stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
فورد ماوریک (آمریکایی)

Motor vehicle
| فورد ماوریک (آمریکایی) | فورد ماوریک (آمریکایی) |
| --- | --- |
1973 Ford Maverick Grabber: 1973 Ford Maverick Grabber
دید کلی: دید کلی
شرکت: شرکت فورد موتور
نام‌های دیگر: فورد فالکون ماوریک (مکزیک)
تولید: 1970–1977 (آمریکای شمالی) 1973–1979 (برزیل)
مونتاژ: Claycomo, Missouri، ایالات متحده آمریکا Milpitas, California, U.S. Wayne, Michigan, U.S. Talbotville, Ontario، کانادا Oakville, Ontario, Canada سائو برناردو دو کامپو, سائو پائولو، برزیل
بدنه و شاسی: بدنه و شاسی
کلاس: خودروی کامپکت
شکل بدنه: 2-door سدان 4-door سدان
طرح‌بندی: خودروی موتور جلو-محور عقب
خودروهای وابسته: فورد گرانادا (آمریکای شمالی) مرکوری کومت مرکوری مونارچ
پیشرانه: پیشرانه
موتور: ۱۷۰ اینچ مکعب (۲٫۸ لیتر) Thriftpower Six I6 ۲۰۰ اینچ مکعب (۳٫۳ لیتر) Thriftpower Six I6 ۲۵۰ اینچ مکعب (۴٫۱ لیتر) Thriftpower Six I6 302 cu in (5.0L) V8
جعبه‌دنده: Ford C4 transmission in جعبه‌دنده خودکار models
ابعاد: ابعاد
فاصله بین محورها: ۱۰۳ اینچ (۲٫۶۱۶ متر) (2-Door) ۱۰۹٫۹ اینچ (۲٫۷۹۱ متر) (4-Door)
درازا: ۱۷۹٫۴ اینچ (۴٫۵۵۷ متر) (2-Door) (1970-1972) ۱۸۷ اینچ (۴٫۷۵۰ متر) (2-Door) (1974-1977) ۱۹۳٫۹ اینچ (۴٫۹۲۵ متر) (4-Door)
پهنا: ۷۰٫۵ اینچ (۱٫۷۹۱ متر)
بلندی: ۵۳٫۵ اینچ (۱٫۳۵۹ متر) (2-Door) ۵۳٫۴ اینچ (۱٫۳۵۶ متر) (4-Door)
وزن خالص: ۲٬۹۰۹ پوند (۱٬۳۲۰ کیلوگرم) (2-Door) ۳٬۰۱۱ پوند (۱٬۳۶۶ کیلوگرم) (sedan)
گاه‌شمار: گاه‌شمار
پیشین: فورد فالکون (آمریکای شمالی)
پسین: فورد گرانادا (آمریکای شمالی)
فورد ماوریک یک خودرو کامپکت بود که توسط فورد از آوریل سال۱۹۶۹ تا ۱۹۷۷در ایالات متحده آمریکا و ونزوئلا (اولین کشور خارج از ایالات متحده) کانادا و مکزیک و از سال ۱۹۷۳ تا ۱۹۷۹ در برزیل تولید می‌شده است. این خودرو به صورت دو در و با قیمت ۱۹۹۵ دلار به بازار عرضه شد و در طراحی آن ملاک ارزان بودن ساخت و عمر طولانی مد نظر بوده‌است.
نام ماوریک از حیوانات سرچشمه گرفته‌است. لوگو نام خودرو طوری طراحی شده بود که شاخ‌های یک گاو را تداعی کند.
نگارخانه

۱۹۷۰–۱۹۷۲ماوریک فورد ۲-درب سدان
۱۹۷۳ ماوریک فورد سدان ۴ درب
۱۹۷۷ ماوریک فورد ۲-درب سدان
فرار (فیلم ۲۰۲۰)

| فرار | فرار |
| --- | --- |
پوستر فیلم: پوستر فیلم
کارگردان: آنیش چاگانتی
تهیه‌کننده:  ناتالی قصابیان  سو اوهانیان 
نویسنده:  انیش چاگانتی  سه اوهانیان 
بازیگران:  سارا پلسون  کیرا الن 
موسیقی: تورین بورودیل
فیلم‌بردار: هیلاری فیفی اسپرا
تدوین‌گر:  نیک جانسون  ویل مریک 
شرکت تولید:  Search Party 
توزیع‌کننده:  هولو (ایالات متحده)  لاینزگیت فیلمز (بین‌المللی) 
تاریخ‌های انتشار:  ۸ اکتبر ۲۰۲۰ (۲۰۲۰-10-۰۸) (Nightstream)  ۲۰ نوامبر ۲۰۲۰ (۲۰۲۰-۱۱-۲۰) ( ایالات متحده آمریکا)  
مدت زمان: ۸۹ دقیقه
کشور: ایالات متحده
زبان: انگلیسی 
فروش گیشه: ۳٫۴ میلیون دلار
فرار (به انگلیسی: Run) یک فیلم ژانر اکشن ترسناک به کارگردانی آنیش چاگانتی، محصول ۲۰۲۰ آمریکا است.
فیلم فرار در تاریخ ۲۰ نوامبر ۲۰۲۰ توسط هولا به صورت دیجیتالی منتشر شد. این فیلم عموماً از نظر منتقدین نظرات مثبتی دریافت کرد و با انتشار آن به موفق‌ترین فیلم اصلی هولو تبدیل شد. در این فیلم هیچ شخصیت مردی بازی نکرده است و تمام بازیگران زن هستند.
خلاصه داستان

همیشه راهی برای پیشرفت و اتفاقی بزرگ تر همراه شماهست، کافیست کمی با دقت تر به اطراف نگاه کنید.
فرار کن داستان  یک دختر نوجوان معلول که به جای رفتن به مدرسه، درس‌هایش را در خانه یادگرفته است، به مادر خود مشکوک شده و تصور می‌کند که مادرش رازی تاریک را از او پنهان کرده‌است و …
بازیگران

سارا پلسون در نقش دایان شرمن (مادر کلوئی)
کیرا الن در نقش کلوئی شرمن (دختر معلول)
پت هیلی در نقش تام
سارا سون در نقش پرستار کمی
شارون باجر در نقش کتی بیتس، ادای احترامی به بازیگری به همین نام
پرنسس نوکیا

| پرنسس نوکیا | پرنسس نوکیا |
| --- | --- |
نام تولد: دستینی نیکول فراسکوئری
نام(های) دیگر: Wavy Spice Destiny Nicole Ortiz Destiny
زاده: ۱۴ ژوئن ۱۹۹۲ ‏(۳۲ سال) نیویورک سیتی، نیویورک، ایالات متحده
ژانر: امو رپ trip hop
پیشه(ها): رپر
سال‌های فعالیت: ۲۰۱۰–اکنون
وبگاه: princessnokia.org
دستینی نیکول فراسکوئری (به انگلیسی: Destiny Nicole Frasqueri) (متولد ۱۴ ژوئن ۱۹۹۲)، که بیشتر با نام هنری خود پرنسس نوکیا (به انگلیسی: Princess Nokia) شناخته می‌شود، خواننده رپ اهل ایالت متحده است. او اولین آلبوم استودیویی خود، Metallic Butterfly، را در سال ۲۰۱۴ منتشر کرد.
اوایل زندگی

فراسکوئری از بومیان آفریقا است، و از نژاد پورتوریکو است. وقتی فراسکوئری ده ساله بود، مادرش را به دلیل ایدز از دست داد. او بین نه تا شانزده سالگی تحت مراقبت مادرخوانده‌اش بود و در این مدت با وی از نظر جسمی بدرفتاری می‌کرد. پس از آنکه فراسکوئری خانه را ترک کرد، به ملاقات مادربزرگش رفت. او متعاقباً شروع به نوشتن رپ کرد. فراسکوئری در آن زمان در اطراف شرق هارلم و ناحیه پایین شرقی شهر نیویورک زندگی می‌کرد.
حرفه > اولین آلبوم استودیویی و اولیه (۲۰۱۰–۲۰۱۸)

فراسکوئری اولین آهنگ خود را با نام "Destiny" در سال ۲۰۱۰ ضبط کرد و در اواسط سال ۲۰۱۲ آن را با نام Wavy Spice در صفحه SoundCloud و کانال یوتیوب خود منتشر کرد. متعاقباً، فراسکوئری قطعه دوم خود، "Bitch I'm Posh" را منتشر کرد. فراسکوئری سپس YAYA (یایا کلمه ای تاینو است) به عنوان تفسیر برداشت‌های تاریخ استعمار منتشر کرد. Frasqueri همچنان به انتشار تک آهنگ‌هایی مانند Dragons، قطعه ای الهام گرفته از بازی تاج و تخت، Honeysuckle و Vicki Gotti ادامه داد تا اینکه تغییر نام خود به Princess Nokia. ادعاهای Frasqueri شاهزاده نوکیا است همزاد، که او با آهنگ «نوکیا» معرفی شده‌است. Frasqueri آلبومی به نام Metallic Butterfly را در ۱۲ مه ۲۰۱۴ منتشر کرد و اولین بار در Vice و Soundcloud پخش شد. در ۸ سپتامبر ۲۰۱۷، او اولین آلبوم استودیویی خود، 1992 Deluxe , که نسخه گسترده‌ای از مخلوط ۲۰۱۶، ۱۹۹۲ بود. آن را در شماره ۲۵ در اوج خود رسید بیلبورد ' Heatseekers آلبوم نمودار. NME آن را به عنوان ۳۲ امین آلبوم ۲۰۱۷ معرفی کرد.
نوکیا اولین نمایش رادیویی خود را در رادیو Beats 1 اپل در تاریخ ۱۸ فوریه ۲۰۱۸ آغاز کرد. قسمت‌ها هر یکشنبه دیگر پخش می‌شد و به شنوندگان اجازه می‌داد تا با عملکردهای درونی ذهن نوکیا آشنا شوند. این مجموعه در مجموع دارای شش قسمت با عنوان «صداهایی در سر من با پرنسس نوکیا» است. در سپتامبر ۲۰۱۸، وی برای تبلیغ عطر جدید خود، Mutiny، به عنوان یکی از شش سفیر توسط Maison Margiela انتخاب شد. در دسامبر ۲۰۱۸، نوکیا «نسخه بازسازی شده و گسترش یافته» آلبوم Metallic Butterfly را منتشر کرد که شامل سه آهنگ جایزه جدید است. در همان سال، او میکسپیپی با عنوان دختری سرخ گریه کرد. استفانی فرناندز از NPR آن را بیانگر تطبیق پذیری هنری و احساسی فراسکوئری دانست و نحوه «پیشی گرفتن از آنها» را ستود.
حرفه > Everything sucks and Everything is Beautiful (2019 تا به امروز)

در سال ۲۰۱۹، او اولین بازی خود را به عنوان بازیگر در فیلم مستقل Angelfish انجام داد. در سپتامبر ۲۰۱۹، او آهنگی را با عنوان "Sugar Honey Iced Tea (SHIT)" منتشر کرد. این توصیف به عنوان «یک bouncy، توانمند کننده bop ساخته شده در مورد اشعار متنفر در مورد دشمنان نوکیا است.» در فوریه ۲۰۲۰، نوکیا دو آلبوم منتشر کرد: Everything Suckks and Everything Beautiful. پیچفورک Everything Suck را به عنوان "انزجار ملخ، بی قرار و عصبانی" توصیف کرد و " همه چیز زیبا " را در مقایسه با مورد اول "گرم و گسترده" دانست.
هنر

سبک موسیقی نوکیا «آزمایشی» و «مشتاقانه بین ژانرهایی مانند رپ، سول، راک و هاوس شناور است» توصیف شده‌است. او از خوانندگان رپ MC Lyte و Queen Latifah، گروه دختران TLC و همچنین گروه‌های موسیقی متال Korn و Slipknot به عنوان تأثیر موسیقی نام برد. نوکیا همچنین فرهنگ‌های هاردکور، پانک و ریف را به عنوان تأثیرگذاری بر عملکرد وی ذکر می‌کند.
زندگی شخصی

شناسایی Frasqueri به عنوان دو جنس گرا و در مصاحبه با گذشته مانند اعلام کرده‌است و همچنین در مورد چگونگی در حال رشد در نزدیکی صحبت عجیب و غریب جامعه از شهر نیویورک، بخش مهمی از زندگی او بود. مراحل ابتدایی موسیقی موسیقایی پرنسس نوکیا با اجرای محبوبیت در صحنه زندگی شبانه همجنس گرایان از طریق بازی در کلوپ‌های همجنسگرایان آغاز شد. او همچنین به عنوان یک شخص غیر مطابق با جنسیت شناخته می‌شود و هم از آنها و هم از ضمایر خود استفاده می‌کند.
فراسکوئری از طرفداران سرسخت فمینیسم است و باشگاه دختران هوشمند را با میلا لیبین تأسیس کرد، پادکستی که در آن از زندگی سالم و فمینیسم شهری بحث می‌کند. او یکی از پزشکان سانتریا است، و تجربه شخصی خود را با بصیرت و معنویت به اشتراک گذاشته‌است که آنها موسیقی خود را با آن دم می‌کنند.
در سال ۲۰۱۷، فراسکوئری با مشت به یکی از خوانندگان کنسرت مرد در دانشگاه کمبریج کوبید که به گفته او «فحاشی‌های کثیف» را برای او بیان می‌کرد. وی بعداً به جمعیت گفت که «این چیزی است که شما می‌کنید وقتی یک پسر سفیدپوست به شما بی‌احترامی می‌کند». در اواخر همان سال، ویدئویی از Frasqueri که در حالی که در سفر با مترو به بروکلین بود ، سوپ داغی به صورت یک مرد می‌انداخت، ظاهر شد. وی در پاسخ به این حادثه گفت که این مرد «گروهی از پسران نوجوان» را شرور نژادی خواند و «همه در قطار از او حمایت کردند».
ترانه‌شناسی > آلبوم‌های استودیویی

Metallic Butterfly (2014)
۱۹۹۲ لوکس (۲۰۱۷)
Everything Sucks (2020)
Everything is Beautiful (2020)
ترانه‌شناسی > نمایشنامه‌های طولانی

۱۹۹۲ (۲۰۱۶)
GOAT (2017)
ترانه‌شناسی > میکس‌تیپ

Honeysuckle (2015، به عنوان سرنوشت)
A Girl Cried Red (2018)
ترانه‌شناسی > حضور مهمان

Ratking - "جودوی پورتوریکو" از So It Goes (2014)
Mykki Blanco - "آرزو می‌کنی" از بهار / تابستان ۲۰۱۴ (۲۰۱۴)
Ratking - "Steep Tech" from 700-Fill (2015)
K. Michelle - "Outro" از Kimberly: The People I Used to Know (2017)
Show Me the Body - "Spit" از Corpus I (2017)
جاش پیشانی - "Fanta" از تابستان ۲۰۱۴ (۲۰۱۷)
Silverstein - "Madness" from a Beautiful Place to Drown (2020)
Ashnikko - "حزب خواب" از Demidevil (2021)
جوایز و نامزدی‌ها > جوایز GAFFA سوئد

Delivered since 2010, the GAFFA Awards (Swedish: GAFFA Priset) are a Swedish award that rewards popular music awarded by the magazine of the same name.
| سال | نامزدی / اثر | جایزه | نتیجه | Ref>  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۲۰۱۸ | Themself | Best Foreign New Act | نامزدشده |  |
| Year | Nominee / work | جایزه | نتیجه | منبع |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۲۰۱۸ | Themself | Best Foreign New Act | نامزد شدا |  |
دستینی نیکول فراسکوئری در سال 2014
جسم و روح (فیلم ۱۹۹۹)

| جسم و روح | جسم و روح |
| --- | --- |
کارگردان: سام هنری کاس
تهیه‌کننده: ری مانچینی پیتر مک‌آلوی
فیلمنامه‌نویس: ری بردبری
بازیگران: ری مانچینی مایکل چکلیس جنیفر بیلز راد استایگر جو مانتگنا تانی ولش
توزیع‌کننده: مترو گلدوین میر
تاریخ‌های انتشار:  ۲۳ ژانویه ۱۹۹۸ (۱۹۹۸-01-۲۳)  
مدت زمان: ۹۱ دقیقه
کشور: ایالات متحده
زبان: انگلیسی 
هزینهٔ فیلم: ۲٫۵ میلیون دلار
جسم و روح (به انگلیسی: Body and Soul) فیلمی محصول سال ۱۹۹۹ و به کارگردانی سام هنری کاس است. در این فیلم بازیگرانی همچون ری مانچینی، مایکل چکلیس، جنیفر بیلز، راد استایگر، جو مانتگنا و تانی ولش ایفای نقش کرده‌اند.
المعظم توران‌شاه

توران‌شاه (عربی: توران شاه؛ ۲ مه ۱۲۵۰) سلطان مصر از خاندان ایوبی و فرزند الصالح ایوب بود. پدرش وی را به حصن کیفا فرستاد تا او را از سیاست مصر دور سازد. پس از مرگ پدرش و برای مقابله با لوئی نهم در جنگ هفتم صلیبی، وی به مصر بازگشت. در مسیر بازگشت سه هفته در دمشق ماند و پول زیادی میان سربازان و اعیان پخش کرد. او تعداد زیادی از برده‌های سیاه را ارتقا مقام داد. در ۲۸ محرم سال ۶۴۸ هجری مصادف با ۲ مه ۱۲۵۰، ضیافت بزرگی ترتیب داد. در انتهای مراسم بیبرس و گروهی از سربازان ممالیک بحری به او حمله و وی را به قتل رسانیدند.
کد رنگی الکترونیک

راهنمای کدرنگ‌های مقاومت
 RMA (انجمن سازندگان رادیو) ۱۹۴۵–۱۹۵۵
کد رنگی الکترونیک مجموعه‌ای از کدهای رنگی است که برای نشان‌دادن مقدار مقاومت الکتریکی ابزار و قطعات الکترونیکی به‌ویژه مقاومت‌ها؛ و همچنین خازن‌ها، سلف‌ها، دیودها و غیره، به‌کار می‌رود. مجموعهٔ کد جداگانه‌ای هم برای شناسایی سیم‌ها در برخی از کابل‌های مخابراتی مورد استفاده قرار دارد. این کدرنگ‌ها برای اولین بار در سال ۱۹۲۰ میلادی به نام EIA-RS-279 بدست انجمن سازندگان رادیو که اکنون بنام مجمع صنایع الکترونیک (EIA) شناخته می‌شود منتشر شد و استفاده از آن به سرعت توسعه یافت. استاندارد بین‌المللی فعلی IEC ۶۰۰۶۲ است، که توسط کمیسیون الکتروتکنیکی بین‌المللی تهیه و منتشر شده‌است. استفاده از کد رنگی مزایای زیادی از جمله راحتی خوانده شدن و مقاومت در برابر فرسایش را دارد.
نحوهٔ بدست آوردن مقدار مقاومت‌ها از روی کد رنگی الکترونیک

نخستین نوار رنگی از سمت چپ به معنای یک عدد ویژه است. مثلاً رنگ قهوه‌ای یعنی (۱) یا رنگ آبی یعنی (۶) این شماره را نوشته و شماره‌ای که نوار رنگی بعدی به ما نشان می‌دهد را نیز جلوی عدد نخست می‌نویسیم (این نوار بیان‌کننده شمارهٔ رقم دوم مقاومت است).
نوار رنگی سوم تعداد صفرهایی را که باید جلوی دو شمارهٔ قبلی گذاشته شود را مشخص می‌کند.
مثال: اگر نوارهای رنگی روی یک مقاومت از سمت چپ به ترتیب: نارنجی – قرمز –آبی باشد. مقدار مقاومت چقدر است؟
ج: با توجه به جدول رنگ‌های یاد شده به ترتیب اعداد ۳ – ۲ و ۶ را نمایش می‌دهند پس:
مقدار مقاومت ۳۲۰۰۰۰۰۰ اهم می‌باشد.
تلرانس (ضریب خطا): رنگ چهارم بیان‌کننده اندازهٔ خطای یک مقاومت است. برای نمونه اگر این نوار به رنگ طلایی باشد اندازهٔ خطای مقاومت ۵ درصد و اگر هیچ رنگی در نوار چهارم نباشد یعنی بی‌رنگ باشد خطای آن ۲۰ درصد و اگر نقره‌ای باشد مقدار خطای آن ۱۰ درصد خواهد بود.
جدول زیر رنگها و رقم‌ها را نشان می‌دهد.
جدول رنگ‌ها و رقم‌ها

| درصد خطا | رقم | رنگ |
| --- | --- | --- |
| ---- | ۰ | سیاه |
| ۱٪ | ۱ | قهوه‌ای |
| ۲٪ | ۲ | قرمز |
| ۳٪ | ۳ | نارنجی |
| ۴٪ | ۴ | زرد |
| ---- | ۵ | سبز |
| ---- | ۶ | آبی |
| ---- | ۷ | بنفش |
| ---- | ۸ | خاکستری |
| ---- | ۹ | سفید |
| ۵٪ | ---- | طلایی |
| ۱۰٪ | ---- | نقره‌ای |
| ۲۰٪ | --- | بی‌رنگ |
به خاطر سپردن کدها و رنگ‌ها

۱- برای اینکه بتوان رنگها و رقم‌ها را سریع‌تر به خاطر سپرد می‌توان برای آن یک رمز گذاشت بهتر است بیت زیر را از
برکنید.
«ساقی قدحی قرار نه زیر سبو/آبی بفشان خانهٔ سنبل به نکو»
در این سروده (س) ساقی حرف اول رنگ سیاه، (ق) قدحی حرف اول قهوه‌ای، حرف اول قرار یعنی قرمز، حرف اول (نه) یعنی نارنجی، حرف اول (زیر) یعنی زرد، حرف اول (سبو) یعنی سبز، حرف اول (آبی) یعنی آبی، حرف اول (بفشان) یعنی بنفش، حرف اول (خانه) یعنی خاکستری و حرف اول سنبل یعنی سفید.
۲- راه حل ساده دیگری نیز که به راستی مبنای این رنگ‌ها نیز بوده در دسترس است:
رنگ‌های رنگین کمان را می‌نویسیم:
بنفش نیلی آبی سبز زرد نارنجی قرمز
نیلی را حذف می‌کنیم به جهت اینکه فرق رنگ نیلی با آبی کم است. سپس به ابتدای این طیف سفید و خاکستری و به انتهای آن نیز قهوه‌ای و سیاه را اضافه می‌کنیم و از ۹ تا صفر شماره‌گذاری می‌کنیم.
۳- با استفاده از بیت روبرو:
سیه قهرمان قرمز ناتوان زند سبزوابی به خاک سفید
شاعر: علی نوذری
۴- همچنین با حفظ کردن کلمه سققن زسابخس می‌توانید تمامی رنگ‌ها را در این دوکلمه جای داده و اعداد و شماره‌های آن را تا ابد به یاد داشته باشید. به‌طوری‌که س اول حرف سیاه به شماره ۰ و ق اول حرف قهوه‌ای عدد ۱ و به همین صورت تا حرف س آخر که اول کلمه سفید و به شماره ۹ می‌باشد.
۵- با استفاده از بیت زیر:
سراب قامت قدر نگاهت ***زسر آتش بزد خاکسترم ساخت.
6-یکی یکی خوانده و بنویسید.
7-با استفاده از کلمه« سقّنز ساب خس »
خرگوشچه آندی

| خرگوشچه آندی | خرگوشچه آندی |
| --- | --- |
وضعیت حفاظت: وضعیت حفاظت
 کمبود داده  (IUCN 3.1):  کمبود داده  (IUCN 3.1)
رده‌بندی علمی : رده‌بندی علمی 
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: طنابداران
رده:: پستانداران
راسته:: خرگوش‌سانان
تیره:: خرگوشان
سرده:: Sylvilagus
گونه:: S. andinus
نام دوبخشی: نام دوبخشی
Sylvilagus andinus (Thomas, 1897): Sylvilagus andinus (Thomas, 1897)
مترادف: مترادف
 Sylvilagus brasiliensis andinus Thomas, 1897:  Sylvilagus brasiliensis andinus Thomas, 1897
خرگوشچه آندی (نام علمی: Sylvilagus andinus) یا دم‌پنبه‌ای آندی گونه‌ای از خرگوشک دم‌پنبه‌ای بومی کلمبیا، ونزوئلا، پرو و اکوادور است. در گذشته زیرگونه‌ای از خرگوشچه‌های رایج (Sylvilagus brasiliensis) در نظر گرفته می‌شد. نقش بوم‌شناختی مهمی به عنوان یک گیاه‌خوار فراگیر دارد که طیف گسترده‌ای از گونه‌های گیاهی را مصرف می‌کند و همچنین منبع غذایی مهمی برای چندین شکارچی است. برخی از ویژگی‌های این گونه عبارتند از: طول سر و بدن ۳۲۶–۳۵۳ میلی‌متر، دم کوچک ۶–۷٪ طول سر و بدن، پای عقبی بلند ۶۴–۸۱ میلی‌متر، ظاهر تیره، پیشانی آغشته به خاکستری قهوه‌ای و خاکستری. گونه‌ها و کناره‌های گردن و چانه و شکم سفیدرنگ. تجزیه و تحلیل در سال ۲۰۱۷ که در ارتفاعات بالا در پاراموی بی‌درخت رشته‌کوه آند زندگی می‌کند، تأیید کرد که از نظر ظاهر و ژنتیک به اندازه کافی متمایز است که به تنهایی یک گونه در نظر گرفته می‌شود. اگرچه گسترده است، اما هنوز شناخته نشده است، زیرا مطالعات کمی دربارهٔ زیست‌شناسی و عادات آن به عنوان متمایز از عادات خرگوشچه انجام شده است
ارداویراف‌نامه

اَرداویراف‌نامه (به گفتار برخی اَرداویرازنامه یا ارداویراف‌نامک) نام یکی از کتاب‌های نوشته‌شده توسط ویراف به زبان پارسی میانه است که از پیش از اسلام به‌جا مانده است. مضمون کتاب، اعتقادات عامهٔ ایرانیان پیش از اسلام دربارهٔ آخرت است. بر طبق مطالب خود کتاب، ویراف موبدی است که به دنیای پس از مرگ سفر می‌کند و اخبار آن را برای زندگان می‌آورد. بارتلمی این نام را ارتاویراوُ می‌داند.
کتاب ارداویراف‌نامه تصویر جامعی از دوزخ در باورهای زرتشتی‌گری عهد ساسانی به دست می‌دهد. این کتاب که ظاهراً در قرن سوم هجری به رشتهٔ تحریر درآمده است، یکی از منابع مهم تاریخ شفاهی آیین باستانی زرتشتی است. از محتوای کتاب چنین برمی‌آید که متن اصلی پهلوی آن به اواخر دورهٔ ساسانی تعلق داشته است.
از آنجایی که دانته نیز در کتاب کمدی الهی سفر خود به برزخ، دوزخ و بهشت را توصیف می‌کند برخی پژوهشگران بر این باورند که دانته در آفریدن اثر خود از منابع عربی یاری گرفته و آن منابع به نوبهٔ خود از ارداویراف‌نامه اقتباس کرده‌اند. همچنین گفته می‌شود ارداویراف‌نامه، بر رساله الغفران ابوالعلاء معری نیز تأثیر داشته است. در کتاب اخیر، اما این‌گونه معراج، مسافرت در آخرت واقع شده. به هر حال در فرهنگهای مختلفی که به زندگی پس از مرگ در بهشت و دوزخ ایمان داشتند، این گونه معراج‌نامه‌ها سابقه دارند. مانند کتاب سنایی، که بیشتر متأثر از سنگ‌نوشته‌های کرتیر و کشف و شهود گشتاسپ است پس از آن‌که به آیین زرتشت درآمد.
داستان

این کتاب، داستان موبدی است که برای بی‌گمان شدنِ مردمان دربارهٔ دین و رستاخیز و بهشت و دوزخ، خویش را به یاری موبدان دیگر به خواب هفت‌روزه می‌برد و روان او در بهشت، نیکی‌های نیکوکاران و در دوزخ پاداَفرَه (: مجازات) بدکاران را می‌بیند و پس از به هوش آمدن آن داستان‌ها را بازمی‌گوید. این مرد ویراف نام دارد که او را اردا به معنای قدیس لقب داده‌اند. ارداویراف را موبدان آیین مزدیسنا شربتی مخدر و مقدس می‌خورانند که تحت تأثیر آن وی به مدت هفت شبانه‌روز به خواب می‌رود و پس از بیداری داستان سیروسلوک روحی خود را برای دیگران بازگو می‌کند. گرچه قصهٔ سیروسلوک روحی ارداویراف جنبهٔ موهومی دارد، باز منبعی بی‌نظیر از برداشت زرتشتیان عهد ساسانی از بهشت و جهنم ارائه می‌دهد.
در ادبیات معاصر

گزارش ارداویراف نمایشنامه‌ای از بهرام بیضایی است که براساس ارداویراف‌نامه نوشته شده و در ژانویهٔ ۲۰۱۵ در دانشگاه استنفورد دو شب پیاپی با کارگردانی نویسنده بر صحنه برای تماشاگران خوانده شده.
مشخصات نشر

ژینیو، فیلیپ، ارداوی‍راف‌ن‍ام‍ه (ارداوی‍رازن‍ام‍ه)/ ح‍رف‌ن‍وی‍س‍ی، آوان‍وی‍س‍ی، ت‍رج‍م‍ه م‍ت‍ن پ‍ه‍ل‍وی؛ ترجمه و تحقیق ژاله آموزگار، انتشارات م‍ع‍ی‍ن و ان‍ج‍م‍ن ای‍ران‌ش‍ن‍اس‍ی ف‍ران‍س‍ه، ت‍ه‍ران، چاپ اول: ۱۳۷۲، چاپ دوم، ۱۳۸۲.
ارداویرافنامه (بهشت و دوزخ در آیین مزدیسنی)، ترجمه دکتر رحیم عفیفی، انتشارات توس، ۱۳۹۱
ارداوی‍راف‌ن‍ام‍ه یا بهشت و دوزخ در آیین مزدیستی، ترجمه از رشید یاسمی، ۱۳۱۴
ارداویرافنامه، ترجمه داریوش کارگر، چاپ دانشگاه اوپسالا
ویتو

نقشهٔ ویتو
ویتو، ویتولند یا سواحیلی‌لند (Witu, Vitu, Swahililand) سرزمینی بود در شرق آفریقا به مساحت ۳ هزار کیلومتر مربع به مرکزیت شهرک ویتو در کنیای کنونی.
از ۱۸۸۵ میلادی امپراتوری آلمان قیمومت این منطقه را در دست داشت. از ۱۸۹۰ بر طبق پیمان هلیگولند-زنگبار قیمومت این منطقه به بریتانیا واگذار شد.
ابوالغازی بهادرخان

| ابوالغازی بهادر | ابوالغازی بهادر |
| --- | --- |
خان : خان 
سلطنت: از ۱۰۵۴ تا ۱۰۷۴ ق. / ۱۶۴۴ تا ۱۶۶۳–۱۶۶۴ م.
پیشین: اسفندیار
جانشین: ابوالمظفر انوشه محمد بهادر
زاده: ۱۶ ربیع‌الاول ۱۰۱۲ ق. (۲۴ اوت ۱۶۰۳ م) اورگنج
درگذشته: ۱۶۶۳ م. / ۱۰۷۳ ق. (ساله ۵۹) خیوه
فرزند(ان): انوشه محمد بهادر
دودمان: عربشاهی-شیبانی
پدر: عرب‌محمدخان
ابوالغازی بهادرخان فرزند عرب‌محمدخان، حکمران خیوه و تاریخدان جغتایی بود. تاریخ احتمالی تولد این شاهزاده از خاندان ازبک شیبانی، ۱۶ ربیع‌الاول ۱۰۱۲ ق. (۲۴ اوت ۱۶۰۳ م) می‌باشد. معمولاً عنوان ازبک‌ها در اوایل دوران صفوی به شیبانیان فرارود گفته می‌شد اما در این سال‌ها، یعنی ۱۶۲۹ میلادی برابر با ۱۰۰۷ هجری شمسی، منظور از خان ازبک در جنگ‌های ازبک‌ها و شاه صفی، خان‌های خیوه و خانات بخارا هستند. ابوالغازی والی خوارزم خود به خراسان تاخت و برادرش اسفندیار، خانِ اورگنج به مرو حمله نمود. این دو برادر، از خان‌های خیوه هستند. ابوالغازی بهادر خان از خان‌های با اطلاع می‌باشد و کتاب‌های ارزشمندی بنام شجره تراکمه و شجره ترک تألیف کرده است. این خان که در ابتدا والی خوارزم بود، پس از بازگشت از دربار صفوی، خان کل خیوه شد.
خاندان عربشاهی و پادشاهان صفوی

بخارا
خیوه
محل شهرهای بخارا و خیوه
هنگامی که جانشینان تیمور در کشاکش قدرت با یکدیگر در خراسان و فرارود روزگار را به غفلت سپری می‌کردند، نوادگان چنگیز به فکر چنگ انداختن به سرزمین‌هایی افتادند که روزگاری اجدادشان بر آن‌ها حکم می‌راندند. یکی از این قبایل که اتحادی از طوایف بیابانگرد مغول را به‌وجود آورد، خاندان شیبانی بود که نژاد به چنگیز مغول می‌رسانید. در اواخر قرن نهم هجری قمری مقارن با ظهور سلسلهٔ صفویه در ایران، این قبایل، حکومتی به نام ازبکان در فرارود تشکیل دادند که بیش از چهار سده دوام داشت. پس از جنگ‌های متعددی که پادشاهان صفوی با ازبکان انجام دادند، در اواخر حکومت شاه عباس بزرگ، دو حکومت اصلی در بین ازبکان وجود داشت که همواره با یکدیگر و همسایگان در حال جنگ بودند: خانات خیوه در ناحیه خوارزم و خانات بخارا در بخارا و شمال خراسان بزرگ. البته روش حکومتی در این خانات به صورت متمرکز نبوده است و حکمرانان هر ناحیه‌ای درجه بالایی از خودگردانی داشته‌اند.
در اواخر حکومت شاه عباس بزرگ، در خوارزم عرب محمدخان، خان خیوه از سلسله عربشاهی حکومت می‌کرد. سپاهیان عرب محمدخان، فرزندانش را ضد وی برانگیختند و او به ناچار از شاه عباس یاری خواست. سرانجام عرب‌محمدخان موفق به مهار کردن این جریان نشد و بخشی از سپاه، فرزند چهارده ساله‌اش ایلبارس را به خانی برداشتند و در حدود ۱۰۳۰ ه‍.ق عرب‌محمدخان را کشتند. دیگر فرزندان او پراکنده شدند و اسفندیار سلطان به اصفهان (دربار شاه عباس) گریخت و ابوالغازی بهادرخان و شریف‌محمد به دربار امام‌قلی‌خان (خان بخارا از سلسله جانیان) در بخارا پناه بردند. سرانجام با حمایت جدّی شاه عباس، اسفندیارخان در ۱۰۳۲ ه‍.ق بر خوارزم غلبه کرد و بر مسند خانی نشست. تا زمانی که شاه عباس زنده بود، اسفندیارخان به خراسان حمله نمی‌کرد، اما پس از مرگ شاه عباس، هم خود خان خیوه و هم برادرش به خراسان حمله کردند، اما پس از مواجهه با واکنش شاه صفی، کل گناه حملات را بر گردن ابوالغازی (برادر اسفندیار) انداختند و از حملات عذرخواهی کردند. سپس ابوالغازی را دستگیر کرده و در ابیورد تحویل بیگلربیگی خراسان دادند که در همدان پیش شاه صفی بردند و ده سال در قلعه طبرک اصفهان زندانی شد.
کودکی و جوانی

ابوالغازی کودکی و جوانی را در دربار پدرش در اورگنج و سپس در کاث گذراند و از ۱۰۲۹ ق / ۱۶۱۹ م. به بعد ولیعهد بود. وقتی که برادرانش پدرش را کشتند و ادعای تاج و تخت کردند، ابوالغازی به سمرقند گریخت. ازآن پس، هنگامی که ابولغازی و یک برادر دیگرش بنام اسفندیار، برادران یاغی را مغلوب کردند، اسفندیار ابوالغازی را به عنوان خان خود در اورگنج منصوب نمود (۱۰۳۳ ق / ۱۶۲۳ م). سه سال بعد، بخاطر بروز دشمنی با اسفندیار، ابتدا به تاشکند و سپس به اصفهان فرار نمود.
تبعید در اصفهان

اقامت او، تحت حمایت صفویان، در اصفهان ده سال طول کشید که طی آن منابع فارسی و عربی را مطالعه می‌نمود و افزون بر آن منابع سنتی تاریخ مردمش را بررسی می‌کرد. تا ۱۰۵۴ ق / ۱۶۴۴ م؛ که یکی از برادرانش فوت نمود، فرمانروای خیوه نشد.
دوران خانی

پس از خان شدن، هم و غم خود را صرف زندگی مردمانش و تاریخ‌نگاری نمود. پنج لشکرکشی به فرماندهی او ضد قبیله‌های ترکمن بین ۱۰۵۴ ق/ ۱۶۴۴ م. تا ۱۰۶۴ ق. / ۱۶۵۴ م. انجام شد که منجر به قبول سلطه از طرف بعضی از قبایل بیابان قره‌قوم و شبه جزیره منقشلاق شد. همچنین سه لشکرکشی ضد قالموقها بین ۱۰۵۹ ق. / ۱۶۴۹ م. تا ۱۰۶۷ ق / ۱۶۵۷ م؛ و دو حمله بر بخارا انجام داد که اولی در ۱۰۶۶ ق. / ۱۶۵۶ م؛ و دومی در ۱۰۷۳ ق. / ۱۶۶۲–۱۶۶۳ م. بود. کمی پیش از مرگ، به نفع فرزندش انوشه محمد، از حکمرانی کناره‌گیری کرد.
کتاب‌ها

با توجه به اینکه ابوالغازی روایت‌های قومی خود را همانند فارسی و عربی خوب می‌دانست، کتاب‌های زیر را به زبان ترکی آسیای مرکزی (یعنی چغتایی) تألیف نمود:
شجره تراکمه (تألیف ۱۰۷۰ ق. / ۱۶۵۹–۱۶۶۰ م)؛ نسب‌نامه ترکمنها، که بیش از همه از رشیدالدین و اغوزنامه گرفته شده و تا حدی از منابع دیگر به آن افزوده شده است. شجره‌نامه ابوالغازی به عنوان الگو از نوشته شرف‌الدین علی یزدی استفاده می‌کند.
شجرات الترک (یا شجرهٔ ترک)، در نه جلد، که تا زمان مرگ خود تا ۱۰۵۴ ق. / ۱۶۴۴ م. شجره‌نامه ترک‌ها را تألیف نموده بود که کارش را فرزندش ابوالمظفر انوشه محمد بهادر تا ۱۰۷۶ ق. / ۱۶۵۵ م. ادامه داد. بیشتر این کتاب را بدون دسترسی به منابع اولیه، بر اساس حافظه نوشته است. بیشتر اطلاعاتی که دربارهٔ چنگیزخان و جانشینانش داده شده است، غیرقابل استناد است، اما اهمیت کتاب در ارائه تاریخ شیبانیان از حدود ۱۴۵۰ م. به بعد است. این کتاب در اروپا شناخته شده بوده چون هنگامی که دو اسیر سوئدی که توسط روس‌ها در جنگ پلتاوا سال ۱۷۰۹ اسیر شده بودند، آن را به آلمانی ترجمه کردند، تا مدت‌ها ایده اروپایی‌ها را در مورد مغولان و ترکان آسیای مرکزی شکل می‌داد. این کتاب در لایدن سال ۱۷۲۶ م. به فرانسوی تحت عنوان تاریخ نسب‌شناسی تاتارها منتشر و تا سال ۱۸۲۵ م. به روسی، آلمانی و لاتین ترجمه شده بود. اصل جغتایی متن، همراه یک برگردان فرانسوی توسط ژان ژاک پی یر دمزون (به فرانسوی: Jean Jacques Pierre Desmaisons) در ۱۸۷۱–۱۸۷۴ م. تحت عنوان تاریخ مغولان و تاتارها منتشر شد. گرچه در ۱۹۷۰ م. بازنشر آن انجام گرفت، اما جای خالی ویراستاری مدرن برای آن هنوز احساس می‌شود.
میراث

سیارک ۱۶۴۱۳ ابوالغازی، که در ۲۸ ژانویه ۱۹۸۷ توسط اریک والتر الست در رصدخانه لاسیلای شیلی کشف شد، به افتخار ابوالغازی بهادرخان به این نام، نامگذاری شد.