استان مازندران
مردم

مقالهٔ اصلی: مردم تبری
استان مازندران پیش از اسلام تپورستان (به پهلوی: ) نامیده می‌شد که برگرفته از نام قوم تپوری (به یونانی: Τάπυροι) است که پس از اسلام قوم طبری نام گرفتند و سرزمینشان طبرستان نامیده شد.
مازندران سرزمین پدری و مادری مردم تبری است مردم بومی کهن و اکثریت مردم مازندران از قوم تبری هستند و به زبان مازندرانی سخن می‌گویند.  دومین گروه قومی پرجمعیت مازندران پس از خود مردم طبری که بیشتر جمعیت مازندران را تشکیل می دهند ، گیلک ها هستند که ساکن غرب مازندران هستند .                                                                             در شهر گلوگاه مهاجرینی از یک ایل کوچک تُرک‌زبان موسوم به ایل عمرانلو به زبان‌های ترکی و مازندرانی و فارسی گویش می‌کنند.
همچنین گویش لکی، از گویش‌های زبان کردی، در تمامی شهرستان‌های غرب مازندران توسط ایل خواجه‌وند و طوایف گوناگون آن مورد استفاده قرار می‌گیرد.
در جلد دوم کتاب راهنمای زبان‌های ایرانی در فصل دوره ایرانی نو (گویش‌های حاشیه خزر و گویش‌های شمال‌غرب ایران)، محدوده زبان‌های گیلکی و مازندرانی به‌ترتیب زیر مشخص شده است:
گویش‌های مازندرانی میان رشته‌کوه البرز و کرانه‌های دریای مازندران مورد استفاده قرار می‌گیرند: ساری، بابل، آمل، تنکابن، شاهی، چالوس، همچنین در چندین روستای رشته‌کوه‌های البرز مانند ولاترو در شمال تهران، شمیرانات، لواسانات و شهمیرزاد در سی کیلومتری شمال سمنان. گویش مازندرانی یکی از اندک گویش‌هایی است که از سنت ادبی کهن برخوردار است در جلد اول کتاب «واژه‌نامه بزرگ تبری» برگ ۳۱ مناطقی چون چالوس و تنکابن شرقی، شامل «مناطق کلارستاق باستانی»، مناطق کلارباستانی، برخی از روستاهای کوهپایه‌ای منطقه بیرون بشم ولنگا و نواحی جلگه‌ای از آب چالوس و عباس‌آباد و رودخانه نشتا به مرکزیت عباس‌آباد در گستره زبان مازندرانی نوشته شده‌اند.
ایلات کُرد خواجه‌وند در شهرهای کلاردشت، عباس‌آباد، چالوس، نوشهر و کجور، ایل عبدالملکی در ساری، ایل کُرد عمارلو در رامسر و تنکابن و ایل خزل در پول و کجور حضور دارند که در دوران قاجار به مازندران تبعید شدند.
مدانلو و جهان‌بیگلو از دیگر ایل‌های کُرد اهل مازندران هستند که امروزه زبان کُردی را به فراموشی سپرده، به زبان‌های فارسی و مازندرانی به عنوان زبان اول صحبت می‌کنند.
همچنین ایل روزافزون ریشه در شهرستان پیرانشهر از مناطق کُردنشین استان آذربایجان غربی دارد که افراد این ایل هم‌اکنون به‌طور پراکنده در شهرستان بابل زندگی می‌کنند.
استان مازندران بر پایه آخرین سرشماری نفوس ۱۳۹۵ مرکز آمار ایران نزدیک سه میلیون و دویست و هشتاد هزار و پانصد و هشتاد و دو نفر جمعیت دارد که نزدیک به ۶۰ نقطه شهری و بیش از سه هزار پارچه آبادی سکونت دارند.
در مازندران ۲۰۰ هزار دانشجو در مراکز آموزش عالی دولتی، غیرانتفاعی و آزاد به تحصیل اشتغال دارند. تعداد دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی استان حدود ۲۰۰ واحد است.
مردم تبری مازندرانی جایگاه دوم را پس از مردم آذری در مهاجرت به تهران و پایتخت‌نشینی دارند. آمار مازندرانی‌های مقیم تهران بیش از یک و نیم میلیون نفر و نزدیک به دو میلیون نفر یا بیشتر برآورد می‌شود.
در پژوهشی که به سفارش شورای فرهنگ عمومی در سال ۱۳۸۹ انجام شد و بر پایه یک پژوهش میدانی و یک جامعه آماری از میان ساکنان ۲۸۸ شهر و حدود ۱۴۰۰ روستای سراسر کشور، درصد اقوامی که در این نظرسنجی نمونه‌گیری شد در این استان به گونه زیر بود:
| اقوام استان مازندران | اقوام استان مازندران | اقوام استان مازندران | اقوام استان مازندران | اقوام استان مازندران |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| قومیت | قومیت |  | درصد | درصد |
| مردم تبری  | مردم تبری  |   | ۸۹٫۱٪ | ۸۹٫۱٪ |
| مردم گیلک  | مردم گیلک  |   | ۷٫۶٪ | ۷٫۶٪ |
| مردم اذری | مردم اذری |   | ۲٫۴٪ | ۲٫۴٪ |
| مردم کرد | مردم کرد |   | ۰٫۱٪ | ۰٫۱٪ |
| سایر و بدون جواب | سایر و بدون جواب |   | ۰٫۷٪ | ۰٫۷٪ |