stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
نظریات شوخ‌طبعی
نظریه رهایی(تسکین)

نظریهٔ رهایی (یا آسودگی) مدعی است که خنده یک مکانیزم هم‌ایستایی است که به وسیله آن فشار روانشناختی کاهش داده می‌شود. پس از این منظر شوخ‌طبعی به عنوان مثالی برای رهایی فشار ناشی از ترس بکار برده می‌شود. از دیدگاه نظریه رهایی، خنده و شادمانی در نتیجه رهایی همین انرژی عصبی پدید می‌آید. طبق نظریه رهایی، شوخ‌طبعی اکثراً برای غلبه بر بازدارنده‌های اجتماعی و فرهنگی استفاده گردیده و خواهشات سرکوب شده را ظاهر می‌سازد. برخی باور دارند دلیل این که ما هنگام قلقلک شدن خنده می‌نماییم این است که فشار از قبل جمع شده‌است و به محض این که قلقلک کننده دست می‌زند، فشار رها می‌گردد. طبق نظر هربرت اسپنسر، خنده یک «پدیدهٔ اقتصادی» بوده و وظیفه آن رهاسازی «انرژی روانی» است که به دلیل توقعات غلط یا نادرست جمع شده‌اند. این نگرش از جانب زیگموند فروید نیز تأیید شده‌است. کانت نیز روی رهایی فشار روانشناختی هنگام واکنش به شوخ‌طبعی تأکید نموده‌است.
نظریه برتری

نظریه برتری شوخ‌طبعی ریشه در افکار افلاطون، ارسطو و کتاب لویاتان توماس هابز دارد. ایده کلی این است که یک فرد به بدبختی دیگران می‌خندد (دگرغم‌شادی)، چون این بدبختی‌ها نشان دهنده برتری یک شخص در مقابل قصور دیگران است. افلاطون از سقراط روایت می‌کند که گفته‌است، تجاهل از ویژگی اصلی مسخرگی است. از نظر ارسطو، ما به افراد حقیر یا زشت می‌خندیم، چون از احساس برتری نسبت به آنها لذت می‌بریم. این احساس برتری معمولاً مبتنی بر عدم کفایت گروه یا منحرف بودن از هنجارهای موجود در اجتماع است.
گرچه کانت به عنوان نظریه‌پرداز نظریه برتری شناخته نمی‌شود، اما عناصر نظریه برتری در استدلال‌های وی دیده می‌شود. کانت فکر می‌کند که جایی برای مسخره کردن بی‌ضرر وجود دارد. افزون بر آن فیلسوف شوخ‌طبعی، نوئل کرول می‌گوید، طبق نظریه کانت حتی در ساختار یک لطیفه داستانی، لطیفه گو ملزم است تا شنونده لطیفه را اغفال نماید، حتی برای لحظه‌ای. چون چنین لطیفه‌گویی است که به عنوان لطیفه‌گویی شناخته شده و باید به صورت ماهرانه انجام شود، اما این الزاماً بدین معنی نیست که لطیفه گو در واقع احساس برتری نماید.
نظریه ناهماهنگی تباین

طبق نظریه ناهماهنگی، زمانی چیزی خنده دار پنداشته می‌شود که یک فرد به ناهمخوانی میان یک مفهوم که در یک وضعیت مشخص وجو دارد و برخی از اشیاء واقعی که با آن مفهوم مرتبط تلقی می‌شوند، پی‌ببرد و تلاش نماید تا این ناهمخوانی را درک کند.
از آنجا که نکته اصلی این نظریه خود ناهمخوانی نیست، بلکه پی‌بردن و حل کردن (کنار هم گذاشتن چند موضوع مورد نظر و مقایسه آنها با واقعیت) است، از این نظریه اکثراً به نظریه حلِ ناهماهنگی یاد می‌شود.
آنچه را فرانسیس هاچسون در افکار در مورد خنده (۱۷۲۵ میلادی) بیان نمود، به بحث کلیدی در تکامل نظریه کمدی تبدیل شد: خنده واکنشی است بر درک ناهماهنگی.
کانت خنده را به عنوان واکنشی بر یک امر «چرند» یا «مزخرف» عنوان کرد. ما در اول انتظاراتی در مورد دنیا داریم، اما بعداً این انتظارات از بین می‌رود یا «به هیچ مبدل می‌شود.» واکنش ما به شوخ‌طبعی شامل «بازی با افکار» می‌گردد. کانت در بخش ۵۴ نقدی بر قضاوت، برای تشریح نظریه خود سه لطیفه بیان کرد. گرچه کانت یک نظریه‌پرداز نظریه ناهماهنگی است، اما استدلال‌های وی عناصری از نظریه رهایی را در خود دارد (تأکید روی ابعاد روانشناختی و فیزیکی). نظریه‌های وی عناصری از نظریه برتری را نیز در خود جا داده‌اند. او بر این باور است که مسخره کردن قابل قبول است اما مشروط بر این که در جای درست انجام شده و باعث اذیت یا آسیب رساندن به شخص مسخره شونده نگردد.
آرتور شوپنهاور نوشت که این ناهماهنگی در میان یک مفهوم و شی حقیقی که مفهوم آن را نمایندگی می‌کند وجود دارد. هگل نیز تقریباً همین نظر را داشت، اما این مفهوم را به عنوان یک «وانمود» می‌دید و باور داشت که خنده این وانمود را کاملاً نقض می‌کند.
اولین معرفی نظریه ناهماهنگی به شاعر اسکاتلندی به نام بیتی، نسبت داده می‌شود.
با این حال، مشهورترین نسخه نظریه ناهماهنگی نظریه کانت است که مدعی بود، کمدی عبارت از «تغییر ناگهانی توقعات تحمیلی به هیچ می‌باشد.» آنری برگسون، با تقلیل دادن شوخ‌طبعی به «زنده» و «مکانیکی»، تلاش نمود تا ناهماهنگی را به کمال برساند.
نظریه‌هایی چون نظریه ناهماهنگی برگسون، یعنی کنار هم قرار دادن اشیاء به صورت همزمان، هنوز هم محبوب است. این نظریه اغلب در مقابل نظریه‌های تغییر نگرش در شوخ‌طبعی مورد مناظره قرار می‌گیرد؛ مبنای سلسله مناظرات «تحقیق شوخ‌طبعی» میان «جان موریل» و «رابرت لاتا» را شکل می‌دهد. موریل بیشتر «هم‌جواری‌های همزمان» تأکید داشت، در حالی که لاتا روی «تغییر شناختی» که از اثر حل ناگهانی یک مسئله ناشی می‌شود متمرکز بود.
شوخ‌طبعی اغلب باعث یک تغییر غیرمنتظره و اکثراً ناگهانی در طرز دید می‌شود که این امر در نظریه ناهماهنگی تشریح شده‌است. این نگرش از جانب لاتا (۱۹۹۸ میلادی) و «برایان بوید»‏ (۲۰۰۴ میلادی) مورد تأیید قرار گرفت. از نظر بوید، انواع چنین تغییری از جدیت تا بازی بودن متغیر است. تقریباً هر چیزی می‌تواند هدف این تغییر در نگرش قرار گیرد؛ با این حال، بستگی به خلاقیت انسان (تنوع علم و هنر) دارد که باعث ایجاد تغییر از «نقشه ساختار» (که کوستلر آن را «بایسوشیشن» نامید) شده و به آن معنی جدیدی می‌بخشد. آرتور کوستلر استدلال می‌نماید که شوخ‌طبعی زمانی ایجاد می‌شود که دو چارچوب داوری مختلف تنظیم و یک تصادم میانشان مهندسی شود.
سایر نظریات > نظریه معنایی اسکریپت-محور شوخ‌طبعی

«نظریه معنایی اسکریپت-محور شوخ‌طبعی»‏ (SSTH) توسط ویکتور راسکین در «مکانیزم‌های معنایی شوخ‌طبعی» که در ۱۹۸۵ میلادی منتشر شد، معرفی گردید. گرچه این نظریه، نوع تغییر یافته‌ای از نظریه عمومی‌تر ناهماهنگی است (مطالب قبل را ببینید)، اما اولین نظریه‌ای است که رویکرد خود را بر روی مفاهیم کلی‌تر زبان‌شناختی متمرکز نموده‌است؛ یعنی، کاملاً به مطالعه شوخ‌طبعی‌های کلامی می‌پردازد: در لطیفه‌های داستانی یا طنزی از کلمات نوشتاری و گفتاری استفاده گردیده و لطیفه با یک شاه‌بیت خاتمه داده می‌شود.
متون زبان‌شناختی (که به قاب‌ها نیز شناخته می‌شود) که در عنوان این زیربخش هم به آن اشاره شد، برای هر کلمه دارای «توده‌ای از اطلاعات معنایی است که حول آن کلمه وجود داشته و توسط آن راه‌اندازی می‌گردد [...]؛ ساختار شناختی که در میان گویندگان بومی درون‌سازی شده‌است.» این متون از تعریف زبان‌شناختی کلمه به مراتب فراتر می‌رود؛ دانش کامل گوینده از مفاهیم، آنگونه که در دنیای او وجود دارد، در این متون گنجانده شده‌است؛ لذا گویندگان بومی در مورد کلماتی که در میان آنها مشترک است، دارای اسکریپت مشابهی هستند، اما نه کاملاً یکسان.
بر اساس فرضیه‌های راسکین، برای این که یک لطیفه کلامی، ایجاد شوخ‌طبعی کند، باید دو شرایط ذیل را دارا باشد:
تمام متن یا بخشی از آن با دو اسکریپت متفاوت مطابقت داشته باشد
دو اسکریپتی که متن با آن‌ها مطابقت دارد، باید با یکدیگر متناقض باشند [...]. این اسکریپت که متن با آنها مطابقت دارد باید کلاً یا قسماً با بخشی از متن اشتراک داشته باشند.
شوخ‌طبعی زمانی ایجاد می‌شود که یک امر محرک در انتهای لطیفه، یعنی شاه‌بیت، باعث می‌شود تا درک مخاطبان سریعاً از اسکریپت اولی (واضح تر) به اسکریپت متقابل آن تغییر کند.
راسکین به عنوان مثال، لطیفه زیر را می‌آورد:
در این مثال، دو اسکریپت موجود در لطیفه، یعنی «پزشک» و «معشوق» اند؛ تغییر از یک انگاره به انگاره دومی در اثر درک ما از، پاسخ «پچ پچ کنان» «زن جوان و زیبا روی»، به میان می‌آید. این پاسخ تنها در انگارهٔ معشوق معنی دارد. در اسکریپت بیمار برانشیت برای دیدن پزشک به دفتر (خانه) وی می‌رود، بی‌معنی است. راسکین با لطیفه‌های بیشتر تحلیل خود را گسترش می‌دهد. در هر کدام از لطیفه‌ها به این می‌پردازد که اسکریپت‌ها چگونه در متن باهم اشتراک و تقابل دارند.
برای برآورده شدن شرط دومی لطیفه، راسکین دسته‌های متفاوتی از اسکریپت‌های متقابل را معرفی می‌کند. فهرست کوتاه آن شامل موارد ذیل است: واقعی (غیر واقعی)، عادی (غیرعادی)، ممکن (غیرممکن)، خوب (بد)، زندگی (مرگ)، هرزه (غیرهرزه)، پول (بدون پول)، با اهمیت (بی‌اهمیت). فهرست کاملی از اسکریپت‌های متقابل برای لطیفه‌ها، متناهی بوده و بستگی به فرهنگ دارد. به عنوان مثال، در شوخ‌طبعی سیاسی روسی از عین اسکریپت‌هایی که در شوخ‌طبعی یهودی یافت می‌گردد، استفاده نمی‌شود. با این حال، برای این که هر لطیفه‌ای باعث ایجاد شوخ‌طبعی گردد، باید ارتباطی میان دو اسکریپتی که در لطیفه وجود دارد، خلق شود: «... یک شخص نمی‌تواند فقط دو چیز ناهماهنگ را کنار هم‌بگذارد و آن را لطیفه بنامد، بلکه باید یک راه زیرکانه را دریابد تا آنها کنار هم نصفه-معنایی پیدا کنند.»
سایر نظریات > نظریه عمومی شوخ‌طبعی کلامی

«نظریه عمومی شوخ‌طبعی کلامی»‏ (GTVH) توسط ویکتور راسکین و «سلواتور اتاردو» در مقاله‌ای تحت عنوان «بازنگری نظریه اسکریپت: مدل شباهت لطیفه و نمایش لطیفه» معرفی گردید. این نظریه، ایده‌های «تقابل اسکریپت»‏ (SO) راسکین که در نظریه خودش با عنوان «نظریه معنایی اسکریپت-بنیان از شوخ‌طبعی»‏ (SSTH) توسعه یافته بود را یکپارچه‌سازی کرده و در قالب یکی از شش سطح «منابع دانش»‏ (KR) ارائه نمود. این منابع دانش می‌توانند برای ساختن لطیفه‌های کلامی و همچنین برای تحلیل میزان شباهت یا تفاوت میان آنها مورد استفاده قرار گیرد. منابع دانشی که در این نظریه پیشنهاد شده‌اند عبارتند از:
تقابل اسکریپت،‏ (SO) به تقابل اسکریپت در نظریه SSTH راسکین اشاره می‌نماید. برخی از این اسکریپت‌ها شامل موضوعاتی چون واقعی (غیر واقعی)، نرمال (غیر نرمال)، ممکن (غیرممکن) می‌باشد.
مکانیزم منطقی،‏ (LM) به مکانیزمی اشاره می‌نماید که اسکریپت‌های مختلف را در یک لطیفه باهم مرتبط می‌نماید. این مکانیزم‌ها می‌تواند تنها یک ترفند ساده کلامی مانند جناس آوردن باشد تا مکانیزم‌های منطقی پیچیده‌تر مانند، منطق معیوب یا قیاس‌های کاذب.
وضعیت،‏ (SI) شامل اشیاء، فعالیت‌ها، ابزار و وسایلی است که برای بیان لطیفه ضروری اند.
هدف ‏ (TA)
استراتژی روایی‏ (NS)
زبان‏ (LA)
برای مطالعه بیشتر

Clewis, Robert. Kant's Humorous Writings: An Illustrated Guide. London: Bloomsbury, 2020.
Weems, Scott (2014). Ha!: The Science of When We Laugh and Why. ISBN 978-0-465-03170-2.
شیشه آبجویی که از «کمدن تاون بروری» (لندن) ساخته شده‌است. حضور فیزیکی آبجو در بخش پایینی شیشه، دقیقاً جایی که نوشته شده 'نیمه خالی'، برخوردی بین دو قاب مرجع روی داده‌است. این ناهماهنگی منتج به اثر شوخ‌طبعی در لحظه فهم آن می‌گردد.
بانو هه گیونگ

| 0 | 1 |
| --- | --- |
Korean name: Korean name
هانگول: 헌경왕후
هانجا: 獻敬王后
لاتین‌نویسی اصلاح‌شده: Heongyeong Wanghu
مک‌کیون–ریشاور: Hŏngyŏng Wangu
ملکه هه گیونگ (کره‌ای: 혜경궁 풍산 홍씨; هانجا: 惠慶宮 豊山 洪氏; ۶ اوت ۱۷۳۵ – ۱۳ ژانویه ۱۸۱۶) همچنین با نام ملکه هون‌گیونگ (کره‌ای: 헌경왕후; هانجا: 獻敬王后), نیز شناخته می‌شد، نویسنده کره‌ای و همسر ولیعهد در دوران چوسان بود. او همسر ولیعهد سادو و مادر پادشاه جونگ‌جو بود. در سال ۱۹۰۳، گوجونگ نام پسامرگ هون‌گیونگ، ملکه پرهیزگار (کره‌ای: 헌경의황후; هانجا: 獻敬懿皇后) را به او اعطا کرد.
در فرهنگ عامه > فیلم و تلویزیون

بازی شده توسط چوی میونگ گیل در مجموعه تلویزیونی سال ۱۹۸۸ ام‌بی‌سی، شرح حال بانو هه گیونگ
بازی شده توسط ها هی را در مجموعه تلویزیونی سال ۱۹۸۸ کی‌بی‌اس، بهشت بهشت
بازی شده توسط هونگ ری نا در مجموعه تلویزیونی سال ۱۹۹۸ ام‌بی‌سی، راه پادشاهی
بازی شده توسط کیون می ری در مجموعه تلویزیونی سال ۲۰۰۷ ام‌بی‌سی، ایسان
بازی شده توسط جونگ ئه ری در مجموعه تلویزیونی سال ۲۰۰۷ سی‌جی‌وی، هشت روز تلاش برای ترور پادشاه جونگ‌جو
بازی شده توسط کیم سونگ ریونگ درفیلم سال ۲۰۱۴، برخورد مرگبار
بازی شده توسط پارک اون بین در مجموعه تلویزیونی سال ۲۰۱۴ اس‌بی‌اس، در مخفی
بازی شده توسط مون گون یونگ در فیلم سال ۲۰۱۵، تخت پادشاهی
بازی شده توسط کانگ مال گوم در مجموعه تلویزیونی سال ۲۰۲۱ ام‌بی‌سی، سرآستین قرمز
در فرهنگ عامه > ادبیات

رمان ملکه سرخ اثر مارگارت درابل برپایه داستان بانو هه گیونگ است.
یان نیگرن

| یان نیگرن | یان نیگرن |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۰ آوریل ۱۹۳۴
درگذشت: 2019
ملیت:  سوئدی
یان نیگرن (سوئدی: Jan Nygren؛ زادهٔ ۱۰ آوریل ۱۹۳۴) یک بازیگر اهل سوئد بود.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است، می‌توان به برادران شیردل، جای نگرانی نیست و تابو اشاره کرد.
سیلیسیم دی‌اکسید

«سیلیکا» به اینجا تغییرمسیر دارد. برای دیگر کاربردها، سیلیکا (ابهام‌زدایی) را ببینید.
| سیلیسیم دی‌اکسید | سیلیسیم دی‌اکسید |
| --- | --- |
دیگر نام‌هااکسید سیلیسیم، کوارتز، ماسه: دیگر نام‌هااکسید سیلیسیم، کوارتز، ماسه
خصوصیات: خصوصیات
فرمول مولکولی: SiO2
جرم مولی: 60.1
شکل ظاهری: ماده جامد پودری سفید (در حالت خالص)
چگالی: 2.65 g/cm³
دمای ذوب: ۱۶۵۰ (±۷۵) °C  
دمای جوش: ۲۲۳۰ °C  
انحلال‌پذیری در آب: 0.012 g in 100mL
ساختار: ساختار
شکل مولکولی: چهاروجهی
خطرات: خطرات
کدهای ایمنی: R42 R43 R49
شماره‌های نگهداری: S22 S36 S37 S45 S53
لوزی آتش:     
نقطه اشتعال:  
ترکیبات مرتبط: ترکیبات مرتبط
دیگر آنیون‌ها: سولفید سیلسیم
دیگر کاتیون‌ها: دی‌اکسید کربن دی‌اکسید ژرمانیم اکسید قلع (IV) اکسید سرب (IV)
ترکیبات مرتبط: اسید سیلیسیک
به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa): به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa)
Infobox references: Infobox references
:   
سیلیسیم دی‌اکسید (به انگلیسی: Silicon dioxide) که سیلیکا (Silica) یا سیلیس (به فرانسوی: Silice) نیز نامیده می‌شود، یک اکسید سیلیسیم (سیلیکون) با فرمول شیمیایی SiO2 فراوان‌ترین ترکیب اکسیدی موجود در پوستهٔ زمین است. سیلیس در طبیعت به‌صورت آزاد یا به‌صورت ترکیب با سایر اکسیدها وجود دارد. خاک رس، آلکالیکات فلدسپات و سیلیس، مهم‌ترین مواد اولیهٔ سرامیک‌ها هستند. تمام اشکال سفید یا بی‌رنگ هستند، اگر چه نمونه‌های ناخالص می‌توانند رنگی باشند. دی اکسید سیلیکون یک جزء اساسی شیشه است.
دی اکسید سیلیکون رایج ترین ماده عایق در تکنولوژی IC و در زمینه های دیگر تکنولوژی ساخت دستگاه سیلیکون می باشد.
شکل‌های سیلیس در طبیعت

سیلیس آزاد در طبیعت به‌صورت بلورین، بلور مخفی و بلور مخفی آبدار و بلور خشک وجود دارد.
شکل‌های سیلیس در طبیعت > کوارتز

مقالهٔ اصلی: کوارتز
کوارتز یکی از چندشکلی‌های سیلیس است. این فاز در فشار و دمای معمولی پایدار است. به همین دلیل سیلیس آزاد در طبیعت بیشتر به‌صورت کوارتز یافت می‌شود. کانی کوارتز از سختی بسیار بالایی برخوردار است.
شکل‌های سیلیس در طبیعت > ماسه و ماسه‌سنگ

ماسه‌ها و ماسه‌سنگ‌ها از انواع کوارتز رسوبی هستند که به‌صورت طبیعی خرد شده‌اند. در ماسه‌سنگ، دانه‌های ماسه به‌وسیلهٔ ذرات آهک، رس، آهن اکسید یا سایر مواد به یکدیگر چسبیده‌اند.
شکل‌های سیلیس در طبیعت > فلینت

فلینت از انواع سیلیس‌هایت و از بلورهای بسیار ریز کوارتز، آب، کربنات کلسیم و مواد آلی تشکیل شده‌است. رنگ فلینت قهوه‌ای روشن، خاکستری یا سیاه است که در اثر گرما و سوختن مواد آلی، به رنگ سفید در می‌آید. این شکل از سیلیس آزاد، از حل شدن اسکلت سیلیسی جانوران اسفنجی در آب دریاها و سپس ته‌نشینی در بستر دریا به‌وجود آمده‌اند.
کاربرد

سیلیس کاربرد فراوانی در صنایع دارد که از آن جمله عبارت‌اند از:
تولید فروسیلیس، شیشه‌سازی، تولید آجر ماسه آهکی، تولید سرامیک چینی، سرامیک‌سازی، تولید سدیم، ریخته‌گری، تولید سایر مواد سیلیسی، لعاب‌سازی، ریخته‌گری و دیرگدازها، به‌عنوان نیم‌رسانا، پشم شیشه سیلیکات، صنایع الکترونیک، لاستیک و پلاستیک، رنگ‌سازی، بتونه و چسب فولاد، تصفیهٔ آب، سیمان، ساب‌پاشی، کنترل ساییدگی و خوردگی لوله‌های آب، پاک‌کننده‌های صنعتی، رنگ و پوشش، شناورسازی کانه، قالب ریخته‌گری، پایدارسازی پراکسید، چسب‌سازی
نقش سیلیس در بدن

سیلیس به‌طور طبیعی در پوست، مو و ناخن انسان وجود دارد و یکی از مهم‌ترین مواد معدنی موجود در اجزای بدن است. همچنین این عنصر برای درمان آرتروز و تقویت استخوان‌ها مؤثر است.
کانی آمیتیست
داته ترومونه

| Date Terumune | Date Terumune |
| --- | --- |
伊達輝宗: 伊達輝宗
زادهٔ: ۱۵۴۴
درگذشت: ۲۹ نوامبر ۱۵۸۵ (۴۱ سال)
آرامگاه: یونه‌زاوا، یاماگاتا
ملیت: ژاپنی
دیگر نام‌ها: هیکوتارو، سوجیرو
دوران: دوره سنگوکو
همسر: یوشی-هیمه (دختر موگامی یوشیموری)
فرزندان: داته ماسامونه، داته ماسامیچی، داته هیدئو، چیکو هیمه،
والدین: داته هارومونه (پدر) کوبو-هیمه (مادر)
خانواده: خاندان داته
در این نام ژاپنی، «داته» نام خانوادگی است.
داته ترومونه (به ژاپنی: 伊達 輝宗 Date Terumune) (۱۵۴۳ – ۲۹ نوامبر، ۱۵۸۵) یک سامورایی و رهبر خاندان داته حاکم بر ولایت موتسو در دوره سنگوکو بود. او پدر داته ماسامونه بود.
نورمن لوید

| نورمن لوید | نورمن لوید |
| --- | --- |
نورمن لوید سال ۱۹۴۵: نورمن لوید سال ۱۹۴۵
زادهٔ: ۸ نوامبر ۱۹۱۴ جرزی سیتی، نیوجرسی
درگذشت: ۱۱ مهٔ ۲۰۲۱ (۱۰۶ سال) لس آنجلس، کالیفرنیا، آمریکا
ملیت: ایالات متحده آمریکا
پیشه: هنرپیشه
سال‌های فعالیت: ۲۰۲۰–۱۹۲۳
همسر: پگی لوید (۱۹۳۶–۲۰۱۱; مرگش)
فرزندان: ۲
نورمن لوید (انگلیسی: Norman Nathan Lloyd؛ زادهٔ ۸ نوامبر ۱۹۱۴ – درگذشتهٔ ۱۱ مه ۲۰۲۱) هنرپیشه، تهیه‌کننده، صداپیشه و کارگردان آمریکایی بود که نزدیک به یک قرن فعالیت هنری داشت. او فعالیت هنری خود را در سال ۱۹۲۳ آغاز کرد. آخرین فیلم لوید در سال ۲۰۱۵ و پس از ۱۰۰ سالگی او اکران شد. لوید طولانی‌ترین عمر را بین بازیگران مرد هالیوود کلاسیک داشت. لوید با فیلم‌سازان بزرگی چون آلفرد هیچکاک و اورسن ولز نیز همکاری کرده بود. او روز سه شنبه در ۱۱ مه ۲۰۲۱ در سن ۱۰۶ سالگی در خانه‌اش در لس آنجلس درگذشت.
گزیده فیلم‌شناسی

از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به آثار زیر اشاره کرد.
خراب‌کار (۱۹۴۲)
جنوبی (۱۹۴۵)
طلسم‌شده (۱۹۴۵)
عصر وحشت (۱۹۴۹)
مشعل و کمان (۱۹۵۰)
ام (۱۹۵۱)
روشنی‌های صحنه (۱۹۵۲)
آدری رز (۱۹۷۷)
آرواره‌های شیطان (۱۹۸۲)
انجمن شاعران مرده (۱۹۸۹)
عصر معصومیت (۱۹۹۳)
در موقعیت او (۲۰۰۵)
مرگ

لوید در 11 می 2021 در سن 106 سالگی در خانه اش در محله برنت وود لس آنجلس، کالیفرنیا در خواب درگذشت.
ممالک محروسه ایران

یک تمبر ایرانی متعلق به دوره حکومت احمدشاه که عنوان «پست ممالک محروسهٔ ایران» در بالای آن درج شده است.
برگِ آغازینِ یک شماره از روزنامه اختر که در بالا و سمتِ چپِ تصویر، عبارتِ «ممالکِ محروسه» را عیناً برای عثمانی به‌کار برده و واژه «ممالک» را هم به کشورهایی همانند هندوستان و روسیه نیز اطلاق کرده است. عبارتِ ممالک محروسه یک عبارتِ عام بوده و برای سرزمین‌هایِ دیگر دولت‌ها نیز به‌کار می‌رفته است.
ممالک محروسهٔ ایران اصطلاحی سیاسی و اداری است که در عهد صفویه تا اواخر قاجاریه در مکاتبات اداری ایران رایج بوده است. کاربرد این اصطلاح چند سال پس از استقرار مشروطیت ادامه داشت ولی حدود سال ۱۳۳۰ ه‍.ق با گسترش ناسیونالیسم، این اصطلاحات و اصطلاحات موازی که به‌گونه‌ای مفهوم عدم تمرکز و خودمختاری را القا می‌کردند، به‌گونه کلی از قاموس فرهنگ سیاسی ایران حذف شدند. کاربرد این اصطلاح از هنگام صدور فرمان مشروطه و بنای دولت مدرن در ایران، بسیار محدود شد. چنان‌که هشت سال پس از فرمان مشروطه، در یکی از مهم‌ترین اسناد تاریخی آن زمان که بیانیهٔ رسمی بی‌طرفی ایران در جنگ جهانی اول در نهم آبان ۱۲۹۳ (یکم نوامبر ۱۹۱۴) از سوی دولت مستوفی الممالک است، نام و نشانی از «ممالک محروسه» نیست و در بیش از ۳۴۰ سند رسمی و گزارش‌های منتشرشدهٔ وزارت داخله (کشور) ایران در دوران جنگ جهانی اول و پیش از روی کارآمدنِ پادشاهی پهلوی یگانه نام رسمی ایران، دولت ایران است.
ایدهٔ ممالک محروسه نشان‌گر احساس وحدت ارضی و سیاسی در جامعه‌ای بود که زبان فارسی، فرهنگ، نظام پادشاهی و اسلام شیعی به عناصر جدایی‌ناپذیر هویت ملی در حال توسعه تبدیل شدند. این مفهوم پیش‌تر به شکل ایرانشهر — نام رسمی ایران در زمان شاهنشاهی ساسانی (۲۲۴–۶۵۱) — به کار می‌رفت.
واژه‌شناسی

این اصطلاح از ترکیب دو اصطلاح «ممالک محروسه» و «ممالک ایران» که پس از دورهٔ ایلخانان مغول در ایران رواج داشته‌اند، تشکیل شده‌است.
پیشینه

این واژه نه فقط برای ایران، بلکه به‌طور کلی در دوران گذشته برای بیشتر کشورها از جمله عثمانی، هند و روسیه نیز به کار گرفته می‌شده‌است و ربطی به نظام سیاسی یا چینش قدرت در آن‌ها نداشته‌است. روزنامهٔ «اختر» چاپ استانبول (سال ۱۸۸۱) بهای سالانهٔ این روزنامه را در مناطق مختلف چنین می‌نوشته‌است: «استانبول و دیگر ممالک محروسهٔ عثمانیه…».
در دوران صفوی

پس از عهد شاه عباس و تا به پایان رسیدن روزگار صفویان این اصطلاح به صورت‌های «ممالک محروسه»؛ «ممالک محروسهٔ خسروانی» و «ممالک محروسهٔ همایون» بکار رفته‌است. مکاتبات مربوط به دورهٔ شاه سلطان حسین نشاندهنده استفاده مکرر از این اصطلاح در اواخر دوران صفویه است.
رابطه با فدرالیسم

تقسیم‌بندی سرزمین ایران به ایالات مختلف از زمان هخامنشیان سابقه داشته‌است. هر یک از ایالات در آن زمان از نوعی استقلال برخوردار بودند اداره می‌شد. اگرچه در دوران اسلامی، ایران استقلال خود را تا مدتی از دست داد و تقسیمات داخلی ایران را دچار آشفتگی گردید اما شالودهٔ تقسیمات داخلی به‌همراه هویت تاریخی و فرهنگی، تا حدودی دست نخورده باقی ماند و اصولاً هرگاه نظم و ثبات حاکم می‌گردید دوباره همان تقسیم‌ها مبنای نظام سیاسی و اداری قرار می‌گرفت.
برخی معتقدند که این عبارت، بیانگر نوعی فدرالیسم پادشاهی در ایران بوده‌است که این تعبیر با مخالفت برخی دیگر همراه شده‌است.
بگفته عباس جوادی تاریخدان یک عده تصور می‌کنند فکر «ممالک محروسه» می‌تواند زمینهٔ محتملی برای یک نظام فدرالی آینده در ایران شود در حالی‌که «ممالک محروسه» چه در مورد ایران و چه عثمانی و دیگر کشورها مربوط به دوره‌ای است که این کشورها هنوز صاحب نظام مرکزی با تجارت، مالیات، تحصیل، دادگستری یا ارتش مرکزی نبودند. شایان ذکر است که در دولت ایران حاکمان این نواحی نیز مستقیماً منصوب شاه ایران به حساب می‌آمدند. او معتقد است این واژه برای اشاره به نوعی فدرالیسم مورد سوء استفاده قرار گرفته‌است.
محمد امینی پژوهشگر و تاریخدان دیگر ایرانی نیز چنین ادعاهایی را سست‌ترین و بی‌پایه‌ترین ادعا دربارهٔ تاریخ ایران می‌داند و دلایل زیر را در رد آن می‌آورد:
اصطلاح «رایج مملکت ایران» بر دو نمونه از سکه‌های دوره ناصرالدین‌شاه و مظفرالدین‌شاه. معنی رایج در این سکه‌ها، پول همگانی برای تمام کشور است.
در مواردی که پادشاهی از چندین منطقهٔ مجزا با اختیارات بالا یا شاهی‌های نیمه‌مستقل تشکیل می‌شده‌است نه از واژهٔ ممالک محروسه بلکه از واژهٔ «ممالک مجتمعه» استفاده می‌شده‌است. از جمله در فصل اول «پیمان صلح پاریس» که در چهارم مارس ۱۸۵۷ میان ایران و بریتانیا بسته شد.
واژهٔ ممالک دارای معنایی دقیقی نبوده و در بسیاری از متون به معنایی به کار رفته‌است که اساساً ارتباطی با تقسیمات سیاسی کشور نداشته‌است. برای نمونه اصطخری در سدهٔ چهارم هجری کتاب مشهور خویش را به نام «مسالک‌الممالک» نوشت و مرادش از آن «راه‌های سرزمین‌ها» بود و نه راه‌های کشورها، چرا که ممالک بیست‌گانهٔ یادشده در کتاب او نیز پیوندی با ساختار کشوری و فرمانروایی آن سرزمین‌ها ندارد و در سرزمین‌های نام برده گاه چندین حاکم مستقل بوده‌اند. بیهقی نیز گاه مملکت را در معنی استان و گاه در معنی بخش‌هایی از یک ولایت به کار می‌برد، چنان‌که از «ممالک خراسان» نام می‌برد. بدیهی است که خراسان خود متشکل از چندین واحد سیاسی تاریخی نبوده‌است. یا در نامهٔ تیمور که از «ممالک گرجستان» صحبت شده‌است.
همزمان با این کاربرد در بسیاری از موارد لفظ مملکت به صورت مفرد برای کل ایران به کار رفته‌است. برای نمونه در تعهدنامه و نامهٔ جداگانه‌ای که عباس میرزا به وزیر مختار انگلیس در ایران برای گرفتن وام در ۱۲۰۷ ه‍.خ (۱۸۲۸ م) نوشته‌است، همچنین است کاربرد بسیاری از واژه‌های دیگر که دلالت بر بسیط بودن قدرت و ملیت در ایران داشته‌است مانند «ساحت ایران» در خلاصه‌السیر یا «کشور ایران»، «دولت ایران» یا «دولت عَلیّه ایران» در پیمان دوم ارزروم.
بخشی از نامهٔ سلطان سلیمِ عثمانی به شاه‌اسماعیلِ صفوی که در خطِ نهم از پایین، از «ممالک محروسه عثمانیه» نام‌برده‌است.
نسخه‌های خطی مانوی کلن

نسخه‌های خطی مانوی کُلن (به لاتین: Codex Manichaicus Coloniensis) مجموعه‌ای است از قطعات نسخ خطی روی پوست در ابعاد یک قوطی کبریت که شامل یک بخش از زندگی و تعلیمات مانی است و در سال ۱۹۶۹ میلادی در نقطهٔ نامشخصی از منطقهٔ اَسیوط (لیکوپولیس) در قسمت شمالی مصر کشف شدند. این نسخه کوچک‌ترین نسخهٔ خطی باستانی کشف‌شده تا به امروز است. نسخهٔ خطی قدیمی در همان سالِ کشف به تصرف مؤسسهٔ آلترتومسکونده در دانشگاه کلن درآمد. تلاش ظاهراً مأیوس‌کنندهٔ ترمیم متون خطی چند ماه بعد توسط ای. فاکلمن در وین به شکل موفقیت‌آمیزی انجام پذیرفت. آنچه بدست آمد اولین کار مانوی به‌جای ماندهٔ اصلی بود که به زبان یونانی نوشته شده‌بود. کار بازسازی‌شده شامل قطعاتی از ۹۶ برگ از یک نسخهٔ خطی به ابعاد ۴٫۵×۳٫۸ سانتیمتر و حتی چند قطعهٔ کوچکتر دیگر می‌شد. به خاطر اینکه صفحات آغازین و پایانی از بین رفته‌اند، تعداد اصلی اوراق این دست‌نویس دیگر قابل تخمین زدن نیست. هر صفحه شامل یک ستون نوشته به طول ۲۳ خط است که در یک نوبت نوشته شده است ولی کاملاً خوانا نیست.
انتشار

گزارش اولیهٔ این کار در سال ۱۹۷۰ توسط آلبرت هنریکس و لودویگ کونن منتشر شد و پس از آن اولین ویرایش متن بین سال‌های ۱۹۷۵ تا ۱۹۸۲ به انجام رسید. از آن زمان تصحیحات و قرائت‌های دیگری که اساساً در «مجلهٔ پاپیروس‌شناسی و کتیبه‌شناسی» و به خصوص توسط رینولد مرکل باخ انجام می‌شد به چاپ می‌رسید. کونن و کورنلیا رومر کارشان را روی این نسخهٔ خطی ادامه دادند، ویرایش کپی آن‌ها با استنساخ یک رونوشت در سال ۱۹۸۵ پدید آمد. تحقیق روی این متن نشان داد که تعدادی از نمونه‌های این قطعات را می‌توان برای تشکیل متنی بلندتر سر هم کرد. این کشف منجر به چاپ دومین ویرایش از نسخهٔ خطی کامل در سال ۱۹۸۸ شد. اگرچه این قسمت از یادداشت‌ها در صفحات ۱۲۱–۱۹۲ نسخهٔ خطی و واژه‌نامه‌ای از کل ویرایش هنوز به اتمام نرسیده ولیکن یک فهرست واژه از اولین ویرایش در سال ۱۹۸۵ به چاپ رسیده است که به خاطر اهمیت زیاد این نسخهٔ خطی بلافاصله موضوع تحقیق محققان مانوی‌شناسی شد. جدای از مقالات تحلیلی که حاصل تلاش ویرایشگران بود، نشست‌هایی که در شهرهای رنده (کالاریا) و کوزنزا به ترتیب در سال‌های ۱۹۸۴ و ۱۹۸۸ انجام شد، کاملاً موقوف به این نسخهٔ خطی بود. مقالاتی که در اولین نشست ارائه‌شده در سال ۱۹۸۶ توسط لوچی سریلو و آمنریس روزنلی منتشر شد و آن مقالاتی که متعلق به دومین نشست بود توسط سریلو به چاپ رسید.