stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
زبان چکی
نام و تاریخچه

نام بومی این زبان «čeština» از نام چک‌ها که از تیرهٔ اسلاوی بودند گرفته شده‌است. اینان در مرکز بوهم جاگیر شدند و با دیگر گروه‌های اسلاو همسایه زیر فرمان دودمان پرژمیسلید هم‌پیمان گشتند. ریشه این نام آشکار نیست. برپایه یک اسطوره این نام از نیا چک -کسی که این قبیله را به سرزمینشان رساند- گرفته شده‌است.
زبان چکی از زبان پیشااسلاوی در نزدیک به هزاره یکم (پیش از میلاد) پرورش یافته‌است.
زبان‌های چک و اسلواک

چک‌زبانان و اسلوواک‌زبانان به خوبی زبان یکدیگر را می‌فهمند، البته به جز کسانی که در دو دهه پیش زاده‌شده‌اند که کمی سخت‌تر زبان هم را درک‌می‌کنند. دلیل آسانی فهم این دو زبان به پیشینه کشور چکسلواکی برمی‌گردد که تا پیش از ۱۹۹۳ که دو کشور چک و اسلواکی از هم جدا شدند مردمان چک و اسلواک‌زبان با هم پیوند روزمره داشتند و تلویزیون و رادیوی ملی برای هر دو زبان برنامه‌های فهم‌پذیر داشت. هم‌اکنون هم برنامه‌های تلویزیون چک به ویژه در زمینه برنامه‌های اقتصادی برای اسلواک‌زبانان به آسانی درک‌پذیر است. زبان اسلواک نیز در نتیجه کوچ اسواک‌زبانان در جمهوری چک به گوش آشناست.
ریخت‌شناسی

مانند بسیاری دیگر از زبان‌های اسلاوی (به جز نام‌های عادی در بلغاری و مقدونی) واژه‌ها (به ویژه نام‌واژه‌ها، کارواژه‌ها و صفت‌ها) ریخت‌های گوناگونی در زبان چکی دارند. به این دید زبان‌های اسلاوی و از آن دسته زبان چک نزدیکی بیشتری به خاستگاه هند و اروپایی خود به نسبت دیگر زبان‌های این خانواده دارند. افزون بر این دستورهای ریخت‌شناسی واژگان به شدت بی‌قاعده هستند و بسیاری از واژگان دگرش‌های رسمی، گفتگویی و نیمه‌رسمی دارند. جایگشت واژه‌ها در جمله در این زبان امری‌است شدنی.
واج‌شناسی

زبان چکی دارای ۱۰ واکه می‌باشد، پنج واکه کوتاه و پنج واکه بلند. واکه‌های کوتاه اینها هستند:
/ɪ/ که با حرف y نمایش داده‌می‌شود.
/u/ که با حرف u نمایش داده‌می‌شود.
/ɛ/ که با حرف e (گاه با ě) نمایش داده‌می‌شود.
/a/ (در عمل واکه ناپُر مرکزی باز [ä]) که با حرف a نمایش داده‌می‌شود.
/o/ (درعمل واکه پر پشت میانی [o̞]) که با حرف o نمایش داده‌می‌شود.
واکه‌های بلند:
/i:/ که با حرف‌های í و ý نمایش داده‌می‌شود.
/u:/ که با حرف‌های ú و ů نمایش داده‌می‌شود.
/ɛ:/ که با حرف é نمایش داده‌می‌شود.
/a:/ که با حرف á نمایش داده‌می‌شود.
/o:/ که با حرف ó نمایش داده‌می‌شود.
همچنان در چکی سه صدای ترکیبی هست:
/aʊ̯/ که با au نمایش داده‌می‌شود. (بیشتر در وام‌واژگان دیده می‌شود)
/eʊ̯/ که با eu نمایش داده‌می‌شود. (تنها در وام‌واژگان دیده می‌شود)
/oʊ̯/ که با ou نمایش داده‌می‌شود.
صداشناسی زبان چکی برای گویش‌وران دیگر زبان‌ها می‌تواند بسیار دشوار باشد زیرا املای برخی واژگان در این زبان دارای حرف صداداری نیست. برای نمونه واژه‌های ztvrdl (سفت‌شده)، vlk (گُرگ)، smrt (مرگ) یا جمله Strč prst skrz krk (انگشت در گلویت بکن) که در آنها نبود حرف صدادار واگفت آنها را دشوار می‌سازد؛ ولی چون واج‌های l و r در این زبان پرطنین گفته‌می‌شوند تا اندازه‌ای نقش یک واکه را بازی می‌کنند. همچنین حرف ř که آوایی یگانه در زبان چکی است و بیان آن برای ناچکی‌زبانان بسیار دشوار می‌باشد و آوایی است میان ر و ژ.
چند جمله روزمره

Dobrý den: سلام، صبح بخیر
Dobrou noc: شب‌ بخیر
Děkuji: تشکر، رحمت
Vítejte: خوش‌آمدید
Jak se máš: چطور استی؟ (خودمانی)
Jak se máte: شما چطور هستید؟ (رسمی)
Mám se dobře: خوب استم
Na shledanou:خدا حافظ
فوجیوارا نو سومیتومو

| فوجیوارا نو سومیتومو | فوجیوارا نو سومیتومو |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱ ژانویهٔ ۸۹۳
درگذشت: ۱ ژانویهٔ ۹۴۱
ملیت: ژاپن
فوجیوارا نو سومیتومو (به ژاپنی: 藤原 純友 Fujiwara no Sumitomo); ۱ ژانویهٔ ۸۹۳ – ۱ ژانویهٔ ۹۴۱) یکی از اشراف دربار ژاپن و یک جنگجو در دوره هی‌آن اهل ژاپن بود. از ۹۳۹ تا ۹۴۱ وی به خاندان تایرا در یک سری از شورش‌ها کمک کرد.
او به خاطر آغاز شورش علیه دربار امپراتوری در دریای داخلی ستو معروف است. شورش سومیتومو، همراه با شورش تایرا نو ماساکادو در منطقه کانتو، «شورش جوهی-تنگیو» نامیده می‌شود.
سومیتومو پایگاه قدرت خود را در شمال کیوشو ساخت و پس از انعقاد یک توافق محرمانه با تایرا نو ماساکادو که رهبری شورش در ولایت شیموسا را بر عهده داشت، سومیتومو شورش خود را در ولایت ایو رهبری کرد.
در سال ۹۳۹ و اندکی پس از آن به استان‌های ولایت هاریما و ولایت بیزن حمله کرد و شورش به سرعت در سراسر منطقه سانیو گسترش یافت.
سومیتومو که توسط نیروهای امپراتوری به رهبری میناموتو نو تسونه‌موتو تعقیب شد، به دازایفو، فوکوئوکا گریخت و مقر دازایفو را قبل از شکست در خلیج هاکاتا به آتش کشید. سپس به ولایت ایو گریخت. او در سال ۹۴۱ توسط تاچیبانا نو تویاسو اعدام شد.
پدرش فوجیوارا نو یوشینوری و جد خاندان آریما ولایت هیزن بود.
عواقب

شورش تایرا نو ماساکادو و دزدی دریایی فوجیوارا سومیتومو، که در همان زمان در غرب اتفاق افتاد، ثابت کرد که آن‌طور که دربار تصور می‌کرد، تهدیدی جدی نبود. و سرکوب شورش‌ها منادی تغییرات بزرگ تاریخی بود که در طول دو قرن و نیم بعد از آن رخ داد.
ریکاردو گومز

ریکاردو گومز ریموندو (به پرتغالی: Ricardo Gomes Raimundo) مدافع اهل برزیل است که در شهر ریودو ژانیرو و در تاریخ ۱۳ دسامبر ۱۹۶۴ به دنیا آمده‌است.
ریکاردو گومز در تیم‌های فوتبال Fluminense ،بنفیکا،پاری سن ژرمن،بنفیکا سابقهٔ حضور دارد. این بازیکن همچنین در سال، ۱۹۸۴ – ۱۹۹۴ برای، تیم ملی فوتبال برزیل به میدان رفته‌است
کاپا سگ بزرگ

| اطلاعات رصدی  مبدأ مبدأ (ستاره‌شناسی)      اعتدال مبدأ (ستاره‌شناسی) | اطلاعات رصدی  مبدأ مبدأ (ستاره‌شناسی)      اعتدال مبدأ (ستاره‌شناسی) |
| --- | --- |
صورت فلکی: سگ بزرگ نمایی از منحنی نور «کاپا سگ بزرگ». نمودار بزرگ (آبی)، از داده‌های هیپارکوس ترسیم‌شده و تغییرپذیری بلندمدت را نشان می‌دهد. نمودار کوچک، از داده‌های TESS ترسیم‌شده و تغییرپذیری کوتاه‌مدت را نشان می‌دهد.
بُعد: ۰۶h۴۹m۵۰.۵s
میل: −۳۲°۳۰′۳۱″
قدر ظاهری (V): +۳.۵۰
قدر مطلق (V): +۳.۵۰
فاصله: ۷۹۰ ± ۹۶ ly (۲۴۲ ± ۲۹ pc)
رده طیفی: B1.5IVne
نام‌گذاری‌های دیگر: نام‌گذاری‌های دیگر
 13 Canis Majoris, HR 2538, HD 50013, CD−32°3404, FK5 1180, HIP 32759, SAO 197258, GC 8946 :  13 Canis Majoris, HR 2538, HD 50013, CD−32°3404, FK5 1180, HIP 32759, SAO 197258, GC 8946 
کاپا سگ بزرگ یک ستاره است که در صورت فلکی سگ بزرگ قرار دارد.
کتلین رین

کتلین رین
کَتلین رین (به انگلیسی: Kathleen Raine) (زاده ۱۴ ژوئن ۱۹۰۸، درگذشته ۶ ژوئیه ۲۰۰۳) شاعر، منتقد و محقق (به طور ویژه در ارتباط با ویلیام بلیک، ویلیام ییتس و توماس تیلر) بریتانیایی بود.
کتلین رین به خاطر علاقه‌اش به اشکال گوناگون معنویت، به‌طور برجسته فلسفه افلاطونی و مکتب نوافلاطونی شناخته شده‌است. او یکی از اعضای مؤسس آکادمی تمنوس بود.
رویدادهای سالانه در تورنتو

رویدادهای سالانه در تورنتو (انگلیسی: Annual events in Toronto)جشنواره‌ها، نمایش‌ها و نمایشگاه‌های متعددی سالانه در تورنتو برگزار می‌شود که عبارتند از:
ژانویه

تابستانی و زمستانی
جشنواره طراحی خارج از سایت تورنتو
هفته طراحی تورنتو
فوریه

نمایشگاه بین‌المللی خودروی کانادا - در مرکز همایش مترو
شهر زمستانی
مارس

Cinéfranco
روز سنت پاتریک
هفته موسیقی کانادا
آوریل

Sporting Life 10K
جشنواره بین‌المللی مستند هات داکز کانادا
رژه روز خالصه اولین بار در سال ۱۹۸۶ برگزار شد
هفته مد تورنتو
مه

کبیج تاون (تورنتو) - اولین یکشنبه ماه مه برگزار شد.
درها باز می‌شود تورنتو
میعادگاه علمی
انیمه شمال - معمولاً آخر هفته بعد از روز ویکتوریا برگزار می‌شود، اگرچه بعضی اوقات در آخر هفته طولانی.
جشنواره هنرهای طنز تورنتو در کتابخانه مرجع تورنتو
ژوئن

لومیناتو جشنواره هنر و خلاقیت که در سال ۲۰۰۷ تأسیس شد
شمال از شمال غربی (جشنواره)، جشنواره پنج روزه زنده موسیقی و فیلم و کنفرانس موسیقی.
پراید تورنتو جشنواره بزرگ افتخار به همجنسگرایی
جشنواره جاز تورنتو - در فضای داخلی مختلف و در سراسر مرکز شهر واقع شده‌است
جشنواره ماچ موزیک ویدئو
فستیوال بین‌المللی قایق اژدها تورنتو - جزیره مرکزی
جشن موسیقی (روز جهانی موسیقی) - ۲۱ ژوئن سالانه. نوازندگان از سراسر جهان کنسرت‌های رایگان را در سراسر شهر اجرا می‌کنند
VRTO Virtual & Augmented Reality World Conference & Expo - یک کنفرانس واقعیت مجازی که هر سال در هفته سوم ژوئن برگزار می‌شود.
ژوئیه

جشنواره حاشیه تورنتو، بزرگترین جشنواره تئاتر تورنتو
جایزه بزرگ تورنتو در محل نمایشگاه (تورنتو)
کاریبانا بزرگ‌ترین جشنواره خیابانی آمریکای شمالی است که فرهنگ کارائیب/هند غربی را به نمایش می‌گذارد (در برخی سال‌ها اوایل ماه اوت).
جشنواره بین‌المللی جاز سواحل - سواحل
تابستانی و زمستانی
ConBravo! کنوانسیون هواداران
Brickfete جشنواره طرفداران لگو
راجرز کاپ - تورنمنت ATP World Tour Masters 1000 و انجمن تنیس زنان Premier 5 تنیس مسابقاتی که سالانه برگزار می‌شود از سال ۱۸۸۱
اوت

نمایشگاه ملی کانادا
جشنواره طعم دانفورث فرهنگ عمدتاً یونانی خیابان دانفورث را به نمایش می‌گذارد و به فرهنگ‌های دیگر منطقه گسترش یافته‌است.
فن اکسپو کانادا
سپتامبر

نمایشگاه بین‌المللی هوایی کانادا خارج از محوطه CNE در دریاچه انتاریو
تری فاکس ران
جشنواره بین‌المللی فیلم تورنتو یکی از سه رویداد بزرگ جهانی فیلم به حساب می‌آید، با جشنواره کن و جشنواره بین‌المللی فیلم برلین، با اکران‌های بیشتر و فیلم‌های بیشتر از هر دو.
کبیج تاون (تورنتو)، دومین آخر هفته در سپتامبر برگزار شد.
جشنواره بین‌المللی داستان‌های واقعیت مجازی و واقعیت افزوده FIVARS هفته سوم سپتامبر
ویرجین فستیوال، بر اساس جشنواره بریتانیا
Word on the Street - بزرگترین جشنواره سالانه کتاب و مجله در فضای باز کانادا
طعم کینزوی - جشن غذا و موسیقی، جشنواره طعم کینزوی یک روش و طریق خانوادگی برای احترام به جامعه است.
اکتبر

نویی بلانش
ماراتون ساحلی تورنتو - یکی از تنها پنج ماراتن IAAF Gold Label ماراتن در آمریکای شمالی، دویدن در امتداد ساحل با شروع و پایان در مرکز شهر تورنتو
فستیوال فیلم پس از تاریکی تورنتو
نوامبر

جوایز فین‌تک کانادا. یک شام سالانه جوایز جشن نوآوری کانادایی که در سال ۲۰۱۵ آغاز شد.
رژه بابا نوئل در تورنتو (در سال ۱۹۰۴ تنها با یک شناور شروع شد، اکنون دارای ۳۲ شناور، ۲۴ باند و ۲۰۰۰ شرکت کننده است. این یکی از بزرگترین تولیدات در آمریکای شمالی است و در بسیاری از کشورها پخش می‌شود. سراسر دنیا)
جشنواره سواره نظام چراغ‌ها
نمایشگاه زمستانی رویال کشاورزی، نمایشگاه پاییزی سالانه که از سال ۱۹۲۲ آغاز شد.
دسامبر

احیای روح اسلامی
کاپا سنگتراش

| اطلاعات رصدی  مبدأ مبدأ (ستاره‌شناسی)      اعتدال مبدأ (ستاره‌شناسی) | اطلاعات رصدی  مبدأ مبدأ (ستاره‌شناسی)      اعتدال مبدأ (ستاره‌شناسی) |
| --- | --- |
صورت فلکی: سنگتراش (صورت فلکی)
بُعد: ۰۰h ۰۹m ۲۱.۰s
میل: -۲۷° ۵۹' ۱۶"
قدر ظاهری (V): +۵.۴۲
قدر مطلق (V): +۵.۴۲
فاصله: ۲۲۴ ± ۲۱ ly (۶۹ ± ۶ pc)
رده طیفی: F4III + F3III
نام‌گذاری‌های دیگر: نام‌گذاری‌های دیگر
 HR 24, HD 493, SAO 166083, HIP 761, ADS 111, CCDM 00093-2759 :  HR 24, HD 493, SAO 166083, HIP 761, ADS 111, CCDM 00093-2759 
کاپا سنگتراش یک ستاره است که در صورت فلکی سنگتراش قرار دارد.
کبوتر دل‌خون سولو

| کبوتر دل‌خون سولو | کبوتر دل‌خون سولو |
| --- | --- |
وضعیت حفاظت: وضعیت حفاظت
 در بحران انقراض  (IUCN 3.1):  در بحران انقراض  (IUCN 3.1)
رده‌بندی علمی : رده‌بندی علمی 
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: طنابداران
رده:: پرندگان
راسته:: کبوترسانان
تیره:: کبوتران
سرده:: Gallicolumba
گونه:: G. menagei
نام دوبخشی: نام دوبخشی
Gallicolumba menagei (Bourns & Worcester, 1894): Gallicolumba menagei (Bourns & Worcester, 1894)
Map of the Philippines highlighting Tawi-tawi: Map of the Philippines highlighting Tawi-tawi
مترادف: مترادف
 Phlogoenas menagei Bourns & Worcester, 1894:  Phlogoenas menagei Bourns & Worcester, 1894
کبوتر دل‌خون سولو یا کبوتر دل‌خون تاوی‌تاوی (نام علمی: Galicolumba menagei) گونه‌ای از پرندگان خانواده کبوترها و قمری‌ها، کبوتران (Columbidae) است. این گونه بومی جزیره تاوی‌تاوی و جزایر پیرامون آن در مجمع الجزایر سولو فیلیپین است. این گونه تنها از دو نمونه جمع‌آوری‌شده در سال ۱۸۹۱ شناخته شده است و از آن زمان تاکنون با قطعیت ثبت نشده است. در جنگل‌های اولیه و ثانویه زندگی می‌کند که دارای تاج پوشش بسته هستند. کبوتر دل‌خون سولو یک کبوتر با جثه متوسط با دم کوتاه است. پرهای سبز فلزی روشن از پیشانی و تاج به سوی جبه و کناره‌های سینه کشیده می‌شوند، جایی که یک لکه بزرگ و نارنجی کم‌رنگ سینه را با لبه‌های پراکنده احاطه می‌کنند که به این گونه نام «دل‌خون» داده است. بال‌های پایینی و پشت با سایه‌های قهوه‌ای متفاوت و گلو و سینه تا حد زیادی سفید هستند. شکم خاکستری مایل به خاکستری است.
آواهای کبوتر دل‌خون سولو هرگز توصیف نشده است.
کامیلو گلجی

| کامیلو گلجی | کامیلو گلجی |
| --- | --- |
زادهٔ: ۷ ژوئیهٔ ۱۸۴۳ کورتنو، امپراتوری اتریش، ایتالیا
درگذشت: ۲۱ ژانویهٔ ۱۹۲۶ (۸۲ سال) پاویا، ایتالیا
ملیت: ایتالیایی
شهروندی: ایتالیایی
محل تحصیل: دانشگاه پاویا
شناخته‌شده برای: به خاطر مطالعهٔ دستگاه عصبی کشف اندامک موسوم به دستگاه گلژی اندام وتری گلژی
جوایز: جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی (۱۹۰۶)
پیشینه علمی: پیشینه علمی
شاخه(ها): زیست‌شناسی آسیب‌شناسی علوم اعصاب
استاد راهنما: چزاره لومبروزو
 :  
کامیلو گُلجی یا کامیلو گُلژی (به ایتالیایی: Camillo Golgi) (زادهٔ ۷ اوت ۱۸۴۳ – درگذشتهٔ ۲۱ ژانویهٔ ۱۹۲۶) زیست‌شناس ایتالیایی که به همراه سانتیاگو رامون کاخال  برندهٔ جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی در سال ۱۹۰۶ به خاطر مطالعهٔ دستگاه عصبی بود.
او توانست با بهره‌گیری از میکروسکوپ نوری، جسم موسوم به گُلجی (گُلژی) را که از اندامک‌های غشادار درون‌سلولی است کشف کند. به افتخار این دانشمند، نام اندامک تازه کشف‌شده را گُلجی (با تلفظ فرانسوی: گُلژی) نامیدند.
کارنان (فیلم ۲۰۲۱)

| کارنان | کارنان |
| --- | --- |
پوستر اکران: پوستر اکران
کارگردان: ماری سلواراج
نویسنده: ماری سلواراج
بازیگران:  دنوش  لعل  راجیشا ویجایان  یوگی بابو  ناتاراجان سوبرامانیام 
موسیقی: سانتوش نارایانان
شرکت تولید: وی کریشنز
تاریخ‌های انتشار:  ۹ آوریل ۲۰۲۱ (۲۰۲۱-04-۰۹)  
مدت زمان: ۱۵۹ دقیقه
کشور: هند
زبان: تامیل
فروش گیشه: حدود ₹۶۳ کرور
کارنان (انگلیسی: Karnan) فیلم درام اکشن زبان تامیلی، محصول ۲۰۲۱ هند است که کارگردانی فیلم را ماری سلواراج بر عهده داشته‌است. بازیگران اصلی فیلم دنوش، راجیشا ویجایان (اولین بازی خود در فیلم تامیل)، لعل، یوگی بابو و ناتاراجان سوبرامانیام هستند. موسیقی فیلم توسط سانتوش نارایانان ساخته شده‌است، فیلم شخصیت کارنان را به تصویر می‌کشد که با یک پیشینه محافظه کار، برای احقاق حقوق مردمش مبارزه می‌کند.
داستان

درباره یک جوان روستایی بنام کارنان است که برای احقاق حقوق مردم روستایی که در آن زندگی میکند مبارزه میکند
کتلین مورن

| کتلین مورن | کتلین مورن |
| --- | --- |
زادهٔ: ۵ آوریل ۱۹۷۵ ‏(۴۹ سال) برایتون، انگلستان
ملیت: بریتانیایی
پیشه(ها): روزنامه‌نگار، مؤلف، مجری
همسر: پیتر پفایدز (ا. ۱۹۹۹)
فرزندان: ۲
کَـتلین مورَن (انگلیسی: Caitlin Moran؛ ‏ ‎/ˈkætlɪn məˈræn/‎؛ ‏ زادهٔ ۵ آوریل ۱۹۷۵) روزنامه‌نگار، مؤلف و مجری اهل بریتانیا است.
از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته است، می‌توان به  تربیت‌یافته توسط گرگ‌ها اشاره نمود.
کرسپیا

| کرسپیا | کرسپیا |
| --- | --- |
Municipality: Municipality
کرسپیاLocation in Cataloniaنمایش نقشه استان خیروناکرسپیاکرسپیا (اسپانیا)نمایش نقشه اسپانیا: کرسپیاLocation in Cataloniaنمایش نقشه استان خیروناکرسپیاکرسپیا (اسپانیا)نمایش نقشه اسپانیا
مختصات: ۴۲°۱۱′ شمالی ۲°۴۸′ شرقی﻿ / ﻿۴۲٫۱۸۳°شمالی ۲٫۸۰۰°شرقی﻿ / 42.183; 2.800: مختصات: ۴۲°۱۱′ شمالی ۲°۴۸′ شرقی﻿ / ﻿۴۲٫۱۸۳°شمالی ۲٫۸۰۰°شرقی﻿ / 42.183; 2.800
کشور:  اسپانیا
بخش خودمختار:  کاتالونیا
استان:  استان خیرونا
Comarca: پلا دی ایستانی
حکومت: حکومت
 • شهردار: Francesc Xavier Quer Bosch (2015)
مساحت: مساحت
 • کل: ۱۱٫۴ کیلومتر مربع (۴٫۴ مایل مربع)
جمعیت (۲۰۱۸): جمعیت (۲۰۱۸)
 • کل: ۲۵۱
 • تراکم: ۲۲/کیلومتر مربع (۵۷/مایل مربع)
وبگاه: www.crespia.cat
کرسپیا (به اسپانیایی: Crespiá) یک منطقهٔ مسکونی در اسپانیا است که در پلا دی ایستانی واقع شده‌است. کرسپیا ۱۱٫۴ کیلومتر مربع مساحت دارد.
زبان هندکو

| هندکو | هندکو |
| --- | --- |
هندکو: هندکو
زبان بومی در: پاکستان
منطقه: استان هزاره، پنجاب (پاکستان)، کشمیر آزادقص
شمار گویشوران: ۳میلیون  (بدون تاریخ)
تبار: هندواروپایی  زبان‌های هندوایرانیزبان‌های هندوآریاییشاخهٔ شمال باختریزبان‌های لنداهندکو
سامانه نوشتاری: خط نستعلیق
کدهای زبان: کدهای زبان
ایزو ۳–۶۳۹: یکی از:  hnd – جنوبی  hno – شمالی
هندکو (هندکو) زبانی‌است که در شمال باختری پنجاب پاکستان از سوی پشتوها و غیرپشتون‌ها بدان سخن رانده می‌شود. هندکو ششمین زبان منطقه‌ای پاکستان است و به زبان‌های لندا وابسته است. جز پشتوها مردمان هندکی افغانستان نیز بدین زبان سخن می‌رانند. گویشوران بدین زبان از تیره‌های چندی‌اند و هندکو وابسته به قومیت ویژه‌ای نیست.
هندکوه زبان مردمان کوه‌نشین کوه‌های هیمالیا شمال هند، شمال پاکستان و کوهای هندوکش شمال شرق افغانستان است. این زبان شاخه‌ای از زبان سانسکریت بوده و دارای ۱۰ میلیون گوینده در افغانستان، پاکستان کشمیر و شمال هند است. گروهی گویند نام این کوه از هندوکش گرفته شده‌است. گروهی دیگر گویند نام این کوه از هند و کوه گرفته شده‌است؛ یعنی مردمان کوهی هند.
زبان هندکوهی در افغانستان

زبان هندکو زبان خاص مردمان دیگر هندوآریایی افغانستان است. قرن‌ها پیش این زبان گویش باشندگان کوهای هندوکش بود. این زبان تا اکنون ۳۰۰٬۰۰۰ گویشور دارد. پس از اینکه اقوام قوی داخل سرزمین این مردم شدند، باشندگان این کوه‌ها ثروت و زمین‌های خود را از دست داده تا اکنون به شغل‌های سطح پایین مشغولند. اقوام هندکوزبان افغانستان عبارتند از مصلی، وانگ والا، شادی‌باز، جلالی، پیکراغ، گوتانا و شیخ محمدی می‌باشد.
ارتباط هندکو و فارسی

در زبان هندکو هم هزاران لغت، عبارت و ضرب‌المثل فارسی رایج است. در این زبان هم مثل دیگر زبان‌های بومی پاکستان لغات فارسی یا طی گذشت قرن‌ها با تغییراتی همراه شده‌اند یا عیناً به کار برده می‌شوند. برای نمونه تعدادی از آن‌ها را ذکر می‌کنیم:
در زیورآلات: وزن، آویزه، طلائی، نقری، نوشیروانی، تعویذ، زنجیری، گلوبند، تاج، امام ضامن وغیره
در مراسم ازدواج: نکاح، آیینه بندی، گل پاش، خوانچه سلامی.
ظروف: پیاله، طباخ، غوری، کوزه، دیگ، دیگچه، دسته، سماوار، شمعدان، چراغدان، مجمر، جام، آفتابه، منقل، چای جوش، سرمه دانی، کارگاه، خورجین، سنگ پا، چلو صاف و غیره.
ساختمان: دیوال[دیوار]، ریت[ریگ]، ریگمال، گِل مال، گز، پیمانه، گلکاری، گلکار، دروازه، زنجیر، فرش، چینی خانه، کرسی دار، پرده، میخ، باره دری[بالادری]، چمن، سبزه، گلستان، باغ، باغچه، شاخ[شاخه]، درخت، جنگل، خاک، خاکدان، چوب وغیره.
مذیبی:خدا، نماز، روزه، بزرگ، خانگه، زیارت، پیر، مرید و غیره.
دیگر لغاتی که در محاورات روزمره هندکوزبانان استفاده می‌شوند به هزاران می‌رسد که باز برای نمونه چندتایی ذکر می‌شود: زمین، آسمان، فضا، هوا، طوفان، ستاره، روز، ماه، مهر، گفتگو، ملاقات، آرام، آزاد، شب برات، شب بیداری، آشنا، شناس، آب و تاب، گوشت، سبزی، برادر، خاله، چشم، ابرو، شعله، بلند، بلندی، هفت روزه، ماهانه، ماهنامه، گوشه، گوشه نشین، کفن، گور، گورکند[گورکن]، دربدر، خاک بسر، بیزار، وفادار، بی وفا، بی وفایی، بیخود، بیخودی، سینه زنی، زنجیرزن، شرم، گرم، سرد، شیروان، شیروانی وغیره
برخی ترکیب‌ها: سرخور، درد بی دوا، درد دندان کندن به، شنیده کی بود مانند دیده، دل شکسته، جمال همنشین بر من اثر کرد، جوانامرگ (جوان مرگ)، آمدن به ارادت رفتن به اجازت، خر محض، نان جوین، سنگ و خشت، سگ اصحاب کهف، گربه کشتن روز اول به، زبانزد عالم، پیرزاد وغیره.
همچون دیگر مناطق، منطقه هندکوزبان شعرایی دارد که به فارسی هم شعر سروده‌اند. از جمله: استاد احمد علی سائین پشاوری محمودالحسن کوکب، ملک ناصر علی خان، آقا سید جگر کاظمی، آقا سید رعنا شاه کاظمی، آخوندزاده قمرعلی سرحدی، میرزا رضا حسین همدانی (همه مرحوم)، ناز سیتیّ و آخوندزاده مختار علی نیّر.
جناب مختار علی نیّر از محققین و شعرای هندکو ملقب به بابای هندکو می‌نویسد: هرجا می‌رویم قدم به قدم نام‌ها و لغات و اصطلاحات فارسی پیش از ما حرکت می‌کنند و همین ما را مجبور کرده‌است که بالادستی فارسی را بپذیریم. از جمله نام‌هایی است که در جوار ما هستند و روزانه به کار می‌بریم و بر گرد آن‌ها می‌گردیم. مثلاً: محله، کوچه، چاه، شاهراه، کوچه بسته، کوچه بندی، محلّه دار، رسالدار[مقامی در ارتش صفویان یا افشاریه بوده‌است مثل سرتیپ]، بازار نالبندی[نعلبندی]، دروازه، محله مروی‌ها، محله خداداد و غیره.
واژهای هندکو که اصل آن فارسی است: پیشی (نمازپیشین), دیگر (نماز دیگر)، نماشاں(نماز شام)، کفتاں(نماز خفتن), جانماز (جای نماز) بسترا (بستر) لوچه (آلوچه) وغیره.
دوتو (تیران و کرون)

| دوتو (تیران و کرون) | دوتو (تیران و کرون) |
| --- | --- |
روستا: روستا
دوتو (تیران و کرون)موقعیت در ایراننمایش نقشه ایراندوتو (تیران و کرون)دوتو (تیران و کرون) (اصفهان)نمایش نقشه اصفهان: دوتو (تیران و کرون)موقعیت در ایراننمایش نقشه ایراندوتو (تیران و کرون)دوتو (تیران و کرون) (اصفهان)نمایش نقشه اصفهان
مختصات: ۳۲°۵۰′۳۷″شمالی ۵۰°۴۸′۰۶″شرقی﻿ / ﻿۳۲٫۸۴۳۶۳۴°شمالی ۵۰٫۸۰۱۷۴۹°شرقی﻿ / 32.843634; 50.801749: مختصات: ۳۲°۵۰′۳۷″شمالی ۵۰°۴۸′۰۶″شرقی﻿ / ﻿۳۲٫۸۴۳۶۳۴°شمالی ۵۰٫۸۰۱۷۴۹°شرقی﻿ / 32.843634; 50.801749
کشور: ایران
استان: اصفهان
شهرستان: تیران و کرون
بخش: بخش کرون
دهستان: کرون علیا
جمعیت: ۶۹۴ نفر
دوتو (تیران و کرون)، روستایی از توابع بخش کرون شهرستان تیران و کرون در استان اصفهان ایران است.
معرفی

روستای دوتو در غرب استان اصفهان از توابع شهرستان تیران و کرون و در ۸۰ کیلومتری کلانشهر اصفهان است. جمعیت روستا بالغ بر ۷۰۰ نفر و عمده فعالیت مردم روستا دامپروری، کشاورزی است. جوانان روستا عمدتاً در صنایع آلومینیوم و آهن مشغول ساخت درب و پنجره و ساخت سوله هستند
این روستا در حوزه گردشگری نیز فعال بوده و در طول سال پذیرای حداقل ۳۰ هزار نفر بوده، گردشگرانی که در بهار و تابستان به بهانه گیاه کنگر و طبیعتی زیبا و سرسبز و در زمستان به خاطر دشت‌ها و کوهستان‌های پر برف مهمان این روستا هستند. این روستا همچنین در زمینه مهاجرپذیری فعال بوده و از شهرستان‌های اطراف مثل نجف آباد، اصفهان و خمینی شهر وارد این روستا شده‌اند. امکانات عمومی این روستا خانه بهداشت و مدرسه مقطع دبستان می‌باشد.
موقعیت جغرافیایی

روستای دوتو در غرب شهرستان تیران و کرون قرار دارد و موقعیت این روستا در دهانه و ورودی کوه‌های دالانکوه می‌باشد که از شمال به چشمه مرغاب و روستای قلعه ناظر از غرب به رشته کوه دالانکوه از جنوب به شهرستان چادگان و از شرق به روستای چشمه احمد رضا منتهی می‌شود.
آب و هوا

به‌طور میانگین بارش سالیانه روستای دوتو ۲۸۰ میلی‌متر می‌باشد که این روستا بخاطر موقعیت ویژه و همچنین نزدیکی به رشته کوه برف گیر دالانکوه دارای اب و هوای بی نظیری می‌باشد که همه سالانه پذیرایی گردشگران زیادی می‌باشد و وجود مراتع سرسبز دالانکوه که در اطراف این روستا قرار دارند جلوه ای خاص به این روستا داده‌است ـ این روستا در پاییز و زمستان دارای اب و هوای سرد و برفی و در بهار و تابستان دارای هوای خنگ و معتدل می‌باشد.
ریوند (داورزن)

| شهر ریوند ریوند | شهر ریوند ریوند |
| --- | --- |
کشور:  ایران
استان: خراسان رضوی
شهرستان: داورزن
بخش: باشتین
نام(های) پیشین: ریوَد
سال شهرشدن: ۱۳۹۹
مردم: مردم
جمعیت: ۱۰۳۵ (۱۳۹۵)
جغرافیای طبیعی: جغرافیای طبیعی
ارتفاع: ۹۵۳
اطلاعات شهری: اطلاعات شهری
تأسیس شهرداری: ۱۴۰۰
پیش‌شمارهٔ تلفن: ۴۴۹۹
شناسهٔ ملی خودرو:  ایران
کد آماری: ۲۹۶۴
  شهر ریوند  روی نقشه ایران ۳۶°۱۳′۵۲″شمالی ۵۷°۲۰′۱۳″شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۲۳۱۲۳۴۰۰°شمالی ۵۷٫۳۳۷۰۲۵۰۰°شرقی﻿ / 36.23123400; 57.33702500   :   شهر ریوند  روی نقشه ایران ۳۶°۱۳′۵۲″شمالی ۵۷°۲۰′۱۳″شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۲۳۱۲۳۴۰۰°شمالی ۵۷٫۳۳۷۰۲۵۰۰°شرقی﻿ / 36.23123400; 57.33702500   
 :  
ریْوَنْد، شهری از توابع بخش باشتین شهرستان داورزن در استان خراسان رضوی است. نام قدیم این شهر، «ریوَد» است این نام، در بیشتر کتاب‌های قدیم جغرافیایی و رجالی، از جمله «معجم‌البلدان» یاقوت حموی و «الانساب» عبدالکریم ابوسعد سمعانی و «اللباب» ابن اثیر، به خاطر یکی از محدثان و شاعران برخاسته از آن، به نام شعرانی ریودی، ذکر شده است.
پیشینه نام شهر

نام این شهر در قدیم، «ریود» یا «ریوذ» بوده است. در «معجم‌البلدان»، این شهر، قریه‌ای از توابع ولایت بیهق در ناحیه یا ربع نیشابور خراسان، نام برده شده که «ابومحمد شعرانی ریودی نیشابوری»، یکی از شاعران و عالمان حدیث، در گذشته به سال ۲۸۲ هجری به آنجا منسوب است. کتاب تاریخ بیهق، شهر ریود را جزء توابع ربع باشتین ولایت بیهق، آورده است، در این کتاب، نامن و فشتنق و ساروغ و ... از دیگر قریه‌های ربع باشتین می‌باشند. حسین‌خان افضل‌الملک در سفری که در سال ۱۳۲۰ هجری قمری (دوره قاجاریه) به منطقه خراسان داشته،از این روستا (قریه ریود) یاد کرده و از آن عبور کرده و به روستاهای که در مسیر ریود قرار دارند همچون صدخرو، مهر، باغ، تیچر و ... نیز اشاره نموده است.
جمعیت

این شهر در بخش باشتین قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیت آن ۱۰۳۵ نفر بوده است.
کج‌نوک سرخ‌چهره

| کج‌نوک سرخ‌چهره | کج‌نوک سرخ‌چهره |
| --- | --- |
کج‌نوک سرخ‌چهره، Sylvietta whytii: کج‌نوک سرخ‌چهره، Sylvietta whytii
وضعیت حفاظت: وضعیت حفاظت
 کمترین نگرانی  (IUCN 3.1):  کمترین نگرانی  (IUCN 3.1)
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: طنابداران
رده:: پرندگان
راسته:: گنجشک‌سانان
تیره:: سسکیان
سرده:: Sylvietta
گونه:: whytii
کج‌نوک سرخ‌چهره (نام علمی: Sylvietta whytii) نام یک گونه از سرده کج‌نوک‌ها است.
کذب

برای کذب به معنی دروغ، دروغ را ببینید.
کذب یا نادرست (به انگلیسی: False) یک ارزش صدق در منطق است.
باطل (False) نقیض حق، و مرادف خطا، کذب، فساد و است. اگر گفته شود چیزی باطل شد، معنی آن، این است که تباه و زیانمند شد و از اعتبار افتاد.ابطال کردن به معنی تکذیب کردن است.
کراسنوگواردیسکی (سرزمین آلتای)

| کراسنوگواردیسکی (سرزمین آلتای) Красногвардейский | کراسنوگواردیسکی (سرزمین آلتای) Красногвардейский |
| --- | --- |
Settlement: Settlement
کراسنوگواردیسکی (سرزمین آلتای)نمایش نقشه Altai Kraiکراسنوگواردیسکی (سرزمین آلتای)نمایش نقشه روسیه: کراسنوگواردیسکی (سرزمین آلتای)نمایش نقشه Altai Kraiکراسنوگواردیسکی (سرزمین آلتای)نمایش نقشه روسیه
مختصات: ۵۱°۱۲′ شمالی ۸۲°۱۰′ شرقی﻿ / ﻿۵۱٫۲۰۰°شمالی ۸۲٫۱۶۷°شرقی﻿ / 51.200; 82.167: مختصات: ۵۱°۱۲′ شمالی ۸۲°۱۰′ شرقی﻿ / ﻿۵۱٫۲۰۰°شمالی ۸۲٫۱۶۷°شرقی﻿ / 51.200; 82.167
کشور: روسیه
ناحیه‌های فدرال روسیه: سرزمین آلتای
شهر: شهرستان زمینوگورسکی
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۷:۰۰
کراسنوگواردیسکی (به لاتین: Krasnogvardeysky) یک منطقهٔ مسکونی در روسیه است که در سرزمین آلتای واقع شده‌است.