stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
شهرداری شیراز

| 0 | 1 |
| --- | --- |
ساختمان قدیمی شهرداری شیراز: ساختمان قدیمی شهرداری شیراز
شعار: شیراز، شهر فرهنگ شهروندی
بنیان‌گذاری: ۱۲۸۶
گونه: مردم‌نهاد
ستاد: شیراز-خیابان راهنمایی
مکان: شیراز، ایران
مختصات: ۲۹°۳۷′۴٫۶۳″ شمالی ۵۲°۳۲′۳۵٫۷۳″ شرقی﻿ / ﻿۲۹٫۶۱۷۹۵۲۸°شمالی ۵۲٫۵۴۳۲۵۸۳°شرقی﻿ / 29.6179528; 52.5432583
محدودهٔ فعالیت: مناطق ۱۱ گانه شهر شیراز
شهردار: محمد حسن اسدی (شهردار)
بودجه:  ۱۵٬۳۸۵ میلیارد تومان   (۱۴۰۱ خورشیدی)
وبگاه: http://www.shiraz.ir
شهرداری شیراز سازمان عمومی غیردولتی است که مسئولیت اداره امور غیر از حکمرانی شهر شیراز را برعهده دارد. بالاترین مقام اجرایی این سازمان شهردار است که توسط شورای شهر شیراز انتخاب و با حکم وزیر کشور منصوب می‌گردد. شهر شیراز به ۱۱ منطقه تقسیم و برای هر منطقه یک شهردار منطقه، منتصب شده است.
سازمان‌های وابسته

سازمان مدیریت حمل و نقل مسافر شهرداری شیراز
سازمان مدیریت حمل و نقل بار شهرداری شیراز
سازمان حمل و نقل ریلی شهرداری شیراز
سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی
سازمان آرامستان‌ها
سازمان ساماندهی مشاغل شهری و فراورده‌های کشاورزی
سازمان مدیریت پسماند شهرداری شیراز
سازمان عمران و بازآفرینی فضای‌های شهری
سازمان سیما، منظر و فضای سبز شهری
سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری شیراز
سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری شیراز
سازمان سرمایه‌گذاری و مشارکت‌های مردمی شهرداری شیراز
تاریخچه

شهرداری شیراز: در سال ۱۲۹۰ در زمان استانداری مهدی‌قلی هدایت (ملقب به فخر‌السلطنه) و به حکم وی اولین شهردار شیراز انتخاب و حبیب‌الله خان حاج قوام دیوان به سمت رئیس بلدیه که در آن زمان شهرداری بلدیه نامیده می‌شد، منصوب گردید و در همین زمان بلدیه شیراز توسط حاج قوام تأسیس گردید.
مناطق شهرداری

مقالهٔ اصلی: مناطق شهرداری شیراز
شهرداری شیراز به ۱۱ منطقه شهرداری تقسیم شده است:
| منطقه | بنیان‌گذاری | جمعیت (۱۳۹۵) | مساحت هکتار |
| --- | --- | --- | --- |
| منطقه ۱ شهرداری شیراز | ۱۳۵۹ | ۱۵۹٬۵۱۳ | ۴۲۳۵ |
| منطقه ۲ شهرداری شیراز |  | ۱۸۸۹۰۶ | ۱۶۸۹ |
| منطقه ۳ شهرداری شیراز |  |  | ۱۷۴۴ |
| منطقه ۴ شهرداری شیراز | ۱۳۶۹ | ۲۶۸٬۸۶۰ | ۲۳۱۸ |
| منطقه ۵ شهرداری شیراز |  | ۱۰۵۱۵۶ | ۱۶۷۳ |
| منطقه ۶ شهرداری شیراز | ۱۳۷۲ |  | ۱۱۴۸ |
| منطقه ۷ شهرداری شیراز | ۱۳۷۹ |  | ۱۹۰۰ |
| منطقه ۸ شهرداری شیراز |  |  | ۳۵۰ |
| منطقه ۹ شهرداری شیراز |  | ۱۸۹۴۸۵ | ۲۵۴۳ |
| منطقه ۱۰ شهرداری شیراز | ۱۳۹۳ | ۲۰۱۳۶۸ | ۳۱۸۷ |
| منطقه ۱۱ شهرداری شیراز | ۱۳۹۵ |  | ۱۱۶۰ |
سوابق شهرسازی و برنامه‌ریزی شهری

شهر شیراز تا اکنون دارای ۳ طرح جامع و ۳ طرح تفصیلی می‌باشد. درواقع پس از تصویب و ابلاغ هر طرح جامع، طرح تفصیلی متناسب با آن تهیه و ابلاغ گردیده است.
طرح جامع سال ۵۱ طرح تفصیلی ۵۳
طرح جامع سال ۶۸ طرح تفصیلی ۷۳
طرح جامع سال ۸۸ طرح تفصیلی ۹۳
سوابق شهرسازی و برنامه‌ریزی شهری > طرح جامع و تفصیلی اول شیراز

تهیه طرح جامع شیراز پس از تصویب اولین طرح جامع در بندرلنگه (۱۳۴۴) و تصویب طرح ۲۷ شهر دیگر در سال ۱۳۴۵، در سال ۱۳۴۸ مطالعات و در سال ۱۳۵۱ ضوابط و نقشه های آن مورد تصویب قرار گرفت؛ بنابراین فرصت کافی برای ارزیابی طرحهای جامع این شهرها و اتخاذ تصمیمات منطقی تر و آگاهانه تر فراهم بوده است. ارجاع تهیه طرح جامع شیراز به دانشکده هنرهای زیبا و مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران، چند ماه زودتر از طرح جامع شهر مشهد، یعنی در ۱۳۴۵/۱۱/۲۳ انجام گرفت. مرحله اول این طرح با عنوان «شناسایی، تجزیه، تحلیل و بررسی وضع موجود» در تاریخ ۱۳۴۸/۶/۲۳و مرحله دوم آن تحت عنوان «پیش‌بینی‌های آینده، نحوه مصرف زمین و چگونگی گسترش شهر در ۲۵ سال آینده و تعیین ضوابط مناسب و علمی» در ۱۳۵۱/۴/۲۵ به تصویب شورایعالی شهرسازی و معماری ایران رسید. و مرحله سوم آن نیز با ابلاغ به شهرداری شیراز و «اجرای» آن محقق گردید.
با توجه به جمعیت ۲۶۹۸۶۵ نفری شیراز در سال ۴۵، جمعیت افق طرح در سال ۱۳۷۰، ۲/۷ جمعیت سال ۱۳۴۵، یعنی ۷۲۸۶۳۶ نفر پیش‌بینی شد. در راستای پاسخگویی به نیازهای آتی این جمعیت سرانه کاربریهای خدماتی شهر شیراز به ۳/۷ برابر آن در وضع موجود یعنی از ۲۲۰۰ هکتار به ۸۲۰۰ هکتار نیز افزایش خواهد یافت.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| مرجع تهیه‌کننده طرح | تاریخ تصویب | موارد موردنظر |
| دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران | ۱۳۵۱/۴/۲۵ | طرح جامع اول شیراز |
| مهندسین مشاور امکو | ۱۳۵۳ | طرح تفصیلی اول شیراز |
سوابق شهرسازی و برنامه‌ریزی شهری > طرح جامع و تفصیلی دوم شیراز

گسترش کالبدی شدید شهر شیراز در شرایط تضعیف کنترل ناشی از اعمال ضوابط و مقررات در سال‌های اولیه انقلاب، تغییر برداشت‌ها و بی‌تجربگی مسئولان شهری و فعال شدن عوامل و نیروهای نوظهور در تأثیرگذاری بر روندهای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی سیاسی و کالبدی شهر، ازجمله عوامل مهمی بودند، که رشد بی‌رویه و عمدتاً پراکنده شهر را در این دهه دامن زدند. تقریباً از دهه دوم انقلاب به بعد، شرایط تثبیت‌شده برای توسعه شهر در عرصه‌های مدیریتی، برنامه‌ریزیی، سیاست‌گذاری و کالبدی حاکم شد و تهیه «طرح توسعه و عمران شهر شیراز» در دستور کار قرار گرفت.
همراه با افزایش حدود دو برابری جمعیت شیراز در سال ۱۳۶۵ نسبت به سال ۱۳۵۵، محدوده این شهر نیز از ۸۴۰۰ هکتار در طرح جامع مصوب ۱۳۵۱، به ۱۴۶۱۹ هکتار در طرح جامع مصوب ۱۳۶۸ افزایش یافت
| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| مرجع تهیه‌کننده طرح | تاریخ تصویب | طرح‌ها | طرح‌ها |
| مهندسین مشاور پیگیران و  مهندسین مشاور نقش جهان پارس | ۱۳۶۸ | طرح توسعه، عمران و حوزه نفوذ شیراز  (طرح جامع دوم شیراز) | طرح توسعه، عمران و حوزه نفوذ شیراز  (طرح جامع دوم شیراز) |
| مهندسین مشاور نقش جهان پارس | ۱۳۷۱ | منطقه ۱ | طرح تفصیلیتقسیم‌بندی مناطق تهیه طرح تفصیلی شیراز در سال ۷۳دوم شیراز |
| مهندسین مشاور نقش جهان پارس | ۱۳۷۱ | منطقه ۲ | طرح تفصیلیتقسیم‌بندی مناطق تهیه طرح تفصیلی شیراز در سال ۷۳دوم شیراز |
| مهندسین مشاور نقش جهان پارس | ۱۳۷۲ | منطقه ۳ | طرح تفصیلیتقسیم‌بندی مناطق تهیه طرح تفصیلی شیراز در سال ۷۳دوم شیراز |
| مهندسین مشاور نقش جهان پارس | ۱۳۷۲ | منطقه ۴ | طرح تفصیلیتقسیم‌بندی مناطق تهیه طرح تفصیلی شیراز در سال ۷۳دوم شیراز |
| مهندسین مشاور نقش جهان پارس | ۱۳۷۲ | منطقه ۵ | طرح تفصیلیتقسیم‌بندی مناطق تهیه طرح تفصیلی شیراز در سال ۷۳دوم شیراز |
| مهندسین مشاور نقش جهان پارس | ۱۳۷۲ | منطقه ۶ | طرح تفصیلیتقسیم‌بندی مناطق تهیه طرح تفصیلی شیراز در سال ۷۳دوم شیراز |
| مهندسین مشاور نقش جهان پارس | ۱۳۷۳ | منطقه ۷ | طرح تفصیلیتقسیم‌بندی مناطق تهیه طرح تفصیلی شیراز در سال ۷۳دوم شیراز |
| مهندسین مشاور نقش جهان پارس | ۱۳۷۳ | منطقه ۸ | طرح تفصیلیتقسیم‌بندی مناطق تهیه طرح تفصیلی شیراز در سال ۷۳دوم شیراز |
| مهندسین مشاور نقش جهان پارس | ۱۳۷۳ | منطقه ۹ | طرح تفصیلیتقسیم‌بندی مناطق تهیه طرح تفصیلی شیراز در سال ۷۳دوم شیراز |
سوابق شهرسازی و برنامه‌ریزی شهری > طرح جامع و تفصیلی سوم شیراز

مطالعات طرح ساختاری راهبردی شیراز در سال ۱۳۸۴ آغاز و در سال ۱۳۸۸ همزمان با طرح مجموعه شهری شیراز به تصویب شورایعالی شهرسازی رسید. همچنین تهیه طرح تفصیلی مناطق شیراز، متعاقب طرح ساختاری راهبردی در سال ۱۳۸۶ آغاز و طرح تفصیلی مناطق ۱، ۲، ۳، ۴، ۵، ۶ و ۷ در تاریخ ۲۸/۱۰/۹۳ تصویب شد. طرح تفصیلی منطقه ۱۰ (محدوده طرح ساماندهی شمال غرب) نیز در تاریخ ۱۳/۲/۹۶ به تصویب کمیسیون ماده ۵ رسید. طرح منطقه هشت و منطقه ۹ نیز در مورخ ۱۲/۱۲/۹۶ به تصویب کمیسیون ماده ۵ رسید.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| تاریخ ابلاغ | تاریخ تصویب | تاریخ تصویب | موارد موردنظر | موارد موردنظر |
| ابلاغ در مورخ ۲۵/۰۳/۸۸ از  شورایعالی شهرسازی و معماری | تصویب در مورخ ۱/۱۰/۸۶ شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان فارس | تصویب در مورخ ۱/۱۰/۸۶ شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان فارس | طرح ساختاری – راهبردی شیراز (طرح جامع سوم شیراز) | طرح ساختاری – راهبردی شیراز (طرح جامع سوم شیراز) |
| مورخ ۳۱/۰۱/۹۵ استانداری فارس | بند ۱ صورتجلسه مورخ  ۲۸/۱۰/۹۳ کمیسیون ماده پنج | بند ۱ صورتجلسه مورخ  ۲۸/۱۰/۹۳ کمیسیون ماده پنج | مناطق ۱ تا ۷ | طرح تفصیلی سوم شیراز |
| مورخ ۲۹/۰۶/۹۵ استانداری فارس | بند ۲ صورتجلسه مورخ  ۲۸/۱۰/۹۳ کمیسیون ماده پنج | بند ۲ صورتجلسه مورخ  ۲۸/۱۰/۹۳ کمیسیون ماده پنج | محدوده منفصل دوکوهک | طرح تفصیلی سوم شیراز |
| مورخ ۰۲/۰۹/۹۵ استانداری فارس | بند ۳ صورتجلسه مورخ  ۲۸/۱۰/۹۳ کمیسیون ماده پنج | بند ۳ صورتجلسه مورخ  ۲۸/۱۰/۹۳ کمیسیون ماده پنج | محدوده منفصل اکبرآباد | طرح تفصیلی سوم شیراز |
| مورخ ۱۲/۰۴/۹۵ استانداری فارس | بند ۴ صورتجلسه مورخ  ۲۸/۱۰/۹۳ کمیسیون ماده پنج | بند ۴ صورتجلسه مورخ  ۲۸/۱۰/۹۳ کمیسیون ماده پنج | محدوده منفصل جوادیه | طرح تفصیلی سوم شیراز |
| مورخ ۰۸/۰۱/۹۶ استانداری فارس | بند ۲ صورتجلسه مورخ  ۱۵/۰۲/۹۵ کمیسیون ماده پنج | بند ۲ صورتجلسه مورخ  ۱۵/۰۲/۹۵ کمیسیون ماده پنج | منطقه ۹ | طرح تفصیلی سوم شیراز |
| مورخ ۰۲/۰۹/۹۶ استانداری فارس | ۱۲/۱۰/۹۵ کمیسیون ماده پنج | ۱۲/۱۰/۹۵ کمیسیون ماده پنج | محدوده منفصل قصر قمشه | طرح تفصیلی سوم شیراز |
| مورخ ۸/۳/۹۷ استانداری | ۱۲/۱۲/۹۶ کمیسیون ماده پنج | ۱۲/۱۲/۹۶ کمیسیون ماده پنج | بافت تاریخی منطقه ۸ | طرح تفصیلی سوم شیراز |
| مورخ ۵/۱۲/۹۷ استانداری فارس | مورخ ۵/۱۲/۹۷ استانداری فارس | ۱۳/۲/۹۶ کمیسیون ماده ۵ | منطقه ۱۰ | طرح تفصیلی سوم شیراز |
امیلکار کابرال

| امیلکار کابرال | امیلکار کابرال |
| --- | --- |
Amílcar Cabral wearing a traditional skullcap known as a sumbia during the 1964 Cassacá Congress, a gathering of PAIGC cadres.: Amílcar Cabral wearing a traditional skullcap known as a sumbia during the 1964 Cassacá Congress, a gathering of PAIGC cadres.
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: Amílcar Lopes da Costa Cabral ۱۲ سپتامبر ۱۹۲۴
درگذشته: ۲۰ ژانویهٔ ۱۹۷۳ (۴۸ سال) کوناکری
علت مرگ: ترور
ملیت: نخستین جمهوری پرتغال
حزب سیاسی: حزب آفریقا برای استقلال گینه و کیپ ورد جنبش خلق برای آزادی آنگولا-حزب کار
امیلکار کابرال (انگلیسی: Amílcar Cabral؛ ۱۲ سپتامبر ۱۹۲۴ – ۲۰ ژانویهٔ ۱۹۷۳) سیاستمدار، مهندس برزشناسی، شاعر، تئوریسین، ناسیونالیست و دیپلمات اهل گینه بیسائو بود. او یکی از رهبران اصلی ضد استعمار و امپریالیسم‌ستیزی آفریقا بود.
ترور

امیلکار کابرال در ۲۰ ژانویه ۱۹۷۳، حدود هشت ماه قبل از اعلام استقلال گینه بیسائو ترور شد.
قطب علمی

قطب علمی عنوانی است که وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در ایران به هر گروه علمی که دارای فعالیت‌های برجسته‌ای در زمینه آموزشی، پژوهشی، همکاری‌های علمی و بین‌المللی بوده و از استانداردهای علمی بالا برخوردار باشد، می‌دهد.
لیست کامل قطب‌های علمی کشور که البته تنها تا تاریخ ۲۱ دی ۱۳۹۵ به روز شده است، از سایت وزارت علوم از طریق این آدرس در دسترس است. از آنجا که این لیست به روز نیست امکان دارد لیست قطب‌های علمی دچار تغییراتی شده باشد.
ژاکلین جیکاب

ژاکلین جیکاب (به انگلیسی: Jacqueline Jacob) (زادهٔ) شناگر اهل آلمان است.
قصر دیوکلسین

| مجموعه تاریخی اسپلیت با کاخ دیوکلتیان | مجموعه تاریخی اسپلیت با کاخ دیوکلتیان |
| --- | --- |
نمایی از ردیف ستون‌های اطراف ایوان در میدان مرکزی کاخ دیوکلتیان که به دروازه ورودی منتهی می‌شود: نمایی از ردیف ستون‌های اطراف ایوان در میدان مرکزی کاخ دیوکلتیان که به دروازه ورودی منتهی می‌شود
مکان: اسپلیت، کرواسی
مختصات: ۴۳°۳۰′۳۰″ شمالی ۱۶°۲۶′۲۴″ شرقی﻿ / ﻿۴۳٫۵۰۸۳۳°شمالی ۱۶٫۴۴۰۰۰°شرقی﻿ / 43.50833; 16.44000
ساخته‌شده: قرن چهارم پس از میلاد
 سایت میراث جهانی یونسکو:  سایت میراث جهانی یونسکو
نوع: فرهنگی
تعیین: ۱۹۷۹ (3rd Session)
شمارهٔ ارجاع: 97
Region: اروپا
 :  
 کالای فرهنگی کرواسی:  کالای فرهنگی کرواسی
نام رسمی: Dioklecijanova palača: نام رسمی: Dioklecijanova palača
 :  
موقعیت مجموعه تاریخی اسپلیت با کاخ دیوکلتیان در کرواسی: موقعیت مجموعه تاریخی اسپلیت با کاخ دیوکلتیان در کرواسی
قصر دیوکلسین یا قصر ديوكلتيانوس یا قصر دیوکلتیان یک قصر باستانی است که برای امپراتور روم دیوکلتیان (شهره به دقیانوس) در اواخر قرن چهارم پس از میلاد ساخته شده است، که امروزه در شهر اسپلیت واقع در کرواسی قرار دارد.
پیشینه

در حالی که این بنا به دلیل استفاده از آن به عنوان اقامتگاه دوران بازنشستگی دیوکلتیان به عنوان قصر شناخته می‌شود، اما این اصطلاح می‌تواند گمراه کننده باشد زیرا این سازه عظیم بیشتر شبیه یک قلعه بزرگ است که دارای کاربری‌های رایج قلعه‌ها در آن زمان بود. به نظر می‌رسد، تقریباً نیمی از آن برای استفاده شخصی دیوکلتیان بوده و بقیه بنا پادگان‌های نظامی بودند.
جغرافیا

این مجموعه بنا در شبه جزیره‌ای در شش کیلومتری جنوب غربی سالونا، پایتخت سابق دالماسی، یکی از بزرگترین شهرهای امپراتوری روم با جمعیت ۶۰۰۰۰ نفر و زادگاه دیوکلتیان ساخته شده است. زمین اطراف سالونا شیب ملایمی به سمت دریا دارد و کارست معمولی است که از برآمدگی‌های آهکی کم امتداد شرق به غرب با مارن در شکاف‌های بین آن‌ها تشکیل شده است.
امروزه بقایای این کاخ بخشی از هسته تاریخی اسپلیت است که در سال ۱۹۷۹ توسط یونسکو به عنوان میراث جهانی  به ثبت رسید.
نگارخانه

مناطق خارج از مجموعه
قصر دیوکلسین
ردیف ستون‌های اطراف ایوان
قصر دیوکلسین
خانه کاخ
باغ زیربنایی کاخ دیوکلتیان
استحکامات کاخ
دیوارهای جنوبی در اسپلیت (بخش جنوبی کاخ)، که توسط جورج نیمان در سال ۱۹۰۶ کار شده است.
ژدون

| 0 | 1 |
| --- | --- |
هنرمند: Margriet van Breevoort
سال: ۲۰۱۶ (۲۰۱۶)
مکان: دانشگاه لیدن، لیدن، هلند
ژدون (به انگلیسی:Zhdun) نام مجسمه ای به نام Homunculus loxodontus است که توسط هنرمند هلندی ساخته شده، در بهار ۲۰۱۶ برای دانشگاه لیدن (هلند) است؛ که می‌شود آن را تنبل خان ترجمه کرد.
این مجسمه به سرعت در روسیه و اوکراین محبوب شد و اسم ژدون (Zhdun) را برایش انتخاب کردند.
بر خلاف ایده اصلی مجسمه‌ساز هلندی که مفهومی مثبت را منتقل می‌کند، روس‌ها به جنبه منفی آن علاقه نشان دادند و از او نماد تنبلی و بی تحرکی ساخته‌اند. نماد شخصی که پا ندارد، دست روی دست می‌گذارد و منتظر است کارها خود به خود جلو برود و درست شود.
ظرف مدت کوتاهی، ژدون در طنزهای سیاسی و اقتصادی و … مورد استفاده قرار گرفت. مثلاً مردم تصویر ژدون را کنار ورزشگاه یا تونل یا ساختمانی که مدت‌هاست قرار بوده ساخته شود مونتاژ می‌کنند. یا کنار وعده‌های مسئولان دولتی که سال‌هاست قرار بوده عملی شود و نشده. یعنی «حالا بشین تا درسته بشه»
قلعه ناصری (ایرانشهر)

| قلعه ناصری | قلعه ناصری |
| --- | --- |
قلعه ناصری: قلعه ناصری
نام: قلعه ناصری
کشور: ایران
استان: استان سیستان و بلوچستان
شهرستان: شهرستان ایرانشهر
بخش: مرکزی
اطلاعات اثر: اطلاعات اثر
نام محلی: کلات دوست محمدخان
نام‌های دیگر: قله ناصریه
نوع بنا: ۱۲۶۴ هجری شمسی
کاربری: قلعه
دیرینگی: دوره قاجار
دورهٔ ساخت اثر: دوره قاجار
بانی اثر: ناصرالدین شاه
مالک اثر: میراث فرهنگی
اطلاعات ثبتی: اطلاعات ثبتی
تاریخ ثبت ملی: ۱۳۷۴
  قلعه ناصری  روی نقشه ایران ۲۷°۱۲′۲۶″شمالی ۶۰°۴۱′۱۳″شرقی﻿ / ﻿۲۷٫۲۰۷۱۹۲۱۰°شمالی ۶۰٫۶۸۶۸۱۴۹۳°شرقی﻿ / 27.20719210; 60.68681493   :   قلعه ناصری  روی نقشه ایران ۲۷°۱۲′۲۶″شمالی ۶۰°۴۱′۱۳″شرقی﻿ / ﻿۲۷٫۲۰۷۱۹۲۱۰°شمالی ۶۰٫۶۸۶۸۱۴۹۳°شرقی﻿ / 27.20719210; 60.68681493   
قلعه ناصری (ایرانشهر) پس از قلعه بمپور یکی از بزرگترین بناهای خشت و گلی سیستان و بلوچستان است.
ایرانشهر در سال۱۲۵۸ هجری قمری به دستور امیرابراهیم‌خان مظفرالدوله ساخته شده‌است.
تمدن

بنا بر نوشته متون و مورخین معاصر، در عهد قاجاریه شخصی بنام ناصرالدوله فرمانفرما که در سال ۱۲۸۵ هجری شمسی حاکم وقت ایالات کرمان و بلوچستان بود؛ پیشنهاد ساخت یک دژ نظامی عظیم را در فهرج یا پهره، به ناصرالدین شاه قاجار می‌دهد. پهره نام قدیم ایرانشهر است که در سال ۱۳۰۸ هجری شمسی با تصرف این شهر توسط قوای رضاخان پهلوی به نام ایرانشهر تغییر نام می‌یابد. ناصرالدین شاه با ساخت این قلعه نظامی در پهره موافقت می‌نماید و بدین ترتیب کار ساخت قلعه در سال ۱۲۶۴ هجری شمسی به دست یکی از معماران توانا و مشهور کرمان بنام «استاد حسین معمار باشی کرمانی» آغاز و پس از مدت هفت سال به اتمام می‌رسد. از آن پس این قلعه بنام قلعه ناصری یا ناصریه مشهور می‌شود که علت نامگذاری نیز همین است، مقّر حکمرانی بلوچستان که تا آن سال قلعه کهن و عظیم بمپور بود به قلعه ناصری تغییر یافت.
این قلعه با ضعف دولت قاجار در اواخر عصر قاجار و اوایل عصر پهلوی به تصرف حاکم وقت بلوچستان بنام «دوست محمد خان بازکزایی» در می‌آید. و بنام قلعه دوست محمد خان معروف می‌گردد. با به قدرت رسیدن رضاخان و استقرار و قدرت گرفتن حکومت مرکزی، قشون دولتی رضاخان پهلوی به فرماندهی «تیمسار امان الله جهانبانی» بلوچستان و این قلعه را متصرف شده و از آن پس این قلعه به نام قلعه ایرانشهر شهرت می‌یابد.
در عصر پهلوی دوم (محمدرضا شاه پهلوی) از این قلعه بنام پادگان ژاندارمری وقت و زمانی به عنوان مدرسه استفاده می‌شد. در اوایل انقلاب با متروک ماندن این قلعه عظیم و زیبا، به تدریج تبدیل به قلعه ای متروکه و نیمه ویرانه می‌شود که متأسفانه در سال ۱۳۶۱ هجری شمسی حدود ۹۸ درصد معماری‌های فضای داخل به دستور شهردار وقت با بولدوزر تخریب می‌شود، و تنها سردر و حصار آن باقی می‌ماند.
نگارخانه

تصویر سراسرنما از قلعه ناصری
نمای جنوبی قلعه ناصری - ایرانشهر
قنات گوهرریز جوپار

| قنات گوهرریز جوپار | قنات گوهرریز جوپار |
| --- | --- |
نام: قنات گوهرریز جوپار
کشور: ایران
استان: استان کرمان
شهرستان: کرمان
بخش: ماهان
کاربری: تاریخی، گردشگری و کشاورزی
اطلاعات بازدید: اطلاعات بازدید
امکان بازدید: دارد
| میراث جهانی یونسکو | میراث جهانی یونسکو |
| --- | --- |
معیار ثبت: فرهنگی: iii, iv
شمارهٔ ثبت: ۱۵۰۶–۰۰۹
تاریخ ثبت: ۲۰۱۶ (طی نشست چهلم)
اطلاعات ثبت ملی: اطلاعات ثبت ملی
شماره ثبت ملی: ۳۰۱۶۱
دیرینگی: صفویه
| 0 | 1 |
| --- | --- |
مکان: کرمان
منطقه: کرمان
طول: ۳۵۶۶ متر
قنات گوهرریز، یک رشته قنات در جوپار کرمان و از جمله قنات‌های ایرانی ثبت‌شده به‌عنوان میراث جهانی یونسکو است.
قنات گوهر ریز یکی از فعال‌ترین قنات‌های جوپاراست که در دوره صفویه حفرشده و درمجموع با سه هزار و ۵۵۶ متر طول و ۱۲۹ حلقه چاه و در شش رشته با دبی آب ۶۰ لیتر در ثانیه حدود ۳۳۰ هکتار اراضی باغی شهر جوپار را آبیاری می‌کند و یکی از مزیت‌های این قنات تأمین آب آن از گسل است.
ثبت در میراث جهانی یونسکو

در چهلمین اجلاس میراث جهانی یونسکو که ژوئیه ۲۰۱۶ در استانبول برگزار شد، یازده قنات ایرانی به عنوان بیستمین اثر ایران بر اساس دو معیار از ۶ معیار فرهنگی کمیته میراث جهانی شامل گواهی بی‌همتا یا دست‌کم استثنایی بر یک سنت فرهنگی و نمونه‌ای برجسته در معماری یا تکنولوژی که مرحله مهمی از تاریخ بشر را نشان دهد، در فهرست میراث جهانی قرار گرفت. پرونده ۱۱ قنات ایرانی با داشتن تکنولوژی متفاوت و با قدمت بیش از ۲۵۰۰ تا ۲۰۰ سال به یونسکو جهت ثبت جهانی ارائه شد و پس از بررسی و تأیید کارشناسان یونسکو این پرونده ثبت و در فهرست آثار جهانی قرار گرفت.
یازده قناتی که ثبت جهانی شده‌اند، هرکدام به لحاظ قدمت، نوع معماری، عمق، طول و مشخصاتی از این دست، منحصر به فرد و بی نظیر هستند. قنات گوهرریز جوپار نیز به عنوان یکی از این قنات‌های یازده‌گانه در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.
نوشتارهای وابسته

فهرست قنات‌های شهرستان کرمان
ژرژ بوکور

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زادروز:  ۱۵ آوریل ۱۹۱۲
زادگاه:  روبه
تاریخ مرگ:  ۱ مارس ۲۰۰۲ (۸۹ سال)
محل مرگ:  فرانسه
پست:  مدافع
باشگاه‌های حرفه‌ای*: باشگاه‌های حرفه‌ای*
| سال‌ها |  باشگاه‌ها |  بازی† |  (گل)† |
| ۱۹۳۰–۱۹۳۸ |  Lille |   |   |
| ۱۹۳۸–۱۹۴۵ |  باشگاه فوتبال لانس |   |   |
تیم ملی: تیم ملی
| ۱۹۳۶ |  تیم ملی فوتبال فرانسه |  ۱ |  (۰) |
دوران مربیگری: دوران مربیگری
۱۹۴۰–۱۹۴۲:  باشگاه فوتبال لانس
 تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است. :  تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است. 
ژرژ بوکور (فرانسوی: Georges Beaucourt‎؛ ۱۵ آوریل ۱۹۱۲ – ۱ مارس ۲۰۰۲) بازیکن و مربی فوتبال اهل فرانسه بود.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال لانس و باشگاه فوتبال لیل اشاره کرد.
وی همچنین در تیم ملی فوتبال فرانسه بازی کرده‌است.
قره‌یتاق
موقعیت طبیعی

این روستا یکی از زیباترین منطقه گردشگری ایران است. روستای قره یتاق در شمال غربی کشور ایران، غرب دریای خزر، شمال شرقی آذربایجان، شمال استان اردبیل و جنوب شرقی شهر گرمی مغان، در دهستان اجارود شرقی از بخش مرکزی شهرستان مغان، بین ۴۸ درجه و۸ دقیقه طول شرقی از نصف النهار مبدأ و۳۹ درجه و۱دقیقه عرض شمالی از خط استوا واقع شده‌است.
این روستا از سمت شمال به اراضی روستاهای، شلوه و درمانلو از سمت شرق به اراضی روستاهای شلوه، مهره و از سمت جنوب به اراضی روستای الیله لسر و از سمت غرب به اراضی روستای شاوئن متصل است. ارتفاع متوسط آن از سطح دریاهای آزاد حدود ۱۵۰۰(هزار) متر است. فاصله آن هم با شهر گرمی (مغان) حدود ۱۲کیلومتر و با اردبیل صد و ۲۰ کیلومتر می‌باشد. روستا از ۲۲ خانوار تشکیل یافته و جمعیت آن حدود ۲۰۰ نفر می‌باشد.
این روستا طبیعتی بگر و زیبا دارد که هر چهار فصل را با تمام زیبایهایش در خود نمایان می‌سازد کوهای سر به فلک کشیده و جنگل‌های پراکنده اش در سمت جنوبی قرار گرفته‌اند که از آن جمله می‌توان به کوه سلمان داخی اشاره کرد. در دامنه قارا داغ چشمه آب معدنی قرار گرفته که از همه جای شهرستان برای استفاده از آن به این مکان می‌ایند و آب آن تأثیر سریعی در دفع سنگ کلیه و سایر امراض دارد.
دهخدا در توصیف این روستا می‌نویسد :قره یاتاق . [ قَ رَ ] (اِخ) دهی جزء دهستان اجارود بخش گرمی شهرستان اردبیل واقعدر ۲۴ هزارگزی شمال گرمی و ۶ هزارگزی شوسهٔ اردبیل به گرمی. موقع جغرافیایی آن جلگه و گرمسیر است. سکنهٔ آن ۸۹ تن. آب آن از چشمه و رودخانهٔ بالهارود و محصول آن غلات و حبوبات. شغل اهالی زراعت و گله داری است. راه مالرو دارد. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 4)
تاریخی

روستای قریتاق یکی از ابادی‌های منطقه موران است و تاریخ آن با تاریخ موران گره خورده است در مورد وجه تسمیه کلمه " موران " باید گفت، این کلمه واژه ترکی قدیم و به معنای رودخانه می‌باشد. حمداله مستوفی مورخ قرن هشتم هجری در کتاب نزهه القلوب می‌نویسد :" آب سفید رود [را] ترکان هولان موران خوانند از جبال پنج انگشت که ترکان بش پرماق خوانند بولایت کردستان بر می‌خیزد "[۲] لیسترنج هولان یا اولان را " قرمز " و " موران " را رود معنی می‌کند که ترکان به سفید رود " هولان موران " یعنی رود قرمز می‌گفتند، چرا که رنگ آب این رودخانه در آذربایجان به رنگ قرمز گرایش دارد. امروزه هم به این رود در منطقه آذربایجان " قیزل اؤزن " یعنی رود قرمز می‌گویند. به نظر می‌رسد به علت بارانی بودن منطقه موران که سبب جاری شدن رودهای نسبتاً زیادی در منطقه شده‌است و به همین علت هم در قسمت جنوبی این منطقه، بخصوص در آنسوی مرز جنگل نسبتاً انبوهی پدید آمده، علت نامیده شدن این منطقه به " موران " (Moran) باشد.
سکونت در این نقطه قدمتی طولانی دارد که در تاریخ مدون کمتر به آن پرداخته شده‌است. اثار تاریخی موجود در روستای قره یتاق به ویژه تپه‌های غیر طبیعی، سفالها و سکه به دست آمده در حفاریهای منطقه خرس آباد و کاروانی، قدمت سکونت در این منطقه را به دوره غار نشینی می‌رساند و وجود غار طبیعی کول و اشیائ ساخته شده توسط انسان در آن تردیدی بر این ادعا باقی نمی‌گذارد.
اما در خصوص وجه تسمیه روستایی قره یتاق باید گفت نام اصلی این روستا در واقع قاریاتاق است که به معنای بستر برف می‌باشد چه این که زمستان‌های سرد و طولانی دره‌ها و کوههای آن را مملو از برف می‌نمود به گونه‌ای که تا اواخر بهار در لاله زار‌ها ان برف باقی می‌ماند. به همین دلیل آن را قاریاتاق نام نهاداند.
شکل‌گیری اولیه روستا در منطقه خرس آباد بوده که مردمان آن زمان برای در امان ماندن از غارت خان‌ها روستا را در آنجا بنا نهادند. اما بعدها به سمت فعلی روستا کوچ کردند. البته نباید تاریخ این روستا را به این شکل‌گیری نسبت داد زیرا اشیاء به دست آمده و قبرهای موجود به هیچ وجه با عقاید و رسوم اقوام ساکن در آن زمان تطابق ندارد بلکه منطقه خرس آباد محل زندگی انسان‌ها در زمان بسیار قدیم بوده‌است.
فرهنگی و اجتماعی > اموزش

دانش دوستی و علاقه به ادبیات از صفات بارز ساکنین این منطقه است که قدمتی دیرین در موران محل موبدان مغان دارد. در زمانی که مدرسه به شیوه کنونی نبود بعضی از فرندان روستا تحصیلات علوم دینی را در روستایی مجاور پرمهر شروع کردند میرزا محمود ناصری از حمله این افراد بود که با پیمودن کلیومترها راه در برف بوران به تحصیلات دیتی در روستاهای مجاور پرداختند و اکنون از نویسندگان و صاحب نظران فقهی حوزه علمیه است و کتاب داستان‌هایی بحارالانوار در پانزده جلد از جمله آثار تألیفی ایشان است که به چندین زبان ترجمه شده‌است و میرقسمت موسوی اصل نیز از جمله پیشگامان تحصیل در این روستا بوده‌است.میرقسمت موسوی‌اصل نمایندهٔ دورهٔ نهم مجلس شورای اسلامی و عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی از حوزهٔ انتخابیهٔ گرمی در استان اردبیل است.
با شروع آموزش مدرن در مدارس. در این روستا معلمانی از جاههای مختلف برای تدریس به روستا آمدند و خانه یکی از روستایان به مدرسه تبدیل می‌شد و کودکان و بزگ سالان در آن به تحصیل مشغول شدند
این روستا زادگاه دانش اموختگانی در عرصه علم و فرهنگ و مدیریت است که در سخت‌ترین شرایط دست از تلاش برنداشته‌اند از ان جمله می‌توان به اشخاص ذیل اشارت نمود:
۱. محمود ناصری مجتهد و فقیهی که سعی بلیغ در تربییت عالمان دینی و ترویج اندیشه ناب محمدی دارد از جمله آثار ایشان می‌توان به داستان‌های بحار الانوار در پانزده جلذ اشاره کرد که به جندین زبان ترجمه شده‌است.
۲. میر قست موسوی اصل (تیموری) که سال‌ها امام جماعت شهرستان‌های مختلف استان را برعهده داشته‌اند و دو دوره نماینده مردم شریف گرمی در مجلس شورای اسلامی بوده‌اند و در پست‌های مهم کشوری انجام وظیفه نمودند هم‌اکنون نماینده مردم شریف گرمی در مجلس شورای اسلامی، حفظ الله.[۴]
۳.دکتر داود سیفی قره یتاق،استاد دانشگاه ملی، مولف، وکیل دادگستری،
۴.امیر ناصری دبیر ومدیر مدارس، مدیر وبلاگ قره یتاق
۵. علی محمد سیفی قره یتاق فرهنگی 
۶. رستم ناصری کارشناس ارشد روانشناسی بالینی، رئیس سابق اداره زندان گرمی.ریس اداره زندان خلخال
۷. نادر ناصری کارشناس ارشد ادبیات و کارمند شرکت واحد تهران. ۸.
حکیم تیموری معاون سابق آموزش پرورش شهرستان. ۹. رستم پناهی معاون سابق آموزش پرورش گرمی و دبیرٰ بازنشسته آموزش و پرورش، ریس فعلی مجتمع آموزشی ۱۰- علی پناهی و سلامت پناهی دبیر و مدیر مدارس ۱۱. توحید لطفی کارشناس حقوقی ۱۲. سعید تیموری مهندسی عمران ۱۳. حجت الاسلام مهدی سیفی روحانی و مبلغ و سفیر هدایت. ۱۴ آقای مقرب؛کارشناس ارشد فنی ۱۵- عسکر تیموری کارشناسی ارشد شیلات از دانشگاه ملی ۱۶- غیاث لطفی شاعر اهل بیت ۱۷_محمد ناصری کارشناسی مهندسی مکانیک خودرو ۱۸_سجاد ناصری کارشناسی مهندسی مکانیک خودرو ۱۹_احمد ناصری دانشجو مهندسی الکترونیک ۲۰_مهندس محسن پناهی کارشناس مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل  ۲۱- استاد یوسف فتحی آموزگار و مولف.
22- قاسم کاشفی،آموزگار و ....