انتخابات قانون‌گذاری ۱۹۸۹ لهستان
زمینه

در ماه مه و اوت ۱۹۸۸ موج‌های گسترده اعتصاب کارگران در جمهوری مردمی لهستان آغاز شد. اعتصابات و همچنین تظاهرات‌های خیابانی تا بهار و تابستان ادامه یافت و در اوایل سپتامبر ۱۹۸۸ پایان یافت. این اقدامات، رژیم کمونیستی را شوکه کرد تا اینکه آنها تصمیم گرفتند در مورد شناخت حزب همبستگی (لهستانی : Solidarność)، اتحادیه کارگری «غیررسمی» که بعداً به یک جنبش سیاسی تبدیل شد، به صحبت بپردازند. در نتیجه، بعدها در همان سال، رژیم تصمیم به مذاکره با مخالفان گرفت، که راه را برای توافق‌نامه میزگرد ۱۹۸۹ باز کرد. دومین موج اعتصاب بزرگ (اوت ۱۹۸۸) هم دولت و هم رهبران ارشد حزب همبستگی را متعجب کرد، زیرا آنان منتظر اقداماتی با این شدت نبودند. این اعتصابات بیشتر توسط فعالان محلی برگزار می‌شد، کسانی که هیچ خبری از این موضوع نداشتند که رهبران آنها در ورشو قبلاً مذاکرات پنهانی با کمونیست‌ها را آغاز کرده‌اند
در جریان مذاکرات میز گرد ، حزب کمونیست کارگران متحد لهستان (PZPR) و جنبش همبستگی به توافق رسیدند. توافق نهایی در تاریخ ۴ آوریل ۱۹۸۹ به امضا رسید و باعث به پایان رسیدن حکومت کمونیستی در لهستان شد. در نتیجه، قدرت سیاسی به یک قوه مقننه تازه ایجاد شده (سیم به همراه مجلس سنا بازسازی شده) واگذار شد و در همان زمان دفتر رئیس‌جمهور دوباره تأسیس شد. همبستگی به یک حزب سیاسی مشروع و قانونی تبدیل شد: در ۷ آوریل ۱۹۸۹ مجلس موجود قانون انتخابات و قانون اساسی را تغییر داد (از طریق نوآوری آوریل) و در ۱۷ آوریل، دیوان عالی لهستان همبستگی را ثبت رساند. چندی بعد، پس از امضای این توافق، رهبر همبستگی لخ والسا به رم سفر کرد تا توسط پاپ لهستانی ژان پل دوم پذیرفته شود.
شاید مهمترین تصمیمی که در جریان مذاکرات میزگرد گرفته شده بود اجازه برگزاری انتخابات حدوداً آزاد در لهستان باشد (وعده داده شده بود که چهار سال بعد انتخاباتی کاملاً آزاد برگزار شود). قرار بود تمام کرسی‌های سنای تازه بارسازی شده در لهستان به‌طور دموکراتیک انتخاب شوند، همین‌طور ۱۶۱ کرسی (۳۵ درصد از کل) در سیم.
۶۵ درصد باقی مانده از کرسی‌های سیم متعلق به PZPR و احزاب وابسته به آن (حزب متحد خلق (ZSL)، اتحاد دموکرات‌ها (SD) و احزاب کاتولیک همسو با کمونیست) بود. این کرسی‌ها عملاً به رای‌گیری گذاشته شده بودند، اما فقط نامزدهای حامی دولت مجاز به شرکت در انتخابات بودند. علاوه بر این، تمام ۳۵ کرسی منتخب از طریق لیست سراسر کشوری، برای کاندیداهای PZPR رزرو شده بود به شرط آنکه مورد پشتیبانی خاصی قرار گرفته شوند. این عمل به منظور اطمینان از این بود که برجسته‌ترین رهبران PZPR انتخاب می‌شوند.
نتیجه انتخابات تا حد زیادی غیرقابل پیش‌بینی بود و همین‌طور نظرسنجی‌های قبل از انتخابات قاطع نبودند. گذشته از این، لهستان از دهه ۱۹۲۰ یک انتخابات واقعاً عادلانه برگزار نکرده بود، بنابراین سابقه کمی وجود داشت. آخرین انتخابات مناقشه برانگیز ، انتخابات سال ۱۹۴۷ بود که در میان ظلم و ستم شدید کمونیست و تقلب در انتخابات همراه بود. اما این بار، برای بسیاری از کرسی‌ها، هم در بین نامزدهای کمونیست و همبستگی، و هم در مواردی بین کاندیداهای مختلف کمونیست، رقابت و باز و نسبتاً عادلانه ای وجود خواهد داشت. اگرچه سانسور هنوز به قوت خود باقی مانده بود، به دلیل داشتن یک روزنامه جدید به نام گازتا ویبورچا و فعالیت‌های مجدد  Tygodnik Solidarność، به مخالفان اجازه داده شد که آزادانه تر از گذشته فعالیت کنند. پویش همبستگی به رسانه‌های تلویزیونی نیز دسترسی پیدا کرد به طوری که ۲۳٪ از زمان انتخابات در تلویزیون لهستان به این پویش اختصاص یافت. همچنین هیچ محدودیتی برای حمایت مالی وجود نداشت. نتیجه نظرسنجی که در آوریل به پایان رسید (چند روز پس از امضای توافق‌نامه میزگرد) حاکی از آن است که بیش از ۶۰٪ از افراد خواهان همکاری پویش همبستگی با دولت هستند. نظرسنجی مجلس سنا نیز یک هفته بعد برگزار شد که حاصل آن نشان داد که ۴۸٪ از اپوزیسیون حمایت می‌کنند، ۱۴٪ از دولت کمونیست حمایت می‌کنند و ۳۸٪ نیز بیطرف بودند. در چنین شرایطی، هر دو طرف مفهوم ناآشنای دیگری را تجربه کردند یعنی کارزار انتخاباتی. کمونیست‌ها می‌دانستند که ۶۵٪ از کرسی‌ها برای آنها تضمین شده‌است و انتظار داشتند که یک رقابت سخت را تجربه کنند ولی در نهایت به پیروزی برسند. دولت کمونیست همچنان بر اکثر رسانه‌های مهم و افراد مشهور ورزشی و تلویزیونی به عنوان کاندیداها و همچنین شخصیت‌های محلی موفق کنترل داشت. برخی از اعضای اپوزیسیون نگران بودند که این کنترل بر روی رسانه‌ها و افراد مشهور، به میزان کافی آرای افراد کم سواد جامعه را کسب می‌کند و این آرا باعث مشروعیت بخشیدن به کمونیست‌ها می‌شود. تنها چند روز قبل از ۴ ژوئن، حزب کمیته مرکزی در مورد واکنش احتمالی جهان غرب در مورد عدم پیروزی همبستگی حتی در یک کرسی بحث می‌کرد. در همان حال، همبستگی انتظار داشت که بیش از ۲۰ کرسی را بدست نیاورد. همبستگی همچنین از اینکه ترکیب مناطق انتخاباتی برای آن‌ها مطلوب نبوده‌است، شکایت می‌کردند.