stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
محوطه باستانی ازبکی
شگفتی‌های باستانی ازبکی > ۲- معبد رنگین یان تپه

یکی از مهم‌ترین آثار یان تپه متعلق به هزارهٔ هفتم پیش از میلاد، بخشی از یک بنای بسیار زیبا است که قسمت شمالی آن حدود ۶۰ سانتی‌متر مرتفع‌تر از قسمت‌های دیگر ساخته شده‌است و دستیابی به آن از دو راه پله در شمال‌شرق و شمال‌غرب امکان‌پذیر است. رنگ اخرایی دیوارها و کف تمامی مجموعه و وسعت چشمگیر آن نسبت به معماری در لایه‌های بالاتر اشاره بر اهمیت این ساخت و ساز به عنوان محلی عمومی و به احتمال فراوان جایگاهی مقدس همچون عبادتگاه دارد. از نکات بی‌سابقهٔ معماری یان تپه ۱۲ نوع کف سازی فضاهای معماری است که در مراحل مختلف سکونت در این دهکدهٔ باستانی به دست آمده‌است و از نظر تنوع در معماری پیش از تاریخ ایران بی‌نظیر است.
شگفتی‌های باستانی ازبکی > ۳- دستیابی ساکنان پیش از تاریخ محوطهٔ ازبکی به سیمان

از آغاز دومین فصل کاوش در محوطهٔ ازبکی، باستان‌شناسان به کف‌های سخت ساروج مانند در معماری‌های یان تپه برخورد کردند. از نظر آنان پذیرش این که در دورانی آن چنان کهن، انسان توانسته به فرمول ساخت ساروج مانند دست یابد، بسیار دشوار می‌نمود. غافل از اینکه در فاصلهٔ چند کیلومتری شمال غربی محوطهٔ ازبکی یکی از بزرگ‌ترین کارخانه‌های تولید سیمان (کارخانهٔ سیمان آبیک) قرار داشت. برهمین مبنا در گزارش سومین فصل حفاری در محوطهٔ ازبکی آمده‌است:
«بی‌تردید ساکنان پیش از تاریخ فلات مرکزی در محوطهٔ ازبکی در چند کیلومتری شمال غرب روستاهای خود به وجود خاک سیمان در کوهپایه‌های جنوب البرز پی برده بودند و از آن در ساختن کف‌های شنی استفاده می‌کرده‌اند.»
شگفتی‌های باستانی ازبکی > ۴- لوح آغاز عیلامی، سند همکاری تجاری ازبکی و شوش

باستان شناسان در یکی از روزهای سرد پاییز سال ۱۳۷۸، یک لوح گلی باستانی را در مارال تپه کشف کردند که با مطالعهٔ آنت نتایج شگفت‌انگیزی به دست آمد. مارال تپه از اواسط هزارهٔ چهارم پیش از میلاد مسیح این سند افتخارآمیز را در دل پر راز خویش حفظ کرده‌است. این لوح گلین بیشتر شبیه گل نبشته‌های دوران آغاز عیلامی است که ارقام و نشانه‌های آن تاکنون مشاهده نشده‌است. به نظر می‌رسد لوح به دست آمده بخشی از یک لوح محاسباتی باشد. در آن ارقام بیشتر به صورت سوراخ‌های کوچک گرد در اثر ناخن یا وسیله‌ای مانند آن ایجاد شده‌است و پیش از بازکردن حساب مجدد به کمک خطی افقی حساب پیشین را به اصطلاح بسته‌اند. ورز گل چنان به خوبی انجام گرفته که جنس آن به‌طور کامل فشارده و سخت شده‌است و حتی یک حباب هر چند کوچک هوا هم در سطح لوح به چشم نمی‌خورد. طول این قطعه در حالت کنونی ۶٫۷ و عرض آن ۵٫۷ سانتی‌متر است اما به نظر می‌رسد که در اصل ابعادی به مراتب بیشتر از این داشته‌است.
شگفتی‌های باستانی ازبکی > ۵- بناهای آریایی‌ها در ازبکی

مدارک به دست آمده از مهاجرت آریایی‌های دارای سفال خاکستری متعلق به هزارهٔ دوم تا پیش از تأسیس پادشاهی مادها بیشتر شامل قبرها و گورستان‌ها بوده‌است. اعتقاد عمومی باستان‌شناسان بر آن است که آریایی‌های اولیه، زندگی چادرنشینی داشته‌اند. حال آن که در محوطهٔ ازبکی (دوشان تپه) آثاری از سه بنای عظیم مشاهده شده که قطر حصار کهن‌ترین آن‌ها در حدود هفت متر و وسعت آن بیش از ۲٬۰۰۰ متر مربع است.
وجود دو دوره معماری در این مکان نشان می‌دهد که در دورهٔ دوم از بقایای دیوار اولیه به عنوان پی استفاده شده‌است و دیوارهای نو را بر روی آن بنا کرده‌اند. کارشناسان معتقدند، وجود دیوارهای قطور در این بناهای باستانی نشان دهنده آن است که این بناها برای استفاده عمومی یا عبادتگاه کاربری داشته‌اند. تمامی این بناها خشتی بوده و بنا به شواهد موجود احتمالاً سطح دیوارها را نخست با لایه‌ای از گل و کاه اندود کرده و سپس سطح آن را با رنگ سفید گچ یا آهک می‌پوشاندند. این اتلق‌ها همگی ستون‌دار هستند. از سکونت گاه‌های آریایی‌ها افزون بر معماری، مقادیر فراوانی سفال خاکستری و نخودی به صورت ساده و منقوش همراه با پایه‌های سفالی به دست آمده‌است که دلیلی بر حضور مادها و اجداد آن‌ها در این منطقه است. گورستان متعلق به این مردم در ۲۵۰ متری جنوب بناهای شناسایی و حفار یشده و همچنین آثاری از این مهاجران سفال خاکستری در جیران تپه محوطهٔ ازبکی به دست آمده‌است.
آنا آلما تادما

| آنا آلما تادما | آنا آلما تادما |
| --- | --- |
نقاشی رنگ روغن اثر لاورنس آلما تادما از آنا آلما تادما روی بوم: نقاشی رنگ روغن اثر لاورنس آلما تادما از آنا آلما تادما روی بوم
زادهٔ: 16 می 1867 بروکسل، بلژیک
درگذشت: 5 ژولای 1943 لندن
ملیت: بریتانیایی
شناخته‌شده برای: طراحی و نقاشی
والدین: لاورنس آلما تادما (پدر) ماری-پلین گرسین-دومولین دو بویزگیرار (مادر)
آنا آلما تادما (به انگلیسی: Anna Alma-Tadema) (زاده ۱۶ مه ۱۸۶۷ – درگذشته ۵ ژوئیه ۱۹۴۳) یک هنرمند بریتانیایی و عضو جنبش سافرجت (حق رای برای زنان) بود. آلما تادما در درجه اول، در زمینه طراحی و نقاشی کار می‌کرد و پرتره‌ها و آثار بسیاری از صحنه‌های داخلی، گل‌ها و ساختمان‌ها خلق می‌کرد. او تحت تأثیر پدرش سر لاورنس آلما تادما قرار گرفت و آثار خود را در نمایشگاه‌هایی با او و نامادریش لورا ترسا آلما تادما به نمایش گذاشت. آثار او در نمایشگاه‌های ملی، از جمله آکادمی سلطنتی هنر و نمایشگاه جهانی کلمبیا در سال ۱۸۹۳ در شیکاگو به نمایش گذاشته شد. آنا آلما تادما به دلیل دستاوردهای خود، در نمایشگاه کلمبیای جهان در سال ۱۸۹۳ در شیکاگو و نمایشگاه ۱۸۸۹ پاریس به عنوان یک هنرمند شناخته شد.
اوایل زندگی

آنا آلما تادما دومین دختر نقاش هلندی سر لارنس آلما تادما و همسر فرانسوی او، ماری-پلین گرسین-دومولین دو بویزگیرار بود که در بروکسل زندگی می‌کردند. خواهر بزرگتر او، لورنس، در سال ۱۸۶۴ به دنیا آمده بود. مادر دختران در سال ۱۸۶۹ درگذشت. لاورنس و دخترانش در سال ۱۸۷۰ به انگلستان نقل مکان کردند. پدرش در سال ۱۸۷۱، زمانی که آنا چهار ساله بود، برای دومین بار با لورا اپس ازدواج کرد.
آنا آلما تادما در لندن با خانواده اش که شامل خواهر بزرگتر، پدر و نامادری اش بود، بزرگ شد. خواهرش لارنس، آموزش تحصیلی خود را در خانه دید و اعتقاد بر این است که آنا نیز در خانه تحصیل کرده‌است. آنا آلما تادما حداقل دو بار در نقاشی‌های پدرش ظاهر شده‌است. در سال ۱۸۷۳، او و خواهرش در نقاشی " اینجا کنج ما است " به تصویر کشیده شدند و سپس در سال ۱۸۸۳، پدرش پرتره او را نقاشی کرد.
این پرتره آنا ۱۵ ساله را در خانه خانوادگی، خانه تاونسند نشان می‌دهد. او ایستاده و به سمت راهرو نگاه می‌کند و پشتش به مکانی است که استودیوی نامادری و اتاق طراحی در آن قرار داشت. در دو بیضی نقاشی شده روی در، آنا به تصویر کشیده شده‌است که در یکی از آنها کلاه آبی و دردیگری لباس مشکی پوشیده‌است. لباس روان و گردنبند صدف دریایی آنا از مدهای زیبایی‌شناسی آن دوره است.
مادر، پدر و نامادری آنا نقاش بودند و در نتیجه او در خانواده ای بسیار هنرمند بزرگ شد. لاورنس از کلمات دوران باستان الهام گرفت و سبکی را توسعه داد که توسط لورا، آنا و هنرمندان دیگر تقلید شد. پس از مرگ او، محبوبیت آثار و سبک او برای حدود شش دهه کاهش یافت. خواهر آنا، لورنس، شاعر، نقاش، رمان‌نویس، منتقد، نمایشنامه نویس و نویسنده داستان کوتاه بود.
فعالیت هنری

آنا توسط زندگی‌نامه‌نویس هلن زیمرن به‌عنوان «هنرمندی ظریف و خوش‌ذوق که قدرت زیادی از پدرش را برای بازآفرینی جزئیات به ارث برده‌است» توصیف کرد. آنا آلما تادما در دوران هنرمندی خود چندین پرتره، صحنه‌هایی از گل‌هاو همچنین تصاویر آبرنگی از فضای داخلی خانه‌ها و ساختمان‌ها خلق کرد. یکی از نمونه‌های پرتره آلما تادما خانم تسا گوسه است. این اثر به همراه آثار دیگرش مانند دره مه آلود و اتاق طلا در آکادمی سلطنتی هنر به نمایش درآمد.
آنا نقاشی‌های زیادی از داخل منزل خانوادهٔ آلما تادما واقع در تیچفیلد نزدیک ریجنتز پارک با تکنیک آبرنگ خلق کرده‌است.
خانه خانوادگی توسط پدرش به طرز عجیبی دکوراسیون شده بود تا شبیه یک ویلای رومی باشد. اتاق طراحی، که آلما تادما در نوجوانی نقاشی کرد، در سال ۱۸۹۳ در نمایشگاه کلمبیا در شیکاگو به نمایش گذاشته شد. علاوه بر این، در سال ۱۸۸۵ آلما تادما اتاق طلایی را نقاشی کرد که نمایانگر فضای داخلی خانه خانوادگی نیز بود.
آلما تادما تقریباً چهل سال بین سال‌های ۱۸۸۵ تا ۱۹۲۸ آثار خود را در انگلستان به نمایش گذاشت. آلما تادما پانزده اثر از جمله اتاق طلایی، خانم تسا گوس، دره مه‌آلود، و برداشت بی‌ارزش را در آکادمی سلطنتی بین سال‌های ۱۸۸۵ تا ۱۹۲۸ به نمایش گذاشت. اگرچه آنا آلما تادما در لندن اقامت داشت، آثاری را در خارج از کشور نیز به نمایش گذاشت. او در سال ۱۸۸۹ در نمایشگاهی در پاریس مدال گرفت. علاوه بر این، آنا، پدرش لاورنس و نامادریش لورا همگی در نمایشگاه جهانی کلمبیا در شیکاگو در سال ۱۸۹۳ به نمایش گذاشتند و برنده جوایز شدند.
هنوز هم آثار آنا آلما تادما همچنان به نمایش گذاشته می‌شود. به عنوان مثال، آثار این هنرمند در نمایشگاه آوریل ۲۰۱۱ موزه ویکتوریا و آلبرت، فرقه زیبایی: جنبش زیبایی‌شناسی ۱۸۶۰–۱۹۰۰ در لندن به نمایش درآمد.
آثار معروف

اتاق طراحی خانواده آلما از آنا آلما تادما در ۱۸۸۶
کلیسای کوچک کالج ایتون اثر آنا آلما تادما
پرتره از خود اثر آنا آلما تادما
زندگی شخصی

آلما تادما به حق رای زنان معتقد بود و در سال ۱۸۹۷ عضو حامیان جنبش حق رای زنان شد. آنا آلما تادما و خواهرش هیچ‌گاه ازدواج نکردند. آنها زندگی فقیرانه ای داشتند و در سال‌های آخر زندگی در حرفه خود موفقیتی نداشتند.
عکس پرتره از آنا آلما تادما
نقاشی این کنج ماست اثر لاورنس آلما تادما که در آن دو دخترش را به تصویر کشیده‌است
تنگلی

| تنگلی | تنگلی |
| --- | --- |
روستا: روستا
کشور: ایران
استان: گلستان
شهرستان: گنبد کاووس
بخش: بخش داشلی‌برون
دهستان: اترک
جمعیت: ۱۱۹۵نفر
تنگلی، روستایی است از توابع بخش داشلی‌برون شهرستان گنبد کاووس در استان گلستان ایران.
جمعیت

این روستا در دهستان اترک (گنبد کاووس) قرار داشته و براساس سرشماری سال ۱۳۸۵جمعیت آن ۱٬۱۹۵نفر (۲۴۳خانوار) بوده‌است.
پرستاری

| 0 | 1 |
| --- | --- |
یک پرستار مخصوص نوزادان در یک بیمارستان شهر پورتلند، مین.: یک پرستار مخصوص نوزادان در یک بیمارستان شهر پورتلند، مین.
پیشه: پیشه
نام‌ها: پرستار
زمینه‌های فعالیت: پرستاری
توصیف: توصیف
مهارت‌ها: مراقبت از بهبودی عمومی بیماران
تحصیلات موردنیاز: کارشناسی پرستاری، کارشناسی ارشد پرستاری، دکترای پرستاری
زمینه کاری:  بیمارستان  درمانگاه  آزمایشگاه  پژوهش  آموزش و پرورش 
کارهای وابسته:  مامایی  بهیاری 
پرستاری (به انگلیسی: Nursing) تخصصی در حوزهٔ مراقبت سلامت است که «علم و هنرِ مراقبت و تمرکز بر حفاظت، ایستایی و ارتقای سلامتی و صحت عملکردهای بدن انسان را در هم می‌آمیزد، موجب جلوگیری بیماری‌ها و جراحات می‌شود، درمان را آسان می‌کند و با حضور دلسوزانه‌اش رنج را تسکین می‌بخشد.» پَرَستار (به انگلیسی: Nurse) در زمینه اصول علمی و مهارت‌های حرفه‌ای مراقبت سلامت، درمان و آموزش پزشکی بیماران تحصیل کرده و در آن مهارت دارد.
پرستاران در تخصص‌های گوناگونی فعالیت می‌کنند و بیشترین اجزای محیط درمانی را تشکیل می‌دهند. مشکلِ کمبودِ پرستارانِ آموزش‌دیده در بسیاری از کشورها دیده می‌شود. پرستاران برای ارتقای کیفیت زندگیِ مددجو، برنامه‌ریزی می‌کنند و با پزشکان، درمان‌گران، خودِ بیمار، خانوادهٔ بیمار و دیگر اعضای مربوط به درمان همکاری دارند.
در گذشته به تمام مراقبین بیماران و ناتوانان پرستار می‌گفتند ولی امروزه پرستار فردی است که دارای تحصیلات دانشگاهی در این زمینه است. در ایران پرستارانی در مقاطع تحصیلی کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترای پرستاری وجود دارند. رشته‌های جدیدی در مقطع کارشناسی ارشد با مبنای پرستار وظیفه‌مدار راه‌اندازی شده است، همچنین آموزش مداوم پرستاران با همکاری سازمان نظام پرستاری در کل ایران عملیاتی شده است.
پرستار در مراکز درمانی مانند بیمارستان، درمانگاه یا مطب عضوی از تیم درمانی است. در ایران سازمان نظام پرستاری به عنوان سازمان صنفی پرستاران می‌باشد. پرستاران می‌توانند مؤسس مراکز مشاوره و ارائه خدمات پرستاری در منزل باشند.
براساس استانداردها، می‌بایست تعداد پرستاران سه برابر تعداد پزشکان یا دو برابر تعداد تخت‌های بیمارستانی باشد یا در ازای هر هزار نفر جمعیت، سه پرستار وجود داشته باشد. همچنین استانداردهای جهانی نشان می‌دهد در بخش داخلی و جراحی، هر ۴ تا ۶ بیمار باید یک پرستار داشته باشند (که در ایران، هر ۱۲ بیمار یک پرستار دارند (۱۳۸۹)).
پیشینه

مقالهٔ اصلی: تاریخ پرستاری
پیشینه > دوران پیشامدرن

تاریخ‌نگارانِ پرستاری با این چالش مواجه اند که کدام از دسته از مراقبت‌های مردمان قدیم از زخمی‌ها و بیماران را «پرستاری» محسوب کنند. مثلاً در «مجموعهٔ بقراط» (Hippocratic Corpus) مربوط به سدهٔ پنجم میلاد از مراقبت‌هایی حرفه‌ای و بررسی وضعیت بیماران توسط «خدمتکارانِ» مَرد سخن به میان آمده که فعالیت‌های ایشان را می‌شود معادلی کهن بر آنچه امروزه «پرستاری» نامیده می‌شود دانست. در حدود ۶۰۰ سال پیش از میلاد در هندوستان، در کتاب سوشروتا سمهیتا، کتاب سوم، فصل پنجم در مورد نقش پرستار گزارش شده است که «قسمت‌ها یا اعضای گوناگون بدن همان‌طور که پیشتر ذکر شد به مانندِ پوست، نمی‌توانند به درستی توسط کسی که در کالبدشناسی خبره نیست توصیف شوند. از این رو، هر کسی که مایل به کسب دانش کامل در کالبدشناسی است، باید جسدی را آماده کند و با کالبدشکافی و بررسی قسمت. های مختلف آن، به دقت مشاهده کند.»
در اروپای سده‌های میانه، گاهی اعضای فِرَقِ مذهبی مانند راهبان و راهبگان خدماتِ پرستارگونه‌ای ارائه می‌کردند. نمونه‌های مشابهی در مسیحیت، اسلام و بودیسم وجود دارد. فیبه که نامش در رومیان ۱۶ آمده در بسیاری از منابع به عنوان «نخستین پرستار مراجعه‌کننده» توصیف شده است. این سنن مسیحی در ساختاربندی اخلاق حرفه‌ایِ پرستاریِ مدرن نقش داشته‌اند. این ریشه‌های مذهبی در پرستاری برخی کشورها هنوز هم باقی مانده‌اند مثلاً در پادشاهی متحده همچنان برای نامیدنِ پرستار ارشد (senior nurse) از لفظِ «خواهر» (sister) استفاده می‌کنند.
پیشینه > سدهٔ بیستم

اطلاعات بیشتر: زنان در پرستاری
در سدهٔ نوزدهم تا اوایل سدهٔ بیستم میلادی، پرستاری به همان نسبت که پزشکی شغلی مردانه محسوب می‌شد، شغلی زنانه به حساب می‌آمد. در نتیجهٔ پیدایشِ توقعات مربوط به برابری جنسیتی در محیط کار که در اواخر سدهٔ بیستم مطرح شدند، پرستاری تبدیل به شغلی خنثی از لحاظ جنسی شد هرچند البته همچنان تا سدهٔ ۲۱اُم، شمار پرستارانِ مَرد از پزشکانِ زَن هم کمتر بود.
آموزشِ بیمارستان‌محور در دههٔ ۱۹۰۰ در آمریکا با تأکید بر تجربهٔ عملی تبدیل به استاندار شد. مدارسِ نایتینگل‌مسلک کم‌کم محو شدند. بیمارستان‌ها و پزشکان، زنانِ پرستار را به عنوان نیروی کارِ ارزان یا حتی رایگان می‌دیدند. استثمارِ پرستاران توسط کارفرمایان، پزشکان و ارائه‌دهندگان آموزش، کاری غیر معمول نبود.
پرستاران در جنگ جهانی اول فعالیت بسیاری داشتند اما این حرفه دوباره در جنگ جهانی دوم تغییر کرد. پرستارانِ بریتانیاییِ عضور «ارتش پرستاران» بخشی از هر کدام از مستعمراتِ آن‌وَرِآبی و برون‌مرزی بودند. پرستاران، بیش از هر شغلِ دیگری برای خدمت در نیروهای زمینی و دریایی ایالات متحده داوطلب می‌شدند. نازی‌ها تقریباً ۴۰٬۰۰۰ نفر از «پرستارانِ قهوه‌ایِ» خود را داشتند. دو جین از پرستاران آلمانی صلیب سرخ، نشان صلیب آهنین را جایزه گرفتند.
توسعه مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشدِ پرستاری، پس از جنگ صورت گرفت. پژوهش‌های پرستاری و تمایل به انجمن و سازماندهی، منجر به تشکیلِ تَشَکُّل‌های حرفه‌ای و مجلاتِ دانشگاهی شد. پرستاری به عنوان یک رشته دانشگاهیِ متمایز شناخته شد که در ابتدا وظیفه تعریف مبنای نظری برای فعالیت‌های پرستاران را بر عهده داشت.
پیشینه > سدهٔ بیستم > کاستی‌ها

پرستاران در سراسر جهان، به ویژه در آسیای جنوب‌شرقی و آفریقا، معروف به دریافتِ حق‌الزحمهٔ اندک هستند. یک نظرسنجی جهانی توسط مکینزی اند کامپنی در سال ۲۰۲۲ نشان داد که بین ۲۸ تا ۳۸ درصد از پرستارانِ آمریکایی، بریتانیایی، سنگاپوری، ژاپنی و فرانسویِ پاسخ‌دهنده، گفته‌اند که احتمالاً نقش خود در مراقبت مستقیم از بیمار به عنوان پرستار را در آینده کنار می‌گذارند. پنج عامل اصلی که به گفتهٔ ایشان باعثِ ماندنشان می‌شوند عبارتند از:
محیط کاری ایمن
تعادل کار و زندگی
مراقبت و اعتمادِ گروهی
کار معنادار
برنامهٔ کاری منعطف
دستمزد، در رتبهٔ هشتمِ این فهرست قرار گرفت. یک نظرسنجیِ آمریکایی در سال ۲۰۲۳ نشان داد که حدود ۳۰٪ به تَرکِ مراقبت از بیمار می‌اندیشند.
پیشینه > پیشینه پرستاری در ایران

آموزش پرستاری در ایران، به‌خصوص برای زنان، همواره دچار مشکلاتی بوده است. به‌طور مثال تا دهه ۱۹۵۰ میلادی، آموزش پرستاری برای زنان در ایران یک تابوی اجتماعی محسوب می‌گردید.
نخستین موسسه‌ای که به زنان ایران آموزش پرستاری ارائه می‌داد بیمارستان پرزبترین آمریکاییان در تهران از سال ۱۸۹۳ بود. مدارس دیگری در رشت (۱۹۲۴)، همدان (۱۹۲۷)، و کرمانشاه (۱۹۳۱) سپس تأسیس گردیدند. در سال ۱۹۳۶ بود که دانشگاه‌های کشور همانند: ارومیه، تبریز و سپس تهران آموزش پرستاری مدرن را در ایران آغاز کردند. دانشگاه شیراز نیز کار خود را در سال ۱۹۳۷ آغاز کرد. مدیریت و تدوین دوره‌های این موسسات بنا بر درخواست وزارت آموزش عالی کشور تماماً بر عهده متخصصین پرستاری از آمریکا واگذار گردید.
در سال ۱۹۵۶، نخستین کنفرانس سراسری آموزش پرستاری در ایران برگزار گردید که بسیاری از سیاستگذاری‌های آتی را باعث شد.
۱۴ مؤسسه آموزش عالی به سال ۱۹۶۹ در ایران رشته پرستاری را ارائه می‌کردند، اما تنها دانشگاه شیراز دوره چهارساله پرستاری ارائه می‌داد. دانشگاه شیراز به ویژه در زمینه آموزش پرستاری در کشور پیشرو بود و نخستین دانشگاهی بود که به پرستاران پروانه حرفه‌ای اعطا می‌کرد. همچنین تنها در دانشگاه شیراز بود که آموزش پرستاری به زبان انگلیسی ارائه می‌گردید.
پیشینه > پیشینه پرستاری در ایران > وضعیت پرستاری در ایران

مقام‌های روابط بین‌الملل سازمان نظام پرستاری در ایران می‌گویند سالانه بیش از ۱۰۰۰ پرستار ایرانی کشور را ترک می‌کنند. بیشتر پرستاران ایرانی به آمریکا، کانادا و استرالیا و امارات رفته و در آنجا حقوقی به مراتب بالاتر از ایران دریافت می‌کنند. کمترین حقوق پرستاران با کمترین میزان تحصیلات در آمریکا، ۵۲ تا ۵۵ هزار دلار در سال است و بالاترین آن ۱۸۶ هزار دلار در سال (چاپ‌در۱۳۸۹). بالاترین حقوق پزشک، ۶۶۵ هزار دلار در سال بوده و کمترین حقوق پزشک ۱۱۷ هزار دلار در سال (چاپ‌در۱۳۸۹). در همان کشورها، حقوق پرستاران نیز حداکثر ۱۸۶ هزار دلار در سال، یعنی به نسبتی حدود ۳ تا ۴ برابر، اما در ایران این اختلاف گاهی به ۴۰۰ برابر می‌رسد. بنا به اعتقاد برخی از پزشکان، کارانهٔ پزشکان در اجرا همیشه بالاتر از پرستاران بوده است و طبیعی است با افزایش تعداد بیماران، کارانهٔ آن‌ها نیز افزایش پیدا می‌کند؛ ولی چون کارانه پرستاران مقداری حداقلی است، افزایش بیماران نیز تغییر چندانی در حقوق آنها ایجاد نمی‌کند. در مقابل برخی پرستاران اعتقاددارند آنهایی که کمتر کار می‌کنند حقوق بیشتری می‌گیرند، ولی پرستاران از حداقل حقوق برخوردار می‌شوند. در راستای جبران کمبود پرستار در مراکز درمانی، مجوز استفاده از دانشجویان پرستاری ترم شش به‌بعد داده‌شده است. با این ترتیبات فشار کاری پرستاران نیز کاهش یابد. الزام شرکت‌ها به بیمه کردن پرستاران، عقد قرارداد شفاف و با اطلاع طرفین (پرستاران و شرکت‌ها) و ارائه نسخه سوم قرارداد به پرستاران، از الزامات استخدام شرکتی پرستاران است.
بنابر خبری در ۱۳۹۳/۰۷/۰۸ با عنوان «دیپلمه‌هایی که ۶ ماهه پرستار می‌شوند!»، محمد شریفی‌مقدم عضو شورای عالی نظام‌پرستاری، تربیت‌کمک‌پرستار به بهانهٔ رفعِ کمبود نیروی پرستاری در بیمارستان‌هارا، «ظلم» مضاعف در حق بیماران می‌داند و معتقد است در حالی که «دنیا به سمت پرستاری تخصصی و فوق تخصصی می‌رود، استفاده از افراد دیپلمه که‌بایک دوره‌آموزشی ۶ ماهه در مراکز درمانی حاضر می‌شوند، ظلم به بیماران است.» محمد شریفی‌مقدم همچنین می‌گوید، «به بهانه کمبود کادر پرستاری، سعی در احیای کمک پرستاری دارند، در حالی که موضوع تربیت کمک پرستار در اوائل دهه هفتاد یکبار مطرح شد که آن زمان با واکنش جامعه پرستاری مواجه گردید و منتفی شد.»
از سال ۱۴۰۱ و پس از دستور رهبر جمهوری اسلامی، طرح تعرفه گذاری خدمات پرستاری پس از وقفه حدود ۱۴ ساله در حالت اجرا قرار گرفت.
تعاریف

بنابر تفسیرِ مرسوم، درحالی که پزشکان مشغولِ درمان داروییِ بیماران هستند، پرستاران بر خودِ مراقبت متمرکز اند. در بخش مراقبت‌های بهداشتی، این موضوع اغلب مبهم است و کار تشخیص حرفه‌ها را پیچیده می‌کند. اگرچه عملکرد پرستاران هم از نظر تخصصشان و هم در کشورهای مختلف متفاوت است اما سازمان‌های پرستاری به صورت کلی، تعاریف زیر را ارائه می‌دهند:
پرستاری شامل مراقبت مستقل و مشارکتی از افراد در تمام سنین، خانواده‌ها، گروه‌ها و جوامع، بیمار یا سالم و در همه شرایط است. پرستاری شامل ارتقای سلامت، پیشگیری از بیماری و مراقبت از افراد بیمار، ناتوان و در حال مرگ است. حمایت، ترویج محیط امن، تحقیق، مشارکت در شکل‌دهیِ خط‌مَشیِ سلامت و مدیریتِ بیمار و سیستم‌هایِ سلامت و آموزش نیز از نقش‌های کلیدی پرستاری هستند.
پرستاری، به‌کارگیریِ سنجش بالینی است در ارائهٔ مراقبت برای توانمندساختنِ افراد برای بهبود، حفظ یا بازیابیِ سلامت، مقابله با مشکلات سلامتی، و دستیابی به بهترین کیفیت ممکن زندگی، فارغ از بیماری یا ناتوانی، تا زمان مرگ.
پرستاری عبارت است از حفاظت، ارتقاء و بهینه‌سازیِ سلامت و توانایی‌ها، پیشگیری از بیماری و آسیب، کاهش رنج از طریق تشخیص و درمان پاسخ‌های انسانی و پشتیبانی از عَرضهٔ مراقبت‌های بهداشتی برای افراد، خانواده‌ها، جوامع و جمعیت.
کارکردِ منحصربه‌فردِ پرستار، کمک به فردِ بیمار یا سالم در انجامِ آن دسته از فعالیت‌هایی است که به سلامتی یا بهبودی او (یا مرگِ کم‌دردترِ او) کمک می‌کند که اگر قدرت، اراده یا دانشِ لازم را داشت بدونِ کمک انجامشان می‌داد.
پرستاری تخصصی

فعالیت پرستاری نوعی قرارداد اجتماعی است که در آن، سازوکارهای حقوق و مسئولیت‌ها شفاف شده‌اند. تقریباً در همهٔ کشورها پرستاران براساس قانون نظام می‌یابند و ورودشان به این حرفه در سطح دولتی و ملی انجام کنترل می‌شود.
هدفِ جماعتِ/جامعهٔ جهانی پرستاران این است که پرستارانِ حرفه‌ای، مراقبتِ باکیفیت را تضمین کنند و در عین حال، اعتبار، قوانین اخلاقی، استانداردها و شایستگی‌های خود را حفظ کنند و به یادگیریِ خود ادامه دهند.
پرستاران، مراقبت‌های خود را شخصی‌سازانه بر اساسِ نیازهای بدنی، احساسی، روانی، فکری، روحی و اجتماعیِ مددجویان ارائه می‌کنند.
پرستاران معمولاً دارایِ یک یا چند مدرک رسمی هستند. نقش‌ها و مسئولیت‌ها از سطحِ تحصیلات پیروی می‌کنند. به عنوان مثال، در ایالات متحده، «پرستاران عملیِ دارایِ مجوز» (LPN) تحصیلات کمتری نسبت به «پرستاران ثبت نام شده» (RN) دارند و بر این اساس، دامنه فعالیت محدودتری دارند.
پرستاری تخصصی > تَکَثُّر

مقالهٔ اصلی: مردان در پرستاری
در بیشتر کشورها، زنان در حرفهٔ پرستاری غالب اند. بر اساس نظرسنجی سازمان جهانی بهداشت در سال ۲۰۲۰، ۹۰٪ پرستاران دنیا،  بانو هستند. برای نمونه، نسبتِ مردان به بانوان در میان پرستاران کانادا و ایالات متحده، یک به نوزده است. همچین نسبتی در دیگر کشورها هم برقرار است. به عنوان یک استثناء، بیشترِ پرستارانِ آفریقای فرانسوی‌زبان (Francophone Africa) مرد هستند. در کشورهای اروپایی‌ای مانند اسپانیا، پرتغال، چک و ایتالیا، بیش از ۲۰٪ پرستاران مرد هستند. در پادشاهی متحده، ۱۱ درصد از پرستاران و ماماهای ثبت نام کرده در شورای پرستاری و مامایی (NMC)، مرد هستند. شُمارِ پرستارانِ مرد در ایالات متحده بین سال‌های ۱۹۸۰ تا ۲۰۰۰، دو برابر شد. به‌طور متوسط، پرستارانِ مرد در ایالات متحده حقوق بیشتری نسبت به پرستاران بانو دریافت می‌کنند.
نظریه و فرایند

مقالهٔ اصلی: پروسه پرستاری
فعالیتِ پرستاری، ارائهٔ واقعی مراقبت‌های پرستاری است. در ارائهٔ مراقبت، پرستاران یک «برنامهٔ مراقبتِ پرستاری» را اجرا می‌کنند که با استفاده از «فرایند پرستاری» تعریف شده است. فرایند پرستاری مبتنی بر یک نظریهٔ ویژه پرستاری است که بر اساس محیطِ مراقبت و جمعیتِ موردِ استفاده برگزیده می‌شود. در ارائه مراقبت پرستاری، پرستار از نظریهٔ پرستاری و بهترین عملکردِ برگرفته از پژوهش‌هایِ پرستاری بهره می‌برد. بسیاری از نظریه‌های پرستاری در حالِ استفاده هستند. مانند سایر رشته‌ها، این حرفه هم نظریه‌های متعددی را توسعه داده است که منعکس‌کنندهٔ باورها و پارادایم‌های فلسفی یا جهان‌بینی‌های مختلف است.
به‌طور کلی، فرایند پرستاری روشی است که برای ارزیابی و تشخیصِ نیازها، برنامه‌ریزی نتایج و مداخلات، اجرای مداخلات و ارزیابی پیامدها استفاده می‌شود. فرایند پرستاری همان‌طور که توسط انجمن پرستاران آمریکا تعریف شده است، از پنج مرحله تشکیل می‌شود: ۱-ارزیابی نخستین، ۲-اجرا، ۳-برنامه‌ریزی، ۴-تشخیص و ۵-ارزیابی پایانی.
بسترهای مراقبت بهداشتی

بسترهایِ دیجیتالِ سلامت، پرستاران و دستیارپرستاران را به فرصت‌های شغلی در مراکز مراقبت‌های بهداشتی مانند خانه‌های سالمندان، آژانس‌های سلامت در خانه و بیمارستان‌ها متصل می‌کنند. بسترها نرم‌افزاری را برای تسهیل ارتباطات ارائه می‌دهند و به پرستاران اجازه می‌دهند تا فرصت‌های کاری را بر اساس ترجیحات خود بیابند. همچنین اینگونه، شرکای مراقبت‌های بهداشتی و امکانات از دسترسی به پرستاران واجد شرایط بهره‌مند می‌شوند. در سال ۲۰۱۷، سرویس بهداشت ملی بریتانیا آزمایش چنین بسترهایی را آغازید.
پرستاری به مثابهٔ علم

مطالعهٔ مهمِ همه‌گیرشناسانهٔ فلورانس نایتینگل که مرگ و میر سربازان بریتانیایی در طول جنگ کریمه را بررسی می‌کرد در سال ۱۸۵۸ منتشر شد. به استثنای آثار او، آموزش و فعالیتِ پرستاری تا اواسط سدهٔ بیستم به عنوان یک سنتِ شفاهی باقی ماند. شماره افتتاحیه «Nursing Research»، نخستین مجلهٔ علمی-تخصصیِ پرستاری، در سال ۱۹۵۲ منتشر شد. در طول دهه ۱۹۶۰، علاقه به اخذ مدرک دکترا در میان پرستاران در ایالات متحده افزایش یافت، اما پرستاری به عنوان یک حوزه پژوهشیِ نوپا با مجلات اندکی تا دههٔ ۱۹۷۰ باقی ماند. هم‌اکنون «پژوهش پرستاری» اگر چه یک تعریف رایج ندارد اما به‌طور فزاینده‌ای به عنوان یک رشته معتبر ارائه می‌شود. این مسئله با تفاسیرِ متعدد از ماهیتِ پرستاری، پیچیده‌تر می‌شود.
پرستاری به مثابهٔ علم > عملکردِ شاهدمحور (مبتنی بر شواهد)

مقاله‌های اصلی: پرستاری بر پایه شواهد و پزشکی مبتنی بر شواهد
حوزهٔ نوظهورِ پزشکیِ مبتنی بر شواهد در مورد پرستاری هم کاربرد دارد. موانع رایج در مطالعه و ادغامِ یافته‌های پژوهش درونِ فرایندِ تصمیم‌گیریِ بالینی عبارتند از: کمبود فرصت، بی‌تجربگی، و سرعت تُندِ انباشتِ شواهد.
محدودهٔ فعالیت > کمک‌های زندگی روزانه

پرستاران، مراقبت‌ها را برای پشتیبانی از فعالیت‌های زندگی روزمره (ADL) مدیریت و هماهنگ می‌کنند؛ مثلاً کمک به تحرک بیمار، مانند جابجایی بیمار ناتوانِ در تخت. آن‌ها اغلب چنین مراقبتهایی را به کمک‌پرستاران محول می‌کنند.
محدودهٔ فعالیت > دارودرمانی

«مدیریت دارویی» (Medication management) از نقش‌های مرسوم پرستاران در بیمارستان است هرچند اختیاراتِ فضاییِ نسخه‌نویسی، گوناگون اند. در برخی مواقع، پرستاران صرفاً داروهای تجویزی دیگران را به بیمار عَرضه می‌کنند. پرستاران، مسئولِ ارزیابی بیماران در طول مراقبت چه پیش از دریافت دارو و چه پس از آن هستند. پرستاران هم منهای پزشکان، مسئولِ دارویی که برای بیمار استفاده کرده‌اند هستند. گاهی میانِ تجویزکننده و پرستار، تعامل ایجاد می‌شود. پرستاران موظف به گزارشِ خطای احتمالی در نسخه محسوب می‌شوند. در ایالات متحده، پرستاران حق دارند از عَرضهٔ داروهایی که به نظر آنها بالقوه مضر هستند خودداری کنند. برخی از پرستاران آموزش‌های اضافی‌ای را می‌گذرانند که به آن‌ها امکان می‌دهد داروهایی را در محدوده فعالیت خود تجویز کنند.