stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
اوپک
میزان تولید

در این بخش میزان تولید نفت خام هریک از کشورهای تولیدکننده نفت عضو اوپک از ابتدای سده ۲۱ (میلادی) ارائه می‌شود. (واحد ارقام ۱۰۰۰ بشکه در روز است)
| نام کشور/سال (میلادی) | ۲۰۰۰ | ۲۰۰۱ | ۲۰۰۲ | ۲۰۰۳ | ۲۰۰۴ | ۲۰۰۵ | ۲۰۰۶ | ۲۰۰۷ | ۲۰۰۸ | ۲۰۰۹ | ۲۰۱۰ |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  عربستان سعودی | ۸٫۲۶۶ | ۷٫۹۳۳ | ۷٫۵۳۵ | ۸٫۷۰۹ | ۸٫۹۵۷ | ۹٫۳۹۰ | ۹٫۱۱۲ | ۸٫۶۵۴ | ۹٫۱۱۳ | ۸٫۰۵۵ |  |  |
|  ایران | ۳٫۶۶۷ | ۳٫۶۷۲ | ۳٫۴۱۶ | ۳٫۷۵۱ | ۳٫۹۲۰ | ۳٫۹۲۴ | ۳٫۸۴۵ | ۳٫۸۵۵ | ۳٫۸۹۲ | ۳٫۷۲۶ |  |  |
|  ونزوئلا | ۲٫۹۴۹ | ۲٫۸۹۱ | ۲٫۶۱۷ | ۲٫۳۱۲ | ۲٫۵۸۲ | ۲٫۶۲۹ | ۲٫۵۳۹ | ۲٫۴۳۸ | ۲٫۴۸۷ | ۲٫۳۱۱ |  |  |
|  عراق | ۲٫۵۵۰ | ۲٫۳۷۶ | ۲٫۰۰۰ | ۱٫۳۲۱ | ۲٫۰۱۵ | ۱٫۸۳۰ | ۱٫۹۳۲ | ۲٫۰۸۹ | ۲٫۳۴۱ | ۲٫۴۲۵ |  |  |
|  امارات متحده عربی | ۲٫۲۴۸ | ۲٫۱۵۱ | ۱٫۹۸۸ | ۲٫۲۴۳ | ۲٫۳۶۰ | ۲٫۴۴۷ | ۲٫۵۴۰ | ۲٫۵۰۴ | ۲٫۵۵۷ | ۲٫۲۵۶ |  |  |
|  کویت | ۲٫۰۸۷ | ۲٫۰۲۱ | ۱٫۸۸۵ | ۲٫۱۷۲ | ۲٫۳۴۴ | ۲٫۵۰۴ | ۲٫۵۲۰ | ۲٫۴۶۴ | ۲٫۵۵۴ | ۲٫۲۶۳ |  |  |
|  نیجریه | ۲٫۰۳۳ | ۲٫۰۹۸ | ۱٫۹۶۹ | ۲٫۱۳۱ | ۲٫۳۵۲ | ۲٫۴۱۳ | ۲٫۲۳۵ | ۲٫۱۲۵ | ۱٫۹۴۷ | ۱٫۸۱۱ |  |  |
|  لیبی | ۱٫۴۰۵ | ۱٫۳۶۱ | ۱٫۳۱۴ | ۱٫۴۲۲ | ۱٫۵۳۷ | ۱٫۶۴۲ | ۱٫۷۰۲ | ۱٫۷۱۰ | ۱٫۷۱۸ | ۱٫۵۵۷ |  |  |
|  الجزایر | ۸۰۷ | ۸۲۷ | ۸۶۴ | ۱٫۱۳۴ | ۱٫۲۲۸ | ۱٫۳۴۹ | ۱٫۳۶۴ | ۱٫۳۵۸ | ۱٫۳۸۱ | ۱٫۲۷۲ |  |  |
|  آنگولا |  |  |  |  | ۱٫۰۱۹ | ۱٫۲۴۱ | ۱٫۳۸۵ | ۱٫۶۶۰ | ۱٫۸۷۱ | ۱٫۷۸۶ |  |  |
|  قطر | ۶۹۷ | ۶۸۵ | ۶۴۹ | ۷۴۸ | ۷۷۷ | ۷۹۵ | ۸۲۱ | ۸۰۷ | ۸۴۰ | ۷۷۶ |  |  |
|  اکوادور |  |  |  |  | ۵۲۷ | ۵۳۲ | ۵۳۶ | ۵۰۷ | ۵۰۳ | ۴۷۶ |  |  |
| مجموع |  | ۲۷٫۹۸۸ | ۲۷٫۲۳۴ | ۲۵٫۳۵۵ | ۲۶٫۹۷۱ | ۲۹٫۰۴۰ | ۲۹٫۸۶۴ | ۳۰٫۵۳۲ | ۳۰٫۱۷۱ | ۳۱٫۲۰۵ | ۲۸٫۷۱۴ |  |
اوپک پلاس

با افزایش تولید و صادرات نفت در دیگر کشورهای جهان، قدرت اوپک در جهان، کاهش یافت. دسامبر ۲۰۱۶ در نشست الجزایر و پس از دو سال سقوط قیمت نفت در بازارهای جهانی، سازمان کشورهای صادرکننده نفت با ۱۰ کشور دیگر تولیدکننده غیر عضو اوپک (روسیه، مکزیک، جمهوری آذربایجان، بحرین، سودان، سودان جنوبی، مالزی، قزاقستان، برونئی، و عمان) برای کاهش تولید به توافق رسید. اوپک پلاس با هدف همراهی دیگر تولیدکنندگان نفت با اوپک، در تنظیم بازار و کنترل قیمت‌ها شکل گرفته‌است.
نمودار کشورهای فعال در تجارت نفت
ستاد اوپک در وین اتریش
فجر ۵

|  فجر-۵  |  فجر-۵  |
| --- | --- |
نوع: راکت توپخانه‌ای
خاستگاه:  ایران
تاریخچه خدمت: تاریخچه خدمت
جنگ‌ها: جنگ اسرائیل و لبنان (۲۰۰۶) عملیات ستون ابر
تاریخچه تولید: تاریخچه تولید
تاریخ طراحی: اواخر سال‌های ۱۹۸۰ اوایل سال‌های ۱۹۹۰
سازنده: وزارت دفاع
ویژگی‌ها: ویژگی‌ها
وزن: ۱۵ تن (سیستم) ۹۰ کیلو (ماده منفجره) ۱۷۵ کیلو (کلاهک) ۹۱۵ کیلو (راکت)
طول: ۱۰٫۴۵ متر (لانچر) ۶٫۴۸۵ متر (راکت)
عرض: ۲٫۵۴ متر (لانچر)
ارتفاع: ۳٫۳۴ متر (لانچر)
کالیبر: ۳۳۳ میلی‌متر
زاویه آتشعمودی: ۰° تا °۵۷
برد مؤثر: ۶۸–۷۵ کیلومتر
فجر-۵ راکت توپخانه‌ای ۳۳۳ میلی‌متری دوربرد و راکت‌انداز چندتایی متحرک ساخت ایران است. حداکثر برد آن به ۸۰ کیلومتر می‌رسد این سیستم بخشی از راکت‌های خانواده فجر است و طول هر راکت ۶٫۵۸ متر و وزن آن ۹۱۵ کیلو است و یک کلاهک جنگی ۹۰ کیلویی را حمل می‌کند.
طی اخبار اعلام شده راکت های فجر ۵ سپاه به کلاهک ترموباریک تجهیز شده‌اند.
تاریخچه

فجر ۵ راکتی است که در اوایل دهه ۱۳۷۰ شروع به تولید شد. راکت‌ فجر ۵ نیز از دیگر ساخته‌های وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح ایران است. در سال ۱۳۹۵ وزارت دفاع از نوع ۵C این راکت با قابلیت پرتاب هدایت‌شونده و لانچری جدید، رونمایی کرد.
در حمله نیروهای حماس به اسرائیل، گروهی از رسانه‌های ایرانی، موشک‌های فجر ۵ را متعلق به نیروهای حماس دانسته‌اند که توسط ایرانی‌ها طراحی شده‌است. این موضوعات سبب شد تا حکومت ایران،‌ رسما چنین موضوعی را تکذیب کند و مسئولیت تولید این موشک که توسط حماس استفاده می‌کند را نپذیرد.
مشخصات فنی > فجر یک مرحله‌ای

راکت فجر ۵ در سه مدل طراحی شده است،‌ مدل اول، تک مرحله‌ایست. این مدل برد 75 کیلومتر دارد و کالیبر 333 میلیمتر برای آن ادعا شده است. وزن راکت 907 کیلوگرم و وزن سرجنگی 175 کیلوگرم است. طول راکت 6.4 متر، حداکثر سرعت آن 1100 متر برثانیه و ماموریت آن زمین به زمین است.‌ از ویژگی‌های این راکت، قابلیت استفاده در دمای ۴۰ - تا ۵۰ + درجه سانتی‌گراد عنوان شده است.
مشخصات فنی > فجر دو مرحله‌ای

نوع دوم از این راکت، دو مرحله‌ایست. برد این راکت 180 کیلومتر و کالیبر آن 333 میلیمتر است. وزن سرجنگی آن 175 کیلوگرم و طول راکت: 9.4 متر است. ماموریت این راکت هم، زمین به زمین است.
مشخصات فنی > فجر ۵C

راکت ۵C اطلاعات فنی مشخصی ندارد. بالک‌های روی این موشک مشخص می‌کند که قابلیت هدایت‌پذیری دارد. کالیبر این موشک 333 میلیمتر است. این مدل از خانواده فجر، احتمالا به هدایت ماهواره‌ای متصل است. با توجه به بالک قرار گرفته بر روی انتهای این راکت،‌ امکان شلیک آن از روی لوله‌های پرتابگر فراهم نیست و لانچر مخصوص به خود را دارد.
برد این موشک را ۱۹۰ کیلومتر، طول آن را ۶.۴ متر و وزن آن را ۹۲۰ کیلوگرم گزارش کرده‌اند. وزن سر جنگی آن را هم ۱۱۲ کیلوگرم گفته اند.
مشخصات فنی > لانچر

لانچر این موشک، عموما به صورت چهارتایی است اما به صورت تکی نیز وجود دارد و توسط نیروهای فلسطینی مورد استفاده قرار می‌گرفت. لانچر این راکت، ۱۵ تن وزن دارد و با احتساب وزن چهار راکت، ۱۹.۹ تن می‌رسد.‌ در آخرین رونمایی های صورت گرفت توسط نیروهای نظامی ایران، لانچر جدیدی که قابلیت پرتاب ۶ راکت فجر ۳ و همزمان ۶ راکت فجر ۵ را داشته باشد،‌ رونمایی شده است.
|  | فجر ۵ تک مرحله‌ای | فجر ۵ دومرحله‌ای | فجر ۵C | منبع |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| برد | ۷۵ کیلومتر | ۱۸۰ کیلومتر | ۱۹۰ کیلومتر |  |
| طول | ۶٫۴ متر | ۹٫۴ متر | ۶.۴ متر |  |
| کالیبر | ۳۳۳ م. م | ۳۳۳ م. م | ۳۳۳ م. م |  |
| سرعت | ۱۱۰۰ متر بر ثانیه | نامشخص | نامشخص |  |
| وزن راکت | ۹۰۷ کیلوگرم | نامشخص | ۹۲۰ کیلوگرم |  |
| وزن سر جنگی | ۱۷۵ کیلوگرم | ۱۷۵ کیلوگرم | ۱۱۲ کیلوگرم |  |
کاربرد در خارج از ایران

فجر-۵ راکت مورد استفاده نیروهای حماس در حملات راکتی خود به اورشلیم و تل آویو در سال ۲۰۱۲ می‌باشد. در جنگ پنجاه و پنج روزه غزه موشک‌های فجر-۵ از سپر دفاعی گنبد آهنین گذشتند و شهرک‌های یهودی‌نشین را مورد اصابت قرار داد.
گزارش‌هایی از استفاده حزب‌الله لبنان از این راکت نیز منتشر شده‌است. در سال ۲۰۰۴ رئیس سازمان اطلاعات نظامی اسرائیل از وجود ۱۳ هزار راکت در زرادخانه حزب‌الله لبنان خبر داد که حدود ۵۰۰ عدد از آن‌ها راکت‌های دارای برد ۴۵ کیلومتری فجر-۳ و برد ۷۵ کیلومتری فجر-۵ هستند. در ۲۸ ژوئیه ۲۰۰۶ حزب‌الله هفت راکت خیبر-۱ را به سوی شهر آفولا در شمال اسرائیل شلیک کرد که به خارج از شهر برخورد کرده و هیچ کشته و مجروحی نداشت. خیبر-۱ به احتمال زیاد نام لبنانی راکت فجر-۵ است.
کاربرد در خارج از ایران > کاربران دیگر

لیبی
سوریه
حزب‌الله لبنان
حماس
جنبش جهاد اسلامی فلسطین
قائم‌شهر
وجه تسمیه

چمنو: همچنین چمنو که از دو جزء «چمن» و «او» (آب در زبان تبری) تشکیل شده است و به ناحیه‌ای اطلاق می‌شد که دارای چمن و آب یا چمنزارهای با طراوت بود. در تاریخ‌های تبرستان نوشته‌اند که در سده ۶ هجری قمری، رودی از چمنو می‌گذشت که پل آن را اسپهبد نصیرالدوله رستم شاه غازی باوندی (۵۳۶ تا ۴۶۰ هجری) اسپهبد و حاکم تبرستان به هزینه شخصی خود تعمیر نمود تا آب آن به هرز نرود. ابن اسفندیار نیز در تاریخ طبرستان به دفعات از چمنو یاد کرده است. اکنون محله‌ای به نام جمنان در قائم شهر وجود دارد.
توجی: وجه تسمیه شهر توجی یا تریجی مشخص نیست ولی ممکن است برگرفته از رود توجی در جنوب قائمشهر باشد. در نقشه اصطخری شهر توجی در نزدیکی ساری و جدا از شهر مامطیر نشان داده شده است و محل قرارگیری شهر توجی با قائمشهر امروزی مطابقت دارد.
شاهی: در دههٔ اول ۱۳۰۰ به فرمان رضاشاه؛ زادگاهش، شهر جدید شاهی بنا شد و علی‌آباد به شاهی تغییر نام یافت.
قائم‌شهر: بعد از انقلاب ۵۷، نام شهر به قائم‌شهر تغییر پیدا کرد.
در اشعار پارسی > ملک الشعرای بهار

سپیدرود:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| بنگر یکی به منظر چالوس کز جمال |  | صد ره به زیب وزینت مازندران فزود |
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| زان جایگه به بابل و شاهی گذاره کن |  | پس با ترن به ساری و گرگان گرای زود |
پراکندگی جمعیت

جمعیت شهرستان قائم‌شهر بر اساس سرشماری سال ۱۴۰۰ نزدیک به ۴۰۰٫۰۰۰‍ نفر است، که ۲۷۸٫۸۹۶ نفر در مناطق شهری و ۱۲۱٫۲۱۴در نقاط روستایی ساکن هستند این شهرستان در حال حاضر از ۲ شهر قائم‌شهر و ارطه و ۱ بخش مرکزی تشکیل شده است.
تراکم جمعیت در آن ۶۹۹ نفر در هر کیلومترمربع است که پرتراکم‌ترین شهرستان در سطح استان مازندران و پرتراکم‌ترین شهرستان شمال کشور محسوب می‌شود. ترکیب جمعیتی شهرستان با توجه به مهاجرپذیر بودن آن شامل اقوام مختلفی از جمله سوادکوهی‌ها، شهمیرزادی‌ها، سمنانی‌ها، گرمساری‌ها و ساکنان بومی است که اغلب آن‌ها به گویش قائمشهری زبان مازندرانی سخن می‌گویند.
پراکندگی جمعیت > زبان

مردم قائمشهر به گویش قائمشهری که یکی از گویش‌های زبان مازندرانی هست صحبت می‌کنند. این گویش به گویش‌های فیروزکوهی، سوادکوهی، جویباری و ساروی نزدیکی فراوانی دارد.
تاریخچه

قائم‌شهر برحسب شواهد و قرائن موجود از جمله اماکن مذهبی نظیر امامزاده یوسف‌رضا یا آرامگاه علامه فقیه شیخ طبرسی از سابقه دیرینه تمدن و فرهنگ قبل از قرن ششم هجری خبر می‌دهد.
در شهر شاهی هفته یک روز چهارشنبه بازار می‌شد چون در روزهای چهارشنبه هر هفته در این نقطه بازار می‌شد و اهالی دهستان‌های مجاور امتعه اهالی قراء و قصبات اطراف و حتی کسبه سایر شهرها سکه اجناس و محصولات خود را به بازار مزبور برده به معرض فروش می‌رساندند، نسبتاً اعتباری حاصل و مرکزیتی پیدا کرده‌بود.
در زمان خاندان بنی امیه حکومت عرب در جهت کنترل و تسلط بر نواحی جنوبی دریای مازندران اقدام به برقراری ۴۴ پاسگاه نظامی از آستارای کنونی تا استرآباد یا گرگان کنونی کرد که یکی از مهم‌ترین این پاسگاه‌ها قلعهٔ نظامی آرتا بود. این ۴۴ پاسگاه نظامی به «دینه سر» که در واقع معنایش «محافظ» دین است، مشهورند. در قلعهٔ نظامی آرتا فرمانده‌ای به نام بنی عباس با ۳۳۰ سرباز بر نواحی قائم شهر کنونی و ارطه و ساری کنونی حکومت می‌کرد.
تاریخچه > قبل از میلاد

با توجه به وجود تپه‌های باستانی موجود قائم‌شهر قدمتی دیرینه و طولانی برخوردار است:
تپه گردکوه جمنون، قدمت تپه گردکوه تا عصر آهن می‌باشد.
تپه طالقانی که آثار باستانی، تاریخی و اجساد افرادی مربوط به هزاره اول در این تپه کشف شده.
تپه دینه کفشگرکلای ارطه که مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان قائم شهر، روستای کفشگرکلای ارطه واقع شده و تاریخ دیرینه را اثبات می‌کند.
تاریخچه > دوران باستان

استان مازندران پیش از اسلام تپورستان (به پهلوی: ) نامیده می‌شد که برگرفته از نام قوم تپوری (به یونانی: Τάπυροι) می‌باشد که پس از اسلام قوم طبری نام گرفتند و سرزمینشان طبرستان نامیده شد.
به گفته واسیلی بارتلد تپوری‌ها در قسمت جنوب شرقی ولایت سکونت داشتند و در قید اطاعت هخامنشیان درآمده بودند و آماردها مغلوب اسکندر مقدونی و بعد مغلوب اشکانیان شدند و اشکانیان در قرن دوم ق. م آنها را در حوالی ری سکونت دادند و اراضی سابق آماردها به تصرف تپوری‌ها درآمد و بطلمیوس در شرح دیلم یعنی قسمت شرقی گیلان در ساحل بحر خزر فقط از تپوری‌ها نام می‌برد. به گفته مجتبی مینوی قوم آمارد و قوم تپوری در سرزمین مازندران می‌زیستند و تپوری‌ها در ناحیه کوهستانی مازندران و آماردها در ناحیه جلگه‌ای مازندران سکونت داشتند. در سال ۱۷۶ ق. م فرهاد اول اشکانی قوم آمارد را به ناحیه خوار کوچاند و تپوری‌ها تمام ناحیه مازندران را فرو گرفتند و تمام ولایت به اسم ایشان تپورستان نامیده شد. شهرهای آمل، چالوس، کلار، سعیدآباد و رویان جزئی از سرزمین قوم تپوری بودند.
ویلیام اسمیت در فرهنگ لغت جغرافیای یونان و روم می‌نویسد: تپورها قومی بودند که محل سکونت آنها در دوره‌های مختلف تاریخ به نظر می‌رسد در امتداد فضای وسیعی از کشور از ارمنستان به سمت شرق تا آمودریا گسترش یافته بود. استرابون آنها را در کنار دروازه‌های کاسپین و ری، در پارت و بین دربیک و اسرم هیرکانی و همراه با آماردی‌ها و سایر مردم در امتداد سواحل جنوبی دریای مازندران قرار می‌دهد که آخرین دیدگاه یعنی سکونت در امتداد سواحل جنوبی دریای مازندران مطابق نظر کوینت کورس و دیونیسوس و پلینی هم می‌باشد. بطلمیوس در جایی آنها را در زمره اقوام سرزمین ماد به حساب می‌آورد و در جایی دیگر آنها را به مارگیانا نسبت می‌دهد. تپوری‌هایی که در پلینی و کوینت کورس به آنها اشاره می‌کند شکی در آن نیست که ناحیه کنونی طبرستان نام خود را از آنها گرفته است. آلیان توصیف عجیبی از تپوری‌هایی که در ماد زندگی می‌کردند ارائه می‌دهد.
تاریخچه > پیشینه

شهر قائمشهر در طول تاریخ با نام‌هایی چون چمنو، توجی، علی‌آباد و شاهی نامیده می‌شد. قدیمی‌ترین نام این شهر که در منابع سده‌های میانی دوره اسلامی (قرن هفتم تا نهم قمری) آمده است، چمنو و جمنو است. چمنو در در قرن سوم، محل نبرد سلیمان ین عبدالل، امیر طاهری طبرستان، با حسن بن زید حاکم علوی طبرستان بود. از نام‌های دیگری که در منابع تاریخی و جغرافیایی آمده است شهر توجی یا تریجی یا ترنجه است. از این شهر محصور، که قلعه‌ای نیز داشت با نام‌های متفاوتی یاد شده است. برخی ترنجه و توجی را یکی دانسته‌اند و برخی آن را دو مکان جدا می‌دانند. ظهیرالدین مرعشی توجی و چمنو را از دهات غربی ولایت ساری می‌دانند. با استناد به گفتهٔ ظهیرالدین مرعشی، شهر توجی باید در نزدیکی قائمشهر امروزی باشد. در در مسالک و ممالک اصطخری، موقعیت شهر توجی در نزدیکی در نزدیکی ساری و جدا از مامطبر نشان داده شده است. از وقایع مهم تاریخی در قلعهٔ توجی، جنگ نیروهای سیدکمال الدین مرعشی با کیاوشتاسب جلالی بود.
در منابع قرن نهم قمری، از این شهر با نام ولایت علی‌آباد یاد کرده‌اند. در سفرنامه‌های جهانگردان عصر صفویه، همچون پیترودلاواله، که به مازندران و قائمشهر امروزی آمده‌اند و نیز در تاریخ گیتی گشا، مربوط به تاریخ دوره زندیه، نام این شهر علی‌آباد ذکر شده است. در اواخر بهمن ماه ۱۳۱۰، به دستور رضا شاه، علی‌آباد شاهی نام گرفت.
تاریخچه > در زمان صفویان

بخشی از سفرنامه دلاواله دربارهٔ مازندران: سیاح ایتالیایی از راه کویر و فیروزکوه (علی‌آباد) به مازندران رفت در سفر به مازندران هم از خصوصیات ظاهری و اخلاقی مردم این دیار از سرزمین ایران اظهار نظر کرده و هم دربارهٔ آب و هوای منطقه و همچنین دربارهٔ دلایل توجه خاص شاه به این مناطق نگاشته است. دلاواله در این باره تأکید می‌کند: "زنان و مردان مازندرانی دارای چشم و ابروی سیاه و موهای مشکی هستند و بخصوص زنان در نظر من زیبا جلوه می‌کنند و بر عکس زنهای مسلمان دیگر هیچوقت چهره خود را نمی‌پوشانند و از حرف زدن با مردان امتناعی ندارند و مانند مردان این دیار در برخورد بسیار مودب و مهربان هستند و همگی مردم مازندران دوست دارند خانه خود را در اختیار مهمان قرار دهند و در قبیال او با کمال ادب و رافت رفتار کنند و من در هیچ جای دیگر دنیا ندیده‌ام مردم دهات آنقدر دارای تمدن و آداب و رسوم پسندیده باشند و ملاحظه کردم ایالت هیرکانیا که به قول قدما باید عاری از تمدن و جایگاه پلنگان وحشی باشد زیباترین نقطه ایست که تا به حال در آسیا دیده‌ام و مردم آن متمدن‌ترین و باادب‌ترین مردمی هستند که ممکن است در دنیا وجود داشته باشند، دلاواله دربارهٔ علل توجه مخصوص شاه عباس به فرح آباد و مازندران یادآوری می‌کند: "شاه عباس از عشق به آبادانی و زیبایی مملکت که می‌توان گفت در وجودش نهفته است و دقیقه‌ای از این کار غافل نیست، و علاقه مخصوصی که به ایالت مازندران دارد زیرا مادرش اهل منطقه بوده و خودش نیز همیشه می‌گوید خون مازندرانی در رگهایش جریان دارد."
دلاواله در ادامه می‌افزاید از دیگر دلایل توجه شاه عباس به مازندران این است که از نظر عدم دسترسی دشمن به آن یکی از مستحکمترین نقاط ایران است. چرا که از شمال محدود به دریا و از جنوب سراسر اطراف آن را کوهستان‌های مرتفع و صعب العبور پوشانده است. هیچ‌یک از حکمرانان ایرانی مانند شاه عباس به فکر آبادانی منطقه نبوده‌اند و او فرح آباد را مرکز مازندران برگزیده و در آن ساختمان‌ها و قصور متعدد ساخته است و حتی برای آبادانی آن جمعیت‌هایی از سایر نقاط به آنجا کوچانده است و این مسئله باعث رونق کار هنرهای دستی و کشاورزی در سراسر منطقه شده است.
تاریخچه > در زمان قاجار

در نخستین سفرنامه ناصرالدین‌شاه به مازندران دربارهٔ قائم‌شهر سخن گفته شده:
اول از رودخانهٔ اوتی‌جان گذشتیم آب صاف همواری دارد ممرش پهن سنگ ریزهای سفید قعرش نمایان بسیار مطبوع بود این رودخانه نیز داخل تالار می‌شود. اسب در میان رودخانه راندم خیلی با صفا بود پس از عبور از رودخانه سوار کالسکه شدم با عین‌الملک صحبت می‌داشتم در این بین میرزا اسمعیل‌خان بندپئی آمد قدری با او صحبت داشتم از راه لاریجان آمده بود از صعوبت راه تعریف می‌کرد. سیم تلگراف در این منزل پاره شده بود گفتم زود بسازند. بعد از آن راه سنگستان شد سوار اسب شدم از رودخانه دیگر گذشتیم که پل یک چشمه داشت از بناهای شاه عباس رحمت‌الله مسمّی به پل بشل است. عباسقلیخان لاریجانی آمد قدری با او صحبت شد صد سوار خوب همراه داشت. زمین امروز هم صحرا هم کوه‌های کوچک هم جنگل کوتاه تک تک درخت توت ابریشم درخت گردو بسیار است. طرف دست راست دهات سروکلا، متن‌کلاً، هیوکلاده که جزء علی‌آباد است. بالای تپه متن‌کلاً به ناهار افتادیم بسیار جای خوبی است. امروز کوه دماوند و کّل کوه‌های برف‌دار لاریجان و نوا و کجور - نور همه پیداست بسیار بسیار با صفاست. از این تپّه ده واس‌کس پیداست خانه‌های سفالی تک‌تک درخت‌های مرکبات جنگل خیلی خوب و با صفا می‌نمود. از متن‌کلاً رفتم لیون پسرهای عبّاسخان بیگلربیگی آمدند به قدر ده نفر بودند. صبح در دم سراپرده محمّد مهدیخان برادر علیرضا خان آمد امروز سرکردهای نوکر اشرف و توابع آمدند قرقاول بسیاری آوردند از اینجا به علی‌آباد رسیدیم جلگه[ای] دارد چمن است. امامزادهٔ یوسف‌رضا آنجا واقع است خوب ساخته‌اند سردری مطبوع داشت یک سرو بلندی در صحنش رسته بود. کیاکلا به دو فرسخ فاصله طرف دست چپ علی‌آباد است. شیخ‌طبرسی هم در طرف دست چپ علی‌آباد است به فاصلهٔ دو فرسخ. عبّاسقلیخان می‌گفت قرقاول بسیاری دارد محمدرحیم خان واو مرخّص شده رفتند شکار آنجا. چهار پنج ساعت به غروب مانده وارد منزل شدیم کاغذهای استانبول که وزیر خارجه فرستاده بود خواندم. هوا امروز بسیار گرم بود. محمدرحیم خان [و] عبّاسقلیخان که شکار رفته بودند آمدند چند قرقاول آوردند. شتران بنه که آمدند موجب تعجّب اهل مازندران بود. شب را شغال بسیار فریاد کرد. شب را قرق[۱۶] شد به هر حال خوش گذشت.
روز شنبه پنجم ماه ذی‌الحجه صبح هوا صاف و باد تند خنکی می‌آمد. آقاسلمان‌خان رخت سواری و شمشیر مرصّع را آورد لباس پوشیدم اسب کبود ایلخانی‌فارس را یراق مرصّع زده سوار شدم. با عین‌الملک صحبت می‌داشتم راه همه خیابان بود بعضی جا آباد بعضی جا خراب. دو طرف راه جنگل کمی داشت باقی جنگل را تراشیده دهات آباد نموده گندم و شالی می‌کارند. زن و مرد بسیاری در سر خیابان به تماشا آمده بودند. طرف دست راست محال ارطی است که جزء علی‌آباد است جمعیّت و آبادی زیادی داشت که در سر راه ایستاده بودند. طرف دست چپ محال نوکنده کاه تیولی حاجی ملکزاده است جمعیّت زیادی از آنجا آمده بودند به استقبال اما خود دهات پیدا نبود علم شیر خالصه تیول حاجی شریف خان آن سمت نوکنده کاه است. شرف داراب کلای خالصه آن طرف دست چپ است قدری در خیابان کالسکه نشستم راه بد شد سوار گشتم. میان جنگل طرف دست چپ به ناهار افتادیم. تیمور میرزا، عین‌الملک [و] سایر پیشخدمتان بودند. پس از صرف ناهار سوار شده راندیم. قدری از خیابان را طی نمودیم خبر آوردند در جلو راه خیابان خراب است؛ راه دیگری از میان زراعت ساخته بودند از آنجا رفتیم، سوارهای نظام با بیرق و لباس خوب در جلو بودند. از ده ماه فروجک گذشتیم.
موقعیت تاریخی > آثار باستانی

فهرست آثار باستانی ملی ثبت‌شده واقع در شهرستان قائم‌شهر:
| ن ب وآثار باستانی شهرستان قائم‌شهر | ن ب وآثار باستانی شهرستان قائم‌شهر | ن ب وآثار باستانی شهرستان قائم‌شهر |
| --- | --- | --- |
| تپه‌ها | تپه باستانی صنم  • تپه دین‌کتی باوند جنید(۱۴۰۷) • تپه گردکوه جمنان (۸۸۰۳) • تپه امامزاده کتی (۱۴۰۵) • تپه یوزباشی(۷۸۴۷) • تپه طالقانی (۱۹۵۴) • تپه پریجا (۴۱۷۸) • تپه دینه کفشگرکلای ارطه (۱۰۲۷۳) • تپه دینه‌سر پایین‌کروا (۱۰۲۷۲) • تپه شال‌کتی قراخیل (۱۴۱۲) • تپه دین‌کتی قراخیل (۱۴۰۶) • تپه دین‌تپه کلاگرمحله (۱۰۲۷۰) • تپه دینه‌کش (۷۸۴۸) • تپه دین‌کتی (۱۰۲۶۹) |   |
| حمام‌ها | حمام بورخیل ارطه (۱۲۵۵۸) • حمام افراکتی (۸۸۰۲) • حمام ساروکلا |   |
| پل‌ها | پل افراکتی (۷۸۵۴) • پل آجری بالاجنید لاک‌پل (۱۱۳۴۰) • پل آجری بالاتجن (۱۱۳۴۱) • پل آجری خرماکلا (۱۱۳۳۷) |   |
| تکایا و مساجد | سقانفار سید ابوصالح (۱۱۹۴۶) • سقانفار ریکنده (۱۱۹۴۵) • پیرتکیه سید ابوصالح (۱۱۳۳۸) • سقانفار پایین‌کروا (۲۱۹۸۸) |   |
| ساختمان‌ها و ابنیه | ساختمان شهرداری قائم‌شهر (۱۵۳۳) |   |
فهرست آثار تاریخی شهرستان قائم‌شهر   * شماره‌های درج شده در مقابل هر عنوان شماره ثبت اثر به عنوان یکی آثار ملی ایران می‌باشد.  : فهرست آثار تاریخی شهرستان قائم‌شهر   * شماره‌های درج شده در مقابل هر عنوان شماره ثبت اثر به عنوان یکی آثار ملی ایران می‌باشد.  
تبدیل شدن ساختمان سابق شهرداری قائم‌شهر به موزه
به گفته رضا دانش زاده، رئیس اداره میراث فرهنگی و صنایع دستی و گردشگری شهرستان قائم‌شهر، به منظور حفظ آثار ملی به همت این اداره و همکاری و مساعدت فرماندار و شهرداری قائم‌شهر، ساختمان قدیمی شهرداری به عنوان یازدهمین موزه استان مازندران تجهیز و بازسازی می‌شود.
این موزه دارای بخش‌های مردم‌شناسی، کتابخانه و باستان‌شناسی است که تاکنون ۴۰ درصد این ساختمان مرمت و نوسازی شده است. گفتنی است، ساختمان قدیمی شهرداری قائم‌شهر که قدمت آن به سال ۱۳۰۵ هجری شمسی (دوره پهلوی اول) برمی‌گردد در سال ۱۳۵۶ در فهرست آثار ملی کشور ثبت شده است.
موقعیت جغرافیایی

با توجه به سوابق موجود بنای اولیه این شهر در دوران قاجاریه با نام علی‌آباد نهاده شد که شامل قریه‌ای با واحدهای تجاری و مسکونی در حوالی میدان طالقانی امروزی و محله‌هایی در اطراف و روستاهای بزرگ نظیر چمنو (جمنان فعلی، که در حال حاضر بخشی از خود شهر می‌باشد) قادیکلای بزرگ و کوچکسرا در حاشیه بوده است که بعد از انقراض دوران قاجاریه و آغاز پادشاهی رضاشاه به لحاظ موقعیت خاص منطقه‌ای (محل عبور کاروان‌های تجارتی و زیارتی از استان‌های همجوار مانند تهران، گیلان و خراسان).
امروز به عنوان یک شهر استراتژیک جغرافیایی که ارتباط تهران را با شمال و شمال‌شرقی از دو مسیر متفاوت جاده فیروزکوه و جاده هراز مرتبط می‌سازد دارای اهمیت ویژه می‌باشد. گفته می‌شود سالانه پنج میلیون مسافر از محور جاده فیروزکوه به قائم شهر تردد می‌کنند و از بندر بابلسر به مرز دریایی متصل می‌باشد. از نظر آب و هوایی و جغرافیایی: مدیترانه‌ای و معتدل خزری تابستان شرجی و نواحی جنوبی زمستان‌های نسبتاً سرد و پر بارش می‌باشد. و از مرکز استان ۲۰ کیلومتر فاصله داشته و ۱۸۰ کیلومتری شمال تهران بین دریای مازندران و رشته کوه‌های البرز واقع شده
آب و هوا

شهر قائم‌شهر به دلیل قرار گرفتن میان کوه و دریا، آب و هوای معتدل و مرطوب دارد و میزان بارش زیاد باران و تعداد روزهای بارانی بسیار زیاد و رطوبت فراوان و قسمت‌های جنوبی شهرستان به دلیل دارا بودن پوشش کوهپایه‌ای و ارتفاع زیاد آب و هوای سردتر و کوهستانی و زمستان‌های بارانی و برفی دارد همچنین بارش باران در قسمت‌های جنوبی و شرقی شهرستان بیشتر است.
آمار بارش ایستگاه قراخیل قائم‌شهر اداره کل هواشناسی استان مازندران در سال ۱۳۹۷–۱۳۹۸ معادل ۸۵۰٫۷ میلی‌متر است.
شهرسازی > رفت‌وآمد

فاصله این شهرستان تا تهران ۲۳۷، تا ساری ۲۱ و تا بابل ۱۵ کیلومتر است. [نیازمند منبع]
راه‌های آسفالته این شهر از شهرستان فیروزکوه به مرکز کشور یکی از پرترددترین مسیرهای اصلی به‌شمار می‌رود و همچنین از آمل به تهران متصل است.
شهرسازی > خیابان‌ها و راه‌های اصلی > اتوبان و کمربندی‌ها

اتوبان ساری-قائم شهر
کمربندی فیروزکوه (سوادکوه)
کمربندی کفشگرکلا
کمربندی شمالی
کمربندی شرقی
بلوار جهان پهلوان بهداد سلیمی
بلوار شهیدان سادات نیا
بلوار صالحی مازندرانی
بلوار ولی‌عصر
بلوار شریعتی
بلوار کارگر
شهرسازی > خیابان‌ها و راه‌های اصلی > خیابان‌های اصلی

خیابان امام خمینی (بابل)
خیابان شهید مسعود دهقان(۱۶ متری)
خیابان صالحی مازندرانی (تهران)
خیابان ساری (کارگر)
خیابان شریعتی (جویبار)
خیابان کفشگرکلا (عدالت)
خیابان کوچکسرا
خیابان سید نظام الدین (راه ارتباطی چندین روستای از جمله قادیکلای بزرگ. آهنگرکلا بیشه سر. آبمال. چپی. گل افشان و…)
خیابان‌های اصلی این شهرستان به دلیل اینکه هرکدام به یکی از شهرستان‌های همجوار بابل، ساری، تهران و جویبار منتهی می‌شوند، در میان عامه مردم به نام این شهرستان‌ها شهرت یافته‌اند که این امر خود انتقادهایی را نیز به همراه داشته است.
خیابان ساری دومین خیابان طویل و بلند شمال ایران پس از خیابان پاسداران بندرانزلی می‌باشد و از صنعتی‌ترین خیابان‌های خاورمیانه با درازای ۴٫۸ کیلومتر است.
شهرسازی > خیابان‌ها و راه‌های اصلی > راه‌آهن

راه‌آهن سراسری در شمال وارد این شهر شده و سپس تا گرگان ادامه می‌یابد.
اولین خط راه‌آهن نوین ایران در دوران رضا شاه پهلوی از شاهی (قائم شهر کنونی) تا بندر شاه (بندر ترکمن امروزی) کشیده گشت، پس از اتمام ساخت پل گردن در ساری اولین قطار در مهرماه ۱۳۰۸ به دستور رضا شاه پهلوی عازم بندر ترکمن گردید.
پس از آن هم‌زمان با احداث راه‌آهن خوزستان، کارها در رشته کوه‌های البرز آغاز گردید، کارگران مازندرانی و ترک و… در کنار سایرین و مهندسین و پیمانکاران به ویژه آلمانی‌ها، کار ساخت تونل‌ها و پل‌ها را پیگیری کردند.