هوش سرپایان
ساختار مغز > استتار

در پوست سرپایان سه لایه سلول استتار مختلف به نام‌های کروماتوفور، ایریدوفور (بازتاب کننده‌های رنگین‌کمانی) و لوکوفور (پراکنده‌های کروی‌شکل) وجود دارد. بیرونی‌ترین لایه کروماتوفورها هستند که حاوی رنگدانه‌های رنگی (زرد، نارنجی، قرمز، قهوه ای و سیاه) هستند. سرپایان می‌توانند برای هماهنگی با محیط می‌تواند رنگ و الگوی کلی پوست را به سرعت تغییر دهد تا ازخود محافظت یا با یکدیگر ارتباط برقرار کنند. کروماتوفورها با دیگر سلول‌های تخصصی تغییر رنگ در لایه بعدی پوست (ایریدوفورهای بازتابنده) کار می‌کنند که می‌توانند نمایشگرهای رنگین‌کمانی ایجاد کنند. در نهایت، در زیر لایه ایریدوفور، لکوفورها قرار دارند که روشنایی کلی روی بدنشان را کنترل می‌کنند. همه این سلول‌ها با هم ترکیب می‌شوند تا استتار شگفت‌انگیزی ایجاد کنند و همچنین برای سیگنال‌دهی و ارتباط بصری استفاده می‌شوند. هشت‌پا می‌تواند در یک چشم به هم زدن تغییر رنگ دهد. نه تنها هشت‌پاها می‌توانند رنگ پوست را تغییر دهند، بلکه سلول‌های خاصی به نام «پاپیلا» نیز دارند. گروه خاصی از سلول‌های «استتار» در پوست هشت‌پا که با یک مکانیسم هیدرواستاتیک منحصر به فرد تحت کنترل عصبی کار می‌کنند و به این حیوانات کمک می‌کند تا شکل بدن خود را تغییر دهند تا با بافت ۳ بعدی اطراف خود مطابقت داشته باشد، بنابراین آنها کاملاً بر روی پوست آنها با هم ترکیب می‌شوند، که به آنها اجازه می‌دهد تا سطح بدن خود را برای مطابقت با بافت پس زمینه سه بعدی صخره‌های مرجانی سنگی یا جلبک دریایی تغییر دهند.
هشت‌پاها و ده‌پاها باهوش هستند و می‌توانند بفهمند که کدام لباس مبدل به احتمال زیاد یک شکارچی بالقوه را فریب می‌دهد. دانشمندان به این نتیجه رسیده‌اند که توانایی استتار یک ده‌پا صرفاً خودکار و انعکاسی نیست، بلکه می‌تواند با تصمیم‌گیری نیز شکل بگیرد. ده‌پا بر اساس وجود تهدیدها و آنچه در طول زمان آموخته‌اند، دربارهٔ زمان استتار تصمیم می‌گیرند. به عنوان مثال، می‌توان به ده‌پا آموزش داد که استتار خود را برای یک پاداش غذایی که قبلاً با او تمرین شده و به او آموخته شده کنار بگذارد.
اگر یک ده‌پا با شکاری روبرو شود که برای یافتن طعمه خود به دید خود متکی است، ممکن است از کروماتوفورهای خود برای نشان دادن «لکه‌های چشم‌مانند» غول پیکر روی بدن خود استفاده کند. این تغییر شکل می‌تواند شکارچی را فریب دهد و فکر کند که یک ده‌پای بسیار بزرگ است، که موجب ترسیدن شکارچی می‌شود. با این حال، اگر شکارچی از حسگرهای شیمیایی (مانند بویایی) برای یافتن طعمه‌اش استفاده کند، ده‌پا متوجه می‌شود که حتی بهترین استتار یا استتار بصری‌اش هم کمکی نمی‌کند و در عوض یا یخ می‌زند یا می‌گریزد. ده‌پا حتی نفس خود را حبس می‌کند (که فعالیت الکتریکی در بدن آنها را کاهش می‌دهد و شانس آنها را برای شناسایی توسط شکارچیانی که برای شکار به دریافت الکتریکی وابسته هستند کاهش می‌دهد).
یکی دیگر از ویژگی‌های قابل توجه پوست سرپایان انعطاف‌پذیری است که حیوانات می‌توانند سطوح بافت سه بعدی ایجاد کنند. مخصوصاً ده‌پا و هشت‌پا می‌توانند به‌طور انتخابی پوست خود را چین و چروک بدهند و تا کنند (هدف از این کار این است که در صورت نیاز در کنار اجسام ناهموار استتار کنند).
شاید نمونه چشمگیرترین نوع استتار، اختاپوس مقلد باشد. این اختاپوس که در سال ۱۹۹۸ در اندونزی کشف شد، مانند سایر اختاپوس‌ها از صخره‌های اطراف، صخره‌ها و جلبک‌های دریایی کپی نمی‌کند، بلکه خود را به‌عنوان حیوانات دیگری که شکارچیان تمایل دارند از آنها اجتناب کنند، نشان می‌دهد و جعل هویت می‌کند. با انحراف بدن، مرتب کردن بازوها و اصلاح رفتارش، ظاهراً می‌تواند به طیف گسترده‌ای از حیوانات سمی تبدیل شود. شیرماهی، کفی نواری و مارهای دریایی از جمله مواردی هستند که در آن خودنمایی می‌کند. اختاپوس مقلد همچنین می‌تواند از دیگر موجودات دریایی مانند مار دریایی درنده یا شقایق دریایی ماهی خوار تقلید کند. این به جلوگیری از شکارچیان کمک می‌کند و همچنین به اختاپوس اجازه می‌دهد تا با تقلید از موجودی کمتر خطرناک به طعمه خود نزدیک شود.
به‌دلیل توانایی ده‌پا در تغییر سریع رنگ پوست، گاهی به عنوان «آفتاب‌پرست دریا» نیز خوانده می‌شود – این تغییر رنگ می‌تواند در عرض یک ثانیه اتفاق بیفتد. تغییر رنگ و طرح (شامل قطبش (موج‌ها) امواج نور منعکس شده و تغییر شکل پوست برای برقراری ارتباط با سایر ماهی‌ها یا به عنوان یک رفتار وحشت‌آور برای هشدار دادن به شکارچیان احتمالی صورت بگیرد. تحت برخی شرایط، می‌توان این ماهی‌ها را طوری آموزش داد که در پاسخ به محرک‌ها رنگ خود را تغییر دهند، بنابراین نشان می‌دهد که تغییر رنگ آنها کاملاً ذاتی نیست.