stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
اوستا
گاهشماری اوستا > زند

واژهٔ «زَند» (به معنای «تفسیر» یا «ترجمه») به آخرین متمم‌های متون پهلوی به زبان پارسی میانه و پازَند گفته می‌شود. این تفسیرها که مربوط به اوایل دورهٔ ساسانیان هستند، برای استفادهٔ متون مذهبی نوشته نشدند؛ بلکه برای آموزش‌های مذهبی به عموم (که به زبان اوستایی تکلم نمی‌کردند) مورد استفاده قرار گرفتند. در مقابل متون اوستا به عنوان متون مقدس باقی‌ماندند و به زبان اوستایی (که یک زبان مقدس تلقی می‌شد) خوانده می‌شدند.
استفاده از عبارت «زند–اوستا» برای اشاره به اوستا یا به‌کارگیری واژهٔ «زند» به عنوان نام یک زبان یا متن، اشتباهاتی هستند که اخیراً متداول شده‌اند. در سال ۱۷۵۹ آنکوئتیل – دوپرون گزارش داد که به او گفته شده که «زند» نام زبان نوشته‌های باستانی تر است. سر ویلیام جونز در سومین اثر برجسته خود که در سال ۱۷۸۹ منتشر شد از گفتگویی با یک کشیش هندو یاد می‌کند که به او گفته بود: «زند، نام متون مقدس و اوستا، نام زبان است.»
این سرگشتگی در بین متفکران غربی بسیار رایج شد و «زند – اوستا» هنوز هم در مواردی به متون کهن‌تر گفته می‌شود (هرچند نادرست است).
اثر اولیهٔ راسک با عنوان «بحثی دربارهٔ اعتبار زبان زند» (بمبئی، ۱۸۲۱) در این سرگشتگی نقش دارد. کتاب وسترگارد با عنوان «زنداوستا یا کتاب‌های مذهبی زرتشتیان» (کپنهاک ۵۴–۱۸۲۵) فقط این اشتباه را ترویج کرد.
اوستای پسین (متأخر)

اوستای پسین (متأخر) شامل قسمتی از یسن‌ها، ویسپَرَد، خرده اوستا (نیایش، گاه، سی روزه، آفرینگان)، یشت‌ها، وندیداد، هادُخت نسک، اَئوگِمَدَئِچا، ویثا نسک، آفرین پیغامبر زرتشت و وِشتاسپ (گشتاسب) یشت است و پنج ششم از کتاب دینی زرتشتیان را تشکیل می‌دهد. در این بخش‌های اوستا با دین زرتشتی متأخرتر روبرو هستیم. پس از زرتشت و شاید در همان زمان او، بسیاری از عقاید قدیم ایرانی و هندوایرانی که در نیایش‌ها و آیین‌ها و آیین‌های دینی خداهای قدیم منعکس بود، همراه با اسطوره‌ها و افسانه‌های این خداها یا آئین‌های دینی پیش از زرتشت با عقیده‌های این پیامبر درآمیخت و از آن متون اوستایی متأخر حاصل شد. ایجاد این تلفیق بر اثر گسترش دین زرتشتی در نواحی مختلف ایران بوده است. برخی بر آن هستند که پس از زرتشت با گفته‌های او آمیخته شد، اصولاً مقبول زرتشت نبوده است و فقط علاقه و پای بندی به سنت قدیم، روحانیون پیرو او را بر آن داشته تا این فکرها را با عقیده‌های او بیامیزد. اما از سوی دیگر، عدم ذکر نام خداهای قدیم هندوایرانی و آئین‌های پرستش آنان در گاهان دلیل قطعی برای مخالفت زرتشت با این افکار نیست. زرتشت در گاهان بر آن است که اصول عقاید و نوآوری‌های خویش را بیان کند و آنچه در مد نظر داشته، احتمالاً تغییر نظر طرز اندیشه مردم نسبت به عالم الوهیت است، نه خاصه دخالت در آیین پرستش خداها، جز مواردی که پسند او نبوده است مانند قربانی‌های بیدادگرانه و افراطی. در نظر او اَهورَه مَزدا برترین خدا است که در میان شش امشاسپند قرار دارد. خداهایی که زرتشت آن‌ها را طرد کرده است. دَیوَه‌ها (دیوها) هستند که دسته‌ای از خداهای هندوایرانی به‌شمار می‌روند. پرستش این‌ها هرگز جایی در آئین زرتشتی پیدا نکرد و «دیوها» به حد قوای اهریمنی و شیاطین نزول کردند. اگر زرتشت با پرستش خداهایی همچون مهر یا با مراسمی همچون فشردن هوم و غیره مخالفت اساسی داشت، این‌گونه خداها و آئین‌ها مشکل می‌توانستند زمانی پس از او در قلب دین زرتشتی، که از محافظه کارترین دین‌ها است، راه یافته باشند. اوستای متأخر همچنینی شامل دعاها و ذکرهایی است که پس از زرتشت تألیف شده است.
دربارهٔ تاریخ تألیف و تدوین اوستای متأخر نمی‌توان به قطعیت اظهار نظر کرد. احتمالاً قدیمی‌ترین بخش‌های آن یعنی یشت‌های کهن، به صورتی که اکنون در دست است، در قرن نهم یا هشتم پیش از میلاد، حدود یک قرن پس از گاهان، تألیف و تدوین شده است.
اوستای پسین (متأخر) > یسنا

مقالهٔ اصلی: یسنا
یَسن تحت‌اللفظی به معنی «پرستش و نیایش» و از نظر اشتقاق لغوی با کلمات جشن و ایزد فارسی هم ریشه است. گاهان و یَسن‌های هفت فصل در میان یَسن‌ها قرار دارند؛ بنابراین، با محاسبه این بخش‌ها تعدا یسن‌ها ۷۲ تا است و اگر این بخش‌های قدیم تر را جداگانه به‌شمار آوریم، تعداد آن‌ها ۳۸ تا است. همه یسن‌ها را در روحان، با عنوان زوت و راسپی، در مراسم دینی یَسنا (یَزِش) که طی آن شیره گیاه مقدس هوم فشرده می‌شود و با شیر دعا خوانده مخلوط می‌گردد، می‌خوانند. مطالب یشن‌ها به‌طور کلی از این قرار است:
یسن ۱ تا ۸ شامل ذکر ایزدهایی است که به شرکت در مراسم یسنا خوانده می‌شوند و نثارهایی که به آن‌ها تقدیم می‌گردد.
یسن ۹ تا ۱۱ هوم یَشت نامیده می‌شود. در یسن ۹ که به صورت گفتگویی میان اَهورَه مَزدا و زرتشت است، به توصیف و اهمیت شیره گیام هوم و ذکر کسانی که به فشردن این گیاه و فراهم آوردن شیره آن برای مراسم یسنا پرداخته‌اند و پسری که به پاداش آن به هر یک اعطا شده است، اختصاص دارد: ویوَنگهان پدر جمشید، آثویَه (آبتین، اَثفیان) پدر فریدون، ثریتَه (اثرط) پدر اُورواخشیَه و گرشاسب و پورشسب پدر زرتشت. یَسن ۱۰ در ستایش هوم و یسن ۱۱ شامل نفرین گاو و اسب و هوم بر کسانی است که مطابق آیین با آن‌ها رفتار نمی‌کنند و دربارهٔ سهمی است که از نثار مراسم یَسنا به ایزد هوم اختصاص دارد.
یسن ۱۲ و ۱۳ شامل دعای اقرار به دین مزدیسنا (زرتشتی) است و مختصات زبانی اوستای گاهانی را دارد.
یسن ۱۴ تا ۱۸ دعاهایی است متضمن نام ایزدها.
یسن ۱۹ تا ۲۱ بغان یَشت نام دارد و تفسیری است بر سه دعای معروف.
یسن ۲۲ تا ۲۶ دعاهایی است متضمن نام ایزدها.
یسن ۲۷ متن دعاهای سه‌گانه مذکور در یسن‌های ۱۹ تا ۲۱.
یسن ۲۸ تا ۳۴
بخشی از گاتاها
۳۵ تا ۴۱. نگاه کنید به هفت هات.
یسن ۴۲ در ستایش عنصرهایی است که در آیین یسنا مانند هوم، شیر، گوشت، آب و گیاه به کار می‌روند.
یسن ۴۳ تا ۵۱
. بخشی از گاتاها
یسن ۵۲ در ستایش اَشه (راستی) است.
یسن ۵۳
. بخشی از گاتاها
یسن ۵۴ متن دعای زرتشتی به نام آ اَئیریِما ایشیو.
یسن ۵۵. نگاه کنید به ستایش گاهان.
یسن ۵۶ درخواست توجه از سوی ایزدها.
یسن ۵۷ «سروش یَشتِ سرِ شب» نام دارد و به توصیف و ستایش سروش، ایزد نظم و انضباط دینی، اختصاص دارد و از نظر ساخت به مهر یشت همانند است و بخشی از آن از این یشت اقتباس شده است.
یسن ۸۵ در ستایش نماز است.
یسن ۵۹ تکرار دعاهای ۱۷ و ۲۶ است.
یسن ۶۰ مشتمل بر یک سلسله دعا برای اقامتگاه‌های راستکارها است.
یسن ۶۱ در مدح دعای اَهونَوَر وُهُو، یِنگهِه هاتام و آفرینگان دَهمان و وصیت دیوزدایی آن‌ها است.
یسن ۶۲ در ستایش آتش است.
یسن ۶۳ تا ۶۹ دعاهایی است که در آیین فراهم آوردن آب تقدیس شده باید خوانده شود.
یسن ۷۰ تا ۷۲ مشتمل بر یک سلسله دعاها است.
اوستای پسین (متأخر) > ویسپرد

مقالهٔ اصلی: ویسپرد
ویسپَرَد تحت‌اللفظی به معنی «همهٔ ردان (سروَران)» است و تامی به یسن‌ها دارد و مطالب آن از این متون اقتباس شده و مکمل آن‌ها است. ویسپرد همراه با یسن‌ها و خصوصاً در مراسم دینی نوروز گاهَنبارها (یا جشن‌های شش‌گانه فصلی) خوانده می‌شود. ویسپرد دارای ۲۴ «کَرده» (=تقسیر شده، بخش) است.
اوستای پسین (متأخر) > یشت

متنی است مشتمل بر هشت فرگرد و ۶۵ بند است. در این متن زرتشت چکیده از اصول دین خود را به گشتاسب می‌آموزد، به همان شیوه‌ای که اهوره مزدا در فرگرد نوزدهم وندیداد چنین اصولی را برای زرتشت بیان می‌داد. در این یشت قطعاتی از وندیداد، که غالباً از جهت دستوری پُر از غلط است، نقل گردیده است. در آغاز دعای زرتشت به گشتاسب (که تقلیدی از آفرین پیغامبر است) آمده است. سپس به وظائف شاه نسبت به روحانیون و حمایت او از دین و رعایا اشاره رفته است. آنگاه به اهمیت بعضی آئین‌های دینی اشاره شده و سرانجام شرحی از سرنوشت روان پس از مرگ ذکر گردیده است. ویشتاسپ یشت، همانند آفرین پیغامبر زرتشت، احتمالاً متعلق به نَسک دوم از ۲۱ نسک دوره ساسانی به نام وِشتاسپ ساست بوده است. ترجمه پهلوی متأخری از هر دو متن در دست است.
از آنجا که یشت‌ها حاصل تلفیق اعتقادات پیش از زرتشت و عقاید زرتشتی است، بر حسب مضمون دو گونه اشعار در آن‌ها قابل تشخیص است. اشعاری که در آن‌ها از اعمال ایزدها و قهرمان‌ها و شاه‌های اساطیری با زبانی شاعرانه شخن رفته و در آن‌ها صور خیال و تشبیهات شاعرانه به کار گرفته شده است و اشعاری که مشتمل بر دعاها و اذکار دینی است و رنگ زرتشتی دارد. در غالب اشعار دسته اول ابیات هشت هجایی است و در اشعار دسته دوم بیشتر به ابیات هفت هجایی و نه هجایی و غیره برمی‌خوریم؛ بنابراین می‌توان احتمال داد که ابیات یشت‌ها اصولاً هشت هجایی بوده و بعدها بر اثر انتقال شفاهی اوستا از سینه به سینه، در طی قرون و اعصار، سپس به کتابت در آمدنش تغییراتی در تعداد در تعداد هجاها راه یافته است. علاوه بر این، تدوین کنندگان نهایی یشت‌ها نیز، که در پی تلفیق عقاید زرتشتی با مطالب ایرانی قدیم متعلق به پیش از زرتشت بوده‌اند، گاه نتوانسته‌اند قواعد عروض یشت‌ها را مراعات کنند. احتمال نیز می‌رود که جملات منثور نیز در میان قطعات موزون راه یافته باشد. از این روست که در بخش‌های متأخر یشت‌های قدیمی نیز به بیت‌های غیر هشت هجایی برمی‌خوریم. بررسی و مقایسه دقیق یشت‌ها و اشعار فارسی میانه و پارتی این نظر را که وزن یشت‌ها بر اساس تکیه بوده است، تأیید نمی‌کند و نظریه هجایی بودن این سروده‌ها هم چنان به قوت خود باقی است.
اوستای پسین (متأخر) > وَندیداد

مقالهٔ اصلی: وندیداد
لغت وندیداد که صورت قدیم تر آن ویدیوداد است، اصلاً به معنی «کسی که قانونش جدایی دین و دوری از دیوان» است. «دیو» در اصل به معنی خدا بوده است، یعنی آن دسته از خدایان که زرتشت آن‌ها را مطرود دانسته است و از این رو، در اوستا دیوَیسنَه «دیو پرست» متضاد مزدَیسنَه «مزداپرست» است، و از سوی دیگر وی دیوَداتَه مترادف با مَزدَیسنَه و زَرَثوشتری «زرتشتی، پیرو، زرتشت» به کار می‌رود. بعدها در دوره ساسانی، که «دیو» از معنی اصلی خود که «خدا» و سپس «خدای مطرود» است به معنی امروزی «شیطان، عفریت» درآمد، در هنگام تدوین و تقسیم اوستا به نسک‌ها این بخش از این کتاب را، که دربارهٔ آئین پاکی و طهارت و دوری از پلیدی دیوان است، به این نام خواندند. وندیداد تنها نسک اوستای دوره ساسانی است که به صورت کامل به دست ما رسیده است و نوزدهمین نسک به‌شمار می‌رفته است.
وندیداد مجموع قوانین طهارتی و گناهان و جرائم و تاوان آن‌ها است که به صورت سؤال و جواب تدوین شده و دارای ۲۲ فرگرد (=فصل) است. به منظور سندیت بخشیدن به مطالبی که الزاماً عقاید شخص زرتشت نیست، سوالات از زبان وی خطاب به اهوره مزدا مطرح شده و اهوره مزدا به آن‌ها پاسخ گفته است؛ مثلاً فصل اول دربارهٔ سرزمین‌های گوناگونی است که اهوره مزدا آفریده است و آفت‌هایی که اهریمن در آن‌ها به وجود آورده است و فصل دوم داستان جمشید و طوفانی است که در جهان اتفاق افتاده و قلعه‌ای که جمشید برای حفظ آفریدگان اورمزد ساخته است. داستانی که در قرن ضمن آن شرح کوشش اهریمن برای فریب زرتشت ذکر شده است و در فرگرد نوزدهم وندیداد قرار دارد، نیز هم آهنگی با مطالب اصلی وندیداد ندارد.
از نظر دستور زبان، متن وندیداد غالباً تحریف شده است و با مقایسه با یشت‌ها صورت‌های دستوری آن نادرست است. شناسه‌های اسمی و فعلی غالباً نابجا به کار رفته است. مؤلفین وندیداد به وفور صورت‌های دستوری و جملات را از قسمتی از کتاب به قسمت دیگر آن نقل و تکرار کرده‌اند یا کلمات و عبارات را به تقلید از بخش‌های دیگر اوستا ساخته و به متن منتقل کرده‌اند؛ مثلاً کلمه‌ای که در جمله‌ای به حالت فاعلی آمده عیناً در جای دیگر به همان شکل نقل می‌شود، در حالی که از نظر نحوی آن کلمه بایستی فی المثل حالت مفعولی با اضافی داشته باشد.
تألیف وندیداد را معمولاً به دوره پس از هخامنشیان نسبت می‌دهند. اگرچه مطالب آن بسایر کهنه تر از این زمان و حتی کهنه تر از زمان زرتشت است. احتمالاً مغان غرب ایران که علاقه‌مندی خاصی به امور طهارت داشته‌اند، پس از گرویدن به آئین زرتشت، در تدوین این بخش اوستا نقش عمده‌ای داشته‌اند.
اوستای پسین (متأخر) > هیربدستان و نیرنگستان

مقالهٔ اصلی: نیرنگستان
هیربدستان را معمولاً جز نیرنگستان به‌شمار آورده‌اند، زیرا در نسخه‌های خطی هیربدستان مقدم بر نیرنگستان می‌آید و نیز از این جهت که هر دو متن از نظر سبک نگارش همانندند. هیربدستان مربوط به تحصیلات و مطالعات هیربدی و وظائف و تکالیف هیربدان است. این متن خصوصاً از جهت دربرداشتن مطالبی در مورد تحصیلات دینی زنان در خور توجه است. نیرنگستان شرح قوانین آیین‌های دینی است و در آن از هوم، درون (نان دعا خوانده)، بَرسُم (شاخه‌های مقدس که در هنگام مراسم دینی در دست می‌گرفتند)، نثارها و چگونگی فراهم آوردن و آماده کردن آنها، قربانی‌ها، موارد برگزیدگی آئین‌های دینی و دعاهای مخصوص آن‌ها به تفضیل سخن رفته است.
اوستای پسین (متأخر) > هادُخت نَسک

هادُخت نسک نسکی از بیست و یک نسکِ کتاب زند است. سه قطعه از هادُخت نَسک اوستایی که ششمین نَسک از نَسک‌های اوستای عهد ساسانی بود در دست است. قطعه نخست مربوط به اهمیت و اعتبار دعای اَشِم وُهو است. قطعه دوم و سوم دربارهٔ سرنوشت روان پس از مرگ است، که شباهت فراوانی به فرگرد نوزدهم وندیداد (بندهای ۲۷ تا ۳۲) دارد.
اوستای پسین (متأخر) > اَئوگِمَدَئِچا

تنها قطعاتی از اَئوگِمَدَئِچا (به معنی «بر زبان می‌آوریم، بیان می‌داریم») در دست است و به نام اولین کلمه متن آن را چنین نام نهاده‌اند. این متن احتمالاً در اصل بخشی از هادُخت نسک اوستایی بوده و در آن جمله‌های اوستایی همراه با ترجمه به سنسکریت و برگردان پازند و ترجمه پهلوی و تفسیر آمده است. متن شامل ۲۹ جمله اوستایی است که ۵ تای آن‌ها در جای دیگر اوستا نیز آمده است. موضوع اصلی آن «مرگ» است. احتمالاً اَئوگِمَدَئِچا آفرین یا دعایی بوده که پس از آفرینگان، پیش از سحرگاه چهارمین روز پس از مرگ، به یاد شخص درگذشته می‌خوانده‌اند. متن پهلوی آن از روی پازند در زمان متأخرتری برگردانیده شده است.
اوستای پسین (متأخر) > ویثا نسک

وَیثا (به معنی دانش) نَسک مجموعه کوچکی از قطعات اوستایی است که اتفاقی و گاه بی نظم و ترتیب، بیشتر از وندیداد (یا قطعات اوستایی نقل شده در خلال ترجمه پهلوی این کتاب) یا از فرهنگ اویم و منابع دیگر همراه با ترجمه پهلوی آن‌ها انتخاب شده است. در مواردی جمله‌های پهلوی به فارسی نیز ترجمه شده است. عبارت‌های نقل شده غالباً دچار تصحیف شده است. بخش عمده‌ای از این رساله به بحث دربارهٔ ارتباط یا ازدواج نامشروع یک مرد زرتشتی با زن غیر زرتشتی و فرزندی که از این ارتباط به وجود می‌آید و نیز مسئله ارث چنین مردی اختصاص دارد. اشاره‌هایی نیز به بعضی آیین‌های دینی در این کتاب شده است. تألیف و تدوین این رساله در زمان‌های اخیر انجام گرفته است و نسخه‌های خطی متعدد جدیدی از آن در دست است.
اوستای پسین (متأخر) > آفرین پیغامبر زرتشت

متن کوتاهی است که در آن از زبان زرتشت به گشتاسب دعا شده و در ضمن آن خصوصیات و صفت‌های شاه‌ها و قهرمان‌های باستانی و ایزدها ذکر گردیده است.
اوستای پسین (متأخر) > خُرده‌اوستا

مقالهٔ اصلی: خرده‌اوستا
خرده اوستا (یا اوستای کوچک)، مجموعه‌ای است از دعاهای کوتاه خاص مردم عادی زرتشتی که آن‌ها را در موقعیت‌های خاصی می‌خوانند، در برابر دعاهایی که خواندن آن‌ها در مراسم دینی خاص روحانی‌ها است. نام این کتاب فقط به صورت پهلوی آمده است و دربارهٔ زمان تدوین متن‌های آن نمی‌توان اظهارنظر کرد. تدوین خرده اوستا به آذرباد مَهرَسْپَندان، موبدانْ موبد زمان شاپور دوم ساسانی (۳۰۹ تا ۳۷۹ م)، نسبت داده شده است.
مهم‌ترین بخش‌های خرده اوستا عبارتند از:
نیایش، نام پنج دعا به نام خورشید و مهر و ماه و آب و آتش است که هر یک از آن‌ها در موقع‌هایی از روز یا ماه باید خوانده شود. یَشت مربوط به هر یک از ایزدهای نام برده یا بخشی از آن، در نیایش مربوط به آن ایزد گنجانده شده است، مثلاً همه خورشید یشت در نیایش اول (بند ۱۰ تا ۱۷) و ماه یشت در نیایش سوم (بند ۲ تا ۹) نقل شده است.
گاه شامل دعاهایی است که در پنج هنگام از شبانه روز باید خوانده شود.
سی روزه شامل دعاهایی است که هر یک متعلق به یکی از سی ایزدی است که سی روز ماه بنام آن‌ها است. دو سی روزه، به نام‌های سی روزه بزرگ و کوجک، در دست است. سی روزه را به‌طور کامل، خصوصاً در سی روز پس از درگذشت شخص متوفا، می‌خوانند.
دعاهایی است که همره با اهدای نذرها می‌خوانند. چهار آفرینگا در دست است: آفرینگانِ دَهمان دعایی است که پس از فوت برای روان فرد در گذشته می‌خوانند؛ آفرینگانِ گاهان که در پنج روز پایان سال به نام روزهای گاهانی که روزهای فرود آمدن ارواح درگذشتگان به زمین است، خوانده می‌شود و آفرینگانِ رَپیتوین که در آغاز و پایان تابستان خوانده می‌شود.
علاوه بر متن‌های فوق، خرده اوستا شعرها و دعاهای کوتاه دیگری مانند سه دعای معروف زرتشتی، سروش باج (دعای خاص ایزد سروش) و هوشبام (دعایی در ستایش سپیده دم؛ مقتبس از بخش‌های گوناگون وندیداد و یسن‌ها) را نیز دربردارد. در نسخه‌هایی گوناگون خرده اوستا، متن‌هایی نیز به پازند آمده است.
اوستای پسین (متأخر) > چهرداد نسک

بعضی از نسک‌های اوستا گم شده‌اند و اثری از آن‌ها نیست مانند چهرداد نسک. یکی از نسک‌های گمشدهٔ اوستا که در متن‌های باستانی از آن یاد شده، «چیترادات نسک» نام داشت که ما آن را «چهردادنامه» می‌خوانیم.
در زبان اوستایی: «چیثره‌داته» (Cithradata)، در پهلوی: «چیتردات» (نسک) (Cihr dat) یا (citr) یا: «جیراشت» (jirast) و به گفتهٔ مسعودی (سدهٔ چهارم): «چیرشت» (jirast)، و در پارسی: «چهرداد» (نسک» است.
بخش نخست واژه از ریشهٔ اوستایی: چیثر (cithra) به معنی تخمه و نژاد (چهر).
و بخش دوم: داتا (data) به معنی قانون یا آفرینش (داد) است؛ و روی هم: آفرینش نژادها یا آگاهی‌های نژادی (نژادنامه ـ تبارنامه) معنی می‌دهد.
چهرداد نسک اوستایی، دارای ۲۲ بخش و دوازدهمین نسک از نسک‌های بیست و یک‌گانهٔ اوستای باستانی بوده است.
در متن پهلوی «شایست نشایست» نیز، از چهرداد نامه یاد شده است (پیرامون مشورت با نیکان)
یکی این که امور را به هم‌پرسی مشاورت با نیکان باید کرد و اندازهی مثل آن نیز در «چهرداد» (نسک) پیدا است که سپندارمذ، به منوچهر گفت که در چهردادنامه از نژادها و نسب نامه‌ها و چگونگی فرمانروایی‌های ایرانی به ویژه پیشدادیان و کیانیان و زایش و سرگذاشت پیامبر ایرانی (اشوزرتشت اسپیتیمان) سخن رفته بود …
چهرداد نامه در برگیرندهٔ نژادهای مردمان از کیومرث (نخستین مردم)، چگونگی آفرینش مشی و مشیانه، گسترش و پراکندگی گونه‌های مردمان در هفت کشور زمین (هفت اقلیم) و آیین‌های گوناگون نژادها تا هنگامهٔ زایش زرتشت بوده است؛ و برابر با آگاهی‌هایی که از گفتارهای چهردادنامه در دست است، این دفتر گمشده، از باستانی‌ترین گام‌های تاریخ‌نویسی و از ریشه‌های آیین‌نامه‌ها، تاج نامه‌ها و شاهنامه‌های ایران باستان به‌شمار می‌رود
گویش اوستا

زبانی که اوستا به آن نوشته شده به سببِ وجودِ نامِ اوستا، زبان اوستایی نامیده شده است. اوستا به دو گویش نوشته شده است:
گویش کهن‌اوستایی (گاهانی) که گاهان و چند پارهٔ دیگر اوستا بدان نوشته شده‌اند. دیگر بخش‌هایی که بدین گویش نوشته شده‌اند همه در یسنا جای دارند و شامل این‌هایند: پارهٔ فَروَرد (هاتِ ۱۱ بندِ ۱۷ تا پایان هاتِ ۱۳)، بندِ نخستِ هاتِ ۱۴، هفت هات، چهار نمازِ پرآوازهٔ زرتشتیان («یَتا اَهو»، «اَشِم وُهو»، «یِنگهه هاتام» و «اَئیریِما ایشیو»)، هادُخت (هات ۵۶) و فْشوشومانتَر (هات ۵۸). علی‌اکبر جعفری گاهان و این پاره‌ها را «سُتوت‌یَسن» دانسته است.
گویش نواوستایی که بخش‌های دیگر اوستا را بدان نوشته‌اند.
اوستای گاهانی

مقالهٔ اصلی: گاتاها
مراد از اوستای گاهانی، اوستای کهن است که گاتاها (گاهان) را دربردارد. اوستای غیر گاهانی، اوستای متأخّر و مطالب متفاوتی است که افراد مختلف در زمان‌های مختلف به متن قدیمی افزوده‌اند. برخی چون مری بویس برای این افزوده‌های متأخر، ایفای مقاصد تبلیغاتی قدرت ساسانی و نظام سلطهٔ موبدان را قائل شده‌اند. از نظر محتوا نیز به دلیل تفاوت تاریخی، متون گاهانی بسیار ساده و فلسفی هستند اما متون غیرگاهانی دچار پیچیدگی‌های جامعه‌شناختی و نظام‌های قدرت تاریخ پیشرفته‌تر بشری شده‌اند. عده‌ای چون بویس و پورداوود نیز، رقابت با حکومت‌های دین‌محوری چون مانویت در اویغور و مسیحیت در روم و بودائیزم در همسایگان شرقی ساسانی، دلیلی بر اقتدارافزایی دینی بر این متون احکام شرعی در دوره‌های متأخر قدرت ساسانیان دانسته‌اند.
متون گاهانی شامل گاهان (یا چنان‌که در فارسی مصطلح شده «گات‌ها» یا گاثاها)، هفت هات (یسن‌های هَپتنگهایتی) و چهار دعای مذکور در یسن‌های ۲۷ و ۵۴ است.
از نظر ساختمان، شعر گاهان شباهتی به شعرهای ودایی دارد. هر سرود دارای بندهایی است و هر بندی بیت‌هایی را با تعداد ثابتی هجا دربردارد. گاهان را به پنج بخش تقسیم کرده‌اند و هر یک از بخش‌ها دارای فصولی است که به پهلوی «هات»، یا «هاد» (مشتق از واژه اوستایی «هایتی») و به فارسی «ها» یا «هات» نامیده می‌شود. نام این پنج گاهان که از نخستین کلمه‌های هر بخش گرفته شده و همه صورت پهلوی دارند، عبارتند از:
اَهونَوَد (یسن ۲۸ تا ۳۴) دارای هفت «ها» (فصل) به ترتیب مشتمل بر ۱۱، ۱۱، ۱۱، ۲۲، ۱۶، ۱۴ و ۱۵ بند است. در این بخش‌بندهای شعری شامل سه بیت ۹ + ۷ هجایی است.
اُشتَوَد (یسن ۴۳ تا ۴۶) دارای چهار «ها» به ترتیب مشتمل بر ۱۶، ۲۰، ۱۱، ۱۹ بند است. در این بخش‌بندهای شعری شامل پنج بیت ۷ + ۴ هجایی است.
سپَنتمَد (یسن ۴۷ تا ۵۰) که دارای چهار «ها» به ترتیب مشتمل بر ۶، ۱۲، ۱۲ و ۱۱ بند است. در این بخش‌بندهای شعری شامل چهار بیت ۴ + ۷ هجایی است. مشتمل بر ۱۶، ۲، ۱۱، ۱۹ بند است. در این بخش‌بندهای شعری شامل پنج بیت ۷ + ۴ هجایی است.
وُهُوخشَتر (یسن ۵۱) که داری یک «ها» و ۲۲ بند است. در این بخش‌بندهای شعری شامل سه بیت ۷ + ۷ هجایی است.
وَهیشتوئیشت (یسن ۵۳) که دارای یک «ها» و ۹ بند است. در این بخش دو بند از بندهای شعری دارای چهار بیت ۵ + ۷ هجایی و دو بند بعدی دارای دو بیت سه پاره‌ای ۵ + ۷ + ۷ هجایی است.
هَپتَنگهایتی (هفت هات) یا یَسن‌های هفت فصل، یسن‌های ۳۵ تا ۴۱ را تشکیل می‌دهد و به نثر است و پس از گاهان قدیمی‌ترین بخش اوستا است.
امی فرانچینی

| امی فرانچینی | امی فرانچینی |
| --- | --- |
نام هنگام تولد: امی ام فرانچینی
زادهٔ: ۹ سپتامبر ۱۹۷۰ پترسون، کالیفرنیا
ملیت: آمریکایی
تحصیلات: دانشگاه ایالتی سانفرانسیسکو، دانشگاه استنفورد
شناخته‌شده برای: طراحی، نقاشی، مجسمه، فیلم، و نمایش
جنبش: Net art, Eco art
جوایز: جایزه هنر SECA از موزه هنر مدرن سانفرانسیسکو ۲۰۰۶، جایزه آرتادیا از صندوق هنر و گفتگو ۲۰۰۵، نیکای طلایی از Ars Electronica 2001
ایمی فرانچینی (متولد ۱۹۷۰، در پترسون، کالیفرنیا) یک هنرمند و طراح معاصر آمریکایی است. فعالیت او طیف گسترده‌ای از رسانه‌ها از جمله طراحی، مجسمه‌سازی، طراحی، هنر شبکه، هنر عمومی و باغبانی را در بر می‌گیرد. فرانچینی در سال ۲۰۰۹ همچنین برنده جایزه سرمایه خلاق در رشته زمینه‌های نوظهور بود.
فرانچینی در سال ۱۹۹۵ Futurefarmers را به عنوان راهی برای گرد هم آوردن هنرمندان چند رشته‌ای تأسیس کرد.
در سال ۲۰۰۲ او تحصیلات تکمیلی خود را در دانشگاه استنفورد آغاز کرد
پورتیج (میشیگان)

مکان
| Portage, Michigan | Portage, Michigan |
| --- | --- |
شهر: شهر
Location of Portage, Michigan: Location of Portage, Michigan
مختصات: ۴۲°۱۲′۳۵″ شمالی ۸۵°۳۵′۱۹″ غربی﻿ / ﻿۴۲٫۲۰۹۷۲°شمالی ۸۵٫۵۸۸۶۱°غربی﻿ / 42.20972; -85.58861: مختصات: ۴۲°۱۲′۳۵″ شمالی ۸۵°۳۵′۱۹″ غربی﻿ / ﻿۴۲٫۲۰۹۷۲°شمالی ۸۵٫۵۸۸۶۱°غربی﻿ / 42.20972; -85.58861
ایالت: میشیگان
County: Kalamazoo
ثبت‌شده: December 31, 1963
مساحت: مساحت
 • کل: ۳۵٫۱۷ مایل مربع (۹۱٫۰۹ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۳۲٫۲۳ مایل مربع (۸۳٫۴۸ کیلومتر مربع)
 • آب: ۲٫۹۴ مایل مربع (۷٫۶۱ کیلومتر مربع)  ۸٫۳۶٪
ارتفاع: ۸۷۹ فوت (۲۶۸ متر)
جمعیت (۲۰۱۰): جمعیت (۲۰۱۰)
 • کل: ۴۶٬۲۹۲
 • برآورد (2012): ۴۷٬۱۲۶
 • تراکم: ۱۴۳۶٫۳/مایل مربع (۵۵۴٫۶/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۵ (EST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۴ (EDT)
زیپ‌کدs: 49002, 49024, 49081
کد منطقه: 269
FIPS code: 26-65560
GNIS feature ID: 0635269
وبگاه: City of Portage
پورتیج، میشیگان (به انگلیسی: Portage, Michigan) یک شهر در ایالات متحده آمریکا با جمعیت ۴۶٬۲۹۲ نفر است که در میشیگان واقع شده‌است.
موقعیت جغرافیایی

موقعیت جغرافیایی شهرها و مناطق اطراف به شرح زیر است:
Localidades na vizinhança
در همه دیر مغان نیست چو من شیدایی

غزلی با مطلع «در همه دیر مغان نیست چو من شیدائی»، غزل شمارهٔ ۴۹۰ از دیوانِ حافظ در تصحیحِ محمد قزوینی و قاسم غنی است.
در اجراها

محمود محمودی خوانساری در برنامهٔ شمارهٔ ۱۳۲ از مجموعهٔ گل‌های تازه این غزل را در آوازِ ابوعطا و حسین قوامی در برنامهٔ شمارهٔ ۲۰۷ از مجموعهٔ برگ سبز این غزل را در دستگاهِ سه‌گاه اجرا کرده‌اند.
آیگیر

Village
| Aygir Айгир | Aygir Айгир |
| --- | --- |
Village: Village
Aygirموقعیت روی نقشه باشقیرستانAygirموقعیت روی نقشه روسیه: Aygirموقعیت روی نقشه باشقیرستانAygirموقعیت روی نقشه روسیه
مختصات: ۵۴°۰۷′ شمالی ۵۷°۴۱′ شرقی﻿ / ﻿۵۴٫۱۱۷°شمالی ۵۷٫۶۸۳°شرقی﻿ / 54.117; 57.683: مختصات: ۵۴°۰۷′ شمالی ۵۷°۴۱′ شرقی﻿ / ﻿۵۴٫۱۱۷°شمالی ۵۷٫۶۸۳°شرقی﻿ / 54.117; 57.683
ناحیه‌های فدرال روسیه: باشقیرستان
شهر: شهرستان بلورتسکی
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۵:۰۰
آیگیر (انگلیسی: Aygir) یک شهرک در شهرستان بلورتسکی باشقیرستان کشور روسیه است.
جام نخبگان انجمن تنیس زنان 2019

جام نخبگان انجمن تنیس زنان ۲۰۱۹
جام نخبگان انجمن تنیس زنان ۲۰۱۹ یک تورنمنت تنیس زنان بود که در مرکز بین‌المللی تنیس Hengqin در جوهای، چین برگزار می‌شد. این پنجمین دوره مسابقات انفرادی و دونفره بود. این مسابقات با حضور ۱۲ بازیکن انفرادی و ۶ تیم دونفره برگزار شد.
در مسابقات انفرادی ۱۲ بازیکن در یک مسابقه رفت و برگشت حضور داشتند که به چهار گروه سه نفری تقسیم شدند. در چهار روز اول مسابقات، هر بازیکن با دو بازیکن دیگر گروه خود دیدار کرد و برنده هر گروه به نیمه نهایی راه یافت. برندگان هر نیمه نهایی در مسابقه قهرمانی به مصاف هم رفتند. شش تیم دونفره به دو گروه رفت و برگشت تقسیم شدند که برنده هر یک به فینال راه یافت.
کاهش ارزش پول

کاهش ارزش پول (به انگلیسی: Devaluation) یا کاهش ارزش پول ملی، در سیاست پولی مدرن، عبارتست از کاهش ارزش واحد پول یک کشور، نسبت به قیمت طلا یا سایر پول‌های خارجی. این اتفاق باعث افزایش میزان صادرات و دشواری واردات کالا می‌شود، زیرا کشورهای دیگر کالاهای این کشور را ارزان می‌یابند. این پدیده، بر تجارت، صنعت و بازار اوراق بهادار کشور تأثیر منفی دارد و باعث کاهش قدرت خرید می‌گردد.
انجمن ماشین‌های حسابگر

تصویر انجمن ماشین‌های محاسباتی
انجمن ماشین‌های محاسباتی (به انگلیسی: Association for Computing Machinery) که معمولاً با مخفف ای‌سی‌ام (به انگلیسی: ACM) شناخته می‌شود، قدیمی‌ترین انجمن علمی و فنی و آموزشی در رشته کامپیوتر در جهان است. این انجمن در سال ۱۹۴۷ تأسیس شده‌است. انجمن نشریات معتبر علمی و فنی معتبری در زمینه‌های مختلف علوم کامپیوتر منتشر می‌کند. این انجمن در سال ۲۰۰۹، ۹۲ هزار عضو داشته‌است. جایزه
معتبر تورینگ نیز هرساله از سوی این انجمن اعطا می‌شود.
این انجمن رشد حرفه‌ای تعداد اعضایش را با فراهم کردن فرصت‌ها برای یادگیری مادام العمر، توسعه حرفه‌ای و شبکه ارتباطی حرفه‌ای پشتیبانی می‌کند.
این انجمن یک انجمن آموزشی بین‌المللی برای محاسبات نشات گرفته از آمریکا است. در سال ۱۹۴۷ تأسیس شده و بزرگترین، بااعتبارترین انجمن از نظر علمی است.
تعداد اعضای آن بیشتر از ۱۰۰،۰۰۰ تا سال ۲۰۱۱ بوده‌است. مقر این انجمن در نیویورک است.
برخلاف IEEE این انجمن فقط به محاسبات اختصاص دارد.
فعالیت‌ها:
ACM به بیش از ۱۷۰ شعبه محلی و ۳۵ گروه منابع خاص(SIG) سازماندهی شده‌است.