stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
گلستان سعدی
چاپ و ترجمه > ترجمه

در امپراتوری عثمانی، علاوه بر شرح‌ها، دست کم هفت ترجمهٔ ترکی از گلستان انجام شده که قدیمی‌ترین آن‌ها مربوط به سال ۱۳۹۱ میلادی می‌باشد.
نخستین ترجمهٔ گلستان به زبان‌های غربی در سال ۱۶۳۴ میلادی انجام شد. در این سال، آندره دوریه گلستان را به‌صورت ناقص به فرانسوی ترجمه کرد. مطابق فهرست مندرج در کتاب کتابشناسی ادبیات فارسی در زبان فرانسه، این کتاب تاکنون نُه بار به‌طور کامل به زبان فرانسه ترجمه شده است. معروف‌ترین مترجمان آن عبارتند از نیکول سِمله (به فرانسوی: N.Sémelet)، شارل دفرمری (به فرانسوی: Ch. Defrémery)، فرانتس توسن (به فرانسوی: Franz Toussaint)، عمر علی شاه (به فرانسوی: Omar Ali Shah) و ژاک موریس گودن (به فرانسوی: J. -M. Gaudin).
در سال ۱۶۵۱میلادی، ترجمه لاتین از گلستان منتشر شد. این ترجمه توسط جرج جنتیوس (Georgius Gentius) انجام شد.
در سال ۱۶۵۴، آدام اولئاریوس که زبان فارسی را در ایران آموخته بود، به کمک یک ایرانی به نام حق‌وردی، ترجمهٔ کاملی از گلستان را به زبان آلمانی منتشر کرد. پس از آن، فریدریش روکرت نیز در سال ۱۸۴۷ میلادی این کتاب را به‌صورت منظوم به آلمانی ترجمه کرد. اما ترجمه او نیم قرن بعد؛ یعنی در سال ۱۸۹۵ منتشر شد. [نیازمند منبع]
نخستین ترجمهٔ کامل از گلستان به زبان انگلیسی، از آنِ سر ریچارد فرانسیس برتون است در سال ۱۸۸۸ میلادی. اما قبل از آن ترجمه‌های آزادی از بخش‌هایی از گلستان به انگلیسی صورت گرفته بود که نخستینِ آن‌ها به قلمِ استفان سولیوان (Stephen Sullivan) در سال ۱۷۷۴ انجام شد. پس از آن فرانسیس گلادوین و جیمز راس نیز ترجمه ای آزاد از آن به زبان انگلیسی منتشر نمودند. جیمز راس برای این ترجمه از نسخهٔ لاتین کتاب با نامِ Gentius استفاده کرد. در سال ۱۸۴۳ رالف امرسون، شاعر آمریکایی یک نسخه ترجمه شده از گلستان با توجه به ادبیات آمریکایی تهیه کرد و آن را یکی از کتابهای مقدس قلمداد کرد.
علاوه بر این، گلستان در قرن نوزدهم چندین بار به زبان‌های هندی، اردو، عربی، لهستانی، چکی، روسی، پرونسی و رومانیایی ترجمه شد.
ساختار و محتوا

این کتاب به نثر آهنگین و آمیخته با نظم و در هشت فصل (اصطلاحاً هشت باب) نوشته شده است. هشت باب گلستان عبارتند از: «سیرت پادشاهان»، «اخلاق درویشان»، «فضیلت قناعت»، «فوائد خاموشی»، «عشق و جوانی»، «ضعف و پیری»، «تأثیر تربیت»، و «آداب صحبت». گلستان یکی از تأثیرگذارترین کتاب‌های نثر در ادبیات فارسی است.
این کتاب، مجموعه‌ای از حکایت‌های مستقل و حاوی اندرزها و جمله‌های قصار است. اما هنر داستان‌گویی و ایجاز نگارنده، مانع از آن می‌شود که وجه تعلیمی آن باعث ملالت خواننده شود. سعدی در گلستان، از پرداختن به تاریخ‌نگاری و تذکره‌نویسی پرهیز می‌کند و صرفاً به بیان امور مربوط به زندگی و منش اشخاص می‌پردازد. کتاب گلستان را می‌توان گزارش سعدی از جامعه زمان خود دانست، که در آن اوضاع فرهنگی و اجتماعی مردم به صورت واقعی به تصویر کشیده شده است.
حکایت‌های گلستان، فراخور موضوع، کوتاه یا بلند می‌شود. در برخی از حکایت‌ها شخصیت‌های خیالی یا واقعی ثالثی وجود دارند و ایفای نقش می‌کنند؛ اما در برخی از حکایت‌ها، نگارنده حاضر و ناظر است. برخی از این رخدادها، رخدادهای واقعی زندگی او و برخی نیز صرفاً رخدادهای تخیلی است.
ساختار و محتوا > دیباچه

سعدی در دیباچهٔ کتاب، چراییِ نگارشِ آن و زمانِ نگارش را با گفتاری فاخر، شیرین، و روان بازگو می‌کند. او در دیباچه، کتابِ گلستان را «گلستانی راستین» می‌شمارد که سرما و گرمایِ روزگار بر آن تأثیری ندارد و چنین می‌گوید:
برای نُزهَتِ ناظران و فُسحَتِ حاضران، کتابِ گلستانی توانم تصنیف کردن، که بادِ خزان را بر ورقِ او دستِ تَطاوُل نباشد و گردشِ زمان، عیشِ رَبیعش را به طَیشِ خَریف مبدّل نکند.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| به چه کار آیدت ز گُل طَبَقی |  | از گلستانِ من ببَر ورقی |
| گُل همین پنج روز و شش باشد |  | وین گلستان همیشه خوش باشد |
ویژگی‌ها > آهنگ

در بررسی سبک گلستان، نخستین ویژگی قابل توجه، آهنگین بودن و موسیقی کلام است. دلیل این آهنگین بودن را برخی از پژوهشگران، «موزون بودن» پاره‌های جمله‌ها دانسته‌اند؛ مثلاً محمدتقی بهار در کتاب سبک‌شناسی نوشته است که با پس و پیش‌کردن بعضی از کلمه‌ها و فعل‌ها در گلستان می‌توان مصراع‌های شعری استخراج کرد. همچنین جلال‌الدین همایی معتقد است که سعدی کلمات خود را طوری انتخاب کرده است که ترکیب آن‌ها، طنین موسیقی ایجاد می‌کند و در اثر همین خاصیت، از جمله‌های نثرش، مصراع‌های شعر با وزن عروضی استخراج می‌شود. ضیاء موحد معتقد است که سعدی با توالی هجاهای بلند و کوتاه –که الزاماً منطبق بر وزن‌های عروضی نیستند– و با کوتاه و بلند کردن جمله‌ها، باعث آهنگین شدن گلستان شده است.
نمونه‌هایی از نثر گلستان سعدی

منت خدای را، عَزَّ وَ جَلّ، که طاعتش موجبِ قُربت است و به شُکر اندرش مزیدِ نعمت. هر نفَسی که فرومی‌رود مُمِدّ حیات است و چون برمی‌آید مفرِّح ذات؛ پس در هر نفَس دو نعمت موجود است و بر هر نعمت شُکری واجب.
دو کس رنج بیهوده بردند و سعی بی‌فایده کردند؛ یکی آن‌که اندوخت و نخورد، و دیگری آن‌که آموخت و نکرد.
سه چیز پایدار نمانَد: مالِ بی تجارت و علمِ بی بحث و مُلکِ بی سیاست.
دشمنی ضعیف که در طاعت آید و دوستی نماید؛ بدان! مقصود وی جز آن نیست که دشمنی قوی گردد؛ و گفته‌اند بر دوستیِ دوستان اعتماد نیست، تا به تملقِ دشمنان چه رسد! و هرکه دشمنِ کوچک را حقیر می‌دارد، بدان مانَد که آتشِ اندک را مُهمل می‌گذارد.
آثار تقلیدی از گلستان

پس از سعدی، گلستان تأثیر قابل توجهی بر ادبیات فارسی گذاشت و آثار متعددی با تأثیرپذیری از شکل و فرم گلستان (حکایات پندآموز در قالب نثر مسجع آمیخته با نظم) یا تأثیرپذیری از موضوع و محتوای گلستان خلق شد. دست کم ۶۴ اثر که به تقلید از گلستان نگاشته شده، فهرست شده است. برخی از مهم‌ترین این آثار عبارتند از:
بهارستان جامی
پریشان قاآنی
روضه خلد یا خارستان مجدالدین خوافی
نگارستان معین‌الدین جوینی
اخلاق‌الاشراف عبید زاکانی
منشآت قائم مقام فراهانی
مزعفر و بغرا ابواسحاق اطمعه
چهار عنصر بیدل دهلوی
نکات بیدل دهلوی
رقعات بیدل دهلوی
جامع الاسرار نورعلیشاه اصفهانی
گلستان شوریده شیرازی
ترجمه میرزاحبیب اصفهانی از کتاب سرگذشت حاجی بابای اصفهانی اثر جیمز موریه
کاروان فریدون توللی
تفاصیل فریدون توللی
نگارخانه

مینیاتورِ نشان‌دهندهٔ سعدی از کتابِ گلستانِ سعدی
حکایتی از گلستان سعدی، اثر محمدرضا قربانی
حکایت غلام و کشتی،      اثر محمدرضا قربانی
حکایت درویش و کاروان،   اثر محمدرضا قربانی
حکایت درویش و لشکری،   اثر محمدرضا قربانی
حکایت شاهزاده و غلام،    اثر محمدرضا قربانی
یک نقاشی مینیاتور، مربوط به حکایتی از گلستان سعدی در باب عفو و سیرت شاهان، اثر باساوان، از هنرمندان طراز اول دربار گورکانی که در سال ۱۵۹۶ میلادی خلق شد.

این اثر اکنون در مالکیت موزه هنر شهرستان لس‌آنجلس قرار دارد.
گلستان ترجمه آندره دوریه
نقاشی ورزشکار جوان بر روی یک ستون. کتابخانه چستربیتی
سعدی در گلستان. از یک نسخهٔ خطیِ مغولی از گلستان.
اما توماس

| دِیماما توماسDBE | دِیماما توماسDBE |
| --- | --- |
توماس در ۲۰۱۱: توماس در ۲۰۱۱
زادهٔ: ۹ دسامبر ۱۹۷۱ ‏(۵۳ سال) لندن، انگلستان
محل تحصیل: کالج دانشگاهی لندن
پیشه: تهیه‌کننده فیلم
سال‌های فعالیت: ۱۹۹۷–اکنون
عنوان: بنیان‌گذار مشترک سینکاپی فیلمز
همسر: کریستوفر نولان (ا. ۱۹۹۷)
فرزندان: ۴
خویشاوندان:  جاناتان نولان (برادر شوهر)  لیزا جوی (همسر برادر شوهر) 
دِیم اما توماس نولان، لیدی نولان DBE (انگلیسی: Dame Emma Thomas, Lady Nolan؛ زادهٔ ۹ دسامبر ۱۹۷۱) تهیه‌کننده فیلم بریتانیایی است. او تهیه‌کنندگی همهٔ فیلم‌های بلند کارگردانی‌شده به‌دست همسرش کریستوفر نولان را به عهده داشته است. این فیلم‌ها بیش از شش میلیارد دلار در جهان فروش داشته‌اند و برخی از برترین فیلم‌های زمان خودشان دانسته می‌شوند.
توماس دریافت‌کنندهٔ افتخارات گوناگونی بوده و نخستین زن بریتانیایی است که جایزه اسکار بهترین فیلم را برنده شد. او این جایزه را برای فیلم مهیج زندگی‌نامه‌ای اوپنهایمر (۲۰۲۳) دریافت کرد. او در سال ۲۰۲۴ بابت خدماتش در سینما مقام بانوی فرمانده والامقام امپراتوری بریتانیا را به‌دست آورد.
زندگی شخصی

هنگامی که نولان ۱۹ ساله بود، توماس را در کالج دانشگاهی لندن ملاقات و در ۱۹۹۷ با او ازدواج کرد. توماس از سال ۱۹۹۷ به‌عنوان تهیه‌کننده در تمام فیلم‌های او کار کرده است. این دو چهار فرزند دارند و در لس آنجلس ساکن هستند.
فیلم‌شناسی

مقالهٔ اصلی: فیلم‌شناسی کریستوفر نولان
تعقیب (۱۹۹۸)
یادگاری (۲۰۰۰)
بی‌خوابی (۲۰۰۲)
بتمن آغاز می‌کند (۲۰۰۵)
پرستیژ (۲۰۰۶)
شوالیه تاریکی (۲۰۰۸)
تلقین (۲۰۱۰)
شوالیه تاریکی برمی‌خیزد (۲۰۱۲)
میان‌ستاره‌ای (۲۰۱۴)
دانکرک (۲۰۱۷)
تنت (۲۰۲۰)
اوپنهایمر (۲۰۲۳)
ادیسه (۲۰۲۶)
هانس پیرکنر

| اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی |
| --- | --- | --- | --- |
نام کامل:  Johann Pirkner
زادروز:  ۲۵ مارس ۱۹۴۶
زادگاه:  وین
تاریخ مرگ:  ۲۶ فوریهٔ ۲۰۲۵ (۷۸ سال)
قد:  ۱٫۸۰ متر (۵ فوت ۱۱ اینچ)
پست:  مهاجم
باشگاه‌های جوانان: باشگاه‌های جوانان
:  SC Simmering
:  Floridsdorfer AC
باشگاه‌های حرفه‌ای*: باشگاه‌های حرفه‌ای*
| سال‌ها |  باشگاه‌ها |  بازی† |  (گل)† |
| ۱۹۶۶–۱۹۶۷ |  باشگاه فوتبال آدمیرا واکر مودلینگ |  ۴ |  (۱) |
| ۱۹۶۷–۱۹۶۸ |  Austria Klagenfurt |  ۲۱ |  (۲) |
| ۱۹۶۸–۱۹۶۹ |  باشگاه فوتبال آدمیرا واکر مودلینگ |  ۱۵ |  (۹) |
| ۱۹۶۹–۱۹۷۱ |  باشگاه فوتبال شالکه ۰۴ |  ۴۷ |  (۸) |
| ۱۹۷۱–۱۹۷۴ |  باشگاه فوتبال دی اس وی لئوبن |  ۵۲ |  (۳۱) |
| ۱۹۷۴–۱۹۷۸ |  باشگاه فوتبال آستریا وین |  ۱۲۸ |  (۶۲) |
| ۱۹۷۸–۱۹۸۰ |  باشگاه فوتبال فرست وینا |  ۴۹ |  (۱۱) |
| مجموع |   |  ۳۱۶ |  (۱۲۴) |
تیم ملی: تیم ملی
| ۱۹۶۹–۱۹۷۸ |  تیم ملی فوتبال اتریش |  ۲۰ |  (۴) |
 تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است. :  تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است. 
هانس پیرکنر (آلمانی: Hans Pirkner؛ زادهٔ ۲۵ مارس ۱۹۴۶ – درگذشتهٔ ۲۶ فوریه ۲۰۲۵) بازیکن فوتبال اهل اتریش بود.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال آستریا وین، باشگاه فوتبال آدمیرا واکر مودلینگ، باشگاه فوتبال شالکه ۰۴، باشگاه فوتبال فرست وینا، و باشگاه فوتبال دی اس وی لئوبن اشاره کرد.
وی همچنین در تیم ملی فوتبال اتریش بازی کرده‌است.
هالی اسپرینگز، جورجیا

مکان
| Holly Springs, Georgia | Holly Springs, Georgia |
| --- | --- |
شهر: شهر
Location in Cherokee County and the state of جورجیا: Location in Cherokee County and the state of جورجیا
مختصات: ۳۴°۹′۵۹″ شمالی ۸۴°۳۰′۴″ غربی﻿ / ﻿۳۴٫۱۶۶۳۹°شمالی ۸۴٫۵۰۱۱۱°غربی﻿ / 34.16639; -84.50111: مختصات: ۳۴°۹′۵۹″ شمالی ۸۴°۳۰′۴″ غربی﻿ / ﻿۳۴٫۱۶۶۳۹°شمالی ۸۴٫۵۰۱۱۱°غربی﻿ / 34.16639; -84.50111
ایالت: جورجیا
County: Cherokee
مساحت: مساحت
 • کل: ۳٫۲ مایل مربع (۸٫۲ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۳٫۲ مایل مربع (۸٫۲ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰ مایل مربع (۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۱۱۰۹ فوت (۳۳۸ متر)
جمعیت (۲۰۱۰): جمعیت (۲۰۱۰)
 • کل: ۹۱۸۹
 • تراکم: ۹۹۸٫۴/مایل مربع (۳۸۹٫۶/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۵ (Eastern (EST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۴ (EDT)
زیپ‌کد: 30142
کد منطقه: 770
استاندارد پردازش اطلاعات فدرال: 13-39524
GNIS feature ID: 0315567
هالی اسپرینگز، جورجیا (به انگلیسی: Holly Springs, Georgia) یک شهر در ایالات متحده آمریکا با جمعیت ۹٬۱۸۹ نفر است که در جورجیا واقع شده‌است.
موقعیت جغرافیایی

موقعیت جغرافیایی شهرها و مناطق اطراف به شرح زیر است:
Localidades na vizinhança
هالیوود هیلز

هالیوود هیلز یا تپه‌های هالیوود (به انگلیسی: Hollywood Hills) یکی از محله‌های شهر لس‌آنجلس در ایالت کالیفرنیای آمریکاست.
مکان در 23x15px|border |alt=|link= کالیفرنیا, 23x15px|border |alt=|link= ایالات متحده آمریکا
| هالیوود هیلز Hollywood Hills | هالیوود هیلز Hollywood Hills |
| --- | --- |
محله: محله
نمایی از تپه‌های هالیوود از خیابان نورماندی: نمایی از تپه‌های هالیوود از خیابان نورماندی
مختصات: ۳۴°۰۷′شمالی ۱۱۸°۲۰′غربی﻿ / ﻿۳۴٫۱۲°شمالی ۱۱۸٫۳۴°غربی﻿ / 34.12; -118.34: مختصات: ۳۴°۰۷′شمالی ۱۱۸°۲۰′غربی﻿ / ﻿۳۴٫۱۲°شمالی ۱۱۸٫۳۴°غربی﻿ / 34.12; -118.34
ایالت:  کالیفرنیا
شهرستان:  لس‌آنجلس
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی ۸- (PST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی ۷- (PDT)
جمعیت

بر اساس سرشماری سال 2000 در ایالات متحده، 21588 نفر در 7.05 مایل مربع در این محله زندگی می‌کردند. به‌طور متوسط ​​3،063 نفر در هر مایل مربع؛ دارای کمترین تراکم جمعیت در یک شهر یا شهرستان. جمعیت هالیوود هیلز در سال 2008، 22988 نفر تخمین زده شد. سن متوسط ​​برای ساکنان 37 سال بود، که برای یک شهر و شهرستان قدیمی محسوب می‌شود. درصد ساکنان 19 تا 64 سال در بالاترین سطح شهرستان بوده‌است. شاخص تنوع این محله 433/0 است و درصد سفیدپوستان غیر اسپانیایی 74.1٪ است. مردم لاتین 9.4 درصد، آسیایی‌ها 6.7 درصد، آمریکایی‌های آفریقایی تبار 4.6 درصد و دیگران 5.3 درصد هستند. در سال 2000، مکزیک (7.9٪) و انگلستان (7.8٪) متداول‌ترین محل تولد 22.8٪ ساکنان خارج از کشور متولد شده بودند، که در مقایسه با شهر درصد پایین متولدین خارجی محسوب می‌شود. متوسط ​​درآمد خانوار در سال 2008، 69277 دلار بود، که برای یک شهر زیاد در نظر گرفته شد. اما برای شهرستان تقریباً مناسب است. درصد خانوارهایی که 125000 دلار یا بیشتر درآمد دارند، در مقایسه با یک شهرستان بزرگ، زیاد بود. متوسط ​​خانوار 1.8 نفره نسبتاً کم بود. اجاره کنندگان 56.5٪ از واحدهای مسکونی و بقیه صاحبان خانه را تشکیل می‌دادند. در سال 2000، 270 خانواده با سرپرستی والدین مجرد وجود داشتند، یا 6.9٪؛ این نرخ برای یک شهرستان و شهر رقم پایینی بود.
گویش کلارستاق

| کلارستاقی | کلارستاقی |
| --- | --- |
زبان بومی در: ایران استان مازندران
تبار: هندواروپایی  هندوایرانیایرانیایرانی غربیایرانی شمال غربیزبان‌های کاسپینزبان مازندرانی/کاسپین مرکزیکلارستاقی
سامانه نوشتاری: الفبای فارسی
کدهای زبان: کدهای زبان
ایزو ۳–۶۳۹: –
گویش کلارستاقی در منطقه کلارستاق تکلم می‌شود. نظرات گوناگونی در بین زبان‌شناسان در مورد طبقه‌بندی این گویش وجود دارد. در کتاب راهنمای زبان‌های ایرانی که به ویراستاری رودیگر اشمیت منتشر شده، گویش بومی مناطق از چالوس تا خود تنکابن (گویش منطقه کلارستاق) گویشی از زبان مازندرانی می‌باشد. وبگاه گلاتولوگ گویش کلارستاق و گویش کلاردشت را گویش‌هایی از زبان مازندرانی می‌داند. حبیب برجیان گویش مناطق کجور و کلار را از لهجه‌های زبان مازندرانی می‌داند. ایران کلباسی گویش کلاردشت و تنکابن را گونه‌ای از زبان مازندرانی می‌داند. طبق دانشنامه ایرانیکا به نقل از دونالد استیلو در بین تنکابن و کلاردشت گویش‌ها حالت انتقال بین گیلکی و مازندرانی دارند؛ و آن را شاخه‌ای زبانی مجزا از گیلکی و مازندرانی طبقه‌بندی کرده‌اند. گویش‌های بومی کلارستاق و تنکابن را بدین ترتیب می‌توان چنان‌که دونالد استیلو پیشنهاد می‌کند، یک گروه زبانی مجزا درون پیوستار گفتاری در طول مناطق ساحلی و ارتفاعات کرانهٔ خزر دانست. این گروه حدوداً بین کلاردشت در شرق، و رامسر در غرب کشیده شده است و زین رو توسط دونالد استیلو کاسپین مرکزی تعیین شده است؛ با وجود این اتفاق نظر بر سر آن کم است، فردوس آقاگل‌زاده گویش چالوس و کلاردشت را گویشی از زبان مازندرانی معرفی می‌کند.
در سال ۱۳۸۱ «واژه‌نامه بزرگ تبری» به ویراستاری «جهانگیر نصری اشرفی» منتشر شد که دربردارندهٔ واژگانی از گویش‌های عباس‌آباد و آمل و بابل و بهشهر و علی‌آباد کتول و کردکوی و نوشهر و ساری و تنکابن و دیگر مناطق بود. در کتاب واژه‌نامه بزرگ تبری گویشی که در منطقه کلارستاق شامل چالوس و تنکابن شرقی (کلارستاق باستانی، برخی از روستاهای کوهپایه‌ای منطقه بیرون بشم و لنگا و نواحی جلگه‌ای از آب چالوس و عباس‌آباد و رودخانه نشتا به مرکزیت عباس‌آباد) تکلم می‌شود گویشی از زبان مازندرانی می‌باشد. شماری از پژوهشگران زبان‌شناس، گویش منطقه تنکابن (گویش تنکابنی) را گویشی از زبان مازندرانی غربی می‌دانند. زبان گیلکی به دو گویش غربی (بیه پس) و شرقی (بیه پیش) تقسیم می‌شود و گاه دو گویش دیلمی_اشکوری و گویش بینابین چابکسری_تنکابنی (رامسری_تنکابنی) که به طبری_گیلکی (محدوده تنکابن تا چابکسر) معروف است هم به این فهرست اضافه می‌شوند.
زبان مازندرانی زبانی است که در استان مازندران و قسمت‌هایی از استان‌های گلستان، سمنان، تهران و البرز رایج است. مازندرانی استان مازندران به سه گویش غربی، مرکزی و شرقی تقسیم می‌گردد. گویش طبری چالوس (کلارستاقی) جز گویش غربی مازندرانی محسوب می‌شود. گویش مازندرانی غربی در محدودهٔ میان چالوس و تنکابن گویش می‌شود.
گویش کلارستاقی از سمت شرق با گویش کجوری در شهرستان نوشهر و شرق چالوس و از سمت غرب با گویش تنکابنی در شهر تنکابن هم‌جوار است.
طبقه‌بندی

در امتداد کوهپایه‌های شمالی البرز و ساحل خزر، گروه زبانی کاسپین تشکیل یک زنجیره گویشی بدون انقطاع را می‌دهد که ۵۵۰ کیلومتر امتداد دارد، گیلکی در غرب آن و مازندرانی در شرق آن قرار دارند. گویشوران این زنجیره زبان خود را گلکی می‌خوانند. گویش‌های میانه دو سوی این زنجیره، گروه زبان‌های کاسپین مرکزی یا گویش‌های کلارستاق خوانده شده‌اند. زبان محلی کاسپینی مورد تکلم در کلارستاق و نیز گویش‌های تنکابن را نمی‌توان به درستی به عنوان مازندرانی یا گیلکی طبقه‌بندی کرد. این‌ها به عنوان نوعی انتقال بین دو گروه زبانی عمل می‌کنند. گویش‌های محلی کلارستاق و تنکابن را می‌توان زین رو به عنوان گروه زبانی مجزای سوم درون زنجیره گویشی در امتداد ناحیه ساحلی خزر و در کنار ارتفاعات در نظر گرفت. پروژه ایرانی شمال‌غربی مؤسسه ماکس پلانک منطقه حدودی تنکابن تا کلاردشت را زیرمجموعه زبان کاسپین مرکزی طبقه‌بندی می‌کند، این زبان انتقالی نرم از گیلکی در غرب تا مازندرانی در شرق را نشانی می‌دهد و تعریف خط مشخص جدا کننده این نواحی گویشی غیرممکن است.
واژه‌نامه بزرگ تبری نوشته است که طبری رویانی یکی از کهن‌ترین گویش‌های زبان مازندرانی است که در نواحی غربی طبرستان گویش می‌شد که خود به دو لهجهٔ طبری کلارستاقی و طبری کجوری تقسیم می‌شود. منطقه رویان کهن از نواحی غربی طبرستان بوده است که شامل شهرستان‌های نور، نوشهر، چالوس، کلاردشت (کلار)، عباس‌آباد (لنگا)، تنکابن و رامسر (سختسر) می‌شده است و گاهی مرز غربی آن تا رودسر (هوسم) ادامه می‌یافت مردم رویان کهن به زبان طبری و گویش طبری رویانی که زبان اسپهبدان طبرستان نیز بود سخن می‌گفتند.
زبان گیلکی به دو گویش غربی (بیه پس) و شرقی (بیه پیش) تقسیم می‌شود و گاه دو گویش دیلمی_اشکوری و گویش بینابین چابکسری_تنکابنی (رامسری_تنکابنی) که به طبری_گیلکی (محدوده تنکابن تا چابکسر) معروف است هم به این فهرست اضافه می‌شوند.
زبان مازندرانی زبانی است که در استان مازندران و قسمت‌هایی از استان‌های گلستان، سمنان، تهران و البرز رایج است. مازندرانی استان مازندران به سه گویش غربی، مرکزی و شرقی تقسیم می‌گردد. گویش طبری چالوس (کلارستاقی) جز گویش غربی مازندرانی محسوب می‌شود. گویش مازندرانی غربی در محدودهٔ میان چالوس و تنکابن گویش می‌شود.
مقایسه ضمایر

در مازندرانی ضمیر سه حالت دارد: فاعلی، مفعولی و ملکی.
| ضمیر | ۱ مفرد | ۲ مفرد | ۳ مفرد | ۱ جمع | ۲ جمع | ۳ جمع |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| فاعلی، ساری | men | te | ve | emâ | šemâ | vešun |
| مفعولی، ساری | mere | tere | vere | emâre | šemâre | vešunre |
| ملکی، ساری | me | te | vene | ame | šeme | vešune |
| فاعلی، چالوس | men | to | ve | amâ | šomâ | vešon |
| مفعولی، چالوس | mene/mere | tere | vere | amâre | šomâre | vešonre |
| ملکی، چالوس | me | te | ve | ame | šeme | vešone |
| فاعلی، کلاردشت | men | to | un/on | amâ | šomâ | ušon |
| مفعولی، کلاردشت | mene | tere | une/vere | amâre | šomâre | ušone |
| ملکی، کلاردشت | me | te | une/ve | ame | šeme | ušone |
| فاعلی، شهمیرزاد | mo | to/tu | ü/o | h-ama | šamâ | ošan |
| مفعولی، شهمیرزاد | mar-a | tar-a/ter | ür-a | hamira | šamira | ošanra |
| ملکی، شهمیرزاد | me | to/te | e | hami | šami | ošene |
| ملکی، تنکابنی | mi | ti | vi | ami | šimi | ušane |
| فاعلی، تنکابنی | mo | to | vi | amâ | šomâ | ušân |
| مفعولی، تنکابنی | mere | tere | vere | amere | šemere | ušâne |
ساختار گویش کلارستاقی > شناسه (چالوس)

در زبان فارسی دو دسته شناسه داریم: گذشته و حال. اما در زبان طبری سه دسته شناسه داریم: گذشته، حال ساده و حال التزامی.
(نمونه زیر براساس گویش چالوس صرف شده است)
۱. گذشته:
بن ماضی ساده: _buārd = رفت
بن ماضی استمراری: _še_ma = می‌رفت
| گذشته | ۱ مفرد | ۲ مفرد | ۳ مفرد | ۱ جمع | ۲ جمع | ۳ جمع |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| شناسه پس از همخوان | eme | i | e | emi | enni | enne |
| شناسه پس از واکه | me | i | ∅ | mi | nni | nne |
| شناسه پس از واکه (ی) | yame | ∅ | ya | yami | yanni | yanne |
۲. حال ساده:
بن مضارع اخباری: _še = می‌رود
| حال ساده | ۱ مفرد | ۲ مفرد | ۳ مفرد | ۱ جمع | ۲ جمع | ۳ جمع |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| شناسه پس از همخوان | eme | ni | ne | emi | enni | enne |
| شناسه پس از واکه | me | ni | ne | mi | nni | nne |
۳. حال التزامی:
بن مضارع التزامی: _buār = برود
| حال التزامی | ۱ مفرد | ۲ مفرد | ۳ مفرد | ۱ جمع | ۲ جمع | ۳ جمع |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| شناسه پس از همخوان | am | i | e | im | in | an |
| شناسه پس از واکه | m | y | ∅ | ym | yn | n |
| شناسه پس از واکه (ی) | yam | yey | ye | yeym | yeyn | yan |
ساختار گویش کلارستاقی > صرف فعل (چالوس)

در جدول زیر فعل رفتن (buārden) بر اساس لهجه چالوس در زمان‌های مختلف صرف می‌شود.
| زمان/شخص | ۱ مفرد | ۲ مفرد | ۳ مفرد | ۱ جمع | ۲ جمع | ۳ جمع |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| گذشته ساده | buārdeme | buārdi | buārde | buārdemi | buārdenni | buārdenne |
| گذشته کامل | buārde-biyame | buārde_bi | buārde_biya | buārde-biyami | buārde-biyanni | buārde-biyanne |
| گذشته التزامی | buārde-bum | buārde-buy | buārde-buye | buārde-buym | buārde-buyn | buārde-bun |
| گذشته التزامی کامل | buārde-bi-bum | buārde-bi-buy | buārde-bi-buye | buārde-bi-buym | buārde-bi-buyn | buārde-bi-bun |
| گذشته استمراری | še_ma_me | še_ma_i | še_ma | še_ma_mi | še_ma_nni | še_ma_nne |
| گذشته در حال انجام | dar-šemame | dar-šemai | dar-šema | dar-šemami | dar-šemanni | dar-šemanne |
| حال ساده/آینده | šeme | šeni | šene | šemi | šenni | šenne |
| حال در حال انجام | dar-šeme | dar-šeni | dar-šene | dar-šemi | dar-šenni | dar-šenne |
| حال التزامی | buāram | buāri | buāre | buārim | buārin | buāran |
| حال التزامی | xāyme buāram | xāyni buāri | xāyne buāre | xāymi buārim | xåynni buāri | xāynne buāran |
در جدول زیر فعل آمدن (bimān) بر اساس لهجه چالوس در زمان‌های مختلف صرف می‌شود.
| زمان/شخص | ۱ مفرد | ۲ مفرد | ۳ مفرد | ۱ جمع | ۲ جمع | ۳ جمع |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| گذشته ساده | bimāme | bimāi | bimā | bimāmi | bimānni | bimānne |
| گذشته کامل | bimā-biyame | bimā_bi | bimā_biya | bimā-biyami | bimā-biyanni | bimā-biyanne |
| گذشته التزامی | bimā-bum | bimā-buy | bimā-buye | bimā-buym | bimā-buyn | bimā-bun |
| گذشته التزامی کامل | bimā-bi-bum | bimā-bi-buy | bimā-bi-buye | bima-bi-buym | bimā-bi-buyn | bimā-bi-bun |
| گذشته استمراری | e_ma_me | e_ma_i | e_ma | e_ma_mi | e_ma_nni | e_ma_nne |
| گذشته در حال انجام | dar_emame | dar_emai | dar_ema | dar_emami | dar_emanni | dar_emanne |
| حال ساده/آینده | eme | eni | ene | emi | enni | enne |
| حال در حال انجام | dar_eme | dar_eni | dar_ene | dar_emi | dar_enni | dar_enne |
| حال التزامی | biyem | biyey | biye | biyeym | biyeyn | biyen |
| آینده | xāyme biyem | xāyni biyey | xāyne biye | xāymi biyeym | xāynni biyeyn | xāynne biyen |
ساختار گویش کلارستاقی > شناسه (کلاردشت)

در زبان فارسی دو دسته شناسه داریم: گذشته و حال. اما در زبان طبری سه دسته شناسه داریم: گذشته، حال ساده و حال التزامی.
(نمونه زیر براساس گویش کلاردشت صرف شده است)
۱. گذشته:
بن ماضی ساده: _ba_berd = برد
بن ماضی استمراری: _bard = می‌بَرد
| گذشته | ۱ مفرد | ۲ مفرد | ۳ مفرد | ۱ جمع | ۲ جمع | ۳ جمع |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| شناسه پس از همخوان | eme | i | e | emi | enni | enne |
| شناسه پس از واکه | me | i | e | mi | nni | nne |
| شناسه پس از واکه (ی) | yame | ∅ | ya | yami | yanni | yanne |
در جدول زیر افعال خوردن (boxordan)، آمدن (bimân) و دیدن (badiyân) در زمان گذشته صرف شده‌اند.
| گذشته | ۱ مفرد | ۲ مفرد | ۳ مفرد | ۱ جمع | ۲ جمع | ۳ جمع |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| شناسه پس از همخوان | baxordeme | baxordi | baxorde | baxordemi | baxordenni | baxordenne |
| شناسه پس از واکه | bimâme | bimâi | bimâe | bimâmi | bimânni | bimânne |
| شناسه پس از واکه (ی) | badiyame | badi | bidiya | badiyami | badiyanni | badiyanne |
۲. حال ساده:
بن مضارع اخباری: _bar = می‌بُرد
| حال ساده | ۱ مفرد | ۲ مفرد | ۳ مفرد | ۱ جمع | ۲ جمع | ۳ جمع |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| شناسه پس از همخوان | eme | ni | ne | emi | enni | enne |
| شناسه پس از واکه | me | ni | ne | mi | nni | nne |
در جدول زیر افعال خوردن (boxordan) و خواستن (bexâysan) در زمان حال صرف شده‌اند.
| حال ساده | ۱ مفرد | ۲ مفرد | ۳ مفرد | ۱ جمع | ۲ جمع | ۳ جمع |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| شناسه پس از همخوان | xoreme | xorni | xorne | xoremi | xorenni | xorenne |
| شناسه پس از واکه | xâyme | xâyni | xâyne | xâymi | xâynni | xâynne |
۳. حال التزامی:
بن مضارع التزامی: _ba_ber = ببرد
| حال التزامی | ۱ مفرد | ۲ مفرد | ۳ مفرد | ۱ جمع | ۲ جمع | ۳ جمع |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| شناسه پس از همخوان | am | i | e | im | in | an |
| شناسه پس از واکه | m | y | e | ym | yn | n |
| شناسه پس از واکه (ی) | yam | yey | ye | yeym | yeyn | yan |
در جدول زیر افعال خوردن (boxordan)، رفتن (beyšan) و آمدن (bimân) در زمان حال التزامی صرف شده‌اند.
| حال التزامی | ۱ مفرد | ۲ مفرد | ۳ مفرد | ۱ جمع | ۲ جمع | ۳ جمع |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| شناسه پس از همخوان | baxoram | baxori | baxore | baxorim | baxorin | baxoran |
| شناسه پس از واکه | bašom | bašoy | bašoe | bašoym | bašoyn | bašon |
| شناسه پس از واکه (ی) | biyam | biyey | biye | biyeyem | biyeyn | biyan |
ساختار گویش کلارستاقی > شناسه (سلمانشهر)

در زبان فارسی دو دسته شناسه داریم: گذشته و حال. اما در زبان طبری سه دسته شناسه داریم: گذشته، حال ساده و حال التزامی.
(نمونه زیر براساس گویش سلمانشهر صرف شده است)
۱. گذشته:
بن ماضی ساده: _bey_ši = رفت
بن ماضی استمراری: _šo_mi = می‌رفت
| گذشته | ۱ مفرد | ۲ مفرد | ۳ مفرد | ۱ جمع | ۲ جمع | ۳ جمع |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| شناسه پس از همخوان | eme | i | e | emi | enni | enne |
| شناسه پس از واکه | me | i | e | mi | nni | nne |
| شناسه پس از واکه (ی) | yame | ∅ | ya | yami | yanni | yanne |
۲. حال ساده:
بن مضارع اخباری: _šo = می‌رود
| حال ساده | ۱ مفرد | ۲ مفرد | ۳ مفرد | ۱ جمع | ۲ جمع | ۳ جمع |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| شناسه پس از همخوان | eme | ni | ne | emi | enni | enne |
| شناسه پس از واکه | me | ni | ne | mi | nni | nne |
۳. حال التزامی:
بن مضارع التزامی: _bašo = برود
| حال التزامی | ۱ مفرد | ۲ مفرد | ۳ مفرد | ۱ جمع | ۲ جمع | ۳ جمع |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| شناسه پس از همخوان | am | i | e | im | in | an |
| شناسه پس از واکه | m | y | e | ym | yn | n |
| شناسه پس از واکه (ی) | yam | yey | ye | yeym | yeyn | yan |