جیمی کارتر

| جیمی کارتر | جیمی کارتر |
| --- | --- |
تمام‌چهره رسمی در سال ۱۹۷۸: تمام‌چهره رسمی در سال ۱۹۷۸
: 
سی و نهمین رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا: سی و نهمین رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا
دوره مسئولیت ۲۰ ژانویه ۱۹۷۷ – ۲۰ ژانویه ۱۹۸۱: دوره مسئولیت ۲۰ ژانویه ۱۹۷۷ – ۲۰ ژانویه ۱۹۸۱
معاون رئیس‌جمهور: والتر ماندیل
پس از: جرالد فورد
پیش از: رونالد ریگان
هفتاد و ششمین فرماندار جورجیا: هفتاد و ششمین فرماندار جورجیا
دوره مسئولیت ۱۲ ژانویه ۱۹۷۱ – ۱۴ ژانویه ۱۹۷۵: دوره مسئولیت ۱۲ ژانویه ۱۹۷۱ – ۱۴ ژانویه ۱۹۷۵
معاون: لستر مادوکس
پس از: لستر مادوکس
پیش از: جورج بوزبی
عضو سنای ایالتی جورجیا از حوزهٔ  ۱۴ام: عضو سنای ایالتی جورجیا از حوزهٔ  ۱۴ام
دوره مسئولیت ۱۴ ژانویه ۱۹۶۳ – ۱۰ ژانویه ۱۹۶۷: دوره مسئولیت ۱۴ ژانویه ۱۹۶۳ – ۱۰ ژانویه ۱۹۶۷
پس از: منطقه تاسیس‌شده
پیش از: هیو کارتر
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: جیمز ارل کارتر جونیور ۱ اکتبر ۱۹۲۴ پلینز، جورجیا، ایالات متحده
درگذشته: ۲۹ دسامبر ۲۰۲۴ (۱۰۰ سال) پلینز، جورجیا، ایالات متحده
حزب سیاسی: دموکرات
همسر(ان): روزالین اسمیت (ا. ۱۹۴۶–۲۰۲۳)
فرزندان: ۴، شامل جک و ایمی
والدین:  جیمز ارل کارتر سینیور  لیلیان گوردی 
تحصیلات: آکادمی نیروی دریایی آمریکا (بی‌اس، ۱۹۴۶)
جایزه‌های غیرنظامی: جایزه صلح نوبل
امضا: 
خدمات نظامی: خدمات نظامی
وفاداری: ایالات متحده
خدمت/شاخه: نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا
سال‌های خدمت:  ۱۹۴۶–۱۹۵۳ (فعال)  ۱۹۵۳–۱۹۶۱ (ذخیره) 
درجه: ناوبان
نشان‌های نظامی:  مدال کمپین آمریکایی  مدال پیروزی جنگ جهانی دوم  مدال خدمات چین  مدال خدمات دفاع ملی 
جیمز ارل کارتر جونیور (انگلیسی: James Earl Carter Jr.؛ ۱ اکتبر ۱۹۲۴ – ۲۹ دسامبر ۲۰۲۴) سیاستمدار آمریکایی بود که طی سال‌های ۱۹۷۷ تا ۱۹۸۱ به عنوان سی‌ونهمین رئیس‌جمهور ایالات متحدهٔ آمریکا از حزب دموکرات فعالیت می‌کرد. وی پیش‌تر از سال ۱۹۶۳ تا ۱۹۶۷ به‌عنوان سناتور ایالتی جورجیا و از سال ۱۹۷۱ تا ۱۹۷۵ به‌عنوان هفتادوششمین فرماندار ایالت جورجیا خدمت کرد. کارتر پس از پایان دورهٔ ریاست‌جمهوری، همچنان به‌عنوان یک شهروند درگیر پروژه‌های سیاسی و اجتماعی بود و در سال ۲۰۰۲، به‌دلیل فعالیت در تأسیس مرکز کارتر، جایزهٔ صلح نوبل را دریافت کرد. کارتر در سال ۲۰۲۴، ۱۰۰ ساله شد. او در هنگام مرگ با ۱۰۰ سال سن، مسن‌ترین رئیس‌جمهور زندهٔ ایالات متحده آمریکا بود و طولانی‌ترین عمر، دوران تأهل و دورهٔ زندگی پس از ریاست‌جمهوری را در بین رؤسای جمهور ایالات متحده داشت. دوره ریاست‌جمهوری او بیش از هر چیز با نام «ایران» شناخته می‌شود.
کارتر که در پلینز، جورجیا بزرگ شد، در سال ۱۹۴۶ از آکادمی نیروی دریایی آمریکا دانش‌آموخته شد و به شاخهٔ زیردریایی نیروی دریایی ایالات متحدهٔ آمریکا پیوست. کارتر پس از مرگ پدرش در سال ۱۹۵۳ کار خود در نیروی دریایی را ترک کرد و به خانه‌اش در جورجیا بازگشت تا زمام امور کشت بادام زمینی خانواده‌اش را بدست بگیرد. در همین دوره بود که انگیزه پیدا کرد تا با جو جدایی نژادی مخالفت و از جنبش روبه‌رشد حقوق مدنی سیاهپوستان حمایت کند. او به یک فعال سیاسی در درون حزب دموکرات تبدیل شد. کارتر از سال ۱۹۶۳ تا ۱۹۶۷ در مجلس سنای ایالتی جورجیا خدمت کرد و در سال ۱۹۷۰ با شکست دادن کارل سندرز، فرماندار سابق در یک کمپین مبتنی بر مبارزه با جدایی نژادی و پیروی از سیاست تبعیض مثبت برای اقلیت‌های نژادی، به‌عنوان فرماندار جورجیا انتخاب شد. کارتر تا سال ۱۹۷۵ به‌عنوان فرماندار این ایالت باقی ماند. او در سال ۱۹۷۶ برای انتخابات ریاست‌جمهوری نامزد شد و با وجود این که در ابتدای مبارزات انتخاباتی خود در خارج از جورجیا چندان شناخته شده نبود، توانست با پیروزی در انتخابات داخلی حزب، نامزدی حزب دموکرات را در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۹۷۶ به دست آورد. کارتر در انتخابات سراسری، رئیس‌جمهور جمهوری‌خواه وقت یعنی جرالد فورد را در انتخاباتی نزدیک شکست داد.
در دورهٔ ریاست‌جمهوری کارتر، دو وزارتخانهٔ جدید کابینه، وزارت انرژی و وزارت آموزش تأسیس شدند. وی یک سیاست ملی انرژی ایجاد کرد که شامل حفاظت، کنترل قیمت و استفاده از فناوری‌های جدید بود. در سیاست خارجی، کارتر پیمان کمپ دیوید، معاهدات کانال پاناما و دور دوم مذاکرات محدودسازی جنگ‌افزار راهبردی (SALT II) را دنبال کرد. در جبهه اقتصادی، او با رکود تورمی روبرو شد که ترکیبی مداوم از تورم بالا، بیکاری زیاد و رشد کند اقتصادی بود. پایان تنها دورهٔ ریاست‌جمهوری وی با بحران گروگانگیری ایران بین سال‌های ۱۹۷۹–۱۹۸۱، بحران انرژی ۱۹۷۹، حادثهٔ تأسیسات هسته‌ای جزیرهٔ تری مایل و حملهٔ شوروی به افغانستان همراه شد. در پاسخ به حملهٔ شوروی، کارتر با پایان دادن به سیاست کاهش تنش (دتانت) که از زمان ریاست‌جمهوری نیکسون اتخاذ شده بود، تنش در جنگ سرد را افزایش داد، تحریم‌هایی علیه شوروی اعمال کرد و تحریم بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۸۰ را که در مسکو برگزار می‌شد، رهبری کرد. کارتر در سال ۱۹۸۰ در انتخابات مقدماتی حزب دموکرات با چالشی از سوی سناتور تد کندی روبرو شد. اما وی توانست دوباره نامزدی حزب را بدست آورد. کارتر در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۹۸۰ با اختلاف بسیار زیاد آرای الکترال، از نامزد جمهوری‌خواه، رونالد ریگان شکست خورد.
وی تنها رئیس‌جمهور تاریخ آمریکا بود که یک دورهٔ کامل ریاست‌جمهوری را سپری کرد و نتوانست هیچ قاضی‌ای را به دیوان عالی ایالات متحدهٔ آمریکا منصوب کند. نظرسنجی‌های مورخان و تحلیلگران سیاسی معمولاً کارتر را به عنوان یک رئیس‌جمهور کمتر از حد متوسط رتبه‌بندی می‌کند. فعالیت‌های کارتر از زمان ترک ریاست‌جمهوری نسبت به خودِ ریاست‌جمهوری‌اش مطلوب‌تر دیده شده‌اند. او در سال ۱۹۸۲ مرکز کارتر را برای ارتقا و گسترش حقوق بشر تأسیس کرد و به دلیل بیست سال فعالیت در این مرکز، جایزهٔ صلح نوبل سال ۲۰۰۲ را از آن خود کرد. او در زمینه‌های مختلف بیش از ۳۰ کتاب نوشت. وی همچنین عضو سازمان ریش‌سفیدان بود که برای برقراری صلح در جهان تلاش می‌کنند و دزموند توتو نیز در آن عضویت داشت.