stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
مؤسس و رئیس

این پژوهشگاه با ابتکار و پی‌گیری علی‌اکبر رشاد در سال ۱۳۷۳ تأسیس شده است. او، از ابتدای تأسیس تاکنون، به‌عنوان رئیس، بالاترین مقام اجرایی پژوهشگاه را نیز بر عهده داشته است.
جایگاه، وظایف و فعالیت‌های ارکان علمی پژوهشگاه

هم‌اکنون چهار پژوهشکده و شش مرکز علمی وابسته، در مجموع شانزده گروه علمی و یک قطب علمی (قطب علمی فلسفه دین اسلامی)، در رشته‌های مختلف پژوهشی فعالیت دارند. محور اصلی فعالیت‌های پژوهشگاه در گروه‌های علمی ساماندهی می‌شود. وظیفه اصلی گروه‌های علمی طراحی و اجرای تحقیقات مشتمل بر انجام اموری چند است: تهیهٔ ساختار منطقی مباحث و موضوعات تحقیق، تهیه فهرست حوزه‌های تمحض علمی و عنوان‌های مطالعاتی و تحقیقاتی، اولویت‌گذاری، تعریف و تهیه پیش‌طرح، تأیید صلاحیت محققان، ارزیابی و تصویب طرح‌های تحقیقاتی، نظارت بر حسن جریان اجرای تحقیقات، و ارزیابی و تأیید نهایی حاصل تحقیق. گذشته از اجرای تحقیقات، مجموعه‌ای از برنامه‌ها و فعالیت‌های علمی برای گروه‌ها تعریف شده است، که عبارتند از: تهیه مقاله برای مجلات علمی و مجلات ISI و ISC و دانشنامه‌ها و همایش‌ها، برگزاری کارگاه‌های آموزشی تخصصی کوتاه مدت، طراحی و اجرای همایش در سطوح بین‌المللی، فرا ملی و ملی، برگزاری هم‌اندیشیها و نشستهای علمی و جلسات نقد کتاب، اجرای گفتگوهای علمی انتقادی با مبادی تفکرات جهانی رقیب و مرابطه‌های علمی با تفکرات جهانی همسو، تهیه مجلات و مجموعه مقالات علمی، تأسیس انجمن‌های علمی و قطب‌های علمی و…
در حال حاضر حدوداً دویست محقق حوزوی و دانشگاهی به صورت عضویت تمام‌وقت و پاره وقت در هیئت‌های علمی گروه‌ها و حدود سیصد و پنجاه محقق حوزوی و دانشگاهی در اجرای تحقیق و تألیف مقاله به صورت پروژه‌ای با بخش‌های تحقیقاتی پژوهشگاه همکاری می‌کنند.
پژوهشکده نظام‌های اسلامی

این پژوهشکده دارای پنج گروه علمی با عنوان‌های: «فقه و حقوق»، «سیاست»، «اقتصاد اسلامی»، «اخلاق» و «مدیریت اسلامی» است. ریاست پژوهشکده نظام‌های اسلامی بر عهده سید سجاد ایزدهی می‌باشد.
پژوهشکده نظام‌های اسلامی > اهداف و برنامه‌های کلی

بازپژوهی و پیراست و تنسیق فقه غنی و قویم اسلامی و دانش‌های وابسته (فلسفه فقه، قواعد فقه، اصول فقه، فقه سیاست و فقه اقتصاد) با لحاظ دستاوردها و روش‌های علمی نوین و نیازهای کنونی امت.
کشف و طراحی نظام‌های حقوقی، سیاسی و اقتصادی اسلام.
تحقیق و تبیین عالمانهٔ مبانی و مباحث اساسی نظامات اجتماعی اسلام، و ارایهٔ الگوهای کاربردی در قلمرو آن.
آسیب‌شناسی نظری و کارکردی نظام جمهوری اسلامی و مددرسانی به متولیان امور و بسترسازی برای تحقق کامل‌تر نظام‌های اسلامی.
تحقیق در باب مسایل مستحدثه به انگیزهٔ گره‌گشایی در زمینهٔ نیازهای نوپیدای فقهی.
پاسخ‌گویی به شبهات مطرح در باب فقه و نظام‌های حقوقی، سیاسی و اقتصادی اسلام.
شناخت و نقد علمی مکاتب و نظامات معارض.
پژوهشکده نظام‌های اسلامی > گروه‌های علمی > گروه علمی اقتصاد اسلامی > اهداف و برنامه‌های کلی

ـ کشف و تبیین نظام اقتصادی اسلام در قلمرو مبانی بینشی، فلسفی، و ارزشی، اهداف، الگوهای رفتاری افراد، گروه‌ها و دولت در حوزهٔ اقتصاد، منطق و ساختار حاکم بر سه عنصر فوق.
ـ طراحی نظری سازمانها و موسسات نظام اقتصادی اسلام با توجه به مقتضیات زمان و مکان.
ـ بسترسازی علمی جهت تحقق نظام اقتصادی اسلام.
ـ تحقیق در زمینه مسایل مستحدثهٔ فقهی و نیازهای نوپیدا در حوزهٔ اقتصاد.
ـ شبهه‌شناسی و پاسخگویی به شبهات مطرح در قلمرو اقتصاد اسلامی.
ـ مطالعه تطبیقی و نقد سایر مکاتب و نظام‌های اقتصادی.
ـ مطالعات علمی و کاربردی و آسیب‌شناسی اقتصاد جمهوری اسلامی ایران
پژوهشکده نظام‌های اسلامی > گروه‌های علمی > گروه علمی اقتصاد اسلامی > اعضای گروه علمی اقتصاد اسلامی

در حال حاضر مدیریت این گروه را احمدعلی یوسفی بر عهده دارد. سید عباس موسویان، سیدحسین میرمعزی، علی‌اصغر هادوی‌نیا و ناصر جهانیان اعضای این گروه علمی هستند.
پژوهشکده نظام‌های اسلامی > گروه‌های علمی > گروه علمی مدیریت > اهداف و برنامه‌های کلی

ـ کشف و تبیین نظام تربیتی و نظام اخلاقی اسلام.
ـ آسیب‌شناسی تعلیم وتربیت و اخلاق در جامعه ایران.
ـ شناخت و نقد مکاتب و نظامهای اخلاقی و تربیتی.
ـ جمع‌آوری، تحلیل و نقد تجارب تربیتی و اخلاقی در ایران، جهان اسلام و سایر جوامع بشری.
ـ طراحی الگوهای فردی، اجتماعی و نهادی، سازمانی اخلاقی و تربیتی.
ـ تبیین مبادی و مبانی نظام اخلاقی و تربیتی اسلام.
ـ بازشناسی، نقد و احیاء، بازپژوهی و باز پیرایی تراث اخلاقی و تربیتی اسلام.
پژوهشکده نظام‌های اسلامی > گروه‌های علمی > گروه علمی مدیریت > اعضای گروه علمی

در حال حاضر مدیریت این گروه را علی آقاپیروز بر عهده دارد و حسین بابایی مجرد عضو این گروه علمی می‌باشد.
پژوهشکده نظام‌های اسلامی > گروه‌های علمی > گروه علمی اخلاق > اهداف و برنامه‌های کلی

ـ کشف و تبیین نظام تربیتی و نظام اخلاقی اسلام.
ـ آسیب‌شناسی تعلیم وتربیت و اخلاق در جامعه ایران.
ـ شناخت و نقد مکاتب و نظامهای اخلاقی و تربیتی.
ـ جمع‌آوری، تحلیل و نقد تجارب تربیتی و اخلاقی در ایران، جهان اسلام و سایر جوامع بشری.
ـ طراحی الگوهای فردی، اجتماعی و نهادی، سازمانی اخلاقی و تربیتی.
ـ تبیین مبادی و مبانی نظام اخلاقی و تربیتی اسلام.
ـ بازشناسی، نقد و احیاء، بازپژوهی و باز پیرایی تراث اخلاقی و تربیتی اسلام.
پژوهشکده نظام‌های اسلامی > گروه‌های علمی > گروه علمی اخلاق > اعضای گروه علمی

در حال حاضر مدیریت این گروه را محمد جداری عالی بر عهده دارد. امیر غنوی و محمدرضا جباران اعضای این گروه علمی هستند.
پژوهشکده نظام‌های اسلامی > گروه‌های علمی > گروه علمی سیاست > اهداف و برنامه‌های کلی

ـ تبیین زیرساخت‌های نظری و مسایل اساسی نظام سیاسی اسلام.
ـ نظریه‌پردازی و تبیین نهادهای ثابت و ارایه الگوهای مناسب در زمینه سازوکارهای متغیر نظام سیاسی اسلام.
ـ بازپژوهی، نقد و ارایه آراء متفکران اسلامی در حوزه حکومت و سیاست.
ـ آسیب‌شناسی در زمینه مباحث نظری کلام سیاسی اسلام و ارزیابی کارآمدی سازوکار و عملکردهای کارگزاران نظام جمهوری اسلامی ایران و ارایه راه‌کارهای مناسب.
ـ زمینه‌سازی علمی ـ فرهنگی جهت تحقق کامل نظام سیاسی اسلام و تحکیم اساس حکومت دینی در جامعه.
ـ مطالعه تطبیقی و نقد مکاتب و نظام‌های سیاسی معاصر.
پژوهشکده نظام‌های اسلامی > گروه‌های علمی > گروه علمی سیاست > اعضای گروه علمی

در حال حاضر مدیریت این گروه را سید کاظم سید باقری بر عهده دارد. سید سجاد ایزدهی، محسن مهاجرنیا، مسعود پورفرد، عبدالوهاب فراتی و محمد ملک‌زاده اعضای این گروه علمی هستند.
پژوهشکده نظام‌های اسلامی > گروه‌های علمی > گروه فقه و حقوق > اهداف و برنامه‌های کلی

ـ شناخت نظام حقوقی اسلام و ارایه مدل‌های کاربردی آن.
ـ ارایه راه‌های علمی و عملی جهت تحقق نظام حقوقی اسلام.
ـ شناخت و نقد سایر مکاتب و نظام‌های حقوقی.
ـ بازپژوهی، بازپیرایی و تنسیق علوم فقهی (فقه، فلسفه فقه، فلسفه احکام، اصول فقه، قواعد فقه…) با توجه به دستاوردهای نوین علمی پژوهش‌شناختی.
ـ تعمیق و توسعه علوم فقهی و پژوهش در زمینه مسایل نوپیدا و نیازهای آینده جوامع اسلامی.
ـ آسیب‌شناسی و پاسخ به شبهات مطرح در حوزه علوم فقهی.
ـ آسیب‌شناسی ابعاد نظری و عملی سیستم حقوقی جمهوری اسلامی ایران.
پژوهشکده نظام‌های اسلامی > گروه‌های علمی > گروه فقه و حقوق > اعضای گروه علمی

در حال حاضر مدیریت این گروه را غلامرضا پیوندی بر عهده دارد. محمود حکمت‌نیا، ابوالقاسم علیدوست، حسینعلی بای، علی محمدی جورکویه، فرج‌الله هدایت‌نیا و محمد حسنی اعضای این گروه علمی هستند.
پژوهشکده حکمت و دین پژوهی

پژوهشکده حکمت و دین‌پژوهی یکی از چهار پژوهشکده پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی است که به پژوهش در حوزه دین، فلسفه، قرآن و روایات، کلام اسلامی و سایر موضوعات حول محور اسلامی می‌پردازد. در حال حاضر ریاست این پژوهشکده را محمد عرب صالحی بر عهده دارد.
پژوهشکده حکمت و دین پژوهی > اهداف و برنامه‌های کلی

بازپژوهی و بازتولید در متون حکمت، کلام و معارف اسلامی.
ترسیم صحیح از زیرساخت‌های اندیشه دینی متناسب با وضعیت و نیازهای روز.
زمینه‌سازی در جهت ارتقای اندیشه دینی با توجه به اقتضائات این عصر
رفع شبهات مربوط به عرصه عقاید و کلام اسلامی
نقد و بررسی آراء و افکار دیدگاه‌های مخالف با مبانی اندیشه دینی
این پژوهشکده دارای شش گروه علمی می‌باشد.
پژوهشکده حکمت و دین پژوهی > گروه‌های علمی > گروه علمی منطق فهم دین > اهداف و برنامه‌های کلی

ـ پیگیری و توسعهٔ تحقیق کلیدی مبانی و منطق اکتشاف دین و تصنیف روشگان‌های تخصصی آن
ـ تحلیل، آسیب‌شناسی و نقد و نوسازی میراث غنی و قویم اسلامی در ساحت روش‌شناسی تفهم و تحقق دین
ـ مطالعه و نقد مبانی و آراء جدید و معاصر در زمینهٔ روش‌شناسی فهم دین، بویژه نظرات مطرح شده در حوزه‌های هرمنوتیک، معناشناسی، نشانه‌شناسی، زبان‌شناسی، و دانش‌های مشابه، و اصطیاد دست‌آوردهای معتبر و مقبول این علوم برای بهره‌برداری در دین‌پژوهی
ـ مطالعهٔ تطبیقی و مقارن علوم و آراء مطرح در قلمرو منطق تفهم و تحقق دین، و پاسخ‌گویی به شبهات مطرح شده در این زمینه
پژوهشکده حکمت و دین پژوهی > گروه‌های علمی > گروه علمی منطق فهم دین > اعضای گروه منطق فهم دین

در حال حاضر مدیریت این گروه را حمیدرضا شاکرین بر عهده دارد. علی‌اکبر رشاد، محمد عرب صالحی، رمضان علی‌تبار، مسعود فیاضی، عبدالحمید واسطی و ابوالقاسم رحیمی بالویی اعضای این گروه علمی هستند.
پژوهشکده حکمت و دین پژوهی > گروه‌های علمی > گروه علمی قرآن‌پژوهی

مطالعاتی در حوزه‌های گوناگون فکری، اعتقادی، رفتاری و ارزشی با لحاظ علوم، دیدگاه‌ها و مسایل نوپدید مورد توجه این گروه قرار دارد. همچنین این گروه می‌کوشد تا در حیطهٔ دانسته‌های گوناگون بینشی و ارزشی قرآن، با توجه به آراء و اندیشه‌های مختلف و متناسب با نیازهای زمانه، آموزه‌های قرآنی را به وسیلهٔ نقد و بازپژوهش به صورت یک ساختار هدفمند کند. از دیگر اهداف این گروه آسیب‌شناسی مطالعات قرآنی و مقابله با برداشت‌های ناصحیح از آموزه‌های قرآن و ارائه پاسخ به شبهات موجود در این زمینه را می‌توان برشمرد.
پژوهشکده حکمت و دین پژوهی > گروه‌های علمی > گروه علمی قرآن‌پژوهی > اهداف و برنامه‌های کلی

ـ اهتمام ویژه به احیا و توسعهٔ مطالعات درون دینی در حوزه‌های گوناگون فکری، اعتقادی، رفتاری و ارزشی با لحاظ علوم، دیدگاه‌ها و مسایل نوپدید
ـ نقد و بازپژوهی، تنسیق و ارایهٔ ساختارمند معارف قرآنی ناظر به اندیشه‌ها و نیازهای زمان در قلمرو معارف گوناگون بینشی و ارزشی قرآن
ـ آسیب‌شناسی مطالعات قرآنی و نقد برداشت‌های نادرست از معارف معصوم و وحیانی و پاسخ به شبهات القایی در قلمرو معارف قرآن
پژوهشکده حکمت و دین پژوهی > گروه‌های علمی > گروه علمی قرآن‌پژوهی > اعضای گروه علمی قرآن‌پژوهی

در حال حاضر مدیریت این گروه را محمد علی اسدی نسب بر عهده دارد. عبدالکریم بهجت پور، سید محمدحسن جواهری، سعید داودی لیمونی و محمد عابدی اعضای این گروه علمی هستند.
پژوهشکده حکمت و دین پژوهی > گروه‌های علمی > گروه علمی کلام > اهداف و برنامه‌های کلی

ـ بازپژوهی کلام اسلامی و بازنگری تحلیل آثار و آراء متکلمان بزرگ مسلمان
ـ تبیین و تنسیق عقاید اسلامی به زبان زمان
ـ اهتمام در جهت تعمیق و ایجاد پویایی و بالندگی در کلام و دین‌پژوهی اسلامی با توجه به نظرها و نیازهای جدید
ـ پاسخگویی به شبهات القایی در قلمرو عقاید و کلام اسلامی
ـ نقد مکاتب و دیدگاه‌های معارض
پژوهشکده حکمت و دین پژوهی > گروه‌های علمی > گروه علمی کلام > اعضای گروه کلام

در حال حاضر مدیریت این گروه را محمدباقر پورامینی بر عهده دارد. قاسم ترخان، قاسم اخوان نبوی، محمدصفر جبرئیلی، محمدحسن قدردان قراملکی، محمدتقی سهرابی‌فر و محمدکاشی زاده اعضای این گروه علمی هستند.
پژوهشکده حکمت و دین پژوهی > گروه‌های علمی > گروه علمی معرفت‌شناسی > اهداف و برنامه‌های کلی

ـ اهتمام ویژه به احیا و توسعهٔ مطالعات درون دینی در حوزه‌های گوناگون فکری، اعتقادی، رفتاری و ارزشی با لحاظ علوم، دیدگاه‌ها و مسایل نوپدید
ـ نقد و بازپژوهی، تنسیق و ارایهٔ ساختارمند معارف قرآنی ناظر به اندیشه‌ها و نیازهای زمان در قلمرو معارف گوناگون بینشی و ارزشی قرآن
ـ آسیب‌شناسی مطالعات قرآنی و نقد برداشت‌های نادرست از معارف معصوم و وحیانی و پاسخ به شبهات القایی در قلمرو معارف قرآن
پژوهشکده حکمت و دین پژوهی > گروه‌های علمی > گروه علمی معرفت‌شناسی > اعضای گروه معرفت‌شناسی

در حال حاضر مدیریت این گروه را ابوالحسن غفاری بر عهده دارد. مهدی عباس‌زاده، ابراهیم دادجو و علیرضا قائمی‌نیا اعضای این گروه علمی هستند.
پژوهشکده حکمت و دین پژوهی > گروه‌های علمی > گروه علمی فلسفه > اهداف و برنامه‌های کلی

ـ بازپژوهی و بازپیرایی فلسفه اسلامی.
ـ تبیین و تنسیق فلسفه اسلامی به زبان زمان.
ـ اهتمام در جهت تعمیق و ایجاد پویایی و بالندگی در فلسفه اسلامی با توجه به نظرها و نیازهای جدید.
ـ پاسخگویی به شبهات القائی در قلمرو حکمت و فلسفه اسلامی.
ـ نقد مکاتب و دیدگاه‌های معارض فلسفی
پژوهشکده حکمت و دین پژوهی > گروه‌های علمی > گروه علمی فلسفه > اعضای گروه فلسفه

در حال حاضر مدیریت این گروه را محمدجواد رودگر بر عهده دارد. حسین عشاقی، مسعود اسماعیلی و محمدعلی اردستانی اعضای این گروه علمی هستند.
پژوهشکده حکمت و دین پژوهی > گروه‌های علمی > گروه علمی عرفان > اهداف و برنامه‌های کلی

ـ بازپژوهی و نقادی میراث معرفتی اسلامی در زمینه‌های فلسفهٔ عرفان، عرفان نظری، عرفان عملی و مکاتبات عرفانی، دعا و مباحث مرتبط
ـ بازآرایی و ارایهٔ مناسب معارف اسلامی به زبان زمان با لحاظ نظرها و نیازهای نو پدید در حوزه‌های یاد شده
ـ استنباط معارف عرفانی از منابع حجت، بویژه تعالیم اهل بیت (ع) و نوآوری و نظریه‌پردازی در حوزه‌های موضوعی گروه
ـ بررسی‌های مقایسه‌ای مکاتب و آراء و مطالعات بینا رشته‌ای در قلمرو موضوعی گروه
ـ نقد مسلک‌ها و آراء انحرافی و معارض، و پاسخ‌گویی به شبهات القایی در قلمرو عرفان و معنویت اسلامی
پژوهشکده حکمت و دین پژوهی > گروه‌های علمی > گروه علمی عرفان > اعضای گروه عرفان

در حال حاضر مدیریت این گروه را محمدجواد رودگر بر عهده دارد. بهرام دلیر، علی فضلی و حسین روحانی‌نژاد اعضای این گروه علمی هستند.
پژوهشکده حکمت و دین پژوهی > گروه‌های علمی > گروه تخصصی علوم انسانی قرآنی > اهداف و برنامه‌های کلی

«دستیابی» به مبانی، اصول، مفاهیم و روش‌های حل مسائل بر اساس آموزه‌های وحیانی در خصوص علوم انسانی؛
«پاسخ‌یابی» جهت نیازها و پرسش‌های روزآمد در حیطه علوم انسانی با بهره‌گیری از آیات قرآن و آموزه‌های وحیانی؛
«داوری» نسبت به مبانی، اصول، تک گزاره‌ها و روش‌های حل مسائل طرح شده از سوی صاحبان علوم بشری با محک قرآن و آموزه‌های وحیانی در خصوص علوم انسانی؛
«نظریه‌پردازی» در موضوعات و روش‌های حل مسئله در خصوص علوم انسانی بر اساس آموزه‌های وحیانی؛
«ارائه نظام‌واره» در خصوص علوم انسانی بر اساس آموزه‌های وحیانی.
پژوهشکده حکمت و دین پژوهی > گروه‌های علمی > گروه تخصصی علوم انسانی قرآنی > اعضای گروه تخصصی علوم انسانی قرآنی

در حال حاضر مدیریت این گروه را قاسم ترخان بر عهده دارد.
پژوهشکده فرهنگ و مطالعات اجتماعی

فرشاد مهدی‌پور هم‌اکنون رئیس پژوهشکده فرهنگ و مطالعات اجتماعی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی است. مهدی‌پور دکترای سیاستگذاری فرهنگی را از دانشگاه باقرالعلوم گرفته است. وی از روزنامه نگاران و مدیر مسوول و سردبیر روزنامه صبح نو است.
پژوهشکده فرهنگ و مطالعات اجتماعی > اهداف و برنامه‌های کلی

این پژوهشکده ۶ هدف کلی را دنبال می‌کند که این اهداف عبارتند از:
شناسایی و باز تولید منابع در حوزه‌های تاریخ، تمدن، فرهنگ و هنر ایران و اسلام.
انجام پژوهش‌های مختلف دربارهٔ تحولات، مبانی و مسایل تمدن، فرهنگ و هنر اسلامی ایرانی.
بررسی نقایص موجود، آسیب‌شناسی وضعیت فعلی، آینده‌پژوهی چشم‌انداز و چالش‌های پیش روی فرهنگ و تمدن اسلامی، ارائه راهکارها در جهت احیا، حفظ و ارتقای فرهنگ و هنر اسلامی ایرانی و تقویت و تعمیق ارتباط نسل امروز با آن
تحلیل و تبیین نظری پیشینه، مبانی، اهداف و فرایند تحقق انقلاب اسلامی، مسئله‌شناسی و شناخت موانع انقلاب و راه‌های تحکیم اصول و توسعه اهداف و ارزش‌های متعالی آن، مصون‌سازی طبقات اجتماعی در مقابل تهاجم فرهنگی بیگانگان.
شناسایی دوباره چیستی و ویژگی‌های تفکر و فرهنگ غرب، نقد و ارزیابی علمی محصولات تمدن نوین، واکاوی روش‌های بسط اندیشه اسلامی و راه‌های بدست آوردن عناصر انسانی و عقلانی فرهنگ و تمدن ملل دیگر.
نقد آثار و آراء موجود در حوزه‌های مطالعاتی پژوهشکده
این پژوهشکده دارای پنج گروه علمی با شرح زیر می‌باشد:
پژوهشکده فرهنگ و مطالعات اجتماعی > گروه‌های علمی > فرهنگ‌پژوهی

اهداف و برنامه‌های کلی این گروه عبارتند از:
ـ مطالعه و تحقیق در زمینه مبانی، ماهیت و کارکردهای فرهنگ، عوامل و قواعد تکون و تطور آن، مؤلفه‌های فرهنگ، و نیز نظریه‌پردازی و نوآوری علمی در این زمینه‌ها با بهره‌گیری از منابع و مدارک دینی.
ـ بررسی نسبت و مناسبات فرهنگ با مقولاتی همچون دین، اندیشه، تمدن، فناوری، تاریخ، هنر، علم، تمدن، اخلاق، سیاست، قدرت، ارزش‌ها و…
ـ بازپژوهی و مطالعه انتقادی و نیز ارائه روزآمد میراث علمی ایرانی و اسلامی دربارهٔ فرهنگ و مباحث و موضوعات مرتبط بدان.
ـ اجرای مطالعات بین‌رشته‌ای فرهنگی.
ـ بررسی مبانی، مؤلفه‌ها و نمادهای فرهنگ ملی و فرهنگ اسلامی، و بررسی نقاط ضعف و قوت فرهنگ کنونی ایران و نیز راه‌ها و روش‌های تصحیح، تعمیق و تقویت آن.
ـ مطالعه مقایسه‌ای و نقد نظرات معارض در قلمرو فرهنگ‌پژوهی و پاسخ‌گویی به شبهات القایی در زمینة فرهنگ دینی و وجه فرهنگی اسلام.
ـ زمینه‌سازی برای تقویت و توسعه فرهنگ ایرانی ـ اسلامی در جهت تحقق چشم‌انداز بیست ساله نظام.
ـ مطالعه وجه فرهنگی جهانی شدن و فراهم نمودن امکان مواجهه فعال و عالمانه با تهاجم فرهنگی غرب.
ـ زمینه‌سازی برای ارتقاء سطح کیفی برنامه‌ریزی و مدیریت فرهنگی و مطالعات مهندسی فرهنگی در کشور.
ـ فراهم‌شدن فرصت شناخت و تحلیل روشمند مسایل و آسیب‌های فرهنگی و همچنین شناسایی جریان‌های فرهنگی داخل و خارج کشور.
اعضای گروه علمی فرهنگ‌پژوهی

در حال حاضر علی رمضانی دبیر این گروه علمی می‌باشد. علی ذوعلم، حسین خزائی (متوفای ۱۳۹۶)، فرشاد مهدی‌پور و مهدی جمشیدی اعضای هیئت علمی این گروه هستند.
اعضای گروه علمی فرهنگ‌پژوهی > ادبیات اندیشه

«گروه ادبیات اندیشه»، یکی از پنج گروه علمی پژوهشکده فرهنگ و مطالعات اجتماعی است. این گروه هم چنین دارای دو حلقه تخصصی «ادبیات داستانی» و «شعر» است. حلقه «ادبیات داستانی» در سال ۱۳۸۲، حلقه «شعر» در سال ۱۳۹۰ تأسیس شده و شروع به فعالیت نموده‌اند.
اعضای گروه علمی فرهنگ‌پژوهی > ادبیات اندیشه > اهداف و برنامه‌های کلی

بستر سازی برای شکل‌گیری جریان ادبی معطوف به معرفت و حکمت اسلامی، و ترغیب نویسندگان ادبیات به خلق آثار شایسته با درون‌مایه‌های فکری دینی،
مواجههٔ علمی و نقادانه با جریان‌ها و مکاتب رقیب و معارض در حوزهٔ ادبیات،
مطالعهٔ تطبیقی مکاتب و نظریه‌های ادبی غربی و اسلامی،
تبیین مبانی نظری ادبیات دینی و نظریه‌پردازی و نوآوری در این حوزه و زمینه‌سازی برای شکل‌گیری جبههٔ خودباور و برخاسته از مبانی اسلامی در عرصهٔ نقد ادبی.
اعضای گروه علمی فرهنگ‌پژوهی > ادبیات اندیشه > اعضای گروه ادبیات اندیشه

در حال حاضر مدیریت این گروه را محمدرضا سنگری بر عهده دارد. احمد شاکری، احمدرضا معتمدی و حامد رشاد اعضای این گروه علمی هستند.[نیازمند منبع]
اعضای گروه علمی فرهنگ‌پژوهی > تاریخ و تمدن > اهداف و برنامه‌های کلی

مطالعهٔ توصیفی، تحلیلی و تطبیقی تاریخ تمدن ایران و اسلام، سیرهٔ پیشوایان دینی و زندگی و آثار برجستگان علمی، فکری و اجتماعی جهان اسلام؛ و همچنین ارایهٔ نتایج مطالعات به منظور افزایش و گسترش آگاهی و علایق قشرها فرهیخته و حفظ و تحکیم هویت ملی ـ دینی نسل جوان
نظریه‌پردازی در قلمرو تاریخ و علوم مرتبط با آن براساس مبانی و قواعد اندیشهٔ دینی و با بهره‌گیری از منابع اسلامی
نقد و ارزیابی علمی ـ فکری آراء و آثار ارایه شده و همچنین پاسخگویی به شبهات مطرح در قلمرو علمی گروه
آسیب‌شناسی فرهنگ و تمدن اسلامی و ارایه نظرات و راه‌کارهای عملی برای تصحیح و احیای فرهنگ و تمدن، هنر و علوم اسلامی و همچنین همکاری علمی با دستگاه‌ها و مراکز در این زمینه
اعضای گروه علمی فرهنگ‌پژوهی > تاریخ و تمدن > اعضای گروه تاریخ و تمدن

در حال حاضر مدیریت این گروه را حسین احمدی بر عهده دارد و غلامحسن محرمی تنها عضو این گروه علمی می‌باشد.
اعضای گروه علمی فرهنگ‌پژوهی > غرب‌شناسی > اهداف و برنامه‌های کلی

شناخت، ارزیابی و شناساندن زوایای مختلف اندیشه، راهبردها و سیاست‌ها و نیز آثار و مظاهر جامعه غربی
شناسایی راه‌های تعامل و مفاهمه فرهنگی و اندیشه‌ای بین جهان اسلام و غرب و ساخت‌شکنی و اصطیاد عناصر انسانی و عقلانی دستاوردهای علمی آن
شناسایی زمینه‌ها و اقتضایات مختلف تبادل فرهنگی و علمی
مطالعه روش‌ها و سازوکارهای سلطه فکری و فرهنگی غرب در جهت ایجاد مصونیت فکری در جامعه اسلامی
شناسایی علم و فناوری غربی و نحوه تعامل با آن.
اعضای گروه علمی فرهنگ‌پژوهی > غرب‌شناسی > اعضای گروه غرب‌شناسی

در حال حاضر مدیریت این گروه را مرتضی روحانی بر عهده دارد.
اعضای گروه علمی فرهنگ‌پژوهی > مطالعات انقلاب اسلامی > اهداف و برنامه‌های کلی

ـ تبیین مبانی نظری، علل و پیشینه‌های تاریخی و اجتماعی و فرایند تحقق انقلاب اسلامی.
ـ تحلیل و تبیین وقایع، مسائل و دستاوردهای انقلاب اسلامی.
ـ نقادی مطالعات انقلاب اسلامی و ارزیابی عملکرد متولیان امور.
ـ بررسی موانع، آفات و ارائه راهبردهای مناسب در جهت تحکیم، تداوم و تکامل انقلاب و نظام اسلامی.
اعضای گروه علمی فرهنگ‌پژوهی > مطالعات انقلاب اسلامی > اعضای گروه مطالعات انقلاب اسلامی

در حال حاضر مدیریت این گروه را محمود مهام بر عهده دارد و محسن ردادی تنها عضو این گروه علمی می‌باشد.
پژوهشکده دانشنامه نگاری دینی > دانشنامه امام علی

دانشنامه امام علی به‌عنوان گام اول این پروژه از ابتدای سال ۱۳۷۹ تا اواخر سال ۱۳۸۱ در کمتر از بیست ماه طراحی، نگارش و به طبع رسید. این دانشنامه در زمینه شخصیت، سیره و اندیشه‌های علی‌بن ابیطالب، و پدیده‌های معاصر و پس از آن که دارای پیوند با شخصیت و مکتب است در شش هزار صفحه و دوازده جلد سامان یافته و شامل یکصد و سی مدخل اصلی، و حدود سه‌هزار مدخل فرعی بوده که با همکاری بیش از دویست تن از دانشوران و استادان حوزه و دانشگاه تألیف شده است. این اثر ضمن دریافت نشان برتر علمی از اکثر جشنواره شده است.
پژوهشکده دانشنامه نگاری دینی > دانشنامه قرآن‌شناسی

دانشنامه قرآن‌شناسی، با ساختار موضوعی و تحت سرپرستی علی اکبر رشاد، مشتمل بر متجاوز از هشتصد مدخل کلان در مورد قرآن است. طراحی و تحقیق مرحله نخستین دانشنامه از ابتدای تابستان سال ۱۳۸۱ شمسی و سفارش و تدوین مقالات آن از سال ۱۳۸۲ شمسی آغاز شده است. مجلدات ۱ و ۲ (قرآن شناخت) از بخش اول این دانشنامه در حال آماده‌سازی نهایی است.
پژوهشکده دانشنامه نگاری دینی > دانشنامه فاطمی

دانشنامه‌ای است ساختار موضوعی و مشتمل بر یک‌صد و هفده مدخل اصلی در دو محور: ۱. تبیین زندگانی، سیره و تعالیم فاطمه زهرا ۲. تحلیل مباحث مربوط به زن، خانواده و موضوعات اساسی معطوف به این دو مقوله با استناد به منابع اندیشهٔ دینجه به آرای جدید و نظرها و نیازهای معاصر. این دانشنامه در شش جلد به چاپ رسیده است.
پژوهشکده دانشنامه نگاری دینی > دانشنامه نبوی

دانشنامه نبوی با نگرش نظام مند، مباحث مربوط به نظام‌های مطلوب فقهی –حقوقی، اخلاقی و رفتاری در حوزه‌های مختلف را با بهره‌گیری از سیره و سنت نبوی مورد مطالعه قرار می‌دهد. این دانشنامه که مقدمات آن از سال ۱۳۸۶ آغاز شد قصد دارد، با رویکردی راهبردی، افزون بر استفاده از یافته‌های علمی موجود، افق‌های نوین حوزه‌های دانش را بگشاید.
قطب علمی فلسفه دین اسلامی

با توجه به فعالیت‌های گسترده در رشته فلسفه دین و عنایت خاص به توسعه و تأسیس فلسفه دین اسلامی، پژوهشگاه به تأسیس قطب علمی فلسفه دین همت گماشت و مجوز آن از سوی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری صادر شد.
قطب علمی فلسفهٔ دین اسلامی، بر اساس اهداف مصوب در پژوهشگاه و مجوز وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در سال ۱۳۹۱ تأسیس شده است. به موجب درخواست پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی از وزارت محترم علوم برای تأسیس «قطب علمی فلسفه دین» در گروه علوم انسانی، شورای قطب‌های علمی کشور در تاریخ ۱۳۹۱/۰۴/۲۰ طی نامه شماره ۸۶۱۸۶/۳ موافقت اصولی یک ساله خود را جهت تشکیل این قطب علمی اعلام نمود؛ و پس از آن قطب علمی فلسفه دین با تمدید این مجوز از سوی وزارت علوم به فعالیت خود ادامه داده است. مجوز فعالیت قطب در سال ۹۷ مجدداً برای دوره ای ۵ ساله تمدید شده است.
فلسفه دین به عنوان موضوع اصلی فعالیتهای قطب به حوزه‌ای از فعالیت‌های علمی گفته می‌شود که به تحلیل عقلانی دربارهٔ دین و آموزه‌های بنیادین دین می‌پردازد، و به عبارت دیگر: فلسفهٔ دین دانشی است که بارویکرد فلسفی و فرانگر «دربارهٔ دین» و «در دین» مطالعه می‌کند. با توجه به بافتار و ساختار فرهنگی و فلسفی خاص غرب این حوزه تحت تأثیر افکار غیر دینی یا ضددینی قرارگرفته و بیش از سایر حوزه‌های فلسفی و دین‌پژوهانه دستاویز نقد ادیان و رفتار جوامع دینی قرار گرفته است.
با عنایت به تأثیر افکار غیر دینی یا ضد دینی در این حوزه، اهداف قطب علمی فلسفه دین در دو حوزه اهداف راهبردی و کاربردی به شرح زیر تعریف شده است:
قطب علمی فلسفه دین اسلامی > اهداف راهبردی

نقد مکاتب و آراء معارض در قلمرو فلسفه دین.
تأسیس و توسعه فلسفه دین اسلامی.
بسط مرزهای معرفت در حوزه فلسفه دین و ورود به نقاط کشف ناشده دراین قلمرو معرفتی.
احراز مرجعیت علمی در زمینه فلسفه دین، در مقیاس ملی و فرامرزی.
ایجاد جبهه فکری و نخبگانی جهانی فیلسوفان دین همسو.