پولیس ملی افغانستان
پولیس بخش تحقیقات جنائی CID > تاریخچه ریاست عمومی مبارزه با جرایم جنائی

قبل از سال ۱۳۱۴ در تشکیلات وزارت امور داخله وقت، یک بخش تحت عنوان (اداره تنظیم) وجود داشت، که این اداره به صورت مشخص وظایف و مسئولیت‌های معینی را در قبال مبارزه با جرایم بدوش داشت، با انکشاف تدریجی نفوس، شهرها و ضرورت‌های محسوس جامعه آنروز، اداره تنظیم نیز انکشاف پیدا کرد و به مدیریت امنیت پولیس ارتقاء داده شده که وظایف مبارزه با جرایم را به پیش می‌برد. همچنان دو شعبه دیگر تحت نام آمریت جزا و واقعات نیز تحت امر مدیریت نامبرده بودند، که وظایف کشف، تحقیق و احصائیه جرایم، واقعات جنائی و سایر امور مربوط را تنظیم و سازماندهی می‌نمود.
در سال ۱۳۱۶ که تشکیلات پولیس بنابر مقتضیات زمان وسعت پیدا کرد، مأموریت‌های پولیس در شهر و قوماندانی‌های پولیس در ولسوالی‌ها ایجاد گردید در تشکیلات آن‌ها آمریت‌های جزا نیز شامل گردید که وظایف آن‌ها کشف و تحقیق جرایم بود.
نظر به ضرورت‌های بالفعل جامعه و گستردگی جرایم و واقعات جنائی کشور در سال ۱۳۱۹ آمریت‌های جنائی محل نیز در تشکیلات پولیس افزود گردید که آمریت نشان انگشت و عکاسی واقعات مربوط آن بودند.
در سال ۱۳۳۹ بخش‌های کشف و تحقیق از تشکیل مأموریت‌ها و قوماندانی‌های پولیس ولسوالی‌ها جدا و شامل تشکیل جنائی محل گردید.
در سال ۱۳۴۴ مدیریت جنائی محل به مدیریت عمومی جنائی مرکزی انکشاف پیدا کرده و آمریت نشان انگشت، آمریت آثار و علائم محل واقعه، اطلاعات و محبوسان در چوکات آن ایجاد و به اجرای امور موظف گردیدند و هم‌زمان با آن در چند ولایات بزرگ کشور نیز آمریت‌های جنائی محل افتتاح و بکار آغاز نمودند، در سال ۱۳۵۰ آمریت‌های جنائی محل در ۲۸ ولایات کشور انکشاف داده شد و وظایف مبارزه علیه جرایم جنائی را به عهده گرفتند؛ و در سال ۱۳۵۹ شعبات آمریت جزا که در تشکیلات ولسوالی‌ها و مأموریت‌های پولیس فعالیت داشتند. به آمریت‌های جنائی تغییر اسم داده و به کمیت ساختار تشکیلاتی آنان نیز متناسب با اقتضای وقت افزایش به عمل آمد و هم‌زمان با آن مدیریت عمومی جنائی مرکزی نیز به ریاست مبارزه با جرایم جنائی انکشاف پیدا کرد و در سال ۱۳۶۰ از ریاست عادی به ریاست عمومی مبارزه با جرایم جنائی ارتقاء داده شد که در تشکیلات آن تعداد سه معاون در بخش کشف، تحقیق و کریمنال تکنیک، اگنتوری و سیاسی علاوه گردید.
در سال ۱۳۶۸ ریاست عمومی مبارزه با جرایم جنائی به سمت معاون وزیر امور داخله در امور جنائی ارتقاء نمود که ریاست کشف جرایم اقتصادی نیز در تشکیلات آن اضافه گردید.
بعد از سقوط رژیم دکتر نجیب الله، ریاست عمومی مبارزه با جرایم جنائی و چهار ریاست تحت امر آن به حال خود باقی و سلسله تشکیلاتی آن تحت امر قوماندان عمومی ژاندارم و پولیس قرار گرفت و الی پایان حکومت مجاهدین تحت زعامت برهان الدین «ربانی»، ریاست عمومی مبارزه با جرایم جنائی با همان تشکیل وظایف خود را دنبال کرد، با بقدرت رسیدن رژیم طالبان تشکیل این اداره از مجموع ۴۴۴ نفر پرسنل به ۱۳۵ نفر تنزیل یافت از سال ۱۳۸۲ ریاست عمومی مبارزه با جرایم جنائی به همان حالت قبلی یعنی با تشکیل ۴۴۴ نفری وظایف خود را از سر گرفت که بنا به نیازمندی‌های محسوس یک اداره جدید تحت نام ریاست بررسی محل واقعه جدیداً در ساختار تشکیلاتی ریاست ایجاد و در کنار سایر قدمه‌های تحت امر به فعالیت آغاز نمود.
در سال ۱۳۸۲ تشکیل جدید ریاست مبارزه با جرایم جنائی بار دیگر مورد تجدید نظر قرار گرفته و با ایجاد تغییرات جدی در ساختار تشکیلاتی آن از لحاظ کمیت پرسنل و صلاحیت‌های کاری دچار تحول شده و شعبات مهم آن از تشکیل حذف و پرسنل آن نیز در سطح کشور کاهش پیدا کرد.
در سال ۱۳۸۶ که پروسه ریفورم پولیس ملی نیز آغاز گردید، تشکیل ریاست عمومی مبارزه با جرایم جنائی از کمیت ۴۵۳ نفر به ۲۵۷ نفر تنزیل نموده و در سطح ولایات نیز تغییرات مشابه در تشکیلات پولیس مبارزه با جرایم جنائی رونما گردید و با ایجاد قوماندانی‌های زون‌های ساحوی شش‌گانه، ریاست تحقیقات جنائی در سطح زون‌ها ایجاد شد.
در سال ۱۳۸۷ یکبار دیگر تشکیلات ریاست عمومی مبارزه با جرایم جنائی مورد بازنگری مسئولان ذی‌ربط قرار گرفت که تعداد پرسنل آن در سطح ولایات تقریباً %۵۰ کاهش یافته و در تشکیلات مرکزی کدام تغییر محسوس به وجود نیامد.
ضمناً در اوایل سال ۱۳۸۷ بنا به ضرورت مبرم اوضاع جرمی و امنیتی در کشور به ابتکار مقامات ذی‌صلاح وزارت امور داخله معاونیت‌های کشفی در چوکات قوماندانی‌های امنیه ولایات و ولسوالی‌های کشور به وجود آمد که با ایجاد این تشکیل امور کشفی و استخباراتی پولیس انسجام پیدا کرده و کنترل اوضاع جرمی را برای پولیس سهل تر ساخت.
در سال ۱۳۸۸ باز هم در تشکیلات ریاست عمومی مبارزه با جرایم جنائی تغییرات رونما گردید، در ساختار تشکیلات سال ۱۳۸۸ یک اداره مرکزی تحت نام ریاست عمومی مبارزه با جرایم ایجاد گردید که ریاست‌های مبارزه با جرایم جنائی، مبارزه با تروریزم و بررسی جرایم خاص تحت امر رئیس عمومی قرار گرفت و همچنان مدیریت عمومی اداری ریاست عمومی مبارزه با جرایم به معاونیت اداری ارتقاء داده شد، ضمناً شعبات کنترل منطقه‌ای که از شعبات بسیار ضروری ادارات کشفی بحساب می‌آید و از بدنه تشکیل حذف شده بود، دوباره در چوکات ریاست مبارزه با جرایم جنائی و زون ۱۰۱ آسمائی احیا شد، همچنان به منظور انکشاف بهتر پروسه تحقیقات و بررسی واقعات و جرایم در کشور به پیشنهاد ریاست عمومی مبارزه با جرایم پنج تیم بررسی و تحقیقاتی در ریاست‌های مهم کشفی پولیس ایجاد و تشکیل آن به تشکیلات موجوده علاوه گردید که تاکنون پرسنل ریاست عمومی مبارزه با جرایم که تعداد مجموعی آن در سطح مرکز، ولایات و ولسوالی‌ها کشور به (۵۹۲۹) نفر می‌رسد به داخل تشکیل موجوده مصروف انجام وظایف هستند.
به صورت مشخص وظایف عمده ریاست عمومی مبارزه با جرایم قرار ذیل است:
. پلان‌گذاری و طرح استراتژی مبارزه با جرایم برای پولیس کشفی افغانستان.
. سوق، اداره و سازماندهی پولیس مبارزه با جرایم در عملیات‌ها و پروژه‌های کشفی و اوپراتیفی علیه جرایم سازمان یافته.
. استخدام قوتها، تکنیک و تکنالوژی پولیس کشفی افغانستان در جهت تطبیق پلان‌های مبارزه با جرایم.
. تقرر، تبدل، عزل و نصب افسران کادری بلند رتبه، رتبه‌های متوسط و رتبه‌های پائین در ادارات پولیس کشفی افغانستان.
. اجرای مکافات و مجازات پرسنل پولیس کشفی افغانستان متناسب به عملکردهای آنها.
. پیش‌بینی، طرح و اکمال بودجه مورد ضرورت پولیس جنائی افغانستان متناسب با ظرفیت‌های کادری، پلانگذاری و پروژه‌سازی علیه جرایم.
. ارتقای مهارت‌های مسلکی با اجرای دوره‌های آموزشی، کورس‌های مسلکی، تعلیمات معاصر و سمینارهای آموزشی برای پولیس کشفی افغانستان.
. اکمال پرسنل مسلکی، تکنیک، تکنالوژی و مواد لجستیکی برای پولیس کشفی افغانستان.
. فراهم آوری تسهیلات، ساختمان و دفاتر کاری پولیس کشفی افغانستان.
. تشریک مساعی و هماهنگی کاری با ارگان‌های وزارت عدلیه، سارنوالی و محاکم.
. رهبری و سازماندهی فعالیت‌های اداره مرکزی کریمنال تکنیک لابراتوارهای تحقیقاتی و تحقیقاتی و پروژه بیومتریک.