stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
فهرست ژانرها
ژانرهای سینمایی و تلویزیونی > بر اساس طرح > اکشن و ماجراجویی

فیلم اکشن: آثار این ژانر با ریسک و خطر تعریف می‌شوند. فیلم‌های اکشن معمولاً شخصیتی مدبر را نشان می‌دهند که با موقعیت‌های تهدیدکننده زندگی مبارزه می‌کند که عموماً به پیروزی قهرمان ختم می‌شود. زیر ژانرهای فیلم اکشن عبارتند از:
فیلم ابرقهرمانی
ژانر فاجعه
دختران مسلح: این زیرژانر از فیلم‌های اکشن و انیمیشن (اغلب فیلم‌ها و انیمیشن‌های آسیایی) است که یک قهرمان زن قوی را به تصویر می‌کشد که از سلاح گرم برای دفاع در برابر یا حمله به گروهی از دشمنان استفاده می‌کند. این ژانر معمولاً شامل بازی با اسلحه، شیرین‌کاری و اکشن هنرهای رزمی است.
خونریزی قهرمانانه
فیلم جاسوسی: روایتی اکشن‌محور که یک مأمور مخفی (جاسوس) یا یکی از پرسنل نظامی را دنبال می‌کند که به یک مأموریت جاسوسی فرستاده می‌شود. این ژانر به‌جای جنبه‌های سیاسی و روانی، بر هیجان و سرگرمی جاسوسی تمرکز دارد. نمونه‌های آن عبارتند از: سری فیلم‌های جیمز باند، مأموریت غیرممکن و سریال‌های تلویزیونی.
فیلم رزمی: یک زیرژانر که بر هنرهای رزمی متمرکز است. نمونه‌های آن عبارتند از: قهرمان (۲۰۰۲) و ببر خیزان، اژدهای پنهان (۲۰۰۰).
فیلم ماجراجویی: قهرمانی را در صحنه‌های اکشن نشان می‌دهد که در مکان‌های عجیب و غریب کاوش می‌کند. عناصر اصلی داستان عبارتند از تلاش برای یافتن قاره‌های گمشده، محیط‌های جنگلی یا بیابانی، شخصیت‌هایی که به دنبال گنج می‌روند و سفرهای قهرمانانه به سرزمین‌های ناشناخته. فیلم‌های ماجراجویی عمدتاً در پس‌زمینه یک دوره تاریخی قرار دارند و ممکن است شامل داستان‌های اقتباسی از قهرمانان تاریخی یا تخیلی باشند. معمولاً پادشاهان، نبردها، شورش یا دزدی دریایی در فیلم‌های ماجراجویی زیاد دیده می‌شوند. فیلم‌های ماجراجویی ممکن است با ژانرهای دیگر فیلم مانند، علمی تخیلی، فانتزی و گاهی اوقات فیلم‌های جنگی ترکیب شوند. زیرژانرهای فیلم‌های ماجراجویی عبارتند از:
فیلم شمشیربه‌دستان
فیلم دزدان دریایی
ژانرهای سینمایی و تلویزیونی > بر اساس طرح > انیمیشن

اگرچه انیمیشن در فهرست ژانرها قرار دارد و توسط بسیاری از منتقدان فیلم و سرویس‌های پخش به‌عنوان یک ژانر طبقه‌بندی می‌شود، بحث‌های زیادی بین جامعه انیمیشن و عموم مردم وجود دارد که آیا انیمیشن یک ژانر است یا یک رسانه. و این‌که یک «فیلمنامه اکشن» را می‌توان در قالب ژانر انیمیشن نیز به‌تصویر کشید و انواع انیمیشن‌ها زیرژانر انواع داستان نیستند، بلکه صرفاً انواع روش‌هایی هستند که یک فیلم را می‌توان نمایش داد.
انستیتوی فیلم آمریکا انیمیشن را این‌گونه تعریف می‌کند: «ژانری که در آن تصاویر فیلم توسط رایانه یا دست ساخته می‌شوند و شخصیت‌ها توسط بازیگران صداگذاری می‌شوند». این طبقه‌بندی شامل:
سل انیمیشن (انیمیشن سنتی): روشی برای متحرک‌سازی یک کارتون با طراحی و نقاشی توسط دست. نمونه‌های آن عبارتند از: دیو و دلبر و شهر اشباح.
مجموعه پویانمایی: اثری که با عنوان سریال ایجاد یا اقتباس شده‌است، معمولاً به یکدیگر مرتبط است و می‌تواند تا یک بار در هفته یا هر روز، در یک بازه زمانی مشخص نمایش داده شود. مجموعه‌های کارتونی پویانمایی نیز گاهی اوقات خارج از تلویزیون پخش می‌شوند، مانند فیلم‌های کوتاه تام و جری که از سال ۱۹۶۱ تا ۱۹۶۲ در سینماها اکران شد. سریال می‌تواند دارای تعداد محدودی اپیزود مانند مینی‌سریال، پایان مشخص یا پایان باز، بدون تعداد قسمت‌های از پیش تعیین‌شده باشد. نمونه‌های آن عبارتند از: باب اسفنجی، سیمپسون‌ها، و آواتار: آخرین بادافزار.
تصویر تولیدشده توسط کامپیوتر (CGI): ژانری از انیمیشن که شامل پویانمایی یک کارتون در یک برنامه مدل‌سازی کامپیوتری است. مدل‌هایی از کاراکترها یا قطعات بر روی کامپیوتر ایجاد می‌شوند و سپس برای انجام کاری خاص برنامه‌ریزی می‌شوند. سپس هنگامی که انیمیشن به‌طور کامل برنامه‌ریزی شد، کامپیوتر می‌تواند یک فیلم کاملاً کامپیوتری را پخش کند. CGI اغلب برای جلوه‌های بصری در فیلم‌های لایو اکشن نیز استفاده می‌شود. نمونه‌های آن عبارتند از: بالا (۲۰۰۹) یا داستان اسباب‌بازی (۱۹۹۵).
استاپ‌موشن: شبیه به سل انیمیشن است. به‌جای استفاده از تصاویر طراحی‌شده با دست، فیلم‌های استاپ‌موشن با مجسمه‌های کوچک یا اشیاء دیگر ساخته می‌شوند که عکس آن‌ها چندین بار در یک دنباله از حرکات کوچک برای ایجاد فریم‌های انیمیشن گرفته می‌شود. نمونه‌های آن عبارتند از: کابوس پیش از کریسمس (۱۹۹۳)، کورالاین (۲۰۰۹)، و عروس مرده (۲۰۰۵).
استاپ‌موشن خمیری: شکلی از انیمیشن استاپ‌موشن است، با این تفاوت که موضوعات مورد استفاده از خاک رس ساخته شده‌اند. نمونه‌های آن عبارتند از: فرار مرغی (۲۰۰۰) و انسان‌های نخستین (۲۰۱۸).
عروسک‌گردانی: از نظر تکنیکی لایو اکشن است، اما روشی متفاوت برای «انیمیشن» کردن یک فیلم است، و عروسک‌ها به‌جای بازیگران واقعی استفاده می‌شوند. معمولاً مجسمه‌ها یا عروسک‌های کوچکی وجود دارند (مشابه استاپ‌موشن)، و در زمان واقعی کنترل و فیلم‌برداری می‌شوند. عروسک‌گردانی را می‌توان مانند CGI در فیلم‌های لایو اکشن به‌عنوان روشی برای دستیابی به جلوه‌های ویژه در نظر گرفت. نمونه‌های آن عبارتند از: بلور تاریک و ماپت‌ها.
ژانرهای سینمایی و تلویزیونی > بر اساس طرح > کمدی

کمدی اکشن: زیرژانری از کمدی است که بر روی شیطنت‌های فیزیکی طنز، زبان بدن و موقعیت‌های خشم‌آور تأکید دارد. جکی چان نمونه‌ای از بازیگران شناخته‌شده در این ژانر است.
کمدی برومانتیک: واژه‌ای که کلمات «برادر» و «عاشقانه» را در هم می‌آمیزد، می‌تواند «دوستی غیرجنسی نزدیک بین مردان» تعریف شود. نمونه‌های آن عبارتند از دوستت دارم، مرد (۲۰۰۹) و خیلی بد (۲۰۰۷).
کمدی سیاه
کمدی-درام
کمدی ترسناک: برای نمونه می‌توان به بدن جنیفر (۲۰۰۹) و تاکر و دیل در برابر شیطان (۲۰۱۰) اشاره کرد.
کمدی زامبی (معروف به زام‌کام یا زومدی): ژانری است که مایه‌های ترسناک زامبی را با کمدی بزن‌بکوب و همچنین کمدی سیاه ترکیب می‌کند. برای نمونه می‌توان به شان می‌میرد (۲۰۰۴) و سرزمین زامبی‌ها (۲۰۰۹) اشاره کرد.
کمدی دلهره‌آور
کمدی ایتالیایی
کمدی سکسی سبک ایتالیایی
گراس اوت
کمدی مافیایی
مو لی تاو: نوعی طنز بی‌معنی مرتبط با فرهنگ هنگ‌کنگ است. در اواخر قرن ۲۰ رشد کرده‌است. طنز آن از قرار دادن عناصر غافلگیرکننده و نامتجانس و تعامل پیچیده ظرافت‌های فرهنگی ناشی می‌شود. اجزای معمول این طنز عبارتند از تقلیدهای مزخرف، کنار هم قرار دادن تضادها، غافلگیری ناگهانی در گفت‌وگو و کنش و نابه‌هنجاری‌های غیرمحتمل و عمدی.
مستندنما: داستانی که از سبک مستند برای ارائه وقایع یا نمایش شخصیت‌های تخیلی که عموماً از طنز استفاده می‌کند. در برنامه‌های فیلم و تلویزیون، چه به‌عنوان یک فیلم کامل یا سریال، چه به‌عنوان یک سکانس یا قسمت کوتاه در یک اثر بزرگتر، بسیار رایج است. برای نمونه می‌توان به این اسپینال تپ است (۱۹۸۴) اشاره کرد.
فیلم نقیضه
برنامه‌های اسپوف تاک: برنامه‌هایی که به دنبال تقلید قالب‌های برنامه‌های گفتگو (به ویژه گفتگوی آخر شب) در تلویزیون هستند، که شامل مصاحبه‌هایی است که عمدتاً فیلم‌نامه‌نویسی شده‌اند و به شیوه‌ای طنزآمیز نشان داده می‌شوند، یا درگیر براندازی هنجارهای قالب هستند. نمونه‌ای از آن عبارت است از: کمدی بنگ! بنگ!
کمدی رمانتیک
کمدی تجدید فراش
کمدی جنسی
فیلم هجو: ژانری از ادبیات و هنرهای نمایشی که در آن رذیلت‌ها، حماقت‌ها، سوء استفاده‌ها و کاستی‌ها به تمسخر گرفته می‌شود، و با هدف شرمساری افراد، شرکت‌ها، دولت یا خود جامعه و به منظور بهبود ساخته می‌شود.
کمدی اسکروبال
کمدی صامت (با فیلم صامت اشتباه نشود): کمدی صامت سبکی از فیلم است که در دوران فیلم صامت (دهه ۱۹۰۰ تا ۱۹۲۰) ابداع شد.
کمدی موقعیت: شخصیت‌هایی را نشان می‌دهد که باید با موقعیت‌های عجیب و غریب یا ناراحت‌کننده یا سوء تفاهم‌ها دست و پنجه نرم کنند.
کمدی طرح: مجموعه‌ای از صحنه‌ها یا فیلم‌های کوتاه و سرگرم‌کننده به نام «طرح» است که بین یک تا ده دقیقه طول می‌کشد و توسط گروهی از بازیگران اجرا می‌شود.
کمدی بزن‌بکوب: نوعی کمدی با خشونت فیزیکی اغراق‌آمیز و فعالیت‌هایی فراتر از مرزهای عقل سلیم. این کمدی اغراق اغلب در رسانه‌های کودکان و کمدی‌های عامیانه دیده می‌شود. از جمله بازیگران این ژانر می‌توان به چارلی چاپلین و لوسیل بال اشاره کرد.
طنز سورئال: این ژانر از طنز برای به چالش کشیدن استدلال‌های گاه‌به‌گاه و ابتدایی (حتی ابتدایی‌ترین) موجود در زندگی استفاده می‌کند.
ژانرهای سینمایی و تلویزیونی > بر اساس طرح > دینی

این فیلم‌ها که به‌عنوان فیلم‌های باکتی نیز شناخته می‌شوند، بر اساس زندگی عارفان تاریخی یا افسانه‌ای هستند.
ژانرهای سینمایی و تلویزیونی > بر اساس طرح > درام

در فیلم، تلویزیون و رادیو (نه تئاتر)، درام ژانری از داستان‌های روایی (یا نیمه‌روایی) است که بیش از آن‌که لحن طنزآمیز داشته باشد، جدی است، و تمرکز آن بر شخصیت‌پردازی عمیق و واقع‌گرایانه است که در آن شخصیت‌ها باید با مبارزات عاطفی واقع‌بینانه مقابله کنند. یک درام معمولاً مخالف کمدی در نظر گرفته می‌شود، اما ممکن است گاهی فانتزی نیز در نظر گرفته شود. با توجه به تعریف گسترده این ژانر، زیرژانرهای درام در زیر آمده‌است:
مستند درام: روایت‌های زندگی واقعی را بازسازی می‌کند. این برنامه‌ها اغلب جنایات یا جنایتکاران را به‌تصویر می‌کشند، اما می‌توانند برای نمایش قهرمان‌ها یا بیان جنبه‌های کمتر بررسی‌شده از یک داستان شناخته‌شده نیز استفاده شوند. این ژانر اغلب به‌دلیل هیجان‌انگیز بودنش، به‌دلیل آسیب به منافع عمومی در داستان‌های خبری مبهم مورد انتقاد قرار می‌گیرد. نمونه‌های آن عبارتند از: کاپیتان فیلیپس (۲۰۱۳)، ۱۲۷ ساعت (۲۰۱۰)، و یونایتد ۹۳ (۲۰۰۶) که وقایع پرواز ۹۳ خطوط هوایی یونایتد را در ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ از طریق بازسازی شواهد موجود به‌تصویر می‌کشد.
درام حقوقی: یک ژانر فیلم و تلویزیون است که عموماً به داستان‌های مربوط به قانون و سیستم قضایی توجه می‌کند. نمونه‌های آن عبارتند از: نظم و قانون (ترکیبی از درام حقوقی و پلیسی).
فیلم آزمایشی
درام پزشکی: درگیر در عملکرد داخلی بیمارستان‌ها، کمک پزشکان به بیماران، روابط پزشکان و کارکنان کادر درمان و صنعت پزشکی است. همچنین شامل رویه‌های پزشکی است که از زندگی روزمره متخصصان مراقبت‌های بهداشتی پیروی می‌کند. در بیشتر موارد، تصادفی رخ می‌دهد که نیاز به کمک پزشکان به مصدوم دارد. نمونه‌های آن عبارتند از: احیای مردگان (۱۹۹۹) اشاره کرد. و برنامه‌های تلویزیونی مانند حادثه، بخش فوریت‌های پزشکی، شهر هالبی و دکتر هاوس.
ملودرام
درام نظامی
درام فلسفی: ژانری در فیلم و تلویزیون که تمرکز اصلی آن جرم است و در مورد فلسفه‌های دورانی که در فیلم به‌تصویر کشیده‌شده بحث می‌کند. نمونه‌های آن عبارتند از: کارآگاه حقیقی و شکارچیان ذهن.
درام روان‌شناختی: بر زوایای مختلف روان‌شناختی تأکید دارد. نمونه‌های آن عبارتند از: مرثیه‌ای بر یک رؤیا، نئون جنسیس اونگلیون، شکار، نمایش ترومن و قدرت سگ.
درام سیاسی: ژانری از فیلم‌ها و نمایش‌های تلویزیونی که شامل یک مؤلفه سیاسی است، خواه بازتاب عقاید سیاسی سازنده آن باشد، یا توصیف یک سیاستمدار، یا مجموعه‌ای از رویدادهای سیاسی. نمایشنامه‌نویسانی که درام‌های سیاسی نوشته‌اند عبارتند از آرون سورکین، رابرت پن وارن، سرگئی آیزنشتاین، برتولت برشت، ژان پل سارتر، کاریل چرچیل و فدریکو گارسیا لورکا. مجموعه‌های تلویزیونی که می‌توان آن‌ها را به‌عنوان درام سیاسی طبقه‌بندی کرد عبارتند از: بله آقای وزیر، بال غربی، وثیقه، جک و بابی و خانه پوشالی.
درام نوجوان: بر شخصیت‌های نوجوان تمرکز می‌کند، به‌ویژه محیط مدرسه متوسطه.
ژانرهای سینمایی و تلویزیونی > بر اساس طرح > اساطیر هندو

به فیلم‌هایی بر اساس اساطیر هندو، ادبیات و پوراناها اشاره دارد. تا سال ۱۹۲۳، ۷۰ درصد فیلم‌های هندی متعلق به این ژانر بودند. پس از شروع شکست تعدادی از این‌گونه فیلم‌ها، صنعت فیلم شروع به تجربه ژانرهای دیگری مانند درام‌های تاریخی و اجتماعی کرد؛ فیلم‌های معاصر.
ژانرهای سینمایی و تلویزیونی > بر اساس طرح > تاریخی

زیرژانرها عبارتند از:
تاریخ جایگزین: ژانری که با بازنویسی وقایع تاریخی با نتایج گمانه‌زنی تعریف می‌شود. برای مثال می‌توان به فیلم‌هایی مانند حرامزاده‌های لعنتی (۲۰۰۹) و مجموعه‌های تلویزیونی مانند ساکن برج بلند اشاره کرد.
فیلم زندگی‌نامه‌ای: داستانی است که زندگی یک فرد واقعی را شرح می‌دهد، یا بخش بزرگی از زندگی یک سوژه را در بر می‌گیرد یا بر دوره خاصی از زندگی آن شخص تمرکز می‌کند. نمونه‌های آن عبارتند از: ذهن زیبا (۲۰۰۱) و اگه می‌تونی منو بگیر (۲۰۰۲).
فیلم حماسی: روایت نمایشی از یک رویداد بزرگ تاریخی است، و به نحوی رویداد را بازبینی می‌کند. نمونه‌های آن عبارتند از: بن هور (۱۹۵۹) و تروآ (۲۰۰۴).
داستان رویداد تاریخی: به داستانی می‌پردازد که تصویری دراماتیزه‌شده از رویدادی را ایجاد می‌کند که در تاریخ وجود دارد. یک نمونه از آن آپولو ۱۳ (۱۹۹۵) است.
رویداد تاریخی: داستانی تخیلی که در یک دوره زمانی تاریخی اتفاق می‌افتد و معمولاً رویکردی آزادانه‌تر برای نمایش تاریخ به خاطر نمایش و سرگرمی دارد. این زیرژانر ممکن است از رویدادها و افراد واقعی برای ساختن زمینه استفاده کند، اما قرار است آنها به عنوان یک فرض پذیرفته شوند تا این‌که به عنوان یک گزارش تاریخی دقیق عمل کنند. به عنوان مثال می‌توان به تایتانیک (۱۹۹۷) اشاره کرد.
درام صحنه و لباس: نوعی نمایش است که بر لباس‌ها و طرح‌های مجلل تکیه دارد.
درام دوره تاریخی: فیلم یا نمایشی که به‌جای نمایش شخصیت‌ها یا رویدادهای خاص، در یک دوره زمانی اتفاق می‌افتد و آن دوره را به‌تصویر می‌کشد. ممکن است در دوره‌ای مبهم یا کلی مانند قرون وسطی باشد. برای مثال می‌توان به فیلم‌هایی مانند عصر معصومیت (۱۹۹۳) و بری لیندون (۱۹۷۵) و همچنین مجموعه‌های تلویزیونی مانند مد من و روان‌پزشک اشاره کرد.
ژانرهای سینمایی و تلویزیونی > بر اساس طرح > وسترن

این ژانر در غرب آمریکا جریان دارد و روح، مبارزه و نابودی مرزهای جدید را تجسم می‌بخشد.
زیر ژانرها عبارتند از:
وسترن حماسی: داستانی که بسیاری از عناصر ژانر وسترن در مقیاس بزرگ نمایش می‌دهد.
امپراتوری وسترن: داستانی که یک قهرمان یا گروهی از قهرمانان داستان را دنبال می‌کند که یک تجارتی بزرگ را بر اساس منابع طبیعی و زمین ایجاد کرده‌اند. همچنین می‌تواند ایجاد راه‌آهن یا شهرک‌سازی در مقیاس بزرگ را نشان دهد.
مارشال وسترن: داستانی که یک قانونگذار را دنبال می‌کند. او تلاش می‌کند یک جنایتکار یا گروهی از گانگسترها را ردیابی، دستگیر و مجازات کند.
وسترن فراقانونی: داستانی که یک جنایتکار یا گروهی از جنایتکاران را به نمایش می‌گذارد.
وسترن انتقامی: وسترنی که در آن قهرمان به دنبال انتقام است.
ضد وسترن
وسترن علمی تخیلی: داستان‌هایی که در آن عناصر علمی تخیلی در فضایی غربی نشان داده می‌شوند.
وسترن فضایی
وسترن اسپاگتی
ژانرهای سینمایی و تلویزیونی > بدون طرح > بر اساس موضوع

فیلم کنسرتی
برنامه آشپزی: یک برنامه تلویزیونی که دستور پخت غذا را در یک استودیوی تلویزیونی نمایش می‌دهد. در طول برنامه، مجری که معمولاً یک سرآشپز مشهور است، یک یا چند غذا را آماده می‌کند. سرآشپز به تماشاگران آماده‌سازی و مراحل پخت غذا نشان می‌دهد.
مسابقه تلویزیونی: به‌تصویر کشیدن یک رقابت واقعی است؛ معمولاً یک مسابقه با چیزهای بی‌اهمیت، چالش فیزیکی و با جوایز یا پول نقد همراه است. اغلب شرکت‌کنندگان افراد عادی هستند. یک نمونه از این برنامه‌ها چرخ شانس است. بازیکنان ممکن است شامل افراد مشهوری باشند.
برنامه تلویزیونی موسیقی: بینندگان از تلویزیون به موسیقی گوش می‌دهند و معمولاً یک موزیک ویدیوی تصویری نشان می‌دهند. جدا از اجزای دیداری بیشتر شبیه به یک ایستگاه رادیویی است.
برنامه خبری: پخش اخبار تلویزیونی که رویدادهای روز را به‌تصویر می‌کشد.
خبر فوری
برنامه تحلیلی: روزنامه‌نگاری رادیو و تلویزیونی که در آن تأکید بر تجزیه و تحلیل دقیق و بحث دربارهٔ یک خبر است.
مناظره تلویزیونی
اخبار سرگرمی: شکلی از روزنامه‌نگاری سرگرمی با تمرکز بر اخبار مربوط به صنعت سرگرمی، از جمله دنیای فیلم، تلویزیون و موسیقی است.
اطلاعات سرگرمی
تلویزیون تابلوید: شکلی از روزنامه‌نگاری تابلوید است‌که در آن برنامه‌های خبری دارای گرافیک‌های پر زرق‌وبرق و داستان‌های پرشور است. بیشتر تأکید زیادی بر اخبار جنایت، داستان‌هایی با دوربین مخاطب فیلم‌برداری شده و اخبار افراد مشهور دارد.
برنامه گزارش ترافیک
برنامه پیش‌بینی وضع هوا
تفسیر سیاسی
برنامه عمومی: به برنامه‌های رادیویی یا تلویزیونی اشاره دارد که بر سیاست عمومی تمرکز دارند. برنامه‌های عمومی تلویزیونی معمولاً در زمان‌هایی پخش می‌شوند که تعداد کمی از شنوندگان یا بینندگان در حال دیدن یا شنیدن خبرها هستند.
برنامه مذهبی: توسط سازمان‌های مذهبی با پیام‌های مذهبی تولید می‌شود.
استندآپ کمدی: سبکی که در آن یک کمدین در مقابل تماشاچیان به‌صورت زنده اجرا می‌کند و مستقیماً با آن‌ها صحبت می‌کند. مجری به‌عنوان یک کمدین یا استندآپ کمدین شناخته می‌شود. در استندآپ کمدی، کمدین معمولاً دنباله‌ای از داستان‌های طنز، جوک‌های کوتاه و تک‌خط‌هایی را که معمولاً مونولوگ هستند را بازگو می‌کند.
برنامه ورزشی: پوشش ورزش در یک برنامه تلویزیونی، رادیو و سایر رسانه‌های پخش است. معمولاً شامل یک یا چند مفسر ورزشی می‌شود که رویدادها را هنگام وقوع توصیف می‌کنند.
ژانرهای سینمایی و تلویزیونی > سایر موضوعات مرتبط با تلویزیون

کانال‌های تخصصی: کانال‌های تلویزیونی غیرتجاری یا تجاری هستند که بر یک ژانر، موضوع یا بازار هدف تلویزیونی در یک جمعیت خاص تمرکز دارند. تعداد کانال‌های تخصصی در طول دهه‌های ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰ افزایش یافته‌است. برخی کشورها فقط چند ایستگاه تلویزیونی (ملی) دارند و به همه گروه‌ها می‌پردازند، در حالی‌که این نوع از خدمات منسوخ شده‌است. امروزه حدود ۶۵ درصد از شبکه‌های ماهواره‌ای، شبکه‌های تخصصی هستند.
ژانرهای بازی ویدیویی

مقالهٔ اصلی: ژانر بازی ویدئویی
ژانرها در بازی‌های ویدیویی تا حدودی متفاوت از سایر اشکال رسانه‌ها فرمول‌بندی می‌شوند. بر خلاف فیلم یا تلویزیون، که معمولاً با عناصر دیداری یا روایی متمایز می‌شوند، بازی‌های ویدیویی به‌طور کلی بر اساس تعامل گیم‌پلی در ژانرها دسته‌بندی می‌شوند، زیرا این نکته کیفیت اصلی در یک بازی ویدیویی است که تجربه می‌شود. به عبارت دیگر، مستقل از محیط است و برخلاف آثار داستانی است که از طریق رسانه‌هایی مانند فیلم یا تلویزیون بیان می‌شوند. برای مثال یک بازی تیراندازی صرف نظر از این که کجا و چه زمانی انجام می‌شود یک بازی است.
بیشتر ژانرها از همه انواع رسانه‌های دیگر را می‌توان برای بازی‌های ویدیویی اعمال کرد، اما نسبت به انواع ژانرهای شرح داده شده در زیر، که منحصر به بازی‌های ویدیویی هستند، فرعی هستند.
ژانرهای بازی ویدیویی > اکشن و ماجراجویی > اکشن

بازی‌های اکشن آن‌هایی هستند که با چالش‌های فیزیکی از جمله هماهنگی دست و چشم و کرونومتری ذهنی تعریف می‌شوند.
بیت ام آپ
هک اند اسلش
بازی مبارزه‌ای: بازی‌هایی که در آن دو یا چند شخصیت با هم مبارزه می‌کنند و هر شخصیت معمولاً حرکات منحصربه‌فرد خود را دارد. بیشتر هدف این است که آخرین بازمانده در بازی باشید. مورتال کامبت و مبارز خیابانی محبوبیت‌ترین بازی مبارزه‌ای شناخته می‌شوند.
سکوبازی: بازی‌هایی که هدف اصلی آن‌ها حرکت (از جمله پرش و صعود) شخصیت قابل بازی بین نقاط در یک محیط مدل‌شده و گذر از موانع است. این بازی‌ها دارای زمین‌های ناهموار، محیط‌های عمودی و شخصیت‌هایی هستند که می‌توانند چندین برابر قد خود بپرند. برخی از شناخته‌شده‌ترین نمونه‌های این سبک سوپر ماریو و سونیک خارپشت هستند.
مترویدوانیا
سکوی ران اند گان
بازی تیراندازی: هدف اصلی مبارزه با اسلحه است.
تیراندازی اول شخص: گونه‌ای از بازی تیراندازی است. در این بازی دوربین در چشمان شخصیت قرار دارد، به‌طوری که در حال انجام بازی از دید شخصیت می‌توان بازی را تماشا کرد و به لوله تفنگ به سمت پایین است.
تیراندازی اول شخص آنلاین چند نفره: یک ژانر بازی آنلاین که در دنیایی پایا با تعداد زیادی بازیکن انجام می‌شود که هم‌زمان به‌صورت تیراندازی اول شخص اتفاق می‌افتد. این بازی‌ها نبردهایی در مقیاس بزرگ و گاهی تیمی هستند.
تیرانداز قهرمان
تیرانداز تفنگ سبک
شوت ام آپ
ران اند گان
تیراندازی تاکتیکی: نسبت به سایر تیراندازان واقع‌گرایی بالاتری دارند و سعی می‌کنند احساس حضور در نبرد را شبیه‌سازی کنند. مانند بازی آرما.
تیراندازی سوم شخص: یک بازی تیراندازی که در آن هنگام بازی زاویه دوربین در پشت شخصیت قابل بازی قرار دارد.
بازی مخفی‌کاری: بازیکن باید مانند سری بازی‌های متال گیر از یک محیط عبور کند یا یک هدف را بدون دیده شدن کامل کند.
بازی بقا
بازی بتل رویال: بازی‌هایی که شامل گیم‌پلی آخرین بازمانده است.
ژانرهای بازی ویدیویی > اکشن و ماجراجویی > ماجراجویی و اکشن ماجراجویی

اطلاعات بیشتر: بازی ماجراجویی و بازی اکشن-ماجراجویی
شبیه‌سازی اتومبیل‌دزدی بزرگ: در این نوع بازی‌ها بازیکنان ممکن است هنگام بازی وسایل نقلیه و سلاح‌های مختلفی را بیابند و از آن‌ها استفاده کنند.
داستان تعاملی
بازی فیلم تعاملی: یک بازی ویدیویی است که ویژگی‌های یک فیلم سینمایی را دارد. در صنعت بازی‌های ویدیویی، این اصطلاح به یک بازی سینمایی اشاره دارد، یک بازی ویدیویی که گیم‌پلی خود را به شیوه‌ای سینمایی و فیلم‌نامه‌ای، اغلب از طریق استفاده از ویدیوی تمام‌موشن از فیلم‌های انیمیشن یا لایو اکشن ارائه می‌کند.
رمان تصویری
مترویدوانیا: یک ژانر از بازی‌های ویدئویی اکشن ماجراجویی است که بر کاوش و پیشرفت غیرخطی هدایت‌شده و ابزارهای کاربردی متمرکز شده است. این اصطلاح ترکیبی از نام‌های سری بازی‌های ویدیویی متروید و کسلوانیا است که بازی‌هایی در این ژانر از هر دو سری به عاریت گرفته شده‌اند. نمونه‌های آن عبارتند از: متروید (۱۹۸۶) و افسانه زلدا (۱۹۸۶)
ماجراجویی ایزومتریک: پلتفرمرهای ایزومتریک یک محیط سه‌بعدی را با استفاده از گرافیک دوبعدی در طرح‌ریزی ایزومتریک ارائه می‌دهند. استفاده از گرافیک ایزومتریک توسط بازی تیراندازی ایزومتریک شرکت سگا، زنون (۱۹۸۱) رایج شد.
ماجراجویی روایی: بازی‌هایی که امکان روایت‌های منشعب را فراهم می‌کنند، با انتخاب‌هایی که توسط بازیکن انجام می‌شود و روی رویدادها در طول بازی تأثیر می‌گذارد.
شبیه‌سازی راه رفتن: بازی‌های روایی که از هر نوع گیم‌پلی خارج از حرکت و تعامل محیطی اجتناب می‌کنند و به بازیکنان اجازه می‌دهد داستان خود را از طریق اکتشاف و جستجو تجربه کنند. نمونه‌های آن عبارتند از: گان هوم، استر عزیز، فایرواچ و استنلی پربل.
ماجراجویی پوینت اند کلیک
اتاق فرار
ماجراجویی پازل
ترس و بقا: بازیکن در موقعیت هولناکی قرار می‌گیرد که باید از آن فرار کند. تأکید اصلی بازی‌های ترسناک بقا بر تنش و یک سناریوی واقعاً وحشتناک است. حل معما یکی از ویژگی‌های اصلی این ژانر است. نمونه‌های آن عبارتند از: سری‌های سایلنت هیل و رزیدنت ایول.
ژانرهای بازی ویدیویی > بازی نقش‌آفرینی

بازی نقش‌آفرینی (به انگلیسی: Role-playing game) بازی‌ای است که در آن بازیکن نقش یک شخصیت خیالی (و بعضاً حقیقی) را به‌عهده گرفته و با آن به انجام بازی می‌پردازد. و عملکرد شخصیت در بازی را بر اساس صفات شخصیتی خود تعیین می‌کند و موفقیت و شکست آن با سیستم و قوانین بازی مرتبط است، و به‌وسیله آن می‌توان قدرت‌ها یا توانایی‌های شخصیت را براساس قوانین بازی افزایش و کاهش داد. در بازی نقش‌آفرینی بازیکن‌ها آزادی عمل در اختیار دارند، تصمیمات و انتخاب‌های آن‌ها مسیر و نتیجه بازی را رقم می‌زند. بارزترین نمونه این ژانر پوکمون و فاینال فانتزی هستند.
بازی نقش‌آفرینی اکشن
بازی نقش‌آفرینی گروهی اول شخص: بازی‌های نقش‌آفرینی که در آن بازیکن (اول شخص) گروهی از ماجراجویان را در یک سیاه‌چال یا هزارتو هدایت می‌کند، و معمولاً در یک محیط شبکه‌ای قرار دارند.
بازی نقش‌آفرینی آنلاین چند نفره گسترده: شبیه به یک بازی نقش‌آفرینی معمولی است، اما چندنفره است که از طریق اینترنت انجام می‌شود. در طول این بازی، هزاران بازیکن از سراسر جهان می‌توانند به‌طور هم‌زمان یک بازی را انجام دهند و با یکدیگر چت کنند. بازیکنان وارد بازی می‌شوند و در حین کاوش در دنیای مجازی، مأموریت‌هایشان را کامل می‌کنند. بسیاری از این بازی‌ها رایگان هستند که محبوب‌ترین آن‌ها ران اسکیپ و محبوب‌ترین بازی غیررایگان دنیای وارکرفت است.
بازی نقش‌آفرینی جهان باز: هدف بازی تسلط بر یک سیستم مجازی است (اغلب یک سیستم طبیعی شبیه‌سازی‌شده) که در آن لذت از طریق بیان خود (که بر سیستم مجازی تحمیل شده‌است) حاصل می‌شود. نمونه این بازی ماینکرفت است.
روگ‌لایک
بازی نقش‌آفرینی تاکتیکی
ژانرهای بازی ویدیویی > شبیه‌سازی

مقالهٔ اصلی: بازی ویدئویی شبیه‌سازی
بازی‌های شبیه‌سازی برای شبیه‌سازی دقیق فعالیت‌های دنیای واقعی طراحی شده‌اند.
شبیه‌سازی ساخت‌وساز و مدیریت: بازیکنان را ملزم به ساخت، توسعه، گسترش یا مدیریت یک جامعه یا پروژه خیالی، مانند یک باغ وحش شبیه‌سازی‌شده می‌کند.
بازی شبیه‌سازی کسب و کار
بازی شهرسازی: نمونه این ژانر سیم‌سیتی (۱۹۸۹) است.
بازی شبیه‌سازی دولت
بازی شبیه‌سازی خودرو
شبیه‌ساز پرواز: یک بازی که در آن شبیه‌سازی هواپیما تا حد امکان واقعی است. شامل جنبه‌های شبیه‌سازی مدل پرواز خاص یک هواپیما (رفتار و ویژگی‌های پرواز)، اویونیک، سیستم‌های مختلف هواپیما، عملکرد (مانند شبیه‌سازی موتور)، آب‌وهوا، نقشه‌ها یا مناظر مختلف، فرودگاه‌ها، مدیریت زمینی و پروازهای جنگی نیز سیستم‌ها و اهداف تسلیحاتی مانند تانک‌ها، کنترل ترافیک هوایی و غیره می‌شود؛ حتی شامل شبیه‌سازی‌های محیط پرواز نیز می‌شود.
شبیه‌سازی پرواز آماتور
شبیه‌سازی پرواز جنگی
شبیه‌سازی پرواز فضایی
بازی رانندگی
رانندگی کارتونی
شبیه‌ساز زیردریایی
شبیه‌ساز قطار
نبرد وسایل نقلیه
بازی شبیه‌سازی تیراندازی
تیراندازی تاکتیکی: نسبت به سایر تیراندازان واقع گرایی بالاتری دارند و سعی می‌کنند احساس حضور در نبرد را شبیه‌سازی کنند.
بازی شبیه‌سازی استراتژی: یک بازی استراتژی که بر واقع‌گرایی تأکید دارد، مانند سری بازی‌های جنگ تمام‌عیار که بر زمان و مکان خاصی در تاریخ بشر تمرکز می‌کند، مانند امپراتوری روم.
شبیه‌سازی پزشکی: بازی‌هایی که در آن بازیکن نقش یک جراح یا سایر حرفه‌های پزشکی را بر عهده می‌گیرد.
شبیه‌سازی نظامی: بازی‌های جنگی با درجات بالاتری از واقع‌گرایی در مقایسه با سایر بازی‌های جنگی است و در یک محیط فانتزی یا علمی تخیلی انجام می‌شود. تلاش می‌شود تا جنگ واقعی را در سطح تاکتیکی یا استراتژیک شبیه‌سازی کند.
بازی شبیه‌سازی زندگی: بازی‌هایی که در آن بازیکن یک یا چند شکل مصنوعی از زندگی را کنترل می‌کند. نمونه: سری سیمز.
شبیه‌ساز دوست‌یابی
بیشجو
حیوان خانگی مجازی
بازی شبیه‌سازی خدا
شبیه‌سازی تکامل: بازی‌هایی که در آن بازیکن موجود یا موجوداتی را تکامل می‌دهد. نمونه: سری هاگ.
شبیه‌سازی اجتماعی
بازی ویدئویی ورزشی: بازی‌هایی که انجام ورزش‌های واقعی را شبیه‌سازی می‌کنند (بازی‌های مسابقه‌ای نیز ممکن است تحت این زیرژانر قرار بگیرند). نمونه: سری فیفا و وی اسپورتس
بازی ویدیویی المپیک
بازی رانندگی: بازی‌هایی در دید اول شخص یا سوم شخص که در آن بازیکن در یک مسابقه با هر نوع وسیله نقلیه زمینی، هوایی یا دریایی شرکت می‌کند. ممکن است بر اساس لیگ‌های مسابقه‌ای در دنیای واقعی باشد. می‌تواند شبیه‌سازی سختی مانند گرن توریسمو یا ساده‌تری مانند جنون سرعت داشته باشد. بازی‌های رانندگی نیز ممکن است در دسته بازی‌های ورزشی قرار گیرند.
بازی رومیزی مجازی: ممکن است شبیه‌سازی بازی‌های پین‌بال و بازی‌های کازینویی مانند ماشین‌های اسلات، پاچینکو، رولت، بلک جک، و پوکر باشد.
بازی جمع‌آوری کارت دیجیتال
بازی گاچا