stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
آنتونی ایدن
درگذشت

ایدن در ۱۴ ژانویه ۱۹۷۷ در سن ۷۹ سالگی درگذشت.
یادداشت

↑  Earl of Avon
محسن مخملباف

| محسن مخملباف | محسن مخملباف |
| --- | --- |
مخملباف در سال ۲۰۰۹: مخملباف در سال ۲۰۰۹
زادهٔ: ۸ خرداد ۱۳۳۶ (۶۷ سال) تهران
ملیت: ایرانی
پیشه: نویسنده کارگردان تهیه‌کننده 
سال‌های فعالیت: ۱۳۶۰ تا کنون
همسر(ها): فاطمه مشکینی مرضیه مشکینی
فرزندان: سمیرا مخملباف میثم مخملباف حنا مخملباف
محسن مخملباف (زادهٔ ۸ خرداد ۱۳۳۶ در تهران) نویسنده و کارگردان ایرانی است. او در سال ۱۳۸۴ از ایران رفت و اکنون در فرانسه زندگی می‌کند.
زندگی

محسن مخملباف در جنوب شهر تهران به دنیا آمد و به دلیل فقر خانوادگی از هشت تا هفده سالگی در سیزده شغل مختلف شاگردی و کارگری کرد تا مخارج خود و مادرش را تأمین کند. او از پانزده سالگی در گروهی چریکی که خود تشکیل داده بود، به فعالیت مخفی پرداخت. در هفده سالگی در جریان عملیات خلع سلاح یک پلیس تیر خورد و دستگیر شد. او در زندان داستان‌نویسی را شروع کرد و پس از زندان به فیلم‌سازی روی آورد.
همسر اول محسن مخملباف، فاطمه مشکینی بود که در اثر آتش‌سوزی درگذشت و مخملباف بعداً با خواهر او مرضیه مشکینی ازدواج کرد.
خانه فیلم مخملباف

در سال ۱۳۷۵، مخملباف مدرسه فیلم مخملباف را با هشت نفر از دوستان و اعضای خانواده تشکیل داد و چون جایی برای ایجاد مدرسه نداشت، خانهٔ خود را به مدرسه تبدیل کرد.
این مدرسه هر روز هشت تا شانزده ساعت تدریس داشت. کوچک‌ترین شاگرد این مدرسه «حنا» دختر هشت ساله مخملباف بود. مواد درسی فقط سینما نبود و به زندگی، ورزش و هنر هم مربوط می‌شد. از امور عادی زندگی، رانندگی، شهرشناسی، آشپزی، کامپیوتر و زبان بود. از هنرهای دیگر، آشنایی با نقاشی، عکاسی، شعر و موسیقی بود و از سینما، اقتصاد فیلم، برنامه‌ریزی تولید، فیلمنامه‌نویسی، هدایت بازیگر، فیلمبرداری، تدوین، صداگذاری، دکوپاژ، تاریخ سینما و تحلیل فیلم بود. از این مدرسه یک نفر به عنوان فیلمبردار، یک نفر به عنوان صدابردار، یک نفر به عنوان طراح صحنه، سه نفر به عنوان کارگردان، یک نفر به عنوان عکاس و تدوینگر و… فارغ‌التحصیل شدند. خانه فیلم مخملباف که تهیه‌کننده آثار بعدی خانواده مخملباف معرفی می‌شود، تداوم فعالیت این مدرسه است.
فعالیت‌های سیاسی پیش از انقلاب ۱۳۵۷

محسن مخملباف پیش از انقلاب ۵۷ در قالب گروهی کوچک فعالیت سیاسی و چریکی داشته‌است.
به گفتهٔ مخملباف، وی در ۱۷ سالگی با گلوله پلیس مجروح گردید و نزدیک به ۵ سال به جرم سیاسی زندانی شد، شش ماه شکنجه باعث از کار افتادگی پاهایش شد که پس از چند عمل جراحی بهبود یافت. به گفتهٔ حشمت رئیسی تحلیلگر سیاسی تلویزیون میهن، مخملباف شکنجه نشده بود
بنابر روزنامهٔ اطلاعات چاپ ۱۸ اسفند ۱۳۵۵: «در سال ۱۳۵۳ روح‌الله کفیلی، محسن مخملباف و غلامحسین لنگرودی قزوینی‌نژاد با نقشه‌ای قبلی برای به‌دست آوردن اسلحه، به پاسبانی در خیابان ایران حمله کردند. در جریان درگیری پاسبان با ضربات متعدد کارد روح‌الله کفیلی زخمی‌شد، سپس پاسبان با شلیک گلوله، مخملباف را زخمی و دستگیر کرد. کفیلی توانست بگریزد و قزوینی‌نژاد به‌دست مردم دستگیر شد. مخملباف به تحمل ۵ سال و قزوینی‌نژاد به تحمل ۱۵ سال حبس درجهٔ یک جنایی محکوم گردیدند. کفیلی پس از دستگیری، ابتدا به اعدام و سپس با عفو شاه به تحمل حبس ابد محکوم گردید.»
در ۲۲ مرداد ۱۳۵۳ و موضوع اتهام را «اقدام علیه امنیت کشور» ذکر کرده‌است. همچنین در این سند بازجویان پرونده «تشکیل یک گروه خرابکار و چاپ و توزیع اعلامیه‌های مضره و مطالعه و تبادل جزوات مارکسیستی، حمله به پاسبان پست و مضروب نمودن آن در حین انجام وظیفه به منظور خلع سلاح پاسبان، ساختن مواد منفجره (کوکتل مولوتف) و توهین به مقام شامخ سلطنت» را محرز و مسلم دانسته‌اند.
فعالیت در گروه‌های نظامی پس از انقلاب

به پیشنهاد هاشمی رفسنجانی و با هدف مقابله با دیگر عناصر نظامی در روزهای پس از انقلاب از گروه‌های کوچک شبه‌نظامی برای ادغام با یکدیگر دعوت شد. در چهاردهم فروردین ۱۳۵۸ خورشیدی، هفت گروه امت واحده، گروه توحیدی بدر، گروه توحیدی صف، گروه فلاح، گروه فلق، گروه منصورون و گروه موحدین به هم پیوستند و سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران را به وجود آوردند. محسن مخملباف، محسن رضایی، سعید حجاریان، محمدباقر ذوالقدر، سید مصطفی تاج‌زاده، بهزاد نبوی، فیض‌الله عرب‌سرخی، محسن آرمین، مرتضی الویری، محمد سلامتی از چهره‌های جوان سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران بودند که این سازمان در ماه‌های بعد یکی از گروه‌های چهارگانه عامل تأسیس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی شد.
انتقادات مخملباف از فیلم‌های دهه ۶۰

محسن مخملباف پس از نمایش فیلم اجاره‌نشین‌ها ساخته داریوش مهرجویی  در سال ۱۳۶۶ پس از اکران فیلم در نامه‌ای به محمد بهشتی- رئیس وقت فارابی- می‌نویسد آن را یک فیلم ضد انقلاب خواند و او پس از تماشای فیلم تصمیم داشته نارنجک به خود ببندند، مهرجویی را بغل کند و ضامن را بکشد. اما با قرآن استخاره کرده و نتیجه خوب نیامده است. او از بهشتی در این نامه می‌خواهد از اکران فیلم جلوگیری کند.
کارنامه هنری > بازیگری

داستانهای جزیره (اپیزود سوم، تست دموکراسی)، ۱۳۷۷
نون و گلدون، ۱۳۷۴
سلام سینما، ۱۳۷۳
کلوزآپ، ۱۳۶۸
کارنامه هنری > کارگردانی

مارگه و مادرش، ۱۳۹۸
پرزیدنت، ۱۳۹۳
باغبان، ۱۳۹۱
فریاد مورچه‌ها، ۱۳۸۶
سکس و فلسفه، ۱۳۸۴
سردتر از آتش، ۱۳۸۴
دوشنبه بازار، ۱۳۸۳
الفبای افغان، ۱۳۸۱
سفر قندهار، ۱۳۷۹
داستانهای جزیره (اپیزود سوم، تست دموکراسی)، ۱۳۷۷
سکوت، ۱۳۷۷
قصه‌های کیش (اپیزود سوم: در)، ۱۳۷۷
مدرسه‌ای که باد برد، ۱۳۷۶
گبه، ۱۳۷۴
نون و گلدون، ۱۳۷۴
سلام سینما، ۱۳۷۳
هنرپیشه، ۱۳۷۱
ناصرالدین‌شاه آکتور سینما، ۱۳۷۰
نوبت عاشقی، ۱۳۶۹
شب‌های زاینده‌رود، ۱۳۶۹
عروسی خوبان، ۱۳۶۷
بایسیکل‌ران، ۱۳۶۶
دستفروش، ۱۳۶۵
بایکوت، ۱۳۶۴
استعاذه، ۱۳۶۳
دو چشم بی‌سو، ۱۳۶۲
توبهٔ نصوح، ۱۳۶۱
کارنامه هنری > نویسندگی

بازنویسی ذهن، ۱۳۹۵
فریاد مورچه‌ها، ۱۳۸۶
شاعر زباله‌ها، ۱۳۸۴
روزی که زن شدم، ۱۳۷۹
سفر قندهار، ۱۳۷۹
تخته‌سیاه، ۱۳۷۸
سکوت، ۱۳۷۷
قصه‌های کیش (اپیزود سوم: در)، ۱۳۷۷
مدرسه‌ای که باد برد، ۱۳۷۶
سیب، ۱۳۷۶
گبه، ۱۳۷۴
نون و گلدون، ۱۳۷۴
سلام سینما، ۱۳۷۳
مرد ناتمام، ۱۳۷۱
هنرپیشه، ۱۳۷۱
ناصرالدین‌شاه آکتور سینما، ۱۳۷۰
شب‌های زاینده‌رود، ۱۳۶۹
فرماندار، ۱۳۶۹
نوبت عاشقی، ۱۳۶۹
باغ بلور، ۱۳۶۸
مدرسه رجایی، ۱۳۶۸
عروسی خوبان، ۱۳۶۷
جراحی روح، ۱۳۶۶
دستفروش، ۱۳۶۵
بایسیکل‌ران، ۱۳۶۴
بایکوت، ۱۳۶۴
زنگ‌ها، ۱۳۶۴
استعاذه، ۱۳۶۲
دو چشم بی‌سو، ۱۳۶۲
توبهٔ نصوح، ۱۳۶۱
توجیه، ۱۳۶۰
کارنامه هنری > نویسندگی > مجموعه

گنگ خوابدیده (سه جلد)
جوایز بین‌المللی

جایزه بهترین فیلم از جشنواره ریمینی، ایتالیا ۱۹۸۹، (بخاطر فیلم بایسیکل ران)
جایزه بهترین فیلم از جشنواره فیلم هاوائی، آمریکا ۱۹۹۱، (بخاطر فیلم بایسیکل ران)
جایزه بهترین فیلم از جشنواره تائورمینا، ایتالیا ۱۹۹۲، (بخاطر فیلم ناصرالدین شاه آکتور سینما)
جایزه بهترین فیلم از جشنواره فیلم کارلووی واری، جمهوری چک ۱۹۹۲، (بخاطر فیلم ناصرالدین شاه آکتور سینما)
جایزه بهترین فیلم انجمن منتقدان بین‌المللی فیپرشی از جشنواره فیلم کارلووی واری، جمهوری چک ۱۹۹۲، (بخاطر فیلم ناصرالدین شاه آکتور سینما)
جایزه بهترین کارگردانی از جشنواره فیلم کارلووی واری، جمهوری چک ۱۹۹۲، (بخاطر فیلم ناصرالدین شاه آکتور سینما)
جایزه ویژه هیئت داوران از جشنواره فیلم استانبول، ترکیه ۱۹۹۳، (بخاطر فیلم ناصرالدین شاه آکتور سینما)
جایزه مطبوعات از جشنواره فیلم سائوپائولو، برزیل ۱۹۹۵، (بخاطر تمامی آثار)
جایزه بهترین فیلم از جشنواره فیلم مونیخ، آلمان ۱۹۹۶، (بخاطر فیلم سلام سینما)
جایزه بهترین فیلم هنری از جشنواره فیلم توکیو، ژاپن ۱۹۹۶، (بخاطر فیلم گبه)
جایزه بهترین کارگردانی از جشنواره فیلم سیتگس، اسپانیا ۱۹۹۶، (بخاطر گبه)۱۲- جایزه ویژه منتقدان از جشنواره فیلم سیتگس، اسپانیا ۱۹۹۶، (بخاطر گبه)
یکی از ده فیلم برتر جهان در سال ۱۹۹۶، به انتخاب مجله تایمز، آمریکا ۱۹۹۶، (بخاطر فیلم گبه)
جایزه بهترین فیلم بلند آسیائی از جشنواره فیلم سنگاپور، سنگاپور ۱۹۹۷، (بخاطر فیلم گبه)
جایزه ویژه هیئت داوران از جشنواره فیلم لوکارنو، سوئیس ۱۹۹۶، (بخاطر فیلم نون و گلدون)
جایزه طلای جوانان از جشنواره فیلم لوکارنو، سوئیس ۱۹۹۶، (بخاطر فیلم نون و گلدون)
یکی از ده فیلم برتر دهه ۹۰ از طرف مدیران جشنواره‌های جهانی، ۱۹۹۹، (بخاطر فیلم نون و گلدون)
جایزه مدال طلا از طرف پارلمان ایتالیا از جشنواره فیلم ونیز، ایتالیا ۱۹۹۷، (بخاطر فیلم سکوت)
جایزه انسان، هنر، طبیعت از جشنواره ونیز، ایتالیا ۱۹۹۷، (بخاطر فیلم سکوت)
جایزه شهر ایسن دوژور، فرانسه ۱۹۹۸ (به خاطر مجموعه آثار)
جایزه سردار هنر و ادبیات (شوالیه) فرانسه ۱۹۹۸، (بخاطر مجموعه آثار ادبی و سینمایی)
جایزه بزرگ کلیساهای جهانی از جشنواره فیلم کن، فرانسه ۲۰۰۱، (بخاطر فیلم سفر قندهار)
مدال طلای فدریکو فلینی از یونسکو در پاریس، فرانسه ۲۰۰۱، (بخاطر فیلم سفر قندهار)
جایزه بهترین فیلم جشنواره آژاکسو فرانسه (بخاطر فیلم سفر قندهار) ۲۰۰۱
جایزه «بهترین فیلم تماشاگران» از جشنواره بین‌المللی فیلم سینمای جنوب، فرانسه ۲۰۰۱، (بخاطر فیلم سفر قندهار)
جایزه «بهترین کارگردانی» از جشنواره بین‌المللی فیلم آرسنال، لاتویا ۲۰۰۲ (بخاطر فیلم سفر قندهار)
جایزه فرانسووا تروفو، از جشنواره فیلم جیفونی، ایتالیا ۲۰۰۲ (به خاطر مجموعه آثار)
سفر قندهار یکی از صد فیلم برتر تاریخ سینمای جهان به انتخاب مجله تایم، آمریکا، ۲۰۰۵
جایزه منتقدان بین‌المللی «فیپرشی» از جشنواره بین‌المللی فیلم تسالونیکی، یونان ۲۰۰۱ (بخاطر فیلم سفر قندهار)
چهارمین دوره جشنواره مستند تسالونیکا افتخار یک عمر دستاوردهای هنری و مشارکت‌های انسان دوستانه ۲۰۰۲
جایزه «بهترین فیلم» از جشنواره بین‌المللی فیلم داکیومنت آرت، آلمان ۲۰۰۲ (بخاطر فیلم الفبای افغان)
جایزه بهترین سینماگر آسیای سال ۲۰۰۳ جشنواره پوسان کره جنوبی ۲۰۰۳
جایزه روبر برسون ۲۰۱۹
مخملباف در سال ۱۳۵۳
رایسترزتاون، مریلند

مکان در 23x15px|border |alt=|link= مریلند
| Reisterstown, Maryland | Reisterstown, Maryland |
| --- | --- |
مکان مختص سرشماری: مکان مختص سرشماری
Location of Reisterstown, Maryland: Location of Reisterstown, Maryland
ایالت:  مریلند
شهرستان:  Baltimore
حکومت: حکومت
 • نوع: unincorporated
مساحت: مساحت
 • کل: ۵٫۲ مایل مربع (۱۳٫۴ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۵٫۲ مایل مربع (۱۳٫۴ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰ مایل مربع (۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۷۲۰ فوت (۲۲۰ متر)
جمعیت (۲۰۱۰): جمعیت (۲۰۱۰)
 • کل: ۲۵۹۶۸
 • تراکم: ۵۰۰۰/مایل مربع (۱۹۰۰/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۵ (Eastern (EST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۴ (EDT)
زیپ‌کد: ۲۱۰۷۱، ۲۱۱۳۶
کد(های) منطقه: ۴۱۰، ۴۴۳
FIPS کد: ۲۴-۶۵۶۰۰
GNIS feature ID: ۰۵۹۱۱۱۲
رایسترزتاون (به انگلیسی: Reisterstown) شهری در ایالت مریلند کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۲۵٬۹۶۸ نفر بوده‌است.
آرباتان، سالیان

مکان در 23x15px|border |alt=|link= جمهوری آذربایجان
| آرباتان | آرباتان |
| --- | --- |
شهرداری: شهرداری
شهرستان: شهرستان سالیان
جمعیت[نیازمند منبع]: جمعیت[نیازمند منبع]
 • کل: ۵٬۴۶۳
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۴ (AZT)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۵ (AZT)
آرباتان (به انگلیسی: Arbatan) یک روستا و دهکده در شهرستان سالیان در جمهوری آذربایجان است. جمعیت این روستا ۵۴۶۳ نفر است.
آلکساندریا، استان لهستان بزرگ‌تر

Village در 23x15px|border |alt=لهستان|link=لهستان لهستان
| Aleksandria | Aleksandria |
| --- | --- |
Village: Village
استان‌های لهستان: استان لهستان بزرگ‌تر
County: Kalisz County
گمینا: Brzeziny
جمعیت: ۵۳۰
الکساندریا گریتر پولاند ویوودشیپ (به لاتین: Aleksandria, Greater Poland Voivodeship) یک منطقهٔ مسکونی در لهستان است که در Gmina Brzeziny, Greater Poland Voivodeship واقع شده‌است.
خصوصیات

الکساندریا گریتر پولاند ویوودشیپ ۵۳۰ نفر جمعیت دارد.
زبان‌های ایرانی
پیشینه

دوره استقرار اقوام ایرانی در فلات کنونی ایران از هزاره سوم پ. م تا پایان شاهنشاهی هخامنشی در سده چهارم پ. م را در بر می‌گیرد. از زبان‌های ایرانی باستان چهار زبان آن شناخته شده است: زبان مادی، سکایی، اوستایی و پارسی باستان. از زبان مادی و سکایی که یکی در غرب ایران و منطقه فرمان‌روایی ماد و دیگری در شمال، از مرزهای چین تا دریای سیاه، از جمله بین اقوام پارت و ساکنان سغد، رایج بوده، تنها کلمات و عباراتی در آثار دیگران برجای مانده است. اما از زبان‌های اوِستایی و پارسی باستان مدارک بسیار در دست است. زبان اوِستایی، گویش مردم اطراف دریاچه هامون در سیستان بوده[نیازمند منبع] و زرتشت کتاب خود را به این زبان نوشته است.
پارسی باستان زبان مادری و زبان میهن اصلی خانواده و دودمان هخامنشی بوده است. نخستین شواهد نوشتاری از این زبان، سنگ‌نوشته بیستون است که تاریخ آن به قرن ششم پیش از میلاد برمی گردد. درهمین زمان زبان‌های دیگر ایرانی باستان نیز وجود داشته که پا به پای چهار زبان مهم دوران باستان مراحل تکاملی را می‌پیموده است، مانند زبان‌های بلخی، سغدی، زبان پارتی و خوارزمی.
زبان‌های ایرانی به سه دسته تقسیم می‌شوند:
زبان‌های ایرانی باستان
زبان‌های ایرانی میانه
زبان‌های ایرانی نو (غربی و شرقی)
این دسته‌بندی مطلقاً از لحاظ زمانی نیست، بلکه از نظر زبان‌شناسی هم هست.
ایرانی باستان

همچنین ببینید: ایرانی باستان
زبان نیاایرانی نیای مستقیم این دسته از زبان‌های ایرانی است.
از جمله زبان‌های ایرانی باستان عبارت‌اند از زبان‌های اوستایی (که تنها از طریق متون اوستا به ما رسیده است)، پارسی باستان (که بیشتر از طریق کتیبه‌های هخامنشی به ما رسیده است)، سکایی باستان، و مادی (که فقط چند واژهٔ آن، آن هم از طریق چند وام‌واژه در فارسی باستان و چند واژهٔ ذکر شده در منابع یونانی و میان‌رودانی به دست ما رسیده است). برخی دیگر از زبان‌های این دوره که آثار غیرمستقیمی از آنها برجای مانده، یا براساس موازین زبان‌شناختی تاریخی می‌توان به وجودشان اطمینان داشت، بلخی باستان، پارتی باستان، خوارزمی باستان، سغدی باستان، شیرازی باستان، کرمانی باستان و مادی است.
ایرانی میانه

مقالهٔ اصلی: زبان‌های ایرانی میانه
زبان‌های ایرانی میانه به دو گروه تقسیم می‌شوند:
گروه ایرانی میانه غربی، شامل زبان پهلوانیگ (پارتی یا پهلوی اشکانی) و زبان پارسیگ (پارسی میانه یا پهلوی ساسانی)
گروه ایرانی میانه شرقی، شامل سغدی، سکایی میانه (سکایی ختنی)، خوارزمی و باختری (یا بلخی)
ایرانی نو

زبان‌های ایرانی نو به دو دسته بخش می‌شوند:
شرقی
غربی
زبان‌های ایرانی نو با این که در ایران، افغانستان و تاجیکستان متمرکز شده‌اند اما گستره جغرافیایی بسیار وسیع‌تری را در بر می‌گیرند شامل مناطقی در قفقاز، آسیای میانه، ترکستان چین، پامیر، ترکیه، سوریه، عراق و شبه‌قاره هند.
ایرانی نو > زبان‌های ایرانی شرقی

مقالهٔ اصلی: زبان‌های ایرانی شرقی
دسته شرقی زبان‌های ایرانی نو که اغلب در کشورهای افغانستان، پاکستان، تاجیکستان، روسیه و گرجستان رایج‌اند به چند گروه تقسیم می‌شوند که عبارتند از:
زبان پشتو
زبان آسی
زبان ارموری
زبان پراچی
زبان یِدغه
زبان منجانی
زبان خوفی
زبان برتنگی
زبان شغنانی
زبان روشانی
زبان اشکاشمی
زبان سنگلیچی
زبان واخانی
زبان سریقلی
زبان یزغلامی
زبان یغنابی
ایرانی نو > زبان‌های ایرانی غربی

مقالهٔ اصلی: زبان‌های ایرانی غربی
زبان‌های ایرانی‌تبار غربی به دو گروه شمال غربی و جنوب غربی دسته‌بندی می‌شوند. این زبان‌ها غالباً بازمانده زبان‌های پارسی باستان، پارسیگ، پهلوانیگ، آذری باستان، دری زرتشتی هستند.
گروه شمال غربی:
زبان‌های کردی
زبان لکی
زبان زازاکی
زبان گورانی
زبان شبکی
زبان مازندرانی
زبان گیلکی
زبان تالشی
زبان سمنانی
زبان سنگسری
زبان لاسگردی
زبان سرخه‌ای
زبان خوری
زبان بلوچی
زبان سیوندی
زبان تاتی ایران
زبان کرنگانی
زبان شاهرودی
زبان خورش‌رستمی
زبان رزجردی
زبان گذرخانی
زبان کجلی
زبان آشتیانی
زبان خوانساری
زبان نائینی
زبان وانشانی
زبان گزی
زبان نطنزی
زبان سوی
زبان یهودی-کاشانی
زبان یهودی-همدانی
زبان یهودی-گلپایگانی
زبان‌های ایرانی جنوب غربی:
فارسی نو (و گویش‌های دری و تاجیکی)
زبان لری
زبان تاتی قفقاز
زبان ارمنی-تاتی
زبان یهودی-تاتی
زبان یهودی بخارا
زبان اچمی
گویش بشاگردی (زبان اچمی)
گویش کمزاری
زبان خارگی
زبان کهمره‌ای
گویش‌های گرمسیری
گویش بهبهانی
شیوه نوشتار

زبان‌های ایرانی دارای شیوه‌های نوشتار گوناگون هستند. از جمله خط میخی (در مورد پارسی باستان)؛ خط آرامی (در مورد نخستین کتیبه‌های پارسیگ، پارتی، سغدی، و خوارزمی)؛ دو نوع خط سریانی، سطرنجیلی (در مورد پارسی میانه، پارتی، باختری، سغدی و فارسی نو) و نستوری (سغدی مسیحی و فارسی نو)؛ خط عبری (در مورد فارسی نو و لهجه‌های محلی)؛ خط عربی (در مورد فارسی نو، خوارزمی، کُردی، پشتو و بلوچی)؛ خط براهمی (در مورد خُتَنی، تُمْشُقی و سغدی)؛ خط یونانی (در مورد آذری (باختری))؛ خط سیریلیک (در مورد آسی و تاجیکی) و خط لاتین (در مورد آذری، کُردی، آسی و زازاکی).
زبان‌های ایرانی در ایران امروز

مقالهٔ اصلی: زبان‌های رایج در ایران
جمعیت گویشوران زبان‌های رایج در ایران به نقل از دانشنامه لوکلکس.
زبان‌های ایرانی در ایران امروز > اتنولوگ

اتنولوگ جمعیت فارسی زبانان ایران در سال ۲۰۱۶ را ۵۰ میلیون و ۴۰۰ هزار نفر یعنی بیش از ۶۲ درصد می‌داند. اِتنولوگ (به انگلیسی: ethnologue) از معتبرترین دانشنامه‌های موجود در جهان است که داده‌های آماری از تعداد گویشوران زبان‌های مختلف را به صورت اینترنتی منتشر می‌کند.
زبان‌های ایرانی در ایران امروز > جمعیت

جمعیت ایران در پایان سال ۲۰۱۶ میلادی، طبق تخمین‌های متفاوت بین ۷۹ تا ۸۱ میلیون نفر بوده است. اتنولوگ جمعیت گویشوران زبان‌های مختلف در ایران در سال ۲۰۱۶ میلادی را به ترتیب زیر بیان کرده است. به این نکته توجه شود که بین قومیت و گویشور تفاوت وجود دارد و برای نمونه میزان جمعیت آذری زبانان در جدول لحاظ شده است در حالی که جمعیت آذری تباران اندکی بیش تر است. بیش از ۸۱ درصد مردم ایران در سال ۲۰۱۶ میلادی به یکی از زبان‌های ایرانی سخن می‌گویند.
| ردیف | نام | جمعیت(۲۰۱۶) | درصد از کل جمعیت ایران(۲۰۱۶) |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
زبان‌های ایرانی: زبان‌های ایرانی
| ۱ | زبان فارسی | ۵۰٬۴۰۰٬۰۰۰ | ۶۲٫۷۴ |  |
| ۲ | زبان کردی | ۵٬۵۹۰٬۰۰۰ | ۶٫۹۵ |  |
| ۳ | زبان گیلکی | ۲٬۴۰۰٬۰۰۰ | ۲٫۹۸ |  |
| ۴ | زبان مازندرانی | ۲٬۳۴۰٬۰۰۰ | ۲٫۹۱ |  |
| ۵ | زبان بلوچی | ۱٬۹۲۰٬۰۰۰ | ۲٫۳۹ |  |
| ۶ | زبان لری | ۱٬۷۰۰٬۰۰۰ | ۲٫۱۱ |  |
| ۷ | زبان لکی | ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱٫۲۴ |  |
| ۸ | زبان تاتی و زبان تالشی | ۴۰۰٬۰۰۰ | ۰٫۴۹ |  |
| ۹ | سایر زبان‌های ایرانی | محدود | ۰٫۰۴ |  |
| کل | زبان‌های ایرانی | ۶۵٬۷۵۰٬۰۰۰ | ۸۱٫۴۵ |  |
زبان‌های غیرایرانی: زبان‌های غیرایرانی
| ۱ | زبان ترکی آذربایجانی | ۱۰٬۹۰۰٬۰۰۰ | ۱۳٫۵۷ |  |
| ۲ | زبان ترکمنی | ۷۹۰٬۰۰۰ | ۰٫۹۸ |  |
| ۳ | زبان ترکی خراسانی | ۸۸۶٬۰۰۰ | ۱٫۱۰ |  |
| ۴ | زبان ترکی قشقایی | ۹۵۹٬۰۰۰ | ۱٫۱۹ |  |
| ۵ | زبان عربی | ۱٬۳۲۰٬۰۰۰ | ۱٫۶۴ |  |
| ۶ | زبان ارمنی و زبان گرجی | ۱۰۰٬۰۰۰ | ۰٫۱۲ |  |
| ۷ | زبان آشوری | ۱۵٬۰۰۰ | ۰٫۰۲ |  |
| ۸ | سایر زبان‌های غیر ایرانی | محدود | ۰٫۰۲ |  |
| کل | زبان‌های غیرایرانی | ۱۴٬۹۷۰٬۰۰۰ | ۱۸٫۵۵ |  |
| کل تجمیعی | کل زبان‌های رایج در ایران | ۸۰٬۷۲۰٬۰۰۰ | ۱۰۰ |  |
بنا بر گفته ادوین فرانسیس بریانت و لائوری پاتون، جمعیت گویشوران پنج زبان اول پرگویش این خانواده زبانی (به میلیون نفر) به شرح زیر می‌باشد:
| ردیف> زبان‌های ایرانی | نام> زبان‌های ایرانی | جمعیت (۲۰۲۰)> زبان‌های ایرانی | زبان‌های ایرانی |
| --- | --- | --- | --- |
| ۱ | زبان فارسی | ۱۰۰+ |  |
| ۲ | زبان پشتو | ۵۰ |  |
| ۳ | زبان کردی | ۴۰(ایران، عراق، سوریه و ترکیه) |  |
| ۴ | زبان بلوچی | (ایران، افغانستان، پاکستان، امارات متحده، عمان)۱۰ |  |
| ۵ | زبان لری | ۱۰ |  |
| سایر | سایر زبان‌های ایرانی | نامشخص |  |
| کل | زبان‌های ایرانی | ۲۰۰+ |  |
آلگوناک، میشیگان

مکان در 23x15px|border |alt=|link= میشیگان, 23x15px|border |alt=|link= ایالات متحده آمریکا
| آلگوناک، میشیگان | آلگوناک، میشیگان |
| --- | --- |
شهر: شهر
Algonac, Michigan: Algonac, Michigan
Location of Algonac, Michigan: Location of Algonac, Michigan
ایالت:  میشیگان
شهرستان: St. Clair
حکومت: حکومت
 • شهردار: Irene Bird
مساحت: مساحت
 • کل: ۱٫۴۴ مایل مربع (۳٫۷۳ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۱٫۴۳ مایل مربع (۳٫۷۰ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰٫۰۱ مایل مربع (۰٫۰۳ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۵۸۱ فوت (۱۷۷ متر)
جمعیت (۲۰۱۰): جمعیت (۲۰۱۰)
 • کل: ۴۱۱۰
 • برآورد (۲۰۱۲): ۴۰۴۷
 • تراکم: ۲۸۷۴٫۱/مایل مربع (۱۱۰۹٫۷/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۵ (Eastern (EST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۴ (EDT)
FIPS code: ۲۶-۰۱۱۸۰
GNIS feature ID: ۱۶۲۴۳۴۲
آلگوناک، میشیگان (به انگلیسی: Algonac, Michigan) یک شهر در ایالات متحده آمریکا با جمعیت ۴٬۱۱۰ نفر است که در میشیگان واقع شده‌است.
موقعیت جغرافیایی

موقعیت جغرافیایی شهرها و مناطق اطراف به شرح زیر است:
Localidades na vizinhança
آلفا، مینه‌سوتا

مکان
| Alpha, Minnesota | Alpha, Minnesota |
| --- | --- |
شهر: شهر
Location of Alpha, Minnesota: Location of Alpha, Minnesota
ایالت: مینه‌سوتا
شهرستان: Jackson
حکومت: حکومت
 • نوع: Mayor – Council
 • شهردار: Tim Cain
مساحت: مساحت
 • کل: ۰٫۱۷ مایل مربع (۰٫۴۴ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۰٫۱۷ مایل مربع (۰٫۴۴ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰ مایل مربع (۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۱۳۸۱ فوت (۴۲۱ متر)
جمعیت (۲۰۱۰): جمعیت (۲۰۱۰)
 • کل: ۱۱۶
 • برآورد (2012): ۱۲۸
 • تراکم: ۶۸۲٫۴/مایل مربع (۲۶۳٫۵/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (CST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۵ (CDT)
زیپ‌کد: 56111
کد منطقه: 507
FIPS code: 27-01162
GNIS feature ID: 0639305
آلفا، مینه‌سوتا (به انگلیسی: Alpha, Minnesota) یک شهر در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان جکسون واقع شده‌است.
خصوصیات

آلفا ۰٫۴۴ کیلومترمربع مساحت و ۱۱۶ نفر جمعیت دارد و ۴۲۱ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
آلویک، لولئو

مکان
| Alvik | Alvik |
| --- | --- |
سوئد: نوربوتن
استان: استان نوربوتن
شهرداری: بخش لولئو
مساحت: مساحت
 • کل: ۱٫۶۷ کیلومتر مربع (۰٫۶۴ مایل مربع)
جمعیت (31 December 2010): جمعیت (31 December 2010)
 • کل: ۷۷۷
 • تراکم: ۴۶۶/کیلومتر مربع (۱۲۱۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (زمان)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (زمان)
آلویک، لولئو (به سوئدی: Alvik, Luleå) یک سکونتگاه مسکونی در سوئد است که در بخش لولئو واقع شده‌است.
خصوصیات

الویک ۱٫۶۷ کیلومترمربع مساحت و ۷۷۷ نفر جمعیت دارد.
آلگوما، اورگن

Unincorporated community
| آلگوما، اورگن | آلگوما، اورگن |
| --- | --- |
Unincorporated community: Unincorporated community
Train passing by Algoma: Train passing by Algoma
ایالت: اورگن
شهرستان: کلاماث
ارتفاع: ۴۱۵۰ فوت (۱۲۶۰ متر)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۸ (PST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۷ (PDT)
زیپ‌کد: ۹۷۶۰۱
کد(های) منطقه: 458 and 541
آلگوما، اورگن (به انگلیسی: Algoma, Oregon) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در Klamath County واقع شده‌است.
خصوصیات

آلگوما ۱٬۲۶۴٫۹۴ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
آلفافار

مکان در 23x15px|border |alt=|link= بخش خودمختار والنسیا, 23x15px|border |alt=|link= اسپانیا
| Alfafar | Alfafar |
| --- | --- |
شهرستان: شهرستان
  نشان:   نشان
بخش خودمختار:  بخش خودمختار والنسیا
استان: استان والنسیا
Comarca: Horta Sud
Judicial district: Catarroja
حکومت: حکومت
 • Alcalde: Emilio Muñoz García (حزب کارگران سوسیالیست اسپانیا)
مساحت: مساحت
 • کل: ۱۰٫۱ کیلومتر مربع (۳٫۹ مایل مربع)
ارتفاع: ۶ متر (۲۰ فوت)
جمعیت (2008): جمعیت (2008)
 • کل: ۲۰٬۶۵۵
 • تراکم: ۲۰۰۰/کیلومتر مربع (۵۳۰۰/مایل مربع)
اهلیت‌نام(ها): Alfafarenc, alfafarenca
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (زمان)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (زمان)
Postal code: 46910
Official language(s): گویش والنسیایی
وبگاه: وبگاه رسمی
آلفافار (به اسپانیایی: Alfafar) یک شهرستان در اسپانیا است که در Horta Sud واقع شده‌است.
خصوصیات

آلفافار ۱۰٫۱ کیلومترمربع مساحت و ۲۰٬۶۵۵ نفر جمعیت دارد و ۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
چلویر

مکان
| چلویر | چلویر |
| --- | --- |
روستا: روستا
مختصات: ۳۲°۰۵′۱۶″شمالی ۴۹°۴۶′۴۶″شرقی﻿ / ﻿۳۲٫۰۸۷۶۶۸°شمالی ۴۹٫۷۷۹۴۲۶°شرقی﻿ / 32.087668; 49.779426: مختصات: ۳۲°۰۵′۱۶″شمالی ۴۹°۴۶′۴۶″شرقی﻿ / ﻿۳۲٫۰۸۷۶۶۸°شمالی ۴۹٫۷۷۹۴۲۶°شرقی﻿ / 32.087668; 49.779426
استان: خوزستان
شهرستان: ایذه
بخش: بخش مرکزی
دهستان: سوسن غربی
حکومت: حکومت
 • دهیار: دهیار روستای دورک : مهندس مسلم سلحشوری
جمعیت: ۱۸۷ نفر (سرشماری ۹۵)
روستای زیبا و گردشگری دورک با جمعیت 256نفر.
دارای چشمه آب طبیعی، 
قلعه قدیمی دوران ساسانی،
منطقه بکر کوهستانی دارای پوشش جنگلی متفاوت درختان بلوط و کلخونگ"بن ارزن"، صنایع دستی از جمله قالی بافی و گلیم بافی،
مردمانی خونگرم، مهمان نواز که شغل اصلی آنها دامداری و دامپروری کشاورزی می باشد.
روستای چلویر دارای آب و هوایی معتدل و کوهستانی میباشد. و دربیشتر فصول سال دارای آب وهوایی معتدل وکوهستانی می باشد و درفصل پاییز وزمستان باراندگی زیادی دارد، درکناراین همه سرسبزی این روستا دارای مناطق دیدنی زیادی میباشد و باتوجه به موقعیت مکانی ،درفصل بهارمیتواند پذیرای گردشگران زیادی ازتمام جاهای استان و کشور باشد،مردم این روستا بیشتردرشغل دامداری  و کشاورزی مشغول به کارهستند،و نبود حداقل امکانات زیر ساختی  ، باعث  تغییر محل  سکونت  از  روستا به شهر در چند سال اخیر شده  است ،که این موضوع میتواند خطر بزرگی در جهت رشد روستا در آینده نه چندان دور باشیم ،یکی دیگر از پتانسیل های این روستا  از لحاظ  شرایط  آب و هوایی  قابلیت گسترش کشاورزی وایجاد بنگاهای تولیدی وخدماتی ازقبیل(_مرغداری ،پرورش گاو،پرورش دام،)میباشد.
بخشی ازمردم  این روستا که به شغل دامداری مشغول  هستند در اوایل فصل بهار  از طریق مسیر صعب العبور زاگرس مرکزی به سمت شمال  غربی  رشته کوه زاگرس واقع  دراستان چهارمحال و بختیاری ،شهرستان فارسان بخش میزدج (منطقه یلاقی  ایل بختیاری )ساکن میشوند،و مشغول زندگی عادی خود میشوند.
موقعیت جغرافیایی روستایی چلویر:
روستایی از توابع بخش مرکزی و درشمال غربی شهرستان ایذه در استان خوزستان ایران است.این روستا ازلحاظ تقسیمات کشوری زیرمجموعه دهستان سوسن غربی میباشد.
گونه‌های درختی:
با توجه به موقعیت جغرافیایی در زاگرس مرکزی و شرایط آب و هوایی درختان بلوط و بن در این منطقه رشد میکند.
گویش:
گویش بختیاری یا لری بختیاری گویش مردم بختیاری و یکی از گویش‌های زبان لری است. بختیاری‌ها جزئی از مردم لر به‌شمار می‌آیند که به آن‌ها لُر بزرگ می‌گویند و در جنوب غربی ایران ساکن هستند. گویش بختیاری از جمله گویش‌های جنوب غربی ایران و یکی از گویش‌های زبان لری به‌شمار می‌رود. این گویش لری ۸۶ درصد با لری جنوبی و ۷۸ درصد با لری خرم‌آبادی شباهت دارد. دانشنامه ایرانیکا گویش بختیاری و زیرشاخه‌های آن را به همراه گویش‌های بویراحمدی، کهگیلویه ای و ممسنی دارای اشتراکات زیاد لغوی، مورفولوژی و ویژگی‌های واج‌شناسی دانسته و مجموعهٔ این گویش‌ها را به همراه گویش لری از یک خانواده معرفی نموده‌است و بر تفاوت آن‌ها با کردی صحه گذاشته‌است.  .
ساختارقومیتی:

ازلحاظ ساختارقومی مردم این روستا ازقوم بختیاری و شاخه هفت لنگ هستد ، و طبق سازمان وتقسیمات ایل بختیاری ،مردم این روستا ازطایفه (باب) بابادی طایفه ململی ،تیره سلحچین ،تش مدبهدار و به ترتیب به اولاد و به خانوارهای کوچک تر یا( کر و بو )تقسیم میشوند.
.
جمعیت

طبق سرشماری سال98جمعیت این روستای 256نفراعلام شد.