stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
رئیس خوب
انتشار

این فیلم نخستین بار در جشنواره بین‌المللی فیلم سن سباستین در ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۱ به نمایش درآمد. در ۱۵ اکتبر ۲۰۲۱ در اسپانیا به نمایش درآمد. این فیلم با درآمد ۳۲۷۸۰۲۱ یورو و بیش از پانصدهزار بیننده در سال ۲۰۲۱ چهارمین فیلم پرفروش اسپانیایی در بازار داخلی در سال ۲۰۲۱ شد.
گروه رسانه ای کوهن جواز پخش فیلم در ایالات متحده را به دست آورد. این فیلم توسط Bim توزیع شد و در ۲۳ دسامبر ۲۰۲۱ در ایتالیا با نام Il capo perfetto اکران شد.
رئیس خوب به عنوان فیلم افتتاحیه سی و نهمین جشنواره فیلم میامی (۴ مارس ۲۰۲۲) معرفی شد.
بازخورد

این فیلم بر اساس ده نقد در سایت راتن تومیتوز به امتیاز ۹۰ درصد دست یافت.
ورایتی نقد مثبتی به فیلم داد. 
جردن مینتزر از هالیوود ریپورتر نیز نقد مثبتی به فیلم داد و نوشت: «با توجه به موضوع نسبتاً سنگین آن، بسیار سرگرم‌کننده است.»
خاویر زورو از ال اسپانیول این فیلم را بهترین فیلم آرانوا از زمان دوشنبه‌ها در آفتاب و بهترین کمدی اسپانیایی در چند سال اخیر دانست. ژانری که مدتی است تحت سلطه کمدی‌های خانوادگی یا بازسازی عناوین بین‌المللی است.
راکل هرناندز لوجان از هابی کانسولاس به فیلم  امیتاز ۹۰ از ۱۰۰  داد و آن را «عالی» دانست و «فیلمنامه صریح»، بازیگردانی و میزانسن آن را تحسین کرد.
کویم کاساس  از ال پریودیکو دی کاتالونیا این فیلم را «یک تراژیک کمدی خوب از نقد اجتماعی می‌داند که می‌تواند همتای دوشنبه‌ها در آفتاب باشد».
ایرینا مارچنکوف

ایرینا مارچنکوف (ارمنی: Իրինա Մարչենկո زاده ۴ سپتامبر ۱۹۳۴) یک بازیگر اهل ارمنستان است. وی از سال میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده است.
زندگی‌نامه

وی در ۴ سپتامبر ۱۹۳۴ در لنینگراد به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی ایروان فارغ‌التحصیل شد. وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون هنرمند افتخاری جمهوری ارمنستان (۲۰۰۴) و هنرمند مردمی جمهوری ارمنستان (۲۰۰۸) شده است.
بخشی از فیلمشناسی

از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می‌توان به آثار زیر اشاره کرد.
ترانه ایام گذشته (۱۹۸۲)
کردی قروه‌ای

| قروه‌ای | قروه‌ای |
| --- | --- |
چاردولی ضرب: چاردولی ضرب
زبان بومی در: غرب ایران
تبار: هندواروپایی  هندو-ایرانیایرانیغربیشمال غربیکردیکردی جنوبیقروه‌ای
کدهای زبان: کدهای زبان
ایزو ۳–۶۳۹: هیچ کدام (mis)
گلاتولوگ: kord1245
قروه‌ای یا چاردولی ضرب گویشی از زبان کردی جنوبی است که در قروه و اطراف آن تکلم میشود. اسماعیل کماندار گویش قروه‌ای را یکی از چندین گویش زبان کردی جنوبی دسته‌بندی کرده است.
جغرافیا

این گویش در شهرستان قروه استان کردستان و منطقه چاردول استان‌های همدان و کرمانشاه رایج است.
شبانگاه (رمان)

| 0 | 1 |
| --- | --- |
شبانگاه، چاپ ۱۹۹۰: شبانگاه، چاپ ۱۹۹۰
نویسنده(ها): آیزاک آسیموف رابرت سیلوربرگ
کشور: ایالات متحده
زبان: انگلیسی
گونه(های) ادبی: علمی-تخیلی
تاریخ نشر: ۱۹۹۰
گونه رسانه: چاپی (گالینگور و شومیز)
شمار صفحات: ۳۵۲
شابک: شابک ‎۹۷۸−۰−۵۵۳−۲۹۰۹۹−۸
شماره اوسی‌ال‌سی: ۲۴۴۳۴۶۲۹
شبانگاه رمانی علمی-تخیلی نوشتهٔ آیزاک آسیموف و رابرت سیلوربرگ است. این رمان به صورت فیلم تلویزیونی هم درآمده که البته اصلاً به داستان و هدف آن وفادار نبوده است.
داستان

در سیارهٔ کالگاش حیات هوشمند انسانی برقرار است. سیاره‌ای که ساکنانش از نژاد بشر هستند ولی یک تفاوت عمده با زمین دارند: این سیاره دارای شش خورشید است که با حضور مداوم خود در آسمان این سیاره باعث شده‌اند تا همواره روز حاکم باشد.
احداث یک تونل وحشت در پارک بازی‌ها سرآغاز ماجرا می‌شود، کسانی که بعد از سفری ۱۵ دقیقه‌ای از انتهای دیگر تونل خارج می‌شوند در حال عادی نیستند، بیماران روانی هستند که به سر حد جنون رسیده‌اند. در این میان دکتر «شرین ۵۰۱» به دنبال کشف دلیل‌این‌رفتاراست.
در سمت دیگر سیاره، باستان‌شناسی به نام «سیفرا ۸۹» شهری چند طبقه با ویژگی مشترکی در میان تمام طبقاتش کشف می‌کند؛ همه طبقات آن سوخته‌اند.دراین شهر لوحه‌هایی سنگی یافت می‌شود که‌رمزگشایی آنان برخی نظرات دیگر را تأیید می‌کند. به علاوه فاصلهٔ زمانی بین هر دو آتش‌سوزی متوالی حدود بیست هزار سال است.
در شهر سارو سازمان مذهبی افراطی به نام «ماندیور» اعتقاد دارند که پس از گذشت ۲۰۴۹ سال یا یک سال مقدس، شعله‌هایی از آسمان فرو خواهند ریخت که تمام سیاره را در کام خود فرو خواهند برد. این گروه اعتقادات خود را بر مبنای کتاب مقدس خویش به اسم مکاشفات بنا نهاده است.
در رصدخانه دانشگاه سارو، ستاره‌شناس جوانی به نام «بنیای ۲۵» متوجه تناقضی در میان محاسبات تجربی با تئوری جاذبه عمومی سیاره می‌شود، به همین دلیل تحقیقات وسیعی در رابطه با این تئوری شکل می‌گیرد. در مسیر تحقیقات فرضیه‌ای هوشمندانه ارائه می‌شود که توسط محاسبات جدید نیز تأیید می‌شود، فرضیه‌ای که خرافه پنداشته می‌شود. بر طبق این فرضیه هر بیست هزار سال یکبار در یک روز، تمام شش خورشید سیاره، در یک سو قرار می‌گیرند و شب ناپایدار اما تیره‌ای بر سیاره حاکم می‌شود.
این گروه‌های مختلف در جریان پیشرفت تحقیقات خود به منظور پرده برداشتن از معماهای داستان در کنار هم قرار می‌گیرند.
کالوکان

Highly-Urbanized City در 23x15px|border |alt=|link= فیلیپین
| Caloocan | Caloocan |
| --- | --- |
Highly-Urbanized City: Highly-Urbanized City
Caloocan City Hall: Caloocan City Hall
  مهر:   مهر
نام مستعار: The Only Divided City in the Philippines: نام مستعار: The Only Divided City in the Philippines
شعار: Moving from Vision to Victory: شعار: Moving from Vision to Victory
Map of Metro Manila showing the location of Caloocan City: Map of Metro Manila showing the location of Caloocan City
CaloocanLocation within the Philippines: CaloocanLocation within the Philippines
مختصات: ۱۴°۳۹′ شمالی ۱۲۰°۵۸′ شرقی﻿ / ﻿۱۴٫۶۵۰°شمالی ۱۲۰٫۹۶۷°شرقی﻿ / 14.650; 120.967: مختصات: ۱۴°۳۹′ شمالی ۱۲۰°۵۸′ شرقی﻿ / ﻿۱۴٫۶۵۰°شمالی ۱۲۰٫۹۶۷°شرقی﻿ / 14.650; 120.967
Region: کلانشهر مانیل
Province: none (Former part of ریزال province until 1975)
Districts: 1st and 2nd Districts of Caloocan City
Incorporated (town): 1815
Cityhood: 16 February 1962
Barangays: 188
حکومت: حکومت
 • Mayor: Oscar Malapitan (United Nationalist Alliance)
 • Vice Mayor: Macario Asistio III (Pwersa ng Masang Pilipino)
 • Sangguniang Panlungsod: Macario Asistio III (Pwersa ng Masang Pilipino)
مساحت: مساحت
 • کل: ۵۵٫۸۰ کیلومتر مربع (۲۱٫۵۴ مایل مربع)
جمعیت (2010): جمعیت (2010)
 • کل: ۱٬۴۸۹٬۰۴۰
 • تراکم: ۲۷۰۰۰/کیلومتر مربع (۶۹۰۰۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۸ (PST)
ZIP code: 1400 for Caloocan City Post Office
Dialing code: 02
وبگاه: caloocancity.gov.ph
کلوکلن (به فیلیپینی: Lungsod ng Caloocan) در کلانشهر مانیل، فیلیپین واقع شده‌است.
بیوراوان

مکان در 23x15px|border |alt=|link= ارمنستان
| بیوراوان Բյուրավան | بیوراوان Բյուրավան |
| --- | --- |
استان: آرارات
ارتفاع: ۸۶۵ متر (۲۸۳۸ فوت)
جمعیت (۲۰۰۸): جمعیت (۲۰۰۸)
 • کل: ۱۳۳۴
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۴ (AMT)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۵ (AMST)
کد منطقه: ؟؟؟ (۳۷۴)
بیوراوان (به ارمنی: Բյուրավան) یک روستا در ارمنستان است که در استان آرارات واقع شده‌است. بیوراوان در ۸ کیلومتری شمال غرب آرتاشات، مرکز استان آرارات واقع شده‌است.
خصوصیات

بیوراوان ۱٬۳۳۴ نفر جمعیت دارد و در ارتفاع ۸۶۵ متر بالاتر از سطح دریا قرار گرفته‌است.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| سال   | ۱۸۳۱   | ۱۸۹۷   | ۱۹۲۶   | ۱۹۳۹   | ۱۹۵۹   | ۱۹۷۰   | ۱۹۷۹   | ۲۰۰۱   | ۲۰۰۴   | ۲۰۱۱   |
| جمعیت   | ۳۴۲   | ۱۹۲   | ۲۰۶   | ۴۱۷   | ۸۲۶   | ۹۱۵   | ۹۵۸   | ۱۳۳۶   | ۱۳۳۸   | ۱۵۰۱   |
:
ادوارد میلیتونیان

| ادوارد میلیتونیان | ادوارد میلیتونیان |
| --- | --- |
زاده: ۱۲ مهٔ ۱۹۵۲ ‏(۷۲ سال) ایروان، جمهوری شوروی سوسیالیستی ارمنستان
پیشه: شاعر و نقاش
ملیت:  ارمنی
دانشگاه: دانشکده فلسفه دانشگاه دولتی ایروان
 جوایز [[File:|25px|link=جایزه دولتی جمهوری ارمنستان|جایزه دولتی جمهوری ارمنستان ]]  [[File:|25px|link=چهره فرهنگی شایسته جمهوری ارمنستان|چهره فرهنگی شایسته جمهوری ارمنستان ]]  :  جوایز [[File:|25px|link=جایزه دولتی جمهوری ارمنستان|جایزه دولتی جمهوری ارمنستان ]]  [[File:|25px|link=چهره فرهنگی شایسته جمهوری ارمنستان|چهره فرهنگی شایسته جمهوری ارمنستان ]]  
ادوارد گئورگی میلیتونیان (ارمنی: Էդվարդ Գևորգի Միլիտոնյան؛  زادهٔ ۱۲ مهٔ ۱۹۵۲) شاعر، نقاش اهل ارمنستان است.
زندگی‌نامه

وی در ۱۲ مه ۱۹۵۲ در ایروان به دنیا آمد و از دانشکده فلسفه دانشگاه دولتی ایروان (۱۹۷۴) فارغ‌التحصیل گشت. وی عضو اتحادیه نویسندگان ارمنستان است و در تسیتسرناک، گارون، رادیوی عمومی ارمنستان، وزارت دفاع جمهوری ارمنستان، اتحادیه نویسندگان ارمنستان و وزارت فرهنگ ارمنستان فعالیت می‌کند. همچنین برندهٔ جوایزی همچون جایزه دولتی جمهوری ارمنستان، مدال طلای وزارت فرهنگ جمهوری ارمنستان، و چهره فرهنگی شایسته جمهوری ارمنستان و چهره فرهنگی شایسته جمهوری ارمنستان شده‌است.
موسیقی کردی

| موسیقی در ایران> تاریخ | موسیقی در ایران> تاریخ |
| --- | --- |
پیش از اسلام: هخامنشیان •  ساسانیان
پس از اسلام: صدر اسلام • مروگی
معاصر: قاجار • پهلوی • لس‌آنجلسی • زیرزمینی
موسیقی سنتی ایرانی: موسیقی سنتی ایرانی
مقام‌ها • نظریهٔ ادوار • دستگاه‌ها • تحول مقام به دستگاه • ردیف • فواصل موسیقی ایرانی • گوشه • آوازها • سازها • فرم‌ها: مقام‌ها • نظریهٔ ادوار • دستگاه‌ها • تحول مقام به دستگاه • ردیف • فواصل موسیقی ایرانی • گوشه • آوازها • سازها • فرم‌ها
دیگر سبک‌ها: دیگر سبک‌ها
پاپ • رپ • راک • سمفونیک • جاز • متال • کرال: پاپ • رپ • راک • سمفونیک • جاز • متال • کرال
نواحی: نواحی
آذربایجانی • شوشتری • ایلامی • جنوبی • مازندرانی • بختیاری • سیستانی • بخشی‌های خراسان شمالی • بلوچی • بندری • ترکمنی • خراسانی • علوانیه • کردی • کرمانی • گیلکی • لری: آذربایجانی • شوشتری • ایلامی • جنوبی • مازندرانی • بختیاری • سیستانی • بخشی‌های خراسان شمالی • بلوچی • بندری • ترکمنی • خراسانی • علوانیه • کردی • کرمانی • گیلکی • لری
مناسبتی: مناسبتی
زرتشتی • نوروزخوانی • تعزیه • رمضان • صلوات‌خوانی • مداحی: زرتشتی • نوروزخوانی • تعزیه • رمضان • صلوات‌خوانی • مداحی
ن ب و: ن ب و
موسیقی کُردی (به کردی:Strana Kurdî) به موسیقی گفته می‌شود که به زبان کردی و همچنین زازاکی و گورانی اجرا شود. این موسیقی به دلیل اهمیت قوم کرد در مناطق کردنشین، منطقه خاورمیانه و غرب آسیا طرفداران زیادی دارد. موسیقی کردی شامل آوازها، ترانه‌ها، آهنگ‌ها و موسیقی‌های بی کلام و نغمه‌هایی است که به زبان کردی و زازا-گورانی خوانده می‌شود و در میان اقوام مختلف و غیرکُرد نیز از جذابیت زیادی برخوردار می‌باشد.
موسیقی کردی، بیانگر تاریخ، فرهنگ، باورها، اعتقادات و عواطف کردها می‌باشد. ترانه‌هایی که منشأ افسانه‌ای دارند و گاهی تراژدی‌هایی از اتفاقات و توصیفات جنگجویان و بزرگان خود است که در قالب شعر و موسیقی گفته می‌شود و به ترانه‌های «دیوانی» شهرت دارند.
«کاویس آقا» با نام اصلی «کاک ویس» مشهورترین شخصی بوده که انواع ترانه‌های دیوانی را جمع‌آوری کرده است.
این نوع موسیقی از دو قسمت کلاسیک و مدرن و تشکیل شده است که هر کدام انواع و شاخه‌های مخصوص به خود را دارند. منشأ ترانه‌های کردی را می‌توان افسانه‌ها، داستان‌های دلاورانه و داستان‌های عاشقانه و شاهنامه و شعرهای با محتوا دانست.
کمانچه
تاریخچه

موسیقی کُردی در میان مردم کردستان دارای پیوندی ناگسستنی با زندگی روزمره مردم آن دیار است.
تاریخچه > افسانه‌ها و ترانه‌ها

پیدایش موسیقی کُردی مثل اکثر ملت‌های دیگر از افسانه‌های کُردی شروع شد که افسانه‌ها در قالب ترانه‌های کُردی بازگو می‌شدند. این ترانه‌ها در فرهنگ کُردی به ترانه‌های دیوانی تقسیم می‌شوند و بیشتر محتوای آن‌ها همان افسانه‌های کُردی است، که شکل حماسی دارند.
اولین طلیعه‌های هنر کُردی از بار ادبی و هنر موسیقی حماسه‌های کُردی بودند. مشهورترین کسی که به این نوع موسیقی پرداخته «کاویس آقا» بود. ترانه‌های او همان حماسه‌هایی هستند که از گذشتگان بر جای مانده است.
تاریخچه > موسیقی حکایت

گونه دیگری از موسیقی فولکلور کُردی مربوط به حکایات و داستان‌هاست؛ ترانه‌های داستانی را می‌توان به دو بخش قهرمانی و دلدادگی تقسیم کرد.
در ترانه‌های قهرمانی به دلاوری‌ها و مبارزه‌طلبی‌های یک قهرمان پرداخته می‌شود. در ترانه‌های دلدادگی جنبه‌های رمانتیک و عاشقانه بین دو شخص بیان می‌شود که از این میان، ترانه «زنبیل‌فروش» که جنبه عرفانی دارد و ترانه‌های «آس و حسن» و «خجه و سیامند» که سرگذشت دو دلداده را بیان می‌کند از معروف‌ترین آثار در این بخش هستند.
در بخش دیگر این موسیقی، کُردهای «سورانی» برای خود نوع ویژه‌ای از موسیقی دارند که به آن‌ها «گورانی» می‌گویند که این نوع ترانه‌ها در میان کُردهای اطراف شهرستان ارومیه و کُردهای ترکیه (شمال) «لاوژه» گفته می‌شود و این نوع گورانی‌ها ریتمی به نام «قه‌تار» دارند. پژوهشگران بر این باورند که ریشه این کلمه از واژه زرتشتی «گاتا» گرفته شده که در اوایل مربوط به یک سری نیایش‌ها و مراسم مذهبی بوده است.
دومین نوع این موسیقی «هوره» نام دارد که مختص کُردهای ایلام و کرمانشاه بوده و در جنوب کردستان و منطقه کرمانشاه (نام کُردی این منطقه کرماشان است) و ایلام خوانده می‌شود در ابتدا ترانه‌های ویژه‌ای در حمد و نیایش «اهورامزدا» بود و این واژه نیز ریشه زرتشتی دارد که برای نیایش های مذهبی آن زمان کُردهای زرتشتی سروده شده‌اند. در مراسم یادبود اشخاص بسیار مهم، کُردها از یک نوع موسیقی که به مرثیه‌سرایی و مرثیه‌خوانی شباهت دارد، به صورت ترانه و با تعریف ویژگی‌های آن شخص برای او عزاداری می‌نمایند. این سبک از موسیقی نیز بیشتر در جنوب کردستان و در مناطق جنوبی کردستان ایران (کرمانشاه و ایلام) رواج دارد و بیشتر به نام مور یا موره خوانده می‌شود. در مراسم خاکسپاری هم ترکیبی از دهل و سرنا با ریتمی مخصوص در قالب نوعی موسیقی که چمری نامیده می‌شود، اجرا می‌گردد.
در آیین‌های میلاد پیامبر، کردها یک نوع ویژه از موسیقی را اجرا می‌کنند که به آن «مولودی» می‌گویند. البته مولودی خوانی در بیشتر جوامع مسلمان رواج دارد.
اولین مولودنامه در توصیف و ستایش آخرین پیامبر مسلمانان، محمد را «ملاباتدیی» صوفی و عارف معروف نوشت که بعداً مرسوم شد که در زمان عید مولود از سروده‌های وی در مولودی‌خوانی استفاده کنند.
معروف‌ترین مولودنامه‌خوان‌های کُرد: سید محمد شمس قریشی و خلیفه میرزا آغا غوثی‌اند که هر دو زاده سنندج هستند.
اصیل ترین سازهای استفاده‌شده در موسیقی کُردی «سرنا»، «دهل» و «بالابان» هستند و بعداً سازهایی که وارد این نوع موسیقی شده‌اند مانند «دف»، «تنبور» و «دیوان» دارای اهمیت ویژه‌ای شده‌اند. به‌گونه‌ای که برخی کردستان به ویژه شهر سنندج را پایتخت دف در جهان می‌دانند.
سازها

سازهای رایج و اصیل در موسیقی کُردی به شرح زیر می‌باشد:
نی
سرنا
دوزله
نایه
دهل
دف
باغلاما
تنبک
تنبور
کمانچه
دیوان
شمشال
دوتار (خراسان)
بالابان
قوشمه خراسان
دستگاه موسیقی کُردی

به‌طور کلی در موسیقی ایرانی ملودی‌هایی در قالب هفت دستگاه ماهور، شور، نوا، همایون، سه گاه، چهارگاه و راست پنج گاه جای می‌گیرند.
به غیر از این هفت دستگاه از «آواز اصفهان» هم استفاده می‌شود. بسیاری از موسیقیدانان معتقدند این آواز بخشی از دستگاه شور است و بسیاری دیگر بر این باورند که شاخه‌ای از همایون است. آوازهای «قه‌تار» کُردی در همین آواز جای می‌گیرند. تکامل این سبک را می‌توان در آثار استاد محمد ماملی مشاهده کرد.
در میان هفت دستگاه فوق، دستگاه شور از سایر دستگاه‌ها وسیع‌تر و بزرگ‌تر است اگرچه در سایر دستگاه‌ها، چندین گوشه دیگر جای می‌گیرد، اما دستگاه شور علاوه بر این خود دارای چندین «آواز» دیگر می‌باشد. یکی از معروف‌ترین مقام‌هایی که با ساز تنبور در کردستان نواخته می‌شود، مقام «سُوار سُوار» نام دارد که یادآور حرکت اسب‌ها می‌باشد.
این آوازها شامل موارد زیر می‌باشد:
ابوعطا
بیات یا بیات زند
افشاری
دشتی
بیات کرد
بسیاری از آوازهای کُردی مانند کابوکی، شاییک ده گری، گول نیشان گول نیشان و اکثر آوازهای حیران در دستگاه شور جای دارند. دستگاه شور نقش اصلی را در موسیقی کُردی دارد.
شیوه‌ها و آواز کُردی > بند کُردی

موسیقی کُردی یکی از معدود موسیقی‌های ایرانی است که در آن بداهه‌خوانی و بداهه‌نوازی رایج است. بداهه‌خوانی یکی از سبک‌های بسیار سنگین در موسیقی کُردی است و لازم است هنرمند برای بداهه خوانی در سایر سبک‌ها نیز تبحر کافی داشته باشد.
هنرمندان بداهه خوان باید سال‌ها در این زمینه فعالیت کنند و تنها با آشنایی کامل در سایر سبک‌های موسیقی کُردی می‌توان بداهه خوانی را انجام داد و علاوه بر آشنایی بر وزن و ریتم موسیقی، از لحاظ درونی نیز استعداد آوازخوانی را داشته باشد، تا بتواند در این سبک موفقیت لازم را کسب کند.
معروف‌ترین ترانه‌سرا در این زمینه، اسماعیل سردشتی معروف به «پادشاه بند کُردی» می‌باشد.
شیوه‌ها و آواز کُردی > بیت

بیت، یکی از مهم‌ترین مقام‌های کلاسیک کُردی که در جنگ‌ها، جوانمردی‌ها و حماسه‌ها به کار برده می‌شود و در ستایش خالق یکتا و پیامبران و رهبران آزاده و…. گفته شده که نام دیگر آن در موسیقی کُردی «بالوره» می‌باشد. بالوره گویان، بی‌پرده و بی‌واهمه آوازشان را از هر قسم که باشد سرمی‌دهند زیرا می‌دانند که کسی از آنان دلتنگ نمی‌شود. بیت خوانی مبتنی بر نغمه‌های کاملاً ساده و بدون رعایت وزن و قافیه است.
این آواز کُردی بیشتر در مناطق مهاباد، مکریان و بوکان اجرا می‌شود. مقام سوز یکی دیگر از انواع شیوه‌های موسیقی کُردی می‌باشد.
مهم‌ترین ویژگی این آواز کُردی توجه به سوز درون، شکایت و زاری و چون با قدرت تمام صورت می‌گیرد به آن سوز و مقام می‌گویند، این آواز در اکثر مناطق کردستان وجود دارد.
شیوه‌ها و آواز کُردی > سیاه چمانه

سیاه چمانه، یکی دیگر از مهم‌ترین آوازهای کُردی می‌باشد. این آواز به شکل ده هجایی و دو مصراع به سبک و سیاق ایرانیان کهن سروده می‌شود و به علت همزیستی با مسائل عرفانی رنگ و بوی جدیدی هم به خود گرفته و در پاره‌ای مواقع به آن مقام شیخانه یا صوفیانه هم می‌گویند.
شمس قیس رازی در کتاب المعجم فی معاییر اشعار عجم به سیاه چمانه اشاره می‌کند و می‌گوید که این آواز مختص منطقه هورامان کردستان است. در مورد وجه تسمیه سیاه چمانه نظرهای گوناگونی وجود دارد.
اما براساس یک نظریهٔ معروف واژه سیاه به معنای رنگ سیاه و چمان که همان جمان بوده از کلمه کُردی جامه گرفته و به نام جامه سیاه درآمده و منظور کسی بوده که در موقع خواندن این آواز جامه مشکی می‌پوشیده است.
این موسیقی بیشتر در مناطق جوانرود، اورامان، پاوه، نودشه، نوسود، مریوان و غرب سنندج استفاده می‌شود.
شیوه‌ها و آواز کُردی > هوره

هوره از دیگر شیوه‌های موسیقی کُردی است که در ایلام و کرمانشاه و مناطق لک‌نشین رواج دارد. این آواز یک مقام بسیار زیباست که در هنگام سرخوشی، عاشقانه، مستانگی را به شیوه‌های ملیح و متین به گوش شنونده می‌رساند.
شیوه‌ها و آواز کُردی > حیران

یکی دیگر از آوازهای کُردی حیران می‌باشد که از دل بیت سر درآورده و اغلب از متنی عاشقانه و پرسوز و گداز با توسل جستن به خالق یکتا و پیامبران برخوردار است. این آواز بیشتر در مناطق مکریان و مهاباد وجود دارد.
اساتید حیران خوان معروف کُرد: حسن سیساوهیی، خدر قادری معروف به خله درزی و… می‌باشند.
شیوه‌ها و آواز کُردی > لاووک

لاووک یا لاوژه از دیگر موسیقی کُردی می‌باشد که از ترانه‌های کلاسیک کُردی سرچشمه گرفته و در میان کردهای خراسان به مقام‌های (لو و هی له لو شوان) خوانده می‌شود.
این مقام مخصوص زنان و وجه تمایز «لاووک» با «حیران» در نوع زبان شعری به کار رفته در آن می‌باشد. لاووک به‌طور کلی به گویش زبان کُردی سورانی اجرا می‌شود. این آواز در تمام مناطقی که به زبان کُردی کرمانجی صحبت می‌کنند وجود دارد.
گورانی باشکوه‌ترین و بزرگ‌ترین شیوه موسیقی کُردی می‌باشد. این آواز عظیم‌ترین دسته نغمات در موسیقی کُردی را دارد و کهن‌ترین بخش ادبیات موسیقی کُردی را شامل می‌شود. در زبان عامه به تمام شیوه‌ها و آوازهای موسیقی کُردی گورانی نیز گفته می‌شود.
شیوه‌ها و آواز کُردی > چَمَری

چَمَری نیز از آوازهای موسیقی کُردی است که به پاس تجلیل از وجود باارزش از دست رفته‌ای اجرا می‌شود. این آواز به معنای شیون، عزا و نهال قامت خم شده است.
چمری همانند نوحه‌خوانی در فارسی و در مناطق مختلف ایلام و کرمانشاه طرفداران زیادی دارد. اما موسیقی کُردی وسیع‌تر از این است که بتوان آن را در قالب آوازها یا شیوه‌های محدود و مشخصی گنجاند. به نوعی می‌توان بیان کرد که موسیقی کُردی یکی از اصیل‌ترین و کهن‌ترین نوع موسیقی ایرانی بیان می‌گردد.
موسیقی کُردی بازتاب غنای روحی و معنوی مردم و در عین حال تریبونی برای تفسیر مسائل عمیق جامعه می‌باشد. نغمه‌هایی از قبیل مقام‌های الله ویسی، کوچه باغی، صمد عسکری و ترانه‌های ملودیکی نیز در موسیقی کُردی وجود دارند که بر اشعار هجایی و گاه عروضی استوار هستند.
اگر چه مقام‌ها و آوازهای کُردی، جزئی از موسیقی قدیمی ایران است، ولی منظور این نیست که تمام مقام‌ها و آوازهای کُردی، بدون کم‌وکاست، در چارچوب دستگاه‌های سنتی ایران قرار می‌گیرند.
بعضی از آوازها و مقام‌های کُردی مانند سیاه چمانه و هوره در موسیقی کُردی وجود دارند که در داخل دستگاه‌های موسیقی ایرانی جای نمی‌گیرند و یک دستگاه خاص را می‌طلبند. علت مصونیت این آوازها از موسیقی ایرانی این است که؛ این مقام‌ها و آوازها بازمانده موسیقی غنی گاتای آیین زرتشت و هجای این شعر نیز در ردیف‌های عروضی جای نمی‌گیرد و جغرافیای سخت و آغوش گرم هورامان مانند سپری از این آوازها دفاع کرده است.
موسیقی کُردی از دیرباز دارای ویژگی، غنا، ریشه و اصالت بوده و به صورت سینه به سینه نقل شده است.
یکی از موسیقیدانان کردستان در مورد وضعیت موسیقی کُردی چنین می‌گوید: موسیقی کُردی به علت تنوع از غنی پرباری برخوردار است و این غنی بودن موسیقی، ماهیت، اصالت و ریشه‌دار بودن آن را نشان می‌دهد.
رقص‌های کُردی

مقالهٔ اصلی: رقص‌های کردی
این موسیقی به نام هه‌لپه‌رکی یاهه‌لپه‌رین شهرت دارد. هه لپه‌ر فعلی دستوری است که در فارسی یعنی به پر که با اصلاح رقصیدن هماهنگی دارد و هه‌لپه‌رین یعنی به هوا پریدن. این رقص قدمتی بسیار کهن دارد و از روزگار پرستش خدایان در دوران مهرپرستی که در مهرابه‌ها اجرا می‌شد، به یادگار مانده است.[نیازمند منبع]
«هه‌لپه‌رکی» عبارت از هفت ریتم اصلی است که به ترتیب با ساز و همراهی اجراکنندگان انجام می‌شود. ریتم آن از کند و آرام و گریان شروع می‌شود و به ریتم هیجانی (سه جار) پایان می‌یابد. در میان آن ریتمهای دیگری نیز وجود دارند که به شرح زیر هستند:
سی پا
فتاحی و پشت پا
زنگی و خانه‌میری
فتاح پاشایی
گه‌ریان
شه‌لان
چه‌پی
موکریانی (بوکان، مهاباد، نقده، اشنویه، سردشت، پیرانشهر)
سقزی
کرماشانی
مریوانی
همچنین این ریتم‌ها با دوزله و ضرب اجرا می‌شود. ریتم‌های هه‌لپه‌رکی شامل ریتم‌های زیر می‌باشد:
گریان
چپ و راست
لبلان
خان امیری
سجار
شلان
آروغان
هه ل گردن (شاد کردن)
از این میان ریتم چپ و راست (فتاحی و پشت پا) در همه مناطق عشایر ایران اجرا می‌شود.
ریتم گریان در منطقه سنندج و اطراف آن تا مرزهای سقز در شمال و همدان و کرمانشاه و ایلام در جنوب اجرا می‌شود. در مریوان ریتم سه پا معروف به راستا و هه ل گردن اجرا می‌شود.
مراسم ذکر در تکیه‌های دراویش قادری با نواختن دف و نی در جم خانه‌های اهل حق در کرمانشاهان و اورامانات با نواختن دف و تنبور اجرا می‌شود.
رقص سونه یا رقص مرغابی با آهنگ لبلان اجرا می‌شود.
هنرمندان نامدار موسیقی کُردی

اسحاق موصلی
زریاب
حسن زیرک
شاکرو
شهرام ناظری
سید علی‌اصغر کردستانی
علی مردان (خواننده)
آینور دوغان
اردال ارزنجان
عایشه شان
عباس کمندی
احمد کایا
شوان پرور
سید خلیل عالی‌نژاد
کیهان کلهر
کیخسرو پورناظری
مظهر خالقی
عادل هورامی
سعدالله نصیری
ناصر رزازی
شوان پرور
حامد امجدیان
عباس کمندی
عدنان کریم
اردشیر کامکار
اردوان کامکار
ارسلان کامکار
بیژن کامکار
حسن کامکار
پشنگ کامکار
اسماعیل سردشتی
قادر عبدالله‌زاده
شهریبان کردی
حشمت‌الله لرنژاد
محمد ماملی
طاهر توفیق
محمد شاهین پور
علی‌اکبر مرادی
مجتبی میرزاده
عثمان هورامی
مرضیه فریقی
عزیز شاهرخ
محمد شیخو
محمود برازی
عبدالله جمال سگرمه
دلشاد سعید
نجم‌الدین غلامی
حمیدحمیدی
دیار درسیم
حسن  آقایی قوشمچی
حسن زیرک در حال اجرای یک آهنگ کُردی
حزب آزادی کردستان

| حزب آزادی کردستان | حزب آزادی کردستان |
| --- | --- |
پارتی ئازادیی کوردستان: پارتی ئازادیی کوردستان
بنیان‌گذار: سعید یزدان پناه
رهبر: حسین یزدان پناه
تاریخ فعالیت: از ۲۰۰۶؛ ۱۹ سال پیش (۲۰۰۶-خطا: زمان نامعتبر}})
تفکیک از: اتحاد انقلابیون کردستان
کشور: ایران، عراق
انگیزه‌ها: سرنگونی رژیم، استقلال کردستان
مناطق فعالیت: ایران، عراق، سوریه
ایدئولوژی: ملی گرایی کردی  
اعلام‌شده به‌عنوان گروه تروریستی از سوی:  ایران  ترکیه  عراق  سوریه
وبگاه: pazadik.net
حزب آزادی کردستان به اختصار پاک (به کردی: پارتی ئازادیی کردستان)، یک حزب سیاسی ملی‌گرای کُرد است که علیه حکومت جمهوری اسلامی ایران به فعالیت مسلحانه می‌پردازد. اخیرا حوزه فعالیت آن در شهر‌های مرزی استان کرمانشاه، استان کردستان و استان ایلام بوده است.
حزب آزادی کردستان، میل به استقلال کردستان و برچیدن نهاد‌های ملی مدافع ایرانی تباران، پان ایرانیسم و ایرانی‌گرایی از استان‌های آذربایجان غربی و کردستان و در نتیجه تشکیل دولت کردستان و برافراشتن پرچم کردستان را هدف اصلی خود می‌داند.
تاریخچه

در سال ۱۳۷۰ اعضای کمیتهٔ کردستان سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران – پیرو برنامۀ هویت به رهبری سعید یزدان‌پناه از این سازمان جدا شده و سازمانی به نام اتحاد انقلابیون کردستان را تشکیل دادند. پس از ترور سعید یزدان‌پناه این سازمان دچار انشعاب شد. جناح چپ سازمان با همان نام سابق به فعالیت خود ادامه داد، اما جناح راست تحت رهبری حسین یزدان‌پناه در سال ۱۳۸۵ با برگزاری کنگرهٔ مؤسس خود حزب آزادی کردستان را تشکیل داد.
عقیده‌ها

نادر کیانی خبرنگار بین‌الملل و افشاگر گروهک‌های کردی این گروه را دست نشاندۀ مسعود بارزانی می‌داند.
کیانی در یکی از مقالات خود که در بولتن نیوز منتشر شد می‌نویسد: مسعود بارزانی با هدف تأثیرگذاری بر کردهای ایران این گروهک را تأسیس کرد.
حزب آزادی کردستان معتقد است که کردها نمی‌توانند در چهارچوب دولت ایران به خودمختاری دست یابند. همچنین ادعا می‌کند که هر دولت ایرانی، قابل دموکراتیزه کردن و فدرالیسم نیست و دموکراسی با فروپاشی کشور ایران و تقسیم میان اقوام تشکیل دهنده آن، تحقق می‌یابد.[نیازمند منبع]
فعالیت‌ها

این حزب چند بار دست به انجام عملیات مسلحانه زده‌است. از جمله اقدامات مسلحانهٔ این گروه «حمله به خودروی حشمت الله فلاحت پیشه نماینده اسلام‌آباد غرب و قتل دو نفر از محافظان وی»، «حمله به کلانتری سنندج در سال ۲۰۱۶»، «حمله به کلانتری بوکان» و «حمله به واحدهای ارتش در سنندج» بوده‌است.
این حزب در نبرد علیه داعش شرکت کرد و در جناح اقلیم کردستان عراق جنگید. تا سال ۲۰۱۹ گمان می‌رفت که نیروی مسلح این حزب، جمعاً ۷۰۰ الی ۲۰۰۰ نفر نیروی مسلح دارد.
در ۷ مرداد سال ۱۳۸۷ افراد مسلح حزب پاک در ایوان با تیراندازی‌هایی که از نیمه‌شب تا ساعت ۶ صبح ادامه داشت، ۱ نفر را کشتند.
عنوان سازمان تروریستی

جمهوری اسلامی ایران حزب پاک را طی سال‌های اخیر در فهرست گروه‌های تروریستی خود قرار داده‌است.
حملات ایران به پاک

محمد پاکپور فرماندهٔ نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در ۱ آذر ۱۴۰۱ اعلام کرد که نیروهای قرارگاه حمزه سیدالشهدا سپاه به مقرهای حزب آزادی کردستان (پاک) در منطقهٔ «پردی» در عمق اقلیم کردستان عراق حمله کرده و آن‌ها را منهدم کرده‌است.