یهودیان بغدادی
آسیای مستعمراتی

با ورود یهودیان، عمدتاً از بغداد، بصره و حلب، به عنوان تاجر به هند در پی پرتغالی‌ها، هلندی‌ها و بریتانیایی‌ها، آنچه به عنوان جوامع بغدادی شناخته می‌شد، به سرعت رشد کرد. در اواسط قرن نوزدهم گفته می‌شد که تجارت بین بغداد و هند کاملاً در دست یهودیان است. در عرض یک نسل، یهودیان بغدادی خانه‌های تولیدی و تجاری با ثروت افسانه‌ای تأسیس کردند که مهم‌ترین آن‌ها خانواده‌های ساسون، عزرا، الیاس، بلیلیوس، یهودا و مایر بودند.
با ظهور قدرت بریتانیا در هند، اهمیت سورت کاهش یافت زیرا کلکته و بمبئی تحت کنترل بریتانیا در تجارت اهمیت بیشتری پیدا کردند. سکونت بغدادی‌ها ابتدا به بمبئی و سپس عمدتاً به کلکته، که در آن زمان پایتخت هند بریتانیا و مرکز تجارت چتایی، موصلی و تریاک بود، تغییر مکان داد. بازرگانان یهودی اهل حلب، که به‌طور سنتی پایان مسیر تاریخی کاروان از هند بود، نقش مهمی در تأسیس گورستان یهودیان کلکته داشتند که در سال ۱۸۱۲ افتتاح شد.
با مهاجرت برخی از خانواده‌های برجسته یهودی بغداد که از آزار و اذیت داوود پاشا گریخته بودند، اولین کنیسه در سال ۱۸۲۳ افتتاح شد و به سرعت با گسترش جامعه، کنیسه دوم در سال ۱۸۵۶ گشایش یافت. در اواخر قرن نوزدهم، بیش از ۱۸۰۰ یهودی بغدادی در کلکته زندگی می‌کردند. در سال ۱۸۸۴، سومین کنیسه، که قرار بود بزرگ‌ترین کنیسه در آسیا باشد، در کلکته وقف شد. یهودیان بغدادی همچنین در چین‌سوراه و چندنگر در خارج از کلکته زندگی و تجارت می‌کردند.
ظهور کلکته در دوران استعمار با افزایش دادوستد تریاک با دودمان چینگ همزمان شد. کمپانی هند شرقی بریتانیا در سال ۱۷۷۳، انحصار فروش تریاک هند را در دست گرفت و با وجود قوانین ممنوعیت دودمان چینگ، صادرات تریاک به چین را به شدت ترویج کرد. بازرگانان یهودی بغدادی بر تجارت تریاک تسلط داشتند و اکثر صندوق‌های تریاک که در حراج‌های مقامات استعماری به فروش می‌رسید، توسط بازرگانان یهودی بغدادی به چین صادر می‌شد. آن‌ها با بازرگانان مارواری و پارسیان هند برای این تجارت رقابت می‌کردند. در نهایت، خانواده ساسون ۷۰ درصد از تجارت تریاک هند را در کنترل خود داشت. ثروت‌های هنگفتی نیز در تجارت نیل، ابریشم و muslin با داکا به دست آمد، جایی که یهودیان بغدادی با بازرگانان مسلمان بنگالی همکاری می‌کردند.
در اطراف این مشاغل پررونق، جوامع یهودی بغدادی هند شروع به شکل‌گیری کردند و هم به دنبال مهاجران یهودی از سراسر خاورمیانه می‌گشتند و هم آن‌ها را جذب می‌کردند تا برایشان کار کنند. پس از انتقال مرکز حکومت بریتانیا از بمبئی به بنگال، جامعه بغدادی بمبئی در ابتدا از جامعه نوظهور کلکته عقب ماند. اما بخت این جامعه با ورود دیوید ساسون و خانواده‌اش در سال ۱۸۳۳ تغییر کرد.
با حمایت خانواده ساسون، اولین کنیسه در سال ۱۸۶۱ و کنیسه دوم در سال ۱۸۸۸ افتتاح شد. برخلاف کلکته، که ساکنان آن عمدتاً تاریخ یهودیان در عراق و یهودیان سوری بودند، جامعه یهودی بغدادی در بمبئی مهاجرت قابل توجهی از جوامع فارسی‌زبان در افغانستان، بخارا و ایران و همچنین خانواده‌های یهودی از یمن را به خود جلب کرد. مهاجران یهودی از سراسر خاورمیانه برای کار در کارخانه‌ها و مشاغل خانواده ساسون جذب شدند. در خارج از بمبئی، یک جامعه بغدادی در پونه تأسیس شد که در آن یک کنیسه، یک مدرسه و یک بیمارستان توسط دیوید ساسون تأسیس شد و یک چاپخانه زبان عبری در حال فعالیت بود. همچنین حضور بغدادی‌ها در چنای ثبت شده است.
از هند، این جامعه به میانمار و بنادر سنگاپور، هنگ کنگ و شانگهای گسترش یافت. این جوامع در امتداد مسیر تریاک که بین هند و چین قرار داشت، تأسیس شدند. در سنگاپور، بزرگان جامعه در ابتدا پسران حزقیال یهودا از کلکته بودند. در همین حال، اولین یهودی بغدادی که در میانمار ساکن شد، عزریا ساموئل بود که در سال ۱۸۴۱ به بندر سیتوه در خلیج بنگال رسید. تقریباً در همان زمان، دو برادر یهودا و آبراهام رافائل حزقیال در ماندالی ساکن شدند و به عنوان دفتردار برای دربار سلطنتی میانمار کار می‌کردند. از سال ۱۸۸۰، این جامعه به‌طور دائم مستقر شد، موفقیت تجاری سایر یهودیان بغدادی در تریاک، چوب ساج، جوت و مغازه‌های تجاری، سایر یهودیان بغدادی را به ماندالی جذب کرد و جوامعی در یانگون و پاتین به وجود آمدند.
پس از ممنوعیت تجارت تریاک در اوایل قرن بیستم، بازرگانان یهودی بغدادی در محصولات پنبه و جوت به عنوان صادرات اصلی سرمایه‌گذاری کردند. افزایش ناگهانی تقاضا برای گونی‌ها و کیسه‌های چیت، که بلوک‌های ساختمانی برای سنگرها در جبهه غربی بودند، ثروت زیادی را در میان بازرگانان یهودی کلکته به ارمغان آورد.
در اوج خود، جوامع بمبئی و کلکته در قلب یک شبکه خویشاوندی اجتماعی قرار داشتند که توسط بنادر اقیانوس هند و دریای جنوبی چین به هم متصل می‌شدند. یک ناظر جوامع یهودی بغدادی را این‌گونه توصیف کرد که افراد این شبکه «تقریباً به اندازه یهودیان منچستر با لیورپول با یکدیگر آشنا هستند.» نیروی محرکه شبکه تجاری یهودیان بغدادی، شرکت‌های خانوادگی محکمی مانند دیوید ساسون و شرکت یا برادران مایر بودند که توسط سِر مناسه مایر تأسیس شده بود و دفاتر و نمایندگی‌هایی توسط اعضای خانواده در هر بندر شبکه ایجاد شده بود.
قبل از جنگ جهانی دوم بیش از ۱۱۰۰۰ یهودی بغدادی در آسیا وجود داشت. در آستانه جنگ، جمعیت بغدادی‌ها در کلکته به ۳۵۰۰ نفر و در بمبئی به ۳۰۰۰ نفر رسیده بود. در سراسر خلیج بنگال در میانمار، هم یانگون و هم پاتین شهرداران یهودی بغدادی را انتخاب کردند و جمعیت یهودیان بغدادی در دهه ۱۹۳۰ به ۲۵۰۰ نفر رسید. با این حال، همه جوامع یهودی بغدادی در این دوره به‌طور دائم تثبیت نشدند و جامعه زبان یهودی-عربی زبان در سیدنی که توسط خانواده‌هایی که از داوود پاشا فرار می‌کردند تأسیس شده بود، در دهه ۱۸۹۰ منحل شد.
آن جوامعی که توسط یهودیان بغدادی فراتر از هند بریتانیا تأسیس شدند، در طول امپراتوری بریتانیا شکوفا شدند و جمعیت آن‌ها کمی قبل از جنگ جهانی دوم به ۱۵۰۰ نفر در سنگاپور، ۱۰۰۰ نفر در شانگهای و ۱۵۰ نفر در هنگ کنگ رسید. جامعه سنگاپور تحت رهبری سِر مناسه مایر و جامعه هنگ کنگ تحت تأثیر ای.آر. بلیلیوس شکوفا شد. هر دو تاجر تریاک بودند که در تلاش‌های بشردوستانه قابل توجهی برای تأسیس مدارس و کنیسه‌ها شرکت داشتند. همچنین ثبت شده است که پایگاه‌های بغدادی در گوانگ‌ژو و تیانجین تأسیس شده‌اند.
در حالی که سنگاپور، هنگ کنگ و شانگهای تنها سکونتگاه‌های بغدادی بودند که واقعاً به جوامع بزرگی تبدیل شدند، فراتر از یک پاسگاه تجاری کوچک، سکونتگاه‌های بندری کوچکی در مالزی، اندونزی و ژاپن به عنوان اقمار جوامع قوی‌تر در هند، میانمار، سنگاپور و چین وجود داشت.
در مسیر بین هند و سنگاپور، یک جامعه کوچک بغدادی در پنانگ، با یک کنیسه و قبرستان یهودی، در دهه ۱۸۷۰ تأسیس شد، اما در بیشتر تاریخ خود هرگز از ۵۰ خانواده تجاوز نکرد. در جنوب سنگاپور، در اندونزی، که آن زمان هند شرقی هلند بود، یک جامعه کوچک بغدادی از بازرگانان ادویه در سورابایا در جاوه در دهه ۱۸۸۰ تأسیس شد.
دورترین پایگاه‌های بغدادی که هرگز بیش از پنجاه خانواده نبودند، در ژاپن در دورترین نقاط مسیر تریاک تأسیس شدند. یهودیان بغدادی از عراق، سوریه و مصر که در ابتدا برای اداره امتیازات دیوید ساسون جذب شده بودند، جایگاه‌های کوچکی در ناگاساکی، یوکوهاما و کوبه ایجاد کردند. تنها کنیسه بغدادی در ژاپن، که گروه‌های کوچک نماز را متحد می‌کرد، Ohel Shelomoh بود که توسط یهودیان اهل حلب در سال ۱۹۱۲ افتتاح شد. بازرگانان بغدادی که در ابتدا در ناگاساکی و یوکوهاما مستقر شده بودند، پس از زلزله ۱۹۲۳ به کوبه نقل مکان کردند که به کانون آن‌ها تبدیل شد.
با تثبیت حوزه‌های قضایی امپراتوری، یهودیان بغدادی خود را در موقعیتی برزخی در آسیای استعماری یافتند. آنها نه هندی و نه غربی، نه آسیایی و نه اروپایی محسوب می‌شدند و با منافع غربی و هندی شریک بودند. از نظر قانونی، آنها در بلاتکلیفی زندگی می‌کردند، تابعیت آنها اغلب نامشخص بود، و آنچه را که یک نظم سیاسی اوایل مدرن بود به ارث برده بودند.
قبل از جنگ جهانی اول، یهودیان بغدادی عمدتاً به صورت فرضی تابع امپراتوری عثمانی بودند. از سال ۱۸۷۰، رهبران جامعه شروع به لابی‌گری تهاجمی با مقامات استعماری بریتانیا کردند تا به عنوان اروپایی ثبت شوند. این درخواست هرگز به آنها اعطا نشد. همچنین، به استثنای چند مورد، پذیرش در باشگاه‌های مخصوص اروپایی که مرکز زندگی در جوامع استعماری اروپایی در سراسر آسیا بودند، برای آن‌ها وجود نداشت. یهودیان بغدادی از دسترسی به فهرست‌های انتخاباتی اروپا در هند محروم شدند. آن‌ها در عین بیگانه بودن و در عین حال خودی بودن، به هویت یهودی خود به شدت پایبند بودند.
فراتر از هند، یهودیان بغدادی به دنبال وضعیت حقوقی فرانسوی یا تحت الحمایه بریتانیا در چین بودند. به استثنای چند فرد ثروتمند، این امر معمولاً توسط مقامات دولتی بریتانیا رد می‌شد. اضطراب در مورد وضعیت حقوقی آنها در آستانه جنگ جهانی دوم افزایش یافت.
در نتیجه، یهودیان بغدادی مصمم بودند در طول دوره استعمار خود را به عنوان یک جامعه وفادار به مقامات بریتانیا ثابت کنند. بازرگانان یهودی بغدادی به عنوان مأموران محرمانه کمپانی هند شرقی بریتانیا فعالیت می‌کردند، در طول حادثه سال ۱۷۵۶ که به سیاه‌چاله کلکته معروف شد، به سربازان بریتانیایی کمک ارائه کردند، و مانند بسیاری از بازرگانان خارجی و مردم هند و مهاراجه‌ها، کمک‌های مالی قابل توجهی به ارتش بریتانیا در طول شورش‌های ۱۸۵۷ در هند در سال ۱۸۵۷ کردند. خدا نگهدار پادشاه باد به افتخار امپراتوری دوردست در مدارسی که توسط دیوید ساسون تأسیس شده بود، خوانده می‌شد، کسی که خودش هرگز انگلیسی صحبت نمی‌کرد.