آزادی مذهب در ایران
آزار اقلیت‌های دینی

در گزارش سال ۱۳۹۳ آمریکا دربارهٔ آزار اقلیت‌های دینی در جهان، هشدار داد. گزارش سالانه این کشور دربارهٔ آزادی‌های دینی، حاکی از آزار پیروان مذاهب غیرشیعه در ایران و محدودیت‌هایی است که به آنان در مورد پرداختن به آداب دینی‌شان تحمیل می‌شود.
بخشی از گزارش وزارت امور خارجه آمریکا به بررسی وضعیت اقلیت‌های مذهبی در ایران اختصاص دارد. در این گزارش آمده‌است که مقامات جمهوری اسلامی در ایران محدودیت‌های سختی را برای پیروان مذاهب غیر از مذهب رسمی حکومت قائل می‌شوند؛ آنان پیروان تقریباً همه مذاهب غیرشیعه را تهدید و بازداشت کرده، آزار می‌دهند.
این گزارش می‌گوید که جمهوری اسلامی به افرادی که به جامعه مسیحیان و جامعه زرتشتیان پیوسته‌اند، یا افراد دستگیرشده‌ای که به این دو گروه اقلیت مذهبی تعلق دارند، در زمینه پرداختن به آداب و مناسک مذهبی‌شان محدودیت‌هایی را تحمیل می‌کند.
بر پایه این گزارش، سخنان و عملکردهای مقامات جمهوری اسلامی فضایی ترسناک برای پیروان تقریباً همه مذاهب غیر شیعه ایجاد کرده‌است، به خصوص برای بهائیان، دراویش گنابادی، مسیحیان پروتستان، یهودیان و شیعیانی که مواضع رسمی حکومت را نمی‌پذیرند. مسیحیان و بهائیان از بازداشت‌های خودسرانه، حبس‌های طولانی و مصادره اموال خود گزارش داده‌اند.
این گزارش همچنین از رسانه‌های تحت کنترل حکومت جمهوری اسلامی انتقاد می‌کند که به تبلیغ منفی علیه اقلیت‌های مذهبی به خصوص بهائیان ادامه می‌دهند.
طبق این گزارش، همه اقلیت‌های مذهبی به درجات مختلف از تبعیض‌هایی که به‌طور رسمی به خصوص در عرصه‌های اشتغال، آموزش و مسکن اعمال می‌شود، رنج می‌برند؛ بهائیان همچنان یا از دانشگاه‌ها اخراج می‌شوند یا اصلاً اجازه تحصیل در دانشگاه‌ها را نمی‌یابند.
گزارش‌هایی از تبعیض و سوء استفاده‌های اجتماعی به دلیل تعلقات مذهبی وجود داشته که می‌گوید پیروان مذاهب غیرشیعه از سوی جامعه مورد تبعیض قرار می‌گیرند و عواملی از جامعه فضای تهدیدآمیزی علیه آن‌ها ایجاد می‌کنند.
کمیسیون آمریکایی آزادی بین‌المللی مذهبی، در گزارش سالانه خود که روز ۹ اردیبهشت منتشر شد نوشت جمهوری اسلامی بیش از پیش اقلیت‌های مسلمان، به ویژه اهل سنت و دراویش گنابادی، و همچنین پیروان ادیان و مذاهب دیگر، از جمله بهائیان و مسیحیان، را هدف قرار داده‌است. این کمیسیون به دولت آمریکا توصیه کرد که نهادها و مقام‌های حکومت ایران که مسئول نقض آزادیهای مذهبی در ایران هستند مورد تحریم قرار گیرند، دارایی‌های آنها مسدود و ورود آنان به ایالات متحده ممنوع شود. براساس این گزارش ایران طبق قوانین بین‌المللی آزادی مذهبی، به عنوان کشور مورد نگرانی ویژه قلمداد می‌شود.
اساساً اقلیت‌های دینی و غیر دینی در رژیم جمهوری اسلامی ایران، سرکوب می‌شوند. به گزارش سنی نیوز، ماموران وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ایران چندی قبل در ایست بازرسی مهریز یزد (شهید مدنی) پس از متوقف کردن خودروی یاسین قاسمی بجد؛ هنرمند اهل سنت ایرانی موبایل ایشان را بدون هیچگونه حکمی مورد تفتیش قرار داده و دلیل ریش گذاشتن این هنرمند اهل سنت را جویا شدند و در مورد اقدامات مولوی عبدالحمید اسماعیل زهی نظر یاسین قاسمی بجد را جویا شدند.
بر اساس گزارش‌های رسانه‌ای و سازمان‌های غیردولتی بین‌المللی حقوق بشر، دولت مخالفان، اصلاح‌طلبان سیاسی و معترضان صلح جو را به اتهام «دشمنی با خدا» و تبلیغات ضداسلامی محکوم و اعدام کرده و در مواردی اعضای برخی از اقلیت‌های مذهبی نیز با قطع ارتباطات، بازداشت شده‌اند. عفو بین‌الملل از «افزایش نگران‌کننده» اعدام زندانیان اقلیت‌های قومی از اواسط دسامبر ۲۰۲۰ خبر داد. مقامات زندانیان را از دسترسی به وکیل محروم و آنها را بر اساس «اعتراف‌هایی» که تحت شکنجه گرفته شده بودند، محکوم کردند. از سال ۱۹۹۹، ایران بر اساس قانون بین‌المللی آزادی مذهبی در سال ۱۹۹۸ به‌عنوان «کشور مورد نگرانی خاص» (CPC) به دلیل شرکت در نقض شدید آزادی مذهبی یا تحمل آن، تعیین شده‌است.