stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
دولت
نظریه‌های کارکرد دولت > مارکسیسم

مارکس و انگلس در این که هدف غایی کمونیست‌ها داشتن یک جامعه بی طبقه است که در آن دولت محو شده باشد، آشکارا نظرات خود را ابراز کرده‌اند. دیدگاه‌های ایشان از طریق مجموعه کارهای گردآمده مارکس و انگلس یکجا شده است و در این کارها انواع دولت‌های قدیم یا زمان خویش را از نظر تاکتیکی و تحلیلی مورد بررسی قرار داده‌اند که البته در این کارها اثری از انواع سوسیالیستی دولت که در آینده پدید آمد، نیست؛ و در این تحلیل‌ها بیش از همه به این موضوع توجه داشته‌اند که کدام یک از این دولت‌ها مورد نظر مارکسیست‌ها باید باشد و کدام یک تهدیدی است برای بقای ایشان. تا جایی که فهمیدنی است هیچ انگاره یکتایی برای تشریح نظریه مارکسیستی دربارهٔ دولت وجود ندارد، بلکه به جای آن بسیاری از ایده‌های متفاوت مارکسیستی وجود دارد که سعی در تعریف دولت با استفاده از میراث مارکسیسم دارند.
مارکس در نوشته‌های آغازین خود دولت را به مثابه یک انگل ترسیم می‌کرد که بر روی ساختاری عظیم اقتصادی بنیاد شده است و برخلاف مصالح عمومی کار می‌کند. وی هم چنین نوشت که طبقه‌های میانی جامعه در کل به عنوان تنظیم‌کننده اختلاف‌ها و کشمکش‌های طبقاتی عمل می‌کنند و به عنوان وسیله‌ای برای اعمال قدرت و سیطره طبقهٔ حاکم استفاده می‌گردد. مرام نامه کمونیسم ادعا داشت که دولت چیزی بیش از یک کمیته برای اداره امور عمومی بورژواها نیست.
در نظریات مارکسیست‌ها نقش یک دولت غیر سوسیالیست توسط کارکردهای آن در نظم جهانی سرمایه دارانه تبیین می‌شود. رالف میلیبند بحث می‌کند که طبقه حاکم از دولت به عنوان وسیله‌ای برای چیرگی بر جامعه از رهگذر ارزش‌های شخصی بهره می‌برد. در نظر میلیبند، دولت را گروهی از نخبگان اداره می‌کنند که از پس زمینه‌ای یکسان بهره مندند و این پس زمینه همان طبقه سرمایه‌دار ایشان است.
نظریات گرامشی دربارهٔ دولت بر دولت به عنوان تنها نهاد در جامعه که به برقراری هژمونی طبقه حاکم کمک می‌کند، تأکید دارد، و این که قدرت دولت از طریق سیطره نظری بر نهادهای جامعه مدنی مانند کلیساها، مدارس و رسانه‌های عمومی تقویت می‌شود.
نظریه‌های کارکرد دولت > پلورالیسم یا کثرت گرایی

کثرت گرایان جامعه را به مثابه مجموعه‌ای از افراد و گروه‌ها می‌بینند که در حال رقابت بر سر قدرت سیاسی اند. با این مقدمه دید ایشان نسبت به دولت، پدیده‌ای است بی‌طرف که فقط به دنبال اعطای قدرت به آن دسته از افرادی است که مناصب را در رقابتی انتخاباتی از آن خود کرده‌اند. در سنت کثرت گرایایی، رابرت دال فردی بود که نظریه دولت به عنوان عرصه‌ای بی‌طرف را گسترش و توسعه بخشید که فضا را برای رقابت گروه‌های دیگر فراهم می‌آورد. وقتی قدرت در یک جامعه به گونه‌ای رقابتی به دست آید، سیاست دولت نتیجه چانه زنی‌های مکرر خواهد بود. گرچه کثرت گرایی نیز به نابرابری میان افراد معتقد است ولی در صدد فراهم آوری فرصت‌هایی برابر برای تمام گروه هاست تا با فشار بر دولت بتوانند منافع خویش را تأمین کنند. رویکرد کثرت گرایانه بیان می‌کند که فعالیات دولت‌های مدرن دموکراتیک نتیجه فشارهایی است که گروه‌های مختلف بر آن وارد کرده‌اند. دال چنین دولت‌هایی را دولت چندرهبری (پلیارشی) می‌نامد.
کثرت گرایی بر این اساس که بر پایه مدارک تجربی مورد حمایت قرار نگرفته است، نقد و به چالش کشیده شده است. با مطالعه‌ای انتقادی بر بیشترین مردمی که در مناصب حاکمیتی گماشته‌اند روشن می‌شوند که بسیاری از ایشان از طبقه‌های ثروتمند جامعه اند و این با هدف کثرت گرایی که کوشش در برآورده کردن منافع تمام گروه‌های جامعه دارد در تعارض است.
نظریه‌های کارکرد دولت > پسامدرنیسم

یورگن هابرماس معتقد بود که پایه چهارچوب ساختارهای هنگفتی که بسیاری از نظریه پردازان مارکسیست برای تبیین ارتباط میان دولت و اقتصاد از آن بهره برده‌اند، بیش از حد ساده انگارانه است. وی احساس می‌کرد که دولت‌های مدرن نقش عمده‌ای را در ساختارمندی اقتصاد به یاری قاعده مند کردن فعالیت‌های اقتصادی و تولیدکننده یا مصرف‌کننده بودن در حجم گسترده و بازتوزیع ثروت ناشی از فعالیت‌های دولت بر عهده دارند. بر پایه این دلایل، هابرماس معتقد بود که دولت‌ها نمی‌توانند مسئولیت مثبتی را در برقراری منافع طبقات اقتصادی جامعه ایفا کند.
میشل فوکو معتقد بود نظریه مدرن سیاست به شدت بر پایه مرکزیت دولت استوار است و می‌گفت چه بسا پس از تمام این حرف‌ها، دولت چیزی بیش از ترکیب واقعیت و یک انتزاع افسانه‌ای نباشد که اهمیت آن بسیار کمتر از چیزی باشد که ما برای آن در نظر می‌گیریم. وی می‌پنداشت نظریه سیاست بسیار بیش از حد بر روی نهادهای انتزاعی متمرکز بود و توجهی شایسته به اعمال واقعی دولت نمی‌داشت. در نظر فوکوف وجود دولت هیچ گونه ضرورتی نداشت. به اعتقاد وی نظریه پردازان علم سیاست، به جای تلاش برای فهم فعالیت‌های دولت‌ها با تحلیل دارایی‌های دولت باید به آزمایش تغییرات در رفتارها و اعمال دولت بپردازند تا بتوانند تغییرات در طبیعت دولت را درک کنند.
نظریه‌های کارکرد دولت > استقلال دولت (نهادگرایی)

نظریه پردازان استقلال دولت بر این باورند که دولت ماهیتی است که در برابر تأثیرات اقتصادی و اجتماعی نفوذ ناپذیر است و منافع خاص خود را داراست.
نهادگرایان جدید دربارهٔ دولت نوشته‌های متعددی دارند از جمله کارهای تدا اسکاچپول که می‌گوید بازیگران عرصه دولت تا حد بسیار زیادی مستقل عمل می‌کنند. به عبارت دیگر، کارمندان دولت منافع خاص خود را دارند که می‌توانند آن‌ها را مستقل از دیگر بازیگران عرصه اجتماع (در مواقعی که این منافع با هم در تعارض قرار می‌گیرند) پیگیری کنند. از آنجا که دولت ابزار اجبار را در دست دارد و از آنجا که استقلال بسیاری از گروه‌های جامعه مدنی در پیگیری اهداف شان توسط دولت به آن‌ها اعطا شده است، کارمندان دولت به اندازه‌ای می‌توانند تمایلات و منافع خود را بر جامعه مدنی تحمیل کنند.
جی ویلیام دامهاف ادعا می‌کند که این ایده که دولت آمریکا به میزانی قابل توجه نسبت به مالکان و مدیران بانک‌ها، شرکت‌ها و تجارت‌های کشاورزی استقلال دارد بر پایه مدارک و مشاهدات تجربی اشتباه است و می‌گوید که مطالعات تجربی درجه‌ای زیاد از هم پوشانی را میان منافع مدیران و مالکان تجارت‌های یاد شده با متصدیان دولت نشان می‌دهد. که البته این ادعای وی را نیز بسیاری از نظریه پردازان دیگر نقد و رفع کرده‌اند.
نظریات مشروعیت دولت

دولت‌ها عموماً بر ادعاهایی متکی اند که مشروعیت آن‌ها را اثبات کند و هدف از این مشروعیت‌خواهی برقراری سلطه آن‌ها بر دیگر موضوعات است.
نظریات مشروعیت دولت > مشروعیت الهی

برپایی نظام‌های مدرن دولتی به شدت به تغییرات در عرصه اندیشه سیاسی و به ویژه تغییر در درک مفهوم مشروعیت قدرت دولت مربوط است. مدافعان اولیه قدرت مطلق همچون توماس هابز و جان بودین نظریه مشروعیت الهی پادشاهان را نادیده انگاشتند و بحث کردند که قدرت پادشاهان باید از طرف مردم بیاید و نه از طرف خدا. به ویژه که هابز پا را از این نیز فراتر گذاشت و بحث کرد که قدرت سیاسی باید به ارجاع به افراد توجیه شود و نه با در نظر گرفتن اشخاص به عنوان یک کل. هر دوی هابز و بودین می‌پنداشتند که از قدرت پادشاه دفاع و حمایت می‌کنند و نه از دموکراسی، اما مباحث ایشان دربارهٔ طبیعت حاکمیت را مدافعان قدرت پادشاه به سختی نقد کرده و نمی‌پذیرفتند؛ افرادی چون سر رابرت فیلمر در انگلستان که می‌پنداشت چنین مباحثی نهایتاً به جای دفاع از شاه و جایگاه او، راه را برای ارائه نظریات دموکراتیک تر فراهم می‌کرد.
نظریات مشروعیت دولت > قدرت منطقی-قانونی

ماکس وبر سه منبع اصلی را برای مشروعیت در کارهای خویش معرفی کرده است. نخست، مشروعیت بر پایه گروه‌های سنتی که از این عقیده ناشی می‌شود که مسائل باید به همان نحوی باشند که در گذشته بوده‌اند و کسانی که از چنین سنت‌هایی دفاع می‌کنند مشروعیت داشتن قدرت را از آن خود خواهند کرد. دوم، مشروعیت بر پایه رهبری فرهمند که به رهبر یا گروهی اعطا می‌شود که در نظر دیگران به گونه‌ای مثال زدنی قهرمان یا بسیار ارزشمند نگریسته می‌شوند. سوم، قدرت منطقی-حقوقی است که در آن مشروعیت از این عقیده ناشی می‌شود که گروه خاصی که در قدرت قرار گرفته‌اند یک روند حقوقی را پشت سر نهاده‌اند و رفتارهایشان بر اساس قوانین مشخص نوشته شده توجیه پذیر است. وبر معتقد بود که دولت‌های مدرن در آغاز امر بر اساس همین مدل سوم شکل گرفته‌اند.
واژه‌شناسی

دولت در انگلیسی state (اِستِیت) و در فرانسویٍ État (اِتا) نامیده می‌شود و زبان‌های اروپایی دیگر هم از واژه‌هایی هم‌ریشه بهره می‌برند که همگی آن‌ها از واژه لاتین status «استاتوس» برگرفته شده‌اند که به معنی وضعیت و موقعیت است، و هم‌ریشه با «اُستان» و پسوند «-ستان» فارسی است.
با زنده سازی و همه‌گیری حقوق رومی در اروپای قاره‌ای در سده چهاردهم میلادی، واژه status برای اشاره به جایگاه قانونی اشخاص (مثل مقامات مذهبی و نجیب‌زاده‌ها) مورد استفاده قرار گرفت و به ویژه به جایگاه شاه اشاره داشت. این واژه هم چنین برای اشاره به نظام اداری روم هم که همان دولت جمهوری روم بود مورد استفاده قرار می‌گرفت. در این دوره این واژه کاربرد خود را در اشاره به بعضی از گروه‌های اجتماعی خاص از دست داد و بیشتر اشاره داشت به معانی حقوقی و نظم حقوقی و دستگاه اجرایی ساختن آن.
در زبان انگلیسی واژه دولت اختصاری برای کلمه state می‌باشد که به هم‌معنی آن در زبان قدیم فرانسوی مانند است و به معنی فردی است که صاحب موقعیت و در پی آن صاحب مال و منالی است. کسانی که بیشترین و بالاترین موقعیت‌ها را داشتند عموماً از بیشترین ثروت و مرتبه اجتماعی نیز برخوردار بودند و کسانی بودند که قدرت را در دست داشتند.
بهره‌گیری از واژه state در مفهوم امروزین آن تا حد زیادی مدیون آثار ماکیاولی نویسنده ایتالیایی آغاز قرن شانزدهم (به ویژه کتاب شهریار) است که از این واژه در مفهومی کمابیش همانند با مفهوم مدرن دولت بهره می‌برد.
تاریخچه

اشکال اولیه دولت در زمانی که امکان مرکزی کردن قدرت به شیوه‌ای با دوام مهیا بود، شکل گرفتند. کشاورزی و نویسندگی تقریباً در جای جای دنیا در عملی شدن این روند مشارکت داشته‌اند: کشاورزی به این دلیل که اجازه ظهور طبقه‌ای از مردم را می‌داد که نیازی به گذراندن بیشتر وقت شان برای تأمین مایحتاجات اولیه‌شان نداشتند، و نویسندگی (و دیگر چیزهای شبیه به آن) چرا که امکان مرکزی شدن اطلاعات مهم و حیاتی را فراهم می‌کرد.
نخستین دولت‌های شناخته شده در ایران باستان، مصر باستان، بین‌النهرین، هند و چین و آمریکا (تمدن آزتک و تمدن اینکا) و بعضی از دیگر جاها پدید آمدند، اما این فقط در دوران مدرن بود که دولت‌ها تمام نقاط کره زمین را از آن خود کردند و هیچ نقطه‌ای بدون دولت باقی نماند. در آن دوره نبود مرزها و وجود دسته‌بندی‌های شکارگران همه چیز را برای جوامع قبیله‌ای فراهم کرده بود و کشاورزی که یکی از راه‌های گذران زندگی و تأمین معاش بود نیز کمک می‌کرد که نیازی به یک دولت تمام وقت نباشد. این شکل زندگی تمام دوران پیشاتاریخ انسان و بخش عمده‌ای از دوران تاریخی نوع بشر را پوشش می‌دهد.
دولت‌های آغازین در قلمروهایی شکل گرفتند که در آن‌ها یک فرهنگ، یک سری عقاید و یک سری از حقوق توسط افراد پیروز رقابت بر سایرین و دیگر ملت‌ها تحمیل شد و یک تمدن و نظام اداری-نظامی جدید برایشان پایه‌گذاری شد. در زمان حال چنین وضعیتی لزوماً وجود ندارد و دولت‌هایی وجود دارند که چند ملیتی اند یا دولت‌هایی فدرال اند و حتی ما امروزه بعضی از نواحی خودمختار در داخل قلمرو بعضی دولت‌ها نیز شاهدیم.
از اواخر سده نوزدهم، در واقع تمام نواحی سکنی پذیر جهان را دولت‌های گوناگون ادعا کردند و هر یک تحت مرزهای مشخص و قطعی یکی از دولت‌ها درآمد. پیش از آن میزان زیادی از زمین‌های روی کره زمین یا از سوی هیچ قدرتی ادعای مالکیت نشده بودند یا به سکونت ناپذیر بودند یا زیستگاه مردمان چادرنشین بودن که طبیعتاً از دولتی سازمان یافته بهره نمی‌بردند. با این وجود حتی امروزه نیز دولت‌هایی وجود دارند که در داخل قلمرو خود مکان‌هایی وسیع از حیات وحش را دربردارند، مانند جنگل‌های بارانی آمازون که این مناطق یا خالی از ساکنان اند یا کمابیش بومیان در آن سکنی گزیده‌اند (که بعضی از این بومیان نیز بی هیچ گونه ارتباطی با دنیای خارج از قبیله خود به سر می‌برند). هم چنین دولت‌هایی وجود دارند که تمام کنترل را بر قلمروی مرود ادعای خویش ندارند یا حداقل کنترلی بر مکان‌های مورد مناقشه در داخل قلمرو خویش ندارند. اکنون جامعه جهانی از حدود دویست دولت تشکیل می‌شود که اکثر آن‌ها در سازمان ملل نمایندگی می‌شوند.
تاریخچه > جوامع پیشاتاریخی بی دولت

در بیشتر درازنای تاریخ بشریت، مردم در جوامع فاقد دولت زندگی می‌کرده‌اند، که ویژگی بارز آن‌ها نبود نیروی حاکم مرکزی بوده است و در آن‌ها نابرابری‌های سرشاری در اقتصاد و قدرت سیاسی نبوده است.
یکی از مردم شناسان با نام رابرت ال کارنیرو می‌نویسد:
مردم‌شناس دیگری به نام تیم اینگولد می‌نویسد:
تاریخچه > دوره نو سنگی

در دوره نوسنگی، جوامع انسانی تحت تغییرات عمده فرهنگی و اقتصادی قرار گرفت، که شامل توسعه کشاورزی، شکل‌گیری جوامع یکجانشین و ساختن سکونتگاه‌های دائمی، رشد تراکم جمعیت انسان و استفاده از سفالگری و دیگر ابزارهای پیچیده بود.
کشاورزی در زمان یکجانشینی منجر به توسعه حقوق مالکیت، جوامع مردسالار و پرورش گیاهان و حیوانات توسط انسان‌ها شد و در این دوره اندازه خانواده‌ها هم بزرگ‌تر شد. این دوره هم چنین مهیا گر پایه‌های دولت متمرکز شده از طریق تولید منابع هنگفت غذا بود چرا که باعث می‌شد تقسیم کار پیچیدگی بیشتری یابد و مردم هر یک باید در کاری متخصص می‌شدند تا بتوانند سهمی از تولیدات غذایی داشته باشند. دولت‌های آغازین در مکان‌هایی تشکیل شدند که جوامعی به شدت طبقه‌بندی شده داشتند و طبقه ثروتمند و حاکم جامعه همگی تحت فرمان پادشاه بودند. طبقات حاکم شروع به تمایز قائل شدن میان خود و کشاورزان و دیگر طبقات اجتماعی کردند و البته این تمایز قائل شدن با آن حالت که این طبقه بخواهند طبقات کارگر را به سر سپردن به خود وادارند، متفاوت بود.
در گذشته، اعتقاد بر این بود که دولت‌های متمرکز به خاطر توسعه نظام‌های کارگری مختلف توسعه یافتند (مانند شیوه‌های آبیاری جدید) و برای این که بتوانند اقتصادهای پیچیده را نظم بخشیده و سامان دهند. با این وجود مدارک باستان‌شناسی و مردم‌شناسی مدرن این نظریه را اثبات نمی‌کنند و به وجود جوامعی غیر متمرکز از نظر سیاسی اشاره دارند.
تاریخچه > دولت در اوراسیای باستان

عموماً بین‌النهرین به عنوان قدیمی‌ترین جایی شناخته می‌شود که در آن تمدن یا جامعه پیچیده شکل گرفت و به معنی شهرهایی بود که در تمام مدت در آن‌ها تقسیم کار شکل می‌گرفت، تمرکز اجتماعی ثروت به سرمایه در آن‌ها وجود داشت، ثروت به‌طور مساوی بین همه تقسیم نمی‌شد، طبقات حاکم وجود داشتند، روابط بیشتر بر پایه اقامت در جایی بود تا اینکه بر پایه خویشاوندی باشد، تجارت‌های راه دور انجام می‌شد، معماری‌های به جای ماندنی داشت، و اشکال هنر و فرهنگ، نویسندگی، ریاضیات و علم از استاندارد بهره‌مند شده بودند. این تمدن نخستین تمدن باسواد جهان بود که اولین مجموعه قواعد نوشتن را شکل داده بود. با سررسیدن نیمه‌های هزاره چهارم پیش از میلاد بیشتر ساکنان میان دو رود افرادی غنی بودند؛ امری که دلالت بر سازمان یافتگی رفاه در این تمدن دارد.
تاریخچه > دولت در یونان باستان

گرچه اشکال گوناگون دولت قبل از ظهور امپراتوری یونان باستان وجود داشتند، اما یونانی‌ها اولین مردمانی هستند که به شکل‌دادن دقیق و صریح فلسفه سیاست در دولت شناخته شده هستند و به گونه‌ای منطقی نهادهای سیاسی را مورد تحلیل قرار داده‌اند. پیش از این، دولت‌ها بر اساس افسانه‌های مذهبی تشریح و توجیه می‌شدند.
بسیاری از ابداعات مهم سیاسی متفاوت دوران باستان از شهر دولت‌های یونان و جمهوری روم به دست آمده‌اند. دولت-شهرهای یونان پیش از قرن چهارم حق شهروندی را به مردمان آزاد خویش اعطا می‌کردند و در آتن این حقوق شامل روندهای مستقیم دموکراتیک بود برای داشتن دولت که پس از این دوره نیز، مدت زمان زیادی در نظام‌های مختلف سیاسی جهان مورد استفاده قرار می‌گرفتند.
تاریخچه > دولت فئودال

در دوره قرون وسطی در اروپا، دولت بر اساس اصل فئودالیسم شکل می‌گرفت، و رابطه میان ارباب و رعیت تبدیل به مرکز این سازمان اجتماعی شده بود. فئودالیسم منجر به توسعه سازمان‌های اجتماعی بزرگ‌تر و نظام‌های دارای سلسله مراتب عظیم تری شد.
شکل‌گیری درگیری‌ها بر سر مالیات‌گیری میان پادشاه و دیگر نهادهای جامعه (به ویژه اشراف و شهرها) باعث ظهور چیزی شد که امروزه آن را دولت به معنی فعلی می‌شناسیم که دارای یک مجلس قانون گذاری است که باعث می‌شود گروه‌های اجتماعی مختلف در آن نماینده داشته باشند و با هم به مذاکره بپردازند و شاه با مشورت با ایشان دربارهٔ مسائل اقتصادی و حقوقی تصمیم‌گیری نماید. تخت و تاج پادشاه بعضی مواقع به‌طور کامل به تصمیم‌های مجلس قانون‌گذاری احترام می‌گذاشت ولی در مواقعی هم تصمیم‌گیری‌های ایشان را نادیده می‌گرفت که این امر منجر به متمرکز شدن بیشتر قدرت قانون‌گذاری و اختیار اداره کردن و داشتن قدرت ارتش در دستان پادشاه شد. در آغاز قرن پانزدهم، این روند تمرکز گرایی به دولت‌هایی که قدرت مطلق را در دست داشتند، مجال ظهور داد.
تاریخچه > دولت مدرن

همگن‌سازی فرهنگی و ملی به‌طور عمده با ظهور نظام‌های دولتی مدرن گره خورده است. از زمان دولت‌هایی که قدرت مطلق را در دست داشتند، دولت‌ها به میزانی گسترده بر پایه‌های ملی سازماندهی شدند. با این وجود مفهوم دولت ملی مترادف با مفهوم دولت-ملت نیست. حتی در جوامعی که بیشترین حد همگنی قومی را دارند، یک مطابقت کامل میان دولت و ملت وجود ندارد، از این رو نقش اصلی دولت‌ها این شد که ملی‌گرایی را ترویج کنند و این کار را از طریق تأکید بر سمبل‌های مشترک و هویت ملی انجام می‌دادند.
نظریات دربارهٔ طبع انسان و مفهوم دولت
طبع بشر را بر اساس تفسیرهای گوناگون می‌توان ایستا یا پویا، خودخواهانه یا نوع دوستانه، عقلانی یا غیرعقلانی و کمال‌پذیر یا کمال ناپذیر تلقی کرد. با این حال از پیش هیچ معلوم نیست که چه تبعاتی از این فرضیات حاصل خواهد شد. هابز، بنتهام و ماکس اشترنر همگی انسان را موجودی خودخواه تلقی می‌کردند لیکن هابز راه حل را در حاکمیت مطلق جست و جو می‌کرد. بنتهام دموکراسی و حکومت نمایندگان را به عنوان راه حل عرضه می‌داشت و استیرنر اقتدارگریزی و آنارشی را.
پیشتازان اندیشه دموکراسی
ارسطو (۳۸۴–۲۳۳ ق. م)
ارسطو به عنوان اندیشمند سیاسی به مطالعه دولت شهر (polis)های یونانی پرداخت و در ضمن این مطالعه به رابطه میان دموکراسی و سرشت سیاسی انسان نظر داشت. به نظر او انسان طبعاً حیوانی سیاسی است که در دولت شهر زندگی می‌کند؛ تنها جانوران و خدایان می‌توانند خارج از دولت شهر به سر ببرند. انسان به حکم برخورداری از قوه انحصاری نطق و گفتار می‌تواند دربارهٔ درستی و نادرستی، سود و زیان و حقیقت و خطای امر سخن بگوید. پس زندگی انسانی مستلزم زیستن در جماعتی است که انسان بتواند در آن دربارهٔ امور عمومی آزادانه سخن بگوید.
بخشی از یک کابینه دولتی
نمایی از مجلس روم باستان که سناتورها به دور ژولیوس سزار حلقه زده‌اند. (قتل ژولیوس سزار)
باغ‌وحش شیراز

| باغ‌وحش شیراز | باغ‌وحش شیراز |
| --- | --- |
سردر باغ‌وحش شیراز: سردر باغ‌وحش شیراز
تاریخ گشایش: ۱۳۲۷؛ ۷۵–۷۶ سال پیش (۱۳۲۷-خطا: زمان نامعتبر}})
مکان: ایران، شیراز، کیلومتر ۱۸ جاده شیراز-مرودشت- روبروی پالایشگاه شیراز
مساحت زمین: ۲۰ هکتار
شمار حیوانات: ۴۴۰
شمار گونه‌ها: ۶۳
باغ‌وحش شیراز (یا باغ‌وحش سیروس قهرمانی) در ۱۸ کیلومتری جاده شیراز-مرودشت، رو به روی پالایشگاه شیراز قرار دارد، و با مساحتی تقریبا ۲۰ هکتار، حدود ۴۴۰ حیوان از ۶۳ گونه مختلف در آن نگهداری می‌‌شوند، که حدود ۴۸ گونه‌ آن از سراسر جهان به اینجا آورده شده‌‌اند و ۱۵ گونه‌ هم ایرانی هستند.
از حیوانات موجود در این مکان می توان به شیر آسیایی، میمون رزوس، بابون، گراز، راکون، کفتارراه راه ، گوزن زرد، روباه، خرس قهوه‌ ای و گوزن قرمز اروپایی، تشی،گربه وحشی،اسب خزر، شترمرغ، گرگ سفید، گرگ زرد اروپایی، پرندگان شکاری و انواع مارها اشاره کرد.
تاریخچه

باغ وحش شیراز یکی از قدیمی‌ترین باغ وحش‌های ایران است، که در سال ۱۳۲۷ تاسیس شده. اگرچه باغ وحش به طور رسمی در سال ۱۳۲۷ با چند قلاده شیر و دو راس فیل کار خودش را آغاز کرد، اما رفته رفته حیوانات دیگری نیز مانند چند میمون و یک خرس به این مجموعه اضافه شدند.
در حدود ۱۰۰ قلاده شیر در این محل متولد شده‌اند که همگی از نسل همان توله شیر آسیایی هستند که سیروس از هند هدیه گرفته بود. بعضی از این شیرها به سایر باغ‌وحش‌های کشور مانند باغ وحش وکیل آباد مشهد فرستاده شده‌اند و بعضی دیگر نیز همچنان در محل تولد خود زندگی می‌کنند.
تاریخچه > شیری به نام داریوش

در میان همه‌ی این شیرها یک شیر نر به نام داریوش وجود داشت که برای چند روز نامش در میان مردم و مطبوعات دهان به دهان می‌چرخید. به گفته‌ی صاحبان باغ‌وحش، داریوش در سال ۱۳۷۱ در باغ وحش شیراز به دنیا آمد و در شهریور ماه سال ۱۳۹۷ در همانجا تسلیم چنگال مرگ شد.
بر طبق گفته‌ی فوق می‌توان داریوش را پیرترین شیر دنیا تا به امروز نامید و در زمان مرگش، مسؤلان باغ وحش آمادگی خود را برای انجام هر گونه آزمایش جهت صحت ادعای فوق اعلام کردند. داریوش در جوانی در کنار پهلوان سیروس قهرمانی به اجرای سیرک مشغول بود اما در اواخر عمر در باغ وحش شیراز روزگار را سپری کرد تا دوران بازنشستگی را در قفس شیرهای باغ‌وحش و به دور از سیرک بگذراند.
شرایط باغ‌وحش

درباره شرایط نگهداری حیوانات این باغ‌وحش انتقاداتی مطرح شده، از جمله عدم تأمین تغذیه حیوانات و سوءتغذیه شدید آن‌ها، آلودگی محیط قفس‌ها، نگهداری حیوانات خانگی مثل سگ و گربه در قفس و عدم اختصاص فضای کافی به حیوانات، به زغم به بلااستفاده ماندن بخش وسیعی از زمین این مکان.
نبود پارکینگ، عدم حضور راهنما، نبود علائم اطلاع‌رسانی در محیط و نگهداری حیوانات زیر آفتاب به دلیل کمبود سایه‌بان از دیگر نقاط ضعف این باغ وحش است.
سیروس قهرمانی

سیروس قهرمانی در بین سال های ۱۳۲۰ تا ۱۳۳۰ به دلیل کارهای انجام کارهای عجیبی مانند کشیدن ماشین با دندان شهرت پیدا کرده بود، اما دلیل اصلی شهرت او که آوازه اش در سراسر ایران هم پیچیده بود کشتی گرفتن با شیرهایی بود که آموزش ندیده بودند، به همین واسطه برای برگزاری معرکه های مختلف به کشورهای حوزه خلیج فارس سفر کرد.
او در سفری که به هندوستان داشت، دو عدد فیل از همسر گاندی هدیه گرفت و سپس ایده ساخت باغ‌وحش در ذهنش شکل گرفت و کار خود را با چند قلاده شیر و دو راس فیل شروع کرد.
مزار قهرمانی، بنابر وصیت خودش در محوطه باغ‌وحش شیراز قرار دارد.
نگارخانه

شامپانزه
طاووس
شترمرغ
خرس
جغد
طوطی
عقاب ایرانی
شترمرغ
وضعیت نگهداری خرس
قفس گرگ
وضعیت نگهداری گراز
محیط آلوده نگهداری میمون
قفس تنگ شیرها
مزار سیروس قهرمانی
روغن ترکیبی

یک نمونه از روغن موتور ترکیبی
روغن ترکیبی یا سینتتیک (synthetic oil) روان‌کننده‌ای متشکل از ترکیب‌های شیمیایی‌ای است که به‌طور مصنوعی ساخته می‌شود. روان‌کننده‌های ترکیبی می‌توانند از مشتقات نفت و نه از نفت خام تولید شوند.
روغن ترکیبی می‌تواند جایگزینی برای بنزین تصفیه شده‌باشد. این نیاز در دماهای بسیار بالا مورد نیاز است. در موتور جت چنین روغنی لازم است. درحالیکه هواپیماهای با موتورهای پیستونی نیازی به روغن‌ترکیبی ندارند. کاربرد دیگر آن در پرس فلزات است.
فواید روغن‌ترکیبی

این روغن مانند بنزین و نفت سوخت فسیلی نیست و آلودگی‌های آن را به همراه نمی‌آورد. این نوع روغن در دماهای بسیار بالا و پایین کارکرد بهتری دارد. روغن‌ترکیبی از تقطیر نفت خام حاصل نشده‌است. ساختن این روغن در فرایندی شیمیایی بنام فرایند فیشر–تروپش ساخته می‌شود. آغاز فرایند با موادخامی مانند متان، مونواکسیدکربن و دی‌اکسیدکربن شروع می‌شود. این فرایند نخستین بار در کشور آلمان انجام‌شد، در زمانی که دسترسی به نفت خام محدودبود.
دیگر فواید این روغن‌ها ضدسایش، ضدخوردگی بودن و ایجاد آلودگی کمتر برای موتورهای با عملکرد بالا و در شرایط فشار و دمای فوق‌العاده مناسب است. روغن‌های ترکیبی به لحاظ کارکرد و دوام بهتر از روغن‌های معدنی هستند.
شاید قیمت روغن‌های ترکیبی دوبرابر روغن‌های معمولی باشد، ولی قابلیت آن را دارد که در شرایط فوق‌العاده شکسته‌نشود. البته به لحاظ سلامت محیط‌زیست، این نوع روغن نیز از مواد مضری ساخته‌شده است. اما تنها در قیاس با روغن معمولی زیان کمتری دارد. نشان‌داده شده که تبخیر روغن‌ترکیبی کندتر است و از این نظر مقرون به صرفه می‌باشد.
انواع روغن‌های ترکیبی

(به انگلیسی: (Polyalphaolefins (PAOs)
این نوع روغن بسیار مشابه روغن‌های معمولی است. ساختار خالص وجه امتیاز آن است. در واقع تمامی مولکول‌های روغن، یک شکل و اندازه‌اند و کاملاً اشباع شده می‌باشند. برتری بالقوه روغن مزبور، خاصیت اکسیداتیو و پایداری دمائی آن است. دیگر مزیت آن، نقطه تبخیر بالا و نقطه ریزش پایین می‌باشد و نیز برای دمای بسیار بالا یا پایین مناسب است. جنبه منفی آن قیمت و حلالیت اندک است.
پلی‌اتیلن گلیکول (به انگلیسی: (Polyalkaline glycols (PAGs or PGs)
ویژگی این نوع روغن، خاصیت اکسیداتیو و پایداری دمائی عالی آن است، دارای نقطه تبخیر بسیار بالا و قابلیت برجای گذاشتن رسوب کمتر بر روی ماشین است. ویژگی اخیر مهمترین برتری آن است. زیرا قابلیت جذب بالای آب را دارد که خاصیت روان‌کنندگی آن را بیشتر می‌کند. این روغن هنگام تماس با یک سطح بسیار داغ کمترین رسوب را ایجاد می‌کند و تنها نوعی است که کمترین اصطکاک لغزشی را دارد که سبب حفظ انرژی می‌شود. جنبه منفی آن بهای بالا و ناپایداری اندک هیدولیکی است.
(به انگلیسی: (Dibasic Acid Ester (Diester))
این نوع، نقاط مثبت فوق را دارد. بعلاوه، حلالیت آن بسیار عالی است. این ویژگی برای کمپرسورهای رفت و برگشتی که رسوب بر روی شیر آن، معضل بزرگی است، مناسب می‌باشد. خاصیت پاک‌کنندگی این روغن بسیار عالی است. جنبه منفی این نوع، بها و پایداری هیدرولیکی ناچیز آن است.
پلی استر (به انگلیسی: Polyol Ester)
این نوع روغن ویژگی‌های بسیار عالی دارد. شاید دارای بهترین کارکرد برای دماهای بسیار بالا باشد. اهمیت دیگر آن نقطه تبخیر بسیار بالا و مقاوم بودن دربرابر آتش است. بیشترین کاربرد آن در مایعات هیدرولیک مقاوم به آتش‌سوزی و موتور جت می‌باشد. نقاط منفی آن عیناً مانند مورد فوق است.
روغن نمیه ترکیبی

روغن‌های نیمه مصنوعی یا نمیه ترکیبی  یا نیمه سینتتیک (Semi-synthetic oil) (همچنین «مخلوط‌های مصنوعی» نامیده می‌شوند) مخلوطی از روغن معدنی و روغن مصنوعی است که مهندسی شده‌اند تا بسیاری از مزایای روغن مصنوعی را داشته باشند.  Motul اولین روغن موتور نیمه مصنوعی را در سال ۱۹۶۶ معرفی کرد.