داگلاس ای-۴ اسکای‌هاوک
تاریخچه کاربری > ایالات متحده آمریکا > دوران جنگ ویتنام

اسکای هاوک‌ها اولین هواپیمای تهاجمی سبک نیروی دریایی ایالات متحده بود که در سال‌های اولیه جنگ ویتنام بر فراز ویتنام شمالی مورد استفاده قرارگرفت. بعداً این نقش ماموریت‌های آفندی نیروهای ایالات متحده آمریکا بر عهده ای-۷ کرسر ۲ قرار گرفت اسکای هاوک‌ها برخی از اولین حملات هوایی ایالات متحده را در طول درگیری انجام دادند و اعتقاد بر این است که یک اسکای هاوک از ناوگان سپاه تفنگداران دریایی، آخرین بمب‌های آمریکایی را بر روی ویتنام شمالی پرتاب کرده است.
هوانوردان برجسته نیروی دریایی که با اسکای هاوک پرواز کردند عبارتند از: دریابان‌ها اورت آلوارز جونیور (به انگلیسی: .Everett Alvarez, Jr) و جان مک کین (به انگلیسی: John McCain)و دریابد جیمز استاکدیل(به انگلیسی: James Stockdale). در ۱ مه ۱۹۶۷، یک ای-۴سی اسکای هاوک به خلبانی ناوسروان تئودور آر. سوارتز (به انگلیسی: Theodore R. Swartz)از گُردان هوایی آفندی-۷۶ (VA-76) از روی ناو هواپیمابر یواساس بُن هوم ریچارد (USS Bon Homme Richard)، یک میگ-۱۷ نیروی هوایی ویتنام شمالی را با راکت غیرقابل هدایت زونی ساقط کرد. این تنها پیروزی هوایی اسکای‌هاوک در جنگ ویتنام بود.
از سال ۱۹۵۶ به بعد، اسکای هاوک‌های نیروی دریایی، اولین هواپیمایی مستقر در خارج از ایالات متحده آمریکا بود که به موشک هوا به هوای ایم-۹ سایدوایندر مجهز شد.
در مأموریت‌های آفندی که مأموریت اصلی اسکای هاوک بود، از تسلیحات هوا به هوا برای دفاع شخصی استفاده می‌شد. در اوایل تا اواسط دهه ۱۹۶۰، گُردان‌های هوایی استاندارد ای-۴بی اسکای هاوک نیروی دریایی ایالات متحده، برای محافظت هوایی (به عنوان جنگنده)
هواپیماهای ضد زیردریایی که از برخی ناوهای هواپیمابر و ضد زیردریایی (به انگلیسی: Anti-submarine warfare carrier (ASW carrier)) کلاس اسکس(به انگلیسی: Essex-class aircraft carrier) به پرواز درمی‌آمدند، اختصاص داده شدند. البته این هواپیماها قابلیت حمله زمینی و دریایی خود را حفظ نمودند.ای-۴بی فاقد رادار هوا به هوا بود و نیاز به شناسایی بصری اهداف و هدایت کشتی‌ها یا هواپیمای آواکس گرومن ئی-۱ تریسر داشت.
وزن سبک و ایمنی بالای اسکای هاوک‌ها برای فرود بر روی عرشه‌های کوچک‌تر، قابلیتی بود که بعداً در استرالیا، آرژانتین و برزیل مورد استفاده قرار گرفت. . آن امکان برخاست و فرود از ناوهای هواپیمابر باقی مانده از جنگ جهانی دوم بود که ارتقا یافته بودند و همجینین از ناوهای هواپیمابر و ضد زیردریایی (ASW carrier) سبک بود، که هواپیماهای مدرن بزرک قادر به استفاده از آنها نبودند.
تسلیحات اولیه هوا به هوا شامل توپ‌های داخلی ۲۰ میلی‌متری (۰٫۷۹اینچی) کلت ام کی۱۲ و توانایی حمل یک موشک ایم-۹ سایدوایندر بر روی هر دو جایگاه تسلیحات زیر بال‌ها بود، که بعداً در برخی از هواپیماها با اضافه شدن دو جایگاه تسلیحات دیگر در زیر بالها ظرفیت کل چهار موشک هوابه هوا شد.
اولین تلفات جنگی یک ای-۴ در ۵ اوت ۱۹۶۴، زمانی رخ داد که ستوان دوم اورت آلوارز، از گردان هوایی آفندی-۱۴۴ (VA-144) که از ناوهواپیمابر یواس‌اس کانستلیشن برخاسته بود، هنگام حمله به قایق‌های اژدرانداز دشمن در ویتنام شمالی سرنگون شد.آلوارز پس از آنکه هواپیمایش مورد اصابت با آتش توپخانه پدافندهوایی قرار گرفت ایجکت کرد و اولین اسیرجنگی نیروی دریایی ایالات متحده در این جنگ شد.
او به عنوان اسیر جنگی در ۱۲ فوریه ۱۹۷۳ آزاد شد. آخرین تلفات ای-۴ در جنگ ویتنام در ۲۶ سپتامبر ۱۹۷۲ رخ داد، زمانی که خلبان سپاه تفنگداران دریایی، سروان جیمز پی والش (به انگلیسی: James P. Walsh)، جمعی گردان هوایی جنگنده آفندی ۲۱۱ سپاه تفنگداران (USMC VMA-211)، که از پایگاه هوایی بین‌هوا، ویتنام جنوبی برای انجام پشتیبانی در طی نبردان لاک (به انگلیسی: Battle of An Lộc) به پرواز درآمد، مورد اصابت آتش پدافند زمینی قرار گرفت.سروان والش از هواپیما به سلامت بیرون پرید و آخرین تفنگدار دریایی ایالات متحده بود که در طول جنگ اسیر شد. او نیز به عنوان اسیر جنگی در ۱۲ فوریه ۱۹۷۳ آزاد شد.
اگرچه اولین هواپیماهای ای-۴ئی در اوایل سال ۱۹۶۵ در ویتنام پرواز کردند، جنگنده‌های ای-۴سی ها تا اواخر سال ۱۹۷۰ مورد استفاده قرار گرفتند. در ۱ ژوئن ۱۹۶۵، پایگاه هوایی چو لی برای پشتیبانی تاکتیکی (SATS) رسماً با ورود هشت فروند اسکای هاوک از پایگاه هوایی کوبی، جزایر فیلیپین افتتاح شد.
این گروه با کمک گرفتن کابل‌ها فرود آمدند، سوخت‌گیری کرده و با کمک
جاتو با سوخت و بمب برای پشتیبانی از واحدهای رزمی تفنگداران دریایی به هوا برخاستند.اسکای هاوک‌ها جمعی گردان‌های هوایی آفندی سپاه تفتگداران دریایی VMA-225 و VMA-311 بودند.
ستوان فرمانده مایکل جی استوکین (به انگلیسی: Michael J. Estocin) از گُردان آفندی ۱۹۲ پس از مرگ به دلیل سقوط هواپیمایش با موشک زمین به هوا در طی حملات هماهنگ علیه اهداف دشمن در هایفونگ، ویتنام شمالی، در ۲۰ آوریل و ۲۶ آوریل ۱۹۶۷، مدال افتخار دریافت کرد.
در ۲۹ ژوئیه ۱۹۶۷، ناو هواپیمابر یواس‌اس فورستال و در طی جنگ ویتنام در حال انجام عملیات جنگی در خلیج تونکین بود. یک راکت زونی به اشتباه شلیک شده و به یک مخزن سوخت خارجی به یک ای-۴ برخورد کرد. سوخت از مخزن نشت و آتش گرفت و آتش‌سوزی عظیمی ایجاد کرد که شناور ساعت‌ها در آتش سوخت، در پی این حریق، ۱۳۴ ملوان کشته شده و ۱۶۱ نفر مجروح شدند.
در طی این درگیری‌ها، ۳۶۲ فروند ای-۴/تی‌ای-۴ اف اسکای هاوک به دلایل مختلف از بین رفتند. نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا ۲۷۱ فروند ای-۴، سپاه تفنگداران دریایی ایالات متحده آمریکا ۸۱ فروند ای-۴ و ۱۰ فروند تی‌ای-۴اف را از دست دادند. در مجموع ۳۲ فروند ای-۴ در اثر موشک‌های سطح به هوا (SAM) و یک فروند ای-۴ در نبرد هوایی با یک میگ-۱۷ در ۲۵ آوریل ۱۹۶۷ از دست رفت.