کشتارهای لهستانی‌ها در وولینیا و گالیسیای شرقی
کشتارها > برنامه‌ریزی

تصمیمات منجر به کشتار لهستانی‌ها در وولینیا و اجرای آن‌ها را می‌توان در اصل به جناح افراطی باندرا ОУН-B نسبت داد، نه به سایر گروه‌های سیاسی یا نظامی اوکراین. ОУН-B دارای ایدئولوژی شامل این باورها بود: ملی‌گرایی یکپارچه، با دولتی ملی و زبانی خالص؛ تجلیل از خشونت و مبارزه مسلحانه یک ملت در برابر ملت دیگر؛ و توتالیتاریسمی که در آن ملت می‌بایست توسط یک شخص و یک حزب سیاسی اداره شود. در حالی که جناح میانه‌رو ملنیک سازمان ملی‌گرایان اوکراینی جنبه‌های فاشیسم موسولینی را می‌ستود، جناح افراطی باندرای سازمان جنبه‌های نازیسم را تبلیغ می‌کرد.
در زمان تأسیس ОУН، محبوب‌ترین حزب سیاسی در میان اوکراینی‌ها اتحاد ملی دمکراتیک اوکراین بود، که مخالف حکومت لهستان به‌شمار می‌رفت اما خواستار به‌کارگیری روش‌های صلح آمیز و دموکراتیک برای دستیابی به استقلال از لهستان بود. از سوی دیگر، ОУН جنبشی حاشیه ای در غرب اوکراین بود و به دلیل خشونت آن توسط شخصیت‌های جریان اصلی جامعه اوکراین مانند رئیس کلیسای کاتولیک یونانی اوکراین، آندری شپتیتسکی، محکوم شده بود. وی دربارهٔ رهبری ОУН نوشته بود: «هر کسی که جوانان ما را از میان ببرد، جنایتکار و دشمن مردم ما است». چندین عامل در افزایش محبوبیت ОУН-B و در نهایت انحصار قدرت در جامعه اوکراین توسط آن نقش داشتند؛ عواملی که برای آنکه کشتارها به وقوع بپیوندند نیاز بودند.
تنها یک گروه از ملی‌گرایان اوکراینی، ОУН-B تحت فرماندهی میکولا لبد و سپس رومن شوخویچ، قصد پاکسازی قومی در وولینیا را داشتند. تاراس بولبا-بورووتس، بنیانگذار ارتش انقلابی خلق اوکراین، این ایده را رد کرد و پس از آغاز کشتارهای ضدلهستانی آن‌ها را محکوم کرد. رهبری ОУН-M باور نداشت که چنین عملیاتی در سال ۱۹۴۳ سودمند بود.
پس از حمله هیتلر به اتحاد جماهیر شوروی، هم دولت در تبعید لهستان و هم ОУН-B اوکراینی این احتمال را در نظر گرفتند که در صورت جنگ فرسایشی متقابل میان آلمان و اتحاد جماهیر شوروی، این منطقه به صحنه درگیری میان لهستانی‌ها و اوکراینی‌ها تبدیل شود. دولت در تبعید لهستان، که می‌خواست این منطقه به لهستان برگردد، به عنوان بخشی از برنامه کلی خود برای یک قیام ضد آلمانی در آینده، برای تسخیر سریع مسلحانه این سرزمین برنامه‌ریزی کرد. این ایده اما به دلیل همدستی پیشین ОУН با نازی‌ها پیچیده شد و بنابراین تا سال ۱۹۴۳ هیچ تفاهمی میان ارتش میهنی لهستان و ОУН امکان‌پذیر نبود. در گالیسیای شرقی، دشمنی میان لهستانی‌ها و اوکراینی‌ها تحت اشغال آلمان شدت گرفت. تصور اینکه اوکراینی‌ها پیشتر با دولت شوروی در سال‌های ۱۹۳۹–۱۹۴۱ همکاری کرده بودند، و اکنون با آلمانی‌ها همکاری می‌کردند، لهستانی‌های محلی را به این باور رساند که اوکراینی‌ها را باید از سرزمینشان بیرون کنند. در ژوئیه ۱۹۴۲ در یادداشتی توسط کارکنان ارتش داخلی در لووف توصیه شد که میان ۱ میلیون تا ۱٫۵ میلیون اوکراینی از گالیسیا و وولینیا به اتحاد جماهیر شوروی اخراج شده و بقیه در سراسر لهستان پراکنده شوند. پیشنهادهایی مربوط به خودمختاری محدود اوکراین، آنگونه که توسط ارتش میهنی در ورشو و دولت در تبعید در لندن مورد بحث قرار گرفته بود، حمایتی در میان لهستانی‌های محلی پیدا نکرد. در اوایل سال ۱۹۴۳، مقاومت زیرزمینی لهستان احتمال نزدیک شدن با اوکراین را مورد بررسی قرار داد، ولی در نهایت بی ثمر ماند چرا که هیچ‌یک از طرفین حاضر به کوتاه آمدن از ادعای خود بر شهر لووف نبودند.
حتی پیش از جنگ، ОУН به مفاهیم ملی‌گرایی یکپارچه در غالب توتالیتر خود که طبق آن دولت اوکراین نیاز به همگنی قومی داشت، پایبند بود و اینکه دشمن لهستانی تنها با حذف لهستانی‌ها از سرزمین‌های اوکراین شکست می‌خورد. از دیدگاه ОУН-B، یهودیان در همان هنگام نیز در جریان هولوکاست در لهستان نابود شده بودند و روس‌ها و آلمانی‌ها تنها به‌طور موقت در اوکراین بودند، اما لهستانی‌ها باید با زور از این کشور خارج می‌شدند. ОУН-B به این باور رسید که باید در حالی که آلمانی‌ها هنوز منطقه را کنترل می‌کردند اقدام سریعی انجام دهد تا از تلاش‌های آینده لهستان برای برقراری مجدد مرزهای پیش از جنگ جلوگیری کند. نتیجه این شد که فرماندهان محلی ОУН-B در وولینیا و گالیسیا، اگر نه حتی رهبران ارشد ОУН-B، تصمیم گرفتند که نیاز به پاکسازی قومی لهستانی‌ها بوسیلهٔ ترور و قتل وجود دارد.