stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
فهرست مسافران ایرانی جنوبگان
عبدالله امیدوار اولین مسافر ایرانی قاره جنوبگان در سال ۱۳۴۵

عیسی و عبداله امیدوار برادران جهانگرد ایرانی، اولین ایرانیانی هستند که به شکل تخصصی و حرفه‌ای، سفری تحقیقاتی را به مدت ده‌سال طی سال‌های ۱۳۳۳ تا ۱۳۴۳ به اقصی نقاط جهان ترتیب دادند.
به گفته عیسی امیدوار «سفر قطب جنوب در سال ۱۳۴۵ شمسی، زمانی که هر دو برادر در شیلی بودند، از بندر وال پارائیزو که نیروی دریایی شیلی نیز در آنجا مستقر می‌باشد، برای عبداله امیدوار میسر شده‌است. این بندر در فاصله حدود ۱۲۰ کیلومتری پایتخت شیلی (شهر سانتیاگو) قرار دارد.
عبداله امیدوار مدت دو ماه را در قطب جنوب به سر برد و در آن زمان به عنوان اولین مسافر آسیایی قطب جنوب، نام برده شد. محدودیت‌های موجود برای دسترسی به قطب جنوب باعث شد که برادران امیدوار قادر به سفر هوایی نباشند. کشور شیلی از کشورهایی است که در قطب جنوب دارای پایگاه تحقیقاتی است. مسئولین دولتی کشور شیلی پذیرفتند که با برادران امیدوار برای انجام این سفر همکاری نمایند. البته به دلیل هزینه‌های زیاد، فقط با اعزام یکی از برادران امیدوار موافقت شد و به این ترتیب عبداله امیدوار به وسیله ناوگان دریایی شیلی همراه با یک گروه علمی به قطب جنوب راه یافت.
در زمان این سفر (دهه ۴۰ شمسی) کسی موفق نشده بود که از هر دو قطب شمال و جنوب بازدید نمایند. عبداله امیدوار، حدود شش ماه در قطب شمال اقامت نموده و در مورد زندگی اسکیموها تحقیق نموده‌اند؛ بنابراین عبداله امیدوار اولین فردی است که هر دو قطب شمال و جنوب را دیده‌است و علی‌رغم گذشت بیش از ۴۰ سال از سفر او به هر دو قطب، شاید تا کنون نیز در این زمینه رکورددار باشد.»
با توجه به سفر عبداله امیدوار در سال ۱۳۴۵ به قطب جنوب، می‌توان گفت که عبداله امیدوار اولین مسافر آسیایی قطب جنوب است.
برادران امیدوار با اهدای برخی از عکس‌ها و یادگاری‌های سفر، در سال ۱۳۸۲موزه ای در مجموعه سعدآباد ترتیب داده‌اند و کتاب سفرنامه آنان نیز به چاپ پنجم رسیده‌است.
سایر مسافران ایرانی قطب جنوب

نفر اول ۱۳۴۵ عبدالله امیدوار، اولین مسافر آسیایی قطب جنوب، اولین مسافری که هم قاره جنوبگان و هم قطب شمال را بازدید کرده‌است. پس از ۳۲ سال، در دی ماه ۱۳۷۷ خورشیدی، در پی سفر یک گروه تحقیقاتی هندی‌تبار و همراهی یک کارشناس ایرانی، پای محمد رضا شکری به قاره جنوبگان (قطب جنوب) رسید و پرچم ایران بر فراز قاره سفید به اهتزاز درآمد. این سفر ۹۹ روزه، برپایه تحقیقات و بررسی‌های علمی استوار بود و اعزام کارشناس ایرانی با هماهنگی مرکز ملی اقیانوس‌شناسی صورت گرفته بود.
پس از او، طی سفرهای کوتاه‌تر، سید مانی میرصادقی، با تکیه بر تجربه فیلمسازی خود، مجموعه مستندی از قطب جنوب تهیه کرد. همچنین حمید جدیری خداشناس و بابک امین تفرشی برای رصد کسوف در سال ۱۳۸۲ به جنوبگان سفر کردند. در دی‌ماه سال ۱۳۸۶ نیز این روند با سفر اولین زن ایرانی، شکل جدیدی به خود گرفته و نام آیرین شیوایی از فعالان عرصه نجوم نیز به فهرست مسافران ایرانی قطب جنوب اضافه شد.
همچنین طاهره جوهرچی به قصد گردشگری در بهمن ماه ۱۳۸۷ موفق به حضور در قطب جنوب شده‌است. در سال ۱۳۹۴ و در بهمن ماه دکتر حمید خسروجردی از فعالان جهانگردی نیز به صورت گردشگری به عنوان هشتمین ایرانی پا به جنوبگان گذاشت و خانم دکتر مریم نوایی در اسفند همان سال در قالب گردشگری نفر نهم ایرانیان وارد شده به جنوبگان بودند. سوگل خلخالیان در سال ۱۳۹۵ به جنوبگان سفر کرد. او می گوید ایران دسترسی مستقیم به قطب جنوب دارد. دکتر حامد پورخرسندی صوفیانی، دانشمند (زمین شناس و شهابسنگ شناس) ایرانی دانشگاه بروکسل که ژانویه و فوریه ۲۰۲۰ را در پلاتو (فلات) جنوبگان در منطقه یخی نانسن گذراند. دکتر سحر دهنوی دانشمند ایرانی دانشگاه هانوفر آلمان، در تحقیقات مشترک دانشگاه سانتیاگو شیلی و دانشگاه هانوفر آلمان، فوریه و مارچ ۲۰۲۰ را در جزایر پنینسولا جنوبگان گذراند.
تاریخچه زمانی مسافران ایرانی قطب جنوب

عبدالله امیدوار سال ۱۳۴۵ اولین مسافر آسیایی قطب جنوب، اولین مسافری که هم قطب جنوب و هم قطب شمال را بازدید کرده‌است.
محمد رضا شکری سال ۱۳۷۷ سفر تحقیقاتی
سید مانی میرصادقی سال ۱۳۷۷ مستندساز
حمید جدیری خداشناس سال ۱۳۸۲ سفر مشترک برای رصد کسوف
بابک امین تفرشی سال ۱۳۸۲ سفر مشترک برای رصد کسوف
آیرین شیوایی سال ۱۳۸۶ اولین مسافر زن ایرانی جنوبگان به عنوان دانش‌آموز گردشگر
طاهره جوهرچی سال ۱۳۸۷ دومین مسافر زن ایرانی قطب جنوب، اولین مسافر ایرانی گردشگر قطب جنوب، اولین مسافر زن ایرانی گردشگر قطب جنوب
حمید خسروجردی سال ۱۳۹۴ دومین مسافر ایرانی گردشگر قطب جنوب، اولین مسافر مرد ایرانی گردشگر قطب جنوب
مریم نوایی سال ۱۳۹۴
سوگل خلخالیان سال ۱۳۹۵ سفر تفریحی
میرعلیرضا مهنا سال ۱۳۹۶ اولین کوهنورد ایرانی در قطب جنوب
دکتر حامد پورخرسندی صوفیانی، زمین‌شناس و شهابسنگ‌شناس دانشگاه بروکسل، سال ۱۳۹۸ سفر تحقیقاتی در ناحیه فلات (پلاتو) جنوبگان شرقی در منطقه نانسن به مدت دو ماه
دکتر سحر دهنوی سال ۱۳۹۸، دومین محقق زن ایرانی در قطب جنوب، مدت اقامت دو ماه
دکتر حامد پورخرسندی صوفیانی، زمین‌شناس و شهابسنگ‌شناس و عضو  هیئت علمی موسسه تحقیقاتی ملی فرانسه برای توسعه پایدار، سال ۱۴۰۳ سفر تحقیقاتی در کوهستان سور روندان و کوهستان بلژیکا در جنوبگان شرقی به مدت دو ماه
سپهر روزی‌طلب

| اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی |
| --- | --- | --- | --- |
نام کامل:  سپهر روزی‌طلب
زادروز:  ۲۰ آبان ۱۳۷۲ ‏(۳۱ سال)
زادگاه:  شهر ری، تهران، ایران
قد:  ۱٫۸۳ متر (۶ فوت ۰ اینچ)
پست:  هافبک دفاعی مدافع
اطلاعات باشگاهی: اطلاعات باشگاهی
باشگاه کنونی:  شمس آذر قزوین
شمارهٔ پیراهن:  ۷۲
باشگاه‌های جوانان: باشگاه‌های جوانان
۲۰۱۳–۲۰۱۴:  نفت نوین
باشگاه‌های حرفه‌ای*: باشگاه‌های حرفه‌ای*
| سال‌ها |  باشگاه‌ها |  بازی† |  (گل)† |
| ۲۰۱۴–۲۰۱۶ |  آلومینیوم هرمزگان |  ۱۰ |  (۰) |
| ۲۰۱۶ |  پدیده |  ۱ |  (۰) |
| ۲۰۱۶–۲۰۱۷ |  پارس جنوبی |  ۱ |  (۰) |
| ۲۰۱۷–۲۰۱۸ |  راه‌آهن |  ۲۱ |  (۰) |
| ۲۰۱۸–۲۰۱۹ |  خوشه طلایی |  ۶ |  (۲) |
| ۲۰۱۹–۲۰۲۳ |  هوادار |  ۸۵ |  (۳) |
| ۲۰۲۳-۲۰۲۴ |  شهر راز |  ۷ |  (۰) |
| ۲۰۲۴ |  مس کرمان |  ۱۸ |  (۰) |
| ۲۰۲۴_ |  شمس آذر قزوین |  ۵ |  (۰) |
 تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است. :  تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است. 
سپهر روزی‌طلب (زادهٔ ۲۰ آبان ۱۳۷۲) بازیکن فوتبال ایرانی است که در پست هافبک دفاعی برای باشگاه فوتبال شمس‌آذر در لیگ برتر خلیج فارس بازی می‌کند.
از باشگاه‌هایی که وی در آنها بازی کرده‌است می‌توان به آلومینیوم هرمزگان، پدیده، پارس جنوبی، راه‌آهن، خوشه طلایی و هوادار، شهر راز ، مس کرمان و شمس آذر قزوین اشاره کرد.
گرترود ادرل

گرترود ادرل (به انگلیسی: Gertrude Ederle) (زادهٔ ۲۳ اکتبر ۱۹۰۵ – درگذشتهٔ ۳۰ نوامبر ۲۰۰۳) شناگر اهل ایالات متحده آمریکا بود.
او اولین زن تاریخ بود که موفق شد درسال 1926مسیر ۳۳ کیلومتری کانال مانش که او این مسیر را در 14 ساعت و 34 دقیقه طی کرد که رکورد زمان مردان را نیز شکست. ادرل الهام بخش زنان و مردان زیادی شد تا تسلیم شرایط بغرنج زمان خویش نباشند.
فیلم
فیلم زن جوان و دریا در سال ۲۰۲۴ به کارگردانی یوآخیم رونینگ درباره زندگی گرترود ساخته شد و دیزی ریدلی در نقش گرترود ادرل در این فیلم ایفای نقش کرد.
این فیلم به خوبی روایتگر زندگی گرترود بود و جامعه آن زمان آمریکا و حساسیت هایشان نسبت به موفقیت های ورزشی زنان را به مخاطب انتقال داد
فیلم زن جوان و دریا در کنار نقدهای مثبت توانست جوایزی هم دریافت کند.
کاوه عزیزپور

| کاوه عزیزپور | کاوه عزیزپور |
| --- | --- |
درگذشت: ۲۷ اردیبهشت ۱۳۸۷
کاوه عزیزپور یکی از زندانیان سیاسی کرد در ایران بود که ۲۷ اردیبهشت ۱۳۸۷ در سن۲۵ سالگی در زندان مهاباد درگذشت. وی دو سال قبل به اتهام عضویت در یکی از احزاب کرد مخالف دولت ایران محاکمه و به ۳ سال حبس محکوم گردید.
به گزارش روزنامه کارگزاران مقامات قضائی ایران اعلام کردند که کاوه عزیزپور در زندان مهاباد، از شهرهای استان کردستان، سکته مغزی کرده ، به بیمارستانی در شهر اورمیه منتقل و پس از 20 روز کما درگذشته است.به گفته خانواده وی، او تحت شکنجه در زندان دچار ضربه مغزی شده و به کما رفته و تحت عمل جراحی قرار گرفته‌است اما اندکی بعد به زندان منتقل و در حین بازجویی توسط عوامل اطلاعاتی درگذشته است.
بازتاب

با وجود آنکه مرگ وی چندمین مرگ زندانیان سیاسی در زندانهای ایران پس از روی کار آمدن دولت احمدی‌نژاد بوده‌است، واکنشی از سوی مقامات دولتی دیده نشد.
حزب چپ سوئد اقدامات دستگاه اطلاعاتی ایران را قتل عمد دانست.
بهاءالدین خرمشاهی

«خرمشاهی» به اینجا تغییرمسیر دارد. برای دیگر کاربردها، خرمشاهی (ابهام‌زدایی) را ببینید.
| بهاءالدین خرمشاهی | بهاءالدین خرمشاهی |
| --- | --- |
خرمشاهی در نشست نقد و بررسی دفتر شعرش در خبرگزاری مهر، مهر ۱۳۸۶: خرمشاهی در نشست نقد و بررسی دفتر شعرش در خبرگزاری مهر، مهر ۱۳۸۶
زادهٔ: ۱۲ فروردین ۱۳۲۴ ‏(۷۹ سال) ساوه، ایران
ملیت: ایرانی
پیشه‌ها: مترجم نویسنده ویراستار پژوهشگر ادبی روزنامه‌نگار شاعر مدرس دانشگاه
آثار برجسته: قرآن‌پژوهی، حافظ‌پژوهی، طنزپردازی
فرزندان: ۳ (هاتف، عارف، حافظ)
بهاءالدّین خرّمشاهی (زادهٔ ۱۲ فروردین ۱۳۲۴ در ساوه) نویسنده، مترجم، روزنامه‌نگار، طنزپرداز، فرهنگ‌نویس، حافظ پژوه، شاعر و استاد دانشگاه ایرانی است. وی تألیفاتی در قرآن‌پژوهی و حافظ‌شناسی و تفسیر اشعار او دارد. او از اعضای هیئت نظارت و سانسور کتاب و کتاب کودکان در سال ۱۳۷۵ بوده است.
زندگی

تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در قزوین گذراند. سپس در رشتهٔ پزشکی پذیرفته شد اما تحصیل در این رشته را در سال سوم نیمه‌کاره رها کرد (۱۳۴۳) و به همراه کامران فانی، سعید حمیدیان و قدمعلی سرامی به تحصیل در رشتهٔ ادبیات فارسی پرداخت. سپس از دانشگاه تهران فوق لیسانس کتابداری گرفت (۱۳۵۰ تا ۱۳۵۲) و در مرکز خدمات کتابداری مشغول به کار شد.
از استادان وی در رشتهٔ ادبیات فارسی می‌توان به سیدمنوچهر مرتضوی ،ذبیح‌الله صفا، مهدی محقق، سید جعفر شهیدی، پرویز ناتل خانلری، سید صادق گوهرین، ابوالحسن شعرانی و عبدالحمید بدیع الزمانی کردستانی اشاره کرد. او توفیق خود را در مسیر پژوهش‌های قرآنی، مدیون کتاب قانون تفسیر و مولفش سیدعلی کمالی دزفولی می‌داند.
وی در سال ۱۳۵۲ ازدواج کرد که حاصل آن سه فرزند به نام‌های هاتف (متولد ۱۳۵۴)، عارف (متولد ۱۳۵۸) و حافظ (متولد ۱۳۶۳) است. وی از سال ۱۳۴۸ تا ۱۳۵۰ خدمت سربازی را سپری کرد. او همچنین از اعضای هیئت علمی دانشنامه تشیع است.
قرآن‌شناسی

خرمشاهی یکی از قرآن پژوهان و مترجمان قرآن کریم به زبان فارسی است. فعالیت‌های قرآن پژوهی وی را می‌توان به سه حوزه تقسیم کرد؛ نخست کتاب‌ها و مقاله‌های عمومی، دوم نگارش مقاله‌های انتقادی و نقد ترجمه‌های موجود قرآن و سوم ترجمهٔ قرآن کریم. خرمشاهی قرآن را با نثری روان، امروزی و در عین حال ادبی ترجمه کرده است. علاوه بر ترجمه و تفسیر این اثر دارای پیوست‌هایی شامل گفتار مترجم، مقاله‌هایی با عنوان‌های قرآن و قرآن پژوهی، تحریف ناپذیری قرآن، فهم قرآن با قرآن، کلمه‌های فارسی در قرآن مجید و واژه‌نامه است.
برخی[الفاظ طفره‌آمیز] معتقدند ترجمهٔ قرآن خرمشاهی دارای ایرادهایی است که اصلی‌ترین آن‌ها روش و متد وی است. همچنین از طرفی دیگر معتقدند خرمشاهی در توجه و پایبندی به منبع‌ها و مآخذ غیرمعتبر، بدون توجه به جایگاه کتاب‌های تفسیری و مفسران و حتی بدون بررسی مختصر نگرش‌های آن‌ها، در موارد بسیاری به گزینش روایت‌های تفسیری مهم و بزرگی دست زده است. از نظر این عده، این اشکال روشی موجب آشفتگی و بی‌اعتباری محتوای متن‌های تفسیری شده است. در طرف مقابل عده‌ای این نقدها را غیرمنصفانه و ناشی از رویکردهای فرقه‌ای منتقدان در مخالفت با ذکر بی‌طرفانه منابع تفسیری میان مذاهب اسلامی می‌دانند. [نیازمند منبع]
حافظ‌شناسی

پژوهش در شعر و زندگی حافظ شیرازی حوزهٔ تخصصی کار پژوهشی خرمشاهی است. خرمشاهی تاکنون بیش از دوازده کتاب دربارهٔ حافظ نوشته و در آن میان کتاب «حافظ‌نامه» در زمینهٔ شرح الفاظ، اعلام، مفهوم‌های کلیدی و بیت‌های دشوار حافظ بیش از همه شهرت دارد. [نیازمند منبع]
روشنفکری دینی

خرمشاهی در زمینهٔ تعریف مقولهٔ روشنفکری مقاله‌ای نگاشته است اما وی خود را از تبار روشنفکران دینی نمی‌داند بلکه خود را «نوسنت‌گرا» یا «نوارتدوکس» می‌داند. او در گفتگو با نشریهٔ «اندیشه پویا» می‌گوید: «خودم را نو سنت‌گرا یا نوارتدوکس می‌دانم. من فکر می‌کنم سنت خیلی اهمیت دارد. در شعر اهمیت دارد، در هنر اهمیت دارد. اصلاً فرهنگ با سنت ساخته می‌شود. به نظر من ما چیزی به نام روشنفکر دینی نداریم. اما روشنفکران دیندار داریم.»
ترجمه

او دربارهٔ علاقه خود به ترجمه می‌گوید: «من از اول قصد داشتم مترجم بشوم و بعد تصمیم گرفتم روی به تألیف بیاورم.» یکی از زمینه‌های تخصصی خرمشاهی «واژه‌پژوهی» یا حوزهٔ زبان و لغت است.
آثار > ترجمه

«هنری میلر» اثر جورج ویکس - (۱۳۵۱)
«شیطان در بهشت» اثر هنری میلر - (۱۳۵۲)
«علم در تاریخ» اثر جان برنال - (۱۳۵۴)
«هابیل و چند داستان دیگر» اثر میگل د اونامونو - (۱۳۵۶)
«عرفان و فلسفه» اثر و. ت. استیس - (۱۳۵۸)
«درد جاودانگی» اثر میگل د اونامونو - (۱۳۶۰)
«علم و دین» اثر ایان باربور - (۱۳۶۲)
«اندیشه سیاسی در اسلام معاصر» اثر حمید عنایت - (۱۳۶۲)
«تاریخ فلسفه» اثر فردریک کاپلستون - جلد هشتم (از بنتام تا راسل) - (۱۳۷۰)
«خدا در فلسفه» - (۱۳۷۰)
«قرآن کریم» - (۱۳۷۴)
«دین پژوهی» اثر میرچا الیاده - (۷۹–۱۳۷۵)
«درآمدی بر تاریخ قرآن» اثر ریچارد بل - (۱۳۸۰)
تاریخ خداباوری: ۴۰۰۰ سال جستجوی یهودیت، مسیحیت و اسلام، کارن آرمسترانگ، بهاء الدین خرمشاهی (مترجم)، بهزاد سالکی (مترجم)
ارتباطات (از مجموعه دانشنامه کودکان و نوجوانان)
آثار > تألیف

فرهنگ موضوعی قرآن
بررسی ترجمه‌های امروزین قرآن کریم
قرآن شناخت
دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی
قرآن پژوهی (۲ ج) (مجموعه مقالات قرآن پژوهی)
دائرةالمعارف تشیع
چهارده روایت
کتیبه‌ای بر باد
از شک تا یقین
سیر بی سلوک (مجموعه مقاله)
پوزیتیویسم منطقی
ترجمه‌کاوی
طنز و تراژدی
کژتابی‌های ذهن و زبان
فرصت سبز حیات
فرهنگ-دانشنامهٔ کارا
از واژه تا فرهنگ
هزار حکایت و هزار عبارت عرفانی (با همکاری عارف و شهاب‌الدین خرمشاهی)
فرار از فلسفه (زندگی نامهٔ خودنوشت فرهنگی)
رستگاری نزدیک (مجموعه مقاله)
در خاطرهٔ شط (مجموعه مقاله)
از این دو راهه منزل (مجموعه مقاله)
زنده میری (مجموعه اشعار)
آه و آیینه (گزیده اشعار)
نبض شعر (مجموعه نقد اشعار)
کم خوانده‌های سعدی
قرآن و مثنوی (به همراه سیامک مختار)
ذهن و زبان حافظ
حافظ‌نامه
حافظ
حافظ حافظه ماست
برگزیده و شرح اشعار حافظ (همراه با مهرداد نیکنام)
فال‌های شگفت‌انگیز حافظ (همراه با فانی تبریزی)
گزیده اشعار حافظ
چشمه خورشید (گزیده اشعار حافظ)
انسانم آرزوست (شرح برگزیده غزلیات شمس)
آثار > تصحیح

تصحیح دیوان حافظ (تصحیح خرمشاهی)
شرح عرفانی غزل‌های حافظ
مرآت المثنوی
تصحیح کلیات سعدی
اکسیر خوشبختی (گزیده کیمیای سعادت) ۱۳۹۶
ژرونیمو اسپینا

| اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی |
| --- | --- | --- | --- |
زادروز:  ۹ فوریهٔ ۲۰۰۵ ‏(۱۹ سال)
زادگاه:  لا پلاتا
قد:  ۱٫۸۷ متر (۶ فوت ۱ ۱⁄۲ اینچ)
پست:  مدافع
اطلاعات باشگاهی: اطلاعات باشگاهی
باشگاه کنونی:  باشگاه فوتبال اتلتیکو مادرید بی
شمارهٔ پیراهن:  ۱۲
باشگاه‌های جوانان: باشگاه‌های جوانان
۲۰۱۷–۲۰۲۳:  باشگاه فوتبال استودیانتس
۲۰۲۳–:  باشگاه فوتبال اتلتیکو مادرید
باشگاه‌های حرفه‌ای*: باشگاه‌های حرفه‌ای*
| سال‌ها |  باشگاه‌ها |  بازی† |  (گل)† |
| ۲۰۲۳– |  باشگاه فوتبال اتلتیکو مادرید بی |  ۵ |  (۰) |
 تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است و آمار به روز شده در تاریخ ۱۸ اکتبر ۲۰۲۴. :  تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است و آمار به روز شده در تاریخ ۱۸ اکتبر ۲۰۲۴. 
ژرونیمو اسپینا (انگلیسی: Gerónimo Spina؛ زادهٔ ۹ فوریهٔ ۲۰۰۵) بازیکن فوتبال اهل آرژانتین است که در حال حاضر برای باشگاه فوتبال اتلتیکو مادرید بی بازی می‌کند.
بتن اسفنجی اتوکلاوی

بلوک سبک بتنی هوادار اتوکلاو شده یا بتن هوادار اتوکلاوی (Autoclaved Aerated Concrete - AAC) همان بتن گازی سبک یا متخلخل می‌باشد. این نام برای بتن هوادار تولید شده در اروپا در نظر گرفته شده‌است. در سال ۱۹۲۴ میلادی توسط مهندس آرشیتکت سوئدی اختراع و به جامعه مهندسین معرفی گردید. این بتن هم‌اکنون در اروپا و آمریکا به نام‌های تجاری HEBEL , YTONG یا Siporex ارائه می‌شود و در ساخت و ساز نیز بسیار از آن استفاده می‌شود.
این بتن در صنعت ساختمان‌سازی به هبلکس یا سیپورکس و آران لکس معروف است
ساخت این محصول به روش اختلاط و پخت مواد اولیه انجام می‌گیرد.Johan Axel Erikson مهندس آرشیتکت سوئدی پس از آزمایش‌ها متعدد دریافت که اگر عمل آوری این مواد در حرارت و فشار زیاد انجام شود، یک محصول بتنی متخلخل با مقاومت بالا به دست می‌آید که به علت وجود حباب‌های گاز در آن، یک عایق خوب نیز محسوب می‌شود. این محصول پس از تغییراتی در فرمولاسیون Autoclaved Aerated Concrete و به اختصار AAC نام گرفت.

در حدود ۱۹۴۳ آلمانی‌ها نیز از این تکنولوژی استفاده کرده و AAC را تحت نام‌های تجاری مختلف تولید کردند. همگام با سوئد و آلمان، انگلستان نیز خاکستر را جایگزین سیلیس کرد و مدت زیادی است که بلوک AAC تولید شده را در صنعت ساختمان استفاده می‌کنند. در حال حاضر، با تغییرات کوچک در فرمولاسیون و فرایند مربوط به AAC، تغییرات چشمگیری در ساختار آن فراهم آمده و این تغییرات موجب تقویت ویژگی‌های فیزیکی و مکانیکی AAC شده‌است. در سال‌های اخیر بیش از ۴۵۰ تولیدکننده در ۴۱ کشور جهان AAC را تولید و به بازار عرضه می‌کنند.
مواد اولیه

مواد اصلی تشکیل دهنده بتن هوادار اتوکلاوی، ماسه سیلیسی، آهک، سیمان، پودر آلومینیوم، آب هستند، موادی طبیعی که به وفور یافت می‌شوند. این ترکیب قابل بازیافت و برگرداندن به چرخه تولید هستند.
نحوه تولید

مهم‌ترین مواد اولیه این نوع بتن سیلیس است که همراه آب به صورت دوغاب درآورده می‌شود و همچنین آهک پخته شده و سیمان می‌باشد و در میکسرهای مخصوص در مدت زمان معلوم می‌باشد و سپس در قالب‌های مورد نظر ریخته خواهند شد.
به‌طور کلی بلوک AAC مخلوطی از سیلیس، سیمان، آهک و مقداری پودر آلومینیوم می‌باشد که در حرارت ۲۰۰ درجه سانتی گراد پخته شده و در ابعاد ۶۰*۲۵*۱۰ ،۶۰*۲۵*۱۲٫۵ ،۶۰*۲۵*۱۵ ،۶۰*۲۵*۲۰ ،۶۰*۲۵*۲۵، ۶۰*۲۵*۳۰ سانتی‌متر و همچنین بسته به نیاز مشتری متغیر تولید می‌شود.
خط تولید

سیلیس از مهم‌ترین مواد اولیه بتن سبک AAC می‌باشد و از معادن داخل کشور تهیه می‌شود، آهک نیز به صورت فرآوری شده و پخته شده به داخل کارخانه حمل می‌گردد.
در خط تولید بتن سبک یاAAC سه سیلوی نگهداری مواد اولیه وجود دارد که عبارتند از: سیلوی سیلیس، سیلوی آهک و سیلوی سیمان، که مواد اولیه پس از نگهداری در این سیلوها به تدریج وارد خط تولید می‌شوند. سیلیس، آهک و سیمان به وسیلهٔ الواتورهای مخصوص از سطح زیرین سیلوها به داخل آن‌ها منتقل و در مدت زمان مشخص وارد خط تولید می‌شوند.
در نخستین مرحله از تولید بتن سبک، مواد اولیه شامل سیلیس و آب به صورت دوغاب یا گل درآورده می‌شود مواد مورد مصرف شامل سیلیس، آهک و سیمان به صورت خشک پس از توزین مخلوط می‌شوند و در واقع دو آسیاب در این مرحله وجود دارد (آسیاب مواد تر) و (مواد خشک) که پس از مخلوط شدن و فرآوری، مواد به محل قالب ریزی انتقال داده می‌شوند.
پیش از آنکه مواد به قسمت قالب ریزی انتقال یابند به‌دقت توزین شده و در میکسرهای مخصوصی در مدت زمان لازم و مشخص مخلوط می‌شوند.
مرحله بعدی کار مرحله قالب ریزی مواد است که مواد مخلوط شده در داخل قالب‌هایی که هر کدام تقریباً ۳ متر مکعب گنجایش دارند ریخته می‌شوند.. این مواد پس فعل و انفعالات شیمیایی در زمانی مشخص به صورت قالب‌های مورد نظر در می‌آیند این زمان حدود ۳٫۵ ساعت به درازا می‌کشد. اینک زمان آن رسیده‌است تا قالب‌های تولیدی را به خط ریخته‌گری انتقال دهند؛ این قالب‌ها به وسیلهٔ شیفتر به خط ریخته‌گری کارخانه برده می‌شوند تا این مرحله از کار انجام شود.
قالب‌های تولیدی را با مازوت، اندود می‌کنند تا در مرحله ریخته‌گری چسبندگی ایجاد نشود. میزان حرارت موجود و آمادگی قالب‌ها برای خط برش به وسیلهٔ متخصصان کارخانه اندازه‌گیری می‌شود تا پس از اعلام آمادگی قالب‌ها به خط برش منتقل شود. به‌علت تغییراتی که می‌تواند در مواد اولیه رخ دهد، این مواد پیش از ورود به خط، کنترل شده و آزمایش‌های شیمیایی روی آن‌ها انجام می‌شود و پس از ورود به خط نیز بنا به کیفیتی که درون قالب‌ها دارد، تحت آزمایش و کنترل کیفی قرار می‌گیرند. در این بخش از کارخانه سطح خارجی قالب‌ها برداشته می‌شود تا یک سطح هموار و مشخصی از تمام قالب‌ها نمایان گردد در این قسمت دیوارهای جانبی قالب‌ها جدا و از واگن‌ها جدا می‌شوند و آنگاه به بخش برش انتقال می‌یابند. در این بخش پس از دیواره برداری از قالب‌ها، ابتدا برش‌های عرضی به قالب‌ها داده می‌شود و آنگاه با دستگاه‌های برش و با دقت و توجه خاص کارکنان و متخصصان کارخانه برش‌های طولی قالب‌ها انجام خواهد شد. اندازه برش‌های طولی و عرضی قالب‌ها بسته به تقاضای مصرف‌کنندگان و بازار مصرف آن دارد که قابل تنظیم و تغییر خواهد بود.
پس از مرحله برش، قالب‌ها بر روی واگن‌های مخصوصی قرار می‌گیرند تا به بخش بلوکی که مرحله پخت قالب هاست انتقال یابد. قالب‌های محصول در مرحله پخت وارد اتو کلاوها می‌شوند و در حرارت ۲۰۰ درجه سانتی گراد و با فشار ۱۲ اتمسفر پخته و عمل آوری می‌گردد. قالب‌ها در اتوکلاوها و پخت کامل به بخش بارانداز محصولات آماده تحویل انتقال می‌یابند تا به تدریج به بازار مصرف عرضه شود.
مزایا > مزایای فنی > مقاومت در برابر حشرات و آفات

عدم وجود فضای خالی و ساختار غیر آلی و معدنی بلوک هبلکس باعث پیگیری از ورود حشرات و جانوران به ساختمان شده و سازه را عاری از آفات و حشرات و ایمن می‌نماید.
مزایا > مزایای فنی > مقاومت در برابر آتش

به جهت ساختار سلولی و حبابی شکل، بلوک هبلکس قابل اشتعال نبوده و می‌تواند به مدت ۵ الی ۶ ساعت در دمای ۱۵۰۰ درجه سانتی گراد مقاومت نماید.
مزایا > مزایای فنی > مقاومت در برابر رطوبت

بلوک سبک اتوکلاو شده دارای ساختار میکروسکوپی سلولی از منافذ هوادهی می‌باشد. این ویژگی آن را در برابر نفوذ آب مقاوم نموده و در صورت وجود آب در بستر سطحی بلوک آن را به سرعت به محیط خود پس می‌دهد.
مزایا > مزایای فنی > مقاومت در برابر زلزله

وزن سبک بلوک هبلکس به جهت ساختار متخلخل آن باعث می‌شود حداقل لزرش ساختمان را جذب و انتقال دهد. این ویژگی مقاومت زیادی به این محصول در برابر زلزله داده و آن را در برابر لرزش‌های قوی مقاوم می‌سازد.
مزایا > مزایای فنی > عایق صوت و اشعه

بلوک AAC دارای حباب‌های هوای غیرمتصل بوده و به عنوان عایق صوت (امواج صوتی را تا میزان 50 db به خود جذب می‌نماید) و عایق اشعه عمل می‌نماید.
مزایا > مزایای فنی > کارپذیری و انعطاف‌پذیری بالا

این بلوک را می‌توان به راحتی اره کشی، سوراخکاری، میخ کوبی و شیارزنی نمود که این امر سرعت ساخت را به‌طور قابل توجهی بالا برده و هزینه و ضایعات ساختمان و هزینه ساخت را کاهش خواهد داد
مزایا > مزایای فنی > کاهش وزن ساختمان

سبکی بلوک هبلکس بار مرده ساختمان را کاهش می‌دهد. همچنین استفاده از این بلوک میزان ۲۰ الی ۳۰ درصد میلگرد در این سازه کمتر مصرف خواهد شد. سطح مسطح آن نیز استفاده از گچ و ملات را به حداقل رسانده که صرفه جویی هزینه‌های ساخت را در برخواهد داشت.
مزایا > مزایای فنی > عایق حرارت

به جهت عایق حرارت بودن این بلوک‌ها، دمای داخلی ساختمان نسبت به دمای بیرونی حفظ شده و متناسب با آن هزینه‌های تأسیساتی (حرارتی و برودتی) تا حدود ۳۰٪ کاهش می‌یابد. از این رو به منظور رعایت مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان، استفاده از بلوک هبلکس توصیه می‌شود.
مزایا > مزایای اجرایی

با توجه به ابعاد و سبکی و راحتی نصب بلوک‌های AAC در همه ضخامت‌ها، سرعت اجرا نسبت به سایر مصالح به ۳ برابر بالغ می‌گردد.
مزایا > مزایای اقتصادی

پروژه‌های ساختمانی با استفاده از بلوک‌های AAC با در نظر گرفتن سرعت اجرا، به دستمزد کمتری احتیاج و همچنین استفاده از AAC به سبب مصرف ملات کمتر و نیز کاهش بارهای وارده به سازه به دلیل وزن کم دیوارها که موجب کاهش ابعاد سازه می‌شود، صرفه جویی قابل ملاحظه‌ای را در هزینه مصالح مصرفی موجب می‌گردد.
همچنین این مصالح با وجود تخلخل‌هایی از حباب‌های ریز شرایط مناسبی به منظور جلوگیری از هدر رفت انرژی ساختمان داشته باشد و به عبارت دیگر می‌تواند عایق هوشمند صوت و حرارت باشد.
به علاوه در مقایسه میان مصالح سنتی و AAC اقلام زیر نیز قابل توجه می‌باشد:
سرعت زیاد دیوارچینی با بلوک AAC، سرعت زیاد کارهای تأسیساتی، کاهش مقاطع ساختمانی به هنگام محاسبه و صرفه جویی قابل ملاحظه در سازه‌های فلزی و بتنی. به علاوه استفاده از AAC موجب صرفه جویی چشمگیری در انرژی برای سرمایش و گرمایش ساختمان بعد از احداث می‌شود. همچنین ضایعات کلاً به عنوان پوکه مورد استفاده قرار می‌گیرد درحالی‌که ضایعات زیاد آجر عملاً بلا استفاده می‌ماند.
مزایا > مزایا کلی

سازگاری با محیط زیست: بلوک هبلکس با محیط زیست سازگار است و می‌توان پوکه‌های آن را در مصارف کشاورزی مورد استفاده قرار داد. همچنین بلوک AAC در برابر آتش از خود گازهای سمی منتشر نخواهد کرد.
مقاوم در برابر بارهای ناشی از باد و طوفان‌های شدید و زلزله
مزایا > معایب

یکی از مهم‌ترین عیوب بتن هبلکس این است که نمی‌توان از آن به عنوان اجزا باربر از دیوارهای هبلکس استفاده کرد و برای باربر کردن این دیوارها باید ضخامت دیوارها را بیشتر کرد که این امر مقرون به صرف نیست.