حمله به مرس الکبیر
عملیات منجنیق > حمله به مرس‌الکبیر

نیروهای بریتانیا در این حمله متشکل از رزم‌ناو هود، رزم‌ناو ولیانت، رزم‌ناو رزولوشن، ناو هواپیمابر آرک رویال همراه با اسکورت چند ناو و ناوشکن بود. مزیت بریتانیا در این بود که جای مانور داشت در حالی که کشتی‌های فرانسه در یک بندر کم‌عمق لنگر انداخته بودند و خدمهٔ آنها هم انتظار حمله را نداشتند. تسلیحات اصلی نبردناو دانکرک و نبردناو استراسبورگ در سینهٔ کشتی مستقر شده بود و امکان انتقال فوری آنها به جلوی کشتی وجود نداشت. کشتی‌های پایگاه بریتانیا مجهز به ۱۵ مسلسل بوده و آتش جانبی سنگین‌تری از نبردناوهای فرانسوی داشتند. در ۳ ژوئیه ۱۹۴۰، قبل از آنکه مذاکرات دو کشور رسما پایان بگیرد، شش هواگرد سوردفیش بریتانیا با اسکورت سه جنگندهٔ بلک‌برن اسکوا که از ناو هواپیمابر آرک رویال برخاسته بودند، در خروجی بندر مین‌های مغناطیسی انداختند. پنج هواگرد کورتیس پی-۳۶ هاوک فرانسه راه را بر نیروهای بریتانیا بستند و یک جنگندهٔ بلک‌برن بریتانیا ساقط شد و به دریا افتاد. دو نفر خدمهٔ این جنگنده کشته شدند و این تنها تلفات بریتانیا در این عملیات بود.
به نبردناوهای فرانسه که در الجزیره و تولون مستقر بودند دستور داده شد که برای پشتیبانی به راه بیفتند اما به‌موقع به مرس‌الکبیر نرسیدند. در ساعت ۰۵:۵۴ بعدازظهر، چرچیل به کشتی‌های بریتانیا دستور داد که آتش بگشایند و بریتانیا گلوله‌باران را از ۱۶ کیلومتری شروع کرد. سومین گلوله‌باران به هدف اصابت کرد و یک انبار مهمات در عرشهٔ نبردناو برتاین منفجر شد. این نبردناو با ۹۷۷ نفر خدمه، در ساعت ۰۶:۰۹ بعدازظهر غرق شد. پس از ۳۰ نوبت گلوله‌باران، کشتی‌های فرانسوی دست از شلیک برداشتند. نیروهای بریتانیا برای اجتناب از آتش سنگرهای ساحلی فرانسه تغییر مسیر دادند اما نبردناوهای پروانس و دانکرک، ناوشکن موگادور و دو ناوشکن دیگر آسیب دیده و به گل نشستند. ۴ هواگرد ام.اس. ۴۰۶ فرانسه از راه رسیدند که تعدادشان از جنگنده‌های بلک‌برن بریتانیا بیشتر بود. ۹ جنگندهٔ فرانسوی دیگر هم در ساعت ۰۷:۱۰ بعدازظهر وارد شدند و نبرد سختی درگرفت که در جریان آن یک هواگرد کورتیس پی-۳۶ هاوک و یک هواگرد ام.اس. ۴۰۶ آسیب دیدند. سه هواگرد کورتیس پی-۳۶ هاوک دیگر وارد شدند و مجددا درگیری ایجاد شد.
نبردناو استراسبورگ، سه ناوشکن و یک ناوچهٔ توپدار فرانسه موفق شدند از مین‌های مغناطیسی عبور کنند و زیر بمباران هواگرد سوردفیش بریتانیا، به آب‌های آزاد بگریزند. کشتی‌های فرانسوی با آتش ضدهوایی پاسخ دادند و دو سوردفیش را سرنگون کردند. خدمهٔ این دو هواگرد توسط ناوشکن اچ‌ام‌اس رستلر نجات یافتند. یک قایق پرندهٔ فرانسوی نیز یکی از ناوشکن‌های بریتانیایی را بمباران کرد. بمباران بریتانیا اثر چندانی نداشت و در ساعت ۰۶:۴۳ بعدازظهر، دریاسالار سامرویل به کشتی‌هایش دستور تعقیب داد و ناوهای سبک اچ‌ام‌اس آرثوسا و اچ‌ام‌اس انترپرایز با یک ناوچهٔ توپدار فرانسوی درگیر شدند. در ساعت ۰۸:۲۰ بعدازظهر، سامرویل دستور به توقف تعقیب داد چون احساس می‌کرد کشتی‌ها به قدر کافی آمادهٔ درگیری شبانه نیستند. پس از یک حملهٔ ناموفق دیگر توسط هواگرد سوردفیش، نبردناو استراسبورگ در ۴ ژوئیه به تولون رسید.
ناوچهٔ توپدار Rigault de Genouilly فرانسه که در مسیر وهران بود با «نیروی H» بریتانیا مواجه شد و به سوی رزم‌ناو هود رفت، اما ناوهای سبک اچ‌ام‌اس آرثوسا و اچ‌ام‌اس انترپرایز به ترتیب از فاصلهٔ ۱۱ و ۱۶ کیلومتری به این ناوچه شلیک کردند و رزم‌ناو هود هم چندین بمب به سوی آن پرتاب کرد. ناوچهٔ فرانسوی چند بمب شلیک کرد و سپس از سوی اچ‌ام‌اس انترپرایز مورد اصابت قرار گرفت. روز بعد، اچ‌ام‌اس پاندورای بریتانیا در آب‌های نزدیک الجزیره با این ناوچه روبه‌رو شد، آن را با یک ناو اشتباه گرفت و غرقش کرد. نیروی هوایی فرانسه دست به حملات تلافی‌جویانه علیه جبل‌الطارق زد از جمله یک حملهٔ شبانه در ۵ ژوئیه که البته بسیاری از بمب‌ها در آب فرود آمدند.