stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ال‌ام-۱ نیکو

| ال‌ام-۱ نیکو | ال‌ام-۱ نیکو |
| --- | --- |
کاربری: ارتباطی نظامی
تولیدکننده: Fuji Heavy Industries
نخستین پرواز: ۶ ژوئن ۱۹۵۵
معرفی‌شده در: ۱۹۵۵
کاربر اصلی: Japanese Air Self-Defense Force
تعداد ساخته‌شده: ۲۷
ال‌ام-۱ نیکو (به انگلیسی: Fuji_LM-1_Nikko) یک هواگرد ملخ‌پیشین تک‌موتوره از نوع ارتباطی نظامی ساخت شرکت Fuji Heavy Industries است. هواگرد ال‌ام-۱ نیکو نخستین پروازش را در ۶ ژوئن ۱۹۵۵ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۵۵ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۲۷ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.
توپولف تو-۱۱۴

| توپولف تو-۱۱۴ | توپولف تو-۱۱۴ |
| --- | --- |
آئروفلوت Tu-114 jointly operated with خطوط هوایی ژاپن، at فرودگاه هانه‌دا: آئروفلوت Tu-114 jointly operated with خطوط هوایی ژاپن، at فرودگاه هانه‌دا
کاربری: Airliner and transport aircraft
تولیدکننده: توپولف
نخستین پرواز: ۱۵ نوامبر ۱۹۵۷
معرفی‌شده در: ۲۴ آوریل ۱۹۶۱
بازنشستگی: ۱۹۹۱
وضعیت: Retired
کاربر اصلی: آئروفلوت خطوط هوایی ژاپن (in association with آئروفلوت) نیروی هوایی شوروی
ساخته‌شده: ۱۹۵۸–۱۹۶۳
تعداد ساخته‌شده: ۳۲
توسعه‌یافته از: توپولف-۹۵
گونه‌ها: توپولف-۱۲۶
توپولف تو-۱۱۴ (به انگلیسی: Tupolev Tu-114) یک هواگرد ساختِ کارخانهٔ توپولف در کشور اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی است که در سال ۱۹۵۸–۱۹۶۳ ساخته شد. نخستین استفاده‌کنندهٔ این هواپیما آئروفلوت بوده‌است. این هواگرد برای نخستین بار در ۰۱۹۵۷−۱۱−۱۵ ۱۵ نوامبر ۱۹۵۷ میلادی مورد استفاده قرار گرفت.
کاموف-۱۵

| کاموف کا-۱۵ | کاموف کا-۱۵ |
| --- | --- |
Kamov Ka-15: Kamov Ka-15
کاربری: Light utility helicopter
کشور سازنده: اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی
تولیدکننده: کاموو
نخستین پرواز: 1952
معرفی: 1955
بازنشستگی: 1970s
تعداد ساخته‌شده: 375
گونه‌ها: Kamov Ka-18
کاموف کا-۱۵ (به انگلیسی: Kamov Ka-15) یک بالگرد ساختِ کارخانهٔ کاموف در کشور اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی است. این بالگرد برای نخستین بار در ۱۹۵۲ میلادی مورد استفاده قرار گرفت.
ایروتکنیکا ای‌سی-۱۲

| AC-۱۲ | AC-۱۲ |
| --- | --- |
کاربری: بالگرد سبک
کشور سازنده: اسپانیا
تولیدکننده: ایروتکنیکا
طراح: جین کانتینیائو
نخستین پرواز: ۱۹۵۶
کاربر اصلی: نیروی هوایی اسپانیا
تعداد ساخته‌شده: ۱۲
ایروتکنیکا ای‌سی-۱۲ (به انگلیسی: Aerotécnica AC-12) یک بالگرد دوسرنشین اسپانیایی محصول دهه ۵۰ میلادی بود. مشابه بقیهٔ طراحی‌های آزمایشی این شرکت، موتور جلوتر از ملخ اصلی قرار داشت. هزینه این محصول که نخستین بالگرد تولید انبوه شده ایروتکنیکا بود، تماماً توسط دولت اسپانیا پرداخت شد. این بالگرد برای نخستین بار در ۱۹۵۴ پرواز کرد و تنها ۱۲ فروند از آن تولید شد که ۲ عدد پیش‌نمونه و ۱۰ فروند فروشی بودند که در نیروی هوایی اسپانیا به مدت تنها ۳ سال فعال بودند و سپس بازنشسته شدند.
بهترین دروازه‌بان جهان فدراسیون بین‌المللی تاریخ و آمار فوتبال

بهترین دروازه‌بان جهان، یک جایزه فوتبال است که از سال ۱۹۸۷ سالانه به بهترین دروازه‌بانی که بیشترین رأی‌ آی‌اف‌اف‌اچ‌اس را بدست می‌آورد، داده می‌شود.
دروازه‌بان بلژیکی، ژان-ماری فاف نخستین برنده این جایزه در سال ۱۹۸۷ بود
دروازه‌بان قرن

در انتهای قرن بیستم، آی‌اف‌اف‌اچ‌اس برای انتخاب دروازه‌بان قرن جهان رأی‌گیری کرد و در این رای‌گیری لو یاشین دروازه‌بان تیم ملی فوتبال شوروی، بالاتر از گوردون بنکس انگلیسی و دینو زوف ایتالیایی، به عنوان بهترین دروازه‌بان قرن انتخاب شد:
| رتبه | بازیکن | ملیت | دوره بازی | میزان آرا |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ | لو یاشین |  شوروی | ۱۹۷۰–۱۹۵۰ | ۱۰۰۲ |
| ۲ | گوردون بنکس |  انگلستان | ۱۹۷۲–۱۹۶۳ | ۷۱۷ |
| ۳ | دینو زوف |  ایتالیا | ۱۹۸۳–۱۹۶۸ | ۶۶۱ |
| ۴ | سپ مایر |  آلمان | ۱۹۷۹–۱۹۶۶ | ۴۵۶ |
| ۵ | ریکاردو زامورا |  اسپانیا | ۱۹۳۶–۱۹۲۰ | ۴۴۳ |
| ۶ | خوزه لوئیس چیلاورت |  پاراگوئه | ۲۰۰۳–۱۹۸۹ | ۳۷۳ |
| ۷ | پیتر اشمایکل |  دانمارک | ۲۰۰۱–۱۹۸۷ | ۲۹۱ |
| ۸ | پیتر شیلتون |  انگلستان | ۱۹۹۰–۱۹۷۰ | ۱۹۶ |
| ۹ | فرانتیشک پلانیچکا |  چکسلواکی | ۱۹۳۸–۱۹۲۶ | ۱۹۴ |
| ۱۰ | آمادئو کاریزو |  آرژانتین | ۱۹۶۴–۱۹۵۴ | ۱۹۲ |
بهترین دروازه‌بان جهان در دهه اول قرن بیست و یکم

در سال ۲۰۱۱، آی‌اف‌اف‌اچ‌اس با در نظر گرفتن عملکرد دروازه‌بان‌ها در دهه اول قرن بیست و یکم، برای انتخاب بهترین دروازه‌بان جهان در دهه اول قرن بیست و یکم رأی‌گیری کرد. جانلوئیجی بوفون دروازه‌بان تیم ملی فوتبال ایتالیا، بالاتر از ایکر کاسیاس و پیتر چک، این عنوان را بدست آورد.
| رتبه | بازیکن | ملیت | میزان آرا |
| --- | --- | --- | --- |
| ۱ | جانلوئیجی بوفون |  ایتالیا | ۱۹۹ |
| ۲ | ایکر کاسیاس |  اسپانیا | ۱۹۷ |
| ۳ | پیتر چک |  جمهوری چک | ۱۵۴ |
| ۴ | ادوین فن در سار |  هلند | ۱۱۶ |
| ۵ | الیور کان |  آلمان | ۹۹ |
| ۶ | دیدا |  برزیل | ۹۰ |
| ۷ | ویکتور والدز |  اسپانیا | ۸۲ |
| ۸ | ژولیو سزار |  برزیل | ۷۶ |
| ۹ | ینس لمان |  آلمان | ۷۲ |
| ۱۰ | روبرتو آبوندانزیری |  آرژانتین | ۶۸ |
بهترین دروازه‌بان ۲۵ سال اخیر: ۲۰۱۲–۱۹۸۷

در سال ۲۰۱۲، آی‌اف‌اف‌اچ‌اس با در نظر گرفتن عملکرد دروازه‌بان‌ها بین سال ۱۹۸۷ یعنی سال آغاز اهدای این جایزه تا سال ۲۰۱۲، برای انتخاب بهترین دروازه‌بان ۲۵ سال اخیر رأی‌گیری کرد. جانلوئیجی بوفون، بالاتر از ایکر کاسیاس و مانوئل نویر، برنده این عنوان شد.
| رتبه | بازیکن | ملیت | میزان آرا |
| --- | --- | --- | --- |
| ۱ | جانلوئیجی بوفون |  ایتالیا | ۲۲۶ |
| ۲ | ایکر کاسیاس |  اسپانیا | ۲۱۳ |
| ۳ | مانوئل نویر |  آلمان | ۲۰۱ |
| ۴ | پیتر اشمایکل |  دانمارک | ۱۷۹ |
| ۵ | الیور کان |  آلمان | ۱۶۲ |
| ۶ | پیتر چک |  جمهوری چک | ۱۵۴ |
| ۷ | خوزه لوئیس چیلاورت |  پاراگوئه | ۱۴۶ |
| ۸ | والتر زنگا |  ایتالیا | ۱۳۲ |
| ۹ | ادوین فن در سار |  هلند | ۱۳۲ |
| ۱۰ | کلودیو تافارل |  برزیل | ۱۳۰ |
در انتهای قرن بیستم، دروازه‌بان اهل شوروی لو یاشین، توسط آی‌اف‌اف‌اچ‌اس به عنوان دروازه‌بان قرن جهان انتخاب شد
در سال ۲۰۱۱، دروازه‌بان ایتالیایی، جانلوئیجی بوفون توسط آی‌اف‌اف‌اچ‌اس به عنوان بهترین دروازه‌بان جهان در دهه اول قرن بیست و یکم انتخاب شد. در سال ۲۰۱۲، او به عنوان بهترین دروازه‌بان جهان در ۲۵ سال گذشته معرفی شد. او همچنین رکورددار دریافت بیشترین عنوان بهترین دروازه‌بان جهان آی‌اف‌اف‌اچ‌اس با پنج عنوان در کنار ایکر کاسیاس و مانوئل نویر است
ساب ۲۱۰

| ساب ۲۱۰ | ساب ۲۱۰ |
| --- | --- |
Saab 210 at the Flygvapenmuseum: Saab 210 at the Flygvapenmuseum
کاربری: Experimental aircraft
تولیدکننده: گروه ساب
طراح: Erik Bratt
نخستین پرواز: ۲۱ ژانویه ۱۹۵۲
تعداد ساخته‌شده: ۱
توسعه‌یافته به: ساب ۳۵ دراکن
ساب ۲۱۰ (به انگلیسی: Saab 210) یک هواگرد ساختِ کارخانهٔ گروه ساب در کشور سوئد است. این هواگرد برای نخستین بار در ۰۱۹۵۲−۰۱−۲۱ ۲۱ ژانویه ۱۹۵۲ میلادی مورد استفاده قرار گرفت.
سامان (چهارمحال و بختیاری)

| سامان سامون | سامان سامون |
| --- | --- |
کشور:  ایران
استان: چهارمحال و بختیاری
شهرستان: سامان
بخش: مرکزی
سال شهرشدن: ۱۳۴۷
مردم: مردم
جمعیت: ۱۴٬۱۹۲ نفر (۱۳۹۵)
جغرافیای طبیعی: جغرافیای طبیعی
مساحت: ۳۷۷ هکتار
ارتفاع: ۱٬۹۶۳ متر
اطلاعات شهری: اطلاعات شهری
شهردار: بیژن سنائی سامانی
ره‌آورد: بادام: قطب تولید بادام ایران، آلوچه، هلو، گردو
پیش‌شمارهٔ تلفن: ۰۳۸
شناسهٔ ملی خودرو:  ایران 71
  سامان  روی نقشه ایران ۳۲°۲۷′۰۵″شمالی ۵۰°۵۴′۴۲″شرقی﻿ / ﻿۳۲٫۴۵۱۴°شمالی ۵۰٫۹۱۱۷°شرقی﻿ / 32.4514; 50.9117   :   سامان  روی نقشه ایران ۳۲°۲۷′۰۵″شمالی ۵۰°۵۴′۴۲″شرقی﻿ / ﻿۳۲٫۴۵۱۴°شمالی ۵۰٫۹۱۱۷°شرقی﻿ / 32.4514; 50.9117   
 :  
باغ‌های گردو در سامان
سامان شهری توریستی در ساحل زاینده رود است که مرکز شهرستان سامان در استان چهارمحال و بختیاری است. این شهر زادگاه شاعران بزرگی چون دهقان سامانی و عمان سامانی است.
جمعیت

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۱۴٬۱۹۲ نفر (در ۴٬۵۵۴ خانوار) بوده‌است.
| جمعیت تاریخی> سال | جمعیت تاریخی> جمعیت | جمعیت تاریخی> ±% |
| --- | --- | --- |
| ۱۳۸۵ | ۱۴٬۷۷۷ | —     |
| ۱۳۹۰ | ۱۵٬۳۲۷ | ۳٫۷٪+ |
| ۱۳۹۵ | ۱۴٬۱۹۲ | ۷٫۴٪− |
موقعیت جغرافیایی

سامان در فاصله ۲۲ کیلومتری شمال شرقی شهرکرد و ۸۵ کیلومتری غرب اصفهان قرار گرفته‌است.
مسیر گردشگری شهرکرد به سامان عبارت است از:
چالشتر(قلعه چالشتر) ـ سامان (پل زمان خان، شوراب صغیر، شوراب کبیر، حاشیه زاینده رود) ـ هوره (پل هوره) ـ مارکده (حاشیه زاینده رود) ـ یان چشمه (سد زاینده رود) ـ بن (گرداب بن) ـ امامزاده بابا پیراحمد.
مردم‌شناسی

مردم این شهر از ترکمان های ایل بهارلو  چهارمحال و بختیاری هستند .مردم شهر سامان در محافل خصوصی به زبان ترکی قزلباشی صحبت می‌کنند و در محافل عمومی مانند مدارس و اداره‌ها عمداتا به زبان فارسی تکلم می‌کنند. با آن که سامان شهر کوچکی است اما زادگاه چندین شاعر بنام است. از جمله این شاعران می‌توان به دهقان سامانی، عمان سامانی، افلاکی سامانی، نیسان سامانی، قطره، دریا، ذره، محیط و تبیان اشاره کرد.
عمان سامانی یکی از معروف‌ترین شاعران ملی است و کتاب شعر بسیار معروفی به نام گنجینة الاسرار دارد که در آن وقایع عاشورا را به زبان شعر توضیح می‌دهد. دیوان گنجینة الاسرار این چنین آغاز می‌شود:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| کیست این پنهان مرا در جان و تن  |  |  کز زبان من همی گوید سخن |
| این که گوید از لب من راز کیست؟  |  |  بنگرید این صاحب آواز کیست؟ |
رسم و رسوم > مراسم چاق چاقو

مراسم چاق چاقو یکی از مراسم‌های عزاداری حسینی می‌باشد که اصالتاً مربوط به شهرستان سامان است و هم‌اکنون در شهرستان سامان (شهر سامان و اکثر روستاهای زیر مجموعه مثل شوراب صغیر) و برخی نقاط استان چهارمحال و بختیاری (مثل سورشجان وفارسان) برگزار می‌شود. نکته مهم مربوط به مراسم چاق چاقو این است که برخلاف بسیاری از مراسم‌های عاشورایی، چاق چاقو در نیمه شب (اغلب ساعت ۳ نیمه شب) و فقط یک شب (صبح عاشورا) برگزار می‌شود. در این مراسم دسته بزرگی از جمعیت با شکلی خاص، اشعاری ویژه و آهنگی مخصوص در شهر سامان به راه می‌افتند و هر شخص دو قطعه سنگ یا چوب تخت در دست می‌گیرد با نظمی خاص برهم می‌کوبند.
مردم در این شب تا زمانی که هوا تاریک است باید شهر را دور بزنند و مراسم تا اذان صبح ادامه پیدا می‌کند و پس از اقامه نماز جماعت صبح به خانه یا مساجد بازمی‌گردند و خود را برای عزاداری روز عاشورا آماده می‌کنند.
یکی از نوحه‌های مخصوص این مراسم (که به زبان بومی شهر سامان یعنی ترکی قزلباشی است):
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| آی آلا گین چالمَسِـن  |  |  بـِگـِئجَه سحر اُولمَسِن |
| گین چالور طوفان اولُر  |  |  کرب و بلادَ قان اولُر |
| گین چالور طوفان اولُر  |  |  اصغر بـُقازِ قان اولُر |
| آی آلا گین چالمَسِـن  |  |  شام غریبان اُولمَسِن |
| آی آلا گین چالمَسِـن  |  |  زینب پریشان اُولمَسِن |
رسم و رسوم > مراسم نار زنی

اینمراسم درهنگام عروسی‌ها انجام داده می‌شود دامادبربالای بام خانه ای می‌رود وبرای مهمانانی که پایین ایستاده‌اند میوه پرت می‌کنند می‌گویند این مراسم شگون دارد
مشاهیر

دهقان سامانی: میرزا ابوالفتح خان دهقان سامانی، ملقّب به «سیف الشعرا» و متخلّص به «دهقان سامانی»، از شاعران به نام ایران می‌باشد. دهقان سامانی در اصفهان در مدرسهٔ صدر نزد آخوند ملا محمد کاشانی و شیخ حسن شیرازی تحصیل علوم ادبی و دینی کرد. از معروف‌ترین آثار دهقان، می‌توان به دیوان اشعار او اشاره کرد که به «شکرستان» معروف است.
عمان سامانی: میرزا نورالله عمان سامانی، ملقّب به «تاج الشعرا» و متخلّص به «عمان سامانی»، یکی از معروف‌ترین شاعران ملی است و کتاب شعر بسیار معروفی به نام گنجینة الاسرار دارد که در آن وقایع عاشورا را به زبان شعر توضیح می‌دهد. و سامان اردستانی یکی از شاگردهای ایشان می‌باشند.
مکان‌های تفریحی > پل زمان خان

مقالهٔ اصلی: پل زمان خان
پل زمان خان مهم‌ترین قطب گردشگری استان چهارمحال و بختیاری محسوب می‌شود و یکی از بناهای با ارزش و قدیمی شهر سامان است که دارای دو دهانه، ۳۰ متر طول و ارتفاع ۱۲ متر است. پل زمان خان بر روی رودخانه زاینده رود بر روی سه‌پایه سنگی طبیعی بنا شده و در ۲۲ کیلومتری شمال شهرکرد قرار دارد. دیرینگی این پل مربوط به دوره صفویان است و آخرین مرمت آن در سال ۱۳۲۱ انجام شده‌است.
در حال حاضر این پل بیش تر جنبه گردشگری دارد. قرار گرفتن پل زمان خان بر روی آب‌های زاینده رود و وجود مناظر طبیعی چشمگیر اطراف در کنار اقدامات عمرانی انجام شده، این منطقه را به یکی از قطب‌های گردشگری شهر سامان تبدیل کرده‌است. اطراف پل مملو از باغ‌های فراوان با درختان گوناگون میوه می‌باشد که مناظر زیبایی را به وجود می‌آورند. منطقه‌ای که پل زمان خان در آن قرار دارد دارای آب و هوای معتدل و بسیار پاکیزه است و در روزهای تعطیل میزبان سیل گردشگران می‌باشد. بیش تر ماهیان این رودخانه ماهی قزل آلای وحشی (گوشت صورتی) می‌باشد و جریان آب رودخانه بسیار تند است.
جاده آسفالته، واحدهای اقامتی و پذیرایی (هتل گل‌های سامان و مجتمع توریستی) پارکینگ، سکوی نشیمن، تجهیزات برای بازی کودکان، فضای سبزو سرویس بهداشتی و فاصله دو کیلومتری تا پمپ بنزین از امکانات و تسهیلات موجود در این کانون گردشگری است.
مکان‌های تفریحی > پل زمان خان > قنات‌های سامان معروف به مرودشت

در استان چهار محال و بختیاری ۸۴۰ رشته قنات وجود دارد و سامان بیشترین تعداد قنات را دارد. قدیمی‌ترین قنات استان، قنات لغدنبه سامان می‌باشد.
از دیگر قنات‌ها و چشمه‌های سامان می‌توان به قنات پِز، یالانچی، چشمه سامان، چشمه مزرعه برمه (واقع در کوه برمه) و … اشاره کرد که از هر کدام برای آبیاری مزارع سامان استفاده می‌شود. وجود این قنات‌ها یکی از علت‌های اصلی رونق کشاورزی و پرورش گردو و بادام در سامان می‌باشد.
مکان‌های تفریحی > مزرعه‌های سامان

در شهر سامان مزارع بسیاری وجود دارد که معروف‌ترین آن‌ها عبارت است از: لغدم (از قنات لغدمبه برای آبیاری این مزرعه استفاده می‌شود)، سامان آخاره، پز، دستیگر، یالانچی، گاوچر و مزرعه قدیمی برمه (واقع در کوه برمه) می‌باشند. در گذشته آب چشمه مزرعه برمه با لوله‌های گلی (تموشه) برای آشامیدن به قلعه شهر منتقل می‌شده و هنوز هم آثاری از این لوله‌ها بر جای مانده‌است.
امروزه مردم سامان علاوه بر مزرعه‌ها در طرح‌های کشاورزی سامان که با لوله از رودخانه زاینده رود آب بر سر زمین‌ها می‌آورند نیز فعالیت دارند و در طرح‌های کشاورزی سامان بیش تر گردو، بادام، زردآلو، گیلاس، آلوچه و هلو کشت می‌شود، جالب است که بدانید بیشترین هلو استان در شهرستان سامان (و به ویژه تمامی روستاهای زیر مجموعه) کشت می‌شود. همچنین در مزرعه‌های شخصی صیفی جات، جو، گندم و یونجه کاشته می‌شود.
مکان‌های تفریحی > مسجد جامع سامان

مقالهٔ اصلی: مسجد جامع سامان
مسجد سامان در محله مسجد جامع یا میانه شهر سامان قرار دارد. این مسجد دارای یک شبستان و دو ورودی در شمال خاوری و جنوب باختری می‌باشد که ورودی شمال خاوری به شکل هشتی و با گنبدی عرقچین ساخته شده‌است. شبستان مسجد پلانی مستطیل شکل دارد و به شیوه طاق و چشمه بر روی هشت ستون سنگی مشعلی شکل استوار شده‌است. مسجد سامان فاقد تزیینات خاص است و رسمی بندی‌هایی که از آجر و در نمای ورودی شمال مسجد به کار رفته تنها تزیینات آن است. مصالح مورد استفاده در این مسجد که قدمت آن به دوره قاجاریه می‌رسد، عبارتند از: آجر، گچ و ساروج. دیرینگی این مسجد مربوط به دروه قاجار است و در تاریخ ۲۸ شهریور ۱۳۸۶ با شماره ثبت ۱۹۶۷۶ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. متأسفانه سر در مسجد که یکی از ملاکهای تشخیص قدمت مسجد است، هنگام مرمت مسجد بخاطر عبور سیم برق یا به هر دلیلی گوشه آن آسیب دیده‌است.
سامان از نظر برخی بزرگان

محمدحسن خان اعتمادالسلطنه (صنیع الدوله)، مترجم و رئیس دارالطباعه و دارالترجمة ناصرالدین شاه در کتاب مراة البلدان ناصری در مورد سامان نوشته شده‌است که:
سامان ۳۰۰ خانوار جمعیت ملکی اربابی دارد. باغات بسیار و ۱۷ مزرعه دارد که از چشمه و قنات و رودخانه آن مشروب می‌شود
دهقان سامانی، از معروف‌ترین شاعران استان چهارمحال و بختیاری در مورد زادگاهش چنین گفته‌است:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| سامان که بود به زیر کوه شیراز |  | داده‌است به مرغ روح سعدی پرواز |
| آن مرغ شده به قالب دهقان باز |  | گوید غزل و همی بر آرد آواز |
| ای دل ار می‌طلبی مملکت جانی را |  | رو به سامان وببین جنت روحانی را |
| دهی آراسته و ساخته بینی چو بهشت |  | مستعد گشته به هر فصل و گل افشانی را |
پل زمانخان

پل زمانخان بر روی زاینده رود و مجموعه کاخ پیشین فرح دیبا که اکنون به هتل تبدیل شده از جمله جاذبه‌های گردشگری شهر محسوب می‌شود. آرامگاه دهقان سامانی، شاعر پرآوازه ایرانی نیز در این شهر قرار دارد،
کشاورزی

این منطقه به‌دلیل وضعیت خاص جغرافیایی برای تولید محصولاتی همچون بادام و گردو بسیار مناسب است. ۱۳درصد بادام کشور در شهرستان سامان تولید می‌شود.در شهر سامان مزارع بسیاری وجود دارد که معروف‌ترین آن‌ها عبارت است از: لغدم (از قنات لغدمبه برای آبیاری این مزرعه استفاده می‌شود)، پز، دستیگر، یالانچی، گاوچر و مزرعه قدیمی برمه (واقع در کوه برمه) می‌باشند. در گذشته آب چشمه مزرعه برمه با لوله‌های گلی (تموشه) برای آشامیدن به قلعه شهر منتقل می‌شده و هنوز هم آثاری از این لوله‌ها بر جای مانده‌است.
امروزه مردم سامان علاوه بر مزرعه‌ها در طرح‌های کشاورزی سامان که با لوله از رودخانه زاینده رود آب بر سر زمین‌ها می‌آورند نیز فعالیت دارند و در طرح‌های کشاورزی سامان بیش تر گردو، بادام، زردآلو، گیلاس، آلوچه و هلو کشت می‌شود، بیشترین هلو استان چهارمحال و بختیاری در شهرستان سامان (و به ویژه تمامی روستاهای زیر مجموعه) کشت می‌شود. همچنین در مزرعه‌های شخصی صیفی جات، جو، گندم و یونجه کاشته می‌شود.
مراکز آموزشی

دانشگاه پیام نور واحد سامان: دانشگاه پیام نور سامان در سال ۸۶ با یک رشته تحصیلی (مدیریت صنعتی) و با ۷۵ نفر دانشجو فعالیت خود راآغاز نمود. اکنون تعداد رشته‌های تحصیلی در دانشگاه هشت رشته (مدیریت صنعتی، مدیریت جهانگردی، حسابداری، علوم اقتصادی، مهندسی صنایع، مهندسی مدیریت پروژه، ریاضیات و کاربردها، مترجمی زبان انگلیسی) در مقطع کارشناسی و با پذیرش از طریق دوره‌های رسمی و فراگیر، بدون آزمون در حال حاضر به ۵۰۰ دانشجو خدمات رسانی می‌نماید.
پل زمان‌خان - تابستان ۱۳۹۲
پل زمان خان
رودخانه زاینده‌رود در شهرستان سامان
پل زمان خان در تابستان سال ۱۳۹۲
اگر روم ز پیش فتنها برانگیزد

غزلی با مطلعِ «اگر روم ز پی‌اش فتنه‌ها برانگیزد» غزل شمارهٔ ۱۵۵ از دیوانِ حافظ در تصحیحِ محمد قزوینی و قاسم غنی است.
در اجراها

عبدالوهاب شهیدی در برنامهٔ شمارهٔ ۱۱۲ از مجموعهٔ گل‌های تازه این غزل را در دستگاهِ سه‌گاه، و حسین قوامی در برنامهٔ شمارهٔ ۱۵۴ از مجموعهٔ برگ سبز در آوازِ بیات زند اجرا کرده‌اند.
میراث فرهنگی

نقاشی یک میراث فرهنگی در رم
این مقاله دربارهٔ میراث فرهنگی است. برای سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری را ببینید.
میراث فرهنگی به کلیهٔ آثار باقی‌مانده از گذشتگان گفته می‌شود که دارای ارزش فرهنگی باشد. این آثار می‌تواند دربرگیرندهٔ آثار ملموس (مانند بناهای باستانی) یا آثار ناملموس (مانند آداب و رسوم یک منطقه) باشد که امروزه در حفظ آن برای آیندگان می‌کوشند.
میراث فرهنگی منحصربه‌فرد، غیرقابل جایگزینی و در میان نسل‌ها از ارزش و احترام برخوردار است. چیزهای کوچک‌تر ازجمله آثار هنری و دیگر شاهکارهای فرهنگی در موزه‌ها و گالری‌های هنری گردآوری می‌شوند در حالی که برخی دیگر همچون بناهای باستانی در مجموع یک میراث فرهنگی شناخته می‌شود.
اهمیت حفظ آثار

میراث بر جای مانده از گذشتگان در مطالعهٔ تاریخ بشر مؤثر هستند. حفظ آن‌ها نیازهای گذشتگان را بازگو می‌کند و در پس هر یک داستانی نهفته‌است. از دیدگاهی دیگر حفظ آثار می‌تواند به اعتبارسنجی خاطرات گذشتگان کمک کند.
امروزه روش‌های رایانه‌ای می‌تواند با دقت بسیاری شکل و ظاهر آثار اکتشافی را به دست آورد و داده‌های بسیاری را از شیوهٔ زندگی گذشتگان ارائه کند.
شوربختانه بیش‌ترین خطری که آثار باستانی را تهدید می‌کند از سوی گردشگران است. مواردی از قبیل دست زدن به آثار یا حتی نوری که برای دیدن آن‌ها مورد نیاز است و دیگر خطرهایی که در راه شناساندن و قابل درک ساختن آثار ایجاد می‌شود. در واقع این خطر، این حقیقت را که همهٔ آثار کشف شده در یک روند دگرگونی پیوسته قرار دارند تقویت می‌کند، بنابراین آنچه می‌کوشیم ثابت بماند در اصل در حال دگرگونی است و هرگز آنچه که در ابتدا بوده نخواهد بود.
دگرگونی مشابهی نیز در ارزش آثار برای هر نسل وجود دارد و چیزی که آنان را با گذشته پیوند می‌دهد. آنچه برای یک نسل میراث فرهنگی شناخته می‌شود، ممکن است توسط نسل بعدی حذف شود تنها برای این‌که توسط نسل پسین‌تر احیا گردد..
گونه‌های میراث فرهنگی > اموال فرهنگی

اموال فرهنگی (میراث مادی) دربرگیرندهٔ میراث فرهنگی فیزیکی یا ملموس هستند مانند بناها و مکان‌های تاریخی، آثار باستانی، مجسمه‌ها، کتاب‌ها، اسناد، آثار هنری، ماشین‌ها و دیگر ساخته‌هایی که گمان می‌رود برای آیندگان ارزشمند باشند. این اموال، شامل اشیایی است که از نظر باستان‌شناسی، معماری، علوم یا فناوری برای یک فرهنگ معین بااهمیت باشند.
میراث مادی، به نوبهٔ خود، شامل میراث منقول (که به آسانی از جایی به جای دیگر قابل انتقال است) و میراث غیرمنقول (که قابل انتقال به جای دیگری نیستند) می‌شود. در گذشته و به ویژه در قوانین ملی کشورها میان میراث منقول و غیرمنقول، تفاوت زیادی وجود داشت و ارزش تاریخی بیش‌تر به یادمان‌ها، اشیای عتیقه و کارهای هنری معطوف بود. لیکن در سده‌های اخیر، اهل فن بر کم‌رنگ کردن مرز میان میراث منقول و غیرمنقول و یکپارچه‌سازی تمام وجوه میراث تمایل بیشتری نشان داده‌اند.
جنبه‌ها و رشته‌های حفظ میراث ملموس عبارتند از:
بایگانی‌شناسی
حفظ و مرمت
حفاظت هنری
حفاظت معماری
حفاظت فیلم
حفاظت گرامافون
حفاظت دیجیتال
گونه‌های میراث فرهنگی > میراث فرهنگی ناملموس (معنوی)

مقاله‌های اصلی: میراث فرهنگی و معنوی بشر و فهرست میراث فرهنگی و معنوی یونسکو
میراث فرهنگی ناملموس به جنبه‌های غیر فیزیکی یک فرهنگ گفته می‌شود و اغلب آداب و رسوم جامعه در یک دورهٔ زمانی را دربر می‌گیرد یا راه و روش رفتار در جامعه که معمولاً قوانین رسمی عمومی برای کارکرد در یک فضای فرهنگی خاص هستند. به عبارت دیگر میراث معنوی شامل بخشی از فرهنگ ماست که به شکل شفاهی و سینه به سینه به ما به ارث رسیده‌است.
این موارد شامل ارزش‌های اجتماعی، هنرهای نمایشی، هنرهای دستی و سنتی، سنت‌ها، آداب و رسوم و روش‌ها، باورهای زیبایی شناسانه و معنوی، بیان هنری، زبان و دیگر جنبه‌های کارکردهای انسانی است. به‌طور کلی حفظ میراث معنوی دشوارتر از حفظ میراث فرهنگی مادی است.
میراث معنوی یا به عبارت دیگر میراث غیرملموس بخش اساسی فرهنگ هر جامعه را تشکیل می‌دهد. تمامی آثار به جا مانده از فرهنگ‌های مختلف، معرف اندیشه و فرهنگ معنوی حاکم بر آن جوامع می‌باشد. در حقیقت معنویات بشر به صورت آثار مادی، فرهنگی و تاریخی تجلی می‌یابد و جنبهٔ ملموس میراث معنوی را ایجاد می‌نماید. میراث فرهنگی، حقیقت فرهنگی هر ملت است و رکن اساسی آن به‌شمار می‌رود که در حقیقت همان جوهر یا اصل فرهنگ هر قوم را تشکیل می‌دهد. توجه به میراث معنوی از این نظر حائز اهمیت است که در مقابل یکسان‌سازی فرهنگی در جهان می‌تواند مقاومت نماید. با حمایت از فرهنگ‌های گوناگون و توجه به آن‌ها می‌توان در مقابل جهانی شدن ایستادگی نمود و از هویت فرهنگی حفاظت کرد.
جنبه‌های حفظ میراث ناملموس عبارتند از:
فولکلور
تاریخ شفاهی
حفظ زبان
گونه‌های میراث فرهنگی > میراث طبیعی

میراث طبیعی نیز بخش مهمی از میراث جوامع است که دربرگیرندهٔ حومهٔ شهر، محیط زیست طبیعی از جمله گیاهان و جانوران به عنوان «تنوع زیستی» و عناصر زمین‌شناسی (از قبیل کانی شناسی، ژئومورفولوژی، فسیل‌شناسی و…) به عنوان «تنوع زمین» است. این گونه از مناطق میراثی، با جذب گردشگران خارجی و داخلی، اغلب به عنوان بخش مهمی از صنعت گردشگری یک کشور ایفای نقش می‌کنند.
جنبه‌های حفظ میراث طبیعی عبارتند از …
گونه‌های میراث فرهنگی > چشم‌انداز فرهنگی

میراث فرهنگی همچنین ممکن است به چشم‌اندازهای فرهنگی گفته شود. میراث‌های طبیعی که دربرگیرندهٔ اموال فرهنگی از قبیل بناهای باستانی نیز باشند.
افزون بر این، یکی دیگر از وجوه بسیار مهم میراث، یعنی ارتباط میان میراث و جامعه، امروز جایگاه ویژه‌ای یافته‌است. به این ترتیب که میراث فرهنگی اعم از انواع مادی و غیر مادی آن بایستی در ارتباط با ارزش‌های فرهنگی جامعه تولیدکننده آن، مطالعه و بررسی شود.
جنبش میراث جهانی

ثبت جهانی آثار نتیجهٔ نگرانی جهانی از حفاظت میراث فرهنگی و طبیعی بود که در کنفرانس یونسکو در ۱۹۷۲ به تصویب رسید. بناهای یادبود، گروه‌هایی از بناها و مانند آن باید دارای ارزش جهانی زیادی از نظر تاریخ، هنر یا علم باشند تا صلاحیت قرار گرفتن در طبقه‌بندی جهانی را به دست آورند.
به عنوان مثال، میراث فرهنگی زیر آب توسط کنوانسیون حفاظت از میراث فرهنگی زیر آب یونسکو محافظت می‌شود. این قرارداد یک سند قانونی است که کمک به کشورهای عضو برای بهبود حفاظت از میراث فرهنگی زیر آب است.
افزون بر این، یونسکو آغاز به تعیین شاهکارهای میراث شفاهی و ناملموس بشریت کرده‌است.
سندها و پیمان‌های بین‌المللی در این زمینه عبارتند از:
منشور آتن، ۱۹۳۱
پیمان زوریخ، ۱۹۳۵
کنوانسیون لاهه برای حفاظت از میراث فرهنگی هنگام وقوع جنگ، ۱۹۵۴
منشور ونیز، ۱۹۶۴
منشور بارسلونا، ۲۰۰۲
ایکوموس
کمیتهٔ بین‌المللی سپر آبی مدیریت بلایای طبیعی و انسانی
اثر هنرمندانه سال 1751 « ویرانه های رومی با یک پیامبر»‌ توسط  جووانی پائولو پانینی، میراث فرهنگی امپراطوری روم  که بعد ها پایه ای برای فرهنگ غربی به‌ویژه رنسانس و نوکلاسیسیسم  شد .
نقالی، یک میراث معنوی ثبت جهانی شده از سوی ایران
حصیر بافی در بین مردم بلوچ
چشم‌انداز فرهنگی توس، نامزد ثبت جهانی یونسکو
پلاک معرفی کننده کارتاژ به عنوان  یک میراث جهانی
لوله پیتو

لوله پیتو (به انگلیسی: Pitot tube) دستگاهی برای اندازه‌گیری جریان سیالات است که سرعت حرکت مایع را اندازه‌گیری می‌کند. این دستگاه در اوایل قرن هجدم توسط آنری پیتو مهندس اهل فرانسه اختراع شد و در اواسط قرن نوزدهم توسط دانشمند فرانسوی، هنری دارسی، به شکل امروزی خود درآمد. این دستگاه به‌طور گسترده برای اندازه‌گیری سرعت هوای یک هواپیما، سرعت آب یک قایق و سرعت گاز، هوا و مایع در کاربردهای صنعتی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
هواپیماها از لوله پیتو برای اندازه‌گیری سرعت هوا استفاده می‌کنند.