stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
تاریخ جهرم
جهرم در شاهنامه

نام جهرم ۱۶ بار در شاهنامه فردوسی تکرار شده‌است. به گفته فردوسی، وقتی که اسکندر مقدونی به ایران حمله می‌کند و ایرانیان را شکست می‌دهد، «دارا» به جهرم فرار می‌کند؛ «جهاندار دارا به جهرم رسید». طبق شاهنامه، مهرک نوش‌زاد هم از اهالی شهر جهرم بوده‌است؛ ابیات فردوسی در مورد جهرم به شرح زیر است:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| جهاندار دارا به جهرم رسید |  | که آنجا بدی همه گنج‌ها را کلید |
| ز جهرم بیامد به شهر صطخر |  | که آزادگان را بران بود فخر |
| پس آمد سکندر سوی قادسی |  | جهانگیر تا جهرم پارسی |
| که در شهر جهرم بد او پادشا |  | جهاندیده با داد و فرمانروا |
| ز جهرم بیامد سوی اردشیر |  | ابا لشکر و کوس و با دار و گیر |
| به جهرم یکی بد کی نژاد |  | کجا نام او مهرک نوشزاد |
| ز جهرم بیامد به ایوان شاه |  | ز هر سو بیاورد بی‌مر سپاه |
| به جهرم چو نزدیک شد پادشا |  | نهان گشت از او مهرک بی‌وفا |
| ز مهرک یکی دختری ماند و بس |  | که او را به جهرم ندیدست کس |
| به جهرم فرستاد چندی سوار |  | یکی مرد جوینده و کینه‌دار |
| چو منذر به نزدیک جهرم رسید |  | به آن دشت بی‌آب لشکر کشید |
| به منذر چنین گفت کای رایزن |  | به جهرم کشیدی ز شهر یمن |
| من این دشت جهرم چو دریا کنم |  | ز خورشید تابان ثریا کنم |
| فرستاد موبد بدانجا سوار |  | شتر خواست از دشت جهرم هزار |
| ز جهرم بیامد سوی طیسفون |  | پر از آب مژگان و دل پر ز خون |
| ز جهرم فرخ‌زاد را خواندند |  | بدان تخت شاهیش بنشاندند |
پس از اسلام

آنگونه که درکتاب فتوح البلدان اثر احمدبن یحیی البلاذری و کتاب فارسنامه ابن‌بلخی آمده‌است؛ فتح جهرم درسال بیستم هجری بدست عثمان‌بن ابی‌العاص ثقفی اتفاق افتاده‌است ولی ابن‌اثیر تاریخ فتح جهرم را درسال ۲۳ هجری توسط ساریه بن زنیم می‌داند. دراین منابع آمده‌است که عمربن الخطاب قشونی را به فرماندهی عثمان بن ابی العاصی مأمور حمله به داراب، فسا و جهرم می‌کند. پس از چند بار حمله، موفق می‌شود با تصرف بوشهر از مسیر دشتستان، خنج و افزر به طرف جهرم حرکت کند. در آن زمان قشون فارس که به فرمان هربذ داماد یزدگرد آخرین پادشاه ساسانی در جهرم قرارگاه زده بودند برای جلوگیری از پیشروی اعراب به سمت کارزین حرکت می‌کند ولی درآنجا شکست خورده و اعراب به سمت جهرم حرکت کرده و نهایتاً پس از محاصره و درگیری جهرم را فتح می‌کنند. بعضی بر این عقیده اند که محل این درگیری در سمت غرب جهرم که امروزه به دره شهدا مشهور است و بقعه ای نیز به همین نام وجود دارد، بوده‌است.
جغرافیانویسان سده‌های ۴ تا ۶ هجری جهرم را شهری آباد و از نظر اقتصادی پر رونق توصیف کرده‌اند و فهرستی از تولیدات این شهر به دست داده‌اند که از جملهٔ آنها پارچه‌های پر نقش و نگار، گلیم و قالیچه‌های نمازی (سجاده) و زیلوهایی معروف به زیلوی جهرمی را می‌توان نام برد که از جهرم به دیگر نقاط صادر می‌شده، و از شهرت فراوانی برخوردار بوده‌است. در این دوره جهرم یکی از مراکز مهم صنعتی فارس به‌شمار می‌رفته‌است. افزون بر تولیدات کارگاهی، جهرم از نظر کشاورزی نیز دارای اهمیت بوده، و محصولاتی همچون پنبه و غلات در مزارع آن کشت می‌شده‌است.
در فارسنامه ابن‌بلخی درج است که: «مالیات جهرم در آل بویه، حقوق ولیعهد شدی.» به استناد نوشته‌های استخری، ابن بلخی و حمد اله مستوفی، جهرم قلعه‌ای بزرگ معروف به خورشه و خورشاه داشت که فاصله آن تا شهر پنج فرسخ بود. بانی این قلعه خورشه، عامل خلفای بنی امیه در جهرم بود که بعدها به همت خواجه نظام‌الملک و وزیر مشهور سلجوقیان تعمیر و مرمت شد.
دوره صفویه

در دوره صفویه با توجه به اینکه علاقه خاصی در ایجاد بناهای عام‌المنفعه داشته‌اند ولی جهرم چندان مورد توجه قرار نگرفت، ولی در قرن هشتم هجری غرس درخت خرما و بهره‌برداری از آن آغاز گردید و مردمان جهرم به اندازه کافی در امور زراعت و باغداری پیشگام شدند و بعد از کاشت سطح وسیعی از اراضی با نهال خرما نتیجه مطلوبی از آن بدست آوردند. به‌طوری‌که می‌توان گفت در اواخر دوره صفوی و اوایل زندیه دوره شکوفایی آن در زمینه باغداری به خصوص کاشت درخت خرما بوده‌است. سیاحتگران مشهوری مثل تاورنیه، شاردن، فیگرا و کری لوبوین در این دوران در سفرنامه‌هایشان جهرم را وصف کرده‌اند. جهرم در اواخر دورۀ صفویه در زمان حملۀ افغان‌ها دستخوش تهاجم و تاخت و تاز آن‌ها قرار گرفت و آسیب دید.
جاده ادویه یکی از جاده‌های تاریخی مرتبط به جاده ابریشم در دوران صفویه بوده‌است که محصولاتی مانند ادویه و پارچه از هندوستان وارد بندرعباس شده از آنجا با گذر از شهرهای مانند لار و جهرم به منطقه فارس می‌رسیده و به همین دلیل به نام ادویه مشهور شده. شاردن از سیاحان به نام در سال ۱۰۵۹ هجری شمسی از جاده ادویه عبور کرده و در سفرنامه خود نوشته که در کوه البرز جهرم به عنوان سخت‌ترین و خطرناکترین کوهی که در ایران وجود دارد و جاده‌ای سنگ‌فرش شده با عرض بیش از چهار قدم تنها مسیر عبوری از این کوه است. در قله این کوه سه آب انبار وجود دارد که به دلیل خشکسالی بودن آب هستند. اکنون تنها پنج کیلومتر از این جاده در ۶ کیلومتری جنوب جهرم سالم باقی‌مانده‌است و حدود یک کیلومتر از آن جاده سنگ‌فرش است.
دوره قاجار

در دوره قاجاریه و به دست حکمران این شهر شروع به ساخت بناها و مکان جهت امور شهری از جمله ساخت بازار سرپوشیده و همچنین کاروانسراهای متعدد و توسعه شهر اقدام می‌شود. محمدحسن میرزا مهندس قاجار در سال ۱۲۶۶ خورشیدی، جهرم را بعد از شیراز و بوشهر، بزرگ‌ترین و آبادترین شهر فارس معرفی می‌کند. اعتمادالسلطنه نیز در اواخر دوره قاجار، جهرم را از نظر وسعت و بزرگی از شهرهایی نظیر قم و کاشان برتر توصیف می‌کند.
در نهضت تنباکو که از آن به عنوان مقدمه انقلاب مشروطه یاد می‌شود، مردم جهرم نقش مهمی را ایفا نمودند. آنچه از این مقطع تاریخی نقل شده‌است، حاکی از پیوند آگاهانه مردم و علما این دیار در حمایت از فتوای ضد استعماری تحریم تنباکو است. مردم جهرم انقلاب مشروطه نیز نقش مهمی داشتند و دو چهره از مشروطه خواهان جنوب، آیت‌الله العظمی سید عبدالحسین نجفی لاری (طراح و پایه‌گذار حکومت اسلامی و سرسلسه خاندان آیت‌اللهی) و حجت‌الاسلام والمسلمین سید اسدالله موسوی اصفهانی (از مشروطه خواهان حاضر در مجلس هنگام به توپ بستن مجلس و سر سلسله خاندان حق‌شناس جهرمی) در جهرم زندگی کرده‌اند.
در این دوران جهرم از مراکز عمده کشت تنباکو در ایران بوده‌است، و این محصول در روستای هکان از توابع بخش مرکزی شهرستان جهرم کشت می‌شود که در نوع خود یکی از مرغوبترین‌ها می‌باشد و دارای اهمیت بسزایی است. مردم جهرم با شنیدن فتوای میرزای بزرگ و خبر تحریم خرید و فروش و استعمال تنباکو، پرچم مبارزه علیه انحصار فروش تنباکو را برافراشتند و ضمن ممانعت از ورود نمایندگان کمپانی رژی به جهرم، از فروش تنباکو خودداری نمودند و جنبش ضد رژی را پس از تهران و تبریز به وجود آوردند و تأثیر مثبتی در حوادث مشروطیت و تحولات پس از آن به جای گذاشتند.
دوره معاصر

اسناد مراوده و نامه‌های برخی از علمای جهرم با آیت اله کاشانی در جریان ملی شدن صنعت نفت و کفن پوشی مردم جهرم در قیام ۱۵ خرداد، سند گویایی بر حضور و نقش تأثیرگذار جهرم در جریانات سیاسی معاصر است. جهرم از معدود شهرهایی بود که جرقه‌های انقلاب اسلامی در آن از اوایل آغاز نهضت سید روح‌الله خمینی در سال ۱۳۴۲ زده شد، به‌طوری‌که حکومت پهلوی مجبور شد نام جهرم را جزء یازده شهری قرار دهد که در آن حکومت نظامی اعلام کرد و در این میان هدایت و رهبری مردم جهرم توسط سید حسین آیت‌اللهی نقش بسزایی داشت. در این ایام مداحی تاریخی غلامرضا صحرائیان موجب شعله‌ور تر شدن این اعتراضات گردید. در جریان تظاهرات مردم جهرم در دورهٔ انقلاب اسلامی ۱۱ نفر کشته شدند.
در تاریخ دهم فروردین ۱۳۵۷ مردم جهرم به خاطر چهلم مردم تبریز قیام کردند؛ و به دنبال این واقعه چهل روز بعد مردم ۲۱ شهر ایران تظاهرات گسترده‌ای را به خاطر بزرگداشت چهلم کشته شدگان جهرم انجام دادند. ترور فرماندار نظامی و رئیس شهربانی جهرم توسط یک سرباز همزمان با زادروز محمدرضا شاه پهلوی در تاریخ ۴ آبان ۱۳۵۷ از اتفاقات برجسته جهرم در دوران انقلاب است.
اولین شهید زن در دوران انقلاب شهیده معصومه زارعیان از جهرم است که در راهپیمایی دهم فروردین ۱۳۵۷ پس از بزرگداشت چهلم شهدای تبریز به شهادت رسید و کوچکترین شهید دوران انقلاب شهید محمد اسدی است که در روز ۲۷ آذر ماه ۱۳۵۷ در تظاهرات مردم روستای موسویه بخش کردیان جهرم در آغوش مادرش مورد اصابت گلوله قرار گرفت.
مردم جهرم، با توجه به عقبه فرهنگی-مذهبی، در جنگ تحمیلی نیز حضوری فعال داشتند و ۱۲۰۰ شهید در این راه تقدیم به ایران کردند. لشکر ۳۳ المهدی فارس مرکز حضور اهالی جهرم در جنگ تحمیلی بود که پس از پایان جنگ به دو تیپ ۳۳ هوابرد المهدی (عج) جهرم و تیپ ۳ انصارالحجه فسا تقسیم گردید.
قدمگاه جهرم، اثری مربوط به دوره ساسانیان
جاده ادویه
آیت‌الله العظمی سید عبدالحسین نجفی لاری در نماز
نماز جمعه در اوایل انقلاب به امامت سید حسین آیت‌اللهی در جهرم
بریستول ۴۰۳

Motor vehicle
| بریستول ۴۰۳ | بریستول ۴۰۳ |
| --- | --- |
دید کلی: دید کلی
شرکت: بریستول کارز (then بریستول ایروپلین)
تولید: 1953–1955 287 units
بدنه و شاسی: بدنه و شاسی
کلاس: سدان اسپورت
طرح‌بندی: خودروی موتور جلو-محور عقب
پیشرانه: پیشرانه
موتور: 1971 cc سوپاپ رو موتور شش‌سیلندر خطی
جعبه‌دنده: 4-speed manual
ابعاد: ابعاد
درازا: ۱۵ فوت ۱۱٫۵ اینچ (۴٬۸۶۴ میلیمتر)
پهنا: ۵ فوت ۷ اینچ (۱٬۷۰۲ میلیمتر)
وزن خالص: ۲٬۷۸۸ پوند (۱٬۲۶۵ کیلوگرم)
گاه‌شمار: گاه‌شمار
پیشین: بریستول ۴۰۱
پسین: بریستول ۴۰۴ و ۴۰۵
بریستول ۴۰۳ (Bristol ۴۰۳) خودرویی است که در سال‌های ۱۹۵۳–۱۹۵۵>۲۸۷ unitsتولید شده‌است.
این خودرو در کلاس سدان اسپورت قرار گرفته، طراحی آن خودروهای موتور جلو-محور عقب بوده طول آن در حالت طبیعی ۱۵ فوت ۱۱٫۵ اینچ (۴٬۸۶۴ میلیمتر) و عرض آن در حالت طبیعی ۵ فوت ۷ اینچ (۱٬۷۰۲ میلیمتر) و وزن آن در حالت طبیعی ۲٬۷۸۸ پوند (۱٬۲۶۵ کیلوگرم) است.
موتور آن ۱۹۷۱ سی‌سی سیستم جعبه‌دندهٔ آن ۴ دنده به صورت دستی است.
جهیزیه برای رباب

| جهیزیه برای رباب | جهیزیه برای رباب |
| --- | --- |
کارگردان: سیامک شایقی
نویسنده: اصغر عبداللهی
بازیگران: پروانه معصومی هادی اسلامی ایرج طهماسب فاطمه معتمدآریا فهیمه راستکار  سامی تحصنی
موسیقی: محمدرضا علیقلی
فیلم‌بردار: حسن قلی‌زاده
تدوین‌گر: روح‌الله امامی
شرکت تولید: فیلمسازان   موسسه امور سینمایی بنیاد مستضعفان
تاریخ‌های انتشار: ۵ شهریور ۱۳۶۷
مدت زمان: ۹۷ دقیقه
کشور: ایران
زبان: فارسی
جهیزیه برای رباب فیلمی به کارگردانی سیامک شایقی و نویسندگی اصغر عبداللهی محصول سال ۱۳۶۶ است.
خلاصه داستان

رباب نامزد پسرعموی خود، کامل است. پدر رباب، علی ویس، صیاد مروارید است و به بیماری تنگی نفس دچار است. مادر کامل از خانواده عروس خواسته‌است که دخترشان را با جهیزیه خانه داماد بفرستند. علی ویس به منظور تهیه جهیزیه برای صید صدف و یافتن مروارید تلاش می‌کند، فرزند او خادم نیز به دور از چشم پدر به کمک دوستش خدر به صید می‌رود تا جهیزیه خواهر را فراهم کند. تلاش آن‌ها نتیجه‌ای نمی‌دهد. مادر داماد به خانه علی ویس می‌رود و شرط خود را تعدیل می‌کند. مراسم عروسی برگزار می‌شود. خادم شب عروسی صدفی به رباب می‌دهد. رباب صبح روز بعد صدف را می‌گشاید و مرواریدی در آن می‌یابد.
بازیگران

پروانه معصومی
هادی اسلامی
ایرج طهماسب
فاطمه معتمدآریا
فهیمه راستکار
سامی تحصنی
مهری مهرنیا
منوچهر افسری
هومن خسروی
حسن رواده
نسا رواده
یرمی فریمپونگ

| اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی |
| --- | --- | --- | --- |
زادروز:  ۱۰ دسامبر ۲۰۰۰ ‏(۲۴ سال)
زادگاه:  آمستردام، هلند
قد:  ۱٫۷۲ متر (۵ فوت ۷ ۱⁄۲ اینچ)
پست:  مدافع
اطلاعات باشگاهی: اطلاعات باشگاهی
باشگاه کنونی:  بایر 04 لورکوزن
شمارهٔ پیراهن:  2
باشگاه‌های جوانان: باشگاه‌های جوانان
۲۰۱۰–۲۰۱۹:  باشگاه فوتبال منچستر سیتی
باشگاه‌های حرفه‌ای*: باشگاه‌های حرفه‌ای*
| سال‌ها |  باشگاه‌ها |  بازی† |  (گل)† |
| ۲۰۱۹–۲۰۲۱ |  باشگاه فوتبال سلتیک |  ۳۶ |  (۳) |
| ۲۰۲۱_ |  باشگاه فوتبال بایر ۰۴ لورکوزن |  ۱۰۰ |  (۱۸) |
تیم ملی‡: تیم ملی‡
| ۲۰۱۸–۲۰۱۹ |  تیم ملی فوتبال زیر ۱۹ سال هلند |  ۳ |  (۰) |
| ۲۰۱۹ |  تیم ملی فوتبال زیر ۱۹ سال هلند |  ۲ |  (۰) |
| ۲۰۲۱– |  تیم ملی فوتبال زیر ۲۱ سال هلند |  ۶ |  (۰) |
| ۲۰۲۳– |  تیم ملی فوتبال هلند |  ۳ |  (۱) |
 تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است و آمار به روز شده در تاریخ ۰۳:۵۳, ۱۹ مه ۲۰۲۴ (UTC).   ‡ آمار بازی‌ها و گل‌های ملی به‌روز شده در تاریخ ۶ ژوئن:  تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است و آمار به روز شده در تاریخ ۰۳:۵۳, ۱۹ مه ۲۰۲۴ (UTC).   ‡ آمار بازی‌ها و گل‌های ملی به‌روز شده در تاریخ ۶ ژوئن
جرمی فریمپونگ (زاده ۱۰ دسامبر ۲۰۰۰) بازیکن حرفه‌ای فوتبال اهل هلند است که در پست دفاع راست برای بایرلورکوزن، از باشگاه‌های شاغل در بوندس لیگا  به میدان می‌رود.
دوران حرفه‌ای > منچستر سیتی

فریمپانگ در سن ۹ سالگی به منچسترسیتی پیوست و با حضور منظم در لیگ برتر ۲ و لیگ جوانان یوفا در رده‌های جوانان باشگاه پیشرفت شایانی کرد.
دوران حرفه‌ای > سلتیک

در ۲ سپتامبر ۲۰۱۹، فریمپانگ قراردادی چهار ساله با سلتیک امضا کرد. در اواخر همان ماه، او اولین بازی حرفه‌ای خود را در برابر پارتیک تیستل در یک چهارم نهایی جام اتحادیه اسکاتلند انجام داد.  او خیلی زود تأثیر گذار نشان داد و در اولین بازی خود جایزه بهترین بازیکن مسابقه را به دست آورد و به بازیکنی ثابت در تیم اصلی تبدیل شد.
سرعت و مهارت او مورد توجه رسانه ها قرار گرفت و باعث محبوبیت او در بین هواداران سلتیک شد. در ژوئن ۲۰۲۰، فریمپانگ به عنوان بهترین بازیکن جوان سال سلتیک برای فصل ۲۰۲۰-۲۰۱۹ توسط هواداران این باشگاه انتخاب شد.
دوران حرفه‌ای > بایر لورکوزن

در ۲۷ ژانویه ۲۰۲۱، فریمپانگ با تیم آلمانی بایر لورکوزن قراردادی با مبلغی نامشخص و مدت زمان چهار سال و نیم امضا کرد.
بارسلونا
او در 21 ژوئن 2024 با مبلغ 40 میلیون یورو به بارسلونا پیوست .
نیسان کریو

Motor vehicle
| نیسان کریو | نیسان کریو |
| --- | --- |
دید کلی: دید کلی
شرکت: نیسان
تولید: ۱۹۹۳–۲۰۰۹
مونتاژ: Shatai, Kyūshū, Japan
بدنه و شاسی: بدنه و شاسی
کلاس: خودروی اندازه متوسط
شکل بدنه: 4-door notchback
طرح‌بندی: خودروی موتور جلو-محور عقب خودروهای موتور جلو-محور جلو
خودروهای وابسته: نیسان سدریک وای۳۱ نیسان گلوریا
پیشرانه: پیشرانه
موتور: 2.0 L RB20E I6 2.8 L RD28 I6 diesel 2.0 L NA20P I4 LPG
جعبه‌دنده: 4-speed جعبه‌دنده خودکار 5-speed جعبه‌دنده دستی
ابعاد: ابعاد
فاصله بین محورها: ۱۰۴٫۹ اینچ (۲٬۶۶۴ میلیمتر)
درازا: ۱۸۰٫۹ اینچ (۴٬۵۹۵ میلیمتر)
پهنا: ۶۶٫۷ اینچ (۱٬۶۹۴ میلیمتر)
بلندی: ۵۷٫۵ اینچ (۱٬۴۶۰ میلیمتر)
گاه‌شمار: گاه‌شمار
پسین: نیسان سدریک وای۳۱
نیسان کریو (Nissan Crew) خودرویی است که در سال‌های ژوئن ۱۹۹۳ تا ۲۰۰۹تولید شده‌است.
این خودرو در کلاس خودرو سایز متوسط قرار گرفته، طراحی آن خودروهای موتور جلو-محور عقب، خودروهای موتور جلو-محور جلو بوده است. سیستم جعبه‌دندهٔ آن ۴ و ۵ دنده به دو صورت خودکار و دستی است.
رنو ۵ جی‌تی توربو

رنو ۵ جی‌تی توربو (Renault 5 GT Turbo) خودرویی است که در سال‌های ۱۹۸۵ تا ۱۹۹۱ توسط شرکت خودروسازی فرانسوی رنو تولید شده‌است.
فاز نخست تولید از ۱۹۸۵ تا ۱۹۸۷ و فاز دوم از ۱۹۸۷ تا ۱۹۹۱
این خودرو در کلاس هات هاچ قرار گرفته و طراحی آن خودروهای موتور جلو-محور جلو بوده ‌است.
موتور آن ۱۳۹۷ سی‌سی سیستم جعبه‌دندهٔ آن ۵ دنده به صورت دستی است.
عنکبوت‌هراسی

Medical condition
| عنکبوت‌هراسی | عنکبوت‌هراسی |
| --- | --- |
نام‌های دیگر: Arachnephobia
اگر چه بسیاری از عنکبوتیان بی‌ضرر (خطر) هستند با این همه، فرد مبتلا به عنکبوت‌هراسی ممکن است همچنان با مشاهده آنها وحشت یا احساس ناراحتی کند. گاهی اوقات، حتی مشاهدهٔ یک شی شبیه بع عنکبوت هم می‌تواند باعث ایجاد وحشت در فرد شود. تصویر کارتونی فوق، بخشی از قافیه ترانهٔ بچه‌های مهدکودک به نام میس مافِت کوچولو است در حالی که کارکتر کوچک درون تصویر، از مشاهده یک عنکبوت ترسیده‌است.: اگر چه بسیاری از عنکبوتیان بی‌ضرر (خطر) هستند با این همه، فرد مبتلا به عنکبوت‌هراسی ممکن است همچنان با مشاهده آنها وحشت یا احساس ناراحتی کند. گاهی اوقات، حتی مشاهدهٔ یک شی شبیه بع عنکبوت هم می‌تواند باعث ایجاد وحشت در فرد شود. تصویر کارتونی فوق، بخشی از قافیه ترانهٔ بچه‌های مهدکودک به نام میس مافِت کوچولو است در حالی که کارکتر کوچک درون تصویر، از مشاهده یک عنکبوت ترسیده‌است.
طرز تلفظ: ‎/əˌræknəˈfoʊbiə/‎ 
تخصص: روان‌پزشکی
درمان: درمان از طریق مواجهه
طبقه‌بندی و منابع بیرونی: طبقه‌بندی و منابع بیرونی
[ویرایش در ویکی‌داده]: [ویرایش در ویکی‌داده]
عنکبوت هراسی یا تارتَنک‌هراسی (انگلیسی: Arachnophobia, arachnephobia از یونانی: ἀράχνη، آراخنه, «عنکبوت» و φόβος، فوبوس, «ترس») یکی از هراس‌های ویژه که شامل ترس از عنکبوت و دیگر عنکبوتیان مانند کژدم‌هاست. یکی از روش‌های درمان مبتلایان به عنکبوت‌هراسی در روان‌پزشکی، درمان از طریق مواجهه با تصویر مجازی عنکبوتیان است. عنکبوت‌هراسی در بین ۳٫۵ تا ۶٫۱ درصد جمعیت دیده می‌شود.
نشانه‌های ترس از عنکبوت

اگر شما ترس از عنکبوت داشته باشید، احتمالاً از راه خود منحرف خواهید شد تا با عنکبوت تماسی نداشته باشید. اگر عنکبوتی را در خانه‌تان پیدا کنید احتمالاً یکی از این دو کار را انجام خواهید داد: جیغ زدن و فرار کردن یا در جایتان خشکتان می‌زند. ممکن است خودتان قادر نباشید عنکبوت را به دام بیندازید یا بکشید، بنابراین برای رهایی از این شرایط به اعضای خانواده یا یک دوست کمک می‌گیرید. اگر شما تنها باشید در واقع ممکن است ترجیح دهید خانه را ترک کنید تا بخواهید با آن عنکبوت مواجه شوید.
در نهایت ممکن است خودتان را در تلاش برای دور شدن از عنکبوت‌ها محدود کنید. سفرهای پیاده‌روی و چادر زدن ممکن است برای شما دشوار یا غیرممکن باشد. شما حتی ممکن است دغدغه بازدید از باغ وحش یا شرکت در ورزش‌هایی که خارج از محدوده زندگی است را داشته باشید.
دلایل ترس از عنکبوت

کارشناسان هنوز مطمئن نیستند دلایل ترس از عنکبوت چیست. با این حال چند نظریه وجود دارد. یکی از رایج‌ترین نظریه‌ها توسط روانشناسان فرگشتی مطرح شده‌است. این دیدگاه نشان می‌دهد که ترس از عنکبوت یک روش بقا برای اجداد ما بود. علی‌رغم اینکه اغلب عنکبوت‌ها سمی هستند، با این حال اکثر آن‌ها برای انسان تهدیدی نیستند. ترس از عنکبوت احتمالاً باعث بقاء و تولیدمثل انسان می‌شود.
دیگر روانشناسان ادعا می‌کنند بسیاری از حیوانات مانند ببرها و کروکدیل‌ها برای انسان‌های اولیه بیشتر تهدیدکننده بودند. با این حال ترس از این حیوانات معمول نیست؛ بنابراین این روانشناسان معتقدند به احتمال فراوان ترس از عنکبوت بیشتر بر اساس باورهای فرهنگی نسبت به ماهیت عنکبوت‌ها است.
درمان ترس از عنکبوت

مثل همه فوبیاهای خاص، ترس از عنکبوت اغلب با روان درمانی به خصوص تکنیک‌های شناختی – رفتاری، معالجه می‌شود. درمان شناختی – رفتاری (CBT) بر روی قطع افکار خودکار منفی تمرکز دارد که با ترس از شیء یا موقعیت مرتبط است و آن‌ها را با افکار منطقی تری عوض می‌کند. روش‌های مورد استفاده ممکن است شامل موارد زیر باشند:
بازسازی شناختی: این روشی است که به شما کمک می‌کند تا نسبت به چیزی دیدتان را تغییر دهید؛ بنابراین شما دیگر، آن را به عنوان چیزی خطرناک یا استرس زا نخواهید دید. در نهایت واکنش شما را نسبت به یک محرک تحریک‌کننده مانند دیدن عنکبوت، تغییر می‌دهد.
حساسیت زدایی منظم: در این روش شما هنگام مواجهه شدن با ترس‌ها از کم‌ترین تا بیشترین میزان ترس با استفاده از تکنیک‌های آرام سازی ترس‌ها آرام می‌شود.
برخی تحقیقات جدید نشان داده‌است که درمان واقعیت مجازی که در آن فرد مبتلا به فوبیا با عنکبوت‌های مجازی روبرو می‌شود ممکن است به خوبی روش قدیمی تری که فرد به تدریج در معرض زندگی با عنکبوت قرار می‌گیرد، جواب دهد. در برخی افراد، همچنین داروهای ضد افسردگی یا ضد اضطراب ممکن است برای درمان ترس از عنکبوت استفاده شود.
افراد مشهور

جاستین تیمبرلیک
اما استون
سایمون پگ
جی.کی. رولینگ
روپرت گرینت
کریستوفر لی
جنیفر لارنس
گرت بیل
هیسپانو سویزا اچ۶

Motor vehicle
| هیسپانو سویزا اچ۶ | هیسپانو سویزا اچ۶ |
| --- | --- |
Hispano-Suiza 1924 H6B Million-Guiet Dual-Cowl Phaeton.: Hispano-Suiza 1924 H6B Million-Guiet Dual-Cowl Phaeton.
دید کلی: دید کلی
شرکت: Hispano-Suiza
تولید: 1919–1933
طراح: مارک بریکجت
بدنه و شاسی: بدنه و شاسی
کلاس: خودروی لوکس
طرح‌بندی: موتور وسط
پیشرانه: پیشرانه
موتور: 6597 cc موتور شش‌سیلندر خطی 7983 cc موتور شش‌سیلندر خطی
جعبه‌دنده: 3-speed جعبه‌دنده دستی
گاه‌شمار: گاه‌شمار
پسین: Hispano-Suiza J12
هیسپانو سویزا اچ ۶ سی مدل ۱۹۲۴ تارگا فلورا بادپا آندره دوبونت
هیسپانو سویزا اچ۶ (Hispano-Suiza H6) خودرویی بسیار لوکس است که بین سال‌های ۱۹۱۹ تا ۱۹۳۳ تولید شده‌است.
این مدل توسط مارک بریکجت سویسی مهندس صنایع هوایی، طراحی شده است.
این خودرو در کلاس خودرو لوکس قرار گرفته و طراحی آن خودروهای موتور جلو-محور عقب بوده است. سیستم جعبه‌دندهٔ آن ۳ دنده به صورت دستی است.
جالب است بدانید که هیسپانو به معنای اسپانیا و سویزا به معنای سویس است.
رنو پریماستلا

Motor vehicle
| رنو پریماستلا> دید کلی | رنو پریماستلا> دید کلی |
| --- | --- |
شرکت: Renault
تولید: 1932-1935
مونتاژ: Billancourt، فرانسه
طراح: لوئی رنو
بدنه و شاسی: بدنه و شاسی
کلاس: خودروی اندازه متوسط   خودروی اندازه متوسط
شکل بدنه: 4-door سدان 4-door خودروی کروکی   2-door خودروی کروکی
طرح‌بندی: خودروی موتور جلو-محور عقب
سکو: رنو ویواستلا
خودروهای وابسته: رنو ویواسیکس رنو ویواستلا
پیشرانه: پیشرانه
موتور: موتور شش‌سیلندر خطی 3180cc 16CV, 65HP   موتور شش‌سیلندر خطی 3620cc 16CV, 85HP
جعبه‌دنده: 3-speed Manual
ابعاد: ابعاد
فاصله بین محورها: 2950 mm
درازا: 4250 mm
پهنا: 1800 mm
وزن خالص: 1150-1200kg
گاه‌شمار: گاه‌شمار
پیشین: رنو موناستلا
پسین: Renault Novaquatre
رنو پریماستلا (Renault Primastella) خودرویی است که در سال‌های ۱۹۳۲ تا ۱۹۳۵توسط رنودر فرانسه تولید شده‌است. طراحی آن خودروهای موتور جلو-محور عقب بوده است. سیستم جعبه‌دندهٔ آن ۳ دنده به صورت دستی است.
بی‌اف اسکینر

| بی‌اف اسکینر | بی‌اف اسکینر |
| --- | --- |
Skinner at the Harvard Psychology Department, ح. 1950 (نگاره ای از اسکینر در دپارتمان روانشناسی دانشگاه هاروارد سال ۱۹۵۰ میلادی): Skinner at the Harvard Psychology Department, ح. 1950 (نگاره ای از اسکینر در دپارتمان روانشناسی دانشگاه هاروارد سال ۱۹۵۰ میلادی)
زادهٔ: ۲۰ مارس ۱۹۰۴ Susquehanna, Pennsylvania (زاده شهر ساسکاهونا، ایالت پنسیلوانیا)
درگذشت: ۱۸ اوت ۱۹۹۰ (۸۶ سال) (متولد ۱۹۰۴ میلادی- درگذشت: ۱۹۹۰ میلادی) کمبریج، ماساچوست
ملیت: آمریکایی‌ها
محل تحصیل: کالج همیلتون دانشگاه هاروارد
شناخته‌شده برای: شرطی‌شدن فعال operant conditioning chamber رفتارگرایی رادیکال، روانشناسی شخصیت، روانشناسی غیرانسانی(جانداران)
همسر: Yvonne (Eve) Blue (-پس از ۱۹۹۰) همسر: یوون ایو بلو تا زمان مرگش
فرزندان: Julie (۱۹۳۸-) Deborah فرزندان: جولی وارگاس دبورا
جوایز: نشان ملی علوم (اخذ: ۱۹۶۸ میلادی)
پیشینه علمی: پیشینه علمی
شاخه(ها): روان‌شناسی، زبان‌شناسی،  فلسفه، نویسندگی، علوم تجربی
محل کار: دانشگاه مینه‌سوتا دانشگاه ایالتی ایندیانا دانشگاه هاروارد
تأثیر گرفته از: چارلز داروین ایوان پاولف ارنست ماخ جک لپ ادوارد ثورندایک ویلیام جیمز ژان-ژاک روسو هنری دیوید ثورو
 :  
امضاء: امضاء
بوروس فردریک اسکینر (Burrhus Frederic skinner) (زاده ۱۹۰۴ میلادی-درگذشته ۱۹۹۰ میلادی) روانشناس و نویسنده علمی برجسته آمریکایی بود. وی در شهر ساسکاهانا واقع در ایالت پنسیلوانیا ی ایالات متحده آمریکا متولد شد. او درجه کارشناسی ارشد خود را در سال ۱۹۳۰ و درجه دکتری اش را در سال ۱۹۳۱ از دانشگاه هاروارد دریافت کرد. اسکینر در سال‌های بین ۱۹۳۶ و ۱۹۴۵ در دانشگاه ایالتی مینه سوتا به آموزش روانشناسی پرداخت و در همین مدت کتاب (رفتار جانداران) را نوشت. اسکینر در سال ۱۹۴۵ به دانشگاه ایالتی ایندیانا رفت و سرپرستی بخش روانشناسی را به عهده گرفت و در سال ۱۹۴۸ به دانشگاه هاروارد مراجعت کرد و تا سال مرگش در سال ۱۹۹۰ میلادی در آنجا بعنوان استاد ممتاز باقی ماند. مورخان روانشناسی در فهرست روانشناسان تمام طول تاریخ اسکینر را در رتبه هشتم و در فهرست روانشناسان معاصر(۱۲۰ سال اخیر) او را در رتبه اول قرار داده اند. اسکینر یکی از نظریه‌پردازان مهم در حوزه شخصیت نیز بود. پدر او وکیلی با آرزوی سیاستمدار شدن بود، در حالی که مادرش در خانه ماند تا از دو فرزند خود مراقبت کند. او در خانواده مرفه طبقه متوسط بالا بزرگ شد و والدین او ارزش های خویشتنداری، خدمت کردن، صداقت، و سخت کوشی را به کار بستند.
زندگی

او از ۱۹۵۸ تا زمان بازنشستگی‌اش در سال ۱۹۷۴ استاد روانشناسی دانشگاه هاروارد بود. او که مدت‌ها با دانشگاه هاروارد همکاری داشت از پیشگامان رفتارگرایی است. او ابداع‌کننده چند روش مهم برای مطالعه آزمایشی رفتار بود. به علاوه او پایه‌ریز فلسفهٔ علمی تازه‌ای به نام رفتارگرایی رادیکال بود و اعتقاد داشت روانشناسی باید با تجدید نظر در جنبه‌های غیر علمی خود، به علمی به استواری فیزیک و شیمی تبدیل شود. وی همچنین بنیادگذار تحلیل تجربی رفتار بود. او را یکی از اثرگذارترین روان‌شناسان تاریخ و حتی بزرگترین روانشناس سدهٔ بیستم می‌دانند. او نویسنده‌ای پرکار بود که ۲۱ کتاب و ۱۸۰ مقاله نگاشت.
کتاب والدن دو روش تعلیم و تربیتی و یادگیری جدیدی پیشنهاد می‌کند. والدن دو شهر افسانه‌ای یا یک جامعه تخیلی رفتارگرایانه است که در آن اسکینر برای ۲۰ سال اول زندگی روش یادگیری خاصی را پیشنهاد کرده‌است. وی معتقد است کودک از همان ماه‌های اول تولد با کنجکاوی‌های طبیعی خود، شروع به یادگیری نیازهای طبیعی می‌کند. در این روش یادگیری، کلاس درس وجود ندارد، زیرا آمادگی و توانایی‌های کودکان مختلف به یک نسبت رشد نمی‌کند، پس کودکان را تشویق می‌کنند تا هر چه سریعتر در هر زمینه‌ای که علاقه دارند، یادگیری خود را گسترش دهند و بیهوده وقت خود را در کلاس‌های درس نگذرانند. روش‌های یادگیری آموخته می‌شود که به کودکان کمک کند در زمینه‌های علمی، هنری و … مطابق ذوق و استعداد خویش به یادگیری بپردازند.
بنابراین مضمون اصلی کارهای اسکینر این است که رفتار از راه پیامدهایش شکل می‌گیرد. ما آن کاری را می‌کنیم که برای ما حاصلی داشته باشد و از انجام آنچه حاصلی ندارد سرباز می‌زنیم.
او عضو انجمن برادری لاندا خی آلفا بود. او یک خداناباور بود.
او در اثر بیماری سرطان خون درگذشت.
اتاق شرطی‌سازی عامل (جعبه اسکینر)

اکثر کارهای اولیه اسکینر با یک اتاقک کوچک که به جعبه اسکینر شهرت یافته‌است انجام شده‌اند. این جعبه معمولاً دارای کف سیمی مشبک، یک چراغ، یک اهرم و یک ظرف غذاست و طوری درست شده‌است که، وقتی حیوان اهرم را فشار می‌دهد، مکانیسم غذادهی راه اندازی می‌شود و مقداری غذا به درون ظرف غذا می‌افتد.
اختراعات

این اختراعات عبارتند از محیطی کنترل شده برای نوزادان به نام «گهواره هوائی»، ساز و کاری برای هدایت موشک با استفاده از کبوتر، دستگاه شرطی شدن عامل یا «جعبه اسکینر» و ماشین یادگیری (آموزش).
جایزه‌ها

۱۹۶۸؛ مدال ملی دانش از دست رئیس‌جمهور لیندن جانسون
۱۹۷۱؛ مدال زرین بنیاد روان‌شناسی آمریکا
۱۹۷۲؛ جایزهٔ اومانیست سال
۱۹۹۰؛ قدردانی از یک عمر خدمت برجسته برای روان‌شناسی
انتقادها

از مشهورترین منتقدانِ اسکینر نوآم چامسکی است که در ۱۹۵۹ نقدی بر کتاب رفتار زبانی نوشت که اسکینر دو سال قبل از آن منتشر کرده بود.
این نقد را از موفق‌ترین نقدهایی دانسته‌اند که بر رفتارگرایی وارد شده‌است.
کتابشناسی

از میان کتاب‌های اسکینر می‌توانیم رفتار موجودات ۱۹۳۸ (The Behavior of Organisms)، والدن دو ۱۹۴۸ (Walden II)، دربارهٔ رفتارگرائی، ۱۹۷۴ (About Behaviorism) را نام ببریم. معروفترین و بحث انگیزترین کتاب اسکینر کتاب فراسوی آزادی و شأن (Beyond the freedom and dignity) نام دارد که اسکینر در آن به چگونگی طراحی و تکامل یک فرهنگ از طریق بررسی رفتار می‌پردازد.