زبان اویغوری
صرف و دستور زبان > ضمیرها

ضمیرهای شخصی در اویغوری یا تنها و مستقل هستند، که به مانند اسم‌ها حالات مختلف به خود می‌گیرند و صرف می‌شوند، یا پسوند هستند.
|  | من | تو (عامیانه) | شما (مفرد محترمانه) ‍‍ | شما (مفرد ارج‌نهادانه) | او | ما | شماها (جمع بی‌ادبانه) | شماها (جمع عامیانه) | شمایان (جمع محترمانه) | آن‌ها |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| اسمی (باش كېلىش) | مەن | سەن | سىز | ‌ سىلى | ئۇ | بىز | سەنلەر | سىلەر | ‌ سىزلەر | ئۇلار |
| مفعولی (چۈشۈم كېلىش) | مېنى | سېنى | سىزنى | سىلىنى | ئۇنى | بىزنى | سەنلەرنى | سىلەرنى | سىزلەرنى | ئۇلارنى |
| مالکیت (ئىگىلىك كېلىش) | مېنىڭ | سېنىڭ | سىزنىڭ | سىلىنىڭ | ئۇنىڭ | بىزنىڭ | سەنلەرنىڭ | سىلەرنىڭ | سىزلەرنىڭ | ئۇلارنىڭ |
| متممی (يۆنىلىش كېلىش) | ماڭا | ساڭا | سىزگە | سىلىگە | ئۇنىڭغا | بىزگە | سەنلەرگە | سىلەرگە | سىزلەرگە | ئۇلارغا |
| مکانی (ئورۇن كېلىش) | مەندە | سەندە | سىزدە | ‌ سىلىدە | ئۇنىڭدا | بىزدە | سەنلەردە | سىلەردە | ‌ سىزلەردە | ئۇلاردا |
| افتراقی (چىقىش كېلىش) | مەندىن | سەندىن | سىزدىن | ‌ سىلىدىن | ئۇنىڭدىن | بىزدىن | سەنلەردىن | سىلەردىن | ‌ سىزلەردىن | ئۇلاردىن |
| مکانی-کیفیتی (ئورۇن-بەلگە كېلىش) | مەندىكى | سەندىكى | سىزدىكى | ‌ سىلىدىكى | ئۇنىڭدىكى | بىزدىكى | سەنلەردىكى | سىلەردىكى | ‌ سىزلەردىكى | ئۇلاردىكى |
| محدودیتی (چەك كېلىش) | مەنگىچە | سەنگىچە | سىزگىچە | ‌ سىلىگىچە | ئۇنىڭگىچە | بىزگىچە | سەنلەرگىچە | سىلەرگىچە | ‌ سىزلەرگىچە | ئۇلارگىچە |
| تشابهی (ئوخشاتما كېلىش) | مەندەك | سەندەك | سىزدەك | ‌ سىلىدەك | ئۇنىڭداك | بىزدەك | سەنلەردەك | سىلەردەك | ‌ سىزلەردەك | ئۇلاردەك |
| معادلی (تەڭلەشتۈرمە كېلىش) | مەنچىلىك | سەنچىلىك | سىزچىلىك | ‌ سىلىچىلىك | ئۇنىڭچىلىك | بىزچىلىك | سەنلەرچىلىك | سىلەرچىلىك | ‌ سىزلەرچىلىك | ئۇلارچىلىك |
| وابستگی (ۋەكىللىك كېلىش) | مېنىڭكى | سېنىڭكى | سىزنىڭكى | سىلىنىڭكى | ئۇنىڭكى | بىزنىڭكى | سەنلەرنىڭكى | سىلەرنىڭكى | سىزلەرنىڭكى | ئۇلارنىڭكى |
|  | ضمیر | پسوند مالکیتی | پسوند فعل ماضی | پسوند فعل مضارع | ضمیر خودی |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| من (اول شخص مفرد) | مەن | -ـم / -ـىم / -ـۇم / -ـۈم | -ـدىم / -ـتىم / -ـدۇم / -ـتۇم / -ـدۈم / -ـتۈم | -ـمەن | ئۆزۈم |
| تو (دوم شخص مفرد عامیانه) | سەن | -ـڭ / -ـىڭ / -ـۇڭ / -ـۈڭ | -ـدىڭ / -ـتىڭ / -ـدۇڭ / -ـتۇڭ / -ـدۈڭ / -ـتۈڭ | -ـسەن | ئۆزۈڭ |
| شما (دوم شخص مفرد محترمانه) ‍‍ | سىز | -ـڭىز / -ـىڭىز | -ـدىڭىز / -ـتىڭىز | -ـسىز | ئۆزىڭىز |
| شما (دوم شخص مفرد ارج‌نهادانه) | سىلى | -ـلىرى | -ـدىلا / -ـتىلا | -ـلا | ئۆزلىرى |
| او (سوم شخص مفرد) | ئۇ | -ـى / -ـسى | -ـدی / -ـتى | -ـدۇ | ئۆزى |
| ما (اول شخص جمع) | بىز | -ـمىز / -ـىمىز | -ـدۇق / -ـتۇق | -ـمىز | ئۆزىمىز |
| شماها (دوم شخص جمع عامیانه) | سىلەر | -ـڭلار / -ـىڭلار / -ـۇڭلار / -ـۈڭلار | -ـدىڭلار / -ـتىڭلار / -ـدۇڭلار / -ـتۇڭلار / -ـدۈڭلار / -ـتۈڭلار | -ـسىلەر | ئۆزۈڭلار |
| شمایان (دوم شخص جمع محترمانه) | سىزلەر | -ـڭىزلار / --ـڭىزلەر / -ـىڭىزلار / -ـىڭىزلەر | -ـدىڭىز / -ـتىڭىز | -ـسىز | ئۆزلىرى |
| آن‌ها (سوم شخص جمع) | ئۇلار | -ـى / -ـسى | -ـدی / -ـتى | -ـدۇ | ئۆزلىرى |
|  | این | آن | ‌ آن (چیزِ دورتر) | این (خاص) | آن (خاص) | ‌ آن (چیزِ دورتر) (خاص) | این ‌(از پیش معین) | آن ‌(از پیش معین) | این (دقیق‌تر) | آن (دقیق‌تر) | این‌ها |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| اسمی | بۇ | ئۇ | شۇ | ماۋۇ | ئاۋۇ | ئەشۇ | مۇشۇ | ئاشۇ | مەشە | ئەشە | بۇلار |
| مفعولی | بۇنى | ئۇنى | شۇنى | ماۋۇنى | ئاۋۇنى | ئەشۇنى | مۇشۇنى | ئاشۇنى | مەشەنى | ئەشەنى | بۇلارنى |
| مالکیت | بۇنىڭ | ئۇنىڭ | شۇنىڭ | ماۋۇنىڭ | ئاۋۇنىڭ | ئەشۇنىڭ | مۇشۇنىڭ | ئاشۇنىڭ | مەشەنىڭ | ئەشەنىڭ | بۇلارنىڭ |
| متممی | بۇنىڭغا | ئۇنىڭغا | شۇنىڭغا | ماۋۇنىڭغا | ئاۋۇنىڭغا | ئەشۇنىڭغا | مۇشۇنىڭغا | ئاشۇنىڭغا | مەشەنىڭغا | ئەشەنىڭغا | بۇلارغا |
| مکانی | بۇنىڭدا | ئۇنىڭدا | شۇنىڭدا | ماۋۇنىڭدا | ئاۋۇنىڭدا | ئەشۇنىڭدا | مۇشۇنىڭدا | ئاشۇنىڭدا | مەشەنىڭدا | ئەشەنىڭدا | بۇلاردا |
| افتراقی | بۇنىڭدىن | ئۇنىڭدىن | شۇنىڭدىن | ماۋۇنىڭدىن | ئاۋۇنىڭدىن | ئەشۇنىڭدىن | مۇشۇنىڭدىن | ئاشۇنىڭدىن | مەشەنىڭدىن | ئەشەنىڭدىن | بۇلاردىن |