دولوریس ایباروری
زندگی‌نامه > بازگشت به مادرید (۱۹۸۹–۱۹۷۷)

در ساعت ۲ عصر روز ۱۳ مه سال ۱۹۷۷ میلادی دولورس ایباروری با بدرقه مقامات شوروی همراه با پرواز خطوط هوایی آئروفلوت از فرودگاه بین‌المللی شرمتیوو به سوی اسپانیا حرکت کرد و در ساعت ۷:۵۹ عصر در فرودگاه فرودگاه مادرید-باراخاس فرود آمد. با وجود آنکه حزب کمونیست اسپانیا برنامه‌ای جهت استقبال رسمی از دولورس نداشت اما صدها تن از هواداران با پرچم‌های سرخ و نمادهای کمونیستی در فرودگاه منتظر بودند.
نخستین کارزار او صحبت در میان ۳۰ تا ۵۰ هزار نفر از مردم در روز ۲۳ مه در بیلبائو بود. دولورس با وجود آنکه احساس خستگی می‌کرد ساعت‌ها در مورد عملکرد کشورهای سوسیالیستی «جایی که کارگران می‌توانند بدون حضور سرمایه‌داری به خوبی زندگی کنند» توضیح داد اما پس از آن به حدی خسته شد که کنفرانس مطبوعاتی عصر را لغو کرد. روز بعد او در آبیلس برای هزاران کارگر صحبت کرد. یکی از شاهدان آن روز می‌گوید: «شهر سرخ پوشیده بود. از هرجا سرود انترناسیونال شنیده می‌شد. فضا و سکوتی که هنگام صحبت کردن بانوی رنج وجود داشت و انفجار شادی در آن روز خاطراتی فراموش نشدنی هستند».
انتخابات سراسری بالاخره در ۱۵ ژوئن برگزار شد و ایباروری توانست کرسی مجلس را به دست آورد. آنچنان که خود او در خاطراتش ذکر کرده است در ساعت ۱۰:۰۵ روز ۱۳ ژوئیه پس از ۴۱ سال دوباره بر روی همان صندلی مجلسی نشست که زمانی مجبور به ترکش شده بود. در روز ۲۲ ژوئیه بالاخره پادشاه اسپانیا مجلس جدید را افتتاح نمود و ایباروری نیز در آن روز حضور داشت هرچند که هنگام تشویق یک دقیقه‌ای پادشاه در صندلی‌اش ماند و بلند نشد.
در ۴ اوت شوهر دولورس در باراکالدو فوت کرد و او در مراسم ختم حاضر شد. سپس برای شرکت در شصتمین سالگرد انقلاب اکتبر به مسکو رفت و تا ۲۱ نوامبر در شوروی ماند.
سن بالا و شرایط بد سلامتی ایباروری موجب شده بود به دفعات بستری شود و شعبه حزب کمونیست اسپانیا خواستار بازنشستگی و جایگزین کردن فردی دیگر با او در مجلس بود اما کمیته مرکزی حزب به دلیل جلوه نمادین دولورس با این درخواست موافقت نکرد و او همچنان در مجلس باقی ماند. در ۳۱ اکتبر ۱۹۷۸ میلادی هنگامی رای‌گیری جهت تصویب قانون اساسی جدید اسپانیا یک بله بلند را در مجلس فریاد زد. رئیس‌جمهور وقت آدولفو سوارس در ماه دسامبر مجلس را منحل کرد و انتخابات جدیدی برای سال بعد برنامه‌ریزی شد اما ایباروری دیگر قصد شرکت در مجلس را نداشت.
در سال‌های بعد ایباروری به برگزاری تظاهرات‌های فمینیستی، تجمعات سیاسی، شرکت در جلسات حزب کمونیست اسپانیا و مسافرت‌های تابستانی به شوروی مشغول بود. او در شکاف چینی-شوروی به سختی انور خوجه را به دلیل مخالفت‌هایش با خورشچف محکوم کرد و گفت خوجه به مانند سگی است که دستی که به او غذا می‌دهد را گاز می‌گیرد. هنگام تولد ۹۰ سالگی دلورس ۱۵ تا ۲۰ هزار نفر از کهنه‌سربازان تیپ‌های بین‌المللی برای تبریک به مادرید آمدند.
ایباروری که از هیچ مقرری برخوردار نبود در سال ۱۹۸۷ میلادی از مجلس تقاضای کمک مالی کرد و مقرر شد ۱۵۰۰۰۰ پزو (برابر با ۱۲۵۰ دلار آنزمان) به او ماهیانه تعلق بگیرد. در ۱۳ سپتامبر ۱۹۸۹ میلادی دلورس به دلیل سینه‌پهلو شدید بستری شد و هرچند که پس از بهبودی از بیمارستان مرخص شده بود اما با عود کردن دوباره بیماری در ۷ نوامبر مواجه شد و در ۱۲ نوامبر هنگامی که ۹۳ ساله بود درگذشت. بسیاری از مردم، شهردار مادرید و سفرای کشورهای سوسیالیستی روز بعد بر بالین او حاضر شدند. در روز ۱۶ نوامبر عزاداران جنازه او را پس از سخنرانی رافائل آلبرتی و خولیو آنگویتا به گورستان دلا آلمودنا بردند و در نزدیکی گور پابلو ایگلسیاس پوزه دفن کردند. حاضران در هنگام دفن دلورس شعار معروف «آن‌ها عبور نخواهند کرد» که او سال‌ها پیش در روزهای دفاع از مادرید داده بود را فریاد زدند.