stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ناس (سوره)
زمان بیان و موضوع سوره > دیدگاه مومنین مسلمان

بر اساس باورِ سنتی مسلمانان، متن این سوره، همچون دیگر سوره‌ها، بر روایت‌های متاخر در ارتباط با سنت «اسبابِ نزول» فهمیده می‌شود. در این روایات، بر سر مَکّی و مَدَنی بودن سورهٔ ناس اختلاف وجود دارد. در میان مفسران شیعه، سید محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، در المیزان و شیخ طبرسی در مَجْمَع‌ُالْبَیان آن را مدنی برشمرده‌اند؛ اما ناصر مکارم شیرازی، مفسر شیعه، در تفسیر نمونه آن را مکی گفته‌است. جلال‌الدین محلی از مفسران سنی در تفسیر جَلالَیْن و زمخشری در تفسیر کَشّاف هم آن را مکی دانسته، اما احتمال مدنی‌بودنش را نیز داده‌اند. به‌طور کلی، سه روایت سوره‌های ناس و فلق را مدنی و نه روایت آن را مکی دانسته‌اند. از روایات دینی چنین به نظر می‌رسد که ناس و فلق با هم نازل شده باشند. بر اساس ترتیب نزول مشخص‌شده توسط محمدهادی معرفت، سورهٔ ناس بیست‌ویکمین سورهٔ نازل‌شده بر پیامبر اسلام است.
شأن نزول این سوره برای تذکر به پیامبر اسلام نسبت به پناه‌بردن به پروردگارش از «شر وسوسه‌گر نهانی» است و پیام این آیه در درجه اول خطاب به وی، و پس از آن خطاب به تمام انسان‌ها است. واژه «قُل» (بگو) ابتدای آیه اول هم نشانه دیگری از موردخطاب قرارگرفتن محمد است.
در اَلدُّرُّ الْمَنْثور نوشتهٔ جلال‌الدین سیوطی، مفسر اهل سنت، آمده که مردی یهودی محمد را جادو کرد و وی بیمار شد. جَبرَئیل بر او نازل شد و دو سورهٔ معوذتین را برایش آورد و او را از سحرشدن توسط فردی یهودی، که سحرش در یک چاه بود، آگاه کرد. علی بن ابی‌طالب به‌دنبال سحر رفت و آن را نزد محمد آورد. سپس در هنگام بازکردن هر گره، علی بن ابی‌طالب یک آیه از دو سوره را می‌خواند و با پایان دو سوره، محمد چنان از جا برخاست که انگار پابندی از پایش بازشده‌باشد. این روایت در مصحف‌های تمام محدثان نیامده‌است؛ چون محمد به استناد آیات ۸ و ۹ سورهٔ فرقان از سحر و جادو که مصونیت دارد. اما محمدحسین طباطبایی این اشکال را رد کرده و معنی «سحر» در آیات سورهٔ فرقان را «بی‌عقل و دیوانه» بودن دانسته‌است که با مریضی جسمی بر اثر سحر تفاوت دارد. از دیگر اشکالات واردشده به این روایت، اضطراب آن است؛ به این معنی که متن روایت در نقل‌قول‌های مختلف، تغییر کرده و هر بار شرایط متفاوتی داشته‌است. همچنین اشکالی تاریخی به این روایت وارد است: محمد اولین بار در مدینه با یهودیان روبه‌رو شد درحالی‌که سورهٔ ناس در مکه و پیش از آن نازل شده‌است.
تفسیر > سه آیه ابتدایی

طبق تفاسیر شیعه، شامل تفسیر نمونه، تفسیر المیزان و تفسیر تبیان، در آیهٔ اول، به پناه‌بردن به خدا اشاره شده که در درجهٔ اول خطابی به محمد و سپس نسبت به تمام مردم است. ابتدای آیه اول، پناه بردن به «پروردگار مردم» مطرح شده‌است. در تفسیر نمونه آمده که منظور از این پناه‌بردن، تنها گفتن ذکری از روی زبان نیست؛ بلکه شخص باید در اعمالش هم پناه‌بردن به معبود را نشان دهد. در تفسیر المیزان و تفسیر القرآن العظیم از ابن‌کثیر، مفسر اهل حدیث، چنین آمده که آمدن سه عبارت «رَبِّ النّاس»، «مَلِکِ النّاس» و «إلَهِ النّاس» در سوره، نشانه‌ای از پناهنده‌شدن انسان و تمایل او به موجود قدرتمند و توانا در هنگام ضعف و ناتوانی است. از بین این سه مورد، «إلَهِ النّاس» مستقیماً نیاز به یک معبود را مطرح می‌کند. آیه اول سوره (قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ ٱلنَّاسِ) در واقع دستوری به محمد، پیامبر اسلام، برای پناه‌بردن به الله است؛ از آن‌جا که بر اساس محتوای سوره ناس و آیاتی در دیگر سوره‌ها، الله پروردگار، پادشاه و معبود مردم است. در تفسیر المیزان آمده که ترتیب این سه آیه به دلیل نزدیکی هر یک از این صفات به ذات انسان دارای اهمیت است؛ این تفسیر همچنین اشاره کرده که نیامدن حرف «و» میان سه آیه و تکرار سه‌بارهٔ کلمهٔ «ناس» به دلیل امکان استقلال هر یک از سه صفت، و در پی آن، هر یک از سه آیه، است.
در تفسیر کشاف از جارالله زمخشری، محدث سنی معتزلی، آمده که فرمانروایی (مالکیت) و خدایی (الوهیت)، لزوماً به همراه یکدیگر نمی‌آیند و دو صفت متفاوت هستند؛ و این که آمدن این صفت‌ها نشان‌دهندهٔ حقیقی‌بودن و توانا بودن خداست. بنا به این تفسیر، این آیات به معنی این هستند که تنها موجود مستحق پرستش و پادشاه حقیقی، الله است.
به گزارش فخر رازی، مفسر سنی اشعری، در جامع العلوم، آوردن چندبارهٔ «الناس» در این سوره تکرار نیست؛ بلکه هر بار به اشخاص متفاوتی اشاره دارد: النّاس اول به جنین‌ها اشاره دارد که تحت تربیت خدا هستند، النّاس دوم به کودکانی اشاره می‌کند که خدا آنان را نیرومند می‌کند، منظور از النّاس سوم جوانان بالغ است که خدا را عبادت می‌کنند و مقصود از النّاس چهارم، دانشمندان است که شیطان برای گمراه‌کردنشان نیازمند وسوسهٔ آنان است.
تفسیر > وسواس خناس

راغب اصفهانی، لغت‌شناس و مفسر اهل سنت، در مُفْرَدات راغب دربارهٔ معنی واژه «وسواس» بیان کرده که معنی اصلی آن، صدای آهسته‌ای است که از به‌هم‌خوردن زینت‌آلات ایجاد می‌شود. بعد از این معنی، «وَسْواس» به هر زمزمه آهسته، و سپس به افکار بد و نامطلوب انسان، که شبیه زمزمه آهسته در گوش است، اطلاق شده‌است. در خصوص «خَنّاس» هم آمده که معنی جمع‌شدن و عقب‌رفتن می‌دهد. ارتباط این واژه با «وسواس» در مفهوم عقب‌نشینی شیاطین هنگام آمدن نام الله است.
تفسیر نمونه با درنظرگرفتن معنی این دو واژه، مفهوم آیه چهارم سوره را «بگو من از شرّ وسوسه‌گر شیطان‌صفتی که از نام خدا می‌گریزد و پنهان می‌گردد، به خدا پناه می‌برم» بیان کرده‌است. بر اساس معنی و مفهوم دو واژه، ترکیب «الوَسواسِ الخَنَّاس» به افکار نامطلوبی اشاره می‌کند که از «شَیاطین» سرچشمه گرفته و با آمیختن حق و باطل، قصد وسوسه انسان را داشته‌باشد.<refتفسیر نمونه،  ۵۰۸.</ref> علی بن ابی‌طالب در خطبه ۵۰ نهج‌البلاغه به موضوع مشابهی اشاره می‌کند و می‌گوید: «پاره‌ای از حق و پاره‌ای از باطل فراهم شده و درهم‌آمیخته می‌شود؛ در این هنگام شیطان بر دوستانش مسلط می‌شود و آنان که لطف حق شاملشان شده نجات می‌یابند.»
سید موسی صدر وسوسه را به دو نوع «خیال و تفکرات» و «سست‌کردن اراده» تقسیم کرده‌است. خیال و تفکرات شامل هوس‌ها و طمع‌هاست، که برخلاف دستورهای خدا در اسلام است و دستهٔ دوم هم وسوسه‌های ترک دستورها و اعمال مشکل در اسلام و لذت‌طلبی را شامل می‌شوند.
تفسیر > وسوسه‌گران

دو آیهٔ انتهایی سوره اشاره می‌کند که وسوسه‌گران فقط محدود به گروهی خاص نبوده و می‌توانند از جن یا انسان باشند و امکان پراکندگی آنان میان مردم هم وجود دارد. در آیهٔ ۱۱۲ سوره انعام هم به شیاطینی از جن و انسان اشاره شده که همراه با این آیه، اشاره به شیطانی‌بودن برخی انسان‌ها دارد. محمد بن جریر طبری، مفسر سنی اهل حدیث، هم با استناد به آیهٔ ۶ سوره جن و عبارت «رِجَالٍ مِنَ الْجِنّ» (به‌معنای «مردانی از [جنس] جن») بیان کرده که واژهٔ «ناس» منحصر به مردم نبوده و به جن هم اطلاق می‌شود. این آیات همچنین با آیهٔ ۱۱۲ سورهٔ انعام ارتباط دارند؛ معنی بخش ابتدایی این آیه «اینچنین در برابر هر پیامبری، دشمنی از شیاطین انس و جنّ قرار دادیم؛ آنها به‌طور سری (و درگوشی) سخنان فریبنده و بی‌اساس (برای اغفال مردم) به یکدیگر می‌گفتند» است که مستقیماً به دو آیهٔ پایانی سورهٔ ناس مربوط می‌شود.
در احادیث اسلامی

در حدیثی از محمد، پیامبر اسلام، دربارهٔ سوره‌های کوتاه قرآن آمده: «هر چیز را چکیده‌ای است و چکیده [و مغز] قرآن، سوره‌های مفصل‌اند». «سوره‌های مفصل» به‌معنی سوره‌های پایانی و کوتاه قرآن، از جمله سورهٔ ناس، است.
در تفسیر القرآن العَظیم اثر ابن کثیر، محدث سنی اهل حدیث، آمده که صَفیَّه، همسر محمد، شبی برای دیدار با پیامبر اسلام به مسجد رفته و پیامبر در راه بازگشت به خانه، او را همراهی کرده‌است. در راه، دو مرد مسلمان انصاری از کنار آن‌ها گذشته و به پیامبر سلام می‌کنند و سپس وی به آن دو هشدار داده و اعلام می‌کند که همراهش صفیه است. با تأیید دو مرد، محمد ادامه می‌دهد: «همانا شیطان در وجود پسر آدم مانند خون جریان دارد و من از آن ترسیدم که وسوسه‌ای در دل‌های شما بیفکند.» این روایت، اشاره‌ای به آیهٔ پنجم این سوره دارد.
ابن کثیر گزارش داده‌است که سعید بن جُبَیر به نقل از عبدالله بن عباس گفته‌است: «شیطان در قلب پسر آدم نشسته‌است؛ پس هرگاه او حواس‌پرت و غافل شود وسوسه کرده و هرگاه خدا را یاد کند پنهان می‌شود.»
در احادیث اسلامی > فضیلت قرائت

به‌گزارش طبرسی، محدث شیعه، در تفسیر مجمع‌البیان، در یکی از احادیث اسلامی آمده که محمد «شدیداً بیمار شد، «جَبرَئیل» و «میکائیل» نزد او آمدند، جبرئیل نزد سر پیامبر نشست و میکائیل نزد پای او، جبرئیل سوره فلق را تلاوت کرد، و پیغمبر را با آن در پناه خدا قرار داد، و میکائیل سوره «قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاس» را.»
در روایت دیگری که در تفسیر مجمع‌البیان از محمد باقر، امام پنجم شیعه، نقل شده، آمده «هر کسی که در نماز وِتْر «معوذتین» و «قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَد» را بخواند، به او گفته می‌شود: ای بندهٔ خدا! بشارت باد بر تو که خداوند نماز وتر تو را قبول کرده!»
به‌گزارش طبرسی در مجمع‌البیان، از پیامبر اسلام روایت شده که هرکس دو سورهٔ فلق و ناس را بخواند، مثل این است که تمام کتاب‌های پیامبران الهی را خوانده باشد. در تفسیر کشاف از جارالله زمخشری، آمده که محمد این دو سوره را «محبوب‌ترین سوره‌ها» نزد خدا گفته و نیز این که هیچ سوره‌ای مثل این دو نازل نشده‌است.
در مجمع‌البیان آمده که ابی‌خدیجه از حسین بن علی نقل کرده که «جبرئیل در حالی که پیامبر اسلام، محمد، مشغول دادخواهی یا ناله بود، ارواح پلید را به‌وسیله قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاس [سورهٔ ناس] و قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَق [سورهٔ فلق] و قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَد [سورهٔ توحید] دور کرد و سپس گفت: به نام خدا ارواح پلید را از او دور می‌سازم و خدا شفا می‌دهد تو را از هر دردی که تو را اذیت کند بگیر آن را که بر تو گوارا باشد.»
اختلاف بر سر حضور در قرآن

در زمان گردآوری قرآن در زمان عثمان بن عفان، خلیفه سوم، با وجود آمدن سورهٔ ناس در بسیاری از مصحف‌ها، روایت شده که عبدالله بن مسعود در مصحف خود از آوردن سوره‌های معوذتین و فاتحه امتناع کرده و آن‌ها را جزء قرآن به‌حساب نیاورده و در این خصوص گفته‌است: «چرا چیزی که در کتاب خدا نیست را به آن می‌افزایید؟» وی اعتقاد داشت که این دو سوره نه به‌عنوان بخشی از قرآن، بلکه به‌عنوان وسیله‌ای برای حِرز پیامبر نازل شده‌اند. در الدر المنثور گفته شده که وی از خواندن این دو سوره به‌عنوان بخشی از قرآن هم امتناع کرده‌است. در کتب مختلف اسلامی، نقدهایی به این ادعا وارد شده‌است. در الدر المنثور، اثر سیوطی مفسر اهل سنت، به نقل از معاذ بن جبل، یکی از صحابهٔ محمد، گفته شده که وی خواندن این سوره توسط پیامبر اسلام در نماز را شنیده‌است. در تفسیر المیزان آمده که هنگامی که از محمد باقر دربارهٔ دلیل حذف این سوره‌ها توسط ابن مسعود پرسیده‌اند، وی به نقل از علی بن حسین، امام چهارم شیعه، این کار را نظر شخصی ابن مسعود دانسته و این دو سوره را جزئی از قرآن به‌شمار آورده‌است.
در فرهنگ اسلامی

سورهٔ ناس، در کنار کافرون، توحید و فلق، یکی از سوره‌های چهارقُل (چارقُل) است. عبارت چهارقل به چهار سوره از قرآن که با فعل امر «قُل» آغاز می‌شوند اشاره دارد.
در فرهنگ اسلامی، سوره‌های معوذتین به عنوان تَعویذ و حِرز شناخته شده و به آن‌ها و دیگر آیات قرآن که به عنوان حرز و تعویذ استفاده می‌شوند، قَوارِع قرآن هم گفته می‌شود. دلیل این نام‌گذاری، این است که این‌گونه آیات شیطان را «می‌کوبد» و پیشامدهای ترسناک را دفع می‌کند. پیامبر اسلام هم خواندن این دو سوره را بهترین تعویذ دانسته‌است.
تجزیه و ترکیب

| تجزیه و ترکیب سوره ناس | تجزیه و ترکیب سوره ناس | تجزیه و ترکیب سوره ناس | تجزیه و ترکیب سوره ناس | تجزیه و ترکیب سوره ناس |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| شماره آیه | متن آیه | تجزیه و ترکیب |  |  |
| ۱ | قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ | قُلْ فعل امر و ضمیر «انت» مستتر فاعل آن أَعُوذُ فعل مضارع و ضمیر «انا» مستتر فاعل آن بِرَبِّ النَّاسِ جار و محرور و مضاف و مضاف‌الیه و متعلق به «اعوذ» أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ محلا منصوب و مقول قول «قل» است قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ محلی از اعراب ندارد و ابتدائیه است. |  |  |
| ۲ | مَلِكِ النَّاسِ | مَلِكِ النَّاسِ مضاف و مضاف‌الیه و صفت یا بدل از رَبِّ النَّاسِ در آیه اول |  |  |
| ۳ | إِلَهِ النَّاسِ | إِلَهِ النَّاسِ مضاف و مضاف‌الیه و صفت یا بدل از رَبِّ النَّاسِ در آیه اول |  |  |
| ۴ | مِنْ شَرِّ الْوَسْوَاسِ الْخَنَّاسِ | مِنْ شَرِّ الْوَسْوَاسِ  جارو مجرور و مضاف و مضاف‎الیه و متعلق به «اعوذ» در آیه اول الْخَنَّاسِ صفت «الوسواس» است. |  |  |
| ۵ | الَّذِي يُوَسْوِسُ فِي صُدُورِ النَّاسِ | الَّذِي موصوله و در محل جر و صفت دوم «الوسواس» در آیه چهارم يُوَسْوِسُ فعل مضارع و ضمیر«هو» مستتر فاعل آن فِي صُدُورِ النَّاسِ جار و مجرور و مضاف و مضاف‌الیه و متعلق به «یوسوس» يُوَسْوِسُ فِي صُدُورِ النَّاسِ جمله صله است برای «الذی» (عائد صله فاعل «یوسوس» است) |  |  |
| ۶ | مِنَ الْجِنَّةِ وَ النَّاسِ | مِنَ الْجِنَّةِ جار و مجرور و متعلق به عامل مقدر و حال از فاعل «یوسوس» در آیه پنجم وَ حرف عطف است النَّاسِ عطف بر «الْجِنَّةِ» است. |  |  |
بلاغت

اضافه‌ای که در أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ وجود دارد بیان‌کننده معنی تشریف و تکریم است. اضافه شدن رَبِّ به النَّاسِ برای بیان پناه بردن و استعاذه مردم به خداوند است، همانطور که اگر به عبدی حمله‌ای صورت گیرد، او نیز به مولایش پناه می‌برد. رَبِّ النَّاسِ، مَلِكِ النَّاسِ و إِلَهِ النَّاسِ به صورت تکرار اسم آمده است و باعث افزایش معنی تکریم می‌شود. این تکرار موجب فهماندن شرافت انسان نیز است. در بین دو کلمه، الْجِنَّةِ  و النَّاسِ آرایه ادبی «طباق» و در بین کلمه الْوَسْوَاسِ  و فعل يُوَسْوِسُ  «جناس اشتقاق» وجود دارد.
یادداشت

↑  أَوْ يُلْقَىٰ إِلَيْهِ كَنزٌ أَوْ تَكُونُ لَهُ جَنَّةٌ يَأْكُلُ مِنْهَا ۚ وَقَالَ الظَّالِمُونَ إِن تَتَّبِعُونَ إِلَّا رَجُلًا مَّسْحُورًا
↑  انظُرْ كَيْفَ ضَرَبُوا لَكَ الْأَمْثَالَ فَضَلُّوا فَلَا يَسْتَطِيعُونَ سَبِيلًا
↑  وَلکِنْ یُؤْخَذُ مِنْ هذا ضِغْثٌ، وَ مِنْ هذا ضِغْثٌ فَیُمْزَجانِ، فَهُنالِکَ یَسْتَوْلِی الشَّیْطانُ عَلی اَوْلِیائِهِ، وَ یَنْجُو الَّذینَ سَبَقَتْ لَهُمْ مِنَ اللّهِ الْحُسْنی.
↑  شَیَاطِینَ الْإِنْسِ وَالْجِنِّ
↑  أن لکل شیءٍ لباباً و لباب القرآن سور المفصل
↑  باسم اللَّه ارقیک و اللَّه یشفیک من کل داء یوذیک خذها فلتهنیک
قرآن اثرِ میرزا احمد نیریزی؛ کتابت: ۱۱۱۷ ه‍. ق، اواخر دورهٔ صفوی؛ نگاه‌داری‌شده درکتابخانهٔ کاخ گلستان. در این مصحف، سورهٔ ناس مکی دانسته شده‌است.
صدرالدجاجه

نمایی از ساختار و موقعیت گاما ماکیان
| اطلاعات رصدی  مبدأ J2000      اعتدال J2000 | اطلاعات رصدی  مبدأ J2000      اعتدال J2000 |
| --- | --- |
صورت فلکی: ماکیان
بعد: ۲۰h ۲۲m ۱۳٫۷s
میل: +۴۰° ۱۵′ ۲۴″
قدر ظاهری (ع): ۲٫۲۳
مشخصات: مشخصات
نوع طیف: F8 Ib
شاخص رنگ U−B: ۰٫۵۳
شاخص رنگ B−V: ۰٫۶۷۳
اخترسنجی: اخترسنجی
سرعت شعاعی (Rv): -۷٫۵ ک.م./ث
حرکت خاص (μ):  بعد: ۲٫۴۳ mas/yr   میل: -۰٫۹۳ mas/yr 
اختلاف‌منظر (π): ۲٫۱۴ mas
قدر مطلق (MV): -۶٫۱۲
جزئیات: جزئیات
جرم: ۱۲ M☉ 
شعاع: ۲۲۵ R☉
درخشندگی: ۶۵٬۰۰۰ L☉
درجه حرارت: ۶٬۵۰۰ کلوین
سن: ? سال
نام‌گذاری‌های دیگر: نام‌گذاری‌های دیگر
 Sadr, Sadir, Sador, 37 Cyg, HR 7796, BD +39°۴۱۵۹, HD 194093, SAO 49528, FK5 765, HIP 100453. :  Sadr, Sadir, Sador, 37 Cyg, HR 7796, BD +39°۴۱۵۹, HD 194093, SAO 49528, FK5 765, HIP 100453. 
ارجاعات پایگاه‌های داده: ارجاعات پایگاه‌های داده
سیمباد: اطلاعات
صَدرالدَجاجه (ماکیان‌سینه)، صدر یا گاما ماکیان (γ Cygni)، یک ستاره زرد-سفید ابرغول متغیر و چندگانه از رده طیفی اف۸ در صورت فلکی ماکیان است.
با قدر ظاهری ۲٫۲۳، این ستاره دومین ستاره درخشان این صورت فلکی پس از دنب است. قدر ظاهری صدرالدجاجه آن را به شصت و سومین ستاره پرنور آسمان تبدیل می‌کند. به دلیل درخشندگی‌اش، صدرالدجاجه با چشم غیرمسلح از مکان‌های دارای آسمان تاریک به وضوح دیده می‌شود و حتی در مناطق دارای آلودگی نوری نیز به راحتی قابل مشاهده است.
صدر در فاصله تقریبی ۱۸۰۰ سال نوری از زمین قرار دارد. این ستاره در میدان پرستاره‌ای از کهکشان راه شیری قرار دارد و توسط سحابی پراکنده IC 1318، که به عنوان سحابی گاما ماکیان یا ناحیه صدر نیز شناخته می‌شود، احاطه شده است. این سحابی به‌طور فیزیکی با ستاره صدر مرتبط نیست و تنها در یک راستا با آن قرار دارد. این سحابی در فاصله‌ای بسیار دورتر از این ستاره، در حدود ۴۹۰۰ سال نوری، واقع شده است.
علم اطلاعات و کامپیوتر

آزمایشگاهی که در آن علوم کامپیوتر و اطلاعات (CIS) مورد مطالعه قرار می‌گیرد.
علم اطلاعات و کامپیوتر (ICS) (به انگلیسی: Information and computer science) یا علم کامپیوتر و اطلاعات (CIS) (به انگلیسی: computer and information science) (اشکال جمع، یعنی sciences نیز ممکن است در عبارت انگلیسی فوق استفاده شود) رشته‌ای است که هم بر محاسبات (رایانش) و هم بر انفورماتیک تأکید دارد و ارتباط قوی بین رشته‌های علوم اطلاعات و علوم رایانه را حفظ می‌کند و کامپیوتر را بیشتر به عنوان یک ابزار در نظر می‌گیرد تا یک رشته.
علم اطلاعات دارای سابقه طولانی ای است ، برخلاف حوزه نسبتاً بسیار جوان علم کامپیوتر، در درجه اول مربوط به جمع‌آوری، ذخیره‌سازی ، انتشار، اشتراک و محافظت از همه و هر نوع اطلاعاتی است. این علم یک رشته گسترده‌است که موارد بی شماری از حوزه‌های مختلف را پوشش می‌دهد؛ اما به دلیل ماهیت فوق‌العاده مفید رایانه‌ها و برنامه‌های رایانه ای در کمک به افرادی که در این زمینه مطالعه و تحقیق می‌کنند؛ به ویژه در کمک به تجزیه و تحلیل داده‌ها و دیدن الگوهایی که بسیار گسترده‌تر از آن هستند که یک انسان بتواند بصری آن را درک کند، اغلب در کنار علوم رایانه مورد اشاره قرار می‌گیرد. در حالی که علم اطلاعات گاهی با تئوری اطلاعات اشتباه گرفته می‌شود، موضوع اصلی این دو بسیار متفاوت است. نظریه اطلاعات بر یک مفهوم ریاضی خاص از اطلاعات متمرکز است در حالی که علم اطلاعات بر تمام جنبه‌های فرایندها و تکنیک‌های اطلاعات متمرکز است.
در مقابل ، علم کامپیوتر کمتر بر روی اطلاعات و حالتهای مختلف آن متمرکز است، اما بیشتر، در یک مفهوم بسیار گسترده، استفاده از رایانه چه در تئوری و چه در عمل برای طراحی و پیاده‌سازی الگوریتم‌ها، به منظور کمک به پردازش اطلاعات در طی حالت‌های مختلف توضیح داده شده در بالا است. این رشته در زمینه ریاضیات پایه‌های محکمی دارد، زیرا اولین متخصصان شناخته شده این رشته ریاضیدانان مشهوری مانند آلن تورینگ بودند.
علم اطلاعات و محاسبات در دهه‌های ۵۰ و ۶۰ شروع به همگرایی کردند، هنگامی که دانشمندان حوزه علم اطلاعات شروع کردند به درک بسیاری از راه‌هایی که کامپیوترها می‌توانند باعث بهبود ذخیره‌سازی و بازیابی اطلاعات شوند.
واژه‌شناسی

به دلیل تمایز بین رایانه‌ها (به انگلیسی: computers) و محاسبات (به انگلیسی: computing)، برخی از گروه‌های تحقیقاتی به محاسبات یا فهرست اطلاعات (به انگلیسی: datalogy) ارجاع می‌دهند. فرانسوی‌ها از علوم کامپیوتر به عنوان اصطلاح informatique نام می‌برند. اصطلاح فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT)، به چگونگی برقراری ارتباط انسان‌ها با استفاده از ماشین آلات و رایانه‌ها، ایجاد تمایز بین علوم اطلاعات و رایانه ای، یعنی نحوه استفاده و دستیابی کامپیوتر به اطلاعات، اشاره دارد.
انفورماتیک همچنین از علوم کامپیوتر، که شامل مطالعه منطق و مسائل محاسبات سطح پایین است، متمایز است.
تحصیلات

دانشگاه‌ها ممکن است مدارک ICS و CIS را اعطا کنند، این نباید با لیسانس علوم کامپیوتر یا مدارک تحصیلات تکمیلی مربوط به علوم کامپیوتر اشتباه گرفته شود.
رتبه‌بندی جهانی QS برای دانشگاه ها(QS World University Rankings) یکی از شناخته شده‌ترین و برجسته‌ترین مقایسه‌های دانشگاهی است. آن‌ها ۱۰ دانشگاه برتر علوم کامپیوتر و سیستم‌های اطلاعاتی را در سال ۲۰۱۵ رتبه‌بندی کردند.
این رتبه‌بندی‌ها به صورت زیر هستند:
مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT)
دانشگاه استنفورد
دانشگاه آکسفورد
دانشگاه کارنگی ملون
دانشگاه هاروارد
دانشگاه کالیفرنیا، برکلی (UCB)
دانشگاه کمبریج
دانشگاه علم و صنعت هنگ کنگ
مؤسسه فناوری فدرال سوئیس (ETH زوریخ)
دانشگاه پرینستون
مدرک علوم اطلاعات رایانه ای، به دانشجویان، دو دانش شبکه ای و محاسباتی را می‌دهد که مورد نیاز برای طراحی، توسعه و کمک به سیستم‌های اطلاعاتی هستند که به حل و پشتیبانی مشکلات تجاری و پشتیبانی از عملیات تجاری و تصمیم‌گیری در سطح مدیریتی کمک می‌کنند.
حوزه‌های اطلاعات و علوم کامپیوتر

با توجه به ماهیت این رشته، بسیاری از موضوعات نیز با علوم کامپیوتر و سیستم‌های اطلاعاتی به اشتراک گذاشته می‌شوند.
رشته علوم اطلاعات و کامپیوتر طیف وسیعی از حوزه‌ها از نظریه پایه علوم کامپیوتر (الگوریتم‌ها و منطق محاسباتی) تا تجزیه و تحلیل عمیق دستکاری داده‌ها و استفاده از آنها در فناوری را در بر می‌گیرد.
حوزه‌های اطلاعات و علوم کامپیوتر > تئوری برنامه‌نویسی

برای فرایند گرفتن الگوریتم داده شده و رمزگذاری آن به زبانی که توسط کامپیوتر قابل فهم و اجرا باشد، انواع مختلف زیادی زبان برنامه‌نویسی و رایانه وجود دارد، با این حال، هدف همه آنها یکسان است: تبدیل الگوریتم‌ها به کد ماشین.
زبانهای برنامه‌نویسی معروف مورد استفاده در مطالعه دانشگاهی CIS شامل موارد زیر هستند: Java , Python , C #، C ++ , Perl , Ruby , Pascal , Swift , Visual Basic.
حوزه‌های اطلاعات و علوم کامپیوتر > اطلاعات و سیستم‌های اطلاعاتی

مطالعه دانشگاهی سیستم‌های نرم‌افزاری و سخت‌افزاری که مقادیر و داده‌های بزرگ را پردازش می‌کنند، از مدیریت داده‌های مقیاس بزرگ و نحوه استفاده از داده‌ها پشتیبانی می‌کنند. این‌جایی است که این رشته از مطالعه استاندارد علوم کامپیوتر منحصر به فرد می‌شود. حوزه سیستم‌های اطلاعاتی، بر شبکه‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری متمرکز است که برای پردازش، دستکاری و توزیع چنین داده‌هایی مورد نیاز است.
حوزه‌های اطلاعات و علوم کامپیوتر > سیستم‌ها و سازمان‌های رایانه ای

روند تجزیه و تحلیل معماری کامپیوتر و مدارهای مختلف منطقی، شامل بررسی فرایندهای سطح پایین رایانه با محاسبه سطح بیت است. این یک نگاه عمیق به پردازش سخت‌افزاری یک سیستم محاسباتی است که شامل بررسی ساختار اصلی رایانه و طراحی چنین سیستم‌هایی است. این امر همچنین می‌تواند شامل ارزیابی نمودارهای پیچیده مدار و توانایی ساخت این موارد برای حل یک مشکل اصلی باشد.
هدف اصلی در این زمینه از تحصیل، دستیابی به درک نحوه عملکرد رایانه‌ها در سطح پایه است که اغلب از طریق ردیابی عملیات ماشین انجام می‌شود.
حوزه‌های اطلاعات و علوم کامپیوتر > ماشین آلات، زبان‌ها و محاسبات

این مطالعه ای است در مورد الگوریتم‌های بنیادی رایانه که اساس برنامه‌های رایانه ای هستند. بدون الگوریتم‌ها، هیچ برنامه کامپیوتری وجود نخواهد داشت. این امر همچنین شامل فرایند جستجوی توابع مختلف ریاضی پشت الگوریتم‌های محاسباتی، تئوری پایه ای و برنامه‌نویسی عملکردی (سطح پایین) است.
در یک فضای آکادمیک، این حوزه، نظریه‌ها و کارکردهای اساسی ریاضیات پشت علوم رایانه نظری را که به عنوان عناصر سازنده سایر حوزه‌ها در این زمینه هستند، معرفی می‌کند. مباحث پیچیده مانند اثبات، توابع و مجموعه‌های جبری در طول مطالعات CIS معرفی می‌شوند.
تحولات

علوم اطلاعات و کامپیوتر رشته‌ای با چشم‌انداز شغلی بسیار امیدوار کننده برای دانشجویان است؛ زیرا ۷۵٫۷٪ فارغ التحصیلان مشغول به کار می‌شوند. همچنین صنعت فناوری اطلاعات از هر بیست نیروی کار یک نفر را استخدام می‌کند که پیش‌بینی می‌شود تقریباً پنج برابر سریعتر از متوسط انگلستان افزایش یابد و بین سالهای ۲۰۱۲ و ۲۰۱۷ بیش از نیم میلیون نفر در این صنعت مورد نیاز خواهند بود و این واقعیت که ۹ تا از ده شرکت فناوری از کمبود کاندیدا رنج می‌برند، تأثیر منفی بر تجارت آنها دارد زیرا ایجاد و توسعه محصولات جدید را به تأخیر می‌اندازد؛ و پیش‌بینی می‌شود که در ایالات متحده در دهه آینده بیش از یک میلیون شغل برای پر کردن در بخش فناوری نسبت به فارغ التحصیلان علوم کامپیوتر وجود داشته باشد. به همین دلیل برنامه‌نویسی اکنون در سنین پایین‌تر و با هدف جلب دانش آموزان از سنین پایین به علم کامپیوتر و اطلاعات تدریس می‌شود با امید اینکه کودکان بیشتری را به تحصیل این رشته در سطح بالاتر سوق دهند. به عنوان مثال، کودکان در انگلیس به دلیل برنامه درسی ملی به روز شده اکنون در ۵ سالگی در معرض برنامه‌نویسی رایانه قرار می‌گیرند.
استخدام

با توجه به طیف گسترده‌ای از مشاغل که اکنون شامل کارهای مربوط به علم کامپیوتر و اطلاعات است، تهیه لیست جامعی از مشاغل احتمالی در این زمینه دشوار است، اما برخی از زمینه‌های کلیدی، هوش مصنوعی، مهندسی نرم‌افزار و شبکه رایانه ای و ارتباطات است. کار در این زمینه همچنین نیاز به درک کافی از ریاضیات و علوم دارد. علاوه بر این، مشاغلی که داشتن مدرک CIS می‌تواند به آن منجر شود شامل تحلیلگر سیستم، مدیر شبکه، معمار سیستم، توسعه دهنده سیستم‌های اطلاعاتی، برنامه‌نویس وب یا توسعه دهنده نرم‌افزار است.
پتانسیل درآمد برای فارغ التحصیلان CIS کاملاً امیدوار کننده است. یک نظرسنجی در سال ۲۰۱۳ از انجمن ملی دانشکده‌ها و کارفرمایان (NACE) نشان داد که متوسط حقوق اولیه برای فارغ التحصیلانی که در رشته مربوط به کامپیوتر مدرک تحصیلی می‌گیرند ۵۹۹۷۷ دلار است که ۴٫۳ درصد بیشتر از سال قبل است. این مقدار بالاتر از سایر مدارج محبوب مانند تجارت (۵۴٬۲۳۴ دلار)، آموزش (۴۰٬۴۸۰ دلار) و ریاضیات و علوم (۴۲٬۷۲۴ دلار) است. علاوه بر این، Payscale صد و بیست و نه مدرک دانشگاهی را بر اساس پتانسیل درآمد فارغ التحصیلان آن که در زمینه‌های مهندسی، ریاضیات، علوم و فناوری هستند رتبه‌بندی کرد، با هشت مدرک مربوط به کامپیوتر که در بین ۳۰ رتبه برتر ظاهر شدند. کمترین حقوق شروع برای این مشاغل ۴۹۹۰۰ دلار است. مقاله ای از کالج Rasmussen مشاغل مختلفی را توصیف می‌کند که فارغ التحصیلان CIS ممکن است با توسعه دهندگان برنامه‌های نرم‌افزاریِ در راس، کسب کنند و درآمد متوسط ۹۸۲۶۰ دلار داشته باشد.
با توجه به خدمات شغلی ملی، یک دانشمند اطلاعات می‌تواند انتظار داشته باشد سالانه ۲۴۰۰۰ پوند به عنوان حقوق اولیه به‌دست آورد.
کراکینگ کاتالیزوری سیال بستر

نمونه ای از یک واحد کراکینگ کاتالیزوری سیال بستر در یک کارخانه پتروشیمی.
کراکینگ کاتالیزوری سیال بستر(به انگلیسی: Fluid catalytic cracking) یکی از مهمترین واحدها و فرآیندهای تبدیل کاتالیستی در جهان محسوب می‌شود که مواد سنگین و کم ارزش نفتی را به مواد سبکتر و با ارزش تر تبدیل می‌کند. امروزه به دلیل افزایش مصرف سوخت در جهان و نیاز به تبدیل مواد سنگین به مواد سوختی سبک نیاز به این فرایند بیش از پیش احساس می‌شود. از میان سه نوع واحد شکست کاتالیستی (بستر ثابت، بستر متحرک، بسترسیال) تکنولوژی‌های مبتنی بر بستر سیال از لحاظ عملیاتی پیچیده‌تر و از مزایای ویژه نسبت به به روشهای بستر ثابت و بستر متحرک برخوردار است. از مزایای روش بستر سیال نسبت به روش بستر ثابت می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.
فعالیت یکنواخت کاتالیست‌ها و مداوم بودن عملیات احیاء
تولید گرمای لازم برای واکنش هیدروکراکینگ بوسیلهٔ احتراق کک در قسمت محفظه احیاء
تجهیزات سیالات ساده با تعداد کمی از اجزای متحرک و کنترل مداوم جریان کاتالیست
از زمان تأسیس اولین واحد تجاری FCC این فناوری به عنوان رایج‌ترین تکنولوژی جهت شکست مولکولهای سنگین نفتی و تولید محصولات با ارزش در پالایشگاه‌های دنیا به طور گسترده مورد استفاده قرار دارد.
در این فرایند برشهای سنگین در مجاورت کاتالیست به محصولات سبک و کک تبدیل می‌شود که کک موجود بر سطح کاتالیست رسوب کرده و در قسمت احیا سوزانده می‌شودو بخشی از انرژی مورد نیاز فرایند را تأمین می‌کند. در فرایند FCC علاوه بر بنزین محصولات دیگری نظیر گازهای سبک متان و اتان و همچنین ترکیباتی به سنگینی ماده اولیه پدید می‌آید که میزان تولید هر یک از این محصولات تا حدی بستگی به شرایط عملیاتی دارد (خصوصا درصد تبدیل خوراک) اگر این واحد در درصدهای تبدیل کم‌کار کند محصولات اصلی آن سوخت دیزل، در درصدهای تبدیل متوسط محصول اصلی آن بنزین و در درصدهای تبدیل بالا محصول اصلی آن گازهای الفینی سبک خواهد بود.