فوریت‌های اجتماعی
گشت فوریت‌های خدمات اجتماعی > هویت حقوقی و ساختاری > ساختار و تشکیلات

مرتبه‌بندی نهاد گشت فوریت‌های خدمات اجتماعی به این صورت است: شهرداری تهران؛ معاونت اجتماعی شهرداری تهران؛ سازمان رفاه، خدمات و مشارکت‌های اجتماعی؛ معاونت حمایت‌های سازمان رفاه، خدمات و مشارکت‌های اجتماعی؛ ادارهٔ گشت فوریت‌های خدمات اجتماعی.
آسیب‌ها یکی از گستره‌هایی است که «سازمان رفاه، خدمات و مشارکت‌های اجتماعی» در رابطه با آن فعالیت می‌کند. معاونت حمایت اجتماعی، آسیب‌ها را پی‌گیری می‌کند و یکی از زیرمجموعه‌های این معاونت، گشت‌های شناسایی و جذب افراد آسیب‌دیده یا در معرض آسیب، خانواده‌های بی‌سرپناه، کارتن‌خواب‌ها، دختران فراری و این‌هاست. گاهی اوقات ممکن است موضوع معتادین هم پیش آید. این فعالیت‌ها دوره‌ای هستند و در واقع با توجه به یک طرح، طرحِ ویژهٔ آن نیز اجرا می‌شود. ولی فعالیتی که گشت‌ها دائماً انجامش می‌دهند شناسایی و جذب افراد بی‌خانمان و کارتن‌خواب است.

گشت فوریت‌های خدمات اجتماعی از سه واحد با نام‌های واحد نظارت و برنامه‌ریزی سازمانی، واحد ستادی پیمانکار، واحد اجرایی گشت (مددکار، راننده، مأمور انتظامی) تشکیل شده‌است.
واحد نظارت و برنامه‌ریزی سازمانی
وظایف واحد نظارت و برنامه‌ریزی سازمانی توسط کارفرما تعیین و به پیمانکار معرفی می‌شود. این وظایف عبارت‌اند از:

الف. برنامه‌ریزی برای اجرای گشت در سطح مناطق تعیین‌شده

ب. نظارت، ارزیابی و دریافت عملکرد واحدهای گشت

ج. بررسی، تأیید یا ردّ صورت وضعیت‌های ارائه‌شده بر اساس تعهدهای پیمانکار و اعمال جرائم پیش‌بینی‌شده برابر مفاد قرارداد

د. ابلاغ دستورالعمل‌ها و توصیه‌های لازم به تشخیص واحد در طول اجرای طرح مبتنی بر مفاد قرارداد

ه. اعلام نظر در خصوص حُسن انجام کار

و. ارزیابی با توجه به شرح خدمات تنظیم‌شده توسط کارفرما
واحد ستادی پیمانکار
در واحد ستادی پیمانکار یک نفر مدیر اجرایی، یک نفر کارشناس آمار و مستندات و سه نفر سرشیفت اجرایی و یک نفر نمایندهٔ اداری و مالی فعالیت می‌کنند. ساختار این واحد توسط پیمانکار ایجاد می‌شود و وظایف هر کدام به‌شرح زیر است:

وظایف مدیر اجرایی پیمانکار:

الف. پیگیری مکاتبات، دستورالعمل‌ها و مصوبات ابلاغی کارفرما

ب. نظارت اجرایی بر عملکرد سرشیفت‌های فعال و مددکاران مؤسسهٔ مربوطه

ج. تعامل با مسئولین واحدهای تابعهٔ ادارهٔ سامان‌دهی و انجام مأموریت‌های محوله

د. تنظیم شیفت‌های اجرایی با همفکری سرشیفت‌های مربوطه و ارائه به کارفرما، برای دریافت تأییدیهٔ نهایی اجرایی

ه. شرکت در جلسات پایش، نظارت و ارزیابی اعلامی کارفرما

ز. پیگیری امور اداری و اجرایی گشت‌های فوریتی

ح. ارائهٔ گزارش‌های روزانه، هفتگی و ماهانه به کارفرما

وظایف کارشناس آمار و مستندات:

الف. جمع‌آوری، دسته‌بندی و ارائهٔ گزارش‌های روزانه، هفتگی، ماهیانه و سالیانه

ب. تهیهٔ مستندات لازم برای ارائه به کارفرما

ج. ارائهٔ گزارش‌های موردی بسته به نیاز

وظایف سرشیفت اجرایی

الف. مشارکت در تنظیم فعالیت گشت‌های فوریتی به‌صورت ماهانه و ارائه به مدیر اجرایی مؤسسهٔ مربوطه

ب. اعزام گشت‌های فوریتی در شیفت‌های سه‌گانه

ج. نظارت بر عملکرد گشت‌های فوریتی در شیفت‌های سه‌گانه

د. احصاء و ارائهٔ گزارش‌های صورت‌جلسه‌ها و فرم‌های اجرایی گشت‌های فوریتی در شیفت‌های سه‌گانه و ارائه به مدیر اجرایی مؤسسهٔ مربوطه

ه. تعامل با مسئولین واحدهای تابعهٔ ادارهٔ سامان‌دهی و انجام مأموریت‌های محوله

و. شرکت در جلسات پایش، نظارت و ارزیابی اعلامی کارفرما

ز. ارائهٔ گزارش‌های روزانه، هفتگی و ماهانه به مدیر اجرایی طرح

وظایف نمایندهٔ اداری و مالی:

الف. پیگیری وضعیت انعقاد قرارداد پرسنل اجرایی گشت با پیمانکار

ب. رسیدگی به امور اداری‌پرسنلی، پیگیری امور رفاهی، خدمات بیمه‌ای و درمانی پرسنل اجرایی گشت‌های فوریتی

ج. تشکیل پروندهٔ ویژهٔ پرسنل اجرایی گشت‌های فوریتی (مددکار و راننده) مطابق با فرمت اعلامی کارفرما و ارائه به کارفرما

د. ارائهٔ تصویر لیست بیمهٔ پرسنل، فیش حقوقی، مستندات خدمات بیمه‌ای و درمانی و نسخه‌ای از قرارداد منعقده با پرسنل اجرایی گشت‌های فوریتی

ه. معرفی پرسنل و متقاضیان در گشت‌های فوریتی به کارفرما

و. تعامل با سرشیفت‌های اجرایی طرح برای دریافت عملکرد پرسنل اجرایی گشت‌های فوریتی

ز. محاسبهٔ صورت وضعیت ارائهٔ خدمات مؤسسهٔ مربوطه برای ارائه به کارفرما، پیگیری وصول مطالبه‌ها از معاونت مالی و اداری کارفرما

ح. محاسبهٔ حقوق و دستمزد پرسنل اجرایی گشت‌های فوریتی به‌صورت ماهانه و ارائه به کارفرما، پیگیری وصول مطالبه‌های مالی پرسنل اجرایی و مؤسسهٔ مربوطه
واحد اجرایی گشت
این واحد متشکل از یک نفر کارشناس فوریت خدمات اجتماعی، یک نفر ضابط قضایی (مأمور نیروی انتظامی) و یک نفر راننده و یک دستگاه خودروی مناسب است که به‌منظور شناسایی و انتقال آسیب‌دیدگان اجتماعی به مراکز پیش‌بینی‌شده و سازمان‌های ذیربط اقدام می‌نمایند.

مسئولیت هر واحد گشت به‌عهدهٔ کارشناس فوریت خدمات اجتماعی است.

رئوس فعالیت واحد اجرایی گشت به این قرار است:

الف. شناسایی و انتقال افراد جامعهٔ هدف از طریق واحد گشت به مراکز پیش‌بینی‌شده و سازمان‌های ذی‌ربط

ب. تعیین‌تکلیف افراد شناسایی و انتقال‌داده‌شده به‌لحاظ ارجاع و پذیرش در مراکز ذی‌ربط

تعهدهای پیمانکار

الف. اجرای دستورالعمل‌های ابلاغی از سوی واحد نظارت در طول اجرای طرح

ب. ارتقای سطح کیفی خدمات

ج. آموزش برای پرسنل پیمانکار

د. رعایت اصول و ارزش‌های حرفه‌ای

ه. شناخت مسائل و مشکلات آسیب‌دیدگان اجتماعی

و. تعامل با مراکز پذیرش و ارجاع (غربالگری)، سامان‌سراها و مددسراها برای هماهنگی در انتقال و پذیرش مددجویان جامعهٔ هدف

ز. تعامل با نهادها و سازمان‌های ذی‌ربط در خصوص مددجویان جامعهٔ هدف با هماهنگی واحد نظارت

ح. ارسال به‌موقع گزارش عملکرد و آمار به واحد نظارت

ط. بررسی و اعلام مسائل و مشکلات، نقاط ضعف و قوت واحد گشت به واحد نظارت

ی. شرکت در دوره‌های آموزشی پیش‌بینی‌شده از سوی کارفرما

ک. نظارت بر استفادهٔ صحیح از وسایل و ملزومات تحت‌اختیار

ل. شناسایی مناطق آسیب‌خیز و اعلام آن به واحد نظارت

م. همکاری با واحد مدیریت پیام کارفرما

ن. هماهنگی با یگان حفاظت سازمان خدمات اجتماعی در خصوص تأمین پرسنل نیروی انتظامی

س. تأمین خودروی مناسب، طبق دستورالعمل برای واحدهای گشت فوریت خدمات اجتماعی

ع. اعلام وصول و پاسخگویی به کلیهٔ مکاتبات کارفرما

ف. سایر امور محوله

وظایف عمومی واحد گشت فوریت خدمات اجتماعی به این شرح است:

الف. مراجعه به مسیرهای اعلام‌شده از سوی واحد نظارت و برنامه‌ریزی، سامانهٔ مدیریت پیام کارفرما و…

ب. شناسایی، جذب و انتقال صحیح افراد جامعهٔ هدف

ج. حفظ شأن و منزلت انسانی افراد جامعهٔ هدف

د. شناسایی اماکن تجمع آسیب‌دیدگان اجتماعی (آسیب‌شناسی)

وظایفی که از عهدهٔ کارشناس فوریت خدمات اجتماعی برمی‌آید، به قرار زیر است:

الف. شناسایی و انتقال افراد جامعهٔ هدف بر اساس مشاهدات و گزارش‌های ارسالی از واحد نظارت، سامانهٔ مدیریت پیام و…

ب. برقراری ارتباط حرفه‌ای با افراد جامعهٔ هدف

ج. انجام مصاحبه و ارزیابی اولیه و تکمیل فرم مربوط به مرجع قضایی و سایر فرم‌ها

د. نظارت بر فعالیت واحد گشت

ه. پیگیری امور وضعیت مددجویان جامعهٔ هدف در حین گشت (شناسایی منزل، شناسایی خانواده و…)

و. هماهنگی با سایر واحدهای ذی‌ربط برای تحویل و ارجاع افراد جامعهٔ هدف

ز. انتقال مددجویان جامعهٔ هدف به مراکز پذیرش و ارجاع (مراکز غربالگری)

ح. تنظیم گزارش عملکرد هر شیفت

ط. هماهنگی با پلیس ۱۱۰، اورژانس تهران ۱۱۵، اورژانس اجتماعی ۱۲۳ و…، پس از هماهنگی با سامانهٔ مدیریت پیام کارفرما

ی. شرکت در دوره‌های آموزشی

ک. سایر امور محوله

نحوهٔ اجرای فرایند شناسایی، جذب و انتقال افراد جامعهٔ هدف:

الف. گشت‌زنی در مناطقی که توسط کارفرما تعیین شده‌است. (چهارراه‌ها، خیابان‌های اصلی، میادین، بازارها و بازارچه‌ها، اماکن سیاحتی و زیارتی و…)

ب. مسیرهای مأموریتی توسط واحد نظارت تعیین و به پیمانکار ابلاغ می‌گردد.

ج. در صورت مشاهدهٔ افراد جامعهٔ هدف، کارشناس فوریت خدمات اجتماعی ضمن برقراری ارتباط حرفه‌ای، ارائهٔ توضیح‌های لازم و پس از بررسی اولیهٔ اوضاع، افراد را به خودروی گشت هدایت می‌کند. در صورت همکاری‌نکردن، مأمور نیروی انتظامی مداخلهٔ لازم در این خصوص را انجام می‌دهد.

د. در صورتی که افراد جامعهٔ هدفِ مشاهده‌شده، نیاز به خدمات اورژانس پزشکی داشته باشد، کارشناس گشت موظف است به اورژانس تهران (۱۱۵) برای اقدام‌های بعدی اطلاع دهد.

ه. پس از هدایت فرد یا افراد به داخل خودروی گشت، فرم مربوط به مرجع قضایی در سه نسخه توسط کارشناس تکمیل می‌گردد و به تأیید ضابط قضایی (مأمور نیروی انتظامی) نیز می‌رسد.

و. مصاحبهٔ اولیه و دریافت اطلاعات نیاز بر اساس فرم‌های مربوطه توسط کارشناس گشت انجام می‌گیرد.

ز. در صورتی که فرد جامعهٔ هدف پیش از جمع‌آوری درگذشته باشد، کارشناس گشت موظف است در خصوص اطلاع‌رسانی به پلیس ۱۱۰ و واحد مدیریت پیام کارفرما، اقدام کند و تا زمان حضور واحد ۱۱۰ در محل باشد.

ح. در صورتی که فردی از جامعهٔ هدف پس از جمع‌آوری در داخل خودرو از دنیا برود، کارشناس گشت موظف است خودروی گشت را متوقف کند و با پلیس ۱۱۰ و واحد مدیریت پیام کارفرما تماس گیرد.

ط. در صورتی که بعد از رسیدن گشت به مراکز تابعه مددجو از دنیا برود، صورت‌جلسه‌ای بین کارشناس گشت و ضابط قضایی (مأمور نیروی انتظامی)، مسئول بهداشت و درمان مرکز نگه‌داری، مدیر کشیک یا مسئول پذیرش و ترخیص مرکز تنظیم شده و مددجوی درگذشته به مدیر کشیک مرکز تحویل داده می‌شود.

ی. کارشناس گشت پس از ارزیابی اولیه، افراد جامعهٔ هدف را به مراکز پذیرش و ارجاع و مراکز مربوطه تحویل می‌دهد.
ک. کارشناس گشت لازم است عملکرد گشت را در سه نسخه تکمیل کند. (یک نسخه برای گزارش به واحد کارفرما، یک نسخه به سامانهٔ مدیریت پیام کارفرما و یک نسخه به پیمانکار)

ل. در صورت وقوع هر حادثه‌ای برای مددجویان، واحد گشت و شخص ثالث، ضروری است گزارش مربوطه طبق صورت‌جلسه‌ای به امضای کارشناس گشت و ضابط قضایی (مأمور نیروی انتظامی) رسیده و رونوشت آن به پیمانکار، واحد نظارت و یک نسخه برای درج در پروندهٔ مددجو یا پرسنل ارائه شود.

م. واحد گشت همهٔ حوادث پیش‌آمده مانند تصادف، نقص فنی، درگیری و… را به واحد مدیریت پیام کارفرما اعلام می‌کند و پیمانکار مکلف است فوراً موضوع را بررسی و اقدام لازم را انجام دهد و طی صورت‌جلسهٔ تنظیمی به واحد نظارت اعلام کند.

ن. در صورت ندیدن مددجو در آدرس اعلام‌شده از سوی واحد مدیریت پیام و… کارشناس گشت موظف است موقعیت‌های مجاور آدرس اعلامی را بررسی و نتیجه را به مدیریت پیام کارفرما اعلام کند.

س. در طول اجرای مأموریت واحد گشت ضابط قضایی (مأمور نیروی انتظامی) موظف است ضمن پیاده‌شدن از خودرو، کارشناس گشت را همراهی کند.

ع. کارشناس گشت موظف است مشاهده‌های خود را در گزارش روزانه به‌انضمام مستندات (فیلم و عکس) ثبت و به مدیر اجرایی و کارفرما ارائه کند.

ف. مددجوی مرد قبل از انتقال به داخل خودرو باید توسط مأمور نیروی انتظامی حاضر در گشت تفتیش بدنی شود.

ص. در صورتی که مددجو توسط کلانتری محل جمع‌آوری شده و به سامانهٔ مدیریت پیام کارفرما اعلام شود، کارشناس گشت به کلانتری مربوطه مراجعه کرده و پس از بررسی وضعیت مددجو در صورتی که مددجو از افراد جامعهٔ هدف باشد، او را طی تکمیل فرم‌های صورت‌جلسه با امضای مسئولین اجرایی حاضر در موقعیت تحویل می‌گیرد.

ق. در صورتی که گزارشی مبنی بر حضور خانوادهٔ بی‌سرپناه در سطح شهر از طریق سامانهٔ مدیریت پیام کارفرما دریافت شود، گشت به آن محل مراجعه کرده و پس از مشاهدهٔ مورد اعلام‌شده، بررسی وضعیت و تهیهٔ گزارش، مراتب را به مسئول مربوطه اعلام می‌کند و در صورتی که کارشناس گشت تشخیص دهد که خانواده باید تحت حمایت و اسکان موقت قرار گیرد، ایشان را با هماهنگی واحد نظارت به مراکز پیش‌بینی‌شده تحویل می‌دهد.

ر. به‌منظور مدیریت زمان، واحدهای گشت می‌توانند مددجویان را به واحد گشت تعیین‌شده در محل مشخص برای انتقال به مراکز تحویل دهند.

ش. کارشناس گشت طی هماهنگی با واحد مدیریت پیام کارفرما نسبت به انتقال مددجویان جامعهٔ هدف به مراکز ذی‌ربط اقدام نماید. (مددسرا، سامان‌سرا، مسافرخانه و…)

نوع ارجاع مددجویان شناسایی و جمع‌آوری‌شده توسط واحد گشت در زیر نشان داده شده‌است:

متکدیان بالای ۱۸ سال: سامان‌سراهای تابعه (خاورشهر، لویزان)

کارتن‌خواب: مددسراها

معتادان، بیماران روانی، معلولین: سامان‌سراهای تابعه (خاورشهر، لویزان)

متکدیان و افراد بی‌خانمان زیر ۱۸ سال (پسر): مراکز تابعهٔ سازمان بهزیستی

متکدیان و افراد بی‌خانمان زیر ۱۸ سال (دختر): مراکز تابعهٔ سازمان بهزیستی

افراد گُم‌شده: در صورت شناسایی خانواده، با دریافت رسید به خانواده تحویل داده شود، و در غیر این صورت به سامان‌سراهای تابعه ارجاع شود.

خانواده‌های بی‌سرپناه: نگه‌داری اثاثیه توسط نواحی؛ سامان‌دهی توسط پیمانکار خانواده‌ها

معتادان داوطلب بازپروری: مراکز بهبودی و اقامتی تابعهٔ کارفرما

سایر: بنا به تشخیص کارشناس واحد گشت و کارفرما