فدرالیسم
ساختار قانون اساسی > تقسیم قوا

با تفکیک قوا اشتباه نشود.
در یک فدراسیون، تقسیم قدرت بین دولت‌های فدرال و منطقه ای معمولاً در قانون اساسی مشخص شده است. تقریباً هر کشوری درجاتی از خودگردانی منطقه‌ای را مجاز می‌داند، اما در فدراسیون‌ها، حق خودمختاری دولت‌های جزء طبق قانون اساسی ریشه‌دار است. ایالت‌های جزء اغلب قوانین اساسی خود را نیز دارند که می‌توانند آن را به دلخواه خود اصلاح کنند، اگرچه در صورت تضاد، قانون اساسی فدرال معمولاً اولویت دارد.
تقریباً در تمام فدراسیون‌ها، دولت مرکزی از اختیارات سیاست خارجی و دفاع ملی به عنوان اختیارات انحصاری فدرال برخوردار است. اگر اینطور نبود، طبق تعریف سازمان ملل، یک فدراسیون یک کشور مستقل و مستقل نخواهد بود. قابل ذکر است، ایالت‌های آلمان این حق را حفظ می‌کنند که از طرف خود در سطح بین‌المللی اقدام کنند، شرطی که در ابتدا در ازای موافقت پادشاهی باواریا برای پیوستن به امپراتوری آلمان در سال ۱۸۷۱ اعطا شد. قانون اساسی آلمان و ایالات متحده مقرر می‌دارد که تمام اختیاراتی که به‌طور خاص به دولت فدرال اعطا نشده است توسط ایالت‌ها حفظ می‌شود. قانون اساسی برخی از کشورها، مانند کانادا و هند، بیان می‌کند که اختیاراتی که به‌طور صریح به دولت‌های استانی/ایالتی اعطا نشده است، توسط دولت فدرال حفظ می‌شود. همانند سیستم ایالات متحده، قانون اساسی استرالیا به دولت فدرال (مشترک‌المنافع استرالیا) این اختیار را اختصاص می‌دهد که در مورد برخی از موضوعات خاص که مدیریت آن برای ایالات بسیار دشوار تلقی می‌شد، قوانین وضع کند، به طوری که ایالت‌ها تمام حوزه‌های مسئولیت دیگر را حفظ کنند. . بر اساس تقسیم اختیارات اتحادیه اروپا در معاهده لیسبون، اختیاراتی که منحصراً در صلاحیت اتحادیه نیستند یا بین اتحادیه و کشورهای عضو به عنوان اختیارات همزمان مشترک نیستند، توسط دولت‌های تشکیل دهنده حفظ می‌شوند.
در جایی که همه ایالت‌های یک فدراسیون دارای اختیارات یکسانی هستند، گفته می‌شود که ما «فدرالیسم متقارن» را می‌یابیم. فدرالیسم نامتقارن در جایی وجود دارد که به ایالت‌ها اختیارات متفاوتی داده می‌شود، یا برخی از آنها از خودمختاری بیشتری نسبت به دیگران برخوردارند. این اغلب برای به رسمیت شناختن وجود یک فرهنگ متمایز در یک منطقه یا مناطق خاص انجام می‌شود. در اسپانیا، باسک‌ها و کاتالان‌ها و همچنین گالیسیایی‌ها، یک جنبش تاریخی را برای به رسمیت شناختن ویژگی ملی خود رهبری کردند و در «جوامع تاریخی» مانند ناوار، گالیسیا، کاتالونیا و کشور باسک متبلور شدند. آنها نسبت به ترتیبات بعدی گسترش یافته برای سایر مناطق اسپانیا، یا اسپانیا جوامع خودمختار (که ترتیبات «قهوه برای همه» نیز نامیده می‌شود) قدرت بیشتری دارند، تا حدی برای مقابله با هویت جداگانه خود و آرام کردن تمایلات ناسیونالیستی پیرامونی، تا حدی خارج از کشور. احترام به حقوق خاصی که قبلاً در تاریخ از آن برخوردار بودند. با این حال، به بیان دقیق، اسپانیا یک فدراسیون نیست، بلکه سیستمی از دولت واگذار شده نامتقارن در یک کشور واحد است.
معمول است که در طول تکامل تاریخی یک فدراسیون، یک حرکت تدریجی قدرت از ایالت‌های جزء به مرکز وجود دارد، زیرا دولت فدرال اختیارات بیشتری را به دست می‌آورد، گاهی برای مقابله با شرایط پیش‌بینی نشده. کسب اختیارات جدید توسط یک دولت فدرال ممکن است از طریق اصلاحات رسمی قانون اساسی یا صرفاً از طریق گسترش تفسیر اختیارات قانونی موجود دولت توسط دادگاه‌ها صورت گیرد.
معمولاً یک فدراسیون در دو سطح تشکیل می‌شود: دولت مرکزی و مناطق (ایالت‌ها، استان‌ها، سرزمین‌ها) و در مورد نهادهای سیاسی اداری سطح دوم یا سوم چیزی گفته نمی‌شود. برزیل یک استثنا است، زیرا قانون اساسی ۱۹۸۸ شهرداری‌ها را به عنوان نهادهای سیاسی خودمختار شامل می‌شود که فدراسیون را سه جانبه می‌کند و اتحادیه، ایالات و شهرداری‌ها را در بر می‌گیرد. هر ایالت به شهرداری‌ها (municipios) با شورای قانونگذاری خاص خود (câmara de vereadores) و شهردار (prefeito) تقسیم می‌شود که تا حدی از دولت فدرال و ایالتی مستقل هستند. هر شهرداری یک "قانون اساسی کوچک" دارد که "قانون ارگانیک" (lei orgânica) نامیده می‌شود. مکزیک یک مورد میانی است، زیرا قانون اساسی فدرال به شهرداری‌ها خودمختار کامل اعطا می‌کند و وجود آنها به عنوان نهادهای خودمختار (municiio libre، "شهرداری آزاد") توسط دولت فدرال ایجاد شده است و نمی‌تواند توسط قانون اساسی ایالت‌ها لغو شود. علاوه بر این، قانون اساسی فدرال تعیین می‌کند که کدام اختیارات و صلاحیت‌ها منحصراً به شهرداری‌ها تعلق دارد و نه ایالت‌های تشکیل دهنده. با این حال، شهرداری‌ها مجلس قانونگذاری منتخب ندارند.
فدراسیون‌ها اغلب از پارادوکس اتحادیه ایالت‌ها استفاده می‌کنند، در حالی که هنوز هم به خودی خود ایالت‌ها (یا دارای جنبه‌های دولتی بودن) هستند. به عنوان مثال، جیمز مدیسون (نویسنده قانون اساسی ایالات متحده آمریکا) در مقاله فدرالیستی شماره ۳۹ نوشت که قانون اساسی ایالات متحده «به شدت نه یک قانون اساسی ملی و نه یک قانون اساسی فدرال است؛ بلکه ترکیبی از هر دو است. در اساس آن، فدرال است. نه ملی، در منابعی که اختیارات عادی دولت از آن استخراج می‌شود، تا حدی فدرال است و تا حدی ملی…» این از این واقعیت ناشی می‌شود که ایالت‌ها در ایالات متحده تمام حاکمیت خود را حفظ می‌کنند که به فدراسیون تسلیم نمی‌شوند. با رضایت خودشان این موضوع توسط دهمین متمم قانون اساسی ایالات متحده تأیید شد که تمام اختیارات و حقوقی را که به دولت فدرال واگذار نشده و به مردم و ایالت‌ها واگذار نشده است محفوظ می‌دارد.