stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
اسماعیل سعادت
جوایز

برنده جایزه بهترین ترجمه برای ترجمه کتاب «زن‍دگ‍ی م‍ی‍ک‍ل آن‍ژ» در سال ۱۳۳۴ و در همان سال مجله سخن که بنیان‌گذارش پرویز ناتل خانلری بود، جایزه ممتاز خود را به این کتاب اهدا کرد.
دریافت نشان درجه یک دانش به‌عنوان برگزیده فرهنگستان زبان و ادب فارسی.
برنده جایزهٔ کتاب سال جمهوری اسلامی ایران در نوزدهمین دوره کتاب سال برای ترجمه کتاب «در آسمان»
آثار

اسماعیل سعادت علاوه بر سرپرستی دانشنامهٔ زبان و ادب فارسی، کتاب‌های زیر را بیشتر از زبان فرانسه به فارسی برگردانده است:
آثار > تألیف

جای پای ایام: مجموعهٔ مقالات دربارهٔ ادبیات و فلسفه (تألیف و ترجمه)، تهران: انتشارات فرهنگ جاوید، به‌زودی.
آثار > ترجمه

تلخکامی‌های سوفی، سوفی، کنتس دو سگور، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۴۲؛ ان‍ت‍ش‍ارات ع‍ل‍م‍ی و ف‍ره‍ن‍گ‍ی‏‫‏، ۱۳۷۵.
ایزابل، آندره ژید، سازمان کتاب‌های جیبی‏‫‏‫، ۱۳۴۳؛ ان‍ت‍ش‍ارات ع‍ل‍م‍ی و ف‍ره‍ن‍گ‍ی، ۱۳۸۲؛ تهران: فرهنگ جاوید، ۱۳۹۹.
زن‍دگ‍ی م‍ی‍ک‍ل آن‍ژ، روم‍ن رولان، نیل‏‫، ۱۳۳۴، سازمان کتاب‌های جیبی‏‫، ۱۳۴۶؛ ن‍گ‍اه، ۱۳۶۳؛ انتشارات ع‍ل‍م‍ی و ف‍ره‍ن‍گ‍ی، ۱۳۸۵.
کشفیات نوین در روان‌پزشکی، کلیفورد آلن، ب‍ن‍گ‍اه ت‍رج‍م‍ه و ن‍ش‍ر ک‍ت‍اب، ۱۳۴۷؛ تجدید چاپ با عنوان پ‍ی‍ش‍گ‍ام‍ان روان‍پ‍زش‍ک‍ی‌، ان‍ت‍ش‍ارات ع‍ل‍م‍ی و ف‍ره‍ن‍گ‍ی‌‬، ۱۳۶۶.
شیر و جادوگر، سی. اس. لوئیس، انتشارات امیرکبیر، ۱۳۴۹.
عصر بدگمانی: گف‍ت‍ارهایی درب‍اره رم‍ان‌، ناتالی ساروت، نگاه، ۱۳۶۴؛ کتاب پرواز‏‫، ۱۳۸۱؛ انتشارات فرهنگ جاوید، به‌زودی.
م‍ی‍ک‍روب‌ها، آی‍زاک آس‍ی‍م‍وف، ف‍اطم‍ی، ۱۳۶۴.
ان‍رژی‌، آی‍زاک آس‍ی‍م‍وف، ف‍اطم‍ی، ۱۳۶۵.
اخلاق، جورج ادوارد مور، ان‍ت‍ش‍ارات ع‍ل‍م‍ی و ف‍ره‍ن‍گ‍ی‏‫، ۱۳۶۶.
بخشی از سیر فلسفه در جهان اسلام (ترجمه از انگلیسی)، ماجد فخری، ۱۳۷۲.
از وولف تا کانت، بخش اول از جلد ششم تاریخ فلسفه (ترجمه از انگلیسی)، فردریک کاپلستون، ۱۳۷۲.
کتاب تفسیر قرآنی و زبان عرفانی، پل لویا، م‍رک‍ز ن‍ش‍ر دان‍ش‍گ‍اه‍ی، ۱۳۷۳.
مونتنی (ترجمه از انگلیسی)، پیتر برک، طرح نو، ۱۳۷۳؛ تجدید چاپ با عنوان اندیشهٔ مونتنی، انتشارات فرهنگ جاوید، ۱۳۹۷.
س‍رود ن‍ی‍ب‍ل‍ون‍گ‍ن‌ (افسانهٔ مشهور ژرمنی سروده شاعر اتریشی ناشناس در اوایل سده سیزدهم میلادی)، س‍روش، ۱۳۷۴.
رس‍ال‍ه در اص‍لاح ف‍اه‍م‍ه و ب‍ه‍ت‍ری‍ن راه ب‍رای رس‍ی‍دن ب‍ه‍. ش‍ن‍اخ‍ت ح‍ق‍ی‍ق‍ی چ‍ی‍زه‍ا، اسپینوزا، م‍رک‍ز ن‍ش‍ر دان‍ش‍گ‍اه‍ی، ۱۳۷۴.
اسپینوزا (ترجمه از انگلیسی)، راجر اسکروتن، طرح نو، ۱۳۷۶؛ تجدید چاپ با عنوان اندیشهٔ اسپینوزا، انتشارات فرهنگ جاوید، ۱۳۹۹.
در کون و فساد، ارسطو، م‍رک‍ز ن‍ش‍ر دان‍ش‍گ‍اه‍ی‏‫، ۱۳۷۷.
در آسمان، ارسطو، انتشارات هرمس، ۱۳۷۹.
ژان غرغرو، ژان خنده‌رو، سوفی، کنتس دو سگور، انتشارات هرمس، ۱۳۸۱.
مسئلهٔ اختیار در تفکّر اسلامی و پاسخ معتزله به آن، شیخ بوعمران، انتشارات هرمس، ۱۳۸۲.
تاریخ فلسفه: س هفدهم، امیل بریه، انتشارات هرمس، ۱۳۸۵.
آثار علوی، ارسطو، انتشارات هرمس، ‏‫‏۱۳۸۸.
تاریخ فلسفه: قرن هجدهم، امیل بریه، انتشارات هرمس، ۱۳۹۰.
خطابه، ارسطو، انتشارات هرمس، ۱۳۹۲.
گفتارهایی دربارهٔ رسالت دانشمند، یوهان گوتلیب فیشته، انتشارات فرهنگ جاوید، ۱۳۹۵.
تاریخ فلسفه: قرن نوزدهم، دورهٔ نظام‌ها (۱۸۰۰–۱۸۵۰)، امیل بریه، انتشارات هرمس، ۱۳۹۷.
آثار > مصاحبه

«مروارید اندیشه: مصاحبه تاریخ شفاهی با استاد اسماعیل سعادت»، مصاحبه، تدوین و تحقیق پیمانه صالحی، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران‏‫، ۱۳۹۶.
محمد شفیق همدم

| محمد شفیق همدم | محمد شفیق همدم |
| --- | --- |
محمد شفیق همدم پرترهٔ رسمی، ۲۰۲۲: محمد شفیق همدم پرترهٔ رسمی، ۲۰۲۲
زادهٔ: ۱۹۸۱ ‏(۴۴ سال) ولایت لغمان
ملیت: افغانستان
سازمان: شبکه مبارزه با فساد اداری افغانستان
شناخته‌شده برای: فعال سیاسی فعال حقوق بشر
وبگاه: http://www.aacn.af
محمد شفیق همدم (زادهٔ ۱۹۸۱) روزنامه‌نگار، و فعال حقوق بشر اهل افغانستان است. او در سال ۲۰۱۳ نامزد دریافت جایزه صلح نوبل شده بود.
همدم مشاور ارشد ناتو در امور دیپلوماسی، مشاور پنتاگون یا وزارت دفاع آمریکا، معاون مشاور ارشد رئیس‌جمهور افغانستان، مشاور صندوق بین‌المللی پول یا ای ایم ایف و اینک در سکتور خصوصی مصروف مدیریت برنامه‌های امنیت سایبری است.
تحصیلات

آقای همدم در کنار علوم عصری تفسیر، حدیث، فقه، عقاید و علوم اسلامی را از علمای جید کشور آموخته، تحصیلات ثانوی تا معادل لیسانس خویش را در داخل کشور و تحصیلات عالی اش را در آمریکا و اروپا به پایان رسانید. او در روابط و امنیت بین‌الدول تخصص خویش را از دانشگاه جورج مارشال در آلمان، تصدیق رهبری و مدیریت را از دانشگاه هارورد در آمریکا و ماستری در حکومت‌داری و امنیت ملی را از انستیتوت سیاست جهان از واشینگتن دی سی به درجه اعلی بدست آورده‌است. او ماستری انجنیری امنیت سایبری را از دانشگاه جورج واشینگتن به درجه اعلی به دست آورده‌است. او به لسان‌های پارسی دری، فارسی، پشتو، انگلیسی، اردو و عربی تسلط دارد.
سوابق سیاسی

در کنار مصروفت‌هایش آقای همدم به حیث یک رضا کار، فعال مدنی و سیاسی مؤسس چندین نهادهای ملی و بین‌المللی به شمول شبکه افغانی مبارزه با فساد، دیده‌بان مبارزه با فساد، ایتلاف جهانی زنان علیه فساد و شورای انکشافی افغانستان و آمریکا است. آقای همدم از سال ۲۰۰۱ تا سال‌های ۲۰۰۴ در نهادی‌های بین‌المللی و مدنی در عرصه‌های ارتقای ظرفیت، مبارزه با فساد، و پروژه‌های خلع سلاح گروه‌های مسلح غیرمسئول ایفای وظیفه نموده و از سال ۲۰۰۴ تا سال ۲۰۱۴ با پیمان آتلانتیک شمالی ناتو در عرصه‌های امنیت، فرهنگ، سیاست و دیپلماسی به حیث مشاور ارشد این پیمان ایفای وظیفه نموده‌است.
آقای همدم متخصص حکومت‌داری و امنیت ملی است که بیش از یک و نیم دهه بدین سو در نهادهای ملی و بین‌المللی در آسیا، اروپا و آمریکا مصروف خدمت است. او فعالیت‌های مدنی و سیاسی‌اش را از ایام متعلمی و دانشجویی آغاز نموده به حیث یک عضو فعال جامعه از نوجوانی تا حال در عرصه‌های اصلاحات، عدالت، حکومت‌داری و امنیت با نهادها مدنی، حکومتی، رسانهها، سکتور خصوصی، نهادهای آکادمیک، سازمان‌های جهانی به شمول پیمان ناتو، پروژه‌های سازمان ملل متحد[پیوند مرده] ایفای وظیفه نموده‌است.
در کنار عضویت در چندین نهادهای ملی و بین‌المللی آقای همدم عضو ایتلاف جهانی مبارزه با فساد و عضو مرکز صلح هیروشیما در توکیو است. فعلاً آقای همدم در دانشگاه میرلند ایالات متحده آمریکا بحیث پژوهشگر و کارشناس مصروف کار است. قبل از آن بحیث معاون مشاوریت ارشد رئیس‌جمهور در امور ملل متحد ایفای وظیفه می‌نمود.
او به‌جز از سفرهای رسمی و آکادمیک تمام عمرش را در افغانستان سپری نموده و در دها نشست‌های ملی و بین‌المللی در آسیا، اروپا، آفریقا و آمریکا به شمول کنفرانس‌های هالند، فرانسه، بلژیک، لندن، شیکاگو[پیوند مرده]، کنفرانس دوم بن و در ده‌ها کنفرانس روسای کشورهای عضو ناتو، کنفرانس‌های وزرای دفاع، خارجه و لوی درستیزان کشورهای عضو ناتو به نمایندگی از افغانستان اشتراک ورزیده‌است. او برای دادخواهی و آگاهی سیاسیون در مورد مشکلات افغانستان در پارلمان اتحادیه اروپا، برای اعضای پارلمان کشورهای عضو ناتو، سناتوران ایالات‌متحده آمریکا و کمیسیون‌های پارلمان افغانستان نشست‌ها و سخنرانی‌های متعدد داشته‌است.
آثار چاپی و مقاله‌ها

آقای همدم به حیث یک پژوهشگر، مبصر و آگاه امور سیاسی و بین‌المللی در مورد اوضاع جاری افغانستان و جهان ده‌ها مقاله نوشته، که مقاله‌ها و مصاحبه‌های[پیوند مرده] ایشان به زبان‌های دری، پشتو، انگلیسی، عربی، فرانسوی، آلمانی، هسپانوی، روسی و دیگر لسان‌های بزرگ جهان توسط رسانه‌های معتبر جهان چون واشینگتن پوست، هافینگتن پوست، دیپلومات، دی حیل، فارن پالیسی اوپن تینک تنک، ژورنال ناتو و دها رسانه‌های معتبر جهان نشر شده‌است. او نویسنده امورسیاسی روزنامه هافینگتن پوست بوده و بحث کارشناس امور سیاسی و روابط بین‌المللی با رسانه‌های چون الجزیره، بی‌بی‌سی، آزادی، طلوع نیوز، آریانا نیوز، تلویزیون یک و دیگر رسانه بصورت متواتر همکار است.
ایشان در کنار ده‌ها تقدیرنامهها و جوایز جهانی توسط جامعه آسیا در سال ۲۰۱۲ منحیث بیست‌ویک رهبر آسیا برگزیده شدند و نخستین افغان هستند که نامزد جایزه نوبل[پیوند مرده] سال ۲۰۱۳ بودند.
ارگ علیشاه

| ارگ علیشاه (بقایای مسجد علیشاه) | ارگ علیشاه (بقایای مسجد علیشاه) |
| --- | --- |
نام: ارگ علیشاه (بقایای مسجد علیشاه)
کشور: ایران
استان: آذربایجان شرقی
شهرستان: تبریز
اطلاعات اثر: اطلاعات اثر
دورهٔ ساخت اثر: ایلخانی بین سال‌های ۷۱۸ تا ۷۳۹ هجری قمری
اطلاعات ثبتی: اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت: ۱۷۰
تاریخ ثبت ملی: ۱۵ دی ۱۳۱۰
ارگ علیشاه (بقایای مسجد علیشاه) (منتسب به تاج‌الدین علیشاه جیلانی: وزیر سلطان محمد خدابنده و سلطان ابوسعید ایلخانی) به بازمانده‌های ایوان جنوبی مسجد علیشاه در شهر تبریز گفته می‌شود. این اثر در تاریخ ۱۵ دی ۱۳۱۰ با شمارهٔ ثبت ۱۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
بنای نخستین ارگ به دورهٔ ایلخانان در اوایل سدهٔ هشتم هجری قمری بازمی‌گردد که بنای بزرگ ناتمامی با هدف اولیهٔ ساخت مسجد ساخته شد. در سال‌های بعد با استفاده از دیواره‌های به جا مانده از بنای نخستین مسجد، قلعه‌ای نظامی به جای آن ساخته شد که سال‌ها به عنوان باروی نظامی و بخش جنوبی دیوار شهر مورد استفاده قرار گرفته‌است. استفاده از این بنا به عنوان قلعهٔ نظامی به ویژه در دوران قاجار تا پایان حکومت خودمختار آذربایجان مشهود بوده‌است. در زمان حکمرانی سلسلهٔ قاجار با افزودن پیوست‌های گوناگون از جمله کارخانه ریخته‌گری توپ، عمارت کلاه فرنگی و ساختمان سربازخانه بنای نظامی تکمیل شد. بخش‌های اضافه شده به دیوارهای نخستین، در دوران پهلوی تخریب شد و بخش‌هایی نیز در دوران پس از انقلاب تخریب گردید.
امروزه تنها دیوارهٔ جنوبی ارگ پا بر جا مانده‌است که در ساعاتی از روز برای بازدید عموم آزاد است. محوطهٔ اطراف ارگ در دهه‌های پس از انقلاب دستخوش تغییرات زیادی شد که برای احداث مصلی در نظر گرفته شد. در فضای پیرامون ارگ مسجد بزرگی بنام مصلی بزرگ تبریز بنا شده که بخشی از فضای دیداری ارگ را تهدید کرده. از این مصلی در مراسمات گوناگون دولتی و در روزهای جمعه برای برگزاری نماز جمعه استفاده می‌شود.
تاریخچه > بنای اولیه

بنای نخستین ارگ در میان سال‌های ۷۱۸ تا ۷۳۹ هجری قمری با هدف ساخت آرامگاه بزرگی در صحن مسجد علیشاه تبریز در هنگام وزارت علیشاه انجام شد. با فروریختن سقف بنا به هنگام ساخت و با مرگ علیشاه ادامه ساخت بنا در آن زمان متوقف شد. با آغاز جنگ‌های ایران و روسیه در سال‌های ۱۸۰۴–۱۸۲۴ و جنگ ایران و انگلیس در ۱۸۵۷ این بنا و محوطه پیرامون آن به سرعت به ارگی نظامی تغییر کاربری داده‌شد. به فرمان عباس میرزا ولیعهد قاجار سربازخانه، ستاد فرماندهی جنگ ارتش ایران، و کارخانه ریخته‌گری و توپ ریزی در محوطه ارگ علیشاه ساخته شد. همچنین در دوره قاجار عمارت کلاه فرنگی نیز در همین محوطه ساخته شد. محوطه ارگ تبریز در دوران مختلف قاجار به عنوان بخشی از برج و باروی شهر و همچنین محل انبار مهمات نظامی استفاده شده‌است. این سازه 28 متر ارتفاع دارد.
خرابه‌های ارگ علیشاه، سال ۱۸۴۰
طرحوارهٔ ارگ علیشاه، سال ۱۸۸۷
ارگ علیشاه در دورهٔ قاجار
پرچم ایالات متحده بر فراز کنسولگری آمریکا در نزدیکی ارگ علیشاه، سال ۱۹۱۱
ارگ علیشاه، دورهٔ قاجار
تاریخچه > پس از مشروطه

در دوران پس از مشروطه و با هجوم روس‌ها مردم تبریز به دفاع در برابر تهاجم پرداختند. در این زمان ارگ نقطه تمرکز مدافعان تبریزی بود. آن‌ها توپی را نیز به بالای ارگ انتقال داده بودند تا در دفاع از مواضع خود از آن استفاده نمایند. با سقوط تبریز و به هنگام اشغال تبریز بدست نیروهای روس در سال ۱۲۹۰ روس‌ها دیوار ارگ را به توپ بستند. پس از اشغال نیز به علت بی‌مبالاتی روس‌ها در جابجایی گلوله‌های توپ آتش بخشی از برج و باروی ارگ را فرا گرفت.
پرچم روسیه بر فراز ارگ علیشاه، پس از اشغال تبریز توسط روس‌ها (۱۹۱۱)
آتش‌سوزی در ارگ علیشاه بر اثر بی‌مبالاتی روس‌ها هنگام جابه‌جایی گلوله توپ
در دوران مشروطه و پس از آن در محوطهٔ ارگ، بناهای دیگری شامل مدرسهٔ نجات، یکی از نخستین مدارس سبک مدرن ایران، و سالن تئاتر شیر و خورشید ساخته شده بود. در دوران پهلوی با تخریب پیوست‌ها زمان قاجار پارک باغ ملت در محوطه جنوبی ارگ ساخته شد. بنای ارگ علیشاه و محوطهٔ باستانی آن در ۱۵ دی ۱۳۱۰ خورشیدی به شمارهٔ ۱۷۰ در فهرست آثار ملی ایران به‌ثبت رسیده‌است و نقشهٔ حریم استحفاظی قانونی و ضوابط حفاظتی آن در نشست ۲۹ خرداد ۱۳۵۷ شورای حفاظت آثار تاریخی ادارهٔ کل حفاظت آثار تاریخی مشخص و مورد تأیید اعضا قرار گرفته‌است.
تاریخچه > پهلوی

در سال ۱۳۱۰ حصار و باروهای قاجاری ارگ تخریب شد و این بنا در تاریخ ۱۵ دی ۱۳۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید. بین سال‌های ۱۳۵۳ تا ۱۳۵۷ بیشتر سازه‌های قاجاری بنا به بهانهٔ ایجاد فضای سبز تخریب شد.
دیوارهای جنوبی ارگ، پیش از تخریب آن‌ها
پلان بازسازی محوطهٔ ارگ علیشاه، دورهٔ پهلوی
نمای ارگ و باغ ملت پس از تخریب دیوارهای جنوبی ارگ جهت ساخت پارک ملت، اواخر دورهٔ پهلوی دوم
تاریخچه > جمهوری اسلامی

در سال ۱۳۶۰ به بهانه تأسیس مصلای نماز جمعه، دیوار شمالی عهد ایلخانی ارگ و به همراه پلکان قاجاری ارگ توسط جهاد سازندگی با استفاده از بولدوزر و مواد منفجره تخریب شد. در سال ۱۳۷۶ مجری طرح مصلای جدید تبریز در محدوده بنای ارگ اقدام به خاکبرداری عمیق در محدوده شرقی ارگ با استفاده از ماشین‌آلات سنگین نمودند. در نتیجه این خاکبرداری بازمانده‌های زیرساخت‌های مسجد ارگ علیشاه نابود شد. در بازسازی ارگ مابین سال‌های ۱۳۷۹ تا ۱۳۹۱ توسط سازمان میراث فرهنگی ایران باقی‌مانده علایم و نشانه‌های مربوط به ساخت و ساز دوران قاجار از این بنا زدوده شد.
امروزه تنها بخشی از دیوارهای عظیم و محراب بسیار بلند شبستان جنوبی این مسجد برجای مانده‌است. همین بنای باقی‌مانده از ارگ نیز تحت تأثیر بنای مصلی جدید که با بلندایی بیشتر از میزان پیش‌بینی شده در طرح حفاظت ارگ ساخته شده قرار دارد. بازمانده‌های ارگ حاکی از وجود یک ایوان به پهنای ۳۰٬۱۵ متر و جرز و دیوارهای کناری به ضخامت ۱۰٬۴۰ متر و پی‌ها و فونداسیونی ژرف و حجیم متناسب سازه‌های بالایی و بلندای احتمالی بنا تا خط آغاز طاق استوانه‌ای ۲۵ متر (البته دقت رد تناسب سازه‌های اثر ۳۶ متر درست به‌نظر می‌رسد) بوده‌است.
نمای شمالی ارگ در روز
نمای جنوبی ارگ در شب
نمای جنوبی ارگ در روز
نمای شمالی ارگ در روز
نمای شمالی ارگ در روز
نمای ارگ در زمستان
نقل قول‌ها

ارگ یکی از بزرگ‌ترین سازه‌های شهر تبریز بود بازدیدکنندگان از شهر تبریز می‌توانستند دیوارهای باقی‌مانده ارک را از دور مشاهده کنند. همین باعث شده در گذر زمان بازدید کنندگان از شهر تبریز توجه ویژه‌ای به ارگ داشته باشند. نقل قول‌های زیادی دربارهٔ این اثر مطرح شده‌است که در بسیاری از آن‌ها از عظمت بنای ناتمام ارگ سخن رفته‌است و در برخی نیز اشاره‌ای به تونل‌های زیرزمینی طولانی (نقب‌ها) موجود در زیر این بنا شده‌است. چنین تونل‌هایی یا وجود خارجی ندارند یا امروزه اثری از آن‌ها نمانده‌است. پاره‌ای از نقل قول‌ها در ذیل آمده‌است:
نقل قول‌ها > حمدالله مستوفی

وزیر خواجه تاج‌الدین علی‌شاه جیلانی (فامنینی) در تبریز و در خارج محله نارمیان، مسجد جامع بزرگی ساخته که صحنش دویست گز در دویست گز و در صفحه‌ای بزرگ از ایوان کسری به مداین بزرگ‌تر، اما چون در عمارتش تعجیل کردند، فروآمد و در آن مسجد انواع تکلفات به تقدیم رسانیده‌اند و سنگ مرمر بی‌مقیسا در او به‌کار برده و شرح آن را زمان بسیار یابد.
نقل قول‌ها > شاردن

تعداد مساجد تبریز دویست و پنجاه است… مسجد علی‌شاه تقریباً بالتمام مخروبه و منهدم شده‌است. قسمت‌های سفلی که به گزاردن نماز افراد مردم اختصاص دارد و منارهٔ آن را که بسیار رفیع و بلند است، مرمت کرده‌اند. هنگام ورود از ایوان نخستین اثری که از تبریز مشاهده می‌شود، همین مناره‌است. چهارصد سال می‌شود که این مسجد را خواجه علی‌شاه بنا کرده‌است. مشارٌ‌الیه صدراعظم غازان خان شاهنشاه ایران که مقر سلطنتش تبریز بود و در همان‌جا نیز به خاک سپرده شده بوده‌است. هنوز هم مقبرهٔ وی در یک منار مخروبهٔ عظیمی که به نام او، منار «غازان خان» نامیده می‌شود، مشهود است.
نقل قول‌ها > شفیع جوادی

در زمان عباس میرزای قاجار این بنا به محل قورخانه و مخزن مهمات لشکر تبدیل یافت و به‌همین سبب نیز نام «ارگ» به آن دادند. از ارگ علی‌شاه اکنون ویرانه‌ای بیش نمانده‌است. بلندی ساختمان فعلی ۲۵–۲۶ متر و دهانهٔ محراب آن ۳۸ پا و ۶۹ پله بین دو دیوار از سمت خاور دارد که می‌توان به بالای بنا رفت. در زمان [رضاشاه] قسمتی از پهنهٔ اطراف آن را به صورت باغ و گردشگاه عمومی (باغ ملی) درآوردند و سالن نمایشی نیز در کنار آن بنا کردند. اخیراً نیز در برنامه‌های شهرداری تبریز این مسئله منظور شده و قرار است اطراف آن را به‌صورت میدان و خیابان وسعت بدهند؛ به‌طوری‌که بنای باقی‌مانده که نماد تبریز است، در وسط میدان قرار گیرد.
نقل قول‌ها > مجله هنر و مردم

وقتی که به کنار خیابان ارگ رسیدم دربش را باز دیدم همان جوی آبی که حمدالله مستوفی و ژان شاردن و دیگران از آن نام برده‌اند در وسط باغچهٔ بزرگی جلوی دیوار عظیم ارگ به‌چشم می‌خورد. زلال و روان و در دو سمتش درخت و چمن. به سمت چپ، ساختمانی بود که بر سردرش نوشته بود: «تئاتر آذربایجان». این قسمت را در زمان رضاشاه ساخته‌اند. روبه‌روی من صحنی بود میان سه دیوار که عظیم بالا رفته بود و سمت چپش ۶۹ پله با فاصله‌هایی بیش از ۲۰ سانتی‌متر که بالارفتن را دشوار می‌کرد و نفس را می‌راند. پله یک بار پیچ می‌خورد و بعد با همان فاصله می‌رسد به بالای دیوار. بلندی دیوار ۲۵ متر است و ضخامت آن حدود ۱۰ (دقیقاً ۱۰٬۴۰ متر) که شاید در گذشته با کاشی یا مرمر پوشیده بود؛ اما من که اثری از این دو ندیدم. دور سه دیوار را گشتم با جاهای قراردادن تفنگ که در اطراف دیدم به تمام بارویی عظیم به نظرم آمد و ظاهراً از زمان عباس میرزا که مسجد علی‌شاه را تبدیل به قورخانه و انبار مهمات کردند، همین شکل مورد استفاده را هم پیدا کرد؛ به شکلی که هیچ‌کس ممکن نیست از ۶۹ پلهٔ بنا بالا برود و در و دیوارها را بگردد و بگوید که این‌جا مسجد بوده‌است و نه یک قلعه مستحکم نظامی. دور دیوارها -از بالا- حفره‌های بزرگی دیدم که به دهانهٔ چاه‌مانندی و کبوتران چاهی را دیدم که در عمق این حفره‌ها آمد و شد می‌کردند. بعد به تحقیق دریافتم که این حفره‌ها آغاز راه‌های زیرزمینی و دالان‌های بسیار پهن و بلندی بوده که در زمان‌های مختلف -به‌ویژه در دورهٔ قاجاریه و در جریان انقلاب مشروطه و شاید هم در دورهٔ مغول و زمان‌های پس از آن- به نوان راه‌های مخفی برای فرار و رسیدن سریع از این‌جا به جاهای دیگر به‌کار می‌آمده‌اند.
نقل قول‌ها > احمد کسروی

غزوخان (عزت‌الله خان) از وضع آشفتهٔ دوران محمدعلی شاه بهره جسته و برای چپاول تبریز با مستبدان همکاری کرده و به تبریز حمله‌ور شده‌بود. آزادی‌خواهان هم از زیر همین نقب به پشت دشمن حمله کردند و پیروز شدند. در مسجد کبود تبریز پشت صحن دوم به دهانه‌ای برخوردم که دریافتم نقبی است که به ارگ علی‌شاه می‌رسد.
نقل قول‌ها > بیت‌الله جمالی

قسمتی از دانشسرای دختران تبریز که در محوطهٔ مسجد استاد و شاگرد سابق بنا شده‌است، چند سال پیش فرود می‌نشیند و گودال یا تونلی بزرگ نمایان می‌شود؛ اما برای آن‌که کاوش کنند، آن را پر کردند. احتمال می‌رود که تونل قسمتی از این را زیرزمینی بوده‌است؛ این راه به‌قدری بزرگ بود که می‌شد با درشکه از آن عبور کرد. پشت دیوار بلند ارگ تبریز در هر سه سمت ویرانه‌است با تکه باغی و خانه‌ای و مدرسه‌ای. دهانهٔ محراب ۳۸ پا است و ۶۹ پله که از آن بالا رفتیم. بین دو دیوار از سمت خاور ساخته شده‌است که در زمان سلطنت رضاشاه قسمتی از تپهٔ اطراف ارگ را به‌صورت باغ و گردشگاه عمومی درآوردند که ساختن سالن تئاتر آذربایجان هم در همین برنامه بوده‌است… به‌طوری‌که مشهود است در زیر ابن بنا، سه نقب یا دالان زیرزمینی وجود دارد که یک رشتهٔ آن از ارگ به شنب‌غازان و رشتهٔ دیگر به باغ‌میشهٔ فعلی -محل سابق ربع رشیدی- و رشته‌ای نیز از وسط بازار گذشته و پس از عبور از زیر رودخانهٔ آجی‌چای به حوالی فرودگاه می‌رسد.
نقل قول‌ها > علی‌اکبر سرفراز

بنای ارگ بنایی ناتمام است و به دو بخش قدیمی و جدید تقسیم می‌شود. بخش جدید توسط تاج‌الدین علی‌شاه به بخش قدیمی افزوده شده‌است. بخش قدیمی که در سال ۱۳۶۰ تخریب شد در شمال و بخش جدید در قسمت جنوبی که اکنون باقی‌مانده، ساخته شده‌است.
شونزی

| شونزی | شونزی |
| --- | --- |
پرتره خیالی از شونزی، دوره‌ی دودمان چینگ (۱۶۳۶–۱۹۱۲)، موزهٔ کاخ: پرتره خیالی از شونزی، دوره‌ی دودمان چینگ (۱۶۳۶–۱۹۱۲)، موزهٔ کاخ
نام هنگام تولد: شون کوانگ
زادهٔ: ۳۱۳ پیش از میلاد
درگذشت: ۲۳۸ پبش از میلاد (سن ۷۴–۷۵) چو, دودمان ژو
پیشینه علمی: پیشینه علمی
دانشجویان برجسته: هان فی زی, لی سی
 :  
شونزی، که با نام شون کوانگ متولد شد، یک فیلسوف چینی از کنفوسیوییسم در دوران پایانی دوره جنگ‌های دولتی بود. پس از پیشینیان خود کنفوسیوس و منسیوس، شونزی معمولاً به‌عنوان سومین فیلسوف بزرگ کنفوسیوسی از دوران باستان شناخته می‌شود. در زمان او، کنفوسیوسیسم با انتقادات قابل توجهی از سوی اندیشمندان تائوئیسم و موهیسم روبرو شده بود و شونزی به‌طور سنتی به‌عنوان یک ترکیب‌کننده از این سنت‌ها با اندیشه‌های اولیه کنفوسیوسی شناخته می‌شود. نتیجه این ترکیب، اصلاحی جامع و هماهنگ از کنفوسیوسیسم بود که برای توانایی رشد آن در دودمان هان و در طول تاریخ بعدی آسیای شرقی بسیار حیاتی بود. آثار او در کتاب شونزی جمع‌آوری شده و در وضعیت بسیار خوبی به‌دست ما رسیده است. برخلاف دیگر مجموعه‌های باستانی، اصالت نویسندگی این متون معمولاً قطعی است، اگرچه احتمالاً مورخ دودمان هان غربی لیو شیانگ آنها را به صورت فعلی سازماندهی کرده است.
شونزی در دولت ژائو متولد شد و در آکادمی جیکشیا، که در آن زمان یکی از معتبرترین آکادمی‌ها بود، تحصیل کرد و درباره هر یک از بزرگترین سنت‌های فلسفی زمان خود یاد گرفت. پس از فارغ‌التحصیلی، شونزی به چو سفر کرد و در آنجا شعر را آموخت و سپس به دولت چی برگشت و به‌عنوان معلمی برجسته در آکادمی شناخته شد. شاگردان او هان فی زی و لی سی هر کدام در زندگی سیاسی و علمی نقش مهمی ایفا کردند، هرچند برخی از نظرات لیگالیستی آنها با فلسفه او همخوانی نداشت. سایر شاگردان او نسخه‌ها و تفسیرهای مهمی از کلاسیک‌های کنفوسیوسی نوشتند. در اواخر عمرش، شونزی در دربار لرد چون‌شن خدمت کرد و پس از مرگ لرد چون‌شن درگذشت. جنگ‌های مداوم دوران او تأثیر عمیقی بر کار او گذاشت، همچنان که تعاملات او با رهبران و مشاهده سقوط دولت‌های مختلف نیز بر آثارش تأثیرگذار بود.
شونزی در آثار خود به ده‌ها نفر از دیگر متفکران پاسخ می‌دهد که اغلب به طور مستقیم آن‌ها را نام برده و انتقاد می‌کند. مفهوم معروف او که "طبیعت انسان شرور است" باعث شده است که بسیاری از مفسران او را در مقابل منتسیوس قرار دهند، کسی که باور داشت طبیعت انسان به طور ذاتی خوب است. هرچند مانند منتسیوس، شونزی نیز معتقد بود که آموزش و آیین‌ها کلید پرورش خود و به این ترتیب روش دور زدن طبیعت فاسد ذاتی انسان است. تعریف او از هر دو مفهوم، آموزش و آیین، مبهم بود و او به آموزش مادام‌العمر تأکید داشت و آیین‌ها را در هر جنبه‌ای از زندگی به کار می‌برد. دیگر موضوعات مهم شامل ترویج موسیقی و کاربرد دقیق اسامی است. هرچند او همچنان از حکما و خردمندان باستانی استناد می‌کرد، از دیگر فیلسوفان کنفوسیوسی تمایز می‌یافت زیرا بر الگوبرداری از حکمرانان اخیر تأکید می‌کرد، نه حکمرانان دوران باستان.
ساده‌سازی‌ها و سوءفهم‌های مکرر در مورد آموزه‌های شونزی، به‌ویژه دیدگاه او درباره طبیعت انسان، باعث شد که از دوره دینامیک تانگ به تدریج اندیشه‌های او رد و محکوم شود. با ظهور کنفوسیوسیسم جدید در قرن دهم، منتسیوس به تدریج بر شونزی غلبه یافت، به‌ویژه با انتخاب کتاب منتسیوس در چهار کتاب. از قرن بیستم به بعد، بازنگری در مکتب شونزی در شرق آسیا انجام شد که منجر به شناسایی تأثیر عمیق و اهمیت او در زمان خود و در دنیای امروز شد.
منابع و زمینه

اطلاعات دقیق درباره زندگی «شونزی» تقریباً وجود ندارد. با این حال، در مقایسه با کمبود اطلاعات در مورد بسیاری از فیلسوفان باستانی چین، اطلاعات معنادار و قابل‌توجهی درباره زندگی شونزی در دسترس است. چین‌شناس جان اچ. نابلاک می‌گوید منابع موجود "امکان بازسازی نه‌تنها خطوط کلی زندگی حرفه‌ای او بلکه درک تحول فکری‌اش را فراهم می‌کنند". نوشته‌های شونزی به شکلی استثنائی سالم باقی مانده‌اند و اگرچه جزئیات زندگی‌نامه‌ای را ارائه می‌دهند، صحت این اطلاعات گاهی اوقات قابل تردید است. علاوه بر این‌ها، منبع اصلی اطلاعات درباره زندگی شونزی، شیجی (史記؛ تاریخ‌نگاری بزرگ) سیما چیان است که شامل زندگی‌نامه شونزی (SJ، ۱۴–۱۲.۷۴) و اشاراتی به او در زندگی‌نامه‌های لی سی (SJ، ۱۵.۷۸) و لرد چون‌شِن (SJ، ۱۴،۲–۱.۸۷) می‌شود. لیو شیانگ، مورخ سلسله هان غربی، زندگی‌نامه اولیه سیما چیان را برای مقدمه اولین نسخه نوشته‌های شونزی بازنگری و گسترش داد. برخی از اشاره‌های جزئی به شونزی نیز در نقل قول یینگ شائو از مقدمه لیو شیانگ، همچنین در هان فی‌زی، ژان گو تسه و یَنتیه لون دیده می‌شود.
دوره ایالت‌های جنگ‌طلب (ح. ۴۷۵–۲۲۱ پیش از میلاد)، دوره‌ای از ناپایداری و جنگ‌های شدید، بیش از صد سال قبل از تولد شونزی در اواخر قرن چهارم پیش از میلاد در جریان بود. با این وجود، این دوره شاهد نوآوری‌های چشمگیری در فلسفه چینی بود که به آن صد مکتب فکری گفته می‌شود. مکاتب اصلی شامل کنفوسیوس‌گرایی، دائوئیسم، قانون‌گرایی، موهیسم، مکتب نام‌ها و یین و یانگ بودند. شونزی فیلسوفی در سنت کنفوسیوس‌گرایی بود که بیش از دو قرن قبل از او توسط کنفوسیوس آغاز شد.