stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
نهنگ گوژپشت
آرایه‌شناسی

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ  موجود است.
یک نهنگ گوژپشت در نزدیکی خلیج هروی، کوئینزلند استرالیا.
اسکلت نهنگ گوژپشت، موزه تاریخ طبیعی همدان، ایران
چگا سفلی

چگا سفلی یا تل باستانی چگا سفلی از آثار ملی ایران است که در دشت زهره در جنوب شرقی خوزستان و به فاصله اندکی از خلیج‌فارس قرار دارد. این محوطه باستانی در دهه ۱۹۷۰ میلادی توسط هیاتی به سرپرستی «هانس نیسن» از مؤسسهٔ شرق‌شناسی دانشگاه شیکاگو شناسایی شد و درسال ۱۳۸۸ به شماره ۲۸۸۲۲ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده‌است.این تل یک مکان آیینی بسیار مهم است که تاریخش به هزاره‌های کهن پیش از میلاد مسیح بازمی‌گردد نقوش سفال‌های بدست آمده از گورها از سنتی حکایت دارد که ریشه در فرهنگ‌های کهن ساکن در دشت‌های جنوب و جنوب غربی ایران دارد. چگا سفلی یکی از محوطه‌های تاریخی نامزد ثبت جهانی است. برنامه تعیین عرصه محوطه چگاسفلی در دو مرحله پیش میدانی و میدانی انجام شده و در حین این عملیات گورهای ۷هزار ساله هشت‌گانه کشف شد که نشان دهنده سنت منحصر به فرد تدفین در این منطقه است و نظیر آن در هیچ مکان دیگری پیدا نشده‌است. کاوش‌های چگاسفلی تعلق خلیج فارس به ایرانی‌ها را به ۶ هزار سال پیش برد. این کاوش‌ها سرنخ‌هایی به باستان‌شناسان داد که نشان می‌دهد ایرانی‌ها در ۲۰ کیلومتری خلیج‌فارس چگونه در هزاره‌های بعد روی تمدن‌های منطقه در بین‌النهرین تأثیر گذاشته‌اند.
موقعیت

این محوطهٔ باستانی دردر دشت «زیدون» و در حاشیه جنوبی رودخانه زهره شهرستان بهبهان در استان خوزستان جای دارد و یکی از وسیع‌ترین محوطه‌های پیش از تاریخی در جنوب غربی ایران است که متعلق به دوران ۴۷۰۰ تا ۳۸۰۰ پیش از میلاد است.
وضعیت

در حال حاضر، محوطه کلیدی و عظیم تل چگا سفلی به شدت در معرض خطرات طبیعی و انسانی است. روستایی به همین نام از زمان تقسیمات اراضی در دهه ۱۳۴۰ بر روی ویرانه‌های باستانی تل چگا سفلی شکل گرفته‌است. جریان‌های فصلی و سیلاب‌های گاه و بیگاه آبکندها و دره‌هایی را پدیدآورده که گورستان باستانی تل‌چگا را به شدت تهدید می‌کند.
در سال ۹۹ برای ایجاد مسیری ۱۰۰ متری خیابانی که از وسط روستا می‌گذرد به عمق حدود ۴۰ سانتی‌متر به منظور جدول کشی کنده شده‌است. باتوجه به آنکه روستا در عرصهٔ تپه وجود دارد، می‌توان گفت محدوده بزرگی از عرصهٔ تپه باستانی از بین رفته‌است. دخل و تصرف‌های صورت گرفته در محوطه، ساخت خانه‌های روستایی، ایجاد کارخانه سنگ‌شکن، وجود منبع بتنی آب، قرارگیری محل شستشوی احشام، ساخت زمین فوتبال، تسطیح بخش میانی محوطه، گورستان اطفال، ایجاد دیوار، مرزبندی مالکان، تسطیح و شخم‌زنی، انباشت نخاله و زباله، ساخت‌وساز و رفت و آمد ماشین‌آلات از عوامل آسیب رسان به این محوطه تاریخی است.
بخش‌ها > گورستان

گورستان از نظر ساختمان و دوره متنوع است و تقریباً همه گورهای آن در یک جهت جغرافیایی و با ظرافت خاصی ساخته شده‌اند. دریافت‌های اولیه باستان‌شناسان نشان می‌دهد که سنت تدفین در تل چگاسفلی واقع در جنوب غربی ایران منحصر به فرد بوده و نظیر آن در هیچ مکان دیگری پیدا نشده‌است. پیرامون محوطه تل چگا ناحیه‌ای قرار دارد که ساکنان باستانی محوطه مردگان خود را در آنجا به خاک سپرده‌اند. مصالح بکار رفته در گورها متنوع است؛ گورهایی که با آجر ساخته شده‌اند و از نظر شکلی بسیار دقیق‌اند، گورهایی که از سنگ‌تراش‌خورده ساخته شده‌اند، گورهایی که با خشت خام ساخته شده‌اند، گورهایی که دارای دیواره‌های جانبی چینه‌ای هستند و در نهایت گورهایی که ساختار معمارانه ندارند و چاله‌ای هستند.
بخش‌ها > سنگ‌افراشته‌ها

در بخش جنوبیِ کارگاه، در لایهٔ سوم، تجمع سنگ‌افراشته‌ها قرار دارد. این سنگ‌ها عامدانه روی هم نهاده شده‌است. تمامی سنگ‌های افراشته به منظور اهدا به “سکوی هدایاً در این نقطه نهاده شده‌است. مطالعهٔ اولیه شواهدی دال برافراشته بودن تخته سنگ‌ها، پیش از نهاده شدن در جوار سکوی خشتی چینه‌ای دارد. سنگ افراشته‌ها در دو ردیف روی هم در این مستطیل چیده شده‌اند. سنگ افراشته‌های ردیف بالایی نسبت به ردیف پایین سالم‌تر هستند و در ردیف زیرین به دلیل فشار زیاد، اکثر سنگ‌ها شکسته شده‌است. بیشتر سنگ افراشته‌ها باتوجه به جنس ماسه سنگی آن‌ها، ورقه‌ورقه شده و شکسته‌اند. سنگ‌های ردیف پایین در جهت شرقی غربی چیده شده‌اند. طوری که در تمامی آن‌ها سر به طرف غرب و ته سنگ به طرف شرق است. بین سنگ‌ها ملاط گل وجود دارد. در هنگام کاوش به هر سنگ شماره‌ای جداگانه داده شد.
در مجموع ۷۳ سنگ افراشته سالم و شکسته، در ابعاد کوچک و بزرگ در کاووش‌ها به دست آمده‌است. ارتفاع بلندترین تخته سنگ ۸۱ سانتیمتر و کوتاه‌ترین ۵/ ۳۲ سانتیمتر است. بیشترین حجم سنگ‌های افراشته از جنس ماسه سنگ است و به دلیل خاصیت ماسه‌ای و تأثیرات هوازدگی و فشار حجم نهشته‌های لایه‌های بالایی، بیشتر آنها شکسته یا ورقه‌ورقه شده‌است. سنگ‌ها به شکل کله‌قندی هستند و به این شکل تراشیده شده‌اند. نقش‌ها عبارتند از: نقوش بز؛ چشم‌های بیضی و دایره‌ای شکل؛ علامت‌های مختلف که خطوطی عمود برهم هستند؛ دایره‌هایی که می‌تواند تداعی‌کننده چشمان انسانی این سنگ‌ها باشد و شمایلی از انسان. تاکنون در هیچ‌یک از محوطه‌های دورهٔ روستانشینی ایران سنگ‌های افراشته به نحوی که در چگاسفلی به دست آمده‌است، یافت نشده‌است.
نامزد ثبت جهانی

چگا سفلی یکی از محوطه‌های تاریخی نامزد ثبت جهانی است. منطقه تاریخی تل چگاه سفلی یکی از وسیع‌ترین و مهم‌ترین زیستگاه انسان پیش از تاریخی در دشت زهره به عنوان نقطه کانونی پروژه در نظر گرفته شده‌است.
دفتر یادداشت

| دفتر یادداشت | دفتر یادداشت |
| --- | --- |
ژانر: طنز، جنایی، معمایی
نویسنده: مسعود خاکباز
کارگردان: کیارش اسدی‌زاده
بازیگران: رضا عطاران حسن معجونی مینا ساداتی کاظم سیاحی سوگل خلیق زهرا داوودنژاد بیژن بنفشه‌خواه اردشیر رستمی الهام پاوه‌نژاد پاشا رستمی فریبا متخصص شمسی فضل‌الهی مریم سعادت ناهید مسلمی فرنوش نیک اندیس آزیتا حاجیان
آهنگساز: بهنام راد
کشور سازنده: ایران
زبان اصلی: فارسی
شمار قسمت‌ها: ۱۶
تولید: تولید
تهیه‌کننده: حسین اکبری
فیلم‌برداری: علی قاضی
تدوین‌گر: محمد نجاریان
پخش: پخش
شبکهٔ اصلی: فیلم‌نت
انتشار اولیه: ۲۶ آبان ۱۴۰۲ –  ۱۸ اسفند ۱۴۰۲
دفتر یادداشت مجموعهٔ نمایش خانگی ایرانی در ژانر طنز و جنایی محصول سال ۱۴۰۲ به کارگردانی کیارش اسدی‌زاده و تهیه‌کنندگی حسین اکبری است. دفتر یادداشت اولین تجربهٔ بازیگری رضا عطاران در سریال نمایش خانگی پس از ۱۰ سال است. نخستین قسمت از این سریال، جمعه ۲۶ آبان ۱۴۰۲ در بستر فیلم‌نت پخش شد. رضا عطاران، حسن معجونی، مینا ساداتی، کاظم سیاحی، سوگل خلیق، زهرا داوودنژاد، بیژن بنفشه‌خواه، داریوش کاردان و آزیتا حاجیان از جمله بازیگران این مجموعه هستند.
خلاصهٔ داستان

ایرج و حمید، رفقای قدیمی از دوران کودکی سرشان برای پیگیری پرونده‌های جنایی درد می‌کند، پای آن‌ها ناخواسته به پروندهٔ قتل‌ سیمین باز می‌شود، پرونده‌ای که ورود آن‌ها آبستن حوادث خطرناک‌تری می‌شود.
بازیگران

| بازیگر | نقش | توضیحات |
| --- | --- | --- |
| رضا عطاران | ایرج مجد | برادر سیمین، همسر روح‌انگیز، پدر نازنین و علی |
| حسن معجونی | حمید مژده | دوست ایرج، همسر سیمین |
| مینا ساداتی | منیر صالحی | مدیر ساختمان و آسایشگاه، همسر بیژن |
| کاظم سیاحی | غراب | کارآگاه، همسر نازنین، دوست سیمین |
| سوگل خلیق | نازنین مجد | دختر ایرج و روح‌انگیز، خواهر علی، نامزد سابق امیر، همسر غراب |
| زهرا داوودنژاد | روح‌انگیز | همسر ایرج، مادر نازنین و علی |
| بیژن بنفشه‌خواه | ناصر | اولین لابی‌من، برادر ناتنی امیر |
| اردشیر رستمی | تیام | ساکن ساختمان، فرزندخواندهٔ شعله |
| الهام پاوه‌نژاد | شراره | ساکن ساختمان، همسر دوم فرهاد |
| پاشا رستمی | امیر | ساکن ساختمان، برادر ناتنی ناصر، نامزد سابق نازنین |
| فریبا متخصص | شعله لاکی | مادرخواندهٔ حمید و تیام، زن بابای غراب |
| مریم سعادت | مهین | مدیر قمارخانه |
| شمسی فضل‌الهی | خانم امانی | همسر اول فرهاد، مادر منیر |
ناهید مسلمی: مادربزرگ امیر
| داریوش کاردان | بیژن نجفی/شمس لاکی | همسر منیر، برادر شعله |
| آزیتا حاجیان | سیمین مجد | خواهر ایرج، همسر حمید |
| طوفان مهردادیان | صاحبکار شعله | صاحب کاباره |
| فاطمه نیشابوری | خانم خلیلی | خاله ناصر، ساکن ساختمان |
| فرنوش نیک اندیش | شهین دَربند | خدمتکار آسایشگاه، دوست صمیمی منیر |
حواشی پوستر

در ۹ تیر ۱۴۰۲ پس از انتشار اعلان و پیش‌نمایش تبلیغاتی مجموعه دفتر یادداشت بسیاری از مخاطبان متوجه شباهت آن به سکانس مشهوری از فیلم مالنا با بازی مونیکا بلوچی شدند. در این سکانس مشهور وقتی مالنا در محیطی عمومی سیگاری به سمت دهان خود می‌برد، ناگهان دستان چندین مرد با کبریت و فندک روشن به سوی او دراز می‌شود. به نظر می‌رسد پوستر و تیزر سریال دفتر یادداشت از این سکانس مشهور الهام گرفته شده‌است.[نیازمند منبع بهتر]
انتشار این تصاویر از سریال دفتر یادداشت بار دیگر صدای اعتراض کسانی که  منتقد تولیدات شبکه نمایش خانگی بوده و آن را مروج بی‌بندوباری می‌دانند بلند کرد و بسیاری کاربران شبکه‌های اجتماعی اشاره این سریال به فیلم مالنا که به محتوا و صحنه‌های اروتیکش مشهور است را مناسب ندانسته و واکنش تندی به آن نشان دادند.[عدم مطابقت با منبع]
موسیقی

لایت موتیف قاتل، ملودی یکشنبهٔ غم‌انگیز (به انگلیسی: Gloomy Sunday) است. بر اساس افسانه‌ای محلی؛ بسیاری از مردم پس از گوش دادن به این آهنگ اقدام به خودکشی کرده‌اند. در سریال، قاتل این آهنگ را با پیانو مینوازد و قتل های خود را به‌صورت خودکشی صحنه‌سازی می‌کند که با افسانه یکشنبهٔ غم‌انگیز هماهنگی دارد.[نیازمند منبع]
پوستر تبلیغاتی قبل از انتشار
فریده مرادخانی

| فریده مرادخانی | فریده مرادخانی |
| --- | --- |
پیشه: فعال حقوق بشر
شناخته‌شده برای: بنیان‌گذاری «کمپین حمایت از زندانیان»
والدین: شیخ علی تهرانی (پدر) بدری سادات خامنه‌ای (مادر)
خویشاوندان: سید علی خامنه‌ای (دایی)
خانواده: خامنه‌ای
فریده مرادخانی فعال حقوق بشر اهل ایران و مؤسس و مدیر کمپین حمایت از زندانیان است. او یکی از فرزندان علی تهرانی، از روحانیون مخالف جمهوری اسلامی، و خواهرزاده سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، است.
او که کارزاری را در حمایت از زندانیان راه‌اندازی کرده بود در خرداد ۱۳۹۷ پس از سفر به سنندج و دیدار با خانواده رامین حسین پناهی، زندانی سیاسی کرد که به اتهام فعالیت علیه جمهوری اسلامی اعدام شد، بازداشت شد. ۲۳ دی ۱۴۰۰ نیز در مسیر بازگشت به خانه خود در تهران توسط وزارت اطلاعات ایران بازداشت شد. همچنین در بحبوحه خیزش ۱۴۰۱ ایران، روز چهارشنبه ۲ آذر دوباره بازداشت شد. او در آخرین ویدئویی که ضبط کرد، جامعه جهانی را به قطع ارتباط با حکومت ایران فرا خواند که بازتابی گسترده در رسانه‌های جهان داشت. او در ۱۸ آذر از سوی دادگاه ویژه روحانیت به سه سال حبس محکوم شد. وکالت مرادخانی به‌دلیل روحانی نبودن از سوی دادگاه پذیرفته نشد. وی از مخالفان نظام جمهوری اسلامی می‌باشد.
او ۲۲ مهر ۱۴۰۰ با حضور آنلاین در مراسم بزرگداشت هشتاد و سومین زادروز فرح پهلوی که از سوی حزب مشروطه ایران برگزار شد، شعری دربارهٔ او و ایران خواند. مرادخانی در آن جلسه با ابراز غم و اندوه در مورد شرایط فعلی ایران خطاب به فرح پهلوی گفته بود «تو خواهی آمد و نور را خواهی آورد برای شکستن ظلمت شب.» وی از مخالفان نظام جمهوری اسلامی می‌باشد.
وی در انتقاد از نحوه برخورد حکومت با معترضان بازداشت و در ۱۸ آذر ۱۴۰۱ از سوی دادگاه ویژه روحانیت به سه سال حبس محکوم شده است.
ابوسعید خدری

ابوسعیدخدری (به انگلیسی: Abu Sa`id al-Khudri)؛ زبان های دیگر (به عربی: أبو سعيد الخدري) یکی از جوانترین اصحاب رسول الله بوده است. وی که از بزرگان انصار است، ده سال پیش از هجرت در مدینه به دنیا آمد. «بنی خدره» طایفه ای از بنی عوف انصار بودند. پدر ابوسعید نیز از اصحاب پیامبر و مادرش انیسه بنت ابی حارثه، از قبیله بنی بخار بود. ابو سعید، در زمان جنگ احد ۱۳ ساله بوده است.
نبرد جربه

هرم جمجمه‌ها (برج الجماجم) در هومت سوک
نبرد جِربه (به ترکی: Cerbe، انگلیسی: Battle of Djerba) در ماه مه ۱۵۶۰ در نزدیکی جزیره جربه تونس رخ داد. نیروهای عثمانی تحت فرماندهی پیالی پاشا، ناوگان مشترک اتحاد مسیحی که متشکل از نیروهای اسپانیایی، ایالات پاپی، جمهوری جنوا، مالت و پادشاهی ناپل بود را متلاشی کردند. نیروهای متحد مسیحی، ۲۷ گالی و برخی شناورهای کوچکتر و همچنین جزیره مستحکم جربه را از دست دادند. این پیروزی شاید نقطه اوج قدرت امپراتوری عثمانی در دریای مدیترانه باشد.
تا حدود سال ۱۵۷۳، مدیترانه در لیست فلیپه دوم پادشاه اسپانیا در فهرست اولویت‌های وی قرار داشت. تحت هدایت او ناوگان گالی هابسبورگ به حدود ۱۰۰ کشتی و بیشتر در زمان جنگ افزایش یافت. اسپانیا در سال ۱۵۶۰ ناوگان بزرگی را علیه ترک‌ها اعزام کرد و هدف آن جزیره جربه در ساحل غربی طرابلس بود. ناوگان عثمانی با پیروزی چشمگیر، بیش از ۱۰هزار نفر از مهاجمان را کشت و بسیاری از شناورها را غرق کرد. با این حال، معمولاً پس از جنگ‌های مدیترانه‌ای، آنها پیروزی را دنبال نکردند. اسپانیا توانست ظرف دو سال بعد ناوگان خود را از نو بسازد و در سالهای ۶۴–۱۳۶۳ با نزدیک به ۱۰۰ کشتی حمله جدیدی را آماده کرد. علی‌رغم پیروزی امپراتوری عثمانی در جنگ، آنها قادر به حمله به مرکز ثقل ونیز نبودند.
ایران‌شناسی (مجله)

| 0 | 1 |
| --- | --- |
جلد مجله ایرانشناسی: جلد مجله ایرانشناسی
سردبیر: جلال متینی
دسته‌بندی: ایران‌شناسی
بسامد: فصل‌نامه
نخستین شماره: ۱۳۶۸
کشور: ایران ایالات متحده
زبان: فارسی و انگلیسی
ایران‌شناسی نشریه‌ای است که به‌صورت فصل‌نامه با مدیریت جلال متینی به زبان فارسی و انگلیسی در ایالات متحده منتشر می‌شود.
نشریه ایران‌شناسی نشریه‌ای ویژهٔ شناخت تاریخ و تمدن و فرهنگ ایران و زبان و ادبیات فارسی است. هر شمارهٔ مجله شامل بخش‌هایی با عنوان‌های مقاله‌ها، برگزیده‌ها، نقد و بررسی کتاب، گلگشت در انتشارات فارسی، خبرهای ایران‌شناسی و نامه‌ها و اظهارنظرهاست. در فهرست هیئت مشاوران مجله نام پیتر چلکوسکی، جلال خالقی مطلق، راجر سیوری، ذبیح‌الله صفا، محمدجعفر محجوب، حشمت مؤید و احسان یارشاطر آمده‌است.
زمانی که احسان یارشاطر هیئت مشاوره را ترک نمود، کمی بعدتر محمدجعفر محجوب جدیدترین عضو این هیئت گشت.
نکته قابل توجه مجله ایرانشناسی، این بوده که جلال متینی، ویراستار آن، به مخاطبان اطمینان خاطر می‌داد که مقالات مجله از هرگونه خطای تایپی و خطای منبع‌دهی، مصون است. او همواره با مشاوران و اعضای غیردائم مجله مشورت می‌کرد و به آنها در مورد لزوم شایستگی مقالات و جلوگیری از هرگونه جهت‌دهی سلیقه‌ای نویسنده، تأیید می‌ورزید.
انتشار فصل‌نامهٔ ایران‌شناسی از سال ۱۳۶۸ آغاز شد و جایگزین فصل‌نامهٔ ایران‌نامه شد که پیش از آن با مدیریت  جلال متینی منتشر می‌شد. مجلهٔ ایران‌شناسی تا نیمهٔ سال سیزدهم (تابستان ۱۳۸۰) با استفاده از کمک مالی بنیاد کیان منتشر می‌شد. از آن پس بدون تغییر در شکل و محتوا با درج عبارت «دورهٔ جدید» انتشار یافته‌است.
در برخی مناسبت‌های خاص، مجلۀ ایرانشناسی آثارش را به یادبود یکی از پژوهشگران یا هنرمندان اختصاص می‌داد:
تابستان 1991، ویژه پرویز ناتل خانلری (1913-1990)
دو شماره، بهار 1991 و پائیز 1999، ویژه ذبیح‌الله صفا (1911-1999)
دو شماره، پائیز 1992 و زمستان 1992، ویژه نظامی گنجوی
زمستان 1995، ویژه مهرداد بهار (1929-1994)
تابستان 2004، ویژه ریچارد فرای.
بخش انگلیسی

مجله ایران شناسی دارای بخش انگلیسی نیز بود که در آن ترجمه چکیده مقالات فارسی و گاه مقالات انگلیسی درج می شد. پاول اسپراکمن ویراستاری بخش انگلیسی  را به عهده داشت.
کارمه الیاس

| کارمه الیاس | کارمه الیاس |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۴ ژانویهٔ ۱۹۵۱ ‏(۷۴ سال) بارسلون
ملیت: اسپانیا
سال‌های فعالیت: ۱۹۷۵–اکنون
کارمه الیاس (اسپانیایی: Carme Elías‎؛ زادهٔ ۱۴ ژانویهٔ ۱۹۵۱) بازیگر اهل اسپانیا است. وی از سال ۱۹۷۵ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است، می‌توان به کامینو، گل اسرار من، آنکه برایت خواهد خواند، در ستایش زنان مسن و می‌خواهمت' اشاره کرد.
مانوئلا به‌یس

| مانوئلا به‌یس | مانوئلا به‌یس |
| --- | --- |
 :  
نام اصلی: مانوئلا به‌یس کاساریخو
تولد: ۱۶ ژانویهٔ ۱۹۸۷ ‏(۳۸ سال)  مادرید
مانوئلا به‌یس کاساریخو (به اسپانیایی: Manuela Vellés Casariego) زادهٔ ۱۶ ژانویهٔ ۱۹۸۷) بازیگر اهل اسپانیا است.
از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته‌است، می‌توان به آنای آشفته و کامینو اشاره نمود.
نرئا کاماچو

| نرئا کاماچو | نرئا کاماچو |
| --- | --- |
کاماچو در سال ۲۰۱۷: کاماچو در سال ۲۰۱۷
زادهٔ: ۱۵ مهٔ ۱۹۹۶ ‏(۲۸ سال) استان آلمریا، اسپانیا
ملیت:  اسپانیایی
پیشه: بازیگر
سال‌های فعالیت: ۲۰۰۸–اکنون
نِـرِئا کاماچو (اسپانیایی: Nerea Camacho‎؛ ‏ ۱۵ مهٔ ۱۹۹۶) بازیگر اهل اسپانیا است. وی از سال ۲۰۰۸ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است، می‌توان به کامینو، چندی بعد، سه قدم بالاتر از بهشت و می‌خواهمت اشاره کرد.
توشی‌هیکو ایزوتسو

توشی‌هیکو ایزوتسو (به انگلیسی: Toshihiko Izutsu)؛ (به ژاپنی: 井筒俊彦)؛ زادهٔ ۴ مهٔ ۱۹۱۴ در توکیو - درگذشتهٔ ۷ ژانویهٔ ۱۹۹۳ در کاماکورا، زبان‌شناس، قرآن‌پژوه، اسلام‌شناس و فیلسوف ژاپنی بود. وی پژوهش‌ها و نوشته‌های بسیاری در فلسفه تطبیقی و بررسی تطبیقی ادیان از خود به یادگار گذاشت.
زندگی

| توشی‌هیکو ایزوتسو | توشی‌هیکو ایزوتسو |
| --- | --- |
زادهٔ: ۴ مهٔ ۱۹۱۴ توکیو، ژاپن
درگذشت: ۷ ژانویهٔ ۱۹۹۳ (۷۸ سال) کاماکورا، ژاپن
حیطه: فلسفه اسلامی
 تأثیرگرفته از مهدی محقق :  تأثیرگرفته از مهدی محقق 
 :  
ایزوتسو در خانواده‌ای ثروتمند چشم به جهان گشود. پدر او بازرگانی سختگیر و پیرو آیین بودایی ذِن بود. پدر ایزوتسو او را از سن کم وادار به ریاضت‌کشی مطابق آیین ذن می‌کرد. این ریاضت‌کشی باعث شد که ایزوتسو برای فرار از آیین بودایی به بررسی زبان‌های کهن بپردازد و پس از آن با شناخت از ادیان و فلسفه‌های دیگر، دید تازه‌ای به آیین بودایی پیدا کند. توشی‌هیکو ایزوتسو، سی و پنج زبان را فرا گرفت و دست کم به هفده زبان (از جمله عربی، عبری، فارسی، سانسکریت، پالی، روسی، لاتین، یونانی و چینی) تسلّط داشت.
توشی‌هیکو ایزوتسو تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته اقتصاد آغاز کرد اما علاقه او به زبان و ادبیات باعث شد او دکتری زبان‌شناسی بگیرد. پس از تکمیل تحصیلات دانشگاهی در ژاپن، مدتی در دانشگاه کیئو در توکیو به تدریس مشغول شد. وی نخست به تدریس متون فلسفه یونان باستان و لاتین و مدتی نیز به تدریس مباحث علم زبان‌شناسی و معنی‌شناسی مشغول بود.
آشنایی با اسلام

ایزوتسو در اوایل بیست سالگی به زبان عربی علاقمند می‌شود. او نزد عالِم مسلمانی تاتاری به نام عبدالرّشید ابراهیم به فراگیری زبان عربی و مطالعات اسلامی سنتی پرداخت. پس از دو سال شاگردی، معرّفی عبدالرشید، ایزوتسو را به «موسی جار اللّه» دیگر عالِم مسلمان برجسته تاتار معرفی کرد تا بر دانش اسلامی و زبان عربی خود بیافزاید. جار اللّه، به زبان‌های دیگری چون عربی، فارسی، روسی و ترکی تسلّط داشت. جار الله به عراق و ایران سفر کرده و با شیعیان و نیز برخی مجتهدان شیعه آن زمان رابطه داشت. کتاب «الوشيعة في نقد عقائد الشيعة» جار اللّه در نقد تشیع نگاشته شده‌است.
علاقهٔ فراوان ایزوتسو به قرآن باعث شد که او برای نخستین بار قرآن را مستقیما از عربی به زبان ژاپنی برگردان کند. این نوشته در سه مجلد و بین سال‌های ۱۹۵۱ (میلادی) تا ۱۹۵۸ (میلادی) تکمیل شد. دیگر برگردان‌های گذشته، از روی زبان‌های چینی یا اروپایی بودند.
ایزوتسو در ۲۶سالگی کتابی به زبان ژاپنی با نام تاریخ اندیشهٔ عربی و در ۳۴ سالگی، کتابی دیگر دربارهٔ فلسفه و عرفان، با تأکید بر فلسفهٔ نوافلاطونی و عرفان یونانی نوشت. در همین دوران کتابی دربارهٔ پیامبر اسلام به زبان ژاپنی و نخستین کتاب خود را به زبان انگلیسی به نام زبان وسرش نوشت.  ایزوتسو در سال ۱۹۶۱ (میلادی) به دعوت ویلفرد کنتول اسمیت، رئیس مؤسسهٔ مطالعات اسلامی دانشگاه مک گیل، به کانادا رفت و به تدریس متون مهم اسلامی همچون نجات ابن‌سینا در فلسفه و الاقتصاد فی الاعتقاد غزالی در کلام و فصوص‌الحکم ابن عربی در عرفان پرداخت. او در سال‌های ۱۹۶۶ (میلادی) و ۱۹۶۷ (میلادی) در ژاپن اثری بین‌الادیانی تألیف کرد تحت عنوان یک مطالعهٔ مقارنه‌ای درخصوص مفاهیم فلسفی در تصوف و تائوئیسم به نام «ابن عربی و لائوتزو-چوانگ تزو»، که توسط مؤسسهٔ مطالعات فرهنگی و زبان‌شناسی دانشگاه کیو و تحت سرپرستی نوبوئیرو ماتسوموتو به‌چاپ رساند.
درگذشت

او در ۷ ژانویه ۱۹۹۳ در شهر کاماکورای ژاپن درگذشت. در این روز او در خانه‌اش به زمین می‌خورد. اما با این پندار که اتفاق مهمی نیست به همسرش می‌گوید «می‌روم کمی بخوابم». اما دچار خونریزی مغزی می‌شود و هیچ‌گاه از خواب برنمی‌خیزد.
نوشته‌ها > در اسلام‌شناسی و عرفان

خدا و انسان در قرآن، توکیو ۱۹۴۲ (قسمتی از این کتاب به وسیله احمد آرام تحت عنوان ارتباط غیرزبانی میان خدا و انسان برگردان و همراه با جمله‌شناسی قرآن از مهدی بازرگان به وسیله انتشارات بعثت در سال ۱۳۵۶ چاپ شده‌است)
مفهوم ایمان در کلام اسلامی، توکیو ۱۹۶۵
مفاهیم اخلاقی در قرآن، مونترآل ۱۹۶۶ این کتاب به وسیله آقای فریدون بدره‌ای برگردان شده و گویا به زودی منتشر می‌شود
مقایسه مفاهیم فلسفی تصوف و تاویسم، دو جلد توکیو ۱۹۶۶ و ۱۹۶۷
مفهوم و حقیقت وجود، توکیو ۱۹۷۱
نوشته‌ها > در فلسفه اسلامی ایرانی

اساس فلسفه حاجی ملا هادی سبزواری مقدمه پژوهشی و تحلیلی پیوست شرح منظومه حکمت با همکاری مهدی محقق، تهران ۱۳۴۸
برگردان کامل امور عامه و جوهر و عرض شرح منظومه حکمت سبزواری به انگلیسی با همکاری مهدی محقق، نیویورک ۱۹۷۶
تصحیح قبسات میرداماد با همکاری مهدی محقق، موسوی بهبهانی، و ابراهیم دیباجی
تصحیح شرح منظومه حکمت به انضمام فرهنگ تفصیلی اصطلاحات فلسفی با همکاری مهدی محقق، تهران ۱۳۴۸
منطق و مباحث الفاظ، مجموعه متون و مقالات، با همکاری مهدی محقق، تهران ۱۳۵۳
نور و ظلمت در گلشن راز شبستری، پنسیلوانیا ۱۹۷۱
تصوف و مسئله تشکیک در زبان در اندیشه‌های عین‌القضات همدانی، پاریس ۱۹۷۰
مسئله خلق جدید در عین القضاه، بوستون ۱۹۷۳، خلاصه‌ای از این مقاله به وسیله بهرام جمال پور برگردان و در همائی نامه و مجموعه مقالات تقدیم شده به استاد جلال‌الدین همایی، زیر نظر مهدی محقق در سال ۱۳۵۶ چاپ شده‌است.
ماهیت و کلی طبیعی در فلسفه اسلامی ایرانی، قاهره ۱۹۷۳
ماهیت لا بشرط در فلسفه اسلامی ایرانی، تهران ۱۹۷۳ این مقاله در مجموعه «منطق و مباحث الفاظ» به اهتمام مهدی محقق و توشی‌هیکو ایزوتسو (سلسله دانش ایرانی شماره ۸) چاپ شده‌است.
اساس اندیشه‌های متافیزیکی در فلسفه اسلامی ایرانی، تهران ۱۹۷۱
او همچنین مقالات «ابن عربی» و «اشراقیه» را در دائرةالمعارف دین به سرپرستی میرچا الیاده تألیف کرد.
مستند شرقی

مستند شرقی در مورد شخصیت این فرد ساخته شده‌است. این فیلم، یگانه مستندی است که تا کنون در هر زبانی دربارهٔ ایزوتسو ساخته شده‌است. در این مستند افرادی چون سید حسین نصر، هرمان لندولت، مهدی محقق، توشیو کورودا، آکیرا ماتسوموتو، راهب بزرگ کوسی موری موتو، پیر لوری، ویسنوسکی، خوان خوزه لوپز، داریوش شایگان و … به اظهارنظر در مورد شخصیت ایزوتسو پرداخته‌اند.
مهران سماک

| مهران سماک | مهران سماک |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۳۷۴
درگذشت: ۸ آذر ۱۴۰۱ (۲۷ سال) بندر انزلی، ایران
علت مرگ: اصابت گلولهٔ مستقیم به سر توسط مأموران جمهوری اسلامی ایران
آرامگاه: گلزار شهدا بندر انزلی
مهران سماک (۱۳۷۴ – ۸ آذر ۱۴۰۱) شهروند ایرانی ساکن بندر انزلی بود که در شامگاه ۸ آذر ۱۴۰۱، در حال خوشحالی برای باخت تیم ایران در جام جهانی فوتبال ۲۰۲۲ در میانهٔ خیزش سراسری، در بندر انزلی با شلیک مستقیم نیروهای وابسته به نظام جمهوری اسلامی ایران کشته شد. سماک در کودکی هم‌بازی بازیکن فوتبال، سعید عزت‌اللهی، بوده است.
کشته‌شدن

مهران سماک به همراه نامزدش، شامگاه ۸ آذر ۱۴۰۱ سوار بر خودرو شخصی خود در محله چراغ‌برق بندر انزلی بود که در شب حذف ایران از مسابقات جام جهانی فوتبال ۲۰۲۲ مورد هدف شلیک مأموران امنیتی قرار گرفت و پس از رساندن وی به بیمارستان، جان خود را از دست داد. مهران سماک در آخرین استوری صفحهٔ شخصی خود در اینستاگرام از مردم خواسته بود کنار هم باشند و فقط بر اعتراض‌های خیابانی و اعتصابات تمرکز کنند.
کشته‌شدن > خاکسپاری

مراسم خاکسپاری مهران سماک چهارشنبه ۹ آذر ۱۴۰۱ با حضور شماری از مردم در «گلزار شهدا» بندر انزلی برگزار شد. حاضران شعارهایی علیه جمهوری اسلامی از جمله «هیز تویی، هرزه تویی، زن آزاده منم»، «امسال سال خونه، سیدعلی سرنگونه» و «می‌جنگیم، می‌میریم، ایران رو پس می‌گیریم» سر دادند.
کشته‌شدن > پرونده قتل

رسانه‌های نزدیک به نیروهای امنیتی از جمله خبرگزاری تسنیم، تلاش کردند که قتل مهران سماک را به گردن مخالفان حکومت بیندازند و فرمانده نیروی انتظامی این شهر هم از «بازداشت مظنونان» خبر داد. پس از اینکه دادستان رشت کشته شدن سماک بر اثر اصابت گلوله ساچمه‌ای را تأیید کرد، جعفر جوانمردی، فرمانده انتظامی بندر انزلی، بازداشت شد. اتهام او «عدم رعایت قانون نحوه به‌کارگیری سلاح منجر به قتل عمد» عنوان شده است. جوانمردی بعداً از فرماندهی نیروی انتظامی بندر انزلی برکنار شد و از آنجایی که او در زمان انجام وقوع جرم شغل نظامی داشت پرونده به دادگاه نظامی ارجاع داده شد. به گفته وکیل خانواده مهران سماک، دادگاه نظامی برای جوانمردی حکم قتل عمد صادر کرده است. با اعتراض وکلای متهم به رای صادره، پرونده به دیوان عالی کشور رفته است. وی به «شبکه شرق» گفته است که فرمانده سابق پلیس انزلی بار دیگر در دادگاه نظامی به قصاص محکوم شد.
واکنش‌ها

سعید عزت‌اللهی بازیکن تیم ملی فوتبال ایران که با سماک در دوران کودکی هم تیمی بوده، در اینستاگرام ابراز همدردی کرد.
باشگاه فوتبال سپیدرود رشت در یک پیام اینستاگرامی در واکنش به کشته شدن سماک به باشگاه ملوان بندرانزلی پیامی نوشت به این معنا: «برادر برادر ماست. ما با شما هم‌دردیم.»
در اسارت

| در اسارت | در اسارت |
| --- | --- |
کارگردان: داوود اسماعیلی حسین کامران
تهیه‌کننده: عبدالرضا ساعتچی فرد
نویسنده: محمود قنبری
بازیگران: داوود اسماعیلی سمیه سالار اصغر زمانی ارجمند حسین کامران
فیلم‌بردار: علی باقری
تدوین‌گر: محمود قنبری
شرکت تولید: سازمان سینمایی فجر
توزیع‌کننده: سازمان سینمایی فجر
تاریخ‌های انتشار: ۲۵ اردیبهشت ۱۳۶۴
مدت زمان: ۸۴ دقیقه
کشور: ایران
زبان: فارسی
در اسارت فیلمی به کارگردانی داوود اسماعیلی، علیرضا برخورداری، حسین کامران، مجید ساعتچی فرد و نویسندگی محمود قنبری محصول سال ۱۳۶۳ است.
بازیگران

داوود اسماعیلی
سمیه سالار
اصغر زمانی
ارجمند
حسین کامران
مجید خلفی
عبدالرضا ساعتچی فرد
علیرضا برخورداری
علی حسین انصاری
حسن صحّه
رحمان مرادی
مهری میرزایی
امیر زمانی
فهرست وزیران اعظم امپراتوری عثمانی

| وزیر اعظم امپراتوری عثمانی | وزیر اعظم امپراتوری عثمانی |
| --- | --- |
نشان وزیر اعظم عثمانی: نشان وزیر اعظم عثمانی
احمد توفیق پاشا: احمد توفیق پاشا
لقب: عالی‌جناب
اقامت‌گاه: باب عالی
گمارنده: سلطان
بنیادگذاری: ۱۳۲۸
نخستین متصدی: علاالدین پاشا
آخرین متصدی: احمد توفیق پاشا
برافتاده: ۱ نوامبر ۱۹۲۲
جانشینی: نخست‌وزیر ترکیه
وزیر اعظم امپراتوری عثمانی (ترکی استانبولی: Vezir-i Azam یا Sadr-ı Azam (Sadrazam); زبان ترکی عثمانی: صدر اعظم یا وزیر اعظم) در واقع همان نخست‌وزیر است که دارای اختیارات تام بوده که توسط خود سلطان انتخاب و عزل می‌شده‌است.