بنایی
تاریخچه

حرفه بنّایی به‌طور خودبه‌خود و همزمان با ایجاد دیوارهای کم ارتفاع با چیدن سنگ‌ها یا تکه‌های گِل گرفته شده از گودال‌های خشک شده آغاز شد. ملات در اصل گِلی بود که به درزهای دیوار عمودی می‌مالیدند تا پایداری و مقاوم‌بودن در برابر آب و هوا را ایجاد کند. جایی که سنگ به راحتی در دسترس بود، آن را به آجر ترجیح می‌دادند. در جایی که سنگ در دسترس نبود، آجرها از خاک رس و لای محلی ساخته می‌شدند. با گذشت هزاره‌ها تغییرات به وجود آمد: مردم استخراج، تراش و پوشاندن سنگ را با دقت فزاینده‌ای آموختند. آتش‌هایی که بر روی دیوارهای آجری افروخته می‌شدند، آگاهی از مزایای آجر سوخته را به ارمغان آورد که منجر به اختراع کوره شد. بناها هنر ساده تبدیل سنگ آهک به آهک را آموختند و ملات آهک به تدریج جایگزین گل شد.
در هزاره چهارم قبل از میلاد، مردم بین‌النهرین، کاخ‌ها و معابد را از سنگ و آجر می‌ساختند. در هزاره سوم، مصریان اولین معابد و اهرام سنگی خود را برپا کردند. در قرن‌های آخر قبل از تولد مسیح، یونانیان معابد خود را از سنگ آهک و مرمر به کمال رساندند. سپس کنترل دنیای غرب به رومیان واگذار شد، که اولین استفاده گسترده از طاق‌های بنایی و سقف‌های گنبدی را در معابد، کلیساها، حمام‌ها، کاخ‌ها و قنات‌ها انجام دادند.
تمدن‌های قرون وسطایی هم در اروپا و هم در جهان اسلام، طاق بنایی را به سطح بسیار بالایی از توسعه رساندند. صنعتگران اسلامی کاخ‌ها، بازارها و مساجد باشکوهی را از آجر می‌ساختند و اغلب با کاشی‌های گلی لعاب‌دار تزئین می‌کردند. اروپایی‌ها تلاش‌های خود را به سمت قلعه‌ها و کلیساهای سنگی هدایت کردند که به طاق‌های نوک تیز و تکیه‌گاه‌های بلند کلیساهای بزرگ گوتیک ختم شد. در آمریکای مرکزی، آمریکای جنوبی و آسیا، تمدن‌های دیگر به‌طور همزمان در حال تکامل تکنیک‌های بنایی در سنگ‌های برش خورده بودند.
در طول انقلاب صنعتی در اروپا و آمریکای شمالی، ماشین‌هایی برای استخراج سنگ و پرداخت آن، قالب‌گیری آجر و حمل سریع این مواد سنگین به محل ساختمان توسعه یافتند. ریاضیات پیچیده برای اولین بار در تجزیه و تحلیل ساختار طاق‌های بنایی و هنر سنگبری به کار گرفته شد. ملات سیمان پرتلند به‌طور گسترده مورد استفاده قرار گرفت و امکان ساخت ساختمان‌های بنایی با استحکام و دوام بیشتر را فراهم کرد.
در اواخر قرن ۱۹، مصالح بنایی شروع به از دست دادن اولویت خود در بین مصالح ساختمانی کرد. ساختمان‌های بسیار بلند شهرهای مرکزی به قاب‌هایی از آهن یا فولاد نیاز داشتند تا جایگزین دیوارهای باربر ضخیم مصالح بنایی شوند که ارتفاع ساخت را محدود می‌کرند. بتن مسلح که به سرعت و با صرفه اقتصادی به داخل قالب‌های ساده ساخته شده از چوب ریخته شد، شروع به جایگزینی آجر و مصالح بنایی در پی‌ها و دیوارها کرد. طاق بنایی سنگین با سازه‌های سبک‌تر کف و سقف از فولاد و بتنی که سریع‌تر برپا می‌شدند جایگزین شد.
اختراع بلوک سیمانی توخالی در قرن نوزدهم به جلوگیری از انقراض بنایی به عنوان یک صنعت کمک کرد. بلوک سیمانی بسیار ارزان‌تر از سنگ‌تراش خورده بود و به کار بسیار کمتری نسبت به آجر نیاز داشت. می‌توان آن را با روکش‌های آجری یا سنگی ترکیب کرد تا دیوارهای کم‌هزینه‌تری بسازند که هنوز از نظر ظاهری رضایت‌بخش بودند. دیوار حفره‌ای آجری، یک اختراع بریتانیایی در اوایل قرن نوزدهم، همچنین به بقای بنایی کمک کرد، زیرا دیواری گرم‌تر و ضدآب‌تر تولید کرد که بعداً زمانی که اواسط قرن بیستم مواد عایق مناسب در دسترس قرار گرفت، به راحتی با معرفی عایق‌های حرارتی سازگار شد.
از دیگر کمک‌های قرن بیستم به ساخت‌و ساز به روش بنایی می‌توان به توسعه تکنیک‌هایی برای مصالح بنایی تقویت‌شده فولادی، ملات‌های با مقاومت بالا، واحدهای بنایی (هم آجر و هم بلوک‌های سیمانی) که از نظر استحکام سازه‌ای بالاتر هستند، و مصالح بنایی از انواع مختلف که میزان کار را کاهش می‌دهند، اشاره کرد.
از آنجایی که توسعه سایر مصالح ساختمانی بسیار دیر اتفاق افتاده‌است، بیشتر آثار بزرگ معماری در جهان و بسیاری از بهترین معماری‌های بومی توسعه‌یافته، به روش بنایی ساخته شده‌اند. ما در میان میراث غنی ساختمان‌های بنایی زندگی می‌کنیم.