stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
رستگاری عشق (فیلم ۲۰۲۲)

| عشق رهایی‌بخش | عشق رهایی‌بخش |
| --- | --- |
کارگردان: دی جی کاروسو
تهیه‌کننده:  سیندی باند  بریتنی یاست  سایمن سوارت  وین فیتزجون  مایکل اسکات 
نویسنده:  فرانسین ریورز  دی جی کاروسو 
بر پایه: بر اساس رمان رستگاری عشق فرانسین ریورز
بازیگران:  ابیگیل کوئن  تام لوئیس  لوگان مارشال گرین  فامکه یانسن  کی شی وو  نینا دوبرو  اریک دین 
موسیقی:  برایان تایلر  برتون ویویان 
فیلم‌بردار: راجیه استوفرز
تدوین‌گر: جیم پیج
توزیع‌کننده: یونیورسال پیکچرز
تاریخ‌های انتشار:  ۲۱ ژانویه ۲۰۲۲ (۲۰۲۲-01-۲۱)  
مدت زمان: ۱۳۴ دقیقه
کشور: ایالات متحده آمریکا
زبان: انگلیسی 
فروش گیشه: ۹٫۴ میلیون دلار
رستگاری عشق (به انگلیسی: Redeeming Love) یک فیلم مسیحی، وسترن و عاشقانه آمریکایی به کارگردانی دی جی کاروسو است که فیلمنامه آن را کاروسو همراه با با فرانسین ریورز نوشته‌است. این فیلم بر اساس رمان پرفروش ریورز (سال ۱۹۹۱) ساخته شده‌است و در غرب وحشی آمریکا و در جریان تب طلای کالیفرنیا اتفاق می‌افتد.
در این فیلم ابیگیل کوئن، تام لوئیس و لوگان مارشال گرین ایفای نقش می‌کنند. رستگاری عشق توسط کمپانی‌های فیلم‌سازی Pinnacle Peak Pictures , Mission Pictures International و Nthibah Pictures تهیه شده‌است و در کیپ‌تاون، آفریقای جنوبی فیلمبرداری شده‌است. این فیلم در ۲۱ ژانویه ۲۰۲۲ توسط یونیورسال پیکچرز به صورت تئاتری منتشر شد و نقدهای منفی از سوی منتقدان دریافت کرد.
داستان

دختر هشت ساله‌ای بنام سارا در کودکی و در دهه ۱۸۵۰ بعد از مرگ مادرش توسط فرد ظالمی فروخته می‌شود. حالا او بزرگ شده توانسته با نفرتی که از خود و همه اطرافیانش در دل دارد، در کالیفرنیای دهه ۱۸۵۰ جان سالم به در ببرد. تا اینکه با جوانی به نام مایکل هوزیا ملاقات می‌کند و متوجه می‌شود که هیچ دردی وجود ندارد که عشق نتواند آن را التیام بخشد…
بازیگران

ابیگیل کوئن در نقش آنجل
تام لوئیس در نقش مایکل هوسیا
لوگان مارشال گرین
فامکه یانسن در نقش دوشس
کی شی وو
نینا دوبرو در نقش می
اریک دین در نقش دوک
ولایت جوزجان

Province of Afghanistan
| جوزجان یا گوزگانان گوزگانان | جوزجان یا گوزگانان گوزگانان |
| --- | --- |
ولایت: ولایت
ولایت جوزجان: ولایت جوزجان
جوزجان با رنگ سرخ در افغانستان: جوزجان با رنگ سرخ در افغانستان
ولسوالی‌های ولایت جوزجان: ولسوالی‌های ولایت جوزجان
کشور: افغانستان
مرکز: شبرغان
حکومت: حکومت
 • والی: محمد هاشم رئیس
مساحت: مساحت
 • کل: ۱۱۷۹۸٫۳ کیلومتر مربع (۴۵۵۵٫۳ مایل مربع)
جمعیت (۲۰۲۰): جمعیت (۲۰۲۰)
 • کل: ۶۰۲۰۸۲
 • تراکم: ۵۱/کیلومتر مربع (۱۳۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۴:۳۰ (وقت استاندارد افغانستان)
کد ایزو ۳۱۶۶: AF-JOW
زبان: ازبکی، فارسی، ترکمنی، پشتو
ولایت جَوْزجان یا گَوزگانان (عربی:جوزجانان، پارسی: گوزگانان، انگلیسی: Jowzjan) یکی از ۳۴ ولایت‌ افغانستان است، که در شمال این کشور قرار دارد. این ولایت که مساحت آن در حدود ۱۴ هزار و ۶۰۰ کیلومترمربع است، از شرق با ولایت بلخ، از غرب با ولایت فاریاب و از جنوب با ولایت سرپل مرز مشترک دارد. همچنین با کشور‌ ترکمنستان همسایه است. مرکز این ولایت، شهر شبرغان است. جمعیت این ولایت نیز حدود ۶۰۲٬۰۸۲ نفر است.
گَوزگانان در گذشته‌ها به ناحیه‌ای وسیع گفته می‌شد که شامل ولایت‌های جوزجان، سرپل و فاریاب بود.
نام

مقالهٔ اصلی: نام‌های تاریخی افغانستان
جوزجان به نام‌های جوزجانان، گوزگانان و گَوْزگان یاد می‌شد.
هیوان‌تسانگ جهانگرد چینی در قرن ششم قبل از میلاد از جوزجان بازدید نموده و نام آن را «هوشی کین» ثبت نموده‌است.
پروفیسور مینورسکی شرق‌شناس معاصر نام جوزجان را منسوب به «جَوز» معرب «گوز» به معنی چهار مغز می‌داند.
دکتر ذبیح‌الله صفا بدون ذکر مآخذ در مورد وجه تسمیه جوزجان یا گوزگانان معتقد است که این نام گرفته شده از (گوزک) نام زن و خواهر هوشنگ ابن فراوک بن سیامک بن میشی ابن کیومرث ملقب به پیشداد است.
به روایت فردوسی در شاهنامه گوزگانان نامی است که گویا شاهان سلسله پیشدادی بر این منطقه گذاشته‌است.
دگر گوزگانان فرخنده جای
نهادست نامش جهان کدخدای
به روایت فرخی سیستانی:
بلخ بس خوبست لیکن بلخیان را بلخ
مرمرا با شهرهای گوزگانانست کار
نو بهار بلخ را بر چشم من حشمت نماند
تا بهار گوزگانان پیش من بِگشَود
بیشه‌های گرزیوان از لاله زارو شنبلید
گاه چون بیجاده گردد گاه چون زرعیار
پیشینه

در سال ۹۰ هجری، نیزک بادغیس، ترسل‌شاه فاریاب همراه با گوزگان شاه گوزگانان، اسپهبد بلخ، سهرک‌شاه طالقان، تگین شاه کابل و جیغویه شاه تخارستان علیه قتیبه بن مسلم قیام کردند تا او را از ولایتداری خراسان بر اندازند.
جفرافیا

اطلاعات بیشتر: تاریخ افغانستان و آل فریغون
در بیشتر کتابهای جغرافیایی که در جهان اسلام نوشته شده، نامی از آن برده شده یا بخش جداگانه‌ای بدان اختصاص یافته‌است. ابن واضح یعقوبی که اثر خود را در حدود ۲۷۹ق/۸۹۲م نوشته، مرکز گوزگان را شهر «اَنبار» دانسته و گفته‌است که والیان در آنجا هستند. او جایگاه پادشاهان جوزجان را شهرهای «کندرم» و «قرزمان» دانسته‌است (ص ۶۳).
مؤلف حدودالعالم حدود آن را چنین بیان می‌کند: از مشرق به بلخ و تُخارستان تا حدود بامیان، از جنوب به آخر حدود غور و مرز بُست، از مغرب به غَرْجِسْتان و قصبهٔ بشین تا حدود مرو و از شمال تا حدود جیحون (ص ۹۵). وی از نواحی و شهرهای زیر نیز در این ولایت نام برده‌است: ربوشاران، درمشان، تمران، تمازان، ساروان، مانشان، طالقان، جهودان، باریاب (پاریاب)، نریان، کرزوان، کندرم، ابنیر (صص ۹۵–۹۷). طبق نوشتهٔ این کتاب، شهر جهودان (یهودیه) پایتخت فرمانروایان آل فریغون بوده‌است (ص ۹۷)؛ لیکن ابن حوقل که اثر خود را پیش از حدود العالم نوشته، شهر «اَنبار» را بزرگ‌ترین شهر این ناحیه دانسته و گفته‌است که آل فریغون زمستانها در این شهر اقامت می‌کنند (ص ۱۷۷).
مقدسی همانند نویسندهٔ حدودالعالم یهودیه را مرکز ولایت گوزگان دانسته، ولی شهرهای آنجا را کم جمعیت یا با جمعیت اندک توصیف کرده‌است (ص ۴۳۳). وی بجز یهودیه، از شهرهای انبار، برزوزؤ فاریاب، کلان و شورقان نام برده‌است. مقدسی در جای دیگر کتاب خود ضمن توصیف راه‌های آنجا، راه یهودیه (پایتخت آل فریغون) تا رباط افریغون را دارای ۴ مرحله دانسته‌است (ص ۵۰۸). رباط یاد شده ظاهراً از بناهای یکی از فرمانروایان نخستینِ این خاندان بوده‌است.
اصطخری ضمن اینکه از یهودیه به سان مرکز گوزگان یاد کرده، شهر انبار را بزرگ‌ترین شهر و اقامتگاه پادشاهان این سرزمین به‌شمار آورده‌است (صص ۲۱۳–۲۱۴).
در افغانستان کنونی، در این حدود، ولایت‌های جوزجان، سرپل و فاریاب وجود دارد که مرکز ولایت جوزجان شهر شَیُرغان، مرکز ولایت سرپل شهر سرپل که در قدیم انبار نام داشته و مرکز فاریاب شهر میمنه است که در قدیم یهودیه نام داشته‌است.
طلاتپه

گنجینهٔ طلای باختری در طلاتپه در سال‌های ۷۹–۱۹۷۸ میلادی، یک تیم از باستان‌شناسان شوروی سابق به سرپرستی ویکتور ساریانیدی شش گور سکائی را در طلاتپه در نزدیکی شهر شِبِرغان، در غرب بلخ، در آستانهٔ حملهٔ شوروی به افغانستان کشف کردند.
کمتر از نیم کیلومتر از شهر مستحکم شدهٔ باستانی یمشی‌تپه، این تیم شش گور دست‌نخورده را پیدا کردند که بقایای پنج زن و یک مرد را در خود جای داده بود، و پیشینهٔ آن به سدهٔ نخست میلادی می‌رسید. در پنج تا از این گورها ۲۰٫۰۰۰ پارچهٔ طلا و ابزار دیگر - جواهرات، کمربندها، سرپوش (کلاه)، اسلحهٔ سنتی و هزاران اشیای شخصی دیگر جای گرفته‌بودند. این اشیاء که کاملاً سالم و دست‌نخورده باقی‌مانده بودند و به ترتیب دقیقی که بازماندگان و فامیل این مُردگان قرار داده بودند، و از پنج گور در طلاتپه بیرون کشیده شده بودند به باستان‌شناسان این امکان را داد تا پوشاک و جواهرات این رفتگان در جزئیات دقیق آن بازسازی کنند. (نگارهٔ زیر را ببینید)
تاریخ‌گذاری این گورها با مطالعهٔ سکه‌هایی که در دستان و جیب‌های این مردگان قرار داده شده بودند امکان‌پذیر بود. یک نمونه که اخیراً تاریخ‌گذاری شده سکهٔ زرینی متعلق به تیبریوس (Tiberius) امپراتور رومی است که در شهر لوگدونوم در گال (Lugdunum in Gaul؛ در کشور امروزی فرانسه) بین سال‌های ۱۶ و ۲۱ میلادی ضرب شده‌بود. با نظر داشت سالیانی که این سکه می‌بایستی از گال به شمال افغانستان در دوران باستان پیموده باشد، می‌نماید که پیشینهٔ گورهای طلاتپه می‌بایستی متعلق به رُبع دوم از سدهٔ نخست میلادی باشد.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| یکی از آویزه‌هایی که به «پادشاه اژدها» معروف است، از گور دوم، طلاتپه، سدهٔ اول میلادی، موزیم ملی افغانستان در کابل. | گردنبندی از طلاتپه، گور ششم، سدهٔ نخست میلادی، طلا، موزیم ملی افغانستان در کابل. | غلافی برای سه خنجر، طلاتپه، گور چهارم، رُبع دوم از سدهٔ نخست میلادی، برنز، طلا، فیروزه (درون غلاف خنجری آهنی با دسته‌ای از عاج قرار گرفته‌است. بر روی غلاف نگارهٔ دو جاندار افسانوی در حال نبرد، که یکی در حال بلعیدن دیگری است دیده می‌شود. جاندار حمله‌برنده اژدهای بالداری با تاج موج‌دار، دندان‌های قوی و شاخ‌های آهو که شاخه شاخه شده‌اند است و در سر هر شاخه فیروزه کار شده‌است. این احتمالاً اشاره‌ای است به آهو و گوزن، یکی از نگارهای افسانوی کوچ‌نشینان، که هنر اِستِپ‌ها، از سایبریا تا دانوب را در ذهن تداعی می‌کند. دو سر قوچ در دو گوشهٔ پایین غلاف نیز دیده می‌شوند. ردیفی از قلب که با فیروزه گوهرنشان شده‌اند در پیرامون غلاف مشاهده می‌شود. در موازای این ردیف قلب‌ها، نواره‌ای از چهارگوشه‌هایی-که برخی از آن‌ها شبدر چهاربرگ که به‌شکل قلب هستند و با فیروزه کار شده‌اند-و نشان سواستیکا، با خمیر شیشه‌ای رنگ‌آمیزی‌شده که به احتمال زیاد می‌بایست اصل آن آبی‌رنگ بوده باشد-قرار دارد)، موزیم ملی افغانستان در کابل. | کمربند طلایی با نمایی از دیونیس (Dyonisos)، ایزد یونانی که سوار بر شیر است، از گور چهارم، طلاتپه، سدهٔ اول میلادی، موزیم ملی افغانستان در کابل. | تاج طلایی قدشو (تاشو) از گور پنجم متعلق به یک زن کوچ‌نشین سکایی، طلاتپه، سدهٔ اول میلادی، موزیم ملی افغانستان در کابل. |
جغرافیا

ولایت جوزجان در عرض البلد (۳۶٫۶۶۵) درجه و طول البلد (۶۵٫۷۵۲) درجه قرار دارد. ولسوالی درزآب با ۱۱۷۰ متر ارتفاع بلندترین نقطه و ولسوالی خمآب با ۲۵۳ متر ارتفاع پایینترین نقطه این ولایت را تشکیل می‌دهد.
جوزجان که در شمال افغانستان موقعیت دارد، از شمال با ترکمنستان، از شرق با ولایت بلخ، از جنوب با ولایت سرپل و از غرب با ولایت فاریاب همسایه است. مساحت این ولایت ۱۰۳۲۶ کیلومتر مربع است. بیش از یک چهارم ولایت زمین کوهستانی یا نیمه کوهستانی است، در حالی که بیش از دو سوم مساحت آن را زمین‌های هموار تشکیل می‌دهد. این ولایت از ولایت‌های است که به دلیل داشتن نفت و گاز طبیعی شناخته شده‌است و استخراج معدن و کشاورزی از صنایع اصلی آن بشمار می‌رود.
در ولایت جوزجان فصل بهار معتدل، فصل تابستان گرم، فصل خزان بارانی و فصل زمستان با باران‌ها و برفهای فراوان سرد می‌باشد؛ شدت گرمای تابستان در جوزجان الی ۴۶ درجه و سرمای زمستان آن الی ۲۵ درجه می‌رسد.
اقتصاد

گوزگان در دوران فرمانروایی آل فریغون ولایتی آباد و پررونق بود. مؤلف حدودالعالم در میان صادرات آنجا از نمد، حَقیبه، تنگِ اسب، زیلو و پلاس یاد کرده‌است (ص ۹۵). وی در شهرها و روستاهای کوچک این ولایت نشانی از کانی‌های زر، سیم، آهن، سرب، و سنگ سرمه را نیز به دست داده‌است (ص ۹۶).
از گوزگان به دلیل اهمیت بازرگانی که پیدا کرده بود، راه‌هایی به دیگر شهرها و ولایات ایجاد شده بود. ابن واضح یعقوبی از راه بلخ به گوزگان و گوزگان به فاریاب نام می‌برد که ۵ منزل بوده‌است (ص ۶۳). اصطخری نیز برخی از راه‌هایی را که از گوزگان به دیگر جاها می‌رفته، وصف کرده و نکته‌هایی نیز دربارهٔ کشاورزی و صنایع‌دستی در این ولایت بیان داشته‌است (صص ۱۲۹، ۲۱۳–۲۱۴).
اقتصاد > گاز

در جوزجان بیش از ۱۴۰ حلقه چاه گاز طبیعی وجود دارد، این چاه‌ها در وقت اتحاد شوروی سابق حفاری شده بود که با خروج شان این چاه‌ها را در دههٔ ۱۳۶۰ مسدود نمودند. فعلاً ۳۶ حلقهٔ آن فعال است. همچنان کار فعال سازی هشت حلقه چاه دیگر در مربوطات ساحات جرقًدوق و یتیم تاق شبرغان، در ماه ثور ۱۳۹۲ از سوی وزارت معادن افتتاح گردید. کار این پروژه توسط کمپنی نفتی ترکی پیش برده می‌شود و قرار است که در سال ۱۳۹۳ شهریان شبرغان و مزارشریف از آن استفاده نمایند. این بخش پروژه را بانک انکشاف آسیایی تمویل می‌نماید.
وزارت معادن می‌گوید که هر چاه ۲۶۰ هزار متر مکعب گاز در ۲۴ ساعت تولید می‌کند و در کنار آن دستگاه تصفیه سلفر در ساحهٔ جرقُدوق نصب می‌شود که گاز توسط پایپ لاین از این چاه‌ها به دستگاه انتقال گردیده و بعد از تصفیه توزیع می‌شود.
اقتصاد > زراعت

جوزجان باداشتن کشتزارهای وسیع زراعتی در شمال کشور یکی از ولایاتی زراعتی افغانستان محسوب می‌گردد که هفتاد درصد مردم آن مصروف مالداری و زراعت اند. درمربوطات این ولایت بیش از ۲۱۵ هزار هکتار زمین زراعتی وجود دارد، از اینکه این ولایت منابع آبی ثابت ندارد، قسمت اعظم این زمین‌ها بدون کشت باقی می‌ماند.
کشت عمده این ولایت را گندم، جو، جواری، زغیر، باجر، ماش، نخود، زیره وغیره تشکیل می‌دهد. علاوه بر آن، از این ولایت ۲۴ نوع انگور به‌دست می‌آید که از لحاظ کیفیت شان مشهور اند. درپهلوی انگور میوه‌هایی همچون زردآلو، شفتالو، ناک، بادام، چهارمغز، آلوبخارا و سیب نیز از جوزجان به‌دست می‌آید.
اقتصاد > صنایع دستی

در پهلوی کلالی و پوستین دوزی ولایت جوزجان، مسگری، زرگری، قالین بافی، گلیم بافی، نمدبافی و خامکدوزی از صنایعی دستی و قدیمی این ولایت بشمار می‌رود.
قالین آقچه و شعر مشهور آن تحت مطلع (بیا بریم آقچه قالین ببافیم تخته، تخته) بر اصالت و قدامت این صنعت دلالت می‌کند. این نوع قالین، ارزش بیشتر دارد و در کنار سایر قالین‌ها به خارج نیز صادر می‌شود.
کلالی نیز یکی از صنایع مهم این ولایت است و از زمان‌های بسیار سابق، یعنی اززمان ابومسلم خراسانی مروج بوده‌است. زرگران جوزجان، در گذشته‌ها بسیار نامدار بودند و در ساختن آثار زینتی مختلف دست بازداشتند؛ اما اکنون این صنعت در حالت رکود قرار دارد. مسگران نیز از شهرت خوب برخورداراند؛ اما این صنایع به سوی رکود مواجه اند.
اقتصاد > بندها

برای مدیریت آب و افزایش حاصلات کشاورزی جوزجان، دو بند آب بالای دریای آقچه و دریای سرپُل ساخته شده‌است. این بندها در ولسوالی فیض آباد و در کنار شاهراه سرپل-شبرغان واقع شده‌اند؛ دهقانان از آب آن به‌طور وسیع استفاده نموده و زمین‌های زیادی را آبیاری می‌کنند.
آب زراعتی، دهقانان ولسوالی‌های قرقین و خماب ذریعه آبکش‌ها از دریای آمو تأمین می‌گردد. ساحات زراعتی ولسوالی‌های درزآب و قوش تپه للمی بوده، این دو ولسوالی به جز از سیلاب‌ها و برف و باران کدام منبع آبی دیگر ندارند.
مردم

جمعیت ولایت جوزجان بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۹، ۶۰۲ هزار و ۸۲ نفر است که بیشتر آن‌ها در روستا‌های این ولایت سکونت دارند.
براساس داده‌های سال ۲۰۱۰، جمعیت عمدهٔ این ولایت از ازبک‌ها و ترکمن‌ها تشکیل شده‌است و به دنبال آن تاجیک‌ها، پشتون‌ها و عرب‌ها نیز حضور دارند. بر پایهٔ آمارها زبان‌های ازبکی توسط ۳۰٪، ترکمنی ۲۲،۷٪، پشتو ۱۷/۲٪ و فارسی ۳۰/۱٪ از مردم سخن گفته می‌شود. عرب‌های جوزجان به زبان عربی صحبت نمی‌کنند و زبان‌های فارسی و دیگر زبان‌ها، زبان مادری آن‌ها را شکل می‌دهد.
فرهنگ

تلاش‌های فرهنگی این ولایت، از سال ۱۳۴۰، با نشر هفته نامهٔ «دیوه» و فعالیت مطبعه دولتی رسماً آغاز گردید و به‌طور فزاینده ای تسریع یافت. با درنظرداشت تاریخ غنی جوزجان در گذشته، این ولایت با پیشینه‌های تاریخی خویش یکی از ولایات باستانی افغانستان محسوب می‌گردد.
فعلاً در عرصه فعالیت‌های رسانه‌ای جوزجان تلویزیون‌های ملی، آیینه و باتور، رادیوهای موج اف ام ارمغان، آسایش، درمان، غزل، بوستان و ملی، نشریه‌های جوزجانان، گوراش، حکومت و شهروند، پیام الفت، الایمان، گلستان سواد، مجلات جوزجانان، صدای زن، نوای کهسار، خط خطی، بیان نو، ایزگو تویغو (بزبان اوزبیکی)، چاپخانه‌های دولتی، اقبال و مطبعه جوانان شجاع همراه با سه شبکه کیبلی به نام‌های آقچه کیبل، آسمان سیتی کیبل و جهان‌نما کیبل فعالیت دارند.
فعالیت‌های ادبی و اجتماعی جوزجان با انجمن فرهنگی اشراق، اتحادیه ملی ژورنالیستان، انجمن ظهیر الدین محمدبابر، انجمن مخدوم قلی فراغی، انجمن راه نو، انجمن سینماگران، اتحادیه معلمان، اتحادیه متقاعدین، اتحادیه هنرمندان، انجمن شهدا و معلولان، انجمن رفاه و بهزیستی زنان، انجمن فرهنگی راه سبز، شورای جوانان، شوراهای جوانان و زنان حزب جنبش ملی، شورای آسیب دیدگان ولسوالی‌های درزآب و قوش تپه نیز پیش می‌رود.
در جوزجان علاوه بر کتابخانهٔ عمومی، کتابخانهٔ ریاست اطلاعات و فرهنگ و کتابخانه‌های مکاتب و موسسات تحصیلات عالی نیز وجود دارند.
با آنکه مردم، با به میان آمدن سامان آلات موسیقی مدرن و جدید؛ از موسیقی محلی فاصله گرفته‌اند؛ اما اخیراً دوباره همان موسیقی محلی و سابقه، مورد توجه قرار گرفته‌است و در مورد ترویج موسیقی محلی آموزشگاه ایدن در شهر شبرغان به فعالیت آغاز نموده که پیشقدم موسیقی محلی جوزجان می‌باشد.
گردشگری

موجودیت ساحات و آثار ارزشمند تاریخی و باستانی در جوزجان مانند طلا تپه، یمشک تپه، بالاحصار شبرغان، مقبره حضرت ابن یمین شبرغانی، بقایای بنای تاریخی قلعه چغچی و بالاحصار آقچه گواه بر تاریخ غنی این ولایت می‌باشد.
گردشگری > طلاتپه

طلا تپه درپنج کیلومتری حاشیه شمال شهر شبرغان موقعیت دارد که با ۲۲ هزار اثر مکشوفه مطلای دوره شهنشاهی تخاری‌تبار کوشانی از بینظیرترین آثار تاریخی جهان می‌باشد و بیانگر آن است که جوزجان در قدیم از ساحات بسیار مهم و محل تلاقی فرهنگ‌ها و تمدن‌های بشری بوده که جزوی از افتخارات بزرگ و تاریخی مردم افغانستان به‌شمار می‌رود.
هیئت ترکیبی باستان‌شناسی افغانستان و شوروی سابق سال‌های زیادی را به کاوش محلات باستانی باختر سپری کردند و نخستین کارشان را درسال ۱۹۶۸ درپنج کیلومتری شرق شهرشبرغان آغاز نمودند. این هیئت ۱۰ سال تمام درین ساحه بکار ادامه داد و کار آنها در زمستان سال ۱۹۷۹ میلادی به پایه اکمال رسید. آنها طی کاوش‌های ده ساله بین سالهای ۱۳۵۶ و ۱۳۵۷ توانستند هفت قبر امپراتوری کوشانیان را کشف کنند که به نسبت محدودیت‌های زمانی شش قبر آن حفر گردید و قبر هفتم که به احتمال قوی باستان شناسان قبر شخص شاه بود در جنگ‌های داخلی غارت گردید.
ویژگی
طبق روزگار و رسم آن زمان در قبر مردان اسلحه جنگی و در قبر زنان لوازم آرایشی، عطریات و وسایل زینتی می‌گذاشتند.
تمامی اجساد به استثنای جسد قبرسوم درحالتی قرارداشت که تخته به پشت و روبه بالا افتاده و صرف قبرسوم را موش‌ها کاویده و جسد مدفون درآن ازبین رفته بود. اسکلت‌های این قبور سلامت ساختمانی شان را در اثر افزایش رطوبت باخته بودند، اما جمجمه همه شان از شکست و ریخت پوشش قبور آسیبی ندیده بودند.
در قبر اول شهزاده ای حدود ۲۵ تا ۳۰ سال، در قبر دوم ملکه ای حدود ۳۰ الی ۴۰ سال، در قبر سوم دوشیزه ای حدود ۱۸ تا ۲۵ سال، در قبر چهارم مردی ۳۰ ساله، در قبر پنجم زنی حدود ۱۵ تا ۲۰ سال و در قبر ششم زنی بین سنین ۲۵ تا ۳۵ ساله دفن شده بودند.
آثار مکشوفه
در نتیجه کاوشها تاج، قوچ، گردنبند، گوشواره، شلشله، سکه‌ها، پای زیب، شنگوله، بشقاب، صندوقچه آرایش، مرتبان پوش دار، شانه عاج، عصا، کمربند طلایی مردانه، پوش خنجر، ارابه، قبضه شمشیر دولفین، مروارید چشم، الهه آناهیتا، هیاکل رب النوع، جام شراب، و تندیس دختر پادشاه به‌دست آمده و همه اجساد متذکره با لباس‌های فاخر و قیمت بها دفن گردیده بودند که در لباس هرکدام آنها ۲۵۰۰ ابی ۴۰ هزار پارچه طلایی بکاربرده شده بود.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| آویزه معروف به «پادشاه اژدها» از گور دوم، طلاتپه، سدهٔ اول میلادی، موزیم ملی افغانستان، کابل. | گردنبندی از طلاتپه، گور ششم، سدهٔ نخست میلادی، موزیم ملی افغانستان، کابل. | غلافی برای سه خنجر، طلاتپه، گور چهارم، رُبع دوم از سدهٔ نخست میلادی، موزیم ملی افغانستان، کابل. | کمربند طلایی با نمایی از دیونیس (ایزد یونانی) سوار بر شیر، از گور چهارم، طلاتپه، سدهٔ اول میلادی، موزیم ملی افغانستان، کابل. | تاج طلایی قدشو (تاشو) از گور پنجم متعلق به یک زن کوچ‌نشین سکایی، طلاتپه، سدهٔ اول میلادی، موزیم ملی افغانستان، کابل. |
گردشگری > بناهای اسلامی

مدارس و مساجد تاریخی چون مدرسه حضرت ابن یمین شبرغانی، مدرسه دینی ابوسلیمان جوزجانی، مسجد و مدرسه ده عزیزان ولسوالی خانقاه و زیارت عَلَم لیک بابا درولسوالی منگجیک از اماکن دینی است که پیشینه‌های علمی وفرهنگی مردم جوزجان را بیان می‌کند.
گردشگری > مناطق تفریحی

جنگل باغ: منطقه‌ای است سرسبز و زیبا جهت تفریح.
خواجه دوکوه (خواجه دُکّه/دوککه): منطقه باستانی و سرسبز جوزجان در فصل بهار. بالای تپه‌های خواجه دوکوه منظره‌های عالی دارد. (هفت نژاد/فارسی)
آموزش

جوزجان نسبت به‌شماری از ولایات دیگر، در بخش معارف پیشتاز بوده و جنگ‌های تحمیلی چند دههٔ اخیر، نتوانسته‌است به سیستم آوزشی این ولایت خساره وارد نماید. به تعداد ۳۷۵ مکتب، ۳ آموزشگاه عالی و یک مؤسسه تربیه معلم با بیش از ۴ هزار معلم و ۱۷۵ هزار دانش آموز که ۴۲ درصد شان دختر است، در این ولایت فعالیت دارند.
دانشگاه جوزجان در سال ۱۳۸۰ تأسیس شده و اکنون سه هزار دانشجو در دانشکده‌های تعلیم و تربیه، اقتصاد، انجنیری ساختمانی، کمپیوتر ساینس، علوم اجتماعی، تکنالوژی کیمیاوی و جیولوجی معدن در آن مصروف تحصیل اند می‌باشند.
ورزش

مردم جوزجان ازسالهای طولانی به اینطرف سرگرم بازی‌های عنعنوی چون بزکشی، پهلوانی، شترجنگی، چوب بازی و غیره بازی‌های دلچسب بوده که بهمین منوال ادامه دارد. اکنون ولایت جوزجان با ۱۷ فدراسیون ورزشی و بیش از پنج هزار ورزشکار ذکور و اناث، می‌باشد.
ولسوالی‌ها

ولایت جوزجان دارای این واحدهای اداری است:
| نمبر | ولسوالی | مرکز | جمعیت | پهناوری | ولسوال | تعداد قریه‌ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ | آقچه درجه اول | آقچه | ۸۷٬۲۶۵ نفر | ۱۴۶٫۳ کیلومتر مربع | باتور یخشی | ۲۰ |
| ۲ | خانقاه درجه دوم | علیلی | ۲۶٬۳۰۶ نفر | ۷۷۶٫۳ کیلومتر مربع | نقیب الله | ۷۲ |
| ۳ | خم‌آب درجه سوم | قرنس | ۱۵٬۸۱۱ نفر | ۹۰۰٫۶ کیلومتر مربع | احمد قل | ۲۰ |
| ۴ | خواجه دوکوه درجه سوم | خواجه دوکوه | ۳۰٬۴۲۴ نفر | ۲۰۹۳٫۲ کیلومتر مربع | احمد جاوید | ۴۸ |
| ۵ | درزاب درجه سوم | درزاب | ۵۵٬۶۳۵ نفر | ۶۰۱٫۳ کیلومتر مربع | ذبیح زاهد | ۷۲ |
| ۶ | شبرغان درجه اول | شبرغان | ۱۹۲٬۷۲۴ نفر | کیلومتر مربع |  | ۸۸ |
| ۷ | فیض‌آباد درجه سوم | سانسیز | ۴۷٬۰۳۲ نفر | ۸۶۶٫۵ کیلومتر مربع | سایره شکیب | ۷۲ |
| ۸ | قرقین درجه دوم | قرقین | ۲۸٬۲۴۳ نفر | ۱۱۶۴٫۷ کیلومتر مربع | شکور جاهد | ۲۰ |
| ۹ | قوش‌تیپه درجه سوم | قره‌تپه | ۲۶٬۵۷۲ نفر | ۸۸۱٫۵ کیلومتر مربع | عبدالله ظاهر | ۷۲ |
| ۱۰ | مردیان درجه سوم | مردیان | ۴۳٬۵۷۷ نفر | ۷۷۶٫۸ کیلومتر مربع | رحمت حشر | ۴۸ |
| ۱۱ | منگجک درجه دوم | منگجک | ۴۸٬۴۹۳ نفر | ۸۶۰٫۵ کیلومتر مربع | مطیع احسان | ۴۸ |
مشاهیر

منهاج السراج جوزجانی
ابو عبید جوزجانی
پی‌نوشت‌ها

1 2 3  «برآورد نفوس کشور:١٣٩٩» (PDF). اداره احصائیه مرکزی افغانستان. بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۲۶ آوریل ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ٢۴ می ٢۰٢١.
↑  C. Edmund Bosworth, 2009, JOWZJĀN, Encyclopædia Iranica.
1 2  AFGHANISTAN Hidden Hiebert, F. , Cambon, P. , 'Teasures from the National Museum, Kabul', 2008
↑  «جوزجان افغانستان؛ ولایتی نفت خیز با کشفیات طلایی». خبرگزاری صداوسیما. ۲۰۲۱-۰۷-۰۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۱-۲۳.
1 2  «Ministry of Rural Rehabilitation and Development» (PDF). بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۶ ژانویه ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۱۲ مارس ۲۰۱۰.
1 2 3 4 5  «معرفی ولایت جوزجان». خبرگزاری پژواک. ٢ جوزا ١٣٩٩. دریافت‌شده در ٣ ثور ١۴۰۰.[پیوند مرده]
1 2 3 4 5  «ولایت بدخشان». www.idlg.gov.af. اداره مستقل ارگان‌های محلی افغانستان. ۱۰ اوت ۲۰۲۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۶ اوت ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۱۰ اوت ۲۰۲۱.
صحنه نبرد دندانقان
نمایی از کوه‌های ولایت جوزجان
ولسوالی‌های جوزجان
آرامگاه شاه فیروز

| شاه فیروز | شاه فیروز |
| --- | --- |
نام: شاه فیروز
کشور: ایران
اطلاعات اثر: اطلاعات اثر
اطلاعات ثبتی: اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت: ۲۶۶۵
تاریخ ثبت ملی: ۲۵ اسفند ۱۳۷۸
شاه فیروز بنایی است تاریخی مربوط به سدهٔ ۹ ه‍.ق است و در ۱۴ کیلومتری جنوب شرقی سیرجان در استان کرمان واقع شده که در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۷۸ با شمارهٔ ثبت ۲۶۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این بنادرفاصله پنج کیلومتری جنوب شرقی قلعه سنگ سیرجان درنزدیکی روستای وحدت آباد برفراز صحره ای ازسنگ سبز تیره به ارتفاع ۳۰مترواقع شده ودرمحل به نام شاه فیروز معروف است. بنای این آرامگاه که امروزه به صورت نیمه ویرانه درآمده عبارت است از یک بنای هشت ضلعی که طول هریک از اضلاع داخلی آن ۲واضلاع خارچی آن ۴ متراست. درمیانه بنا ودردل صخره قبری به طول ۵–۲متروعرض ۶۳ سانتی متروعمق ۴۰ سانتی‌متر حفرشده است. متأسفانه سنگ قبرآرامگاه از بین رفته ونمی توان از هویت فرد دفن شده وتاریخ احداث بنا اطلاع دقیقی به دست آورد. مردم محلی بنای شاه فیروزراآرامگاه لوکایجاربین عضدالدوله ویافرزند اومی دانند که براثر خوردن گوشت شکاردرشکارگاه درگذشته وبرفراز این صخره دفن شده است. باتوجه به شیوه معماری به نظر می‌رسد که این بنامتعلق به دوره ایلخانی قرون هشتم ونهم هجری باشد. عملیات بازسازی ومرمت این بناطی سالهای اخیربه همت سازمان میراث فرهنگی استان کرمان آغاز شده است.
این اثر شامل یک ساختمان چهار طاقی آجری با هشت ستون، و سقفی گنبدی است که بر روی این ستونها زده شده. این بنا بر بالای تپه‌ای در دوازده کیلومتری جنوب شرقی سیرجان و در کنار جادهٔ سیرجان -بافت، در سه کیلومتری شرق امامزاده علی و قلعه سنگ قرار دارد.
آجرهای این بنا به شکل مربع می‌باشند و مردم این نواحی نقل می‌کنند که در ساختمان آن از شیر شتر استفاده شده تا بنا محکم ساخته شود و پا بر جا بماند.
در اطراف آن، و در تمام سطح تپه‌ای که بنا بر روی آن ساخته شده، قسمتهای شکسته و باقیماندهٔ ظروف سفالی به چشم می‌خورد و وجود تمدنی عظیم را در این نواحی نشان می‌دهد. چهار ستون از این ساختمان خراب شده و فرو ریخته، اما سقف آن هنوز بر روی چهار ستون مستحکم دیگر باقیمانده است.
حسین فخری

حسین فخری
حسین فخری متولد خرمشهر در سال ۱۳۳۸ (۶۵ ساله) متولد شد او یکی از مداحان اهل ایران است. او به همراه صادق آهنگران و غلام کویتی‌پور از مداحان فعال دوران جنگ ایران و عراق بود. نوحهٔ حماسی «ممد نبودی ببینی» نخستین بار توسط وی و پس از آزادسازی خرمشهر بر سر مزار محمد جهان‌آرا اجرا گردید. جواد عزیزی این نوحه را براساس ملودی مداحی «جهان‌بخش کردی زاده» معروف به «بخشو» سروده است که حدود ۶۰ سال پیش آن را خوانده بود. به گزارش فارس، خانواده او اصالتاً بهبهانی هستند که سال‌ها پیش به خرمشهر مهاجرت کردند. نوحه خوانی به زبان فارسی و عربی و تسلط بر آهنگ‌سازی از ویژگی‌های حسین فخری است.
از نوحه‌های معروفی که او اجرا کرده است می‌توان به «هفتاد و دو پروانه»، شعری از حسین تجلی بهبهانی، «بنشین تا به تو گویم زینب»، شعری از سید جواد عین الملک، «چه دشوار است پیمودن به هجران تو منزل‌ها» و «آسمان غرقه بخون از شفق تنگه غروب»، شعری از حبیب‌الله چایچیان اشاره نمود. اکثر نوحه‌هایی که بعدها توسط او اجرا شده است، توسط شاعران و نوحه سرایانی چون حبیب‌الله معلمی، غلامعلی رجائی و حبیب‌الله چایچیان سروده شده‌اند.
شکریه پیکان احمدی

| شکریه پیکان احمدی | شکریه پیکان احمدی |
| --- | --- |
نمایندهٔ دوره‌های پانزدهم و شانزدهم پارلمان افغانستان: نمایندهٔ دوره‌های پانزدهم و شانزدهم پارلمان افغانستان
حوزه انتخاباتی: ولایت قندوز
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: ۱۹۶۹ (۵۵–۵۶ سال) ولایت قندوز
ملیت: افغانستان
پیشه: سیاستمدار
شکریه پیکان احمدی (زاده ۱۳۴۸ ولایت قندوز) سیاستمدار افغانستان و نماینده مردم ولایت قندوز در دوره‌های پانزدهم و شانزدهم مجلس نمایندگان است. وی در مجلس شانزدهم نمایندگان افغانستان عضو کمیسیون اقتصاد ملی می‌باشد.
زندگی‌نامه

شکریه پیکان احمدی زاده ۱۳۴۸ از مرکز ولایت قندوز می‌باشد. ایشان تحصیلات متوسطه خود را در سال ۱۳۶۳ از لیسه مریم در کابل به پایان رسانید و توانست در سال ۱۳۶۸ در رشته برنامه‌ریزی و اقتصاد از دانشکده زراعی کابل سند لیسانس خود را بدست آورد. وی پس از آن در بخش آموزش مشغول به فعالیت شده بود.