stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
.ir
.ایران

در تاریخ ۲۳ مهرماه ۱۳۸۹، برابر با ۱۵ اکتبر ۲۰۱۰، مؤسسه آیکن پذیرش دامنه نقطه-ایران را به عنوان یک دامنه مرتبه اول اعلام کرد. فعالیت نقطه-ایران به عنوان یک دامنه مرتبه اول حداکثر تا شش ماه آینده آغاز خواهد شد.
در همین راستا، تاریخ ثبت رسمی دامنه‌های نقطه-ایران و سیاست‌های مربوط به آن متعاقباً اعلام خواهد شد. تا آن زمان ثبت دامنه‌های جدید تحت نقطه-ایران به شکل کنونی متوقف می‌شود. حقوق کسانی که در حال حاضر دارنده دامنه ثبت شده تحت نقطه-ایران هستند محفوظ می‌ماند.
متأسفانه ثبت دامنه .ایران برای مدت کمی انجام شد و پس از مشکلات به‌وجود آمده بر اثر تحریم‌ها ثبت دامنه‌های جدید در سال ۱۳۸۹ متوقف شد.
ترنتینارا

مکان
| ترنتینارا | ترنتینارا |
| --- | --- |
کومونه: کومونه
ترنتینارا: ترنتینارا
موقعیت ترنتینارا در نقشه: موقعیت ترنتینارا در نقشه
ناحیه: کامپانیا
استان / شهرستان: استان سالرنو (SA)
مساحت: مساحت
 • کل: ۲۳ کیلومتر مربع (۹ مایل مربع)
ارتفاع: ۶۰۶ متر (۱۹۸۸ فوت)
جمعیت (۳۱ دسامبر ۲۰۱۱): جمعیت (۳۱ دسامبر ۲۰۱۱)
 • کل: ۱۷۶۹
 • تراکم: ۷۷/کیلومتر مربع (۲۰۰/مایل مربع)
اهلیت‌نام: Trentinaresi
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (زمان)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (ساعت تابستانه)
کد پستی: ۸۴۰۷۰
پیش‌شماره تلفن: ۰۸۲۸
قدیس پشتیبان: Santa Irene di Tessalonica
روز قدیس: 16 October
وبگاه: وبگاه رسمی
ترنتینارا (به ایتالیایی: Trentinara) یک کومونه در ایتالیا است که در استان سالرنو واقع شده‌است.
خصوصیات

ترنتینارا ۲۳ کیلومترمربع مساحت و ۱٬۷۶۹ نفر جمعیت دارد و ۶۰۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
ترنویتس

Village در Moravian-Silesian
| Třanovice Trzanowice | Třanovice Trzanowice |
| --- | --- |
Village: Village
Saint Bartholomew Church: Saint Bartholomew Church
  پرچمنشان:   پرچمنشان
استان‌های جمهوری چک: Moravian-Silesian
District: Frýdek-Místek
اولین معرفی: 1440
حکومت: حکومت
 • شهردار: Jan Tomiczek
مساحت: مساحت
 • کل: ۸٫۶ کیلومتر مربع (۳٫۳ مایل مربع)
ارتفاع: ۳۲۰ متر (۱۰۵۰ فوت)
جمعیت (2006): جمعیت (2006)
 • کل: ۹۷۱
 • تراکم: ۱۱۰/کیلومتر مربع (۲۹۰/مایل مربع)
کد پستی: 739 53
وبگاه: http://tranovice.cz/
ترنویتس (به لاتین: Třanovice) یک سکونتگاه مسکونی در جمهوری چک است که در Frýdek-Místek District واقع شده‌است.
خصوصیات

ترنویتس ۸٫۶ کیلومترمربع مساحت و ۹۷۱ نفر جمعیت دارد و ۳۲۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
ترومبول، کنتیکت

Town
| Trumbull, Connecticut | Trumbull, Connecticut |
| --- | --- |
Town: Town
  پرچممهر:   پرچممهر
شعار(ها): Pride in our Past, Faith in our Future: شعار(ها): Pride in our Past, Faith in our Future
Location in شهرستان فیرفیلد، کنتیکت: Location in شهرستان فیرفیلد، کنتیکت
ایالت: کنتیکت
شهرستان: فیرفیلد
NECTA: Bridgeport-Stamford
منطقه: Greater Bridgeport
سکونتگاه: 1639 as Stratford
ثبت‌شده: 1797 as Trumbull
حکومت: حکومت
 • نوع: First selectman-Town council
 • First selectman: Timothy M. Herbst
مساحت: مساحت
 • کل: ۲۳٫۵ مایل مربع (۶۰٫۹ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۲۳٫۳ مایل مربع (۶۰٫۳ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰٫۲ مایل مربع (۰٫۶ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۲۶۶ فوت (۸۱ متر)
جمعیت (2010): جمعیت (2010)
 • کل: ۳۶٬۰۱۸
 • تراکم: ۱۵۰۰/مایل مربع (۵۹۰/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۵ (Eastern)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۴ (Eastern)
زیپ‌کد: ۰۶۶۱۱
کد(های) منطقه: 203, 475
FIPS code: ۰۹-۷۷۲۰۰
GNIS feature ID: ۰۲۱۳۵۱۸
وبگاه: http://www.trumbull-ct.gov/
ترومبول، کنتیکت (به انگلیسی: Trumbull, Connecticut) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در کنتیکت واقع شده‌است.
خصوصیات

ترومبول ۶۰٫۹ کیلومترمربع مساحت و ۳۶٬۰۱۸ نفر جمعیت دارد و ۸۱ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
تروتنوی

Village در 23x15px|border |alt=لهستان|link=لهستان لهستان
| Trutnowy | Trutnowy |
| --- | --- |
Village: Village
استان‌های لهستان: استان پومرانی
County: Gdańsk
گمینا: Cedry Wielkie
جمعیت: ۷۱۰
تروتنوی (به لاتین: Trutnowy) یک منطقهٔ مسکونی در لهستان است که در Gmina Cedry Wielkie واقع شده‌است.
خصوصیات

تروتنوی ۷۱۰ نفر جمعیت دارد.
شهر سفید باکو

مکان
| شهر سفید باکو Bakı Ağ Şəhər | شهر سفید باکو Bakı Ağ Şəhər |
| --- | --- |
ناحیه شهری: ناحیه شهری
نمایی از شهر سفید باکو: نمایی از شهر سفید باکو
شهر سفید باکو: شهر سفید باکو
مختصات: ۴۰°۲۲′۵۵″شمالی ۴۹°۵۳′۱۷″شرقی﻿ / ﻿۴۰٫۳۸۲°شمالی ۴۹٫۸۸۸°شرقی﻿ / 40.382; 49.888: مختصات: ۴۰°۲۲′۵۵″شمالی ۴۹°۵۳′۱۷″شرقی﻿ / ﻿۴۰٫۳۸۲°شمالی ۴۹٫۸۸۸°شرقی﻿ / 40.382; 49.888
شهر: باکو
منطقه: منطقه ختایی
مساحت: مساحت
 • کل: ۶٫۲۱ کیلومتر مربع (۲٫۴۰ مایل مربع)
جمعیت: جمعیت
 • کل: ۵۰۰۰۰
 • تراکم: ۸۱۰۰/کیلومتر مربع (۲۱۰۰۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۴ (ساعت رسمی جمهوری آذربایجان)
وبگاه: bakuwhitecity.com/en/index
شهر سفید باکو (به لاتین: Baku White City) یکی از مناطق شهری باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان است. شهر سفید باکو ۶٫۲۱ کیلومتر مربع مساحت و ۵۰٬۰۰۰ نفر جمعیت دارد.
الکتون، کنتاکی

مکان در 23x15px|border |alt=|link= کنتاکی, 23x15px|border |alt=|link= ایالات متحده آمریکا
| الکتون، کنتاکی | الکتون، کنتاکی |
| --- | --- |
شهر: شهر
Elkton, Kentucky: Elkton, Kentucky
The Todd County courthouse in the Elkton town square: The Todd County courthouse in the Elkton town square
Location of Elkton within کنتاکی.: Location of Elkton within کنتاکی.
مختصات: ۳۶°۴۸′۳۲″ شمالی ۸۷°۹′۲۳″ غربی﻿ / ﻿۳۶٫۸۰۸۸۹°شمالی ۸۷٫۱۵۶۳۹°غربی﻿ / 36.80889; -87.15639: مختصات: ۳۶°۴۸′۳۲″ شمالی ۸۷°۹′۲۳″ غربی﻿ / ﻿۳۶٫۸۰۸۸۹°شمالی ۸۷٫۱۵۶۳۹°غربی﻿ / 36.80889; -87.15639
ایالت:  کنتاکی
شهرستان: تاد
Established: ۱۸۲۰
حکومت: حکومت
 • Mayor: Nancy Camp
مساحت: مساحت
 • کل: ۵٫۴ کیلومتر مربع (۲٫۱ مایل مربع)
 • خشکی: ۵٫۴ کیلومتر مربع (۲٫۱ مایل مربع)
 • آب: ۰٫۰ کیلومتر مربع (۰٫۰ مایل مربع)
ارتفاع: ۱۹۰ متر (۶۲۳ فوت)
جمعیت (۲۰۰۰): جمعیت (۲۰۰۰)
 • کل: ۱۹۸۴
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (CST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۵ (CDT)
ZIP Code: ۴۲۲۲۰
کد منطقه: 270
FIPS code: ۲۱-۲۴۴۰۰
GNIS feature ID: ۰۴۹۱۶۹۷
وبگاه: http://www.elktonky.com
الکتون (به انگلیسی: Elkton) شهری در ایالت کنتاکی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۲٬۰۶۲ نفر بوده‌است.
کائو لان

مکان در 23x15px|border |alt=|link= ویتنام
| کائو لان Thành phố Cao Lãnh | کائو لان Thành phố Cao Lãnh |
| --- | --- |
Location in Đồng Tháp Province: Location in Đồng Tháp Province
کائو لانLocation of in Vietnam: کائو لانLocation of in Vietnam
مختصات: ۱۰°۲۸′۲″ شمالی ۱۰۵°۳۷′۴۹″ شرقی﻿ / ﻿۱۰٫۴۶۷۲۲°شمالی ۱۰۵٫۶۳۰۲۸°شرقی﻿ / 10.46722; 105.63028: مختصات: ۱۰°۲۸′۲″ شمالی ۱۰۵°۳۷′۴۹″ شرقی﻿ / ﻿۱۰٫۴۶۷۲۲°شمالی ۱۰۵٫۶۳۰۲۸°شرقی﻿ / 10.46722; 105.63028
جمعیت (2007): جمعیت (2007)
 • کل: ۱۴۹٬۸۳۷
کائو لان (انگلیسی: Cao Lãnh) شهری در کشور ویتنام است که در استان دونگ تاپ واقع شده است.
این شهر در سال ۲۰۰۷ میلادی ۱۴۹٬۸۳۷ نفر جمعیت داشته است.
مگس‌گیر راه‌راه‌زیتونی

| مگس‌گیر راه‌راه‌زیتونی | مگس‌گیر راه‌راه‌زیتونی |
| --- | --- |
در اکوادور: در اکوادور
وضعیت حفاظت: وضعیت حفاظت
 کمترین نگرانی  (IUCN 3.1):  کمترین نگرانی  (IUCN 3.1)
رده‌بندی علمی : رده‌بندی علمی 
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: طنابداران
رده:: پرندگان
راسته:: گنجشک‌سانان
تیره:: ژیان‌مرغان
سرده:: Mionectes
گونه:: M. galbinus
نام دوبخشی: نام دوبخشی
Mionectes galbinus Bangs, 1902: Mionectes galbinus Bangs, 1902
مگس‌گیر راه‌راه‌زیتونی (نام علمی: Mionectes galbinus) گونه‌ای از پرندگان از تیرهٔ ژیان‌مرغان (Tyrannidae) است. در بولیوی، کلمبیا، اکوادور، پاناما، پرو، ترینیداد و ونزوئلا یافت می‌شود.
ترومن (آرکانزاس)

مکان
| Trumann, Arkansas | Trumann, Arkansas |
| --- | --- |
شهر: شهر
Location in Poinsett County and the state of آرکانزاس: Location in Poinsett County and the state of آرکانزاس
ایالت: آرکانزاس
شهرستان: Poinsett
مساحت: مساحت
 • کل: ۴٫۸ مایل مربع (۱۲٫۴ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۴٫۸ مایل مربع (۱۲٫۴ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰ مایل مربع (۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۲۲۶ فوت (۶۹ متر)
جمعیت (2010): جمعیت (2010)
 • کل: ۷٬۲۴۳
 • تراکم: ۱۴۳۵٫۲/مایل مربع (۵۵۵٫۶/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (CST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۵ (CDT)
زیپ‌کد: 72472
کد منطقه: 870
FIPS code: 05-70010
GNIS feature ID: 0078590
ترومن (آرکانزاس) (به انگلیسی: Trumann, Arkansas) یک شهر در ایالات متحده آمریکا با جمعیت ۷٬۲۴۳ نفر است که در آرکانزاس واقع شده‌است.
موقعیت جغرافیایی

موقعیت جغرافیایی شهرها و مناطق اطراف به شرح زیر است:
نگارخانه

Localidades na vizinhança
تپه ۲۰۳

High ground in China
تپه ۲۰۳ ارتفاعی است که در بخش لوشونکو دالیان در استان لیائونینگ چین قرار دارد. در سال ۱۹۰۵-۱۹۰۴ یکی از شدیدترین نبردها در خلال جنگ روسیه و ژاپن بین ارتشهای ژاپن و روسیه در خلال محاصره بندر پرت آتور رخ داد. نام این تپه به خاطر ارتفاع ۲۰۳ آن از سطح دریا انتخاب شده است.
تپه ۲۰۳ متری، ۱۴ دسامبر ۱۹۰۴
ژنرال ژاپنی ماره سوکه نوگی که فرزند او در این نبرد کشته شد در شعر معروفی که پس از این نبرد سروده است از این تپه با عنوان "تو، کوه ارواح" یاد کرده است.
مجسمه یک فشنگ  ۶٫۵×50mmSR در تپه ۲۰۳
پارک درختان گیلاس زینتی

در سال ۱۹۹۳ انجمن حمایت از تبادل دوستی چین و ژاپن برای کودکان ۱۳۰۰ درخت ساکورا (گیلاس زینتی که شکوفه های زیبایی می دهد)  را به شهر دالیان اهدا کرد. این درختان در قله جنوبی تپه ۲۰۳ کاشته شدند. در آوریل ۲۰۰۹ باغ جدید گیلاس زینتی ارتفاع ۲۰۳ گشوده شد. این باغ ۵۰۰ هزار متر مربع مساحت دارد و در آن ۳۷۰۰ اصله درخت گیلاس زینتی از ۱۸ گونه مختلف کاشته شده است.
ورودی تپه ۲۰۳
بازدید کنندگان از پارک درختان گیلاس زینتی در تپه ۲۰۳
لوح تبادل دوستی کودکان چینی-ژاپنی
درخت گیلاس زینتی فوگنزو
شکوفه ساکورا (درخت گیلاس زینتی) در تپه ۲۰۳
روستای اورچاردلیک، میشیگان

مکان
| Orchard Lake Village City of Orchard Lake | Orchard Lake Village City of Orchard Lake |
| --- | --- |
شهر: شهر
Location of Orchard Lake Village, Michigan: Location of Orchard Lake Village, Michigan
ایالت: میشیگان
County: Oakland
حکومت: حکومت
 • شهردار: Joe Majcher (2012)
 • Mayor Pro-Tem: Jackie Beach (2012)
مساحت: مساحت
 • کل: ۴٫۱۲ مایل مربع (۱۰٫۶۷ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۲٫۴۴ مایل مربع (۶٫۳۲ کیلومتر مربع)
 • آب: ۱٫۶۸ مایل مربع (۴٫۳۵ کیلومتر مربع)
جمعیت (2010): جمعیت (2010)
 • کل: ۲٬۳۷۵
 • برآورد (2012): ۲٬۴۱۲
 • تراکم: ۹۷۳٫۴/مایل مربع (۳۷۵٫۸/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۵ (EST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۴ (EDT)
زیپ کد: 48324
کد منطقه: 248
FIPS code: 26-61020
GNIS feature ID: 634090
روستای اورچاردلیک، میشیگان (به انگلیسی: Orchard Lake Village, Michigan) یک شهر در ایالات متحده آمریکا با جمعیت ۲٬۳۷۵ نفر است که در میشیگان واقع شده‌است.
زبان یونانی

| یونانی | یونانی |
| --- | --- |
Ελληνικά Ellīniká: Ελληνικά Ellīniká
بیان: [eliniˈka]
زبان بومی در:  یونان  قبرس  آلبانی  ایتالیا  ترکیه  مصر
شمار گویشوران: حدود ۱۳ میلیون  (بدون تاریخ)
تبار: هندواروپایی  زبان‌های هلنییونانی
سامانه نوشتاری: الفبای یونانی
وضعیت رسمی: وضعیت رسمی
زبان رسمی در:  یونان  قبرس  اتحادیه اروپا   شناخته‌شده به‌عنوان زبان اقلیت در:  آلبانی  ارمنستان  ایتالیا  رومانی  ترکیه  اوکراین
کدهای زبان: کدهای زبان
ایزو ۱–۶۳۹: el
ایزو ۲–۶۳۹: gre (B)  ell (T)
ایزو ۳–۶۳۹: در زمان‌های گوناگون:  grc – زبان یونانی باستان  ell – زبان یونانی  pnt – یونانی پونتی  gmy – یونانی میسنی  gkm – یونانی میانه  cpg – یونانی کاپادوکیه‌ای  tsd – یونانی تساکونی
زبان‌شناسی: 56-AAA-a (varieties: 56-AAA-aa to -am)
نقشه گویش‌های یونانی نوین: نقشه گویش‌های یونانی نوین
زبان یونانی یا زبان اِلینیکا (به یونانی: Ελληνικά) در یونانی باستان: زبان هِلِنیکه (یونانی باستان: Ἑλληνική Hellēnikḗ) یک زبان مستقل، از خانوادهٔ زبان‌های هندواروپایی است که در یونان، قبرس، آلبانی و سایر مناطق مدیترانه شرقی و دریای سیاه بدان سخن گفته می‌شود. این زبان دارای طولانی‌ترین تاریخ مستند میان زبان‌های هندواروپایی زنده است که حداقل ۳۵۰۰ سال سابقهٔ نوشتاری را در بر می‌گیرد. سامانهٔ نوشتاری زبان یونانی الفبای یونانی نام دارد که از الفبای فنیقی گرفته شده و مادر خطوط لاتین، سیریلیک، ارمنی، قبطی، گوتی و چندین خط دیگر به‌شمار می‌رود.
زبان یونانی دارای نقش برجسته‌ای در تاریخ جهان غرب و مسیحیت است. یونانی باستان به علت برخورداری از ادبیات غنی هنوز دوستداران فراوانی دارد. عده زیادی از مردم جهان مایل هستند آثار ارزشمند هومر، سوفکلس و آیسخولوس (آشیل) را به زبانی که این ادبیات در آن پدید آمده؛ مطالعه کنند. از یونانی همچنین برای واژه‌سازی علمی به ویژه در نجوم، ریاضیات و منطق و فلسفه استفاده می‌شود. عهد جدید، کتاب مقدس مسیحیان، به یونانی کوینه نوشته شده و مطالعات کلاسیک عمدتاً بر پایهٔ دو زبان یونانی و لاتین بنا شده‌است.
در اروپای دوران قدیم، کاربرد یونانی به عنوان زبان میانجی در حوزهٔ مدیترانه و آسیای غربی بسیار رایج بود. در نهایت نیز یونانی در امپراتوری بیزانس به صورت رسمی درآمد که این گونه از زبان به یونانی بیزانسی معروف است. یونانی نوین که گونهٔ امروزی آن است در دو کشور یونان و قبرس رسمی است، در هفت کشور به عنوان زبان اقلیت شناخته می‌شود و یکی از زبان‌های رسمی اتحادیه اروپا به‌شمار می‌رود. این زبان امروزه توسط حداقل ۱۳٫۴ میلیون نفر در یونان، قبرس، ایتالیا، آلبانی، ترکیه و در جوامع دور از وطن یونانی صحبت می‌شود.
نام

نام یونان در فارسی از ایونیا، منطقه یونانی‌نشین آسیای صغیر، گرفته شده‌است. این نام از زبان پارسی باستان ریشه گرفته‌است و هم‌اکنون علاوه بر فارسی در عربی، زبان‌های ترکی، هندی، ارمنی، آرامی، مالایی و اندونزیایی به کار می‌رود.
تاریخ

زبان یونانی حداقل از هزاره سوم پیش از میلاد در بالکان رایج بوده‌است. قدیمی‌ترین اثر مکتوب به یونانی مربوط به یک لوح رسی است که به سال ۱۴۵۰ تا ۱۳۵۰ پیش از میلاد بازمی‌گردد و باعث می‌شود یونانی میسنی قدیمی‌ترین زبان مکتوب لقب گیرد. در میان زبان‌های هندواروپایی، تاریخ نخستین اثر مکتوب یونانی فقط با زبان‌های منقرض‌شدهٔ آناتولی مطابقت دارد.
تاریخ > دوره‌ها

زبان یونانی معمولاً به دوره‌های زیر تقسیم می‌شود:
نیایونانی آخرین نیای یونانی است که فرضی است. دوره نیا-یونانی با ورود مهاجران هلنی به شبه‌جزیره یونان پایان یافت که این اتفاق مربوط به دوران نوسنگی یا عصر برنز می‌شود.
یونانی میسنی زبان یونان میسنی بود که در لوح‌های مربوط به قرن ۱۵ قبل از میلاد به بعد ضبط شده‌است. این زبان با خط ب نگاشته می‌شد.
یونانی باستان با گویش‌های فراوانش، زبان یونان کهن، یونان کلاسیک و یونان باستان بوده و در امپراتوری روم به‌طور گسترده رواج داشته‌است. نقش یونانی باستان در اروپای غربی در دوران قرون وسطی کمرنگ شد اما کماکان در امپراتوری بیزانس تا پیش از سقوط قسطنطنیه به‌طور رسمی کاربرد داشت.
یونانی کوینه: ترکیبی از گویش اتیک، گویش‌های مرتبط ایونی و لهجه آتن بود و فرایندی را آغاز کرد که منجر به ایجاد نخستین گویش مشترک یونانی و به صورت میانجی درآمدن یونانی در طول مدیترانه شرقی و خاور نزدیک شد. یونانی کوینه را می‌توان در سرزمین‌های تسخیرشده توسط اسکندر مقدونی، از مصر تا کناره‌های هند نیز ردیابی کرد. پس از فتح یونان به دست رومی‌ها، به‌طور غیررسمی یک چندزبانگی یونانی و لاتین بر شهر رم حاکم شد و یونانی کوینه زبان اول یا دوم امپراتوری روم به‌شمار می‌رفت. تأثیر کوینه بر مسیحیت نیز قابل توجه است چرا که حواریون از این زبان برای گسترش و تبلیغ مسیحیت استفاده می‌کردند. نسخهٔ اصلی عهد جدید و نسخهٔ هفتادگانی از عهد عتیق نیز بدین زبان نگاشته شده‌اند و از همین رو، یونانی کوینه، یونانی عهد جدید و یونانی انجیلی نیز نام دارد.
یونانی میانه یا یونانی بیزانسی ادامه یونانی کوینه بود که تا سقوط امپراتوری بیزانس در قرن پانزدهم میلادی کاربرد داشت. یونانی میانه یک عبارت کلی برای همه سبک‌های گفتاری و نوشتاری یونانی بین دوران یونانی کوینه تا یونانی نوین است. بخش عمده‌ای از یونانی مکتوب که به عنوان زبان رسمی امپراتوری بیزانس مورد استفاده قرار می‌گرفت، انواع مختلفی از یونانی میانه بر اساس سنت نوشتاری کوینه بود.
یونانی نوین حاصل یونانی میانه بود که از قرن یازدهم میلادی آغاز به بروز کرد و با سقوط امپراتوری بیزانس در سال ۱۴۵۳، جای یونانی میانه را گرفت. این همان زبانی است که یونانیان امروزی آن را به کار می‌برند و جدا از یونانی نوین معیار، چندین گویش دیگر از آن نیز وجود دارد.
تاریخ > دوزبان‌گونگی

مقالهٔ اصلی: پرسش زبان یونانی
در عصر حاضر، زبان یونانی وارد نوعی دوزبان‌گونگی شده‌است. این وضعیت نتیجه وجود همزمان دو گونهٔ نوشتاری عامیانه و رسمی این زبان است. چیزی که موجب پیش‌آمد پرسش زبان یونانی شد. این پرسش به تضاد دو گونهٔ رقیب یونانی نوین یعنی دموتیکی (گونهٔ عامیانه یونانی مدرن) و کاتارووسا (به معنی پالایش‌یافته که ترکیبی از دموتیکی و یونانی باستان است و در اوایل قرن نوزدهم برای اهداف ادبی و رسمی در کشور تازه تأسیس یونان توسعه یافت) منجر شده‌است. در سال ۱۹۷۶، دموتیکی با گنجانیدن ویژگی‌هایی از کاتارووسا به عنوان زبان رسمی یونان درآمد که این کار منجر به زایش یونانی نوین معیار شد که امروزه برای اهداف رسمی و آموزش از آن استفاده می‌شود.
تاریخ > یکپارچگی تاریخی

یکپارچگی تاریخی و هویت مداوم بین مراحل مختلف زبان یونانی اغلب مورد تأکید است. اگرچه یونانی دستخوش تغییرات ریخت‌شناسی و واجی بسیاری در مقایسه با سایر زبان‌ها شده‌است، اما تاحدودی سنن فرهنگی، ادبی و املایی آن از زمان باستان جدا نشده‌اند، تا حدی که می‌توان از زبانی در حال ظهور صحبت کرد. متکلمان یونانی امروزه هنوز هم تمایل دارند آثار ادبی یونان باستان را بخشی از خودشان بدانند نه یک زبان خارجی. همچنین اغلب بیان می‌شود که تغییرات تاریخی در مقایسه با برخی از زبان‌های دیگر نسبتاً اندک بوده‌است. طبق یک تخمین، یونانی هومر احتمالاً به یونانی دموتیکی نزدیک‌تر از انگلیسی میانه قرن ۱۲ به انگلیسی جدید است.
پراکندگی جغرافیایی

مقالهٔ اصلی: یونانی‌ها
یونانی امروزه بین ۱۳ میلیون نفر جمعیت در یونان و قبرس همراه با جمعیتی قابل توجه یونانی در آلبانی در مرز یونان و آلبانی رایج است. بخش قابل توجهی از جمعیت آلبانی بر یونانی تسلط نسبی دارند که بخشی از آن به دلیل موج مهاجرت آلبانی به یونان در دهه ۱۹۸۰ و ۹۰ است. پیش از جنگ یونان و ترکیه و تبادل جمعیت در سال ۱۹۲۳، جمعیت بسیاری بزرگی از یونانی‌ها در ترکیه موجود بود که امروزه شمار اندکی از آن‌ها باقی مانده‌است. جمعیت کوچکی از یونانی‌ها در بلغارستان نیز در حاشیه مرز با یونان زندگی می‌کنند. یونانی همچنین توسط جوامع دور از وطن یونانی در ایالات متحده، استرالیا، کانادا، آفریقای جنوبی، شیلی، برزیل، آرژانتین، روسیه، اوکراین و در اتحادیه اروپا به ویژه در بریتانیا و آلمان رایج است.
در طول تاریخ، جوامع و مناطق قابل توجه یونانی‌زبان در سراسر مناطق مدیترانه شرقی که امروزه جنوب ایتالیا، ترکیه، قبرس، سوریه، لبنان، فلسطین، مصر و لیبی را در بر می‌گیرد، همچنین در ناحیه دریای سیاه که امروزه شامل بلغارستان، رومانی، اوکراین، روسیه، گرجستان، ارمنستان و جمهوری آذربایجان می‌شود و نیز به میزان کمتری در مناطق مدیترانه غربی در اطراف مستعمره‌ها یافت می‌شدند.
پراکندگی جغرافیایی > وضعیت رسمی

یونانی در یونان زبان رسمی است و توسط تقریباً همه جمعیت تکلم می‌شود. یونانی همچنین در قبرس در کنار زبان ترکی استانبولی رسمی است. به دلیل عضویت یونان و قبرس در اتحادیه اروپا، یونانی یکی از ۲۴ زبان رسمی این اتحادیه است. یونانی همچنین زبان رسمی دو شهر در آلبانی و زبان اقلیت به رسمیت شناخته‌شده در کل کشور است. در بخش‌هایی از ایتالیا، ارمنستان، رومانی و اوکراین نیز یونانی زبان محلی یا اقلیت شناخته می‌شود. یونانی‌ها در مجارستان نیز به عنوان یک گروه قومی به رسمیت شناخته شده‌اند.
ویژگی‌ها > واج‌شناسی

ساختار هجایی یونانی در طول تاریخ خود، تغییر چندانی نداشته‌است: یونانی یک ساختار هجایی مختلط را داراست که اجازه می‌دهد مجموعه‌های هجایی پیچیده اما کدهای بسیار محدود وجود داشته باشد. این زبان فقط واکه‌های دهانی و یک مجموعه نسبتاً پایدار از همخوان‌ها دارد. عمده تغییرات آواشناسی در دوره هلنیستی و رومی رخ داده‌است.
ویژگی‌ها > ریخت‌شناسی

ریخت‌شناسی یونانی در تمام مراحل خود، مجموعه گسترده‌ای از ضمایر اشتقاقی سازنده، یک سامانه ترکیب محدود اما مولد و یک سامانه عطفی غنی را نشان می‌دهد. اگرچه رده‌های ریخت‌شناختی یونانی در طول زمان نسبتاً پایدار بوده‌است، تغییرات آن در همه جا، به ویژه در سامانه‌های اسمی و فعلی، وجود دارند. بیشتر تغییر در ریخت‌شناسی اسمی از مرحله یونانی کلاسیک، عدم استفاده از حالت برایی است. سامانه فعلی نیز مصدرها، فعل‌های آینده به صورت ترکیبی و زمان‌های نقلی و حالت اختیاری را از دست داده‌است که البته جای بسیاری از آنها را اشکال حاشیه‌ای (تحلیلی) گرفته‌است.
ویژگی‌ها > نحو

بسیاری از جنبه‌های نحو یونانی ثابت مانده‌است: فعل‌ها فقط با نهاد خود همراهی می‌کنند، استفاده از حالت‌های باقی‌مانده عمدتاً ثابت مانده‌است، حروف مقدم بر اسم هستند، حروف اضافه تا حد زیادی پیشین هستند، عبارت‌های نسبی از اسمی که تغییر می‌دهند پیروی می‌کنند و ضمایر نسبی از جمله‌های اولیه هستند. با این حال، تغییرات ریخت‌شناسی نیز در نحو اثر گذاشته‌اند و این گونه بین نحو زبان باستان و شکل نوین آن تفاوت‌های چشمگیری وجود دارد. یونانی باستان از ساختارهای وابسته به وجه صرفی و سازه‌های مصدر بسیار استفاده می‌کرد و گونه نوین آن کاملاً فاقد مصدر است و از وجه صرفی بیشتر استفاده می‌کند. از دست دادن حالت برایی منجر به افزایش حروف غیرمستقیم اضافه نیز شد. همچنین یونانی باستان تمایل به وجود فعل در پایان جمله دارد، اما ترتیب جملات خبری در زبان نوین فعل-نهاد-مفعول یا نهاد-فعل-مفعول است.
ویژگی‌ها > واژگان

یونانی نوین بیشتر واژگان خود را از یونانی باستان به ارث برده‌است، که به نوبه خود یک زبان هندواروپایی است، ولی همچنین شامل تعدادی از وام‌واژه از زبان پیشایونانی، زبان مردمی که پیش از ورود نیایونانیان در یونان زندگی می‌کردند، است. امروزه بیشتر وام‌واژه‌ها در یونانی از لاتین، ونتی و ترکی استانبولی هستند. وام‌واژه‌های وارد شده به یونانی در دوره‌های قدیمی، عطف‌های یونانی را به دست آوردند و بنابراین فقط ریشه آن‌ها خارجی باقی مانده‌است. وام‌واژه‌های امروزی (از قرن بیستم تاکنون) که به ویژه از فرانسوی و انگلیسی هستند، عمدتاً عطفی نشده‌اند. زبان‌های اسلاوی جنوبی (مقدونی/بلغاری) و رومی شرقی (آرومانی و مگلنو رومانی) دیگر منابع وام‌واژگان یونانی هستند.
دسته‌بندی

یونانی در یک خانواده مستقل از خانواده زبانی هندواروپایی قرار می‌گیرد. ممکن است زبان مقدونی باستان نیز با یونانی در ارتباط بوده‌باشد اما بیشتر پژوهشگران آن را به صورت گویشی از یونانی در نظر می‌گیرند. به جز مقدونیه‌ای، برخی از پژوهشگران فریجی را هم‌خانوادهٔ یونانی می‌دانند چرا که هردو دارای ویژگی‌های مشترکی هستند که در سایر زبان‌های هندواروپایی یافت نمی‌شود. در میان زبان‌های زنده، یونانی بیشتر به ارمنی و زبان‌های هندوایرانی (به صورت یونانی-آریایی) نزدیک است اما شواهد کمی برای افزودن آن به این خانواده‌ها وجود دارد. زبان آلبانیایی نیز توسط برخی زبان‌شناسان به گونه‌ای در ارتباط با یونانی و ارمنی در نظر گرفته شده‌است.
سامانه نوشتاری > الفبای یونانی

مقالهٔ اصلی: الفبای یونانی
زبان یونانی از سده نهم پیش از میلاد به الفبای یونانی نگاشته می‌شده‌است. این الفبا دارای ۲۴ حروف می‌باشد و یکی از کاملترین سامانه‌های الفبایی و نیز کهن‌ترین الفبایی است که هنوز نیز کاربرد دارد. در گذشته برای نشان دادن شمارگان نیز از این الفبا سود برده می‌شد ولی امروزه یونانیان از نمادهای ریاضی برای نشان دادن شماره‌ها بهره می‌برند. حروف الفبای یونانی در زیر از راست به چپ مرتب گردیده‌اند:
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 32 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
حروف بزرگ: حروف بزرگ
| Α | Β | Γ | Δ | Ε | Ζ | Η | Θ | Ι | Κ | Λ | Μ | Ν | Ξ | Ο | Π | Ρ | Σ | Τ | Υ | Φ | Χ | Ψ | Ω |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
حروف کوچک: حروف کوچک
| α | β | γ | δ | ε | ζ | η | θ | ι | κ | λ | μ | ν | ξ | ο | π | ρ | σ/ς | τ | υ | φ | χ | ψ | ω |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
تلفظ حروف به شکل زیر است:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  Α α: آلفا  Β β: بتا  Γ γ: گاما  Δ δ: دلتا  Ε ε: اپسیلن  Ζ ζ: زتا  Η η: اتا  Θ θ: تتا (ثتا) |  Ι ι: یوتا  Κ κ: کاپا  Λ λ: لاندا  Μ μ: موو  Ν ν: نوو  Ξ ξ: کی سی  Ο ο: اُمیکرون  Π π: پی |  Ρ ρ: رو  Σ σ/ς: سیگما  Τ τ: تاو  Υ υ: آپسیلن  Φ φ: فی  Χ χ: خی  Ψ ψ: پسای  Ω ω: اُمگا |
سامانه نوشتاری > الفبای لاتین

یونانی گاهی به خط لاتین نوشته می‌شود. این مورد بیشتر در بین مناطق یونانی‌نشین جمهوری ونیز و یونانی‌های کاتولیک رایج است. اصطلاح فرانکولِوانتینیکا (به یونانی: Φραγκολεβαντίνικα) وقتی از خط لاتین برای نوشتن یونانی در محیط‌های کاتولیک استفاده می‌شود کاربرد دارد. امروزه کاربرد الفبای لاتین برای زبان یونانی در جوامع یونانی‌زبان جنوب ایتالیا است.
سامانه نوشتاری > الفبای عبری

گویش یوانیک زبان یونانی توسط یهودیان به الفبای عبری نوشته می‌شده‌است.
سامانه نوشتاری > الفبای عربی

برخی از مسلمانان کرت و یوآنینا از الفبای عربی برای نوشتار گونه‌های یونانی خود استفاده می‌کردند.
نقشه مناطق دارای سخنور به زبان نیا-یونانی
نقشه مناطق یونانی‌زبان
  مناطقی که یونانی زبان رسمی است. (جمهوری قبرس و یونان)
  مناطقی دارای گویشور یونانی
نوشته‌های یونانی
ترومن، ویسکانسین

Unincorporated community
| Truman, Wisconsin | Truman, Wisconsin |
| --- | --- |
Unincorporated community: Unincorporated community
State: ویسکانسین
County: Lafayette
ارتفاع: ۱۰۵۰ فوت (۳۲۰ متر)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (Central (CST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۵ (CDT)
کد منطقه: 608
GNIS feature ID: 1577859
ترومن، ویسکانسین (به انگلیسی: Truman, Wisconsin) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در ویسکانسین واقع شده‌است.
خصوصیات

ترومن ۳۲۰٫۰۴ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
روسلین، داکوتای جنوبی

مکان
| Roslyn, South Dakota | Roslyn, South Dakota |
| --- | --- |
شهرک: شهرک
Location in Day County and the state of داکوتای جنوبی: Location in Day County and the state of داکوتای جنوبی
State: داکوتای جنوبی
شهرستان: Day
Incorporated: 1914
مساحت: مساحت
 • کل: ۰٫۲۰ مایل مربع (۰٫۵۲ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۰٫۲۰ مایل مربع (۰٫۵۲ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰ مایل مربع (۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۱۸۶۴ فوت (۵۶۸ متر)
جمعیت (2010): جمعیت (2010)
 • کل: ۱۸۳
 • برآورد (2011): ۱۸۴
 • تراکم: ۹۱۵٫۰/مایل مربع (۳۵۳٫۳/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (Central (CST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۵ (CDT)
زیپ‌کد: 57261
کد منطقه: 605
FIPS code: 46-56380
GNIS feature ID: 1257490
روسلین(به انگلیسی: Roslyn) شهری در ایالت داکوتای جنوبی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۱۸۳ نفر بوده‌است.