stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
میگ-۲۱
پیشرفت و توسعه > آخرین مدل‌ها

در سالهای ۱۹۶۹–۷۰ تغییرات بیشتری روی میگ-۲۱ انجام شد. مخازن سوخت داخلی بال دوباره طراحی شد تا سوخت بیشتری توسط هواپیما حمل شود، این نسخه پسوند اس ام تی را گرفت. (Mig-21SMT) در سالهای ۷۱–۷۲ تعداد کمی از این نوع ساخته شد. مدلی با ستون محوری باریکتر ساخته شد که پسوند اس تی داشت و مدل صادراتی ام تی با رادیو مخابراتی ابتدایی‌تر هم ساخته شد. (Mig-21MT) آخرین تغییرات این هواپیما را تا حد یک نوع جدید متمایز ساخت. با استفاده از موتور جدید آر-۲۵ و برخی ارتقاهای دیگر مدل بیس معرفی شد. متمایزکننده‌ترین تفاوت تغییر در ستون پشتی برای قرارگیری مخازن سوخت بود. یکی دیگر از بهبودهای بیس استفاده از سیستم ناوبری برد کوتاه آراس‌بی‌ان-۶اس (RSBN-6S) بود که پرواز در آب و هوای بد را میسر می‌کرد. تعداد کمی هم برای حمل جنگ‌افزارهای استراتژیک اتمی ساخته شدند. (MiG-21bisN) مدل بیس علاوه بر توپ GSh-23L قادر به حمل آر-۳آر/اس و همچنین موشکهای چابک آر-۶۰ یا آر-۶۰ام جدید بود. همچنین بیس اولین مدلی بود که از کا-۱۳ام که قادر به شلیک در هر وضعیت گرانشی بود می‌توانست استفاده کند. بیس از ۱۹۷۲ تا ۷۴ و تنها در گورکی تولید می‌شد. این مدل به فنلاند، هند و بسیاری از نیرو هوایی‌های آفریقایی و آسیایی صادر شد. با احتساب هواپیماهای ساخته شده توسط چین و هند و چک در مجموع بیش از ۱۲۷۵۰ فروند از میگ-۲۱ تولید شد.
پیشرفت و توسعه > ارتقا

با توجه به قدرت مالی پایین کشورهای دارای میگ-۲۱ حداقل سه برنامه ارتقا برای این هواپیما وجود دارد. برنامه لنسر (MiG-21 LanceR) که رومانی، اتیوپی و کرواسی از آن استقبال کردند. میگ-۲۱–۹۳ برای هند و میگ-۲۱–۲۰۰۰ که حداقل توسط پنج کشور شامل کامبوج، زامبیا و اوگاندا پذیرفته شد.
در سال ۱۹۹۸ صنایع هوایی اسراییل آخرین آزمایش‌ها بر روی مدل ارتقا یافته میگ-۲۱ به نام میگ-۲۱–۲۰۰۰ را به پایان رساند. این ارتقا شامل تغییراتی در کابین خلبان، ساختار آویونیک و سیستم‌های جنگ‌افزاری می‌شود که هواپیما را قابل رقابت با نمونه‌های غربی می‌ساخت. این ارتقا شامل بهبود پردازش سیگنال‌های راداری توسط کامپیوتر مرکزی جنگنده و همچنین اضافه کردن صفحه نمایش سربالا، یک نمایشگر چند منظوره و استفاده از یک شیشه بهتر برای کابین که دید خلبان را بهبود می‌بخشد می‌شود.
سوابق عملیاتی

میگ-۲۱ در جنگ‌های زیادی شرکت داشت. موفقیت آمیزترینشان در هند و ویتنام بود و بدترین در خاورمیانه. ضعف عمده میگ-۲۱ رادار ضعیف و تحمل هوایی کم و دید نامناسب کابین بود.
سوابق عملیاتی > هند

یکی از بزرگ‌ترین کاربران میگ-۲۱ هند است. اولین کاربرد این جنگنده در جنگ ۲۲ روزه هند و پاکستان در ۱۹۶۵ بود. در این جنگ اولین نبرد هوایی مافوق صوت در شبه قاره اتفاق افتاد. در ۱۹۷۱ که جنگ میان دو کشور آغاز شد هند از میگ-۲۱ استفاده کرد. اولین پیروزی این هواپیما هدف قرار دادن یک اف-۶ (میگ-۱۹ ساخت چین) پاکستانی روی زمین بود که با توپ صورت گرفت. رویارویی بعدی منجر به ساقط شدن اف-۱۰۴ نیروی هوایی اردن بود که به نیروی هوایی پاکستان ملحق شده بود. در ۱۷ مارس اسکادران ۲۹ هند توانست بدون هیچ تلفاتی چهار اف-۱۰۴ دیگر را سرنگون کند. در جبهه شرقی هم این هواپیما در عملیات‌های هوایی و ضربتی بسیار موفق بود. میگهای هندی در این جنگ برتری هوایی را که در نهایت به شکست نظامی پاکستان منجر شد برای هند به ارمغان آوردند.
سوابق عملیاتی > ویتنام

در جنگ ویتنام خلبانان ویتنامی در ابتدا میگ-۱۷ را با بار کمتر و مانورپذیری بالاتر ترجیح می‌دادند. این هواپیما در برابر رقیبانش که جنگنده‌های آمریکایی با رادارهای دوربرد، موشکهای پیشرفته و بمبهای سنگین‌تر بودند قدرت کمتری داشت اما میگ-۲۱ در دست یک خلبان ورزیده و با استفاده از سیستم کنترل و رهگیری زمینی هواپیمای قدرتمندی بود. به خصوص در عملیات‌های بزن و در رو با سرعت بالا. با ورود میگ-۲۱وی‌اف-وی به نیروی هوایی ویتنام کار برای آمریکا سخت شد و حضور اسکورت اف-۴ برای تمامی عملیات‌های ضربتی الزامی شد. اولین برخورد هوایی در ۲۳ آوریل ۱۹۶۶ نتیجه‌ای نداشت. اما سه روز بعد یک اف-۴سی توانست یک میگ-۲۱ را ساقط کند. علت این شکست برای ویتنامی‌ها وجود رادار قدرتمند جنگنده اف چهار فانتوم با برد ۷۰ کیلومتر و موشک برد متوسط سنگین ایم-۷ای اسپارو و برد کوتاه سایدویندر بود. ویتنامی‌ها در برابر شروع به استفاده از میگ-۱۷ برای ردگیری گروه‌های بزرگ در ارتفاع پایین کردند. این منجر به صعود هواپیماهای آمریکایی با سرعت ۸۵۰–۹۰۰ کیلومتر برساعت می‌شد جایی که جنگنده‌های میگ-۲۱ به صورت جفتی از کنار حمله خود را با سرعت ۱۲۰۰ کیلومتر در ساعت انجام می‌دادند. آن‌ها برای پرهیز از درگیری رادار خود را خاموش می‌کردند و از موشک‌های کا-۱۳ با قفل بصری استفاده می‌کردند. در مجموع ۳۷ فروند اف-۴ توسط میگ-۲۱های ویتنامی ساقط شدند. در مقابل اف-۴ها نیز ۶۶ فروند میگ-۲۱ ویتنامی را شکار کردند.
سوابق عملیاتی > خاورمیانه > درگیری‌های اعراب و اسراییل

در ۱۶ اوت ۱۹۶۶ یک خلبان عراقی با یک میگ-۲۱اف۱۳ به اسرائیل گریخت. این هواپیما توسط آمریکا و اسراییل مورد آزمایش‌های مفصلی قرار گرفت. در جنگ شش روزه نیروی هوایی اسراییل نزدیک به ۳۰۰ هواپیمای اعراب را روی زمین نابود کرد ولی در ۷ ژوئن حداقل یکی از آن‌ها قابل پرواز بودند، به‌طوری‌که یک میگ-۲۱ عراقی توانست با یک موشک کا-۱۳آ یک میراژ اسراییلی را ساقط کند. اسراییل در ژوئیه ۱۹۶۷ با موشک هوابه‌هوای تازه ساز شفریر خود توانست یک میگ-۲۱ را از ۱٫۲ کیلومتری ساقط کند، این موشک بهبود یافت و بعدها صدمات بیشتری به اعراب وارد کرد. میگ-۲۱ در دهه‌های ۶۰ و ۷۰ به‌طور وسیعی توسط عراق، سوریه و مصر (جمهوری متحد عربی) بر ضد اسراییل به کار رفت. در اکتبر ۱۹۷۳ شفریر-۲ توانست ۱۳ هدف را ساقط کند. جمهوری متحد عربی عملیات را با ۲۲۲ هواپیمای مصری بر ضد پایگاه‌های هوایی اسراییل آغاز کرد که ۱۰۰ فروند از آن‌ها میگ-۲۱ بودند. در ۱۴ اکتبر حدود ۷۰ میگ-۲۱ در برابر تعداد مشابهی اف-۴ قرار گرفته بودند. نتیجه ۱۸–۴ به نفع مصری‌ها بود. اما در سالهای ۱۹۷۷ تا ۱۹۸۲ نزدیک به ۱۰۰ میگ-۲۱ سوری توسط اسراییل ساقط شد.
سوابق عملیاتی > خاورمیانه > جنگ ایران و عراق

در طول جنگ ایران و عراق میگ-۲۱های عراقی حضور فعالی داشتند. میگ‌های عراقی در این جنگ بیشتر در برابر اف-۴ و اف-۵های ایرانی جنگیدند ولی به گفته خلبانان عراقی باوجود اینکه اف-۵ نصف اف-۴ قیمت دارد خطرناکترین رقبای آن‌ها در نبرد هوایی بود. خلبانان عراقی میگ-۲۱ دستور داشتند که از مواجه با اف-۱۴های ایرانی پرهیز کنند. در طول جنگ ایران و عراق ۲۳ فروند میگ-۲۱ به وسیلهٔ اف-۱۴های ایرانی سرنگون شد که این آمار به وسیلهٔ منابع ایرانی، غربی و عراقی تأیید گردیده است به‌طور کلی طبق آمارهای دو طرف میگ-۲۱ توانست در طی جنگ ۴۳ هواپیمای ایرانی را ساقط کند و دربرابر خلبانان ایرانی ۴۹ فروند میگ-۲۱ را هدف قرار دادند که آخرین مورد توسط تیربار یک هلیکوپتر کبری در سال ۱۹۸۶ بود.
سوابق عملیاتی > خاورمیانه > سوریه

در ۲۱ ژوئن ۲۰۱۲ یکی از خلبانان سوری با یک فروند میگ-۲۱ به اردن گریخت. بررسی روی این هواپیما نشان داد که سیستمی برای کنترل از راه دور روی آن نصب شده است تا احتمالاً در حمل و رساندن جنگ‌افزارهای شیمیایی به هدف مورد استفاده قرار گیرد.
سوابق عملیاتی > آفریقا

در طی جنگ ۱۹۷۷ سومالی و اتیوپی در شاخ آفریقا هم از میگ-۲۱ استفاده شد. اتیوپی ادعا کرد که حداقل ۲۰ هواپیمای سومالی را با ناوگانش که تشکیل شده از خلبانان مزدور کوبایی بودند ساقط کرده است.
ورژن‌ها

مقالهٔ اصلی: انواع میگ-۲۱
واریان‌های اصلی و غیر آزمایشی میگ-۲۱ عبارتند از:
MiG-21F: مدل اول تولید شده، دارای یک جفت توپ ۳۰ میلی‌متری، قابلیت حمل تانکر سوخت در خط وسط زیرین.
MiG-21F-13: تنها یک توپ ۳۰ میلی‌متری ولی دارای قابلیت حمل دو کا-۱۳ زیر بالها
MiG-21PFS: مدل دارای قابلیت محدود پرواز در تمام شرایط آب و هوایی، دارای رادار جستجو و ردگیری ساپفیر (RP-21 Sapfir)، دماغه برای جادادن رادار R1L طراحی مجدد شد. مجهز به موتور R-11F2-300 (MiG-21FL مدل صادراتی بدون فلپ‌های بادی و برخاست با کمک راکت و با رادار و موتور افت داده شده)
MiG-21U: (مونگول) مدل دو سرنشینه برای آموزش
MiG-21R: مدل شناسایی تاکتیکی بر مبنای MiG-21PFM دارای تجهیزات شناسایی در جایگاه مرکزی زیرین و موتور قویتر (MiG-21RF مدل شناسایی بر مبنای میگ-۲۱ام‌اف)
MiG-21S: واریان بهبود یافته چندمنظوره مجهز شده به رادار RP-22، یک پاد توپخانه و گوژ بزرگتر برای ذخیره سوخت بیشتر، همچنین دارای چهار جایگاه زیر بال‌ها برای بهبود عملکرد هوا به هوا. (MiG-21SMT با توانایی جنگ الکترونیکی)
MiG-21L: دماغه دوباره طراحی شد برای رادار جدید R1L، موتور R-11F2-300 (مدل MiG-21MF جهت صادرات با موتور بهبود یافته R-13-300 و بهبود حداکثر وزن برخاست، سیستم رادار RP-22)
MiG-21bis: جنگنده نسل سوم به حساب می‌آید. دارای بهبود عملکرد کلی، تواناییهای چند منظوره دارای چهار جایگاه زیر بال.
کاربران

اطلاعات این بخش بر اساس کتاب: The Mig-21, Mikoyan Guveritch Fishbeds است.
کاربران > کاربران فعلی

آنگولا ۲۴ فروند فعال.
جمهوری آذربایجان ۵ فروند فعال
بنگلادش ۳۵ فروند اف-۷ و میگ-۲۱
بلغارستان: به علت مشکلات مالی هنوز ناوگان قدیمی خود را حفظ کرده است و تعداد کمی را ارتقا داده، ۶ فروند میگ-۲۱ فعال دارد.
چین جی-۷ چینی هنوز پرتعدادترین هواپیما در نیروهای نظامی چین است (بیش از ۴۰۰ فروند جی-۷)
جمهوری کنگو دوازده فروند
کرواسی ۶ فروند
کوبا ۱۲ فروند
مصر ۵۹ فروند
اتیوپی ۱۵ فروند
گینه۳ فروند
هند ۱۵۷ فروند هند برنامه‌اش برای جایگزینی ناوگان میگ-۲۱ خود تا سال ۲۰۱۷ و جایگزینی آن با سوخو-۳۰ و ارتقا میگ-۲۹ اعلام کرده است.
ایران: ۱۷ فروند اف-۷ چینی در خدمتند.
لائوس ۲۵ فروند
مالی ۹ فروند
کره شمالی بالای ۲۰۰ فروند میگ-۲۱ و اف-۷ دارد، ولی تعداد کمی هنوز قابل پرواز هستند.
مغولستان: در ۲۰۰۱ قطعات جایگزین از روسیه خریداری شد.
میانمار ناوگان اف-۷ اش توسط اسراییل نوسازی شد و در ۱۹۹۹ تعداد جدیدی سفارش داد. ۲۴ فروند دارد.
نامیبیا ۶ فروند
پاکستان: پس از تحریم توسط غرب به علت آزمایش‌های هسته‌ای به چین روی آورده و هنوز تعداد زیادی (۱۴۴) از مدل‌های چینی در اختیار دارد.
نیجریه: ناوگانش نوسازی شد و تعداد بیشتری اف-۷ در ۲۰۰۵ از چین خریداری کرد. ۱۲ فروند دارد.
نامیبیا ناوگان میگ-۲۱ اش توسط اسراییل نوسازی شد و در ۲۰۰۲ تعداد بیشتری اف‌تی-۷ان‌جی از چین خریداری کرد
رومانی ۳۶ فروند برنامه جایگزینی با ناوگان جدیدی را پیگیری می‌کند.
سری‌لانکا یک اسکادران اف-۷
سودان ۲۰ فروند
سوریه: ناوگانی بزرگی (۲۱۹ فروند) از میگ-۲۱ داشت که به تدریج در حال جایگزینی با سوخو-۲۷ و میگ-۲۹ است.
تانزانیا ۱۱ فروند اف-۷
ترکمنستان ۳ فروند
ویتنام ۱۴۴ فروند
یمن۲۱ فروند
زیمبابوه ۱۵ فروند
کاربران > کاربران سابق

آلبانی
افغانستان: ناوگان فعال قبل از سلطه طالبان
الجزایر: آخرین پرواز در ۲۰۰۳ بود و با میگ-۲۹ و سوخو-۲۴ جایگزین شدند.
بلاروس
بورکینافاسو
جمهوری دموکراتیک کنگو
چکسلواکی
جمهوری چک با هواپیماهای گریپن جایگزین شده.
آلمان شرقی بعد از اتحاد دو آلمان از سرویس خارج شد و اکثرشان به جز معدودی که به موزه‌ها داده شدند نابود شدند.
اتیوپی
فنلاند
گینه بیسائو
مجارستان
اندونزی
عراق: تقریباً همه تخریب شده یا اوراق شده‌اند،
لیبی
ماداگاسکار: زمینگیر هستند.
موزامبیک
قزاقستان
قرقیزستان
مالی
یمن جنوبی
لهستان: بعد ۲۰۰۳ از خدمت خارج شدند و با اف-۱۶ جایگزین شدند.
روسیه
صربستان
اسلواکی
سومالی
تاجیکستان
اتحاد جماهیر شوروی
اوگاندا
اوکراین
جمهوری فدرال سوسیالیستی یوگسلاوی
زامبیا
کاربران > کاربران غیرنظامی

بعضی از کلکسیونرها یا مالکان خصوصی این هواپیما را خریداری کرده‌اند. طبق آمار FAA حدود ۴۰ فروند میگ-۲۱ در مالکیت خصوصی در آمریکا وجود دارد.
مشخصات (مدل میگ-۲۱ بیس)

مشخصات فنی میگ-۲۱بیس به این شرح است:
مشخصات (مدل میگ-۲۱ بیس) > مشخصات کلی

خدمه: یک نفر
طول: ۱۴٫۷۰ متر
طول بال: ۷٫۱۵ متر
ارتفاع: ۴٫۱۲ متر
مساحت بال: ۲۳ مترمربع
وزن خالی: ۵٫۳۵۰ کیلوگرم
وزن بارشده: ۸٫۷۲۶ کیلوگرم
حداکثر وزن برخاست: ۹۸۰۰ کیلوگرم
نیروی محرکه: ۱x موتور تومانسکی آر-۲۵–۳۰۰ توربوجت با پس سوز. با قدرت kN ۷۰ (با پس سوز ۹۷)
مشخصات (مدل میگ-۲۱ بیس) > عملکرد

حداکثر سرعت: ۱۳۰۰ کیلومتر بر ساعت در سطح / ۲۱۷۵ کیلومتر بر ساعت در ۱۳۰۰۰ متری
سقف پروازی ۱۷۵۰۰ متر
برد: ۱۱۱۰ کیلومتر / ۱۴۳۰ کیلومتر با مخازن سوخت خارجی
برد عملیاتی: ۴۵۰–۵۰۰ کیلومتر
سرعت صعود: ۲۲۵ متر بر ثانیه (با نصف ظرفیت سوخت و دو موشک ویمپل می‌تواند در یک دقیقه به ۱۷۶۰۰ متری صعود کند)
بارگذاری روی بال: ۳۷۹ کیلوگرم بر مترمربع
قدرت پیشرانه بر وزن: ۰٫۸۴
مشخصات (مدل میگ-۲۱ بیس) > جنگ‌افزارها

توپخانه: یک توپ ۲۳ میلی‌متری دو لول گریازیف شیپونوف گش-۲۳
پنج آویزگاه خارجی تسلیحات (یک عدد زیربدنه برای حمل مخزن سوخت بیرونی) ۴ عدد زیربالها، برای موشک هوابه‌هوای کا-۱۳، آر-۵۵ یا آر-۶۰ یا مخازن راکتی، یا بمبهای ۵۰ تا ۵۰۰ کیلوگرمی (میگ-۲۱ توانایی حمل حداکثر ۲۰۰۰ کیلوگرم مهمات هوا به هوا یا هوا به زمین روی دو یا چهار جایگاه زیر بال)
شکستن رکوردهای جهانی

انواع مختلفی از میگ-۲۱ توانسته‌اند رکوردهای پروازی را در زمان خود بشکنند. اولین مورد در ۳۱ اکتبر ۱۹۵۹ بود که گئورگی موسولف سرعت جهانی را با رسیدن به سرعت ۱۴۸۴ مایل در ساعت شکست. مدل مورد استفاده Ye-66 بود. همین مدل برای شکستن رکورد سرعت در یک دایره بسته توسط کونستانتین کوکیناکی مورد استفاده قرار گرفت. در ۲۸ آوریل ۱۹۶۱ موسولف رکورد ارتفاع جهانی را توسط Ye-66A با رسیدن به ارتفاع ۱۱۳۸۹۲ فیتی شکست. بعدها مشخص شد که این نمونه در واقع مدل آزمایشی برای مطالعات آئرودینامیکی میک-۲۱پی‌اف بوده است. خلبانان زن زیادی هم با این هواپیما رکورد شکستند. مارینا سولوویوا رکورد دایره بسته ۵۰۰ کیلومتری را با سرعت ۱۲۸۱ میل بر ساعت در ۱۶ سپتامبر ۱۹۶۶ شکست، یوجنیا مارتووا رکورد دایره ۲۰۰۰ کیلومتری را با سرعت ۵۵۹ مایل بر ساعت در ۱۱ اکتبر ۱۹۶۶ و دایره ۱۰۰ کیلومتری را با سرعت ۱۳۲۳ در ۱۹۶۷ شکست. لیدیا زایتسوا رکورد دایره ۱۰۰۰ کیلومتری را با سرعت ۸۰۷ مایل بر ساعت در ۲۸ مارس ۱۹۶۷ شکست. ناتالیا پروخانووا رکورد ارتفاع زنان را با رسیدن به ۷۹۸۴۲ فیت در ۱۹۶۵ شکست. لیدیا زایتسوا هم رکورد ارتفاع حفظ شده را با رسیدن به ۶۲۴۰۲ فیتی در ۱۹۶۵ شکست.
میگ-۲۱ کماکان رکورد بیشترین میزان تولید یک جت نظامی (بیش از یازده‌هزار فروند) را در طول تاریخ در جهان در اختیار خود دارد.
هواپیماهای قابل مقایسه

لاکهید اف-۱۰۴ استارفایتر- ایالات متحده آمریکا
میراژ-۳- فرانسه
اینگلیش الکتریک لایتنینگ- بریتانیا
نورثروپ اف-۵- ایالات متحده آمریکا
ساب ۳۵ دراکن- سوئد
واژه‌نامه

↑  Ye-2
↑  RD-9
↑  Ye4
↑  Ye6/2,3
↑  Kokkinaki
↑  MMZ Znamya Truda
↑  Ye-66
↑  D16-T
↑  Tumanskiy RD-11F-300, Type 37E
↑  Afterburner
↑  UB-16-57U
↑  S-5M
↑  ARS-57M
↑  PLAB
↑  Forsirovanni
نیروی هوایی کرواسی
نیروی هوایی مجارستان


نمونه‌های اولیه میگ-۲۱، Ye-2 در کنار Ye-5
کابین خلبان میگ-۲۱ نیروی هوایی چک
میگ-۲۱ رومانیایی در حال شلیک راکت طی یک رزمایش
چنگدو جی-۷ ساخت چین متعلق به نیروی هوایی پاکستان
میگ-۲۱بیس بلغار روی باند پرواز
تبلیغ صنایع هوایی اسراییل برای برنامه مدرن‌سازی که کاربران میگ-۲۱ را به این گزینه ارزان قیمت تشویق می‌کند.
میگ-۲۱ ویتنامی در موزه‌ای در آمریکا
کاربران فعلی این هواپیما با قرمز روشن و کاربران سابق با قرمز تیره مشخص شده‌اند

نیروی هوایی بلغارستان
دو فروند میگ-۲۱ کرواسی در یک آرایش پروازی به همراه یک اف-۱۴ نیروی دریایی آمریکا
چنگدو جی-۷ دوسرنشینه ایرانی در حال فرود در فرودگاه مهرآباد

میگ-۲۱ام‌اف با موشک آر-۳ و پرتابگر راکتهای اس-۵، یوبو-۱۶
اس‌اف-۲۵ فالک

| اس‌اف-۲۵ فالک | اس‌اف-۲۵ فالک |
| --- | --- |
کاربری: بادپر موتوردار
تولیدکننده: Scheibe Aircraft GmbH
نخستین پرواز: ۱۹۶۳
تعداد ساخته‌شده: 1,200+ by October ۱۹۹۸
اس‌اف-۲۵ فالک (به انگلیسی: Scheibe_Falke) یک هواگرد ملخ‌پیشین تک‌موتوره از نوع بادپر موتوردار ساخت شرکت Scheibe Aircraft GmbH است. هواگرد اس‌اف-۲۵ فالک نخستین پروازش را در ۱۹۶۳ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱۲۰۰ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.
هاکانیمی

ساختمان امپیراتالا (به معنای خانه گرد) در هاکانیمی
هاکانیمی (انگلیسی: Hakaniemi)، (سوئدی: Hagnäs) یک منطقه غیررسمی از هلسینکی، پایتخت فنلاند است. هاکانیمی بیشتر محله سیلتاساری را در بر می‌گیرد و به عنوان یک منطقه از مرکز شهر هلسینکی در نظر گرفته شده‌است.
پیشینه

از نظر تاریخی، بافت اجتماعی هاکانیمی اغلب مرتبط با طبقه کارگر بوده اما هم‌اکنون با سایر مناطق هلسینکی مرکزی هم‌تراز است. هاکانیمی از سال ۱۸۹۷ محل بازار کشاورزان بوده‌است.
حال حاضر

از شناخته شده‌ترین ویژگی‌های هاکانیمی بازار بزرگ و پر جنب و جوش، فروشگاه‌های مواد غذایی شرقی با تنوع زیادی از محصولات وارداتی آسیایی است. هم چنین مقر بسیاری از اتحادیه‌های کارگری، دفتر مرکزی حزب سوسیال دموکرات فنلاند و حزب ائتلاف چپ فنلاند در این منطقه قرار دارد.
بازار هاکانیمی یکی از سه بازار مهم هلسینکی است. ۲ بازار دیگر میدان بازار و در هیتالاهتی هستند.
خیابان‌های پشتی

| خیابان های پشتی | خیابان های پشتی |
| --- | --- |
کوچه های پشتی، آرکا سوکاکلار: کوچه های پشتی، آرکا سوکاکلار
ژانر: پلیسی اکشن درام کمدی جنایی
نویسنده: اوزان یورداکول  سینان یورداکول
کارگردان: اورهان اوعوز
بازیگران: ظفر ارگین شوکت چوروح اوزگور اوزان ایلکر اینان‌اوغلو اویا اوکار اوزان چوبان‌اوغلو ملیسا دونگل
سازنده موسیقی متن: مراد اوگین
آهنگ آغاز: 10.Sezon Jenerik Müziği
آهنگ پایان: Bambaşka Bir Şehir (یک شهر متفاوت)
کشور سازنده: ترکیه
زبان اصلی: ترکی استانبولی
شمار فصل‌ها: ۱۶
شمار قسمت‌ها: ۶۳۲
تولید: تولید
تهیه‌کننده: تورکر اینان‌اوغلو
مدت: ۱۳۰ دقیقه
تولیدکننده: ارلر فیلم
پخش: پخش
شبکهٔ اصلی: کانال د
فرمت تصویر: ۵۷۶آی (4:3 اس‌دی‌تی‌وی) (۲۰۱۰-۲۰۰۶)  ۱۰۸۰آی (اچ‌دی‌تی‌وی) (۲۰۱۰-تاکنون)
انتشار اولیه: ۳۱ ژوئیه ۲۰۰۶ – تاکنون (ادامه دارد)
پیوندهای بیرونی: پیوندهای بیرونی
وبگاه: وبگاه
وبگاه تولید: وبگاه تولید
خیابان‌های پُشتی (به ترکی استانبولی : Arka Sokaklar) یک مجموعه تلویزیونی ساخت ترکیه در ژانر پلیسی، اکشن، درام، کمدی و جنایی به کارگردانی اورهان اوعوز است که پخش آن از ۳۱ ژوئیه ۲۰۰۶ از کانال د با تهیه کنندگی شرکت ارلر فیلم آغاز شد. خیابان های پشتی که به مدت ۱۶ سال (۱۶ فصل) بدون وقفه پخش می شود، از نظر سال پخش، تعداد فصل و تعداد قسمت، طولانی ترین سریال هفتگی تاریخ تلویزیون ترکیه است.
موضوع

در این سریال زندگی خانوادگی افسران پلیس که در یک تیم ویژه در شعبه امنیت عمومی اداره پلیس استانبول کار می کنند و ماجراهای آنها در خیابان های استانبول روایت می شود. این تیم به طور مداوم در طول مأموریت خود با داستان های مختلف و متنوع انسانی مواجه می شود. این رئیس پلیس استانبول، بابا رضا است که با تجربه و پدر بودن سال‌های حرفه‌ای خود، به این داستان‌ها نزدیک می‌شود، داستان‌هایی که هر از گاهی باعث می شوند ما لبخند بزنیم و گاهی قلب را آزار می‌دهند و سایر اعضای جوان تیم را راهنمایی می‌کنند.
فیلم‌برداری/عکس‌برداری

فضای داخلی ترجیح داده شده برای فیلمبرداری سریال های تلویزیونی عموماً اداره پلیس استانبول در خیابان وطن، واقع در منطقه فاتح استانبول است. مناطق ترجیحی برای عکسبرداری در فضای باز مناطقی مانند بی اوغلو و شیشلی در سمت اروپایی هستند. مناطق کادیکوی و بیکوز در سمت آناتولی قرار دارند.
بازیگران و شخصیت ها > شخصیت های اصلی

رضا سویلو (ظفر ارگین), او رئیس پلیس درجه ۴ است. او بنیانگذار تیم ویژه آسایش است.
مسعود گونری (شوکت چوروح), او اولین کمیسر عملیات ویژه است که به این تیم پیوست.
اوسنو چوبان (اوزگور اوزان), او یکی از اولین کسانی است که به این تیم پیوست. او سر کمیسر است.
انگین بالکان (ایلکر اینان‌اوغلو),او رئیس پلیس درجه ۳ است.
سلین دمیرجی (اویا اوکار), او یک کمیسر موفق است که قبلا در بخش مواد مخدر کار می کرد.
هاکان چینار (اوزان چوبان‌اوغلو), او یک کمیسر موفق است که قبلا در شعبه TEM کار می کرد.
جمال شاهین (اییت‌جان ارگین), دستیار کمیسر است.
ازگی وورال (الا یوروکلو), دستیار کمیسر است.
آردا آتیک (تونچ اوعوز), دستیار کمیسر است.
امره گوربوز (اوعوز پچه), دستیار کمیسر است.
آسلی آتالای (دنیز چاتالباش), دستیار کمیسر است.
بازیگران و شخصیت ها > شخصیت های کمکی

نازیکه چکمان (نازلی توسون اوغلو), خالهٔ سوآت است.
تونچ گونری (کریم هان دومان), پسر مسعود است.
متین چوبان (فورکان گوکسل), بزرگ ترین پسر اوسنو است.
شعله چوبان (هجم اوز), کوچک ترین دختر اوسنو است.
آیلا سویلو (هولیا کالبائیر), همسر بابا رضا است.
پینار سویلو (الوان دیشلی), دختر بابا رضا است.
باشاک بالکان (پریهان اونلوجان), وکیلی که با تیم تلاقی می کند. او همسر انگین است.
سینم ییلماز (گیزم ترزی), افسر پلیس مسئول امور فنی تیم.
اسرا چوبان (گایه گورسل), همسر اوسنو است.
پخش در کشور های دیگر

| کشور | کانال پخش | پخش اولیه | عنوان |
| --- | --- | --- | --- |
|   قبرس شمالی | کانال د | ۳۱ جولای ۲۰۰۶ | خیابان های پشتی |
|  بلغارستان | bTV | ۲۴ مارس ۲۰۱۱ | Опасни улици |
|  عراق | nrt2 | ۲ آگوست ۲۰۱۵ | كۆڵانه‌كانى پشته‌وه‌ |
:
جوایز

در جوایز تلویزیونی آنتالیا در سال ۲۰۱۱ که توسط شهرداری متروپولیتن آنتالیا و بنیاد فرهنگ و هنر آنتالیا (AKSAV) برگزار شد، این سریال شایسته دریافت جایزه بهترین سریال پلیسی شناخته شد.
جوایز هدف طلایی مجله انجمن روزنامه نگاران (MGD) ۲۰۱۶ - جایزه ویژه دستاورد
بنیاد زندگی بدون مانع، دهمین جایزه بهترین سال - بهترین درام-جنایی ۲۰۱۹
جوایز بهترین سال - طولانی ترین سریال تلویزیونی سال
بی۶ان

| بی۶ان | بی۶ان |
| --- | --- |
کاربری: هواگرد اژدرافکن
تولیدکننده: شرکت هواپیمای ناکاجیما
نخستین پرواز: ۱۴ مارس ۱۹۴۱
معرفی‌شده در: اوت ۱۹۴۳
بازنشستگی: ۱۹۴۵
کاربر اصلی: نیروی دریایی امپراتوری ژاپن
تعداد ساخته‌شده: ۱٬۲۶۸
بی۶ان (به انگلیسی: Nakajima_B6N) یک هواگرد از نوع هواگرد اژدرافکن ساخت شرکت شرکت هواپیمای ناکاجیما است. هواگرد بی۶ان نخستین پروازش را در ۱۴ مارس ۱۹۴۱ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال اوت ۱۹۴۳ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۱٬۲۶۸ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.
چرخ‌ریسک-سنگ‌چشم شرقی

| چرخ‌ریسک-سنگ‌چشم شرقی | چرخ‌ریسک-سنگ‌چشم شرقی |
| --- | --- |
نر: نر
ماده: ماده
وضعیت حفاظت: وضعیت حفاظت
 کمترین نگرانی  (IUCN 3.1):  کمترین نگرانی  (IUCN 3.1)
رده‌بندی علمی : رده‌بندی علمی 
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: طنابداران
رده:: پرندگان
راسته:: گنجشک‌سانان
سرده:: Falcunculus
گونه:: F. frontatus
نام دوبخشی: نام دوبخشی
Falcunculus frontatus (Latham, 1801): Falcunculus frontatus (Latham, 1801)
چرخ‌ریسک-سنگ‌چشم شرقی (نام علمی: Falcunculus frontatus) گونه‌ای از پرندگان گنجشک‌سان از خانواده Falcunculidae است. آن را با نام‌های چرخ‌ریسک تنه، چرخ‌ریسک کاکل‌دار یا چرخ‌ریسک شکم‌زرد نیز می‌شناسند.
در جنوب شرقی استرالیا از جنوب شرقی استرالیای جنوبی، در سراسر ویکتوریا، شرق نیو ساوت ولز تا جنوب شرقی کوئینزلند، با برخی حضور پراکنده در شمال و غرب در کوئینزلند یافت می‌شود.
پابلو پیکاسو

| پابلو پیکاسو دامن زرد | پابلو پیکاسو دامن زرد |
| --- | --- |
نام هنگام تولد: پابلو روییس پیکاسو
زادهٔ: ۲۵ اکتبر ۱۸۸۱ مالاگا، اسپانیا
درگذشت: ۸ آوریل ۱۹۷۳ (۹۱ سال) موژَن، فرانسه
ملیت: ..
آثار برجسته: دوشیزگان آوینیون گرنیکا نقاش و مدلش زن گریان
جنبش: کوبیسم
شریک زندگی: ..
والدین: ...
امضاء: امضاء
پابلو روئیز پیکاسو[a][b] (زاده ۲۵ اکتبر ۱۸۸۱ – درگذشته ۸ آوریل ۱۹۷۳) نقاش، مجسمه‌ساز، چاپگر، سرامیک‌نویس و طراح تئاتر اسپانیایی بود که بیشتر دوران بزرگسالی خود را در فرانسه گذراند.  یکی از تأثیرگذارترین هنرمندان قرن بیستم، او به دلیل مشارکت در بنیانگذار جنبش کوبیسم، اختراع مجسمه سازی، [8][9] اختراع مشترک کولاژ، و برای طیف گسترده ای از سبک ها شناخته شده است.  به توسعه و کشف کمک کرد.  از مشهورترین آثار او می‌توان به کوبیست Les Demoiselles d'Avignon (1907) و تابلوی ضد جنگ Guernica (1937) اشاره کرد که تصویری دراماتیک از بمباران گرنیکا توسط نیروهای هوایی آلمان و ایتالیا در طول جنگ داخلی اسپانیا است.
دوره اولیه زندگی

وی در ۲۵ اکتبر سال ۱۸۸۱ در مالاگا، یکی از شهرهای کشور اسپانیا، زاده شده و با نام «پابلو دیه‌گو خوسه فرَنسیسکو د پائولا خوان رمدیوس ترینیداد روییس ای پیکاسو» غسل تعمید داده شد. او فرزند یک نقاش تحصیل کرده به نام خوزه روییس بلانکو (Jośe Ruis Blanco) و ماریا پیکاسو (Maria Picasso) بود که از سال ۱۹۰۱ نام خود را به نام خانوادگی مادرش تغییر داد. پابلو از همان دوران کودکی به نقاشی علاقه پیدا کرد و از ده سالگی نزد پدرش که معلم یک آموزشگاه هنری بود، اصول اولیهٔ نقاشی را فراگرفت و دوستانش را با کشیدن نقاشی بدون بلند کردن قلم یا نگاه کردن به کاغذ سرگرم می‌کرد.
در سال ۱۸۹۵ به همراه خانواده به بارسلونا تغییر مکان دادند و پیکاسو در آن‌جا در آکادمی هنرهای عالی به نام لالُنخا (La Lonja) به تحصیل مشغول شد. در اوایل کار، دیدار او از مکان‌ها و گروه‌های مختلف هنری تا سال ۱۸۹۹ در پیشرفت هنریش بسیار اثرگذار بود. پیکاسو تحصیلات خود را در فرانسه به پایان رساند، سپس نزد پدرش که استاد نقاشی بود به آموختن پرتره‌نگاری پرداخت و در سال ۱۹۰۳ مقیم پاریس شد. در سال‌های ۱۹۰۶ و ۱۹۱۰، به اتفاق ژرژ براک مکتب کوبیسم را پایه‌گذاری کرد. ژرژ براک، از نخستین کسانی بود که سنجاق و میخ را با هم توأم نمود و پیکاسو تخته و چیزهای دیگری را هم به آن افزود. پیکاسو در سبک خود شهرت فراوانی به دست آورد و پیروان فراوانی کسب نمود.