موری اوگای
سرگذشت > تحصیل در آلمان

در ماه مه سال ۱۸۸۲ (۱۵ میجی)، شش ماه پس از ورود به وزارت ارتش، موری اوگای از میان هشت هم دوره‌ای فارغ‌التحصیل از دانشکده پزشکی دانشگاه توکیو، نخستین کسی بود که به عنوان پزشک وابسته به ستاد پزشکی ارتش منصوب شد و وظیفه بررسی منابع مرتبط با نظام سلامت و بهداشت ارتش پروس را برعهده گرفت. در مارس سال بعد، مجموعه ۱۲ جلدی پیش نویس «کتاب جامع پزشکی» را به مقامات تحویل داد. در ژوئن ۱۸۸۴ (۱۷ میجی)، او مأمور شد تا برای تکمیل تحصیلات در زمینه بهداشت عمومی و بررسی نظام سلامت ارتش آلمان، به این کشور اعزام شود. او در حضور امپراتور میجی شرفیاب شد و پس از زیارت معبد کاشیکودوکورو، در ۲۴ اوت به‌عنوان دانشجوی اعزامی وزارت ارتش، از بندر یوکوهاما ژاپن را ترک کرد. وی در ۷ اکتبر به بندر مارسی در جنوب فرانسه رسید و در ۱۱ اکتبر وارد پایتخت امپراتوری آلمان، برلین، شد. در مسیر سفر از یوکوهاما به مارسی، اوگای خاطرات خود را در اثری به نام «خاطرات سفر به غرب» ثبت کرد. او سال نخست اقامت خود را در شهر لایپزیگ (از ۲۲ نوامبر ۱۸۸۴ تا ۱۱ اکتبر سال بعد) گذراند. در این مدت، خانواده فوگل که او نزد آنها وعده‌های ناهار و شام خود را صرف می‌کرد، در سازگاری او با زندگی جدید نقش بسزایی داشتند.

محل اقامت بعدی، درسدن (از ۱۱ اکتبر ۱۸۸۵ تا ۷ مارس سال بعد) بود که اوگای ۵ ماه را برای شرکت در کلاس‌های آموزشی پزشکی نظامی در آنجا گذراند. او در این مدت با اعضای خاندان سلطنتی و نظامیان ارتباط نزدیکی برقرار کرد و در مراسمی همچون رقص‌های سلطنتی، شب‌نشینی‌های اشرافی و نمایش‌های تئاتر در دربار شرکت می‌کرد. او در این دوره، دو دوست ارزشمند پیدا کرد، یکی ویلهم روث، پزشک ارشد ارتش پادشاهی زاکسن، و دیگری همکار پزشک و مسلط به زبان‌های خارجی ویلکه بود. روز پیش از ترک درسدن، اوگای در یکی از سخنرانی‌های ناومان شرکت کرد و با ارائه یک نظر مخالف، بحثی علمی را آغاز کرد که بعدها در روزنامه معتبر مونیخ "Allgemeine Zeitung" منتشر شد و به یک مناظره مشهور تبدیل گشت.
سپس در مونیخ (۸ مارس ۱۸۸۶ تا ۱۵ آوریل ۱۸۸۷)، اوگای تحت نظر پروفسور پتنکوفر در دانشگاه مونیخ به تحصیل و تحقیق پرداخت. در این شهر، برخلاف درسدن که ژاپنی‌های کمی حضور داشتند، او با افرادی از جمله هارادا نائوجیرو و کونوئه آتسومارو(فرزندان افراد سرشناس ژاپنی) آشنا شد و به تماشای تئاتر علاقه زیادی نشان می‌داد.
در مقصد بعدی خود، برلین (۱۶ آوریل ۱۸۸۷ تا ۵ ژوئیه ۱۸۸۸)، اوگای همراه با کیتازاتو شیباسابورو با روبرت کخ، دانشمند مشهور در زمینه باکتری‌شناسی، ملاقات کرد و وارد آزمایشگاه بهداشتی کخ شد. محل اقامت او در برلین اکنون به عنوان موزه یادبود موری اوگای شناخته می‌شود.
در اواخر سپتامبر همان سال، او به عنوان مترجم و همراه ایشیگورو تادانوری، نماینده ژاپن در چهارمین کنفرانس بین‌المللی صلیب سرخ، در شهر کارلسروهه شرکت کرد. در تاریخهای ۲۶ و ۲۷ سپتامبر اوگای در این کنفرانس سخنرانی کرد و به ویژه در روز پایانی (۲۷ سپتامبر)، سخنرانی او بازتاب گسترده‌ای داشت، به طوری که برخی از حضار با فریاد «براوو» واکنش نشان دادند. پس از این کنفرانس، به عنوان نماینده دولت ژاپن در وین در یک همایش بین‌المللی بهداشت شرکت کرد و طی یازده روز حضورش با استادان و دوستان قدیمی خود دیدار داشت. در ژانویه ۱۸۸۸ اوگای در مراسم سال نو انجمن یاماتوسخنرانی‌ای به زبان آلمانی انجام داد که مورد تحسین سفیر ژاپن، سای‌اونجی کینموچی، قرار گرفت. اوگای که یک سال دیگر به مدت اقامتش افزوده شده بود، دوره‌ای از خدمت در زمینه امور پزشکی در یکی از واحدهای ارتش پروس را تجربه کرد. در برلین، زندگی او بیش از اقامت در مونیخ و سایر شهرها حالت رسمی داشت. او در همین شهر با زنی آلمانی آشنا شد که بعدها الهام بخش داستان «زن رقاص» گردید. در ۵ ژوئیه ۱۸۸۸ موری اوگای به همراه ایشیگورو تادانوری برلین را ترک کرد و به سوی ژاپن بازگشت. در مسیر بازگشت، او از لندن، پایتخت بریتانیا (جایی که با اوزاکی یوکیو، که به دلیل قانون امنیت عمومی از توکیو تبعید شده بود، دیدار کرد و چهار شعر به او هدیه داد)، و پاریس، پایتخت فرانسه، عبور کرد و در ۲۹ ژوئیه بندر مارسی را ترک کرد. او در ۸ سپتامبر وارد بندر یوکوهاما شد و بعدازظهر به توکیو بازگشت.
اوگای به عنوان مدرس در آکادمی پزشکی ارتش و در نوامبر همان سال به‌طور همزمان به‌عنوان مدرس دانشکده نظامی ارتش نیز منصوب شد. در همان زمان، زن آلمانی که اوگای در برلین با او آشنا شده بود، به ژاپن آمد اما پس از یک ماه این کشور را ترک کرد. این تجربه بعدها یکی از منابع الهام داستان «زن رقاص» شد. اوگای هیچ‌گاه این زن را فراموش نکرد و حتی در سال‌های بعد با او مکاتبه داشت. تجربیاتش از دوره تحصیلش در آلمان در کتاب «خاطرات آلمان» ثبت شده است.
او دو بار ازدواج کرد. همسر اول او توشیکو آکاماتسو، دختر دریادار نوریوشی آکاماتسو و دوست نزدیک نیشی آمانه بود. این زوج در سال ۱۸۸۹ ازدواج کردند و در سال ۱۸۹۰، قبل از اینکه از هم جدا شوند پسری به نام اوتو (از نام آلمانی اتتو) به دنیا آوردند. طلاق آنها در شرایطی تلخ و پرتنش رخ داد که دوستی او با نیشی را به‌طور غیرقابل برگشتی پایان داد. همسر دوم او، که در سال ۱۹۰۲ با او ازدواج کرد، شیگکو آراکاوا بود. آنها چهار فرزند داشتند: ماری (۱۹۸۷–۱۹۰۳)، فوری تسو (فریتس، ۱۹۰۸–۱۹۰۷) که در کودکی درگذشت، آنو (آن، ۱۹۹۸–۱۹۰۹) و روی (لوئیس، ۱۹۹۱–۱۹۱۱). هر دو دختر او، ماری و آنو، همچنین پسرش روی، نویسنده شدند.