stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
حزب کمونیست تایلند
دهه ۱۹۸۰: افول

در سال ۱۹۸۰، دولت تایلند برای تشویق کادرهای حزب برای خروج از حزب، حکمی با عنوان " ۶۶/۲۵۲۳ " را تصویب کرد. اعضای کمونیست حزب سرانجام مورد عفو قرار گرفتند.
در مارس ۱۹۸۱، حزب سوسیالیست تایلند با ادعای تحت کنترل بودن حزب کمونیست تایلند توسط عوامل خارجی، روابط خود را با این حزب قطع کرد.
در آوریل ۱۹۸۱، رهبر حزب به دنبال گفتگو با دولت تایلند بود. دولت در پاسخ داد که مبارزان حزب، قبل از آغاز هرگونه گفتگو باید از حالت چریکی خارج شده و سلاح‌های خود را کنار بگذارند. در بیانیه ای در تاریخ ۲۵ اکتبر ۱۹۸۱، سرلشکر چاوالیت یونگچاییود، مدیر گروه عملیات ارتش تایلند، گفت که جنگ علیه نیروهای مسلح حزب کمونیست تایلند به پایان خود نزدیک می‌شود، زیرا همه پایگاه‌های اصلی ارتش آزادی‌بخش خلق تایلند در شمال و شمال شرقی از بین رفته‌است.
در سال ۱۹۸۲، دولت، تحت نخست‌وزیری ژنرال پرم تینسولانوندا، دستورالعمل دیگری با نام ۶۵/۲۵۲۵ را صادر کرد و پیشنهاد عفو به جنگجویان حزب و ارتش آزادی‌بخش داد.
در سال‌های ۱۹۸۲ تا ۱۹۸۳، حزب با خروج گسترده اعضا و در نتیجه کاهش پتانسیل نظامی مواجه شد.
بسیاری از اعضای خارج شده، همان افرادی بودند که بعد از واقعه ۱۹۷۶ به این حزب پیوسته بودند. آن‌ها به این نتیجه رسیده بودند که تایلند، به عنوان کشوری صنعتی در حال پیشرفت است و روش جنگ چریکی باید کنار گذاشته شود.
دامری روآنگسوتام، یکی از اعضای با نفوذ سیاسی دفتر و سوراچای سای دان، یکی از چهره‌های برجسته حزب در جنوب تایلند، در آن زمان توسط نیروهای دولتی دستگیر شدند.
از ابتدای دهه ۱۹۹۰ تاکنون گزارشی از فعالیت حزب گزارش نشده‌است. از سرنوشت دقیق این حزب اطلاعی در دست نیست و تا امروز ممنوع اعلام شده‌است. [20]
سازماندهی حزب

از دهه ۱۹۷۰، این حزب توسط یک دفتر سیاسی ۷ نفره رهبری می‌شد که توسط کمیته مرکزی ۲۵ نفره انتخاب می‌شدند. زیر نظر کمیته مرکزی کمیته‌های مختلف استانی (چانگ وات) و زیر نظر آنها کمیته‌های منطقه ای (آمفو) قرار داشتند. در سطح محلی ساختارهای حزب تمبون (زیرمجموعه) و موبان (دهکده) وجود داشت.
اطلاعات در مورد رهبری حزب کمیاب است. حزب کمونیست تایلند همیشه در مورد هویت رهبران خود محتاطانه عمل می‌کرد. بر اساس یک سند ۱۹۷۷ کامپوچیایی، ادعا می‌شد که دبیرکل حزب Khamtan بود (نام مستعار از Phayom Chulanont). در منابع دیگر «رفیق سامانان» (Jaroen Wanngam) به عنوان رهبر حزب در همان دوره ذکر شده‌است.
ترکیب قومیتی

قبل از تشکیل حزب کمونیست سیام، حزب کمونیست چین دارای یک شاخه تبعید فعال در میان چینی‌های قومی در این کشور بود. این حزب در سال ۱۹۴۶ وضعیت قانونی یافت و تأثیر عمده ای بر اتحادیه‌های کارگری و دانشجویان چینی داشت. این حزب حدود ۲۰۰۰ عضو فعال و ۳۰۰۰ هوادار دیگر در سیام داشت. پس از تأسیس جمهوری خلق چین در سال ۱۹۴۹، بیشتر کمونیستهای چینی در تایلند به حزب کمونیست تایلند پیوستند. از سال ۱۹۴۹ تا ۱۹۷۶، عضویت حزب عمدتاً از نظر قومی چینی بود. به دنبال گسترش سریع حزب پس از کشتار ۱۹۷۶، تایلندی‌های قومی اکثریت اعضای حزب را تشکیل می‌دهند. همچنین می‌توان به حضور پررنگ سایر اقلیت‌های قومی در صفوف حزب وجود اشاره کرد. در حالی که بسیاری از همونگ‌ها در همسایگان لائوس تمایل به نیروهای ضد کمونیستی داشتند، این حزب توانست پایگاه قدرتمندی در میان همونگ‌های تایلند ایجاد کند.
در داخل غار Ta Ko Bi Bi، غاری در منطقه Umphang، توسط چریکهای حزب به عنوان پایگاه مورد استفاده قرار می‌گیرد
اولیویه پانیس

| 0 | 1 |
| --- | --- |
پانیس در ژوئن ۲۰۰۹: پانیس در ژوئن ۲۰۰۹
زاده: ۲ سپتامبر ۱۹۶۶ ‏(۵۸ سال) اولن، لیون، فرانسه
فعالیت در مسابقات جهانی فرمول یک: فعالیت در مسابقات جهانی فرمول یک
ملیت: فرانسه
سال‌های فعالیت: ۱۹۹۴–۱۹۹۹، ۲۰۰۱–۲۰۰۴
تیم‌ها: لیجیر، پروست، بی‌ای‌آر، تویوتا
ورودی‌ها: ۱۵۸ (۱۵۷ شروع)
قهرمانی‌ها: ۰
پیروزی‌ها: ۱
سکوها: ۵
مجموع امتیازات: ۷۶
پول پوزیشن: ۰
اولین ورود: گراند پری ۱۹۹۴ برزیل
نخستین پیروزی: گراند پری ۱۹۹۶ موناکو
آخرین پیروزی: گراند پری ۱۹۹۶ موناکو
آخرین ورود: گراند پری ۲۰۰۴ ژاپن
فعالیت در مسابقات ۲۴ ساعته لمانز: فعالیت در مسابقات ۲۴ ساعته لمانز
سال‌ها: ۲۰۰۸–۲۰۱۱
تیم(ها): تیم اورکا متموت
بهترین پایان: پنجم (۲۰۰۹)
پیروزی‌ها در کلاس: ۰
 :  
اولیویه پانیس (به انگلیسی: Olivier Panis) (زادهٔ ۲ سپتامبر ۱۹۶۶ در اولن) رانندهٔ حرفه‌ای مسابقات اتومبیل‌رانی اهل فرانسه است. پانیس در ده فصل از مسابقات فرمول یک شرکت کرده و تنها مقام اول خود را در گراند پری ۱۹۹۶ موناکو با تیم لیجیر کسب نموده‌است. تا سال ۲۰۱۹، او آخرین رانندهٔ فرانسوی بوده‌است که موفق به کسب مقام اول در یک گراند پری فرمول یک شده‌است.
فرزند او، اورلین پانیس نیز رانندهٔ مسابقات اتومبیل‌رانی است.
امارت جبل لبنان

امارت جبل لبنان امارت خودمختاری در منطقهٔ جبل لبنان در زمان امپراتوری عثمانی بود. این امارات تا سال ۱۸۶۱ میلادی دوام داشت و در آن سال مبدل به متصرفیه جبل لبنان شد که خود نهایتاً در ۱۹۴۶ میلادی به جمهوری لبنان مبدل شد.
این امارت توسط مورخین با نام‌های مختلفی نامیده شده‌است،از جمله «امارت شوف»، «امارت جبل دروز»، و «امارت معنیون».
در دورانی که معنیون در آن صاحب قدرت بودند پایتخت این امارت شهر دیر القمر بود. پس از این که شهابیون قدرت را از معنیون گرفتند، در زمان بشیر دوم پایتخت به بیت‌الدین منتقل شد. این شهر در حال حاضر نیز پایتخت شهرستان شوف در لبنان امروزی است.
دوران حاکمیت معنیون

مَعنیون یا خاندان مَعن، در سدهٔ شانزدهم میلادی به قدرت رسیدند. اولین امیر معنیون در منطقهٔ جبل لبنان، فخرالدین نام داشت (فخرالدین اول)؛ او به نیابت از دولت مرکزی عثمانی به امارت این منطقه گماشته شده بود و وظیفهٔ «مُلتَزِم» (خراجگیر) را نیز برای دولت عثمانی ایفا می‌کرد. در دوران او و فخرالدین دوم، گسترهٔ امارت جبل لبنان بسیار افزایش یافت.
دوران حاکمیت معنیون > فخرالدین اول

او از سال ۱۵۱۶ تا ۱۵۴۴ میلادی صاحب قدرت بود. امارت جبل لبنان به عنوان پاداش او بابت جنگیدن در کنار سلیم یکم در نبرد مرج دابق به وی اعطا شد. تا پایان حکومت او، امارت جبل لبنان از یک سو تا یافا و از سوی دیگر تا طرابلس گسترش یافت.
دوران حاکمیت معنیون > قرقماز

قُرقَماز یا قرقماش، پس فخرالدین اول بود و پس از او به حکومت رسید. حکومت وی از ۱۵۴۴ تا ۱۵۸۵ میلادی دوام داشت. در اواخر دوران حکومت او یک کاروان حامل خراج‌های دولت عثمانی مورد چپاول قرار گرفت؛ دولت عثمانی که تصور می‌کرد حاکم محلی در این کار همدست بوده به منطقهٔ جبل لبنان یورش برد و قرقماز هم خود را در صخره‌ای در جزین محبوس کرد تا دست عثمانی به وی نرسد و نهایتاً در همانجا درگذشت.
دوران حاکمیت معنیون > فخرالدین دوم

مقالهٔ اصلی: فخرالدین دوم
پس از درگذشت قرقماز، وقفه‌ای شش‌ساله در امارت رخ داد و نهایتاً فخرالدین دوم که پسر قرقماز بود در سال ۱۵۹۱ میلادی امارت را به دست گرفت. وی تا ۱۶۳۵ میلادی صاحب قدرت بود و تحولات زیادی در این امارت ایجاد کرد.
در سال ۱۵۸۷ که شاه عباس صفوی در ایران به قدرت رسید، آتش جنگ‌های ایران و عثمانی یک بار دیگر در حال شعله‌ور شدن بود. در این زمان حکومت صفویه می‌توانست از منطقهٔ شیعه‌نشین سوریه (که در آن زمان شامل جبل لبنان می‌شد) به عنوان اهرمی برای فشار به عثمانیان استفاده کند. برای جلوگیری از چنین فشاری، عثمانیان تصمیم به کنترل معنیون گرفتند و نهایتاً در سال ۱۵۸۶ کنترل امارت را به فخرالدین دوم دادند. فخرالدین دوم ابتدا تنها والی سنجاق صیدون بود اما بعداً سنجاق بیروت نیز به مناطق تحت ولایت او افزوده شد. در سال ۱۵۸۹ که جنگ تازه بین ایران و عثمانی شروع شد، ولایت سنجاق صفد نیز به او سپرده شد، و به این شکل او والی تمام مناطقی بود که شیعیانِ جبل عامل که حامی صفویان بودند در آن می‌زیستند.
در سال ۱۶۰۷ فخرالدین دوم به دمشق یورش برد و در سال‌های بعد توانست که امیر منصور بن فُرَیخ را شکست بدهد. این پیشرفت‌های فخرالدین دوم حساسیت دولت عثمانی را برانگیخت. فخرالدین دوم سپس با فردیناند اول، دوکی از خاندان مدیچی هم‌پیمان شد تا از حمایت او در راستای استقلال لبنان استفاده کند. دولت عثمانی هم به حافظ احمد پاشا که والی دمشق بود دستور حمله به فخرالدین دوم را داد. فخرالدین در این زمان حکومت را موقتاً به برادرش یونس و پسرش علی سپرد و به اروپا پناهنده شد. اما پنج سال بعد که والی دمشق تغییر کرد، او نیز به جبل لبنان بازگشت. از آن زمان تا حدود پانزده سال او بدون چالش خاصی در این منطقه امارت را در اختیار داشت؛ در این زمان عثمانی‌ها به شدت درگیر جنگ با صفویان بودند و به وضعیت او توجه زیادی نشان نمی‌دادند.
در سال ۱۶۲۳ مصطفی پاشا، والی جدید دمشق، با فخرالدین دوم وارد جنگ شد و در جنگ عنجر از او شکست سنگینی خورد. سلطان عثمانی در واکنش به این پیروزی چشمگیر، به فخرالدین دوم لقب «سلطان البَرّ» (به معنی سلطان کوهستان) را داد. در سال‌های اخیر حکومتش، فخرالدین دوم بر تمامی مناطقی که لبنان امروزی را تشکیل می‌دهد حکومت می‌کرد. در نهایت در سال ۱۶۳۵ والی جدید دمشق با نام کوچوک احمد پاشا با لشکری به فخرالدین دوم حمله برد و او و پسرانش را دستگیر کرد و به استانبول برد. فخرالدین دوم به همراه یونس و علی در این سال به دار آویخته شدند.
دوران حاکمیت معنیون > امرای بعدی معنیون

حکومت معنیون پس از فخرالدین دوم نیز تا مدتی ادامه داشت اما قدرت آنان به شدت کم بود. آخرین امیر معنیون احمد نام داشت که از ۱۶۵۸ تا ۱۶۹۷ صاحب قدرت بود و با درگذشت او قدرت به خاندان شهابیون واگذار شد.
دوران حکومت شهابیون

مقالهٔ اصلی: شهابیون
زمانی که آخرین بازماندهٔ معنیون در سال ۱۶۹۷ درگذشت، رعایا حیدر شهاب را به عنوان امیر جدید برگزیدند. امارت شهابیون در این منطقه امری نامعمول بود چرا که آنان سنی بودند در حالی بیشتر سکنهٔ این مناطق دروزی بودند (که از شیعیان اسماعیلی منشعب می‌شدند). حکومت شهابیان تا ۱۸۴۱ ادامه داشت.
دوران حکومت شهابیون > حیدر شهابی

حیدر سنی بود اما مادرش دروزی و از خاندان معن بود. او نزدیک به یک دهه برای جلب حمایت دروزی‌ها و شیعیان جنوب و مرکز لبنان تلاش کرد. مخالفانش در سال ۱۷۱۱ از دولت عثمانی تقاضای لشکرکشی کردند اما پیش از آن که لشکر عثمانی به لبنان برسد حیدر مخالفانش را سرکوب کرد و دیر القمر را نیز فتح کرد. حیدر از طریق ازدواج با خانواده‌های مختلف دروزی، اتحادی بین اقوام مختلف ایجاد کرد که تا اواخر سدهٔ ۱۸ میلادی تداوم داشت.
دوران حکومت شهابیون > ملحم شهابی

مُلحِم در سال ۱۷۴۳ به قدرت رسید. او موفق شد در چند نوبت از خراج‌گزاری برای دولت عثمانی سر باز بزند که نهایتاً منجر به ان شد که والی دمشق در سال ۱۷۴۸ علیه او لشکرکشی کند. تلاش‌های بعدی ملحم برای گسترش قلمرو خود به منطقهٔ شوف نیز شکست خورد. نهایتاً در سال ۱۷۵۳ او از امارت خلع شد. از آن سال تا سال ۱۷۶۳ امارت چند بار بین منصور و احمد شهابی دست به دست شد و پس از آن نیز مدتی در دست قاسم شهابی (برادرزادهٔ ملحم) بود. در دههٔ ۱۷۶۰ یوسف شهابی در ناحیهٔ شوف بار دیگر قدرت را به دست گرفت و نهایتاً به امیری رسید.
دوران حکومت شهابیون > یوسف شهابی

یوسف در سال ۱۷۷۰ به درجهٔ امیری رسید. او هم از اسلام و هم از مسیحیت پیروی می‌کرد اما مشخص نیست که آیا کاملاً به مسیحیت تغییر دین داده بود یا نه. در زمان امارت او جبل لبنان دوران نسبتاً آرامی را تجربه کرد. در سال ۱۷۸۹ یک کودتای نافرجام علیه احمد پاشا جزار رخ داد و احمد پاشا که بر این عقیده بود که یوسف شهابی پشت این کودتا بوده، به جبل لبنان لشکرکشی کرد و سپاهیان شهابی را در درهٔ بِقاع شکست داد. یوسف از سلطنت کناره‌گیری کرد و زیردستانش بشیر دوم را به امارت برگزیدند.
دوران حکومت شهابیون > بشیر دوم

بشیر (که به خاطر این که همنام پدر حیدر شهابی بود، معمولاً به او «بشیر دوم» می‌گویند) از ۱۷۸۸ تا ۱۸۴۱ میلادی امیر جبل لبنان بود، یعنی طولانی‌ترین مدت امارت را در این منطقه داشت. او در زمان خودش خودکامه دانسته می‌شد. در زمان امارت او دو قحطی در لبنان رخ داد؛ همچنین او بسیاری از نتایج فعالیت‌های فخرالدین دوم را از میان برد، از جمله پایداری نسبی و همزیستی مسالمت‌آمیز اقوام مختلف در لبنان را مختلف کرد. بر عکس زمان فخرالدین دوم که صیدون تحت سلطهٔ امیر جبل لبنان بود، در زمان بشیر دوم این جبل لبنان بود که جزو قلمرو والی صیدون به شمار می‌رفت.
در سال ۱۸۳۱ ابراهیم محمد علی پاشا سپاهیانش را به سمت سوریه راند و بشیر دوم نیز به سوی مصریان دست بیعت دراز کرد و تحت حمایت آن‌ها کنترل بیشتر لبنان را در دست داشت. او مالیات را بالا برد تا هزینه‌های اضافی ارتش را تأمین کند که این امر منجر به نارضایتی‌های گسترده‌ای بین دروزی‌ها و مسیحیان مارونی شد. در سال ۱۸۴۰ که ارتش مصر از مناطق لبنان عقب‌نشینی کرد بیشر دوم هم خود را تسلیم ارتش انگلیس کرد که در آن زمان در ساحل بیروت لنگر انداخته بود.
دوران حکومت شهابیون > بیشر سوم

پس از فرار بیشر دوم از قدرت، دولت عثمانی قدرت منطقهٔ جبل لبنان را به یکی از بستگان او با نام بشیر سوم بخشید. او خانواده‌های دروزی را به دیر القمر فراخواند تا سیاست‌های مالیاتی جدیدش را به آن‌ها ابلاغ کند اما دروزی‌ها مسلح بر سر قرار حاضر شدند و در اکتبر ۱۸۴۱ قلعهٔ بشیر سوم را فتح کردند.
پرچم امیران شهابی
کروموزوم Y

| کروموزوم Y انسان | کروموزوم Y انسان |
| --- | --- |
Human Y chromosome (after G-banding): Human Y chromosome (after G-banding)
ویژگی‌ها: ویژگی‌ها
طول(جفت باز): 57,227,415 bp (GRCh38)
تعداد ژن: 63 (CCDS)
نوع: Allosome
میان‌پار: میان‌پار 
شناسه‌ها: شناسه‌ها
RefSeq: NC_000024
ژن‌بانک: CM000686
بشر Y - chromatid
کروموزوم Y (یا کروموزوم ایگرگ) یکی از دو کروموزومی است که در بیشتر پستانداران از جمله انسان کار تعیین جنسی را به عهده دارد. در پستانداران، این کروموزوم حاوی ژن SRY است که باعث ایجاد بیضه‌ها می‌شود. کروموزوم Y در انسان از حدود ۶۰٬۰۰۰٬۰۰۰ جفت باز تشکیل شده‌است. دی ان ای در کروموزوم Y تنها از پدر به پسر منتقل می‌شود، در نتیجه در واقع می‌توان گفت بسیاری از نام‌های خانوادگی را ردیابی می‌کند. تجزیه و تحلیل دی ان ای به همین دلیل در پژوهش‌های تاریخچهٔ خانواده‌ها استفاده می‌شود.
با تفاوت ۳۰٪ بین انسان و شامپانزه، کروموزوم Y یکی از سریع‌ترین قسمت‌های تکامل ژنوم انسان است. تا به امروز بیش از ۲۰۰ ژن وابسته به کروموزوم Y مشخص شده‌است. همهٔ ژن‌های مرتبط با کروموزوم Y (به غیر از ژن‌های کپی شده) همودیگات (فقط در یک کروموزوم وجود دارد) بیان می‌شوند؛ به جز در موارد ناهولادی (آنیوپلوئیدی) مانند سندرم جاکوب (سندرم XYY) یا سندرم XXYY.
مرور کلی

اکثر پستانداران دارای یک جفت کروموزوم جنسی در هر سلول هستند. مردها دارای یک کروموزوم Y و یک کروموزوم ایکس و زن‌ها دارای دو کروموزوم ایکس هستند. در پستانداران، کروموزوم Y حاوی ژن SRY است که باعث رشد و نمو جنین به شکل یک مذکر می‌شود. کروموزوم Y انسان و پستانداران دیگر ژن‌های دیگر مورد نیاز برای تولید اسپرم‌های طبیعی را نیز دربردارند.
کروموزوم Y بشر

در انسان، کروموزوم Y حدود ۵۸ میلیون جفت باز (بلوک‌های سازنده دی ان ای) است که حدود ۲ درصد از کل دی ان ای سلول‌های مرد را تشکیل می‌دهد. کروموزوم Y انسان حاوی ۸۶ ژن است، که تنها ۲۳ پروتئین مجزا را کد می‌کند.
طبق کتاب امری، پس از پایان پروژهٔ ژنوم انسان مشخص شد که حدود ۳۷۵ ژن روی کروموزوم Y قرار دارد و از آنجایی که مردها یک کروموزوم Y دارند، نسبت به ژنهایی که بر روی این کروموزوم قرار دارند (خارج نواحی شبه اتوزومی) حالت همی زایگوس دارند.
لامپ

یک لامپ رشته‌ای شفاف.
چراغ برق ، لامپ یا Lamps یک جزء الکتریکی است که نور تولید می کند . این رایج ترین شکل نور مصنوعی است . لامپ‌ها معمولاً دارای پایه‌ای از سرامیک ، فلز، شیشه یا پلاستیک هستند که لامپ را در سوکت یک لامپ محکم می‌کند ، که اغلب به آن "لامپ" نیز می‌گویند. اتصال برق به پریز ممکن است با یک پایه رزوه پیچ، دو پین فلزی، دو کلاهک فلزی یا یک پایه سرنیزه انجام شود
توماس ادیسون، آلساندرو ولتا، همفری دیوی، جوزف سوان از چهره‌های کلیدی در ابداع و توسعه‌ی لامپ بودند.
گونه‌های لامپ

امروزه لامپ‌های متفاوتی در بازار پیدا می‌شود که هر کدام کاربرد ویژه خود را دارند.
گونه‌های لامپ > لامپ رشته‌ای

مقالهٔ اصلی: لامپ رشته‌ای
لامپ رشته‌ای با رشته تنگستن پیچیده شده، در سال ۱۹۲۰ میلادی به بازار آمد. گاهی این لامپ را با لامپ رشته کربنی که در ۱۸۹۰ معرفی شد اشتباه می‌گرفتند.
علاوه بر لامپ حبابی معمولی شامل گونه‌های متنوعی مانند لامپ‌های کم توان و ولتاژ پایین نیز می‌شود که کاربرد بسیاری داشته‌اند اما هم‌اکنون به صورت عمده با ال‌ئی‌دی‌ها جایگزین شده‌اند.
برخی از کشورها رغبت بسیاری به جایگزینی برخی از گونه‌های این لامپ‌ها نشان داده‌اند، مانند برنامه جایگزینی لامپ‌های رشته‌ای رایج در استرالیا تا سال ۲۰۱۰، چون این لامپ‌ها از لحاظ بازده تبدیل الکتریسیته مقرون به صرفه نیستند و کمتر از ۳٪ انرژی دریافتی شان به نور تبدیل می‌شود.
تقریباً یا به‌طور کلی، همه انرژی برق دریافتی به گرمای بی استفاده تبدیل می‌شود که باعت گرمی هوا می‌گردد و باید توسط تهویه‌های مطبوع یا هواکش‌ها از ساختمان دفع شود که اغلب باعث اتلاف بیشتر انرژی برق می‌شود. در برخی مناطق تاریک و سرد که به گرما و نور نیاز دارند گرمای تولید شدهٔ ناخواسته، ممکن است دارای ارزش باشد.
گونه‌های لامپ > لامپ هالوژن

مقالهٔ اصلی: لامپ هالوژن
لامپ‌های هالوژن بیشترشان بسیار کوچک‌تر از لامپ‌های رشته عادی می‌باشند، زیرا برای کارکرد موفق باید دمای حباب بیشتر از ۲۰۰ درجه سانتیگراد باشد. به همین منظور باید حبابی از جنس سیلیکای سیم‌کشی شده یا گاهی شیشه آلومینوسیلیکات باشد. اغلب این حباب داخل یک لایه شیشه‌ای دیگر پوشیده می‌شود. لایه بیرونی برای احتیاط قرار داده می‌شود تا پرتو ماوراء بنفش را کاهش دهد و در برابر انفجاری که گاهی برای این لامپ‌ها رخ می‌دهد لایه‌ای محافظ تشکیل دهد. همچنین برای کاهش اثر ضایعات ناشی از اثر انگشت. همچنین احتمال آتش‌سوزی برای لامپ‌های بدون پوشش بیشتر است که به‌کارگیری آن‌ها را اگر در حفاظ مناسب قرار نگیرد در برخی مکان‌ها ممنوع می‌کند. مدل‌های ساخته شده برای ولتاژهای ۱۲ و ۲۴ ولت رشته‌های فشرده تری دارند که برای کنترل نوری مناسب اند، همچنین بازده نوری (لومن بر وات) بیشتری دارند و عمر بیشتری نسبت به مدل‌های غیر هالوژنی دارند. مقدار نور خروجی هم تقریباً در طول عمر لامپ ثابت است.
گونه‌های لامپ > لامپ فلورسنت (مهتابی)

مقالهٔ اصلی: مهتابی
لامپ فلورسنت توسط نیکلای تسلا اختراع و ثبت شد، که بازده نور بسیار بیشتری از لامپ رشته‌ای دارد. این لامپ جزو لامپ‌های گازی کم فشار است. برای نور یکسان این لامپ‌ها نسبت به لامپ‌های رشته‌ای حدوداً ۴/۱ تا ۳/۱ مصرف می‌کنند.
تا دهه ۱۹۸۰ این گونه لامپ به دو گونه خطی و دوار محدود می‌شد و شکل‌های دیگر بسیار محبوبیت پیدا نکردند. لامپ‌های فلورسنت فشرده (CFL) - که در ایران به نام کم مصرف مشهورند - در اوایل دهه ۱۹۸۰ به بازار آمدند.
مدار الکتریکی یک لامپ فلورسنت از اجزای زیر تشکیل شده‌است:
۱_ چوک مغناطیسی یا بالاست
۲_لامپ مهتابی
۳_استارت
اکثر لامپ‌های CFL دارای بالاست الکتریکی داخلی می‌باشند و به سرپیچ فلزی یا پایه‌های میخی مجهز هستند. برخی از گونه‌های CFL دارای بالاست جداگانه می‌باشند که لامپ و بالاست را می‌توان جداگانه تعویض کرد.

عمر متوسط نامی برای یک لامپ فلورسنت خطی ۱۰، ۰۰۰ تا ۲۰، ۰۰۰ در مقایسه با عمر ۷۵۰ ساعت (۱۱۰ ولت) و ۱۰۰۰ ساعت (۲۴۰ ولت) می‌باشد.

برخی از گونه‌های بالاست لامپ فلورسنت در محیط سرد به سختی لامپ را روشن می‌کنند به همین دلیل در مناطق سردسیر باید نوری که در فضای باز به‌کارگرفته می‌شود برای این شرایط طراحی شده باشد تا به‌طور مناسب کار کند.

لامپ‌های فلورسنت در رنگ‌های متنوعی از لحاظ دمای رنگ (منظور از دمای رنگ اثر رنگ بر روح و روان است به عنوان مثال رنگ آبی سرد و رنگ قرمز گرم است) ساخته می‌شود. در برخی کشورها گونه سفید سرد (CW) رایج تر است در صورتی که در برخی دیگر رنگهای سفید گرم تر غالب است.

در آمریکا لامپ فلورسنت بیشتر در رنگ سفید سرد به‌کارگرفته می‌شود (CW)، که به همراه حباب‌های نصب شده در خانه که رنگی متمایل به صورتی دارند رنگ سفید گرم (WW) تولید می‌شود. در این بین رنگ «سفید بهینه شده» (CW) نیز استفاده می‌شود، که طبیعی تر به نظر می‌رسد. همچنین رنگ سفید آفتابی بسیار سرد (DW) نیز موجود است. لامپ‌های فلورسنت فشرده بیشتر به صورت سفید گرم به حساب می‌آیند، چون بیشتر مانند لامپ رشته‌ای نوری متمایل به زرد از خود ساطع می‌کنند. سردی و گرمی نور امری نسبی و بیشتر سلیقه‌ای است به همین دلیل دمای رنگ و فهرست تولید رنگ (CRI) به عنوان مبنای کامل رنگ برای لامپ‌های فلورسنت و گاهی برای گونه‌های دیگر نورپردازی‌ها به‌کارگرفته می‌شود.
گونه‌های لامپ > ال‌ای‌دی

مقالهٔ اصلی: دیود نورافشان
تا دهه ۱۹۷۰ ال‌ای‌دی‌های حالت جامد به عنوان نشانگر رواج داشتند.
در سال‌های گذشته، مبحث بازده و خروجی مورد توجه قرار گرفت تا آنجا که هم‌اکنون ال‌ای‌دی‌ها جایگاه ویژه‌ای در کاربرد نورپردازی پیدا کردند.
ال‌ای‌دی‌های نشانگر به دلیل عمر بالایشان تا ۱۰۰٬۰۰۰ ساعت شناخته شده هستند، اما ال‌ای‌دی‌های نورافشان بنا بر سنت قدیم کمتر به‌کارگرفته شدند (به دلیل قیمت بسیار ال‌ای‌دی به ازای هر وات)، و در نتیجه عمر بسیار پایین‌تری هم داشتند.
به دلیل قیمت بالا به ازای هر وات، نورپردازی‌های ال‌ای‌دی برای مصارف توان بسیار پایین، نوعاً زیر ۱۰ وات کاربرد دارند. ال‌ای‌دی‌ها هم‌اکنون بیشتر برای کارهای توان پایین و مقرون صرفه مثل نورپردازی در شب و چراغ‌های قوه کاربرد دارند. ال‌ای‌دی‌های رنگی همچنین می‌توانند برای کارهای زیبا مانند نورپردازی اشیاء شیشه‌ای یا حتی برای قطعات یخ در نوشیدنی‌ها و میهمانی‌ها به‌کارگرفته شود. همچنین در جشن‌ها به صورت روزافزونی به‌کارگرفته می‌شوند.
بازده ال‌ای‌دی در بازه بسیاری متغیر است. برخی از آن‌ها از لامپ‌های رشته‌ای هم بازده کمتر و برخی بازده بیشتری دارند. کارکرد ال‌ای‌دی در این رابطه به غلط مورد تفسیر قرار می‌گیرد، چون جهت‌مندی ذاتی نور ال‌ای‌دیها شدت نور بیشتری به آن‌ها در یک زاویه به ازای کل نور تولید شده می‌دهد.
ال‌ای‌دی‌های تک رنگ فناوری ساخت بسیار کاملی دارند، در حالی که ال‌ای‌دی‌های سفید در زمان نگارش این نوشته هنوز مشکلات حل نشده‌ای دارند.
(CRI) فهرست تولید رنگ آن‌ها  کاملاً مناسب نیست؛ که باعث تولید رنگ‌های نچندان دقیق می‌شود.
توزیع نور ساطع شده از ماده فسفری (در مانیتورها) با توزیع نور ناشی از ال‌ای‌دی متفاوت است که باعث می‌شود دمای رنگ تولیدی از زوایای مختلف متفاوت باشد.
کیفیت ماده فسفری در طول زمان کاهش پیدا می‌کند، که باعث می‌شود دمای رنگ و قدرت رنگ در طول زمان کاهش پیدا کند؛ که با ال‌ای‌دی‌های کم کیفیت این تغییر بیشتر خواهد بود.
تغییرات دمایی محدود باعث می‌شود که مقدار توان برای یک لامپ ال‌ای‌دی نسبت به یک لامپ رشته‌ای در همان سایز بیشتر باشد و باعث برتری نسبت به لامپ‌های رشته‌ای می‌شود.
فناوری ال‌ای‌دی برای طراحان نور مناسب است زیرا مصرف توان و تولید دمای بسیار پایین، کنترل روشن/خاموش آنی، و در مورد نور تک رنگ، ثبات رنگ بسیار بالایی در طول عمر خود و به نسبت هزینه تولید پایینی دارد.
در سال‌های گذشته، نرم‌افزارهایی برای تلفیق نور و تصویر طراحی شده تا تصاویر ویدئویی را در ال‌ای‌دی‌های نصب شده به تصویر بکشند تا دیواره‌هایی تصویری با رزولوشن پایین را به وجود آورند.
برای نورپردازی‌های عمومی خانگی، هزینه خرید سامانه نورپردازی ال‌ای‌دی هنوز بسیار بیشتر از روش‌های رایج نورپردازی است.
گونه‌های لامپ > لامپ قوس کربنی

لامپ قوس کربنی دو الکترود میله‌ای کربنی در هوای آزاد دارد که با یک بالاست محدودکننده جریان انرژی دهی می‌شود. قوس الکتریکی با نزدیک کردن دو الکترود به هم و سپس جداسازی آن‌ها ایجاد می‌گردد. قوس حاصله نوک دو الکترود را گرم می‌کند تا به رنگ سفید در بیایند. این لامپ‌ها بازده بیشتری نسبت به لامپ‌های رشته‌ای دارند، اما میله‌های کربنی زود عمر خود را از دست می‌دهند و نیاز به تنظیم پیوسته دارند. این لامپ‌ها اشعه ماوراء بنفش بسیاری تولید می‌کنند، در محیط‌های سربسته نیاز به تهویه دارند، و به علت نور بسیار شدیدشان نیاز به محافظی در مقابل دید مستقیم دارند.
لامپ‌های قوس کربنی در توان‌های بالا کار می‌کنند، و به نسبت لامپ‌های ابتدایی دهه ۱۹۲۰ بازده بیشتری داشتند. همچنین آن‌ها منبع نور نقطه‌ای هستند. این مشخصات آن‌ها را برای منابع نوری مورد استفاده در جستجو، نورهای راهنما و نور پروژکتور فیلم مناسب ساخته بود.
نیاز پیوسته آن‌ها به توجه و تنظیم، و تعویض پیوسته میله‌ها استفاده آن‌ها را برای مصارف عادی دشوار ساخت، به همین دلیل از آن‌ها در زمانی که نور پرتوان مشابهی وجود نداشت به عنوان منابع نوری پرتوان استفاده می‌شد. لامپ‌های قوس کربنی علیرغم جایگاه ویژه‌شان در اواسط جنگ جهانی دوم و پس از آن از رده خارج شدند.
گونه‌های لامپ > لامپ تخلیه الکتریکی

لامپ تخلیه الکتریکی شامل شیشه یا سیلیکایی است که با دو الکترود فلزی که با گاز از هم جدا شده‌اند پوشش داده شده‌است. گازهایی شامل نئون، آرگون، زنون، سدیم، متال هالید و جیوه.
اساس کار این لامپ‌ها همانند لامپ قوس کربنی است، اما واژه لامپ قوسی معمولاً به لامپ قوس کربنی گفته می‌شود، به دلیل به‌کارگیری روش‌های نوین تخلیه گازی عموماً به این لامپ‌ها لامپ تخلیه الکتریکی گفته می‌شود. در برخی از گونه‌های لامپ تخلیه الکتریکی ولتاژ بسیار بالایی برای ایجاد قوس به‌کارگرفته می‌شود. این عمل نیاز به مداری الکترونیکی به نام igniter دارد، که قسمتی از مدار بالاست را تشکیل می‌دهد. پس از تشکیل قوس، مقاومت داخلی لامپ کاهش می‌یابد، و بالاست جریان کاری را محدود می‌کند. بدون بالاست جریانی مازاد عبور خواهد کرد که باعث تخریب سریع لامپ خواهد شد.
برخی از لامپ‌ها مقدار کمی نئون دارند که اجازه ایجاد جرقه در ولتاژ عادی را بدون نیاز به igniter می‌دهد. لامپ‌های سدیم کم فشار این‌گونه عمل می‌کنند.
ساده‌ترین گونه بالاست تنها یک سلف است، و زمانی که مانند نوردهی خیابان‌ها هزینه در اولویت است به‌کارگرفته می‌شوند، ممکن است بالانس‌های پیشرفته تری برای تولید نوری ثابت در طول عمر لامپ به‌کارگرفته شوند، که ممکن است لامپ را با موجی مربعی درایو کنند تا خروجی کاملاً بدون پرشی ایجاد کنند و در زمان بروز نقص‌های جدی لامپ را خاموش کند. به‌طور مثال این گونه پیچیده از بالاست در صنایع مربوط به فیلم به‌کارگرفته می‌شوند.