربع)
جمعیت (۲۰۱۳): جمعیت (۲۰۱۳)
 • کل: ۳۲۱۰۴
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۵ (West)
شهرستان ماحامبت (به قزاقی: Махамбет ауданы، ماحامبەت اۋدانى) یکی از شهرستان‌های استان آتیراو در کشور قزاقستان است. این شهرستان ۳۲۱۰۴ نفر جمعیت دارد.
وجه تسمیه

«ماحامبت» در واقع تحول تاریخی در تلفظ قزاقی نام «محمد» می‌باشد، و بیشتر اشاره به شاعر و شخصیت سیاسی قزاق،‌ «ماحامبت اوته‌میس‌اولی» (محمد اوته‌میس‌اوغلو) (به قزاقی: Махамбет Өтемісұлы، ماحامبەت وتەمىسۇلى) دارد.
آریادنه

آریادنه (به انگلیسی: Ariadne)، در اسطوره‌های یونان، دختر مینوس (پادشاه کرت) است.
آریادنه، دختر مینوس، پادشاه کرت بود. هنگامی که تسئوس از آتن، برای مینوتور را کشتن، به کرت آمد، آریادنه سخت بدو دل باخت. تسئوس بنا بر روایتی از آتن آمده بود تا خودش را، در جای قربانی، به مینوتور تسلیم کند. مینوتور در دالان‌های هزارتویی می‌زیست، که دایدالوس به فرمان پاسیفائه برای مینوتور ساخته بود. آریادنه برای یاری دادن به دلبر ش، راه بیرون آمدن از هزارتوی مینوتور را از دایدالوس پرسید و به تسئوس آموزاند. نیز پنهانی شمشیری بدو داد، تا با آن آن غول آدمخوار را بکشد و دوک ریسمانی بدو سپرد، که هنگام پیش‌رفتن در هزارتو آن را بگشاید تا هنگام بازگشتن راه ش را بیابد. تسئوس مینوتور را کشت و چنان که آریادنه بدو آموزانده بود، از هزارتو بیرون آمد و با آریادنه به سوی آتن گریختند.
آریادنه از تسئوس قول گرفته بود که او را با خودش به یونان ببرد، اما آتنا به تسئوس گفت، که آریادنه و فدرا را در آبخوست ناکسوس رها کند. خدایان کاری کردند که همه چیز دربارهٔ آریادنه از یاد تسئوس زدوده شود، چندان که او آریادنه را، که در همان آبخوست در گوشه‌ای خلوت خفته بود، رها کرد. آریادنه آن قدر در آن جا ماند، تا سرانجام دیونیسوس او را یافت و از آن جا رهاند و با او ازدواج کرد.
چرخ‌های آبی حماة

چرخ‌های آبی حماه بر روی رود عاصی
چرخ‌های آبی حَماه (عربی: نواعیر حماة) مجموعه‌ای از ۱۷ چرخ آبی است که فناوری تاریخی آرامی برای بالا کشیدن آب به‌منظور آبیاری را به‌کار می‌برند. این چرخ‌ها در امتداد رودخانه عاصی در شهر حماه سوریه قرار دارند. این چرخ‌ها بلند و مجهز به محفظه‌های جعبه‌مانندی در اطراف لبه‌های خود هستند که آب را جمع‌آوری می‌کنند. جریان رودخانه این جعبه‌ها (دولاب‌ها) را به زیر آب می‌برد و آن‌ها به‌سرعت پر می‌شوند. سپس، این محفظه‌ها به بالای چرخ می‌رسند و آب را به داخل یک کانال هدایت می‌کنند. این کانال می‌تواند آب را به ساختمان‌ها، باغ‌ها و زمین‌های کشاورزی منتقل کند.
از میان چرخ‌های آبی اصلی حماه، ۱۷ عدد حفظ شده‌اند. این چرخ‌ها به‌دلیل منشأ قرون‌وسطایی‌شان، تعداد زیادشان و اندازه عظیم دو عدد از آن‌ها شهرت دارند. این دو چرخ آبی برای تقریباً ۵۰۰ سال به‌عنوان بلندترین چرخ‌های آبی جهان شناخته می‌شدند. در قرن ۲۱، چرخ‌های آبی حماه دیگر آب تأمین نمی‌کنند، اما به‌عنوان نمونه‌ای از فناوری پیشرفته تأمین آب در جوامع رومی و همچنین به‌خاطر جلوه‌های دیدنی و صدای خاصی که در هنگام چرخش تولید می‌کنند، مورد توجه هستند.
در سال ۲۰۰۶، یکی از دو چرخ آبی بزرگ، چرخ آبی المحمدیه (ساخته‌شده در سال ۱۳۶۱ میلادی)، توسط انجمن مهندسان مکانیک آمریکا به‌عنوان یک اثر تاریخی در مهندسی مکانیک شناخته شد. این اقدام، تأییدی بر پیشرفت مهم این فناوری در سطح جهانی بود. چرخ‌های ابی حماه در ژوئن ۱۹۹۹ توسط جمهوری عربی سوریه به عنوان یک میراث جهانی آزمایشی معرفی شد.
تاریخچه اولیه

شواهد محکمی وجود دارد که نشان می‌دهد بسیاری از چرخ‌های آبی در حماه حداقل تا اواخر قرن دوازدهم میلادی فعال بوده‌اند. تاریخ‌های دقیقی برای دو چرخ آبی بسیار بزرگ از روی کتیبه‌هایشان مشخص است: چرخ آبی المحمدیه که در سال ۱۳۶۱ میلادی ساخته شده و چرخ آبی المعموریه که در سال ۱۴۵۳ میلادی ساخته شده است.
با این حال، کاملاً محتمل است که برخی از چرخ‌های آبی حماه چندین قرن پیش از این نیز فعالیت می‌کرده‌اند. یک مورخ منطقه‌ای در سدهٔ سیزدهم نوشته است که چرخ‌های آبی در حماه در اواخر قرن نهم میلادی وجود داشته‌اند. چرخ‌های آبی در نزدیکی حماه تا سال ۳۵۰ میلادی مورد استفاده قرار می‌گرفته‌اند، بر اساس موزاییک‌ها و کاشی‌هایی که تصاویری از چرخ‌های آبی دارند و در افامیا، یک شهر آرامی که در کنار رودخانه عاصی و در فاصله ۵۵ کیلومتری پایین‌دست حماه قرار دارد، کشف شده‌اند. این تصاویر چرخ‌های آبی طراحی بسیار مشابهی با چرخ‌های امروزی حماه نشان می‌دهند.
در میانه‌های سدهٔ هفتم میلادی، منطقه اطراف حماه به تصرف دولت عربی اسلامی در حال گسترش درآمد. این دولت فناوری‌های جدیدی را که با آن‌ها مواجه می‌شد، مانند چرخ‌های آبی، به‌دقت فرا می‌گرفت، بهبود می‌داد و کاربردهای آن را گسترش می‌داد. اولین چرخ‌های آبی در حماه ممکن است در دوران روم/بیزانس ساخته شده باشند یا اینکه توسط جامعه اسلامی بعدی با استفاده از طراحی محلی موجود ایجاد شده باشند.
دلیل آشکاری که برای ساخت چرخ‌های آبی در حماه وجود دارد، شیب کم رودخانه عاصی و ارتفاع زیاد کناره‌های آن است که چرخ‌های آبی را به گزینه‌ای عملی برای کشیدن آب آبیاری از رودخانه تبدیل می‌کند.
تاریخ‌های مربوط به منشأ این چرخ‌ها به چرخ آبی اصلی در یک محل خاص اشاره دارد، زیرا مانند تمام چرخ‌های آبی تاریخی فعال، چرخ‌های آبی حماه بارها و بارها تعمیر و بازسازی شده‌اند، چراکه بخش‌های چوبی نیاز به تعویض مداوم دارند. بر اساس یک تخمین، اگر چرخ آبی به‌خوبی نگهداری شود، تمام بخش‌های چوبی آن هر ۱۵ سال یک‌بار به‌طور کامل تعویض می‌شوند. در حماه، چنین تعمیر و نگهداری‌ای توسط خانواده‌هایی از نجاران چرخ‌های آبی انجام می‌شود که این مهارت را به نسل‌های بعد منتقل می‌کنند. این سنت تا زمان حاضر نیز ادامه یافته است.
ویژگی‌ها

چرخ‌ها از نوع «چرخ آبی» هستند که با جریان آب زیر آن‌ها و فشار به پره‌های چرخ حرکت می‌کنند. از نظر ارتفاع، بلندترین چرخ آبی دارای قطر ۲۱ متر (۶۹ فوت) است و کوچک‌ترین آن ۷ متر (۲۳ فوت) قطر دارد. حداقل پنج چرخ از این چرخ‌ها قطری برابر یا بیشتر از ۱۷ متر (۵۶ فوت) دارند.
این چرخ‌ها از چوب‌های مختلفی برای قسمت‌های مختلف ساخته شده‌اند. محورها و یاتاقان‌های بزرگ از چوب گردو ساخته شده‌اند، در حالی که چوب صنوبر به‌طور گسترده برای بخش‌های دیگر استفاده شده و چوب کاج و بلوط نیز ذکر شده است. در تمام لبه چرخ، بین پره‌هایی که چرخ را حرکت می‌دهند، محفظه‌های چوبی جمع‌آوری آب تعبیه شده است. این محفظه‌ها مانند جعبه‌هایی هستند که نیمی از یک طرف آن‌ها باز است و با یک ناودان، آب را در بالاترین نقطه چرخش تخلیه می‌کنند (به تصویر نزدیک‌تر پایین توجه کنید). اکثر چرخ‌های آبی حماه دارای یک محفظه جمع‌آوری آب بین هر دو پره هستند. اما در برخی از آن‌ها، محفظه‌ها با فاصله بیشتری قرار دارند؛ مثلاً یک محفظه بین هر پنج پره. ظرفیت آب این محفظه‌ها بین ۴ تا ۱۲ لیتر (۱ تا ۳ گالن آمریکایی) متفاوت است.
تأمین آب چرخ‌های آبی حماه بسته به اندازه چرخ بین ۵۰٬۰۰۰ تا ۲۰۰٬۰۰۰ لیتر در ساعت (۱۳٬۲۰۰ تا ۵۲٬۸۰۰ گالن آمریکایی) متغیر است. توضیحات مختصری از هر یک از ۱۴ چرخ آبی حماه در گزارش انجمن مهندسان مکانیک آمریکا دربارهٔ تعیین چرخ آبی المحمدیه به‌عنوان یک اثر تاریخی در مهندسی مکانیک ارائه شده است.
ویژگی‌ها > سدهای سنگی

چرخ‌های آبی حماه همیشه در پایین‌دست یک وییر، یعنی سدی کوتاه قرار دارند که اطمینان حاصل می‌کند نیروی آب رودخانه از طریق کانالی به سمت چرخ هدایت می‌شود. در زمان کم‌آبی، تمام آب ممکن است از طریق کانال وییر به چرخ آبی جریان یابد. در زمان پرآبی، آب اضافی از بالای وییر سرریز می‌کند. در این وییرها معمولاً کانال‌ها و دریچه‌هایی اضافی وجود دارد که فشار آب رودخانه را برای تنظیم سرعت چرخ کنترل می‌کنند.
توصیف محمد الدبیات از چرخ‌های آبی حماه شامل نموداری است که این ویژگی‌ها را به‌وضوح نشان می‌دهد.
ویژگی‌ها > کانال‌ها

چرخ‌های آبی آب را به کانال‌هایی که بر روی طاق‌های سنگی بلند ساخته شده‌اند، تخلیه می‌کنند. هر کانال برای دریافت آب یک بخش کوتاه موازی با چرخ آبی و رودخانه دارد که در زاویه ۹۰ درجه به بخش اصلی کانال می‌پیوندد. این کانال اصلی آب را از رودخانه دور می‌کند و گاهی طول آن به صدها متر می‌رسد.
ویژگی‌ها > شبکه‌های اشتراک آب

در زمان استفاده از چرخ‌های آبی برای آبیاری، کانال‌ها به جوی‌هایی متصل می‌شدند که هرکدام چندین باغ میوه و سبزی را آبیاری می‌کردند. هرچند بیشتر چرخ‌های آبی حماه متعلق به زمین‌داران ثروتمند بودند، هزینه‌ها، نگهداری و آب آن‌ها به‌صورت جمعی و منظم میان کاربران آب هر چرخ تقسیم می‌شد. این نوع سیستم‌های اشتراک آب در جوامع سنتی اسلامی به‌طور گسترده رایج است.
ویژگی‌ها > چرخ آبی محمدیه

این چرخ عظیم ۲۱ متر (۶۹ فوت) قطر دارد. این چرخ برای تأمین آب مسجد جامع حماه که یک کیلومتر (۰٫۶۳ مایل) فاصله دارد ساخته شده است و همچنین آب یک گرمابهٔ همگانی، فواره‌ها، خانه‌ها و باغ‌های مجاور را نیز تأمین می‌کرد. تاریخ ساخت این چرخ بر اساس کتیبه‌ای روی قنات آن که سال ۷۶۳ هجری قمری را نشان می‌دهد، ۱۳۶۱ میلادی تعیین شده است.
این چرخ دولاب دارای ۱۲۰ محفظه جمع‌آوری آب است که روی لبه آن تعبیه شده‌اند. این محفظه‌ها ۲۰۰٬۰۰۰ لیتر آب در ساعت (۵۲٬۸۰۰ گالن آمریکایی) را بالا می‌برند. چرخ برای تکمیل یک دور، یک دقیقه زمان نیاز دارد که بسیار بیشتر از چرخ‌های آبی کوچک‌تر است.
برای حرکت دادن چرخی که چنین وزن آبی را تحمل می‌کند، یک سد فوق‌العاده طولانی با زاویه بسیار تند ساخته شد تا نیروی رودخانه را روی پایه چرخ متمرکز کند. این ساختار به‌وضوح در نقشه‌های ماهواره‌ای از حماه دیده می‌شود.
برای نزدیک به ۵۰۰ سال، چرخ آبی محمدیه بلندترین چرخ آبی جهان بود. در سال ۱۸۵۴، این چرخ توسط چرخ لاکسی، یک چرخ آبی برای تخلیه معدن در جزیره من (میان انگلستان و ایرلند)، از نظر ارتفاع پشت سر گذاشته شد. چرخ لاکسی تنها اندکی بلندتر است و قطر آن ۲۲٫۱ متر (۷۳ فوت) می‌باشد.
از دستگاه‌های آبیاری تا جاذبه‌های میراثی

از دهه ۱۹۳۰ تا اواخر دهه ۱۹۵۰، چرخ دولاب‌های حماه با پمپ‌های آبیاری جدید که توسط موتورهای بنزینی یا دیزلی کار می‌کردند، رقابت می‌کردند. پمپ‌های موتوری به کشاورزان امکان می‌دادند که آب بیشتری برای تولید غذای بیشتر به دلیل رشد جمعیت فراهم کنند. ضربه شدید به چرخ‌های آبی در سال ۱۹۶۰ و با ساخت سد رستن در بالادست حماه وارد شد. این سد سطح آب در عاصی را کاهش داد، به‌طوری‌که در چندین ماه از سال، چرخ‌های آبی حماه دیگر نمی‌توانستند کار کنند و پمپ‌های موتوری تنها راه برای آبیاری پیوسته شدند.
دوره‌های عدم استفاده باعث شد چوب در چرخ‌های آبی خشک، جمع و ترک خورده شود که نگهداری آن‌ها را پرهزینه می‌کند. تا سال ۱۹۷۰، تعداد چرخ‌های آبی فعال به ۸ عدد کاهش یافت، از ۲۰ عددی که باستان‌شناسان دانمارکی در دهه ۱۹۳۰ در حماه ثبت کرده بودند. بین سال‌های ۱۹۷۷ و ۱۹۸۱، شش چرخ آبی بازسازی شدند.
در فوریه ۱۹۸۲، ارتش اولین دیکتاتور بعثی سوریه، حافظ اسد، حمله گسترده‌ای به حماه انجام داد تا قیام مسلحانه اخوان‌المسلمین را سرکوب کند. برای سه هفته، شهر با هواپیماها بمباران شد، با توپخانه و تانک گلوله‌باران شد، و در نهایت مناطق وسیعی با دینامیت و بولدوزر تخریب شدند. بسیاری از شهروندان حماه کشته شدند و ساختمان‌های میراثی مانند مسجد جامع حماه به‌طور کامل تخریب شدند و بخش‌های بزرگی از حماه تاریخی غیرقابل شناسایی شد.
اطلاعات دربارهٔ تأثیر این رخدادها بر چرخ‌های آبی حماه محدود است، زیرا حکومت اسد از ذکر این وقایع به‌شدت جلوگیری می‌کرد. با این حال، به نظر می‌رسد که چوب چرخ‌های آبی آسیب گسترده‌ای ندیده و ظرف چند ماه دوباره به کار افتادند.
از دستگاه‌های آبیاری تا جاذبه‌های میراثی > میراث فرهنگی و جاذبه گردشگری

دولت اسد بخش محدودی از حماه تاریخی، مانند مسجد جامع را بازسازی کرد و بقیه را به‌صورت منظره‌سازی یا بازسازی مجدد درآورد. چرخ‌های آبی نقش مهمی در تبلیغ حماه به‌عنوان یک مقصد گردشگری ایفا کردند.
در سال ۱۹۹۹، دولت سوریه درخواست کرد چرخ‌های آبی حماه به‌عنوان یک میراث جهانی در فهرست یونسکو ثبت شوند.
کتابشناسی - فهرست کتب

Ring, Trudy; Berney, K.A.; Salkin, Robert M.; La Boda, Sharon; Watson, Noelle; Schellinger, Paul (1996), International Dictionary of Historic Places: Middle East and Africa, Routledge, ISBN 1-884964-03-6.
Needham, Joseph; Ronan, Colin A. (1995), The Shorter Science and Civilisation in China: Volume 5, Cambridge University Press, ISBN 0-521-46773-X.
چرخ آبی حماه. در لبه چرخ، جعبه‌های چوبی جمع‌آوری آب با دهانه‌ها و ناودان‌های بزرگ دیده می‌شوند. در پیش‌زمینه، لبه بالایی کانال سنگی که آب را دریافت می‌کند، دیده می‌شود.
پادشاه گوانگجونگ

| پادشاه گوانگجونگ | پادشاه گوانگجونگ |
| --- | --- |
سلطنت: ۹۴۹–۹۷۵
پیشین: پادشاه جونگجونگ
جانشین: پادشاه گیونگ جونگ
زاده: ۹۲۵
درگذشته: ۴ ژوئیهٔ ۹۷۵
همسر(ان): ملکه ته موک
پدر: پادشاه ته‌جو
مادر: ملکه سینمیونگ سون سئونگ
پادشاه گوانگجونگ (زادهٔ ۹۲۵ - درگذشته ۴ ژوئیهٔ ۹۷۵) چهارمین پادشاه از دودمان گوریو بود. او چهارمین پسر پادشاه ته‌جو بود که در سال ۹۴۹ پس از برادرش پادشاه جونگجونگ یکم به حکومت رسید. نام شخصی او «وانگ سو» بوده است.
در سریال عاشقان ماه بازیگر لی جون گی نقش او را بازی کرده است