stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
مدوزا
تاریخچه

در سال ۲۰۱۴، گالینا تیمچنکو پس از مصاحبه با بخش راست‌گرا، توسط الکساندر ماموت، یکی از حامیان ولادیمیر پوتین از مقام خود به‌عنوان سردبیر وبگاه Lenta.ru، اخراج شد. او پس از آن وبگاه جدید مدوزا را در اکتبر ۲۰۱۴ راه اندازی کرد. پس از آن چندین روزنامه‌نگار که سابقاً در وبگاه Lenta.ru کار می‌کردند، به این وبگاه جدید آنلاین پیوستند.
تیمچنکو به فوربس گفته‌است که تصمیم برای راه‌اندازی پایگاه مدوزا در لتونی گرفته شده‌است زیرا «در حال حاضر، ایجاد یک انتشارات مستقل به زبان روسی در لتونی امکان‌پذیر است، در حالی که در روسیه چنین نیست». علاوه بر این، تیمچنکو اظهار داشته‌است که «ما فهمیدیم که در روسیه، به احتمال زیاد، آنها به ما اجازه کار نخواهند داد.»
میخائیل خودورکوفسکی، تاجر و الیگارش سابق روسی و بوریس زیمین، غول مخابراتی، به‌عنوان سرمایه‌گذاران منفعل این رسانه در نظر گرفته شدند، اما بعداً «به دلایل استراتژیک و عملیاتی» راه خود را از هم جدا کردند. تیمچنکو گفت که خودورکوفسکی خواهان کنترل ۱۰۰ درصدی مدوزا بود؛ چیزی که او آن را غیرقابل قبول می‌دانست. به دلایل مالی، تیمچنکو و سرگئی نازارکین، شریک او در اموند اند اسمیت، مدوزا را در لتونی پایه‌گذاری کردند.
در فوریهٔ ۲۰۱۵، نسخهٔ انگلیسی‌زبان این وبگاه نیز راه‌اندازی شد. در ژانویهٔ ۲۰۱۶، بنیان‌گذار و مدیر اجرایی (مدیر عامل) گالینا تیمچنکو نقش سردبیری را به معاون خود ایوان کولپاکف سپرد.
در اوت ۲۰۱۷، مدوزا همکاری خود با بازفید نیوز، وبگاه خبری آمریکایی را آغاز کرد. این مشارکت شامل انتشار مطالب یکدیگر، تبادل تجربیات و انجام و انتشار تحقیقات مشترک می‌شد.
در ۲۰ اکتبر ۲۰۱۸، در جشن سالانهٔ این نشریه، ایوان کولپاکف، سردبیر و یکی از بنیانگذاران مدوزا، طبق گزارشات، همسر یکی از کارمندان را مورد آزار و اذیت قرار داد و گفت: «تو تنها کسی هستی که در این مهمانی می‌توانم آزار و اذیت کنم و از آن فرار کنم.» کولپاکف پس از آن موقتاً تعلیق شد تا اینکه مدوزا علناً او را محکوم کرد و دوباره به کارش بازگرداند. این رویداد باعث واکنش شدید کاربران در رسانه‌های اجتماعی شد. در ۹ نوامبر کولپاکف استعفای خود را اعلام کرد و گفت که «این تنها راه برای جلوگیری از بحرانی است که وبگاه را فرا گرفته و آسیب به شهرت آن را به حداقل می‌رساند.» او در ۱۱ مارس ۲۰۱۹ به‌عنوان سردبیر به این رسانه بازگردانده شد.
در سال ۲۰۱۹، مدوزا پادکست انگلیسی پراودای برهنه را راه‌اندازی کرد، که نشان می‌دهد گزارش‌های برتر مدوزا چگونه با تحقیقات و تخصص گسترده‌تری که در مورد روسیه وجود دارد، تلاقی می‌کند.
در ماه مهٔ ۲۰۲۲، هلسینگین سانمات انتشار برخی از مقالات مدوزا به زبان فنلاندی را آغاز کرد.
ساختار

تا سال ۲۰۱۴ مدوزا تیمی متشکل از ۲۰ روزنامه‌نگار داشته‌است. هیچ خبرنگار لتونیایی در این پروژه مشارکت ندارد.
از مارس ۲۰۱۵، مدوزا یک خبر روزانه به نام «مدوزا عصرانه» را منتشر می‌کند.
در سپتامبر ۲۰۲۲، این وبگاه از یک صندوق ایمیل انگلیسی با نام «The Beet» با هدف تقویت «دیدگاه‌های محلی» از اروپای مرکزی/شرقی، قفقاز و آسیای مرکزی، «بدون تمرکز بر مسکو» رونمایی کرد.
مخاطبان

سه ماه پس از افتتاح، نشریهٔ اینترنتی مدوزا دارای ۱٫۳ میلیون خوانندهٔ ماهانه کسب کرد. در سال ۲۰۱۷، مدوزا ۷٫۵ میلیون خوانندهٔ ماهانه و ۲ میلیون دنبال‌کننده در شبکه‌های اجتماعی داشته‌است. به‌گفتهٔ مدیالوژیا، شرکتی که سایت‌های انحصاری روسی را در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی رصد و تحلیل می‌کند، مدوزا در سال ۲۰۲۰ پیشروترین وبگاه روسی در میان پیوندهای رسانه‌های اجتماعی بوده‌است. تا مارس ۲۰۲۲، وبگاه مدوزا بین ۱۲ تا ۱۸ میلیون بازدیدکنندهٔ ماهانه داشته‌است. اکثر مخاطبان این وبگاه کمتر از ۴۵ سال سن دارند.
مدوزا به تمام پوشش‌های خود در مورد جنگ در اوکراین تحت مجوز کرییتیو کامنز دسترسی منبع‌باز اعطا می‌کند. مقالات این وبگاه را می‌توان به‌طور کامل تجدید چاپ کرد (مجوز CC BY 4.0 که بر تصاویر اعمال نمی‌شود).
سانسور

مدوزا قصد دارد بازاری را پر کند که به‌دلیل «فهرست طولانی از موضوعات ممنوعه که رسانه‌های روسی به دلایل مختلف مطرح نمی‌کنند—سانسور مستقیم و غیرمستقیم» به‌وجود آمده‌است.
یک روز پس از راه‌اندازی وبگاه مدوزا در قزاقستان مسدود شد؛ عملی که احتمالاً به‌دلیل انتشار مقاله‌ای در مورد شهر اوسکمن انجام گرفته‌است. دسترسی به این وبگاه در ازبکستان نیز مسدود شده‌است.
در ژوئن ۲۰۱۹، ایوان گولونف، روزنامه‌نگار مدوزا توسط پلیس روسیه به اتهام جرایم مواد مخدر دستگیر شد. همکاران و دوستان گولونف گفتند که آن‌ها معتقدند که این اتهامات ساختگی بوده و دلیل دستگیری او، تحقیقات او در مورد فساد بوده‌است. پس از اعتراض عمومی، گولونف آزاد شد و پنج افسر پلیس اخراج و سپس دستگیر شدند.
در ۲۳ آوریل ۲۰۲۱، وزارت دادگستری روسیه مدوزا را به‌عنوان یک «عامل خارجی» معرفی کرد. در پاسخ، اتحادیه اروپا این تصمیم را رد کرد و گفت که این محدودیت «بر خلاف تعهدات بین‌المللی روسیه و تعهدات حقوق بشری است». اقدامات روسیه باعث ایجاد مشکلات مالی برای مدوزا شد، زیرا آن‌ها بسیاری از تبلیغ‌کنندگان روسیه را که منبع اصلی درآمد وبگاه بودند، از نمایش تبلیغات خود در صفحات مدوزا منع کردند. این منجر به یک کمپین بین‌المللی برای جمع‌آوری بودجه برای تضمین حیات مدوزا از طریق کمک‌های مالی و خرید اشتراک شد. تیمچنکو گفت که این محدودیت، دستیابی به منابعی را که مایل به گفتگو با خبرنگاران مدوزا هستند – به‌ویژه بدون محافظت از ناشناس بودن، دشوارتر کرده‌است.
مدوزا سرمقاله‌ای را منتشر کرد که در آن حمله روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۰ در ۲۴ فوریهٔ ۲۰۲۲ را محکوم می‌کرد. به‌دلیل پوشش وبگاه از این حمله، این وبگاه در میان سایر وبگاه‌های خبری به‌دلیل «نشر سیستماتیک جعلیات» توسط روسکماندزور در خاک روسیه مسدود شد. علیرغم اقدامات روسکماندزور، مدوزا موفق شد اکثر خوانندگان روسی خود را حفظ کند، اما تحریم‌های اقتصادی اعمال‌شده بر روسیه به‌دلیل حمله این کشور به اوکراین، به اقتصاد مدوزا نیز ضربه زد، زیرا تحریم‌ها ارسال کمک‌های مالی از روسیه را تقریباً غیرممکن ساخت و ۳۰٬۰۰۰ عضو وبگاه در داخل مرزهای روسیه به‌طور ناگهانی دیگر نتوانستند به وبگاه کمک مالی کنند. در نتیجه، مدوزا کمپینی را راه‌اندازی کرد که به‌دنبال دریافت کمک‌های مالی از طرفداران جدید وبگاه خارج از روسیه بود. در ۱۱ مارس، گزارشگران بدون مرز اعلام کرد که یک وبگاه آینه راه‌اندازی شده‌است. ایلیا کراسیلشچیک، روزنامه‌نگار روسی، ناشر سابق مدوزا، تحت قانون «اخبار جعلی» به‌دلیل محکوم کردن جنگ در اوکراین، متهم شد.
در ۲۶ ژانویهٔ ۲۰۲۳، دفتر دادستان کل روسیه مدوزا را به‌عنوان یک سازمان نامطلوب در روسیه معرفی کرد. در مارس ۲۰۲۳، تیمچنکو گفت که در حالی که «تبلیغات روسیه منابع مالی عظیمی دارد» و دولت می‌تواند میلیاردها دلار برای انتشار اطلاعات نادرست هزینه کند، مدوزا «کمپین سرمایه‌گذاری کوچکی از سوی افراد خیرخواه در سراسر جهان و برخی حمایت‌های سازمان‌های بین‌المللی» دارد.
جوایز

در دسامبر ۲۰۱۶، ایلنور شرفیف برای مقالهٔ ۱۸ هزار روبل برای هر نفر که در مدوزا منتشر کرده بود، جایزه ردکولجیا را دریافت کرد.
در سال ۲۰۲۲، گالینا تیمچنکو به‌عنوان مدیر عامل و ناشر مدوزا جایزهٔ آزادی مطبوعات کمیته حفاظت از روزنامه‌نگاران (CJP) را به‌خاطر «دستاورد فوق‌العاده و پایدار در زمینه آزادی مطبوعات» دریافت کرد.
هانا چاپلین

| هانا چاپلین | هانا چاپلین |
| --- | --- |
چاپلین در حدود سال ۱۸۸۵: چاپلین در حدود سال ۱۸۸۵
نام هنگام تولد: هانا هریت پدلینگهام هیل
زادهٔ: ۶ اوت ۱۸۶۵ لندن، انگلستان
درگذشت: ۲۸ اوت ۱۹۲۸ (۶۳ سال) کالیفرنیا، ایالات متحده آمریکا
دیگر نام‌ها: هانا هیل هانا هیل چاپلین لیلی هارلی
پیشه: بازیگر، رقصنده، خواننده
سال‌های فعالیت: ۱۸۸۱–۱۸۹۴
همسر: چارلز چاپلین ارل (۱۸۸۶–۱۸۹۰)
فرزندان: چارلی چاپلین (۱۸۸۹–۱۹۷۷)
والدین: چارلز فردریک هیل (پدر)   ماری آن هادج (مادر)
هانا هریت پدلینگهام هیل (۶ اوت ۱۸۶۵ – ۲۸ اوت ۱۹۲۸) یا هانا چاپلین رقصنده، خواننده و بازیگر تئاتر و مادر چارلی چاپلین است.
او در سال ۱۸۶۵ از زنی که مادرش کولی بود زاده شد. وی مشوق اصلی چارلی در سینما بود.
در سال ۱۸۹۴ بدلیل ایجاد مشکل در صدایش در حالیکه از سربازان مست در سالن سینما مسخره میشد طرد گردید،پسرش چارلی چاپلین در پنج سالگی برای اولین بار به صحنه آمد.
سخن چارلی درباره او

اگر مادرم نبود شک داشتم که می‌توانستم در پانتومیم موفقیتی کسب کنم. او یکی از بزرگترین هنرمندان پانتومیمی است که تاکنون دیده‌ام.
سید موسی صدر

| سید موسی صدر | سید موسی صدر |
| --- | --- |
نخستین رهبر جنبش امل: نخستین رهبر جنبش امل
دوره مسئولیت ۶ ژوئیه ۱۹۷۴ – ۳۱ اوت ۱۹۷۸: دوره مسئولیت ۶ ژوئیه ۱۹۷۴ – ۳۱ اوت ۱۹۷۸
پس از: ایجاد جایگاه
پیش از: حسین الحسینی
نخستین رئیس مجلس اعلای شیعیان لبنان: نخستین رئیس مجلس اعلای شیعیان لبنان
دوره مسئولیت ۲۳ مه ۱۹۶۹ – ۳۱ اوت ۱۹۷۸: دوره مسئولیت ۲۳ مه ۱۹۶۹ – ۳۱ اوت ۱۹۷۸
پس از: ایجاد جایگاه
پیش از: محمدمهدی شمس‌الدین
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: ۱۴ خرداد ۱۳۰۷ قم، ایران
درگذشته: نامشخص
آرامگاه: نامشخص
حزب سیاسی: جنبش امل
دیگر عضویت‌های سیاسی: مجلس اعلای شیعیان لبنان
همسر(ان): پروین خلیلی (ا. ۱۳۳۵)
فرزندان: ۴
پدر: سید صدرالدین صدر
خویشاوندان: سید اسماعیل صدر (پدربزرگ) سید حیدر صدر (عمو) سید محمدباقر صدر (پسرعمو) سید صادق طباطبایی (خواهرزاده) زهره صادقی (خواهرزاده)
محل تحصیل: دانشگاه تهران حوزه علمیه قم
تخصص: روحانی سیاستمدار
در ۳۱ اوت ۱۹۷۸ (۵۰ سالگی)  در لیبی ناپدید شد گمشده به مدت ۴۶ سال، ۵ ماه و ۲۷ روز: در ۳۱ اوت ۱۹۷۸ (۵۰ سالگی)  در لیبی ناپدید شد گمشده به مدت ۴۶ سال، ۵ ماه و ۲۷ روز
سیّد موسی صدر (۱۴ خرداد ۱۳۰۷ – مفقود ۹ شهریور ۱۳۵۷) مشهور به امام موسی صدر فقیه شیعه ایرانی و مؤسس مجلس اعلای شیعیان لبنان و جنبش امل بود. او از سال ۱۳۳۸ به لبنان رفت و تا زمان مفقودی در آنجا بود. ورود او به لبنان مصادف بود با تمایل شیعیان لبنان که اکثریت جمعیت را داشتند به رشد در برابر مسیحیان و تمایل شاه ایران به افزایش قدرت شیعیان در لبنان و صدر از هر دو طرف مورد مساعدت قرار گرفت. او از اوایل دهه ۱۳۵۰، فرزندان خود را به‌تدریج به پاریس فرستاده و در سال آخر، به‌همراه همسرش به آنها پیوسته بود و عملاً در آنجا زندگی می‌کرد. صدر، از گروه‌های مختلفی مثل دولت لبنان، شاه ایران، سرهنگ قذافی، عربستان سعودی، شیعیان لبنان و شیعیان ایران کمک‌های مالی دریافت کرده ولی اهداف مستقلی را پیگیری می‌کرد. همین امر باعث شد توسط افرادی مثل یاسر عرفات، معمر قذافی و حافظ اسد که برنامه‌های دیگری برای لبنان داشتند، مورد تنفر قرار بگیرد.
او سرانجام در اوایل شهریور ۱۳۵۷ به‌همراه دو نفر به لیبی رفت و هرگز بازنگشت. اغلب شواهد نشان می‌دهند که او به دستور قذافی کشته شده‌است.
تولد

همچنین ببینید: خاندان صدر عاملی
موسی صدر در ۱۴ خرداد ۱۳۰۷ ش، در محله چهار مردان شهر قم به دنیا آمد. پدر او سید صدرالدین صدر، جانشین شیخ عبدالکریم حائری یزدی و از مراجع بود و مادرش صفیه طباطبایی قمی فرزند سید حسین طباطبایی قمی و خواهر سید حسن طباطبایی قمی بود.
خاندان صدر از خانواده‌های شیعی در در دو سده اخیر در ایران، عراق و لبنان هستند. جد پدری موسی صدر، سید اسماعیل صدر، جانشین میرزای شیرازی و مرجع عام و نیای مادری‌اش حسین طباطبایی قمی، جانشین سید ابوالحسن اصفهانی بود. از دیگر مشاهیر و بزرگان این خاندان می‌توان از سید صالح شرف الدین، سید صدر الدین صدر  و سید ابوجعفر خادم الشریعة نام برد. سید رضا صدر برادر بزرگ موسی صدر بود.
ازدواج و فرزندان

او در سال ۱۳۳۴ با پروین خلیلی دختر شیخ عزیزاللّه خلیلی ازدواج کرد و از او صاحب چهار فرزند شد: صدرالدین صدر (۱۳۳۵)، حمید صدر (۱۳۳۸)، حوراء صدر (۱۳۴۱) و ملیحه صدر (۱۳۵۰) صدرالدین و حمید از اوایل دهه ۱۳۵۰ برای تحصیل به پاریس فرستاده شدند. حورا از ۱۴ سالگی در سال ۱۳۵۵ برای تحصیل به پاریس فرستاده شد و سال بعد ملیحه شش ساله به‌همراه مادرش به پاریس فرستاده شد و خود موسی صدر هم به آنها پیوست و در سال ۱۳۵۶ عملاً خانواده موسی صدر در پاریس زندگی می‌کردند.
تحصیلات > ابتدایی و حوزوی

او درس‌های ابتدایی را در دبستان حیات قم گذراند و پس از آن وارد دبیرستان سنایی شهر قم شد و هم‌زمان با دورهٔ دبیرستان، به تحصیل علوم اسلامی در حوزه علمیه قم مشغول شد. او در خرداد سال ۱۳۲۲ رسماً به حوزه علمیه قم وارد شد. فقه و اصول را نزد سید حسین طباطبایی بروجردی، عبدالجواد جبل عاملی، سید محمد حجت کوه‌کمری و فلسفه را نزد سید محمدحسین طباطبایی و سید رضا صدر فرا گرفت.
تحصیلات > دانشگاه تهران

سید موسی صدر در کنار تحصیلات حوزوی در قم، دروس دبیرستان خود را به اتمام رساند و در سال ۱۳۲۹ به عنوان نخستین روحانی دانشجو و دانشگاهی به همراه دوستش عبدالجلیل جلیلی، در لیسانس رشتهٔ «اقتصاد در حقوق» (معادل رشتهٔ حقوق اقتصادی کنونی) وارد دانشگاه تهران شد و در سال ۱۳۳۲ فارغ‌التحصیل شد.
سرلشکر منصور قدر، افسر ساواک در دهه سی و چهل شمسی و سفیر ایران در بیروت همزمان با حضور موسی صدر در لبنان،مدعی است که : موسی صدر در زمان دانشجویی با لباس شخصی تردد می‌کرد. با توجه به خوش تیپ بودن و قد بلند خود مورد توجه خانمهای درجه یک تهران بود به تمام جلسات آنچنانی (پارتی‌ها) راه پیدا کرده بود. زیاد توجه به سیاست و درس نداشت و گاهی تریاک و مشروب هم مصرف می‌کرد. صدر زمانیکه در یکی از تظاهرات دانشجویی با عبا و عمامه شرکت کرد مورد توجه ساواک قرار گرفت و ساواک شروع به جمع‌آوری اطلاعات راجع به او کردند.
تحصیلات > حوزه نجف

پس از دانشگاه تهران سید موسی صدر برای ادامه تحصیلات حوزوی به نجف می‌رود و تا سال ۱۳۳۷ در آن‌جا می‌ماند. نزد سید محسن حکیم، شیخ مرتضی آل یاسین، سید عبدالهادی شیرازی و شیخ حسین حلّی فقه می‌آموزد و از درس اصول سید ابوالقاسم خویی بهره می‌برد. فلسفه را نزد صدرا بادکوبه‌ای فرا می‌گیرد. صدر در نجف با سید محمدباقر صدر دوست و هم بحث بود. وی به همراه چند نفر دیگر از فرزندان علمای نجف به درس خصوصی سید محمد علی موحد ابطحی در منزل ایشان حاضر می‌شد. البته رابطه این دو صمیمانه نیز بود زیرا سید موسی را برای زیارت پیاده امام حسین از نجف به کربلا به همراه می‌برد. صدر پیش از عزیمت به نجف، از سوی علامه طباطبایی مسئولیت نظارت بر نشریه «انجمن تعلیمات دینی» را بر عهده گرفت. وی هم‌زمان با تحصیل در حوزه علمیه نجف، به عضویت هیئت امناء جمعیت «النشر» درآمد و پس از بازگشت به قم ضمن اداره یکی از مدارس ملی این شهر، مسئولیت سردبیری مجله تازه تأسیس «مکتب اسلام» را عهده‌دار شد. از مهم‌ترین اقدامات او در آخرین سال اقامت در شهر قم، تدوین طرحی گسترده برای اصلاح نظام آموزشی حوزه‌های علمیه بود که با هم‌فکری بهشتی و مکارم شیرازی صورت گرفت.
دوستان او

از دوستان اصلی و هم‌بحث صدر در قم، می‌توان سید موسی شبیری زنجانی، عبدالجلیل جلیلی کرمانشاهی، سید محمد علی موحد ابطحی، سید محمد بهشتی، محمد مفتح، صالحی نجف آبادی، سید عبدالکریم موسوی اردبیلی و ناصر مکارم شیرازی را نام برد.
اقامت در لبنان

سخنرانی موسی صدر در مراسم فارغ‌التحصیلی مدرسه پرستاری در مجلس اعلای شیعیان لبنان، سال ۱۹۷۷
حضور در مراسم فارغ‌التحصیلی مدرسه پرستاری در مجلس اعلای شیعیان لبنان، سال ۱۹۷۵
پس از اینکه عبدالحسین شرف الدین روحانی اصلی شیعیان لبنان درگذشت، شیعیان لبنان از ایت الله بروجردی (که با آنها در ارتباط بود و به آنها کمک می‌کرد) خواستند فرد جوانی را به لبنان بفرستند که رهبریِ آن‌ها را بر عهده بگیرد؛ زیرا روحانیون شیعه لبنان عموماً پیر و فرسوده و رشوه خوار بودند و عموماً با ۵۰۰ تا هزار لیره خریداری می‌شدند و بیشتر نیز سرگرم مداحی بودند. بروجردی شخصی را برای این مهم در نظر می‌گیرد، ولی موسی صدر که شاگردِ بروجردی بوده از این موضوع مطلع می‌گردد. صدر به‌طور غیر مستقیم و در جهتِ نیل به انتخاب خود به‌عنوان جانشینیِ عبدالحسین شرف الدین از طریق پسر عمه خود (سید احمد طباطبایی) با ساواک ارتباط می‌گیرد. سید احمد طباطبایی با اینکه روحانی بود از رفقا و دوستانِ نزدیکِ تیمور بختیار رئیس وقت ساواک بود. از طرفی بروجردی با حکومت ارتباط خوبی داشت و در نهایت ساواک توانست موافقت او را جلب کرده و موسی صدر را با اعتبارات قابل توجهی به لبنان بفرستد. موسی صدر در سال ۱۳۳۴ شمسی-۱۹۵۵ میلادی به شهر سور رفته بود و با عبدالحسین شرف الدین که با وی نسبت فامیلی داشت دیدار کرده بود. برخی از منابع گفته‌اند شرف الدین قبل از مرگ، موسی صدر را به‌عنوان جانشین خود تعیین کرده بود. موسی صدر با بختیار موافقت کرد که با ساواک همکاری کند. یک دوره چهار هفته ای عملیات پنهانی دید و حقوق ۱۵۰۰ لیره لبنان معادل ۴ هزار تومان برای او قرار دادند و وعده پشتیبانی مالی بیشتر را هم به او دادند. وی در سال ۱۳۳۸ شمسی-۱۹۵۹ میلادی در سن ۳۱ سالگی روانه لبنان شد. ابتدا با سرتیپ ناصری وابسته نظامی ایران در لبنان کار می‌کرد، ولی پس از مدتی تیمور بختیار دستور داد مستقیماً با خودش در ارتباط باشد. مقامات لبنانی هم که دریافته بودند درگیریهای ۱۹۵۸ زیر سر عبدالناصر است سعی داشتند شیعیان لبنان را متمرکز کنند و از صدر پشتیبانی می‌کردند که شیعیان به‌همراه مارونیها و مسیحیان یک قدرتی در برابر سنی‌های طرفدار عبدالناصر بشوند و در مجلس لبنان یک اکثریتی به‌دست بیاورند. بدین ترتیب مقامات لبنان با تصویب مجلس بودجه ای هم در اختیار موسی صدر قرار دادند تا مجلس عالی شیعیان لبنان را تأسیس کند. کاری که در نهایت پس از ۸ سال یعنی در ۱۹۶۸ انجام شد و بنای مجللی در «حازمیهٔ» لبنان برای آن خریدند.
اقامت در لبنان > دستگیری تیمور بختیار در لبنان

موسی صدر تا زمانی که بختیار رئیس ساواک بود با آن نهاد همکاری کرد ولی وقتی بختیار تبعید شد همکاری خود را قطع کرد و به گروه مخالفان و تیمور بختیار پیوست. ارتباط موسی صدر با تیمور بختیار پس از تبعید بختیار به ژنو ادامه پیدا کرد و بختیار برای دیدن او و مخالفان شاه به لبنان می‌رفت. بختیار بین سالهای ۱۹۶۵–۱۹۶۷ معادل ۱۳۴۴–۱۳۴۶ هفت مرتبه به لبنان رفت. در این اثنا تیمور بختیار در یکی از سفرهای خود در ۲۳ فروردین سال ۱۳۴۷–۱۲ آوریل ۱۹۶۸ (به تصمیم مقامات لبنان و به ظاهر به‌دلیل اسلحه ای که در سفرهای قبلی نیز همیشه به‌همراه داشت!) دستگیر شد و به زندان افتاد. در جهت به دست آوردن تیمور بختیار، حکومت شاه پول هنگفتی در حد چند میلیون دلار را بین مسئولانِ عموماً رشوه خوارِ لبنانی شامل رئیس‌جمهور - رئیس مجلس و دادستان تقسیم کرده بود. برای این منظور حتی هواپیمایی از ایران برای بردن او فرستادند. تا جایی که دولت ایران رسماً در ۲۳ اردیبهشت ۱۳۴۷ از دولت لبنان خواست بختیار را که در ایران به خیانت متهم شده بود به ایران تحویل بدهد. نفوذ موسی صدر بقدری در لبنان زیاد شده بود که برخلافِ تمامیِ این تلاشها توانست تیمور بختیار را از زندان آزاد کند. . این اتفاق باعث عصبانیت شاه شده و دستور داد سفارت ایران در لبنان تعطیل شود. حتی اثاثیه آن را نیز حراج نمود و بدین سان رابطه موسی صدر با شاه تا چند سال قطع گردید.
اقامت در لبنان > ارتباط مجدد صدر با شاه

در سال ۱۹۷۱–۱۳۵۰ آشتیانی سفیر ایران در لبنان شد و با صدر نسبت فامیلی داشت و مجدداً ارتباط صدر با شاه برقرار شد و صدر به دیدار شاه رفت و از آنجائیکه خوش‌برخورد بود شاه به او قول داد ۳۰ میلیون دلار برای تأسیس دانشگاه شیعه و بیمارستان در لبنان کمک کند. در سال ۱۹۷۲–۱۳۵۱ صدر برای افتتاح مسجد مونیخ که توسط قذافی تأمین مالی شده بود می‌رود و در آنجا حرفهایی علیه سلطنت می‌زند که بگوش شاه می‌رسد و او تأمین ۳۰ میلیون دلار را متوقف می‌کند آشتیانی را هم بازنشسته می‌کند.
اقامت در لبنان > ارتقای فرهنگی و محرومیت زدایی شیعیان لبنان

صدر از زمستان سال ۱۳۳۸ و هم‌زمان با آغاز فعالیت‌های دینی و فرهنگی خود در مناطق شیعه‌نشین لبنان، مطالعاتی به منظور ریشه‌یابی عوامل عقب ماندگی اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی شیعیان انجام داد. سپس برنامه‌های کوتاه مدت، میان مدت و بلندمدتی از اواسط سال ۱۳۳۹ طراحی و اجرا شد.
اقامت در لبنان > ارتقای فرهنگی و محرومیت زدایی شیعیان لبنان > برنامه کوتاه مدت

صدر در زمستان سال ۱۳۳۹ و پس از تجدید سازمان جمعیت خیریه «البر و الاحسان»، با تنظیم برنامه‌ای جهت تأمین نیازهای مالی خانواده‌های بی‌بضاعت، ناهنجاری تکدی را از سطح شهر صور و اطراف آن برانداخت.
اقامت در لبنان > ارتقای فرهنگی و محرومیت زدایی شیعیان لبنان > برنامه میان مدت

وی در فاصله سال‌های ۱۳۴۰ تا ۱۳۴۸ و در چارچوب برنامه‌ای میان مدت، با طی سالانه هزارها کیلومتر در میان شهرها و روستاهای لبنان، ده‌ها جمعیت خیریه و مؤسسات فرهنگی و آموزش حرفه‌ای را راه‌اندازی نمود که حاصل آن کسب اشتغال و خودکفایی اقتصادی هزاران خانواده بی‌بضاعت، کاهش درصد بی‌سوادی، رشد فرهنگ عمومی و به اجرا درآمدن صدها پروژه کوچک و بزرگ عمرانی در مناطق محروم آن کشور بود.
اقامت در لبنان > ارتقای فرهنگی و محرومیت زدایی شیعیان لبنان > برنامه دراز مدت

در تابستان سال ۱۳۴۵ و پس از اجتماعات چند روزه شیعیان لبنان در بیعت با او، از حکومت لبنان درخواست کرد تا همانند دیگر طوائف مجلسی نیز طایفه شیعه آن تأسیس شود. مجلس اعلای شیعیان که نخستین بخش از برنامه بلندمدت صدر به‌شمار می‌رفت، در اول خرداد سال ۱۳۴۸ تأسیس و خود او با اکثریت آراء به ریاست آن انتخاب شد.
فقر فرهنگی پیش از آغاز فعالیت صدر به حدی بود که برخی از مسلمانان لبنان مراسم عقد و ازدواج و ترحیم خود را در کلیسا بر پا می‌کردند و امواتشان را در گورستان‌های مسیحیان دفن می‌کردند. صدر با تأسیس مراکز آموزشی شیعیان حرکتی را آغاز کرد.
اقامت در لبنان > ارتقای فرهنگی و محرومیت زدایی شیعیان لبنان > تأسیس جنبش امل

وی با تأسیس جنبش امل سعی در ترسیم خط و مشی مستقل الهام گرفته از آداب تشیع، ایمان و اخلاص در عمل و صدق در عقیده و گفتار، بازگشت به اصل خویشتن، زدودن آثار محرومیت و پیشرفت شیعیان لبنان کرد.
اقامت در لبنان > ارتقای فرهنگی و محرومیت زدایی شیعیان لبنان > تأسیس جنبش محرومین

صدر از بهار سال ۱۳۴۸ تا اواسط زمستان سال ۱۳۵۲ برای پروژه‌های زیربنایی در مناطق شیعه‌نشین و محروم با دولت لبنان گفتگو کرد. در پی امتناع دولت، «جنبش محرومین»(به عربی: حركة المحرومين) در اوایل سال ۱۳۵۳ به رهبری موسی صدر شکل گرفت و راهپیمایی‌های مردمی عظیمی در شهرهای بعلبک، صور و صیدا علیه دولت به وقوع پیوستند.
اقامت در لبنان > ارتقای فرهنگی و محرومیت زدایی شیعیان لبنان > تأسیس مدرسه صنعتی جبل عامل

در مهر ۱۳۴۸ مدرسه صنعتی جبل عامل به مدیریت مصطفی چمران آغاز به کار نمود.
اقامت در لبنان > ارتقای فرهنگی و محرومیت زدایی شیعیان لبنان > اقدامات برای صلح

اوج‌گیری بحران خاورمیانه، صف‌آرایی احزاب افراطی مسیحی در برابر مقاومت فلسطینی و به لبنان کشیده شدن برخی اختلافات جهان عرب، صدر را بر آن داشت تا برای حفظ ثبات کشور و ممانعت از سرکوبی فلسطینیان، توده‌های مردم را موقتاً از عرصه رویارویی با دولت کنار کشاند و پیگیری مطالبات شیعیان را تا آمدن رئیس‌جمهور بعد به تأخیر اندازد. او در سال ۱۳۵۴ مجدداً با اکثریت آراء به ریاست مجلس اعلای اسلامی شیعیان برگزیده شد. با آغاز جنگ داخلی لبنان در فروردین سال ۱۳۵۴، تمامی تلاش‌های موسی صدر صرف پایان دادن به این بحران شد. وی در خرداد آن سال در مسجد عاملیه بیروت اعتصاب کرد و به پشتوانه مشروعیت مردمی و مقبولیت وسیع و شخصیت کاریزماتیک خود آرامش را به لبنان بازگردانید. با شروع مجدد جنگ صدر در اردیبهشت ۱۳۵۵ از حافظ اسد خواست با اعزام نیروهای سوری به لبنان، موازنه قوا و آرامش را به این کشور بازگرداند. وی اقدام به حل اختلافات مصر با سوریه و متعاقب آن برپایی کنفرانس ریاض در مهر ۱۳۵۵ کرد و باعث آرامشی شد که تا زمانی که صدر در لبنان بود ادامه پیدا کرد.
اقامت در لبنان > گفتگوی ادیان

صدر از زمستان ۱۳۳۸ با طرح شعار «گفتگو، تفاهم و همزیستی»، پایه‌های روابط دوستانه و همکاری را با مطران یوسف الخوری، مطران جرج حداد، شیخ محی الدین حسن و دیگر رهبران دینی مسیحی و اهل سنت لبنان بنا نهاد. در دو دهه حضور صدر در لبنان، هیچ مراسم سرور یا اندوهی از شیعیان نبود که در آن شرکت جوید و تنی چند از فرهیختگان مسیحی و اهل سنت همراه وی نباشند. حمایت صدر از بستنی فروش مسیحی در اوایل تابستان سال ۱۳۴۱ در شهر صور و فتوای وی مبنی بر طهارت اهل کتاب، توجه محافل مسیحی لبنان را جلب کرد.
اقامت در لبنان > گفتگوی ادیان > عضویت در جنبش حرکت اجتماعی

در اواخر تابستان ۱۳۴۱ مطران گریگوار حداد به شهر صور آمد و از صدر برای عضویت در هیئت امناء «جنبش حرکت اجتماعی» دعوت کرد.
اقامت در لبنان > گفتگوی ادیان > حضور در مراسم مسیحیان

از اواخر سال ۱۳۴۱ حضور گسترده موسی صدر در کلیساها، دیرها و مجامع دینی و فرهنگی مسیحیان آغاز شد. سخنرانی‌های صدر در دیرالمخلص واقع در جنوب، و کلیسای مارمارون در شمال لبنان طی سال‌های ۱۳۴۱ و ۱۳۴۲، تأثیراتی بر مسیحیان آن کشور بر جای نهاد.وی در زمستان سال ۱۳۵۳ خطبه‌های عید موعظه روزه را در حضور شخصیت‌های مسیحی لبنان در کلیسای کبوشیین بیروت ایراد نمود و اگر آتش جنگ داخلی شعله‌ور نمی‌شد، در پی آن بود تا کاردینال مارونی لبنان را برای ایراد خطبه‌های یکی از نمازهای جمعه شهر بیروت دعوت نماید.
اقامت در لبنان > گفتگوی ادیان > ارتباط با دیگر کشورها

صدر در تابستان سال ۱۳۴۲ و طی سفری دوماهه به کشورهای شمال آفریقا، طرحی نو برای هم‌فکری مراکز اسلامی مصر، الجزایر و مغرب با حوزه‌های علمیه شیعه لبنان ارائه داد.
اقامت در لبنان > گفتگوی ادیان > گفتگوهای الندوه اللبنانیه

وی در بهار سال ۱۳۴۴، نخستین دور سلسله گفتگوهای اسلام و مسیحیت را با حضور بزرگان این دو دین در مؤسسه فرهنگی «الندوه اللبنانیه» به راه انداخت.
وی پس از جنگ شش روزه اعراب و اسرائیل در سال ۱۳۴۶ به دیدار پاپ رفت و نشستی که ابتدا نیم‌ساعت پیش‌بینی شده بود، به تقاضای پاپ بیش از دو ساعت به درازا کشید.
اقامت در لبنان > گفتگوی ادیان > عضویت در مرکز اسلام‌شناسی استراسبورگ

موسی صدر از سال ۱۳۴۷ به عضویت مرکز اسلام‌شناسی استراسبورگ درآمد و از رهگذر هم‌فکری و ارائه سمینارهایی در آن، زمینه انتشار آثاری همچون «مغز متفکر جهان شیعه» را فراهم کرد.
اقامت در لبنان > گفتگوی ادیان > عضویت در مجمع البحوث الاسلامی

صدر در بهار سال ۱۳۴۸ پس از افتتاح مجلس اعلای شیعیان، از شیخ حسن خالد مفتی اهل سنت لبنان دعوت کرد تا با هم‌فکری یکدیگر برای وحدت در شعائر، اعیاد و فعالیت‌های اجتماعی طوائف اسلامی تدبیری بیندیشند. وی در همین خصوص طرح مدونی را در اجلاس سال ۱۳۴۹ «مجمع بحوث اسلامی» در قاهره ارائه کرد و متعاقب آن به عضویت دائم این مجمع درآمد.
اقامت در لبنان > گفتگوی ادیان > تأسیس کمیته دفاع از جنوب

موسی صدر در سال ۱۳۴۹ رهبران مذهبی مسلمانان و مسیحیان جنوب لبنان را در چارچوب «کمیته دفاع از جنوب» گرد هم آورد تا برای مقاومت در برابر تجاوزات اسرائیل چاره‌اندیشی کنند.
اقامت در لبنان > گفتگوی ادیان > برنامه‌ریزی برای تأسیس جبهه فراگیر ملی در لبنان

صدر در زمستان سال ۱۳۵۵ و در جمع سردبیران جراید بیروت، با پیش‌بینی حذف فاصله‌ها و روند جهانی شدن در اواخر قرن بیستم، قرن بیست و یکم را قرن همزیستی پیروان ادیان، مذاهب، فرهنگ‌ها و تمدن‌های گوناگون نامید و بر رسالت تاریخی لبنان جهت ارائه الگویی موفق در این زمینه پای فشرد. موسی صدر در اواسط سال ۱۳۵۷ موفق شد رهبران مسلمان و مسیحی لبنان را جهت برپایی یک جبهه فراگیر ملی متقاعد نماید و حتی زمان تأسیس و نخستین گردهمایی آنان را برای پس از بازگشت خود از سفر لیبی مشخص نمود.