stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
مردم آذری
جدایی قفقاز از ایران

در پی جنگ‌های ایران و روسیه در سده‌های ۱۲ و ۱۳ هجری خورشیدی، مناطقی از ایران در قفقاز (بعضی صرفاً تحت کنترل اسمی) از ایران جدا شده و به امپراتوری روسیه پیوسته شدند و این موضوع شامل کشور کنونی جمهوری آذربایجان نیز می‌شود.
عهدنامه‌های گلستان در سال ۱۱۹۲ خورشیدی (۱۸۱۳ میلادی) و ترکمان‌چای در سال ۱۲۰۷ خورشیدی (۱۸۲۸ (میلادی)) سرحد مرز ایران و روسیه را معین کردند. در پی این موضوع و جدایی مردم آذربایجان، مردم جمهوری آذربایجان بیشتر سکولار شدند و مسلمانان مذهبی بیشتر در آذربایجان زندگی می‌کنند. در پی استقلال جمهوری آذربایجان از شوروی در سال ۱۳۷۰، علاقهٔ مردم به مذهب و روابط دوطرفه بیشتر شده است.
تصاویری از مشاهیر آذربایجان

سید علی قاضی طباطبائی، عارف نامی و فقیه شیعه
علامه سید محمدحسین طباطبایی مجتهد، فیلسوف، مفسر شیعه و صاحب تفسیر المیزان
علامه محمد تقی جعفری مجتهد شیعه، فیلسوف، دین پژوه، مفسر نهج‌البلاغه و شارح مثنوی
سید عبدالکریم موسوی اردبیلی، رئیس دیوان عالی کشور، امام جمعه تهران، ریاست دانشگاه مفید
جعفر سبحانی مرجع تقلید شیعه، متکلم و فیلسوف، تاریخ‌دان، مفسر
ستارخان، از سرداران جنبش مشروطه خواهی ایران، و ملقب به سردار ملی
مهدی باکری فرمانده لشکر ۳۱ عاشورا در جنگ ایران و عراق، برادر علی باکری و حمید باکری
باقرخان، از مبارزان جنبش مشروطه خواهی ایران، و ملقب به سالار ملی
احمد کسروی دانشمند تاریخ‌نگار، زبان‌شناس و پژوهش‌گر
جبار باغچه‌بان مؤسس اولین مدرسه ناشنوایان و لال‌ها در ایران
محمدحسین شهریار شاعر
پروین اعتصامی شاعر معاصر
داریوش اقبالی خواننده مشهور پاپ
سامی یوسف خواننده سرودهای اسلامی
فرح دیبا، آخرین ملکهٔ ایران
تاج‌الملوک آیرملو همسر رضاشاه و مادر محمدرضا شاه پهلوی
آیدین آغداشلو نقاش
علی دایی، فوتبالیست و مربی
کریم باقری، فوتبالیست
حسین رضازاده، وزنه‌بردارِ قهرمان جهان و المپیک در سال‌های متمادی
میرحسین موسوی، سیاستمدار
ابراهیم حاتمی‌کیا، کارگردان سینما
اکبر عبدی، بازیگر
غلامحسین ساعدی، نویسنده چیره‌دست تبریزی
محمدرضا گلزار، بازیگر، نوازنده، خواننده و مدل
گوگوش، بازیگر و خواننده
آیسل تیمورزاده، خواننده
محمدامین رسول‌زاده، سیاستمدار
نریمان نریمانف، سیاستمدار
مسجد آذری‌های مقیم بوشهر. سالهاست که مردم آذری در کنار دیگر قومیت‌ها در بوشهر زندگی می‌کنند
مطالعات ژنتیکی نشان می‌دهد که ژنتیکِ آذری‌های ایران با دیگر اقوام ساکنِ ایران ارتباط بسیار نزدیکی دارد ولی تفاوت زیادی از یک سو با مردمان مغول و ترکمن، و از سوی دیگر با عرب‌ها دارد.
مقایسه شباهت دی‌ان‌ای میتوکندریایی (mtDNA) چند گروه قومی، آذری‌های ایران (azeris) و آذری‌های جمهوری آذربایجان (azeris_S)، گرجستان (Georgians_S)، تهرانی‌ها (Iranias_S)، پارس زبان‌های مرکز و جنوب ایران (persians) در تصویر نشان داده شده‌اند.
عزاداران حسینیه اعظم زنجان از معروف‌ترین عزاداران حسینی ایران
اورنیاک (شهرستان بیرسکی، باشقیرستان)

Village
| Urnyak Урняк | Urnyak Урняк |
| --- | --- |
Village: Village
Urnyakموقعیت روی نقشه باشقیرستانUrnyakموقعیت روی نقشه روسیه: Urnyakموقعیت روی نقشه باشقیرستانUrnyakموقعیت روی نقشه روسیه
مختصات: ۵۵°۱۶′ شمالی ۵۵°۰۶′ شرقی﻿ / ﻿۵۵٫۲۶۷°شمالی ۵۵٫۱۰۰°شرقی﻿ / 55.267; 55.100: مختصات: ۵۵°۱۶′ شمالی ۵۵°۰۶′ شرقی﻿ / ﻿۵۵٫۲۶۷°شمالی ۵۵٫۱۰۰°شرقی﻿ / 55.267; 55.100
ناحیه‌های فدرال روسیه: باشقیرستان
شهر: شهرستان بیرسکی
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۵:۰۰
اورنیاک (انگلیسی: Urnyak, Birsky District, Republic of Bashkortostan) یک شهرک در شهرستان بیرسکی باشقیرستان کشور روسیه است.
میبل، مینه‌سوتا

مکان
| Mabel, Minnesota | Mabel, Minnesota |
| --- | --- |
شهر: شهر
Location of Mabel, Minnesota: Location of Mabel, Minnesota
State: مینه‌سوتا
County: Fillmore
مساحت: مساحت
 • کل: ۰٫۴۸ مایل مربع (۱٫۲۴ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۰٫۴۸ مایل مربع (۱٫۲۴ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰ مایل مربع (۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۱۱۳۲ فوت (۳۴۵ متر)
جمعیت (سرشماری ۲۰۱۰ ایالات متحده امریکا): جمعیت (سرشماری ۲۰۱۰ ایالات متحده امریکا)
 • کل: ۷۸۰
 • برآورد (2012): ۷۷۲
 • تراکم: ۱۶۲۵٫۰/مایل مربع (۶۲۷٫۴/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (Central (CST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۵ (CDT)
زیپ‌کد: 55954
کد منطقه: 507
استاندارد پردازش اطلاعات فدرال: 27-38888
GNIS feature ID: 0647346
میبل، مینه‌سوتا (به انگلیسی: Mabel, Minnesota) یک شهر در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان فیلمور واقع شده‌است.
خصوصیات

میبل ۱٫۲۴ کیلومترمربع مساحت و ۷۸۰ نفر جمعیت دارد و ۳۴۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
فرانسیس دابوئه

فرانسیس دابوئه (انگلیسی: Frances Dafoe؛ ۱۷ دسامبر ۱۹۲۹ – ۲۳ سپتامبر ۲۰۱۶) اسکیت‌باز نمایشی اهل کانادا بود.
میانه کرداحمد (جلفا)

village در 23x15px|border |alt=|link= ایران
| میانه کرداحمد میانه کرداحمد | میانه کرداحمد میانه کرداحمد |
| --- | --- |
village: village
استان‌های ایران: استان آذربایجان شرقی
شهرستان‌های ایران: شهرستان جلفا
بخش (تقسیمات کشوری): بخش سیه‌رود
تقسیمات کشوری در ایران: دهستان نوجه‌مهر
جمعیت (۲۰۰۶): جمعیت (۲۰۰۶)
 • کل: ۴۳
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۳:۳۰ (ساعت رسمی ایران)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۴:۳۰ (ساعت رسمی ایران)
میانه کرداحمد یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان نوجه‌مهر بخش سیه‌رود شهرستان جلفا واقع شده‌است.این روستا ۴۳ نفر جمعیت دارد.
ناحیه کولنا

مکان در 23x15px|border |alt=|link= بنگلادش
| ناحیه کولنا খুলনা জেলা | ناحیه کولنا খুলনা জেলা |
| --- | --- |
ناحیه: ناحیه
موقعیت ناحیه کولنا در بنگلادش: موقعیت ناحیه کولنا در بنگلادش
استان: استان کولنا
مساحت: مساحت
 • کل: ۴۳۹۴٫۴۵ کیلومتر مربع (۱۶۹۶٫۷۱ مایل مربع)
جمعیت (سرشماری ۲۰۱۱): جمعیت (سرشماری ۲۰۱۱)
 • کل: ۲۳۱۸۵۲۷
 • تراکم: ۵۳۰/کیلومتر مربع (۱۴۰۰/مایل مربع)
میزان باسوادی: میزان باسوادی
 • مجموع: ۵۷٫۸۱٪
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۶ (BST)
کد پستی: ۹۰۰۰
وبگاه: www.dckhulna.gov.bd
ناحیه کولنا (به لاتین: Khulna District) یک ناحیه در بنگلادش است که در استان کولنا واقع شده‌است.
خصوصیات

ناحیه کولنا ۴٬۳۹۴٫۴۵ کیلومترمربع مساحت و ۲٬۳۱۸٬۵۲۷ نفر جمعیت دارد.
فارسی‌زبانان

«پارسیان» به اینجا تغییرمسیر دارد. برای دیگر کاربردها، پارسیان (ابهام‌زدایی) را ببینید.
| 0 | 1 |
| --- | --- |
مناطقی که در آن فارسی زبان مادری است: مناطقی که در آن فارسی زبان مادری است
کل جمعیت: کل جمعیت
۶۰ میلیون: ۶۰ میلیون
مناطق با جمعیت چشمگیر: مناطق با جمعیت چشمگیر
 ایران        : ۳۵،۰۰۰،۰۰۰ (۴۲ درصد جمعیت کشور) – ۴۵،۰۰۰،۰۰۰  (۵۳ درصد جمعیت کشور)
 افغانستان         (تخمین‌های گوناگون): ۱۱٬۰۰۰٬۰۰۰ (۲۵ درصد جمعیت کشور) - ۱۲٬۰۰۰٬۰۰۰  (۲۷ درصد جمعیت کشور)
 تاجیکستان: ۷٬۲۵۰٬۰۰۰ (۸۴ درصد جمعیت کشور)
 ازبکستان     (همچنین گفته شده): ۱٬۴۰۰٬۰۰۰ ۸٬۰۰۰٬۰۰۰ 
 پاکستان     (همچنین گفته شده): ۱٬۳۷۷٬۰۰۰ ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ 
 روسیه: ۲۰۰٬۰۰۰
 آلمان: ۲۰۰٬۰۰۰
 قطر: ۱۶۰٬۰۰۰
 ایالات متحده آمریکا: ۷۴۳٬۰۰۰
 قرقیزستان: ۴۷٬۵۰۰
 چین: ۴۱٬۰۲۸
 کانادا: ۱۷۳٬۷۶۰
 امارات متحده عربی: ۴۰۰٬۰۰۰
 بریتانیا: ۲۷۵٬۰۰۰ + ۲۴٬۳۳۰
 اسرائیل: ۱۳۵٬۰۰۰
 فرانسه: ۶۲٬۰۰۰
 هند: ۶۰٬۰۰۰
 بحرین: ۴۸٬۰۰۰
 هلند: ۳۸٬۰۰۰
 عمان: ۲۵٬۰۰۰
 استرالیا: ۲۲٬۵۵۰ + ۱۹٬۲۰۰ هزاره
 یونان: ۲۰٬۰۰۰
 کویت: ۲۰٬۰۰۰
 کره جنوبی،  ژاپن و  فیلیپین: ۵۰٬۰۰۰
 سوئد: ۱۵٬۰۰۰
 ترکیه: ۳۱٬۳۹۴
 نیوزیلند: ۱۰٬۰۰۰
 بلژیک: ۶٬۰۰۰
 نروژ: ۶٬۰۰۰
 ایتالیا: ۵٬۹۱۰
 آفریقای جنوبی: ۵٬۰۰۰
 جمهوری آذربایجان: ۵۰۰٬۰۰
زبان‌ها: زبان‌ها
فارسی نو و گویش‌های دیگر زبان فارسی: فارسی نو و گویش‌های دیگر زبان فارسی
دین: دین
اسلام (تشیع(شیعه دوازده‌امامی، اسماعیلی، دراویش گنابادی)، تسنن(حنفی، شافعی و صوفیان چشتی، قادری، نقشبندی)، مزدیسنا، مسیحیت، یهودیت، بهاییت، بی‌دین و ندانم‌گرا: اسلام (تشیع(شیعه دوازده‌امامی، اسماعیلی، دراویش گنابادی)، تسنن(حنفی، شافعی و صوفیان چشتی، قادری، نقشبندی)، مزدیسنا، مسیحیت، یهودیت، بهاییت، بی‌دین و ندانم‌گرا
قومیت‌های وابسته: قومیت‌های وابسته
سایر مردمان ایرانی‌تبار : سایر مردمان ایرانی‌تبار 
فارسی‌زبانان یا پارسی‌زبانان یا مردمان فارسی یا پارسی مردمان ایرانی‌تباری هستند که زبان بومی‌شان فارسی است. این مردم در طول تاریخ از یک سامانه فرهنگی مشترک و نفوذ گسترده فرهنگی، سیاسی و اجتماعی برخوردار بوده‌اند. در زبان‌های غربی به فارسی‌زبانان مردمان پارسی (Persian people) گفته می‌شود. در زبان پشتو واژهٔ پارسیوان(فارسیوان) برای فارسی‌زبانان آن کشور متداول است. فارسی‌زبانان تاثیر به سزایی در پیشرفت علم و هنر داشته‌اند. ادبیات فارسی نیز یکی از برجسته‌ترین سنت‌های ادبی جهان است.هویت زبانی فارسی زبانان، ریشه در قوم باستانی پارس دارد، با این حال فارسی‌زبانان امروزی نیاکان گوناگونی دارند. پارس‌ها قومی هندواروپایی نژاد و مهاجر به فلات ایران بودند که شاهنشاهی هخامنشی را بنا نهادند.
پارس های باستان در اصل قبایلی هندواروپایی نژاد و از شاخه آریایی بودند که در سده نهم پیش از میلاد وارد فلات ایران شدند. آن‌ها در طول تاریخ برخی از بزرگ‌ترین امپراتوری‌های جهان را بنیان‌گذاری کردند و بر بخش‌های بزرگی از جهان حکم راندند.
گاه در دوران معاصر به فارسی‌زبانان افغانستان، تاجیکستان و ازبکستان تاجیک و به فارسی‌زبانان قفقاز تات اطلاق می‌شود. با این حال، واژه‌های تاجیک و تات از نظر تاریخی به‌عنوان مترادف فارس‌زبان به کار می‌رفتند. بسیاری از چهره‌های تأثیرگذار فارسی‌زبان از خارج از مرزهای امروزی ایران به ویژه آسیای میانه، افغانستان و تا حدی کمتری از قفقاز هستند. در زمینه‌های تاریخی ممکن است از «پارسی» برای پوشش همه موضوعات ایران باستان، بدون توجه به پیشینه قومی، استفاده شود.
نام > ریشه شناسی

همچنین ببینید: پرسئوس
اصطلاح "پارسی" به معنای اهل سرزمین پارس و در لاتین بصورت "Persia" آمده است که خود از کلمه یونانی "Περσίς" مشتق شده است، واژه یونانی نیز از واژه پارسی باستان "پارسه" (𐎱𐎠𐎼𐎿) گرفته شده است است که در فارسی نو بصورت "فارس" موجود است. در کتاب مقدس، به ویژه در کتاب‌های دانیال، استر، عزرا و نحمیا، این نام بصورت "پاراس" (פָּרָס) ذکر شده است.
یونانی‌ها این نام را در اساطیر یونانی به پرسئوس، مرتبط می‌کنند. هرودوت در داستانی نقل می‌کند، که پرسئوس، دارای پسری به نام پرسس بود و پارس‌ها نام خود را از او گرفته‌اند. ظاهراً خود پارس‌ها نیز این داستان را می‌دانستند، زیرا خشایارشا در جریان حمله خود به یونان تلاش کرد با استفاده از آن آرگوسی‌ها را فریب دهد، اما در نهایت ناکام ماند.
نام > تاریخچه نام

اگرچه "پارس" تنها یکی از استان‌های ایران باستان بود، اما اشکال مختلف این نام (به عنوان مثال، "Persia") از طریق منابع یونانی پذیرفته شد و برای سال‌های متمادی به عنوان یک نام برای تمام امپراتوری ایران، توسط استفاده شد. بنابراین، به‌ویژه در جهان غرب، نام‌های "پرشیا" و "پرشین" برای اشاره به تمام ایران و مردم آن به کار می‌رفتند.
برخی از منابع اسلامی قرون وسطی و امروزی نیز از هم‌ریشه‌های اصطلاح "پارسی" برای اشاره به اقوام و زبان‌های مختلف ایرانی، از جمله گویشوران خوارزمی، مازندرانی، و آذری استفاده می‌کردند. مورخ عراقی قرن دهم، مسعودی، به پهلوی، دری و آذری به عنوان گویش‌های زبان فارسی اشاره می‌کند. در سال ۱۳۳۳، ابن بطوطه، جهانگرد و محقق مراکشی قرون وسطی، به افغان‌های کابل به عنوان یک زیر شاخه خاص از پارس‌ها اشاره می‌کند. لیدی مری شیل (لئونورا وولف)، در مشاهدات خود از ایران در دوران قاجار، بیان می‌کند که کردها و لک‌ها خود را متعلق به نژاد "پارسیان باستان" می‌دانند.
در ۲۱ مارس ۱۹۳۵، رضاشاه پهلوی، شاه وقت ایران، فرمانی صادر کرد و از جامعه بین‌المللی خواست تا در مکاتبات رسمی از اصطلاح "ایران"، به نام اصلی کشور، استفاده شود. با این حال، اصطلاح "پارسی" هنوز هم به طور تاریخی برای اشاره به جمعیت غالب مردم ایرانی که در محدود ایران فرهنگی زندگی می‌کنند، استفاده می‌شود.
جمعیت و پراکندگی

فارسی زبان رسمی ایران، افغانستان و تاجیکستان است و البته در تاجیکستان به نام فارسی تاجیکی و در افغانستان به نام فارسی دری شناخته می‌شود. فارسی‌زبانان در ایران و تاجیکستان بزرگ‌ترین گروه زبانی به‌شمار می‌آیند.
فارسی‌زبان در افغانستان ۲۰ میلیون تن، در تاجیکستان ۵ میلیون تن، و در ازبکستان حدود ۷ میلیون تن هستند. همچنین زبان فارسی گویش‌ورانی در هند و پاکستان نیز دارد. با توجه به رسمی بودن زبان فارسی در ایران، افغانستان و تاجیکستان و تسلط گویشوران سایر زبان‌ها به زبان فارسی به عنوان زبان دوم، روی هم‌رفته می‌توان شمار فارسی‌گویان جهان را حدود ۱۳۰ میلیون تن برآورد کرد.
زبان فارسی

زبان فارسی سه دوره تاریخی دارد دوره اول که پارسی باستان نامیده می‌شود در جنوب ایران کنونی و ناحیه پارس گویشور داشت و زبان رسمی هخامنشیان بود. دوره دوم آن پارسی میانه یا پهلوی ساسانی نام داشت که زبان رسمی ساسانیان بود و سومین و واپسین دوره آن که به شکل جدی بعداز حمله اعراب شکل گرفت دری نام دارد.این گویش توسط خاندان سامانی ابتدا در سیستان بزرگ، خراسان و ماوراء النهر شکل گرفت و بعدها گویش غالب در بخش‌هایی از عراق عجم، کرمان و فارس شد، گویش لارستانی که لهجه‌ای دیگر از زبان‌های ایرانی جنوب غربی است یکی از گویش‌های بازمانده فارسی میانه است. فارسی‌زبانان بزرگ‌ترین قومیت در داخل ایران‌اند که درحال حاضر از نظر جمعیتی به عنوان قوم غالب در این کشور شناخته می‌شوند. زبان فارسی زبان مشترک این قوم است که بیشترین گویشوران را در ایران دارد و به باور برخی از پژوهشگران، عامل تقویت کننده و پیوند دهنده سایر اقوام ایرانی است. برخی بر این عقیده‌اند که هویت ملی ایرانی در سایه وجود زبان فارسی شکل گرفته است و این زبان مورد توافق و قبول سایر اقوام ساکن در ایران است، در عین حال باید توجه داشت که وجود فارسی‌زبانان خارج از مرزهای ایران (در افغانستان و تاجیکستان) و احساس هویت مشترک حول زبان فارسی بیانگر وجود نوعی هویت منطقه‌ای بین فارسی‌زبانان می‌باشد.
فارسی زبانان همچنین حدود ۶۰ درصد جمعیت افغانستان را تشکیل می‌دهند و فارسی یکی از دو زبان رسمی این کشور است. ۸۴ درصد مردم تاجیکستان و بخش زیادی از جمعیت جنوب ازبکستان را نیز مردم فارسی‌زبان تشکیل می‌دهند، سیاست‌های تاجیک ستیزانه دولت ازبکستان موجب تضعیف زبان فارسی در ازبکستان شده است.
لباس ایرانی باستانی که سربازان و یک نجیب‌زاده می‌پوشیدند. تاریخچه لباس نوشته براون و شیدر (۱۸۶۱–۱۸۸۰)
نقشه پادشاهی هخامنشی در بزرگ‌ترین حالت خود
سربازان ایرانی و یونانی باستان که در بازسازی رنگی تابوت دان اسکندر قرن چهارم قبل از میلاد به تصویر کشیده شده است.
امدادرسانی در نقش رستم، پیروزی پادشاه ساسانی شاپور یکم بر حاکم رومی والرین و فیلیپ عرب را نشان می‌دهد.
مناطق فارسی‌زبان ایران
شلکانوو (شهرستان بیرسکی، باشقیرستان)

Selo
| Shelkanovo Шелканово | Shelkanovo Шелканово |
| --- | --- |
Selo: Selo
Shelkanovoموقعیت روی نقشه باشقیرستانShelkanovoموقعیت روی نقشه روسیه: Shelkanovoموقعیت روی نقشه باشقیرستانShelkanovoموقعیت روی نقشه روسیه
مختصات: ۵۵°۱۶′ شمالی ۵۵°۰۹′ شرقی﻿ / ﻿۵۵٫۲۶۷°شمالی ۵۵٫۱۵۰°شرقی﻿ / 55.267; 55.150: مختصات: ۵۵°۱۶′ شمالی ۵۵°۰۹′ شرقی﻿ / ﻿۵۵٫۲۶۷°شمالی ۵۵٫۱۵۰°شرقی﻿ / 55.267; 55.150
ناحیه‌های فدرال روسیه: باشقیرستان
شهر: شهرستان بیرسکی
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۵:۰۰
شلکانوو (انگلیسی: Shelkanovo, Birsky District, Republic of Bashkortostan) یک شهرک در شهرستان بیرسکی باشقیرستان کشور روسیه است.
فهرست شاهان صفوی

| فهرست شاهان صفوی>  | فهرست شاهان صفوی>  |
| --- | --- |
نگاره‌ای از شاه عباس بزرگ، بزرگترین پادشاه صفوی.: نگاره‌ای از شاه عباس بزرگ، بزرگترین پادشاه صفوی.
 :  
جزئیات: جزئیات
شیوه خطاب: شاه پادشاه سلطان بهادرخان صاحبقران مرشد کامل
نخستین پادشاه: اسماعیل یکم
واپسین پادشاه: رسمی: عباس سوم اسمی: اسماعیل سوم
آغاز پادشاهی: ژوئیه ۱۵۰۱ میلادی
پایان پادشاهی: مارس ۱۷۳۶ میلادی
سکونتگاه رسمی: تبریز (۱۵۰۱–۱۵۵۵ م) قزوین (۱۵۵۵–۱۵۹۸ م) اصفهان (۱۵۹۸–۱۷۳۶ م)
گمارنده: پادشاهی موروثی
فهرست شاهان صفوی شامل مشخصات شاهان دودمان صفوی می‌باشد که بر ایران صفوی پادشاهی کردند. حکومت صفویان توسط شاه اسماعیل یکم پایه‌گذاری شد و در نهایت با سقوط پایتخت آن اصفهان، در زمان شاه سلطان حسین در سال ۱۷۲۲ میلادی فروپاشید. البته احترام صفویان در میان مردم حتی پس از سلطان حسین نیز پابرجا ماند و حکمرانان بعدی ایران با انتساب خود به نوادگان صفوی مشروعیت‌سازی می‌کردند. آخرین پادشاه صفوی، شاه اسماعیل سوم (نوهٔ دختری سلطان حسین) بود که در ۱۷۵۰ میلادی توسط زندیان در اصفهان به شاهی برگزیده شد و تا ۱۷۷۳ میلادی، شاه صوری ایران محسوب می‌شد و از احترام برخوردار بود.
القاب شاهان

شاهان صفوی همواره از لقب شاه پیش از اسم خود استفاده می‌کردند که نشان دهنده قدرت معنوی و دنیوی پادشاه بود. علاوه بر این از لقب‌هایی مانند شاهنشاه، سلطان بر سلاطین، خاقان، صاحبقران نیز استفاده می‌کردند. شاهنشاه لقبی بود که پادشاهان این سلسله را به پادشاهی‌های باستانی ایران مرتبط می‌کرد و می‌توانستند بر تمامی اراضی متعلق به ایران ادعای سلطنت کنند. خاقان و بهادرخان نیز لقبی بود که بعد از حمله مغول در ایران رواج پیدا کرده بود و استفاده از آن نیز نوعی مشروعیت داشت.
تبارنامه

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | سلطان حیدر میرزا شاهزاده صفوی ۱۷۵۵–۳ مارس ۱۷۷۹ | سلطان حیدر میرزا شاهزاده صفوی ۱۷۵۵–۳ مارس ۱۷۷۹ | سلطان حیدر میرزا شاهزاده صفوی ۱۷۵۵–۳ مارس ۱۷۷۹ | سلطان حیدر میرزا شاهزاده صفوی ۱۷۵۵–۳ مارس ۱۷۷۹ | سلطان حیدر میرزا شاهزاده صفوی ۱۷۵۵–۳ مارس ۱۷۷۹ | سلطان حیدر میرزا شاهزاده صفوی ۱۷۵۵–۳ مارس ۱۷۷۹ |  |  | سلطان محمد میرزا شاهزاده صفوی ۱۷۷۲–۲۱ نوامبر | سلطان محمد میرزا شاهزاده صفوی ۱۷۷۲–۲۱ نوامبر | سلطان محمد میرزا شاهزاده صفوی ۱۷۷۲–۲۱ نوامبر | سلطان محمد میرزا شاهزاده صفوی ۱۷۷۲–۲۱ نوامبر | سلطان محمد میرزا شاهزاده صفوی ۱۷۷۲–۲۱ نوامبر | سلطان محمد میرزا شاهزاده صفوی ۱۷۷۲–۲۱ نوامبر |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | سلطان حیدر میرزا شاهزاده صفوی ۱۷۵۵–۳ مارس ۱۷۷۹ | سلطان حیدر میرزا شاهزاده صفوی ۱۷۵۵–۳ مارس ۱۷۷۹ | سلطان حیدر میرزا شاهزاده صفوی ۱۷۵۵–۳ مارس ۱۷۷۹ | سلطان حیدر میرزا شاهزاده صفوی ۱۷۵۵–۳ مارس ۱۷۷۹ | سلطان حیدر میرزا شاهزاده صفوی ۱۷۵۵–۳ مارس ۱۷۷۹ | سلطان حیدر میرزا شاهزاده صفوی ۱۷۵۵–۳ مارس ۱۷۷۹ |  |  | سلطان محمد میرزا شاهزاده صفوی ۱۷۷۲–۲۱ نوامبر | سلطان محمد میرزا شاهزاده صفوی ۱۷۷۲–۲۱ نوامبر | سلطان محمد میرزا شاهزاده صفوی ۱۷۷۲–۲۱ نوامبر | سلطان محمد میرزا شاهزاده صفوی ۱۷۷۲–۲۱ نوامبر | سلطان محمد میرزا شاهزاده صفوی ۱۷۷۲–۲۱ نوامبر | سلطان محمد میرزا شاهزاده صفوی ۱۷۷۲–۲۱ نوامبر |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
هویزه

برای دیگر کاربردها، هویزه (ابهام‌زدایی) را ببینید.
| هویزه | هویزه |
| --- | --- |
کشور:  ایران
استان: خوزستان
شهرستان: هویزه
بخش: مرکزی
نام(های) دیگر: هوزگان، حویزه
نام(های) پیشین: هوزگان
مردم: مردم
جمعیت: ۳۸،۸۸۶(سرشماری ۱۳۹۵)
رشد جمعیت: ۲۱٪+ (۵سال)
اطلاعات شهری: اطلاعات شهری
شهردار: مهدی جبوری
شناسهٔ ملی خودرو:  ایران
کد آماری: ۱۲۸۵
  هویزه  روی نقشه ایران ۳۱°۲۷′۴۳″شمالی ۴۸°۰۴′۲۶″شرقی﻿ / ﻿۳۱٫۴۶۱۹۴۴°شمالی ۴۸٫۰۷۳۸۸۹°شرقی﻿ / 31.461944; 48.073889   :   هویزه  روی نقشه ایران ۳۱°۲۷′۴۳″شمالی ۴۸°۰۴′۲۶″شرقی﻿ / ﻿۳۱٫۴۶۱۹۴۴°شمالی ۴۸٫۰۷۳۸۸۹°شرقی﻿ / 31.461944; 48.073889   
 :  
هُوِیزه یکی از شهرهای استان خوزستان و مرکز شهرستان هویزه است که در غرب این استان و در نزدیکی مرز با کشور عراق قرار دارد.
جمعیت

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۳۸۸۸۶ نفر (در ۴٬۹۰۴ خانوار ) بوده‌است.
| جمعیت تاریخی> سال | جمعیت تاریخی> جمعیت | جمعیت تاریخی> ±% |
| --- | --- | --- |
| ۱۳۶۵ | ۲٬۲۵۲ | —     |
| ۱۳۷۰ | ۸٬۱۲۹ | ۲۶۱٪+ |
| ۱۳۷۵ | ۱۴٬۰۳۲ | ۷۲٫۶٪+ |
| ۱۳۸۵ | ۱۴٬۴۲۲ | ۲٫۸٪+ |
| ۱۳۹۰ | ۱۶٬۱۵۴ | ۱۲٪+ |
| ۱۳۹۵ | ۳۸٬۸۸۶ | ۱۴۰٫۷٪+ |
تاریخچه

هویزه یا هوزگان بخاطر جنگ ایران و عراق شهرت دارد. این شهر در ۱۵ دی ۱۳۵۹ و در پی شکست عملیات نصر با یورش نیروهای عراقی تصرف شد و توسط آنان به‌طور صد درصد تخریب گردید.هویزه در ۱۸ اردیبهشت ۱۳۶۱ بدست نیروهای ایرانی آزادشد‌. امروزه تنها آثار باقی‌مانده از شهر، قدم‌گاه عباس و خرابه‌های چند ساختمان است.
مردم

امروزه اکثریت مردم هویزه عرب هستند و به همراه زبان عربی، از زبان فارسی نیز استفاده می کنند.
هویزه در دوره جنگ ایران و عراق
تقریبا به طور کامل توسط ارتش عراق تخریب شد و برای مدتی خالی از سکنه شد.
ابن بطوطه جهانگرد مراکشی در قرن هشتم هجری به هویزه سفر کرده است. ابن بطوطه در کتاب سفرنامه ابن بطوطه که به زبان عربی است، این شهر را حویزاء نامیده و نوشته است: «حویزاء شهری کوچک است و سکنه آن از عجم است.»
هویزه در جنگ ایران و عراق

با شروع جنگ ایران و عراق، در ۲۷ دی ۱۳۵۹ ارتش بعث عراق به هویزه حمله کرد و این شهر را به اشغال درآورد. عراقی‌ها ابتدا شهر را غارت کردند و افراد اغلب بیمار و ناتوانی که در هویزه مانده بودند را اسیر کرده و به بصره فرستادند.
عرا‌قی‌ها سپس با بولدوزر و ماشین آلات سنگین، شهر را ویران و خانه‌ها، مدارس، مغازه‌ها، ساختمان‌های عمومی، باغ و نخلستان‌ها، بیمارستان و به خصوص اماکن مذهبی و آثار باستانی را منهدم کردند و جز یکی دو ساختمان از شهر هیچ باقی نگذاشتند. گزارشهایی از زنده به گور کردن مردم با دستان بسته، تجاوز و سوزاندن بعضی مردمی که در شهر مانده‌ بودند، توسط نظامیان عراقی در دوره اشغال هویزه وجود دارد. افزون بر آن، بنا به گزارش روزنامه‌های سال ۶۱ ارتش بعث عراق حدود چندین هزار مین در زمینهای کشاورزی اطراف هویزه کاشته بود.
در تاریخ ۱۸ اردیبهشت سال ۶۱، در عملیات الی بیت المقدس هویزه پس از ۱۶ ماه، در مرحله دوم از اشغال آزاد شد و ارتش بعث عراق از هویزه فرار کرد.
خاستگاه نامگذاری

به گفته راجر سیوری، خوزستان سرزمین مردمان هوزی یا حوزی (که استرابون و پلینیوس از آن به اسم اوزی ذکر کرده‌اند) است. این استان با عیلامیان باستان و شوش کم و بیش مرتبط است. نام اهواز، شوش و حویزه منعکس‌کننده ساکنین این منطقه در زمان عیلامیان بوده‌است. واژهٔ اوز در عربی به صورت هوز و گاه به صورت حوز درآمده است. کلمه اهواز نیز در عربی جمع هوز است و اهواز به معنای هوزی‌ها که در متون اسلامی به اسم مدینة الاهواز به معنای شهر هوزی‌ها آمده‌است و کلمهٔ هویزه هم بر وزن فُعیله به معنای هوز کوچک نیز از همین ریشه گرفته شده‌است. 
ابن بطوطه جهانگرد مراکشی در قرن هشتم هجری به هویزه سفر کرده است. ابن بطوطه در کتاب سفرنامه ابن بطوطه به زبان عربی است، این شهر را حویزاء نامیده و نوشته است: «حویزاء شهری کوچک است و سکنه آن از عجم است.»
این شهر در دوره قاجار حویزه و در دوره پهلوی هوزگان نامیده میشد. این نام در سال ۱۳۶۲ خورشیدی از هوزگان به به هویزه تغییر یافت.
تاریخ

هویزه در دوره ساسانی توسط شاپور دوم ساخته شده است. در قرن چهارم هجری، در زمان خلیفه طائی ۳۸۱–۳۶۳ ه‍.ق / ۹۷۴–۹۹۱ م توسط دبیس بن عفیف اسدی بازسازی شد.
ابن بطوطه جهانگرد مراکشی در قرن هشتم هجری به هویزه سفر کرده است. ابن بطوطه در کتاب سفرنامه ابن بطوطه می‌نویسد: «حویزاء شهری کوچک است و سکنه آن از عجم است.»
نقشه هویره در استان خوزستان
نام حویزه در کتاب اوصاف الامصار از محمدمفید مستوفی بافقی که در زمان صفویان نوشته‌شده‌است.
مریم اوزرلی

| مریم اوزرلی | مریم اوزرلی |
| --- | --- |
نام هنگام تولد: مریم اوزرلی
زادهٔ: ۱۲ اوت ۱۹۸۳ ‏(۴۱ سال) کاسل، آلمان
ملیت: ترکیه‌ای، آلمانی
شهروندی: آلمان، ترکیه
پیشه: بازیگر
سال‌های فعالیت: ۲۰۰۲ تاکنون
شناخته‌شده برای: خرم سلطان
آثار برجسته: حریم سلطان در نقش خرم سلطان
وبگاه: www.meryem.me
مریم اوزرلی ((به آلمانی: Meriem Uzerli) زادهٔ ۱۲ اوت ۱۹۸۳) بازیگر ترک‌تبار اهل آلمان است.
زندگی‌نامه

مریم اوزرلی در ۱۲ اوت ۱۹۸۳ از پدری ترک به نام حسین و مادری آلمانی به نام اورزولا در کاسل آلمان زاده شد. او دو برادر و یک خواهر بزرگتر از خود دارد. خواهرش، جانان، موسیقی جاز می‌نوازد. مریم درس بازیگری را در شاوشپیل‌اشتودیو فرزه در هامبورگ خوانده‌است. معروف‌ترین نقش‌آفرینی او در نقش خرم سلطان در سریال تاریخی حریم سلطان به وقوع پیوسته‌است. او در سال ۲۰۱۲ به‌دلیل همین نقش‌آفرینی برندهٔ جایزهٔ پروانهٔ طلایی بهترین بازیگر زن شد. مریم اوزرلی در سال ۲۰۱۳، به‌طور ناگهانی و به دلایلی نامعلوم، بازی در سریال حریم سلطان را رها کرد و از قسمت ۱۰۳ به‌بعد، وحیده پرچین جای او را در نقش خرم سلطان گرفت.
مریم اوزرلی پس از ترک ترکیه اعلام کرد که روابطش را با دوست‌پسرش، جان آتش، تمام کرده چرا که جان به او خیانت کرده‌است. همچنین گفت که از جان آتش بچه‌ای باردار است و قصد دارد که بچه را نگه دارد. در تاریخ ۱۰ فوریهٔ ۲۰۱۴ مریم دختری به نام لارا به‌دنیا آورد.
فیلم‌شناسی > فیلم‌ها

| سال | عنوان | نقش | یادداشت |
| --- | --- | --- | --- |
| ۲۰۰۹ | آخر هفتهٔ کاملاً دیوانه |  |  |
| ۲۰۰۹ | خط | آنا | فیلم کوتاه |
| ۲۰۰۹ | ستاره‌ها بر روی یخ | دانشجو |  |
| ۲۰۱۰ | سفر بی‌بازگشت | مهماندار هواپیما |  |
فیلم‌شناسی > تلویزیون

| سال | عنوان | نقش |
| --- | --- | --- |
| ۲۰۰۸ | Inga Lindström | بریتا |
| ۲۰۱۰ | پرونده‌ای برای دو نفر |  |
| ۲۰۱۱ | حریم سلطان | خرم سلطان |
| ۲۰۱۶ | بلک میرور |  |
| ۲۰۱۶ | ملکه شب | سلین |
پیت‌کرن، نیویورک

مکان
| پیت‌کرن، نیویورک | پیت‌کرن، نیویورک |
| --- | --- |
شهرک: شهرک
Pitcairn, New York: Pitcairn, New York
ایالت: نیویورک
شهرستان: سنت لارنس
مساحت: مساحت
 • کل: ۵۹٫۵ مایل مربع (۱۵۴٫۰ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۵۹٫۰ مایل مربع (۱۵۲٫۷ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰٫۵ مایل مربع (۱٫۳ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۹۸۴ فوت (۳۰۰ متر)
جمعیت (۲۰۱۰ آمریکا): جمعیت (۲۰۱۰ آمریکا)
 • کل: ۸۴۶
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۵ (EST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۴ (EDT)
FIPS code: ۳۶-۵۸۲۶۶
GNIS feature ID: ۰۹۷۹۳۶۹
پیت‌کرن، نیویورک (به انگلیسی: Pitcairn, New York) یک شهرک در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان سنت لارنس، نیویورک واقع شده‌است.
خصوصیات

پیت‌کرن ۱۵۴٫۰ کیلومترمربع مساحت و ۸۴۶ نفر جمعیت دارد و ۳۰۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
واله د کامبرا

مکان در 23x15px|border |alt=|link= پرتغال
| واله د کامبرا Vale de Cambra | واله د کامبرا Vale de Cambra |
| --- | --- |
شهر: شهر
  پرچممهر:   پرچممهر
محل واله د کامبرا روی نقشه پرتغال: محل واله د کامبرا روی نقشه پرتغال
مختصات: ۴۰°۵۱′ شمالی ۸°۲۴′ غربی﻿ / ﻿۴۰٫۸۵۰°شمالی ۸٫۴۰۰°غربی﻿ / 40.850; -8.400: مختصات: ۴۰°۵۱′ شمالی ۸°۲۴′ غربی﻿ / ﻿۴۰٫۸۵۰°شمالی ۸٫۴۰۰°غربی﻿ / 40.850; -8.400
ناحیه: شمالی
زیر ناحیه: Entre Douro e Vouga
منطقه: Aveiro
استان سابق: Beira Litoral
تاریخ شهر شدن: ۲ ژوئیه ۱۹۹۳
حکومت: حکومت
 • شهردار: José António Bastos da Silva
مساحت: مساحت
 • کل: ۱۴۶٫۲۱ کیلومتر مربع (۵۶٫۴۵ مایل مربع)
جمعیت (۲۰۰۸): جمعیت (۲۰۰۸)
 • کل: ۲۴٬۳۶۰
 • تراکم: ۱۷۰/کیلومتر مربع (۴۳۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی ۰+ (WET)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی ۱+ (WEST)
کد پستی: ۳۷۳۰
کد منطقه: ۳۵۱
وبگاه: www.cm-valedecambra.pt
شهر واله د کامبرا (به پرتغالی: Vale de Cambra) در واله د کامبرا در کشور پرتغال واقع شده‌است. جمعیت این شهر ۴٬۲۰۰ نفر  است. در تاریخ ۲ ژوئیه ۱۹۹۳ به عنوان شهر شناخته شد.
آلتزی

مکان
| آلتزی   | آلتزی   |
| --- | --- |
ایالت: راینلاند-فالتس
ناحیه: Alzey-Worms
تقسیمات: ۴
حکومت: حکومت
 • شهردار: Christoph Burkhard
مساحت: مساحت
 • کل: ۳۵٫۲۱ کیلومتر مربع (۱۳٫۵۹ مایل مربع)
ارتفاع: ۱۹۴ متر (۶۳۶ فوت)
جمعیت (۲۰۰۶–۱۲–۳۱): جمعیت (۲۰۰۶–۱۲–۳۱)
 • کل: ۱۸۱۷۳
 • تراکم: ۵۲۰/کیلومتر مربع (۱۳۰۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: CET/CEST (UTC+1/+2)
کدهای پستی: ۵۵۲۱۹–۵۵۲۳۲
کدهای شماره‌گیری: ۰۶۷۳۱
وبگاه: www.alzey.de
آلْتْزی (Alzey) شهری است در ایالت راینلاند-فالتز آلمان.