stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
آستارا
تاریخ

قدیمی‌ترین مآخذی که در آن از آستارا یاد شده، کتاب حدود العالم (تألیف ۳۷۲ هجری) است؛ در این کتاب از شهر «استراب» نام برده شده که گویا در محل آستارای امروزی بوده است. سرزمین گیلان در سدهٔ چهارم هجری از لاهیجان تا نزدیکی‌های باکو را شامل می‌شده و شامل ۸ ناحیه بوده که استراب یکی از این نواحی به‌شمار می‌رفته است.
حمدالله مستوفی در نزهةالقلوب (تألیف ۷۳۰ هجری قمری) نیز از «اسپهبد» یاد می‌کند که شاید همان آستارای فعلی باشد:
اسپهبد شهری متوسط است و حاصلش غله، برنج و میوه می‌باشد. این ناحیهٔ گیلان، ناحیه‌ای آبادان، بانعمت و توانگر است و در آنجا شهرک‌هایی است با منبر. در این شهرک‌ها بازارهاست. طعام مردم این ناحیه برنج است و ماهی؛ و از این ناحیه جاروب، حصیر مصلای نماز و ماهی به همهٔ جهان صادر می‌شود.
اما به‌طور کلی در کتب تاریخی نامی از آستارا (به شکل فعلی) و شهرها و روستاهای اطراف آن به میان نیامده و گویا این شهر در گذشته —برخلاف امروز— از اهمیت چندانی برخوردار نبوده است. کهن‌ترین اشاره‌ها به نام آستارا در کتاب «گلستان و دیلمستان» مربوط به ظهیرالدین مرعشی (سدهٔ نهم هجری) دیده می‌شود که این اشاره‌ها ۳ بار به صورت «آستارا» و یک بار به صورت «استاره» (آستاره) بوده است.
میرخواند —دیگر تاریخ‌نگار سدهٔ نهم هجری— دومین مورخی است که در کتاب روضةالصفا از آستارا یاد می‌کند:
در جمادی‌الثانیهٔ سال ۱۰۰۲ که شاه عباس از راه خرزویل و منجیل به کهدم و پس از آن به لاهیجان رفت، علی خان حاکم بیه‌پس و امیره مظفر برادر امیره سیاوش در گسکر اظهار بندگی و اطاعت نکردند. شاه عباس فرهادخان روملو را که سردار سواران والپیان بیک قاجار را که سرهنگ پیادگان آتشبار بود، به دفع ایشان بفرستاد و به ذوالفقارخان قرامانلو امر کرد که از راه تالش و آستارا با سپاه آذربایجان برسر گسکر و امیره مظفر آید.
«عبدالله فومنی» در ذکر آستارا می‌نویسد:
شاه عباس به بهزادبیک دستور داد از ابتدای آستارا تا سرحد و سامان مازندران در ترتیب شوارع و تعمیر پل‌ها دقیقه‌ای فروگذار ننماید. بهزادبیک راه‌ها و پل‌ها را از آستارا تا اسپچین مرتب و معمور کرد.
جهانگردی به نام «ابت» (Abbott) که در سال ۱۸۴۳ از آستارا دیدن کرده، دربارهٔ آن چنین می‌نویسد:
دهکدهٔ دهنه‌کنار در مصب رودخانهٔ آستاراست. پنجاه تا شصت خانوار جمعیت داشته و دکان‌هایی دارد که اجناس آن‌ها به خارج از ایران حمل می‌شود. در طرف دیگر رودخانهٔ آستارا، سیصد تا چهارصد خانوار پراکنده است که محل ایشان به نام «گیلِ کران» مشهور است. اما از خاک ایران چیزی از این خانه‌ها دیده نمی‌شود. در اینجا پنجاه تن قزاق روسی به مرزداری مشغول‌اند. دیگر از روسیان در اینجا نشانی نیست. رئیس گمرک آنجا به اجناسی که وارد خاک روسیه می‌شود، مهری می‌زند و آن‌ها را به لنکران می‌فرستد تا به کار گمرک آن‌ها رسیدگی شود. قرنطینهٔ روس‌ها نیز در لنکران است. دهانهٔ رودخانه آستارا پنجاه تا شصت یارد است که فعلاً آب در آن جاری است؛ اما بستر اصلی این رودخانه بیشتر از این مقدار است. آستارا بندرگاهی ندارد و کشتی‌ها بارهای خود را تحویل قایق‌ها می‌دهند و به ساحل می‌آورند. حدود ناحیهٔ آستارا به ساحل شمالی رودخانه نیز کشیده می‌شده است و حد جنوبی آن در خاک ایران به رودخانهٔ چیلوند می‌رسد. ظاهراً این ناحیه کم‌جمعیت است. در کوهستان جمعیت ثابتی نیست و در دشت و زمین‌های هموار، غیر از دهکدهٔ دهنه‌کنار، چهار دهکدهٔ دیگر نیز وجود دارد.
تاریخ > دوره صفوی

ولایت آستارا و مردم آن علی‌رغم نقش مهمی که در روی کار آمدن شاه اسماعیل یکم و تثبیت حکومت صفویان داشت، در دوران شاه عباس به علت قیام حمزه‌خان مورد خشم و غضب قرار گرفت ولی در زمان شاه صفی که ساروخان مهرانی حاکم آستارا بود، بار دیگر آستارا و حاکمش مورد توجه قرار گرفت.
آستارا در ابتدای حکومت خانات تالش، مرکز حکومت آنان بود. البته این مرکزیت بعدها به لنکران منتقل شد. از سدهٔ ۱۰ تا ۱۲ هجری، خانات تالش آستارا خودمختاری داشتند. «میرمصطفی‌خان» و «میرحسن‌خان» از حکام آستارا در این دوره بودند.
آستارا به موجب عهدنامه ترکمانچای که در سال ۱۸۲۸ میلادی میان دولت ایران و روسیه منعقد گردید، به دو قسمت تقسیم شد؛ قسمتی از شهر که در شمال آستاراچای واقع است، به دولت روسیه واگذار گردید و این رودخانه به عنوان مرز میان دو کشور شناخته شد.
جغرافیا > وضعیت

آستارا در شمال غربی استان گیلان در فاصله ۷۰ کیلومتری از شهرستان اردبیل و ۱۸۰ کیلومتری از شهرستان رشت واقع شده است. این شهر تا قبل از تقسیمات کشوری، یکی از بخش‌های شهرستان اردبیل در شرق استان آذربایجان شرقی بوده است. این بخش در سال ۱۳۳۶ خورشیدی صاحب فرمانداری شده و در مهر ۱۳۳۷ خورشیدی به‌طور رسمی به عنوان یکی از شهرستان‌های استان آذربایجان شرقی شناخته شد. شهرستان آستارا در خرداد ۱۳۳۹ خورشیدی به استان گیلان ملحق گردید.
در محل کنونی شهر آستارا در قدیم روستایی به نام دهنه‌کنار وجود داشته که از زمان قاجاریه گسترش یافته و دگرگون شده است. آنچه در مورد سوابق این شهر در کتب تاریخی مشهود است این است که منطقهٔ آستارا تا زمان صفویه و پیش از آن از موقعیت خاصی برخوردار نبوده است. از آن زمان به بعد است که به سبب توسعه تجارت و مقاصد استراتژیک اهمیت پیدا کرده و در آن قلاع متعددی ساخته شده است؛ و در واقع دوران شکوفایی این شهر پس از انعقاد قرارداد عهدنامه گلستان و دو تکه شدن آستارای فعلی و آستارای آذربایجان صورت پذیرفت که منجر به شناخته شدن آستارا در بین مردم ایران و خارج از کشور به سبب موقعیت خاص اقتصادی، مرزی و دریایی شد، در اواخر قاجاریه و تا پایان حکومت دودمان پهلوی، آستارا از شرایط ویژه اقتصادی اوایل دوران انعقاد عهدنامه گلستان برخوردار نبود و بیشتر مردم به سمت دریچهٔ فرهنگی روی آوردند، که تأسیس دبیرستان حکیم نظامی در سال ۱۲۸۷، کتابخانه عمومی شماره یک آستارا در سال ۱۳۰۲، شهرداری آستارا در سال ۱۲۸۷ از جملهٔ این موارد بوده است، تشکیل کانون‌های مختلف شعر و ادبیات، ارسال و تأمین آموزگاران شهرهای مختلف مناطق گیلان و آذربایجان نیز سبب شناختهٔ این شهر به عنوان شهری فرهنگی شده بود. اما پس از انقلاب اسلامی و فروپاشی شوروی و تشکیل جمهوری آذربایجان به سبب وضعیت معیشتی ضعیف آذری‌های آن سوی آستاراچای و آمد و شدهای رسمی بین دو کشور تشکیل شد، پس از آن رونق اقتصادی و بازسازی مناطق توریستی و گردشگری آستارا رونق گرفت که موازی با آن چهرهٔ این شهر از حالت فرهنگی به حالت توریستی و اقتصادی بدل گشت
جغرافیا > معماری و بافت شهری

در گذشته تولید سفال سقف در آستارا بسیار رایج بود و شهر آستارا به «شهر بام‌های سفالین» مشهور شده بود. سفال در تابستان عایق خوبی در برابر گرما بود و هنگام وزش باد شدید به صورت بادشکن عمل می‌کرد و در زمستان هم برف‌روبی آن آسان‌تر بود. حتی در ساختمان برخی از امامزاده‌های تاریخی منطقه با قدمت بیش از ۴۰۰ سال نیز از سفال استفاده شده است.
با وجود این‌که تا چند سال پیش، کارگاه‌های تولید سفال سقف در آستارا به عنوان مهم‌ترین منبع درآمد مردم مطرح بود، امروزه دیگر از آن کارگاه‌ها خبری نیست.
جغرافیا > بخش‌ها

آستارا در گذشته به ۳ بخش تله‌سیفی و آستارای میانی (هردو در ایران) و آستارای بالایی (در جمهوری آذربایجان) تقسیم می‌شده است:
در گذشته، پل مرداب (کورپی) تنها گذرگاه عبوری از روی رودخانهٔ آستاراچای بوده است. در آن زمان‌ها از ابتدای خیابان ورودی آستارا تا این پل را تله‌سیفی (تله‌سفی) می‌نامیدند که این منطقه شامل محلات الک‌چی‌ها، عصب‌لی‌ها، تالش‌ها (شغل: دامداری، زنبورداری، کشاورزی و ماهیگیری)، چروون‌ها (مهاجرین قفقاز — شغل: ارابه‌رانی، حمل بار و خرید و فروش)، اردبیلی‌ها، مغانی‌ها، نمینی‌ها و ویلکیچی‌ها (شغل: دکان‌داری، کارگری و کشاورزی) بوده است. سقف منازل تله‌سیفی از گالی بود و ساکنان این منطقه از طبقهٔ فقیر بودند.
الک‌چی‌ها در سمت چپ و غربی خیابان ورودی آستارا سکونت داشتند. آن‌ها به زبان ترکی آذربایجانی صحبت می‌کردند و کلمات را به گونه‌ای سریع ادا می‌کردند. شغل ابتدایی آن‌ها الک‌بافی بود و گویا این طایفه از بازماندگان کولی‌ها بوده‌اند.
عصّب‌لی‌ها (اسّبیلی‌ها) در سمت چپ و شرقی خیابان ورودی آستارا زندگی می‌کردند. آن‌ها نیز به زبان ترکی آذربایجانی تکلم می‌کردند؛ ولی در گویش آن‌ها ریتمی فریادگونه احساس می‌شد. شغل عصب‌لی‌ها دریانوردی، صیادی و کارگری شیلات بود.
روستای ویرمونی در کوهپایهٔ غربی آستارا قرار گرفته و گویا پیش از عقب‌روی آب دریای خزر و پدیدارشدن پشته‌های جدید برای ایجاد شهر، این روستا خاستگاه آستارای امروزی بوده و کاروانیان برای رسیدن به مناطق ییلاقی آذربایجان به این روستا متکی بوده‌اند.
آستارای میانی از پل مرداب شروع شده و تا زنجیر (انتهای شهر) ادامه داشت و وسیع‌ترین قسمت شهر محسوب می‌شد. ساکنان زنجیر گیلک بودند و شغل‌شان شالیکاری بود. این محله توسط مهاجران قفقاز ایجاد شده بود و محل سکونت تاجران، تحصیل‌کرده‌ها، خرده‌مالکان، فرهنگیان و کارمندان (طبقهٔ متوسط و مرفه) بود. تمام کارگاه‌ها، مدارس و مؤسسات شهر در این منطقه قرار داشتند و سقف منازل آن از سفال‌های قرمز و مقاوم بود.
آستارای بالایی که امروزه در خاک جمهوری آذربایجان قرار دارد، در گذشته با آستارای میانی و تله‌سیفی یکپارچه بود؛ اما پس از امضای عهدنامهٔ گلستان، این منطقه از شهر به امپراتوری روسیه واگذار گردید.
جغرافیا > اقلیم

با توجه به موقعیت جغرافیایی آستارا و ارتفاع آن از سطح دریا، نزدیکی این شهر به درهٔ حیران و دارابودن اقلیم کوهستانی و آب و هوای مرطوب و معتدل، این شهر اندکی خنک‌تر از دیگر مناطق پست جلگه‌ای استان است.
میانگین دمای آستارا ۱۵٫۴ درجهٔ سانتی‌گراد بوده، کمینه دمای ثبت شده در این شهر، ۷٫۸- درجهٔ سانتی‌گراد و مربوط به ژانویهٔ ۲۰۰۸ میلادی و بیشینه دمای ثبت شده در آن، ۳۶٫۶ درجهٔ سانتی‌گراد و مربوط به اوت ۲۰۰۶ میلادی بوده است.
میانگین مجموع بارندگی ماهانه در آستارا ۱۳۴۵ میلی‌متر در ماه، تعداد روزهای همراه با بارش در این شهر، ۱۴۸٫۱ روز در سال و تعداد روزهای همراه با بارش برف در آن، ۸٫۵ روز در سال است. همچنین بیشینه بارندگی روزانه در این شهر، ۱۹۰ میلی‌متر در روز بوده و مربوط به سپتامبر ۲۰۰۰ میلادی است. به این ترتیب، آستارا از نقاط پربارش کشور محسوب می‌شود.
میانگین تعداد روزهای یخبندان در آستارا ۰٫۳ روز در سال بوده و مجموع تعداد روزهای یخبندان در این شهر در یک دورهٔ ۲۵ ساله، ۸ روز بوده است.
مردم > جمعیت

مقالهٔ اصلی: فهرست شهرهای ایران بر پایه جمعیت
جمعیت شهرستان آستارا بر اساس سرشماری سال ۱۳۵۵ خورشیدی، ۳۵٬۹۴۵ نفر بوده و طبق برآورد سال ۱۳۶۳ خورشیدی، به ۴۳٬۸۶۴ نفر رسیده و بر اساس سرشماری ۱۳۸۵ جمعیت شهرستان ۸۱٬۲۳۴ نفر بوده است. طبق آخرین آمار براساس سرشماری سال ۱۳۹۵ شهرستان آستارا دارای جمعیت ۹۱٬۲۵۷ نفر و ۲۸٬۷۴۲ خانوار است.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| سال | ۱۳۳۵ | ۱۳۴۵ | ۱۳۵۵ | ۱۳۶۵ | ۱۳۷۰ | ۱۳۷۵ | ۱۳۸۵ | ۱۳۹۰ | ۱۳۹۵ |
| جمعیت | ۸٬۴۲۵ | ۱۰٬۵۳۷ | ۱۴٬۱۵۰ | ۲۴٬۲۸۹ | ۲۷٬۱۹۴ | ۳۰٬۶۶۶ | ۴۰٬۶۶۴ | ۴۸٬۴۷۰ | ۵۱٬۵۷۹ |
| مردان | سن | زنان |
| --- | --- | --- |
| ۱٬۴۶۲  | بالای ۶۵ |  ۱٬۴۹۰ |
| ۱٬۰۲۳  | ۶۰–۶۴ |  ۸۹۸ |
| ۱٬۲۸۱  | ۵۵–۵۹ |  ۱٬۲۹۱ |
| ۱٬۵۹۶  | ۵۰–۵۴ |  ۱٬۴۳۹ |
| ۱٬۹۴۹  | ۴۵–۴۹ |  ۱٬۶۶۱ |
| ۱٬۹۳۱  | ۴۰–۴۴ |  ۱٬۸۱۳ |
| ۲٬۵۸۰  | ۳۵–۳۹ |  ۲٬۵۴۸ |
| ۲٬۹۰۴  | ۳۰–۳۴ |  ۳٬۰۲۱ |
| ۲٬۲۰۶  | ۲۵–۲۹ |  ۲٬۵۲۰ |
| ۱٬۷۰۹  | ۲۰–۲۴ |  ۱٬۹۴۳ |
| ۱٬۶۶۱  | ۱۵–۱۹ |  ۱٬۶۶۰ |
| ۱٬۷۵۲  | ۱۰–۱۴ |  ۱٬۷۱۵ |
| ۱٬۹۴۸  | ۵–۹ |  ۱٬۹۰۳ |
| ۱٬۸۷۱  | ۰–۴ |  ۱٬۸۰۴ |
مردم > زبان

اغلب مردم آستارا آذری هستند و به زبان تورکی آذربایجانی صحبت می‌کنند، شماری از مردم نیز تالش هستند و به زبان تالشی سخن می‌گویند. لازم است ذکر شود که زبان اصلی و اکثریت مردم این شهر در گذشته تالشی بوده و به مرور زمان با توجه به مهاجرت‌ها و همچنین نزدیکی آستارا به شهرهای آذری‌زبان، این تغییر زبانی به وجود آمده است.[نیازمند منبع معتبر]
| تورکی با لهجهٔ آستارایی | تورکی | فارسی |
| --- | --- | --- |
| ایئگیرمی | ایئرمی | بیست |
| دوگی | دوئی | برنج |
| تورکی با لهجهٔ آستارایی | تورکی | فارسی |
| --- | --- | --- |
| چؤل | اِشیک | بیرون |
| دَهَنز | دَنیز | دریا |
| تالشی با لهجهٔ آستارایی | تالشی با لهجهٔ رضوان‌شهری | فارسی |
| --- | --- | --- |
| az | az | من |
| huni | xony | چشمه |
| bua | berā | برادر |
| ov | āv | آب |
:
مردم > محلات

| ن ب ومحله‌های آستارا | ن ب ومحله‌های آستارا | ن ب ومحله‌های آستارا |
| --- | --- | --- |
| محله‌ها |  قنبرمحله  حکیم نظامی  کشاورز  شالیزار  فارابی  عباسیه  شریعتی  تله سیفی  رستمیان  مخیری  بندر  خیابان امام  حسینیه  |  |
| کوی‌ها |  کوی گیلکلر  کوی نهانی  کوی پاسداران  کوی دانش  کوی جعفرنژاد  کوی فرهنگیان  |  |
| بلوار‌ها |  بلوار جانبازان  بلوار سفیر امید  بلوار گمرک  بلوار معاد  بلوار خرمشهر  |  |
| شهرک‌ها |  شهرک عباس‌آباد  شهرک مهدی  |  |
مردم > سرشناسان

صفحهٔ اصلی: الگو:اهالی آستارا
مردم > دین

به جهت اینکه غالب جمعیت آستارا تورک و عده‌ای از مردم تالش هستند، اکثریت مردم آستارا مسلمان شیعه مذهب هستند و اقلیتی از مردم نیز مسلمان سنی شافعی مذهب می‌باشند. در این شهر در روزهای عزاداری شیعی دسته‌های عزادار زنجیر زن و سینه‌زن با خواندن نوحه به تورکیِ آذری به عزاداری پرداخته و طبق یک سنت دیرینه شب عاشورا را در امامزاده ابراهیم و قاسم به شب زنده‌داری می‌پردازند. آیین طشت گذاری نیز از مهم‌ترین و ریشه دارترین سنت‌های این منطقه است.
مردم > مساجد

مساجد آستارا به صورت زیر در گذر زمان تعبیه شده‌اند، با توجه به منابع قدیمی‌ترین مسجد؛ مسجد میرزا یا همان سیدلر تکیه‌سی بوده که هم‌اکنون بنای قدیمی مسجد نوسازی شده است. با این حال دومین مسجد قدیمی شهر، مسجد جامع آستارا می‌باشد که در کنار مصلای شهر واقع شده است.[کدام صفحه؟]
مسجد میرزا "سیدلر تکیه‌سی" (۱۲۵۰ هـ. قمری)
مسجد جامع (۱۲۸۲ هـ. قمری)
مسجد علی بن ابی‌طالب "گیلکلر" (۱۳۱۹ هـ. قمری)
مسجد غربا "ترکلر" (۲۹–۱۳۲۸ هـ. قمری)
مسجد عباسیه (۱۳۳۰ هـ. قمری)
مسجد آبروان (۱۲۹۱ هـ. شمسی)
مسجد آبکنار "جعفرصادق" (۲۹–۱۳۲۸ هـ. شمسی)
مسجد حسینیه (۳۷–۱۳۳۶ هـ. قمری)
مسجد صاحب الزمان (۴۷–۱۳۴۶ هـ. شمسی)
مسجد امام سجاد (ع) پس از انقلاب اسلامی
مسجد محمدرسول‌الله پس از انقلاب اسلامی
مسجد فاطمه زهرا (س) پس از انقلاب اسلامی
مسجد ولایت بازارچه ساحلی پس از انقلاب اسلامی
خیمه‌گاه حضرت ابوالفضل پس از انقلاب اسلامی
گردشگری

آستارا با داشتن جاذبه‌های گردشگری متعدد در تمامی فصول سال میزبان تعداد زیادی از مسافرین ایرانی و گردشگران خارجی به خصوص از حوزه قفقاز می‌باشد. منطقه نمونه گردشگری حیران، ساحل صدف، طرح شناگاه سفیر امید و نیز بازارچه ساحلی، چشمه آبگرم 'کوته کومه' و علی داشی در گیلده، تالاب استیل، پناهگاه حیات وحش لوندویل و… که باعث شده است سالانه در حدود شش میلیون نفر از ایرانیان و بالغ بر ششصدهزار نفر از کشورهای خارجی از این شهر دیدن کنند.
گردشگری > اماکن گردشگری

مقالهٔ اصلی: گردشگری در آستارا
چشم‌اندازی از تالاب استیل
سراسرنمایی از تالاب استیل، آستارا
آبشار لاتون
تله کابین حیران
گردنه حیران
پناهگاه حیات وحش لوندویل
باغ پرندگان آستارا
کوته کومه
تالاب استیل
آستاراچای
پارک جنگلی بی‌بی یانلو
ساحل صدف
باغ ملی
باغ چای عباس‌آباد
بهشت کاکتوس‌ها
کوه اسپیناس
ساحل شریعتی
آسیو شوان (آسیاب آبی)
چشمه آب گرم علی داشی
پیست کارتینگ حیران
سورتمه (حیران)
چشم‌اندازی از طبیعت حومهٔ آستارا.
خانه‌هایی با بام‌های سفالین در کنار مرداب آستارا
تالاب استیل
خانه‌ای روستایی در آستارا
آبشارلاتون
مسیر کوهستانی بهارستان
گردشگری > اماکن تاریخی

قلعه شیندان
قلعه تک آغاج
بقعه پیرقطب الدین
بقعه شیخ تاج‌الدین محمود خیوی
بقعه سیدمحمد دوست
امامزاده ابراهیم و قاسم
دبیرستان حکیم نظامی
کتابخانه عمومی شماره یک آستارا
مدرسه شهیدمدنی (به نام پیشین: مدرسه داریوش)
مدرسه سنایی سیبلی
طرق مظفری
گردشگری > آثار تاریخی

اکنون قدیمی‌ترین بنای منطقه متعلق به دوره ایلخانی بوده و تعداد دیگر از آثار دوران صفویه و قاجاریه این بنای کهن را همراهی می‌کنند. شایان ذکر است که بناها و آثار دوران اسلامی منطقه شهرستان آستارا اکثراً شامل قبور قدیمی و بقاع و آرامگاه‌هایی هستند که در دامنه کوه‌ها و جنگل‌ها به صورت متروک و برخی بدون تاریخ و بنا واقع شده‌اند و از لحاظ فیزیکی وضعیت مناسبی ندارند.[کدام صفحه؟]
گردشگری > هتل

آستارا با دارا بودن ۱۳ هتل، ۹ هتل آپارتمان، هفت مهمانپذیر، ۲۶ واحد پذیرایی بین راهی، ۷۰۰ مسافر کاشانه، چهار کمپینگ با حدود ۴۶۶ سکو، ۱۶۹ کلاس درس که برخی از هتل‌های مشغول به فعالیت عبارتند از:
| ردیف | نام هتل | وب سایت |
| --- | --- | --- |
| ۱ | هتل بین‌المللی اسپیناس(*****) | https://web.archive.org/web/20140517115526/http://espinashotels.com/fa/hotels-a-resorts/ |
| ۲ | هتل ایساتیس (***) | http://www.esatishotel.com |
| ۳ | هتل ابوالفضل(***) |  |
| ۴ | هتل تتیس(***) |  |
| ۵ | مهمانسرای جهانگردی آستارا | www.ittic.com/Reservation/default.aspx?tabid=۱۳۷۴ |
| ۶ | هتل وصلی |  |
| ۷ | هتل خلیج فارس |  |
| ۸ | هتل بلال |  |
| ۹ | هتل نژلا |  |
| ۱۰ | هتل باران |  |
| ۱۱ | هتل دریا |  |
| ۱۲ | هتل سیدان |  |
| ۱۳ | هتل جهانگردی |  |
| ۱۴ | هتل کاج |  به جز هتل‌های شماره(۱٬۲٬۳٬۴) مابقی دارای درجه‌بندی کمتر از سه ستاره هستند |
اقتصاد

از نظر اقتصادی می‌توان گفت آستارا به هیچ‌کدام از شهرستان‌های هم تراز خود شباهتی ندارد. وجود نقطه صفر مرزی با شوروی در گذشته و جمهوری آذربایجان در حال حاضر و همچنین دارابودن مرز آبی و خاکی با این کشور از جمله دلایل این ناهمگونی است. آستارا به سبب واقع شدن در گلوگاه حیاتی دریای خزر و همچنین نزدیکی به مرکز کشور (نسبت به دیگر نقاط مرزی کشور) با فاصله ۵۳۰ کیلومتر از تهران و ۱۹۰ کیلومتر از مرکز استان گیلان از ویژگی‌های طبیعی منحصربه‌فردی سود می‌برد؛ که از آن جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
قرار داشتن در نقطه مرزی ایران با جمهوری آذربایجان
همسایگی با ۴ کشور تازه استقلال یافته شوروی سابق * تنها راه ترانزیتی زمینی خلیج فارس با کشورهای آسیای میانه * اتصال آستارا (ایران) به آستارا (آذربایجان) از طریق راه‌آهن در آینده نزدیک
دسترسی آسان به امکانات خطوط انتقال گاز و برق
طبیعت ملایم و مساعد و گردشگری مناسب
دریایی ملایم با ۱۲۰ روز آفتابی و با شیب کم
بزرگراه جاده ۴۹ (ایران) که مرز آذربایجان را از طریق آستارا به قزوین و تهران و از طریق ساوه به جاده ۶۵ متصل می‌کند.
بزرگراه جاده ۱۶ (ایران) جاده‌ای در شمال و شمال غربی ایران است که از گیلان شهر آستارا آغاز می‌شود و از شهرهای تبریز، اردبیل و سراب می‌گذرد و به ترکیه متصل می‌شود. قسمتی از این جاده به خاطر گذر از میان دریاچهٔ ارومیه توسط پل، بسیار مهم است.
بزرگراه ۸ آسیا که به صورت علامت اختصاری AH-8 نشان داده می‌شود، بزرگراهی است به طول ۴۹۰۷ کیلومتر که از تورپینوفکا در روسیه آغاز شده و در بندر امام خمینی ایران پایان می‌یابد.
وبه همه این‌ها باید اضافه کرد که مرز آستارا، تقریباً تنها مرز امن و دست نخورده و بدون تنش ایران در حداقل ۸۰ سال گذشته است که خود تأثیر بسزایی در امنیت اقتصادی و سیاسی این شهر دارد.
اقتصاد > توانمندی‌ها

آستارا به سبب واقع شدن در گلوگاه حیاتی دریای خزر و همچنین نزدیکی به مرکز کشور (نسبت به دیگر نقاط مرزی کشور) با فاصله ۵۳۰ کیلومتر از تهران و ۱۹۰ کیلومتر از مرکز گیلان و همچنین به عنوان تنها مرز امن و دست‌نخورده و بدون تنش ایران در حداقل ۸۰ سال گذشته و قرار داشتن در نقطه مرزی ایران با جمهوری آذربایجان، قدمت تاریخی، داشتن موقعیت جغرافیایی منحصر به فرد منجمله دارا بودن دو مرز آبی و خاکی به صورت توامان با کشورهای حوزه دریای خزر(CIS)، طبیعت ملایم و مساعد و دارا بودن پتانسیل بالای گردشگری، دارا بودن یکی ار فعالترین و پر رونق‌ترین بازارهای مرزی، دسترسی آسان به امکانات خطوط انتقال گاز و برق، تنها راه ترانزیتی زمینی خلیج فارس با کشورهای آسیای میانه و… از ویژگی‌های طبیعی و منحصر به فردی سود می‌برد و دارای اهمیت اقتصادی و استراتژیک زیادی می‌باشد. به‌طور کلی از جمله مزایای بندر آستارا می‌توان به نزدیکترین بندر تجاری ایران به بنادر حاشیه دریای خزر، قرار گرفتن در تقاطع مسیر کریدور شمال-جنوب، کاهش مسافت زمینی و مایل دریایی و به تناسب آن کاهش بهای تمام شده حمل کالا برای صنایع غرب کشور، کاهش میانگین ۲۰۰ کیلومتری مسافت زمینی بین مراکز صنعتی شمالغرب و غرب کشور، کاهش میانگین ۱۵۰ مایل دریایی مسافت بین بنادر اشاره کرد.
با راه‌اندازی اسکله‌ها و مخازن نفتی بندر آستارا با ظرفیت ۲ میلیون تن با توجه به نزدیکی مرز عراق و ارمنستان به این بندر، بندر آستارا می‌تواند به یکی از پایگاه‌های مهم نفتی و سوختی و سوآپ تبدیل شود. همچنین با توسعه اسکله تسهیل تجارت ترانزیت ترکیه و ارمنستان با کشورهای حوزه دریای خزر(CIS)، تجارت این کشورها از طریق بندر آستارا، علاوه بر کاهش هزینه و نزدیک بودن، کشوره‌های واسطه را از چند کشور به یک کشور تقلیل می‌دهد. لازم به توضیح است رونق صادرات محصولات کشاورزی و تولیدی به جای مرز زمینی مسیر (آستارا-آذربایجان- روسیه) با ایجاد زیر ساختهای لازم حمل و نقل دریایی و حذف کشور واسطه ضمن رونق بخشیدن به صادرات، کالا را با بهای کمتری به مصرف‌کننده تحویل نمایند.
اقتصاد > کشاورزی

کشاورزان آستارا از ایام قدیم در این منطقه به کشت برنج اشتغال داشته‌اند که نتیجه آن ظهور چند رقم بومی برنج می‌باشد که در نتیجه انتخاب سنتی توسط کشاورزان حاصل شده‌اند و این در حالی است که امروزه ۳۲۰۰ هکتار از زمین‌های این شهرستان زیر کشت برنج قرار دارد که عمده‌ترین محصول کشاورزی آن محسوب می‌شود.
اقتصاد > گمرک

مقالهٔ اصلی: گذرگاه مرزی آستارا
اداره کل گمرک بندرآستارا از تجارت چمدانی در میان مرزهای زمینی و نیز از لحاظ صادرات رتبه نخست را در شمال کشور بر عهده دارد. از نظر تردد در کل کشور رتبه سوم را به خود اختصاص داده است. بر اثر وجود این گمرک و بنا بر گزارش اداره کل گمرک آستارا بیش از یک میلیون نفر از اتباع کشورهای مختلف همه ساله از این گمرک تردد می‌کنند. این گمرک نبض تپنده صادرات کالاهای غیرنفتی در شمال کشور محسوب می‌شود.
اهم فعالیت گمرک بندرآستارا از بدو تأسیس تاکنون
قدمت اداره کل گمرک بندرآستارا در حدود دو قرن
ورود نخستین خودرو به کشور از طریق مرز زمینی آستارا در دوره مظفرالدین شاه
رتبه اول تجارت چمدانی کشور
رتبه اول صادرات در میان گمرکات شمال کشور به روسیه و جمهوری آذربایجان و گرجستان و ترکیه
سومین مرز فعال کشور در زمینهٔ صادرات و واردات
امن‌ترین مرز زمینی ایران طی چندین سال اخیر
اقتصاد > منطقه ویژه اقتصادی

لایحه ایجاد منطقه ویژه اقتصادی بندر آستارا در تاریخ ۱۳۸۸/۳/۲۷ در مجلس شورای اسلامی، اعلام وصول شده و پس از تصویب نهایی در تاریخ ۱۳۸۹/۱۰/۲۵ به دولت ابلاغ گردید. متعاقباً
در جلسهٔ ۱۷ اسفند ۱۳۹۳ هیئت وزیران ایران دستور ایجاد منطقهٔ ویژه اقتصادی بندر آستارا با ۶۱ هکتار وسعت و با گرایش‌های بندری، دریایی، صنایع و لجستیکی، تصویب و توسط معاون اول ریاست جمهوری ابلاغ گردید. اسحاق جهانگیری، معاون اول رئیس‌جمهور، این مصوبات را در تاریخ ۲۰/۱۲/۱۳۹۳ برای اجرا به دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد تجاری – صنعتی و ویژه اقتصادی ابلاغ کرد.
اقتصاد > تأسیسات گاز

همچنین ببینید: خط لوله اول سراسری گاز ایران
محمدرضا پهلوی در روز سه‌شنبه ۵ آبان ۱۳۴۹ با حضور در آستارا، خطوط انتقال گاز ایران به شوروی را افتتاح کرده بود، این خط لوله به طول ۶۸۷ مایل و قطر ۴۲ اینچ، در سال ۱۹۷۳ شروع به انتقال گاز طبیعی به مرز شوروی کرد تا به سیستم خط لوله شوروی متصل شده و گاز مورد نیاز برخی مناطق کشور شوروی را تأمین کند. واردات شوروی در سال ۱۹۷۵ به ۹٫۶ میلیون مترمکعب رسید، اما پس از انقلاب ایران، به حدود ۱٫۰ میلیون مترمکعب در سال ۱۹۸۰ کاهش یافت و به‌طور کلی متوقف شد. این کاهش صادرات باعث کمبود گاز در شوروی شد. بزرگی این مشکل را این واقعیت نشان می‌دهد که صادرات گاز از آستارا باید به ۵ میلیون مترمکعب افزایش می‌یافت تا راه حلی برای کمبود گاز شوروی یافت شود.
از تاریخ ۱۳۸۴/۸/۱۰ واردات گاز از جمهوری آذربایجان بر اساس قراداد معاوضه گاز (SWAP) مابین جمهوری اسلامی ایران و جمهوری آذربایجان صورت می‌پذیرد، واردات روزانه حداکثر یک میلیون متر مکعب گاز از جمهوری آذربایجان از طریق آستارا انجام و معادل آن از طریق ایستگاه جلفا در آذربایجان شرقی به جمهوری خودمختار نخجوان صادر می‌شود که طبق قرارداد تا سال ۲۰۲۵ ادامه خواهد داشت.
ترابری > پایانه مسافربری

| ردیف | شهر | فاصله (کیلومتر) |
| --- | --- | --- |
| ۱ | اردبیل | ۷۵ |
| ۲ | تبریز | ۲۹۶ |
| ۳ | باکو | ۴۰۰ |
| ۴ | تهران | ۵۱۴ |
| ۵ | گرگان | ۶۸۲ |
| ۶ | بندرعباس | ۱۸۴۸ |
| ۷ | استانبول | ۲۰۷۶ |
| ۸ | باتومی | ۱۰۲۸ |
| ۹ | بوشهر | ۱۵۳۳ |
| ۱۰ | رشت | ۱۸۹ |
| ۱۱ | بندرانزلی | ۱۴۹ |
| ۱۲ | قزوین | ۳۳۷ |
| ۱۳ | زنجان | ۳۵۰ |
| ۱۴ | اولین فرودگاه بین‌المللی (اردبیل) | ۶۸ |
| ۱۵ | اولین راه‌آهن بین‌المللی (آستارا) | ۵ |
| ۱۶ | مشهد | ۱۲۵۶ |
| ۱۷ | چابهار | ۲۴۷۵ |
| ۱۸ | شیراز | ۱۴۳۸ |
| ۱۹ | اصفهان | ۹۵۳ |
| ۲۰ | ارومیه | ۴۳۵ |
| ۲۱ | بازرگان | ۵۷۶ |
| ۲۲ | بندرامام خمینی | ۱۴۰۳ |
| ۲۳ | میرجاوه | ۲۱۶۵ |
| ۲۴ | کرمان | ۱۵۵۰ |
:
ترابری > ترابری

شهر آستارا بر سر جاده۴۹ و جاده۱۶ قرار گرفته است. جاده۴۹ بخشی از بزرگراه ۸ آسیا است که پایانه مرزی آستارا و شهر آستارا را به سمت مرکز استان یعنی شهر رشت و به جنوب و مرکز کشور متصل می‌کند. همچنین جاده۱۶ نیز جاده آستارا -اردبیل است که به سمت استان اردبیل رفته و با عبور از شهر اردبیل به سمت تبریز، ارومیه و نهایتاً مرز سرو در آذربایجان غربی می‌رود.
ترابری > پایانه ترانزیت

ترمینال ترانزیت آستارا دریچه‌ای مرزی برای وصل کردن اروپا، روسیه و کشورهای آسیای میانه به پایانه راه‌آهن آستارای آذربایجان در مرزهای ایران - آذربایجان به وسیله خط آهن است. همچنین ترمینال آستارا به عنوان محل ورود برای کالاهای حمل شده با کشتی از طرف اروپا و کشورهای آسیای میانه به کار می‌رود. این کالاها از طریق ایران به وسیله تریلرهای جاده‌ای به عراق ترانزیت می‌شوند. صادرات محموله‌های ایرانی به وسیله جاده به آستارا و از آستارا به روسیه و کشورهای آسیای میانه و اروپا با خط آهن از دیگر مزیت‌های ترمینال آستارا است. کالاها با راه‌آهن از اروپای غربی در مدت ۱۵ روز ‚ یا ظرف مدت ۱۰–۵ روز از روسیه و کشورهای آسیای میانه، به آستارا می‌رسند. از آستارا، به وسیله جاده، به مقصدهای نهایی در ایران فرستاده می‌شوند.