stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
آیین کهن آریایی‌ها
باورهای آریایی‌ها > مقایسهٔ اوستا و ریگ ودا > هوم و سومه

مقاله‌های اصلی: هوم و سومه
دیگر اینکه نیاکان هر دو گروه یک گونه می را در مراسم دینی‌شان بکار می‌بردند. این می را ایرانیان هومه و هندوان سومه می‌نامیدند و از بهم فشردن ساقهٔ نوعی گیاهی همنام تهیه می‌شده‌است. این گیاه امروزه نزد زرتشتیان و هندوان فقط جنبهٔ آیینی دارد و مشخص نیست گیاهی که در مراسم بکار می‌رود همان هوم یا سومهٔ قدیم است یا نه و اصل این گیاه تا چه اندازه مسکر بوده‌است. گیاه هوم یا سومه گیاهی بود مقدس که افشرهٔ آن را از صافی می‌گذراندند و با شیر می‌آمیختند. بنا بر منابع هر دو گیاه هوم و سومه بر کوه می‌رویند و بارانی بهشتی آن‌ها را آبیاری می‌کند و هر دو را مرغی می‌آورد.
باورهای آریایی‌ها > مقایسهٔ اوستا و ریگ ودا > مشابهت اساطیر

همچنین ببینید: اسطوره‌شناسی ایرانی و اسطوره‌شناسی اوستیایی
در بین اساطیر مشترک مخصوصاً نام یمه پسر ویوسونت که نخستین مرد و فرمانروای جهان مردگان در هند است با داستان ییمه پسر ویوهونت هماهنگی‌هایی دارد. اینکه در ریگ‌ودا و همچنین بعضی روایات زرتشتی از یمه همچون نخستین انسان یاد کرده‌اند، ارتباط او را با دوران زندگی مشترک هندوان و ایرانیان می‌رساند. اما این اولین انسان بعدها در اساطیر هندی پادشاه دنیای مردگان شده‌است. در صورتی‌که در اساطیر ایرانی غالباً از وی همچون فرمانروای بی‌مرگ سخن می‌رود. اختلاف دربارهٔ داستان یمه، در مورد افسانهٔ ورثرغنه یا بهرام، یک خدای قهار اژدهاکش و خدایان دیگر نیز دیده می‌شود. وجود اختلاف، در جزئیات اساطیر، دو قوم را از هم جدا می‌کند و در عین حال نشان از وجود توافق و اتحاد در دوره‌های قبل دارد.
باورهای آریایی‌ها > مقایسهٔ اوستا و ریگ ودا > مشابهت‌های دیگر

هر دو ملت یاتو به معنای جادو و دروغ در اوستا (دروج) و در ودا (دروح) را به نیروهای پلید نسبت می‌دهند. آب‌ها و گیاهان در نزد هر دو ملت قابل نیایش و ستایشند. هر دو ملت آیین پرستش آتش را گرامی می‌دارند در هند «آتراوانا» و در اوستا «آتراوان» نگهبان آتش هستند. رسم قربانی کردن نزد هندیان «یجنه» و در اوستا «یسنه» (یزشن) خوانده‌می‌شود.
خدایان آریایی

همچنین ببینید: دین نیاهندواروپایی
وارونا (خدای آسمان)، آتر (خدای آتش، نور)، میترا (خدای مهر یا خورشید)، ماه و ستارگان، آناهیتا (خدای زهره)، وَرَهران (خدای بهرام یا مریخ)، خشتریَه (خدای تیر یا عطارد)، ایندرا (خدای آذرخش)، وایو (خدای باد)، گواتَه (خدای نسیم) و زمین خدایان آریایی‌ها بودند.
بر فراز این خدایان که جایگاهشان در زیر آسمان بود و گردانندگان امور جهان و انسان بودند، دو آفریدگار بنام اهورا و دیو نیز وجود داشتند که برادر بودند و جایگاهشان فراز آسمان بود. اهورا خدای اداره‌کنندهٔ امور کلی جهان در روز بود و ذاتش در خورشید تجلی می‌یافت و دیو خدای اداره‌کنندهٔ جهان در شب بود و ذاتش در ماه و ستارگان تجلی می‌یافت. خدایان آریایی‌ها به دو گروه تعلق داشتند. اسوراها (در میان ایرانی‌ها اهوراها خطاب می‌شد) و گروه دیگر دیوها که در کنار آن‌ها قرار داشتند. در تاریخ دینی آریایی‌ها هر دوی این گروه خدایان بر سر تفوق و برتری خود بر یکدیگر می‌جنگیدند.
خدایان آریایی > وارونه (وارونا)

مسلماً آریایی‌ها به ایزدان بسیاری اعتقاد داشتند ولی ظاهراً برای آسمان جایگاه بالاتری قایل بودند. از این رو به کلمهٔ وارونه به معنی آسمان اغلب کلمهٔ آسوره یعنی بزرگ و ولی‌نعمت را می‌افزودند. آفتاب، چشم وارونه محسوب می‌گردید. همچنین گاهی برای وارونه صفت همه‌چیز دان استفاده می‌شد. وارونه تنها مظهر نیروهای مادی طبیعت نبود بلکه از نظر نیدوهای معنوی نیز وارونه دارای صفات اخلاقی بالایی بود. او برقرارکنندهٔ آسمان و زمین است. او ایجادکننده و حافظ نظم سعادت دنیاست و انحراف از این قوانین گناه و نخستین مرحلهٔ هر نوع کژی و کاستی است. به همین جهت از گناه‌ها به درگاه وارونه توبه کرده و عفو می‌طلبیدند، زیرا که وارونه همان‌طور که رحیم است، جبار نیز هست و از همهٔ گناهان بزرگ‌ترین تقصیر، در نظر او دروغ است.
خدایان آریایی > میترا

در اغلب خطابه‌ها نام ایزد دیگری به نام میترا نیز آمده‌است. میترا به منزلهٔ آپولون خدای یونانی است و با خدای آسمان رابطهٔ نزدیکی دارد. به حدی که آن دو در حکم یک جفت غیرقابل تجزیه و تفکیک می‌باشند. وارونه و میترا مانند همدیگر هستند و هیچ‌یک بر دیگری تقدم ندارد. هر دو دارای یک فکر می‌باشند و متفقاً نظام و قانون راستی را حفظ می‌کنند و با هم ناظر کارها و دل‌های نوع بشرند. ایزد ایرانی مهر دقیقاً با ایزد هندی میترا برابر است. میترا در هند دوست معنا می‌دهد و مهر ایرانی به معنای پیمان است. می‌توان گمان برد که مهر در فرهنگ ابتدایی آریایی‌ها به مفهوم پیمان و دوستی میان افراد قبیله و مظهر چنین امری در ارتباط فرد با قبیله و در پیوستگی‌های آیینی قبیله بوده‌است، و از این روی، مظهر مقدس اتحاد، یگانگی و دوستی قبیله به‌شمار می‌آمده‌است.
هنریک ساموئل نوبری، خاورشناس سوئدی نوشته‌است که تردیدی نمی‌تواند باشد که در زمان‌های بسیار کهن و تا حدود سدهٔ ۱۴ پیش از میلاد، میترا در جهان طبیعت و در درجهٔ نخست خدای آسمان شب بود که به زیور ستارگان آراسته بود؛ زیرا در بند ۲۵ مهریشت آمده‌است که پس از فرورفتن خورشید، میترا به سوی گردی زمین می‌آید سر و ته فراخ و گرد و دور مرز زمین را لمس می‌کند و بر همهٔ چیزهایی که میان آسمان و زمین است می‌نگرد.
خدایان آریایی > ایندرا

در میان نام‌های خدایان میتانی به خدایی ایندرا نام برمی‌خوریم. در هند نیز خدایی بزرگ به نام ایندرا وجود دارد، که از دستهٔ دیگر خدایان هندی به نام دیوهاست. در ایران هم از آن جا که دیوها از جایگاه خدایی فرو افتاده‌اند، ایندرا به صورت دیوی بزرگ درآمده‌است ولی لقب او بهرام به صورت خدایی بزرگ در ادبیات اوستایی بازمانده‌است.
خدایان آریایی > دیئوس

از متون ریگ‌ودا بر می‌آید که دیئوس مظهر آسمان است و پدر همهٔ خدایان، نام او با زئوس خدایی یونانی هم‌ریشه است و ظاهراً در ابتدا ایرانی‌ها نیز به خدایی به همین نام معتقد بوده‌اند.
سنگ‌نوشته میتانی

سنگ‌نوشته میتانی، بازمانده از سدهٔ چهاردهم پیش از میلاد، باستانی‌ترین سند مکتوب زبان‌های هندوایرانی (آریایی) است و از لحاظ زبان‌شناسی تاریخی و نیز از لحاظ تاریخ مهاجرت مردم آریایی به آسیای میانه، ایران و هند اهمیت بیش از اندازه دارد. سنگ‌نوشته معروف میتانی که در زمان نگارش آن به چهارده قرن پیش از میلاد می‌رسد، مربوط به پیمان‌نامه‌ای است که میان شاه میتانی و شاه هیتی نگاشته شده و در آن ایزدان آریایی چون گواهان نیایش شده‌اند. ایزدانی که در این سنگ‌نوشته از آنان یاد شده، عبارتند از ایندرا، وارونا، میترا و ناسَتیه و معلوم می‌شود که شاهزادگان و آزادگان میتانی با این که زبان و برخی از رسم‌های بابلی را پذیرفته بودند همچنان ایزدان آریایی نیاکان خود را نیایش می‌کردند.
ثنویت در آئین آریایی > نظریه نقش زرتشت در تغییر نقش اهوراها و دیوها

همچنین ببینید: دائوا
روش آیینی آریایی‌ها طبیعت‌پرستی محض بود و به مظاهر طبیعت جنبهٔ خدایی بخشیده و به پرستش‌شان مبادرت می‌کردند و این خدایان را دیو می‌نامیدند. در واقع کلمه «دیو» به خدایان آریایی پیش از زرتشت گفته می‌شد. چون زرتشت به اصلاح دینی پرداخت دیوان یا خدایان گذشته را مردود دانسته و بر مبنای یکتاپرستی، اهورامزدا را خالق کل جهان معرفی کرد. از آن زمان این خدایان مردود به مفهوم دیو امروزی در بین ایرانی‌ها شناخته شدند اما این کلمه هنوز در زبان هندواروپایی همان مفهوم پیشین خود را نگاه داشته‌است. «زئوس» Zeus یونانی، «دعوس» Deus لاتینی، دیو Deue فرانسه و دائوا Daiva هندی جملگی به مفهوم خدا می‌باشند. در بین مظاهر طبیعت یا دیوان آریایی ایندرا خدای رعدوبرق و پیکار اهمیت بسیاری داشت و در رأس دائواها Daiva، قرار داشت اما در میان ایرانی‌ها ایندرا این مقام را از دست داد و سرانجام در اوستا از دیوان مردود آریایی به‌شمار رفت. به عوض میترا در میان ایرانی‌ها ارج و اهمیتی بسیار یافت. از آنجائیکه جای ایندرای مردود واقع شده بایستی خدایی جایگزین می‌شد به همین جهت باورهای مربوط به او به ایزد بهرام منسوب شد. وارونه نیز که از خدایان بزرگ آریایی است، نگهدار نظام و بقای جهان بود و نیز همواره با صفت «اسورا» یعنی بزرگ و ارباب و صاحب می‌آمد چون «اسورا-وارونه». اکثر دانشمندان برآنند که وارونه در بین قوم‌های ایرانی فراموش شده‌است و همین ایزد بعدها نزد ایرانی‌ها با عنوان اورمزد یا اهورامزدا به معنی سرور دانا مورد پرستش قرار گرفته‌است.
ثنویت در آئین آریایی > نظریهٔ جنگ‌های داخلی آریایی‌ها به عنوان تغییر نقش اهوراها و دیوها

در اوائل هزارهٔ دوم پیش از میلاد در نتیجه پیشرفت کشاورزی و توسعه گله‌داری بسیاری از آریایی‌ها از زندگی کوچ‌نشینی دست کشیدند و در اطراف مزارع و مراتع خود ساکن شدند در حالی که بخش دیگری از آن‌ها به زندگی کوچ‌نشینی خود ادامه دادند و گاه به بیگاه به تاراج زندگی ده نشینان پرداختند. آریایی‌ها به تدریج به دو بخش متمایز یکجانشین (شاید شهرنشین) و کوچ‌نشین تقسیم‌شدند. با تشکیل گروه‌های یکجانشین و پدید آمدن روستاها، گروه‌های روستایی که به صلح، همزیستی، ثبات و آرامش نیاز داشتند اهورا خدای برترشان شد و دیو بیشتر مورد توجه گروه‌های کوچ‌نشین بود. در دوره‌هایی از هزارهٔ دوم پیش از مسیح شرایط زیستی آریایی‌ها با دشواری‌هایی مواجه شد. و بر سر حفظ یا حصول زمین‌های بارورتر درگیری‌هایی میان آن‌ها بروز کرد و خصومت‌های دامنه‌دار و جنگ‌هایی به راه افتاد. در اثر تعدی‌هایی که گروه‌های کوچ‌نشین به یکجانشین‌ها و دارایی‌هایشان می‌کردند، و به علت آن‌که تجاوزهای آن‌ها سبب ناامنی و سلب آرامش از یکجانشین‌ها می‌شد، دیو خدای برتر گروه‌های کوچ‌نشین در نزد آریایی‌های یکجانشین، به خدای تجاوز و تعدی تبدیل شد و منفور گردید. باور به نبرد نور و تاریکی اهورا و دیو، از همین زمان وارد پندار آن بخش از آریایی‌هایی شد، که بعدها ایرانی‌ها را تشکیل دادند و چنان‌که می‌دانیم این عقیده اساسی‌ترین پایهٔ دین ایرانی‌ها را تشکیل می‌دهد. مهاجرت‌های بزرگی که گروه‌های آریایی به سوی شمال هند داشتند، توسط پرستندگان دیو صورت می‌گرفت ولی اهوراپرستان که یکجانشین بودند در سرزمین‌های بومی‌شان در مناطق مختلف فلات ایران ماندگار شدند. پس از جدائی ایرانی‌ها از هندوآریایی‌ها، ایرانی‌ها خدایان نیک ودایی هندوآریایی‌ها را، یعنی دوا را، دائوا یا دیو یعنی ارواح پلید دانستند و از این زمان با هندوآریایی‌ها اختلاف عقیده پیدا کردند.
شکل‌گیری آیین ایرانی

مقالهٔ اصلی: آیین کهن ایرانی
آیین مزدایی همانا شکل ایرانی شده، آیین دیرین و مشترک هند و اروپایی‌هاست.
آریایی‌ها ایزدانی که مظاهر نیروی طبیعت به‌شمار می‌رفتند دئوا یا دیوها می‌خواندند. در کنار دائواها، اسوراها قرار داشتند. اسورا تلفظ دیگر برای واژه اهورا است. این دو دسته از ایزدان در دورهٔ آریایی‌ها نهایت رابطه را با یکدیگر داشته‌اند. عقاید دینی هندوآریایی در ریگ‌ودا، جمع‌آوری شده‌است. در بخش‌هایی از ریگ‌ودا بارها از اهورا با تلفظ اسورا به عنوان دشمن نام برده شده‌است که در خور نابود شدن است و از ایندرا خدای تندر و رعد و برق تقاضا شده که لشکر اهورا را درهم شکند و اهوراپرستان را تارومار کند. از سوی دیگر خاطرهٔ زمان هم زیستی مسالمت‌آمیز پیروان اهورا و دئوا در متون باستانی هندوآریایی‌ها از جمله ریگ‌ودا باقی مانده‌است. در کتاب دینی دیگر هندوآریایی‌ها به نام مهاباراتا تصریح شده‌است که دئوا و اهورا دو برادر بودند و در کنار هم می‌زیستند. اهورا برادر بزرگتر بود و دئوا برادر کوچکتر اما بعدها اختلاف یافتند و به جنگ یکدیگر برخاستند.
پس از جدائی ایرانی‌ها و هندوآریایی‌ها از یکدیگر، ارواح نیکوی ودایی هندوآریایی‌ها یعنی دئوا را ایرانی دیوا یا دیو یعنی ارواح پلید دانستند و از این زمان با هندوآریایی‌ها اختلاف عقیده پیدا کردند.
دو ایزد جفت باستانی میترا–وارونا از یکدیگر جدا می‌شوند. هر کدام از آن‌ها به تنهایی گرایش پیدا می‌کند که، همه یا بخشی از وظایف دیگری را برعهده بگیرد و به صورت ایزد آسمان و فراگیرندهٔ همه چیز تکامل پیدا کند. گروهی از مردم میترا را به عنوان بالاترین ایزد پذیرفتند و برخی از ایرانی‌های دیگر، اهورامزدا را پذیرفتند. یکی از این گروه‌ها انجمن گاهانی است که در آن زرتشت پدید آمد و اهورامزدا، در این زمان به عنوان خدای آسمانی کلی پذیرفته می‌شود.
وارونا در آیین ایرانی‌ها به‌صورت کامل ناپدید می‌شود و به جای آن اهورامزدا نمایندهٔ بالاترین ایزد است.
در ایران میترا ویژگی خود را به عنوان ایزد آسمان شب نگهداشته در عین حال ایزد آسمان روز نیز به‌شمار می‌آید.
ارتباط ایزدان آریایی با جشن‌های ایرانی

بسیاری از ایزدان آریایی‌ها با پدیده‌های طبیعت ارتباط داشتند و نیایش آن‌ها در همه‌جا و در هر حال با دگرگونی‌های این پدیده‌ها در روز و شب، در سرما و گرما، و در بهار و نابستان مربوط می‌گشت و این نکته سبب می‌شد که از همان دوران زندگی مشترک آریایی‌ها، به تدریج نوعی گاه‌شماری مشابه برای جشن‌ها و نیایش‌ها رایج شود. نام ماه‌ها آن‌گونه که در کتیبه‌های هخامنشی باقی‌است، نشان می‌دهد که در نزد این دسته از آریایی‌ها فعالیت‌های کشاورزی و نیازهای ناشی از آن با مراسم دینی مربوط بوده‌است و همه این‌ها نقش مهمی در زندگی عامه داشته‌اند. جشن‌های پائیزی که به شادی تأثیر خجستهٔ خورشید در تابستان، افزودن حاصل و پروردن دام بود به میترا خداوند دشت‌ها و رمه‌ها و پروردگار خورشید ارتباط داشت و مهرگان خوانده می‌شد. جشن بهار که به شادی پایان یافتن سرما و آغاز دمیدن سبزه و کشت بود از آن‌جهت که با تجدید حیات کشتزارها بود برای کشاورزان اهمیتی خاص داشت و روز تازه‌ای در دفتر زندگی می‌گشود، نوروز. در بین جشن‌هایی که با نیایش عناصر الهی مربوط بود، جشن سده ارتباط با آتش داشت چنان‌که جشن تیرگان با نیایش تیشتر خدای باران مربوط می‌شد. ارتباط این مراسم با خدایان مختلف سبب شد که در گاه‌شماری زرتشتی ماه‌ها و روزها همه جا با نام ایزدان آریایی‌ها ارتباط بیابد.
برای مطالعهٔ بیشتر

Rudiger Schmidt (1986). "ARIA" (به انگلیسی). دانشنامه ایرانیکا. Archived from the original on 6 May 2012. Retrieved 22 June 2011.
Strabo. "Strabo's Geography, Book XV, Chapter 2, Section 8" (به انگلیسی). تارنمای دانشگاه شیکاگو. Archived from the original on 6 May 2012. Retrieved 22 June 2011.
William Malandra. "Iranian religion" (به انگلیسی). دانشنامه بریتانیکا. Archived from the original on 6 May 2012. Retrieved 24 June 2011.
| ن ب واساطیر ایران | ن ب واساطیر ایران | ن ب واساطیر ایران |
| --- | --- | --- |
| کلیات | افسانه آفرینش •  ایزدان •  دیوان •  امشاسپندان •  اختربینی •  آئین زردشت •  فروهر •  سوشیانس |  |
| خدایگان | سپنتامینو •  انگره‌مینو |  |
| آفریدگان مینوی | وهومن •  آناهیتا •  تیشتر •  بهرام •  مهر •  آتر •  وای •  سپندارمذ •  زروان |  |
| آفریدگان دنیوی | اشوزوشت •  هما •  سیمرغ •  هوم •  اژدرهاک |  |
| پادشاهان | پیشدادیان: کیومرث •  هوشنگ‌شاه •  تهمورث‌شاه •  جمشید •  ضحاک تازی •  فریدون •  ایرج •  منوچهر •  نوذر •  زو •  گرشاسب کیانیان: کی‌قباد •  کی‌کاووس •  کی‌خسرو •  لهراسپ •  گشتاسپ (وزیر او جاماسپ) •  بهمن •  همای •  داراب •  دارا |  |
| پهلوانان | کیومرث •  گرشاسپ •  سام •  رستم •  اسفندیار •  آرش کمانگیر |  |
| جای‌ها | جغرافیای اوستایی •  اَیریانه‌وئِجه •  کنگ‌دژ •  فراخکرت •  درخت همه‌تخمه •  دریاچه کیانسه •  رود دایتیا |  |
| نسک‌ها | اوستا •  بندهشن •  گزیده‌های زادسپرم •  جاماسپی •  روایت‌های پهلوی •  دینکرد •  هفت هات •  وندیداد •  یشت‌ها •  ویرازگان •  شایست نشایست •  مینوی خرد |  |
در نقشه منطقهٔ ایرانی‌ها و هندوآریایی‌ها نشان داده شده‌است.
استرونیه اشلانسکیه

| استرونیه اشلانسکیه | استرونیه اشلانسکیه |
| --- | --- |
نمایی از استرونیه اشلانسکیه با پس‌زمینه‌ای از سودتس: نمایی از استرونیه اشلانسکیه با پس‌زمینه‌ای از سودتس
  پرچمنشان:   پرچمنشان
استرونیه اشلانسکیه: استرونیه اشلانسکیه
مختصات: ۵۰°۱۷′۴۴″ شمالی ۱۶°۵۲′۳۹″ شرقی﻿ / ﻿۵۰٫۲۹۵۵۶°شمالی ۱۶٫۸۷۷۵۰°شرقی﻿ / 50.29556; 16.87750: مختصات: ۵۰°۱۷′۴۴″ شمالی ۱۶°۵۲′۳۹″ شرقی﻿ / ﻿۵۰٫۲۹۵۵۶°شمالی ۱۶٫۸۷۷۵۰°شرقی﻿ / 50.29556; 16.87750
فهرست کشورهای مستقل:  لهستان
استان‌های لهستان:  استان سیلزی سفلی
پوویات: شهرستان کووزکو
گمینا: گمینا استرونیه اشلانسکیه
Town rights: ۱۹۶۷
مساحت: مساحت
 • کل: ۲٫۴۹ کیلومتر مربع (۰٫۹۶ مایل مربع)
بیشترین ارتفاع: ۶۱۰ متر (۲۰۰۰ فوت)
کمترین ارتفاع: ۵۰۰ متر (۱۶۰۰ فوت)
جمعیت (2019-06-30): جمعیت (2019-06-30)
 • کل: ۵۷۰۹
 • تراکم: ۲۳۰۰/کیلومتر مربع (۵۹۰۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (زمان اروپای مرکزی)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (ساعت تابستانی اروپای مرکزی)
کد پستی: ۵۷–۵۵۰
کد منطقه: (+۴۸) ۷۴
پلاک خودرو: DKL
وبگاه: http://www.stronie.pl
استرونیه اشلانسکیه (لهستانی: Stronie Śląskie؛ ‏[ˈstrɔɲɛ ˈɕlɔ̃skʲɛ]) شهرکی در شهرستان کووزکو واقع در استان سیلزی سفلی است که در گمینا استرونیه اشلانسکیه در نزدیکی مرز لهستان با جمهوری چک قرار دارد. این شهر کوچک که مطابق آمار سال ۲۰۱۹ میلادی ۵٬۷۰۹ نفر جمعیت داشت، در ۱۴ کیلومتری جنوب شرقی کووزکو و ۹۳ کیلومتری جنوب شهر وروتسواف قرار دارد. این منطقه مسکونی در قرن ۱۴ میلادی بنیان نهاده شده و در طول تاریخ تحت قیمومیت کشورها و حکومت‌های گوناگونی بوده است، از جمله پادشاهی بوهم، پادشاهی هابسبورگ، پادشاهی پروس، دودمان اورانیه-ناسائو، امپراتوری آلمان و آلمان نازی. کارخانۀ مشهور کریستال‌سازی «ویولتا» در این شهر قرار دارد.
کریستوف هارتینگ

کریستوف هارتینگ (آلمانی: Christoph Harting) ورزشکار آلمانی دو و میدانی و قهرمان المپیک ۲۰۱۶ ریو در مادهٔ پرتاب دیسک است. او برادر کوچک‌تر روبرت هارتینگ است.
رقابت‌های بین‌المللی

| سال> نمایندهٔ  آلمان | مسابقه> نمایندهٔ  آلمان | محل برگزاری> نمایندهٔ  آلمان | مقام> نمایندهٔ  آلمان | توضیحات> نمایندهٔ  آلمان |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۲۰۱۱ | مسابقات زیر ۲۳ سال اروپا | استراوا | ۵ام | ۵۸٫۶۵ متر |
| ۲۰۱۳ | ۲۰۱۳ مسکو | مسکو | ۱۳ام | ۶۲٫۲۸ متر |
| ۲۰۱۵ | ۲۰۱۵ پکن | پکن | ۸ام | ۶۳٫۹۴ متر |
| ۲۰۱۶ | مسابقات قهرمانی اروپا | آمستردام | ۴ام | ۶۵٫۱۳ متر |
| ۲۰۱۶ | بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۱۶ | ریو دو ژانیرو |  | ۶۸٫۳۷ متر |
پیمان (قانون)

پیمان در نظام حقوقی به کلی‌ترین و تاریخی‌ترین مفهوم آن به معنای یک تعهد رسمی برای انجام یا خودداری از یک عمل مشخص است. طبق قانون عرفی انگلیس پیمان به یک مهر از یک قرارداد معمولی متمایز می‌شد. دلیل این تمایز آن بود که وجود مهر نشان‌دهنده جدیت و رسمیت بیشتری در قراردادهای پیمان به‌شمار می‌آمد و بر اساس قانون عرفی پیمان حتی در صورت عدم وجود جعاله نیز اجرا می‌شد. در حقوق قراردادهای ایالات متحده آمریکا فرض بر این گذاشته می‌شود که تمامی قراردادها با حسن نیت ضمنی یک پیمان می‌باشند.
پیمان توافقی مشابه قرارداد است. تعهدکننده پیمان (covenantor) به تعهدگیرنده پیمان (covenantee) وعده می‌دهد که یک عمل را انجام دهد (پیمان مثبت در ایالات متحده یا پیمان ایجابی در انگلستان و ولز) یا از انجام یک عمل خودداری کند (پیمان منفی). در حقوق مالکیت واقعی، اصطلاح پیمان واقعی به شرایطی اشاره دارد که به مالکیت یا استفاده از زمین متصل است. یک «پیمان وابسته به زمین»، که با رعایت آزمون‌های متن و شرایط مقرر در سوابق حقوقی تنظیم شده است، وظایف یا محدودیت‌هایی را در مورد استفاده از آن زمین اعمال می‌کند، صرف‌نظر از اینکه مالک زمین چه کسی باشد.
پیمان مالکیت که همراه با یک سند یا مالکیت ارائه می‌شود به خریدار اطمینان می‌دهد که واگذارکننده دارای حق مالکیتی است که سند نشان می‌دهد. بندهای عدم رقابت در ارتباط با حقوق قراردادها نیز به عنوان پیمان‌های محدودکننده شناخته می‌شوند.
صاحبان املاک ممکن است درخواست فسخ اجاره‌نامه‌ها را برای نقض پیمان ارائه دهند و دادگاه‌ها نیز ممکن است در برخی موارد چنین درخواست‌هایی را تأیید کنند. در بیشتر حوزه‌های قضایی، این نقض‌ها باید نسبتاً شدید باشند؛ با این حال پیمان پرداخت اجاره‌بها یکی از پیمان‌های اساسی‌تر است. فسخ مالکیت خصوصی یک خانه، با مداخله در حقوق بشر در زمینه‌های اجتماعی و اقتصادی همراه است. در مورد اجاره‌نامه‌هایی که در ازای پرداخت مبلغ بزرگی در ابتدای قرارداد تنظیم می‌شوند (مانند واسپاری) این امر منجر به لابی‌گری و اقدامات دولت برای اصلاح قوانین اجاره به‌ویژه در زمینه حقوق زمین و هزینه‌های خدمات شده است.
پیمان‌های محدودکننده تا حدی مشابه با حق ارتفاق و تعهدات منصفانه هستند. در ایالات متحده، Restatement (Third) of Property اقداماتی را برای ادغام این مفاهیم به‌عنوان تعهدات (servitudes) انجام داده است. قوانین پیمان واقعی در ایالات متحده، توسط یک دادگاه به‌عنوان «باتلاقی غیرقابل توصیف» توصیف شده است.
مربوط به زمین

در حقوق املاک پیمان‌های مرتبط با زمین به عنوان «پیمان‌های واقعی»، «پیمان‌ها، شرایط و محدودیت‌ها» (CCRs) یا «محدودیت‌های سند» شناخته می‌شوند و یکی از اشکال اصلی پیمان هستند. این پیمان‌ها معمولاً محدودیت‌هایی را در نحوه استفاده از زمین اعمال می‌کنند (پیمان‌های منفی) یا اقدام مداوم خاصی را الزامی می‌دانند (پیمان مثبت). این پیمان‌ها ممکن است به زمین «وابسته باشند» (که به آن پیمان متصل به زمین گفته می‌شود)، به این معنا که هر مالک آینده زمین نیز باید به شرایط آن پایبند باشد، یا ممکن است به یک شخص خاص مرتبط باشند (که به آن پیمان غیرمتصل به زمین یا پیمان کاملاً شخصی گفته می‌شود).
پیمان ممکن است در سند زمین نشان داده شود و باید به خریداران احتمالی اطلاع داده شود؛ همچنین ممکن است ثبت شود یا در مورد کشورهای مشترک‌المنافع در عنوان تورنس ذکر شود. پیمان‌های واقعی شباهت‌هایی با حق ارتفاق و تعهدات منصفانه دارند، و در سال ۱۹۸۶ در یک سمپوزیوم بحث شد که آیا قوانین مربوط به حق ارتفاق، تعهدات منصفانه و پیمان‌های واقعی باید یکپارچه شوند یا خیر. با گذشت زمان و هنگامی که متعهد اصلی پیمان دیگر در زمین دخالت نداشته باشد، اجرای این پیمان‌ها ممکن است کاهش یابد.
برگزیت

موقعیت بریتانیا در ناتو
برگزیت (به انگلیسی: British" and "exit"> Brexit") به معنی خروج بریتانیا از اتحادیهٔ اروپا در پی یک همه‌پرسی در سال ۲۰۱۶ برای خروج از اتحادیهٔ اروپا، دولت بریتانیا اعلام کرد در ۲۹ مارس ۲۰۱۷ رویهٔ رسمی برای خروج را آغاز خواهد کرد. در نهایت بریتانیا روز جمعه ۳۱ ژانویهٔ سال ۲۰۲۰ میلادی ساعت ۱۱ شب به وقت محلی از اتحادیهٔ اروپا جدا شد.
قرار شد تا از آغاز فوریهٔ ۲۰۲۰ یک دورهٔ انتقالی ۱۱ ماهه آغاز شود و برپایهٔ آن بریتانیا به یک توافق تجاری طولانی مدت با اتحادیهٔ اروپا دست یابد. تا آن زمان قراردادهای موجود تجاری میان طرفین به قوت خود باقی ماند. خروج از اتحادیهٔ اروپا هدفی سیاسی بود که از سوی افراد، گروه‌های مدافع، و احزاب سیاسی در بریتانیا از زمان پیوستن آن به اتحادیهٔ اروپا در سال ۱۹۷۳ پی گرفته می‌شده‌است. خروج از اتحادیهٔ اروپا بر پایهٔ معاهدهٔ اتحادیهٔ اروپا از حقوق کشورهای عضو آن است.
نتیجهٔ همه‌پرسی

در همه‌پرسی که در ۲۳ ژوئن ۲۰۱۶ در بریتانیا انجام شد بیش از ۱۷ میلیون نفر به عدم حضور آن کشور در اتحادیهٔ اروپا رأی دادند (در مقابل بیش از ۱۶ میلیون نفری که رأی به ماندن در اتحادیهٔ اروپا دادند) و جنبش برگزیت به موفقیت رسید. برخی صاحب‌نظران رخدادهایی نظیر خروج بریتانیا از اتحادیهٔ اروپا را ناشی از فراگیر شدن نئوناسیونالیسم در آن کشور می‌دانند. در پی این نتیجه، دیوید کامرون از نخست‌وزیری کنار رفت و ترزا می جای او را گرفت.
آمارها

شمارش آرای این همه‌پرسی نشان داد: مردم اسکاتلند و ایرلند شمالی به باقی‌ماندن در اتحادیهٔ اروپا رأی داده‌اند ولی انگلیسی‌ها و ولزی‌ها به خروج از اتحادیهٔ اروپا رأی داده‌اند. شمارش آرا در اسکاتلند نشان داد که ۶۲ درصد اسکاتلندی‌ها خواهان باقی‌ماندن در اتحادیهٔ اروپا بوده‌اند و ۳۸ درصد خواهان جدایی. در ولز ۴۸٫۳ درصد خواهان باقی‌ماندن در اتحادیهٔ اروپا بوده‌اند و ۵۱٫۷ درصد خواهان جدایی هستند. در ایرلند شمالی ۵۵٫۷ درصد رأی به باقی‌ماندن داده بودند و ۴۴٫۳ درصد رأی به جدایی دادند.
لندن پایتخت بریتانیا بیشترین رأی را به ماندن در اتحادیهٔ اروپا داد.
۷۵ درصد جوانان ۱۸ تا ۲۴ سال بریتانیایی رای به باقی‌ماندن در اتحادیهٔ اروپا دادند ولی ۶۱ درصد افراد بالای ۶۵ سال رأی به خروج بریتانیا از اتحادیهٔ اروپا دادند.
۹۵٫۹ درصد جمعیت منطقهٔ جبل‌الطارق به ماندن بریتانیا در اتحادیهٔ اروپا رأی دادند.
موافقت مجلس عوام با آغاز مذاکرات برای خروج از اتحادیهٔ اروپا

ترزا می در اکتبر ۲۰۱۶ گفت: تا پایان مارس ۲۰۱۷ میلادی، مادهٔ ۵۰ پیمان لیسبون را فعال می‌کند و بریتانیا را تا پایان مارس ۲۰۱۹ از اتحادیهٔ اروپا خارج می‌کند. مادهٔ ۵۰ پیمان لیسبون، روند خروج یک کشور از اتحادیه اروپا را مشخص کرده‌است. بر پایهٔ این ماده، دولتی که خواستار خروج از اتحادیهٔ اروپا است پس از فعال‌سازی مادهٔ ۵۰ پیمان لیسبون، دو سال فرصت دارد تا چگونگی خروج از اتحادیهٔ اروپا، شیوهٔ بستن قرارداد با دیگر کشورهای عضو اتحادیهٔ اروپا و شرایط مربوط از جمله چگونگی دسترسی به بازار مشترک، چگونگی رفت‌وآمد شهروندان کشورها و وضعیت افرادی که در کشورهای دیگر اتحادیهٔ اروپا زندگی یا کار می‌کنند را تدوین کند. در مدت این دو سال، کشوری که در حال خروج از اتحادیهٔ اروپا است وظیفه دارد تعهداتش را به‌عنوان یکی از اعضای اتحادیهٔ اروپا، اجرا کند. اما در ۲۴ ژانویهٔ ۲۰۱۷ میلادی، دیوان عالی بریتانیا یک رأی جنجالی صادر کرد که به موجب آن، دولت ترزا می برای فعال‌سازی مادهٔ ۵۰ پیمان لیسبون، باید رأی موافق مجلس عوام بریتانیا را نیز بدست آورد. به دنبال صدور رأی دیوان عالی بریتانیا دولت ترزا می نیز در روز پنجشنبه ۲۶ ژانویهٔ ۲۰۱۷ میلادی لایحهٔ آغاز فرایند خروج از اتحادیهٔ اروپا را به مجلس عوام ارائه کرد.
نمایندگان مجلس عوام بریتانیا نیز در ۸ فوریهٔ ۲۰۱۷ میلادی با ۴۹۴ رأی موافق در برابر ۱۲۲ رأی مخالف، لایحهٔ فعال‌سازی مادهٔ ۵۰ پیمان لیسبون را تصویب کردند. دیوید دیویس، وزیر برگزیت دولت ترزا می، بلافاصله پس از رأی مثبت مجلس عوام، از آن به عنوان یک «رأی تاریخی» یاد کرد.
طرح توافق و رأی‌گیری ۲۰۱۹ مجلس عوام

طرح پیشنهادی دولت بریتانیا در نوامبر ۲۰۱۸ مبنی بر توافقنامهٔ خروج بریتانیا و پیش‌نویس اعلامیهٔ سیاسی که میان دولت بریتانیا و اتحادیهٔ اروپا توافق شده بود منتشر شد. در تاریخ ۱۵ ژانویهٔ ۲۰۱۹ مجلس عوام در مخالفت با این توافق با اختلاف چشمگیر ۴۳۲ به ۲۰۲ رأی داد که بزرگ‌ترین شکست پارلمانی دولت بریتانیا در تاریخ این کشور به‌شمار می‌رود.
نتایج اقتصادی-اجتماعی

خروج بریتانیا از اتحادیهٔ اروپا نتایجی اقتصادی-اجتماعی و سیاسی در پی خواهد داشت. برگزیت می‌تواند در بازار ارز، انرژی، فلزات گرانبها (طلا و ...)، کالاهای مختلف و شاخص‌های بورس و ... تأثیرات مهمی بگذارد.
برگزیت اثرات کوتاه‌مدت، میان‌مدت و درازمدت بر بریتانیا، اتحادیهٔ اروپا و کل جهان خواهد گذاشت. در کوتاه‌مدت، خروج بریتانیا از اتحادیهٔ اروپا، ایجاد شوک‌های روانی و قیمتی به بازار خواهد کرد. در میان‌مدت، برگزیت می‌تواند واکنش دولت‌ها و مردم کشورهای دیگر را برانگیزد و آن‌ها نیز خواهان همه‌پرسی برای خروج از اتحادیهٔ اروپا بشوند. در این‌صورت واحد پول مشترک اتحادیهٔ اروپا تأثیر خواهد گرفت و این امر می‌تواند ماهیت یورو را تغییر داده، کاهش سرمایه‌گذاری در این منطقه را به دنبال داشته باشد که حاصلی جز رکود نخواهد داشت.
گفته می‌شود صندوق بین‌المللی پول در تازه‌ترین گزارش خودش پیش‌بینی رشد اقتصادی جهان را از ۳٫۴ درصد به ۳٫۲ درصد کاهش داده و علت این اُفت را برگزیت - همین احتمال خروج بریتانیا و تردید در سرمایه‌گذاری کلان در این منطقه – دانسته‌است. البته در بلندمدت دنیای اقتصاد این موضوع را خواهد پذیرفت و سرمایه‌گذاری‌ها و شرایط اقتصادی در این منطقه، روال عادی خودش را خواهد داشت.