فهرست میراث جهانی در عربستان سعودی
میراث جهانی

یونسکو سایت‌ها را با ده معیار فهرست می‌کند. هر ورودی باید حداقل یکی از معیارها را داشته باشد.
میراث فرهنگی
میراث طبیعی
میراث طبیعی و فرهنگی
میراث در خطر
| # | نگاره | نام | موقعیت | سال | ش ثبتمعیارها | شرح | م |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ |  | مداین صالح | استان مدینه | ۲۰۰۸ | ۱۲۹۳ ii, iii | مداین صالح نخستین مکان در عربستان سعودی بود که به عنوان یک میراث جهانی یونسکو ثبت شد. این مکان که پیش‌تر به عنوان هگرا شناخته می‌شد، جزو حفظ‌شده‌ترین و بهترین بناهای تمدن نبطیان است. این مکان دارای آرامگاه‌های تاریخی به خوبی حفظ شده با نماهای تزئین شده از سده یکم پیش از میلاد تا سده یکم پس از میلاد است. این سایت همچنین دارای حدود ۵۰ سنگ‌نوشته از تمدن نباطی و نقاشی‌های غاری است. مداین صالح گواهی منحصر به فردی از تمدن نبطی است. با داشتن ۱۱۱ بنای آرامگاهی که ۹۴تایشان طراحی شده‌اند، مداین صالح نمونه‌ای برجسته از دستاوردهای معماری و تخصص هیدرولیک نبطیان است. |  |
| ۲ |  | درعیه | استان ریاض | ۲۰۱۰ | ۱۳۲۹ iv, v, vi | این ملک که اولین پایتخت خاندان سعودیان است، در قلب شبه جزیره عربستان، در شمال غربی ریاض قرار دارد. این بنا که در قرن پانزدهم تأسیس شد، گواه سبک معماری نجدی است که مختص مرکز شبه جزیره عربستان است. در قرن هجدهم و اوایل قرن نوزدهم، نقش سیاسی و مذهبی آن افزایش یافت و ارگ در الطریف به مرکز قدرت موقت آل سعود و گسترش اصلاحات سلفیه در داخل دین اسلام تبدیل شد. این ملک شامل بقایای بسیاری از کاخ‌ها و یک مجموعه شهری است که در لبه واحه الدریعیه ساخته شده است. |  |
| ۳ |  | جده | استان مکه | ۲۰۱۴ | ۱۳۶۱ ii, iv, vi | شهر تاریخی جده در ساحل شرقی دریای سرخ واقع شده است. از قرن هفتم پس از میلاد، این شهر به عنوان یک بندر اصلی برای مسیرهای تجاری اقیانوس هند تأسیس شد و کالاها را به مکه ارسال می‌کرد. این شهر همچنین دروازه زائران مسلمان مکه بود که از راه دریا وارد مکه می‌شدند. این دو امر باعث شده‌اند که شهر به عنوان یک مرکز چندفرهنگی رشد کند که با یک سنت معماری متمایز شناخته می‌شود. معماری خاص این شهر شامل خانه‌های برج‌دار ساخته شده در سده نوزدهم در ترکیب با معماری سنتی ساحل دریای سرخ با تأثیراتی از راه‌های تجاری است. |  |
| ۴ |  | سنگ‌نگاره‌های حائل | استان حائل | ۲۰۱۵ | ۱۴۷۲ i, iii | این ملک شامل دو بخش است که در یک چشم‌انداز بیابانی واقع شده‌اند: جبل ام سینمان در جبه و جبل المنجور و رات در شوویمیس. دریاچه‌ای که زمانی در دامنه تپه ام سینمان قرار داشت و اکنون ناپدید شده است، منبع آب شیرین برای مردم و حیوانات در قسمت جنوبی صحرای بزرگ نرفود بوده است. نیاکان عرب‌های امروزی آثاری از خودشان را در سنگ‌نگاره‌ها و سنگ‌نوشته‌های متعددی بر روی صخره‌ها به جای گذاشته‌اند. جبل المنجور و رعات، برجستگی سنگی وادی را تشکیل می‌دهند که اکنون در شن پوشیده شده است. این سنگ‌نگاره‌ها انسان‌ها و جانورانی را نشان می‌دهند و پیشینه آن به ۱۰٬۰۰۰ سال پیش می‌رسد. |  |
| ۵ |  | چشم‌انداز فرهنگی احساء | استان شرقی | ۲۰۱۸ | ۱۵۶۳ iii, iv, v | در شرق شبه جزیره عربستان، واحه الاحساء یک ملک سریالی است که شامل باغ‌ها، کانال‌ها، چشمه‌ها، چاه‌ها و دریاچه زهکشی، و همچنین ساختمان‌های تاریخی، بافت شهری و مکان‌های باستانی است. این بناها نشان‌دهنده آثاری از استقرار مداوم انسان در منطقه خلیج‌فارس از دوران نوسنگی تا کنون هستند، همان‌طور که از قلعه‌های تاریخی باقی‌مانده، مساجد، چاه‌ها، کانال‌ها و سایر سامانه‌های مدیریت آب قابل مشاهده است. با داشتن ۲٫۵ میلیون نخلستان خرما، احساء بزرگ‌ترین دره در جهان است. الاحساء همچنین چشم‌انداز ژئوفرهنگی منحصر به فرد و نمونه‌ای استثنایی از تعامل انسان با محیط زیست است. |  |
| ۶ |  | سنگ‌نگاره‌ها و کتیبه‌های بئر حما | استان نجران | ۲۰۲۱ | ۱۶۱۹ iii | منطقه فرهنگی حیما واقع در منطقه‌ای خشک و کوهستانی در جنوب غربی عربستان سعودی، در یکی از مسیرهای کاروان باستانی شبه جزیره عربستان، مجموعه قابل توجهی از تصاویر هنر صخره‌ای وجود دارد که در آن شکار، جانوران، گیاهان و شیوه‌های زندگی را در تداوم فرهنگی ۷۰۰۰ ساله به تصویر کشیده می‌شود. مسافران و ارتش‌هایی که در این مکان اردوگاه می‌زدند، در طول اعصار و تا اواخر قرن بیستم، سنگ‌نوشته‌های صخره‌ای و سنگ‌نگاره‌های فراوانی از خود به جای گذاشته‌اند که بیشتر آن‌ها در شرایط خوبی حفظ شده‌اند. سنگ‌نوشته‌ها به خط‌های مختلفی از جمله مسند، عربی جنوبی، ثمودی، یونانی و عربی هستند. این سایت و منطقه حائل آن نیز سرشار از منابع باستان‌شناسی کاوش نشده به شکل حفره‌ها، سازه‌های سنگی، مدفن، ابزارهای سنگی و چاه‌های باستانی است. این مکان در قدیمی‌ترین ایستگاه عوارضی شناخته شده در مسیر مهم کاروان‌های بیابانی باستانی است، جایی که قدمت چاه‌های بیر امام حداقل ۳۰۰۰ سال پیش است و هنوز هم آب شیرین تولید می‌کند. |  |
| ۷ |  | عروق بنی معارض | ربع الخالی | ۲۰۲۳ | ۱۶۹۹ (vii,ix) | عروق بنی معارض یکی از بزرگ‌ترین مناطق حفاظت شده در پادشاهی عربستان سعودی با حدود ۱۲۰۰۰ متر مربع مساحت است. این بنا با یک فرمان سلطنتی در سال ۱۹۹۵ با هدف حفاظت از مناظر طبیعی صحرای ربع الخالی و به عنوان خانه‌ای برای معرفی مجدد گونه‌های شاخص عربستان از جمله تیزشاخ عربی بنیان‌گذاری شد. همه گونه‌ها در زیستگاه‌های طبیعی اولیه خود که در گذشته از آنجا منقرض شده بودند. عروق بنی معارض در لبه غربی صحرای شنی بزرگ ربع الخالی، در استان‌های ریاض و نجران و در حدود ۷۰۰ کیلومتری جنوب پایتخت ریاض واقع شده است. از ریاض نزدیکترین شهر بزرگ، شهر نجران است که در حدود ۳۰۰ کیلومتری جنوب منطقه حفاظت شده قرار دارد. |  |
| ۸ |  | قریه الفاو | استان ریاض | ۲۰۲۴ | ۱۷۱۲ (iii) | الفاو یا «قریه» در ۷۰۰ کیلومتری جنوب غربی ریاض واقع شده است. این منطقه به دلیل برخورد وادی الدواسیر با رشته‌کوه تویق که الفاو نامیده می‌شود. قریه الفاو به دلیل نقطه راهبردی خود برروی راه‌های تجاری که به سوی جنوب شبه‌جزیره عربستان و از شمال به سوی خلیج فارس می‌رفت و سپس به سوی شمال غربی شبه‌جزیره و از آنجا به سوی شام و میان رودان، شهر مهمی به‌شمار می‌رفت و باعث به دست آوردن ارزش اقتصادی، دینی و سیاسی و اهمیت فرهنگی در مرکز شبه‌جزیره عربستان شد و پایتخت پادشاهی کنده شد. کاوش‌های باستان‌شناسی صورت گرفته در قریه الفاو یک شهر یکپارچه را نشان داد که از لحاظ معماری سازماندهی شده بود و نشان‌دهنده شهر در اوج اهمیت اقتصادی، سیاسی و اجتماعی بود. الگوی کلی شهر به سه بخش تقسیم می‌شود: بخش مسکونی، بخش تجاری (سوق یا بازار) و گورستان. تمام این در کنار سنگ‌نوشته‌ها و نقاشی‌هایی که در سایت یافت شده‌اند، منعکس‌کننده پیشرفت‌های صورت گرفته در شهر و نقشی که در آن دوره ایفا کرده و در صنایع چوبی و فلزی، نساجی، ضرب سکه، جواهرات، سفال و ظروف سنگی است. |  |