هندیجان
اطلاعات تکمیلی

بختیاری‌ها معتقدند که اسکندر مقدونی نتوانسته شاهنشاهی هخامنشی (داریوش سوم) را شکست دهد بلکه، این جوان متهور مقدونی با گروهی سرباز وارد خاک ایران شده و تا آنزان (ایذه[نیازمند منبع]) آمده و در آنجا توسط آریو برزن فرمانده سپاه ایران شکست می‌خورد و به هندیون (هندیجان فعلی) عقب نشسته‌است و در نبرد با هندیجانیان نیز مغلوب شده و با تیر و کمان شخصی به نام «براز» از اهالی هندیجان مجروح شده و سپس عقب‌نشینی می‌نماید و در مسیر غروب خورشید به عراق می‌رود و در شهر اور جان می‌سپارد.[نیازمند منبع]
در اینجا ابیاتی باستانی از زبان پیرمردان و پیرزنان سرزمین بختیاری آورده شده‌است که جنگ میان ایرانیان و اسکندر را به خوبی توصیف می‌کند و سال‌هاست که مردم این دیار آن را زمزمه می‌کنند:
اَنْزِیونْ وِه قُشِسِنس گِرِهْنْ اسیری
بُردِنه وِه نوکری بُرج امیری[۱]
زآنْزِن ری وِه آنشَن پانا سِقَنْدزْ
تامَه یرزِ او طَرف جون بکنه در[۲]
اَهُورا کمک کُـنه آذرِ بِرِقْنِه
اَهرِمون دکْ ایزَنه مُقْنَی اِچِرْنِـه[۳]
آریو تنگْ تکون خودکرده کهُ ترْ
سِقَنْدر و قْشلس اَویدِنِه چُـر[۴]
آریوی اَنْشَنی روزِس سیا کهِ
اُردیه سِقَنْدرِه مین یکْ بلاکِه[۵]
سقندر وِهِ هزیمی خوار و پریشون
وه اَنشن و اتَپْ گروز ری نا وِه هندون[۶]
زانزان تاوه انشن کهسار مُنگَشْتْ
قلته گاه اردیس بی‌تا هندیون دشت[۷]
تا بِره هِندیون پا او وهُ دریا
بره سی وِلاتِ خُس جون کنه صحرا[۸]
هندیون جون سِر دست جلوس گِرِهْدِنْ
لاشِ لاشِ آُرْدیسه پا قَلْهِ رِهْدِنْ[۹]
پا حصار هندیون بُراز نشون زَید
پَهْلیه سقندره تیرِ کمون زید[۱۰]
جونم با تیر بُراز آرش نِشون بی
سقندر مُقنی واس نیمه جون بی[۱۱]
نادِنِس وه تَخْتِ چُو اُردیس وِه خواری
ری وِه ری اَفْتُو رَهْرُو رَهْدِنْ وِه زاری[۱۲]
مُقنی جاهل اُوید غافل زشیرون
وه آنزان تا وه آنشن بی‌خوار میدون[۱۳]
_______________________________________
[۱] آنزانی‌ها از قشون او اسیر گرفتند و برای نوکری به قلعه امیری بردند.
[۲] از آنزان برای کهگیلویه رو نهاد اسکندر تا مگر از آن طرف جان بدر کند.
[۳] اهورامزدا (خداوند) کمک کند، آتشکده آذر برزین برق می‌زند، اهریمن می‌لرزد و مقدونی جیغ می‌کشد و می‌گرید.
[۴] آریو برزن تنگ تکاب را به خوبی با ریزش کوه بالا رفت و اسکندر و لشکر او سست و بی‌دست و پا شدند (آریو برزن تنگه را بر آن‌ها بست)
[۵] آریو برزن سردار انشانی، روز او را (اسکندر) سیاه کرد، اردوی اسکندر به هم ریخته و همدیگر را گم کردند.
[۶] اسکندر با گریز و فرارخوار و پریشان از انشان با مخفی‌کاری، رو گذاشت به هندیان (هندیجان نه هندوستان) که با تنگ تکاب در کهگیلویه با راه‌های کوهستانی آن روز ۵۰ تا ۶۰ کیلومتر مسافت دارد. (نه هندوستان ۴ هزار کیلومتر)
[۷] از انزان تا انشان (ایذه فعلی تا کهگیلویه فعلی) کوهستان منگشت قتلگاه سپاه او بود تا دشت هندیجان
[۸] از دست آریو برزن رها شود و برود هندیان (هندیجان) که در سواحل خلیج پارس قرار دارد و از آنجا تدارک آذوقه و کشتی کند تا بتواند برود به مملکت خود مقدونیه و جان خود را نجات دهد.
[۹] هندیجانی‌های جان بر کف جلوی او را گرفتند و اجساد کشته‌های اردوی او را، پای قلعه ریختند.
[۱۰] در پای حصار هندیجان «براز» نامی، کمان خود را نشانه گرفت و پهلوی اسکندر را با تیر کمان خود زد و زخمی‌کرد.
[۱۱] مرحبا بر تیراندازی تیر «بُراز» که نشان از تیر «آرش» کمانگیر دارد و اسکندر مقدونی با این تیر نیمه جان شد (زخم سخت برداشت)
[۱۲] نهادند او را بر تخت چوبی (تابوت) تخت روان و سپاهیان او با خواری و خفت رو گذاشتند به راه غروب آفتاب و با زاری رفتند.
[۱۳] مقدونی نادان بدون توجه به شیران ایران زمین به اینجا آمد، از آنزان تا انشان (ایذه فعلی تا کهگیلویه فعلی) در همه میدان‌ها خوار شد.