stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
کلیله و دمنه

همچنین ببینید: پنچاتنترا
| 0 | 1 |
| --- | --- |
دیدار کلیله و دمنه. نگارگری ایرانی مکتب هرات از نسخهٔ کلیله و دمنه بایسنقری، محمد بن بایسنقری به سال ۸۳۳ قمری.: دیدار کلیله و دمنه. نگارگری ایرانی مکتب هرات از نسخهٔ کلیله و دمنه بایسنقری، محمد بن بایسنقری به سال ۸۳۳ قمری.
نویسنده(ها): ابن مقفع (مترجم از پهلوی به عربی)، نصرالله منشی (مترجم از عربی به فارسی)
عنوان اصلی: کلیلة و دمنة
گونه(های) ادبی: ادبیات داستانی
کَلیله و دِمنه نوشتهٔ ویشنا سرما کتابی است از اصل هندی که در دوران ساسانی به زبان پارسی میانه ترجمه شد. کلیله و دمنه کتابی پندآمیز است که در آن حکایت‌های گوناگون (بیشتر از زبان حیوانات) نقل شده‌است. نام کتاب از دو شغال به نام «کلیله» و «دمنه» گرفته شده که قصه‌های کتاب از زبان آن‌ها گفته شده‌است. بخش بزرگی از کتاب اختصاص به داستان این دو شغال دارد. اصل داستان‌های آن در هند و در حدود سال‌های ۵۰۰ تا ۱۰۰ پیش از میلاد به وقوع می‌پیوندند.
مجتبی مینوی دربارهٔ این کتاب می‌گوید: کتاب کلیله و دمنه از جمله آن مجموعه‌های دانش و حکمت است که مردمان خردمند قدیم گرد آوردند و «به هرگونه زبان» نوشتند و از برای فرزندان خویش به میراث گذاشتند و در اعصار و قرون متمادی گرامی می‌داشتند، می‌خواندند و از آن حکمت عملی و آداب زندگی و زبان می‌آموختند.
محمدتقی بهار در جلد دوم سبک‌شناسی درباره‌ی این کتاب نوشته: «در دنیای علم و ادب هیچ کتابی را سراغ نداریم که مانند این کتاب مستطاب در طول قرون و در نزد ملل مختلف و آداب گوناگون تا این اندازه دوام آورده و مقبول علما و انیس عامه و سرمشق اخلاق و راهنمای زندگی قرار گرفته باشد، و هنوز هم پس از سیزده چهارده قرن همچنان تازه و آوازه‌ی عام و خاص باشد.»
اصل و تاریخچهٔ کتاب

کلیله و دمنه در واقع تألیفی است مبتنی بر چند اثر هندی که مهم‌ترین آن‌ها پنجه تنتره (به سانسکریت पञ्चतन्त्र؛ Panchatantra) به‌معنی پنج فصل و به زبان سانسکریت است که توسط فیلسوف بیدبا و به‌دستور پادشاه هندی دبشلیم نوشته شده‌است. در روایات سنتی برزویه «مهتر اطبّای پارس» در زمان خسرو انوشیروان را مؤلف این اثر می‌دانند. نام پهلوی اثر کلیلگ و دمنگ بود. صورت پهلوی این اثر هم‌اکنون در دست نیست و در طول سالیان از بین رفته‌است؛ اما ترجمه‌ای از آن به زبان سریانی امروز در دست است. این ترجمه نزدیک‌ترین ترجمه از لحاظ زمانی به تألیف برزویه است.∗
اصل و تاریخچهٔ کتاب > ترجمه از پهلوی به عربی

پس از اسلام روزبه پوردادویه (ابن مقفع) آن را به عربی ترجمه کرد. ترجمهٔ ابن مُقَفّع بسیار مقبول افتاد و مظهری از فصاحت در زبان عربی تلقی شد. ترجمهٔ ابن مقفع امروز موجود است اما میان نسخ مختلف آن گاه تفاوت‌های زیادی دیده می‌شود.
ابن ندیم در الفهرست∗ کلیله و دمنه را در شمار «کتاب‌های هند در افسانه و اَسمار و احادیث» آورده‌است و دربارهٔ آن گوید:
کتاب کلیله و دمنه هفده باب است و گویند هجده باب بوده که عبدالله بن مقفع و دیگران آن را ترجمه کرده‌اند، و این کتاب به شعر هم درآورده شده، و این کار را ابان بن عبدالحمید بن لاحق بن عقیر رقاشی کرده‌است و علی بن داود نیز آن را به شعر درآورده، و بشر بن معمده ترجمه‌ای از آن دارد که پاره‌ای از آن در دست مردم است؛ و من در نسخه دیدم که دو باب اضافه داشت و شاعران ایرانی این کتاب را به شعر درآورده‌اند که از فارسی به عربی ترجمه شده‌است؛ و از این کتاب مجموعه‌ها و منتخباتی است که ساختهٔ گروهی مانند ابن مقفع و سهل بن هارون و سلم رئیس بیت‌الحکمه و… [است].
ترجمهٔ عربی ابن مقفع پایهٔ ترجمه‌های دیگر قرار گرفت و کتاب از عربی به فارسی، یونانی، ترکی، اسپانیایی، روسی، آلمانی ترجمه شد.
اصل و تاریخچهٔ کتاب > ترجمه از عربی به فارسی

کلیله و دمنه چندین بار از عربی به فارسی دری برگردانده شده‌است. از جمله به دستور نصر بن احمد سامانی، ابوالفضل بلعمی آن را به نثر فارسی برگرداند و سپس رودکی (در سال ۳۲۰ ق.) آن را به نظم درآورد. اما امروز ترجمهٔ بلعمی از بین رفته و از اثر رودکی جز چند بیت پراکنده باقی نمانده‌است.
در قرن ششم هجری یکی از دبیرهای دربار غزنوی، به نام نصرالله منشی (منشی بهرام‌شاه غزنوی) کلیله و دمنه را به فارسی برگردان کرد. این ترجمه ترجمه‌ای آزاد است و نصرالله هرجا لازم دانسته‌است ابیات و امثال بسیار از خود و دیگران آورده‌است. نصرالله منشی مقید به متابعت از اصل نبوده‌است و ترجمه و نگارشی آزاد ساخته و پرداخته‌است و آن را بهانه و وسیله‌ای کرده‌است برای انشای کتابی به فارسی که معرف هنر و قدرت او در نوشتن باشد. ترجمهٔ نصرالله منشی همان ترجمه‌ای است که از آن به‌عنوان کلیله و دمنه در زبان فارسی یاد می‌شود. گاه نیز آن را کلیله و دمنهٔ بهرامشاهی خوانند.
تا چند دهه پیش گمان می‌رفت که برگردان نصرالله منشی یگانه برگردان فارسی است که از کلیله و دمنه در دست است و کسی از برگردان دیگر این کتاب آگاهی نداشت، تا اینکه در سال ۱۹۶۱ در کتابخانهٔ توپقاپوسرای استانبول، برگردان فارسی دیگری از کلیله و دمنه به‌نام داستان‌های بیدپای پیدا شد. این برگردان را شخصی به‌نام محمد بن عبدالله بخاری انجام داده‌است که از زندگی او هیچ آگاهی در دست نیست و فقط از دیباچهٔ کتابش چنین برمی‌آید که از وابستگان دستگاه اتابکان حلب سوریه بوده‌است. شگفت است که بخاری برگردان خود را هم‌زمان با نصرالله منشی انجام داده‌است، بی‌آن‌که آن دو از کار یکدیگر باخبر باشند. اما از آن باارزش‌تر آن است که برگردان محمد بخاری، وارون نثر دشوار و سنگین نصراله منشی، بسیار روان و ساده است. برخلاف نصرالله منشی، محمد بخاری به عبارت‌پردازی نپرداخته و کاملاً به متن اصلی وفادار مانده‌است. خود نیز این موضوع را تصریح کرده‌است.*
البته پس از رودکی و پیش از این دو تن نیز ترجمه‌های زیادی از این اثر صورت گرفته بود ولی هیچ‌یک به دست ما نرسیده‌است. نصرالله منشی خود در دیباچهٔ ترجمه‌اش به این موضوع اشاره کرده‌است.*
آخرین تحریر کلیله و دمنه متعلق است به ابوالفضل علّامی ادیب پارسی‌گوی هندی. نثر این اثر روان و صحیح است. علامی به این ترجمه نام عیار دانش داده‌است.∗
اصل و تاریخچهٔ کتاب > ترجمه از سانسکریت به فارسی

این نکته نیز جالب توجه است که یک بار نیز به فرمان پادشاه ادب‌دوست هند اکبرشاه همایون کتاب پنچه تنتره مستقیماً از سنسکریت به فارسی ترجمه شده‌است. مسئول این ترجمه شخصی بود به نام مصطفی خالقداد عباسی. به گفتهٔ او «حکم شد که هرچه خشک و تر در آن کتاب باشد به همان ترتیب رقم نماید تا قدر تفاوت اصل سخن و ترتیب آن و زیادتی و نقصان ظاهر گردد.»∗
اصل و تاریخچهٔ کتاب > بازنویسی از فارسی به فارسی

ملا حسین کاشفی در قرن دهم هجری تصنیفی (بازنویسی‌ای) از روی کلیلهٔ بهرامشاهی ترتیب داد و نام اثر را انوار سهیلی گذاشت.
بعدها شیخ عبدالکریم سودایی دستگردی این کتاب را به صورت منظوم درآورد که این کتاب به همین نام در سال ۱۳۷۰ منتشر شد.
حسینعلی مددی دبیر بازنشستهٔ ادبیات فارسی شهرستان جیرفت طی ده سال از سال ۱۳۷۵ تا سال ۱۳۸۵ این کتاب را به نظم درآورد که در سال ۱۳۹۹ با نام گهرنامه یا کلیله و دمنهٔ منظوم در پانزده هزار بیت و ۶۲۴ صفحه به چاپ رسید این منظومه کاملاً منطبق بر نثر ابوالمعالی نصرالله منشی است و عیناً کلمات و اصطلاحات منبع در آن استفاده شده‌است.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| گُهرنامه حکیمی نکته‌سنج است |  | که سالِ نظمِ آن هشتاد و پنج است |
| به روزِ بیست و هشتِ ماهِ اسفند |  | به پایان آمد این گنجینهٔ پند |
نمونه‌ای از انشای ابوالمعالی نصرالله منشی و نظم موجود در گهرنامه:
مهمان را سخن او خوش آمد و خواست که آن لغت بیاموزد. نخست بر وی ثنا کرد و گفت: چشم بد دور باد! نه فصاحت ازین کامل‌تر دیده‌ام و نه بلاغت ازین بارع‌تر.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| مسافر چون ازو دید این توان را |  | بشد مفتون که آموزد زبان را |
| نخست او را ثنا بنمود دلشاد |  | بگفتا چشمِ بد دور از تو می‌باد |
| ندیدم اینچنین کامل فصاحت |  | نه بارع‌تر ز تو اندر بلاغت |
باب‌های کلیله و دمنه

پیش‌تر گفتار ابن ندیم پیرامون باب‌های کلیله و دمنه ذکر شد.
باب‌های کلیله و دمنه > در ترجمهٔ سریانی

در ترجمهٔ سریانی‌ای که از روی متن پهلوی صورت گرفته‌است کلیله و دمنه ده باب است:∗
باب شیر و گاو
باب کبوتر طوق‌دار
باب بوزینه و سنگ‌پشت
باب بی‌تدبیری
باب موش و گربه
باب بوم و زاغ
باب شاه و پنزوه
باب تورگ (شغال)
باب بلاد و برهمنان
باب شاه موشان و وزیرانش
باب‌های کلیله و دمنه > در ترجمهٔ ابن‌مقفّع و نصرالله منشی

در کلیله و دمنهٔ نصرالله منشی، در فصل مقدمهٔ ابن‌مقفّع آمده‌است که کلیله و دمنه پانزده باب است و در اصل کتاب که متعلق به هندیان بوده‌است ۱۰ باب بوده‌است و پارسیان پنج باب دیگر به آن افزوده‌اند.∗ باب‌های با اصل هندی به‌صورت زیر ذکر شده‌است:
الأسد و الثَّور
الفحص عن امر دمنة
الحمامة المطوّقة
آلبوم و الغربان
الملک و الطّایر فَنزة
السِّنَّور و الجُرَذ
الاسد و ابن آویٰ
القِرْد و السُّلَحْفاة
الأسوارِ و اللَّبْوَة
الناسک و الضَّیف
باب‌های الحاقی پارسیان از قرار زیر است:
برزویة الطبیب
الناسَکَ و ابنِ عِرْس
البلار و البراهمة
السّائِحِ و الصّائِغ
ابن المَلِک و أصحابِه
عبدالحسین زرین‌کوب در کتاب دو قرن سکوت از ابوریحان بیرونی نقل می‌کند که:
چون ابن مقفع کلیله و دمنه را از زبان پهلوی به تازی نقل کرد، بابِ برزویه را که در اصل کتاب نبود بر آن افزود تا در عقاید مسلمانان شک و تردید پدیدآورد و آن را برای قبول آیین خویش، که دین مانی بود آماده سازد.
باب‌های تحریرهای مختلف در جدول زیر نشان داده شده‌اند.
| پنچه تنتره | کلیله و دمنهٔ سریانی | کلیله و دمنهٔ ابن مقفع | کلیله و دمنهٔ نصرالله منشی | کلیله و دمنهٔ محمد بخاری |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| جدایی دوستان | شیر و گاو | الاسد و الثور | الاسد و الثور | شیر و گاو |
| - | - | الفحص عن امر دمنة | بازجست کار دمنه | کار دمنه که کجا رسید |
| به‌دست‌آوردن دوستان | کبوتر طوق‌دار | حمامة المطوقة | دوستی کبوتر و زاغ و… | کبوتر حمایلی و… |
| جنگ بومان و زاغان | بوم و زاغ | آلبوم و الغربان | بوف و زاغ | کلاغان و بومان |
| ازدست دادن مزایای مکتسب | بی‌تدبیری (؟) | االقرد و الغیلم | بوزینه و باخه | حمدونه و سنگ‌پشت |
داستان کلیله و دمنه در شاهنامه فردوسی

بنابر شاهنامهٔ فردوسی در زمان پادشاهی انوشیروان، برزوی جهت یافتن دارویی که مردگان را زنده می‌کرد به هندوستان رفت اما موفق به پیدا شدن آن نشد. برزوی در هندوستان متوجه وجود کتابی ارزشمند در دربار شاه هندوستان شد. شاه هندوستان تنها اجازهٔ خواندن را به او داد. برزوی آن را به خاطر سپرد و به‌مرور آن را جداگانه با نامه به دربار انوشیروان فرستاد که توسط بوذرجمهر جمع‌آوری شد. برزوی از انوشیروان خواست که نام و زحمات و او در آن ابتدای کتاب آورده شود. فردوسی سرگذشت کلیله و دمنه را تا به شعر درآوردن آن را به‌وسیلهٔ رودکی یادآور می‌شود. فردوسی اثر منظوم کلیله و دمنهٔ رودکی را دُرِ آگنده می‌خواند.
شاهنامهٔ فردوسی سرگذشت کلیله و دمنه را پس از به پهلوی ترجمه شدن آن به‌وسیله برزوی پزشک را چنین شرح می‌دهد:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| نبیسنده از کِلک چون خامه کرد |  | ز برزوی یک در سرنامه کرد |
| نبشتند بر نامهٔ خسروی |  | نبود آن زمان خط جز از پهلوی |
| ... |  | ... |
| کلیله به تازی شد از پهلوی |  | برین‌سان که اکنون همی‌بشنوی |
| به تازی همی‌بود تا گاه نصر |  | بدآنگه که شد در جهان شاه نصر |
| گرانمایه بوالفضل دستور اوی |  | که اندر سخن بود گنجور اوی |
| بفرمود تا پارسی و دری |  | نبشتند و کوتاه شد داوری |
| وزآن پس چو پیوسته رای آمدش |  | به دانش خرد رهنمای آمدش |
| همی‌خواست تا آشکار و نهان |  | ازو یادگاری بود درجهان |
| گزارنده را پیش بنشاندند |  | همه نامه بر رودکی خواندند |
| بپیوست گویا پراگنده را |  | بِسُفت اینچنین در آگنده را |
از دیگر یادکردهای شاهنامهٔ فردوسی از کتاب کلیله و دمنه در شاهنامه زمانی است که جاسوسان خسرو پرویز به او اطلاع می‌دهند که بهرام چوبین، همواره کلیله و دمنه می‌خواند، خسرو پرویز از این غمگین می‌شود و می‌گوید که کلیله و دمنه بهترین مشاور است. و کسی بهتر از این مشاور به یاد ندارد:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| جز از رسم شاهان نراندهمی |  | همه دفتر دمنه خواندهمی |
| چنین گفت خسرو به دستور خویش |  | که کاری درازست ما را به پیش |
| چو بهرام بر دشمن اسپ افگند |  | به‌دریا دل اژدها بشکند |
| دگر آنکه آیین شاهنشهان |  | بیاموخت از شهریارِ جهان |
| سیم کش کلیله‌ست گوید وزیر |  | چن او رای‌زن کس ندارد به ویر |
نسخه‌شناسی

کلیله و دمنه در پاریس به سال ۱۸۱۶م توسط دانشمند دی‌ساسی همراه با معلقه لبید بن ربیعة المخضرم به طبع رسید.
ولف ترجمه کلیله و دمنه به زبان آلمانی را در اشتوتگارت در سال ۱۸۳۷ م منتشر ساخت. این ترجمه مجدداً در سال ۱۸۳۹م منتشر شد.
این کتاب در استراسبورگ آلمان به سال ۱۹۱۲م با مقدمه برزویه و ترجمه نوار او که به طبع رسید.
چاپ‌های دیگری از این کتاب در بولاق ۱۲۴۸، ۱۲۵۱، ۱۲۸۵ ه‍. ق، قاهره ۱۲۹۷، ۱۳۰۵، ۱۳۲۳، ۱۳۴۳ه‍. ق، توسط نشر حلمی طباره و مصطفی المنفوطی به سال ۱۹۲۶م، و توسط نشر محمد حسن المرصفی به سال ۱۹۲۷م، در بیروت در سال‌های ۱۸۷۸، ۱۸۸۲، ۱۸۹۰ ۱۸۹۲م، و غیره صورت گرفته‌است.
ترجمهٔ انگلیسی این اثر در آکسفورد به سال ۱۸۱۹م منتشر شده‌است. فاندیک این ترجمه را بار دیگر در قاهره به سال ۱۹۰۵م منتشر کرده‌است. همچنین ترجمهٔ ایتالیایی درسان ریمو به سال ۱۹۱۰م و ترجمه‌ای به زبان روسی در مسکو ـ لنینگراد در سال ۱۹۳۴م، ترجمه‌ای به زبان فرانسوی به سال ۱۹۳۶م از این کتاب منتشر شده‌است.
چاپ منقح کلیله و دمنه با تصحیح و توضیح مجتبی مینوی تهرانی توسط انتشارات امیرکبیر در ۱۳۴۳ه‍.ش به طبع رسیده‌است.
صفحه‌ای از نسخه‌ای از کلیله و دمنه به تاریخ ۱۲۱۰ میلادی.
صفحه‌ای از نسخه‌ای از کلیله و دمنه به تاریخ ۱۴۲۹ میلادی از هرات.
یک صفحه از یک نسخهٔ کتاب کلیله و دمنه، نزدیک ۱۴۳۰ میلادی، ترسیم‌شده در هرات.
نگاره‌ای از حکایتِ «بوف و زاغ» از کتاب کِلیله و دِمنه با شرحی به زبان عربی متعلق به حوالی سال‌های ۱۳۰۰ تا ۱۳۲۵ میلادی در سرزمین شام. در حکایتِ «بوف و زاغ»، به عنوان تقابلی از نیک و بد، زاغ نماد روز و روشنایی است. برعکس همه تصوراتی که زاغ را نماد ظلمت و سیاهی می‌دانند و بوف نماد شب و ظلمت و شر است. زاغ برای غلبه بر لشکر بوف، نقشه می‌ریزد و با تدبیر سیطرهٔ ظلمتِ بوف را می‌شکند.
قصه‌های کَلیله و دِمنه مربوط به دوهزار سال پیش است و تاکنون به بیش از ۲۰۰ زبان ترجمه شده‌است.
نگارگری ایرانی مکتب هرات از داستان کلیله و دمنه. نسخهٔ کلیله و دمنه بایسنغری کتابت شمس بایسنغری به سال ۸۳۳ قمری. حملهٔ شیر به گاوی به نام شَنزَبه (دو شغال یعنی کلیله و دمنه نیز در صحنه حضور دارند) از باب‌الاسد و الثور. ترکیب زمینهٔ زرین و آسمان آبی‌رنگ به همراه صخره‌های اسفنجی با رنگ‌آمیزی غنی، ویژگی‌های این نقاشی است.
آبری شنک

| آبری شنک Aubrey Schenck | آبری شنک Aubrey Schenck |
| --- | --- |
زادهٔ: ۲۶ اوت ۱۹۰۸ نیویورک
درگذشت: ۱۴ آوریل ۱۹۹۹ موریتا، ریورساید
ملیت: ایالات متحده آمریکا
پیشه: تهیه‌کننده
آبری شنک (انگلیسی: Aubrey Schenck؛ ۲۶ اوت ۱۹۰۸ – ۱۴ آوریل ۱۹۹۹) یک تهیه‌کنندهٔ اهل ایالات متحده آمریکا و طی دههٔ ۱۹۴۰ تا دههٔ ۱۹۷۰ میلادی به فعالیت مشغول بود.
زندگی‌نامه

بنابر سرشماری ۱۹۱۰ میلادی آمریکا، او پسر جورج شنک، یک مهاجر روس متصدی تماشاخانه و همسرش ماری شنک؛ و برادرزادهٔ جوزف و نیکلاس شنک بود.
آبری شنک در دههٔ ۱۹۳۰ میلادی پس‌از فارغ‌التحصیلی از دبیرستان پسران بروکلین و دانشگاه کرنل یک وکیل شاغل در شهر نیویورک شد. او با نوشتن داستانی و ارسال آن به فاکس قرن بیستم اجازه و موافقت تولید فیلمی را بر اساس آن کسب کرد. نخستین کار وی، فیلم شوک! (۱۹۴۶) با بازی وینسنت پرایس، موفقیت تجاری متوسطی داشت. همین اثر سینمایی راه حرفه‌ای را برای شنک به عنوان یک تهیه‌کننده فیلم، هموار کرد.
گزیده فیلم‌شناسی

شوک اثر آلفرد ال. ورکر (۱۹۴۶)
مأموران خزانه‌داری (T-Men) اثر آنتونی مان (۱۹۴۷)
فت من اثر ویلیام کسل (۱۹۵۱)
مرده‌تر از زنده اثر رابرت سافر (۱۹۶۸)
بن‌بست اثر ریچارد بندیکت (۱۹۶۹)
دختران شیطان اثر مایکل د. مور (۱۹۶۷)
فرآیند ترابازشناختی

فر آیند ترابازشناختی (به انگلیسی Transdiagnostic) یا فراتشخیصی در روان‌شناسی بالینی سازوکارهای روانشناختی پیشنهاد شده‌ای هستند که درمیان چندین اختلال مشترک هستند و گروهی از اختلات روانی را به یکدیگر مربوط می‌کنند. در این مدل توجهٔ ویژه از روی بازشناختار یا تشخیص برداشته شده و بر نشانگان مشترک در اختلال‌ها نهاده می‌شود.
پیش زمینه

در دهه‌های ۸۰ و ۹۰ قرن بیستم میلادی توجه پژوهندگان به نقاط مشترک در اختلات روانی جلب شد. پژوهش‌ها به صورت پیاپی نشان می‌داند که اختلات روانی در برخی از نشانه و فرایندهای زیر بنایی ذهنی با هم مشترک هستند. این پیشرفت تکهٔ همیشگی بالنیگران را به مدل‌های دسته‌بندی کننده مانند DSM و مفهوم اختلال را به چالش کشید. طولی نکشید که اولین مدل‌های درمانی با تکیه بر فرایندهای تراباشناختی ایجاد و شواهد بالینی آن اثبات شد. از اولین مدل‌های ترابازشناختی می‌توان به «مدل پردازش هیجانی» و «مدل شناخت اجتماعی» اشاره کرد.
درمان‌های ترابازشناختی

رویکردهای رواندرمانی ترابازشناختی به بررسی فرایندهای بیماری و کارندهای پویایی می‌پردازند که در زمینهٔ اختلالات روانی مختلف وجود دارند. این روش با شناسایی سازوکارهای مختلف شناختی، هیجانی و رفتاری، که به سلامت روان افراد کمک می‌کند سعی بر این تا به جای اختلال به صورت کل بر نشانه‌های بیماری روانی تمرکز کند.
شیوه نامه‌های یکپارچه

شیوه نامه‌های یکپارچه (Unified Protocols) یا UPها در رواندرمانی ترابازشناختی، به چارچوب‌های درمانی ساختارمندی گفته می‌شود که به مجموعه ای از اختلالت مشابه پرداخته و فرایندهای زیربنایی مشترک در آنها را آماج مداخلهٔ درمانی قرار می‌دهد. در دهه‌های اخیر سیلی از شواهدمبتنی بر اثربخشی آنها در پژوهش‌های روان‌شناسی بالینی به‌دست آمده است.
پژو آردی

Motor vehicle
| پژو آردی | پژو آردی |
| --- | --- |
دید کلی: دید کلی
گونه: سواری
شرکت: ایران خودرو(۱۳۸۲)، پژو(تولید سفارشی)
تولید: ١٣۷۸–۱۳۸۵
مونتاژ: «ایران خودرو»
بدنه و شاسی: بدنه و شاسی
کلاس: خودروی خانواده 
شکل بدنه: سدان
طرح‌بندی: خودروهای موتور جلو-محور عقب
سکو: هیلمن آونجر، پژو ۴۰۵
خودروهای وابسته: هیلمن آونجر، پژو روآ، پژو ۴۰۵
پیشرانه: پیشرانه
موتور: OHV 1600 Hillman avenger
گنجایش: ۶۲ لیتر (کاربراتور)۵۲ لیتر (انژکتوری)
قدرت موتور: 69 اسب‌بخار (کاربراتور)71 اسب بخار (انژکتور)
جعبه‌دنده: ۵ دنده دستی
سامانه تعلیق: سامانه تعلیق
جلو: مک فرسون
عقب: فنر شمشی
ابعاد: ابعاد
درازا: ۴٬۴۰۸ میلیمتر (۱۷۳٫۵ اینچ)
پهنا: ۱٬۶۹۴ میلیمتر (۶۷٫۶ اینچ)
بلندی: ۱٬۴۱۰ میلیمتر (۵۵ اینچ)
وزن خالص: ۱٬۱۲۱ تا ۱٬۰۹۰ کیلوگرم (ناخالص)
گاه‌شمار: گاه‌شمار
پسین: پژو روآ
پژو آردی به انگلیسی ("Peugeot RD") خودرویی سدان است که از سال ۱۳۷۸ تا ۱۳۸۵ تولید می‌شد و سپس با پژو روآ جایگزین شد. این خودرو دارای بدنه مربوط به سری اول پژو ۴۰۵(مانند SRI) و پیشرانه (موتور) خودروی هیلمن آونجر است. پژو آردی با توجه به دیفرانسیل عقب بودن و مخفف «Rear wheel drive»، پژو RD نام گرفته‌است.
آردی‌های تولید شده پیش از نیمه دوم سال ۱۳۸۲ فاقد فرمان هیدرولیک، کولر و سیستم انژکتوری بودند. نسخهٔ اصلاح‌شده از نیمه سال ۱۳۸۲ به بعد توسط ایران خودرو مونتاژ شد و پژو RDi نام گرفت.
جانشین

مقالهٔ اصلی: پژو روآ
جانشین آردی پژو روآ اگرچه ممکن است در ظاهر همان آردی به نظر آید ولی از لحاظ فنی و موتوری تغییراتی در آن به وجود آمده است. موتور این خودرو نسبت به آردی بهینه شده و در روآ 10 اسب بخار و در روآ سال 17 اسب بخار به آن افزوده‌ شده است. تفاوت ظاهری روآ با آردی استفاده از سپرهای مشکی در روآ است.
پژو روآ با موتور بهبودیافته و تغییرات اندک نسبت به آردی از سال ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۰ تولید می‌شد. در سال ۱۳۹۴، ایران خودرو با استفاده از الگوی آردی، وانت آریسان را با موتور بهبودیافتهٔ پیکان و روآ سال (OHVG2) جانشین پیکان وانت کرد.
سوخو سو-۳۰
طراحی

پس از موفقیت و کامیابی سوخو-۲۷ در آزمایش‌های اولیه، نیروی هوایی روسیه برای برطرف کردن ایرادهای سوخو-۲۷ شروع به ارتقای ویژگی‌های آن کرد. این ویژگی‌ها شامل افزایش برد هواپیما برای دستیابی به دورترین مرزهای کشور روسیه بود. همچنین تک‌سرنشین بودن هواپیما برای سفرهای طولانی مناسب نبود و نیاز به خلبان کمکی پیدا شد. در نتیجه سوخو-۳۰ براساس سوخو-۲۷ یوبی طراحی و ساخته شد.
این پرنده دارای دو موتور و دو سرنشین و ترمز هوایی است که با ترکیبی از ویژگی‌های آیرودینامیکی و پیش‌رانش کنترل، قدرت مانور بسیار بالایی را از آن خودش کرده. این هواپیما با ذخیرهٔ ۵٬۲۷۰ کیلوگرم سوخت می‌تواند نزدیک به ۴٫۵ ساعت در مسافتی حدود ۳٬۰۰۰ کیلومتر پرواز کند. البته در حالت پرواز کروز برد این جنگنده به ۵٬۲۰۰ کیلومتر و مداومت پروازی حدود ۱۰ ساعت افزایش پیدا می‌کند.
مدل‌ها > سوخو-۳۰ MKI و زیرگروه‌هایش

SM سرواژهٔ (به انگلیسی: Serial Modernized) به معنای «چندبار نوین‌شده» است و در ناتو با نام فلانکر H شناخته می‌شود و یک هواپیما از نسل ۴+ به حساب می‌آید. به‌روزرسانی‌های مدل SM مربوط به رادار، ارتباط رادیویی (بیسیم)، سامانهٔ شناسایی دوست یا دشمن، جنگ‌افزارها، صندلی پرنده، و دیگر سامانه‌های الکترونیکی است. این هواپیما با یک عدد رادار آرایهٔ فازی Bars با کد N011M مجهز شده که توانایی شناسایی از فاصلهٔ بیشینهٔ ۴۰۰ کیلومتر را دارد. برد جستجوی اهداف در این رادار ۲۰۰ کیلومتر است. این هواپیما در دماغه دارای شبکه‌های افقی و دارای ویژگی ابرچابکی است. همچنین دارای سامانهٔ هاد پهن (با زاویهٔ عریض) است و فناوری آن به‌گونه‌ای است که برای برتری هوایی نیز به‌کار می‌رود. توانایی حمل گستره‌ای از جنگ‌افزارها از جمله بمب‌های هدایت نشدنی و هدایت‌شوندهٔ لیزری تا وزن ۸۰۰۰ کیلوگرم را دارد و همچنین به یک قبضه توپ خودکار ۳۰ میلیمتری GSh-30-1 مجهز است. این مدل توانایی سوخت‌گیری هوایی(IFR) را نیز دارد. همچنین دو عدد ابزار جَمینگ از نوع SAP-518 نیز می‌تواند بر روی دو بال نصب شود. این پاد برای محافظت از هواپیما دربرابر موشکهای هوا به هوا و سطح به هوا کارایی دارد و روش کار آن به این گونه است که اهداف جعلی را بر روی رادار دشمن نمایش می‌دهد، موشک‌های دشمن را با روش جَنگال منحرف می‌کند و کارکرد رادارهای زمینی و دریایی دشمن را مختل می‌سازد. در اوت ۲۰۱۹ نیروی هوایی روسیه اعلام کرد که از این پس سوخو-۳۰ نسخه SM را تنها با موتور ۱۱۷S دریافت خواهد کرد. موتور ۱۱۷S تنها موتوری است که در سوخو-۳۵ به‌کار می‌رود و دوام و اعتمادپذیری بالاتری دارد.
کاربران

الجزایر
نیروی هوایی الجزایر شمار ۵۸ فروند سوخو-۳۰ مدل MKA در اختیار دارد؛ و ۱۶ فروند نیز سفارش داده‌است.
آنگولا
نیروی هوایی ملی آنگولا ۱۲ فروند سوخو-۳۰K در ناوگان خود دارد. در سال ۲۰۱۹ همه مدل‌ها به مدل SM ارتقاء پیدا کردند.
ارمنستان
نیروی هوایی ارمنستان ۴ فروند مدل SM دارد.
بلاروس
نیروی هوایی بلاروس ۴ فروند سوخو-۳۰-اس‌ام دارد و ۱۲ فروند دیگر نیز سفارش داده‌است.
چین
نیروی هوایی چین ۷۳ فروند مدل MKK و نیروی دریایی چین، ۲۴ فروند مدل MK2 دارد.
هند
نیروی هوایی هند تاکنون ۲۷۲ فروند سوخو-۳۰ MKI خریداری کرده که ۲۶۱ فروند از آن تا سال ۲۰۲۰ در ناوگان هستند. این جنگنده مدل مخصوص نیروی هوایی هند است. و ۱۲ فروند دیگر نیز سفارش داده‌است. نمونه‌های اولیه در روسیه ساخته شده و نمونه‌های جدیدتر در هندوستان تولید می‌شوند.
اندونزی
نیروی هوایی اندونزی] ۱۱ فروند MK و MK2
مالزی
نیروی هوایی سلطنتی مالزی ۱۸ فروند MKM دارد.
اوگاندا
نیروی هوایی اوگاندا ۶ فروند MK2
ونزوئلا
نیروی هوایی ونزوئلا ۲۲ فروند از مدل MKV دارد.
روسیه
نیروی هوایی روسیه ۲۰ فروند از مدل M2 و ۹۲ فروند از مدل SM در اختیار دارد
نیروی دریایی روسیه ۲۲ فروند مدل SM در اختیار دارد و ۲۴ فروند نیز سفارش داده‌است. همچنین ۵۰ فروند دیگر نیز در برنامه دارد. در سال ۲۰۲۰ روسیه قرارداد جدیدی برای خرید ۲۱ فروند مدل SM2 را با شرکت سوخو بسته‌است.
قزاقستان
نیروی هوایی قزاقستان ۱۲ فروند از مدل SM در ناوگان دارد و ۲۴ فروند دیگر نیز سفارش داده‌است.
ویتنام
نیروی هوایی خلق ویتنام تا سال ۲۰۱۹، ۳۵ فروند MK2 در ناوگان دارد.
ارمنستان
ارمنستان ۴ فروند مدل اس‌ام سفارش داده‌است.
بلاروس
بلاروس ۴ فروند سوخو-۳۰-اس‌ام دارد و ۱۲ فروند نیز سفارش داده‌است.
میانمار
نیروی هوایی میانمار ۶ فروند از مدل SME در سال ۲۰۱۸ سفارش داده‌است.
حوادث

در نیروی هوایی هندوستان در مجموع هفت فروند سوخو-۳۰-MKI سقوط کردند که از مجموع ۱۴ خلبان، ۴ خلبان جان باخته‌اند.
در سال ۱۹۹۹ یک فروند سوخو-۳۰-MK در نمایشگاه هوایی پاریس سقوط کرد که هردو خلبان توانستند ایجکت کنند و بدون آسیب دیدگی به زمین برسند. از این رویداد فیلمبرداری نیز شده‌است.
در سال ۲۰۱۵ یک سوخو-۳۰-MK2 نیروی هوایی ونزوئلا حین تعقیب بک هواپیمای قاچاق مواد مخدر بود، در جنوب ونزوئلا سقوط کرد که در این حادثه هردو خلبان جان باختند.
در سال ۲۰۱۸ یک فروند سوخو-۳۰-SM در شهر جبله در سوریه سقوط کرد که هردو خلبان جان باختند.
مشخصات

منبع اطلاعات KnAAPO, Sukhoi, Gordon and Davison, deagel.com, airforce-technology.com
مشخصات عمومی
خدمه: ۲
طول: ۲۱٫۹۳۵ متر (۷۳ فوت)
پهنای بال: ۱۴٫۷ متر (۴۸ ft 3 in)
ارتفاع: ۶٫۳۶ متر (۲۰ ft 10 in)
بال: مساحت ۶۲ متر مربع (۶۶۷ متر مربع)
وزن خالی: ۱۷٬۷۰۰ کیلوگرم (۳۹٬۰۲۱ lb)
وزن بارگیری: ۲۴٬۹۰۰ کیلوگرم (۵۴٬۹۰۰ lb)
بیشینه وزن برخاست: ۳۴٬۵۰۰ کیلوگرم (۷۶٬۰۶۰ پوند)
پیشرانه: ۲× توربوفن ساترن ای‌ال-۳۱
نیرو ی خشک: ۷۴٫۵ کیلونیوتن (۱۶٬۷۵۰ lbf) هرکدام
نیرو با پس سوز ۱۲۲٫۵۸ kN (۲۷٬۵۶۰ lbf) هرکدام
ظرفیت سوخت: ۹٬۴۰۰ کیلوگرم (۲۰٬۷۲۴ پوند) باک داخلی
عملکرد
سرعت بیشینه: ماخ ۲٫۰ (۲٬۱۲۰ کیلومتر در ساعت، ۱٬۳۲۰ مایل در ساعت) در ارتفاع
برد: ۳٬۰۰۰ کیلومتر (۱٬۸۶۰ مایل؛ ۱٬۶۲۰ ناتیکال مایل) در ارتفاع
سقف پروازی: ۱۷٬۳۰۰ متر (۵۶٬۸۰۰ فوت)
نرخ اوج‌گیری: ۲۳۰ متر بر ثانیه (۴۵٬۲۷۵ فوت بر دقیقه)
بارگیری بال: ** با ۵۶٪ سوخت: ۴۰ کیلوگرم بر متر مربع (۸۲٫۳ پوند بر فوت مربع)
با سوخت داخلی: ۴۶۸٫۹۳ کیلوگرم بر متر مربع ()
نسبت نیرو به وزن: ** با سوخت کامل: ۰٫۸۶
با ۵۶٪ سوخت: ۱
بیشینهg-load: +9 g
نگارخانه

سوخو-۳۰ MKM نیروی هوایی شاهنشاهی مالزی
سوختگیری هوایی سوخو-۳۰ MKA
مدل MKM
سوخو-30 MKI نیروی هوایی هند
مدل MKK
نمای ارابهٔ فرود
نمای موتور و دُم
سوخو سو-۳۰
مدل MKI - نیروی هوایی هند
مدل MKM
مدل MKK
مدل SM
مدل MKV ونزوئلا که برپایهٔ MK2 ساخته شده‌است
مدل MKK نیروی هوایی روسیه
نقشه کشورهای استفاده‌کننده از جنگنده سوخو-۳۰ با توجه به تعداد فروند
Su-30SM روسیه. این مدل دارای پیش‌بال است.
Su-30MKI - نیروی هوایی هند
سوخو-۳۰ نیروی هوایی روسیه در پرواز «گذر پایین» (لو پَس) به ارتفاع دو متر از سطح زمین.
ام‌کا۲ ونزوئلا
پل مرزی باگراتاشن ساداخلو

| پل مرزی باگراتاشن ساداخلو | پل مرزی باگراتاشن ساداخلو |
| --- | --- |
مختصات: ۴۱°۱۳′۴۵″ شمالی ۴۴°۵۰′۰۳″ شرقی﻿ / ﻿۴۱٫۲۲۹۱۷°شمالی ۴۴٫۸۳۴۱۷°شرقی﻿ / 41.22917; 44.83417
بر روی: رودخانه دبد
مکان: باگراتاشن/ ساداخلو، ارمنستان/ گرجستان
آغاز: ژوئیه ۲۰۲۱
پایان: اوت ۲۰۲۲ پل مرزی باگراتاشن - ساداخلو
مکان: مکان
fa (in English: Expected satiety): fa
پل باگراتاشن – ساداخلو (به ارمنی Բագրատաշեն-Սադախլո կամուրջ / به گرجی ბაგრატაშენ-სადახლოს ხიდი) بر روی رودخانه دبد بین کشورهای ارمنستان و گرجستان به منظور تکمیل پروژه نوسازی کریدور شمالی برای افزایش ظرفیت جابجایی است. این پروژه شاخصهای مختلفی از جمله مسائل اقتصادی، عملیاتی، معماری، محیطی و زیبایی شناختی را در نظر گرفته‌است.
این پل، در تاریخ 19 آگوست 2022 با حضور نخست وزیرهای دو کشور ارمنستان و گرجستان، رسماً افتتاح گردید.