جنگ باندهای تهبکار در هائیتی
درگیری > برکناری آریل هنری

در ۲۹ فوریه ۲۰۲۴، موجی از خشونت در حالی رخ داد که نخست‌وزیر موقت به کنیا سفر کرد و توافقنامه‌ای را امضا کرد که برای دور زدن حکم قبلی دادگاه عالی کنیا مبنی بر اینکه عملیات تحت حمایت سازمان ملل برای کمک به دولت هائیتی طبق قوانین کنیا خلاف قانون اساسی است، طراحی شده بود. تیراندازی به سمت فرودگاه اصلی کشور و بسیاری از مشاغل در این منطقه انجام شد و دو ایستگاه پلیس تصرف شد، که باعث شد کسب و کارها تعطیل شوند و سان‌رایز ایرویز عملیات خود را متوقف کند. در ۲۹ فوریه، باهاما، بنگلادش، باربادوس، بنین و چاد با اعزام نیرو برای حمایت از وضعیت امنیتی در هائیتی، نیروهایی را به Multinational Security Support Mission in Haiti متعهد شدند که بزرگ‌ترین آنها تعهد بنین به ۱۵۰۰ سرباز، علاوه بر توافق با کنیا برای تأمین ۱۰۰۰ افسر پلیس بود. بلیز و آنتیگوآ و باربودا نیز برای کمک به این مأموریت قول داده‌اند. مقامات ایالات متحده گفتند که نیروهای آمریکایی اعزام نخواهند شد.
رهبر باند جیمی شریزیه ویدئویی منتشر کرد مبنی بر اینکه قصد دارد از بازگشت آریل هنری به هائیتی با این عملیات جلوگیری کند. در ۱ مارس، هنگامی که از هنری پرسیده شد که آیا بازگشت او به هائیتی امن است، او شانه‌هایش را بالا انداخت. گفته می‌شود که شریزیه به عنوان بخشی از ائتلافی به نام «Viv Ansanm» (زبان کریول آییسینی به معنای «زندگی با هم») مورد حمایت سایر باندها قرار گرفته است. اگرچه این ائتلاف به سرعت منحل شد، اما سایر باندها همچنان به همراه باند G9 شریزیه حملاتی را انجام دادند. تیراندازی در فرودگاه در ۱ مارس باعث آسیب به برخی از هواپیماها شد.
در ۲ و ۳ مارس، فرار از زندان در هائیتی، سال ۲۰۲۴ مسلحانه در هائیتی، یکی در Croix des Bouquets و دیگری در پورتو پرنس رخ داد، که منجر به فرار بیش از ۴۷۰۰ زندانی شد. با داشتن نیرویی تنها ۹۰۰۰ نفری در حال کار، پلیس توسط باندها کم‌تعداد و کم‌قدرت بود. رهبران باند، از جمله جیمی شریزیه، خواستار استعفای هنری شدند. به ویژه، شریزیه گفت که هدف او دستگیری رئیس پلیس و وزیران دولت هائیتی و جلوگیری از بازگشت هنری است.
بیش از ۱۲ نفر در این درگیری کشته شدند، در حالی که سازمان ملل تخمین می‌زند که ۱۵۰۰۰ نفر از خشونت‌ها در پورتو پرنس گریخته‌اند. در ۳ مارس، دولت هائیتی، تحت وزارت وزیر دارایی میشل پاتریک بویزورت، وضعیت اضطراری ۷۲ ساعته و حکومت نظامی شبانه را در تلاشی برای مهار خشونت و هرج و مرج اعلام کرد؛ دولت خاطرنشان کرد که «اعمال مجرمانه به‌طور فزاینده‌ای خشونت‌آمیز» در سراسر پورتو پرنس، از جمله خرابکاری، آدم‌ربایی و قتل، رخ داده است. بر اساس گزارش سازمان ملل متحد، باندها حدود ۸۰ درصد پورتو پرنس را کنترل می‌کردند.
در ۴ مارس، حدود ساعت ۱ بعد از ظهر به وقت محلی، باندهای مسلح به فرودگاه بین‌المللی توسن لوورتور که به شدت مستحکم شده بود، حمله کردند و در تلاش برای کنترل این مرکز پس از شایعاتی مبنی بر بازگشت هنری به این کشور، با پلیس و نیروهای مسلح هائیتی تبادل آتش کردند، که باعث دامن زدن به گمانه‌زنی‌ها مبنی بر شکل‌گیری اتحاد بین باندهای رقیب برای سرنگونی دولت هائیتی شد. به ویژه، جانسون آندره، رهبر باند 5 Seconds، نیز ظاهراً با این حملات مرتبط بود. رهبران شورش‌های دیگر، از جمله Guy Philippe، ظاهراً ریاست جمهوری هائیتی را هدف قرار داده بودند. Guy Philippe رهبری کودتای ۲۰۰۴ هائیتی را بر عهده داشت. پروازها با تعطیلی فرودگاه متوقف شدند و به Stade Sylvio Cator و بانک جمهوری هائیتی نیز حمله شد. سایر مؤسسات عمومی از جمله مدارس و بانک‌ها تعطیل شدند.
در ۵ مارس، دبیرکل سازمان ملل متحد آنتونیو گوترش خواستار «اقدام فوری، به ویژه در ارائه حمایت مالی برای مأموریت حمایت امنیتی چندملیتی» شد. همان روز، هنری در تلاش برای بازگشت به هائیتی و کنترل خشونت‌ها در فرودگاه بین‌المللی لوئیز مونز مارین در پورتوریکو فرود آمد. در حالی که آریل هنری در خارج از کشور در حال انجام ترتیبات برای ورود ۱۰۰۰ پلیس کنیا به هائیتی بود، درگیری‌ها در پایتخت آغاز شد و باندها به چندین ساختمان دولتی از جمله کاخ ملی حمله کردند. گزارش شده است که جیمی شریزیه رهبری حملات نیروهای باندها را بر عهده دارد.
در روزهای بعد، نیروی نظامی ایالات متحده کارکنان سفارت خود را از کشور خارج کرد. اتحادیه اروپا نیز تمام کارکنان دیپلماتیک خود را از هائیتی تخلیه کرد.
در ۶ مارس، یک ایستگاه پلیس در باس-پو-دو-شوز توسط باندها مورد حمله و تخریب قرار گرفت. ترمینال خدمات کارائیب (CPS) در پورت بین‌المللی پورتو پرنس، که به دلیل نقش کلیدی خود در ارائه غذا و تأمین‌ها شناخته می‌شود، نیز مورد حمله و غارت قرار گرفت و در نتیجه عملیات بندر به‌طور نامحدود متوقف شد.
در ۷ مارس، وضعیت اضطراری در شهرستان غربی، که شامل منع آمد و شد شبانه و ممنوعیت تظاهرات بود، از سه روز به یک ماه (تا ۳ آوریل) تمدید شد.
در ۸ مارس، باندها به دو ایستگاه پلیس نزدیک کاخ ملی و همچنین خود کاخ حمله کردند و وزارت کشور را به آتش کشیدند. باندها همچنین محیط امنیتی اطراف فرودگاه بین‌المللی توسن لوورتور را شکستند و در سراسر پورتو پرنس صدای تیراندازی شنیده شد.
در ۹ مارس، باندها به مقر مؤسسه تأمین اجتماعی در پورتو پرنس حمله کرده و آن را اشغال کردند، در حالی که دولت جمهوری دومینیکن اعلام کرد که قصد دارد مقامات و شهروندان خود را از پورتو پرنس تخلیه کند. در ساعات پایانی شب، نیروی پلیس هائیتی یک ضد حمله بزرگ علیه باندها آغاز کرد، پس از اینکه سه ایستگاه پلیس دیگر مورد حمله قرار گرفته و به آتش کشیده شدند، گزارش‌هایی مبنی بر دزدیده شدن چندین خودروی پلیس هائیتی و گشت‌زنی آنها در منطقه دریافت شد.
در ۱۰ مارس، ایالات متحده کارکنان غیرضروری خود را از سفارتش در پورتو پرنس با بالگرد تخلیه کرد، در حالی که تفنگداران دریایی بیشتری به سفارت اضافه شدند تا از آن دفاع کنند. سفارت آلمان نیز توسط نیروهای نیروی هوایی جمهوری دومینیکن تخلیه شد. نخست‌وزیر جامائیکا در ۱۱ مارس اعلام کرد که نمایندگان هشت کشور، از جمله فرانسه، کانادا و ایالات متحده، در کینگستون، جامائیکا برای بحث در مورد خشونت‌های جاری دیدار خواهند کرد.
در تاریخ ۱۱ مارس، جامعه و بازار مشترک کارائیب جلسه اضطراری‌ای برای بررسی وضعیت هائیتی برگزار کرد. وزیر کشور کنیا، کیتوره کیندیکی، نیز اعلام کرد که نیروهای پلیس این کشور در مرحله آماده‌سازی پیش از اعزام به هائیتی قرار دارند. با این حال، هنوز تاریخ دقیقی برای اعزام این نیروها مشخص نشده است که این امر فشارهای بین‌المللی زیادی از سوی ایالات متحده و جلسات متعدد بین ایالات متحده و کنیا را به دنبال داشته است. یکی از این جلسات در ۱۱ مارس بین رئیس‌جمهور کنیا، ویلیام روتو، و وزیر امور خارجه ایالات متحده آمریکا، آنتونی بلینکن، برگزار شد. فرودگاه بین‌المللی توسن لوورتور نیز بسته شد. وزیر امور خارجه بلینکن بعدها اعلام کرد که ایالات متحده ۱۰۰ میلیون دلار دیگر به مأموریت کنیا در هائیتی اختصاص خواهد داد.
در ۱۲ مارس، آریل هنری اعلام کرد که تحت فشارهای شدید جامعه بین‌المللی از سمت خود استعفا خواهد داد.
شیلا شرفیلوس-مک کورمیک، عضو کنگره ایالات متحده آمریکا با تبار هائیتی، بیانیه‌ای مطبوعاتی صادر کرد و اعلام کرد که تسلط باندها بر هائیتی تهدیدی امنیتی برای ایالات متحده است و هشدار داد که ممکن است خشونت‌ها به ایالات متحده سرایت کند. او همچنین به خبرنگاران اعلام کرد که قصد دارد با رهبران هائیتی در فلوریدای جنوبی دیدار کند تا دربارهٔ بحران جاری کشور بحث کنند. مقامات وزارت دفاع ایالات متحده آمریکا اعلام کردند که در حال حاضر نسبت به احتمال «مهاجرت انبوه دریایی» از هائیتی هشدار داده‌اند. استفاده از نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا برای جلوگیری از این مهاجرت مورد بررسی قرار گرفته است. حوالی ساعت ۱ بعد از ظهر به وقت شرقی، رئیس‌جمهور کنیا روتو اعلام کرد که به دلیل استعفای نخست‌وزیر، مداخله برنامه‌ریزی‌شده در هائیتی به تأخیر خواهد افتاد. رادیو تلویزیون کارائیب نیز به دلیل تصرف استودیو توسط باندها، استودیوی خود را از پایتخت منتقل کرد.
در ۱۳ مارس، رئیس‌جمهور کنیا ویلیام روتو اعلام کرد که مأموریت به هائیتی، هرچند متوقف شده، اما همچنان ادامه خواهد داشت. ایالات متحده برنامه‌ای برای کمک ۴۰ میلیون دلاری به مأموریت چندملیتی در هائیتی اعلام کرد. فرماندار فلوریدا ران دسنتیس اعلام کرد که قصد دارد ۲۵۰ سرباز اضافی، از جمله گارد ملی فلوریدا، را برای مقابله با بحران احتمالی در فلوریدا اعزام کند.
ران دسنتیس، فرماندار فلوریدا، برنامه‌هایی را برای اعزام ۲۵۰ سرباز اضافی برای مقابله با بحران احتمالی در فلوریدا، از جمله گارد ملی فلوریدا، اعلام کرد. در همان روز، یک تیم جدید تیم امنیت ضدتروریستی ناوگان ایالات متحده برای حفاظت از سفارت آمریکا به راه افتاد. همچنین یک شخصیت یوتیوب به نام YourFellowArab (ادیسون پیر معلوف) که تخصص در بازدید از مکان‌های خطرناک داشت، گفته می‌شود ربوده شد در حالی که در راه مصاحبه با جیمی شریزیه بود. اعضای باند ۴۰۰ ماووزو برای آزادی او درخواست ۶۰۰٬۰۰۰ دلار باج کردند. وزارت امور خارجه آمریکا تأیید کرد که یک شهروند آمریکایی ربوده شده است. در ۱۶ مه ۲۰۲۴، یک حزب مخالف در کنیا دادخواستی در دادگاه نایروبی برای لغو اعزام افسران پلیس کنیایی به هائیتی ارائه کرد.
در ۱۹ مارس، مقامات جامعه و بازار مشترک کارائیب و سازمان ملل متحد هفت کرسی از هشت کرسی شورای ریاست‌جمهوری را منصوب کردند. تشکیل کامل شورا به دلیل حمایت گروه موافقت‌نامه ۲۱ دسامبر از نخست‌وزیر موقت به تأخیر افتاد.
در ۲۱ مارس، یکی از رهبران باندها، معروف به ماکان‌دال، توسط "bwa kale" در پتیون‌ویل کشته شد. یک روز بعد، ارنست جلمی، رهبر دلمس ۹۵، توسط پلیس در همان منطقه کشته شد. مرگ جلمی به عنوان یک عقب‌نشینی بزرگ برای شریزیه در تلاش‌هایش برای تسخیر پورتو پرنس توصیف شد.
در ۲۵ آوریل، آریل هِنری استعفا داد و توسط شورای ریاست‌جمهوری انتقالی جایگزین شد. بعداً، در ۲۸ مه، شورای انتقالی گری کنیل را به عنوان نخست‌وزیر جدید انتخاب کرد.
در ماه مه، در درگیری‌های بین باندها و نیروهای امنیتی سه خودروی زرهی پلیس نابود و به آتش کشیده شدند.
در ۱۸ ژوئن، سازمان بین‌المللی مهاجرت گزارش داد که بیش از ۵۸۰٬۰۰۰ نفر به دلیل افزایش خشونت‌ها در هائیتی از ماه مارس ۲۰۲۴ بی‌خانمان شده‌اند. این گزارش همچنین هشدار داد که با توجه به اینکه اکثر افرادی که بی‌خانمان شده‌اند از جوامعی هستند که قبلاً با شرایط اجتماعی ضعیف دست و پنجه نرم می‌کردند، ممکن است در روزهای آینده تنش و خشونت بیشتری رخ دهد.