stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
آب سیلابی

رواناب شهری که وارد زهکشی آب می‌شود.
آب سیلابی (به انگلیسی: Stormwater) که با نام‌های آب بارندگی و سرریزآب باران، رواناب رگباری، آب تندبارش یا آب رگباری نیز شناخته می‌شود، به برف آب‌شده و آب باران روان‌شده بر روی سطح زمین اشاره می‌کند که در سطح زمین داخل برکه، گودال، حوضچه و در گل‌ولای باقی می‌ماند. بیشتر آب رگباری تبخیر شده یا در ایجاد رواناب‌های سطحی نقش بازی می‌کند. بیشتر رواناب‌ها بدون تصفیه مستقیماً به رودخانه‌ها یا دیگر آب‌های سطحی منتقل می‌شوند.
در مناطق طبیعی مانند جنگل‌ها مقدار زیادی از آب بارندگی و طوفان در خاک جذب می‌شوند؛ زیرا گیاهان نفوذپذیری خاک را افزایش می‌دهند و به کاهش آب رگباری کمک می‌کنند. اما در شهرها و جاهای که توسعه یافته است، آب رگباری نمی‌تواند به این شکل کنترل شود و از این رو سبب ایجاد دو چیز می‌شود: نخست آب در حجم کنترل‌نشده و زمان‌بندی غیرقابل پیش‌بینی روان شده که به سیل می‌انجامد و دیگری این که آب آلاینده‌های احتمالی که در مناطق توسعه‌یافته شهری وجود دارد را در خود حمل می‌کند و در نهایت به آلودگی آبهای رودخانه‌ها می‌انجامد.
از سوی دیگر از آن جایی که جمعیت انسانی رشد چشمگیری داشته است، آب رگباری در مناطق خشک یا مناطقی که دچار خشکسالی هستند منبع بسیار مهمی است. تکنیک‌های گردآوری آب رگباری و خالص‌سازی آب می‌تواند به برخی از مناطق شهری کمک کند که در زمینه آب به پایداری رسیده و آب خود را تأمین کنند.
آلودگی برخاسته از آب رگباری

با پوشش گیاهی کمتر و سطوح غیرقابل نفوذ بیشتر (پارکینگ، جادهها، ساختمانها، خاک فشرده) در مناطق توسعه‌یافته باران کمتری به داخل زمین نفوذ می‌کند و رواناب بیشتری نسبت به مناطق طبیعی به راه می‌افتد. از سوی دیگر جوی‌های آب و شبکه فاضلاب شهری رواناب را به سرعت از مناطق تجاری و مسکونی به داخل آب‌های مجاور منتقل می‌کند. به این شکل، اندازه آب در آبراهه‌ها بسیار افزایش یافته و دبی (کمیت) آن آبراهه‌ها را بسیار افزایش می‌دهد که به فرسایش و جاری شدن سیل می‌انجامد.
تاریخچه

عطف به تغییرات اساسی شرایط، موضوع زیرساخت‌های آب‌های سیلابی مربوطه به بارش‌های تند، یک سرمایه‌گذاری بلندمدت و پرهزینه است، چرا که به‌طور مکرر خراب می‌شود. این همان مشکلی است که در منطقه اروپا و دریای بالتیک اتفاق می‌افتد و به دلیل تغییرات آب و هوا و پیشرفت شهرنشینی است که دارای مقررات سختگیرانه تر هستند. در نتیجه بازنگری در تکنیک‌های مدیریت آب‌های سیلابی و افزایش سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های مربوطه برای انطباق با این شرایط به سرعت در حال تغییرات ضروری است.
رابطه بین سطوح غیرقابل نفوذ و رواناب سطحی
آماردوس

| آماردوس   Amardus | آماردوس   Amardus |
| --- | --- |
برابری موقعیت اماردوس با سفیدرود در نقشه ای قدیمی: برابری موقعیت اماردوس با سفیدرود در نقشه ای قدیمی
حدود محل روی نقشه: حدود محل روی نقشه
مکان: مکان
منطقه: ایران
ویژگی‌های ظاهری: ویژگی‌های ظاهری
دهانه:  
 • مختصات: ۳۷°۲۸′۰۹″شمالی ۴۹°۵۶′۳۲″شرقی﻿ / ﻿۳۷٫۴۶۹۲°شمالی ۴۹٫۹۴۲۲°شرقی﻿ / 37.4692; 49.9422
آماردوس (Amardus) یا ماردوس (Mardus) (یونانی باستان: Ἀμάρδος, Μάρδος Amárdos, Márdos) رودخانه ای از سرزمین ماد بود.
امیانوس مارسلینوس آن را در سرزمین ماد قرار داده‌است. بطلمیوس آن را در ماد قرار داده‌است و منشأ آن در زاگرس است. این رودخانه به سمت شمال جریان دارد و وارد سواحل جنوبی دریای مازندران می‌شود. ویلیام اسمیت این رودخانه را با رودخانه سفیدرود برابر می‌داند. همان‌طور که بطلمیوس آماردی‌ها را در اطراف سواحل جنوبی خزر قرار می‌دهد و به داخل آن امتداد می‌یابد، ممکن است تصور کنیم که آنها حداقل زمانی را بر روی این رودخانه ساکن بودند.
به گفته یوزف مارکوارت یونانی‌ها از زمان سفر اکتشافی پاتروکلس (سردار سلوکی) به رودخانه سفیدرود، «آماردوس» می‌گفتند.
تضعیف اجتماعی

تضعیف اجتماعی مخالف اصطلاح حمایت اجتماعی است. برای مثال، در زمینه کاری به نسبت دادن نقض قوانین به صورت عمدی و با هدف از بین بردن شهرت و اعتبار دیگران و توانایی آنها به انجام دادن کار توسط آن‌ها یا توانایی آنها برای ایجاد و حفظ ارتباط‌های مثبت. تضعیف اجتماعی در روابط به قصد خدشه‌دار نمودن نامحسوس اعتبار افراد به کار می‌رود. غالباً در تضعیف اجتماعی نقاب خیرخواهی یا دلگیری از فرد زده می‌شود تا عمل ظاهر موجهی به خود گرفته و نتوان به آن انگ تهمت یا غیبت زد. حسادت یا رقابت ناسالم از انگیزه‌های اقدام به تضعیف اجتماعی افراد است.
زبان ملی

زبان ملی، زبانی (یا زبان‌گونه‌هایی مانند گویش) است که مردم صحبت‌کننده یک کشور یا قلمرو، ارتباطی غیررسمی دفاکتو یا دوژور با آن دارند. امکان بکارگیری این اصلاح، محدود است. ممکن است یک یا چند زبان که به عنوان زبان نخست مردم آن کشور یا قلمرو صحبت می‌شوند به صورت غیررسمی یا مشخص شده در قانون اساسی، به عنوان زبان ملی کشور در نظر گرفته شوند. بحث زبان ملی در قانون اساسی بیش از ۱۵۰ کشور جهان آورده شده‌است.
در سیاست

زبان ملی در سیاست چهار معنی کاملاً جداگانه دارد:
زبان قلمروای (به انگلیسی: Territorial language)
زبان منطقه‌ای (به انگلیسی: Regional language)
زبان متداول در سراسر یک کشور (به انگلیسی: Language-in-common) یا (به انگلیسی: community language)
زبان مرکزی (به انگلیسی: Central language) یا سیاسی که دولت‌مردان به صورت نمادین با آن صحبت می‌کنند و به آن زبان رسمی می‌گویند.
ممکن است از زبان معیار به عنوان زبان ملی، متداول، منطقه‌ای، یا بین‌المللی استفاده شود.
مقایسه با زبان رسمی

زبان ملی و زبان رسمی دو مفهوم یا رسته جداگانه هستند که ممکن است با یکدیگر برابر بوده یا عمداً از یکدیگر جدا شوند. مردم بی‌کشور، در موقعیتی نیستند که بتوانند برای خود زبان رسمی تصویب کنند. اما ممکن است که زبان‌های آن‌ها به اندازه کافی، متمایز و خوب‌محافظت شده باشد تا به عنوان زبان ملی شناخته شوند. ممکن است برخی زبان‌ها به عنوان زبان ملی شناخته شوند. درحالی‌که برخی دیگر به عنوان زبان رسمی استفاده شود.
در بسیاری از کشورهای آفریقایی از برخی زبان‌های بومی به عنوان زبان رسمی استفاده شده یا به‌طور گسترده‌ای به عنوان زبان نیمه‌رسمی ترجیح داده می‌شوند. منظور از ترجیح یعنی در مدارس، آموزش داده شده و در نگارش‌های رسمی و معتبر، چه در طولانی یا کوتاه مدت یا به صورت موردی از آن استفاده می‌شود. برای تبدیل شدن به زبان رسمی، ممکن است لازم باشد دولت‌های محلی یا فدرال یا مرکزی به عنوان زبان‌های نوشتاری یا گفتاری خود از آن استفاده کنند یا صحبت‌کنندگان آن، به خاطر پرداخت مالیات بیشتر در موقعیت برتر قرار گیرند یا دست کم آن زبان قابلیت زیادی برای یادگیری یا پذیرش در عموم جامعه داشته باشد و بتوانند خود را هم‌تراز زبان (های) رسمی کشور قرار دهد. به علاوه ممکن است با آموزش در دوران تحصیل اجباری و خرج پول برای تشویق بزرگ‌ترها به یادگیری که در اصل، زبان یک اقلیت در یک منطقه خاص است بتوان اهمیت و درک داستان‌های اخلاقی، قافیه‌ها، اشعار، اصطلاحات، ترانه‌ها و دیگر میراث فرهنگی آن زبان که باعث همبستگی جامعه (با حفظ دیگر زبان‌ها) می‌شود را گسترش داد. همچنین می‌توان در زمانی که کاربرد زبان‌های غیر بومی، از سوی جامعه رد می‌شوند از زبان ملی برای بیان تفاوت‌های ناسیونالیستی استفاده نمود.
در ایران

در ایران، زبان فارسی به عنوان زبان رسمی شناخته می‌شود.
کوارک

| 0 | 1 |
| --- | --- |
یک پروتون از دو کوارک بالا و یک کوارک پایین و گلوئونی که واسط بین نیروهاست و آن‌ها را به هم پیوند می‌زند، تشکیل می‌شود. رنگ گوی‌ها قرمز و سبز و آبی است که موازی با بار رنگ هر کوارک باشند. گوی‌های قرمز و آبی برچسب u (مخفف up) دارند و گوی سبز (d down): یک پروتون از دو کوارک بالا و یک کوارک پایین و گلوئونی که واسط بین نیروهاست و آن‌ها را به هم پیوند می‌زند، تشکیل می‌شود. رنگ گوی‌ها قرمز و سبز و آبی است که موازی با بار رنگ هر کوارک باشند. گوی‌های قرمز و آبی برچسب u (مخفف up) دارند و گوی سبز (d down)
آمار: فرمیون
نماد: q
نظریه‌پردازی: موری گل-مان (۱۹۶۴) جرج زویگ (۱۹۶۴)
کشف: آزمایشگاه ملی شتاب‌دهنده اسلاک (~۱۹۶۸)
گونه‌ها: (بالا (u), پایین (d), افسون (c), شگفت (s), سر (t)، و ته (b))
بار الکتریکی: ۱⁄۳e− و ۲⁄۳e+
بار رنگ: بله
اسپین: ۱⁄۲
عدد باریونی: ۱⁄۳
کوارک (به انگلیسی: Quark) (‎/ˈkwɔːrk/‎ or ‎/ˈkwɑːrk/‎)، یک ذره بنیادی و یکی از اجزای پایه‌ای تشکیل‌دهنده ماده است. کوارک‌ها با هم ترکیب می‌شوند تا ذرات مرکبی به نام هادرون را پدیدآورند که پایدارترین آن‌ها پروتون و نوترون، اجزای تشکیل‌دهنده هسته اتم هستند.
به خاطر پدیده‌ای که به حبس رنگ معروف است، کوارک‌ها هیچ‌گاه به صورت انفرادی یافت نمی‌شوند و مستقیماً قابل مشاهده نیستند؛ آن‌ها را فقط می‌توان درون هادرون‌هایی مانند باریون‌ها (که نمونه‌های آن‌ها پروتون و نوترون هستند) و مزون‌ها یافت. به همین دلیل بیشتر دانش ما از کوارک‌ها از مشاهدات خود هادرون‌ها نتیجه‌گیری شده‌است.
کوارک‌ها ویژگی‌های ذاتی گوناگونی دارند که بار الکتریکی، بار رنگ، اسپین و جرم از جمله این ویژگی‌ها هستند. کوارک تنها ذره بنیادی از مدل استاندارد فیزیک ذرات است که هر چهار برهمکنش بنیادی را تجربه می‌کند. به این برهمکنش‌ها نیروهای بنیادی (الکترومغناطیس، هسته‌ای قوی، هسته‌ای ضعیف و گرانش) نیز گفته می‌شود. همچنین کوارک تنها ذره‌ای است که بار الکتریکی‌اش مضرب صحیحی از بار بنیادی نیست.
شش گونهٔ مختلف از کوارک‌ها وجود دارد که به هر یک از آن‌ها یک مزه می‌گویند: بالا، پایین، افسون، شگفت، سر و ته. کوارک‌های بالا و پایین، کوچک‌ترین جرم را در بین کوارک‌ها دارند. کوارک‌های سنگین‌تر طی یک فرایند واپاشی ذره به سرعت به کوارک‌های بالا و پایین تبدیل می‌شوند: تبدیل شدن از حالت جرم بیشتر به حالت جرم کمتر. به همین علت کوارک‌های بالا و پایین عموماً پایدار هستند و رایج‌ترین کوارک‌ها در علم فیزیک هستند، در حالی که کوارک‌های دیگر فقط در برخوردهای پرانرژی (مانند پرتوهای کیهانی و شتاب‌دهنده‌های ذرات) تولید می‌شوند. به ازای هر مزه کوارک یک پادذره متناظر به نام پادکوارک وجود دارد که تنها تفاوت آن با کوارک متناظرش این است که برخی از ویژگی‌های آن اندازهٔ یکسان و علامت مخالف دارند.
مدل کوارک به شکل جداگانه توسط موری گل-مان و جرج زویگ در سال ۱۹۶۴ پیشنهاد شد. کوارک‌ها به عنوان بخش‌هایی از طرح رده‌بندی هادرون‌ها معرفی شده بود و شواهد کمی بر وجود فیزیکی آن‌ها در دسترس بود تا اینکه آزمایش‌های پراکندگی ناکشسان ژرف در سال ۱۹۶۸ در مرکز شتاب‌دهنده خطی استانفورد انجام شد.
از آزمایش‌های انجام‌شده در شتاب‌دهنده‌ها برای وجود هر شش مزه کوارک، شواهدی به‌دست آمده‌است. آخرین مزه‌ای که کشف شد، کوارک سر بود که در آزمایشگاه فرمی در سال ۱۹۹۵ کشف شد.
واژه‌شناسی

تا مدتی گل-مان در مورد نحوه نوشتن واژه‌ای که قصد داشت ابداع کند، دودل بود، تا اینکه واژه quark را در کتاب «شب‌زنده‌داری فینگن‌ها»، نوشته جیمز جویس، پیدا کرد:
Three quarks for Muster Mark!

Sure he has not got much of a bark

And sure any he has it's all beside the mark.
گل-مان جزئیات بیشتری در مورد نامگذاری کوارک در کتاب خود با نام «کوارک و جگوار» آورده‌است:
در سال ۱۹۶۳، وقتی نام کوارک را برای اجزای بنیادین تشکیل‌دهنده هسته اتم برگزیدم، ابتدا آوای آن در ذهنم بود و املایی برایش در نظر نداشتم و می‌توانست به شکل Kwork نوشته‌شود. سپس در یکی از خوانش‌های گاه‌گدار کتاب «شب‌زنده‌داری فینگن‌ها»، نوشته جیمز جویس، به واژه quark در عبارت "Three quarks for Muster Mark" برخوردم. از آنجا که quark می‌بایست با Mark و همچنین bark هم‌قافیه باشد، باید بهانه‌ای می‌یافتم که آن را به شکل "kwork" تلفظ کنم.
اما کتاب رؤیای می‌فروشی به نام هامفری چیمپدن اییرویکر را نمایش می‌دهد. واژه‌ها در کتاب عموماً هم‌زمان از چند منبع مختلف گرفته‌شده‌اند، مانند واژه‌های تک‌واژ چندوجهی در «آنسوی آینه». هر از گاهی عبارتهایی در کتاب دیده می‌شوند که تا حدودی توسط درخواست‌های نوشیدنی در بار تعیین می‌شوند. من چنین استدلال نمودم که با توجه به این موضوع شاید یکی از منابع مختلف فریاد "Three quarks for Muster Mark" ممکن است "Three quarts for Mister Mark" بوده‌باشد که در این صورت تلفظ kwork خیلی توجیه‌ناپذیر نیست. در هر صورت عدد ۳ کاملاً با شکلی که کوارکها در طبیعت دارند، هماهنگ بود.
زویگ نام ace (آس) را برای ذره‌ای که نظریه‌پردازی کرده‌بود، ترجیح می‌داد اما وقتی مدل کوارک مورد پذیرش همگانی قرار گرفت نام پیشنهادی گل-مان بیشتر مورد توجه قرارگرفت.
نام‌های مزه‌های کوارک‌ها به دلایل مختلفی به آن‌ها داده‌شده‌است. نام کوارک‌های بالا و پایین برگرفته از اجزای بالا و پایین ایزواسپینی است که حمل می‌کنند.
کوارک‌های شگفت نامشان را از آنجا گرفته‌اند که کشف شده‌بود این کوارک‌ها اجزای تشکیل‌دهنده ذره‌های شگفتی بودند که در پرتوهای کیهانی سال‌ها قبل از مطرح شدن مدل کوارک، کشف شده‌بودند. این ذره‌ها را از آن جهت شگفت نامیده‌بودند که طول عمر بالایی داشتند.
از گلاشو که به همراه بجورکن وجود کوارک افسون را پیشنهاد داده‌بودند، چنین نقل شده‌است که «ما نام سازه‌مان را کوارک افسون گذاشتیم، زیرا ما مسحور و خرسند از تقارنی بودیم که به دنیای زیراتمی می‌آورد»
نام‌های ته و سر هم به این دلیل توسط هراری برگزیده شدند که «همراهان منطقی برای کوارک‌های بالا و پایین» هستند.
در گذشته از کوارک‌های سر و ته، گاهی با نام‌های «زیبایی» و «حقیقت» یاد می‌شد اما کم‌کم این نام‌ها از کاربرد خارج شدند.
با وجود اینکه نام حقیقت دوام نداشت، مجتمع‌های شتاب‌دهنده اختصاص‌یافته به تولید انبوه کوارک‌های ته را گاهی «کارخانه زیبایی» یا «کارخانه بی» می‌خوانند.
ویژگی‌ها > بار الکتریکی

کوارک‌ها مقادیر بار الکتریکیشان کسری از بار بنیادی است، بسته به مزه کوارک، یا ۱⁄۳ یا ۲⁄۳ بار بنیادی (e) است. کوارک‌های بالا، افسون و سر (که به آن‌ها کوارک‌های نوع-بالا هم گفته می‌شود) بار الکتریکی ۲⁄۳e+ دارند، درحالیکه کوارک‌های پایین، شگفت و ته (کوارک‌های نوع-پایین) بار الکتریکی ۱⁄۳e− دارند. پادکوارک‌ها باری مخالف بار کوارک متناظرشان دارند. پادکوارک‌های نوع-بالا بار الکتریکی ۲⁄۳e- و پادکوارک‌های نوع-پایین بار الکتریکی ۱⁄۳e+ دارند. از آنجا که بار الکتریکی یک هادرون مجموع بارهای کوارک‌های تشکیل‌دهنده‌اش است، تمام هادرون‌ها بارهایشان مضرب صحیحی از بار بنیادی است: نتیجه ترکیب سه کوارک (باریون)، سه پادکوارک (پادباریون) یا کوارک و پادکوارک (مزون) این خواهد بود که بار الکتریکی مضرب صحیحی ار بار پایه است.
به عنوان مثال، هادرون‌های تشکیل‌دهنده هسته اتم، نوترون و پروتون، به ترتیب بارهایی برابر با ۰e و ۱e+ دارند. نوترون شامل دو کوارک پایین و یک کوارک بالا است و پروتون تشکیل‌شده از دو کوارک بالا و بک کوارک پایین است.
ویژگی‌ها > اسپین

همچنین ببینید: اسپین
اسپین ویژگی ذاتی ذرات بنیادی است و جهت آن نیز یک درجه آزادی مهم است. گاهی به صورت چرخش یک جسم به دور محور خودش تصویر می‌شود (به همین دلیل به آن اسپین به معنی چرخش می‌گویند)، اما این مفهوم در مقیاسهای زیر اتمی کمی گمراه‌کننده است زیرا این باور وجود دارد که ذرات بنیادی نقطه مانند هستند.
اسپین را گاهی با یک بردار نمایش می‌دهند که طول آن بر حسب یکاهای ثابت پلانک کاهش‌یافته ħ (اِچ بار) اندازه‌گیری می‌شود. برای کوارک‌ها، اندازه‌گیری مولفه تصویر بردار تنها می‌تواند یکی از نتایج ħ/۲+ یا ħ/۲− را به دنبال داشته‌باشد؛ به همین دلیل کوارک‌ها به عنوان ذرات اسپین-۱⁄۲ دسته‌بندی می‌شوند.
مولفه اسپین در راستای یک محور دلخواه - به رسم معمول، محور z - اغلب با یک پیکان رو به بالا ↑ برای مقدار ۱⁄۲+ و روبه پایین برای ۱⁄۲−، نمایش داده می‌شود، که بعد از نشانه مزه نوشته می‌شود؛ مثلاً یک کوارک بالا با اسپین ۱⁄۲+ در راستای محور z با ↑u نشان داده می‌شود.
ویژگی‌ها > برهمکنش ضعیف

مقالهٔ اصلی: نیروی هسته‌ای ضعیف
یک مزه کوارک تنها از طریق یکی از نیروهای بنیادی به نام برهمکنش هسته‌ای ضعیف است، که می‌تواند به مزه دیگری از کوارک تبدیل شود. با جذب یا انتشار یک بوزون دبلیو، هر کوارک نوع-بالایی (بالا، افسون، سر) می‌تواند به هر یک از کوارک‌های نوع-پایین (پایین، شگفت، ته) تبدیل شود و بالعکس. این سازوکار تغییر مزه سبب فرایند رادیواکتیو واپاشی بتا می‌شود که طی آن یک نوترون(n) به یک پروتون(p)، یک الکترون(e−
) و یک الکترون پادنوترینو(ν
e) تجزیه می‌شود. این فرایند وقتی رخ می‌دهد که یکی از کوارک‌های پایین در نوترون(udd) با انتشار یک بوزون W−
 مجازی به یک کوارک بالا واپاشی می‌شود و نوترون را به یک پروتون(uud) تبدیل می‌کند. بوزون W−
 نیز به یک الکترون و یک الکترون پادنوترینو تبدیل می‌شود.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| (واپاشی بتا، نمادگذاری هادرونی) | p | + | e−  | + | ν e | → | n |
| (واپاشی بتا، نمادگذاری کوارکی) | uud | + | e−  | + | ν e | → | udd |
هر دو فرایند واپاشی بتا و فرایند معکوس واپاشی بتا به شکل روزمره در کاربردهای پزشکی مانند برش‌نگاری با گسیل پوزیترون (PET) و در آزمایش‌هایی که شامل آشکارسازی نوترینو می‌شود، استفاده می‌شوند. [نیازمند منبع]
اگرچه فرایند تبدیل مزه برای همه کوارکها یکسان است، اما هر کوارکی ترجیح می‌دهد به کوارکی از نسل خودش تبدیل شود. میزان تمایل نسبی به تغییر مزه‌های مختلف توسط یک جدول ریاضی نمایش داده می‌شود، که به ماتریس کابیبو-کوبایاشی-ماسکاوا (ماتریس سی‌کی‌ام) مشهور است. با اعمال عملگر یکانی، مقدار تقریبی درایه‌های ماتریس سی‌کی‌ام به صورت زیر خواهد بود:
که در آن Vij نشان‌دهنده میزان تمایل تبدیل کوارکی از مزه i به مزه j (یا برعکس) است.
برای لپتونها نیز ماتریس برهمکنش ضعیف معادلی وجود دارد که ماتریس پونته‌کوروو-ماکی-ناکاگاوا-ساکاتا (ماتریس پی‌ام‌ان‌اس) نام دارد.
ماتریس‌هاای سی‌کی‌ام و پی‌ام‌ان‌اس به همراه هم تمام تبدیل مزه‌ها را توصیف می‌کنند پیوندهای بین این دو هنوز مشخص نیست.
ویژگی‌ها > برهمکنش هسته‌ای قوی و تغییر رنگ

همچنین ببینید: بار رنگ و نیروی هسته‌ای قوی
براساس کرومودینامیک کوانتومی (QCD)، کوارک‌ها ویژگی به نام بار رنگ دارند. سه نوع بار رنک وجود دارد که با برچسب‌های آبی و سبز و قرمز مشخص می‌شوند.
هریک از آن‌ها مکملی به نام پادرنگ دارند (پادآبی، پادسبز، پادقرمز). هر کوارک حامل یک رنگ و هر پادکوارک حامل یک پادرنگ است.
سیستم ربایش و رانش میان کوارک‌هایی که بار رنگ آن‌ها ترکیبات متفاوتی از سه رنگ هستند، نیروی هسته‌ای قوی نام دارد که توسط ذرات حامل نیرو به نام گلوئون منتقل می‌شوند. نظریه‌ای که نیروی هسته‌ای قوی را توصیف می‌کند، کرومودینامیک کوانتومی نام دارد.
یک کوارک که رنگ مشخصی دارد، به همراه یک پادکوارک حامل پادرنگ متناظر آن تشکیل یک سیستم ثابت را می‌دهند. نتیجه ربایش میان کوارک‌ها خنثی شدن رنگ است: نتیجه ترکیب یک کوارک با بار رنگ ξ به علاوه یک پادکوارک با بار رنگ ξ-، بار رنگ ۰ (رنگ سفید) و تشکیل مزون است. همچنین به شکل مشابهی ترکیب سه کوارک با رنگهای متفاوت یا سه پادکوارک با پادرنگهای متفاوت باعث تشکیل رنگ سفید و باریون و پادباریون می‌شود.
در فیزیک ذرات نوین، تقارن پیمانه‌ای - نوعی گروه تقارنی - برهمکنش‌های میان ذرات را مرتبط می‌سازد (نظریه پیمانه‌ای را ببینید). رنگ (3)SU، تقارن پیمانه‌ای است که بار رنگ را در کوارک‌ها به هم مرتبط می‌سازد و تقارن تعریف‌کننده کرومودینامیک کوانتومی است.
همان‌طور که قوانین فیزیک با تغییر راستای محورهای x و y و z تغییر نمی‌کنند و با چرخش محورهای مختصات همچنان ثابت می‌مانند، فیزیک کرومودینامیک کوانتومی نیز مستقل از جهتی است که برای رنگهای آبی، قرمز و سبز در نظر می‌گیریم. تغییر در رنگهای SU(3)c در فضای رنگی با چرخش محورهای مختصات متناظر است. هر مزهf کوارک که بسته به رنگش، یکی از سه نوع  fG, fR یا fB است،
تشکیل یک تریپلت را می‌دهد: یک میدان کوانتومی با سه مؤلفه است که تحت SU(3)c تغییر می‌کند.
ویژگی‌ها > جرم

در مورد جرم کوارک، دو اصطلاح مختلف وجود دارد: جرم کوارک جاری که منظور از آن جرم خود کوارک به تنهایی است؛ و جرم کوارک سازنده که منظور از آن جرم کوارک به علاوه میدان ذره‌ای گلوئون دربرگیرنده کوارک است.
مقادیر این دو نوع جرم تفاوت زیادی با هم دارند. بیشتر جرم یک هادرون مربوط به گلوئون‌هایی است که کوارک‌های سازنده را به یکدیگر پیوند می‌دهند، تا خود کوارک. البته گلوئون‌ها ذاتاً بدون جرم هستند، اما حاوی انرژی هستند - انرژی پیوندی کرومودینامیک کوانتومی (QCBE0) - و این انرژی بخش اعظم جرم یک هادرون را می‌سازد؛ مثلاً یک پروتون تقریباً جرمی برابر با ۹۳۸MeV/c2 است که از این مقدار، تنها ۱۱MeV/c2 آن مربوط به جرم سکون سه کوارک ظرفیت آن می‌شود و باقی آن عمدتاً مربوط به انرژی QCBE گلوئون‌هایش است.
بر طبق مدل استاندارد، جرم ذرات بنیادی ناشی از سازوکار هیگز است که به بوزون هیگز مرتبط است. فیزیکدانان امیدوارند که پژوهشهای بیشتر در مورد دلایل جرم بسیار زیاد کوارک سر (۱۷۳GeV/c2 تقریباً برابر با جرم اتم طلا)
بتواند دانش موجود را در مورد منشأ جرم کوارک‌ها و سایر ذرات بنیادی ارتقا دهد.
ویژگی‌ها > جدول ویژگی‌ها

ویژگی‌های اصلی همه شش کوارک مختلف در جدول زیر خلاصه شده‌اند. به هریک از مزه‌ها اعداد کوانتومی (ایزواسپین (I3)، گیرایش ذره(C)، شگفتی (S)، فرازینگی (T)، فرودینگی (′B)) نسبت داده می‌شود که کیفیت‌های سیستم‌های کوارکی و هادرونها را مشخص می‌کنند.
عدد باریونی (B) همه کوارک‌ها ۱⁄۳+ است، زیرا هر باریون از سه کوارک تشکیل می‌شود. بار الکتریکی (Q) و سایر اعداد کوانتومی مزه‌ها (B, I3، C, S، T، و ′B) در پادکوارک‌ها علامت مخالف با مقادیر متناظر در کوارک‌ها دارند. اما علامتهای جرم و اندازه تکانه زاویه‌ای کل (J که در مورد ذرات نقطه‌ای معادل اسپین است) در پادکوارک‌ها تغییر نمی‌کند.
| نام | نماد | جرم(MeV/c2)* | J | B | Q (e) | I3 | C | S | T | ′B | پادذره | نماد پادذره |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
نسل نخست: نسل نخست
| بالا | u | ۷۰۰۰۲۲۹۹۹۹۹۹۹۹۹۹۹۹۹♠۲٫۳+۰٫۷ −۰٫۵ | ۱⁄۲ | ۱⁄۳+ | ۲⁄۳+ | ۱⁄۲+ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | پادبالا | u |
| پایین | d | ۷۰۰۰۴۸۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰♠۴٫۸+۰٫۵ −۰٫۳ | ۱⁄۲ | ۱⁄۳+ | ۱⁄۳- | ۱⁄۲- | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | پادپایین | d |
نسل دوم: نسل دوم
| افسون | c | ۷۰۰۳۱۲۷۵۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰♠۱۲۷۵±۲۵ | ۱⁄۲ | ۱⁄۳+ | ۲⁄۳+ | ۰ | ۱+ | ۰ | ۰ | ۰ | پادافسون | c |
| شگفت | s | ۷۰۰۱۹۵۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰♠۹۵±۵ | ۱⁄۲ | ۱⁄۳+ | ۱⁄۳− | ۰ | ۰ | ۱- | ۰ | ۰ | پادشگفت | s |
نسل سوم: نسل سوم
| سر | t | ۷۰۰۵۱۷۳۲۱۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰♠۱۷۳۲۱۰±۵۱۰ ± ۷۱۰ | ۱⁄۲ | ۱⁄۳+ | ۲⁄۳+ | ۰ | ۰ | ۰ | ۱+ | ۰ | پادسر | t |
| ته | b | ۷۰۰۳۴۱۸۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰♠۴۱۸۰±۳۰ | ۱⁄۲ | ۱⁄۳+ | ۱⁄۳− | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۱- | پادته | b |
= تکانه زاویه‌ای کل،  = عدد باریونی،  = بار الکتریکی،  = ایزواسپین،  = گیرایش ذره،  = شگفتی،  = فرازینگی، ′ = فرودینگی.
* نمادهایی مانند  نمایشگر عدم قطعیت اندازه‌گیری است. در مورد کوارک سر، عدم قطعیت اول ماهیت آماری دارد و دومی سیستماتیک است.
برهمکنش کوارک‌ها

همچنین ببینید: حبس رنگ و گلوئون
چنانچه در کرومودینامیک کوانتومی توصیف می‌شود، برهمکنش قوی میان کوارک‌ها به واسطه بوزونهای پیمانه‌ای بدون جرم برداری، به نام گلوئون جاری می‌شود. هر گلوئون یک بار رنگ و یک بار پادرنگ حمل می‌کند. در چارچوب استاندارد برهمکنش ذرات (که بخشی از یک فرمول‌بندی کلی‌تر به نام نظریه اختلال مستقل از زمان است)، گلوئون‌ها از طریق یک فرایند نشر و جذب مجازی مرتباً میان کوارک‌ها ردوبدل می‌شوند. وقتی گلوئونی از کوارکی به کوارک دیگر منتقل می‌شود، هر دو کوارک تغییر رنگ می‌دهند؛ مثلاً اکر یک کوارک قرمز یک گلوئون قرمز-پادسبز منتشر کند، سبز می‌شود و اگر یک کوارک سبز، یک گلوئون قرمز-پادسبز دریافت کند، قرمز می‌شود. بدین ترتیب در حالی که رنگ هر کوارک پیوسته در حال تغییر است، قانون بقای برهمکنش قوی آن‌ها برقرار است.
از آنجا که گلوئون‌ها بار رنگ حمل می‌کنند، خودشان نیز می‌توانند گلوئون‌های دیگری منتشر یا جذب کنند. این موضوع سبب آزادی مجانبی می‌شود: وقتی کوارک‌ها به هم نزدیک می‌شوند، نیروی پیوندی کرومودینامیک میان آن‌ها تضعیف می‌شود
و به صورت معکوس، وقتی فاصله بین آن‌ها زیاد می‌شود، نیروی پیوندی قوی‌تر می‌گردد. میدان رنگ، همانند کش کشسانی که کشیده شده‌است، دچار استرس می‌شود و گلوئون‌های بیشتری با رنگ مناسب، خودبه‌خود پدید می‌آیند تا میدان را تقویت کنند. وقتی انرژی از حد مشخصی بالاتر می‌رود جفتهای کوارک-پادکوارک پدید می‌آیند. این جفت‌ها با کوارک‌های در حال جدایی پیوند تشکیل می‌دهند تا هادرونهای جدیدی تشکیل شوند. این پدیده با نام حبس رنگ شناخته می‌شود: کوارک‌ها به صورت منفرد و مجزا یافت نمی‌شوند.
این فرایند هادرونی‌سازی پیش از آنکه کوارک‌ها که در جریان یک برخورد پرانرژی پدید آمده‌اند، بتوانند هر برهمکنش دیگری انجام دهند، رخ می‌دهد. تنها استثنا کوارک سر است که می‌تواند پیش از هادرونی‌سازی واپاشی شود.
برهمکنش کوارک‌ها > کوارک‌های دریایی

هادرون‌ها علاوه بر کوارک‌های ظرفیتشان (q
v) که اعداد کوانتومی آن‌ها را تعیین می‌کنند، شامل جفتهای کوارک-پادکوارکی (qq) به نام کوارک‌های دریایی نیز هستند. کوارک‌های دریایی زمانی شکل می‌گیرند که گلوئونی از میدان رنگ هادرون شکافته شود؛ این فرایند در جهت معکوس نیز کار می‌کند، یعنی فرایند نابودسازی دو کوارک دریایی یک گلوئون تولید می‌کند. نتیجه این می‌شود که جریان پیوسته‌ای از شکافت و پیدایش گلوئون‌ها برقرار می‌شود که اصطلاحاً با نام دریا شناخته می‌شود.
پایداری کوارک‌های دریایی به مراتب کمتر از کوارک‌های ظرفیتی است و معمولاً یکدیگر را در درون هادرون نابود می‌کنند. اما با این حال، کوارک‌های دریایی هم می‌توانند تحت شرایط خاصی هادرونی‌سازی شوند و ذرات باریونی یا مزونی تشکیل دهند.