stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ولایت غزنی
جغرافیا

اطلاعات بیشتر: جغرافیای طبیعی افغانستان
ولایت غزنی در مرکز افغانستان بین ۳۲ درجه و چهار دقیقه و ۹ ثانیه تا ۳۴ درجه و ۱۳ دقیقه و ۵۱ ثانیه عرض شمالی و ۶۶ درجه و ۴۹ دقیقه و ۱۶ ثانیه تا ۶۸ درجه و ۴۹ دقیقه " ۵۶ ثانیه عرض شرقی از نصف النهار گرینویچ قرار گرفته است. طول متوسط این ولایت به خط مستقیم در جهت شمال به جنوب ۲۴۰ کیلومتر و عرض متوسط ان در جهت شرقی -غربی حدود ۱۸۱ کیلومتر است. ولایت غزنی از سمت شمال با ولایت بامیان و میدان وردک، از جنوب و جنوب غربی با ولایت زابل، از مشرق با ولایت لوگر و پکتیا و از جنوب شرقی به ولایت پکتیکا از مغرب نیز به ولایت ارزگان و دایکندی محدود است. شهر غزنی مرکز ولایت غزنی است و از کابل ۱۳۵ کیلومتر فاصله دارد. ارتفاع این شهر از سطح دریا ۲٬۱۸۳ و پهناوری آن ۲۳٬۳۷۸ کیلومتر مربع است که تقریباً یک بیست و هشتم یا ۳٫۵٪ پهناوری کل افغانستان را شامل می‌شود. ولسوالی ناور بزرگ‌ترین و ولسوالی رشیدان کوچک‌ترین ولسوالی‌های غزنی هستند.
کوه‌های ولایت غزنی عبارتند از: قاده باریک در شمال غرب، شنکی در جنوب، جرکنه در جنوب شرق، هندوکش در شمال شرق و کوه بابا در شمال. آب ایستاده غزنی، بند سرده، بند سلطان، بند زنخان وبند زردسنگ دریاچه‌های مهم این ولایت می‌باشند که نقش عمده‌ای در کشاورزی منطقه دارد. دریای غزنی از ارتفاعات بهسود سرچشمه گرفته در دشت ناور بند سلطان بالای آن تأسیس شده است و پس از عبور از شهر غزنی، در ولسوالی ناوه به آب ایستاده غزنی می‌ریزد.
جغرافیا > آب و هوا

غزنی دارای آب و هوایی نیمه‌صحرایی و کوهستانی می‌باشد. دما در دشت ناور، شمال غزنی با آب ایستاده در جنوب غزنی تفاوت زیادی دارد. در ناور دمای تابستان به ۲۵ الی ۳۰ درجه سانتی‌گرید و در زمستان به ۲۵- درجه می‌رسد که بسیار سرد و غیرقابل تحمل است. اما در آب ایستاده با ۱۵- درجه در زمستانها هوا نسبتاً گرم‌تر می‌باشد. ۱۸۸ روز آن درجریان سال نسبتاً گرم و هوای آن، از تاریخ ۱۲ اکتبر تا ۱۰ اپریل، سرد و بارانی است. سطح متوسط بارندگی سالانه در غزنی ۲۲۹۶ ملی متر تخمین شده و زمین آن، از سطح بحر ۱۸۰۰ متر ارتفاع دارد.
| آب و هوای غزنی >  | آب و هوای غزنی > ژانویه | آب و هوای غزنی > فوریه | آب و هوای غزنی > مارس | آب و هوای غزنی > آوریل | آب و هوای غزنی > مـــــه | آب و هوای غزنی > ژوئـن | آب و هوای غزنی > ژوئیـه | آب و هوای غزنی > اوت | آب و هوای غزنی > سپتامبر | آب و هوای غزنی > اکتبـر | آب و هوای غزنی > نوامبر | آب و هوای غزنی > دسامبر | آب و هوای غزنی > سـال  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| گرم‌ترین C° | ۲ | ۴ | ۱۱ | ۱۷ | ۲۳ | ۲۹ | ۳۱ | ۳۱ | ۲۷ | ۲۰ | ۱۲ | ۵ | ۳۷  |
| میانگین گرم‌ترین‌ها C° | ۵ | ۸ | ۱۳ | ۲۱ | ۲۶ | ۳۳ | ۳۶ | ۳۵ | ۳۱ | ۲۳ | ۱۵ | ۸ | ۲۱  |
| میانگین سردترین‌ها C° | −۱ | ۱ | ۵ | ۱۲ | ۱۶ | ۲۲ | ۲۵ | ۲۴ | ۲۱ | ۱۴ | ۷ | ۲ | ۱۲  |
| سردترین C° | -۱۱ | -۸ | -۱ | ۳ | ۷ | ۱۲ | ۱۴ | ۱۳ | ۸ | ۲ | -۳ | -۷ | -۱۲  |
| بارش mm | ۳۸ | ۵۶ | ۳۷ | ۸۹ | ۲۳ | ۳ | ۲۳ | ۰ | ۰ | ۳ | ۱۸ | ۳۸ | ۲۷    |
منبع: ودربیس اکتبر ۲۰۰۸: منبع: ودربیس اکتبر ۲۰۰۸
اقتصاد

اطلاعات بیشتر: اقتصاد افغانستان
موسی خان اکبرزاده والی غزنی اظهار داشت که پروژه‌های مهم توسعه‌ای در جنوب غزنی در سال ۲۰۱۲ آغاز می‌شود. چون غزنی پایتخت فرهنگی جهان اسلام در سال ۲۰۱۳ انتخاب گردید این پروژه‌ها روی دست گرفته شده است که شامل: ساخت یک مرکز فرهنگی اسلامی، یک مسجد، یک بازار سرپوشیده، یک سالن ورزشی، یک مهمانسرا، یک فرودگاه، یک هتل پنج ستاره، دو ساختمان ۲۷ طبقه و سایر موارد می‌شود. بودجه این پروژه‌ها ۳۰ میلیون دلار اس و برای بیش از ۲۰۰۰ نفر فرصت شغلی مهیا می‌کند. ۱۰ میلیون دلار این بودجه توسط دولت مرکزی، ۷ میلیون دلار توسط تیم بازسازی ولایتی لهستان (PRT) و ۳ میلیون دلار توسط ایالات متحده تأمین می‌شود. غزنی تا پایان سال ۲۰۱۲ یک جاده ۴۰ کیلومتری آسفالت نیز خواهد داشت.
اقتصاد > کشاورزی

به دلیل هوای مناسب و بارندگی نسبتاً خوب که اغلب در زمستان و اوایل بهار به صورت برف و باران می‌بارد، انواع میوه‌ها و محصولات زراعتی خاص این مناطق در غزنین به عمل می‌آید. نیز به دلیل رونق پرورش دام و دامداری، انواع حیوانات اهلی پرورشی در آن تربیت و نگهداری می‌شود. پوشاک و لباس‌هایی که از مو و پوست حیوانات اهلی به عمل می‌آید، در این سرزمین، به‌خصوص در قسمت‌های شمالی غزنین از اهمیت بالایی برخوردار است.
سد سرده بند در ولسوالی اندر در نزدیکی مرز ولایت پکتیکا واقع شده است. این سد ذخیره‌گاه بزرگ آب است که برای آبیاری کشاورزی منطقه حیاتی می‌باشد. خود سد و سیستم کانال‌های آن نیاز به تعمیر و نگهداری دارند.
اقتصاد > صنایع دستی

در کنار این، صنایع ظریفه چون مسگری، زرگری و سایر صنایع دستی از رونق خوبی در این دیار برخوردار بوده و در بازارهای غزنین انواع صنایع مستظرفه دستی دستیاب می‌گردیده است؛ چنان‌که یکی از اقلام مهم صادرات این منطقه را همین مصنوعات تشکیل می‌داده است. در نتیجه بازارهای پررونق، کالاهای متنوع، غزنین را به یک نقطه مهم و پررونق تبدیل نموده بود.
اقتصاد > انرژی

اطلاعات بیشتر: بند سلطان
ولایت غزنی قرار است از طریق سیستم برق شمال شرقی (NEPS) به برق برق ملی وصل شود. ساخت خط انتقال از شرق دشت چمتله به غزنی با استفاده از شبکه انتقال ولتاژ بالا (۲۲۰ کیلوولتی) آغاز می‌شود. این پروژه قرار است با هزینه ۱۰۱ میلیون دلار توسط USFOR-A و حمایت USAID اجرا شود. با این حال، بانک توسعه آسیایی موافقت کرد خط انتقال از چمتله به دشت برچی را به اتمام برساند که باعث می‌شود دامنه پروژه را کاهش یابد. اجرای این پروژه به دلیل عدم توانایی USACE در اعطای قرارداد به تأخیر افتاد زیرا پیشنهادها دریافتی برای این پروژه بیش از دو برابر هزینه برآورد شده بود، بیشتر به دلیل نگرانی‌های امنیتی ناشی از خطرات مربوط به اجرای قراردادهای ثابت با قیمت ثابت، برآورد هزینه ضعیف و دوره‌های غیر واقعی عملکرد بود. USACE در حال خریداری مجدد پروژه‌ها و برنامه‌های اعطای قرارداد در ژوئن یا ژوئیه ۲۰۱۲ است که برنامه‌های اجرایی پروژه را بین ۶ تا ۱۵ ماه به تأخیر می‌اندازد.
آموزش

اطلاعات بیشتر: دانشگاه غزنی
غزنی، با آنکه نسبت به ولایات دیگر کشور، در بخش معارف پیشتاز بود؛ اما در اثر جنگ‌های چند دههٔ اخیر، به سیستم تعلیم و تربیهٔ این ولایت نیز خساراتی وارد گردیده و مکاتب، در اکثر ولسوالی‌ها مسدود است که باعث شده، دانش‌آموزان این ولایت، از چند دورهٔ تعلیمی محروم شوند.
در ولایت غزنی ۶۳۵ مکتب به شمول چند انستیتیوت و دارالمعلمین وجود دارد، که دارای ۴۷۴۷ معلم و ۲۴۵٬۹۸۶ دانش‌آموز است و از این میان ۴۵٪ آن طبقهٔ اناث می‌باشد.
دانشگاه غزنی، در سال ۱۳۸۷ خورشیدی تأسیس شده و اکنون ۱۵۰۰ محصل در چهار دانشکده تعلیم و تربیه، شرعیات، اقتصاد و زراعت دارد و از این تعداد ۲۰۰ تن شان را دختران تشکیل می‌دهند.
فرهنگ

با در نظرداشت تاریخ گذشتهٔ غزنی، این ولایت درسابق از حیث تاریخی و علمی، به یک مرکز عرفان و ادب در بین ولایات شهرت داشت. صدها عارف، شاعر و نویسنده‌ای همچون سنایی غزنوی، حسن غزنوی، مسعود سعد سلمان، فرخی سیستانی، فردوسی طوسی، عنصری بلخی، عسجدی مروزی، منشوری سمرقندی، کسایی مروزی، غضائری رازی، ابوریحان بیرونی و… از بلاد مختلف، در دوران سلطان محمود غزنوی در این ولایت گرد آمده بودند.
تلاش‌های فرهنگی در این ولایت، از سال ۱۳۳۱ خورشیدی، با نشر هفته نامه سنایی رسماً آغاز و تسریع یافت؛ این هفته‌نامه امروز به روزنامه تبدیل شده که با انتشار ۵۰۰ نسخه در روز معتبرترین روزنامه ولایت غزنی می‌باشد.
شمار زیادی از انجمن‌های ادبی مانند انجمن سنایی، که در سال ۱۳۵۰ ایجاد شده و تعداد زیادی از فرهنگیان به تلاش نیاز محمدخوشه در آن شامل بودند، ایجاد شد؛ دیگر انجمن همچنین انجمن لونگ، انجمن فرهنگیان، انجمن کاتب، انجمن البیرونی، انجمن پسرلی، انجمن قره باغ، انجمن ارشاد، انجمن زمزمه، انجمن اجتماعی غزنه باستان، انجمن تحکیم وحدت، جمال که یک انجمن سیاسی بود، انجمن وحدت ملی و انجمن کلیوال ادبی ملگری در ولایت غزنی شکل گرفته است؛ این انجمن‌ها تلاش‌های فرهنگی زیادی می‌کنند و راه را برای چاپ آثار شعرا و نویسندگان نو فراهم می‌سازند. در این آوار ریاست اطلاعات و فرهنگ غزنی این انجمن‌ها را ثبت نموده از فعالیت‌های شان حمایت می‌کند.
با ایجاد فصل جدید (دوره حاکمیت رئیس‌جمهور کرزی)، جوانان این ولایت نیز به مطالعه رو آورده‌اند. در غزنی علاوه بر کتابخانهٔ عامه ریاست معارف و کتابخانهٔ البیرونی ریاست اطلاعات وفرهنگ، برخی کتابخانه‌ها در مکاتب نیز وجود دارد که مردم می‌توانند از آنها، کتاب برای مطالعه بگیرند. در ولایت غزنی علاوه بر کتابخانه‌ها، تعداد زیادی کورس‌ها به ویژه کورس‌های خطاطی وجود دارد، که صدها شاگرد اکنون در آن آموزش می‌بینند.
پس از کشف آثار باستانی دشت ناور که صدهزار سال قدامت داشتند؛ شهر غزنی موزیمی ایجاد کرد که اکنون در مقام ولایت و ریاست اطلاعات و فرهنگ، می‌باشد و صدها اثر تاریخی مانند مجسمه‌ها، سلاح‌های تاریخی، کوزه‌ها، ظروف، و همچو آثار دیگر تاریخی، در آن نگهداری می‌شوند.
با آنکه مردم، با به میان آمدن سامان آلات موسیقی مدرن و جدید؛ از موسیقی محلی خدا حافظی کرده‌اند؛ اما اخیراً دوباره همان موسیقی محلی و سابقه، مورد توجه قرار گرفته است. اتن که یک رسم ملی است، در ولسوالی‌های پشتون نشین غزنی، بسیار رایج است و هم‌اکنون نیز از سوی جوانان این ولسوالی‌ها در محافل خوشی و مناسبت‌ها به خوبی اجرا می‌شود.
مردم‌شناسی

بر پایه سرشماری سال ۲۰۱۳، کل جمعیت استان در حدود ۱٬۳۶۸٬۸۰۰ نفر است، که چند قومی و عمدتاً یک جامعه قبیله ای است.
طبق انستیتوی مطالعه جنگ، "غزنی نوزده ولسوالی دارد و یکی از گوناگون‌ترین ولایات در افغانستان از دید قومیتی است. اکثریت جمعیت این ولایت را هزاره‌ها و پشتون‌ها و پس از این دو قوم تاجیک‌ها تشکیل می‌دهند (کمتر از ۱٪ هندو). کشاورزی و دامداری شغل اصلی شهروندان غزنی است. گندم، یونجه، خربزه و بادام از بزرگ‌ترین محصولات تولید شده است.
| ولسوالی | مرکز | اطلاعات قومی(٪) | جمعیت ولسوالی | مساحت km۲ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| آب‌بند | حاجی‌خیل | پشتون و هزاره | ۲۶٬۰۰۰ | ۱۰۰۸ |
| اجرستان | سنگر | پشتون و هزاره | ۳۰٬۰۰۰ | ۱۶۲۰ |
| اندر | میرای | پشتون و هزاره | ۱۲۰٬۰۰۰ | ۷۱۶ |
| گیلان | جانده | پشتون | ۵۲٬۰۰۰ | ۱۱۱۳ |
| گیرو | پانا | پشتون | ۳۸٬۰۰۰ | ۸۶۷ |
| خوگیانی | خوگیانی | پشتون | ۱۶٬۰۰۰ | ۱۸۳ |
| ناوه | ناوه | پشتون و هزاره | ۵٬۰۰۰ | ۱۶۶۰ |
| واغز | واغز | پشتون و هزاره | ۳۶٬۰۰۰ | ۴۱۷ |
| زنه‌خان | دادو | پشتون | ۱۷٬۰۰۰ | ۲۹۷ |
| رشیدان | رشیدان | پشتون و هزاره | ۱۲٬۰۰۰ | ۳۹۴ |
| مقر | مقر | پشتون و هزاره | ۴۸٬۰۰۰ | ۸۸۵ |
| ده‌یک | رامک | تاجیک و پشتون | ۴۴٬۰۰۰ | ۷۱۵ |
| قره‌باغ | قره‌باغ | هزاره و پشتون | ۱۳۲٬۰۰۰ | ۱۵۷۰ |
| غزنی | غزنی | هزاره، تاجیک، پشتون و سیک | ۱۵۰٬۰۰۰ | ۳۷۶ |
| جغتو | گولبوری | هزاره | ۳۰٬۰۰۰ | ۵۸۹ |
| خواجه عمری | خواجه عمری | هزاره اقلیت پشتون و تاجیک | ۲۰٬۰۰۰ | ۲۰۸ |
| جاغوری | سنگ ماشه | هزاره | ۳۵۰٬۰۰۰ | ۲۱۳۷ |
| مالستان | میرآدینه | هزاره | ۱۰۰٬۰۰۰ | ۱۷۶۴ |
| ناور | دوآبی | هزاره | ۸۰٬۰۰۰ | ۵۲۳۴ |
زمین‌شناسی

در امتداد کابل - قندهار رسوبات دریایی کواترنری ناحیهٔ حاصلخیز زراعتی را تشکیل داده است. این ناحیه دارای خاک‌های رسوبی در غزنی از سطح دریا ۲٬۰۸۰ متر، در مقر ۲٬۰۰۳ متر و در قلات ۱٬۵۷۲ متر ارتفاع دارد که شامل سطح مرتفع فلات مرکزی افغانستان می‌باشند. به همین دلیل در این منطقه جربان آب‌های جاری از شمال شرق به طرف جنوب غرب است.
آثار عوارض طبیعی مانند آتش‌فشان‌ها در عهد دوم و سوم زمین‌شناسی در کوه‌های هندوکش و سلیمان مشاهده شده است؛ در منطقهٔ کوهستانی گل کوه و سطح مرتفع ناوُر نشان از وجود آتش فشان می‌دهد.
منابع طبیعی

بر طبق آخرین برآوردهای زمین‌شناسان اهل افغانستان و خارجی، غزنی یکی از ثروتمندترین مناطق معادن لیتیوم در جهان است. طلا و مس نیز پیش‌تر در زرکشان غزنی یافت شده بود. ارزش این معادن به مقداری ۳۰ میلیارد دلار تخمین زده شده است. معادن کشف شده در غزنی تقریباً ۳۰ درصد از کل معادن‌های لیتیوم، طلا، مس است و نیز درصدی از معادن نقره ،سرب، روی وسنگ‌های قیمتی افغانستان را تشکیل می‌دهد.
غزنی بزرگ‌ترین معادن را در سطح منطقه داراست. ذخایر لیتیم غزنی ۳۰٪ لیتیم جهان را تشکیل می‌دهد. معادن عمده این ولایت، بر اساس وزارت معادن و پترولیم، به ترتیب ذیل می‌باشد:
معدن طلای زرکَشان: این معدن در ولسوالی مقر قرار دارد، که ۹۰ کیلومتر از شهر غزنی فاصله دارد و پهناوری حوزه آن به ۴۸۴ کیلومتر مربع می‌رسد. در سال‌های ۱۳۳۱ و ۱۳۳۹ متخصصین روسی، آلمانی و آمریکا، بالای معدن زرکشان تحقیق نمودند، و ذخیرهٔ آنرا ۷٬۵۰۰ کیلوگرام طلای سرخ تخمین زدند.
معدن مس زرکشان: وحیدالله شهرانی وزیر معادن و پطرولیم می‌گوید که در منطقه زرکشان ولسوالی مقر؛ به‌علاوه معدن طلا، به ارزش ۳۰ میلیارد دالر ذخایر مس نیز موجود است که از سوی متخصصین داخلی و خارجی شناسایی شده است. معادن این منطقه برای بار اول در سال ۱۹۷۱ توسط مهندسان افغان و روس، در یک تحقیق مشترک کشف شد.
لاجورد: به اساس معلومات هرودوت و استرابون، لاجورد بدخشان ۲۵۰۰ سال قبل، از افغانستان به مصر صادر شده، که از آن برای ساخت چشم‌های مجسمه فرعون کار می‌گرفتند. در ولایت غزنی، معدن سنگ لاجورد موجود است؛ اما مقدار آن دقیقاً واضح نیست.
مرمر: برعلاوهٔ شماری از ولایات کشور؛ در ولسوالی جاغوری ولایت غزنی نیز معدن سنگ مرمر وجود دارد. تا کنون در کشور نزدیک به ۳۵ نوع سنگ مرمر در ۴۵ رنگ مختلف تثبیت و شناخته شده، که ارزش آن ۱۵۰ میلیارد دالر تخمین گردیده است. به اساس شمارش‌ها ۸ درصد سنگ مرمر افغانستان، برای پروسس و پالش به پاکستان، فی تن ۴۰ دالر به فروش می‌رسد، که پس از پروسس و پالش، به مبلغ ۳۰۰ دالر دوباره بالای افغانستان فروخته می‌شود. از سال ۱۳۹۴ به بعد معادن از مرمر ولسوالی مالستان توسط خود مردم استخراج می‌شود که بهترین نوع مرمر در افغانستان است و مترمربع آن ۵۰۰۰ افغانی به‌فروش می‌رسد.
لیتیم: در ولسوالی ناور غزنی، که از شهر غزنی حدود ۱۰۰ کیلومتر دور است، در سال ۱۳۹۰ معدن لیتیم کشف شد. به اساس تحقیقات زمین شناسان افغان و خارجی، این منطقه نسبت به سایر مناطق جهان، از لیتیم بیشتر برخوردار است، در این معدن به‌علاوه لیتیم، ۳۰٪ طلای سرخ و مس موجود می‌باشد.
به اساس معلومات مسوولین ولایت غزنی، برای معادن شناسان واضح شده است که ذخیرهٔ بزرگ لیتیم ولسوالی ناور غزنی به ارزش ذخیرهٔ نفت عربستان سعودی می‌باشد.
همچنان در غزنی معادن دیگری هم وجود دارد، که یادآوری آنها ناممکن است؛ تنها برخی معادنی را یادآوری می‌کنیم که تثبیت شده؛ اما در مورد ذخایر و استخراج آنها کدام مستندی در دست نیست: در ولسوالی زنخان ولایت غزنی، که از مرکز ۳۰ کیلومتر دور است، معادن سنگ کرومیت و تالک شناخته شده است؛ همچنین در منطقهٔ رباط ولسوالی ده‌یک این ولایت، یک معدن مس هم شناسایی شده است؛ در ولسوالی واغز ولایت غزنی، ذخیرهٔ تیل شناسایی شده؛ و در ولسوالی اندر، از موجودیت طلای سرخ نیز سخن گفته شده است. در ولسوالی ناور، معدن گچ و ولسوالی مالستان غزنی، معادن تراورتین و سنگ مرمر کشف شده است.
واحدهای اداری

ولایت غزنی دارای ۱۹ ولسوالی می‌باشد:
ولسوالی آب‌بند
ولسوالی اَجرِستان
ولسوالی اَندَر
ولسوالی جاغوری
ولسوالی جغتو
ولسوالی خواجه عمری
ولسوالی ده‌یک
ولسوالی رشیدان
ولسوالی زَنه‌خان
ولسوالی غزنی
ولسوالی قره‌باغ
ولسوالی گیرو
ولسوالی گیلان
ولسوالی مالستان
ولسوالی مُقُر
ولسوالی ناوه
ولسوالی ناوُر
ولسوالی واغز
ولسوالی ولی محمد شهید
مشاهیر

ولایت تاریخی و باستانی غزنی؛ از گذشته‌های دور تاکنون، شخصیت‌های مهم و مشهور اجتماعی و رجال برجستهٔ علمی و سیاسی را در خود پرورش داده و خاستگاه علم و هنر و ادب کشور بوده است. مطابق مندرجه کتاب جام جم از کثرت اعداد علما و فضلا که در غزنی مدفون شده‌اند، غزنی را پس از بغداد «مدینه ثانیه» می‌گفتند.
نقش سلطان محمود در رشد ادب، شعر و علم بسزا است. چنان‌که ابوریحان کتاب ارزشمند تحقیق ماللهند خودرا در رکاب این پادشاه تکمیل نمود. ابوالفضل بیهقی، تاریخ بیهقی را که مرجع زبان فارسی به‌شمار می‌رود، نیز به امر همین سلطان نوشت و ده‌ها خدمات بزرگ دیگر که توسط این شاه و بازماندگانش در غزنی صورت گرفت.
دانشمندان
حسن غزنوی
سنایی غزنوی
نصرالله منشی
ابوالفضل بیهقی
هجویری غزنوی
فرخی سیستانی
فیض‌محمد کاتب
عبدالاحد مومند
سیاستمداران
سلطان محمود غزنوی
محمدداوود سلطان‌زوی
محمدهاشم میوندوال
محمدعارف شاه‌جهان
عبدالقیوم سجادی
عبدالواحد سرابی
نورمحمد تره‌کی
آزادخان افغان
حبیبه سرابی
اسدالله خالد
عباس بصیر
عزیز رویش
فرهاد دریا
سیما سمر
اکرم یاری
نمایندگان پارلمان
صفدر علی مالستانی
خیال محمد رحمانی
محمدعارف رحمانی
چمن شاه اعتمادی
رمضان بشردوست
خداداد عرفانی
نفیسه عظیمی
شاه‌گل رضایی
علی اکبر قاسمی
سناتور خالقداد بلاغی
نگارخانه

سایت باستانی بودایی تپه سردار
نبرد سلطان محمود غزنوی با ابوعلی سیمجور
گستره قلمرو غزنویان در زمان سلطان محمود غزنوی
مناره‌های بازمانده از مسجد بهرامشاه غزنوی
نیروهای انگلیس در حال تسخیر بالاحصار غزنی، جنگ اول افغان و انگلیس، نبرد غزنی. ۱۸۳۹
آرامگاه اُلغ‌بیگ، غزنی. ۱۹۲۴
سکه‌های کابلشاه کشف‌شده از غزنی
کوه‌های برفی غزنی، ولسوالی جاغوری، منطقه المیتو
دانشگاه غزنی
دختران دانش‌آموز در ولایت عزنی
تصویر ماهواره ای غزنی
منرال اندراتیت ولایت غزنی
ولسوالی‌های غزنی
مناره‌های غزنی، آتکینسون. ۱۸۳۹
پارک برای اطفال یتیم که از سوی یکی از خانواده‌های سرباز قربانی آمریکایی در شهر غزنی ساخته شده است.
کشتزارهای گندم ولسوالی اجرستان
ارتش بریتانیا در جنگ اول افغان و انگلیس، نبرد غزنی. ۱۸۳۹
نقشه ولسوالی‌های ولایت غزنی
تیم بازسازی ولایتی غزنی در حال انتقال دارو به مناطق غزنی که دارو در دسترس نیست.
سنگ‌ماشه، ولسوالی جاغوری
تصویر ماهواره‌ای از آب ایستاده، ولسوالی آب‌بند، ولایت غزنی
لباس شب با دامن پف‌دار

یک لباس شب با دامن پف‌دار از کریستیان دیور در سال ۱۹۵۴، در موزهٔ هنر ایندیاناپُلیس.
لباس شب با دامن پف‌دار (انگلیسی: Ball gown) نوعی لباس شب رسمی است که برای مجلس رقص یا مهمانی‌های رسمی پوشیده می‌شود. بیشتر این لباس‌ها حالت دکلته داشته و شانه‌ها و بازوها معلوم است و دامن آن هم حتماً پف‌دار است. این لباس اغلب به همراه شال‌های باریکِ گران‌قیمت (Stole) و شنل به‌همراه کُت و همچنین جواهرآلات قدیمی یا مُدِ روز و دست‌کش‌های بلند پوشیده می‌شد. اگر قرار به استفاده از نشان‌های دولتی و کشوری باشد، آنها را معمولاً بر روی سینه سنجاق می‌کنند. خانم‌های متأهل هنگامی که این لباس را می‌پوشند باید تاج یا تارک جواهرنشان بر سر کنند. با آنکه امروزه گاهی از الیاف مصنوعی عم در ساخت آیت لباس‌ها استفاده می‌شود، اما مرسوم‌ترین پارچه‌هایی که در دوخت این لباس‌ها به‌کار می‌روند عبارتند از: اطلس، ابریشم، پارچهٔ تافتهٔ براق و مخمل به همراهِ توری، مروارید، گل‌دوزی، روبان، گلِ لباس و چین‌های متعدد است.
لباس شب از جمله آیتم‌هایی است که در مراسم رسمی مانند عروسی پوشیده می‌شود. قد لباس‌های مجلسی به طور معمول از روی زانو شروع می‌شود و تا تمام قد یا ماکسی تنوع بالایی را شامل می‌شود. در حالت کلی لباس‌های شب، لباس‌هایی هستند که به صورت بلند طراحی و از یک نیم تنه و دامن متصل به آن تشکیل می‌شوند.
پارچه‌ای که در طراحی و دوخت لباس شب استفاده می‌شود، از نفیس‌ترین و گران‌ترین پارچه‌های موجود در بازار هستند. احتمالاً شما هم بارها از جلوی فروشگاه‌های لباس شب و مجلسی رد شده‌اید و درخشش پولک‌ها و ملیله‌های موجود روی لباس‌ها چشم شما را گرفته است. جالب است بدانید که طراحی لباس شب به جنبش رمانتیک در هنر و ادبیات فرهنگ اروپا و آمریکا بر می‌گردد. در حقیقت این طراحی نوعی احساسات و عشق را به طرف مقابل انتقال می‌دهد.
نگارخانه

Quinceanera photo from Santa Fe, New Mexico
Helen Taft's Gown
Mamie Eisenhower's Gown
نبرد طرابلس (۲۰۱۱)

برای درگیری بین ایتالیا و عثمانی در سال ۱۹۱۱، درگیری عثمانی و ایتالیا را ببینید.
خطوط مقدم در طول نبرد طرابلس
نبرد طرابلس (به عربی: معركة طرابلس) یا عملیات سپیده دم عروس دریا (به عربی: عملية فجر عروسة البحر)، عملیاتی است که طی آن مخالفان حکومت معمر قذافی به طرابلس پایتخت لیبی حمله کردند. طی این عملیات طرابلس آخرین شهر تحت حاکمیت حامیان قذافی سقوط کرد و پسران وی به دست مخالفان دستگیر شدند. ساعاتی بعد سیف الاسلام قذافی پسر رهبر سابق لیبی با حضور در خیابان‌های طرابلس، دستگیری خود را تکذیب کرد. این عملیات به کمک حملات هوایی پیمان آتلانتیک شمالی، ناتو و بر طبق قطعنامه ۱۹۷۳ شورای امنیت سازمان ملل متحد انجام پذیرفت.
الی ویزل

| الی ویزل | الی ویزل |
| --- | --- |
نام اصلی: الیزر ویلز
زاده: ۳۰ سپتامبر ۱۹۲۸ ، رومانی
درگذشته: ۲ ژوئیهٔ ۲۰۱۶ (۸۷ سال) نیویورک سیتی نیویورک ایالات متحده آمریکا
پیشه: نویسنده، فعال سیاسی، استاد دانشگاه
ملیت: آمریکایی
 جوایز جایزه صلح نوبل، مدال آزادی رئیس جمهوری، مدال طلای کنگره  :  جوایز جایزه صلح نوبل، مدال آزادی رئیس جمهوری، مدال طلای کنگره  
"الیزر الی" ویزل (به انگلیسی: Eliezer "Elie" Wiesel) زاده ۳۰ سپتامبر ۱۹۲۸ در رومانی - درگذشته ۲ ژوئیه ۲۰۱۶ در ایالات متحده آمریکا) نویسنده، فعال سیاسی، برنده جایزه صلح نوبل و استاد یهودی و از بازماندگان هولوکاست بود. او از سال ۱۹۹۸ تا پایان زندگی‌اش سفیر صلح سازمان ملل، در موضوع حقوق بشر بود.
دوران کودکی و اسارت

ویزل در سپتامبر ۱۹۲۸ میلادی در شهرک سیغه (سیگتو مرمتسیه) از منطقه ترانسیلوانی رومانی در سرحدات مجارستان در خانواده‌ای یهودی به دنیا آمد. پدر و مادرش مغازه کوچکی داشتند و خانواده آنها علاوه بر او شامل سه دختر دیگر نیز می‌شد.
آغاز جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۳۹ میلادی با الحاق اتریش به خاک آلمان و حمله این کشور به چکسلواکی و لهستان، دنیا را به جنگ خونینی کشاند که به کشتار دستجمعی یهودیان منجر شد. تنفر هیتلر، نازی‌ها و متحدان آنها نسبت به اقوام دیگر بخصوص یهودیان در حدی بود که بنا بر محاسبات موثق بیش از شش میلیون یهودی و میلیونها مخالف سیاسی، کولی و اقلیت‌های ملی در اردوگاه‌های اجباری یا کوره‌های آدم سوزی جان خود را از دست دادند.
در سال ۱۹۴۰ میلادی شهرک زادگاه ویزل به قلمرو مجارستان درآمد و در سال ۱۹۴۴ یهودیان کشورهای تحت اشغال آلمان نازی و متحدانش در اردوگاه دستجمعی بیرکناو متمرکز شدند. در اینجا مادر و یکی از خواهران ویزل به بهانه «مفید نبودن» و «به درد کار نخوردن» جان خود را در کوره‌های آدم سوزی از دست دادند. او که جوانی شانزده ساله بود به همراه پدرش به اردوگاه آشویتس، بزرگترین اردوگاه در غرب کراکوف در خاک لهستان، نزدیک مرز آلمان فرستاده شدند. این مجموعه شامل سه اردوگاه اصلی برای نسل‌کشی برنامه‌ریزی و ساخته شده بود که بزرگترین کوره‌های آدم سوزی در حل نهایی مسئله یهود را در بر می‌گرفت.
در ژانویه سال ۱۹۴۵ میلادی ارتش سرخ به دنبال ضد حمله خود به سرعت به آشویتس نزدیک می‌شد. نازی‌ها با عجله اسیرانی که هنوز قابل استفاده بودند را به اردوگاه دیگر در خاک آلمان منتقل کردند. ویزل و پدرش به اردوگاه بوخنوالد در آلمان شرقی، در هشت کیلومتری وایمار، در میان جنگل‌های چنار فرستاده شدند. در اینجا ویزل پدرش را نیز از دست داد.
دوران آزادی

بعد از جنگ جهانی دوم و آزادی از اردوگاه، ویزل که هنوز ۱۸ ساله نشده بود، به پرورشگاهی در فرانسه فرستاده شد. در اینجا به دنبال علاقه شدید به فلسفه و علوم انسانی در سال ‍۱۹۴۸ در دانشگاه سوربن نام‌نویسی کرد و به شغل روزنامه‌نگاری پرداخت. سپس در سال ۱۹۶۳ به آمریکا مهاجرت کرد و در دانشگاه بوستون به تدریس علوم انسانی مشغول شد. میان سال‌های ۱۹۷۸ تا ۱۹۸۶ رهبری انجمن هولوکاست، ریاست جمهوری آمریکا در واشنگتن را به عهده گرفت.
ویزل بخاطر آثارش دربارهٔ هولوکاست در سال ۱۹۸۵ جایزه مدال طلای کنگره آمریکا و در سال ۱۹۸۶ جایزه صلح نوبل را دریافت کرد.
او یکی از بازماندگان هولوکاست بود که تجربهٔ شخصی خود را در تمام آثارش مشتمل بر بیش از شصت کتاب منعکس کرد. برجسته‌ترین آن‌ها شب نام دارد که خاطرات مستقیم او از دوران هولناک اردوگاه‌ها است. ویزل در سال ۱۹۹۲ میلادی مدال آزادی ریاست جمهوری آمریکا را دریافت کرد.
در تاریخ ۲۰ آوریل ۲۰۰۹ میلادی و در روز افتتاح کنفرانس دوربان ۲، الی ویزل به همراه تعدادی از دانشجویان و فعالان حقوق بشر یهودی، به اعتراض به محمود احمدی‌نژاد پرداختند. الی ویزل، در ۲ ژوئیه ۲۰۱۶ در سن ۸۷ سالگی در نیوریورک سیتی درگذشت.
مراسم تشیع پیکر الی ویزل، برنده جایزه صلح نوبل و بازمانده آشویتس و مدافع نامدار قربانیان جنایت علیه بشریت در کنیسه‌ای در نیویورک برگزار شد.
کتابشناسی

الی ویزل، طی ۸۸ سالی که زندگی کرد، ۵۹ کتاب اعم از رمان، داستان، خاطرات، پژوهش، تحقیق و … نوشت که در اینجا به تعدادی از آنها اشاره می‌شود.
شب ۱۹۶۰
طلوع آفتاب۱۹۶۱
روز ۱۹۶۲
دروازه جنگل ۱۹۶۶
افسانه‌های زمان ما ۱۹۶۸ (نوشته‌ها و داستان‌های کوتاه الی ویزل)
گرگ و میش ۱۹۸۸
بردگان کارگر یهودی در اردوگاه مرگ بوخن‌والد در نزدیکی ینا در آلمان، در تاریخ ۱۶ آوریل ۱۹۴۵. الی ویزل در تصویر دیده می‌شود.[نیازمند منبع]
سخنرانی ویزل گردهمایی سالانه مجمع جهانی اقتصاد در سال ۲۰۰۳
کارلوس ولاسکو کاربایو

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 کارلوس ولاسکو کاربایو - ۲۰۱۰:  کارلوس ولاسکو کاربایو - ۲۰۱۰
زاده:  ۶ مارس ۱۹۷۱  اسپانیا، مادرید
پیشه دیگر:  داور
داخلی: داخلی
| سال‌ها |  لیگ |  |  |
|  |  لا لیگا -۲۰۰۴ |  |  |
کارلوس ولاسکو کاربایو  (به اسپانیایی: Carlos Velasco Carballo) (زاده ۶ مارس ۱۹۷۱ - مادرید) داور اهل فوتبال اسپانیا است.
وی از سال ۲۰۰۴ میلادی در لا لیگا قضاوت می‌کند و از سال ۲۰۰۸ وارد لیست داوران فیفا شده‌است.
ولاسکو کاربایو فینال لیگ اروپا در سال ۲۰۱۱ که مابین باشگاه فوتبال پورتو و باشگاه فوتبال براگا در دوبلین را قضاوت کرده‌است.
او همچنین قضاوت دیدار تیم‌های ایران و بوسنی از دور سوم مرحله گروهی جام جهانی ۲۰۱۴ را نیز در کارنامه دارد.
کارلولین فوت

کارلولین فوت (به انگلیسی: Caroline Foot) (زادهٔ ۱۴ مارس ۱۹۶۵) شناگر اهل بریتانیا است.
پتروایران

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نوع: خدمات نفت و گاز
بنا نهاده: ۱۳۷۸
دفتر مرکزی: تهران، ایران
محدودهٔ فعالیت: ایران
مدیر عامل اجرایی: علی دقایقی
خدمات: توسعه میدان‌های نفت و گاز
مالک: شرکت نیکو
تعداد کارکنان: 1000 نفر
وبگاه: www.PetroIran.com
پتروایران (به انگلیسی: PetroIran) شرکت خدمات نفت و گاز ایرانی است، که در زمینهٔ توسعهٔ میدان‌های نفت و گاز فعالیت می‌کند. شرکت پتروایران در سال ۱۳۷۸ به‌عنوان یک شرکت تابعه از شرکت نیکو تاسیس شد، که از شرکت‌های فرعی شرکت ملی نفت ایران به‌شمار می‌آید. دفتر مرکزی این شرکت در تهران قرار دارد.
تاریخچه

شرکت پتروایران، در سال ۱۹۹۷ میلادی (معادل ۱۳۷۵) با دستور مستقیم وزیر نفت وقت (بیژن زنگنه) در شهر تهران راه‌اندازی شد. این شرکت در سال ۱۹۹۹ شعبه بین‌المللی خود را در سن هلیه، جرسی در کشور بریتانیا تأسیس نمود.
دهه نخست فعالیت‌های این شرکت با مدیریت پروژه‌های نفتی در گستره خلیج فارس، مانند توسعه و افزایش تولید میدان نفتی نصرت و میدان نفتی فرزام، میدان نفتی و گازی سلمان، میدان نفتی فروزان و میدان نفتی اسفندیار، میدان گازی هنگام، توسعه لایه نفتی پارس جنوبی، پروژه انتقال گاز سیری به عسلویه و در بخش خشکی؛ طرح توسعه میدان نفتی جفیر، همراه بود، که اجرای این پروژه‌ها، اغلب در چارچوب قراردادهای بیع‌متقابل، منعقد شده‌است.
با توجه به کاهش سهم شرکت ژاپنی اینپکس به ۱۰٪ درصد در طرح توسعه میدان نفتی آزادگان، فعالیت‌های اجرایی این طرح، از ماه اکتبر سال ۲۰۰۶ به نیابت از شرکت نیکو (نفت‌ایران) و توسط شرکت پتروایران در حال انجام بود، که در ابتدای سال ۲۰۱۰ به شرکت ملی نفت چین واگذار گردید.
همچنین، قرارداد پروژه سرویس‌های یکپارچه حفاری بین شرکت پتروایران به عنوان پیمانکار و شرکت نفت فلات قاره ایران به عنوان کارفرما، جهت تهیه سرویس‌های حفاری و نگهداری از چاه‌های نفت و گاز، در میدان‌ها تحت مدیریت شرکت نفت فلات قاره ایران، امضا شد. یکی از علل موفقیت شرکت پتروایران در طول دوران فعالیتش در صنعت نفت ایران و در جهت اجرای پروژه‌های تخصصی، بهره‌گیری از مدیران با تجربه در حوزه نفت و گاز بوده‌است.