stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
حمله به کوی دانشگاه تهران (۱۳۸۸)
افشای فیلمی از حمله و بازتاب آن

در اسفندماه ۱۳۸۸، فیلمی از وقایع نیمه شب (۱٫۳۰ بامداد) ۲۵ خرداد ۱۳۸۸ در کوی دانشگاه تهران، از شبکهٔ بی‌بی‌سی فارسی پخش شد که بنابر اعلام مسئولان این شبکه، توسط نیروهای مهاجم (یکی از لباس شخصی‌ها) تهیه شده و برای نخستین‌بار صحنه‌هایی از حمله نیروی‌های گارد ویژه و لباس شخصی به کوی دانشگاه تهران را به تصویر کشیده‌است. این فیلم ابعاد تازه‌ای از وقایع آن شب در کوی دانشگاه را نشان می‌داد. اندک زمانی پس از پخش آن، نسخهٔ کامل این فیلم در سایت گویا و سپس دیگر سایت‌های اینترنتی منتشر شد. ۴ ماه بعد در خرداد ۱۳۸۹ اسماعیل احمدی مقدم، فرمانده نیروی انتظامی ایران، صحت فیلم را تأیید کرد ولی مدعی شد که فیلم به نفع لباس شخصی‌ها و به ضرر پلیس صداگذاری شده‌است. گفته‌های احمدی‌مقدم، گمانه‌زنی‌های ناظر بر اختلافات داخلی نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی را بر سر مسئولیت این حمله تقویت کرد. چراکه این فیلم پس از تودیع عزیزالله رجب‌زاده فرمانده نیروی انتظامی منتشر شد که رجب زاده در آن مسئولیت خشونت‌ها را بر دوش سپاه پاسداران و بسیج گذارده بود اما در بخشی از این فیلم، صدای کسی می‌آمد که می‌گفت حمله با دستور تیمسار رجب‌زاده انجام شده‌است.
فیلمبرداری این فیلم از ساعت ۱٫۳۰ بامداد آغاز می‌شود، هنگامی که هنوز نیروهای امنیتی و لباس‌شخصی به کوی دانشگاه وارد نشده‌اند و در پشت میله‌های کوی قرار دارند. درگیری‌ها در پشت میله‌های کوی و پیش از ورود نیروهای امنیتی به خوابگاه شروع شد. دانشجویان از بالای پشت بام و گارد ویژه از پایین به پرتاب سنگ مشغول بودند و گارد ویژه گاز اشک‌آور نیز شلیک می‌کرد. تصاویری از کپه‌های آتش در فیلم دیده می‌شود که احتمالاً توسط دانشجویان در مقابل گاز اشک‌آور روشن شده بود.
در نهایت حدود ساعت ۲ بامداد لباس‌شخصی‌ها با کمک گارد ویژه وارد کوی می‌شوند. تصاویری از حمله مأموران امنیتی و لباس شخصی به دانشجویان، کشاندن دانشجویی روی زمین، فریادهای لباس شخصی‌هایی که از گارد ویژه می‌خواهند از کتک زدن دانشجویان خودداری کنند، دانشجویانی که در مقابل کتابخانه شهید مفتح در کوی دانشگاه مورد ضرب‌وشتم قرار گرفته و روی زمین خوابانده شده‌اند، صورت خون‌آلود دانشجویی که روی زمین افتاده، بخش‌هایی از این فیلم بود. چنان‌که صدای یکی از مهاجمان در فیلم نشان می‌دهد، این حمله به دستور سردار عزیزالله رجب‌زاده فرمانده وقت نیروی انتظامی تهران بزرگ، صورت گرفته و بنابراین ادعای مقام‌های جمهوری اسلامی در خصوص صورت گرفتن حمله توسط نیروهای «خودسر» را به چالش می‌طلبد.
در خصوص انگیزه‌های ممکن برای انتشار این فیلم نظرات متفاوتی ابراز شد. همچنین شبهاتی در مورد انتشار فیلم و چگونگی رسیدن آن به دست شبکه بی‌بی‌سی وجود داشت که در وبلاگ مدیران بی‌بی‌سی فارسی به برخی از این شبهات پاسخ‌هایی داده شد.
افشای فیلمی از حمله و بازتاب آن > واکنش‌ها به فیلم حمله به کوی دانشگاه تهران

شش روز بعد از نمایش فیلم حمله نیروهای نظامی و شبه نظامی به دانشجویان ساکن خوابگاه‌های کوی دانشگاه تهران از شبکه بی‌بی‌سی فارسی، علاء الدین بروجردی رئیس و کاظم جلالی سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه فیلم را ندیده‌اند گفتند که موارد به نمایش درآمده در فیلم قابل پیگیری است.
در پاسخ به سوال‌های خبرنگاران در حاشیه جلسه علنی مجلس، علاء الدین بروجردی روز یکشنبه ۹ اسفند (۲۸ فوریه) از امکان «مونتاژ» بودن فیلم سخن گفت و کاظم جلالی توصیه کرد که «اعضای کمیته حقیقت‌یاب فیلم را ببینند.»
کاظم جلالی سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی در گفتگو با خبرگزاری مهر این فیلم را فاقد مطلب جدیدی اضافه بر آنچه که در همان مقطع وقوع به اطلاع مسئولان نظام رسیده بود، دانست.
در ۸ اسفند۱۳۸۸ میرحسین موسوی در مصاحبه با وبگاه کلمه ضمن اشاره به تصاویر به‌نمایش درآمده در مورد حمله پلیس به دانشجویان گفت: «فیلمی که اخیراً در مورد حمله به خوابگاه دانشجویان پخش شد نشان می‌دهد که تا چه اندازه روحیه فرقه‌گرایی، سبعیت ایجاد می‌کند.» وی افزود: «به نظر کسانی که مشغول ضرب‌وشتم دانشجویان هستند، فرزندان این ملت از حیوانات هم کم‌ارزش‌تر می‌نماید و فاجعه‌بارتر اینکه در سطوح مختلف، مسئولین می‌گویند که نمی‌دانند حمله‌کنندگان چه کسانی هستند.»
شورای تهران دفتر تحکیم وحدت در بیانیه‌ای اعلام کرد که سکوت در برابر حمله به کوی دانشگاه تهران، در حکم تأیید این جنایت دانست. این بیانیه در پی انتشار فیلمی از حملهٔ نیروی انتظامی و مأموران لباس شخصی به کوی دانشگاه تهران، پس از انتخابات پرمناقشهٔ ریاست جمهوری خرداد ماه، منتشر می‌شود.
به گزارش خبرگزاری مهر فرمانده نیروی انتظامی تهران بزرگ با اشاره به فیلم منتشر شده از کوی دانشگاه گفت: سیستم قضائی کشور پیگیر این موضوع است و اقدام‌های لازم را انجام می‌دهد، ضمن اینکه توسط یک تیم کارشناسی صحت و سقم این فیلم در حال بررسی است.
ایمجین سافت‌ور

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نوع: شرکت سهامی خاص
صنعت: صنعت بازی ویدئویی
بنا نهاده: ۱۷ سپتامبر ۱۹۸۲؛ ۴۲ سال پیش (۱۹۸۲-17}})
دفتر مرکزی: لندن، بریتانیا
محصولات: بازی رایانه‌ای
تعداد کارکنان: ۸۰ نفر
ایمجین سافت‌ور (انگلیسی: Imagine Software) شرکت بازی ویدئویی بریتانیایی است، که در سال ۱۹۸۲ تأسیس شد.
دختر ایرونی

| دختر ایرونی | دختر ایرونی |
| --- | --- |
کارگردان: محمدحسین لطیفی
تهیه‌کننده: یدالله شهیدی
نویسنده: ایرج طهماسب محمدحسین لطیفی (طرح اولیه)
بازیگران: هدیه تهرانی امین حیایی گرشا رئوفی آفرین عبیسی جهانگیر صمیمی‌فر
موسیقی: سعید انصاری
فیلم‌بردار: علی الهیاری
تدوین‌گر: کاوه ایمانی
شرکت تولید: آریان فیلم
توزیع‌کننده: آریان فیلم
تاریخ‌های انتشار: ۲۶ آبان ۱۳۸۲
کشور: ایران
زبان: فارسی 
فروش گیشه: ۳۴۴٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان (تهران)
دختر ایرونی فیلمی به کارگردانی محمدحسین لطیفی و با بازی هدیه تهرانی و امین حیایی که محصول سال ۱۳۸۱ است.
خلاصه داستان

فیلم دربارهٔ پسری پولدار است که عاشق دختری می‌شود و خود را به عنوان پسری فقیر در کارگاه آن دختر جا می‌زند.
بازیگران

هدیه تهرانی
امین حیایی
گرشا رئوفی
آفرین عبیسی
جلال‌الدین صمیمی‌فر
محمد ابهری
بهناز محرر
لیدا عباسی
گلورد

| گلورد | گلورد |
| --- | --- |
روستا: روستا
کشور: ایران
استان: مازندران
شهرستان: ساری
بخش: کلیجان‌رستاق
دهستان: تنگه سلیمان
جمعیت: ۲۲۲ نفر (سرشماری ۹۵)
گلورد، روستایی است از توابع بخش کلیجان‌رستاق شهرستان ساری در استان مازندران ایران.
جمعیت

این روستا در دهستان تنگه سلیمان قرار داشته و براساس آخرین سرشماری مرکز آمار ایران که در سال ۱۳۹۲صورت گرفته، جمعیت آن 223نفر (۹۳خانوار) بوده‌است.
ترکمن‌ها

«ترکمن» به اینجا تغییرمسیر دارد. برای دیگر کاربردها، ترکمن (ابهام‌زدایی) را ببینید.
برای تُرکمان، اصطلاحی برای تُرکان اغوز، ترکمان (اصطلاح قومی) را ببینید.
| 0 | 1 |
| --- | --- |
ترکمن‌ها با لباس‌های سنتی در بیستمین رژهٔ روز استقلال ترکمنستان: ترکمن‌ها با لباس‌های سنتی در بیستمین رژهٔ روز استقلال ترکمنستان
مناطق با جمعیت چشمگیر: مناطق با جمعیت چشمگیر
 ترکمنستان: ۵,۵۰۰,۰۰۰ 
 افغانستان: ۱,۰۰۰,۰۰۰ 
 ایران: ۱,۰۰۰,۰۰۰ 
 ازبکستان: ۲۲۰,۰۰۰
 روسیه: ۴۶,۰۰۰
 تاجیکستان: ۲۵,۰۰۰
 اوکراین: ۷,۷۰۰
 پاکستان: ۶,۰۰۰
زبان‌ها: زبان‌ها
ترکمنی: ترکمنی
دین: دین
مسلمان سنی: مسلمان سنی
تُرکمَن‌ها یا تُرکمان‌ها (به ترکمنی: Türkmenler، تورکمِنلِر) یکی از اقوام تُرک‌تبار آسیای میانه هستند که در منطقهٔ وسیعی زندگی می‌کنند که شامل ترکمنستان، شمال‌غربی قزاقستان و مناطقی از روسیه، ازبکستان تا شمال‌غربی افغانستان و همچنین شمال‌شرق ایران است. آن‌ها به زبان ترکمنی از زبان‌های ترک‌تبار شاخهٔ اغوز غربی سخن می‌گویند
ترکمن‌ها شاخه‌ای از ترکتبارها هستند که از عهد قدیم در صحراهای وسیع بخش سفلای رود سیحون و بین دریاچهٔ خوارزم به زندگی کوچ‌نشینی روزگار می‌گذراندند. تا حدود سدهٔ هفتم میلادی ترکمن‌ها جزئی از قوم ترک بودند. در این سال‌ها به دنبال اضمحلال گوک‌ترک‌ها، گروهی از ترک‌ها که اغوز نامیده می‌شدند، از آنان جدا شده از ناحیهٔ ارخون به طرف آرال و سیردریا کوچ کردند.
تُرکمان را نباید با ترکمن اشتباه گرفت، ترکمان یک اصطلاح عمومی برای قبایل نیمه‌عشایر تُرک بود، ترکمن نام مخصوص یکی از این قبایل است. واژه‌های ترکمن و تُرکمان در گذشته به تمامی قبایل ترک‌تبار اغوز به‌ویژه طایفه‌های کوچ‌نشین و مسلمان گفته می‌شد که این معنا با کاربرد قوم ترکمن امروزین تفاوت دارد. به این معنا که ترکمن‌های کنونی شاخه‌ای از ترکمن‌ها در نوشته‌های قدیمی فارسی هستند. همین‌طور در حال حاضر گروه‌های ترک‌تباری در عراق و سوریه به ترکمن معروفند.
پراکندگی

بیشتر ترکمن‌ها در ترکمنستان سکونت دارند. جمعیت ترکمنستان در سال ۲۰۲۲ حدود ۷ میلیون و ۵۷ هزار نفر بوده است.
ترکمن‌های ایران حدود ۱ درصد جمعیت ایران را تشکیل می‌دهند که معادل نزدیک به ۱میلیون نفر طبق آمار سال ۲۰۲۱ است. ترکمن‌های ایران بیشتر در جنوب شرقی دریای خزر و در ترکمن‌صحرا و اطراف رودخانهٔ اترک و گرگان‌رود سکونت دارند. از لحاظ استانی، سکونتگاه‌های ایشان در استان‌های گلستان (بیشتر بخش شمالی استان) و خراسان شمالی (شهرستان راز و جرگلان) پراکنده‌است. از شهرهای مهم ترکمن‌ها در ایران می‌توان بندر ترکمن، گنبد قابوس، کلاله، آق قلا، گمیشان، مراوه‌تپه و اینچه‌برون را نام برد.
ترکمن‌های افغانستان بیشتر در شمال‌غربی این کشور به ویژه نوار مرزی دو ولایت فاریاب و جوزجان با ترکمنستان زندگی می‌کنند.
تاریخ مختصر

نام ترکمن از سدهٔ پنجم هجری (یازدهم میلادی) نخست به شکل جمع فارسی «ترکمان» توسط نویسندگان مانند گردیزی و ابوالفضل بیهقی استعمال شده و به همان معنی اغوز در ترکی و غز در عربی و فارسی به‌کار رفته‌است.
غزان نخست در آسیای مرکزی سکونت داشتند و در کتیبه‌های اورخون متعلق به سدهٔ هشتم میلادی، ذکر ایشان در آسیای‌میانه رفته‌است. اغزان مزبور را ترکمن محسوب داشته‌اند نه ترکمان. نخست با تلفظ «تو کو مونگ در دانشنامهٔ چینی سدهٔ هشتم میلادی (تونگ تین فصل ۱۹۳). به قول تونگ تین، واژهٔ توکومنگ نام دیگری است که به کشور سوک تاک یعنی کشور آلانان اطلاق شده و اینان در آغاز تاریخ میلادی در مشرق تا مسیر سفلای سیردریا مستقر بودند و آنجا در سدهٔ چهارم ه‍.ق (دهم میلادی) مقر اصلی اغزان بود. در کتب جغرافیایی عرب، ترکمان (الترکمان یا الترکمانیون) فقط توسط مقدسی در شرح چند شهر واقع در شمال و شمال غربی «اربیجاب» یا «سیرام» -که موقعیت آن درست معلوم نیست- آمده در باب اصل واژهٔ ترکمان در سدهٔ پنجم به درستی معلوم نیست.
در گذشته ترکمن نام عمومی اقوام اغوز مسلمان کوچ‌نشین بود و نه صرفاً قومی که امروزه ترکمن نامیده می‌شود و شامل طوایفی است که در شرق دریای خزر از رود جیحون تا شمال خراسان و رود گرگان سکونت داشته‌اند. هم‌اکنون نیز گروه‌هایی در عراق و سوریه به ترکمن معروفند که ارتباط قومی و تاریخی با قوم ترکمن ساکن ترکمنستان و مناطق اطراف دارند. برخی از این اقوام اغوز موفق به تشکیل دولت‌های‌های بزرگی در جهان شدند مانند:
سلجوقیان (۴۲۹ ه‍.ق – اواخر قرن ششم)
قره قویونلو (۷۸۰ – ۷۴۸ ه‍.ق)
آق قویونلو (۷۸۰ – ۹۸۰ ه‍.ق)
قاجاریه
افشاریه
غزنویان
عثمانی
مملوکیان مصر
مملوکیان عراق
مملوکیان شام
سلسله عادلیان
و بسیاری دیگر
موسیقی ترکمنی

مقالهٔ اصلی: موسیقی ترکمنی
ساز اصلی در موسیقی ترکمنی، دمبوره یا تنبور یا همان دوتار است. همچنین نواختن کمانچه و نی نیز در بین ترکمنان رواج دارد و در دههٔ اخیر برخی، به اجرای نغمات این موسیقی با سازهای الکترونیک روی آورده‌اند.
طوایف

عمدهٔ طوایف ترکمن ساکن در ایران شامل: خزرلی، نرزیم، آناولی، ناخورلی، چاوادار، اساری، گوکلان، سالیر، ساریق، تیکه، یومود و تورکمان هستند.
همچنین به‌طور کلی به طوایف بزرگ زیر تقسیم می‌شوند:
ترکمن‌های عالی‌ایل (افغانستان)
ترکمن‌های چاودار
ترکمن‌های یمرلی
ترکمن‌های ارساری
ترکمن‌های سالور
ترکمن‌های ساریق
ترکمن‌های تکه: تکه بزرگ‌ترین و نیرومندترین قبیله ترکمن‌هاست که نفوذ آن‌ها در کشورهای مجاور بلکه در میان کل مردم ترکمن محسوس بود. قدرت فزایندهٔ تکه، رهبری ترکمن‌ها را به آن‌ها داد. همانطوریکه در واقع اسم آن‌ها هم تلویحاً بیانگر آن بود.
ترکمن‌های یموت
ترکمن‌های گوگلان
طوایف و قبایل مقدس ترکمن‌ها
غیر از طوایف و تیره‌های مختلف ترکمن، ترکمن‌ها دارای چهار طایفهٔ دیگری موسوم به اولاد هستند. این طوایف چهارگانه اولاد از طوایف مقدس ترکمن به‌شمار می‌آیند؛ زیرا آن‌ها خود را از نسل خلفای راشدین می‌دانند.
این طوایف عبارتند از:
شیخ از نسل ابوبکر
مخدم (مختوم) از نسل عمر
آتا از نسل عثمان
خوجه از نسل حضرت علی
این طوایف چهارگانه که از چهار یار پیامبر اسلام (بنا به اعتقاد سنی مذهبان) انشعاب یافته‌اند اولاد آن‌ها در نزد ترکمن‌ها مقدس شمرده می‌شوند.
ژنتیک

هاپلوگروپ Q-M242 در سیبری، جنوبشرق آسیا، آسیای مرکزی به وفور یافت می‌شود. این هاپلوگروپ درصد زیادی از نسب پدری ترکمن‌ها را شکل می‌دهد.
گروگنی (2012) Q-M242 را در ۴۲٫۶٪ (۲۹/۶۸) از یک نمونه از ترکمن‌ها در استان گلستان، ایران پیدا کرد. دی کریستوفارو و همکاران (2013) Q-M25 را در ۳۱٫۱٪ (۲۳/۷۴) و Q-M346 را در ۲٫۷٪ (۲/۷۴) به‌طور کلی در ۳۳٫۸٪ (۲۵/۷۴) از Q-M242 در نمونه ای از ترکمن‌ها در ولایت جوزجان پیدا کردند. کرافت (2018) Q-M25 را در ۵۰٫۰٪ (۲۲/۴۴) از نمونه دیگری از ترکمنستان پیدا کرد. هاپلوگروپ Q بیشترین بسامد خود را در میان ترکمن‌های اهل قره‌قالپاقستان (بیشتر در یموت) با میزان ۷۳٪ دیده‌است.این هاپلوگروپ تنها حدود ۴٫۵ درصد میان آذریها وجود دارد. بخش عمده هاپلوگروپ آذریها، هاپلوگروپ J2 است که منتسب به اقوام غیر آریایی و بومی ایران است، این نشان دهنده تأثیر کم تبار اغوزها در میان مردم آذربایجان است.
یک مطالعه ژنتیک دی‌ان‌ای میتوکندریایی هاپلوگروپ‌های یک نمونه ترکمن ترکیبی از نسب‌های بیشتر اوراسیای غربی و اقلیت اوراسیای شرقی را توصیف می‌کند. ترکمن‌ها همچنین دو مارکر دی ان ای میتوکندریایی با مشخصه‌های چندریختی دارند که تنها در ترکمن‌ها و سیبریایی‌های جنوبی یافته می‌شود.
نگارخانه

یک مرد ترکمن در لباس سنتی، تصویر از سرگئی گورسکی
یک زن ترکمن
یک خانواده ترکمن از ایل تکه، بین سال‌های ۱۹۰۳ و ۱۹۱۶
دختر ترکمن با لباس بومی
دختر ترکمن ایرانی
دختر و نوزاد ترکمن در افغانستان
عکس قدیمی، مرد ترکمن
نقاشی فرانسوی از اسب ترکمن سال ۱۸۴۸
اسب آخال‌تکه
قالی ترکمن
تمبر اسب ترکمن جمهوری آذربایجان سال ۱۹۹۳
تمبر اسب ترکمن قزاقستان سال ۲۰۰۲
تمبر اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی سال ۱۹۶۸
تمبر ترکمنستان سال ۱۹۹۲
منات ترکمنستان
قالی ترکمن
قالی ترکمن
نقشهٔ زبانی استان گلستان
ترکمن‌ها در عشق‌آباد، ترکمنستان
ایمسکیپ

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نوع: شرکت سهامی عام
نماد سهام شرکت: اوام‌اکس: EIM
صنعت: ترابرد باری
بنا نهاده: ۱۹۱۴؛ ۱۱۱ سال پیش (۱۹۱۴-خطا: زمان نامعتبر}})
دفتر مرکزی: ریکیاویک، ایسلند
محصولات: ترابرد باری  لجستیک
تعداد کارکنان: ۱۶۱۹ نفر
وبگاه: www.eimskip.com
ایمسکیپ (انگلیسی: Eimskip) شرکت کشتیرانی ایسلندی است، که در سال ۱۹۱۴ تأسیس شد.
اله‌آباد

| اله‌آباد | اله‌آباد |
| --- | --- |
روستا: روستا
کشور: ایران
استان: خراسان رضوی
شهرستان: نیشابور
دهستان: ریوند
جمعیت: 
اله‌آباد، نام روستایی از توابع شهرستان نیشابور در استان خراسان ایران بوده است.
تابعیت

این روستا یکی از روستاهای تابعه دهستان ریوند، دهستان هفتم از دهستان‌های پانزده‌گانه شهرستان نیشابور، بوده است.
تمدن می‌سی‌سی‌پی

مجسمه‌های سنگی مربوط به تمدن می‌سی‌سی‌پی
تمدن می‌سی‌سی‌پی تمدنی متعلق به سرخپوستان آمریکا در دوران پیش از کشف آن توسط کریستف کلمب می‌باشد.حوزه این تمدن به مرکز و شرق ایالات متحده امروزی تعلق داشت.زمان شکوفایی این تمدن فاصله زمانی میان قرون هشتم تا پانزدهم میلادی بوده‌است.برخی سرخپوستان نواحی شرقی مانند چروکی‌ها بازمانده بنیانگذاران این تمدن هستند.این تمدن در حاشیه رودخانه می‌سی‌سی‌پی بنیانگذاری شد.
تفسیر کپنهاگی

نیلز بور (راست) در کنار ورنر هایزنبرگ (چپ)
تفسیر کپنهاگی یکی از تفسیرهای مکانیک کوانتومی است. این تفسیر مجموعهٔ دیدگاه‌هایی را دربارهٔ گزاره‌ها و پیش‌بینی‌های مکانیک کوانتومی در خود دارد. به زبان دیگر، تفسیر کپنهاکی در پی یافتن پاسخ این پرسش است که «این آزمایش‌های پیچیده و شگفت‌انگیز و نتایج آن‌ها واقعاً چه معنایی دارند؟»
آشنایی

از آن‌جا که تفسیر کپنهاکی مجموعه‌ای از دیدگاه‌های فیزیک‌دانان و فیلسوفان گوناگون است، تعریف ثابتی از آن وجود ندارد.
دیدگاه‌های گوناگونی به تفسیر کپنهاکی نسبت داده شده‌اند. اشر پرز گفته‌است که نویسندگان مختلف دیدگاه‌های بسیار گوناگون و گاه متناقضی را به عنوان تفسیر کپنهاکی بیان می‌کنند.
آشنایی > پایه‌های تفسیر کپنهاکی

یک سیستم به‌طور کامل با یک تابع موج  \Psi  توصیف می‌شود. تابع موج نمایانگر دانش مشاهده‌گر دربارهٔ سیستم است. (هایزنبرگ)
توصیف طبیعت ذاتاً احتمالاتی است. احتمال یک رویداد متناسب است با مربع اندازهٔ تابع موج نشان‌دهندهٔ آن رویداد. (ماکس بورن)
اصل عدم قطعیت هایزنبرگ می‌گوید که نمی‌توان مقدار همهٔ ویژگی‌های سیستم را همزمان دانست؛ ویژگی‌هایی که به دقت معلوم نیستند، با احتمالات توصیف می‌شوند.
اصل مکملیت: ماده از خود دوگانگی موج-ذره نشان می‌دهد. هر آزمایشی می‌تواند یکی از این دو ماهیت ماده را نشان دهد، ولی نشان‌دادن همزمان این دو ماهیت شدنی نیست. (نیلز بور)
دستگاه‌های اندازه‌گیری دستگاه‌هایی کلاسیک‌اند و ویژگی‌های کلاسیک را مانند مکان و تکانه می‌سنجند.
اصل همخوانی بور و هایزنبرگ: توصیف مکانیک کوانتومی از سیستم‌های بزرگ باید به تقریب با توصیف فیزیک کلاسیک یکی باشد.
معنای تابع موج

تفسیر کپنهاکی می‌گوید که چیزی به نام تابع موج وجود واقعی ندارد و تابع موج تنها یک مفهوم مجرد است (دیدگاه ذهنی). شاید هم بتوان گفت که دست‌کم تفسیر کپنهاکی خود را ملزم به اظهارنظر دربارهٔ واقعی یا ذهنی بودن تابع موج نمی‌داند (دیدگاه ندانم‌گویی). مثالی از دیدگاه ندانم‌گویی را در گفتهٔ فون وایتسکر می‌توان دید که در کنفرانسی در کمبریج گفت که دیدگاه کپنهاکی متفاوت با گزارهٔ «چیزی را که نمی‌توان دید وجود ندارد» است. به گفتهٔ او دیدگاه کپنهاکی می‌گوید: «چیزی را که می‌توان دید حتماً وجود دارد. ولی دربارهٔ چیزی که نمی‌توان دید آزادیم هر فرضی بکنیم و این آزادی را برای فرار از تناقض‌ها به کار ببریم.»
در دیدگاه ذهنی، تابع موج تنها یک ابزار ریاضی برای محاسبهٔ احتمال رویدادهاست. این دیدگاه شبیه رویکرد تفسیر هنگردی است.
ماهیت فروکاهی تابع موج

همهٔ روایت‌ها از تفسیر کپنهاکی به‌طور رسمی یا روش‌شناسانه به فروکاهی تابع موج باور دارند که یعنی ویژه‌مقدارهای مشاهده‌نشده در مشاهده‌های بعدی دیده نخواهند شد. به زبان دیگر، طرفداران تفسیر کپنهاکی از همان روزهای آغازین مکانیک کوانتومی هیچ‌گاه فروکاهی را انکار نکردند، برخلاف طرفداران تفسیر دنیاهای چندگانه.
به زبان ساده‌تر، پذیرندگان تفسیر کپنهاکی می‌گویند که تابع موج، احتمال همهٔ پیشامدهای ممکن برای یک رویداد را در خود دارد. ولی وقتی که یکی از این پیشامدهای کم‌وبیش هم‌احتمال رخ داد، پیشامدهای دیگر به کلی از بین می‌روند؛ مثلاً اگر الکترونی از یک آزمایش دوشکاف بگذرد، احتمال‌های مختلفی هست که هرجایی روی پردهٔ آشکارساز فرود بیاید. ولی وقتی الکترون یک جا فرود آمد، دیگر هیچ احتمالی برای فرودآمدنش در جاهای دیگر باقی نمی‌ماند. در تفسیر دنیاهای چندگانه، الکترون روی همهٔ جاهایی که احتمالی برای فرودآمدنش هست فرود می‌آید، ولی این فرودها در دنیاهای متفاوتی رخ می‌دهند.
پذیرفتگی میان فیزیک‌دانان

در نظرسنجی‌ای که در کارگاه مکانیک کوانتومی در سال ۱۹۹۷ انجام شد، تفسیر کپنهاکی پذیرفته‌ترین تفسیر از مکانیک کوانتومی بود. و پس از آن تفسیر دنیاهای چندگانه قرار داشت.
انتقادها

آزمایش فکری اینشتین-پودولسکی-روزن کامل‌بودن مکانیک کوانتومی (نخستین مورد از «پایه‌های تفسیر کپنهاکی») را هدف قرار داد و خواست نشان دهد که فیزیک کوانتومی نمی‌تواند نظریهٔ کاملی باشد. آزمون‌های تجربی نامساوی بل نیز پیش‌بینی مکانیک کوانتومی را دربارهٔ مفهوم درهم‌تنیدگی کوانتومی پشتیبانی کردند.
تفسیر کپنهاکی جایگاه ویژه‌ای به اندازه‌گیری در مکانیک کوانتومی می‌دهد، بی‌آن‌که تعریف روشنی از آن بدهد یا اثرات عجیبش را توضیح دهد. هایزنبرگ در مقاله‌ای به نام «انتقادها و جایگزین‌های تفسیر کپنهاکی از مکانیک کوانتومی» دربارهٔ گفته‌ای از الکساندروف که (به زبان هایزنبرگ) «تابع موج در فضای پیکربندی وضعیت واقعی الکترون را می‌نمایاند» نوشته‌است:
از آنجا که تفسیر کپنهاکی تعین‌گرایانه نیست و نیز مفهوم اندازه‌گیری در آن به درستی تعریف نشده‌است، بسیاری از فیزیک‌دانان و فیلسوفان به آن انتقاد کرده‌اند. گفتهٔ اینشتین به خوبی نشان‌دهندهٔ این انتقاد است: «خداوند تاس نمی‌اندازد» و «آیا واقعاً فکر می‌کنی وقتی که تو به ماه نگاه نمی‌کنی، ماه آن‌جا نیست؟» بور در پاسخ گفته‌است: «اینشتین، لطفاً به خدا نگو که چه کار کند.»
همچنین بخوانید

G. Weihs et al. , Phys. Rev. Lett. 81 (1998) 5039
M. Rowe et al. , Nature 409 (2001) 791.
J.A. Wheeler & W.H. Zurek (eds) , Quantum Theory and Measurement, Princeton University Press 1983
A. Petersen, Quantum Physics and the Philosophical Tradition, MIT Press 1968
H. Margeneau, The Nature of Physical Reality, McGraw-Hill 1950
M. Chown, Forever Quantum, New Scientist No. 2595 (2007) 37.
T. Schürmann, A Single Particle Uncertainty Relation, Acta Physica Polonica B39 (2008) 587.
نیلز بور(چپ) در کنار آلبرت اینشتین(راست)
تلویزیون میوند

تلویزیون میوند
| 0 | 1 |
| --- | --- |
کشور:  افغانستان
گستره پخش: خاورمیانه
ستاد: کابل
برنامه‌سازی: برنامه‌سازی
زبان(ها): فارسی دری
پیوندها: پیوندها
وبگاه: http://www.maiwandtv.com/fa/
دسترسی: دسترسی
تلویزیون میوند یکی از تلویزیون‌های خصوصی فعال در کابل افغانستان است.
پیون به بیرون

تلویزیون میوند
برنامه‌های تلویزیون میوند در یوتیوب
دانشگاه فریدریش-آلکساندر ارلانگن-نورنبرگ

| 0 | 1 |
| --- | --- |
Friedrich-Alexander-Universität Erlangen-Nürnberg: Friedrich-Alexander-Universität Erlangen-Nürnberg
Friedrich-Alexander University seal: Friedrich-Alexander University seal
لاتین: Universitas Friderici Alexandriae: لاتین: Universitas Friderici Alexandriae
نام‌های پیشین: Friedrich-Alexander-Universität Erlangen
شعار: پیشرفت از طریق ارتباطات
نوع: دانشگاه دولتی
بنیانگذاری شده: ۱۷۴۲ (first) ۴ نوامبر ۱۷۴۳ (۱۷۴۳-11-۰۴) (moved)
بودجه: € ۵۴۳٫۱ میلیون
رئیس: Joachim Hornegger
اعضای هیئت علمی: ۴٬۰۴۰
کارمندان مدیریتی: ۲٬۲۹۰
دانشجویان: ۳۹٬۸۶۸
موقعیت: ارلانگن و نورنبرگ، بایرن، آلمان ۴۹°۳۵′۵۲٫۵″ شمالی ۱۱°۰′۱۷٫۱۷″ شرقی﻿ / ﻿۴۹٫۵۹۷۹۱۷°شمالی ۱۱٫۰۰۴۷۶۹۴°شرقی﻿ / 49.597917; 11.0047694
رنگ آموزشگاه:   آبی
تعلق ورزشی به: Domestic: 1. Bavarian State Ministry for Science, Research and Art ۲. بنیاد پژوهش آلمان 3. Excellence Universities International: 1.Top Industrial Managers for Europe 2. SEFI
وبگاه: fau.eu
شاهزاده فردریش مارگراف براندنبورگ-بایروس، مؤسس دانشگاه ارلانگن
ساختمان اصلی دانشگاه
دانشگاه فردریش-آلکساندر ارلانگن-نورنبرگ دومین دانشگاه عمومی ایالت بایرن در شهر ارلانگن واقع در کشور آلمان می‌باشد که در سال ۱۷۴۳ میلادی بنا شده‌است. این دانشگاه عمومی که با بودجه دولتی اداره می‌شود و یکی از مراکز مهم تحقیقاتی-آکادمیک آلمان به‌شمار می‌آید در حال حاضر حدود ۴۰ هزار دانشجوی ثابت و ۴۰۰ عضو هیئت علمی و محقق شامل ۵۷۹ مدرس دارد. به گفته مقامات دانشگاه این نهاد در عرضه فرصت‌های تحصیلی با هدف فراگیری نظری و عملی دانشجویان فعال است و از این حیث کیفیت جزو رتبه‌های برتر آلمان به‌شمار می‌آید. شاخه‌های عرضه شده در این دانشگاه تمام علوم مدرن از جمله انسانی، علوم اجتماعی، مهندسی، پزشکی، حقوق و اقتصاد را در بر می‌گیرد و جزو دانشگاه‌های تحقیق محور به حساب می‌آید.
علت نامگذاری این دانشگاه این است که دانشکده‌ها در دو شهر نورنبرگ و ارلانگن که آن هم در قلب متروپولیس نورنبرگ بوده و نزدیک به هم هستند تقسیم شده‌اند. بخش اعظم پردیس دانشگاه در نورنبرگ بنا شده و استقرار شرکت‌های صنعتی بین‌المللی در نورنبرگ و حومه، عامل جذب دانشجویان و مهاجران بسیاری به آن منطقه شده‌است.
تاریخچه دانشگاه

دانشگاه‌های آلمان در قرن هجدهم به محلی برای تربیت و آموزش کارمندان به منظور بالا بردن شهرت و وجه شاهزادگان به‌شمار می‌رفت. در چنین شرایطی دانشگاهی با نام تنهای ارلانگن در سال ۱۷۴۳ توسط شاهزاده فردریش براندربورگ-بایروس از خاندان هوهن‌تسولرن تأسیس‌شد. از آنجاییکه شاهزاده در تأمین مالی دانشگاه به مشکل برخورد، دانشگاه ارلانگن به صورت یک نهاد کوچک با ۱۶ استاد باقی ماند تا اینکه در سال ۱۷۶۹ اتحاد خاندان هوهن-تسولرن با خاندان براندربورگ-آنسباخ سبب ارتقای وضعیت مالی و توسعه دانشگاه شد. به پاس خدمات مارگراف الکساندر از اشراف خاندان شاهی جدید، نام دانشگاه به فردریش-الکساندر ارلانگن-نورنبرگ تغییر یافت. با آنکه رشته‌های دانشگاه از بدو تأسیس به الهیات، فلسفه، حقوق و پزشکی محدود می‌شدند با گذر زمان شاخه‌های جدیدتر مانند سیاست و اقتصاد به دانشگاه اضافه‌شد.
تا ۵۰ سال پس از تأسیس، در باواریا تحولات سیاسی شامل تاجگذاری پروسیها در سال ۱۷۹۲، سیطره امپراطوری فرانسه در ۱۸۰۶ و در نهایت ظهور پادشاهی باواریا در ۱۸۱۰ سبب تغییر و تحول دانشگاه گردید. به قدرت رسیدن پادشاهی باواریا با جدا کردن دانشگاه ارلانگن-نورنبرگ از کنترل مارگراف‌ها و دولتی کردن آن همراه بود. با آنگه از خودگردانی دانشگاه در قوانین و مقررات داخلی تا حدود زیادی کاسته شد اما دولتی کردن آن سهم بسزایی در بهینه کردن امور مالی و توسعه فضای آموزشی و زیرساختی دانشگاه شد که با افزایش ورود دانشجویان و بین‌المللی کردن آن از نیمه‌های قرن نوزدهم همراه شد.
با شروع جنگ جهانی اول در سال ۱۹۱۴، دانشکده‌های دانشگاه به بیمارستان‌هایی جهت مداوای مجروحان جنگ مبدل شده بود و با اینکه در سال ۱۸۹۰ از مرز هزار دانشجو گذشته بود شمار دانشجویانش به سیصد نفر رسید. رقم دانشجویان بعد از جنگ احیا شد و رو به فزونی گذاشت. از جمله تغییرات مهم تأسیس دانشکده‌های علوم طبیعی و علوم اجتماعی در سال ۱۹۲۸ بود که نقطه عطفی در توسعه دانشگاه محسوب می‌شود.
پس از جنگ دوم جهانی در سال ۱۹۴۵، مقامات به بازسازی خرابی‌های دانشگاه و پاک کردن آثار حزب نازی که در دوران دیکتاتوری هیتلر فعال بود پرداختند هرچند که در کنار دانشگاه هایدلبرگ تنها دانشگاه‌های آلمان بودند که از خرابی کامل به دور مانده بودند. بعد از جنگ دوم تعداد دانشجویان دوباره افزایش یافت و دانشکده‌های جدید و مدرن دانشگاه در حوزه مهندسی و علوم اقتصاد عموماً در دهه ۵۰ و ۶۰ ساخته شدند. با شروع قرن جدید تعداد دانشکده‌ها به ۱۱ عدد رسید اما دانشگاه با معضل کمبود مکان ساخت ساختمان‌های جدید بویژه در بخش پردیس جنوبی Röthelheim روبه رو شد. از این رو در سال تحصیلی ۲۰۰۷/۲۰۰۸ با نظارت وزارت علوم، تحقیقات و هنر ایالت بایرن اصلاحاتی در ساختار دانشگاه صورت پذیرفت که از جمله آنان فشرده کردن و تبدیل ۱۱ دانشکده به ۵ دانشکده بوده‌است.
دانشکده‌ها

از سال ۲۰۰۷ و با آغاز اصلاحات زیرساختی دانشگاه، تعداد دانشکده‌ها به ۵ عدد کاهش پیدا کرد. این دانشکده‌ها عبارت اند از
دانشکده انسانی، علوم اجتماعی و الهیات
دانشکده بیزینس، اقتصاد و حقوق
دانشکده پزشکی
دانشکده علوم طبیعی
دانشکده مهندسی
رتبه‌بندی دانشگاه

دانشگاه فردریش-آلکساندر ارلانگن-نورنبرگ در کل جزو دانشگاه‌های برتر آلمان به حساب می‌آید گرچه بسته به رشته تحصیلی متفاوت است. در حوزه مهندسی و فناوری و کامپیوتر چهارم آلمان، پزشکی بالینی و داروسازی ششم، و علوم طبیعی و ریاضیات هفتم است. از لحاظ تعداد انتشارات آثار تحقیقاتی در سه سال متوالی رتبه نخست را در آلمان و در سال ۲۰۱۸ رتبه ۲۱ را در دنیا کسب کرد.
از نظر نوآوری هم این دانشگاه در سال ۲۰۱۷ جزو ۵۰ دانشگاه برتر جهان، دوم در آلمان و ششم در اروپا شناخته شده‌است. جدیدترین رتبه‌بندی کلی را می‌توانید در جدول زیر ببینید:
| جهانی | جهانی |
| --- | --- |
151-200: ARWU World
287: QS World
162: Times World
266: Webometrics