گواتمالا

| جمهوری گواتمالا República de Guatemala گواتمالا | جمهوری گواتمالا República de Guatemala گواتمالا |
| --- | --- |
   پرچم    نشان ملی  :    پرچم    نشان ملی  
شعار: آزاد باش و برومند.: شعار: آزاد باش و برومند.
گواتمالا در قاره آمریکا: گواتمالا در قاره آمریکا
پایتخت و بزرگترین شهر: گواتمالاسیتی ۱۴°۳۸′ شمالی ۹۰°۳۰′ غربی﻿ / ﻿۱۴٫۶۳۳°شمالی ۹۰٫۵۰۰°غربی﻿ / 14.633; -90.500
زبان(های) رسمی: اسپانیایی
حکومت: حکومت
: 
• رئیس‌جمهور : برناردو آروالو
• معاون رئیس‌جمهور : کارین هررا
• رئیس کنگره : نری راموس
 :  
قوه مقننه: کنگره جمهوری
حکومت متمرکز نظام ریاستی جمهوری: حکومت متمرکز نظام ریاستی جمهوری
مساحت: مساحت
• کل: ۱۰۸٬۸۹۰ کیلومتر مربع (۴۲٬۰۴۰ مایل مربع) (۱۰۶ام)
• آبها (٪): ۰٫۴
جمعیت: جمعیت
• سرشماری : ۱۷٬۱۱۰٬۰۰۰ (۶۶ ام)
• تراکم: ۱۶۴ بر کیلومتر مربع (۴۲۴٫۸ بر مایل مربع) (۸۵ام)
تولید ناخالص داخلی (GDP)  برابری قدرت خرید (PPP): برآورد ۲۰۰۷ 
• سرانه: ۴٬۷۰۲ دلار (-)
شاخص توسعه انسانی (۲۰۰۷): ۰٫۶۸۹ ۱۱۸ام(بالا)
واحد پول: کوتزال (GTQ)
منطقه زمانی: UTC
پیش‌شماره تلفنی: ۵۰۲
کد ایزو ۳۱۶۶: GT
دامنه سطح‌بالا: .gt
گواتِمالا (به اسپانیایی: Guatemala) یا به‌طور رسمی جمهوری گواتِمالا (به اسپانیایی: República de Guatemala) کشوری در آمریکای مرکزی است که از شمال و غرب با مکزیک، از جنوب غرب با اقیانوس آرام، از شمال شرق با بلیز، از شرق با دریای کارائیب و هندوراس و از جنوب شرق با السالوادور احاطه شده است.
جمعیت گواتمالا در حدود ۱۷٫۱ میلیون نفر است (پر جمعیت‌ترین کشور آمریکای مرکزی) و پایتخت آن شهر گواتمالاسیتی می‌باشد. از مهم‌ترین شهرهای آن نیز می‌توان به مکزیکو و ویلا نووا اشاره کرد. مساحت این کشور ۱۰۸٬۸۹۰ کیلومتر مربع است.
زبان رسمی این کشور زبان اسپانیایی، واحد پول آن کتزال و دین ۹۹ درصد از مردم آن مسیحیت است. از میان مسیحیان این کشور، حدود ۵۵ درصد کاتولیک، ۴۰ درصد پروتستان و ۳ درصد ارتودکس شرقی هستند.

حدود ۵۹ درصد از مردم آن از تبار مستیزو (دورگه سرخ‌پوست و اسپانیایی) و ۴۰٫۵ درصد نیز از سرخ‌پوستان مایا هستند، کمتر از یک‌درصد از مردم گواتمالا نیز سفیدپوست هستند. فراورده‌های صادراتی گواتمالا قهوه، شکر و موز است.
این کشور در سال ۱۸۲۱ از اسپانیا مستقل شد و هم‌اینک شیوه حکومتی آن دموکراسی و رئیس‌جمهور آن جیمی مورالس است.
گواتمالا در آمریکای مرکزی واقع شده و با چهار کشور مرز مشترک دارد. اقیانوس آرام در جنوب غربی و دریای کارائیب در شرق این کشور قرار دارند. این کشور به ۲۲ بخش تقسیم شده و پایتخت آن شهر گواتمالاست. بیشتر جمعیت در مناطق داخلی و در امتداد رشته‌کوه آتشفشانی سیرا مادره زندگی می‌کنند. سه شهر بزرگ گواتمالا، شهر گواتمالا، میکسکو و ویلا نوئوا، بخشی از یک کلان‌شهر مشترک هستند.
گواتمالا اختلاف مرزی حل‌نشده‌ای با بلیز دارد، اگرچه این موضوع جدی گرفته نمی‌شود. برخی گذرنامه‌های گواتمالا مرزی مشخص در نقشه بین این دو کشور نشان می‌دهند.
گواتمالا که از جمله یکی از فقیرترین کشورهای آمریکای مرکزی به‌شمار می‌آید، از جمله کشورهایی است که نرخ بیسوادی در آن بسیار بالاست و رئیس‌جمهور این کشور برای بهبود وضع آموزش زیر فشار قرار دارد. شمار جرایم جنایی در گواتمالا در سطح جهانی بسیار بالاست.
گواتمالا پس از استقلال از اسپانیا به امپراتوری مکزیک پیوست و تا مدت‌ها توسط دیکتاتورهایی که از سوی «کمپانی یونایتد فروت» پشتیبانی می‌شدند اداره می‌شد.
تاریخ گواتمالا شاهد حکومت دیکتاتورهای متحد با زمین‌داران بوده است. با این حال، در دههٔ ۱۹۵۰ جاکوبو آربنز، رئیس‌جمهوری، املاک بزرگ را مصادره کرده و میان روستاییان تقسیم کرد. وی به کمونیست بودن متهم گردید و در ۱۹۵۴ با کمک نظامی آمریکا به دست ارتش برکنار شد. پس از این دوره، در اواخر سده بیستم، گواتمالا درگیر یک جنگ داخلی ۳۶ ساله شد که تلفات جانی آن ۲۰۰ هزار نفر بود. در طول سال‌های جنگ داخلی حکومت نظامیان گواتمالا بسیاری از روستاهای محل سکونت قبیله‌هایی را که احتمال ارتباط آن‌ها با شبه نظامیان چپگرای این کشور می‌رفت، به شکلی سازمان‌یافته نابود کرد. اما پس از پایان جنگ، این کشور رشد اقتصادی به خود دیده و انتخابات دموکراتیک نیز در آن با موفقیت برگزار شده است. همچنین از تاریخ ۲۱ نوامبر ۱۹۴۵ در سازمان ملل متحد نیز عضو است. گواتمالا اولین کشور در قاره آمریکا بود که در سال ۱۸۲۱ استقلال خود را از اسپانیا اعلام کرد. گواتمالا یکی از ۲۲ کشوری است که تایوان را به عنوان یک کشور مستقل به رسمیت می‌شناسد.
نام گواتمالا ممکن است از واژه مایایی «ناهواتل» به معنای «سرزمین بسیاری از درختان» گرفته شده باشد یا از کلمه «گوهاتزمَل» به معنای «کوهی که آب از آن فوران می‌کند».
مردم مایا هنوز در گواتمالا زندگی می‌کنند. اگرچه تمدن مایا پایان یافته است، اما مردم آن همچنان زنده و فعال هستند. حدود ۴۰ درصد از جمعیت، خود را بومی آمریکایی معرفی می‌کنند و قبایل مختلف مایایی مانند کیچه، کاکچیکل، مام و کِکچی در این کشور حضور دارند.
این کشور دارای مکان‌های باستانی فراوان مایایی از جمله تیکال، ایکسکون، ال میرادور، ناکبه، سان بارتولو و یاشا است. شهر فلورس یک فرودگاه بین‌المللی دارد که به دلیل گردشگری در این مناطق بنا شده است. در گواتمالا ۲۱ زبان مایایی به رسمیت شناخته شده و محافظت می‌شوند. اسپانیایی این کشور به‌شدت تحت تأثیر زبان‌های مایایی قرار گرفته است. فرهنگ مایا دارای نظام‌های نوشتاری و عددی مخصوص خود بود که شامل مفهوم صفر نیز می‌شد. آن‌ها چرخه‌های مختلفی برای تقویم خود داشتند و زمان را به صورت دایره‌ای می‌دیدند. هنوز تبعیض و تنش اجتماعی علیه جمعیت مایایی در گواتمالا وجود دارد. بیشتر مردم گواتمالا کاتولیک هستند، اما برخی از سنت‌های محلی عناصر مایایی را در خود دارند.
گواتمالا سریع‌ترین رشد جمعیت را در نیمکره غربی دارد و جمعیت آن حدود ۱۶ میلیون نفر است. پس از بولیوی، این کشور بیشترین درصد جمعیت بومی کامل آمریکایی را دارد.
مناظر طبیعی این کشور شامل جنگل‌های بارانی استوایی، سواحل و آتشفشان‌هاست. گواتمالا بیش از ۲۰ آتشفشان دارد که سه تای آن فعال‌اند: فوئگو، پاکایا و سانتیاگیتو. بلندترین قله، آتشفشان خاموش تاجومولکو است. دریاچه آتیتلان عمیق‌ترین دریاچه در آمریکای مرکزی است.