داغستان

مکان در 23x15px|border |alt=|link= روسیه
| جمهوری داغستان Республика Дагестанداغستان | جمهوری داغستان Республика Дагестанداغستان |
| --- | --- |
جمهوری: جمهوری
  پرچمنشان ملی:   پرچمنشان ملی
سرود: سرود ملی جمهوری داغستان: سرود: سرود ملی جمهوری داغستان
موقعیت جمهوری داغستان بر روی نقشه روسیه: موقعیت جمهوری داغستان بر روی نقشه روسیه
: 
منطقه فدرالی: قفقاز شمالی
منطقه اقتصادی: قفقاز شمالی
بزرگ‌ترین شهر: ماخاچ کالا (مخاچ قلعه)
تأسیس: ٢٠ ژانویه ١٩٢۱
مرکز: مخاچ قلعه
حکومت: حکومت
 • نوع: جمهوری خودمختار
 • رئیس‌جمهور نخست‌وزیر: سرگئی ملیکف (موقت) عبدالفتاح امیر خانوف
مساحت۴۶،۰۰۰کیلومتر مربع: مساحت۴۶،۰۰۰کیلومتر مربع
 • جمهوری: ۵۰٬۳۰۰ کیلومتر مربع (۱۹۴۰۰ مایل مربع)
 • رتبه: ۵۲ ام
جمعیت (۲۰۱۰): جمعیت (۲۰۱۰)
 • جمهوری: ۲٬۹۱۰٬۲۴۹
 • رتبه: ۱۲ام
 • تراکم: ۵۸/کیلومتر مربع (۱۵۰/مایل مربع)
 • شهری: ۴۵٫۲٪
 • روستایی: ۵۴٫۸٪
نژاد: نژاد
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی ۴+ (MSD)
کد ایزو ۳۱۶۶: RU-DA
پلاک خودرو: ۰۵
زبان‌های رسمی: روسی، آغول، آواری، ترکی، چچنی، دارگوا، کومیک، لاکی، لزگی، نوقایی، روتول، تاباساری، فارسی، تساخور
واحد پول: روبل
وبگاه: www.e-dag.ru
داغِستان (به معنی کوهستان)، با نام رسمی جمهوری داغستان، (به روسی: Респу́блика Дагеста́н, Respublika Dagestan)، یکی از ۸۵ واحد فدرال کشور روسیه است. این واحد فدرال به صورت یک جمهوری اداره می‌شود. این واحد فدرال، در سواحل غربی دریای خزر و در قسمت شرقی ناحیه قفقاز واقع شده است. مرکز و بزرگ‌ترین شهر آن مَخاچ‌قلعه نام دارد که در سواحل دریای خزر بنا شده است. پس از شهر مخاچ‌قلعه، شهر دربند مهم‌ترین شهر این جمهوری به حساب می‌آید. داغستان حدود ۲٫۹ میلیون نفر جمعیت دارد. نیاکان مردم داغستان از اقوام مختلف اهل قفقاز هستند، به‌واسطهٔ حضور گروه‌های قومی بسیار گوناگون در این سرزمین به‌جز زبان روسی، به بیش از ۳۰ زبان محلی همانند ترکی آذربایجانی و زبان تاتی قفقاز و آواری نیز گفتگو می‌شود.
نام داغستان از کلمهٔ ترکی «داغ» به‌معنی «کوه» و پسوند فارسی «ستان» به‌معنی «مکان» گرفته شده که در نتیجه «داغستان» به معنای «کوهستان» است.
در بخش جنوبی داغستان، رشته‌کوه قفقاز و در بخش شمالی، جلگهٔ خزر قرار دارد. از بخش مرکزی این جمهوری، رود ترک و رود سولاک عبور می‌کنند. دو رود اصلی آن که در کوه جریان دارند، سولاک در شمال و سامور در جنوب است. رشته‌کوه‌های سنگاووی و آندییسکی، مرزهای طبیعی داغستان را تشکیل می‌دهند.
از نظر زبانی، داغستان منطقه‌ای بی‌نظیر در دنیاست که در آن، سه گروه زبانی یعنی قفقازی، آلتایی و هندواروپایی موجود است. زبان معیار داغستان، زبان روسی است که به‌طور رسمی استفاده می‌شود. شایان ذکر است که هر کدام از این قومیت‌ها معمولاً چند روزنامه به زبان بومی و حتی برنامهٔ تلویزیونی را به زبانِ خویش دارند. الفبای تمامی این زبان‌ها که در حدود ۵۰ زبان است، سیریلیک است.
شهر دربند داغستان قرن‌ها شمالی‌ترین نقطه ایران و دژ مرزی شاهنشاهی ایران به‌شمار می‌آمد. شاهنشاهان ایران برای استوارتر ساختن این مرز، ایرانیان زیادی را از داخل کشور به منطقهٔ دربند کوچاندند. در مورد شهر دربند باید گفت که این شهر ایرانی، در دورهٔ اسلامی، با نام‌های «الباب» و «الابواب»؛ «باب»؛ «باب الابواب»؛ «دربند خزران»؛ «دربند شیروان»؛ «دربند خزر» و «دربند خزران»؛ و «باب الحدید» در منابع ضبط شده است و هم‌چنین ظاهراً «دمورقاپی» نام ترکی آن است که حمداللّه مستوفی از آن یاد کرده است.
در آن دوره، بخش‌هایی از داغستان روند ایرانی‌شدن جمعیت و فرهنگ خود را تجربه می‌کردند. پس از فتح ایران توسط اعراب، عرب‌ها نیز همین رویه را پیش گرفتند. اعراب زیادی به دربند وارد شده و اسلام را در داغستان گسترش دادند. داغستان از مناطقی بود که در پی امضای عهدنامهٔ گلستان از ایران جدا شد. از دههٔ نود میلادی به این‌سو، داغستان در مقاطعی شاهد خیزش اسلام‌گراها، جدایی‌طلبان و هم‌چنین درگیری قومی بوده است. بیشتر خشونت‌های اخیر در داغستان توسط گروه جهادگرایان اسلامی موسوم به «جماعت شریعت» انجام شده که خواهان تأسیس یک امارت اسلامی در داغستان هستند. گروه‌های صوفی در داغستان هوادار ادامهٔ حکومت سکولار در این منطقه هستند و این باعث وجود تنش میان آن‌ها و گروه‌های سلفی شده است.