stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
مادرسالاری
پیشینه

تحت تأثیر نظریه‌های چارلز داروین در مورد فرگشت بیولوژیکی، بسیاری از پژوهش‌گران قرن نوزدهم به دنبال تدوین نظریهٔ فرگشت فرهنگی بودند. نظریه‌ای که به عنوان فرگشت فرهنگی تک‌خطی شناخته می‌شود و اکنون بی‌اعتبار شده‌است، این نظریه پیشنهاد می‌کند که سازمان اجتماعی انسانی بی‌بندوباری جنسی توسط مادرسالاری به نوبه خود توسط پدرسالاری دنبال شده‌است. انسان‌شناس آمریکایی لوئیس مورگان، انسان‌شناس سوئیسی یوهان یاکوب باخوفن و فیلسوف آلمانی فردریش انگلس در توسعه این نظریه اهمیت ویژه‌ای داشتند.
اتفاق نظر میان انسان‌شناسان و جامعه‌شناسان مدرن این است که در حالی که بسیاری از فرهنگ‌ها قدرت را ترجیحاً به یک جنس اعطا می‌کردند، جوامع مادرسالار به این معنای اصلی و تکاملی هرگز وجود نداشته‌اند. با این حال، برخی از پژوهشگران همچنان از واژه‌های مادرسالاری و پدرسالاری به معنای عام برای اهداف توصیفی، تحلیلی و آموزشی استفاده می‌کنند.
جوامع زن سالار > خاسی هند

تولد فرزند دختر برای این مردمان با جشن و شادمانی همراه است. معمولاً جوان‌ترین دختر تمام اموال را به ارث می‌برد. اگر زوجی صاحب فرزند دختر نشوند، یک دختر را به فرزندی قبول کرده و اموال‌شان را برای او به ارث می‌گذارند.
جوامع زن سالار > لائو تایلند

این منطقه یک گروه قومی واقع در شمال شرقی تایلند است. در این منطقه بعد از ازدواج، به موجب قانون مرد باید به خانه خانواده همسرش و به عنوان عضو جدید آن نقل مکان کند. همچنین، جوان‌ترین دختر خانواده حق انحصاری برای به ارث بردن املاک خانواده دارد.
در این جامعه دارایی شوهر پس از ازدواج تحت تملک زن قرار می‌گیرد.
جوامع زن سالار > آمیس تایوان

آمیس‌ها گروه قومی هستند که به‌طور سنتی دارای جامعه ای زن سالار هستند. این جامعه تحت سلطه زنان بوده و در آن زنان حکمرانی می‌کنند.
وراثت مادرتباری شیوه اصلی قوم آمیس است که در آن اموال خانواده به‌طور معمول به فرزند ارشد دختر از هر خانواده به ارث گذاشته می‌شود. جامعه آمیس مادرسالار است و ریاست هر خانوار را مادر به عهده دارد. همچنین، زنان مسن جامعه به شدت محترم شمرده می‌شوند. به‌طور سنتی، زنان مالکیت اموال و ریاست خانواده را به عهده دارند.
املاک متعلق به زنان بوده به دختران به ارث می‌رسد. وقتی عقد صورت گرفت، داماد به خانه عروس می‌رود.
جانشینی در میان طایفه آمیس از طریق نسب مادری است. سمت مادربزرگ پس از مرگ وی به عضو ارشد بعدی زن قبیله، معمولاً یک خواهر یا دختر بزرگ منتقل شد. کلیه املاک این خانواده‌ها مانند زمین، خانه و سایر دارایی‌ها به خواهران یا دختران به ارث می‌رسد. مردان تنها زمانی که هیچ جانشین زن زنده ای حضور نداشته باشد، چیزی به ارث می‌برند.
جوامع زن سالار > بیجاگوش گینه بیسائو

بیجاگوس از چهار قبیله مادر تبار واقع در جزیره اورانگو گراند گینه بیسائو تشکیل شده‌است. قانون عرفی مردم، نظام مادر تبار آن را به عنوان ضرورتی برای یکپارچه سازی کل جامعه بیجاگوس به رسمیت می‌شناسد. این قانون به هر مردی اجازه می‌دهد تا از اموال یا زمین متعلق به قبیله مادر تبار خاص خود به‌طور مشترک بدون هیچ گونه تقسیم زمین استفاده کند. ملکه زن، قدرت نهایی هر خانواده است.
جوامع زن سالار > گارو هند

قبیله گارو برای قرن‌ها یک جامعه مادر تبار بوده‌است. این گروه قومی در شمال شرق هند قرار دارد و آداب و رسوم مردمش زن را به عنوان رئیس یک خانواده به رسمیت می‌شناسد و پس از مرگ مادر خانواده، حق ارث به فرزند دختر می‌رسد. قانون بومی گارو، مالکیت اموال را به دست زنان می‌سپارد. در قوم گارو اسم و رسم از مادر به ارث می‌رسد. پسران هنگام رسیدن به سن بلوغ، خانه والدین‌شان را ترک کرده و به یک خوابگاه پسرانه در روستا نقل مکان می‌کنند.
یک خانواده گارو توسط مادر خانه اداره می‌شود اما پدر مسئول تأمین معیشت خانوار است.
دختر خانواده در طول زندگی خود نام قبیله را به دوش می‌کشد، در حالی که پسر پس از ازدواج نام قبیله همسر خود را می‌گیرد. دختر کوچک در خانواده گارو املاک را به ارث می‌برد و اگر در خانواده هیچ وارث زن وجود نداشته باشد، اموال به دختر خواهر مادر می‌رسد.
جوامع زن سالار > مینغکاباو اندونزی

این منطقه که در غرب سوماترای اندونزی قرار دارد بدون شک بزرگ‌ترین جامعه زن سالار در جهان است. در این منطقه، دارایی‌ها تنها در مالکیت زنان است در حالی که قوانین عرفی نیاز به خویشاوندی دارد و اموال خانواده باید از مادر به دختر منتقل شود.
مینغکاباو به‌طور سنتی جامعه ای است که قدرت در آن به دست زنان است و نه مردان. قدرت زنان مینغکاباو به حوزه‌های اقتصادی و اجتماعی گسترش می‌یابد. زنان زمین‌ها را به ارث می‌برند و شوهران به خانه‌های همسرانشان می‌روند. برخلاف بسیاری از جوامع دیگر که در آن زنان هنگام ازدواج بین خانواده‌ها رد و بدل می‌شوند، در این جامعه مردان مبادله می‌شوند.
مینغکاباو جامعه ای زن محور است. جایی که مردان جوان تشویق می‌شوند خانه خود را ترک کنند و به دنبال تحصیل و ثروت باشند. پسران جوان این قوم خانه مادر خود را ترک می‌کنند تا در خوابگاه مشترک با پسران دیگر در بخوابند، بنابراین خانه خانواده را به خواهران خود واگذار می‌کنند. پسران در این قوم سهمی از میراث خانوادگی ندارند.
خانه‌ها متعلق به زنان خانواده است که در آنجا زندگی می‌کنند و از مادر به دختر منتقل می‌شوند. شوهرها فقط در خانه تحت شرایط خاصی تحمل می‌شوند و برای خوابیدن به خانه خواهرشان برمی گردند. [
جوامع زن سالار > موسو چین

قبیله موسو یکی از قدیمی‌ترین جوامع زن سالار در جهان است. این قبیله در جنوب غربی چین قرار داردو مردمش عشق مادر را به عنوان هسته اصلی بشریت در نظر می‌گیرند. از این رو، مادر اساس نظام مادر تبار موسو را تشکیل می‌دهد. به‌طور سنتی، کودکان به مادر تعلق دارند و در نتیجه وراثت و خویشاوندی از طریق اصل و نسب خانواده مادر انجام می‌شود.
قوم موسو در جامعه‌ای به رهبری یک زن زندگی می‌کند. در این قوم مفهوم «پدر» یا «شوهر» وجود ندارد. موسوها به سنت «ازدواج رَوَنده» پای‌بند هستند که طبق آن مردان می‌توانند به دیدار زنان بروند و شب را با آنان بگذارند، اما زن و مرد با هم زندگی نمی‌کنند. فرزندانی که به دنیا می‌آیند در خانه مادرانشان بزرگ می‌شوند. پدران نقشی در پرورش فرزندان ندارند، در این جامعه سنتی تفوق اجتماعی با زنان است و مادربزرگ خانواده در واقع رهبر خانواده است و نامهای خانوادگی و هویت اجتماعی فرد از طریق مادر معنی میابد.
قوم موسو را می‌توان جامعه ای بدون پدر و بدون ازدواج نام نهاد. مادربزرگ خانواده را اداره می‌کند و پسران و دختران به همراه نوه‌های دختری با او زندگی می‌کنند و مردان در واقع چیزی جز اهداکنندگان اسپرم نیستند و در تربیت فرزندان خود نقشی ندارند.
موسوها جامعه ای را تشکیل داده‌اند که زنان در آن رئیس هستند. آنان زن را در مرکز جامعه خود قرار داده‌اند. کودکان موسو توسط مادر، مادربزرگ و خاله‌هایشان تربیت می‌شوند.
از نظر آنها، ازدواج یک مفهوم غیرقابل تصور است به دلیل اینکه در جامعه آنها مفهومی به نام به پدر بودن وجود ندارد.
زنان مالک هستند و ارث می‌برند و خانه‌ها را اداره می‌کنند - آشپزی، نظافت و تربیت کودک نیز بر عهده آنان است. مردان نیز وظایفی چون شخم زدن، ساخت و ساز، تعمیر خانه‌ها، ذبح حیوانات و کمک به تصمیمات بزرگ خانوادگی را انجام می‌دهند، اگرچه حرف آخر را همیشه زنان می‌زنند. مردان هیچ مسئولیت پدری ندارند. معمولاً زنان نمی‌دانند که پدر فرزندانشان کیست. مردان مسئولیت‌های زیادی به عنوان دایی در قبال فرزندان خواهرانشان دارند و خود را وقف کمک به تربیت فرزندان خواهران خود می‌کنند.
جوامع زن سالار > اوامبوس نامیبیا

قبیله اوامبو بزرگ‌ترین گروه قومی در نامیبیا است. مردم این کشور در نقاط مختلف هشت منطقه کشور گسترش پیدا کرده‌اند. از قدیم تا به حال اوامبوس دارای سیستم مادرتباری جانشینی و ارث است.
جوامع زن سالار > چام کامبوج

مردم چام در بخش‌هایی از کامبوج، ویتنام و تایلند زندگی می‌کنند. چامی‌ها نیز از الگوی زن سالاری پیروی می‌کنند. اسم و رسم و دارایی خانواده به فرزندان مؤنث به ارث می‌رسد. دخترها همسران خود را انتخاب می‌کنند. اغلب والدین دختر به خواستگاری پسر می‌روند و مردان تازه ازدواج کرده به خانه همسر اسباب‌کشی کرده و همراه با خانواده او زیر یک سقف زندگی می‌کنند.
عصر حاضر

امروزه سنت‌های زن سالارانه در این جوامع تضعیف شده‌است و به تبع قوانین کشورها فرزندان نام خانوادگی پدران را می‌گیرند، پسران ارث می‌برند و هم چنین اغلب دختران پس از ازدواج به خانهٔ شوهر نقل مکان می‌کنند.
حامیان

جنیفر هومنز در مقاله خود در مقاله خود در نیویورک تایمز تحت عنوان «پایان مردان و ظهور زنان» پیش بینی می کند مردان تسلط و قدرت خود را از دست خواهند داد پدرسالاری در حال فروریختن است ما در آغاز عصر جدیدی از تاریخ هستیم که در آن زنان فرمانروایی خواهند کرد. اين آخرين دوره سلطهٔ مردان است و زنان بر آینده حکومت خواهند کرد. وی بیان می کند یک زن سالاری جدید در حال ظهور است که در آنان زنان قدرت فائقه خواهند بود.
منتقدین

آنان بیان می دارند که به سبب توانمندی های بیشتر همواره مردان نقشی چیره و برتر در عرصه های گوناگون سیاسی و اجتماعی داشته اند. بنابر این واگذار کردن این امور به زنان را دارای پیامد های منفی دانسته اند.
در حیات‌وحش، برخی از جوامع حیوانات مادرسالار یا مادر نهاد هستند، از جمله بونوبو
زنی از جامعه مینغکاباو بزرگترین جامعه مبتنی بر زن سالاری در جهان
ناهید کیانی

ناهید کیانی (زادهٔ ۱۰ مرداد ۱۳۷۷) تکواندوکار اهل ایران است. ناهید کیانی از اقوام محمدرضا اصلانی کارگردان سینمای ایران است. او در مسابقات بین‌المللی در وزن ۵۳ کیلوگرم بانوان و در مسابقات المپیک در وزن ۵۷ کیلوگرم بانوان بازی می‌کند. کیانی موفق به کسب مدال طلای مسابقات جهانی تکواندو در سال ۲۰۲۳ شده است. همچنین او موفق شده است در رنکینگ جهانی در رتبه نخست جهان قرار گیرد.[نیازمند منبع] او تاکنون تجربه حضور در دو المپیک ۲۰۲۰ و ۲۰۲۴ را داشته است و موفق به کسب مدال نقره در المپیک ۲۰۲۴ شده است.
کیانی‌در مسابقات جهانی ۲۰۲۳، نخستین نشان طلای مسابقات جهانی در تاریخ تکواندوی زنان ایران را کسب کرد. همچنین وی در مسابقات جایزه بزرگ رم که بلافاصله پس از مسابقات جهانی برگزار شد موفق به کسب مدال نقره در وزن ۵۷ کیلوگرم بانوان شد. چند ماه بعد و در اکتبر ۲۰۲۳ او موفق شد در مسابقه جایزه بزرگ تائی‌یوان چین نیز به مدال نقره برسد.
زندگی شخصی

ناهید کیانی چّنده چنده در ۱۰ مرداد ۱۳۷۷ در اصفهان زاده شد. خانواده وی اصالتاً از ایل بختیاری و از تیر چهاربنیچه یکی از تیرهای طایفه اورک دینارونی هستند. اما ایشان در اصفهان بزرگ شده است. وی چهار خواهر و یک برادر دارد و فرزند آخر خانواده است. او تکواندو را از ۸ سالگی به همراه خواهرش مهتاب کیانی چنده آغاز کرد.
عملکرد ورزشی > المپیک ۲۰۲۰

وی در رقابت‌های کسب سهمیهٔ المپیک تابستانی ۲۰۲۰ در وزن ۵۷ کیلوگرم با پیروزی مقابل نماینده اردن، موفق به کسب نشان طلا و سهمیه المپیک ۲۰۲۰ توکیو شد. ناهید کیانی در بازی‌های المپیک ۲۰۲۰ در دیداری پر حاشیه نتیجه بازی را به حریف خود کیمیا علیزاده المپین سابق ایران از تیم پناهندگان واگذار کرد و از دور رقابت‌ها حذف شد.
هنگام بازگشت به ایران هیچ مسئول ورزشی ایران در فرودگاه به استقبالش نرفت و برخی از مردم نیز از شکست او در مقابل علیزاده اظهار شادمانی کردند. او در واکنش به این شکست در صفحه اینستاگرامش نوشت: «من چه باید می‌کردم؟ سیاست در مقابل‌مان قد علم کرده بود، نمی‌دانم چه بر سر جهان آمده که زور ورزش به سیاست نرسید و پرچم المپیک تنها به نمادی بی‌توجه تبدیل شده که شعار صلح سر می‌دهد. اگر رویارویی من با هم وطنم دل شما را آزرد، بازنده حقیقی بازی من و کیمیا «المپیک» بود، آری المپیک رویدادی که تمامی بزرگیش به فریاد صلحش است، المپیک ۲۰۲۱ با تمام خوب و بدش تمام می‌شود و من می‌مانم و المپیک که بزرگیش در ذهنیتم افول کرده است.»
عملکرد ورزشی > قهرمانی جهان ۲۰۲۳

ناهید کیانی در مسابقات قهرمانی تکواندو جهان ۲۰۲۳، نخستین نشان طلای مسابقات جهانی در تاریخ تکواندوی زنان ایران را به گردن آویخت. کیانی در فینال وزن ۵۳ کیلوگرم با پیروزی مقابل جو ژو از چین روی سکوی نخست ایستاد.
عملکرد ورزشی > المپیک ۲۰۲۴

کیانی با توجه به قرارگیری اش در بین ۵ نفر برتر رنکینگ المپیکی فدراسیون جهانی تکواندو در وزن ۵۷- کیلوگرم زنان، موفق به کسب سهمیه المپیک ۲۰۲۴ پاریس شد.
او در نخستین بازی خود در این رقابت‌ها، علیرغم شکست در ست اول بازی با نتیجه ۱۰–۷ در برابر کیمیا علیزاده، در دو ست بعدی با نتایج ۶–۵ و ۷–۷ پیروز شد و به مرحله بعدی راه یافت. کیانی در ادامه با غلبه بر حریفانی از تونس و لبنان در مراحل یک‌چهارم نهایی و نیمه‌نهایی به بازی نهایی رسید و نخستین زن تاریخ ورزش ایران شد که به فینال رقابت‌های المپیک صعود می‌کند؛ اما در بازی نهایی از حریف کره‌ای خود کیم یو جین شکست خورد و به کسب مدال نقره بسنده کرد. وی سومین زن ایرانی مدال‌آور در المپیک است.
دیدگاه‌ها > خیزش ۱۴۰۱ ایران

ناهید کیانی در ۱۸ دی ۱۴۰۱ با انتشار تصویری بدون حجاب اجباری، با هشتگ زن، زندگی، آزادی نوشت: «سکوتم از رضایت نیست». پس از انتشار این تصویر، رسانه‌های نزدیک به حکومت از خداحافظی او از تیم ملی نوشتند. با این حال او هرگز جدایی‌اش از تیم ملی تکواندو زنان ایران را تأیید نکرد.
جوایز و افتخارات

مدال برنز مسابقات قهرمانی نوجوانان جهان در چین تایپه در سال ۲۰۱۴
مدال طلای مسابقات قهرمانی نوجوانان آسیا در چین تایپه در سال ۲۰۱۵
مدال برنز مسابقات تکواندو قهرمانی آسیا ۲۰۱۶ در فیلیپین
مدال طلای بازی‌های همبستگی اسلامی ۲۰۱۷ در باکو
مدال برنز یونیورسیاد تابستانی ۲۰۱۷ در تایوان
مدال برنز بازی‌های آسیایی ۲۰۱۸ در اندونزی
مدال برنز جام ریاست فدراسیون جهانی در ایران در سال ۲۰۱۸
مدال نقره مسابقات تکواندو قهرمانی آسیا ۲۰۱۸ در ویتنام
مدال طلا تورنومنت بین‌المللی فجر (بزرگسالان) در ایران در سال ۲۰۱۹
مدال طلا و کسب سهمیه المپیک ۲۰۲۰ توکیو در مسابقات کسب سهمیه المپیک در اردن در سال ۲۰۲۱
مدال نقره مسابقات بین‌المللی جام فجر (تهران) در سال ۲۰۲۱ (سال ۱۴۰۰)
مدال طلا مسابقات آزاد قهرمانی آسیا (تهران) در سال ۲۰۲۱
مدال طلا بازی‌های همبستگی اسلامی ۲۰۲۱ در سال ۲۰۲۲ در قونیه
مدال طلا یونیورسیاد تابستانی ۲۰۲۱ در چین در سال ۲۰۲۳
مدال طلا مسابقات جهانی تکواندو ۲۰۲۳ باکو
مدال نقره مسابقات گرند پری ۲۰۲۳ رم
مدال نقره مسابقات گرند پری ۲۰۲۳ تائی‌یوان
مدال نقره المپیک ۲۰۲۴ پاریس
سالی فیس

| سالی فیس | سالی فیس |
| --- | --- |
توسعه‌دهنده(ها): پرتابل موس
ناشر(ها): پرتابل موس
موتور: یونیتی
سکو(ها): مایکروسافت ویندوز، مک، لینوکس، نینتندو سوئیچ، پلی‌استیشن ۴، ایکس‌باکس وان
تاریخ(های) انتشار: ویندوز، مک‌اواس، لینوکس ۱۶ اوت ۲۰۱۶ نینتندو سوئیچ ۲۱ ژانویهٔ ۲۰۲۱ پلی‌استیشن ۴، ایکس‌باکس وان ۱۴ آوریل ۲۰۲۲
ژانر(ها): ماجراجویی، معمایی، ترسناک
حالت(ها): تک‌نفره
سالی فیس (به انگلیسی: Sally Face) یک بازی در سبک ماجراجویی و مستقل با عناصر وحشت روانشناختی و داستان معمایی می‌باشد که توسط استیو گبری که با نام پرتابل موس نیز شناخته می‌شود، ساخته شده‌است. داستان بازی شخصیت اصلی، سال فیشر (که با نام سالی فیس هم شناخته می‌شود)، پسری با صورتی جانهشتی را دنبال می‌کند که به‌همراه دوستانش به حل قتل‌های محلی می‌پردازد. این بازی متشکل از ۵ قسمت بوده‌است که بین سال‌های ۲۰۱۶ تا ۲۰۱۹ منتشر شده‌اند. همچنین سالی فیس در سال ۲۰۲۱ بر روی نینتندو سوئیچ و بعداً در سال ۲۰۲۲ برای پلی‌استیشن ۴ و ایکس‌باکس وان منتشر گردید.
بوولتن، کارولینای شمالی

مکان
| Bolton, North Carolina | Bolton, North Carolina |
| --- | --- |
شهرک: شهرک
Bolton, North CarolinaLocation within the state of North Carolina: Bolton, North CarolinaLocation within the state of North Carolina
مختصات: ۳۴°۱۹′۱۲″ شمالی ۷۸°۲۴′۱۸″ غربی﻿ / ﻿۳۴٫۳۲۰۰۰°شمالی ۷۸٫۴۰۵۰۰°غربی﻿ / 34.32000; -78.40500: مختصات: ۳۴°۱۹′۱۲″ شمالی ۷۸°۲۴′۱۸″ غربی﻿ / ﻿۳۴٫۳۲۰۰۰°شمالی ۷۸٫۴۰۵۰۰°غربی﻿ / 34.32000; -78.40500
ایالت: کارولینای شمالی
شهرستان: Columbus
حکومت: حکومت
 • Mayor: Frank Wilson
مساحت: مساحت
 • کل: ۳٫۱ مایل مربع (۸٫۰ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۳٫۱ مایل مربع (۸٫۰ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰٫۰ مایل مربع (۰٫۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۶۲ فوت (۱۹ متر)
جمعیت (۲۰۰۰): جمعیت (۲۰۰۰)
 • کل: ۴۹۴
 • تراکم: ۱۵۹٫۳/مایل مربع (۶۱٫۵/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۵ (Eastern (EST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۴ (EDT)
زیپ‌کد: 28423
کد منطقه: 910
FIPS code: 37-06860
GNIS feature ID: 0981700
بوولتن (به انگلیسی: Bolton) شهری در ایالت کارولینای شمالی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۶۹۱ نفر بوده‌است.
کمیابی

کمیابی به عنوان یک مفهوم اقتصادی «اشاره به این واقعیت اولیه زندگی دارد که منابع انسانی و غیرانسانی محدود هستند و بهترین دانش فنی بشر هم، قادر به تولید تنها مقادیر محدودی از کالاهای اقتصادی است.»  اگر کمیابی وجود نداشت و «از هر کالا به مقدار نامحدود تولید می‌شد یا انسان خواهان حداکثر مطلوبیت بود… هیچ کالای اقتصادی نسبتا کمیابی وجود نداشت.»  کمیابی محدودیت دسترسی به کالاهای مصرفی که ممکن است در بازار یا توسط عموم مردم مورد تقاضا باشد، است. کمیابی همچنین شامل کمبود منابع فردی برای خرید کالا هم می‌شود. نقطه مقابل کمیابی، فراوانی است.
کمیابی در تئوری علم اقتصاد نقشی اساسی ایفا می‌کند و به تنهایی برای ارائه تعریفی مناسب از علم اقتصاد مورد نیاز است.
لیونل رابینز اقتصاددان بریتانیایی، و عضو برجسته بخش اقتصاد در دانشکده اقتصاد لندن بود و به دلیل تعریفش از علم اقتصاد با استفاده از کمیابی مشهور است:
نظریه اقتصادی مفاهیم کمیابی مطلق و نسبی را از یکدیگر متمایز می‌داند و «... تأکید دارد که کمیابی نسبی علم اقتصاد را تعریف می‌کند.» نظریه اقتصادی فعلی تا حد زیادی از مفهوم کمیابی نسبی نشات گرفته‌است که «بیان می‌کند کالاها کمیاب هستند زیرا منابع کافی برای تولید همه کالاهای مصرفی مردم وجود ندارد.»
مفهوم

کمیابی اقتصادی مطرح شده توسط ساموئلسون در علم اقتصاد، یک «رساله متعارف» از جریان اصلی افکار اقتصادی «... اشاره به واقعیت اولیه زندگی دارد که منابع انسانی و غیرانسانی محدود هستند و بهترین دانش فنی بشر هم، قادر به تولید تنها مقادیر محدودی از کالاهای اقتصادی است. (به‌طور خلاصه در منحنی امکانات تولید (PPC) ذکر شده‌است).» اگر کمیابی وجود نداشت و «و از هرکالا به مقدار نامحدود تولید می‌شد یا انسان خواهان حداکثر مطلوبیت بود… هیچ کالای اقتصادی نسبتا کمیابی وجود نداشت.»
کمیابی اقتصادی نه فقط به دلیل محدودیت منابع، بلکه در نتیجه فعالیت انسانی یا تأمین اجتماعی بوجود می‌آید. کمیابی به دو نوع کمیابی نسبی و کمیابی مطلق تقسیم می‌شود.
مفهوم > مالتوس و کمیابی مطلق

توماس رابرت مالتوس «... پایه‌های نظری حکمت متعارف مسلط بر بحث گرسنگی جهانی و قحطی را، از نظر علمی و عقیدتی برای بیش از دو قرن مطرح کرد.»
مالتوس در کتاب رساله‌ای دربارهٔ اصول جمعیت (۱۷۹۸) مشاهده کرد که افزایش تولید مواد غذایی در یک کشور موجب بهبود رفاه مردم شد، اما این بهبود موقتی بود زیرا منجر به رشد جمعیت گشت، که در نتیجه موجب بازگشت تولید سرانه به سطح پیشین شد. به عبارت دیگر، انسان‌ها برای حفظ استاندارد بالای زندگی به استفاده از فراوانی‌ها تمایل نداشتند، بلکه برای رشد جمعیت از آنها استفاده می‌کردند. این دیدگاه به «دام مالتوسی» یا «شبح مالتوسی» معروف شد. در دیدگاهی دیگر که به فاجعه مالتوسی مشهور است، جمعیت تا زمانی که طبقه پایین جامعه از سختی و فقر رنج ببرد و در معرض قحطی و بیماری قرار بگیرد، تمایل به رشد دارد. مالتوس در مخالفت با دیدگاه رایج قرن هجدهم در اروپا نوشت که جامعه را در حال پیشرفت و اصول اخلاقی را قابل بهبود می‌داند.
مالتوسیانیسم تفکری است که بیان می‌کند رشد جمعیت به‌طور بالقوه نمایی است، در حالی که رشد عرضه مواد غذایی یا منایع دیگر به صورت خطی است، که در نهایت باعث کاهش استانداردهای زندگی و تا حدودی باعث از بین رفتن جمعیت می‌شود. این نظر همان‌طور که در نوشته‌های مالتوس در کتاب رساله‌ای دربارهٔ اصول جمعیت (۱۷۹۸) آمده‌است، برخاسته از اندیشه‌های سیاسی و اقتصادی او است. مالتوس معتقد بود که دو نوع «مانع» وجود دارد که به‌طور مداوم و در هر زمان رشد جمعیت را بر اساس عرضه غذا محدود می‌کنند:
موانع پیشگیرانه، مانند محدودیت‌های اخلاقی یا اقدامات قانونی - به عنوان مثال انتخاب یک شهروند عادی برای نپذیرفتن تعهد و تأخیر در ازدواج تا زمانی که شرایط مالی به تعادل برسد، یا ممنوعیت وضع شده توسط دولت برای ازدواج قانونی یا حق فرزندپروری برای افراد «دارای معلولیت» یا افراد «نامناسب»
موانع مثبت، مانند بیماری، قحطی و جنگ، که منجر به افزایش نرخ مرگ و میر زودرس، فاجعه مالتوسی، می‌شود. نمودار مجاور نشان‌دهنده نقطه انتزاعی است که در آن چنین واقعه‌ای در رابطه با جمعیت موجود و عرضه غذا رخ می‌دهد: هنگامی که جمعیت به سطح عرضه موجود می‌رسد یا فراتر می‌رود، موانع مثبت ناگزیر به وقوع هستند تا تعادل را برقرار کنند. (در حقیقت وضعیت با توجه به اختلافات منطقه‌ای و فردی در زمینه دسترسی به غذا، آب و سایر منابع، دقیق‌تر می‌شود) مقابله‌های مثبت از نظر ماهیت «افراطی و غیرارادی» هستند.
داود استدلال می‌کند که
در مالتوسیانیسم دو نوع کمیابی وجود دارد، کمیابی غذایی یا «تقاضا» و کالاهایی که مطلوبیت کامل نیازهای غذایی یا «کمیت موجود» را فراهم می‌کنند. اینها مفاهیم اقتصادیِ مطلقِ کمیابی، فراوانی و کفایت را به شرح زیر تعریف می‌کنند:
کفایت مطلق شرایطی است که نیازهای غذایی انسان و مقادیر موجود کالاهای مفید برابر باشد.
کمیابی مطلق شرایطی است که نیازهای غذایی انسان بیش از مقادیر موجود کالاهای مفید باشد.
فراوانی مطلق شرایطی است که مقادیر موجود کالاهای مفید بیشتر از نیازهای غذایی انسان باشد.
مفهوم > رابینز و کمیابی نسبی

لیونل رابینز اقتصاددان بریتانیایی، و عضو برجسته بخش اقتصاد در دانشکده اقتصاد لندن بود. او به خاطر این جمله معروف است: «انسان‌ها آنچه را می‌خواهند که نمی‌توانند داشته‌باشند.» رابینز به عنوان یک اقتصاددان بازار آزاد، و به دلیل تعریفش از علم اقتصاد شناخته‌شده‌است. این تعریف در مقاله او به شرح زیر است:
رابینز دریافت برای تأیید این تعریف چهار شرط لازم است:
تصمیم‌گیرنده هم درآمد بیشتر و هم دارایی‌های درآمدزا بیشتر می‌خواهد.
تصمیم‌گیرنده ابزاری برای انتخاب هردو ندارد. در این مورد ابزار شناسایی نشده‌اند.
تصمیم‌گیرنده می‌تواند هم درآمد و هم دارایی‌های درآمدزا را «افزایش دهد» (رابینز). در این حالت، به‌طور ضمنی، این یک توانایی محدود. است، وگرنه ذینفع پروژه دچار کمیابی نمی‌شود
تمایل تصمیم‌گیرنده به عناصر تشکیل‌دهنده مختلف درآمد و دارایی‌های درآمدزا متفاوت است. رابینز بعدها در مقاله خود تصریح کرد که می‌توان شرط چهارم را اینطور بیان کرد که «با توانا بودن در تفکیک از نظر اهمیت، رفتار الزاماً مسئولیت انتخاب را به عهده می‌گیرد.» رابینز استدلال کرد که برای حمایت از این شرایط باید سلسله مراتب نیازها وجود داشته‌باشد.
بنابراین، تصمیم‌گیرنده باید انتخاب اقتصادی را تمرین کند. رابینز استدلال می‌کند که «وضع زمان و منابع با سیستم خواسته‌ها ارتباط دارد.» این تعریف در «انتخاب نوع خاصی از رفتار» طبقه‌بندی نشده بلکه «تحلیلی است بر تمرکز توجه بر جنبه خاصی از رفتار، که از کمیابی نشات می‌گیرد.»
اینها ذاتاً نسبی هستند و مفاهیم اقتصادی کمیابی، فراوانی و کفایت را به شرح زیر تعریف می‌کنند:
کفایت نسبی شرایطی است که نیازهای مختلف انسانی و مقادیر موجود با کاربردهای متعدد برابر باشد.
کمبود نسبی شرایطی است که نیازهای مختلف انسانی بیشتر از مقادیر موجود با کاربردهای متعدد باشد.
فراوانی نسبی شرایطی است که مقادیر موجود کالاهای مفید با کاربردهای متعدد بیشتر از نیازهای مختلف انسان باشد.
نظریه اقتصادی کمیابی مطلق و نسبی را به عنوان مفاهیم مجزا می‌داند و «... تأکید می‌کند که کمبود نسبی علم اقتصاد را تعریف می‌کند.» کمبود نسبی نقطه شروع علم اقتصاد است.
مفهوم > ساموئلسون و کمیابی نسبی

ساموئلسون وقتی مشاهده کرد که اگر شرایط کمبود وجود نداشت و «مقدار بی‌نهایت از هر کالایی تولید می‌شد یا انسان خواهان حداکثر مطلوبیت بود … هیچ کالای اقتصادی نسبتا کمیابی وجود نداشت»، مفهوم کمبود نسبی را با مفهوم کالاهای اقتصادی گره زد. واقعیت اساسی اقتصاد این است که این «محدودیت کل منابع قادر به تولید کالاهای مختلف» ، انتخاب بین کالاهای نسبتاً کمیاب را ضروری می‌کند.
مفهوم > مفاهیم کنونی کمیابی

کمیابی به شکاف بین منابع محدود و خواسته‌های نامحدود نظری اشاره دارد. مفهوم کمیابی این است که حتی با وجود پیشرفته‌ترین دانش فنی بشر، هیچ چیزی به اندازه‌ای که بتواند تمام خواسته‌های بشر را برآورده کند، وجود ندارد. در کمیابی برای دستیابی به منابع کمیاب مورد نیاز، لازم است از چیزهای دیگر چشم پوشی کرد. کمیابی نیازمند فداکاری است - یعنی از دست دادن چیزی یا بده‌بستان - برای دستیابی به منابع مورد نیاز کمیاب.
وضعیت کمیابی در دنیای واقعی، رقابت بر سر منابع کمیاب را الزامی می‌کند و رقابت زمانی اتفاق می‌افتد که افراد تلاش می‌کنند تا معیارهایی را برای تعیین اینکه چه کسی چه چیزی بدست می‌آورد، برآورده کنند.  سیستم قیمت یا قیمت‌های بازار یکی از راه‌های تخصیص منابع کمیاب است. «اگر جامعه‌ای برنامه‌های اقتصادی را بر اساس تمایل به پرداخت پول هماهنگ کند، اعضای آن جامعه برای کسب درآمد با یکدیگر رقابت می‌کنند.» در صورت استفاده از ملاک‌های دیگر، انتظار می‌رود شاهد رقابت باشیم.
به عنوان مثال، اگرچه هوا برای ما از طلا مهمتر است، اما به دلیل صفر بودن هزینه تولید هوا، کمیابی ناچیزتری دارد. از طرف دیگر، طلا هزینه تولید بالایی دارد. باید کشف و پردازش شود، که هر دو به منابع زیادی نیاز دارند. بعلاوه، کمیابی به این معنی است که نمی‌توان همه اهداف جامعه را به‌طور همزمان دنبال کرد. بین دستیابی به اهداف مختلف بده‌بستان وجود دارد. در مقاله ای تأثیرگذار در سال ۱۹۳۲، لیونل رابینز علم اقتصاد را چنان تعریف کرد: «علمی که رفتار انسان را به عنوان رابطه ای بین اهداف و ابزارهای کمیاب با موارد استفاده متعدد مورد مطالعه قرار می‌دهد.» کمیابی مصنوعی می‌تواند در موارد انحصار خرید یا انحصار فروش ایجاد شود. کمیابی می‌تواند از طریق ذخیره‌سازی، به عنوان تلاشی برای به دست گرفتن بازار یا به دلایل دیگر رخ دهد. کمیابی موقتی می‌تواند دلیلی برای ایجاد خرید عصبی باشد یا خرید عصبی منجر به آن شود.
کالاهای کمیاب

کالای کمیاب کالایی است که در قیمت صفر، مقدار تقاضا شده برای آن بیش از مقدار عرضه شده باشد. اصطلاح کمیابی به وجود ناسازگاری احتمالی بر سر تصاحب کالای محدود اشاره دارد. می‌توان گفت که، برای هر کالای کمیاب، مالکیت افراد، مالکیت شخص دیگری را از بین می‌برد. کمیابی به سه دسته متمایز تقسیم می‌شود: کمیابی ناشی از تقاضا، کمیابی ناشی از عرضه و کمیابی ساختاری. کمیابی ناشی از تقاضا هنگامی اتفاق می‌افتد که تقاضای منبع افزایش یابد و عرضه همچنان ثابت بماند. کمیابی ناشی از عرضه زمانی اتفاق می‌افتد که عرضه در مقایسه با تقاضا بسیار کم باشد. کمیابی ناشی از عرضه بیشتر به دلیل تخریب محیط زیست مانند جنگل‌زدایی و خشک‌سالی رخ می‌دهد. در نهایت، کمیابی ساختاری زمانی اتفاق می‌افتد که بخشی از جمعیت به دلیل درگیری‌های سیاسی یا موقعیت مکانی دسترسی برابر به منابع نداشته‌باشند. کمیابی ساختاری بیشتر در کشورهای بیابانی آفریقا که به منابع آب دسترسی ندارند پیش می‌آید. برای بدست آوردن آب، آنها باید سفر کنند و با کشورهایی که منابع آب دارند توافق کنند. در برخی کشورها، گروه‌های سیاسی منابع لازم را برای امتیازات انحصاری یا پول به ضمانت می‌گیرند. کمیابی ناشی از عرضه و کمیابی ساختاری منابعی را که بیشترین ناسازگاری را برای کشور دارند، تقاضا می‌کنند.