stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
خفاش
رفتار > شکار، خوراک و آشامیدن > خوراک > حشره‌خوارهای پرنده

مشاهدهٔ یک شبکور در حال گرفتن و خوردن یک حشره بسیار کار دشواری است. این کار آنقدر تند انجام می‌شود که آنچه با چشم معمولی دیده می‌شود فقط تغییر مسیر ناگهانی خفاش در هنگام پرواز و سپس ادامهٔ راهش است. فردریک وبستر در سال ۱۹۵۰ دوربینی با توان گرفتن هزار عکس در یک ثانیه ساخت که با آن می‌شد خفاش را در هنگام گرفتن شکارش دید. عکس‌های این دوربین دقیق‌ترین تصویر ممکن از شکار حشره توسط خفاش را به‌دست آورده بود. گاهی شبکور حشره را در آسمان هنگام پرواز با دهانش می‌گیرد. گاهی هم آن را در میان پوست کشیده شده روی دم و بال‌هایش به دام می‌اندازد. به این حالت «تور حشره» می‌گوییم خفاش پس از اینکه حشره را گرفت آن را به لانه اش می‌برد و با کمک دُمش نمی‌گذارد حشره‌ها بیرون بیفتند و سپس آن‌ها را می‌خورد.
رفتار > شکار، خوراک و آشامیدن > خوراک > خوشه‌چین‌ها

این گونه از شبکورها معمولاً در ارتفاع کم پرواز می‌کنند و شکار خود را با دندان می‌گیرند سپس آن را به جای امن و بلندی در نزدیکی می‌برند و می‌خورند. عموماً این گونه از پژواک‌یابی برای پیدا کردن شکارش استفاده نمی‌کند بلکه از روی صدایی که از حشره می‌شنود آن را پیدا می‌کند. برخی از این شبکورها صدایی ویژهٔ خود دارند ولی می‌توان گفت که همهٔ آن‌ها هنگام پرواز و رفتن از جایی به جای دیگر از خود صدا درمی‌آورند.
رفتار > شکار، خوراک و آشامیدن > خوراک > میوه‌خوارها و شهدخوارها

هم در میان بزرگ‌خفاش‌ها و هم کوچک‌خفاش‌ها گونه‌هایی یافت می‌شود که از میوه‌ها تغذیه می‌کنند. این شبکورها آب میوه‌های شیرین را می‌خورند و دانه‌های آن‌ها را پراکنده می‌کنند. میوهٔ مورد علاقهٔ شبکورها باید گوشت‌دار و شیرین باشد اما دلیلی ندارد که رنگ‌های پررنگ داشته باشد یا بودار باشد.
رفتار > شکار، خوراک و آشامیدن > خوراک > شکار مهره‌داران

دستهٔ کوچکی از شبکورها جانوران مهره‌دار دیگر را می‌خورند و به عنوان خفاش‌های گوشتخوار شناخته می‌شوند. خوراک این شبکورها جانوران گوناگون است اما بیشتر آن‌ها به سراغ قورباغه، مارمولک، پرنده و گاهی دیگر خفاش‌ها می‌روند. برای نمونه‌ای گونه‌ای از شبکورها مهارت ویژه‌ای در شکار قورباغه دارد. این گونه، دسته‌های بزرگ قورباغه را شناسایی می‌کند و هنگامی که قورباغه‌ها برای جفت‌یابی همدیگر را صدا می‌کنند صدای آن‌ها را از دیگر صداها تشخیص می‌دهد، صدا را دنبال می‌کنند تا به منبع آن برسند سپس با دندان‌های تیز خود قورباغه را از روی آب شکار می‌کنند. نمونهٔ دیگر یک بزرگ‌خفاش درختی است که در فضاهای تهی درختان زندگی می‌کند و پرندگان را از ناحیهٔ بال شکار می‌کند.
گونه‌هایی از شبکور هم ماهی شکار می‌کنند. این گونه تقریباً در همه جای قاره‌ها پیدا می‌شود آن‌ها با کمک پژواک‌یابی موج‌ها و حرکت‌های کوچک در سطح آب را شناسایی می‌کنند و با کمک آن، ماهی را پیدا می‌کنند. آن‌ها برای شکار در حد چند اینچ بیشتر در آب فرونمی‌روند و با کشیده کردن پنجه‌های پاهای پشتی خود ماهی را به چنگ می‌آورند و از آب بیرون می‌کشند سپس ماهی را به قرارگاه خود می‌برند و می‌خورند.
رفتار > شکار، خوراک و آشامیدن > خوراک > خون‌خوارها

سه گونه از شبکورها تنها از خون تغذیه می‌کنند. در این حالت به خوراک آن‌ها خون‌خوراکی گفته می‌شود. این سه گونه عبارتند از: خفاش خون‌آشام معمولی، خون‌آشام بال‌سفید و خون‌آشام پاپشمی (پامویی). خون‌آشام معمولی بیشتر خون پستانداران را می‌مکد درحالی که خون‌آشام پاپشمی و بال‌سفید خون پرندگان را می‌مکند.
رفتار > شکار، خوراک و آشامیدن > آشامیدن

در سال ۱۹۶۰ فردریک وبستر دوربینی ساخت که می‌توانست ۱۰۰۰ عکس در ثانیه بگیرد. او با کمک این دوربین دریافت که شبکورها چگونه آب می‌نوشند. برخی شبکورها برای نوشیدن آب به سوی آن پرواز می‌کنند و تقریباً با سطح آب مماس می‌شوند و سپس با دهان خود چند قطره از آب بر می‌دارند. آن‌ها آنقدر این کار را تکرار می‌کنند تا سیراب شوند. شبکورها در پروازشان به سوی آب دقیق عمل می‌کنند و تقریباً هرگز اشتباه نمی‌کنند. گونه‌های دیگر آن‌ها مانند روباه پرنده و خفاش میوه‌خوار خیلی با دقت بدن خود را با سطح آب تماس می‌دهند سپس به خشکی می‌روند و قطره‌های آب چسبیده به خزهای سینه‌شان را جدا می‌کنند و می‌نوشند.
رفتار > شکار، خوراک و آشامیدن > نتیجهٔ خوراک

سرگین خفاش یا کود مرغی سرشار از مواد مغذی است و کشاورزان از آن برای بهبود محصولات کشاورزی شان استفاده می‌کنند. در جریان جنگ داخلی آمریکا از سرگین خفاش در ساخت باروت بهره برده می‌شد.
برخی گونه‌ها برای دوام آوردن در دوران چند ماه خواب زمستانی معدن‌های بزرگی از چربی بدن می‌سازند تا هم عایق باشد و هم برای سوخت بدن مناسب.
تلاش‌های حفاظتی

تلاش‌های بسیاری صورت گرفته تا رفتار شبکورها بیشتر درک شود و مردم آن‌ها را بیشتر بشناسند این جانور نقش مهمی در کنترل شمار حشرات و کاهش آلودگی دارد. همچنین در کشورهایی مانند بریتانیا برای اهمیت بیشتر به این جانور اگر کسی آن‌ها را آزار دهد فرد را جریمه می‌کنند. در مالزی و ساراواک هم خفاش در پوشش جانورهای حفاظت شده است.
آستین تگزاس خانهٔ تابستانی خفاش‌های شهری آمریکای شمالی است. برآورد می‌شود که در این منطقه ۱٬۵۰۰٬۰۰۰ خفاش هر شب ۱۰٬۰۰۰ تا ۳۰٬۰۰۰ پوند حشره شکار می‌کنند سالانه ۱۰۰٬۰۰۰ گردشگر برای تماشای پرواز شبانهٔ خفاش‌ها به این منطقه می‌آیند.
گونه‌ها

در میان پستانداران خفاش از موش‌ها ۱۷۰۰ گونه کمتر دارد. خفاش‌ها در تمامی جهان پراکنده‌اند که بیش از ۲۰۰ گونه در آفریقا و ماداگاسکار هستند، بیش از ۳۰۰ گونه در آمریکای جنوبی و آمریکای مرکزی زندگی می‌کنند و به همین اندازه در جنوب شرقی آسیا٬استرالیا نیز دیده می‌شوند و بیش از ۴۰ گونه نیز در آمریکای شمالی٬اروپا نیز دیده می‌شوند.
برخی از گونه‌های خفاش‌ها:
خفاش دابنتن
خفاش میوه‌خوار مصری
خفاش خون‌آشام
روباه پرنده
خفاش میوه‌خوار
خفاش نپالی
خفاش نعل اسبی بخارائی
خفاش نعل‌اسبی بزرگ
خفاش نعل‌اسبی مدیترانه‌ای
خفاش نعل‌اسبی مهلی
خفاش دم‌موشی کوچک
خفاش دو رنگ (خفاش ساوی)
خفاش زرد (خفاش بُتا)
خفاش سبیل‌دار
خفاش سروتین
خفاش سندی
خفاش شائوب
خفاش شمالی
خفاش عمانی
خفاش قره‌قوم
خفاش گوش‌بلند
خفاش گوش‌پهن
خفاش گوش‌پیکانی
خفاش ارس (خفاش ناترر)
خفاش انگشت‌دراز
خفاش بال‌بلند
خفاش بال‌سفید (خفاش کول)
خفاش برفکی
خفاش بکشتاین
خفاش بینی‌برگه‌ای ایرانی
خفاش بینی برگه‌ای سه دندانه
خفاش پی‌پیسترل کوچک
خفاش جنگلی بزرگ (خفاش نکتیول بزرگ)
خفاش جنگلی معمولی (خفاش نکتیول)
خفاش جنگلی کوچک
خفاش حنایی (خفاش ژفروا)
خفاش دم‌آزاد اروپایی
خفاش دم‌آزاد مصری
خفاش دم‌موشی بزرگ
خفاش دم‌موشی مسقطی
فرانکو چیتی

| فرانکو چیتی | فرانکو چیتی |
| --- | --- |
زادهٔ: ۲۳ آوریل ۱۹۳۵ رم، ایتالیا
درگذشت: ۱۲ ژانویهٔ ۲۰۱۶ (۸۰ سال)
ملیت: ایتالیا
فرانکو چیتی (ایتالیایی: Franco Citti؛ زادهٔ ۲۳ آوریل ۱۹۳۵-درگذشته ۱۴ ژانویه ۲۰۱۶) یک هنرپیشه اهل ایتالیا بود.
جمله معروف در سیسیل زن‌ها از شاتگان هم خطرناکترند در فیلم پدرخوانده اثر فرانسیس فورد کاپولا توسط وی بیان شد.
درگذشت

فرانکو چیتی در ۱۴ ژانویه ۲۰۱۶ در سن ۸۰ سالگی درگذشت.
فیلم‌شناسی

آکاتونه (۱۹۶۱)
ماما روما (۱۹۶۲)
زندگی خشن (۱۹۶۲)
Il giorno più corto  (۱۹۶۲), سرجو کوربوچی
Requiescant (۱۹۶۶), کارلو لیتزانی
ادیپ شهریار (۱۹۶۷)
Seduto alla sua destra  (۱۹۶۸)
Il magnaccio (۱۹۶۹)
Gli angeli del 2000 (۱۹۶۹)
La legge dei gangsters (۱۹۶۹)
Pigsty (۱۹۶۹)
Ostia (۱۹۷۰)
دکامرون (فیلم) (۱۹۷۰)
Una ragazza di Praga (۱۹۷۱)
حکایت‌های کنتربری (فیلم) (۱۹۷۲)
پدرخوانده (۱۹۷۲)
اینگرید فاحشه خیابانی (۱۹۷۳)
حکایت‌های ناپسند (۱۹۷۳)
Storia de fratelli e de cortelli (۱۹۷۴)
داستان‌های عشقی هزار و یک شب (۱۹۷۴)
Todo modo (۱۹۷۶), الیو پتری
Uomini si nasce poliziotti si muore (۱۹۷۶)
گربه چشم‌یشمی (۱۹۷۷)
کلبه ساحلی (۱۹۷۷)
La luna (۱۹۷۹)
سلام مریخی (۱۹۸۰)
Il minestrone (۱۹۸۱)
نامزد (۱۹۸۹)
پدرخوانده: قسمت سوم (۱۹۹۰)
راز (فیلم ۱۹۹۰) (۱۹۹۰)
جشنواره (۱۹۹۶)
I magi randagi  (۱۹۹۶)
شهردار (فیلم) (۱۹۹۶)
Cartoni animati (۱۹۹۸)
Pier Paolo Pasolini e la ragione di un sogno (2001)
شوونیسم کربنی

شوونیسم کربنی (به انگلیسی: Carbon chauvinism) یک واژه نوین است که برای تحقیر فرضیه‌ای به کار می‌رود که بر اساس آن فرآیندهای شیمیایی حیات فرضی فرازمینی باید عمدتاً از کربن (ترکیبات آلی) ساخته شوند، چرا که تا آنجا که شناخته شده است، خواص شیمیایی و ترمودینامیکی کربن آن را نسبت به سایر عناصر برای تشکیل مولکول‌های مورد استفاده در موجودات زنده برتر می‌سازد.
عبارت «شوونیسم کربنی» همچنین برای نقد این ایده استفاده می‌شود که هوش مصنوعی به‌طور نظری نمی‌تواند آگاه یا واقعاً هوشمند باشد، زیرا ماده پایه آن زیستی نیست.علاوه بر این، این واژه توسط ترنس‌هیومن‌ها برای اعتراض به دیدگاه غالب استفاده می‌شود که حیات ارزش اخلاقی بالاتری نسبت به آگاهی مصنوعی فرضی دارد.
زبان مائوری

| مائوری | مائوری |
| --- | --- |
Māori, Te reo Māori: Māori, Te reo Māori
زبان بومی در: نیوزیلند
منطقه: پلی‌نزی
قومیت: مائوری‌ها
شمار گویشوران: حدود ۵۰٬۰۰۰ نفر زبان مادری  (بدون تاریخ) ۱۴۹٬۰۰۰ زبان دوم
تبار: آسترونزیایی  مالایو-پلی‌نزیاییاقیانوسیه‌ایپلی‌نزیاییپلی‌نزیایی شرقیتاهیتیاییمائوری–موریوریمائوری
سامانه نوشتاری: لاتین (الفبای مائوری) بریل مائوری
وضعیت رسمی: وضعیت رسمی
زبان رسمی در:  نیوزیلند
تنظیم‌شده توسط: کمیسیون زبان مائوری
کدهای زبان: کدهای زبان
ایزو ۱–۶۳۹: mi
ایزو ۲–۶۳۹: mao (B)  mri (T)
ایزو ۳–۶۳۹: mri
گلاتولوگ: maor1246
زبان‌شناسی: 39-CAQ-a
این نوشتار شامل نمادهای آوایی آی‌پی‌ای است. بدون پشتیبانی مناسب تفسیر، ممکن است علامت‌های سوال، جعبه یا دیگر نمادها را جای نویسه‌های یونی‌کد ببینید.: این نوشتار شامل نمادهای آوایی آی‌پی‌ای است. بدون پشتیبانی مناسب تفسیر، ممکن است علامت‌های سوال، جعبه یا دیگر نمادها را جای نویسه‌های یونی‌کد ببینید.
مائوری (Māori) یا ته‌رئو یک زبان پلی‌نزیایی شرقی است که توسط مردم مائوری، جمعیت بومی نیوزیلند، گفتگو می‌شود. این زبان که ارتباط نزدیکی با مائوری جزایر کوک، تواموتویی و تاهیتیایی دارد، در سال ۱۹۸۷ به عنوان یکی از زبان‌های رسمی نیوزیلند شناخته شد. شمار گوشوران آن از سال ۱۹۴۵ به شدت کاهش یافته‌است اما تلاش‌ها برای احیای مائوری سرعت آن را کاهش داده‌است و این زبان، به ویژه از حدود سال ۲۰۱۵ به بعد احیا شده‌است.
سرشماری سال ۲۰۱۳ نیوزلند گزارش داد که حدود ۱۴۹٬۰۰۰ نفر، یا ۳٫۷٪ از جمعیت نیوزیلند به‌طور روزمره به مائوری گفتگو می‌کنند. در سال ۲۰۱۵، ۵۵٪ از بزرگسالان مائوری مقداری زبان را می‌دانستند. از این تعداد، ۶۴٪ در خانه به مائوری گفتگو می‌کردند و حدود ۵۰٬۰۰۰ نفر می‌توانستند به این زبان «خیلی خوب» یا «خوب» صحبت کنند.
زبان مائوری در آغاز سامانه نوشتاری بومی نداشت. مبلغین مذهبی که از حدود سال ۱۸۱۴ وارد نیوزیلند شدند، مائوری را فرا گرفتند و گونه‌ای از الفبای لاتین را برای نوشتن آن معرفی کردند. در سال ۱۸۲۰، یک املای آوایی برای مائوری معرفی و دستور خط آن بر اساس گویش شمالی پایه‌ریزی شد. مائوری میان واکه‌های بلند و کوتاه تفاوت قائل می‌شود. متون نوین معمولاً واکه‌های بلند را با یک ماکرون مشخص می‌کنند. برخی از متون قدیمی واکه‌های بلند با دو حرف نشان می‌دهند؛ برای نمونه Maaori به جای Māori.
نام

نام مائوری در فارسی و انگلیسی نام خود زبان در میان گویشورانش است. در نیوزیلند اغلب از زبان مائوری به عنوان ته‌رئو («زبان») یاد می‌شود که کوتاه‌شده ته‌رئو مائوری («زبان مائوری») است.
مائوری در گذشته در انگلیسی به صورت Maori یا Maaori نوشته می‌شد اما امروزه املای آن به صورت Māori از زبان مائوری وارد انگلیسی شده‌است.
تاریخ > ریشه‌ها

طبق افسانه‌ها، مائوری‌ها از هاوایکی به نیوزیلند آمدند. نظریات کنونی انسان‌شناسی منشأ آنان شرق پلی‌نزی، بیشتر از جنوب جزایر کوک یا جزایر انجمن می‌داند و می‌گوید که آن‌ها احتمالاً در دو دوره با قایق به نیوزیلند وارد شدند. این مهاجرت‌ها احتمالاً در حدود سال ۱۲۸۰ میلادی رخ داده‌است. زبان آن و گویش‌هایش تا قرن نوزدهم بصورت منزوی گسترش یافت.
از حدود سال ۱۸۰۰، زبان مائوری تاریخ پر فراز و نشیبی داشته‌است. مائوری در این دوره به عنوان زبان غالب نیوزیلند پدیدار شد. در دهه ۱۸۶۰، مائوری در سایه انگلیسی که توسط بسیاری از مهاجران، مبلغان، طلاجویان و بازرگانان صحبت می‌شد، به یک زبان اقلیت تبدیل شد. در اواخر قرن نوزدهم، دولت‌های استعماری نیوزیلند و استان‌های آن یک سامانه آموزشی به زبان انگلیسی برای همه نیوزیلندی‌ها معرفی کردند. از اواسط دهه ۱۸۰۰، به دلیل قانون مدارس بومی، استفاده از مائوری در مدارس به آرامی از برنامه درسی حذف شد تا اروپایی‌تر شود. به مرور شمار فزاینده‌ای از مردم مائوری انگلیسی را یادگرفتند.
تاریخ > انحطاط

تا زمان جنگ جهانی دوم (۱۹۳۹–۱۹۴۵)، بیشتر مردم مائوری به مائوری به عنوان زبان نخست خود گفتگو می‌کردند. عبادت و گفتگو در خانه به مائوری بود و سیاستمداران مائوری نیز جلسات سیاسی را به مائوری برگزار می‌کردند و شماری آثار ادبی به همراه چندین روزنامه به مائوری انتشار یافتند.
پیش از سال ۱۸۸۰، برخی از نمایندگان مجلس مائوری با مشکلاتی رو در رو بودند زیرا اقدامات پارلمان به زبان انگلیسی انجام می‌شد. با این حال، تا سال ۱۹۰۰، همه اعضای مائوری مجلس فارغ‌التحصیل دانشگاهی بودند و به روانی به انگلیسی صحبت می‌کردند. از این دوره تأکید بیشتری بر یادگیری زبان انگلیسی توسط مائوری‌ها شد، اما در زمان مهاجرت مائوری‌ها به مناطق شهری پس از جنگ جهانی دوم بود که شمار گویشوران مائوری به سرعت کاهش یافت. برخی از کودکان مائوری که در مدرسه با ته‌رئو صحبت می‌کردند تنبیه بدنی می‌شدند که این به کاهش استفاده از آن در دهه‌های ۱۹۴۰ تا ۱۹۸۰ کمک کرد.  تا دهه ۱۹۸۰، کمتر از ۲۰ درصد مائوری‌ها گویشور بومی زبان خود بودند. حتی بسیاری از آن افراد دیگر در خانه‌های خود به مائوری صحبت نمی‌کردند. در نتیجه، بسیاری از کودکان مائوری نتوانستند زبان نیاکان خود را بیاموزند و نسل‌های مائوری غیرمائوری زبان ظهور کردند.
تاریخ > تلاش برای احیا

در دهه ۱۹۸۰، رهبران مائوری خطرات از دست دادن زبان خود را تشخیص داده و برنامه‌های بازیابی زبان مائوری مانند جنبش کوهانگا رئو را آغاز کردند که از سال ۱۹۸۲ بر آموزش مائوری به کودکان از نوزادی تا سن مدرسه تأکید می‌کرد. در سال ۱۹۸۵ اولین برنامه آموزش مائوری (سال‌های ۱ تا ۸) و پس از آن برنامه دوم (سال‌های ۹ تا ۱۳) بنیان‌گذاری شد. اگرچه احیای واقعی زبان در دهه ۱۹۸۰ و اوایل تا اواسط دهه ۱۹۹۰ با درک اینکه تعداد اندکی از گویشوران آن باقی مانده‌است و بیشتر گویشوران آن پیر هستند، رخ داد. این زوال هنوز هم ادامه دارد و اعتقاد بر این است که این روند چندین دلیل اساسی دارد. از جمله:
از دست دادن مداوم گویشوران بومی پیر که پیشگام جنبش احیای زبان مائوری بوده‌اند
رضایت خاطر از وجود نهادهای احیاگر
نگرانی در مورد کیفیت، با وجود اینکه شمار آموزگاران خوب هرگز با تقاضا مطابقت ندارد (حتی در حالی که تقاضا کاهش یافته‌است)
تنظیم بیش از حد و کنترل متمرکز، که باعث کنار کشیدن برخی از افراد حاضر جنبش شده‌است
کمبود مداوم منابع آموزشی مورد نیاز برای آموزش برنامه درسی کامل به مائوری.
تاریخ > احیا از سال ۲۰۱۵

از حدود سال ۲۰۱۵، زبان مائوری با محبوبیت روزافزون، به عنوان یک میراث ملی مشترک، حتی در میان نیوزیلندی‌های بدون ریشه مائوری دوباره احیا شد. بررسی‌های سال ۲۰۱۸ نشان داد که زبان مائوری در حال حاضر از جایگاه بالایی در جامعه مائوری برخوردار است و همچنین مورد قبول بیشتر نیوزلندی‌های غیرمائوری است.
با بالا رفتن جایگاه و ارج زبان، تقاضا برای کلاس‌های زبان نیز افزایش یافت. کسب و کارها خیلی سریع این روند را پذیرفتند، زیرا مشخص شد که استفاده از مائوری باعث می‌شود مشتری‌ها یک شرکت را «متعهد به نیوزیلند» بدانند. این زبان به‌طور فزاینده‌ای در رسانه‌ها و سیاست شنیده می‌شود. نخست‌وزیر جاسیندا آردرن - که به دخترش یک نام میانی مائوری داد - هنگامی که در سال ۲۰۱۸ با یک ضرب‌المثل مائوری به سران کشورهای مشترک المنافع طعنه زد، خبرساز شد. موفقیت گروه‌های موسیقی مائوری باعث افزایش بیشتر حضور زبان در رسانه‌های اجتماعی شده‌است.
در سال ۲۰۱۹، یک انتشارات کار در زمینه انتشار آثار ادبی محلی و بین‌المللی را به این زبان آغاز کرد. در سال ۲۰۱۹، یک بازی کارتی به مائوری توسط کارآفرینان هامیلتون ایجاد شد. در سال ۲۰۲۰، یک برند تجاری وجود داشت که هدف آن کمک به مادران بود که از طریق شاخت تائونگای دست‌ساز، به ترویج مائوری در خانه‌های خود کمک کنند.
وضعیت رسمی

نیوزیلند سه زبان رسمی دارد: انگلیسی، مائوری و زبان اشاره نیوزیلندی. مائوری با تصویب قانون زبان مائوری سال ۱۹۸۷ این جایگاه را بدست آورد. بیشتر ادارات و سازمان‌های دولتی اسامی دوزبانه دارند - برای نمونه وزارت امور داخلی و Te Tari Taiwhenua - و مکان‌هایی مانند دفاتر دولت محلی و کتابخانه‌های عمومی نیز دارای علائم دوزبانه هستند. پست نیوزیلند نام‌های محلی مائوری را در آدرس‌های پستی می‌پذیرد. قرارداد با آژانس‌های دولتی نیز می‌تواند به مائوری انجام شود، اما در عمل، این کار تقریباً همیشه به ترجمه همزمان نیاز دارد که استفاده روزمره از آن را محدود به مناطق جغرافیایی با اکثریت مائوری و موارد رسمی‌تر، مانند مشاوره عمومی، می‌کند. استفاده از نام مائوری نیوزیلند، آئوتئاروآ («سرزمین ابر کشیده سفید») رو به افزایش است، اگرچه این نام در اصل فقط به جزیره شمالی اشاره دارد.
در پارلمان نیوزلند در مواردی که یک عضو بخواهد به مائوری صحبت کند، یک مترجم حضور پیدا می‌کند. مائوری ممکن است در دادرسی‌های قضایی نیز استفاده شود، اما هر طرف که بخواهد این کار را انجام دهد باید از پیش به دادگاه اطلاع دهد تا مترجم در دسترس باشد. عدم اطلاع قبلی، مانع سخنرانی طرف به مائوری نمی‌شود، اما دادگاه تا زمان دسترسی به مترجم به تعویق می‌افتد و طرف باید مسئولیت‌های تأخیر را بپذیرد.
دسته‌بندی

زبان‌شناسان تطبیقی مائوری را به عنوان یک زبان پلی‌نزیایی دسته‌بندی می‌کنند. مائوری به‌طور خاص به عنوان یک زبان پلی‌نزیایی شرقی متعلق به زیر گروه تاهیتیایی است که خود شامل مائوری جزایر کوک، مربوط به جنوب جزایر کوک و تاهیتیایی، مربوط به تاهیتی و جزایر انجمن، می‌شود. از دیگر زبان‌های مهم پلی‌نزیایی شرقی می‌توان به هاوایی، مارکیزی و زبان رپا نویی جزیره ایستر اشاره کرد.
جدول زیر مقایسه تلفظ برخی از واژگان مائوری با زبان‌های هم‌خانواده‌اش است.
|  | تونگایی | نیوویایی | هاموا | راپا نویی | تاهیتیایی | راروتونگایی | مائوری | هاوایی |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| rangi | /laŋi/ | /laŋi/ | /laŋi/ | /ɾaŋi/ | /ɾaʔi/ | /ɾaŋi/ | /ɾaŋi/ | /lani/ |
| tokerau | /tokelau/ | /tokelau/ | /toʔelau/ | /tokeɾau/ | /toʔeɾau/ | /tokeɾau/ | /tokeɾau/ | /koʔolau/ |
| wahine | /fefine/ | /fifine/ | /fafine/ | /hahine/ | /vahine/ | /vaʔine/ | /wahine/ | /wahine/ |
| whare | /fale/ | /fale/ | /fale/ | /haɾe/ | /faɾe/ | /ʔaɾe/ | /ɸaɾe/ | /hale/ |
| matua | /motuʔa/ | /motua/ | /matua/ | /matuʔa/ | /metua/ | /metua/ | /matua/ | /makua/ |
پراکندگی جغرافیایی

تقریباً همه گویشوران مائوری ساکن نیوزیلند هستند. برآورد تعداد گویشوران متفاوت است: آن تعداد در سرشماری سال ۱۹۹۶، ۱۶۰٬۰۰۰ نفر گزارش شده‌است در حالی که بر اساس برآورد کمیسیون زبان مائوری در سال ۱۹۹۵، حدود ۱۰٬۰۰۰ گویشور بزرگسال مسلط وجود داشته‌است. همان‌طور که در سرشماری ملی سال ۲۰۱۳ گزارش شد، فقط ۲۱٫۳۱ درصد از مائوری‌ها دانش گفتگو به زبان را داشتند و تنها حدود ۶٫۵ درصد از آنان، ۱٫۴ درصد از کل جمعیت مائوری‌ها، فقط به زبان مائوری صحبت می‌کردند. این درصد در سال‌های اخیر از حدود یک چهارم جمعیت به ۲۱ درصد کاهش یافته‌است. با این حال، تعداد گویشوران در همان سرشماری، ۳٫۷ درصد از کل جمعیت بود.
مائوری هنوز در برخی از مناطق عمدتاً مائوری‌نشین همچون نورثلند، اورورا و کیپ شرقی یک زبان پرکاربرد است. مهد کودک‌های مائوری‌زبان در سراسر نیوزیلند به‌طور انحصاری از مائوری استفاده می‌کنند. روز به روز شمار بیشتری از مادران مائوری فرزندان خود را به صورت دوزبانه تربیت می‌کنند.
شهرنشینی پس از جنگ جهانی دوم منجر به تغییر زبان گروه گسترده‌ای از مردم از بیشتر مائوری به بیشتر انگلیسی شد؛ بنابراین، مائوری‌زبانان تقریباً همیشه به صورت دو زبانه ارتباط برقرار می‌کنند و انگلیسی نیوزیلندی زبان اول یا دوم آن‌هاست. حدود ۹٬۰۰۰ نفر در این کشور فقط به مائوری صحبت می‌کنند.
استفاده از زبان مائوری در جوامع دور از وطن مائوری بسیار کمتر از خود نیوزلند است. داده‌های سرشماری از استرالیا آن را به عنوان زبان اصلی ۱۱٬۷۴۷ نفر نشان می‌دهد، که فقط ۸٫۲٪ از کل جمعیت مائوری استرالیا در سال ۲۰۱۶ است. با این حال، این فقط می‌تواند به دلیل مهاجرت بیشتر مائوری‌ها به استرالیا باشد.
نوشتار

در ابتدا هیچ سامانه نوشتاری بومی برای مائوری وجود نداشت. گفته شده‌است که سنگ‌نگاره‌های ماوری‌ها مشابه سنگ‌نگاره‌های رونگورونگو جزیره ایستر بوده‌است. با این حال، هیچ مدرکی وجود ندارد که این سنگ نگاره‌ها به یک خط واقعی نوشته شده باشند.
الفبای نوین مائوری دارای ۱۵ حرف و دو دونگاره است. پنج واکه دارای دو گونه کوتاه و بلند هستند که گونه‌های بلند که با ماکرون در بالای آن‌ها مشخص می‌شوند - Ā، Ē، Ī، Ō و Ū. تلاش برای نوشتن کلمات مائوری با استفاده از خط لاتین توسط کاپیتان جیمز کوک و دیگر کاوشگران اولیه، با درجات مختلف موفقیت آغاز شد. به نظر می‌رسد که همخوان‌ها بیشترین دشواری را ایجاد کرده‌اند، اما واکه‌های متوسط و پایانی غالباً در منابع اولیه از بین رفته‌اند. جدول زیر حروف الفبای مائوری را نشان می‌دهد.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| A | Ā | E | Ē | H | I | Ī | K | M | N | Ng | O | Ō | P | R | T | U | Ū | W | Wh |
| a | ā | e | ē | h | i | ī | k | m | n | ng | o | ō | p | r | t | u | ū | w | wh |
:
واج‌شناسی

مائوری دارای پنج واکه و ده همخوان است.
گویش‌ها

بیگز پیشنهاد کرد که از نظر تاریخی دو گروه عمده گویشی وجود دارد، گویش شمالی و گویش جنوبی که گویش جنوبی مائوری منقرض شده‌است. بیگز تحلیل کرده‌است که جزیره شمالی مائوری شامل یک گروه غربی و یک گروه شرقی است که مرز بین آن‌ها تقریباً در امتداد محور شمال به جنوب جزیره است.
در این تقسیمات گسترده، تغییرات منطقه‌ای رخ می‌دهد و مناطق مختلف گونه‌های قبیله‌ای را نشان می‌دهند. تفاوت عمده در تلفظ واژگان، نوع واژگان و اصطلاحات وجود دارد. یک گویشور روان مائوری مشکلی در درک گویش‌های دیگر ندارد.
از نظر دستور زبان بین گویش‌ها تفاوت قابل توجهی وجود ندارد. بیشتر گونه‌های قبیله‌ای در دستور زبان نتیجه اولویت‌بندی هستند: گویشوران یک منطقه ممکن است یک گونه دستوری را به دیگری ترجیح دهند، اما احتمالاً گاهی از فرم غیرترجیحی نیز استفاده می‌کنند یا حداقل آن را می‌شناسند و می‌فهمند. واژگان و تلفظ در میزان‌های مختلفی متفاوت هستند، اما این مانعی برای برقراری ارتباط ایجاد نمی‌کند.
نمونه‌ها

| فارسی | مائوری |
| --- | --- |
سلام (به یک نفر): Tēnā koe
سلام (به دو نفر): Tēnā kōrua
سلام (به سه نفر یا بیشتر): Tēnā koutou
سلام (غیررسمی): Kia ora
خوش آمدید: Nau mai / Haere mai
حالت چطور است؟ (به یک نفر): Kei te pēhea koe?
حالت چطور است؟ (به دو نفر): Kei te pēhea kōrua?
حالت چطور است؟ (به سه نفر یا بیشتر): Kei te pēhea koutou?
خوبم، ممنون: Kei te pai ahau.
نام تو چیست؟: Ko wai tō ingoa?
نام من ______ است: Ko ______ tōku ingoa.
لطفاً: koa
سپاسگزارم: kia ora
بله: āe
نه: kāo
خدانگه‌دار (به کسی که می‌ماند): E noho rā
خدانگه‌دار (به کسی که می‌رود): Haere rā
خدانگه‌دار (غیررسمی): Hei konei rā
می‌توانی انگلیسی صحبت کنی؟: Kei te kōrero reo Pākehā koe?
صبح بخیر: Ata mārie
عصر بخیر: Ahiahi mārie
شب بخیر: Pō mārie
من نمی‌فهمم: Kaore au i te orotau.
دستشویی کجاست؟: Kei hea te wharepaku?
یک کتاب آموزش مائوری نوشته یکی از مبلغان مذهبی در سال ۱۸۶۲
یک تابلو دوزبانه در نیوزیلند، بالا به مائوری و پایین به انگلیسی
گویشوران مائوری بر اساس سرشماری سال ۲۰۱۳.

  < ۵٪
  ۵–۱۰٪
  ۱۰–۲۰٪
  ۲۰–۳۰٪
  ۳۰–۴۰٪
  ۴۰–۵۰٪
  > ۵۰٪
گویش‌های جزیره شمالی
عشق ضروری

| عشق ضروری | عشق ضروری |
| --- | --- |
کارگردان: فابیو کارپی
بازیگران: بن کینگزلی
فیلم‌بردار: فابیو چانکتی
تاریخ‌های انتشار: ۱۹۹۱
مدت زمان: ۹۰ دقیقه
زبان: ایتالیایی 
عشق ضروری (ایتالیایی: L'amore necessario) یک فیلم کمدی-درام به کارگردانی فابیو کارپی است که در سال ۱۹۹۱ منتشر شد.
بازیگران

بن کینگزلی
ماری-کریستین بارو
جفری بیلدون
مارتین دو بروتوی
گاهی شادی گاهی غم

| گاهی شادی گاهی غم | گاهی شادی گاهی غم |
| --- | --- |
کارگردان: کاران جوهر
تهیه‌کننده: یاش جوهر
داستان: کاران جوهر
بازیگران: شاهرخ خان کاجول آمیتاب باچان جایا باچان هرتیک روشن کارینا کاپور رانی موکرجی
موسیقی: جاتین لالیت، سندش شاندلیا، آدش شریواستاو، بابلو چاکراوارتی
فیلم‌بردار: کیرن دئوهانس
تدوین‌گر: سانجی سانکلا
شرکت تولید: Dharma Productions
توزیع‌کننده: Yash Raj Films
تاریخ‌های انتشار: ۱۴ دسامبر ۲۰۰۱
مدت زمان: ۲۱۰دقیقه
کشور: هند
زبان: زبان هندی
هزینهٔ فیلم: ۴۰ کرور
فروش گیشه: ۱۱۷ کرور
گاهی خوشی گاهی غم (به هندی: कभी खुशी कभी ग़म (کبهی خوشی کبهی غم) نام یک فیلم درام هندی است که در سال ۲۰۰۱ به کارگردانی و نویسندگی کاران جوهر و تهیه‌کنندگی پدرش یاش جوهر تولید شده زیر بنر
Dharma Productions است. بازیگران فیلم در نقش اصلی شاهرخ خان، کاجول، آمیتاب باچان، جایا باچان، هرتیک روشن و کارینا کاپور هستند. رانی موکرجی هم دریک نقش کمیو حضور دارد. این فیلم داستان یک خانواده ثروتمند است که هنگامیکه پسر بزرگشان تصمیم به ازدواج با یک دختر ازطبقه اجتماعی پایین‌تر می‌گیرد، دچار مشکلاتی می‌شوند.
تولید فیلم از سال ۱۹۹۸ آغاز شد. حتی زود تر از اکران فیلم اول کاران جوهر، داره یه اتفاقایی میفته. فیلم در ابتدا قرار بود در طی جشن‌های دیوالی اکران شود اما در نهایت در۱۴ دسامبر ۲۰۰۱ در هند، بریتانیا وآمریکای شمالی اکران شد. در هنگام اکران فیلم نقدهای مختلفی از منتقدان دریافت کرد و واکنش‌های دوقطبی مانندی نسبت به سبک کارگردانی کاران جوهر یعنی «بزرگتر از زندگی» به دنبال داشت.
باوجود بودجه ۴۰ کروری فیلم، گاهی شادی گاهی غم یک موفقیت بزرگ در هند و خارج هند بود و در کل ۱۱۷ کرور فروخت. (۱۹ میلیون دلار در آمریکا). این فیلم پرفروش‌ترین فیلم هندی خارج از هند تا آن زمان شد. جالب این است که این رکورد تا پیش از این متعلق به داره یه اتفاقایی میفته فیلم قبلی کاران جوهربود و پس از ۵ سال در سال ۲۰۰۶ این رکورد توسط فیلم کبهی الوداع ناکهنا که فیلم بعدی کاران جوهر است، شکسته شد! گاهی شادی گاهی غم جوایز زیادی ازجمله ۵ جایزه از فیلم فیر به دست آورد.