stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
فرانسوا آمگاس

| اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی |
| --- | --- | --- | --- |
نام کامل:  François Amégasse Akol
زادروز:  ۱۰ اکتبر ۱۹۶۵ ‏(۵۹ سال)
زادگاه:  گابن
پست:  مدافع
باشگاه‌های حرفه‌ای*: باشگاه‌های حرفه‌ای*
| سال‌ها |  باشگاه‌ها |  بازی† |  (گل)† |
| ۱۹۸۳–۱۹۸۸ |  AS Sogara |   |   |
| ۱۹۹۳–۱۹۹۷ |  Mbilinga FC |   |   |
| ۱۹۹۹–۲۰۰۰ |  Petrosport |   |   |
تیم ملی: تیم ملی
| ۱۹۸۴–۲۰۰۰ |  تیم ملی فوتبال گابن |  ۱۱۰ |  (۹) |
 تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است. :  تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است. 
فرانسوا آمگاس (انگلیسی: François Amégasse؛ زادهٔ ۱۰ اکتبر ۱۹۶۵) بازیکن فوتبال اهل گابن بود.
وی همچنین در تیم ملی فوتبال گابن بازی کرده است.
زلف‌قرمزی

| زلف‌قرمزی | زلف‌قرمزی |
| --- | --- |
زلف‌قرمزی، Acanthis: زلف‌قرمزی، Acanthis
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: طنابداران
رده:: پرندگان
راسته:: گنجشک‌سانان
تیره:: سهره
سرده:: Acanthis
زُلف‌قرمزی (نام علمی: Acanthis) نام یک سرده از تیره سهره است.
زلف‌قرمزی‌ها لکه‌های ویژه سرخی بر سر و کاکل خود دارند.
سه گونه در این سرده وجود دارد:
زلف‌قرمزی معمولی (Acanthis flammea)
زلف‌قرمزی قطبی (Acanthis hornemanni)
زلف‌قرمزی کوچک (Acanthis cabaret)
زاپایار

| زاپایار | زاپایار |
| --- | --- |
شهرک و شهرستان‌های شیلی: شهرک و شهرستان‌های شیلی
Beach of Zapallar: Beach of Zapallar
   پرچم نشان موقعیت زاپایار در نقشه زاپایارLocation in Chile:    پرچم نشان موقعیت زاپایار در نقشه زاپایارLocation in Chile
مختصات: ۳۲°۳۳′۱۳″ جنوبی ۷۱°۲۷′۳۲″ غربی﻿ / ﻿۳۲٫۵۵۳۶۱°جنوبی ۷۱٫۴۵۸۸۹°غربی﻿ / -32.55361; -71.45889: مختصات: ۳۲°۳۳′۱۳″ جنوبی ۷۱°۲۷′۳۲″ غربی﻿ / ﻿۳۲٫۵۵۳۶۱°جنوبی ۷۱٫۴۵۸۸۹°غربی﻿ / -32.55361; -71.45889
کشور:  شیلی
منطقه‌های شیلی:  منطقه والپارایزو
استان: پتورکا
حکومت: حکومت
 • نوع: شهرداری
 • Alcalde: Nicolás Cox Urrejola (RN)
مساحت: مساحت
 • کل: ۲۸۸٫۰ کیلومتر مربع (۱۱۱٫۲ مایل مربع)
ارتفاع: ۵۰ متر (۱۶۰ فوت)
جمعیت (سرشماری ۲۰۱۲): جمعیت (سرشماری ۲۰۱۲)
 • کل: ۵۹۳۳
 • تراکم: ۲۱/کیلومتر مربع (۵۳/مایل مربع)
 • منطقه شهری: ۴۷۴۴
 • محدوده روستایی: ۹۱۵
Sex: Sex
 • Men: ۲٬۹۱۴
 • Women: ۲٬۷۴۵
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۴ (CLT)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۳ (CLST)
کد منطقه: ۵۶ + ۳۳
سامانه طبقه‌بندی اقلیمی کوپن: اقلیم مدیترانه‌ای
وبگاه: Municipality of Zapallar
زاپایار (به اسپانیایی: Zapallar) یک شهرستان در شیلی است که در پتورکا واقع شده‌است. زاپایار ۲۸۸٫۰ کیلومتر مربع مساحت و ۵٬۹۳۳ نفر جمعیت دارد و ۵۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
فرانسوا آنریو

| فرانسوا آنریو | فرانسوا آنریو |
| --- | --- |
زادهٔ: ۳ دسامبر ۱۷۵۹ نانتر، فرانسه
درگذشت: ۲۸ ژوئیهٔ ۱۷۹۴ پاریس، فرانسه
ملیت: فرانسه
فرانسوا آنریو (فرانسوی: François Hanriot‎; تلفظ فرانسوی: ​[fʁɑ̃swa ɑ̃ʁjo]; ۳ دسامبر ۱۷۵۹ – ۲۸ ژوئیهٔ ۱۷۹۴) سخنران عمومی و فرمانده گارد ملی در جریان انقلاب فرانسه بود.
او نقشی حیاتی در شورش ۳۱ مه – ۲ ژوئن ۱۷۹۳ و متعاقب آن سقوط ژیروندن‌ها ایفا کرد. در ۲۷ ژوئیه ۱۷۹۴ او سعی کرد ماکسیمیلین روبسپیر را که توسط کنوانسیون دستگیر شده بود آزاد کند. او روز بعد - همراه با روبسپیر، دو سن-ژوست و کوتون - بر اساس قوانین قانون ۲۲ پریریال اعدام شد.
ریچارد ویکهام

ریچارد ویکهام، (به انگلیسی: Richard Wickham)، ریچارد ویکهام یک کارگزاران شرکت بریتانیایی هند شرقی (EIC) بود که در سال‌های ۱۶۱۳ تا ۱۶۱۸ در ژاپن اقامت داشت.
در سال ۱۶۱۴، او ویلیام آدامز (دریانورد) را در سفر به آیوتایا (سیام) همراهی کرد. در راه بازگشت به ژاپن، آنها برای تدارکات و تعمیرات در ناها توقف کردند، اما علیرغم مجوز مهر قرمز آدامز از شوگون‌سالاری توکوگاوا، که او را به عنوان یک تاجر مجاز نشان می‌داد و به او حق داشتن خدمات خاصی را می‌داد، انگلیسی‌ها مخالفت کردند. ریچارد کوکز، مدیر پایگاه تجاری EIC در هیرادو، سپس از طرف آنها به شیمازو ایهیسا شکایت کرد، اما مشخص نیست که نتیجه این شکایت چه بوده‌است. ویکهام سال بعد، در سال ۱۶۱۹، در باتاویا درگذشت.
رین تین تین

رین تین تین (۱۹۲۹)
رین تین تین (انگلیسی: Rin Tin Tin؛ ‏ سپتامبر ۱۹۱۸–۱۰ اوت ۱۹۳۲) یک سگ نر ژرمن شپرد بود که به یک ستارهٔ بین‌المللی سینما مبدل شد.
یک سرباز آمریکایی به نام «سرجوخه لی دانکن» که اسلحه‌دارباشی بنگاه هوایی ارتش ایالات متحده آمریکا بود، در جریان جنگ جهانی اول این سگ را در زادگاهش در کمون فلیره در کشور فرانسه پس از یک بمباران سنگین نجات داده و با خود به آمریکا آورده بود. او سپس برای رین تین تین کاری در سینما پیدا کرد و این سگ نخستین بار در سال ۱۹۲۳ در یک فیلم صامت در کنار کلیر آدامز ظاهر شد که با موفقیت فراوانی روبرو شد و رین تین تین پس از آن در ۲۷ فیلم دیگر سینمای هالیوود نقش‌آفرینی نمود. در واقع به واسطه این سگ و استرانگ‌هارت بود که نژاد ژرمن شپرد در آمریکا محبوبیت یافت. سود سرشار حاصله از فیلم‌هایی که این سگ بازی کرده بود سبب موفقیت استودیوهای برادران وارنر و پیشرفت شغلی داریل اف. زانوک شد.
معروف است که در جریان رقابت‌های جوایز اسکار در سال ۱۹۲۹، آکادمی علوم و هنرهای سینما تصمیم داشت جایزه اسکار بهترین بازیگر مرد را به «رین تین تین» بدهد، اما برای حفظ اعتبار خود، از این تصمیم صرف نظر نموده و این جایزه را به بازیگر آلمانی امیل یانینگز داد. نویسنده مشهور آمریکایی سوزان اورلئان در کتابش «رین تین تین: زندگی و افسانه» این روایت را صحیح و واقعی دانسته‌است.
پس از مرگ رین تین تین در لس آنجلس در سال ۱۹۳۲، نامش را بر روی چند سگ بازیگر دیگر هم نهادند؛ از جمله «رین تین تین جونیور» که در فیلم‌های قانون وحش، ماجرای پرشور هالیوود  و تست بازی کرد و در سال ۱۹۴۱ در اثر سینه‌پهلو درگذشت، «رین تین تین سوم» که سبب ترویج استفاده نظامی از سگ‌ها در طول جنگ جهانی دوم شد و در یک فیلم در سال ۱۹۴۷ با رابرت بلیک همبازی شد و سرانجام «رین تین تین چهارم» که در دههٔ ۵۰ میلادی در سریال تلویزیونی ماجراهای رین تین تین بازی کرد، اما عملکردش چنان ضعیف بود که مجبور شدند او را با یک سگ دیگر به نام «فِـلِـیم جونیور» جایگزین کنند و رین تین تین چهارم در ریورساید، کالیفرنیا خانه‌نشین شد.
در ایالات متحده آمریکا، مرگ او واکنش ملی را برانگیخت. برنامه‌های عادیِ در حالِ پخش، با یک اعلام «خبری فوری» قطع شد. روز بعد یک ویژه‌برنامهٔ یک ساعته دربارهٔ رین تین تین پخش شد. از رین تین تین طی مراسمی در ۸ فوریه ۱۹۶۰، با اهدای یک ستاره در پیاده‌روی مشاهیر هالیوود در شمارهٔ ۱۶۲۷ خیابان واین تجلیل شد.
کتاب‌شناسی

English, James W. (1950). The Rin Tin Tin Story. Dodd, Mead & Co.
Orlean, Susan (2011). Rin Tin Tin: The Life and the Legend. New York: Simon & Schuster. ISBN 978-1-4391-9013-5.
Rothel, David (1980). "Man's Best Friends". The Great Show Business Animals. A.S. Barnes. ISBN 0498025195.
زبان کامپایل‌شونده

در علوم رایانه یک زبان ترجمه شده زبانی است که برای پیاده‌سازی آن نیاز به یک کمپایلر است و با استفاده از یک مفسر نمی‌توان آن را پیاده کرد.
این اصطلاح یک مقدار مبهم است. هر زبان ترجمه شده را می‌توان با استفاده از یک مفسر پیاده نمود. البته ترکیب هر دو نوع آنها نیز به‌طور گسترده‌ای استفاده می‌شود.
ریگ‌سفید (رباط)

| ریگ‌سفید | ریگ‌سفید |
| --- | --- |
روستا: روستا
ریگ‌سفید: ریگ‌سفید
مختصات: ۳۳°۳۱′۴۸″ شمالی ۴۸°۳۰′۰۰″ شرقی﻿ / ﻿۳۳٫۵۳۰۰۰°شمالی ۴۸٫۵۰۰۰۰°شرقی﻿ / 33.53000; 48.50000: مختصات: ۳۳°۳۱′۴۸″ شمالی ۴۸°۳۰′۰۰″ شرقی﻿ / ﻿۳۳٫۵۳۰۰۰°شمالی ۴۸٫۵۰۰۰۰°شرقی﻿ / 33.53000; 48.50000
کشور:  ایران
استان: لرستان
شهرستان: خرم‌آباد
بخش: مرکزی
دهستان: رباط
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۳:۳۰ (ساعت رسمی ایران)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۴:۳۰ (ساعت رسمی ایران)
ریگ‌سفید روستایی در ایران است که در دهستان رباط، بخش مرکزی شهرستان خرم‌آباد واقع شده‌است؛ براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، کمتر از سه خانوار جمعیت دارد.
جدایی وین

نمایی از ساختمان جدایی وین، که در سال ۱۸۹۷ توسط یوزف ماریا البریش برای نمایشگاه آثار گروه جدایی ساخته شد
جدایی وین (آلمانی: Wiener Secession) عنوان مکتبی هنری است که با نام‌های دیگر از جمله، جدایی اتحادیهٔ هنرمندان اتریشی هم شناخته می‌شود. این مکتب در سال ۱۸۹۷ توسط گروهی از هنرمندان اتریشی ایجاد گردید که از انجمن هنرمندان اتریشی استعفا داده بودند. این مکتب در وین شکل گرفت و پس از تکمیل، تعدادی از نقاشان، مجسمه سازان و هنرمندان اتریشی به این مکتب پیوستند و آن را امضا کردند. از جمله مشهورترین افراد پیوسته به این مکتب می‌توان از نقاش مشهور گوستاو کلیمت نقاش نماد گرای اتریشی و رودلوف فن آلْت نام برد. اولین رئیس این مجمع جدایی گوستاو کلیمت بود و رودلف فن آلْت به عنوان رئیس افتخاری برگزیده شد. مجله‌ای به نام این انجمن و مکتب هنری چاپ شد که با نام منقضی شدهٔ نسخهٔ ساکروم مشهور می‌باشد.
تاریخچه

جدایی وین در تاریخ سوم آوریل سال ۱۸۹۷ تشکیل گردید. این مکتب توسط هنرمندان مشهوری از جمله، گوستاو کلیمت، کلمن موزر، یوزف هافمن، یوزف ماریا البریش، مکس کورزویل، ویلهم برناتزیک و دیگران به رسمیت شناخته شد. اتو واگنر نیز به‌طور گسترده و برای سال‌های مدید به عنوان عضوی از جدایی وین شناخته می‌شود اما او هیچ وقت عضوی قطعی از مؤسسه نشد. هنرمندان جدایی طلب وین به محافظه کاری غالب در زمینهٔ اطلاعات نوین و ارتباطات وین با جهت‌گیری سنتی به سوی تاریخ گرایی مخالف بودند. جنبش جدایی برلین و مونیخ نیز قبل از جنبش جدایی وین تشکیل شده بود که اولین نمایشگاه آن در سال ۱۸۹۸ برگزار گردید.
واژگان

↑  Gustav Klimt
↑  Symbolism (arts)
ریکی مارتین (آلبوم ۱۹۹۹)

«ریکی مارتین» (به انگلیسی: Ricky Martin) آلبومی از هنرمند اهل پورتوریکو ریکی مارتین است که در ۱۱ مه ۱۹۹۹ (۱۹۹۹-05-۱۱) منتشر شده است. اولین تک‌آهنگ از این آلبوم با نام او مثل دیوانه‌ها زندگی می‌کند نیز در ۲۳ مارس ۱۹۹۹ منتشر شد که تبدیل به نخستین نامبر وان او در چارت ترانه‌های داغ بیلبورد شد. این اولین آلبوم استودیویی ریکی مارتین به زبان انگلیسی و اولین نامبر وان او در چارت بیلبورد ۲۰۰ است.
فاطمه کشانی

فاطمه کشانی عضو تیم ملی کانوپولو در مسابقات قهرمانی آسیا کره جنوبی ۲۰۰۷ بود. تیم ایران در این مسابقات به رده اول و مدال طلا دست یافت.
فرانک فاس

فرانک فاس (انگلیسی: Frank Foss؛ ۹ مه ۱۸۹۵ – ۵ آوریل ۱۹۸۹) ورزشکار پرش با نیزه اهل ایالات متحده آمریکا بود.
وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۱ مدال طلا شده‌است.
زلفیه عطایی

| زلفیه عطایی | زلفیه عطایی |
| --- | --- |
زاده: ۱۵ ژوئیهٔ ۱۹۵۴ ‏(۷۰ سال) روستای قلعه‌عظیم، ناحیهٔ غانچی، سرزمین سغد باستانی
پیشه: شاعر و روزنامه‌نگار
زمینه کاری: غزل و قالب‌های کلاسیک شعر
ملیت: 
دانشگاه: دانشگاه ماکسیم گورگی
زلفیه عطایی یکی از شاعران فارسی‌زبان از کشور تاجیکستان است.
زندگی‌نامه

زلفیه عطایی زاده در ۱۵ ژوئیهٔ ۱۹۵۴ میلادی در روستای قلعه‌عظیم ناحیهٔ غانچی سرزمین سغد باستانی به دنیا آمد. دانش‌آموخته دانشگاه ماکسیم گورگی شهر مسکو روسیه است. (۱۹۷۷)
وی بیشتر در قالب غزل و قالب‌های کلاسیک شعر می‌گوید و در آن‌ها به مشکلات زنان در جامعهٔ تاجیکستان می‌پردازد.
او مدت‌ها روزنامه‌نگار بوده‌است و هم‌اکنون سردبیر گاهنامهٔ «فیروزه» برای زنان است.
آثار

مجموعه‌های چاپ شده‌اش عبارت‌اند از:
جهاز - (۱۹۷۷)
واخوری (دیدار) - (۱۹۸۰)
دیدار- (۱۹۸۲)میوهٔ صبر- (۱۹۸۲)
زاچهٔ خوشروی من - (۱۹۸۴)
دختر دریا - (۱۹۸۶)
عشق یک زن - (۱۹۹۲)
ستارهٔ وحشی - (۱۹۹۷)
ستارهٔ مشتری - (۱۹۹۸)
زن اگر عاشق شود - (۲۰۰۱)
آثار > داستان

غیر از شعر یک کتاب داستان نیز دارد به نام (غم را نمی‌فروشم) که در گاهنامهٔ صدای شرق به چاپ رسیده‌است.
فاطمه بی‌باک

فاطمه بی باک (دارای موتور الکتریکی) عضو تیم ملی قایقرانی ایران در دوره‌های هفتم الی نهم مسابقات قهرمانی آسیا(قایقرانی- آبهای آرام) بود.
هفتمین دوره مسابقات قهرمانی آسیا(۱۳۷۶–۱۹۹۷) کره جنوبی

تورینگ دونفره ۱۰۰۰متر- فرحناز امیرشقاقی و فاطمه بی باک- مدال برنز
هشتمین دوره مسابقات قهرمانی آسیا(۱۳۷۸–۱۹۹۹) چندو- چین

تورینگ دونفره۵۰۰ متر- فرحناز امیرشقاقی و فاطمه بی باک- مدال نقره
نهمین دوره مسابقات قهرمانی آسیا(۱۳۸۱–۲۰۰۲) دریاچه آزادی تهران- ایران

تورینگ دونفره ۵۰۰متر بزرگسالان- فرحناز امیرشقاقی و فاطمه بی باک- مدال نقره
ضحی

برای دیگر کاربردها، ضحی (ابهام‌زدایی) را ببینید.
ضحی نود و سومین سوره از قرآن است که با قسم آغاز می‌شود. این سوره در مقام دلداری و حمایت از محمد در مقابل کنایه‌های مشرکان نازل شده‌است. بر اساس ترتیب نزول ابن‌عباس، این سوره، سیزدهمین سوره نازل‌شده بعد از سوره قلم و قبل از مزمل است.
این سوره دارای ۱۱ آیه است و به گزارش منابع شیعه و سنی، مکی می‌باشد. با این وجود برخی منابع شیعی چون تفسیر المیزان، آیه پنجم به بعد سوره را مدنی گزارش کرده‌اند که در خانه فاطمه زهرا نازل شده‌است. منابع در شأن نزول سوره متحدالقول هستند که پس از قطع شدن چند روزه وحی بر محمد، مشرکان نسبت به محمد کنایه‌هایی را مطرح کردند و پس از مدتی بین ۳ تا ۴۰ روز، سوره ضحی بر او نازل شد.
ضحی به معنای آغاز روز و هنگام برآمدن خورشید است و خدا در این سوره، به ضحی و لیل قسم خورده شده‌است. بر اساس تفاسیر، نور و ضحی، تعبیری از وحی است و تاریکی شب، تعبیری از انقطاع وحی می‌باشد. بنابر روایتی از محمد باقر، منظور از رضایت محمد در سوره، رضایت او از بخشش مسلمانان در روز قیامت است؛ بر این اساس، خدا تا زمانی که محمد رضایت دهد، از مسلمانان در روز آخرت خواهد بخشید. در این سوره سه بشارت به محمد داده می‌شود که عبارت از اینکه خداوند او را رها نکرده، آخرت برای اون بهتر است و بزودی خدا به قدری به او عطا می‌کند که خشنود شود. سپس به سه موهبت از موهبت‌های خدا به محمد اشاره می‌شود که عبارت است از اینکه وقتی یتیم بوده او را پناه داده، وقتی گمشده هدایتش کرده و وقتی فقیر بوده او را بی‌نیاز کرده و در انتها به وی سه دستور می‌دهد که عبارت است از اینکه هیچ یتیمی را تحقیر نکند، هیچ نیازمندی را رد نکند و نعمت‌های خدا را بازگو کند. در خصوص بازگو کردن نعمت‌ها، این مطلب گاهی با شکر نعمت زبانی است و گاهی با عمل است که با انفاق و بخشش همراه است. بر اساس روایتی از پیامبر اسلام خداوند هنگامی که به بنده‌ای نعمتی را می‌بخشد، دوست دارد آثار نعمت را در او ببینید.
دربارهٔ فضیلت این سوره دو حدیث از ابی بن کعب از صحابه محمد نقل شده‌است. روایات اهل سنت در فضیلت این سوره بیان شده‌است: هر کس این سوره را بخواند مورد شفاعت محمد واقع می‌شود و به ازای هر یتیمی او را ده حسنه می‌دهند. در منابع شیعه آمده‌است که اگر کسی فرزندی یا چیزی را گم نماید، این سوره را بخواند از جانب خدا تا پیدا شدن گمشده، تحت حفاظت قرار گیرد. ابوحمزه ثمالی راوی شیعی روایتی از علی بن ابیطالب نقل می‌کند که بر اساس آن، علی بن ابیطالب می‌گوید آیه «و لسوف یعطیک ربک فترضی» امیدوار کننده‌ترین آیه قرآن است.
نام

سوره ضحی، با عبارت «وَالضُّحَی» آغاز می‌شود. نام سوره نیز از آیه ابتدایی سوره اقتباس شده‌است. دربارهٔ معنی «ضحی» منابع دچار اختلافند و معانی چون گسترده‌شدن نور خورشید که اوایل روز بالا می‌آید یا دو سه ساعت پس از طلوع خورشید گزارش کرده‌اند. آلوسی، مفسر اهل سنت در تفسیر روح المعانی «ضحی» را به معنای گسترده‌شدن نور خورشید در زمانی که اوایل روز تازه بالا می‌آید و بر همه جا مسلط می‌شود می‌داند و مکارم شیرازی، فقیه شیعه نیز منظور از ضحی را دو تا سه ساعت پس از طلوع خورشید می‌داند.
محتوا و ساختار

ضحی، نود و سومین سوره از سوره‌های قرآن است که در مصحف عثمانی، پس از سوره فجر و پیش از سوره انشراح واقع شده‌است. این سوره متشکل از یازده آیه، چهل کلمه و ۱۶۵ تا ۱۹۲ حرف است و جزء سوره‌های مفصل از نوع اوساط بوده و بیستمین سوره‌ای است که با سوگند آغاز می‌شود.
محتوا و ساختار > متن و ترجمه

متن و ترجمه سوره ضحی توسط ناصر مکارم شیرازی، فقیه شیعه، بدین شرح گزارش شده‌است:
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ وَالضُّحَىٰ  وَاللَّيْلِ إِذَا سَجَىٰ  مَا وَدَّعَكَ رَبُّكَ وَمَا قَلَىٰ  وَلَلْآخِرَةُ خَيْرٌ لَكَ مِنَ الْأُولَىٰ  وَلَسَوْفَ يُعْطِيكَ رَبُّكَ فَتَرْضَىٰ  أَلَمْ يَجِدْكَ يَتِيمًا فَآوَىٰ  وَوَجَدَكَ ضَالًّا فَهَدَىٰ  وَوَجَدَكَ عَائِلًا فَأَغْنَىٰ  فَأَمَّا الْيَتِيمَ فَلَا تَقْهَرْ  وَأَمَّا السَّائِلَ فَلَا تَنْهَرْ  وَأَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ
به نام خداوند بخشنده بخشایشگر، قسم به روز [هنگامی که آفتاب بر آید] (۱) و به شب هنگامی که آرام گیرد (۲) که خداوند تو را وانگذاشته و مورد خشم قرار نداده (۳) و مسلماً آخرت برای تو از دنیا بهتر است. (۴) و به زودی پروردگارت آن قدر به تو عطا خواهد کرد که خشنود شوی (۵) آیا او تو را یتیم نیافت و پناه داد؟ (۶) و تو را گمشده یافت و هدایت کرد (۷) و تو را فقیر یافت و بی‌نیاز نمود (۸) حال که چنین است یتیم را تحقیر مکن (۹) و سؤال‌کننده را از خود مران (۱۰) و نعمت‌های پروردگارت را بازگو کن (۱۱)
در این سوره، مخالفان به خاطر قطع نزول وحی برای مدتی به محمد با کنایه سخن می‌گفتند، لذا این سوره در مقام دلداری به پیامبر اسلام نازل شد و حمایت‌های خداوند از محمد را به‌هنگام یتیمی تا رسیدن به دوران رسالت بیان می‌کند. پس از آن از محمد درخواست می‌شود تا او نیز با یتیمان و محرومان برخوردی مناسب داشته و با زبان و عمل، نعمت‌های الهی را آشکار بسازد و سپاس‌گزار آنها باشد. به گفته مکارم شیرازی، این سوره شامل بشارت به پیامبر اسلام است که خدا هرگز تو را رها نساخته و نوید می‌دهد که خداوند آنقدر به او عطا می‌کند که خشنود شود؛ و در ادامه به سه موهبت خاص الهی به محمد اشاره می‌کند که خداوند چگونه او را همیشه مشمول انواع رحمت خود قرار داده و در سخت‌ترین لحظات زندگی حمایتش نموده‌است. سپس در آخرین آیات سه دستور مهم به او می‌دهد که (به شکرانه این نعمتهای بزرگ الهی) با یتیمان و مستمندان مهربانی کند و نعمت خدا را بازگو نماید.
نزول و شأن نزول

بنابر روایت ابن‌عباس، از صحابه محمد، ضحی، سیزدهمین سوره نازل‌شده بعد از سوره قلم و قبل از مزمل است که به گزارش منابع شیعه و سنی در مکه و اوایل بعثت نازل شده‌است. به اعتقاد برخی از مفسران شیعه همچون طباطبائی، آیات ابتدایی سوره در مکه و از آیه پنجم به بعد آن بار دیگر در مدینه نازل شده‌است. طبق بعضی از روایات مدتی وحی از پیامبر اسلام قطع شده و او بر اثر تأخیر و انقطاع موقت ناراحت بود؛ و این آیه نازل شد. به گفته مکارم شیرازی، مفسر شیعه، منابع اسلامی در بیان تعداد روزهای قطع شدن وحی بر محمد، اتفاق نظر ندارند و عددی بین سه، دوازده، پانزده، نوزده، بیست و پنج و حتی چهل روز را نیز گزارش شده‌است. طبری مفسر سنی و مدرسی مفسر شیعه، هر دو به نقل از ابن‌عباس از صحابه محمد، نقل کرده‌اند که ۱۵ روز به پیامبر اسلام وحی نازل نشده بود و به همین خاطر مشرکان به تمسخر محمد پرداختند. بر اساس این گزارش، مشرکان بر این اعتقاد بودند که اگر او از ناحیه خدا مبعوث شده‌بود، می‌بایست فرشته وحی همچون گذشته به او نازل می‌شد. بنابر گزارش فرهنگ‌نامه علوم قرآن برخی تفاسیر این سوره را دومین، سومین یا چهارمین سوره نازل شده بر محمد است.
در روایتی از محمد باقر -امام پنجم شیعیان امامیه- آمده‌است که جبرئیل پس از نزول آیه «اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّکَ الَّذِی خَلَقَ» که اولین آیه ای بود که بر محمد نازل شده بود، دیگر به نزد محمد نیامد، خدیجه همسرش به وی گفت شاید خدا تو را ترک کرده باشد، پس آیه ما «وَدَّعَکَ رَبُّکَ وَ ما قَلی» بر محمد نازل شد. ابوالفتوح رازی مفسر شیعی در روض الجنان نقل کرده‌است که محمد پس از طعنه مشرکان دل‌تنگ شد و به غار حرا رفت و در سجده به خداوند از تمسخر مشرکان گلایه کرد. در همان حالت سجده بود که جبرئیل بر محمد وارد شد و سوره ضحی نازل شد. به گزارش سیوطی، مفسر سنی مذهب در درالمنثور، در کتب معتبر نزد اهل سنت از جمله صحیح بخاری و صحیح مسلم، تفسیر الکبیر، جواهر التفسیر به نقل از جندب البجلی آمده که مشرکان به محمد سنگ زدند و پیامبر اسلام دو سه روز از خانه بیرون نیامد. ام جمیل خواهر ابوسفیان و همسر ابولهب، به محمد گفت: «چند روز گذشت و آن شیطان بر تو نیامد؟» پس از آن سوره ضحی نازل شد. در روایتی دیگر از جابربن عبدالله انصاری -از صحابه محمد- آمده‌است که محمد دخترش فاطمه را در حال دستاس کردن دید و به وی گفت: «ای فاطمه! بشتاب و تلخی دنیا را برای نعمت آخرت تحمل کن». به دنبال این جریان آیه پنجم سوره ضحی «و لسوف یعطیک ربک فترضی» نازل شد. طباطبائی مفسر شیعی دربارهٔ روایت جابر بن عبدالله دو احتمال داده‌است. نخست اینکه آیه مذکور به تنهایی بعد از آیات قبل نازل و بعدها بقیه آیات به آن اضافه شده‌است. دوم اینکه سوره به‌طور کامل یکجا نازل و بعد این قضیه دوباره نازل شده‌است.
ثعلبی، از مفسران سنی مذهب در تفسیر الکشف و البیان، در خصوص علت قطع وحی به محمد، دو قول را گزارش کرده‌است. بر اساس یکی از اقوال، پس از آنکه گروهی از یهود دربارهٔ ذوالقرنین و اصحاب کهف از محمد سؤالی پرسیدند، پیامبر اسلام به آنان گفت: «فردا پاسختان را خواهم داد» و عبارت «ان شاء الله» را به کار نبرد. خداوند به این جهت چند مدتی وحی را از محمد قطع نمود. ثعلبی روایت دیگری در این خصوص گزارش می‌کند که بر اساس آن، دلیل انقطاع وحی، حضور سگی در منزل محمد بود. جبرئیل در این خصوص به محمد می‌گوید: «ملائکه به خانه‌ای در آن سگ باشد، امکان حضور نخواهند داشت.».
نزول و شأن نزول > رابطه سوره ضحی و انشراح

بنابر قول مشهور میان مفسران شیعه و سنی، سوره ضحی و انشراح یک سوره به‌حساب می‌آید. با وجود اینکه در این خصوص ادعای اجماع مطرح شده‌است، اما این دیدگاه، مخالفینی نیز دارد. شیخ طوسی و محقق حلی روایتی را نقل می‌کنند که جعفر صادق — امام ششم شیعیان دوازده‌امامی — سوره ضحی و انشراح را در یک رکعت خوانده‌است. در روایتی دیگر، از جعفر صادق گزارش شده‌است که می‌گوید: «در یک رکعت بین دو سوره را جمع نکن مگر سوره ضحی و انشراح و سوره فیل و قریش.» شیخ طوسی در تهذیب به نقل از زید شحام روایت کرده‌است که زید در نماز صبح به جعفر صادق اقتدا کرده‌است و جعفر صادق در نمازش دو سوره «و الضحی» و سوره «الم نشرح» را با هم خوانده‌است. در فرهنگ فقه فارسی آمده وجود روایتی دیگر از جعفر صادق که وی در رکعت اول سوره ضحی و در رکعت دوم سوره انشراح را خوانده‌است سبب شده‌است تا برخی از فقهای شیعه، به جواز جمع بین دو سوره ضحی و انشراح در یک رکعت نماز فتوا بدهند. آلوسی مفسر سنی به سبب روایتی از عمر بن عبدالعزیز سوره ضحی و انشراح را یک سوره دانسته‌است و می‌بایست در یک رکعت هر دو را با هم خواند.
قرائت

به گزارش ثعلبی، مفسر سنی مذهب، اشهب عقیلی، عیارت «فاوی» را به قصر خوانده‌است تا معنای آن رحم و عطوفت باشد. ابن سمیقع آیه «وَوَجَدَکَ عائِلاً» را به صورت «ووجدک عیّلا» به تشدید یاء و بر وزن فیعل قرائت کرده‌است. . نخعی و شعبی به جای عبارت «فلا تقهر» عبارت «فلا تکهر» را به کاف قرائت کرده‌اند. همین قرائت در مصحف عبدالله نیز به کار برده شده‌است. به عقیده ثعلبی این به دان خاطر است که عرب‌ها بعضاً به جای قاف، از کاف در تکلم استفاده می‌کنند.
تفسیر > آیه اول و دوم

دو آیه ابتدایی سوره ضحی، سوگند به «ضحی» و «لیل» است. منابع شیعه و سنی در معنای «ضحی» دچار اختلافند. معانی چون «گسترده شدن نور خورشید در زمانی که اوایل روز تازه بالا می‌آید» و «دو تا سه ساعت پس از طلوع خورشید» از معانی اختلافی این کلمه گزارش شده‌اند. طباطبایی، مصدر کلمه «سجی» را «سجو» گزارش می‌کند و در توضیح معنای آن، می‌نویسد: اگر با کلمه «لیل» همراه بشود، به معنای سکونت و آرامش شب است. بر اساس این معنا، نور و ضحی تعبیری از وحی است و تاریکی شب، تعبیری از انقطاع وحی می‌باشد. به باور ثعلبی، مفسر سنی، ضحی به معنای تمام روز است، چرا که در آیه بعدی، «لیل» به معنای تمام شب در مقابل آن به کار برده شده‌است. ثعلبی معانی دیگر این عبارت را که برخی از مفسرین گزارش کرده‌اند را «ساعتی که موسی با خداوند صحبت کرد» و «ساعتی که ساحران فرعون به سجده افتادند» نیز ذکر کرده‌است.
تفسیر > آیه سوم، چهارم و پنجم

طباطبائی معتقد است آیه سوم جواب دو سوگند به «ضحی» و «لیل» است. او همچنین مصدر «ودع» را نیز «تودیع» گزارش می‌کند و معنای آن را ترک می‌داند. طباطبایی معنای کلمه «قلی» -به کسر «قاف» - را «بغض» می‌داند.
بر اساس گزارش ابن کثیر، مفسر سنی مذهب و طباطبایی، مفسر شیعه؛ پس از اثبات وجود عنایت و کرامت الهی نسبت به محمد، در آیه چهارم میزان کرامت محمد در دنیا نسبت آخرت، ناچیز معرفی می‌شود و تأکید می‌شود که زندگی آخرتی محمد، نسبت دنیای وی، بهتر خواهد بود. سیوطی مفسر اهل سنت، روایتی را گزارش می‌کند که بر اساس آن، برای محمد در بهشت هزار کاخ از مروارید خواهد بود و خاکش از مشک است و در هر کاخ به اندازه کافی همسران و خدمتکاران و هر چه مطلوبش هست به بهترین شکل خواهد بود. محمدتقی مدرسی، مفسر شیعه، در تفسیر هدایت این احتمال را مطرح می‌کند که منظور از آخرت در این آیه، آینده و وعده پیروزی است.
طباطبائی دربارهٔ آیه پنجم می‌گوید خداوند در زندگی آخرت آنقدر به تو عطا می‌کند که راضی شوی و این رضایت مطلق آمده به این معنا که هم عطای خداوند مطلق است و هم رضایت محمد مطلق آمده‌است. در روایتی از ابن مسعود منقول است که پیامبر اسلام گفته‌است «ما اهل‌بیتی هستیم که خدای تعالی برای ما آخرت را بر دنیا برگزید و ترجیح داد، و لذا فرمود: «و لسوف یعطیک ربک فترضی»» در روایتی دیگر محمد باقر از پیامبر اسلام گزارش می‌کند که در قیامت، به قدری از امتش را شفاعت می‌نماید که خداوند خطاب به وی گوید «ای محمد آیا راضی شدی؟» و محمد اعلام رضایت می‌کند. بر اساس روایتی که ثعلبی گزارش می‌کند، رضایت محمد از عدم ورود هیچ‌یک از اهل بیتش به جهنم است. آلوسی مفسر اهل سنت نیز همچنین حدیثی را به نقل ابن المنذر نقل کرده‌است. ثعلبی، مفسر سنی، معانی مختلفی را برای معنای عبارت «یعطیک» گزارش می‌کند که عبارتند از: «اعطای ثواب»، «اعطای مال در آینده»، «اعطای نصرت و پیروزی در آینده» و «نعمت کثرت مؤمنین». اما به عقیده ثعلبی، بهترین تعبیر، اعطای ثواب است. مکارم شیرازی در خصوص این مطلب، در تفسیر نمونه چند روایت ذکر می‌کند از جمله اینکه جعفر صادق در روایتی گفته‌است که خرسندی جد من این است که هیچ‌یکتاپرستی در آتش نماند. مکارم در روایتی از جابر بن عبدالله آورده که محمد وارد خانه فاطمه شد در حالی که لباس خشنی از پشم شتر در تنش بود و با یک دست آسیاب می‌کرد و با دست دیگرش شیر می‌داد. اشک در چشم محمد جمع می‌شود و می‌گوید تلخی دنیا را در برابر شیرینی آخرت تحمل کن؛ چرا که خداوند بر من وحی نازل کرده‌است که آنقدر پروردگارت می‌بخشد که تو راضی شوی: «و لسوف یعطیک ربک فترضی» مشابه این روایت را ثعلبی در تفسیر خویش گزارش کرده‌است.
تفسیر > آیه نهم، دهم و یازدهم > بازگو کردن نعمت‌ها

مکارم شیرازی معتقد است که سنت کریمانه بر بازگو کردن نعمت‌ها گاهی با شکر نعمت زبانی می‌باشد و گاهی با عمل می‌باشد که با انفاق و بخشش همراه است در مقابل، سنت بخیلانه قرار دارد که توسط آنان همواره با گلایه همراه است. پیامبر اسلام در روایتی گفته‌است که خداوند هنگامی که به بنده‌ای نعمتی را می‌بخشد، دوست دارد آثار نعمت را در او ببینید. مطهری نیز معتقد است که بازگوکردن نعمت‌های خدا گاهی ممدوح و گاهی مذموم است. وی در توضیح گفته خود، خاطرنشان می‌کند که اگر بازگوکردن نعمت در مقام فخر و به رخ کشیدن باشد، مذموم است. به باور مطهری، اگر کسی خودش را محتاج‌تر از میزانی که هست نشان دهد، گناه کرده‌است.
فضیلت سوره

دربارهٔ فضیلت این سوره دو حدیث از ابی بن کعب از صحابه محمد نقل شده‌است. در حدیث اول که در منابع شیعه و سنی گزارش شده‌است آمده‌است:
«هر که این سوره را بخواند حق تعالی او را از جمله کسانی گرداند که بشرف سعادت شفاعت پیغمبر صلّی اللَّه علیه و آله مشرف شود و بآن خشنود و خرسند گردد و به بهشت عنبر سرشت درآید، و به عدد هر یتیمی وسایلی او را ده حسنه باشد.»
و در حدیث دوم آمده‌است:
«هر که او سوره و الشمس بخواند، خدای تعالی چندان ثواب دهد او را که ثواب آنان باشد که هر چه آفتاب و مهتاب بر آن تابد، به صدقه داده باشد».
مکارم شیرازی، فقیه شیعه، در تفسیر نمونه آورده‌است که اگر کسی فرزندی یا چیزی را گم نماید، این سوره را بخواند از جانب خدا تا پیدا شدن گمشده، تحت حفاظت قرار گیرد.