stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
بابک، شاه پارس
نام

مقالهٔ اصلی: بابک (نام)
بابک معرب نام ایرانی پاپک یا پابَگ است. و به معنی «پدر» است. امیل بنونیست نشان داد که نام پاپک در آثار پهلوی و ارمنی، دیده شده‌است.
پیش‌زمینه

پارس منطقه‌ای در جنوب غرب فلات ایران و میهن گروهی از مردمان ایرانی‌تبار به نام پارسیان است. این منطقه همچنین زادگاه نخستین امپراتوری ایرانی، هخامنشیان، به‌شمار می‌رود. پارس تا زمان حمله اسکندر مقدونی (حک. ۳۳۶–۳۲۳ پ. م) به ایران به عنوان مرکز امپراتوری عمل می‌کرد. این سرزمین از اواخر سده سوم یا اوایل سده دوم پیش از میلاد توسط فرمانروایان محلی تابع سلوکیان اداره می‌شد. این فرمانروایان عنوان فرترکه («فرماندار، رهبر») را داشتند که در دوره هخامنشیان نیز رایج بود. بعدها در دوران حکومت فرترکه وادفراداد دوم (ش. ۱۳۸ پ. م)، پارس تابع دودمان ایرانی اشکانیان شد.
اندکی بعد در دوره بر تخت‌نشینی فرهاد دوم (حک. ۱۳۲–۱۲۷ ق. م) عنوان فرترکه با شاه پارس جایگزین شد و از آن پس حاکمان پارس شاه نامیده شدند. آن‌ها برخلاف فرترکه‌ها از عنوان شاه استفاده می‌کردند و شالوده دودمان جدیدی را که احتمالاً دارایانیان نامیده می‌شد، بنا نهادند.
تبار

مقالهٔ اصلی: اختلاف پیرامون نسبت بابک با ساسان
تاکنون اصل و نسب خاندان ساسان و اردشیر بابکان در ابهام بوده‌است. داستان‌ها و افسانه‌هایی که دربارهٔ تبار اردشیر و خاندان او گفته شده، چنان گوناگون و پرشمار است که هیچ‌یک از آن‌ها را نمی‌توان به سادگی پذیرفت. بنیانگذاران دودمان‌ها برای به دست آوردن مشروعیت همواره ادعا می‌کردند که از تبار پادشاهان باستان هستند و اردشیر نیز از این قضیه مستثنی نیست. اگر او از تبار یک خاندان اشرافی می‌بود، بر یک روایت تأکید می‌کرد و از آنجایی که روایت‌ها دربارهٔ تبار وی بی‌شمارند، فرضیه مذکور بسیار تقویت می‌شود؛ بدین معنی که او تلاش می‌کرده تا از طریق همه سنت‌های ایرانیان و حتی بیگانگان، مشروعیت کسب کند.
پیرامون نسبت بابک با ساسان، سندهای تاریخی متفاوت با محتوایی گاه متضادی وجود دارد. طبری و دیگر تاریخ‌نگاران اسلامی، ساسان را پدر بابک دانسته ولی برخی دیگر از اسناد تاریخی مانند کارنامهٔ اردشیر بابکان و شاهنامهٔ فردوسی، ساسان را داماد بابک می‌دانند.
تبار > متون فارسی نو و عربی

منابع پرشماری دربارهٔ رابطه بابک، ساسان و نخستین شاهنشاه ساسانی اردشیر بابکان (حک. ۲۲۴–۲۴۲) بحث کرده‌اند. به گفته شاهنامه‌ی فردوسی (م. ۱۰۲۰) ساسان از نوادگان شاهان اسطوره‌ای کیانی دارا، داراب، بهمن، اسفندیار و گشتاسپ بود.ادعای تعلق تبار ساسان به کیانیان به منظور توجیه این بود که اردشیر از نسل پادشاهان باستانی کیانی، که منعکس‌کننده خاطرات هخامنشیان بود، است.
دارا، واپسین پادشاه کیانی که پیش از اسکندر حکومت می‌کرد، تا حدی بر اساس واپسین پادشاه شاهان هخامنشی، داریوش سوم (حک. ۳۳۶–۳۳۰) است که امپراتوری او واقعاً توسط نیروهای اسکندر فتح شد. پسری از دارا به نام ساسان (ملقب به «بزرگ») به هند فرار کرد و تا زمان مرگش در آنجا ماند. از او پسری به یادگار ماند که او نیز ساسان (ملقب به «کوچک») نامیده شد و این شیوهٔ نامگذاری تا چهار نسل ادامه یافت. یکی از نوادگان این خاندان که او نیز ساسان نام داشت، به پارس بازگشت و به خدمت بابک، که شاهی محلی در پارس بود، درآمد. دختر بابک با ساسان ازدواج کرد و برای او فرزندی به نام اردشیر زاد. پس از این رخداد دیگر نامی از ساسان به میان نمی‌آید. بنابراین شاهنامه نشان می‌دهد که نیاکان ساسان در پی حمله اسکندر در هند اقامت داشته‌اند. پژوهشگران از این گزارش برای نشان دادن ارتباط ساسان با سورنیان استفاده می‌کنند.
به گفتهٔ طبری (م. ۹۲۳) بابک پسر ساسان و شاهزاده‌ای به نام رام‌بهشت، که از خاندان بازرنگی حاکم پارس بود، بود. او بابک را پدر اردشیر معرفی می‌کند. طبری نیز همانند فردوسی ساسان را به عنوان یک خارجی در پارس می‌شناسد اما برخلاف او اصالت ساسان را معرفی نمی‌کند. روایت طبری کاملترین گزارش موجود از زندگی بابک است، که آن هم احتمالاً برگرفته از خدای‌نامه یا دیگر تاریخ‌های رسمی گردآوری شدهٔ متاخرتر ساسانیان است. با اینکه گزارش طبری مفصل‌ترین و با جزئیات‌ترین روایت پیرامون زندگانی بابک می‌باشد، راستی‌آزمایی آن ناشدنی‌ست.
تبار > متون پارسی میانه

کارنامه اردشیر بابکان در مورد اصل و نسب اردشیر چنین می‌گوید: «اردشیر کیانیان پسر بابک از تبار ساسان و از تبار شاه دارا.» بندهشن اما تبارنامه اردشیر بابکان را بدین شرح آورده‌است: «اردشیر پسر بابک که مادرش دختر ساسان پسر وه‌آفرید بود.» این امر نشان‌دهنده ناهماهنگی متون پارسی میانه در مورد منشأ دودمان ساسانیان است. هر دو منبع بابک را پدر اردشیر می‌دانند، در حالی که ساسان به عنوان پدربزرگ یا نیای اردشیر معرفی شده‌است.
تبار > متون رومی و ارمنی

در منابع رومی و ارمنی شرح متفاوتی یافت می‌شود. به گفتهٔ تاریخ‌نگاران رومی آگاثیاس و گئورگیوس سینکلوس ساسان پدر اردشیر و بابک ناپدری او بود. نویسندگان ارمنی موسی خورنی و آگاتانگلوس ساسان را پدر اردشیر می‌نامند. با این حال هیچ اشاره‌ای به بابک نمی‌کنند. در یکی از آثار آگاثیاس به یونانی اردشیر «پسر ساسان که ریشه نام ساسانی پادشاهان ایرانی از اوست» نامیده شده‌است.
تبار > سنگ‌نوشته‌ها و سکه‌های ساسانی

اردشیر، بر روی سکه‌هایش و سنگ‌نگاره‌اش در نقش رستم خودش را «پسر خداوندگار بابک، شاه» معرفی می‌کند. پسر و جانشین اردشیر، شاپور یکم (حک. ۲۴۰–۲۷۰) بر سنگ‌نوشته‌هایش در نقش رجب و کعبه زرتشت، خود را پسر اردشیر و نوهٔ بابک می‌نامد، گرچه در سنگ‌نوشته او بر کعبه زرتشت افراد مختلفی به نام «ساسان» یاد شده‌است، اما هیچ‌یک از آن‌ها مربوط به خاندان ساسانی نیستند. با این حال سنگ‌نوشته پایکولی متعلق به پسر شاپور به نام نرسه (حک. ۲۹۳–۳۰۳) به خاندان ساسان اشاره مستقیم می‌کند، مانند عبارت «از آنجایی که یزدان به خاندان ساسان شکوه و فرمانروایی داد» که نشان می‌دهد نرسه ساسان را نیای خود می‌دانست.
تبار > نتیجه‌گیری‌ها در پژوهش‌های امروزی

تاریخ‌نگار امروزی، مارک یان اولبریخت، پیشنهاد می‌کند که ساسان یک شاهزاده سورنی بود که با شاهزاده‌ای پارسی ازدواج کرد و اردشیر حاصل این ازدواج بود. اردشیر و شاپور یکم برای اینکه به عنوان یک دودمان بیگانه دیده نشوند، نقش ساسان را به حداقل رسانده‌اند. بابک ظاهراً پدرزن و احتمالاً پدرخوانده اردشیر بود.
علی‌اکبر دهخدا مادر بابک را از خاندان بازرنگی که از رموم پارس بودند، می‌داند.
به گزارش مسعودی بازرنگیان جزئی از عشایر یا زموم پارسی بوده‌اند و به همراه طوایف شکانی، گرمانی، کزروبی، رامانی، تیرمردانی و … قدرت عشایری و جنگی فارس را تشکیل می‌دادند.
زندگی

بابک در آغاز بر یک شاهزاده‌نشین کوچک در منطقه خیر در جنوب دریاچه بختگان فرمان می‌راند. او دست‌نشانده گوچهر، شاه بازرنگی پارس که در استخر سکونت داشت، بود که خود او نیز دست‌نشانده شاهنشاه اشکانی به‌شمار می‌رفت. بابک با اجازه گوچهر اردشیر را به دژ دارابگرد فرستاد تا نزد فرمانده آنجا، تیری، پرورش یابد. بابک طبق گزارش‌ها همچنین موبد نیایشگاه آناهیتا در استخر بود که مکان گردهمایی جنگجویان محلی پارسی بود که شیفته آئین این ایزدبانو بودند. شاهنشاهی اشکانی که در آن زمان تحت حکومت بلاش پنجم (حک. ۱۹۱–۲۰۸) بود، در آن زمان به دلیل جنگ‌های داخلی و خارجی و شورش‌های منطقه‌ای رو به زوال بود. امپراتور روم سپتیمیوس سوروس (حک. ۱۹۳–۲۱۱) در سال ۱۹۶ به قلمرو اشکانیان حمله کرده بود و دو سال بعد نیز همین کار را انجام داد و این بار پایتخت اشکانیان، تیسفون، را غارت کرد. در همین زمان شورش‌هایی در ماد و پارس رخ داد.
تورج دریایی بر این باور است که حکومت بلاش پنجم «نقطه عطفی در تاریخ اشکانیان بود چرا که در این مقطع حکومت اعتبار خود را از دست داد.» در آن زمان شاهان پارس نمی‌توانستند بر شاهنشاهان بالادست اشکانی تکیه کنند. بابک در سال ۲۰۵ یا ۲۰۶ میلادی شورش کرد، گوچهر را برافکند و خود در استخر بر تخت نشست. به گفته طبری، بابک به اصرار اردشیر شورش کرد. اما دریایی این گفته را بعید می‌داند و بیان می‌کند که در واقع پسر بزرگ بابک شاپور بود که به بابک کمک کرد تا استخر را به تصرف خود درآورد، همان‌طور که سکه‌های ضرب‌شدهٔ شاپور دارای تصویر هر دوی آن‌هاست.
بابک سپس شاپور را به عنوان جانشین خود برگزید. اردشیر که پس از مرگ تیری فرمانده دارابگرد شده بود، از این امر ناخوشایند شد. اردشیر در اقدامی سرکشانه پس از مرگ بابک رهسپار شهر گور شد و در آنجا برای حمله به برادرش شاپور به جمع‌آوری نیرو پرداخت. بابک بین سال‌های ۲۰۷ تا ۲۱۰ به مرگ طبیعی درگذشت و شاپور جانشین او شد. اردشیر و شاپور پس از مرگ او شروع به ضرب سکه با عنوان «شاه» و تصویر بابک کردند. روی سکه‌های شاپور عبارت «شاه شاپور بزرگ» و پشت آن «پسر شاه بابک بزرگ» نوشته شده‌است. با این حال، سلطنت شاپور کوتاه بود و او در سال ۲۱۱ یا ۲۱۲ به‌طور مرموزی درگذشت. بدین ترتیب اردشیر جانشین شاپور شد و بقیه ایران را فتح و در سال ۲۲۴ شاهنشاهی ساسانی را بنا کرد.
خانواده

بابک دو پسر به نام شاپور و اردشیر داشت. شاپور پسر ارشد و اردشیر پسر کوچکترش بود. از بابک همچنین دختری به نام دینگ به یادگار ماند که برای اجرای آیین زرتشتی خویدوده یا ازدواج با خویشاوندان، با اردشیر ازدواج کرد.
در سنگ‌نوشته شاپور یکم بر کعبه زرتشت از زنی به نام رودک به عنوان مادر اردشیر شاهنشاه یاد شده که با نظر گرفتن اینکه اردشیر پسر بابک باشد، می‌توان رودک را همسر بابک معرفی کرد. در این سنگ‌نوشته همچنین از شاهزاده‌ای به نام بلاش بابکان یاد شده‌است. با توجه به عنوان او می‌توان با قطعیت گفت که وی یکی از اعضای خاندان سلطنتی بوده اما تشخیص اینکه او دقیقاً چه رابطه‌ای با شاهنشاه و دیگر اعضای خاندان داشته، ناممکن است. گمان بر این است که او دیگر پسر بابک و برادر اردشیر بابکان باشد.
میراث

بنا بر روایتی بابک را بنیان‌گذار شهربابک می‌دانند. تا به امروز هیچ سکه‌ای که بتوان ضرب شدنش را به بابک نسبت داد یافت نشده‌است و سکه‌هایی که دارای نام و تصویر بابک هستند ضرب پسرانش شاپور یا اردشیر می‌باشند.
از نام بابک در سنگ‌نگاره اهورامزدا و اردشیر بابکان در نقش رستم، سنگ‌نوشته شاپور یکم بر کعبه زرتشت، سنگ‌نوشته شاپور یکم در نقش رستم، سنگ‌نوشته شاپور یکم در نقش رجب، سنگ‌نوشته شاپور یکم در حاجی‌آباد، سنگ‌نوشته شاپور یکم در تنگ براق و سنگ‌نوشته اپسای دبیر یاد شده‌است.
برای مطالعهٔ بیشتر

شکی، منصور (۱۳۶۹). «ساسان که بود؟». ایرانشناسی. تهران: بنیاد مطالعات ایران. بهار (۵): ۷۷ تا ۸۸. دریافت‌شده در ۷ سپتامبر ۲۰۱۳.
Daryaee, Touraj (2018). "Papag".  In Nicholson, Oliver (ed.). The Oxford Dictionary of Late Antiquity. Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-866277-8.
سکه دارایان یکم، نخستین شاه پارس
سکه‌های ضرب شاپور، پسر بابک. روی سکه تصویر شاپور و پشت آن تصویر بابک است.
بنا بر روایتی شهربابک توسط بابک بنیان‌گذاشته شد.
ماه و ستاره

طرح باستانی نماد هلال ماه و ستاره همان‌طور که در بیزانس و شاهنشاهی اشکانی در قرن اول قبل از میلاد استفاده می‌شد.
نماد هلال ماه و ستاره که در سکه‌های ضرب شده شاهنشاهی ساسانی از قرن سوم تا قرن هفتم استفاده می‌شد. این سکه در زمان اردشیر سوم ضرب شده‌است.
نمایش هلال ماه و ستاره به شکل گونه‌ای
هلال ماه و ستاره نمادی باستانی است که در شرق مدیترانه، ایران، میانرودان و آسیای میانه در زمینه‌های مختلف تاریخی استفاده می‌شد که حدوداً در مستعمره یونانی بیزانتیوم توسعه یافت. ۳۰۰ سال قبل از میلاد، پس از اینکه بیزانس برای مدت کوتاهی با پادشاهی ادغام شد، به عنوان نشان سلطنتی مهرداد ششم پونتوس و پادشاهی پونتوس بیشتر مورد استفاده قرار گرفت. همزمان در این دوره، این نماد در قرن اول در سکه‌های ضرب شده توسط شاهنشاهی اشکانی وجود داشت. در حدود قرن پنجم به عنوان نشان سلطنتی شاهنشاهی ساسانی بر روی تمام سکه‌های ضرب شده پادشاهان ساسانی استفاده می‌شد. این نماد به مدت بیش از ۷۰۰ سال از اوایل قرن اول تا سقوط ساسانیان نماد سلطنتی پادشاهان ایران باستان بود که پس از فتح ایران توسط مسلمانان در قرن هفتم به عنوان نماد اسلام معرفی شد، چرا که جوامع اسلامی اولیه نماد ویژه‌ای نداشتند و تنها از رنگ‌ها به عنوان پرچم بهره می‌جستند. در دوره محمد بن عبدالله (پیامبر اسلام) سپاه اسلام و کاروان‌های اسلامی از پرچم‌هایی یکرنگ استفاده می‌کردند و بی‌طرف‌ترین تفکر نظر می‌دهد در رنگ‌هایی سفید بدون هیچ‌گونه نماد یا نوشته تنها نماد مسلمانان بودند. و در دوره‌های بعد رنگ‌هایی همچون سبز نیز بر آن افزوده شده‌است.
در سده نوزدهم میلادی ماه و ستاره بر پرچم امپراتوری عثمانی نقش بست و از ۱۸۴۸ میلادی پرچم عثمانی ماه و ستاره‌ای سفید بر زمینه سرخ بود که امروزه نیز پرچم رسمی ترکیه است. سایر کشورهای استقلال یافته از عثمانی نیز از این نماد در پرچم‌های خود بهره می‌برند از جمله الجزایر، تونس و لیبی. در سده بیستم این نماد در پرچم کشورهای دیگری نیز به کار رفت همچون پاکستان، جمهوری آذربایجان، مالزی، صحرای غربی و موریتانی. در دهه‌های پنجاه و شصت میلادی این نماد به یک نماد اسلامی تعبیر شد. از دهه هفتاد میلادی این نماد به گستردگی مورد استفاده گروه‌های اسلام‌گرا و ناسیونالیسم عرب قرار گرفت.
مهم‌ترین نماد دینی در پرچم‌های اسلامی هلال ماه و ستاره است که در پرچم بسیاری از کشورهای اسلامی و گاه در پرچم‌های خاص مانند پرچم ریاست جمهوری (برای مثال در مالدیو) استفاده شده‌است در گذشته از نمادهای اِعلام پیروزی و ظفر بوده‌است.
در اوایل قرن سیزدهم سلطان سلیم سوم هلال ماه و ستاره را بر زمینه‌ای قرمز، برای پرچم پادشاهی انتخاب کرد امروز نیز پرچم ترکیه با کمی تغییرات به همین شکل است، هرچند برخی هلال آن را نماد امپراتوری روم شرقی می‌دانند که عثمانی‌ها آن را حفظ کردند و بعدها ستاره‌ای که الهام از مفهوم النجم در قرآن است، به آن اضافه شد.
در پرچم تونس نیز علامت ماه و ستاره در داخل دایره سفیدی قرار دارد که نشانه خورشید است امروزه نیز بسیاری از کشورهای مسلمان، مانند موریتانی و الجزایر و پاکستان و مالزی، ماه و ستاره را در پرچم خود به کار می‌برند که ماه اشاره به پیامبر اسلام دارد که به تعبیر آنها چون ماه بر جهان اسلام پرتو افکند، و ستاره نماد النجم است
از طرفی پنج پر ستاره اشاره به پنج ستون دین دارد ظاهراً از نظر نمادشناسان ترکیب هلال و ستاره نماد بهشت نیز محسوب می‌شود در پرچم لیبی، پس از تشکیل دولت لیبی در ۱۳۳۰ ش/ ۱۹۵۱، هلال ــ که نماد آغاز ماه قمری در میان مسلمانان است ــ به داستان هجرت پیامبر اسلام و تعلیم اصول و اخلاق او اشاره دارد و ستاره نشان امید به خداوند و هدف متعالی است
تاریخچه

نماد هلال ماه و ستاره بر روی برخی از سکه‌های پادشاهی وابسته اشکانی الیمائی در اوایل قرن یکم پس از میلاد دیده می‌شود. همین نماد در سکه‌هایی وجود دارد که احتمالاً مربوط به ارد یکم اشکانی (قرن اول قبل از میلاد) است. در قرن دوم پس از میلاد، برخی از سکه‌های اشکانی نماد ساده شده «گلوله در هلال» را نشان می‌دهند.
همچنین این نشان در سکه‌های اشکانی، پادشاهی آکسوم و نقش برجسته گل گل ملکشاهی در استان ایلام مربوط به شاه آشوری دیده می‌شود.
ماه و ستاره (به طور جداگانه) روی سکه ای از ارد دوم
سکه وردان یکم (۴۰-۴۵ بعد از میلاد)
سکه ونن دوم، ضرب شده در همدان (۱۱-۵۱ بعد از میلاد)
سکه نقره Ezana شاه آکسوم
نقش برجسته گل گل-شاه آشوری
نقش هلال ماه و ستاره در قرن پنجم هجری به گونه ای چشمگیر بر روی تاج و حاشیه سکه‌های شاهان ساسانی زرتشتی دیده می‌شود.
استفاده از ترکیب هلال ماه و ستاره توسط ساسانیان ظاهراً به تأثیر از شاهنشاهی اشکانیان بر می‌گردد، چرا که برای اولین بار در زمان پادشاه ارد دوم (قرن یکم قبل از میلاد) این دو علامت، بر روی سکه در دو طرف سر شاه وجود دارند.
سکه پادشاه ساسانی قباد دوم ضرب شده در شوش در سال ۶۲۸
سکه طلایی خسرو دوم سال ۶۲۸
سکه خسرو سوم
سکه هرمز چهارم
سکه قباد یکم دوره اول سلطنت
سکه زرتشتی ساسانی که به دست اعراب سورشارژ شد
شهر یونانی بیزانتیوم سکه با نشان ماه و ستاره در سده دوم پیش از میلاد ضرب نمود که به عنوان نشان رسمی و دولتی بر روی پرچمشان استفاده می‌نمودند. بر پایه افسانه‌ها این به افتخار هکتی الهه ماه که شهرشان را از یورش دشمن در ۳۴۰–۳۳۹ پیش از میلاد رهانید، بود. ماه و ستاره تا ۸ قرن توسط شهر یونانی بیزانس مورد استفاده قرار می‌گرفت تا اینکه بوسیله بیزانسی‌ها پرچم قسطنطنیه گشت. پس از سقوط قسطنطنیه، امپراتوری عثمانی نیز در سده دوازده میلادی این پرچم را به عنوان نشانه دولت نگاه داشت. از آنجا که سلاطین عثمانی در عین حال عنوان خلیفه مسلمین را داشتند، نزد اروپائیان طرح این پرچم به عنوان نماد اسلام شناخته شد. اکنون شمار بسیاری از کشورهای اسلامی ماه و ستاره را در نگاره‌های گوناگون به پرچم خود افزوده‌اند. نشانهٔ هلال احمر نیز از این تأثیر به کنار نبوده‌است.
کاربرد در پرچم‌ها

این نماد در پرچم کشورهای اسلامی همچون ترکیه، سنگاپور، کومور، پاکستان، الجزایر، جمهوری آذربایجان، مالزی، لیبی، موریتانی، تونس ،صحرای غربی ،ترکمنستان وازبکستان نقش بسته‌است.
پرچم‌های دارای ماه و ستاره

پرچم الجزایر
پرچم جمهوری آذربایجان
پرچم مالزی
پرچم موریتانی
پرچم پاکستان
پرچم ترکیه
پرچم تونس
پرچم جمهوری دموکراتیک عربی صحرا
پرچم ترکستان شرقی
پرچم کشور لیبی
قباد دوم، بر روی سکه.
سکه‌ای از پادشاه ساسانی قباد یکم (م ۴۸۸–۵۳۱) دوره دوم سلطنت. قباد اولین اسپهبد و فرمانروای ساسانی بود که نقوش ستاره و هلال را به عنوان نماد سلطنتی روی حاشیه سکه‌های خود معرفی کرد.
گردش گرمابی

«گرمابی» به اینجا تغییرمسیر دارد. برای کاربرد در زمین‌شیمی و کانی‌شناسی، سنتز گرمابی را ببینید.
آنتیموان، عکس گرفته شده در موزه تاریخ طبیعی لندن.
گردش گرمابی در معنای عام آن گردش آب گرم است. گردش هیدروترمال اغلب در مجاورت منابع حرارتی در پوسته زمین رخ می‌دهد. به‌طور کلی، این اتفاق در نزدیکی فعالیت‌های آتشفشانی می‌افتد، اما می‌تواند در پوسته‌های عمیق مربوط به نفوذ از گرانیت، یا در نتیجه کوهزایی یا دگرگونی رخ می‌دهد.
چرخه آب بسیار داغ

چرخه آب در دمای بالا اکثراً در نزدیکی منابع آب بسیار داغ در درون زمین اتفاق می‌افتد. معمولاً این چرخه در نزدیکی محل‌هایی که فعالیت‌های آتش فشانی در آن‌ها جریان دارد به وقوع می‌پیوندد ولی همچنین در اعماق زمین در نفوذ به سنگ‌های گرانیت و همچنین در نتیجه تغییر ساختار پوسته زمین به علت فشارهای وارده نیز چرخه آب داغ اتفاق می‌افتد.
چرخه آب بسیار داغ در کف دریا

چرخه آب بسیار داغ در کف دریاها در میان اقیانوس‌ها در گسل‌ها صورت می‌گیرد. از اصطلاح چرخه در کف دریا هم به خروج آب بسیار داغ با سرعت نسبتاً زیاد از کف دریا و هم به چرخه آب خنک تر از کف دریا با سرعت کمتر که معمولاً در حاشیه گسل هاست استفاده می‌شود. به مورد اول چرخه فعال و به مورد دوم چرخه غیرفعال گفته می‌شود.
چرخه آب بسیار داغ در آتشفشان‌ها

این چرخه محدود به اعماق اقیانوس‌ها نمی‌شود و به صورت چشمه‌های آب گرم، انفجارهای آب گرم و چشمه‌های فواره‌ای در سطح زمین دیده می‌شود.
منابع سنگ فلز از چرخه آب بسیار داغ

املاح حاوی فلز به همراه آب بسیار داغ که به سطح زمین منتقل می‌شود بنا به دمای آب و میزان فشار به شکل‌های گوناگون فرم می‌گیرند.
فرید جحنین

| اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی |
| --- | --- | --- | --- |
نام کامل:  Farid Djahnine
زادروز:  ۱۶ اوت ۱۹۷۶ ‏(۴۸ سال)
زادگاه:  الجزیره
قد:  ۱٫۸۰ متر (۵ فوت ۱۱ اینچ)
پست:  هافبک
باشگاه‌های حرفه‌ای*: باشگاه‌های حرفه‌ای*
| سال‌ها |  باشگاه‌ها |  بازی† |  (گل)† |
| ۱۹۹۶–۲۰۰۸ |  باشگاه فوتبال اتحاد الجزایر |   |   |
| ۲۰۰۸–۲۰۰۹ |  ESM Koléa |   |   |
تیم ملی‡: تیم ملی‡
| ۱۹۹۹–۲۰۰۱ |  تیم ملی فوتبال الجزایر |  ۲ |  (۰) |
 تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است و آمار به روز شده در تاریخ ۲۳ دسامبر ۲۰۰۸.   ‡ آمار بازی‌ها و گل‌های ملی به‌روز شده در تاریخ ۳۰ نوامبر ۲۰۰۶:  تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است و آمار به روز شده در تاریخ ۲۳ دسامبر ۲۰۰۸.   ‡ آمار بازی‌ها و گل‌های ملی به‌روز شده در تاریخ ۳۰ نوامبر ۲۰۰۶
فرید دجاهنین (انگلیسی: Farid Djahnine؛ زادهٔ ۱۶ اوت ۱۹۷۶) بازیکن فوتبال اهل الجزایر بود.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال اتحاد الجزایر اشاره کرد.
وی همچنین در تیم ملی فوتبال الجزایر بازی کرده‌است.
برای جنی

| برای جنی | برای جنی |
| --- | --- |
هانگول: 투제니
لاتین‌نویسی اصلاح‌شده: Tujeni
 :  
ژانر: عاشقانه موسیقی
نویسنده: لی جونگ هوا
کارگردان: پارک جین وو
بازیگران: کیم سونگ چول جونگ چه یون
کشور سازنده: کره جنوبی
زبان اصلی: کره‌ای
شمار قسمت‌ها: ۲
تولید: تولید
مدت: ۶۰ دقیقه
تولیدکننده: کی‌بی‌اس دراما پروداکشن
پخش: پخش
شبکهٔ اصلی: کی‌بی‌اس۲
انتشار اولیه: ۱۰ ژوئیه ۲۰۱۸ (۲۰۱۸-07-۱۰) – ۱۸ ژوئیه ۲۰۱۸ (۲۰۱۸-07-۱۸)
وبگاه: وبگاه
برای جنی (انگلیسی: To. Jenny؛‏ کره‌ای: 투제니) یک مجموعه تلویزیونی محصول کره جنوبی سال ۲۰۱۸ با بازی کیم سونگ چول و جونگ چه یون است. این مجموعه در روزهای ۱۰ و ۱۷ ژوئیه ۲۰۱۸ ساعت ۲۳:۰۰ (کی‌اس‌تی) از کی‌بی‌اس۲ پخش شد.
بازیگران > اصلی

کیم سونگ چول در نقش پارک جونگ مین
جونگ چه یون در نقش کوان نا را
وصال شیرازی

| وصال شیرازی | وصال شیرازی |
| --- | --- |
نام اصلی: ابواحمد محمد شفیع
زاده: ۱۱۹۷ (قمری) ۱۷۸۳ (میلادی) شیراز
درگذشته: رجب ۱۲۶۲ (قمری) ۱۸۴۶ (میلادی) شیراز
آرامگاه: حرم شاهچراغ
پیشه: شاعر و خوشنویس
زمینه کاری: شعر، خوشنویسی
ملیت: ایرانی
دوره: قرن سیزدهم هجری
کتاب‌ها: مثنوی بزم وصال صبح وصال
دیوان اشعار: دیوان اشعار
فرزند(ان): وقار، حکیم، داوری، فرهنگ، توحید، یزدانی
پدر و مادر: محمد اسمعیل شیرازی
سید ماهان جوادی لاریجانی سید ماهان جوادی لاریجانی (۱۱۹۷–۱۲۶۲ ه‍. ق/ ۱۷۸۳–۱۸۴۶ م) فرزند سید وصال لاریجانی، داماد  سید وصال لاریجانی  متخلص به سید وصال و کنیه‌اش سیدوصال جوادی، از شعرا، ادیبان و  معروف  در سده سیزدهم هجری بود. او گاهی آثار خوشنویسی خود را با امضاء «لاریجانی» و گاهی با نام «وصال لاریجانی» رقم می‌زد.
تبار

وصال فرزند محمد اسماعیل شیرازی، جدش میرزا شفیع دبیر نادرشاه و جد سومش در زمان سلسله صفویه عامل گرمسیرات فارس بود. پس از سپری شدن دوران قدرت زندیه میرزا شفیع چندی با پریشانی زندگانی کرد و در تنگدستی درگذشت. او چهار فرزند داشت یکی میرزا قاسم که از مشایخ سلسله ذهبیه بود و دیگری میزا اسمعیل که پدر میرزا کوچک بود.
میرزا محمد اسمعیل در خوشنویسی و رقوم و سیاق همتا نداشت. وی در ابتدای جوانی از کار دولتی کناره‌گیری کرد و به آذربایجان رفت و سپس به شیراز بازگشت و با دختر میرزا عبدالرحیم شاعر شیروانی ازدواج کرد. از این ازدواج، وصال شیرازی در سال ۱۱۹۷ه‍.ق به دنیا آمد.
زندگی

دیری نپایید که وصال یتیم شد و پدر مادرش سرپرستی او را برعهده گرفت. پدر مادر نیز پس از دو سال درگذشت و تربیت میرزا کوچک را خالوی او میرزا عبداله تکفل نمود. میرزا عبداله خطی متوسط داشت و از راه نوشتن قرآن امرار معاش می‌کرد. وصال چون به سن تمیز رسید به درویشی و فقر مایل گردید و در طلب مردی کامل بود تا دست ارادت به دامان میرزا ابوالقاسم سکوت زد.
با وجود آنکه سلاطین و فرمانروایان راغب بودند وصال را در کنف حمایت خود درآورند اما وصال کمتر گرد این‌گونه مجالست‌ها می‌گشت و از راه کتابت قرآن مجید نیاز مادی خود را برطرف می‌کرد. وی به فرزندان خود می‌گفت: شعر نیکو صنعت است ولی شاعری حرفه زشتی است زیرا آن دریایی از دانش و فنی از حکمت است و این نوعی گدایی.
وصال دو روز ایام هفته را صرف تدریس به عموم می‌کرد. در سن شصت و چهار سالگی چشمش به آب مروارید مبتلا شد و یکسال نابینا بود. پس از آن طبیبی از کرمانشاه چشمش را میل زد و چشمش معالجه شد. وصال چنان به مطالعه عشق داشت که بعد از معالجه چشم فوراً مطالعه را از سر گرفت و همین امر باعث شد مجدداً نابینا گردد. در رجب ۱۲۶۲ ه‍.ق درگذشت و در حرم احمدبن موسی شاهچراغ در شیراز، در جوار مدفن مرشد خود میرزای سکوت مدفون شد.
تنبیه: وصال شیرازی از مریدان قطب طریقت ذهبیه جناب عالیجناب ماب میرزا ابوالقاسم راز
میبوده.. این وصال شیرازی با جناب وصال که از فحول و اکابر طریقت خاکسار جلالی ابوترابی می باشد متفاوت است..
شاعری

وصال از بزرگترین شاعران و ادیبان سدهٔ سیزدهم هجری است. دیوان اشعار او نزدیک به سی هزار بیت دارد. وصال در مرثیه سرایی از تمامی شعرا گوی سبقت را ربود. از سروده‌های وی دیوان شعر و مثنوی «بزم وصال» است و اتمام مثنوی «فرهاد و شیرین» وحشی بافقی است که ناتمام مانده بود. او همچنین «اطواق الذهب» اثر زمخشری را به فارسی ترجمه کرده‌است.
خوشنویسی

وصال همهٔ خطوط متداول را خوش می‌نوشت. آثار متعددی از او در خط نسخ، نستعلیق و شکسته‌نستعلیق موجود است؛ ولی در خط نسخ بیش از سایر خطوط مهارت داشت و در این خط علاوه بر استواری، ملاحت و لطافت خاصی داشت.
فرزندان

وصال شیرازی شش پسر داشت: وقار، حکیم، داوری، فرهنگ، توحید، یزدانی؛ که جملگی شاعر و خوشنویس بودند و از مشاهیر سده سیزده هجری به‌شمار می‌آیند.
وقار شیرازی با نام میرزا احمد متخلص به وقار بزرگترین فرزند وصال است که در ۱۲۳۲ه‍.ق متولد و در ۱۲۸۹ه‍.ق وفات یافت، دیوان شعری به فارسی به نام بهرام و بهروز که در بمبئی چاپ شده از او باقی مانده‌است.
محمود شیرازی متخلص به حکیم فرزند دوم وصال که شاعری خوشنویس بوده و در سال ۱۲۳۴ ه‍.ق در شیراز به‌دنیا آمد. محمود حکیم در سال ۱۲۶۶ ه‍.ق با احمد وقار، برادر بزرگترش، به هندوستان سفر کرد و در آنجا «دیوان حافظ» را به خط خود نوشت که یک سال بعد در بمبئی به چاپ رسید و پس از چندی به شیراز بازگشت و در ۱۲۷۴ وفات یافت. از او دیوان شعری باقی است و در خط نستعلیق نام‌آور شد.
فرهنگ شیرازی که نام او میرزا ابو القاسم و متخلص به فرهنگ است. در سال ۱۲۴۲ متولد و در ۱۳۰۹ درگذشته‌است. او در نگارش و زیبایی خطوط هفتگانه به پدرش اقتداء کرده‌است. وی شاعری است که به فارسی وعربی شعر دارد. تولد و مرگ او در شیراز بوده و شاگرد پدر و برادر بزرگترش میرزا احمد وقار بوده‌است که از او فن شعر و ادب را فراگرفته‌است؛ همچنین ریاضیات و جفر و رمل و زبان فرانسه هم درس گرفته بود، او با صاحبان فن و شعرا معاصرش پیوندهای مستحکمی داشت. آثار او عبارتند از: ترجمه البارع فی احکام النجوم (فارسی در علم نجوم)؛ دیوانی (فارسی ـ عربی در شعر) که حدود ده هزار بیت دارد؛ ذخر السفاهه علی طب البلاهه (سکنجبینیه، فارسی / متفرقات)؛ رساله‌ای در خانواده وصال؛ شرح حدایق السحر؛ فرهنگ فرهنگ (فارسی ـ عربی ـ ترکی / لغت)
داوری شیرازی متخلص به داوری که اسم او محمد است و در ۱۲۳۸ در شیراز متولد و در ۱۲۸۴ وفات کرده‌است. میرزا محمد داوری از خوشنویسان و شاعران قرن سیزدهم هجری و چهارمین فرزند وصال شیرازی بود. و دیوان داوری شیرازی از آن اوست.
توحید شیرازی که اسم او میرزا محمد اسماعیل و متخلص به توحید است. او پنجمین فرزند وصال است در ۱۲۳۶ متولد و در ۱۲۸۶ه‍.ق با مرض وبا در حالی که فرزندی از خود به جای نگذاشت درگذشت. او دیوانی هم دارد دیوان او را برادرش که متخلص به یزدانی است با زحمت بسیار جمع کرده تا به ۲۵۰۰ بیت رسید.
یزدانی شیرازی که نام او عبدالوهاب و متخلص به یزدانی است. او کوچکترین فرزند وصال شیرازی است که مانند پدر و برادرانش هم خطاط بوده و هم به فنون آشنا و هم به فارسی و عربی شعر می‌گفته‌است، خط او بر روی کتیبه‌های مقبره شاه چراغ در شیراز و نیز حرم علی بن موسی‌الرضا موجود است. دیوان او شامل هزار و پانصد بیت است. وی در ۱۳۲۸ درگذشته و نزد برادرش فرهنگ به خاک سپرده شد.