stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
سید محمدمهدی خراسانی
تحصیلات

وی در اصفهان از محضر اساتیدی چون محمد بیدآبادی اصفهانی و علامه شیخ حسین عاملی مشهدی (امام جمعه و شیخ الاسلام مشهد) بهره جست. علامه او را به دامادی خویش پذیرفت. چندی بعد به عتبات مهاجرت کرد و نزد اساتیدی از جمله محمدباقر وحید بهبهانی تلمذ نمود.
دوستان

او سالیان بسیار با سه تن از همه مباحثه‌ای‌های خود سید محمدمهدی بحرالعلوم، میرزا محمدمهدی شهرستانی، ملا مهدی نراقی که به همراه سید، به مهادی اربعه شهرت یافتند، به کسب علم از محضر علما پرداخت.
شاگردان

حمزه قائنی
سید دلدار علی رضوی هندی
سید محمدمهدی بحرالعلوم
حاج میرزا زین العابدین خوانساری
محمدصالح برغانی قزوینی
محمدتقی برغانی
ملااحمد نراقی
ملّا عبدالوهّاب شیخ الاسلام مشهدی
احمد بهبهانی
میرزا هدایت الله شهیدی
در مشهد

وی سپس از اتمام درس درعتبات عالیات به مشهد بازگشت و به برگزاری درس معارف اسلامی در این شهر و در سراچهٔ منزل خود پرداخت.
سید محمدمهدی بحرالعلوم برای استفاده از درس ایشان به مشهد آمد و وقتی سید استعداد او را در کلاس درس خویش دید وی را بحرالعلوم لقب داد.
در این دوره از جمله تالیفات وی نبراس الهدایة فی شرح الکفایه، شرح کتاب الدّروس الشّرعیّه، کتابی در احکام و آداب حج و رسالة فی تحقیق النیروز می‌باشد که در موزه آستان قدس رضوی نگهداری می‌شوند و در مشهد نگاشته شده‌اند.
او دارای سه پسر نامدار به نام‌های میرزا هدایت الله شهیدی، میرزا عبدالجواد، میرزا داود شهیدی بود که همگی مرید پدر بوده، در زمرهٔ شاگردانش بوده‌اند.
در عرصه سیاست

سید محمدمهدی اصفهانی که علاوه بر تسلط بر علوم فقهی و نقلی، در امور سیاسی زمان خویش نیز صاحب نظر بود همواره در مقابل بی کفایتی پادشاهان قاجار ایستادگی کرد.
او بنا به حکم شرع ریاست امور شرعی، حقوقی، قضایی و اجتماعی خراسان را بر عهده داشت و برگزار کننده نمازات جمعه و اعیاد در مشهد بود و همیشه از جایگاه اجتماعی خود برای اصلاح امور روزمره مردم بهره برد.
او هیچ گونه منصب حکومتی را در دولت قاجار نپذیرفت، اما بعد از مشاهده ضعف فتحعلی شاه در حکومت کوشید با ارشاد کارگزاران وقت خراسان همکاری‌هایی به منظور دفاع از شهر مشهد، شریعت و اتحاد ملی داشته باشد. چنانچه وقتی مشاهده کرد اشرار ازبک و ایرانی می‌خواهند اوضاع آشفته ای را به خراسان تحمیل کنند، او در برابر تجاوز به شهروندان مشهد مقاومت نمود. همین امر هم زمینه‌های قتل (شهادت) وی را فراهم ساخت.
برخی روایات بدون منبع بر اخراج نورعلیشاه از مشهد توسط وی اشاره دارد.
فوت

محمد مهدی خراسانی سرانجام در سال ۱۲۱۸ ه‍.ق در دوازدهمین روز از ماه رمضان در غائله تصرف مشهد توسط نادر میرزا، از نوادگان نادرشاه افشار. در ایوان طلا صحن حرم رضوی در سن ۶۰ سالگی کشته شد.
بنا به روایتهای تاریخی نادر میرزا، فرزند شاهرخ افشار، که در جریان دستگیری، شکنجه و مرگ پدرش در زمان آغا محمد خان قاجار، به افغانستان گریخت بود، با مرگ این شاه به ایران آمد. در آشفتگی زمان سلطنت فتحعلی شاه، نادر میرزا سپاهیانی گرد آوری کرد و به انتقام خون پدر آماده پیکار شد.
اما نادر میرزا با ضعف حکومت مرکزی در خراسان اعلام استقلال نمود و قصد نزدیکی به دربار فتحعلی شاه را داشت؛ که سید محمد مهدی خراسانی به عنوان امام جمعه و مسئول امور شرعی، حقوقی، قضایی و اجتماعی خراسان، و به منظور حفظ اتحاد ملی کشور، مانع توافق جدایی خراسان به صورت ملوک الطوایفی بین قاجارها و نادر میرزا شد.
پس از آن فتحعلی شاه سپاهی به سرداری داماد خود به خراسان فرستاد که مشهد را در تصرف خود گرفت و کار را بر اهالی مشهد سخت نمود. با وساطت سید محمدمهدی خراسانی، سپاه شاه دست از محاصره برداشت و با شرط دستگیری نادر میرزا توسط اهالی مشهد، به دامغان عقب‌نشینی کرد؛ که این شرط توسط اهالی شهر عملی نشد و محاصره مجدداً تجدید گردید. نادر میرزا تصمیم گرفت در برابر سپاه فتحعلی شاه مقاومت کند. از این رو، به روایت گرانت واتسن، برای اینکه از عهده مخارج قشون و حراست شهر برآید، به صحن امام رضا رفت، ضریح را عقب زد و سر طوق مکلّل (آراسته) و جواهرنشان را که بر مزار گنبد امام رضا، نصب گردیده بود، پایین کشیدند و قالی سیم و زر تاب سورهٔ یاسین را برای استخراج طلاها و نقره‌های درون آن آتش زدند.
بنا به روایتی این اقدام موجب شورش مردمی شده و درگیری آنها با سربازان نادر میرزا سبب می‌شود. بنا به روایتی نادر میرزا در همان روز شخصاً در ایوان طلا صحن حرم اقدام به قتل سید محمد مهدی حسینی خراسانی که قصد ممانعت از ربودن الواح طلا گنبد را داشته می‌نماید.
به روایتی دیگر میرزا قلی نادر، روز بعد از حمله به حرم امام رضا، با خشونت وارد خانه سید محمدمهدی خراسانی شد و او را که در حال نماز خواندن بود با تبرزین جنگی خود نقش بر زمین کرد. اعمال نادر میرزا باعث شد که مردم دروازه شهر را به روی سپاهیان شاه وقت بگشایند.
به همین رو به سید محمد مهدی موسوی اصفهانی خراسانی، شهید رابع نیز گفته می‌شود و خاندان او از آن پس در نجف، کرمان، اصفهان و خراسان به آل شهیدی معروف شده‌اند.
مدفن

پیکر او در حرم علی بن موسی الرضا به خاک سپرده شده‌است. مدفن وی که در کمترین فاصله از قبر امام رضاست و از مکانهایی است که کمتر کسی اجازه دفن در آنجا را داشته و بعدها میرزا احمد کفایی (سومین فرزند از دومین همسر) آخوند خراسانی و داماد سید محمد مهدی نیز در نزدیکی وی به خاک سپرده شد.
سید محمد مهدی حسینی الموسوی اصفهانی، فرزند سید هدایت الله است و فرزند ارشدش سید عبد الجواد است
سید محمد مهدی بحرالعلوم از شاگردان اوست.
از سید محمدمهدی الموسوی الصفهانی خراسانی نیز بعنوان شهید رابع ذکر به میان آمده است.
نشخوارکنندگان

| نشخوارکنندگان محدودهٔ زمانی: ائوسن پیشین تا امروز | نشخوارکنندگان محدودهٔ زمانی: ائوسن پیشین تا امروز |
| --- | --- |
گوزن دم‌سفید: گوزن دم‌سفید
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: طنابداران
رده:: پستانداران
راسته:: جفت‌سم‌سانان
زیرراسته:: نشخوارکنندگان اسکوپولی، ۱۷۷۷
خانواده‌ها: خانواده‌ها
 گاوان  گوزنیان  کَل‌بُزان (شاخ چنگالان)  زرافگان  موش‌آهوان  مُشکین‌آهوان:  گاوان  گوزنیان  کَل‌بُزان (شاخ چنگالان)  زرافگان  موش‌آهوان  مُشکین‌آهوان
در جانورشناسی، نُشخوارکنندگان (Ruminantia) گروهی از جانوران گیاه‌خوار و یک زیرراسته از راستهٔ جفت‌سم‌سانان هستند. تاکنون حدود دویست گونه از این پستانداران شناسایی شده‌اند. پستاندارانی مانند گاو، بز، گوسفند، آهو، زرافه و غزال نشخوار می‌کنند. این جانوران پستاندارانی با معده چهار قسمتی هستند که در معدهٔ آن‌ها انواع بافت‌های گیاهی به کمک باکتری‌ها به قندها، پروتئین و چربی‌هایی تبدیل می‌شود که جانور توانایی گوارش آنها را دارد. در این جانوران ابتدا غذای نیمه‌جویده به سرعت بلعیده و وارد سیرابی می‌شود. مولکول‌های درشت مانندل سلولز در غذای نیمه‌جویده شده در معرض آنزیم سلولاز میکروب‌ها قرار می‌گیرد. میکروب‌ها به کمک حرارت بدن و ترشح مایعات و حرکات سیرابی تا حدودی غذا را گوارش می‌دهند. توده‌های غذایی پس از عبور از نگاری و مری به دهان برمی‌گردند تا به‌طور کامل جویده شوند و غذای کامل جویده‌شده دوباره به سیرابی وارد شده و بیشتر حالت مایع پیدا می‌کند و سپس به نگاری جریان می‌یابد (در تمام این مراحل غذا دو بار از سیرابی عبور می‌کند). مواد از نگاری به هزارلا وارد و تا حدودی آبگیری شده و سرانجام وارد شیردان می‌شوند. در نشخوارکنندگان گوارش سلولز پیش از گوارش ترکیب‌های آلی دیگر صورت می‌گیرد.
در پستانداران نشخوارکننده مثل گاو، گوزن، گوسفند و بز که معده چهار قسمتی دارند، گوارش میکروبی پیش از گوارش آنزیمی صورت می‌گیرد، اما در غیرنشخوارکنندگانی مثل فیل ابتدا گوارش آنزیمی صورت گرفته، سپس گوارش میکروبی انجام می‌شود.
خانواده‌ها

موش‌آهوان (Tragulidae)
مشکان (Moschidae)
گوزن‌ها (Cervidae)
زرافگان (Giraffidae)
شاخ‌چنگالان (Antilocapridae)
گاوان (Bovidae)
بداغ جنگلی

| بداغ جنگلی | بداغ جنگلی |
| --- | --- |
بداغ جنگلی، Viburnum opulus: بداغ جنگلی، Viburnum opulus
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: گیاهان
راسته:: خواجه‌باشی‌سانان
تیره:: هفت‌کولان
سرده:: بداغ (سرده)
گونه:: V. opulus
نام دوبخشی: نام دوبخشی
Viburnum opulus : Viburnum opulus 
بداغ جنگلی یا ویبرنوم اوپولوس (نام علمی: Viburnum Opulus) یا رُز گولدر (به انگلیسی: Guelder Rose) گونه‌ای از گیاهان گل‌دار، خانوادۀ هفت‌کولان (قبلا آقطیان) بومی اروپا، شمال آفریقا و آسیای مرکزی است.
نام‌های ديگر بداغ جنگلی

Rose de Guelder, Viorne Obier, Viorne, Obier, Cranberry Tree, Cranberry Bush, Rose Elder , Dog Berry, Dog Elder, Gottridge, Sweet Viburnum, High Bush Cranberry.
مشخصات بداغ جنگلی

گياهی از گونۀ سرده بداغ است، درختچه‌ای است به بلندی حدود چهار متر. برگ‌های آن پنجه‌ای و دارای سه قسمت است. گل‌های سفيد دارد و در بهار ظاهر می‌شود. ميوه‌ی آن كروی و سرخ‌رنگ و كوچك به قطر حدود يك سانتيمتر است كه در تابستان جلب نظر می‌كند. اين درختچه در اروپا و آسيای غربی و آمريكای شمالی انتشار دارد. در ايران در گردنه‌ی حيران بين آستارا و اردبيل مخلوط با جنگل‌های فندق در ارتفاع ۱۴۰۰ متر از سطح دريا ديده می‌شود، گونه‌‌های مختلفی از آن در جنگل‌های شمال ايران به‌طور وحشی می‌رويد.
تركيب شيميايی بداغ جنگلی

در برگ‌های آن قند ساكاروز، دياستازانورتين، يك گلوكوزيدی كه با تجربه‌ی ساده‌ی آن والرينيك‌اسيد آزاد می‌شود، در ميوه‌ی آن يك ماده‌ی رنگی و مقداری تانن، در پوست ساقه درختچه يك ماده‌ی تلخ به نام ويبورنين، مقداری تانن، صمغ، قند، كاپريليك‌اسيد، اولئيك‌اسيد ، لينولئيك اسيد، فيتوسترول، فورميك‌اسيد، استيك اسيد، والرينيك‌اسيد.
خواص درمانی بداغ جنگلی

دو تا چهار گرم از برگ يا ميوه يا ريشه يا پوست ساقه‌ی درختچه يا دو تا چهار گرم از مجموع آن‌‌ها را در يك ليتر آب جوش دم كنيد و آب صاف‌كرده‌ی آن را به مرور در طول روز بنوشيد.
مدرّ و قابض، ضد تشنج و تقويت‌كننده‌ی اعصاب است، برای رفع عادت ماهيانه‌ی دردناك و قطع عادت ماهيانه‌ی زنان جوان و خونروی‌‌های دوران يائسگی و عوارض عصبی دوران حاملگی مفيد است.
حمله انتحاری ۱۶ اسد ۱۳۹۸ کابل

| حمله انتحاری ۱۶ اسد ۱۳۹۸ کابل | حمله انتحاری ۱۶ اسد ۱۳۹۸ کابل |
| --- | --- |
موقعیت: کابل، افغانستان
تاریخ: ۷ اوت ۲۰۱۹ (۲۰۱۹-۰۸-۰۷)
گونه حمله: حمله انتحاری
کشته‌ها: ۱۴
زخمی‌ها: ۱۴۵
یک ماشین بمب‌گذاری شده به صورت انتحاری در یک ایست بازرسی در خارج از ایستگاه پلیس در پایتخت افغانستان، کابل، در ۷ اوت ۲۰۱۹ منفجر شد.این انفجار در اوایل صبح در یک محله غالب شیعه نشین در غرب کابل رخ داد.دست کم ۱۴ نفر کشته و ۱۴۵ نفر زخمی شدند که اکثر آنها غیرنظامی و از شهروندان بودند.طالبان، مسئولیت این حمله را برعهده گرفت.این حمله در حالی صورت گرفت که مذاکراتی بین طالبان و ایالات متحده آمریکا در حال انجام بود.
پیش زمینه

به دنبال حملات ۱۱ سپتامبر، ایالات متحده از طالبان خواست که اسامه بن لادن، رهبر گروه القاعده را تحویل دهند.پس از امتناع طالبان، ایالات متحده و سایر ملیت‌ها به افغانستان حمله کردند.طالبان همچنان بر ۵۹ منطقه تسلط دارد.
با گذشت سالها، ایالات متحده برای پایان دادن به جنگ با طالبان وارد مذاکره بااین گروه شده است، که یک راه حل احتمالی مستلزم خروج سربازان آمریکایی قبل از انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۲۰ ایالات متحده در ژوئیه و اوت ۲۰۱۹ است. علی‌رغم مذاکرات صلح جاری، طالبان غیرنظامیانی را هدف قرار داده که در انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۱۹ افغانستان می‌توانستند شرکت کنند. این گروه تهدید کرده است که انتخابات ۶ اوت را مختل خواهد کرد، چرا که این انتخابات را «بی‌ارزش» و فاقد مشروعیت می‌داند.
این اولین باری نیست که یک ایستگاه پلیس مورد هدف قرار گرفته است. در آوریل سال ۲۰۱۹، طالبان در غرب افغانستان حمله ای را ترتیب داد که در آن ۳۰ سرباز و افسر پلیس کشته شدند. یک رویداد مشابه در ۲۷ ژوئیه ۲۰۱۹ اتفاق افتاد، هنگامی که یک بمب انتحاری در نزدیکی مقر پلیس در استان غزنی سه افسر پلیس را کشته و ۱۲ نفر را زخمی کرد. سازمان ملل متحد در افغانستان اظهار داشته است که ماه ژوئیه سال ۲۰۱۹ به دلیل افزایش تلفات غیرنظامیان، از مرگبارترین ماه‌ها در افغانستان بوده است.
حمله

بمب حوالی ساعت ۹ صبح در ۷ اوت ۲۰۱۹، هنگامی که یک وسیله نقلیه ورودی حوزه ششم امنیتی در یک منطقه پر رفت‌وآمد شهر کابل و در نزدیکی یک مرکز آموزش نظامی مربوط به وزارت دفاع افغانستان را هدف قرار داد منفجر شد. وسیله نقلیه در یک پاسگاه امنیتی در خارج از ساختمان متوقف شده بود. دفتر مرکزی پلیس در محله شیعه نشین قرار داشت. مقر پلیس و مرکز آموزش نظامی اهداف اصلی این انفجار بودند. این انفجار دود غلیظی را در آسمان برجای گذاشت. در این انفجار ۱۴ نفر کشته شدند، از جمله چهار افسر پلیس، و ۱۴۵ زخمی که بیشتر آنان، زنان و کودکان بودند. ۹۲ نفر از مجروحان غیرنظامی بودند. دو نفر از مهاجمان کشته شدند، اما یکی بازداشت شد. بمب استفاده شده، یک بمب جاساز شده در ماشین شناسایی شده در حالی که طالبان ادعا می‌کند بمب بزرگتری در کامیون جاساز شده بود.
برده‌داری در ژاپن

برده‌داری در ژاپن ژاپن یک سیستم برده رسمی از دوره یاماتو (قرن سوم میلادی) تا زمان رژیم تویوتومی داشت که تویوتومی هیده‌یوشی آن را در سال ۱۵۹۰ لغو کرد.
برده‌داری اولیه در ژاپن

صادرات برده از ژاپن در سوابق تاریخی چین در قرن ۳ میلادی ثبت شده است، اما مشخص نیست که چه سیستمی در کار بوده است یا اینکه آیا این یک روش معمول در آن زمان بوده است. این بردگان seikō (生 口 «دهان زنده») نامیده می‌شدند.
در قرن ۸، برده‌ها «نوهِی» (奴婢) نامیده می‌شدند و قوانینی تحت کدهای حقوقی در دوره‌های نارا و هی‌آن، به نام سیستم ریتسوریو (its 制)، صادر می‌شد. این برده‌ها در مزارع و در خانه‌ها کار می‌کردند. اطلاعات مربوط به جمعیت برده‌ها سؤال برانگیز است، اما تخمین زده می‌شود که نسبت برده‌ها در حدود ۵٪ از جمعیت باشد.
برده‌داری در دوره سنگوکو (۱۴۶۷–۱۶۱۵) ادامه داشت، اما به نظر می‌رسد که تجدید نظر در مورد برده‌داری در میان نخبگان گسترش یافته بود. در سال ۱۵۹۰، برده‌داری به‌طور رسمی تحت تویوتومی هیده‌یوشی ممنوع شد. اما اشکالی از آن مانند قرارداد و کار اجباری در کنار کار اجباری به عنوان مجازات همچنان ادامه داشت. بعد، قوانین جزایی دوره ادو برای خانوادهٔ نزدیک مجرمان اعدام شده «کار غیر رایگان» در ماده ۱۷ قانون «گوتوکه ریجو» (قوانین خاندان توکوگاوا) مقرر کرد، اما این عمل هرگز معمول نشد. مجموعه ۱۷۱۱ قانون «گوتوکه ریجو» از بیش از ۶۰۰ اساسنامه‌ای که بین سالهای ۱۵۹۷ و ۱۶۹۶ اعلام شده است، تهیه شده است.
تجارت بردگان ژاپنی توسط پرتغالی‌ها

پس از اولین تماس پرتغالی‌ها با ژاپن در سال ۱۵۴۳، تجارت برده در مقیاس وسیع توسط آن‌ها انجام می‌شد که در آن پرتغالی‌ها ژاپنی‌ها را به عنوان برده خریداری کرده و آن‌ها را در سراسر قرن شانزدهم و هفدهم در مکان‌های مختلف در خارج از کشور، از جمله پرتغال به فروش می‌رساندند.
در بسیاری از اسناد از تجارت وسیع برده و همچنین تظاهرات علیه بردگی در ژاپن ذکر شده است. پرتغالی‌ها تعداد زیادی از دختران برده ژاپنی را خریداری و برای اهداف جنسی به پرتغال می‌فرستادند، پادشاه سباستین (زمان حکمرانی ۱۵۵۷ – ۱۵۷۸) واهمه از آن داشتن که تجارت برده که به‌طور وسیعی در حال رشد بود، اثر منفی بر روی تبلیغ کاتولیک در ژاپن برجا بگذارد، به همین علت در سال ۱۵۷۱ فرمان داد تا تجارت برده توسط پرتغالی‌ها در ژاپن ممنوع شود. اما این دستور نتوانست تجارت برده در ژاپن توسط پرتغالی‌ها را ریشه‌کن کند.
در یک سند در سال ۱۵۹۸ که توسط لوئیس سرکوئیرا از اعضای انجمن عیسی برجا مانده، زنان برده ژاپنی حتی به عنوان رفیقه به خدمه سیاه آفریقایی که همراه با همتایان اروپایی خود در کشتی پرتغالی تجاری در ژاپن خدمت می‌کردند، فروخته می‌شدند.
تویوتومی هیده‌یوشی از اینکه مردم ژاپن در کیوشو به بردگی فروخته می‌شدند به خشم آمده و در ۲۴ ژوئیه ۱۵۸۷ نامه‌ای به مبلغ مسیحی گاسپار کوئلیو از اعضای انجمن عیسی نوشت و خواستار توقف خرید و فروش ژاپنی‌ها به عنوان برده توسط پرتغالی‌ها، سیامی‌ها و کامبوجیان شد وی همچنین بازگرداندن بردگان ژاپنی که پیش از این خریداری شده و به نواحی دورتر از هند فرستاده شده بودند، را خواستار شد. تویوتومی پرتغالی‌ها و یسوعیان را برای این تجارت برده سرزنش کرده و تبلیغ مسیحیت را به عنوان یک نتیجه ممنوع اعلام کرد.
فیلیپو ساسیتی گردشگر و زبانشناس ایتالیایی نوشته است در ۱۵۷۸ برخی از بردگان چینی و ژاپنی را در لیسبون در میان جامعه بزرگ بردگان این شهر دیدم، اگر چه اکثر بردگان سیاه‌پوست بودند.
پرتغالی‌ها ارزش بیشتری برای بردگان آسیایی مانند چینی و ژاپنی نسبت به بردگان کشورهای جنوب صحرای آفریقا قائل بودند و به دلیل باهوشی این گروه بیشتر از بردگان دیگر محبوب پرتغالی‌ها واقع می‌شدند.
مورخان خاطرنشان کردند که در همان زمان که هیده‌یوشی خشم خود را از تجارت پرتغالی‌ها با بردگان ژاپنی ابراز می‌داشت، وی خود به تجارت انبوه بردگان اسرای جنگی کره‌ای در ژاپن مشغول بود. در طی تهاجم هیده‌یوشی به کره (۱۵۹۸–۱۵۹۲) ده‌ها هزار نفر از کره‌ای توسط ژاپن به اسارت گرفته شدند. پرتغالی‌ها همچنین برخی از این بردگان کره‌ای را خریداری کرده و به پرتغال فرستادند.
کشتی نوح

برای دیگر کاربردها، کشتی نوح (ابهام‌زدایی) را ببینید.
مینیاتوری از کتاب مجمع التواریخ حافظ ابرو که دربارهٔ کشتی نوح و نجات جانوران است (هرات ۱۴۲۵ میلادی).
کَشتی نوح نام یک کشتی در داستان‌های کتب مقدس در دین‌های ابراهیمی است. در این داستان گفته می‌شود نوح به فرمان یهوه این کشتی را ساخت تا خود، خانواده خود و چند نمونه از هر حیوان را از پیامدهای طوفان نوح نجات دهد. در بین تمدنهای میانرودان نیز داستانی مشابه وجود داشته است. این داستان در بخش‌های ۶ تا ۹ کتاب پیدایش، اولین کتاب از تورات یهودیان و قرآن (سوره‌های ۱۱ و ۷۱) آمده و نسخه‌های دیگری از آن نیز در دیگر منابع یهودی، مسیحی و اسلامی دیده می‌شود.
کشتی نوح (عبری: תיבת נח؛ عبری کتاب مقدس: Tevat Noaḥ) کشتی ای است که در روایت طوفان در کتاب پیدایش آمده و خداوند از طریق آن نوح، خانواده‌اش و نمونه‌هایی از حیوانات جهان را از یک سیل عظیم نجات می‌دهد. این داستان در کتاب پیدایش بر اساس افسانه‌های طوفانی پیشین که منشأ آن‌ها در میان‌رودان بوده، شکل گرفته است. همچنین این روایت در قرآن با تفاوت‌هایی ذکر شده، جایی که کشتی نوح به نام‌های «سفینة نوح» و «الفُلک» آمده است. افسانه طوفان جهانی که همه زندگی را نابود می‌کند، در دوره امپراتوری بابل قدیم (۲۰۰۰–۱۶۰۰ پیش از میلاد) پدیدار شده است. نسخه‌ای که به داستان کتاب مقدس نزدیک‌تر است و احتمالاً منبع اصلی آن بوده، داستان «اوت‌ناپیشتیم» در حماسه گیلگمش است.
نویسندگان اولیه مسیحی و یهودی، از جمله فلاویوس ژوزفوس، معتقد بودند که کشتی نوح وجود داشته است. تلاش‌های ناموفقی برای یافتن کشتی نوح از زمان یوسبیوس (حدود ۲۷۵–۳۳۹ میلادی) انجام شده و هنوز هم باورمندان به وجود این کشتی در دوران مدرن به جستجوی آن ادامه می‌دهند. با این حال، هیچ شواهد علمی مبنی بر وجود کشتی نوح یافت نشده و همچنین شواهدی برای وقوع طوفانی جهانی نیز وجود ندارد. توصیفات موجود در کتاب مقدس دربارهٔ این کشتی و بلای طبیعی مرتبط با آن، با چالش‌های فیزیکی و ناسازگاری‌های زمانی همراه است. برخی پژوهشگران معتقدند که یک رویداد واقعی اما محلی از سیل در خاورمیانه ممکن است الهام‌بخش روایت‌های شفاهی و نوشته‌های بعدی شده باشد؛ از جمله سیلی در خلیج فارس یا حادثه طوفانی در دریای سیاه حدود ۷۵۰۰ سال پیش.
در ادیان > اسلام

در مقایسه با سنت یهودی که از اصطلاحی استفاده می‌کند که می‌توان آن را به «صندوق» یا «جعبه» ترجمه کرد، در قرآن کریم در سوره ۲۹ آیه ۱۵ به کشتی نوح با واژه «سفینه»، یک کشتی عادی، اشاره شده است. همچنین در سوره ۷ آیه ۶۴ از واژه «فُلک» و در سوره ۵۴ آیه ۱۳ از عبارت «چیزی از تخته‌ها و میخ‌ها» استفاده شده است. عبدالله بن عباس، یکی از هم‌عصران پیامبر اسلام، نوشته است که نوح در ابتدا دربارهٔ شکل کشتی مردد بود تا اینکه خداوند به او وحی فرستاد که کشتی را به شکل شکم پرنده و از چوب ساج بسازد.
دانشمند قرون وسطی، ابوالحسن علی بن حسین مسعودی (متوفی ۹۵۶)، روایت کرده است که خداوند به زمین فرمان داد تا آب را جذب کند، و بخش‌هایی که در اجرای این فرمان کند بودند به‌عنوان مجازات آب شور دریافت کردند و خشک و بیابانی شدند. آب‌هایی که جذب نشدند دریاها را تشکیل دادند و بنابراین آب‌های طوفان همچنان وجود دارند. مسعودی می‌گوید کشتی نوح سفر خود را از کوفه در عراق آغاز کرد و به مکه رسید، جایی که دور کعبه طواف کرد و سپس به سمت کوه جودی حرکت کرد که در سوره ۱۱ آیه ۴۴ به‌عنوان محل نهایی قرار گرفتن کشتی ذکر شده است. این کوه بر اساس سنت به تپه‌ای نزدیک شهر جزیره ابن عمر در ساحل شرقی رود دجله در استان موصل عراق شناسایی شده است و مسعودی ذکر کرده که این مکان در زمان او قابل مشاهده بود.
در ادیان > یهود

در روایات تلمودی، آمده است که نوح در هنگام ساخت کشتی به همسایگان خود دربارهٔ طوفان قریب‌الوقوع هشدار داد، اما این هشدارها با تمسخر یا بی‌اعتنایی مواجه شد. خداوند برای حفاظت از نوح و خانواده‌اش در برابر افراد شرور که می‌خواستند مانع ورود آنان به کشتی شوند، شیرها و حیوانات وحشی دیگر را قرار داد. بر اساس یکی از میدراش‌ها، خداوند یا فرشتگان، حیوانات و غذای مورد نیاز آنها را به سوی کشتی هدایت کردند. تا پیش از این زمان، نیازی به تمایز میان حیوانات پاک و ناپاک نبود، اما حیوانات پاک با زانو زدن در برابر نوح، خود را مشخص کردند. در یک دیدگاه دیگر، این خود کشتی بود که حیوانات پاک و ناپاک را تشخیص می‌داد و از هر یک جفت‌های معین را می‌پذیرفت.
در تلمود (سانهدرین ۱۰۸ب)، آمده است که نوح شبانه‌روز مشغول تغذیه و مراقبت از حیوانات بود و در طول سالی که در کشتی بود، نخوابید. حیوانات از بهترین نوع خود بودند و با نهایت نجابت رفتار می‌کردند. آنها تولید مثل نکردند و تعداد آنها هنگام خروج از کشتی دقیقاً برابر با تعداد ورودشان بود. کلاغ مشکلاتی ایجاد کرد و هنگام فرستاده شدن از کشتی، از ترک آن خودداری کرد و نوح را متهم به نابودی نسلش نمود. اما مفسران اشاره کرده‌اند که خداوند قصد داشت نسل کلاغ را حفظ کند، چرا که نوادگان آن برای تغذیهٔ پیامبر ایلیا در آینده مأمور شده بودند.
در ادیان > مسیحیت

نامه اول پطرس، که احتمالاً در اواخر قرن اول میلادی نوشته شده است، نجات نوح از طریق آب را به رستگاری مسیحیان از طریق غسل تعمید تشبیه می‌کند. هیپولیتوس رومی (وفات ۲۳۵ میلادی) تلاش داشت نشان دهد که کشتی نوح نماد مسیح منتَظَر است. او بیان کرد که درب کشتی در سمت شرق قرار داشت، جایی که انتظار می‌رود مسیح در ظهور دوم از آنجا بیاید. همچنین، او اشاره کرد که استخوان‌های آدم به همراه طلا، کندر و مرّ، که نمادهای ولادت مسیح هستند، به کشتی آورده شدند. هیپولیتوس توضیح داد که کشتی قبل از رسیدن به کوه کاردو در شرق، که ارامنه آن را آرارات می‌نامند، در چهار جهت روی آب حرکت کرد و نشانی از صلیب ایجاد کرد.
اوریجن (حدود ۱۸۲–۲۵۱ میلادی)، یکی از پدران کلیسا، در پاسخ به انتقادی که ظرفیت کشتی برای جای دادن همه حیوانات جهان را زیر سؤال برده بود، استدلال کرد که موسی، نویسنده سنتی کتاب پیدایش، در مصر بزرگ شده و از واحد طول بزرگتری به نام «کیوبیت مصری» استفاده کرده است. او همچنین شکل کشتی را به صورت یک هرم ناقص با پایه‌ای مربع و قله‌ای مربعی به ابعاد یک کیوبیت تعریف کرد. در هنرهای مسیحی اولیه، نوح در جعبه‌ای کوچک بر امواج تصویر شده است که نمادی از نجات کلیسای مسیحی در سال‌های آشفته آغازین آن است. آگوستین هیپو نیز در کتاب «شهر خدا» نشان داد که ابعاد کشتی با ابعاد بدن انسان مطابقت دارد، که در دکترین مسیحی به بدن مسیح و کلیسا تشبیه شده است. کبوتر و شاخه زیتون، به عنوان نمادهای روح‌القدس و امید به نجات، به نشانه‌ای جاودان از صلح تبدیل شدند که تا به امروز نیز باقی مانده است.
در ادیان > زرتشتی

در کتاب ویدوداد (بخش‌های ۲۹ و ۳۷)، پادشاه اسطوره‌ای ایران، یما، به دستور اهورامزدا موظف شد تا یک سازه زیرزمینی به نام «ور» بسازد. این سازه عملکردی مشابه با کشتی نوح داشت و هدف آن حفاظت از زندگی در برابر یک فاجعه جهانی بود. اهورامزدا به یما دستور داد که گیاهان، حیوانات، و انسان‌ها را با برخی استثنائات در این مکان جمع‌آوری کند تا از نابودی نجات یابند.
«ور» به‌عنوان یک پناهگاه ویژه، نمادی از اهمیت حفظ تنوع زیستی و انسانی در اساطیر ایرانی محسوب می‌شود. این داستان نشان‌دهنده نگرش عمیق ایرانیان باستان به حفاظت از زندگی و بقای نسل‌ها در برابر تهدیدات طبیعی و فراطبیعی است و نقش یما به‌عنوان یک رهبر مسئولیت‌پذیر در برابر جامعه و طبیعت را برجسته می‌سازد.
مکان‌های نسبت داده‌شده به کشتی نوح

طبق بسیاری از روایات یهودیان مسیحیان و مسلمانان نیز محل فرود این کشتی در کوه جودی در ترکیه است.
مکان‌های نسبت داده‌شده به کشتی نوح > ترکیه

داستان مذکور منجر شده تا تحقیقات بسیاری از سوی پیروان ادیان ابراهیمی برای یافتن بقایای کشتی نوح، به خصوص در منطقه آرارات انجام شود. در سال ۲۰۰۷ تیمی با حمایت کلیسای مسیحی تکه چوب‌هایی در ارتفاعات قله آرارات در ترکیه پیدا کرد. هرچند تیم جستجوگر مدعی شد که ۹۹٫۹٪ مطمئن است که کشتی نوح را یافته است ولی باستان شناسان این ادعا را با توجه به شواهد علمی موجود مورد تردید فراوان دانسته‌اند. بعداً یک سازند زمین‌شناسی واقع در منطقه دغوبایزید در شرق ترکیه به عنوان باقی‌مانده کشتی نوح معرفی شد.
مکان‌های نسبت داده‌شده به کشتی نوح > ایران

در ایران نیز در پی پژوهشی، تکه چوب‌هایی در اطراف کوه‌های تخت سلیمان در شمال ایران یافت شد که برخی باوردارند این چوب‌ها از آن کشتی نوح است؛ این پژوهشگران مدعی شده‌اند که بر پایه بقایای یافته، کشتی نوح در بالای کوه تخت سلیمان در شمال ایران جا گرفته بوده است. این پژوهشگران باستان‌شناسی، طی بررسی‌هایی که انجام دادند تکه چوب‌های سنگ شده‌ای را، در کوه تخت سلیمان در شمال ایران، پیدا کردند که باور دار هستند این چوب‌ها از آن کشتی نوح هست و با نگریستن ادعاهایی که پژوهشگران بنیاد باستان‌شناسی و جست‌وجو و کاوش کتاب‌های مقدس به‌دست آورده‌اند، شواهد بسیار نیرومند و درستی، بودن دارد که بر پایه آن می‌گویند بقایای کشتی نوح در بالای کوه تخت سلیمان در شمال ایران، نقش دارد. این گروه از پژوهشگران اعلام کرده‌اند که تکه‌هایی از چوب سنگ شده را، در بلندای ۴۵۰۰ متری، پیداکرده‌اند که پس از بررسی، شواهدی از زندگی موجودات آبزی که به‌طور معمول در کف دریا زندگی می‌کنند را نیز، در این تکه‌های چوبِ سنگ شده، یافته‌اند.
ماکت

مرکز مسیحی جنسیس (یک مرکز مسیحیان در آمریکا)، ماکتی بزرگ از کشتی نوح را بازسازی کرد و درب آن را از ژوئیه ۲۰۱۶ به عنوان یک پارک تفریحی بروی عموم باز کرده است. سازندگان این کشتی می‌گویند اندازه‌های آن را هم بر اساس داده‌های انجیل محاسبه کرده‌اند؛ ۱۵۵ متر طول، ۲۶ متر عرض و ۱۵ متر ارتفاع. ساخت کشتی نوح ۱۰۰ میلیون دلار هزینه برداشته است.
در داخل این کشتی ماکت‌هایی از حیوانات و خانواده نوح بر اساس باورها و برداشت‌های مذهبی قرار گرفته است. در این کشتی حتی ماکت‌هایی از دایناسورها هم قرار داده شده چرا که پیروان این گروه مسیحی معتقدند همه موجودات حتی دایناسورها را خداوند حدود ۶ هزار سال پیش آفریده است. این در حالی است که دانشمندان می‌گویند دایناسورها حدود ۶۵ میلیون سال پیش و قبل از آن که گونه انسان روی کره زمین پدیدار شود، منقرض شدند. این پروژه در سال ۲۰۱۴ معافیت مالیاتی به ارزش ۱۸ میلیون دلار دریافت کرد. ساخت این ماکت عظیم در چند سال گذشته، منشأ بروز مناقشه‌های فراوان در ایالت کنتاکی بود. منتقدان ساخت آن می‌گویند از آنجا که فرضیه‌های پشت احداث این پروژه در تضاد با نظریات علمی پذیرفته شده است، نباید دولت معافیت مالیاتی برای آن در نظر می‌گرفت.
در سفر پیدایش در عهد عتیق از کوه آرارات به عنوان محل به خاک‌نشستن کشتی نوح پس از طوفان بزرگ یاد شده است.
یک نگاره اثر ادوارد هیکس آمریکایی که در آن حیوانات جفت جفت در حال سوار شدن به کشتی نوح ترسیم شده‌اند.