stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
فهرست پارادوکس‌ها
دیگر موضوع‌ها

'''پارادوکس پاراندو''': پارادوکس پاراندو (به انگلیسی: Parrondo's paradox) یک پارادوکس در نظریه بازی هاست که به این صورت تعریف می‌شود:
«بازی‌هایی وجود دارند که احتمال باخت در هریک از آن‌ها به تنهایی بیشتر از احتمال برد باشد؛ اما می‌توان یک استراتژی برای انجام دادن آن دو به صورت تناوبی پیدا کرد که احتمال برد در نهایت بیشتر از احتمال باخت باشد.»
پارادوکس ناظر: نتیجهٔ یک اتفاق یا آزمایش تحت تأثیر حضور ناظر است.
پارادوکس توبر: پارادوکسی در جمعیت‌شناسی است که در آن کاهش میزان مرگ و میر ناشی از یک دلیل خاص، به طرز عجیبی تأثیر خیلی کمی در افزایش طول عمر متوسط دارد و هیچ اثری بر تعداد مرگ و میر کل نمی‌گذارد.
پارادوکس متابیسیس: تعاریف متناقض از بهترین نوع تراژدی، در فن شعر ارسطو
پارادوکس صفحه‌ی عمداً خالی: بسیاری از نوشته‌ها شامل صفحه‌ای هستند که روی آن نوشته شده‌است: «این صفحه عمداً خالی مانده‌است»؛ که این خود باعث می‌شود صفحه دیگر خالی نباشد.
به مربع خالی توجه کنید.
پارادوکس باناخ-تارسکی
پیکنز (کارولینای جنوبی)

مکان
| Pickens, South Carolina | Pickens, South Carolina |
| --- | --- |
شهر: شهر
نام مستعار: Where The Mountains Begin: نام مستعار: Where The Mountains Begin
Location of Pickens, South Carolina: Location of Pickens, South Carolina
ایالت: کارولینای جنوبی
شهرستان: Pickens
مساحت: مساحت
 • کل: ۲٫۵ مایل مربع (۶٫۴ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۲٫۵ مایل مربع (۶٫۴ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰٫۰ مایل مربع (۰٫۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۱۰۹۳ فوت (۳۳۳ متر)
جمعیت (۲۰۰۰): جمعیت (۲۰۰۰)
 • کل: ۳٬۰۱۲
 • تراکم: ۱۲۲۷٫۱/مایل مربع (۴۷۳٫۸/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۵ (Eastern (EST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۴ (EDT)
زیپ‌کد: 29671
کد منطقه: 864
FIPS code: 45-56140
GNIS feature ID: 1250078
وبگاه: www.cityofpickens.com
پیکنز(به انگلیسی: Pickens) شهری در ایالت کارولینای جنوبی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۳٬۱۲۶ نفر بوده‌است.
پینت راک، آلاباما

مکان
| Paint Rock, Alabama | Paint Rock, Alabama |
| --- | --- |
شهرک: شهرک
Location in Jackson County and the state of آلاباما: Location in Jackson County and the state of آلاباما
ایالت: آلاباما
County: Jackson
مساحت: مساحت
 • کل: ۰٫۴ مایل مربع (۱٫۲ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۰٫۴ مایل مربع (۱٫۲ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰ مایل مربع (۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۶۱۰ فوت (۱۸۶ متر)
جمعیت (2000): جمعیت (2000)
 • کل: ۱۸۵
 • تراکم: ۴۶۲٫۵/مایل مربع (۱۵۴٫۲/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (CST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۵ (CDT)
زیپ‌کد: 35764
کد منطقه: 256
کد FIPS: 01-57696
GNIS feature ID: 0154485
پینت راک (به انگلیسی: Paint Rock) شهری در شهرستان جکسون ایالت آلاباما است که مساحت آن ۱٫۱۵ کیلومتر مربع است و در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۲۱۰ نفر جمعیت داشته و تراکم جمعیتی آن، ۱۸۲٫۶۱ نفر در هر کیلومتر مربع بوده است.
دانیل برول

| دانیل برول | دانیل برول |
| --- | --- |
برول در هفتادمین جشنواره بین‌المللی فیلم برلین: برول در هفتادمین جشنواره بین‌المللی فیلم برلین
نام هنگام تولد: دانیل سزار مارتین بروهل گوزانلز دومینگو
زادهٔ: ۱۶ ژوئن ۱۹۷۸ ‏(۴۶ سال) بارسلون، اسپانیا
شهروندی: اسپانیا آلمان برزیل
پیشه‌ها: بازیگر کارگردان
سال‌های فعالیت: ۱۹۹۵–اکنون
همسر: فلیسیتاس رامبولد (ا. ۲۰۱۷)
فرزندان: ۲
افتخارات: نشان هنر و ادب (۲۰۱۷)
دانیل برول  (به انگلیسی: Daniel Brühl؛ زادهٔ ۱۶ ژوئن ۱۹۷۸) بازیگر آلمانی-اسپانیایی است. از جمله فیلم‌هایی که وی در آنها بازی کرده‌است، می‌توان به فیلم حرامزاده‌های لعنتی و کاپیتان آمریکا: جنگ داخلی اشاره کرد.
فیلم‌شناسی

فهرست فیلم‌هایی که دانیل برول در آنها به ایفای نقش پرداخته‌است:
حرامزاده‌های لعنتی
دسته پنجم
خداحافظ لنین
شتاب
زنی با لباس طلایی رنگ
سوخته
کاپیتان آمریکا: جنگ داخلی
جان رابه
سالوادور
محموله
کنتس
تحت تعقیب‌ترین مرد
صورت یک فرشته
تنها در برلین
موفقیت‌های پیاپی
کلنیا
عمیقاً
مربیان
در ترانزیت
کینگزمن
زویی من
فالکون و سرباز زمستان
سیستم سرگرمی خراب است
دنیل برول در ۲۰۱۵
شاهین سپنتا

| شاهین سپنتا | شاهین سپنتا |
| --- | --- |
زادهٔ: ۲۰ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ خورشیدی اصفهان
ملیت:  ایران
دیگر نام‌ها: علی حیدری
شهروندی: ایرانی
تحصیلات: دکترای حرفه‌ای دامپزشکی
پیشه(ها): پژوهشگر، روزنامه‌نگار، دامپزشک
سال‌های فعالیت: از سال ۱۳۷۵
آثار: ایران نامه، مجموعه‌ای از سروده‌های ملی و میهنی، اصفهان، ۱۳۸۲ قارچ‌شناسی و بیماری‌های قارچی در دامپزشکی، پی جی کویین و همکاران، تهران، ۱۳۷۸، ترجمه
والدین: سرهنگ هوشنگ حیدری و بانو شکوه عزیز سلطانی
وبگاه: تارنگار ایران نامه
شاهین سپنتا (۲۰ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳، اصفهان) با نام شناسنامه ای علی حیدری دامپزشک ایرانی و فعال محیط زیست و حمایت از حیوانات است که به عنوان نویسنده، روزنامه‌نگار، شاعر و فعالِ مدنی، اجتماعی، میراث فرهنگی و محیط زیست ایرانی فعالیت می‌کند.
فعالیت‌ها > سیاست

شاهین سپنتا از سال ۱۳۸۲ به عضویت جبهه ملی ایران درآمد و به عنوان نماینده اصفهان در شورای مرکزیِ جبهه ملی ایران حضور دارد. او یکی از شرکت کنندگان در پلنوم جبهه ملی در تاریخ هشتم آبا‌ن‌ماه ۱۳۸۲ موسوم به پلنوم اللهیار صالح به نمایندگی از اصفهان بود.[نیازمند منبع].
فعالیت‌ها > ابراز نگرانی از وضعیت باغ وحش‌های ایران

در طی مطلبی در روزنامه صبح نو دکتر شاهین سپنتا در خصوص وضعیت آشفته باغ وحشهای ایران عنوان می‌کند: «اداره یک باغ وحش نیازمند کادری ورزیده‌است که روی تغذیه، بهداشت، اصلاح نژاد، رفتارشناسی حیوانات، بیولوژی حیات وحش و غیره تسلط کافی داشته باشند. در حالی که در ایران برای یک فرد آموزش ندیده حکم فعالیت در باغ وحش صادر می‌شود که این مسئله سبب ورود آسیب به حیوانات و مرگ آنها می‌شود. وی همچنین با اشاره به عدم استقرار دائم دامپزشک در باغ وحش‌ها، جیره‌نویسی ناقص برای حیات وحش را عاملی در راستای بحرانی شدن وضعیت باغ وحش‌های کشور معرفی می‌کند.»
این دامپزشک ادامه می‌دهد: در ایران به جای آنکه جمعیت مازاد باغ وحش به طبیعت منتقل شود و باغ وحش‌داری به طبیعت خدمت کند، کفه ترازو به سمتی رفته که گونه‌های حیوانات قاچاق شده، برای باغ وحش‌ها خریداری و در نهایت با بدترین شرایط از آنها نگهداری می‌شود. حیوانات در باغ وحش‌ها دچار مرگ زودرس می‌شوند و صاحبان این اماکن، ناگزیرند تعداد دیگری حیوان خریداری کنند.
فعالیت‌ها > اعتراض به شکار قوچ و میش

شاهین سپنتا در حمایت از حیوانات اصفهان در سال ۱۳۹۳ از تاراج حیات وحش به‌ویژه نابودی قوچ و میش در زیستگاه‌های استان ابراز نگرانی کرد و گفت: قوچ و میش که در مجامع علمی جهان به نام شهر تاریخی اصفهان شناخته می‌شود، اکنون در فهرست گونه‌های آسیب‌پذیر اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت قرار دارد و حالا بخش دیگری از زیستگاه‌های حیات وحش استان اصفهان در منطقه خورو بیابانک عرصه تاخت و تاز شکارچیان غیرمجاز شده‌است.
فعالیت‌ها > تحقیق در خصوص ماهی قرمز

شاهین سپنتا در خصوص نهادن ماهی قرمز بر سفره هفت سین ایرانی تحقیقاتی به عمل آورده‌است که البته نظرات او مغایر با نظر برخی از فعالین در حوزه محیط زیست و حیوانات است. شاهین سپنتا ذکر کرده‌است که «در سال‌های اخیر برخی از رسانه‌ها با این توجیه که «چون ماهی قرمز از چین به ایران آمده پس گذاشتن آن بر سفره هفت سین یک سنت ایرانی نیست» کوشیدند تا این سنت ایرانی را نزد مردم بیگانه جلوه دهند. اما او در پاسخ به این افراد با ارائه اسناد متعدد نشان داد که ماهی قرمز از چین به ایران نیامده است و ایرانیان دست کم از زمان هخامنشیان با گونه‌هایی از این ماهی آشنایی داشتند. او یادآور شد حتی به فرض اگر ورود ماهی‌قرمز از چین به ایران صورت گرفته باشد، امروز سنت نهادن ماهی قرمز بر سفره هفت سین یک سنت کاملا ایرانی است و دلیل کافی برای مخالفت برخی افراد با نهادن آن بر سفره هفت‌سین نیست.»
فعالیت‌ها > پیشنهاد نام گذاری روز اصفهان

در بهمن‌ماه سال ۱۳۸۳شاهین سپنتا پیشنهاد کرد که یک روز در سال به نام روز اصفهان انتخاب شود. با استقبال برخی از سازمان‌های غیردولتی اصفهان از این پیشنهاد، تلاشی برای گزینش روز اصفهان آغاز شد. در اردیبهشت ماه سال ۱۳۸۴ پس از فراخوان هم‌اندیشی برای نام گذاری روز نکوداشت اصفهان و بررسی همه دیدگاه‌ها در نهایت روز یکم آذرماه هر سال از سوی بیش از ۳۰ نفر از اصفهان شناسان به عنوان روز نکوداشت اصفهان گزینش و تصویب شد. سپس بر اساس پیشنهاد دکتر لطف‌الله هنرفر نگاره تاریخی منقوش بر کاشی کاری‌های سردر قیصریه اصفهان را که با اقتباس از صورت فلکی برج قوس (آذر ماه) طراحی شده‌است، به عنوان نماد اصفهان برگزیدند. دلیل انتخاب آنها این بود که بر اساس مستندات تاریخی طالع شهر اصفهان در ماه آذر (برج قوس) است.
فعالیت‌ها > پیشنهادِ واژهٔ پیامک به جای sms

در خردادماه سال ۱۳۸۶ در حمایت از اعضای هیئت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران که با انتشار بیانیه‌ای از همه مردم و مسئولان خواستار به‌کارگیری خط فارسی در سامانه پیام کوتاه تلفن همراه بودند، شاهسن سپنتا طی مقاله‌ای زیر عنوان جنبش ملی برای پاسداری از خطِ فارسی که ابتدا در تارنگار وی و سپس در ماهنامهٔ حافظ شماره ۴۳ منتشر شد، واژه پیامک را به عنوانِ معادل فارسی sms که تا آن زمان پیام کوتاه گفته می‌شد، پیشنهاد داد.
فعالیت‌ها > پیشنهاد ثبت جشن شب یلدا در تقویم ملی و فهرست میراث جهانی[نیازمند منبع]

پس از پیشنهاد و پیگیری شاهین سپنتا به عنوان دبیر کانون گسترش فرهنگ ایران بزرگ (از سازمان‌های غیردولتی اصفهان) دربارهٔ ثبت جشن یلدا در تقویم رسمی کشور، در تاریخ ۲۸ آذر ۸۶ پژوهش و پیشنهادی دربارهٔ ثبت جشن شب یلدا در تقویم ملی و فهرست میراث جهانی توسط این کانون جهت ارسال به دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی تدوین شد که به تأیید ۴۶ سازمان غیردولتی دوستدار میراث فرهنگی و طبیعی از سراسر کشور رسید و به امضای دیده‌بان یادگارهای فرهنگی و طبیعی ایران به آن دبیرخانه فرستاده شد.
چند ماه پس از آن، در خردادماه سال ۱۳۸۷، منصور واعظی دبیر شورای فرهنگ عمومی در نشستی مطبوعاتی خبر تصویب این پیشنهاد را در شورای فرهنگ عمومی اعلام نمود اما اضافه کرد که این مصوبه برای افزودن به تقویم سال ۱۳۸۸ خورشیدی باید در شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز به تأیید و تصویب نهایی برسد. در نهایت این پیشنهاد در نشست ۶۲۸ شورای عالی انقلاب فرهنگی به تاریخ ۱ امرداد ۱۳۸۷ به تصویب نهایی رسید و اکنون در تقویم ایرانیان، زیر تاریخ ۳۰ آذرماه عبارتِ شب یلدا البته بدونِ پیشوندِ جشن یا جشن ملی درج شده‌است.
در آذر ماه سال ۱۳۸۶، شاهین سپنتا که مسئول بخش جشن‌های ملی و تاریخی بنیاد میراث پاسارگاد بود، در نامه‌ای به مدیرکل یونسکو به تاریخ ۱۷ دسامبر ۲۰۰۷ به همراه پرونده‌ای که با یاری تورج پارسی (مسئول بخش تاریخ و ایران‌شناسی) بنیاد آماده کرد، خواستار ثبت «جشن یلدا» در فهرست میراث معنوی جهانی شد.
فعالیت‌ها > ثبت پولک و نبات اصفهان در فهرست ملی میراث ناملموس

شاهین سپنتا در بهمن ماه ۱۳۹۱ کار تدوین و مستند نگاری پرونده ثبت پولک و نبات اصفهان را به پایان رسانده و به سازمان میراث فرهنگی اصفهان پیشنهاد داد. بر این پایه در هفتمین همایش سراسری ثبت، شورای سیاست‌گذاری ثبت آثار ملی، شیوه سنتی تهیه پولک و نبات اصفهان به ثبت ملی رسید.
فعالیت‌ها > ثبت نی هفت بند اصفهان

در نشست شورای ثبت ملی آثار تاریخی کشور در اسفندماه ۱۳۹۶، درحوزه میراث ناملموس استان اصفهان پرونده مهارت «نی هفت بند و شیوه نی‌نوازی اصفهان» که توسط شاهین سپنتا تهیه و تدوین شده بود مطرح و به تصویب رسید. ثبت نی هفت بند و شیوه نی‌نوازی اصفهان در فهرست میراث ناملموس ملی می‌تواند مقدمه‌ای برای ثبت آن در فهرست میراث جهانی یونسکو به نام ایران باشد. .
آثار > تألیف

ایران نامه، مجموعه‌ای از سروده‌های ملی و میهنی، ناشر: شاهین سپنتا، اصفهان، ۱۳۸۲.
نیلوفر آبی و جشن نیلوفر در فرهنگ ایران، نشر دیجیتال، اصفهان، ۱۳۹۹.
جشن گل سرخ در شهر گل سرخ، نشر دیجیتال، اصفهان، ۱۳۹۹.
آثار > ترجمه‌ها

قارچ‌شناسی و بیماری‌های قارچی در دامپزشکی، پی جی کویین و همکاران، ناشر: سپهر- نیکخواه، تهران، ۱۳۷۸.
نگاره تاریخی منقوش بر کاشی کاری‌های سردر قیصریه که با اقتباس از صورت فلکی برج قوس (آذر) طراحی شده‌است، به عنوان نماد اصفهان شناخته شده‌است.
پیونیر، آیووا

مکان در 23x15px|border |alt=|link= آیووا, 23x15px|border |alt=|link= ایالات متحده آمریکا
| Pioneer, Iowa | Pioneer, Iowa |
| --- | --- |
شهر: شهر
Location of Pioneer, Iowa: Location of Pioneer, Iowa
ایالت:  آیووا
شهرستان: شهرستان هامبولت، آیووا
مساحت: مساحت
 • کل: ۰٫۰۶ مایل مربع (۰٫۱۶ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۰٫۰۶ مایل مربع (۰٫۱۶ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰ مایل مربع (۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۱۱۸۴ فوت (۳۶۱ متر)
جمعیت (۲۰۱۰): جمعیت (۲۰۱۰)
 • کل: ۲۳
 • برآورد (2012): ۲۳
 • تراکم: ۳۸۳٫۳/مایل مربع (۱۴۸٫۰/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (CST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۵ (CDT)
زیپ‌کد: 50541
کد منطقه: 515
FIPS code: 19-62985
GNIS feature ID: 0460180
پیونیر (به انگلیسی: Pioneer) شهری در ایالت آیووا کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۲۳ نفر بوده‌است.
صنعت غذایی

گونه‌هایی از محصولات غذایی
صنعت غذایی (به انگلیسی: Food industry) یک شبکه پیچیده و جهانی از مشاغل گوناگون است که بیشتر مواد غذایی مصرفی مردم جهان را تأمین می‌کند. عبارت «صنایع غذایی» مجموعه‌ای از فعالیت‌های صنعتی را شامل می‌شود که در تولید، پخش، تبدیل، تهیه، نگهداری، ترابری، صدور گواهینامه، فرآوری و بسته‌بندی مواد غذایی فعالیت دارند.
صنعت غذا امروزه بسیار گوناگون شده‌است و تولیدات آن از فعالیت‌های کوچک، سنتی و خانوادگی که بسیار پرمشغله هستند گرفته تا فرآیندهای صنعتی بزرگ، سرمایه‌بر و مکانیزه بسیار گسترده‌است. بسیاری از صنایع غذایی تقریباً به‌طور کامل به محصولات کشاورزی و دامپروری محلی یا ماهیگیری بستگی دارند.
راهروهای مواد غذایی در یک فروشگاه مواد غذایی آمریکایی.
یافتن راهی فراگیر برای پوشش دادن همه جنبه‌های تولید و فروش مواد غذایی چالش‌برانگیز است. سازمان استاندارد مواد غذایی انگلستان آن را به عنوان «همه صنعت غذا - از کشاورزی و تولید، بسته‌بندی و پخش مواد غذایی گرفته تا خرده فروشی و تهیه غذا» توصیف می‌کند. سازمان پژوهش‌های اقتصادی وزارت کشاورزی ایالات متحده آمریکا برای توصیف همان مورد از اصطلاح نظام غذایی استفاده می‌کند و می‌گوید: "نظام غذایی ایالات متحده، شبکه پیچیده‌ای از کشاورزان و صنایعی است که به آن‌ها پیوند دارند. این پیوندها شامل سازندگان تجهیزات کشاورزی و مواد شیمیایی نیز می‌شود. این سامانه همچنین شامل صنایع بازاریابی غذایی است که مزارع را به مصرف‌کنندگان متصل می‌کند و شامل فرآوران مواد غذایی و فیبر، عمده‌فروشان، خرده‌فروشان و مؤسسات خدمات مواد غذایی است. صنایع غذایی شامل موارد زیر است:
کشاورزی: کشت محصولات کشاورزی، پرورش دام و غذاهای دریایی
تولید: محصولات شیمیایی کشاورزی، ساخت‌وساز کشاورزی، تجهیزات و ماشین‌آلات کشاورزی، تولید بذر و غیره
فرآوری مواد غذایی: تهیه محصولات تازه برای بازار و تولید محصولات غذایی آماده
بازاریابی: تبلیغ محصولات عمومی (به عنوان مثال شیر)، محصولات جدید، تبلیغات، پویش‌های بازاریابی، بسته‌بندی، روابط عمومی و غیره
عمده‌فروشی و توزیع مواد غذایی: تدارکات، ترابری، انبارداری
خدمات غذایی (شامل پذیرایی)
دکه بقالی، بازارهای کشاورزان، بازارهای عمومی و دیگر خرده فروشی‌ها
مقررات: قوانین و مقررات محلی، منطقه‌ای، ملی و بین‌المللی برای تولید و فروش مواد غذایی، از جمله کیفیت غذا، امنیت غذایی، ایمنی غذا، بازاریابی / تبلیغات و فعالیت‌های لابی‌گری در صنعت
تحصیلات: دانشگاهی، مشاوره‌ای، شغلی
تحقیق و توسعه: فناوری غذایی
خدمات مالی: اعتبار، بیمه
از شرکت‌های برتر در صنعت غذا گاهی به‌عنوان "Big Food" یاد می‌شود، اصطلاحی که توسط نویسنده نیل همیلتون ابداع شده‌است.
آشپزی گرجی

| 0 | 1 |
| --- | --- |
بخشی از نوشتارهای فرهنگ گرجی: بخشی از نوشتارهای فرهنگ گرجی
  اساطیر   آشپزی   ادبیات   پوشاک   تاریخ   جشن‌ها   تئاتر   خط   خوشنویسی   رسانه‌ها   رقص   زبان   سینما   مذهب   گاه‌شماری   معماری   موسیقی   میراث فرهنگی   ورزش   هنر   گرجی‌دوست:  ن ب و
آشپزی گرجی (به انگلیسی: Georgian cuisine) (گرجی: ქართული სამზარეულო) روش‌ها، شیوه و سنت‌های پخت و پز گرجستان است. آشپزی گرجی دارای شباهت‌هایی با آشپزی قفقاز است. هر منطقه از گرجستان، سبک متمایزی در پخت و پز غذای خود را دارد. خوردن و آشامیدن بخش مهمی از فرهنگ گرجی است.
غذای گرجی، خینکالی
گرجستان یکی از کشورهایی بود که در مسیر جاده ابریشم قرار داشت که منجر به تأثیر گذاری مسافران بر آشپزی گرجی گردید. یکی از دلایلی که سوپرا (سفره) در گرجستان خیلی اهمیت دارد، عشق گرجی به خانواده و دوستانش است. سوپرا بی مقدمه به اقوام، دوستان و مهمان‌ها پیشنهاد می‌شود. هر سوپرا یک تامادا (سورچرخان) دارد که از مهمان‌ها پذیرایی می‌کند.
آشپزی سنتی مناطق > آبخاز

آشپزی منطقه آبخاز از ادویه و گردو به مقدار زیادی استفاده می‌کند.
آشپزی سنتی مناطق > آجارا

آشپزی آجارستان یک آشپزی بسیار متنوع مطرح شده است، که متأثر از مکان جغرافیایی (ساحلی، کوهستانی) و تاریخی خود، بوده است.
آشپزی سنتی مناطق > گوریا

آشپزی گوریا متکی بر استفاده بیشتر از مرغان خانگی (به خصوص گوشت مرغ)، نان ذرت (مچادی) و گردو، شبیه آشپزی ایمرتی است.
آشپزی سنتی مناطق > ایمرتی

آشپزی ایمرتی رابطه بسیار نزدیکی با آشپزی منطقه مجاور، گوریا دارد و به خاطر استفاده زیاد از گردو در آشپزی، معروف است.
آشپزی سنتی مناطق > کاختی

آشپزی کاختی بیشتر به خاطر غذاهای مبتنی بر گوشت مطرح است، خود منطقه به «ناحیه شراب» نامیده می‌شود. این منطقه هم چنین به عنوان زادگاه نوعی نان گرجی، به نام تونیس پوری، شناخته می‌شود.
آشپزی سنتی مناطق > کارتلی

کارتلی به عنوان منطقه ای بسیار حاصلخیز در گروه میوه‌ها (بخصوص سیب، زرد آلو، انجیر و هلو) و سبزیجات و صیفی جات (بخصوص خیار، گوجه فرنگی و پیاز) شناخته شده است.
آشپزی سنتی مناطق > لازتی

هرچند بیشتر منطقه تاریخی لازتی در ترکیه واقع شده است، لازی‌های گرجی، به ویژه در سارپی، هنوز غذاهای سنتی خودشان را با خود همراهی می‌کنند که بعضی از آنها از قرار زیر هستند:
بورک، نان شیرینی پخته شده که داخلش با پودینگ شیر پر شده است.
آشپزی سنتی مناطق > سامگرلو

آشپزی منطقه سامگرلو را می‌توان معروفترین پخت و پز در گرجستان نامید. از ادویه و گردو به مقدار زیاد در غذا استفاده می‌کنند.
آشپزی سنتی مناطق > متیانتی، خِوی، خِوسورتی، پشاوی و توشتی

آشپزی این مناطق به علت تشابه زیاد به همدیگر، به عنوان یک الگو در نظر گرفته می‌شوند.
آشپزی سنتی مناطق > راچا-لخچومی

آشپزی راچا و لخچومی در بیشتر انواع غذاها با هم مشترک هستند و اغلب در یک دسته آشپزی گروه‌بندی می‌شوند.
آشپزی سنتی مناطق > سامتسخه-جاواخِتی

آشپزی سامتسخه-جاواخِتی، دو آشپزی محلی را شامل می‌شود: مسختی و جاواختی. به علت شباهت‌هایشان، اغلب یک نوع در نظر گرفته می‌شوند. این آشپزی به‌طور قابل توجهی با آشپزی مناطق دیگر گرجستان تفاوت دارد. بخشی از آن به علت استفاده زیاد از گوشت غاز و نفوذ قدیم ترکیه بر منطقه است.
آشپزی سنتی مناطق > سوانتی

سوانتی هم چنین به خاطر تهیه الکل محلی از میوه‌ها همچون آقطی و حتی عسل معروف است.
پیش غذاها

آچما(აჩმა): غذایی که از لایه‌های پنیر و نان شکل گرفته است. به لازانیا فاقد سس شباهت دارد.
آجاپسَندَلی(აჯაფსანდალი): یک غذای سنتی گرجی. شامل بادمجان، سیب زمینی، پیاز و ادویه.
بادریجنیس خیزیلالا (ბადრიჯნის ხიზილალა): بادمجان سرخ شده که به اندازهای کوچک خرد شده است. به نام «خاویار بادمجان».
نان‌ها

نانهای سنتی گرجی متنوع هستند. نانهای گرجی به‌طور معمول در یک فر خوش فرم، گرد و بزرگ، که تونه نامیده می‌شود، پخته می‌شوند.
نان‌ها > خاچاپوری

خاچاپوری که همچنین هاچاپوری هم خوانده می‌شود، یک غذای سنتی گرجی از پنیر (تازه یا کهنه، بیشتر مواقع سولگونی)، تخم مرغ و ترکیبات دیگر است.
چندین نوع متمایز خاچاپوری در غذای گرجی مناطق مختلف گرجستان وجود داد:
آچما(აჩმა)، از آبخازی، که چند لایه است و به نظر بیشتر شبیه لازانیایی فاقد سس است.
آجارستان (آجارولی / (აჭარული) خاچاپوری، در این نوع خمیر به شکل قایق روباز تشکیل می‌شود و یک پای داغی است که روی آن یک تخم مرغ خام و تکه مناسبی کره قبل از مصرف قرار می‌گیرد.
گوریا خاچاپوری، درونش تخم مرغ آب‌پز شده دارد و شبیه یک کالزونه است. به احتمال قریب به یقین، نوعی از خاچاپوری نیست. گوریایی‌ها هنگام کریسمس آن را درست می‌کنند و از آن به، پای کریسمس نام می‌برند. در بقیه مناطق گرجستان به آن، پای گوریا می‌گویند.
ایمرتی (ایمرولی / (იმერული) خاچاپوری، که به شکل گرد بوده و شاید بتوان آن را رایج‌ترین خاچاپوری نامید که مورد مصرف قرار می‌گیرد.
پنیرها

چُگی (ჩოგი): پنیری که از شیر گوسفند در توشتی درست می‌شود.
چقینتی: پنیری شور و آبدار که در اصل در ایمرتی درست می‌شود.
سولگونی (სულგუნი): یکی از معروفترین پنیرهای گرجستان است که به سامگرلو تعلق دارد. از شیر گاو یا گاومیش تهیه می‌شود. به غیر از سامگرلو، در سوانتی هم درست می‌شود.
سالادها

کیتری پومیدوریس سالاتا (კიტრი პომიდვრის სალათა): سالاد گوجه و خیار به همراه گیاهان گرجی، سرسبز و تازه و روغن کاختی. گاهی با سس گردو هم مصرف می‌شود.
ایسپناخیس سالاتا (ისპანახის სალათა): سالاد اسفناج
پخالی (ფხალი): سبزیجات خرد شده به صورت توپی شکل. بیشتر مواقع از اسفناج، کلم و لوبیا درست می‌شود و دانه‌های انار، لایه بیرونی آن را می‌پوشاند.
ساگازاپ خولُ سالاتا(საგაზაფხულო სალათა): سالادی که در فصل بهار درست می‌شود. دستورالعمل خیلی مشخصی برای تهیهٔ آن وجود ندارد ولی به‌طور عمده از مواد اولیه تازه و تخم‌مرغ آب‌پز درست می‌شود.
ساتاس اوریس سالاتا (სატაცურის სალათა): سالادی که از مارچوبه درست می‌شود.
چارخ لیس سالاتا (ჭარხლის სალათა): سالادی که از چغندر درست می‌شود.
سوپ و خورش

بزباشی (ბოზბაში): سوپی که از گوشت گوسفند، نخود و شاه بلوط درست می‌شود، بیشتر در کاختی مصرف می‌شود.
چاکاپولی (ჩაქაფული): خورشی که از گوشت بره یا گاو (یا گوساله)، ترخون و آلوچه در شرق گرجستان (کاختی و کارتلی) درست می‌شود.
چاخوخبیلی (ჩახოხბილი): سوپی که از گوجه فرنگی و گوشت مرغان خانگی (بیشتر مواقع گوشت مرغ و گوشت بوقلمون) تهیه می‌شود، پیدایشگاه این سوپ در غرب گرجستان است.
چیخیرتما (ჩიხირთმა): سوپی که از گوشت مرغ یا بوقلمون و تخم مرغ تهیه می‌شود که به‌طور سنتی در کاختی درست می‌شود.
کارچُ (ხარჩო): سوپی که از گوشت گاو، برنج، آلوچه و گردو سامگرلو درست می‌شود.
خارشیل (ხარშილ): سوپی که از اسفناج در سوانتی درست می‌شود.
خاشی (ხაში): اندام گاو یا گوسفند که در عصاره خودشان پخته می‌شود. بیشتر در مناطق شرقی، به ویژه کاختی درست می‌شود.
لوبیو (ლობიო): خورشتی که به‌طور عمده از لوبیا درست می‌شود. در مناطق غربی گرجستان محبوب است.
ماتس ونیس سوپی (მაწვნის სუპი): سوپی که به‌طور عمده از ماتس اونی درست می‌شود.
پوریس کارچُ (პურის ხარჩო): سوپی که از نان درست می‌شود، سرچشمه آن در کارتلی است.
شِچامَندی (შეჭამანდი): دسته‌های مختلفی سوپ که توسط تعدادی مواد غذایی درست می‌شود، به‌طور عمده در کارتلی تهیه می‌شوند. این سوپ‌ها می‌توانند از مواد غذایی اسفناج، پنیرک، سیر، زغال‌اخته، دانه‌ها، ترشک درشت، خلر صورتی و مواد غذایی دیگری درست شوند.
ماهی

اگر چه غذاهای گرجی ارتباط زیادی با ماهی ندارند، هنوز هم بعضی از غذاها که به‌طور عمده از قزل‌آلا، گربه‌ماهی‌سانان و کپور تهیه می‌شوند، وجود دارند:
کلماخی تَرخونیت (კალმახი ტარხუნით): قزل آلای سرخ شده با ترخون.
کلماخیس کوبدَری (კალმახის კუბდარი): کوبدری که با گوشت قزل‌آلا خرد شده، پیاز، گشنیز و آجیکا پر شده است.
کاپچونی مخودی (ქაფჩონი მჭკუდი): نان ذرت با ماهی آنچوی که توسط لازها در آجارستان تهیه می‌شود.
کِپالی (კეფალი): کفال راه‌راه سرخ شده.
کیبُ کیندزیت (კიბო ქინძით): شاه میگو پخته شده همراه با گشنیز.
کیبُ مُخارشولی (მოხარშული კიბო): شاه میگوی آب‌پز.
کیبُ تتری غوینیت (კიბო თეთრი ღვინით): شاه میگوی پخته شده در شراب سفید.
گوشت

محبوبترین غذاهای گوشتی گرجستان شامل:
آبگوشت بزباش، آبگوشتی از گوشت بره با نخود، شاه‌بلوط و گوجه فرنگی.
خاش (ხაში): اجزای مختلف گاو و گوسفند که درون عصاره خودشان، پخته می‌شود.
خینکالی (ხინკალი): خمیرهایی که با گوشت گاو، خوک یا بره (در منطقهٔ مسختی با گوشت غاز پر می‌شوند) به همراه گیاهان شرق گرجستان پر شده‌اند.
کبابی (ქაბაბი): گوشتی که بر روی آتش کباب شده است و به همراه دانه‌های انار ارائه می‌شود.
چاناخی (ჩანახი): خورشی که از گوشت بره و گوجه‌فرنگی تهیه شده است.
کوپاتی (კუპატი): سوسیس سرخ‌شده‌ای که از خوک تهیه شده است.
ساتسیوی (საცივი): گوشت ماکیان که در سس گردو آمیخته شده است.
سس و ادویه

سس و ادویه‌های رایج در غذاهای گرجی عبارت هستند از:
آجیکا، عصاره یا سس ادویه دار که با چاشنی فلفل چیلی تند همراه است.
غذای گیاهی

آجاپ صندلی، غذایی که با گیاهانی همانند بادمجان، سیب زمینی، گوجه فرنگی، پیاز و سبزیجات درست می‌شود.
دسرها

چورچخلا (ჩურჩხელა)، آب‌نباتی که از مخلوط آب انگور و آرد و گردو تهیه می‌شود. خاستگاه آن در استان کاختی است.
پلاموشی (ფელამუში)، دسری که از آب انگور و آرد تهیه می‌شود و خوراکی مشابه حلیم‌فرنگی شیرین می‌باشد.
آجاپصندلی
خاچاپوری
پنیر سولگونی
چاکاپولی
پارسیان زنجان

نقشه Maunsell، نقشه قوم‌نگاری انگلستان پیش از جنگ جهانی اول زبان ایرانی مردم استان زنجان مشخص شده‌است
اقوام مشخص شده (لرها، تات‌ها)
پارسیان زنجان گروهی از مردمان پارسی‌زبان هستند که در استان زنجان و نواحی شهرستان ابهر، شهرستان طارم و شهرستان ایجرود زندگی می‌کنند. زبان پارسی میانه پیش از گسترش زبان ترکی در سراسر این استان گویشور داشته‌است، اما امروزه به دلیل تُرک‌سازی، گسترهٔ آن محدود شده‌است. زبان تاتی از بخشی از شمال طارم علیا دامنهٔ کوه البرز برجای مانده‌است، در حدود ۸ روستا (چرزه، باکلور، جمال آباد، قسمتی از آبادی هزارود، بندرگاه، سیاورود، نوکیان، قوهیجان) تات هستند و مردم روستاهای سفید کمر، سعید آباد علیا، سعید آباد سفلی و خوئین در شهرستان ایجرود نیز به زبان تاتی سخن می‌گویند. همچنین مردم دهستان درسجین از توابع شهرستان ابهر نیز به زبان لری بختیاری سخن می‌گویند، که شامل روستاهای خلیفه حصار و میلان، شیورین، آقچه کند، ارکین و درسجین می‌باشد.
فهرست روستاها استان زنجان

خلیفه حصار و میلان
شیورین
درسجین
ارکین
آقچه کند
خوئین
سفید کمر
سعید آباد سفلی
سعید آباد علیا
قوهیجان
نوکیان
سیاورود
بندرگاه
هزارود
چرزه
شیخ جابر
گرنه
تاتی با توجه به اینکه یکی از زبان‌های ایرانی شمال غربی است بیشترین نزدیکی را به زبان‌های کردی، گورانی، زازاکی، تالشی، گیلکی، مازندرانی و بلوچی دارد.
نظرات بسیاری در مورد ریشه تاتی داده شده‌است. برخی به شباهت‌های تاتی با اوستایی و برخی نیز به شباهت‌ها و پیوندهای تاتی با پارتی اشاره داشته‌اند. برخی نیز تاتی را به همراه تالشی، مازندرانی، گیلکی و کردی-گورانی، بازمانده‌های زبان مادی کهن دانسته‌اند. دیاکونوف در این‌باره می‌گوید:
«در زمان حاضر هم تات‌ها و تالشان و گلیک‌ها و مازندرانی‌ها به زبان‌هایی سخن می‌گویند که خود بقایای زبان هندواروپائی می‌باشد که در آغاز زبان ماد شرقی بوده‌است. امتیاز ویژه این زبان‌ها کهنه‌گی و مهجوری ترکیب اصوات می‌باشد که با زبان پارسی تفاوت داشته و با مادی، پارتی و اوستایی مناسبت دارد.»