stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
دانشگاه خوارزمی
رؤسای دانشگاه

رؤسای دانشگاه خوارزمی پس از انقلاب
| نام | نوع حکم | تاریخ حکم |
| --- | --- | --- |
| جعفر شعاریان ستاری | رئیس | ۱۳۵۸ |
| طاهر قاسمی | رئیس | ۱۰ شهریور ۱۳۶۰ |
| اسماعیل اوینی | رئیس | ۱۶ دی ۱۳۶۰ |
| محمدحسن بیژن زاده | رئیس | ۵ دی ۱۳۶۱ |
| احمد صادقی اردستانی | رئیس | ۴ مرداد ۱۳۶۲ |
| ابراهیم اسرافیلیان | رئیس | ۲۲ شهریور ۱۳۶۲ |
| کریم زارع | رئیس | ۱۴ مرداد ۱۳۶۳ |
| حسن مهدیان | سرپرست | ۱ اردیبهشت ۱۳۶۵ |
| حسن مهدیان | رئیس | ۱۳ مرداد ۱۳۶۵ |
| اسماعیل اوینی | رئیس | ۹ اردیبهشت ۱۳۶۸ |
| علی شیخ الاسلامی | رئیس | ۲ دی ۱۳۶۸ |
| علیرضا مدقالچی | سرپرست | ۴ بهمن ۱۳۷۲ |
| علیرضا مدقالچی | رئیس | ۱ خرداد ۱۳۷۳ |
| سید کاظم اکرمی | سرپرست | ۳۱ شهریور ۱۳۷۶ |
| سید کاظم اکرمی | رئیس | ۱۶ اسفند ۱۳۷۶ |
| عباس بهرام | سرپرست | ۲ مهر ۱۳۸۰ |
| محمدعلی برخورداری | سرپرست | ۳۰ تیر ۱۳۸۱ |
| محمدعلی برخورداری | رئیس | ۴ مهر ۱۳۸۱ |
| عبدالجواد طاهری‌زاده | رئیس | ۲۸ شهریور ۱۳۸۵ |
| زهرا بیگم حجازی‌زاده | سرپرست | بهمن ۱۳۸۸ |
| زهرا بیگم حجازی زاده | رئیس | مرداد ۱۳۹۰ |
| محمدعلی سبحان‌اللهی | سرپرست | ۲۴ دی ۱۳۹۲ |
| محمدعلی سبحان‌اللهی | رئیس | اسفند ۱۳۹۴ |
| عبدالرحیم نوه ابراهیم | سرپرست | ۲۷ اسفند ۱۳۹۶ |
| عزیزالله حبیبی | سرپرست | ۲۳ تیر ۱۳۹۷ |
| عزیزالله حبیبی | رئیس | پاییز ۱۳۹۷ |
| علی حسن بیگی | سرپرست | ۲۷ تیر ۱۴۰۱ |
| علی حسن بیگی | رئیس | ۲۶ بهمن ۱۴۰۱ |
| بیژن عبداللهی | سرپرست | ۱۸ شهریور ۱۴۰۳ |
نگارخانه

نشان گرامیداشت نودمین سال تأسیس دانشگاه خوارزمی
نشان گرامیداشت یکصدمین سال تأسیس دانشگاه خوارزمی
لوح نصب شده بر سردر دانشگاه در تهران که در آن مختصری از تاریخچهٔ دانشگاه آمده است. دانشگاه تربیت معلم (دانشسرای عالی) از بناهای ساخته شده در دوره پهلوی اول با مساحت ۲۵۷۰۰ متر می‌باشد. بانی این بنا دکتر عیسی صدیق است که پس از قبول سمت در دارالمعلمین عالی از وزارت معارف تصمیم به ایجاد مکانی با امکانات بیشتر برای آموزش آموزگاران گرفتند. معمار بنام مهندس مارکوف روسی است. از تزیینات به کار رفته در برنامه می‌توان به گچ بری، کاشی کاری، کتیبه نویسی و … اشاره کرد.
این بنای تاریخی در مورخ اول مهر ۱۳۸۲ به شماره ۱۰۴۱۰ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
ساختمان سابق دانشکده فنی و مهندسی دانشگاه خوارزمی (تهران)
سردر جنوبی دانشگاه در حصارک کرج
دانشکده فنی و مهندسی دانشگاه خوارزمی - کرج

پروین اعتصامی در کنار محمدرضا شاه پهلوی در کتابخانه دانشسرای عالی
محمد رمضانی

| محمد رمضانی | محمد رمضانی |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۲۸۳
درگذشت: ۱۳۴۶
ملیت: ایرانی
دیگر نام‌ها: حاجی خاور
پیشه(ها): کتاب‌فروشی انتشارات کتاب
محمد رمضانی ، ملقب به حاجی خاور و مشهور به پدر کتاب ایران  (زاده ۱۲۸۳ هـ.ش. - درگذشته تیرماه ۱۳۴۶)ناشر، کتاب‌شناس و گردآورندهٔ کتابها و نشریات ایرانی بود. وی مؤسس انتشارات «کُلالهٔ خاور» بود. او توانست بیش از ۷۰۰ جلد کتاب چاپ کند. رمضانی مدیریت سه مجلهٔ مهم را از سال ۱۳۰۲ شمسی تا ۱۳۱۱ شمسی به عهده داشت که هر کدام در نوع خود دارای اهمیت به‌سزایی هستند.
پیشینه خانوادگی

پدربزرگ او، رمضانعلی تاجر کاشانی بود که او هم به شغل نشر و فروش کتاب می‌پرداخت. پدر وی، حاج میرزا علی‌اصغر، کتابفروش و ناشر عصر ناصری بود. او همچنین اولین قرآن نفیس را در ایران منتشر کرد. قرآنی که بعدها به «قرآن باغچه‌سرا» معروف شد. عموی او، حاج محمد حسین برادر میرزا علی‌اصغر نیز ناشر بود. او ناشر شاهنامه چاپ سنگی بود.
پسر وی، محسن رمضانی همانند پدرش کار نشر کتاب را در پیش گرفت و صاحب انتشارات پدیده بود. پسر برادرش، علیرضا رمضانی نیز مدیر نشر مرکز است.
تحصیلات

محمد رمضانی پس از گذراندن دوره ابتدایی و متوسطه در مدرسه سلطانی، برای ادامه تحصیل به مدرسه سیاسی رفت و از محضر استادانی همچون ذکاء الملک، اقبال، میرزاطاهر، فروزانفر، پورداود و فاضل تونی بهره‌مند شد.
نشر و گردآوری کتاب

رمضانی در سال ۱۳۰۲ انتشارات شرق را راه‌اندازی کرد که هفت سال بعد نام آن را کُلاله خاور گذاشت. کتابفروشی «کلاله خاور» نخست در ابتدای لاله‌زار قرار داشت و بعد به خیابان شاه‌آباد نزدیک کوچه سیدهشام و بعدها به خیابان اکباتان منتقل شد.
او هم از پیشگامان نسل اول ناشران ایران بود. هم ایشان «نخستین نشریه ادواری خاص و مستقل در زمینه کتاب» را به نام فصلنامه کتاب در ۶۴ صفحه در فروردین ۱۳۱۱ منتشر کرد. ایشان بعدها جزوه‌های هفتگی «افسانه» را منتشر کرد (در ۸ تا ۱۶ صفحه) که در آنها ادبیات جهان و برخی از آثار فارسی معرفی می‌شد.
وی در بین سالهای ۱۳۰۳–۱۳۱۰ سه دوره مجله شرق را با مدیریت خود و سردبیری سعید نفیسی منتشر کرد.
او در طول حیاتش تمام تلاش خود را به کار برد تا کتابخانه‌ای را برای نگه‌داری از مجموعه عظیم خود برپاکند. مبلغ موردنیاز که دویست هزار تومان (در سال ۱۳۴۴) بود نتوانست جمع‌آوری کند. برای تهیه این پول او حاضر بود سه باب مغازه «کلاله خاور» را با هفتاد هزار تومان کتاب موجودی آن به هر کس که مایل باشد بفروشد. ولی این امر محقق نشد و بعد از فوتش طبق وصیت او، مجموعه کتابها، نشریات، کاتالوگها و بروشورهای مختلف که شامل حدود ۴۰ هزار کتاب چاپی و ۲ هزار نسخه خطی بود به کتابخانه مسجداعظم (آیت الله بروجردی) در قم منتقل شد.
انکار ایدز

نمونه‌‌‌ای از انکار ایدز در شهر تورین ایتالیا-متن نوشته شده:"ایدز وجود ندارد"
انکارگرایی ایدز، نمونه‌ای از بحث یا به‌نوعی مکتبِ «انکارگرایی» (به انگلیسی: Denialism) است که یک حقیقت را به‌دلایلی مختلف انکار می‌کند.

انکارگرایی ایدز، به دیدگاه گروهی از افراد و سازمان‌هایی گفته می‌شود که انکار می‌کنند که ویروس نقص ایمنی اکتسابی انسان اچ آی وی (HIV)، عامل بیماری نشانگان نقص ایمنی انسان (ایدز) است. منکران ایدز به‌جای واژه انکار برای اشاره به افکار خود، از لفظ «تجدیدنظر» یا «ناموافق» استفاده می‌کنند. برخی از انکار کنندگان، وجود ویروس HIV را به‌طور کامل رد می‌کنند ولی برخی دیگر از آنان معتقدند که ویروس HIV وجود دارد ولی تنها یک ویروس ناقل بی‌ضرر می‌باشد که عامل بیماری ایدز نیست.

نقش HIV در پیشرفت و گسترش بیماری ایدز در تعداد فروانی از منابع مورد توافق دانشمندان اثبات شده‌است.
مجله علمی نیچر درمقاله‌ای استدلال منکران ایدز را مبتنی بر اطلاعات و آمار تحریف شده یا به دلخواه جمع‌آوری شده دانسته‌است  این استدلالات منجر به دلسردی افراد برای استفاده از داروها و روش‌های پیشگیری‌کننده و درمان‌کننده ایدز شده است
با رد استدلال منکران ایدز در مجامع علمی، این گروه از افراد سعی به استفاده از اینترنت در جهت انتشار این استدلال‌ها گرفتند. اقدامات دولت آفریقای جنوبی در جهت انکار ایدز در دوره تامبو امبکی رئیس جمهور وقت آفریقای جنوبی موجب مرگ ۳۳۰ تا ۳۴۰ هزار نفر، آلودگی ۱۷۱ هزار نفر به HIV (شامل ۳۵ هزار کودک آلوده به ویروس) شد.
عده کمی هنوز دربارهٔ ارتباط بین HIV و ایدز وجود خود HIV، یا اعتبار آزمایش HIV و روش‌های درمان آن اختلاف نظر دارند. جامعه علمی این ادعاها را که به انکارگرایی ایدز معروفند، مورد پژوهش قرار داده و آن‌ها را رد کرده‌است. البته، آن‌ها تأثیرات سیاسی چشمگیری داشته‌اند، به‌ویژه، آنکه در آفریقای جنوبی، جایی که دولت با آغوش باز از انکارگرایان ایدز استقبال می‌کند، آن‌ها مسئول بی‌مبالاتی دولت در خصوص اپیدمی ایدز در کشور هستند، و مقصر صدها هزار مرگ قابل‌اجتناب و عفونت‌های HIV نیز می‌باشند.
عملیات اینفکشن عملیات جهانی سنجش فعال اتحاد جماهیر شوروی بود تا همگان را از این پدیده مطلع کند که ایدز را آمریکا به وجود آورده است. بررسی‌ها نشان می‌دهند که تعداد زیادی از مردم این ادعاها را باور داشته و هنوز هم دارند.
تصورات غلط زیادی درباره HIV و ایدز وجود دارد. سه نوع رایج آن‌ها عبارتند از اینکه ایدز می‌تواند از راه تماس معمولی منتقل شود؛ یا اینکه نزدیکی جنسی با یک دوشیزه باکره، بیماری ایدز را درمان می‌کند؛ و نیز اینکه HIV تنها می‌تواند مردان همجنس‌گرا و مصرف‌کنندگان مواد مخدر را آلوده کند. تصورات نادرست دیگری نیز وجود دارد که عبارتند از اینکه هر نوع سکس مقعدی بین دو مرد همجنس‌گرا غیرآلوده می‌تواند منجر به ابتلا به HIV شود؛ همچنین، بحث‌های باز و آزاد درباره همجنس‌گرایی و HIV در مدارس منجر به افزایش میزان همجنس‌گرایی و ایدز می‌شود.
یون الکسی

یون الکسی (انگلیسی: Ion Alexe؛ زادهٔ ۲۵ july ۱۹۴۶&#۱۶۰;(۱۹۴۶-۰۷-۲۵) (۷۸ سال)) ورزشکار بوکس اهل رومانی است.
وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۷ مدال طلا، ۳ مدال نقره، ۱ مدال برنز شده‌است.
اتنباخ

| اتنباخ   | اتنباخ   |
| --- | --- |
  نشان:   نشان
ایالت: بایرن
منطقه اداری: Lower Franconia
ناحیه: Miltenberg
انجمن شهرداری: Stadtprozelten
حکومت: حکومت
 • شهردار: Dominik Dosch (حزب دموکرات ملی آلمان)
مساحت: مساحت
 • کل: ۳۷٫۷۹ کیلومتر مربع (۱۴٫۵۹ مایل مربع)
ارتفاع: ۲۴۰ متر (۷۹۰ فوت)
جمعیت (2013-12-31): جمعیت (2013-12-31)
 • کل: ۱٬۲۶۸
 • تراکم: ۳۴/کیلومتر مربع (۸۷/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: CET/CEST (UTC+1/+2)
کدهای پستی: 97901
کدهای شماره‌گیری: 09392
پلاک خودرو: MIL
وبگاه: www.altenbuch.de
اتنباخ (به آلمانی: Altenbuch) یک شهر در آلمان است که در بایرن واقع شده‌است.
خصوصیات

اتنباخ ۳۷٫۷۹ کیلومترمربع مساحت دارد ۲۴۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
سوپرمارین سیفنگ

| سوپرمارین سیفنگ | سوپرمارین سیفنگ |
| --- | --- |
کاربری: جنگنده دریایی
تولیدکننده: Supermarine Aviation Works (Vickers) Ltd.
نخستین پرواز: ۱۹۴۶
کاربر اصلی: نیروی دریایی پادشاهی بریتانیا
تعداد ساخته‌شده: ۱۸
سوپرمارین سیفنگ (به انگلیسی: Supermarine_Seafang) یک هواگرد ملخ‌پیشین تک‌موتوره از نوع جنگنده دریایی ساخت شرکت Supermarine Aviation Works (Vickers) Ltd. است. هواگرد سوپرمارین سیفنگ نخستین پروازش را در ۱۹۴۶ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱۸ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.
آرمسترانگ ویتورث ای. دابلیو.۵۲

| آرمسترانگ ویتورث ای>  دابلیو.۵۲ | آرمسترانگ ویتورث ای>  دابلیو.۵۲ |
| --- | --- |
The second jet-powered A.W.52 with Derwent engines: The second jet-powered A.W.52 with Derwent engines
کاربری: هواگرد آزمایشی
تولیدکننده: آرمسترانگ ویتورث ایرکرفت
طراح: John Lloyd
نخستین پرواز: 13 November 1947
بازنشستگی: 1954
کاربر اصلی: Royal Aircraft Establishment
تعداد ساخته‌شده: 2
آرمسترانگ ویتورث ای. دابلیو.۵۲ (به انگلیسی: Armstrong Whitworth A.W.52) یک هواگرد ساختِ کارخانهٔ آرمسترانگ ویتورث ایرکرفت در کشور بریتانیا است. این هواگرد برای نخستین بار در ۰۱۹۴۷−۱۱−۱۳ ۱۳ نوامبر ۱۹۴۷ میلادی مورد استفاده قرار گرفت.
بریستول بریگاند

| بریستول بریگاند | بریستول بریگاند |
| --- | --- |
Official photograph: Bristol Brigand T Mk 4, 5 February 1948, IWM ATP 16512B: Official photograph: Bristol Brigand T Mk 4, 5 February 1948, IWM ATP 16512B
کاربری: anti-shipping torpedo bomber, ground attack/dive bomber
تولیدکننده: بریستول ایروپلین
نخستین پرواز: 4 December 1944
معرفی‌شده در: June 1946
بازنشستگی: 1958
کاربر اصلی: نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا
تعداد ساخته‌شده: 147
توسعه‌یافته از: بریستول باکینگهام
بریستول بریگاند (به انگلیسی: Bristol Brigand) یک هواگرد ساختِ کارخانهٔ بریستول ایروپلین در کشور بریتانیا است . نخستین استفاده‌کنندهٔ این هواپیما نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا بوده‌است. این هواگرد برای نخستین بار در ۰۱۹۴۴−۱۲−۰۴ ۴ دسامبر ۱۹۴۴ میلادی مورد استفاده قرار گرفت.
مارتین بکر ام‌بی۳

| مارتین بکر ام‌بی۳ | مارتین بکر ام‌بی۳ |
| --- | --- |
کاربری: جنگنده
تولیدکننده: Martin-Baker
طراح: James Martin
نخستین پرواز: ۳۱ اوت ۱۹۴۲
کاربر اصلی: نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا (intended)
تعداد ساخته‌شده: ۱
مارتین بکر ام‌بی۳ (به انگلیسی: Martin-Baker_MB_3) یک هواگرد ملخ‌پیشین تک‌موتوره از نوع جنگنده ساخت شرکت Martin-Baker است. هواگرد مارتین بکر ام‌بی۳ نخستین پروازش را در ۳۱ اوت ۱۹۴۲ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.
طراح این هواگرد، James Martin بود.
ویلنیوس

مکان در Dainava, 23x15px|border |alt=|link= لیتوانی
| ویلنیوس Vilnius | ویلنیوس Vilnius |
| --- | --- |
شهر: شهر
بالا: شهر قدیمی ویلنیوس وسط چپ: کلیسا جامع ویلنیوس وسط راست: کلیسا سنت آنه ویلنیوس ردیف سوم: سنیپیسکس ردیف چهارم: کاخ ریاست‌جمهوری ویلنیوس.: بالا: شهر قدیمی ویلنیوس وسط چپ: کلیسا جامع ویلنیوس وسط راست: کلیسا سنت آنه ویلنیوس ردیف سوم: سنیپیسکس ردیف چهارم: کاخ ریاست‌جمهوری ویلنیوس.
  مهر:   مهر
موقعیت ویلنیوس در لیتوانی: موقعیت ویلنیوس در لیتوانی
مختصات: ۵۴°۴۱′ شمالی ۲۵°۱۷′ شرقی﻿ / ﻿۵۴٫۶۸۳°شمالی ۲۵٫۲۸۳°شرقی﻿ / 54.683; 25.283: مختصات: ۵۴°۴۱′ شمالی ۲۵°۱۷′ شرقی﻿ / ﻿۵۴٫۶۸۳°شمالی ۲۵٫۲۸۳°شرقی﻿ / 54.683; 25.283
ناحیه قومی: Dainava
استان:  استان ویلنیوس
شهرستان: شهرستان ویلنیوس
پایتخت: لیتوانی استان ویلنیوس شهرستان ویلنیوس Vilnius district municipality
بنیانگذاری: ۱۳۲۳
تاریخ شهرشدن: ۱۳۸۷
Elderships:  فهرست Antakalnis Fabijoniškės گریگیشکس Justiniškės Karoliniškės Lazdynai Naujamiestis Naujininkai Naujoji Vilnia Paneriai Pašilaičiai Pilaitė Rasos Šeškinė Šnipiškės ورکیی Vilkpėdė Senamiestis (Old Town) Viršuliškės Žirmūnai Žvėrynas 
مساحت: مساحت
 • شهر: ۴۰۱ کیلومتر مربع (۱۵۵ مایل مربع)
جمعیت (۲۰۱۱): جمعیت (۲۰۱۱)
 • شهر: ۵۲۳۰۵۰
 • تراکم: ۱۳۹۱٫۹/کیلومتر مربع (۳۶۰۵/مایل مربع)
 • کلان‌شهری: ۸۳۸۸۵۲ (منطقه ویلنیوس)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی ۲+ (EET)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی ۳+ (EEST)
وبگاه: www.vilnius.lt
ویلنیوس (به لیتوانیایی: Vilnius) پایتخت و بزرگترین شهر کشور لیتوانی است. این شهر در طول تاریخ و در زبان‌های متفاوت با نام‌های متفاوتی شناخته شده‌است. معروف‌ترین نام غیر لیتوانیایی لهستانی: Wilno, بلاروسی: Вiльнюс, Вiльня، آلمانی: Wilna, لتونیایی: Viļņa, به ییدیش: ווילנע (Vilne) است.
این شهر ۵۶۰٬۱۹۰ نفر جمعیت دارد.
ویلنیوس یک مرکز شهر تاریخی دارد و یکی از قدیمی‌ترین دانشگاه‌های این بخش از اروپا در این شهر قرار دارد. ویلنیوس در سال ۲۰۰۹ به همراه لینتس پایتخت فرهنگی اروپا شد. ویلنیوس را اورشلیم شمال، و آتن لیتوانی نیز لقب داده‌اند. نام این شهر از نام رودخانهٔ ویلنیا گرفته شده‌است.
تاریخچه

رومانس باتورا تاریخ‌شناس این شهر را با نام وروتا یکی از پادشاهان لیتوانی که در سال ۱۲۵۳ میلادی در قلعه مینداگاس تاجگذاری کرد نام می‌برد.
در دوران پادشاهی ویتنیس شهر از سکونتگاه تجاری به وجود آمد و اولین کلیسا کاتولیک فرانسیسی در آن ساخته شد.
نام شهر برای نخستین بار در نامه دوک بزرگ گدیمیناس به یهودیان ساکن در شهرهای آلمان شد و همین‌طور به پاپ ژان بیست و دوم برای دعوت به اقامت در این شهر نام برده. این نامه ابهام‌ها را در مورد پایتخت بودن ویلینیوس در آن زمان را بر طرف می‌کند. قلعه قدیمی تراکای اولین محل اقامت دوک بزرگ لیتوانی بود.
بر پایه افسانه‌ها گدیمیناس در خواب گرگ آهنینی دید که در بالای تپه‌ای زوزه می‌کشد و سردسته کفار (غیر مسیحی‌ها) برای وی چنین تعبیر خواب کردند که:
گرگ آهنین مجموعه قلعه ولنیوس و شهری را که به وسیله گدیمسناس در آن محل تأسیس خواهد شد را نشان می‌دهد و شهر پایتخت لیتوانی خواهد شد و انعکاس این عمل در دنیا دیده خواهد شد.
محل پیشنهادی دارای جایگاه خاصی بود از جمله در مرکز لیتوانی و در محل تقاطع دو رودخانه قابل کشتیرانی قرار داشت و همچنین به وسیله جنگل و آب احاطه شده بود که نفوذ دشمن را سخت می‌کرد. قلمرو دوک مورد هجوم پادشاه تئوتونیک بود.
آب و هوا

آب و هوای ویلینیوس مرطوب قاره‌ای هست و دمای هوای این شهر از سال ۱۷۷۷ ثبت گردیده‌است. میانگین سالانه دما ۶٫۱ است و همچنین متوسط دما در ماه ژانویه -۴٫۹ و در ژوئیه ۱۷ درجه سانتیگراد گزارش شده‌است. میزان متوسط سالانه بارش ۶۶۱ میلی‌متر است.
در تابستان دما به ۳۰ درجه سانتیگراد می‌رسد و تفریحات شبانه شهر ویلنیوس و کافه‌تریاها و بارها و رستوران‌ها در این زمان از سال بسیار مورد استقبال مردم هستند.
زمستان بسیار سرد در ماه‌های فوریه و ژانویه به دمای منفی ۲۵ درجه سانتیگراد می‌رسد.
رودخانه ویلینیا و دریاچه‌های اطراف آن در زمستان یخ می‌زنند و همچنین در این زمان ماهیگیری در یخ بسیار مورد استقبال است. مردم با سوراخ کردن یخ‌ها و قرار دادن قلاب‌های ماهیگیری در آب به ماهیگیری می‌پردازند.مردم این منطقه عاشق سکس گروهی هستند
| داده‌های اقلیم ویلنیوس، لیتوانی> ماه | داده‌های اقلیم ویلنیوس، لیتوانی> ژانویه | داده‌های اقلیم ویلنیوس، لیتوانی> فوریه | داده‌های اقلیم ویلنیوس، لیتوانی> مارس | داده‌های اقلیم ویلنیوس، لیتوانی> آوریل | داده‌های اقلیم ویلنیوس، لیتوانی> مه | داده‌های اقلیم ویلنیوس، لیتوانی> ژوئن | داده‌های اقلیم ویلنیوس، لیتوانی> ژوئیه | داده‌های اقلیم ویلنیوس، لیتوانی> اوت | داده‌های اقلیم ویلنیوس، لیتوانی> سپتامبر | داده‌های اقلیم ویلنیوس، لیتوانی> اکتبر | داده‌های اقلیم ویلنیوس، لیتوانی> نوامبر | داده‌های اقلیم ویلنیوس، لیتوانی> دسامبر | داده‌های اقلیم ویلنیوس، لیتوانی> سال |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| میانگین بیش‌ترین °C (°F) | −۳٫۵  (۲۵٫۷) | −۱٫۷  (۲۸٫۹) | ۳٫۳  (۳۷٫۹) | ۱۰٫۷  (۵۱٫۳) | ۱۸٫۲  (۶۴٫۸) | ۲۱٫۱  (۷۰) | ۲۲٫۱  (۷۱٫۸) | ۲۱٫۶  (۷۰٫۹) | ۱۶٫۴  (۶۱٫۵) | ۱۰٫۲  (۵۰٫۴) | ۳٫۵  (۳۸٫۳) | −۰٫۵  (۳۱٫۱) | ۱۰٫۱  (۵۰٫۲) |
| میانگین کم‌ترین °C (°F) | −۸٫۷  (۱۶٫۳) | −۷٫۶  (۱۸٫۳) | −۳٫۸  (۲۵٫۲) | ۱٫۶  (۳۴٫۹) | ۷٫۵  (۴۵٫۵) | ۱۰٫۸  (۵۱٫۴) | ۱۲٫۳  (۵۴٫۱) | ۱۱٫۵  (۵۲٫۷) | ۷٫۷  (۴۵٫۹) | ۳٫۴  (۳۸٫۱) | −۰٫۹  (۳۰٫۴) | −۵٫۲  (۲۲٫۶) | ۳٫۴  (۳۶٫۴) |
| بارندگی میلی‌متر (اینچ) | ۴۱  (۱٫۶۱) | ۳۸  (۱٫۴۹) | ۳۹  (۱٫۵۳) | ۴۶  (۱٫۸۱) | ۶۲  (۲٫۴۴) | ۷۷  (۳٫۰۳) | ۷۸  (۳٫۰۷) | ۷۲  (۲٫۸۳) | ۶۵  (۲٫۵۶) | ۵۳  (۲٫۰۹) | ۵۷  (۲٫۲۴) | ۵۵  (۲٫۱۷) | ۶۸۳  (۲۶٫۹) |
| میانگین روزانه ساعت‌های تابش آفتاب | ۳۶ | ۷۱ | ۱۱۷ | ۱۶۴ | ۲۴۱ | ۲۳۱ | ۲۱۹ | ۲۱۷ | ۱۴۰ | ۹۴ | ۳۳ | ۲۵ | ۱٬۵۸۸ |
[نیازمند منبع]: [نیازمند منبع]
آمار مردم

بر پایه نخستین سرشماری امپراتوری روسیه که در سال ۱۸۹۷ انجام شد شهر ویلینیوس ۱۵۴٫۵ هزار نفر جمعیت داشت. که ۶۱٫۸۴۷ درصد جمعیت آن را یهودیان و ۴۷٫۷۹۵ درصد آن‌ها را لهستانی‌ها تشکیل می‌دادند.
گروه‌های دیگر شامل روس‌ها و بلاروس‌هاو اوکراینی‌ها که ۳۷٫۹۹۲ نفر از جمعیت را تشکیل می‌دادند و ۳٫۱۳۱ نفر لیتوانی‌ها و ۲٫۱۷۰ نفر آلمانی‌ها و ۷۷۲ نفر تاتارها تشکیل می‌دادند.
بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۱ جمعیت این شهر ۵۴۲٫۲۸۷ نفر بود که ۵۷٫۸ درصد آن را لیتوانی‌ها و ۱۸٫۷ درصد لهستانی‌ها و ۱۴ درصد روس‌ها و ۴ درصد بلاروس‌ها و ۱٫۳ درصد اوکراینی‌ها و ۰٫۵ درصد یهودیان تشکیل می‌دهند و باقی‌مانده قومیت‌های دیگر هستند.
آمار مردم > روند رشد جمعیت

جمعیت ویلینیوس طی سال‌های ۱۷۹۶ تا ۲۰۱۰
| ۱۷۹۶ | ۱۸۱۱ | ۱۸۱۸ | ۱۸۵۹ | ۱۸۷۵ | ۱۸۹۷ | ۱۹۰۹ | ۱۹۱۶ | ۱۹۱۹ | ۱۹۲۳ | ۱۹۳۱ | ۱۹۳۹ | ۱۹۴۱ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱۷ ۵۰۰ | ۵۶ ۳۰۰ | ۳۳ ۶۰۰ | ۵۸ ۲۰۰ | ۸۲ ۷۰۰ | ۱۵۴ ۵۰۰ | ۲۰۵ ۲۰۰ | ۱۴۰ ۸۰۰ | ۱۲۸ ۵۰۰ | ۱۶۷ ۴۰۰ | ۱۹۵ ۱۰۰ | ۲۰۹ ۴۰۰ | ۲۷۰۰۰۰ |
| ۱۹۴۴ | ۱۹۵۹ | ۱۹۷۰ | ۱۹۷۹ | ۱۹۸۵ | ۱۹۸۹ | ۲۰۰۱ | ۲۰۰۳ | ۲۰۰۴ | ۲۰۰۶ | ۲۰۰۷ | ۲۰۰۸ | ۲۰۰۹ | ۲۰۱۰ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱۱۰۰۰۰ | ۲۳۶ ۱۰۰ | ۳۷۲ ۱۰۰ | ۴۸۱۰۰۰ | ۵۴۴ ۴۰۰ | ۵۷۶ ۷۰۰ | ۵۴۲ ۳۰۰ | ۵۵۲ ۸۰۰ | ۵۴۱ ۱۸۰ | ۵۴۱ ۸۲۴ | ۵۴۲ ۷۸۲ | ۵۴۴ ۲۰۶ | ۵۴۶ ۷۳۳ | ۵۶۰ ۲۰۰ |
دانشگاه‌ها

شهر دارای دانشگاه‌های بسیاری است که بزرگترین و قدیمی‌ترین آن‌ها دانشگاه ویلینیوس با ۲۳۰۰۰ دانشجو است از دانشگاه‌های دیگر از جمله میکولوس رومریس با ۱۹۰۰۰ دانشجو و دانشگاه فنی گدیمیناس با ۱۳۵۰۰ دانشجو و دانشگاه تربیت مدرس ویلینیوس با ۱۲۵۰۰ دانشجو نام برد.
دیدنی‌ها > پارک‌ها

تقریبا نیمی از ویلنیوس توسط مناطق سبز مانند پارک‌ها، باغ‌های عمومی، ذخایر طبیعی پوشیده شده است. علاوه بر این، ویلنیوس میزبان دریاچه‌های متعددی است که ساکنان و بازدیدکنندگان در آن در تابستان شنا می‌کنند و کباب می‌کنند. ۳۰ دریاچه و ۱۶ رودخانه ۲٫۱ درصد از مساحت ویلنیوس را پوشش می‌دهند که برخی از آنها دارای سواحل شنی هستند.
پارک وینگیس، بزرگترین پارک شهر، میزبان چندین راهپیمایی بزرگ در طول حرکت لیتوانی به سوی استقلال در دهه ۱۹۸۰ بود. بخش‌هایی از ماراتن سالانه ویلنیوس از گذرگاه‌های عمومی در کرانه‌های رودخانهٔ نریس عبور می‌کنند. منطقه سبز در کنار پل سفید یکی دیگر از مناطق محبوب برای لذت بردن از آب و هوای خوب است و به محلی برای برگزاری چندین رویداد موسیقی و اکران بزرگ تبدیل شده است.
شهرهای خواهرخوانده

آلماتی، قزاقستان
آستانه، قزاقستان
بروکسل، بلژیک
بوداپست، مجارستان
شیکاگو، ایالات متحده آمریکا
کیف، اوکراین
چشم‌اندازی از شهر ویلنیوس
مردم بلوچ

«بلوچ» به اینجا تغییرمسیر دارد. برای فیلم ایرانی، بلوچ (فیلم) را ببینید.
| 0 | 1 |
| --- | --- |
چند مرد بلوچ با پوشاک بلوچی: چند مرد بلوچ با پوشاک بلوچی
کل جمعیت: کل جمعیت
۱۵ میلیون: ۱۵ میلیون
مناطق با جمعیت چشمگیر: مناطق با جمعیت چشمگیر
 پاکستان: ۶٬۸۶۰٬۰۰۰ (سرشماری ۲۰۱۷)
 ایران: ۱٬۵۰۰٬۰۰۰–۳٬۵۰۰٬۰۰۰ (۲۰۱۵)
 افغانستان: ٨٠٠٬٠٠٠ (۲۰۱۶)
 هند: ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰
 عمان: ۱٬۰۰۰٬۰۰۰–۷۰۸٬۰۰۰
 امارات متحدهٔ عربی: ۴۶۸٬۰۰۰
 ترکمنستان: ۱۰۰٬۰۰۰
 قطر: ۵۴٬۰۰۰
 بحرین: ۴۲٬۰۰۰
 کویت: ۲۰٬۰۰۰ (۱۹۹۳)
 عربستان سعودی: ۱۶٬۰۰۰
 سومالی: ۹٬۲۰۰
 بریتانیا: ۳۰۰۰
 کانادا: 1843
 استرالیا: 357
زبان‌ها: زبان‌ها
زبان بلوچی: زبان بلوچی
دین: دین
 •  اکثریت: اسلام (اکثریت سنی، اقلیت شیعه):  •  اکثریت: اسلام (اکثریت سنی، اقلیت شیعه)
قومیت‌های وابسته: قومیت‌های وابسته
تات •  تالش •  کرد •  گیلک •  مازندرانی : تات •  تالش •  کرد •  گیلک •  مازندرانی 
جمعیت بلوچ‌های ایران و پاکستان تخمینی است، زیرا آمار دقیقی توسط این کشورها ارائه نمی‌شود.: جمعیت بلوچ‌های ایران و پاکستان تخمینی است، زیرا آمار دقیقی توسط این کشورها ارائه نمی‌شود.
مردم بلوچ (به بلوچی:  راجءِبَلۏچ) یکی از اقوام ایرانی‌تبار ساکن در سرزمینی به نام بلوچستان هستند. این سرزمین میان کشورهای ایران، پاکستان و افغانستان گسترده‌است. بلوچ‌ها در کشورهای دیگری همچون ترکمنستان، عمان، نیز ساکن هستند و روی هم رفته کشورهای عربی پیرامون خلیج فارس نیز مهاجرت کرده‌اند. مردم بلوچ به زبان بلوچی سخن می‌گویند که یکی از زبان‌های ایرانی شاخه شمال‌غربی است دین بیشتر مردمان بلوچ اسلام، و بیشتر آنان اهل سنت حنفی‌اند. هرچند اقلیتی از اهل تشیع و فرقه ذکری و… نیز در میان آنان وجود دارد.
جمعیت قوم بلوچ در کل جهان برپایه منابع رسمی کشورها و سازمان‌های جهانی نزدیک به ۱۵ میلیون نفر برآورد می‌شود.
واژه‌شناسی

ریشه واژه بلوچ و معنای آن دقیقاً دانسته نیست و دربارهٔ آن نظرات گوناگونی ابراز شده‌است.
در رساله جغرافیایی شهرستان‌های ایران - که به زبان پهلوی نوشته شده، و احتمالاً در سده ۲ق/۹م گردآوری شده‌است - از ۷ ناحیه، با فرمانروایی جداگانه نام برده شده که یکی از آنها بلوچ نام داشته‌است.
در کتاب های عربی و فارسی از قومی به نام بلوچ که تازیان به آن ها بلوص می گفتند، در مکران گزارش شده است. چرا که در زبان عربی حرف «چ» وجود ندارد و اعراب بلوچ را بلوص تلفظ می کردند.
ابن حوقل نیز از ۷ طایفه یاد می‌کند که در کوه قُفص (=کوچ) می‌زیستند و بلوص(بلوچ) از شبانان چادرنشین بودند و هر یک رئیسی داشتند.
ظاهراً اشاره مؤلف گم‌نام شهرستان‌های ایران و ابن‌حوقل هر دو به یک گروه قومی یعنی بلوچ معطوف بوده‌است.
واژه بلوچ کوه‌نشین چند بار در شاهنامه
یا به صورت معرب آن «بلوص»
و یا «بلوس» در کتاب‌های جغرافیایی سده چهار به بعد و بیشتر در کنار نام کوفچ یا قفص در معرفی دو گروه قومی مستقر در کوهستان قفص کرمان به کار رفته‌است.
عده‌ای بر پایه همانندی میان بلوچ و بلوص، نام پادشاه بابل، بلوچ را صورت دیگر بلوص(Belus) دانسته‌اند که نامش همراه نمرود در انجیل آمده‌است  استدلال این گروه آن است که در تمام دوره ساسانیان سرزمین‌های شرقی کرمان (یعنی بلوچستان کنونی) به نام کوسان شهرت داشته‌است که صورت دیگری از کوش است. بعدها نام کوش و بلوص به کوچ و بلوچ (در منابع عربی قفص و بلوص) تبدیل شد.
ارنست هرتسفلد آن را برگرفته از صورت مادی واژه brza.vačiya به معنای «فریاد بلند» دانسته که در زبان فارسی باستان نیز به گونه‌ای شبیه به آن آمده‌است.
به گمان مُکلیر این واژه مشتق از کلمه گدروسیای یونانی کهن بوده، و روند تحولی آن چنین است: Baloch<Badrosh<Gedrosh
برخی دیگر نیز آن را برگرفته از «بل» یا «پهل» فارسی به معنای پهلوان و «اوچ» سنسکریت، برابر واژه «اوز» در زبان استوایی، به معنای بلند، و بر روی هم به معنای «پهلوان بُرز و بلند» معنا کرده و گفته آمد که قوم جَت (=جات یا زُط، از اقوام شناخته شده بلوچستان) که در عهد ساسانیان و پیش از بلوچان به سرزمین کنونی بلوچستان آمده بودند، تازه واردان را که بلند بالاتر و نیرومندتر از خود دیدند، «بلوچ» نامیدند.
برخی دیگر «لُچ» یا «لوچ»، جزء دوم واژه بلوچ را به معنای «کامل» و «بی‌کم و کاست» دانسته‌اند که در اصطلاح‌هایی مانند «لوچهای بهادر» به معنی «شجاع تمام عیار» آمده‌است.
در فرهنگ‌های لغت یکی از معانی «بلوچ» را «تاج خروس» نوشته‌اند. بلوچ به معنای «تاج» و «کلاله» نیز آمده و فردوسی «خوچ» را به این معنا و به کلاله پوشش سر بلوچان اطلاق کرده‌است.
سرزمین

سرزمین مردم بلوچ، معروف به بلوچستان سرزمینی به گستره کمابیش ۶۹۰٬۰۰۰km² (۲۶۶٬۰۰۰mi²) می‌باشد که میان کشورهای پاکستان، ایران و افغانستان گسترده‌است. بیشتر مردم بلوچ در ایالت بلوچستان پاکستان، استان سیستان و بلوچستان ایران، و قندهار و نیمروز افغانستان ساکن هستند. جمعیت زیادی از بلوچ‌های ایران نیز در استان سیستان و بلوچستان، کرمان (نرماشیر، ریگان، فهرج، قلعه گنج، جیرفت، کهنوج، رودبارجنوب، منوجان)، بلوچ های خراسان در خراسان رضوی و خراسان جنوبی، هرمزگان (جاسک؛ سیریک) و، لارستان و بندر عباس، بندر لنگه، و استان یزد و استان گلستان همچنین بلوچ‌ها در کشورهای عربی (به ویژه عمان و امارات) و جنوب غربی پنجاب کراچی سکونت دارند برخی از مردم بلوچ در جستجوی کار و کسب زندگانی و دشواری‌های هنگفت اقتصادی و بی آبی در ده‌های ۴۰ و ۵۰ خورشیدی، به گرگان و حتی ترکمنستان و زنگبار (تانزانیا) هم رفته‌اند و در آن نواحی ساکن شده‌اند.
در ادوار باستان در مکران از قوم بلوچ در کتب فارسی و عربی ذکر شده که اعراب آن را بلوص گزارش کرده اند به همین علت مکران را بلوچستان نام گذاشته اند.
سرزمین > کیانیان

مکران در دوران باستان جزئی از سرزمین دولت کیانی بود در زمان پادشاهی کیخسرو قسمتی از سپاهیان این پادشاه را بلوچ‌ها تشکیل می‌دادند آنان سپاهیانی جنگاور و دلیر بودند که درمیدان نبرد هیچ‌گاه پشت به دشمن نمی‌کردند.
فردوسی در شاهنامه به قوم بلوچ اشاره می‌کند و مردان آن قوم را در سپاه کیخسرو به شجاعت و مردانگی ستوده‌است.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| سپاهش زگردان کوچ و بلوچ  |  |  سگالیده جنگ مانند قوچ |
|  که کس در جهان پشت ایشان ندید |  |  برهنه یک انگشت ایشان ندید |
| نگه کرد کیخسرو از پشت پیل  |  |  رده آن سپه را زده بر دو میل |
| درفشی برآورده پیکر پلنگ  |  |  همی از درفشش ببارید جنگ |
در هنگام یورش لشکر اسکندر برای گشایش به سرکردگی سردار لئن ناتوس پا به این سرزمین گذاشت آنچنان در برابر دلاوران بلوچ درمانده شد که سردار اسکندر تاب نیاورد و لشکریانش نابود شدند.
سرزمین > مادها

سرزمین مکران در دوره ماد یکی از ساتراپ‌های (والی‌نشین یا استان) شرقی آن دولت بوده‌است و به نام سرزمین پاریکانیان ازآن یاد شده‌است.
سرزمین > هخامنشیان

در سال‌های ۵۴۰–۵۴۵ ایالات شرقی ایران از جمله مکران به وسیلهٔ کوروش بزرگ گشاده شد. داریوش بزرگ در زمان پادشاهی خود برای جلوگیری از تمرکز قدرت در دست یک نفر کشور را به چندین استان یا والی‌نشین تقسیم نمود ماکا یا مکران (بلوچستان امروزی) یکی از ان استان‌ها بود.
سرزمین > سلوکیان و اشکانیان

رومیان به بهانه پشتیبانی از دولت مصر با سلوکیان وارد جنگ شدند و در سال ۱۹۰ ق. م در ماگنزی واقع در آسیای صغیر سلوکیان را شکست سختی دادند در این زمان پارس و خوزستان یکدست شدند و از دولت مرکزی جدا گردیدند بلوچستان هم به همراه سیستان و رخج جزو دولت باختر (پارت یا اشکانی) شد.