stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
استان آولینو

مکان در 23x15px|border |alt=|link= ایتالیا
| Province of Avellino | Province of Avellino |
| --- | --- |
فهرست استان‌های ایتالیا: فهرست استان‌های ایتالیا
Map highlighting the location of the province of Avellino in Italy: Map highlighting the location of the province of Avellino in Italy
Region: کامپانیا
Capital(s): آولینو
Comuni: ۱۱۹
حکومت: حکومت
 • President: Cosimo Sibilia
مساحت: مساحت
 • کل: ۲۷۹۲ کیلومتر مربع (۱۰۷۸ مایل مربع)
جمعیت (۲۰۰۱): جمعیت (۲۰۰۱)
 • کل: ۴۲۹۰۷۳
 • تراکم: ۱۵۰/کیلومتر مربع (۴۰۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (CET)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (CEST)
Postal code: ۸۳۰۱۰-۸۳۰۱۸, ۸۳۰۲۰-۸۳۰۳۲, ۸۳۰۳۴-۸۳۰۵۴, ۸۳۰۵۶-۸۳۰۵۹
Telephone prefix: ۰۸۱, ۰۸۲, ۰۸۲۴, ۰۸۲۵, ۰۸۲۷, ۰۸۳۵
پلاک خودرو: AV
ISTAT: ۰۶۴
استان آولینو (به ایتالیایی: Provincia di Avellino) از استان‌های کشور ایتالیا است. استان آولینو در جنوب این کشور قرار دارد. مرکز این استان شهر آولینو و زیرمجموعه ناحیه کامپانیا می‌باشد. مساحت این استان ۲٬۷۹۲ کیلومتر مربع و جمعیت آن ۴۲۹٬۰۷۳ نفر است.
مهم‌ترین محصولات کشاورزی این استان فندق و شاه بلوط میباشد.
مگان ۲.۰

| مگان ۲٫۰ | مگان ۲٫۰ |
| --- | --- |
پوستر تبلیغاتی: پوستر تبلیغاتی
کارگردان: جرارد جانستون
تهیه‌کننده:  جیسون بلام  جیمز وان  الیسون ویلیامز 
نویسنده: آکلا کوپر
بر پایه: شخصیت‌ها اثر آکلا کوپر     جیمز وان
بازیگران:  الیسون ویلیامز  وایولت مک‌گرا  جنا دیویس  برایان جردن آلوارز  ایوانا ساخنو  تیم شارپ  اریستاتل اطهری  جامین کلمنت 
شرکت تولید:  بلوم‌هاوس پروداکشنز  اتومیک مانستر  دیواید/کانکر 
توزیع‌کننده: یونیورسال پیکچرز
تاریخ‌های انتشار:  ۲۷ ژوئن ۲۰۲۵ (۲۰۲۵-0۶-۲۷)  
کشور: ایالات متحده
زبان: انگلیسی 
مِگان ۲٫۰ (سبک‌دهی‌شده به‌صورت M3GAN 2.0) فیلمی آمریکایی در ژانر ترسناک علمی تخیلی به نویسندگی آکلا کوپر و کارگردانی جرارد جانستون است. این فیلم دنباله‌ای بر مگان (۲۰۲۲) محسوب می‌شود، و الیسون ویلیامز و وایولت مک‌گرا در کنار ایوانا ساخنو، تیم شارپ، اریستاتل اطهری و جامین کلمنت در آن به ایفای نقش می‌پردازند. جیسون بلام و جیمز وان به عنوان تهیه‌کننده زیر نظر شرکت‌های بلوم‌هاوس پروداکشنز، اتومیک مانستر در کنار دیواید/کانکر بازمی‌گردند.
مِگان ۲٫۰ قرار است در ۲۷ ژوئن ۲۰۲۵ توسط یونیورسال پیکچرز در ایالات متحده به نمایش در آید.
زمینه داستان

دو سال پس از وقایع مگان, جما یک نویسنده و مدافع مقررات در صنعت هوش مصنوعی شده است. فناوری M3GAN دزدیده شده و توسط یک پیمانکار دفاعی برای ایجاد ربات جاسوسی به نام آملیا استفاده شده است که خودآگاه می‌شود و تصمیم به چیرگی هوش مصنوعی می‌گیرد. جما با بازسازی یک M3GAN ارتقا یافته برای مبارزه با آملیا پاسخ می‌دهد.
بازیگران

آلیسون ویلیامز در نقش جما
وایولت مک‌گرا در نقش کیدی
ایمی دانلد در نقش مگان
جنا دیویس به عنوان صداپیشه مگان
برایان جردن آلوارز در نقش کول
جن ون اپس در نقش تِس
ایوانا ساخنو
تیم شارپ
اریستاتل اطهری
جامین کلمنت
تولید

در نوامبر ۲۰۲۲، نیویورک تایمز گزارش داد که یونیورسال پیکچرز از عملکرد فروش گیشه مگان راضی بوده و برنامه‌هایی برای ساخت دنباله آن دارد. در ژانویه ۲۰۲۳، جرارد جانستون صحبت‌هایش را در مورد دنبالهٔ فیلم تأیید کرد، و جیمز وان توضیح داد که او «ایده‌ای دارد که دنباله‌ها به کجا خواهند رفت». چند هفته بعد، یونیورسال تاریخ انتشار و عنوان مِگان ۲٫۰ را برای فیلم تأیید کرد. آکلا کوپر نیز برای نوشتن فیلمنامه و جانستون نیز برای کارگردانی بازگشتند.
آلیسون ویلیامز و وایولت مک‌گرا به‌ترتیب نقش جما و کیدی را تکرار می‌کنند. جنا دیویس، برایان جردن آلوارز، و جن ون اپس نقش‌های خود را از فیلم قبلی تکرار می‌کنند، در حالی که ایوانا ساخنو، تیم شارپ، اریستاتل اطهری و جامین کلمنت به جمع بازیگران اصلی پیوستند. تصویربرداری اصلی از ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۴، در نیوزیلند آغاز شده است.
انتشار

مِگان ۲٫۰ قرار است در ۲۷ ژوئن ۲۰۲۵ منتشر شود. این فیلم در ابتدا قرار بود در ۱۷ ژانویه ۲۰۲۵، و ۱۶ مه ۲۰۲۵ اکران شود.
نقد تاریخنگاری پان‌ترکیسم

روی جلد نشریه بوزکورت (گرگ‌های خاکستری) ارگان پان‌ترکی فاصله سال‌های ۱۹۳۹–۱۹۴۲. کادر نقطه چین، وسعت امپراطوری مورد نظر پان‌ترکیست‌ها را شامل مناطق شمالی ایران و افغانستان نشان می‌دهد.
تاریخنگاری پان‌ترکیسم بر عقاید سیاست گذاران طرفدار نظریات قوم‌گرایی متکی بوده و برای تحقق اهداف خود در صدد تغیر واقعیت‌های تاریخی و جغرافیای انسانی هستند. در این میان پان‌ترکیسم با توجه به سابقه مهاجرت قبایل ترک به منطقه کهن خاورمیانه و درگیری‌های شدید ناشی از آن از بزرگ‌ترین طرفداران مهندسی معکوس تاریخ و تغییر آن به نفع جریان پان ترک بوده است. گسترش پان ترکیسم در منطقه، می‌تواند منافع ملی را مورد هدف قرار دهد.
به گفتهٔ ولادیمیر مینورسکی خاورشناس: «هر جا که پرسش حل‌نشده‌ای در زمینهٔ فرهنگ قوم‌های شرق باستان پدید آید ترکان بی‌درنگ دست خود را همان‌جا دراز می‌کنند». مینورسکی ضمن انتقاد از روش مورّخان پان‌ترکیست، بیان می‌دارد که «مسائل علمی حل‌نشده‌ای در زمینهٔ فرهنگ اقوام شرق باستان» بستری برای جعل تاریخی و توجیه مقاصد ایدئولوژیک پان‌ترکیسم فراهم ساخته است.
ادعاهای جغرافیایی

هدف پان‌ترکیسم و پان‌تورانیسم بر دوپایه استوار بوده، نخست بیرون راندن اقوامی که غیر ترک خوانده می‌شد از سرزمین‌های اشغالی و اقدام دوم الحاق سرزمین‌های دیگر به قلمرو خود و در این راه از دستکاری تاریخ و تاریخ‌سازی کمک گرفته‌اند.
حتی بعد از فروپاشی عثمانی پیروان پان‌ترکیسم را عقیده بر این بود که ملیت و ناسیونالیسم ترک ورای جغرافیای دولت ترکیه است و همه باید زیر یک پرچم واحد متحد شوند. در سال ۱۹۱۸پس از تصرف شهر باکو توسط سپاهیان ترک، مساواتیان اعلام کردند که ترکان از روزگار کهن در باکو و گنجه و تبریز و مراغه سکنا داشتند و حتی دریای خزر نام ترکی داشته است.
پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی مجدداً عقاید پان‌ترکیسم شدت گرفت و پان ترک‌های جدید ادعا کرده‌اند که از صدها هزار سال پیش درمناطقی از همدان تا دربند و از گوکچه تا دریای خزر، ترکان سکنا داشتند ترک‌ها اقدامات وسیعی برای ایجاد فدراسیون پان‌ترک به مرکزیت آنکارا نمودند که با مخالفت جمهوری‌های نوپای اوراسیا مواجه گردید.
در کتاب‌های درسی جمهوری آذربایجان، ادعا شده است، پانصد سال پیش کشوری به نام آذربایجان وجود داشته که اردبیل و تبریز هم جزو آن بودند و ایرانیان از زمان کوروش به این سرزمین تجاوز می‌کرده‌اند.
اران یا نام قبلی آن، آلبانیا منطقه وسیعی در قفقاز تا شمال رود ارس بود که جمهوری آذربایجان فعلی در آن منطقه قرار دارد. پان ترک‌های جدید در یک چرخش جغرافیایی ادعا می‌نمایند که این سرزمین از دیرباز موطن و مسکن ترک‌ها بوده و علاوه بر این گستردگی جغرافیایی آن از گیلان و همدان تا کردستان ادامه داشته و با هجوم پارس‌ها و ارامنه قسمت‌های اخیر از آن جدا شده است.
مساواتیان در مارس ۱۹۱۸ میلادی قیامی مسلحانه در باکو ترتیب دادند که اندکی بعد به دیگر نواحی آن کشیده شد. اینان در ۲۷ مه ۱۹۱۸ در شهر تفلیس دولتی تشکیل دادند و با نام «جمهوری آذربایجان» اعلام استقلال کردند. در پایان ۱۹۱۹ و اوایل ۱۹۲۰ میلادی دولت مساواتیان دستخوش بحران سیاسی و اقتصادی شد. در بهار ۱۹۱۹ در نواحی مغان و لنکران دولت شوروی تأسیس یافت. در ۲۶ آوریل ۱۹۲۰ کمیته موقت انقلاب به ریاست نریمان نریمانف تشکیل گشت. در ۲۸ آوریل ۱۹۲۰ دولت مساواتیان ساقط و کمیته انقلاب قدرت را در باکو در دست گرفت و خود را دولت «جمهوری شوروی سوسیالیستی آذربایجان» نامید.
درحالی که در کتب درسی دبیرستانی و دانشگاهی این ادعاها تکرار شده است، شواهد تاریخی موجود برخلاف این ادعاها شهادت می‌دهد و آن را نتیجه تحریف‌هایی می‌داند که پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و تشکیل حکومت جمهوری آذربایجان به وجود آمده است.
ادعاهای قومی

پان‌ترک‌ها ادعا دارند که سکاها اقوامی ترک تبار بودند و تهم‌رییش ملکه قوم ماساگت یا «ماساژت» تباری ترک داشته و در نواحی آذربایجان می‌زیسته است. اما واقعیت اینست که سکاها قومی ایرانی‌تبار بودند که در نواحی شمال شرقی ایران و در حوالی جیحون می‌زیستند نه در نواحی ارس و به گویش و زبانی از خانواده هندواروپایی تکلم داشتند.
این ادعای پان‌ترک‌ها که همواره بر کشته شدن کوروش بزرگ تحت عنوان «شاه فارس‌ها» به دست تهم‌رییش تحت عنوان ملکه «ترک‌ها» که او را توموریس یا انا تومروس "به ترکی آذربایجانی: ANA TÜMRÜS"» به معنی (مادر تومروس) می‌خوانند، تکیه بر این روایت هرودوت مورخ یونانی قرن ۵ پیش از میلاد دارد که بیش از یک قرن پس از کوروش کبیر می‌زیسته و روایت مرگ کوروش را در تاریخ هرودوت نوشته. درحالیکه چگونگی مرگ کوروش کاملاً مشخص نیست و روایت‌های مختلفی در ارتباط با مرگ کوروش وجود دارد.
ملیت اشخاص

مقالهٔ اصلی: ادعاهای دیگران دربارهٔ میراث فرهنگی، معنوی و طبیعی ایران
ابن سینا
پان‌ترک‌ها مدعی‌اند که ابن سینا ترک بوده است ضیا گوک آلپ دربارهٔ توران می‌گوید: «فرزندان اوغوز خان هرگز نباید توران را فراموش کنند. سرزمینی که با آتیلا، ابونصر فارابی، الغ‌بیگ، ابن سینا پیوند خورده است. سرزمین ترکان نه ترکیه و نه ترکستان، بلکه توران بزرگ است». همچنین ترکیه فعلی نیز او را ترک می‌داند. و بر ایرانی‌تبار بودن او و شاگردش ابوالحسن بهمنیار دلایل متعددی وجود دارد که دهخدا به‌طور مفصل به آن اشاره کرده است.
بابک خرمدین
پان‌ترک‌ها مدعی‌اند بابک ترک‌تبار بوده است و نام وی بای‌بک است، اما اکثر منابع معتبر نام وی را بابک و پاپک نام برده و او از نژاد ایرانی بوده است.
نظامی
زمانی استالین ادعا کرده بود که نظامی گنجوی شاعر ایرانی متعلق به آذربایجان اتحاد جماهیر شوروی است. پس از فروپاشی شوروی، جمهوری آذربایجان نیز بر همین نکته پافشاری می‌نماید تا حدی که کاشیکاری و سنگ نبشته و اشعار فارسی مقبره او را تخریب نموده‌اند و اشعار فارسی را برداشته و ترجمه آن اشعار به ترکی را جایگزین آن نموده‌اند.
به عقیده ایوان استبلین کامنسکی رئیس بخش شرق‌شناسی دانشگاه سن پترزبورگ آثار نظامی به فارسی است و حتی زبان آذری را نمی‌دانسته است و قوم گرایان پان‌ترکیست دیوان یک شاعر دیگر به نام نظامی قونوی (از دوران حکومت عثمانی) را به نظامی گنجوی منسوب نموده‌اند.
همچنین کامنسکی در رابطه با مجسمه نظامی در یکی از میدان‌های آن شهر و تحریف تاریخ می‌گوید: برای نمونه ادعا آن‌ها یک مجسمه در میدان کامنوگورسک نصب کردند و او را شاعر بزرگ آذربایجانی نامیدند و می‌گویند چون در سرزمین امروزی به نام جمهوری‌آذربایجان زندگی می‌کرده پس ترک‌تبار است.
در سال ۲۰۰۷ نوروزعلی محمداف، دانشمند فرهنگی تالش بخاطر پشتیبانی از فرهنگ تالشی به زندان روانه شد. یکی از اتهامات دولت جمهوری آذربایجان علیه وی این بود که نظامی گنجوی را در یک نشریه، غیرترک و اهل تالش خوانده بود
در حالی که در اتحاد جماهیر شوروی سابق و نیز در جمهوری آذربایجان، نظامی به عنوان شاعر ترک یا شاعر آذربایجان معرفی می‌شود، منابع نشان می‌دهد که وی به زبان ترکی گویش نمی‌کرده و شعر ترکی ندارد.
بیرونی
هجوم اقوام ترک به قلمرو خوارزم در قرن ۴ هجری باعث گسترش فرهنگ ترکی در منطقه آمو دریا و خوارزم گردید و بسیاری از روستاها نام ترکی گرفتند، اما ابوریحان بیرونی خوارزمی زبان مادریش همان زبان آریایی خوارزمی بود؛ و خود او اقرار می‌کند که معنی و کیفیت و مقادیر ماه‌های ترکان را نمی‌داند و کوشش پان‌ترکیست‌ها برای مصادره کردن این دانشمند ایرانی از هر سو باطل است.
اعتراض رسمی ایران به عثمانی در خصوص انتخاب نام «آذربایجان» از سوی حزب مساوات برای آران
سکوم

| سِکوم | سِکوم |
| --- | --- |
مکان کورروده (چپ): مکان کورروده (چپ)
Superior ileocecal fossa (cecum labeled at bottom left): Superior ileocecal fossa (cecum labeled at bottom left)
جزئیات: جزئیات
ساخته از: Midgut
شناسه‌ها: شناسه‌ها
MeSH: D002432
TA98: A05.7.02.001
TA2: 2970
FMA: 14541
سِکوم (به انگلیسی: Cecum) یا کورروده بخش آغازین روده بزرگ (فراخ‌روده) است که زائده آپاندیس نیز به انتهای بن‌بست آن متصل می‌شود.
سِکوم بین ایلئوم و کولون قرار دارد. در ابتدای سِکوم، دریچه ایلئوسکال قرار دارد که مانع بازگشت مدفوع از روده بزرگ به روده کوچک می‌شود.
کالبدشناسی

سِکوم به صورت کیسهٔ بزرگ و بن‌بستی است که قسمت ابتدایی روده بزرگ را می‌سازد. سِکوم در پایین دریچهٔ ایلئوسکال و در حفرهٔ تهیگاهی (ایلیاک) راست قرار دارد. سِکوم بسیار کوتاه است. پهنای سِکوم از درازایش بیشتر است و دارای طولی در حدود ۷ سانتی‌متر و عرضی برابر با ۶ سانتی‌متر می‌باشد.
سِکوم از قدام با قوس‌های روده و صفاق و از خلف با ماهیچه پسواس ماژور راست، ماهیچه تهیگاهی (ایلیاکوس) راست، عصب رانی، عصب تناسلی‌رانی (ژنیتوفمورال) و عصب پوستی‌رانی بیرونی راست مجاورت دارد. به سطح خلفی داخلی سکوم، آپاندیس متصل می‌شود.
خون‌رسانی سِکوم، توسط سرخرگ‌های سکال قدامی و خلفی (شاخه‌های شریان ایلئوکولیک) می‌باشد. سیاهرگ‌های کوروده‌ای قدامی و خلفی به سیاهرگ مزانتریک فوقانی تخلیه می‌شوند. اعصاب سمپاتیک و پاراسمپاتیک (واگ) از طریق شبکهٔ مزانتریک فوقانی، سِکوم را عصب‌دهی می‌کنند.
فهرست آثار ملی استان سیستان و بلوچستان

این صفحه فهرستی از آثار ملی استان سیستان و بلوچستان را نشان می‌دهد.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ردیف | شماره ثبت | نام اثر | قدمت | شهرستان | تاریخ ثبت | موقعیت | شهر |
| ۱ | ۵۴۸ | گورستان تارخی گشت | ۲۵۰۰ سال | سراوان | ۱۳۴۵/۰۲/۱ | شهر گشت | شهر گشت |
| ۲ | ۱۰۳۰ | تپه نمکی میرعمر | پیش از تاریخ | سراوان | ۱۳۴۵/۰۲/۱ | شرق شهر گشت | شهر گشت |
| ۳ | ۱۷۵۱ | قلعه سب | دوره قاجار | سیب و سوران | ۱۳۷۵/۰۷/۱۸ | روستای سب | شهر سوران |
| ۴ | ۱۸۹۸۳ | شهر سوخته | پیش از تاریخ | هامون | ۱۳۸۵/۱۲/۲۸ | دهستان لوتک، ۸ کیلومتری شهر جدید رامشار | شهر رامشار |
| ۵ | ۱۱۹ | آتشکده کرکویه | ساسانیان | هیرمند | ۱۳۱۰/۱۰/۰۵ | روستای کریم کشته | شهر دوست‌محمد |
| ۶ | ۲۱۳۵ | قلعه مچی | دوره صفوی | هامون | ۹ آذر ۱۳۷۷ | ۶ کیلومتری شهر شوخته | محمدآباد |
توضیح * :این علامت به معنی تخریب اثر تاریخی می‌باشد. اما بر حسب قوانین میراث فرهنگی نمی‌توان نام اثر را از فهرست خارج کرد و محوطه آن نیز وجود دارد.
نخست‌وزیر اوکراین

| نخست‌وزیر اوکراین Прем'єр-міністр України | نخست‌وزیر اوکراین Прем'єр-міністр України |
| --- | --- |
نشان ملی اوکراین: نشان ملی اوکراین
متصدی کنونی دنیس شمیحال از از ۴ مارس ۲۰۲۰ میلادی: متصدی کنونی دنیس شمیحال از از ۴ مارس ۲۰۲۰ میلادی
گمارنده: مجلس اعلای اوکراین موسوم بهٰ ورکونا رادا
مدت دوره: مدت زمان پارلمان (۵ سال)
دارندهٔ افتتاحی: وسوولود هولابوویچ
بنیادگذاری: ۲۸ ژوئن ۱۹۱۷   (اصلی)   ۲۵ مارس ۱۹۴۶   (جمهوری شوروی سوسیالیستی اوکراین)   ۲۴ آگوست ۱۹۹۱   (شیوۀ کنونی)
جانشینی: ندارد
حقوق: ۲۰٬۰۰۰ گریونا در ماه
وبگاه: www.kmu.gov.ua
نخست‌وزیر اوکراین (به انگلیسی: Prime Minister of Ukraine) (به اوکراینی: Прем'єр-міністр України, Prem'ier-ministr Ukrayiny) رئیس دولت اوکراین است. وی ریاست شورای وزیران اوکراین، که بالاترین نهاد اجرایی دولت اوکراین است را بر عهده دارد. این مقام جایگزین پست رئیس شورای وزیران جمهوری سوسیالیستی شوروی اوکراین که در تاریخ ۲۵ مارس ۱۹۴۶ میلادی به وجود آمده بود، شد.
نیروی هوایی لهستان

| نیروی هوایی لهستان Siły Powietrzne | نیروی هوایی لهستان Siły Powietrzne |
| --- | --- |
نشان (عقاب) نیروی هوای لهستان: نشان (عقاب) نیروی هوای لهستان
فعال: ۱۹۱۸-اکنون
کشور:  لهستان
رسته: نیروهای مسلح لهستان
اندازه: ۱۶٬۵۰۰ پرسنل بیش از ۲۶۱ + هواگرد
بخشی از: نیروهای مسلح لهستان
نبردها: جنگ لهستان و اوکراین جنگ لهستان-شوروی جنگ جهانی دوم جنگ عراق جنگ در افغانستان (۲۰۰۱ تاکنون)
فرماندهان: فرماندهان
فرمانده: سپهبد Lech Majewski
رئیس ستاد: سرلشکر Sławomir Kałuziński
نشان: نشان
پرچم: 
نشان: 
ناوگان هوایی: ناوگان هوایی
جنگنده: سوخو ۲۲
شکاری: جنرال داینامیکس اف-۱۶ فایتینگ فالکن، اف-۳۵ لایتنینگ ۲میگ-۲۹
بالگرد: میل ۸, میل-۱۷, پ‌زدال وو-۳, پ‌زدال اس‌وو-۴
هواگرد شناسایی: ام-۲۸,  تی‌بی۲, ام‌کیو ۹,ساب ۳۴۰
هواگرد آموزشی: پی‌ال‌زد-۱۳۰ اورلیک، ام-۳۴۶ مستر،
هواپیمای باری: لاکهید سی-۱۳۰ هرکولس، سی-۲۹۵,ام-۲۸, بوئینگ ۷۳۷
نیروی هوایی لهستان (به لهستانی: Siły Powietrzne) شاخه رزم هوایی نیروهای مسلح لهستان است. این نیرو در سال ۲۰۱۴ میلادی دارای ۱۶۴۲۵ پرسنل نظامی به همراه ۴۷۵ هواگرد بود که در ده پایگاه در سرتاسر لهستان پراکنده شده‌اند.
نیروی هوایی لهستان در ماه‌های انتهایی جنگ جهانی اول تشکیل شد و چند دهه بعد در هنگام آغاز جنگ جهانی دوم ۷۰ درصد از توانش در تهاجم آلمان نازی به لهستان از دست داد. بسیاری از خلبان‌های لهستانی پس از تسلیم لهستان از طریق رومانی و مجارستان خود را به فرانسه و سپس بریتانیا رساندند تا به نبرد ادامه دهند. پس از تهاجم آلمان به شوروی، تعدادی از خلبانان لهستانی در کنار ارتش سرخ به نبرد با نیروهای آلمانی مشغول گشتند.
تاریخچه > تشکیل

در طول جنگ جهانی اول، لهستان در اشغال نیروهای امپراتوری آلمان و اتریش-مجارستان قرار داشت. در مراحل پایانی جنگ و با فروپاشیدن این دو امپراتوری لهستانی‌ها کنترل تجهیزات باقی مانده را به سرعت در اختیار گرفتند. به خصوص در طول قیام لهستان بزرگ‌تر تعداد زیادی تجهیزات به دست لهستانی‌ها افتاد.
اولین استفاده از این هواگردها طی جنگ لهستان و اوکراین در ماه‌های انتهایی سال ۱۹۱۸ میلادی بود. در طول نبرد برای شهر لووف اولین هواپیماهای لهستانی در تاریخ ۸ نوامبر ۱۹۱۸ از این شهر به عملیات نظامی پرداختند.
در فوریه ۱۹۲۰ با آغاز جنگ لهستان-شوروی لهستانی‌ها طیف وسیعی از هواگردهای اتریشی و آلمانی را در کنار هواگردهایی که به تازگی از کشورهای غربی تحویل گرفته بود را در اختیار داشت. بعضی از پر تعدادترین این هواگردها شامل برگه ۱۴ فرانسوی، ال‌وی‌جی سی. ۵ آلمانی، بریستول اف. ۲ جنگنده بریتانیایی و ای-۱ بالیلا ایتالیایی بودند که در نقش‌های شناسایی و بمباران استفاده می‌گشتند.
پس از پایان جنگ با شوروی در سال ۱۹۲۱ عمده هواپیماهای قدیمی متعلق به زمان جنگ جهانی اول از رده خارج شدند و تجهیز با هواگردهای جدید که عمدتاً ساخت فرانسه بودند آغاز گشت. در مجموع تا سال ۱۹۲۴ لهستانی‌ها ۲۱۶۰ هواگرد را در اختیار داشتند که ۱۳۸۴ هواپیمای شناسایی و ۴۱۰ هواپیمای جنگنده در حالت عملیاتی بودند. در طول دهه ۱۹۲۰ بلریو-اسپاد اس.۶۱ جنگنده اصلی نیروی هوایی لهستان در کنار دو بمب افکن پوتز ایکس‌وی و پوتز۲۵ بود که تحت لیسانس طرف فرانسوی در خاک لهستان ساخته می‌شدند.
تاریخچه > دهه ۱۹۳۰

اولین هواپیمای ساخت لهستان که به تولید عمده رسید جنگنده پی‌دابلیو اس-۱۰ بود که در سال ۱۹۳۰ توسط کارخانه هواپیماسازی Podlasie تولید شد. مدتی بعد در سال ۱۹۳۳ اولین هواپیمای تمام فلزی لهستان به نام پی‌ال‌زد-پی۷ وارد خدمت گشت که در مجموع ۱۵۰ فروند از آن ساخته شد و به واسطه عملکرد خوبش از سال ۱۹۳۵ نسخه جدید آن به نام پی‌ال‌زد پی-۱۱ معرفی شد که ۱۷۵ فروند از آن‌ها در مجموع تحویل نیروی هوایی لهستان گشت که تنها هواپیمای جنگنده لهستانی هنگام آغاز جنگ در سال ۱۹۳۹ بود. در سال‌های بعد و با پیشی گرفتن طراحی‌های غربی هواپیماهای لهستانی عمدتاً در حد نمونه اولیه یا صادراتی به کشورهای دیگر باقی ماندند که با تصرف لهستان توسط آلمان این طراحی‌ها به پایان رسید.
در حوزه بمب‌افکن‌ها برگه ۱۹ و پوتز۲۵ از سال ۱۹۳۶ با بمب افکن تمام فلزی پی‌ال‌زد.۲۳ کاراس جایگزین شدند که تا سال ۱۹۳۹ مجموعاً ۲۵۰ فروند ساخته شد. در ادامه و با احساس نیاز به یک بمب افکن نوین، طراحی و ساخت بمب افکن متوسط دو موتوره به نام پی‌زدال.۳۷ در سال ۱۹۳۸ آغاز شد که می‌توانست تا ۲۵۸۰ کیلوگرم بمب را با خود حمل کند و سرعت آن ۴۳۹ کیلومتر در ساعت می‌رسید. از این بمب افکن تا هنگام تهاجم آلمان به لهستان تنها ۱۰۰ فروند ساخته شد.
اسکادران‌های لهستانی برای شناسایی و دیده‌بانی ابتدا از هواپیمای لوبین آر-۸ که به شدت کند و آسیب‌پذیر بود استفاده می‌کردند و سپس آن را با هواپیماهای ساخت خودشان جایگزین کردند. نیروی دریایی لهستان نیز از همین هواگردها برای دیده‌بانی استفاده می‌کرد، این نیرو درست پیش از آغاز جنگ جهانی دوم سفارش چند فروند هواپیما را به ایتالیا داد که تنها یک فروند را پیش از آغاز جنگ توانست تحویل بگیرد. همچنین لهستان سفارش ۱۶۰ فروند ام.اس. ۴۰۶ و ۱۰ فروند هاوکر هاریکن را ارایه کرده بود که به علت آغاز جنگ جهانی دوم نتوانست آن‌ها را تحویل بگیرد.
تاریخچه > تهاجم به لهستان

با آغاز تهاجم به لهستان توسط آلمان نازی در ۱ سپتامبر سال ۱۹۳۹ میلادی بر خلاف عقیده رایج که نتیجه تبلیغات نازی‌هاست نیروی هوایی لهستان بر روی زمین از میان نرفت و هواگردهایی که در فرودگاه‌ها نابود شدند عمدتاً هواپیماهای غیر مسلح و آموزشی بودند. هواپیماهای جنگنده لهستانی با آنکه نسبت به رقبای آلمانی خود ضعیف‌تر بودند اما توانستند بیش از ۱۷۰ جنگنده آلمانی را به زیر بکشند و اسکادران بمب‌افکن‌های لهستانی علی‌رغم تلفات شدیدی که متحمل شد دست به بمباران مواضع نیروهای آلمانی زد. عمده توان نیروهای لهستانی در این نبرد نابود گشت و باقی مانده هواپیماها به خاک کشورهای بی‌طرفی مانند مجارستان و رومانی و کشورهای حوزه بالتیک گریختند. تعداد زیادی از خلبانان لهستانی هم خود را به خاک فرانسه و بریتانیا رساندند تا بتوانند جنگ را ادامه دهند.
تاریخچه > نبرد در فرانسه و بریتانیا

لهستانی‌ها به سرعت نیروهای خود را در فرانسه سازماندهی کردند و توانستند پیش از آغاز تهاجم نیروهای آلمانی به فرانسه یک اسکادران جنگنده هوایی لهستانی مجهز به هواپیماهای سی.۷۱۴ کودرونرا آماده رزم کنند. باقی مانده نفرات لهستانی نیز همراه با واحدهای فرانسوی و هواپیماهای متعدد دیگر به نبرد می‌پرداختند.
با سقوط فرانسه در سال ۱۹۴۰ لهستانی‌ها خود را به خاک بریتانیا رسانده‌اند تا در یکی از بزرگ‌ترین نبردهای هوایی تاریخ بر فراز جزیره بریتانیا به نبرد با لوفت وافه بپردازند. واحدهای لهستانی در چهار اسکادران زیر نظر نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا تشکیل شدند که دو اسکادران آن بمب‌افکن و دو اسکادران دیگر از هواپیماهای جنگنده هاریکین ایجاد شده بود. اولین عملیات رزمی جنگنده‌های لهستانی در اوت ۱۹۴۰ و طی فاز سوم نبرد بریتانیا بود. خلبانان لهستانی که تجربه نبرد بر فراز لهستان و فرانسه را داشتند رقیبی قدرتمند در برابر خلبانان آلمانی بودند و به سرعت تبدیل به بهترین واحد جنگنده متفقین شدند که بسیار بهتر از خلبانان بریتانیایی و دیگر خلبانان امپراتوری بریتانیا بودند. در طول ادامه جنگ جهانی دوم چندین اسکادران دیگر لهستانی تشکیل شد که با پایان جنگ همه تجهیزات به بریتانیا بازگردانده شد اما تعداد کمی از خلبان‌ها به لهستان بازگشتند و بسیاری از ایشان در خاک بریتانیا باقی ماندند.
تاریخچه > جنگ سرد

در سال ۱۹۴۹، هواپیمای ترابری لیسانوف لی-۲ به یک بمب افکن تبدیل شد و در سال ۱۹۵۰، لهستان بمب افکن‌های پتلیاکوف پی‌ئی-۲ و توپولف تو-۲ را به همراه بمب افکن‌های آموزشی اس‌بی-۱ و اس‌بی-۲ را از اتحاد جماهیر شوروی دریافت کرد. همچنین در سال ۱۹۵۰، جنگنده یاک-۱۷ و هواپیمای ترابری ایلیوشین ایل-۱۲ و هواپیمای آموزشی یاک-۱۸ نیز وارد خدمت شد. از سال ۱۹۵۱ به بعد، نیروی هوایی لهستان به جنگنده‌های جت یاک-۲۳ و جت‌های میگ-۱۹ به همراه نسخه آموزشی آن نام میگ-۱۵ یوتی‌تی و بعدها، در سال ۱۹۶۱ به میگ-۱۷ مجهز شد.
علاوه بر هواپیماهای ساخت شوروی، از سال ۱۹۵۲ به بعد جنگنده‌های میگ-۱۵ شوروی و بعداً میگ-۱۷ تحت لیسانس در لهستان تحت عنوان لیم-۱، لیم-۲ و بعداً لیم-۵ تولید شدند. در سال ۱۹۶۴ یک گونه از لیم-۵ام با تمرکز بر ماموریت‌های آفندی تحت عنوان لیم-۶بی‌آی‌اس توسعه یافت. تنها جت بمب افکن مورد استفاده توسط نیروی هوایی لهستان در این دوره ایلیوشین ایل-۲۸ بود که از سال ۱۹۵۲ به بعد وارد خدمت آن نیرو شد. لهستان از سال ۱۹۵۹ تنها تعداد کمی از جنگنده هاب میگ-۱۹ را به کار گرفت که بعداً به جنگنده‌های میگ-۲۱ متمایل شد که از سال ۱۹۶۳ به بعد به جنگنده پایه مافوق صوت آن نیرو تیدیل شد. این هواپیما در انواع مختلفی از میگ-۲۱اف-۱۳، میگ-۲۱پی‌اف و ام‌اف تا میگ-۲۱بی‌آی‌اس مورد استفاده قرار گرفت. بعداً نیروی هوایی لهستان ۳۷ فروند میگ-۲۳ (در سال ۱۹۷۹) و ۱۲ فروند میگ-۲۹ را درسال ۱۹۸۹ دریافت نمود.
اصلی‌ترین هواپیمای جنگنده بمب افکن و تهاجمی زمینی پس از سال ۱۹۴۹،
ایلیوشین-۱۰ بود (نسخه آموزشی آن، یوآی‌ال-۱۰ در سال ۱۹۵۱ وارد خدمت شد). از سال ۱۹۶۵ به بعد، لهستان همچنین از تعداد قابل توجهی سوخو-۷بی برای بمباران و ماموریت‌های آفندی استفاده کرد که با ۲۷ فروند سوخو-۲۰ در سال ۱۹۷۴ و ۱۱۰ فروند سوخو-۲۲ در سال ۱۹۸۴ جایگزین شد.
تاریخچه > پس از جنگ سرد

پس از تحولات سیاسی و فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱، و در نتیجه کاهش وضعیت تنش‌ها و تهدیدات نظامی در کل اروپا، نیروی هوایی لهستان شاهد کاهش در اندازه بود. در ۱ ژوئیه ۱۹۹۰، نیروی هوایی لهستان و نیروی پدافند هوایی دوباره ادغام شدند.(به لهستانی: Wojska Lotnicze i Obrony Powietrznej) (WLiOP یا WLOP)قابلیت جنگی این نیرو در درجه اول شامل میگ ۲۱، میگ ۲۳، میگ ۲۹، سوخو ۲۰ و سوخو ۲۲ بود. جنگنده‌های لیم-۶بی‌آی‌اس باقی‌مانده‌های در اوایل دهه ۱۹۹۰ خارج شده و پس از آن، هواپیماهای سوخو-۲۰ باقی‌مانده نیز بازنشسته شدند. تعداد کم باقی مانده از ناوگان میگ-۲۳ تا سال ۱۹۹۹ نیز از خدمت خارج شدند. در طول دهه ۱۹۹۰، لهستان هیچ هواپیمای جنگی جدیدی خریداری نکرده بود و فقط موفق شد تعدادهای بیشتری از جنگنده‌های میگ-۲۹ را در سال ۱۹۹۵ از جمهوری چک و در سال ۲۰۰۴ از آلمان خریداری نماید. در نهایت جنگنده‌های میگ-۲۱ نیزاز خدمت خارج شدند. تنها هواپیمای جنگی باقیمانده که توسط نیروی هوایی و پدافند هوایی لهستان WLiOP مورد استفاده قرار می‌گرفت، میگ-۲۹ و سوخو-۲۲ بودند. از سال ۲۰۱۰، ناوگان هواپیماهای آفندی سوخو-۲۲ برای حفظ هر گونه ارزش نظامی آنها به روزآمد نمودن و نوسازی نیاز داشته و آینده آن نامشخص است.
در سال ۲۰۰۲، جنگنده اف-۱۶ سی/دی بلاک۵۲+ از شرکت آمریکایی لاکهید مارتین به عنوان یک جنگنده چند منظوره جدید برای WLiOP انتخاب شد، اولین جنگنده در نوامبر ۲۰۰۶ انجام شد و تا سال ۲۰۰۸ تحت برنامه Peace Sky ادامه یافت.
از سال ۲۰۱۱، نیروی هوایی لهستان دارای سه گُردان هوایی اف-۱۶ است: دو گردان هوایی در پایگاه هوایی تاکتیکی ۳۱ در نزدیکی پوزنان و گردان هوایی تاکتیکی ۱۰ در پایگاه هوایی ۳۲ در نزدیکی واسک. دستیابی به اف-۱۶ آمریکایی بدون رقابت شدید ابا شرکت‌های اروپایی نبود. فروش هواپیماهای مورد نیاز یرای این نیاز نیروی هوایی لهستان توسط شرکت فرانسوی داسو با میراژ۲۰۰۰ و شرکت سوئدی ساب با ساب ۳۹ گریپن به شدت پیگیری شد. اف-۱۶های بلاک ۵۲+ لهستانی مجهز به جدیدترین موتورهای توربوفن دارای پس سوز پرت اند ویتنی اف-۱۰۰–۲۲۹ بوده و سامانه‌های اویونیک شامل سیستم رادار ای‌پی‌جی-۶۸(وی)۹ و مجموعه جنگ الکترونیک ای‌ال‌کیو-۲۱۱(وی)۴ است. همه اف-۱۶های لهستانی می‌توانند مهمات مدرن دقیق ایالات متحده را حمل کنند، از JDAM/JSOW تا جدیدترین تسلیحات هوا به هوای مجاز با گواهی صادرات (شامل
 ایم-۱۲۰ آمرام سی-۵ وایم-۹ ایکس).
در پی سانحه سقوط توپولف-۱۵۴ ریاست جمهوری لهستان در سال ۲۰۱۰ و تحقیقات بعدی انجام شده با مدیریت دولت لهستان، هنگ ۳۶ ام ویژه هوانوردی، که مسئولیت پرواز رئیس‌جمهور و هیئت دولت لهستان را بر عهده داشت، منحل شد. همچنین وزیر دفاع استعفا داد.
یک واحد جدید، از پایگاه هوایی یکم، جایگزین هنگ ۳۶ شد. بین ژوئن ۲۰۱۰ و دسامبر ۲۰۱۷ اکثر پروازهای رسمی توسط دو فروند امبرائر ئی-۱۷۵ اجاره ای که توسط ال‌اوتی پولیش ایرلاینز اداره می‌شد، انجام می‌شد.در ۱۴ نوامبر ۲۰۱۶، وزارت دفاع دو فروند هواپیمای گلف‌استریم جی۵۵۰ را برای پروازهای وی‌آی‌پی را سفارش داد.
در ۳۱ مارس ۲۰۱۷ طی قراردادی با شرکت بوئینگ برای تأمین دو فروندبوئینگ بیزینس جت ۲ و یک بوئینگ ۷۳۷ سری ۸۰۰ برای رئیس دولت و حمل و نقل مفامات دولتی به امضا رسید.
در ۲۷ فوریه ۲۰۱۴ لهستان قراردادی به ارزش ۲۸۰ میلیون یورو با آلنیا آئروماکی برای خرید ۸ فروند جت آموزشی پیشرفته
 ام-۳۴۶ مستر امضا نمود. در ۱۴ نوامبر ۲۰۱۶ دو فروند اول از این هواپیمای آموزشی در حالی که با تیم آکروباتیک جرقه‌های سفید و سرخ (به لهستانی: Bialo-Czerwone Iskry) همراهی می‌شدند، وارد لهستان شدند.