stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
قنات
مدل سنتی توسعهٔ پایدار > کهن‌ترین قنات‌ها

بنا بر برخی شواهد و شکل حفر میله‌ها (چاه) می‌توان قنات خویدک را اولین قنات جهان یا حداقل یکی از اولین‌ها و کهن‌ترین قنوات دنیا دانست، این سازهْ باستانی که گویی ۳۰۰۰ سال قدمت دارد تا ۵۰ سال قبل اراضی وسیع روستای خویدک را سیراب می‌کرد، وسعت کشت خوانات خویدک نسبت به دیگر محلات به قدری بزرگ بوده و معروف است خورشید در صحرای خویدک غروب نمی‌کند و تمام این زمین‌ها با آب قنات مشروب می‌شده است. دیگر دلیلی که این گفته را تا حدی تأیید می‌کند عبور قنات‌های دیگر از روی قنات خویدک است و این یک قانون بوده که قنات‌های جدیدتر نمی‌توانند از زیر قنات قدیمی‌تر عبور کنند و به نوعی آب دیگری را بکشند، این در حالیست که قنات خویدک زهکش (آب‌کش) قنوات دیگریست که از این مسیر عبور می‌کنند.
از میان نمونه سفال‌ها و یافته‌های سال‌یابی شده، قدیم‌ترین نمونه به تاریخ ۲۵۰+-۲۲۶۵ و متأخرترین آن‌ها به تاریخ ۴۵+-۷۵۵ سال قبل تعیین قدمت شده‌اند. از این رو می‌توان ادعا کرد که رشته قنات قصبه گناباد بر اساس یافته‌های باستان‌شناسی حداقل ۲۵۰۰ سال قدمت دارد. از طرفی با توجه به شرایط اقلیمی منطقه و دانسته‌ها، تنها منبع تأمین آب مورد نیاز زیست‌گاه‌های باستانی واقع در دشت شمالی گناباد نیز، به‌دست‌آوردن آب‌های زیرزمینی از طریق فناوری قنات بوده است، بنابراین ما شاهد کهن‌ترین تمدن کاریزی در سطح جهان هستیم.
مدل سنتی توسعهٔ پایدار > اهمیت

اهمیت قنات‌ها به اندازه‌ای است که سازمان اسناد و کتابخانهٔ ملّی استان یزد به دنبال برگزاری سلسله‌نشست‌های یزدشناسی خود، نتوانست از کنار قنات‌ها به راحتی عبور کند و موضوع یکی از این نشست‌های تخصصی را به قنات اختصاص داد. بر این اساس سومین نشست یزدشناسی با موضوع «یزد، آب، قنات» به همت سازمان اسناد و کتابخانه ملی استان یزد و مرکز قنات ایران با حضور بیش از ۱۰۰ نفر از علاقه‌مندان به تاریخ این دیار برگزار شد.
ویژگی‌های کاریز

سامانه استخراج در کاریز طوری است که آب بدون کمک و صرف هزینه فقط با استفاده از نیروی ثقل (نیروی گرانش) از زمین خارج می‌گردد. با توجه به چاه‌ها و کاریزهای موجود، آب کاریز از آبی که از چاه استخراج می‌شود ارزانتر تمام می‌شود. آب کاریز دائمی است و در مواقع اضطراری کشت و زراعت و در مواقع حساس (نیاز به آب)، قطع نمی‌شود. منابع آب زیر زمینی کاریز محور دیر تمام می‌شوند و استفاده طولانی دارند، هر چند به‌طور دائم آب‌ها - چه مصرف شوند و چه نشوند - خارج می‌گردند. کاریز دارای مزایای بسیار زیادی است که در اینجا فقط به تعداد محدودی از آن‌ها اشاره شده است. قنات به عنوان یک روش استحصال آب منافع متعددی دارد. اول این‌که بخش عمدهٔ کانال آب در زیر زمین قرار گرفته و در نتیجه هدررفت آب بر اثر تبخیر و نفوذ در خاک کاهش پیدا می‌کند. دوم این‌که نیروی سیستم از طریق گرانش زمین تأمین می‌شود و نیازی به پمپ نیست؛ و سوم این‌که از آب‌های زیرزمینی به‌صورت تجدیدپذیر استفاده می‌شود که مزیّت سوم خود مَزیّت‌های دیگری را نیز به همراه دارد.
مشخصات کاریز

کاریز، از یک دهانه یا هرنج که روباز است و یک کانال طولی شیب‌دار زیرزمینی تشکیل شده و چندین چاه عمودی که کانال زیرزمینی سرانجام به زمین مرتبط می‌سازد، چاه‌ها- که به آن‌ها در موقع حفر، ڂکݥڱڽمیله هم گفته می‌شود- علاوه بر کاربرد برای انتقال مواد حفاری شده به روی زمین، عمل تهویهٔ کانال زیرزمینی را نیز انجام می‌دهند و راه ارتباطی برای لایروبی، تعمیر و بازدید از داخل کاریز نیز به‌شمار می‌روند. به محل خروج آب قنات، پایاب کاریز می‌گویند و در عربی به آن مظهر قنات می‌گویند.
آغاز کاریز

آغاز کاریز همان دهانه کاریز است که به آن پایاب یا «مظهر کاریز» نیز می‌گویند. پایاب جایی است که آب از دل کاریز بیرون می‌آید و ظاهر می‌شود و می‌تواند برای آبیاری و دیگر مصارف مورد استفاده قرار بگیرد. قسمت انتهایی کاریز، مادر چاه یا «پیشکار کاریز» نامیده می‌شود که در آخرین قسمت آن، چاه مادر کاریز قرار گرفته است. قسمت‌هایی از کاریز که با حفر آن‌ها هنوز آب بیرون نمی‌آید «خشکه کار» و قسمتی که آبدار است بخش «آبده کاریز» نامیده می‌شوند.
کندن کاریز و چاه‌های آن

کندن کاریز ابتدا با زدن چاه مادر یا چاهی که آب در آن وجود دارد شروع می‌شده معمولاً این چاه در پای کوه‌ها و جویبارها یا محلی که درختان تنومند و انبوه گیاهی داشته کنده می‌شده است. چون این پوشش گیاهی نشانه وجود آب در زیر زمین بوده است سپس برای انتقال آب مادر چاه به روی سطح زمین کانال حفر می‌کردند و برای راحتی کار بیرون کشیدن خاک درون کانال و امکان ورود هوا برای تنفس و برای روشنایی چراغ مندو ناچار باید در مسیر چاه‌های عمودی متعدد کند تا زمانیکه آب به سطح زمین برسد. برای اینکه چاه‌های قنات در راستای هم قرار بگیرد و پیچ و خم نداشته باشد، باید راستی گرفت و این عمل هم به این صورت انجام می‌شده که ابتدا دو تکه سنگ شاقولی را با دو طناب به ارتفاع چاه به عمق چاه می‌فرستاده‌اند و در ابتدای پشته سمت چپ این شاغول را نگه می‌داشته‌اند و یک چراغ کاربیت یا مندو را کارگر در انتهای پشته قرار می‌داد و با بستن یکی از چشمان دقت می‌کرد شاغول با نور چراغ در یک راستا قرار بگیرد. چراغ مندو (نوعی چراغ موشی) اولین چراغ‌هایی بوده که دوران باستان استفاده می‌شده با مندو (روغن گیاه کنتو) روشن می‌شده؛ و بعدها از چراغ پیه‌سوز هم استفاده شده اما پی سوز در عمق زیاد خاموش می‌شده و در قرون معاصر از چراغ کاربیت استفاده شده است.
کلنگ یک سر: یکی از اصلی‌ترین وسیله‌های حفر کاریز، کلنگ یک سر بوده که با توجه به نوع استفاده انواع مختلفی داشت؛ مثلاً برای محلی که سنگ بود بایست از کلنگی که سر آن کٌت (کند) است استفاده کرد و برای محلی که گل می‌باشد و نرم‌تر بایستی حتماً از کلنگ سر تیز استفاده شود. دستمزد در گذشته دستمزد بسیار اندک بود طوری‌که پایان کار مقداری توت خشک یا انجیر خشک شده و از این قبیل خشکبارها می‌دادند یا اینکه شب جمعه تا شب جمعه برات یا حواله به عنوان دستمزد می‌گرفتند. بعدها مزد افراد را به عنوان نفقه قنات جمع‌آوری می‌کردند به گونه‌ای که هر فردی نسبت به شبانه‌روزی آب خود، سر خرمن (هنگام درو کردن گندم) سهم مشخص شده را تحویل می‌دادند و انباردار هم حواله‌ای را در پایان کار به مقنی‌ها داده و آن‌ها سهم خود را به‌طور جداگانه دریافت می‌نمودند. (استاد کار یه مقدار مشخصی داشت و مرد هم یه مقداری و دول کش هم مقدار معینی را دریافت می‌نمودند) مثلاً این قسمت که گل نرمتری داشته است متر آن یک سنگ گندم دستمزد فلان کارگر بوده؛ و قسمتی که سول بوده ۷ من گندم و دم چاه متری ۲ سنگ گندم و قسمت‌هایی که سنگ بوده ۸ من گندم دستمزد می‌باشد. اینکه مناطقی که دارای پوشش گیاهی بیشتری بود (خار و خاشاک) آن منطقه آب بیشتری داشت نسبت به مناطق خشک و از این طریق هم می‌شد حدس زد.
طول و عمق کاریز

طول یک رشته کاریز - که در میزان آبدهی آن نیز مؤثر است - نسبت به شرایط طبیعی متفاوت است. این شرایط بستگی به شیب زمین و عمق چاه مادر دارد. از طرف دیگر هر چه سطح آب زیرزمینی پایین‌تر باشد، عمق چاه مادر بیشتر می‌شود. مهم‌ترین عاملی که طول کاریز را مشخص می‌کند، شیب زمین است یک رشته قنات که در میزان آبدهی آن مؤثر است به شرایط طبیعی میزان متفاوت است. این شرایط بستگی به شیب زمین و عمیق ما در چاه دارد. طویل‌ترین قنات ایران و جهان قنات زارچ واقع در استان یزد است که ۱۰۰ کیلومتر طول آن است و عمیق‌ترین مادر چاه قنات‌های ایران به روایتی ۴۰۰ متر و به روایت دیگر ۳۵۰ متر عمق دارد و آن مربوط به قنات قصبه گناباد است هرچه شیب زمین کمتر باشد طول کاریز بیشتر و هرچه شیب بیشتر باشد طول کاریز کمتر خواهد بود.
تقسیم آب

مقالهٔ اصلی: ساعت آبی
از ابتدای پیدایش قنات تقسیم آب بین سهامداران زیر نظر میرآب و با ساعت آبی یا فنجان انجام می‌شده است. منظور از فنجان در اینجا، عبارت است از یک کاسهٔ کوچک با سوراخی در وسط آن، و چند درجه با علامت در بدنهٔ داخلی آن که بر روی یک دیگ بزرگ پر از آب قرار می‌گیرد. (در تصویر)
روش کار

طریقهٔ کار فنجان یا ساعت بدین گونه بوده که میرآب با چشم دوختن به فنجان با هر بار پرشدن و غرق شدن آن و خوردن کاسه به کف دیگ یک فنجان یا هفت دنگ و نیم یا (۷ دقیقه و نیم امروزی) محاسبه نموده و یک سنگ کوچک برای هر بار غرق شدن کاسه در یک کیسه یا یک ظرف سفالی می‌گذاشته است. تا تعداد فنجان‌ها و زمانی که سهامدار قنات آب برای باغ خود یا زمین می‌برده را دقیقاً حساب کند مثلاً اگر ۱۰ سنگ درون کیسه باشد یعنی ۱۰ فنجان یا معادل امروزی ۷۵ دقیقه آب قنات را فرد استفاده کرده است. اگر فردی ۱۰ فنجان سهم از قنات داشته باید (معادل امروزی هفتاد و پنج دقیقه) یعنی مدت زمانی که ۱۰ فنجان آب پر شود آب قنات را به زمین یا باغ خود رها می‌کرده است و با اعلام جار زدن یا شیپور زدن یا یک صدای قراردادی فرد بعدی آب را به باغ یا زمین خود منتقل می‌کرده و به همین ترتیب… معمولاً محل استقرار دائمی فنجان و مدیر آن (میرآب) خانهٔ فنجان بوده است. اما در فصل تابستان گاهی ممکن است فنجان را به محل اصلی تقسیم آب ببرند.
کالیستنس مورخ یونانی که در لشکرکشی اسکندر مقدونی به ایران همراه او بود و رویدادهای روز و مشاهداتش را به‌طور منظم یادداشت می‌کرد در یادداشتی که بعداً با محاسبات تقویمی معلوم شده که متعلق به سپتامبر ۳۲۸ پیش از میلاد است نوشته است: در اینجا (ایران)، در دهکده‌ها که آب را بر حسب نوبت به کشاورزان برای زراعت می‌دهند، یک فرد از میان آنان (کشاورزان) انتخاب می‌شود تا بر زمان نوبت (و تقسیم زمانی سهام) نظارت داشته باشد. این فرد در کنار مجرای اصلی آب و محل انشعاب آن میان کشاورزان، بر سکویی می‌نشیند و ظرفی فلزی را که سوراخ بسیار ریزی در آن تعبیه شده است در ظرفی بزرگ‌تر و پر از آب قرار می‌دهد که پس از پر شدن ظرف کوچک (یک بار یا چند بار) که به آهستگی و طبق محاسبهٔ قبلی ابعاد سوراخ آن صورت می‌گیرد، آب را قطع و آن را به جوی کشاورز دیگر باز می‌کند و این کار دائمی است و این وسیله (ساعت آبی) عدالت را برقرار کرده و از نزاع کشاورزان بر سر آب مانع می‌شود.
قنات‌های ایران

طبق آمار ارائه شده در کارگاه مهندسی قنات برگزار شده در تهران در سال ۱۳۸۹ تعداد قنات‌های فعال ۳۶۳۰۰ رشته بوده و مجموع طول کوره‌های قنات ۲۱۷۸۰۰ کیلومتر و مجموع طول میله‌های قنات ۱۵۸۲۶۸ کیلومتر تخمین زده شده است. قنات زارچ با قدمت بین ۲۰۰۰ تا ۳۰۰۰ سال و با ۷۱ کیلومتر طول به عنوان یکی از بلندترین قنات‌های ایران شناخته می‌شود. عمیق‌ترین مادرچاه نیز در شهرستان گناباد با نام قنات قصبه قرار دارد که تاریخ حفر آن به دورهٔ هخامنشی می‌رسد. طول قنات قصبه گناباد ۳۳۱۳۵ متر است و عمق مادرچاه رشتهٔ اصلی قنات، ۲۱۷ متر و عمق مادرچاه رشتهٔ انشعابی دولاب نو حدود ۳۰۰ متر است.
تنها قنات دو طبقهٔ جهان قنات دوطبقه مون اردستان در محلهٔ مون یکی از محلات شهرستان اردستان در استان اصفهان واقع است. این قنات در این محله شامل دو طبقه است که در هر طبقهٔ آن آبی مستقل جریان دارد جالب این جاست که آب هیچ‌یک به دیگری نفوذ نمی‌کند این قنات ۸۰۰ سال پیش احداث شده است. قنات‌های استان کرمان و همچنین سیرجان و شهر قنوات سیرجان یعنی هماشهر که دارای قنات‌های زیادی است.
قنات‌های ایران > کهن‌ترین قنات‌ها در ایران باستان

از میان نمونه سفال‌ها و یافته‌های سال یابی شده، قدیم‌ترین نمونه به تاریخ ۲۵۰+-۲۲۶۵ و متاخرترین آن‌ها به تاریخ ۴۵+-۷۵۵ سال قبل تعیین قدمت شده‌اند. از این رو می‌توان ادعا کرد که رشته قنات قصبه گناباد بر اساس یافته‌های باستان‌شناسی حداقل ۲۵۰۰ سال قدمت دارد. از طرفی با توجه به شرایط اقلیمی منطقه و دانسته‌ها، تنها منبع تأمین آب مورد نیاز زیست گاه‌های باستانی واقع در دشت شمالی گناباد نیز، استحصال آب‌های زیرزمینی از طریق فناوری قنات بوده است، بنابراین ما شاهد کهن‌ترین تمدن کاریزی در سطح جهان هستیم. در این میان شهرستان نیشابور نیز دارای قنات‌هایی با قدمت زیادی بوده که متأسفانه به علت حفر چاه‌های عمیق تعداد زیادی از این قنات‌ها خشک شده و قابلیت استفاده ندارند. یکی از قنات‌های فعال شهرستان که در شهرستان میان‌جلگه در روستای شاه‌بخش (نزدیک به کدکن) قرار دارد به دلیل عمق زیاد و آب فراوان هنوز مورد استفاده کشاورزان قراردارد؛ و سرچشمه این قنات از کوهای گلبو (سفلی) می‌باشد.
معایب کاریز

در زمین‌های هموار و نواحی‌ای که زمین شیب کافی ندارد و نیز زمین‌های خیلی سست و ماسه‌ای امکان حفر کاریز نیست. آب کاریز، به‌طور دائم جریان دارد و قابل کنترل نیست. به همین خاطر کاریز مدام باعث تخلیه آب زیرزمینی می‌شود. در فصولی که به آب احتیاج نیست یا احتیاج به آب خیلی کم است، امکان جلوگیری از جریان یا کنترل کاریز وجود ندارد.
گرچه خروج همیشگی آب می‌تواند یکی از معایب قنات باشد اما ترکیب فناوری سدهای زیرزمینی با قنات می‌تواند روش نوینی برای حل این مشکل ارایه نماید؛ به این ترتیب آب قنات در آبرفت پشت سد ذخیره می‌گردد و سفرهٔ آب زیرزمینی تغذیه کنندهٔ قنات از نظر کمی بهبود می‌یابد و البته این فناوری دارای سابقهٔ کارآمد و ارزشمندی نیز در دانش بومی احداث قنات در ایران است.
کاریز به خاطر این که در سفره‌های آب زیرزمینی کم‌عمق استفاده می‌شود و این منابع هم غنی نیستند و دارای نوسان زیادی هستند، نسبت به تغییرات سطح آب زیرزمینی خیلی حساسیت دارد. در فصول گرم که گیاه به آب بیشتری نیاز دارد و همین‌طور در فصول و سال‌های خشک، آب کاریز کم می‌شود. کاریز نسبت به چاه در مقابل سیل و زمین‌لرزه و امثال این‌ها آسیب‌پذیرتر است و خرابی در کاریزها بعضی مواقع طوری است که احیای مجدد آن‌ها یا ممکن نیست یا از لحاظ اقتصادی مقرون به صرفه نیست.[نیازمند منبع]
سازه‌های مرتبط با قنات > خنک‌کننده یا کولر طبیعی

در این سیستم یک بادگیر وظیفهٔ حرکت دادن هوای خانه به سمت بیرون و در نتیجه مکش هوای گرم در درون کانال قنات می‌شود که در نتیجه این هوا قسمتی از آب قنات را تبخیر نموده مرطوب و خنک می‌شود و از سمت زیرزمین خانه را خنک می‌کند.
سازه‌های مرتبط با قنات > آب‌انبار

حوض یا استخر سرپوشیده‌ای است که برای ذخیرهٔ آب معمولاً در زیر زمین ساخته می‌شده است. امروزه هنوز تعدادی از آب‌انبارهای قدیمی باقی‌مانده‌اند. در مناطق کم‌آب و کویری، آب‌انبار با آب باران، جویبارهای فصلی، یا آب قنات پر می‌شد. آب بیشتر در زمستان ذخیره شده و در تابستان مورد استفاده قرار می‌گرفت.
سازه‌های مرتبط با قنات > یخچال

سازهٔ دیگری است که برای تولید و نگهداری یخ ساخته می‌شد. یخ در فصول سرد به‌ویژه زمستان در استخر یخچال درست می‌شد. پس از تولید یخ، آن‌ها را شکسته و در مخزن (چال) انبار می‌کردند و در فصل گرما به کار می‌بردند. برای تهیهٔ یخ در این یخچال‌ها، در شب‌های سرد زمستان، آب قنات‌ها یا نهرها به استخر یا حوض یخ‌بندی که در کنار یخچال قرار داشت، هدایت می‌شدند. پس از تشکیل یخ در این حوض یخ شکسته و برای نگهداری به درون مخزن یخچال (معروف به پاچال یا چال‌یخ) ریخته می‌شد و در فصل گرما مورد استفاده قرار می‌گرفت.
سازه‌های مرتبط با قنات > پایاب

پایاب محل دسترسی به آب قنات در حیاط خانه‌ها و مسجدهاست و نمونهٔ عمومی آن در شهرهای بیابانی ایران به چشم می‌خورد. الگوی معمول پایاب‌ها هشتی است که با اتاق ترکی یا کلمبه پوشانده شده است و در مسیر قنات در مرکز آن یک حوض ساخته می‌شود. نکتهٔ مهم اقلیمی پایاب هوای بسیار خنک آن در تابستان است که علاوه بر استفاده به عنوان یخچال برای نگهداری مواد غذایی، در مواردی برای خواب نیم‌روزی نیز مورد استفاده قرار می‌گرفته است.
پژوهش ایران‌شناسان ژاپنی

کوهوری (Kohori)، از اعضای گروه تحقیقات باستان‌شناسی ایران و عراق در دانشگاه توکیو، از پیشگامان مطالعه در باب ساختار و سازمان قنات‌ها و شبکه‌های آبیاری در ایران بوده، و دو اثر تحقیقی، تحت عناوین «قنات در ایران»، و «بررسی آبیاری در غرب آسیا از نظر جغرافیای انسانی» نگاشته است. محقق ژاپنی دیگری که در این زمینه تحقیقاتی کرده اودا (Oda) است. اودا، سوئه‌وو (Suewo) و اوچی (Ochi) نتایج تحقیقات خود را در سال ۱۹۶۷ در گزارشی تحت عنوان «کشاورزی و روستاهای زراعی در غرب آسیا» عرضه کردند. این گزارش دربردارندهٔ نتایج بررسی‌ها و پژوهش‌های ژاپنی‌ها در ۱۰۵ روستای ایران است؛ و عمدتاً حول محور تقسیم‌بندی روستاها بر حسب نحوهٔ آبیاری و نظام کشت و زرع تنظیم و تدوین یافته است.
از دههٔ ۱۹۷۰ به این سو چندان کار اساسی‌ای در ژاپن دربارهٔ قنات‌های ایران انجام نشده است. در این سال‌ها، اوکازاکی مدخل و معرفی‌ای بر آثار جواد صفی‌نژاد (استاد دانشگاه تهران) دربارهٔ اصل و منشأ قنات‌ها، کای‌ها یا اشکال پیشینی قنات و نحوهٔ حفر و احداث قنات، نوشته است؛ و علاوه بر آن، یکی از «جمعیت‌های پژوهشی و دانشگاهی» زیر نظر وزارت آموزش ژاپن نیز با مشارکت مؤسسهٔ خاک‌شناسی ایران از سال ۱۹۷۰ تا ۱۹۷۵ دربارهٔ شبکه‌های آبیاری ایران تحقیق و مطالعه می‌کرد.
نگارخانه

دهانه قنات‌های به جا مانده از دوران صفوی در بیابان‌های اطراف جرقویه واقع در ۶۰ کیلومتری جنوب شرقی اصفهان
سلسله قنات‌های به جا مانده از دوران صفوی در بیابان‌های اطراف جرقویه واقع در ۶۰ کیلومتری جنوب شرقی اصفهان
گسترش تاریخی قنات از ایران به سایر مناطق.
یک مخروط افکنه در جنوب ایران. ماهواره ترا ناسا.
ساعت آبیِ باستانی؛ از کاریزِ زیبَد
فنجان یا ساعت آبی قنات زیبَد
بازسازی مدیریت ساعت آبی به دست میرآب واقعی
یخچال
خنک‌کنندهٔ بادی-قناتی
فهرست فرودگاه‌های آنتیگوا و باربودا

نقشهٔ آنتیگوا و باربودا
این مقاله شامل فهرست فرودگاه‌های آنتیگوا و باربودا است که بر پایهٔ مکان قرارگیری آن‌ها مرتب شده‌است.
فرودگاه‌ها

| شهر | جزیره | ایکائو | یاتا | نام فرودگاه | مختصات |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| سینت جانز | آنتیگوا | TAPA | ANU | فرودگاه بین‌المللی و. س. برد | ۱۷°۰۸′۱۲″ شمالی ۶۱°۴۷′۳۴″ غربی﻿ / ﻿۱۷٫۱۳۶۶۷°شمالی ۶۱٫۷۹۲۷۸°غربی﻿ / 17.13667; -61.79278﻿ (VC Bird International Airport) |
| Codrington | بارابودا | TAPH | BBQ | فرودگاه کودرینگتون | ۱۷°۳۸′۰۹″ شمالی ۶۱°۴۹′۴۳″ غربی﻿ / ﻿۱۷٫۶۳۵۸۳°شمالی ۶۱٫۸۲۸۶۱°غربی﻿ / 17.63583; -61.82861﻿ (Codrington Airport) |
| Coco Point | بارابودا | TAPT |  | Coco Point Lodge Airstrip (private) | ۱۷°۳۳′۲۰″ شمالی ۶۱°۴۵′۵۵″ غربی﻿ / ﻿۱۷٫۵۵۵۵۶°شمالی ۶۱٫۷۶۵۲۸°غربی﻿ / 17.55556; -61.76528﻿ (Coco Point Lodge Airstrip) |
تحریم انتخابات ریاست‌جمهوری ایران (۱۴۰۰)

افراد، گروه‌ها و احزاب گوناگونی انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۸ خرداد ۱۴۰۰ ایران را تحریم کردند. بیش از ۵۱ درصد از واجدان شرایط در انتخابات شرکت نکردند.
افراد > سیاسیون

رضا پهلوی
مریم رجوی
میرحسین موسوی
محمود احمدی‌نژاد
ابوالفضل قدیانی
فائزه هاشمی
هاشم خواستار
مجید توکلی
آلان توفیقی
یاسر میردامادی
منصور فرهنگ
مهدی نوربخش
رضا علیجانی
کورش زعیم
مجتبی ابطحی
فاطمه اسانلو
محمد نوری‌زاد
اکرم نقابی
امیرحسین اعتمادی
ناهید بهمنی
فؤاد پاشایی
کریم شامبیاتی
حسن شریعتمداری
مسیح علی‌نژاد
مسعود نقره‌کار
اسماعیل نوری‌علا
افراد > دانشگاهیان

صادق زیباکلام
عباس میلانی
رامین جهانبگلو
فریدون خاوند
کاظم علمداری
کاظم کردوانی
حسن نایب هاشم
فرشته مولوی
افراد > هنرمندان

مرتضی برجسته
شاهین نجفی
مری آپیک
حمید طالب‌زاده
شادی امینی
افراد > زندانیان سیاسی

مریم اکبری منفرد
گروه‌ها

شورای ملی مقاومت ایران
کنگره ملیت‌های ایران فدرال
شورای دموکراسی خواهان ایران
سازمان مجاهدین خلق ایران
همبستگی برای آزادی و برابری در ایران
اتحاد جمهوری خواهان ایران
حزب چپ ایران (فدائیان خلق)
همبستگی جمهوری خواهان ایران
حزب توده ایران/ فرقه دمکرات آذربایجان
مرکز همکاری احزاب کردستان ایران (شامل کومله، کومله زحمتکشان، خبات، حدکا و حدک)
نهضت آزادی ایران
مجمع روحانیون مبارز
موضع‌گیری‌ها

مریم رجوی، رهبر شورای ملی مقاومت ایران (NCRI)، گفت: «تحریم بی‌سابقه سراسری» نشانگر آن بود که ایرانیان «به سرنگونی تئوکراسی حاکم رأی داده‌اند». وی همچنین تحریم انتخابات را ضربه‌ای سیاسی و اجتماعی به خامنه‌ای توصیف کرد و ابراهیم رئیسی را آخرین کوشش خامنه‌ای برای حفظ نظامش دانست و افزود: «دیگر هیچ توجیهی برای جامعه بین‌الملل وجود ندارد، با رژیمی که رئیس‌جمهور آن یکی از بدترین جنایتکاران علیه بشریت در تاریخ معاصر است، تعامل یا مماشات کند.»
نیپ

نیپ (انگلیسی: Nip) Nip در فهرست نام‌های تحقیرآمیز نژادی علیه مردمان ژاپنی و نژاد آن دارد. کلمه نیپ مخفف (Nippon 日本)، نام خارجی و داخلی برای ژاپن است.
به نظر می‌رسد اولین ذکر این عنوان در مجله تایم در ۵ ژانویه ۱۹۴۲ است که در آن «سه خلبان نیپ» ذکر شده‌است. ورود آمریکایی‌ها، بریتانیایی‌ها و استرالیایی‌ها به جبهه اقیانوس آرام در جنگ جهانی دوم باعث افزایش استفاده از لعن‌های نژادی علیه ژاپنی‌ها مانند جیپ و نیپ شد. کلمه نیپ در بین نیروهای مسلح انگلیس به کلمه ای عامیانه که اغلب مورد استفاده قرار می‌گیرد تبدیل شد. در ژورنال ۱۹۴۲ نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا به ژاپنی‌ها به عنوان نیپز اشاره‌های زیادی کرده، حتی جمله‌هایی مانند «یک نیپ در هوا وجود دارد» اشاره کرد. این عبارت بعداً برای امپراتور ژاپن هیروهیتو در مجله طنز پرایوت آی در انگلیس در سال ۱۹۷۱ دوباره استفاده شد.
فهرست فرودگاه‌های امارات متحده عربی

این مقاله شامل فهرست فرودگاه‌های امارات متحده عربی است که بر پایهٔ مکان قرارگیری آن‌ها مرتب شده‌است.
فرودگاه‌ها

| شهر | ایکائو | یاتا | نام فرودگاه | مختصات |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ابوظبی | OMAA | AUH | فرودگاه بین‌المللی ابوظبی | ۲۴°۲۵′۴۱″ شمالی ۵۴°۳۸′۴۹″ شرقی﻿ / ﻿۲۴٫۴۲۸۰۶°شمالی ۵۴٫۶۴۶۹۴°شرقی﻿ / 24.42806; 54.64694﻿ (Abu Dhabi International Airport) |
| ابوظبی | OMAD | AZI | فرودگاه باتین |  |
| العین | OMAL | AAN | فرودگاه بین‌المللی العین | ۲۴°۱۵′۴۲″ شمالی ۵۵°۳۶′۳۳″ شرقی﻿ / ﻿۲۴٫۲۶۱۶۷°شمالی ۵۵٫۶۰۹۱۷°شرقی﻿ / 24.26167; 55.60917﻿ (Al Ain International Airport) |
| باشگاه فوتبال الظفره | OMAM |  | فرودگاه الظفره |  |
| ارزنه | OMAR |  | فرودگاه ارزنه |  |
| بوهاسا | OMAB |  | فرودگاه بوهاسا |  |
| جزیره داس | OMAS |  | فرودگاه جزیره داس |  |
| دبی، امارات | OMDB | DXB | فرودگاه بین‌المللی دبی | ۲۵°۱۵′۱۰″ شمالی ۰۵۵°۲۱′۵۲″ شرقی﻿ / ﻿۲۵٫۲۵۲۷۸°شمالی ۵۵٫۳۶۴۴۴°شرقی﻿ / 25.25278; 55.36444﻿ (Dubai International Airport) |
| دبی، امارات | OMDM | NHD | پایگاه هوایی ال می‌نهاد | ۲۵°۰۱′۳۶″ شمالی ۵۵°۲۱′۵۸″ شرقی﻿ / ﻿۲۵٫۰۲۶۶۷°شمالی ۵۵٫۳۶۶۱۱°شرقی﻿ / 25.02667; 55.36611﻿ (Al Minhad Air Base) |
| دبی، امارات | OMDW | DWC | فرودگاه بین‌المللی آل مکتوم (فرودگاه بین المللی ورلد سنترال سابق دبی) | ۲۴°۵۳′۱۰″ شمالی ۵۵°۱۰′۲۰″ شرقی﻿ / ﻿۲۴٫۸۸۶۱۱°شمالی ۵۵٫۱۷۲۲۲°شرقی﻿ / 24.88611; 55.17222﻿ (Al Maktoum International Airport) |
| فجیره | OMFJ | FJR | فرودگاه بین‌المللی فجیره | ۲۵°۰۶′۴۴″ شمالی ۵۶°۱۹′۲۶″ شرقی﻿ / ﻿۲۵٫۱۱۲۲۲°شمالی ۵۶٫۳۲۳۸۹°شرقی﻿ / 25.11222; 56.32389﻿ (Al Maktoum International Airport) |
| جبل الدانا | OMAJ |  | فرودگاه جبل الدانا |  |
| قرنین | OMAQ |  | فرودگاه قرنین |  |
| رأس‌الخیمه | OMRK | RKT | فرودگاه بین‌المللی راس الخیمه | ۲۵°۳۶′۴۹″ شمالی ۵۵°۵۶′۲۰″ شرقی﻿ / ﻿۲۵٫۶۱۳۶۱°شمالی ۵۵٫۹۳۸۸۹°شرقی﻿ / 25.61361; 55.93889﻿ (Ras Al Khaimah International Airport) |
| شارجه | OMSJ | SHJ | فرودگاه بین‌المللی شارجه | ۲۵°۱۹′۴۳″ شمالی ۰۵۵°۳۱′۰۲″ شرقی﻿ / ﻿۲۵٫۳۲۸۶۱°شمالی ۵۵٫۵۱۷۲۲°شرقی﻿ / 25.32861; 55.51722﻿ (Ras Al Khaimah International Airport) |
| زیرکو | OMAZ |  | فرودگاه زیرکو |  |
فهرست شهرهای استان آذربایجان شرقی

شهرهای استان آذربایجان شرقی
موقعیت استان در نقشهٔ ایران
تبریز، پرجمعیت‌ترین شهر استان
عاشقلو، کم‌جمعیت‌ترین شهر استان
استان آذربایجان شرقی طبق آخرین نقشهٔ تقسیمات کشوری ایران، دارای ۲۱ شهرستان، ۴۸ بخش و ۷۰ شهر است. ۲٬۸۵۹٬۵۴۰ نفر از جمعیت استان شهرنشین هستند که این رقم، ۷۳٫۱۴ درصد از کل جمعیت را شامل می‌شود. شهرستان شبستر با ۱۱ شهر، بیشترین و شهرستان‌های اهر، چاراویماق و هوراند هر کدام با یک شهر، کمترین تعداد شهرهای استان را دربر گرفته‌اند.
از مجموع ۷۰ شهر استان، استانداری در یک شهر (تبریز)، فرمانداری ویژه در ۳ شهر (مراغه، مرند، میانه)، فرمانداری در ۱۷ شهر و بخشداری در ۲۴ شهر استان، به عنوان بالاترین سطح از نهادهای زیرمجموعهٔ وزارت کشور دایر در شهرهای مذکور، مشغول به فعالیت هستند. ۲۵ شهر دیگر استان هم به لحاظ تقسیمات اداری، تابع مراکز بخش‌های خود محسوب می‌گردند.
شهرهای دارای فرمانداری (ویژه)، همزمان دارای بخشداری هم هستند که معمولاً در ساختمان فرمانداری (ویژه) مستقر است. مرکز استان نیز علاوه بر استانداری، دارای فرمانداری و بخشداری هم هست و بخشداری مرکزی شهرستان تبریز در ساختمان فرمانداری تبریز قرار داد.
همهٔ مراکز بخش‌ها و شهرستان‌های استان آذربایجان شرقی، شهر محسوب می‌شوند؛ به جز ۳ روستای آق‌براز (مرکز بخش چهاردانگه هوراند)، آغچه‌ریش (مرکز بخش شادیان چاراویماق) و تازه‌کند (مرکز بخش فندقلو اهر) که هنوز به درجهٔ شهر ارتقا نیافته‌اند.
شهر تبریز به عنوان پرجمعیت‌ترین شهر و مرکز استان آذربایجان شرقی، دارای ۱٬۵۸۴٬۸۵۵ نفر جمعیت است و ۴۰٫۵۴ درصد از کل جمعیت استان را به خود اختصاص داده‌است؛ این در حالی است که شهرهای عاشقلو (مرکز بخش منجوان) و جوان‌قلعه (مرکز بخش قلعه‌چای) به ترتیب با ۵۳۴ و ۷۰۰ نفر جمعیت، کم‌جمعیت‌ترین شهرهای استان محسوب می‌شوند.
شهرهای کوهستانی هریس و قره‌آغاج به ترتیب با ۱۹۱۴ و ۱۹۱۳ متر ارتفاع از سطح دریا، مرتفع‌ترین شهرهای استان هستند؛ این در حالی است که شهرهای شهرستان خداآفرین در حاشیه رودخانهٔ ارس شامل لاریجان، خمارلو و عاشقلو به ترتیب با ۱۹۲، ۳۰۹ و ۳۵۸ متر ارتفاع از سطح دریا، کم‌ارتفاع‌ترین شهرهای استان محسوب می‌شوند.
از مجموع ۷۰ شهر استان آذربایجان شرقی، تاریخ تأسیس شهرداری در ۳ شهر تبریز، مراغه و اهر به دورهٔ قاجار برمی‌گردد. به همین ترتیب، ۹ شهر استان در دورهٔ پهلوی اول، ۱۸ شهر استان در دورهٔ پهلوی دوم و ۴۰ شهر استان نیز در دورهٔ جمهوری اسلامی صاحب نهاد شهرداری شده‌اند.
شهرهای پرجمعیت

تبریز، اولین
مراغه، دومین
مرند، سومین
اهر، چهارمین
میانه، پنجمین
بناب، ششمین
سهند، هفتمین
سراب، هشتمین
موقعیت جغرافیایی

نقشهٔ شهرهای ۷۰ گانهٔ استان آذربایجان شرقی.
فهرست فرودگاه‌های آفریقای جنوبی

این مقاله شامل فهرست فرودگاه‌های آفریقای جنوبی است.
برونو ماتی

| برونو ماتی | برونو ماتی |
| --- | --- |
زادهٔ: ۳۰ ژوئیهٔ ۱۹۳۱ رم، ایتالیا
درگذشت: ۲۱ مهٔ ۲۰۰۷ (۷۵ سال)
ملیت: ایتالیایی
سال‌های فعالیت: ۱۹۶۲ تا ۲۰۰۷
برونو ماتی (ایتالیایی: Bruno Mattei؛ ۳۰ ژوئیهٔ ۱۹۳۱ – ۲۱ مهٔ ۲۰۰۷) یک کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس و تدوین‌گر اهل ایتالیا بود. وی بین سال‌های ۱۹۶۲ تا ۲۰۰۷ میلادی فعالیت می‌کرد.
از جمله فیلم‌های او می‌توان به دختران اس‌اس، سکس تباه، دنیای خشن، اِوایِ سیاه، خشونت در زندان زنان، قتل‌عام در زندان زنان، ۹۹ زن، انتقام امانوئل، شب‌های پورنو در سراسر جهان، امانوئل و شب‌های پورنو در جهان، شماره ۲، مکان قرار ملاقات و آپاچی سفید اشاره کرد.
سیبیر (استان آرخانگلسک)

| سیبیر (استان آرخانگلسک) Сибирь | سیبیر (استان آرخانگلسک) Сибирь |
| --- | --- |
روستا: روستا
کشور: روسیه
ناحیه‌های فدرال روسیه: استان آرخانگلسک
شهر: بخش نیاندومسکی
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۳:۰۰
سیبیر (به لاتین: Sibir) یک منطقهٔ مسکونی در روسیه است که در استان آرخانگلسک واقع شده‌است.
مینا افتاده

| مینا افتاده | مینا افتاده |
| --- | --- |
مینا افتاده - جشن ۱۹ سالگی خانه موسیقی۶ بهمن ۱۳۹۷ تالار ایوان شمس تهران: مینا افتاده - جشن ۱۹ سالگی خانه موسیقی۶ بهمن ۱۳۹۷ تالار ایوان شمس تهران
اطلاعات پس‌زمینه: اطلاعات پس‌زمینه
نام تولد: مینا افتاده
زاده: ۱۶ تیر ۱۳۳۳ تهران
خاستگاه: ایرانی
ژانر: موسیقی کلاسیک ایرانی
ساز(ها): سنتور
سازهای اصلی: سازهای اصلی
سنتور: سنتور
تحصیلات: لیسانس نوازندگی سنتور گواهی نامه درجه یک هنری وزارت فرهنگ و ارشاد
دانشگاه: هنرستان عالی موسیقی تهران
استاد(ها): ارفع اطرائی محمد حیدری حسین دهلوی محمود کریمی فرهاد فخرالدینی مصطفی کمال پورتراب فرامرز پایور
مینا افتاده( زاده ی ۱۶ تیر ۱۳۳۳) نوازنده سنتور و موسیقی‌دان اهل ایران است.