stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
پرنس ارفع
زندگی > بازگشت به موناکو

او مجدداً در ۱۰ ذیقعدۀ ۱۳۳۱ ه‍.ق پس از گرفتن ۵۶ هزار تومان (به عنوان طلب از دولت ایران بابت سفرهای حین سفارت) راهی موناکو شد.
زندگی > نمایندگی ایران در جامعۀ ملل

در زمان حکومت احمدشاه (۲۳ آگوست ۱۹۲۰ برابر با ۱ شهریور ۱۲۹۹) نمایندهٔ ایران (که در آن زمان «پرشیا» نامیده می‌شد) در مجمع اتفاق ملل (جامعهٔ ملل، نیای سازمان ملل متحد کنونی) که در ژنو قرار داشت، شد. او رئیس هیئت نمایندگی ایران در این مجمع بود و افراد دیگری مانند امیر ذکاءالدوله هم به عنوان اعضای هیئت نمایندگی ایران در این مجمع بودند.
در راه رفتن ارفع به این ماموریت شاهرخ پسر ۱۹ سالۀ کیخسرو شاهرخ (از چهره‌های جامعۀ زرتشتی) هم با او بود و در راه سفر در نزدیکی ایزدخواست بر اثر شلیک گلولۀ اشرار کشته شد. موضوع دزدی از کالسکۀ ارفع‌الدوله و کشته شدن شاهرخ در جامعۀ ملل هم مطرح شد. شاهرخ منشی ارفع‌الدوله و محل دزدی و مرگ او میانۀ راه اصفهان و شیراز گزارش شد. گزارش این اتفاق در ۱۸ نوامبر ۱۹۲۰ (۲۷ آبان ۱۲۹۹) در روزنامه‌های زیادی به چاپ رسید.
خبرنگاری گزارش داده است که ارفع‌الدوله در مدت اقامت در ژنو عادت داشت به تفرجگاه Kursaal برود و یک بار شامپاینی گران‌قیمت سفارش داد که «خزانۀ ایران را تکان داد».
برخی از فعالیت‌های مرتبط با ارفع در زمان ماموریت او در ژنو:
۱۶ آذر ۱۲۹۹ (۷ دسامبر ۱۹۲۰) در گفتگوی مرتبط با گسترش تیفوس در «شرق نزدیک» گفت این که همه‌گیری‌ها از آسیا به غرب آورده شده، دیگر درست نیست. اکنون تیفوس از غرب به ایران حمله می‌کند.
۲۴ آذر ۱۲۹۹ (۱۵ دسامبر ۱۹۲۰) ارفع‌الدوله گفت امیدوار است همۀ مردم جهان سال آینده در مجلس نمایندگان نماینده داشته باشند و همچنین هشدار داد که خطر ایجاد لیگ رقیبی در آمریکا یا روسیه وجود دارد.
پایان تابستان ۱۳۰۰ (سپتامبر ۱۹۲۱): ارفع‌الدوله در سخنرانی‌ای طولانی جامعۀ ملل را برای این که هیچ کاری برای خلع سلاح انجام نمی‌دهد، سرزنش کرد.
۳۰ آذر ۱۳۰۰ (۷ دسامبر ۱۹۲۱): دفتر بین‌المللی کار از طریق ارفع‌الدوله نامه‌ای به وزارت امور خارجه نوشت و در آن به کار کردن کودکان ۱۰ ساله به عنوان قالی‌باف در کرمان (با ساعات کاری زیاد، حقوق کم و شرایط کاری بد) اعتراض کرد. بعد از چند هفته نامه‌ای به امضای اسدالله مشارالسلطنه وزیر امور خارجۀ وقت ایران به این دفتر رسید که خبر داد حکومت ایران از حکومت محلی کرمان و بخش‌های دیگر ایران درخواست کرده که کار کودکان زیر ۱۰ سال ممنوع شود، کار در روز ۸ ساعت باشد، حکومت محلی برای قالی‌بافان زن و کودک صندلی‌های مناسب تهیه کند، کارگران بتوانند در میانۀ کار استراحت کنند و حقوق منظم و عادلانه بگیرند.
۲۰ شهریور ۱۳۰۱ ارفع‌الدوله اعتراض شدید دولت ایران به اصلاحیۀ پیشنهادی کانادا بر مادۀ ۱۰ میثاق مجمع را اعلام کرد. مادۀ ۱۰ دربارۀ احترام همۀ اعضا به استقلال سیاسی و تمامیت ارضی اعضای دیگر بود. ایران در این اعتراض گفته بود این ماده یکی از مفاد اساسی میثاق است و نباید نسخ یا تضعیف شود. بحث بیشتر در مورد این سوال با اعلام رئیس مبنی بر اینکه کمیتۀ حقوقدانان تحت ریاست لرد بالفور به آن رسیدگی خواهند کرد، متوقف شد.
۱۳ شهریور ۱۳۰۵ هیئت دولت ایران به ارفع‌الدوله دستور داد در جامعۀ ملل اعلام کند که تا وقتی نسخه‌ای از گزارش ماموران اعزامی تریاک دربارۀ مطالعات کشت تریاک توسط دولت ایران تایید نشود، این موضوع نباید در هیئت عمومی جامعۀ ملل مطرح شود.
این نمایندگی آخرین پست دولتی او بود و پس از هفت سال در سال ۱۳۰۷ در زمان رضاشاه از این سمت نیز کنار گذاشته شد و به تهران احضار شد. ارفع ادعا کرده است عبدالحسین تیمورتاش به رضا شاه پیشنهاد داده که ارفع را رئیس شورای دولت کند اما ارفع‌الدوله نپذیرفته است و رضاشاه در ازای تلاش‌های او نشان درجۀ اول همایون به او اهدا کرده است.
زندگی > مرگ

رضا ارفع در سال ۱۳۱۰ به موناکو رفت و در نوروز ۱۳۱۶ (بین اول تا سوم فروردین) در همین محل فوت کرد.
خانوادۀ ارفع‌الدوله > لیلی

اولین همسر ارفع‌الدوله، لیلی نام داشت. او نیمه‌انگلیسی- نیمه‌روسی بود. لیلی مسیحی ارتدوکس بود اما برای ازدواج با رضا ارفع مسلمان شد و در بندر انزلی با او ازدواج کرد. او در سال ۱۲۷۲ همسر ارفع بود. رضا ارفع به همسرش اجازه نمی‌داد در جشن‌ها و مراسم‌های عمومی شرکت کند. در سال ۱۸۹۹ رضا ارفع، لیلی و پسرشان حسن از روسیه خارج شده و به درسدن رفتند و در نهایت رضا و لیلی از هم طلاق گرفتند.
خانوادۀ ارفع‌الدوله > السا (دولت خانم)

همسر دوم رضا ارفع، زنی سوئدی-فنلاندی به نام السا سسلیا ماریا لیندبرگ (Elsa Cecilia Maria Lindberg-Dovlette) بود که پس از ازدواج السا ارفع هم نامیده شد. او دختر کارل جان لیندبرگ (Karl Johan Lindberg: نوازندۀ فنلاندی ویولن) و امیلیا ویک (Emilia Wiik) بود. او در ۲۴ بهمن ۱۲۵۲ در استکهلم به دنیا آمد.
او در سال ۱۸۹۸ میلادی (۱۲۷۶ یا ۱۲۷۷ خورشیدی) در سفری تفریحی روی قایق با میرزارضاخان آشنا شد و چهار سال بعد با او ازدواج کرد. او در ۱۶ مهر ۱۳۲۳ در سوئد درگذشت.
ارفع در خاطرات خود این طور نقل می‌کند:
«خانوادۀ من که دختر یکی از پروفسورهای سوید است اِلسا بود که مسلمان شد اسمش را دولت خانم گذاشتم.»
خانوادۀ ارفع‌الدوله > حسن ارفع

مقالهٔ اصلی: حسن ارفع
حسن، اولین فرزند رضا ارفع در اردیبهشت ۱۲۷۴ در شهر تفلیس به دنیا آمد. او در مدارس نظامی عثمانی، فرانسه و سوئیس به تحصیل پرداخت. در ایران با درجۀ افسری، به ارتش پیوست. مسئولیت‌های او عبارتند از وابستۀ نظامی ایران در لندن، آجودان، استاد دانشکدۀ ستاد ارتش، فرمانده لشکر اول، رئیس ستاد ارتش، وزیر راه در کابینۀ حسین علاء، سفیر کبیر ایران در ترکیه، وزیرمختار ایران در یونان، سفیر کبیر ایران در پاکستان، عضو ارشد بازرسی عالی مرزها و نایب رئیس انجمن ایران و پاکستان. ارفع دی ۱۳۵۷ از ایران خارج شد و چند سال بعد در موناکو درگذشت.
خانوادۀ ارفع‌الدوله > ابراهیم ارفع

مقالهٔ اصلی: ابراهیم ارفع
فرزند اول رضا ارفع از همسر دومش (السا)، ابراهیم بود که در سال ۱۲۸۰ به دنیا آمد. او هم در رشتهٔ نظامی تحصیل و در رده‌های مختلف نظامی فعالیت کرد.
ابراهیم، زبان فرانسه و روسی را یاد گرفت و در دانشکدۀ پیاده‌نظام سن‌سیر دوره گذراند. در ارتش ایران با درجۀ نایب دومی شروع به کار کرد. در لشکر کردستان و لشکر خراسان، فرمانده گروهان و گردان بود. سپس فرماندۀ گردان پیادۀ دانشکده افسری شد. در سال ۱۳۱۷ سرهنگ دوم و دو سال بعد سرهنگ شد و سپس سرتیپ شد. ریاست ستاد سپاه غرب (لشکرهای کردستان و کرمانشاه)، کفالت فرماندهی لشکر کرمانشاه، فرماندهی لشکر کردستان و فرماندهی لشکر ۲ پادگان مرکز از دیگر فعالیت‌های او بود. در دی ۱۳۲۱ به دعوت دولت انگلیس همراه هیئتی از افسران ایرانی و انگلیسی برای بازدید از جبهۀ جنگ آفریقا، به وسیلهٔ هواپیما عازم مصر شد. اما هواپیما در نزدیکی قزوین سقوط کرد و همۀ سرنشینان کشته شدند. او و دیگر افسران آن پرواز در گورستان ظهیرالدوله دفن شدند.
خانوادۀ ارفع‌الدوله > فاطمه ارفع

فرزند دوم رضا ارفع و السا فاطمه نام داشت. فاطمه در ۹ بهمن ۱۲۸۴ در قسطنطنیه ترکیه به دنیا آمد..
برخی منابع ایرانی ادعا کرده‌اند او با حیدرعلی ارفع (۱۲۹۴-۱۳۵۵) ازدواج کرده است اما منابع فرانسوی ازدواج او را با لوسین بنجامین گابریل بنّئو در ۵ اردیبهشت ۱۳۱۳ در موناکو ثبت کرده‌اند و گفته‌اند او پس از ازدواج نام خود را به «سیلویه» (Sylvie) تغییر داد.
در فنلاند او را «عنایت خانم» (Enayet Hanoum)، «فاطمه خانم» (Fatima Khanum) یا نام برگرفته از نام مادربزرگ او (Emmy Wiik) نامیده و شغل او را در ۲۵ سالگی رقصندگی ثبت کرده‌اند. در سال ۱۴۰۳ در مرکز هنر تیکانویای (Tikanoja Art Center) شهر واسای فنلاند، دو تک‌چهره از او (اثر Eva Bremer-Myntti و Eemu Myntti) به نمایش گذاشته شد. تصاویری از کودکی فاطمه در کنار پدر و برادرش (ابراهیم) در عمارت دانشگاه موناکو نشان می‌دهد این دو تصویر متعلق به او هستند.
فاطمه در ۱۵ مهر ۱۳۵۹ در سن ۷۴ سالگی بر اثر تصادف رانندگی (در حال گذر از گذرگاه عابرپیاده از جلوی یک اتوبوس متوقف‌شده بر اثر برخورد با موتورسیکلتی که از خط قرمز عبور کرده بود) در موناکو کشته شد.
آثار > ایران دیروز

ارفع‌الدوله (۱۳۴۵)، ایران دیروز، خاطرات پرنس ارفع (ارفع‌الدوله)، تهران: چاپخانه وزارت فرهنگ و هنر
این کتاب خاطرات ارفع‌الدوله از کودکی تا پایان ماموریتش در جامعۀ ملل است. بر اساس دیباچۀ پسرش، حسن، رضا ارفع این خاطرات را چهار ماه قبل از مرگ (۱۳۱۶) و در مدت یک ماه نوشته است. این خاطرات در پنج باب و سیزده فصل به ترتیب زمانی نوشته شده‌اند اما پاراگراف‌بندی یا تاریخ‌گذاری مشخص ندارند. فصول این کتاب عبارتند از:
باب اول: سرگذشت این بنده از روز تولد تا داخل شدن بخدمت دولت در ژنرال قونسولگری تفلیس و مدت اقامت در آنجا تا حرکت به تهران
فصل اول: کودکی در تبریز
فصل دوم: مسافرت به قفقاز و اسلامبول
ورود من به خدمت دولت
باب دوم: مسافرت به خراسان و به روسیه و مدت اقامت در تهران
فصل چهارم: مسافرت از تفلیس به خراسان برای تحدید حدود تا مستشاری در سفارت پطرزبورغ
فصل پنجم: تهران در زمان ناصرالدین‌شاه
باب سوم: مستشاری سفارت پطرزبورغ تا مراجعت از آنجا بجلفا و مسافرت به فرنگستان در التزام رکاب ناصرالدین‌شاه در سفر سیم
فصل ششم: مستشاری سفارت پطرزبورغ و مسافرت در التزام رکاب ناصرالدین‌شاه
فصل هفتم: زندگی در دربار تهران تا حرکت به قفقاز
باب چهارم: ژنرال قونسولگری در قفقاز، سفارت پطرزبورغ، سفارت کبرا در اسلامبول
فصل هشتم: زندگی در تفلیس
فصل نهم: سفارت پطرزبورغ
فصل دهم: سفارت کبری در اسلامبول
باب پنجم: خدمات مختلفه در ایران و خارجه
فصل یازدهم: مسافرت به اروپا و آمریکا بعد از سفارت در اسلامبول
فصل دوازدهم: وزارت عدلیه در تهران
فصل سیزدهم: سفر به اروپا و جامعۀ ملل
حسن ارفع با کمک وزارت فرهنگ (و وزیر فرهنگ وقت، مهرداد پهلبد) این خاطرات را در سال ۱۳۴۵ منتشر کرد. علی دهباشی در سال ۱۳۷۸ این خاطرات را بازنشر کرد:
دهباشی، علی (۱۳۷۸). خاطرات پرنس ارفع. تهران: سخن و شهاب ثاقب. ص. ۸۳. شابک ۹۶۴۹۱۹۱۸۹۵.
دهباشی مقدمه‌ای یازده صفحه‌ای در مورد زندگی ارفع، نظرات دیگران در مورد او و مختصری دربارۀ کتاب خاطراتش نوشته است. مطابق مقدمۀ دهباشی، حسین محبوبی اردکانی و برت فراگنر این خاطرات را خوانده و نکاتی در مورد آن نوشته‌اند. فراگنر دربارۀ این خاطرات نوشته است:
«وقوف بر بسیاری از جریان‌های پشت پرده و رویدادهای سیاسی آن عصر را مدیون خاطرات او هستیم. وی آنها را رک و بی‌پرده در میان گذاشته، گو این که همواره نقش خود را خیلی بیشتر از آنچه در واقع بوده برجسته ساخته است».
در کتاب دهباشی بخش زیادی از دیباچۀ حسن ارفع که در مورد رضاشاه و محمدرضاشاه پهلوی است، سانسور شده است اما جملات قبل از بخش سانسورشده طوری ویرایش شده‌اند که سانسورشدن واضح باشد.
آثار > مثنوی صلح

کتاب «مثنوی صلح» مجموعه اشعار رضا ارفع است. ارفع‌الدوله ادعا کرده است این کتاب به پانزده زبان ترجمه شده و او آن را برای همۀ سلاطین، روسای جمهوری و روسای مذاهب مختلف و انجمن‌های صلح ارسال کرده است و حکمران موناکو (پرنس آلبر) او را به همین دلیل عضو «انجمن صلح بین‌الملل» کرده است
برای مثال ۱۰ آوریل ۱۹۱۷ (۲۱ فروردین ۱۲۹۶) شعری به زبان انگلیسی با نام «دیدگاهی شرقی از صلح» (An Oriental's view of Peace) در روزنامۀ «اخبار میامی» از «پرنس ارفع‌الدوله» چاپ شد. ترجمۀ شعر چنین است:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
«سرچشمۀ این جنگ‌های مخرب را جستجو کنید،: «سرچشمۀ این جنگ‌های مخرب را جستجو کنید،
مملو از وحشت‌هایی که جهان از آن متنفر است،: مملو از وحشت‌هایی که جهان از آن متنفر است،
اول، ما باید ریشه این شر را پیدا کنیم.: اول، ما باید ریشه این شر را پیدا کنیم.
سپس به دنبال راه حلی برای از بین بردن آن باشیم.: سپس به دنبال راه حلی برای از بین بردن آن باشیم.
این آمیخته به طمع و جهل است که باعث می شود: این آمیخته به طمع و جهل است که باعث می شود
بشر به شرافتمندانه ترین قوانین خود بی اعتنایی کند: بشر به شرافتمندانه ترین قوانین خود بی اعتنایی کند
و در حالی که این شرارت ها نفوذ وحشتناک خود را حفظ می کنند،: و در حالی که این شرارت ها نفوذ وحشتناک خود را حفظ می کنند،
جهان هرگز نمی تواند روز صلح را بشناسد.: جهان هرگز نمی تواند روز صلح را بشناسد.
در هر سکونتگاهی باید دکترین برادری را موعظه کنیم.: در هر سکونتگاهی باید دکترین برادری را موعظه کنیم.
و بیاموزیم که همه نژادهای بشر یکی هستند،: و بیاموزیم که همه نژادهای بشر یکی هستند،
همه شریک جهان هستند که در آن هیچ کس: همه شریک جهان هستند که در آن هیچ کس
در نزد خالق بزرگ ترجیح ندارد: در نزد خالق بزرگ ترجیح ندارد
[خالقی] که یک خانه را برای همۀ آفریده‌های خود ساخت»: [خالقی] که یک خانه را برای همۀ آفریده‌های خود ساخت»
بیت اول شعر به زبان انگلیسی:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
Search out the source of these pernicions wars,: Search out the source of these pernicions wars,
Replate with horrors which the world abhors,: Replate with horrors which the world abhors,
عبدالله مستوفی گفته است او به شاعران فرانسوی پول می‌داده تا اشعارش را ترجمه کنند و سپس آنها را در دفتری دوزبانه جمع‌آوری کرده و هدیه می‌داده است. مستوفی گفته است همه به علت اشعار نه‌چندان قوی او در غیابش به او می‌خندند و در پیش رو از او تحسین می‌کنند. احتشام‌السلطنه نیز گفته است:
«اصولاً با زبان و ادبیات فارسی چندان آشنایی ندارد. در تمام فرنگستان به پرنس شاعر و سفیر شاعر (البته به طور استهزاء) شهرت دارد.»
خبرنگار روزنامۀ Star Weekly کانادا در گزارش خود از مجمع ملل (سال ۱۹۲۱) او را فردی «با طبیعت رمانتیک و شاعرانه» دانسته که سخنانش رنگ و بویی از عرفان شرق دارند.
آثار > منتخب دانش

ارفع در سال ۱۳۰۶ ه.ق مجموعه اشعار خود و دیگران را با نام «منتخب دانش» چاپ کرد. برای نمونه این شعر در این کتاب از «حاج میرزا عسکری» (متخلص به مسرور) چاپ شده است:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  جناب حضرت دانش ترا بدانش و فضل |  | نظیر نیست مسلم بهیچ آفاقی |
|  بغیر ذات خدا طاق نیست در عالم |  | وی بفضل کنون در زمانه خود طاقی |
|  فروغ دیده اهل هنر توئی امروز |  |  چراغ جمع معارف بدون اغراقی |
|  چو مخترع بالف‌با شدی بذوق سلیم |  | بماند نام نکوی تو در جهان باقی |
|  همیشه خاطر زارم بدی حزین و غمین |  |  که هیچکس نبرد نام من به اوراقی |
|  از این سپس بجهان من همیشه مسرورم |  |  که در مدیح تو گشتم شهیر آفاقی |
آثار > رسالۀ رشدیه

او در زمانی که مترجم سفارت ایران در تفلیس بود، تحت تاثیر افکار میرزا فتحعلی آخوندزاده جزوه‌ای به زبان فارسی و فرانسوی دربارۀ لزوم تغییر رسم‌الخط زبان فارسی نوشت و در آن الفبایی اختراع کرد و نام رساله را «رشدیه» گذاشت. این الفبا شامل اکثر حروف لاتین و برخی حروف روسی بود. بخشی از این رساله چنین است:
«و این را هم عرض میکنم که مراد من این نیست که الف و بای اسلامی حکماً به فلان خط مبدل بشود بلکه مقصود اصلی آن است که حروفات و کلمات جداجدا نوشته شده و حروفات مصوته کاملاً بمیان حروفات صامته مندرج بشوند که مصدر جمیع معایب این است که ما را بعقب انداخته والسلام».
رضا ارفع رساله را برای چاپ به ادارۀ اختر در استانبول فرستاد. برای چند نفر از جمله کامل پاشا (وزیر معارف دولت عثمانی)، محمدحسن خان صنیع‌الدوله و میرزا ملکم‌خان فرستاد. ملکم‌خان (گویا برای مسخره کردن) نوشت چون شما معلومات فراوان دارید، خوب است کلمۀ دانش را برای نام خانوادگی خود برگزینید:
«آقای میرزارضاخان فدایت شوم. شما که در اغلب دقایق ترقیات عهد ما اطلاعات عمیق حاصل کرده‌اید البته تا بحال خوب ملتفت شده‌اید که علاوه بر اسم شخص هرکس باید اسم خانواده هم داشته باشد. لزوم و محسنات این اسم خانواده را از برای شما شرح نمیدهم همین قدر میگویم که یک اسمی از برای خانواده خود انتخاب بکنید و بملاحظه آن کمالات مختلف که در نهایت خوشوقتی در وجود شما مشاهده میکنم خیلی مناسب می بینم که اسم خانواده خود را دانش قرار بدهید. بعد از این من همیشه اسم شما را میرزارضاخان دانش خواهم نوشت و ان شا الله سرکار شما این اسم شریف را به هر ملاحظه روز بروز محترم خواهند ساخت. غره رمضان ۱۲۹۹ ناظم الدوله ملکم.»
میرزا رضا این پیشنهاد را جدّی گرفته و این نام را به عنوان تخلّص شاعری خود انتخاب کرد.
رضا ارفع در خاطراتش ادعا کرده است که افرادی به مجتهدی در خراسان گفته‌اند او در این رساله خواسته قرآن را به الفبای فرنگی تغییر بدهد و به مسلمان‌های دنیا تکلیف کرده که کلام‌الله را تغییر بدهند و آن مجتهد هم فتوای قتل او را داده است اما پس از آن که خود او حضوری نزد مجتهد رفته و توضیح داده است، ابطال حکم را گرفته است.
بناها > قصر فیروزه

رضا ارفع در سال ۱۳۰۹ ه.ق بورجومی در فاصلۀ ۱۱۸ کیلومتری تفلیس گرجستان فعلی، عمارتی به نام قصر فیروزه ساخت.
قصر فیروزه دو طبقه است و یک ایوان دارد. هفت کتیبه به زبان فارسی، دو کتیبه به عربی، دو کتیبه به روسی و دو کتیبه به انگلیسی در این بنا وجود دارد. بخشی از بالکن مرکزی با چوب ساخته شده و بخشی دیگر با سنگ فیروزه تزئین شده است. این بنا تزئینات گچ‌بری و آیینه‌کاری هم دارد. در ورودی ایوان نقش شیر و خورشید قرار دارد. در ایوان ورودی دو کتیبه از سنگ مرمر با این اشعار قرار گرفته است:
کتیبۀ اول:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  در نضارت چو قصر فیروزه |  | نیست جایی به زیر چرخ کبود |
|  لوحش الله از این هوا و نسیم |  | همه عنبر شمیم و مشک آلود |
|  هر یک از غرفهایش سوی بهشت |  | بهر نظاره منظری بگشود |
کتیبۀ دوم:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  خبر از ذوق حضرت دانش |  | کاین چنین جایی منتخب فرمود |
|  اندر این قصر خرم و خندان |  |  باد تا روزگار خواهد بود |
|  بهشت تاریخ سال فیروزش |  | قصر فیروزه حشمت الموعود |
مصراع آخر احتمالاً باید نشان‌دهندۀ ابجد سال ساخت این بنا باشد. اما ابجد این مصراع ۱۶۰۳ است که مشخص نیست به چه چیزی اشاره می‌کند.
در کتیبۀ دیگری روی سنگ مرمر سیاه (با زمینۀ سنگ مرمر سفید) نیز این شعر نوشته شده است:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  گفت سعدی گر بماند ز آدمی |  | نام نیکو به که قصر زرنگار |
|  ماند از میرزا رضا خان در جهان |  |  نام نیک و قصرهای زرنگار |
در میان این دو شعر، کتیبه‌ای به زبان عربی وجود دارد:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  هو حسبی الله و نعم الوکیل |  | نعم المولی و نعم النصیر سنه ۱۳۰۹ |
در کتیبه‌ای دیگر در این بنا هم به تاریخ قمری ساخت آن اشاره شده است:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  نه رفته بود از سنه سیصد و هزار |  | کاین کلبۀ محقر و این مشت سبزه زار |
| فیروزه نام یافت ز احباب دوستان |  | کز میرزارضاخان ماند بیادگار |
نام «میرزا رضاخان» به روسی و انگلیسی به همراه سال میلادی ساخت بنا (۱۸۹۲) هم در کتیبه‌های دیگر به چشم می‌خورد. نام بنا به انگلیسی (FIROUZE) هم در نوشتۀ دیگری بر دیوار بنا قرار دارد. در بخشی از تزئینات به نام «میرزا محمد نقاش قزوینی» اشاره شده است. تصویر ناصرالدین شاه («اعلیحضرت فرشوکت اقدس همایون شاهنشاه ایران ناصرالدین شاه قاجار») و میرزارضاخان («میرزا رضاخان دانش معین الوزراء قونسول دولت علیه ایران») نیز در قاب‌های جداگانه‌ای در میان آینه‌کاری‌ها قرار دارد.
این عمارت در سال ۲۰۱۶ با هزینۀ ۲ میلیون دلار به هتل Golden Tulip (Borjomi Palace Hotel: Member of Louvre Hotels Group) تبدیل شد. در مراسم افتتاحیۀ آن وزیر اقتصاد گرجستان سخنرانی کرد.
بناها > دبستان دانش

رضا ارفع در زمانی که سفیر ایران در روسیه بود، «دبستان دانش» را در سال ۱۲۷۸ (۱۳۱۶ ه.ق) در محلۀ آب‌ مَنگُل تهران ساخت. این مدرسه در بر اساس درخواست محمود مفتاح‌الملک ساخته شد. مفتاح‌الملک مسئول ادارۀ مدرسۀ افتتاحیه در محلۀ سنگلج بود. مدرسۀ افتتاحیه در همان سال از سوی انجمن معارف در تهران افتتاح شده بود و قرار بود به ازای هر صد دانش‌آموز عادی ۲۵ دانش‌آموز مستمند را هم به صورت رایگان بپذیرد. مفتاح‌الملک از ارفع‌الدوله خواست ادارۀ بخش رایگان این مدرسه (موسوم به «مکتب مجّانی») را بر عهده بگیرد.
رضا ارفع و ایرانیان مقیم روسیه هزینه‌های دبستان دانش را پرداخت می‌کردند.
یک سال بعد محمدحسین امین‌الضرب خانه‌ای در محلۀ آب‌منگل تهران در اختیار ارفع‌الدوله قرار داد تا این مدرسه از سنگلج به آنجا منتقل شود. یحیی دولت‌آبادی به درخواست ارفع‌الدوله ادارۀ این مدرسه را برعهده گرفت. پس از به‌توپ بستن مجلس (۱۲۸۷) دولت‌آبادی به استانبول رفت و دبستان دانش تعطیل شد. ارفع‌الدوله پس از خلع محمدعلی‌شاه و برنگشتن دولت‌آبادی تصمیم گرفت ساختمان این دبستان را با شرط این که همیشه به نام «دانش» نامیده شود به وزارت معارف واگذار کند. بنابراین این مدرسه از سال ۱۲۹۷ به نام «دبستان دانش نمره ۴۰» شناخته شد.
چند سال پیش از انقلاب ۵۷ وزارت آموزش و پرورش ادارۀ این مدرسه را به جامعه تعلیمات اسلامی سپرد و این تشکل نام مدرسه را به «دبستان اثنی‌عشری» تغییر داد. برخی گفته‌اند فردی به نام «راسخ» از اعضای این جامعه پیشنهاد داده برای عمل به نیت واقف مدرسه (ارفع‌الدوله) نام آن را «دانش اثنی‌عشری» بگذارند اما به این پیشنهاد عمل نشد. ساختمان اولیۀ مدرسه سه حیاط تو در تو داشته است. یک حیاط برای تشکیل کلاس‌ها، دیگری برای بازی دانش‌آموزان و سومی برای سکونت سرایدار مدرسه. این ساختمان یک بار در دهّ ۴۰ و یک بار در سال ۱۳۷۸ به طور کامل بازسازی شد
بناها > باغ ارفع

او در تهران باغی بزرگ در خیابان شاپور روبه‌روی پارک اتابک ساخت. اکنون در این باغ استادیوم ورزشی، تالار رودکی و دبیرستان نوربخش وجود دارد.
بناها > دانشگاه

او در موناکو قصری به نام دانشگاه ساخت و بعد آن را تبدیل به موزه کرد.
اقدامات مهم

از اعضای لژ بیداری ایران
شهرت به عنوان پرنس (شاهزاده) بدون نسبت با پادشاهان و ملکه‌ها (شاهزاده)
نامزدی برای جایزهٔ صلح نوبل در سال‌های ۱۹۰۴ و ۱۹۳۳ تا ۱۹۳۷
هیئت تعیین حدود خراسان و ترکستان روسیه
مظفرالدین‌شاه، الکساندرویچ ولیعهد روسیه، رضا ارفع، امین‌السلطان و حاجب‌الدوله
مظفرالدین‌شاه، امین‌السلطان و میرزا رضاخان در زمان سفر اول مظفرالدین شاه به فرنگ
اعضای سفارت ایران در استانبول، پرنس ارفع و دیگران
رضا ارفع به همراه نشان همایون درجه اول دریافتی از رضاشاه، سال ۱۳۱۰
تشکر حسن ارفع از شرکت افراد در مراسم ختم پدرش رضا ارفع، روزنامه اطلاعات ۴ فروردین ۱۳۱۶
لیلی، زن اول ارفع‌الدوله، ۱۲۷۲ شمسی
دولت، زن دوم ارفع‌الدوله
ارفع‌الدوله، پسرش حسن و میرزا محمدخان ساعد مراغه‌ای، ۱۳۱۸ قمری
ارفع‌الدوله و نوه‌اش لیلی، ۱۳۰۵ شمسی
ارفع‌الدوله و پسرش ابراهیم، در زمان تحصیل ابراهیم در دانشکدۀ افسری سن‌سیر در فرانسه
فاطمه دختر ارفع‌الدوله
رضا ارفع و دخترش فاطمه ارفع در عمارت دانشگاه موناکو
عمارت دانشگاه در موناکو
ارفع‌الدوله در عمارت دانشگاه موناکو، مجمسمه داریوش کبیر را نشان می‌دهد
پایلا

مکان در 23x15px|border |alt=|link= قبرس
| پایلا Πύλα (یونانی) Pile  (ترکی استانبولی) | پایلا Πύλα (یونانی) Pile  (ترکی استانبولی) |
| --- | --- |
A view from Pyla: A view from Pyla
پایلاموقعیت پایلا در نقشه: پایلاموقعیت پایلا در نقشه
مختصات: ۳۵°۰۱′۴۵″ شمالی ۳۳°۴۱′۳۰″ شرقی﻿ / ﻿۳۵٫۰۲۹۱۷°شمالی ۳۳٫۶۹۱۶۷°شرقی﻿ / 35.02917; 33.69167: مختصات: ۳۵°۰۱′۴۵″ شمالی ۳۳°۴۱′۳۰″ شرقی﻿ / ﻿۳۵٫۰۲۹۱۷°شمالی ۳۳٫۶۹۱۶۷°شرقی﻿ / 35.02917; 33.69167
ناحیه‌های قبرس: ناحیه لارناکا
جمعیت (۲۰۱۱): جمعیت (۲۰۱۱)
 • کل: ۲۷۷۱
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۲ (زمان اروپای شرقی)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۳ (ساعت تابستانی اروپای شرقی)
پایلا (به لاتین: Pyla) یک منطقهٔ مسکونی در قبرس است که در ناحیه لارناکا واقع شده‌است.
خصوصیات

پایلا  ۲٬۷۷۱ نفر جمعیت دارد.
وردفست

| 0 | 1 |
| --- | --- |
WF-Company-Logo FINAL : WF-Company-Logo FINAL 
توسعه‌دهنده(ها): ایو شامپولیون
نوع: ترجمه به کمک رایانه
وبگاه: www.wordfast.com, www.wordfast.net
عنوان وُردفَست به کلیۀ نرم‌افزارهای همیار ترجمۀ شرکت وردفست گفته می‌شود. محصول اصلی وردفست که اکنون با عنوان وُردفَست کلاسیک از آن یاد می‌شود، توسط ایوْ شامپولیون در سال ۱۹۹۹ تولید شد تا جایگزینی ارزان‌تر برای نرم‌افزار ترادوس باشد که برنامه‌ای شناخته‌شده برای حافظۀ ترجمه بود. محصولات فعلی وردفست در بسترهای مختلفی اجرا می‌شوند، اما حافظۀ ترجمۀ آن‌ها سازگاری زیاد و اغلب، گردش کار مشابهی دارد. این نرم‌افزار در بین مترجمان مستقل، بیشتر محبوب است، گرچه برخی از محصولات آن برای محیط‌های شرکتی نیز مناسب هستند.
شرکت وردفست در شهر دِلاوِر ایالات متحده مستقر است، ولی عمدۀ فرآیند تحقیق و توسعۀ آن در پاریسِ فرانسه انجام می‌شود. به‌غیر از این دو نقطه، یک مرکز پشتیبانی در جمهوری چک نیز وجود دارد. این شرکت حدود ۵۰ کارمند دارد.
تاریخچه

توسعۀ نسخه وردفست۱ (که به‌شکل ساده، وردفست نامیده می‌شد) در سال ۱۹۹۹ در پاریس، توسط ایو شامپولیون آغاز شد. این نسخه، متشکل از مجموعه‌ای از ماکروها بود که داخل مایکروسافت وُرد ۹۷ یا نسخه‌های بعد از آن اجرا می‌شد. در آن زمان، سایر برنامه‌های همیار ترجمه مثل ترادوس نیز درون مایکروسافت وُرد کار می‌کردند.
تا اواخر سال ۲۰۰۲، این ابزار مبتنی‌بر اِم‌اِس وُرد (که به‌عنوان وردفست کلاسیک شناخته می‌شود) نرم‌افزاری رایگان بود. وردفست از طریق معرفی سینه‌به‌سینه توسط کاربران، تبدیل به دومین نرم‌افزار پُرکاربرد حافظۀ ترجمه (TM) در بین مترجمان شد.
در سال ۲۰۰۶، شرکت وردفست توسط فیلیپ شاو، الیزابت اِلتینگ و همچنین مالکان مشترک شرکتِ ترجمۀ تِرنس پِرفِکت تأسیس شد. در ژوئیۀ ۲۰۰۶، آقای شامپولیون، تمام منافع نرم‌افزاری که روی سِرور وردفست بود را به شرکت وردفست فروخت. از آن زمان، شرکت وردفست، صاحب کلیۀ حقوق، عناوین تجاری، منافع و حق انحصاری تکثیر کدهای موجود در سرور وردفست شد. البته شامپولیون به‌عنوان بنیان‌گذار و معمار اصلی نرم‌افزار، همچنان مدیرعامل و رئیس شرکت وردفست باقی ماند.
در ژانویه ۲۰۰۹، وردفست پْرو منتشر شد که نرم‌افزاری مستقل، برای حافظۀ ترجمه بود و بر مبنای جاوا بود.
در ماه مه ۲۰۱۰، وردفست، ابزاری آنلاین و رایگان منتشر کرد که به وردفست اِنی‌وِر معروف است. این ابزار به مترجمان اجازه می‌دهد تا از طریق تقریباً هر دستگاه متصل به وب، شامل تلفن‌های هوشمند، دستگاه‌های دیجیتال یا تبلت، روی پروژه‌های خود کار کنند. تا جولای ۲۰۱۰، تعداد ۵۰۰۰ کاربر، در وردفست اِنی‌وِر ثبت‌نام کردند که این رقم در نوامبر ۲۰۱۰، به ۱۰,۰۰۰ نفر رسید.
در آوریل ۲۰۱۶، وردفست پرو۴ منتشر شد که مشتمل بر ارتقای اساسی ابزار حافظۀ ترجمۀ مبتنی بر جاوا بود. این نسخه شامل ابزارهای پیشرفتۀ مدیریت ترجمه، ازجمله، ویرایشگر ویزی‌ویگ، توانایی ایجاد بسته‌های ترجمۀ چندزبانه، هم‌زمانی واقعی و تضمین‌شده میان کاربران و فیلتر قدرتمند ویرایشگر ترجمه است. نسخۀ روزآمدِ وردفست پرو۴ با نام وردفست پرو۵ در آوریل ۲۰۱۷ منتشر شد که عمدتاً شامل بهینه‌سازیِ عملکرد نرم‌افزار است.
محصولات > وردفست کلاسیک (WFC)

وردفست کلاسیک در ویژوال بیسیک نوشته شده است و در مایکروسافت وُرد اجرا می‌شود. این برنامه از وُرد۲۰۱۷ یا بالاتر، در هر سیستم‌عاملی پشتیبانی می‌کند، اگرچه برخی از ویژگی‌های موجود در نسخه‌های اخیر وردفست کلاسیک، فقط در نسخه‌های بالاتر وُرد کار می‌کنند.
هنگام ترجمۀ یک سند با استفاده از وردفست کلاسیک، سند به‌طور موقت تبدیل به سندی دوزبانه می‌شود، به‌اضافۀ اینکه اجزای متن تقطیع می‌شوند و هر دو سند مبدأ و مقصد داخل همان فایل در دسترس‌اند. به فرآیند ازبین‌بردن تقطیع و متن مبدأ، «پاکسازی» فایل گفته می‌شود. ازاین‌رو، فایل‌ تقطیع‌شده در کنار متن مبدأ فایل «چرک‌نویس» است. این ساختار، مشابه گردش‌کار نرم‌افزهای دیگری همچون Trados 5, WordFisher, Logoport و Metatexis است. وردفست کلاسیک، با به‌روزرسانی‌های منظم، فعالانه توسعه یافته است و آخرین نسخۀ اصلی این نرم‌افزار، ویرایش ۸ آن است.