زبان‌های ترکی
هم سنجی واژه‌ها در زبان‌های ترکی‌تبار

خانواده زبان‌های ترکی (به استثنای زبان چوواش و یاکوتی، تووایی، غیره) به‌طور کلی شباهت زیادی به هم دارند.[نیازمند منبع] در جدول زیر برای مقایسه شباهت‌های زبان‌های مختلف ترک تبار با همدیگر آورده شده‌است.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| فارسی | ترکی قدیم | ترکی آذربایجانی | ترکی استانبولی | ترکمنی | تاتاری | قزاقی | ازبکی | اویغوری | یاکوتی | چوواش | خلجی |
| پدر | ata | ata | ata | ata | ata | ata | ota | ata | ata | atte | ata |
| مادر | ana | ana | anne/ana | ene | ana | ana | ona | ana |  | anne | ana |
| پسر | o'gul | oğul | oğul | oğul | ul/uğıl | ul | o'gil | oghul | uol | yvăl/Ul | oğul |
| مرد | er/erkek | ər/erkək | er/erkek | erkek | ir | yerkek | erkak | är | er | ar | har |
| دختر | kyz | qız | kız | gyz | qız | qιz | qiz | qiz | ky:s | χĕr | qiz |
| کس، نفر | kişi | kişi/nəfər | kişi | keşe | kisi |  |  | kihi |  | kişi | kişi |
| عروس | kelin | gəlin | gelin | geli:n | kilen | kelin | kelin | kelin | kylyn | kilen | kelin |
| فارسی | ترکی قدیم | ترکی آذربایجانی | ترکی استانبولی | ترکمنی | تاتاری | قزاقی | ازبکی | اویغوری | یاکوتی | چوواش | خلجی |
| دل | jürek | ürək | yürek/kalp | ýürek | yöräk | zhürek | yurak | yüräk | süreq |  | izak |
| خون | qan | qan | kan | ga:n | qan | qan | qon | qan | qa:n | jon | kan |
| سر | boş | baş | baş | baş | baş | bas |  | baş | bas | puš | boş |
| مژک (موی ریز) | qyl | qıl | kıl | qyl | qıl | kyl | qil | qil | kıl | hul |  |
| چشم | köz | göz | göz | göz | küz | köz | ko'z | köz | kos | kör | köz |
| مژه | kirpik | kirpik | kirpik | kirpik | kerfek | kirpik | kiprik | kirpik | kılaman, kirbii | hărpăk | kirpik |
| گوش | qulqaq | qulaq | kulak | gulak | qolaq | qulaq | quloq | qulaq | gulka:k | χo'lga | qulaq |
| بینی | burun | burun | burun | burun | borın | muryn | burun | burun | munnu |  |  |
| بازو | qol | qol | kol | gol | qul | qol | qo'l |  | qol | χol | qol |
| دست | el(ig) | əl | el | el |  |  |  |  | ili: | ala' | al |
| انگشت | barmak | barmaq | parmak | barmak | barmaq |  | barmoq | barmaq |  |  | barmaq |
| ناخن | tyrnaq | dırnaq | tırnak | dyrnaq | tırnaq | tιrnaq | tirnoq | tirnaq | tynyraq |  | tirnaq |
| زانو | tiz | diz | diz | dy:z | tez | tize | tizza | tiz | tüsäχ |  | tiz |
| (قسمتی از ران) | baltyr | baldır | baldır | baldyr | baltır | baldyr | boldyr | baldir | ballyr |  |  |
| پا | adaq | ayaq | ayak | aýaq | ayaq | ayaq | oyoq |  | ataq |  | hadaq |
| شکم | qaryn | qarın/qorsaq | karın | garyn | qarın | qarιn | qorin | qor(saq) | qaryn | χyra'm | qarni |
| فارسی | ترکی قدیم | ترکی آذربایجانی | ترکی استانبولی | ترکمنی | تاتاری | قزاقی | ازبکی | اویغوری | یاکوتی | چوواش | خلجی |
| اسب | at | at | at | at | at | at | ot | at | at | ut | hat |
| گاو جوانی که هنوز نزاییده | siyir | sığır | sığir | sığır | sygyr | síır (sıyır) | siyιr | sigir |  |  |  |
| سگ | yt | it | it | it | et | iyt | it | it | yt | jyda | it |
| ماهی | balyq | balıq | balık | balyk | balıq | balιq | baliq | beliq | balyk | pola' | baliq |
| شپش | bit | bit | bit | bit | bet | biyt | bit | pit | byt | pyjda |  |
| فارسی | ترکی قدیم | ترکی آذربایجانی | ترکی استانبولی | ترکمنی | تاتاری | قزاقی | ازبکی | اویغوری | یاکوتی | چوواش | خلجی |
| خانه | ev | ev | ev | öý | öy | üy | uy | öy |  | av | hev |
| اتاق | otag | otağ | otağ | otaq |  | otaq | otoq |  | otu: |  | otag |
| راه | yol | yol | yol | yo:l | yul | zhol | yo'l | yol | suol | sol | yol |
| پل | köprüq | körpü | köprü | köpri | küpar | köpir | ko'prik | kövrük | kürpe |  |  |
| تیر | oq | ox | ok | ok | uk |  | o'q | oq | oχ | ugu | hoq |
| آتش | ot | od | ateş/od | od | ut | ot | Olov | ot | uot | vot | hot |
| خاکستر | kül | kül | kül | kül | köl | kül | kul | kül | kül | kö'l | kül |
| آب | suv | su | su | su | syw | suw | suv | su | ui | syv | su |
| کشتی | kemi | gəmi | gemi | gämi | kimä | keme | kema |  |  | kim |  |
| دریاچه | köl | göl | göl | göl | kül | köl | ko'l | köl | küöl |  | köl |
| جزیره (آبخوست) | atov | ada | ada | ada | Utrau | aral | orol | aral |  | ută |  |
| خورشید | küneş | günəş | güneş | gün | Kojaş | kün | quyosh | quyash | kün | χĕvel | kün |
| ابر | bulut | bulut | bulut | bulut | bolıt | bult | bulut | bulut | bylyt | pĕlĕt | bulet |
| ستاره | yulduz | ulduz | yıldız | ýyldyz | yoldız | zhuldιz | yulduz | yultuz | sulus | şăltăr | yulduz |
| خاک | topraq | torpaq | toprak | toprak | tufraq | topιraq | tuproq | tupraq | toburaχ | tăpra | torpaq |
| تپه | töpü | təpə | tepe | depe | tübä | töbe | tepa |  | töbö | tüpe |  |
| درخت | yağac | ağac | ağaç | agaç | ağaç | ağaš |  |  |  | jyvăş | hağaç |
| خدا | tenri | tanrı | tanrı | taňry | täñre |  |  | tängri | tanara | tură |  |
| فارسی | ترکی قدیم | ترکی آذربایجانی | ترکی استانبولی | ترکمنی | تاتاری | قزاقی | ازبکی | اویغوری | یاکوتی | چوواش | خلجی |
| دراز |  | uzun | uzun | uzun | uzyn | ozın | uzιn | uzun | uzun | uhun | vărăm |
| نو، جدید |  | yany | yeni | yeni | yene | yaña | zhanga | yangi | yengi | sana | şĕnĕ |
| چاق | semiz | səmiz,kök | semiz, şişman | semiz | simez | semiz | semiz | semiz | emis | samăr |  |
| پُر | tolu | dolu | dolu | do:ly | tulı | tolι | to'la | toluq | toloru | tulli | tolu |
| سفید | aq | aq | ak / beyaz | ak | aq | aq | oq | aq |  |  | aq |
| سیاه | qara | qara | kara | gara | qara | qara | qora | qara | χara | χura | qara |
| زر، طلا | qyzyl | qızıl | kızıl | gyzyl | qızıl | qızıl | qizil | qizil | kyhyl | χĕrlĕ | qizil |
| آسمان | kök | göy | gök | gök | kük | kök | Osmon | kök | küöq | kăvak | kök |
| فارسی | ترکی قدیم | ترکی آذربایجانی | ترکی استانبولی | ترکمنی | تاتاری | قزاقی | ازبکی | اویغوری | یاکوتی | چوواش | خلجی |
| یک | bir | bir | bir | bir | ber | bir | bir | bir | bi:r | pĕrre | bir |
| دو | eki | iki | iki | iki | ike | yeki | ikki | ikki | ikki | ikkĕ | eki |
| چهار | törd | dört | dört | dö:rt | dürt | tört | to'rt | töt | tüört | tăvattă | tört |
| هفت | yeti | yeddi | yedi | yedi | cide | zheti | yetti | yättä | sette | şiççĕ | yete |
| ده | on | on | on | o:n | un | on | o'n | on | uon | vunnă | on |
| صد | yüz | yüz | yüz | yü:z | yöz | zhüz | yuz | yüz | sü:s | şĕr | yüz |
: