stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
تاریخ موسیقی ایران
هخامنشیان

از هردوت نقل است که در دوران امپراتوری هخامنشی که به «امپراتوری پارسی» نیز معروف است، موسیقی نقش مهمی به‌خصوص در محاکم دادگاهی داشته‌است. او می‌گوید که وجود موسیقی برای مراسم مذهبی پرستش خداوند، بسیار ضروری بوده‌است. بعدها یعنی پس از ابلاغ دین پیامبر زرتشت، میترا، شخصی که به عنوان "داواً یک خدای دروغین یا شیطان و همچنین بتان دیگر بیشتر و بیشتر مقبول واقع شدند.
اصطلاح «خنیای باستانی ایرانی» یک اصطلاح مربوط به عصر پس از هخامنشیان می‌باشد.
در این دوره سه نوع موسیقی رزمی، بزمی و مذهبی وجود داشته‌است که موسیقی رزمی آن‌ها در هنگام جنگ‌های هخامنشیان اجرا می‌شده‌است.
از سازهای آن‌ها به کرنای فلزی طویل می‌توان نام برد که نمایانگر عظمت و گسترش موسیقی رزمی در دوران هخامنشیان بوده‌است.
از موسیقی مذهبی هخامنشیان که در مراسم مذهبی زرتشتی اجرا می‌شده‌است می‌توان به سازهای شبیه به «سنج» (ساز کوبه‌ای) اشاره کرد.
در کنار نغمات گات‌ها نوع دیگری از موسیقی با نام موسیقی رزمی و همچنین موسیقی بزمی در این دوره ساخته شد. طبل‌های این دوره جنگجویان را با انگیزه به میدان‌های نبرد راهی می‌کردند و تنبورها و نی‌ها از آن‌ها در جشن پیروزی به گرمی استقبال می‌کردند.
یکی از خط و زبان‌های هفتگانه آن دوران که عامهٔ مردم آن را بلد بودهاند، احتمالاً موسیقی بوده و آوازهایی از قبیل سوگ سیاوش را با آن خط و زبان می‌خواندند. اما از این دوران اطلاعات دقیقی در دست نیست. البته سرودهای مذهبی گات‌ها بهگون‌های موزون به صورت آواز خوانده می‌شده ولی در مذهب قدیم ایرانی، موسیقی دارای اهمیت چندانی نبوده‌است؛ ولی موسیقی غیرمذهبی به صورت رقص و آواز رایج بوده‌است.
اشکانیان

در این دوره موسیقی جدیدی در ایران پدید آمد. در این دوره موسیقی آزاد و مردمی شد و از بند دولت و دربار گریخت.
در این دوره افرادی چون: بخشی‌ها در خراسان یا گوسان‌ها در تمامی مناطق ظهور کردند.
ساسانیان

علاقه شاهان ساسانی به موسیقی، از روایات تاریخ نویسان و از روی نقوشی که بر روی ظرف‌های سیمین کنده کاری شده و از موزاییک‌های پیدا شده در نیشاپور کازرون و گچ بری‌های یافت شده در ری و نقوش برجسته، کاملاً نمودار می‌باشد.
نقش یکی از موزاییک‌های نفیس پیدا شده در ویرانه‌های بیشاپور کازرون در سال ۱۳۱۹ یک زن نوازنده‌ای است که نشسته و چنگ در دست دارد. در میان سینی‌های سیمین که از زمان ساسانیان یافته شده، در یک سینی پیکر پادشاهی دیده می‌شود که بر تختی نشسته و در برابر وی نی‌زن و چنگ زنی خنیاگری می‌کنند. سینی دیگری هم هست که زنی بر اژدهایی نشسته و نی می‌زند. در یک بشقاب بزرگ نقره، شاه بر تختی نشسته و چنگ زنی و نی‌زنی در برابر وی مشغول نواختن هستند. در نقوش برجسته طاق بستان کرمانشاه که منظره شکار گاهی حجاری شده، در یک مجلس نقش چند دختر چنگ زن که در قایق نشسته و در دنبال شاه که بر روی مردابی مشغول شکار است، در حرکت و به نوازندگی چنگ مشغولند.
اردشیر پاپکان طبقات مختلف موسیقیدان‌ها را نیک می‌شناخت و برای هریک قانون مخصوصی وضع کرده بود. انوشیروان در رعایت قانون و حقوق هنرمندان سعی آشکار داشت و بهرام گور خود چکام سرایی چیره‌دست بود. بهرام گور زیادی از این هنرپیشه گان و موسیقی دانان را به نام لولی از هندوستان خواست و در نقاط مختلف کشور پراکنده‌ساخت.
عصر طلایی موسیقی ساسانیان را دوره سلطنت خسرو پرویز باید دانست. موسیقی در زمان وی به نهایت درجه ترقی خود رسید و تشویق‌های خسرو پرویز از صاحبان ذوق و دادن جایزه زیاد، این صنعت در آن زمان رواج کامل یافت و موسیقیدان‌های مشهوری مانند نکیسا و باربد به وجود آمدند که در خنیاگری و رامشگری شهره آفاق شدند.
با تشویق و حمایت دربار ساسانی از موسیقیدان‌ها، مردم نیز بتدریج علاقمند به موسیقی شدند، بطوریکه در این دوره موسیقیدانان از رفاه و احترام بسیاری برخوردار بودند. نام اولین موسیقیدان بزرگ ایرانی از قبیل باربد، نکیسا، بامشاد و رامتین نیز از همان زمان برای ما به یادگار مانده‌است. همچنین نام بسیاری از الحان سازنده موسیقی و سازهای آن زمان.
در کتاب پهلوی خسرو پسر قباد طویلی از سازهای دوران ساسانیان گرد آوری شده که می‌توان کم و بیش کامل دانست:
عود معمولی، عود هندی (وین)، بربط، چنگ، نوعی از چنگ (اندروای)، تنبور، تنبور بزرگ از مس، تنبور کوچک (دنبالک)، طبل کوچک (چمبار)، سنتور (کنار)، زنگ، نای، قره نی، مار، تاس و چند آلات موسیقی دیگر که تشخیص آن‌ها مشکل است مانند زنجیر، تیر سپر، شمشیر، مشتک، رسن، وندق، شیشک، کپیک
مسعودی در مروج الذهب نام سازهایی را که در ایران باستان به کار رفته‌است می‌شمرد و چنگ و نی و عود و بربط و سرنای را از ایرانیان می‌داند و گوید که بنیاد پرده‌ها و آهنگ‌های موسیقی و هفت سرود خسروانی را ایرانیان نهاده‌اند. مسعودی در مروج الذهب می‌نویسد:مردم خراسان چنگ را به کار می‌برده‌اند و مردم طبرستان و دیلمستان رباب را بیشتر می‌پسندیدند.
تنظیم هفت ساختار مقامی معروف به خسروانی

تنظیم و سازماندهی سیستم موسیقایی یعنی هفت ساختار مقامی معروف به خسروانی و سی مقام اشتقاقی و سیصد و شصت ملودی در دوره ساسانی انجام شد. شمار آن‌ها با تعداد روز در هفته، ماه و سال تقویم ساسانیان برابر بوده‌است. امروزه به درستی معلوم نیست که این مقام‌ها و آهنگ‌ها چه بوده‌اند؛ اما نام‌های بعضی از این آهنگ‌ها توسط نویسندگان دورهٔ اسلامی ذکر شده؛ نام‌هایی چون کین ایرج، کین سیاوش که شاید اشاره به حوادث تاریخی داشته‌اند و اسامی چون باغ شیرین و باغ شهریار که شکوه دربار را نشان می‌داد، و نیز اسامی چون سبز بهار و روشن چراغ را بکار می‌بردند. اما دربارهٔ آن آهنگسازی‌ها اطلاعات درستی در اصول نظری آن دوران وجود ندارد.
حمله اعراب

قبل از حمله اعراب، ملودی‌هایی که در آن نغمه هائی از اوستا بنام مازدین نواخته می‌شد که با آن حال و هوا همخوانی داشت. پس از حمله اعراب بسیاری از مدها و ملودی‌ها به دلیل تهاجم اعراب که موسیقی را به عنوان مسئله‌ای غیراخلاقی می‌دانستند، از بین رفتند. هنگامی که اسلام به عنوان مذهب مسلط ایران پذیرفته گردید، تصمیم حکمرانان منع کلی موسیقی و بعدها دلسرد کردن مردم از زمزمه ادعیه مازدین بود. در زمان حکومت اسلام‌گرایان افراطی قرون وسطی، موسیقی به صورت مخفیانه نواخته می‌شد. اگر چه اکثر حاکمان عرب فعالیت‌های مرتبط با موسیقی را ممنوع اعلام کردند، دیگران به موسیقی دانان ایران دستور دادند که قطعاتی را به صورت کتاب تصنیف کنند که به عربی آن را «کتاب موسیقی کبیر» بمعنای کتاب اعظم موسیقی می‌خواندند. رهبران مذهبی اسلام در آغاز موسیقی را تحریم کرده و مایه فساد و بیهودگی می‌دانستند. اما در زمان عباسیان که به سبک ساسانیان دربار خویش را اداره می‌کردند، جنبه‌های دنیوی و غیردینی موسیقی افزایش یافت و موسیقی رونق تازه‌ای یافت؛ بعضی بزرگان موسیقی این دوران عبارتند از: ابوالفرج اصفهانی، عبدالقادرمراغی، قطب الدین محمود شیرازی، حکیم ابونصر فارابی و صفی الدین ارموی.
دوره صفوی

در دوران صفوی موسیقی تحت اختیار دربار بود و از اجتماع دور افتاد. موسیقی ایران در دوران صفویه بیشترین ضربه را خورد اما شکل مذهبی آن در قالب تعزیه و نمایش‌های دراماتیک و نیز توسط نوازندگان و شاعران دوره‌گرد تداوم یافت.
گروه نوازندگان، مُهر بازمانده از چغامیش دزفول
مرد عنکبوتی در فیلم

بازیگران ایفاگر مرد عنکبوتی در فیلم‌های مدرن (از راست به چپ): تام هالند در فیلم‌های دنیای سینمایی مارول به کارگردانی جان واتس (و بعدها دستین دنیل کرتون)، اندرو گارفیلد در فیلم‌های مارک وب و توبی مگوایر در فیلم‌های سم ریمی؛ در حالی که شامیک مور صداپیشهٔ مایلز مورالز در فیلم‌های پویانمایی دنیای عنکبوتی است.
مرد عنکبوتی از زمان فیلم تلویزیونی سال ۱۹۷۷ که در شبکهٔ سی‌بی‌اس پخش شد، در سینما حضور یافته است. حق ساخت فیلم مرد عنکبوتی تا سال ۱۹۹۹ به مارول انترتینمنت تعلق داشت که سونی پیکچرز حق انتشار آن را به قیمت ۷ میلیون دلار خرید و نخستین فیلم بلند از مرد عنکبوتی را تولید کرد. مرد عنکبوتی از آن زمان موفق‌ترین شخصیت مارول در صنعت سینمای آمریکا بوده است.
نیکولاس هاموند اولین بار در نقش پیتر پارکر / مرد عنکبوتی در فیلم مرد عنکبوتی ساخته شده برای تلویزیون در سال ۱۹۷۷ بازی کرد و دو بار دیگر نیز در نقش این شخصیت ظاهر شد. در سال ۱۹۷۸، شرکت توئی یک اسپین آف تئاتری از مجموعه تلویزیونی مرد عنکبوتی را با بازی شینجی تودو در نقش تاکویا یاماشیرو / مرد عنکبوتی ایجاد کرد. تا سال ۱۹۹۹، سونی پیکچرز انترتینمنت حقوق فیلم این شخصیت را به دست آورد و تا سال ۲۰۱۴ دو مجموعه فیلم ساخت که عبارت اند از: سه‌گانه فیلم‌های مرد عنکبوتی سم ریمی (۲۰۰۲–۲۰۰۷) با بازی توبی مگوایر و فیلم‌های مرد عنکبوتی شگفت‌انگیز مارک وب (۲۰۱۲–۲۰۱۴) با بازی اندرو گارفیلد.
در فوریه ۲۰۱۵، دیزنی، مارول استودیوز و سونی قراردادی را برای به اشتراک گذاشتن حقوق فیلم مرد عنکبوتی منعقد کردند که منجر به معرفی و ادغام نسخه جدیدی از مرد عنکبوتی در دنیای سینمایی مارول شد. این قرارداد به سونی پیکچرز اجازه داد تا به مالکیت، تأمین مالی، توزیع و کنترل خلاقانه نهایی فیلم‌های مرد عنکبوتی ادامه دهد، و استودیو والت دیزنی موشن پیکچرز این فیلم‌ها را با دیگر بازیگران او توزیع کرد. تام هالند این نسخه از مرد عنکبوتی را به تصویر می‌کشد و تا به امروز در شش فیلم از جمله کاپیتان آمریکا: جنگ داخلی (۲۰۱۶) تا مرد عنکبوتی: راهی به خانه نیست (۲۰۲۱) ظاهر شده است. در سپتامبر ۲۰۱۹، پس از یک بن‌بست کوتاه که منجر به فسخ قرارداد قدیمی شد، دیزنی و سونی از اعتراض طرفداران تسلیم شدند و به توافق جدیدی دست یافتند که نسخه هالند حداقل دو حضور دیگر داشته باشد: در یک فیلم انفرادی دیگر، مرد عنکبوتی: راهی به خانه نیست (۲۰۲۱) و یک فیلم تیمی دیگر.
برنامه‌های یک انیمیشن سینمایی مرد عنکبوتی در آوریل ۲۰۱۵ به‌طور رسمی توسط سونی اعلام شد که در نهایت به مرد عنکبوتی: به درون دنیای عنکبوتی (۲۰۱۸) از سونی پیکچرز انیمیشن تبدیل شد. شامیک مور صداپیشگی مایلز مورالز / مرد عنکبوتی را در این فیلم بر عهده دارد، همراه با نسخه‌های مختلف دیگر از پیتر پارکر و نسخه‌های جایگزین مرد عنکبوتی از چند جهان نیز ظاهر می‌شوند. برای این انیمبشن دنباله‌ها و اسپین آف‌هایی نیز برنامه‌ریزی شده است.
فیلم‌های مرد عنکبوتی عموماً با استقبال خوبی مواجه شده‌اند. آنها در مجموع بیش از ۱۰٫۲ میلیارد دلار در گیشه فروش جهانی کسب کرده‌اند و راهی به خانه نیست اولین فیلم مرد عنکبوتی است که بیش از ۱ میلیارد دلار در سراسر جهان فروخته است و همچنین پرفروش‌ترین فیلم سونی در تاریخ است. علاوه بر این، مرد عنکبوتی: به درون دنیای عنکبوتی برنده جایزه اسکار بهترین فیلم پویانمایی شد.
فیلم‌های تلویزیونی اولیه > مجموعه مرد عنکبوتی شگفت‌انگیز (۱۹۷۷–۱۹۸۱)

مقالهٔ اصلی: مرد عنکبوتی شگفت‌انگیز (مجموعه تلویزیونی)
| فیلم | سال تولید | بازیگر اصلی | کارگردان | نویسنده | تهیه‌کننده |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| مرد عنکبوتی | ۱۴ سپتامبر ۱۹۷۷ (۱۹۷۷-09-۱۴) | نیکولاس هاموند | ئی دابلیو | آلوین بورتز | چارلز دبلیو فریس، دانیل آر گودمن، ادوارد ج. مونتنی |
| مرد عنکبوتی ضربه متقابل می‌زند | ۸ مه ۱۹۷۸ (۱۹۷۸-05-۰۸) | نیکولاس هاموند | ران ساتلوف | رابرت جینز | رابرت جینز |
| مرد عنکبوتی: چالش اژدها | ۹ مه ۱۹۸۱ (۱۹۸۱-05-۰۹) | نیکولاس هاموند | ران ساتلوف | لیونل ای سیگل | لیونل ای سیگل |
فیلم‌های تلویزیونی اولیه > مجموعه مرد عنکبوتی شگفت‌انگیز (۱۹۷۷–۱۹۸۱) > مرد عنکبوتی (۱۹۷۷)

مقالهٔ اصلی: مرد عنکبوتی (فیلم ۱۹۷۷)
در سال ۱۹۷۷، قسمت آزمایشی مجموعه تلویزیونی مرد عنکبوتی شگفت‌انگیز توسط کلمبیا پیکچرز به عنوان مرد عنکبوتی در خارج از ایالات متحده منتشر شد. کارگردانی آن را ئی دابلیو، نویسندگی آلوین بورتز و نیکلاس هاموند به عنوان شخصیت اصلی، دیوید وایت در نقش جی. جونا جیمسون و جف دانل در نقش می پارکر ساخته شده است. این فیلم در ۱۴ سپتامبر ۱۹۷۷ از شبکه CBS پخش شد و در سال ۱۹۸۰ نسخه VHS را دریافت کرد.
فیلم‌های تلویزیونی اولیه > مجموعه مرد عنکبوتی شگفت‌انگیز (۱۹۷۷–۱۹۸۱) > مرد عنکبوتی ضربه متقابل می‌زند (۱۹۷۸)

مقالهٔ اصلی: مرد عنکبوتی ضربه متقابل می‌زند
در سال ۱۹۷۸، قسمت دو قسمتی «گرد و غبار مرگبار» از مجموعه تلویزیونی مرد عنکبوتی شگفت‌انگیز دوباره ویرایش شد و در خارج از ایالات متحده به عنوان یک فیلم داستانی، مرد عنکبوتی ضربه می‌زند، منتشر شد. نیکلاس هاموند دوباره در نقش پیتر پارکر / مرد عنکبوتی بازی می‌کند و رابرت اف سایمون جایگزین دیوید وایت در نقش جی جونا جیمسون می‌شود. این فیلم در ۸ مه ۱۹۷۸ در سینما اکران شد.
فیلم‌های تلویزیونی اولیه > مجموعه مرد عنکبوتی شگفت‌انگیز (۱۹۷۷–۱۹۸۱) > مرد عنکبوتی: چالش اژدها (۱۹۸۱)

مقالهٔ اصلی: مرد عنکبوتی: چالش اژدها
در سال ۱۹۸۱، فیلمی ساخته شده از آخرین سریال تلویزیونی مرد عنکبوتی شگفت‌انگیز «وب چینی»، با استفاده از همان روشی که برای ساخت مرد عنکبوتی به کار گرفته شد، با عنوان مرد عنکبوتی: چالش اژدها در سرزمین‌های اروپایی منتشر شد. نیکلاس هاموند و رابرت اف سایمون به ترتیب در نقش پیتر پارکر / مرد عنکبوتی و جی. جونا جیمسون بازی می‌کنند. کارگردانی آن را ران ساتلوف و نویسندگی رابرت جینز بر عهده داشت. از دیگر بازیگران می‌توان به روزالیند چائو، بنسون فونگ و الن برای اشاره کرد.
فیلم ژاپنی

| فیلم | سال تولید | بازیگر اصلی | کارگردان | نویسنده | داستان توسط | تهیه‌کننده |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| مرد عنکبوتی | ۲۲ ژوئیه ۱۹۷۸ (۱۹۷۸-07-۲۲) | شینجی تودو | کویچی تاکموتو | سوسومو تاکاکو | سابورو یاتسوده | سوسومو یوشیکاوا |
فیلم ژاپنی > مرد عنکبوتی (۱۹۷۸)

مقالهٔ اصلی: مرد عنکبوتی (فیلم ۱۹۷۸)
در ۲۲ ژوئیه ۱۹۷۸، شرکت توئی اسپین آف تئاتری از مجموعه تلویزیونی مرد عنکبوتی شگفت‌انگیز را در جشنواره کارتون توئی منتشر کرد. کارگردانی این فیلم بر عهده کویچی تاکموتو بوده که هشت قسمت از این مجموعه تلویزیونی را نیز کارگردانی کرده است. یک هفته پس از اکران فیلم، شخصیت معرفی شده در فیلم به نام جوزو مامیا (با بازی نوبورو ناکایا) در قسمت‌هایی از سریال تلویزیونی ظاهر شد. مانند بقیه سری، این فیلم برای پخش در وب سایت رسمی مارول در سال ۲۰۰۹ در دسترس قرار گرفت.
فیلم‌های سم ریمی (۲۰۰۲–۲۰۰۷)

مقالهٔ اصلی: پیتر پارکر (مجموعه فیلم سم ریمی)
| فیلم | سال تولید | بازیگر اصلی | کارگردان | نویسنده | داستان توسط | تهیه‌کننده |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| مرد عنکبوتی | ۳ مه ۲۰۰۲ (۲۰۰۲-05-۰۳) | توبی مگوایر | سم ریمی | دیوید کپ | دیوید کپ | دیوید کپ و یان برایس |
| مرد عنکبوتی ۲ | ۳۰ ژوئن ۲۰۰۴ (۲۰۰۴-06-۳۰) | توبی مگوایر | سم ریمی | آلوین سارجنت | آلفرد گاف، مایلز میلار و مایکل چابن | لورا زیسکین و آوی آراد |
| مرد عنکبوتی ۳ | ۴ مه ۲۰۰۷ (۲۰۰۷-05-۰۴) | توبی مگوایر | سم ریمی | سم ریمی، ایوان ریمی و آلوین سارجنت | سم ریمی و ایوان ریمی | لورا زیسکین، آوی آراد و گرنت کرتیس |
فیلم‌های سم ریمی (۲۰۰۲–۲۰۰۷) > مرد عنکبوتی (۲۰۰۲)

مقالهٔ اصلی: مرد عنکبوتی (فیلم)
مرد عنکبوتی پیتر پارکر (توبی مگوایر)، یک دبیرستانی یتیم را دنبال می‌کند که به دنبال دختر محبوب همسایه مری جین واتسون (کرستن دانست) می‌رود. در حین سفر علمی در دانشگاه کلمبیا، یک «عنکبوت فوق‌العاده» با مهندسی ژنتیک پیتر را گاز می‌گیرد. در نتیجه، پیتر توانایی‌های مافوق بشری، از جمله افزایش قدرت، سرعت، و توانایی در مقیاس‌بندی دیوارها و تولید تارهای ارگانیک را به دست می‌آورد. پس از اینکه عموی محبوبش بن (کلیف رابرتسون) به قتل می‌رسد، نوجوان متوجه می‌شود که باید از توانایی‌های جدید خود برای محافظت از شهر نیویورک استفاده کند. در همین حال، نورمن آزبورن (ویلم دفو) صنعتگر ثروتمند، پدر بهترین دوست پیتر، هری آزبورن (جیمز فرانکو)، خود را در معرض یک سرم آزمایشی تقویت‌کننده عملکرد قرار می‌دهد که شخصیتی دوپاره روان‌پریشی و قاتل ایجاد می‌کند. نورمن با پوشیدن لباس جنگی نظامی، تبدیل به یک «گرین گابلین» عجیب و غریب می‌شود که شروع به ایجاد وحشت در شهر می‌کند. پیتر، به عنوان مرد عنکبوتی، اکنون باید با گابلین بجنگد، در حالی که با موقعیت‌های شخصی در زندگی خانگی و زندگی عاشقانه خود سروکار دارد.
فیلم‌های سم ریمی (۲۰۰۲–۲۰۰۷) > مرد عنکبوتی ۲ (۲۰۰۴)

مقالهٔ اصلی: مرد عنکبوتی ۲
دو سال پس از وقایع فیلم اول، پیتر تلاش می‌کند تا بین ابرقهرمانی و زندگی خصوصی خود تعادل ایجاد کند و هنوز هم به دنبال مری جین واتسون است که اکنون نامزد کرده است. هری آزبورن همچنان معتقد است که مرد عنکبوتی مسئول مرگ پدرش نورمن آزبورن است. مرد عنکبوتی با دانشمندی به نام اتو اکتاویوس (آلفرد مولینا) که با نام دکتر اختاپوس نیز شناخته می‌شود، مبارزه می‌کند، که در ابتدا به آموزش آلتر-ایگوی خود می‌پردازد و چهار شاخک مکانیکی دارد که به دنبال یک آزمایش ناموفق مبتنی بر همجوشی به ستون فقراتش جوش می‌خورد و قصد دارد همان را بازسازی کند. می‌تواند بسیاری از شهر نیویورک را نابود کند.
فیلم‌های سم ریمی (۲۰۰۲–۲۰۰۷) > مرد عنکبوتی ۳ (۲۰۰۷)

مقالهٔ اصلی: مرد عنکبوتی ۳
مرد عنکبوتی ۳ یک سال پس از اتفاقات فیلم دوم شروع می‌شود. پیتر هنوز با مری جین واتسون است، در حالی که هری آزبورن جانشین پدرش به عنوان گرین گابلین جدید (معتبر به عنوان گابلین جدید) است. ادی براک (توفر گریس)، که مانند پیتر، عکاس دیلی باگل است، قصد دارد مرد عنکبوتی را بدنام کند و او را متهم کند. در همین حال، فلینت مارکو (کلیسای توماس هادن)، یک محکوم فراری، در یک شتاب‌دهنده ذرات می‌افتد و تبدیل به یک هیولای شنی تغییر شکل می‌شود که به نام Sandman شناخته می‌شود. پیتر بعداً متوجه می‌شود که مارکو کسی است که عمو بن را کشته و باعث رشد نیات تاریک خود پیتر شده است. این انتقام با ظاهر ماده همزیست بیگانه اسرارآمیز سیاه که به پیتر پیوند می‌زند، تقویت می‌شود و در نتیجه یک لباس سیاه جدید شکل می‌گیرد. هنگامی که پیتر خود را از بیگانه جدا می‌کند، میزبان جدیدی به شکل براک پیدا می‌کند که در نتیجه ونوم ساخته می‌شود و پیتر پارکر باید در پایان با شرورها مبارزه کند.
فیلم‌های مارک وب (۲۰۱۲–۲۰۱۴)

مقالهٔ اصلی: پیتر پارکر (مرد عنکبوتی شگفت‌انگیز)
| فیلم | سال تولید | بازیگر اصلی | کارگردان | نویسنده | داستان توسط | تهیه‌کننده |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| مرد عنکبوتی شگفت‌انگیز | ۳ ژوئیه ۲۰۱۲ (۲۰۱۲-07-۰۳) | اندرو گارفیلد | مارک وب | جیمز وندربیلت، آلوین سارجنت و استیو کلاوز | جیمز وندربیلت | لورا زیسکین، آوی آراد و مت تالمچ |
| مرد عنکبوتی شگفت‌انگیز ۲ | ۲ مه ۲۰۱۴ (۲۰۱۴-05-۰۲) | اندرو گارفیلد | مارک وب | الکس کورتزمن، روبرتو ارسی و جف پینکر | الکس کورتزمن، روبرتو ارسی و جف پینکر | آوی آراد و مت تالمچ |
پس از لغو بازی Spider-Man 4، سونی اعلام کرد که این فرنچایز با یک کارگردان جدید و بازیگران جدید راه اندازی مجدد خواهد شد. مارک وب هر دو فیلم مرد عنکبوتی شگفت‌انگیز را کارگردانی کرد.
فیلم‌های مارک وب (۲۰۱۲–۲۰۱۴) > مرد عنکبوتی شگفت‌انگیز (۲۰۱۲)

مقالهٔ اصلی: مرد عنکبوتی شگفت‌انگیز (فیلم ۲۰۱۲)
این فیلم بر روی پیتر پارکر (اندرو گارفیلد) تمرکز دارد که توانایی‌های خود را در دبیرستان و رابطه اش با گوئن استیسی (اما استون) توسعه می‌دهد. او با مارمولک، شکل هیولایی دکتر کرت کانرز (ریس ایفانس)، شریک سابق پدرش و دانشمند در Oscorp مبارزه می‌کند.
فیلم‌های مارک وب (۲۰۱۲–۲۰۱۴) > مرد عنکبوتی شگفت‌انگیز ۲ (۲۰۱۲)

مقالهٔ اصلی: مرد عنکبوتی شگفت‌انگیز ۲
داستان فیلم دو سال پس از اتفاقات فیلم اول می‌گذرد. پیتر پارکر از دبیرستان فارغ‌التحصیل می‌شود، به وظایف مبارزه با جرم و جنایت خود به عنوان مرد عنکبوتی ادامه می‌دهد، در حالی که با الکترو دستکاری کننده الکتریسیته (جیمی فاکس) مبارزه می‌کند، رابطه خود را با گوئن استیسی احیا می‌کند و با دوست قدیمی خود هری آزبورن (دین دی هان) روبرو می‌شود. کم‌کم بر اثر یک بیماری ژنتیکی می‌میرد.
فیلم‌های مارک وب (۲۰۱۲–۲۰۱۴) > کمپین #MakeTASM3

پس از حضور او در راهی به خانه نیست، یک کمپین بزرگ از طرفداران در توییتر با ۸۶ هزار توییت در آخر هفته افتتاحیه فیلم تحت نام #MakeTASM3 ترند شد و از سونی خواست تا سومین فیلم از سری مرد عنکبوتی شگفت‌انگیز را با بازی اندرو گارفیلد بسازد. همان‌طور که نام او نیز در آن آخر هفته با بیش از ۵۰۰ هزار توییت در ترند بود. برخی پیشنهاد کرده‌اند که تکرار گارفیلد از مرد عنکبوتی می‌تواند برای مبارزه با ونوم در دنیای مرد عنکبوتی سونی باشد.
قرارداد با مارول استودیو > کاپیتان آمریکا: جنگ داخلی (۲۰۱۶)

مقالهٔ اصلی: کاپیتان آمریکا: جنگ داخلی
گزارش‌ها حاکی از آن بود که اولین فیلم MCU که مرد عنکبوتی به عنوان بخشی از قرارداد در آن ظاهر می‌شود، کاپیتان آمریکا: جنگ داخلی خواهد بود. کارگردانان جو و آنتونی روسو ماه‌ها برای گنجاندن این شخصیت در آن فیلم لابی کرده بودند. آنتونی روسو اظهار داشت که علیرغم اینکه مارول به آنها گفته است که در صورت شکست معامله با سونی "طرح B" داشته باشند، روسها هرگز آن را ایجاد نکردند زیرا "برای ما بسیار مهم بود که مرد عنکبوتی را دوباره در فیلم معرفی کنیم." و افزود: "ما فقط فیلم با مرد عنکبوتی را تصور کرده‌ام." تا پایان ماه مه ۲۰۱۵، آسا باترفیلد، تام هالند، جودا لوئیس، متیو لینتز، چارلی پلامر و چارلی رو برای نقش اصلی در مقابل رابرت داونی جونیور، که تونی استارک / مرد آهنین را به تصویر می‌کشد، برای شیمی آزمایش کردند. این شش نفر از میان جستجوی بیش از ۱۵۰۰ بازیگر برای آزمایش در مقابل فایگه، پاسکال و برادران روسو انتخاب شدند. در ماه ژوئن، فایگه و پاسکال بازیگران در نظر گرفته شده را به هالند و رو محدود کردند. هر دو صفحه دوباره با داونی آزمایش شدند، و هالند نیز با کریس ایوانز که نقش استیو راجرز/کاپیتان آمریکا را به تصویر می‌کشد، آزمایش کرد و به عنوان فیلم مورد علاقه ظاهر شد. هالند در نهایت در ماه ژوئن برای بازی در نقش مرد عنکبوتی انتخاب شد. ماه بعد، ماریسا تومی در حال مذاکره برای نقش می پارکر بود که بعداً در جنگ داخلی ظاهر شد.
در این فیلم، پارکر که شش ماه گذشته را به عنوان یک جنایتکار با لباس محلی به نام مرد عنکبوتی گذرانده است، توسط استارک استخدام می‌شود تا به تیم اونجرز ملحق شود تا جلوی راجرز و جناح سرکش او انتقام جویان را بگیرد که با توافقات سوکوویا مخالف هستند. فرار با باکی بارنز فراری در طول مبارزه با راجرز و تیمش، پارکر، با استفاده از نسخه ارتقا یافته استارک از کت و شلوار اولیه خود، ثابت می‌کند که یک حریف قدرتمند است و تاکتیکی را اجرا می‌کند که با آن او و ویژن اسکات لنگ / مرد مورچه ای را در غول خود غیرفعال می‌کنند. فرم اندازه پس از بازگشت به خانه، پارکر برخی از ویژگی‌های StarkTech کت و شلواری را که استارک به او داده بود، کشف می‌کند.
قرارداد با مارول استودیو > مرد عنکبوتی: بازگشت به خانه (۲۰۱۷)

مقالهٔ اصلی: مرد عنکبوتی: بازگشت به خانه
مرد عنکبوتی: بازگشت به خانه در ۷ ژوئیه ۲۰۱۷ منتشر شد. این فیلم توسط جان واتس کارگردانی شده است. بر اساس فیلمنامه ای از جاناتان ام. گلدشتاین و جان فرانسیس دیلی و واتس و کریستوفر فورد و کریس مک کنا و اریک سامرز. هالند، تومی و داونی به ترتیب در نقش‌های پیتر پارکر، می پارکر و استارک بازی می‌کنند. و مایکل کیتون در نقش آدریان تومز / کرکس، زندایا در نقش ام جی، جیکوب باتالون در نقش ند لیدز، لورا هریر در نقش لیز، تونی رولوری در نقش فلش تامپسون، و بوکیم وودبین در نقش هرمان شولتز / شوکر که در نقش یک شرور کوچک ظاهر می‌شود، به آنها ملحق می‌شوند. جان فاورو همچنین در نقش هوگان شاد ظاهر می‌شود و دوباره نقش خود را در فیلم‌های مرد آهنی بازی می‌کند. تولید در ژوئن ۲۰۱۶ در آتلانتا، جورجیا آغاز شد و در اکتبر به پایان رسید.
این فیلم پارکر را دو ماه پس از وقایع جنگ داخلی می‌بیند که او مشتاقانه منتظر مأموریت بعدی خود از استارک است و به‌طور همزمان زندگی خود را در Midtown High و زندگی هوشیارانه‌اش به عنوان مرد عنکبوتی متعادل می‌کند. تحقیقات او در مورد یک سری سرقت‌های بسیار مسلحانه، او را به قاچاقچی اسلحه اسرارآمیز آدریان تومز هدایت می‌کند، که معلوم می‌شود پدر لیز دوست دبیرستانی اش است.
قرارداد با مارول استودیو > انتقام‌جویان: جنگ ابدیت (۲۰۱۸)

مقالهٔ اصلی: انتقام‌جویان: جنگ ابدیت
در اکتبر ۲۰۱۶، هالند گفت که احتمال حضور او در انتقام‌جویان: جنگ ابدیت «همه چیز در هوا» است، اما «نوعی توافق با سونی در حال انجام است» برای حضور او. سرانجام حضور هالند در این فیلم به کارگردانی برادران روسو به عنوان بخشی از گروه بازیگران در فوریه ۲۰۱۷ تأیید شد.
پارکر به مرد آهنی، دکتر استرنج و نگهبانان کهکشان در نبرد با تانوس در ویرانه‌های سیارهٔ خود، تیتان، می‌پیوندد. با این حال، پارکر از جمله قهرمانانی است که پس از اینکه تانوس انگشتانش را با یک دستکش بی‌نهایت کامل می‌کوبد، نابود می‌شود، که نیمی از تمام زندگی در جهان را از بین می‌برد.
قرارداد با مارول استودیو > انتقام‌جویان: پایان بازی (۲۰۱۹)

مقالهٔ اصلی: انتقام‌جویان: پایان بازی
در آوریل ۲۰۱۷ تأیید شد که هالند بخشی از فیلم Avengers: Endgame به کارگردانی برادران روسو است.
پس از مرگ در پایان جنگ بی‌نهایت، پارکر توسط بروس بنر احیا می‌شود و به انتقام جویان و متحدان آنها در درگیری علیه تانوس و ارتشش در شمال نیویورک می‌پیوندد. در پایان نبرد، پارکر قبل از بازگشت به دبیرستان برای پیوستن به بهترین دوستش، ند، برای مرگ استارک سوگواری می‌کند و همراه با می در مراسم تشییع جنازه استارک شرکت می‌کند.
قرارداد با مارول استودیو > مرد عنکبوتی: دور از خانه (۲۰۱۹)

مقالهٔ اصلی: مرد عنکبوتی: دور از خانه
در دسامبر ۲۰۱۶، سونی پیکچرز دنباله ای برای Spider-Man: Homecoming را برای اکران در ۵ ژوئیه ۲۰۱۹ اعلام کرد. در ژوئن ۲۰۱۷، فایگی اظهار داشت که عنوان فیلم به سبک بازگشت به خانه، با استفاده از یک زیرنویس، خواهد بود و شماره ای در عنوان نخواهد داشت. یک سال بعد، هالند عنوان فیلم را با عنوان Spider-Man: Far From Home فاش کرد. واتس برای کارگردانی بازگشت و هلند، زندایا، فاورو، باتالون، تومی و رولوری نقش‌های خود را در فیلم بازگشت به خانه تکرار کردند و جیک جیلنهال در نقش کوئنتین بک / میستریو پیوست. همانند فیلم Homecoming، شخصیت‌های دیگری از قسمت‌های MCU دوباره نقش‌های خود را بازی می‌کنند و ساموئل ال جکسون و کوبی اسمالدرز به ترتیب در نقش نیک فیوری و ماریا هیل ظاهر می‌شوند. در آوریل ۲۰۱۹، Sony Pictures تاریخ انتشار را به ۲ ژوئیه ۲۰۱۹ منتقل کرد.
داستان فیلم پس از وقایع پایان بازی، پارکر و دوستانش را نشان می‌دهد که برای تعطیلات تابستانی به اروپا می‌روند، جایی که پارکر زمانی که مجبور می‌شود با فیوری و میستریو در نبرد با عنصرها متحد شود، به سمت ابرقهرمان‌ها کشیده می‌شود.