کتاب مقدس و خشونت
در کتاب مقدس عبری / عهد عتیق > قوانین جنگ

جنگ به‌طور مکرر در عهد عتیق ظاهر می‌شود و مقوله خاصی از خشونت را نشان می‌دهد. شرح فتح کنعان توسط اسرائیل و دستور «نابودی کامل» آنها پرسش‌های اخلاقی را مانند آنچه که توسط فتح‌های استعماری مدرن و پاکسازی قومی مطرح شد، ایجاد می‌کند. سفر خروج می‌گوید که «خداوند مرد جنگ است.» در دنیای باستان، خدایان قرار بود از مردم خود دفاع کنند و در جنگ به آنها کمک کنند و خدای اسرائیل از این نظر تفاوتی نداشت.
هنگامی که خداوند شما را به سرزمینی که در شرف تصرفش هستید، ببرد، این هفت قوم را که همگی از شما بزرگتر و قویترند نابود خواهد ساخت: هیتی‌ها، جرجاشی‌ها، عموری‌ها، کنعانی‌ها، فرزی‌ها، حوی‌ها و یبوسی‌ها. زمانی که خداوند، خدایتان آنها را به شما تسلیم کند و شما آنها را مغلوب نمایید، باید همهٔ آنها را بکشید. با آنها معاهده‌ای نبندید و به آنها رحم نکنید، بلکه ایشان را بکلی نابود سازید. با آنها ازدواج نکنید و نگذارید فرزندانتان با پسران و دختران ایشان ازدواج کنند. چون در نتیجه ازدواج با آنها جوانانتان به بت‌پرستی کشیده خواهند شد و همین سبب خواهد شد که خشم خداوند نسبت به شما افروخته شود و شما را بکلی نابود سازد. قربانگاه‌های کافران را بشکنید، ستون‌هایی را که می‌پرستند خرد کنید و مجسمه‌های شرم آور را تکه‌تکه نموده، بت‌هایشان را بسوزانید؛ چون شما قوم مقدسی هستید که به خداوند خدایتان اختصاص یافته‌اید. او از بین تمام مردان روی زمین شما را انتخاب کرده‌است تا برگزیدگان او باشید… خداوند آنانی را که از او نفرت دارند بی درنگ مجازات و نابود می‌کند… تمامی قوم‌هایی را که خداوند، خدایتان بدست شما گرفتار می‌سازد نابود کنید. به ایشان رحم نکنید و خدایان ایشان را پرستش ننمایید، وگرنه در دام مهلکی گرفتار خواهید شد… خداوند، خدایتان زنبورهای سرخ و درشتی خواهد فرستاد تا آن عده از دشمنانتان را نیز که خود را پنهان کرده‌اند، نابود سازد… شما هم به آن قوم‌ها حمله نموده، آنها را از بین خواهید برد .(کتاب مقدس، تثنیه، ۷، آیات ۲۴–۱).
مشکل‌سازترین بخش گزارش کتاب مقدس فتح کنعانی‌ها در سفر تثنیه است، بنی اسرائیل باید مردم آن سرزمین را به کلی نابود می‌کردند. «با آنها عهد نبند و به آنها رحم نکن» «زیرا شما قومی مقدّس برای یهوه خدای خود هستید. یهوه، خدایت بنی اسرائیل را از میان تمامی قوم‌های زمین برگزیده است.» در سفر تثنیه ۲۰:۱۶–۱۸، خداوند به بنی‌اسرائیل دستور می‌دهد که «هر چیزی را که نفس می‌کشد را زنده نگذارند… آنها را کاملاً نابود کنند…»، بنابراین بسیاری از محققان این را به عنوان دستورهایی برای ارتکاب نسل‌کشی توصیف می‌کنند.
به دنبال اصلاحات در تکنیک باستان‌شناسی و تجزیه و تحلیل هرمنوتیکی (تفسیر متن) کتاب مقدس، اکثر محققان کتاب مقدس اکنون به این دیدگاه تمایل دارند که «حمله به کنعان» هرگز به عنوان یک رویداد واقعی اتفاق نیفتاده است، بلکه نماینده قیاسی است برای مجموعه‌ای از شرایط که در قرن‌های ششم و هفتم پیش از میلاد، زمانی که نسل جدیدی از اسرائیلی‌ها از اسارت در بابل به «سرزمین موعود» خود - یهودا و اسرائیل - بازگشتند، افسانه‌های باستانی را بازنویسی کردند تا با تجربه خود در این راه مطابقت داشته باشند. فتح سرزمین موعود یک رویداد تاریخی نیست بلکه یک اثر تخیلی از کاتبان کتاب مقدس است، که در طول قرن ها تکامل یافته است.
جنگ با مدیان (اعداد ۳۱) در ارتباط با موأب در ماورای اردن در کتاب مقدس و مدیانیان است. در آیات ۱۸–۱ از سفر اعداد، خداوند به موسی فرمود: «از مدیانیان به دلیل این که قوم اسرائیل را به بت‌پرستی کشاندند انتقام بگیر. پس از آن، تو خواهی مرد و به اجداد خودخواهی پیوست». پس موسی به قوم اسرائیل گفت: «عده‌ای از شما باید مسلح شوند تا انتقام خداوند را از مدیانیان بگیرند. از هر قبیله هزار نفر برای جنگ بفرستید.» این کار انجام شد و از میان هزاران هزار اسرائیلی، موسی دوازده هزار مرد مسلح به جنگ فرستاد. صندوق عهد خداوند و شیپورهای جنگ نیز همراه فینحاس پسر الغازار کاهن به میدان جنگ فرستاده شد. تمامی مردان مدیانیان در جنگ کشته شدند. پنج پادشاه مدیان به نام‌های اوی، راقم، صور، حور و رابع در میان کشته شدگان بودند. بلغام پسر بعور نیز کشته شد. آن وقت سپاه اسرائیل تمام زنان و بچه‌ها را به اسیری گرفته، گله‌ها و رمه‌ها و اموالشان را غارت کردند. سپس همه شهرها، روستاها و قلعه‌های مدیانیان را آتش زدند. آنها اسیران و غنایم جنگی را پیش موسی و الغازار کاهن و بقیهٔ قوم اسرائیل آوردند که در دشت موآب کنار رود اردن، روبروی شهر اریحا اردو زده بودند. موسی و الغازار کاهن و همهٔ رهبران قوم به استقبال سپاه اسرائیل رفتند. ولی موسی بر فرماندهان سپاه خشمگین شد و از آنها پرسید: «چرا زن‌ها را زنده گذارده‌اید؟ اینها همان کسانی هستند که نصیحت بلعام را گوش کردند و قوم اسرائیل را در فغور به بت‌پرستی کشاندند و قوم ما را دچار بلا کردند. پس تمامی پسران و زنان شوهردار را بکشید. فقط دخترهای باکره را برای خود زنده نگهدارید.» سپس غنیمت بین غیر نظامیان اسرائیلی، سربازان و یهوه تقسیم شد.
پیتر سینگر- فیلسوف استرالیایی- در فصل چهارم کتاب یک جهان: اخلاق جهانی شدن، مجازات مدیان را نسل‌کشی به‌شمار آورده و ابتدا دو علت برای انجام آن نسل‌کشی ذکر می‌کند. اول- برقراری روابط جنسی با بنی اسرائیل. دوم- داشتن دینی متفاوت که برخی از بنی اسرائیل را به سوی خود کشانده بود. اما وی دلیل اصلی را امر دیگری به‌شمار آورده‌است. تعداد زنان محدود بود و آنها تعداد محدودی فرزند می‌توانستند به دنیا آورند. مردان و پسران مدیانی رقیب یهودیان بودند، موسی دستور داد تا همه آنها را بکشند. زنان شوهردار را هم کشت تا زن حامله‌ای باقی نماند: این راه مؤثری بود برای این که در نسل بعدی هیچ‌کس که تماماً از نسل مدیانی باشد به دنیا نمی‌آید…در اینجا ما با موردی از نسل‌کشی روبه رو هستیم که مزیت ژنتیکی آن برای عاملان نسل‌کشی کاملاً روشن است.
عمالیقیان از نسل عیسو، برادر یعقوب بودند. عیسو کسی بود که حق اولیت و سهم خود را به یعقوب فروخته بود. آنها کنعانی نبودند. در همان بدو تولد قوم اسرائیل، زمانی که از مصر بیرون آمدند و در آسیب پذیرترین حالت خود بودند، حتی قبل از اینکه به سینا برسند عمالیقیان آمدند و به آنها حمله کردند. اسرائیل مجبور شد در همان بدو تولد قوم اسرائیل، زمانی که از مصر بیرون آمدند و در آسیب پذیرترین حالت خود بودند، حتی قبل از اینکه به سینا برسند و حتی آب نداشتند، عمالیقیان آمدند و به آنها حمله کردند. اسرائیل مجبور شد در اولین نبرد خود و برای جان خود به رهبری موسی علیه عمالیقیان بجنگد. در آینده نیز آنها ملتی بودند که بیش از هر کشور دیگری برای نابودی اسرائیل تلاش کردند. «خداوند نسل به نسل با عمالیق جنگ خواهد کرد.» (خروج ۱۷:۱۶). در کتاب اول سموئیل (۱۵:۳)، خدا به شائول گفت: «اکنون برو، به عمالیقیان حمله کن، و هر چه را که متعلق به آنهاست، به کلی نابود کن. به آنها رحم نکن، مردان و زنان، کودکان و نوزادان، گاو و گوسفند، شتر و الاغ را بکش.» شائول با وظیفه‌شناسی زنان، کودکان، نوزادان و همه مردان را نابود کرد – اما سپس پادشاه را نجات داد. او همچنین برخی از گوساله‌ها و بره‌های خوش طعم تر را نجات داد. خدا به خاطر ناتوانی اش در تمام کردن کار از او خشمگین شد.
اجماع قوی در میان محققان این است که کتاب یوشع ارزش تاریخی کمی دارد. قتل‌عام پس از فتح نبرد اریحا (یوشع ۱–۶) و عای (یوشع، ۸، آیه‌های ۲۸–۲۴)، که به عنوان دفاع در برابر حمله‌های پادشاهان کنعانی توصیف شده‌است در کتاب یوشع ذکر شده‌است.
عوامل ادبی و تاریخی ای وجود دارد که زمینه را فراهم می‌کند و در برخی موارد تأثیر روایت‌های عهد عتیق از جنگ را کاهش می‌دهد. شواهد باستان‌شناسی به وضوح نشان می‌دهد که بنی اسرائیل در اوایل تاریخ خود به عنوان یک ملت، کنترل محدودی بر این سرزمین داشتند. به عبارت دیگر، داستان فتح کنعان در یوشع ۱–۱۲ به صورت آرمانی بیان شده و آنچه را که ارتش یوشع در اواخر عصر برنز (۱۵۵۰–۱۲۰۰ قبل از میلاد) واقعاً انجام داد را منعکس نمی‌کند. اولین نگارش داستان فتح کنعان احتمالاً در قرن هفتم قبل از میلاد در زمان سلطنت ششمین پادشاه یهودا یوشیا بود. یوشیا از نوشتن اولین پیش نویس تاریخ حمایت کرد تا از اصلاحات مذهبی و سیاسی خود حمایت کند که عمدتاً بر پاکسازی عبادت و محدود کردن فرقه به معبد اورشلیم متمرکز بود. این داستان زمانی شکل نهایی را به خود گرفت که اسرائیل در تبعید در بابل بود. به عبارت دیگر، داستان فتح گسترده اسرائیل بر کنعان توسط افرادی که به دنبال تسخیر سرزمین دیگری بودند، نقل نشده‌است. بلکه داستان از تلاش برای «هویت آفرینی» در آن سرزمین برای قوم خدایی که در آخرین مراحل روایت داستان، خودشان سرزمین نداشتند، پدید آمد. به این ترتیب، داستان بر توکل به خدا تأکید دارد، نه به اقدام نظامی. با این حال، این مشکل اخلاقی ناشی از این کتاب‌ها را برطرف نمی‌کند. به قول استاد دانشگاه آکسفورد، جیمز بار (پژوهشگر کتاب مقدس)، «مشکل این نیست که روایت‌ها واقعیت هستند یا تخیلی. مشکل این است که چه واقعیت و چه تخیلی، دستور نابودی آیینی داده شده‌است.» نابودی کنعانیان در کتاب مقدس به عنوان خواست خدا نشان داده شده‌است، و صرفاً با اراده و تصمیم خدا برای دادن سرزمین آنها به اسرائیل این نابودی توجیه شده‌است. با توجه به رواج خشونت در دنیای باستان، در آن زمان، احتمالاً اسرائیل باستان خشونت کمتری نسبت به سایرین داشته‌است اما با این وجود خشونت همچنان پابرجاست و پیامدهای سرنوشت‌سازی در تاریخ غرب داشته‌است. نمونه‌های الگو قرار دادن چنین قوانینی در جنگ‌های بعدی بسیار است. پیوریتن‌های نیو انگلند در آمریکای تازه کشف شده متون کتاب مقدس در مورد فتح را برای موقعیت خود به کار بردند و مردم بومی قاره آمریکا را در نقش کنعانیان و عمالیق‌ها قرار دادند. به گفته فیلیپ جنکینز، استاد دانشگاه پنسیلوانیا پیوریتن‌ها زمانی که می‌خواستند از شر قبایل بومی آمریکا خلاص شوند، از متن داستان عمالیق استفاده کردند. [کاتولیک]‌ها از آن علیه پروتستان‌ها و پروتستان‌ها علیه کاتولیک‌ها استفاده کردند. جنکینز در سال ۲۰۱۱ در کتاب خود با عنوان کنار گذاشتن شمشیر: چرا نمی‌توانیم آیات خشونت آمیز کتاب مقدس را نادیده بگیریم می‌نویسد: «در رواندا در سال ۱۹۹۴، واعظان هوتو به خاطره پادشاه شائول استناد کردند تا کشتار کامل همسایگان توتسی خود را توجیه کنند.» در توضیح و تفسیر داستان عمالیق آمده که آنها به دلیل مذهبشان یا فقدان آن هدف نابودی قرار گرفتند. «مردم عمالیق سال‌ها پیش از خدای واقعی اسرائیل شنیده بودند، اما از ایمان آوردن به او امتناع کردند.»