جناح ۵۲ شکاری (لوفت‌وافه)
تاریخچه عملیاتی > جبهه غربی > نبرد بریتانیا

پس از پایان نبرد فرانسه ستاد جناح در ساحل کانال مانش در لو توکه مستقر شد اما سه گروه آن در نقاط مختلف آلمان مشغول ماموریت‌های دفاعی بودند. گروه ۳ در نهایت به عنوان نخستین گروه، پس سه هفته استقرار در ناحیه برلین، به ستاد جناح ملحق گردید و روز ۲۲ ژوئیه در کوکل مستقر گشت. مشارکت جناح ۵۲ شکاری در نبرد بریتانیا از روز ۲۴ ژوئیه با مأموریت گروه ۳ برای محافظت از ۱۸ بمب‌افکن دورنیه دو ۱۷ست در حال بازگشت به فرانسه از دهانه تیمز آغاز شد. گروه پیش از رسیدن به موقعیت با ۹ جنگنده اسپیت‌فایر از دو اسکادران بریتانیایی برخورد کرد. در درگیری متعاقب چهار هواگرد گروه ساقط شدند. سرگرد وولف-هاینریش فون هووالت، فرمانده گروه ۳ و دو تن از فرماندهان اسکادران‌های گروه (۷ و ۸) در میان کشته‌ها بودند. در مقابل سرنگون شدن تنها یک اسپیتفایر توسط گروهبان سوم یوزف سوِرنِمان تأیید گشت. به هر صورت تنها ۲۴ ساعت بعد، گروه ۳ موظف شد از حمله بمب‌افکن‌های شیرجه‌ای اشتوکا به کاروانی در تنگه دوور پشتیبانی کند. در درگیری دیگری که با اسکادرانی از جنگنده‌های اسپیت‌فایر پدید آمد چهار هواگرد دیگر گروه نیز از دست رفتند که یکی از آن‌ها ستوان یکم ویلی بیلفلت، فرمانده موقت اسکادران ۷ بود. در این مورد هم تنها یک اسپیتفایر در عوض، توسط ستوان دوم اتو دکر از اسکادران ۸، سرنگون گشت. تلفات سنگین وارد آمده به گروه ۳ شامل فرمانده گروه و چهار تن از فرماندهان اسکادران‌ها در عرض مدت زمانی اندکی بیش از ۲۴ ساعت در مقابل فقط دو پیروزی هوایی سبب توقف عملیات آن بر فراز کانال مانش گردید. این گروه تحت فرماندهی موقت سروان ویلهلم انسلن روز ۳۰ ژوئیه از خط مقدم عقب کشیده و در ابتدا به لیئوواردن در هلند و سپس به سربست در آلمان منتقل شد تا وظایف پیشین دفاعی را از سر بگیرد.
به هر صورت تنها چند روز بعد، گروه ۱ که تحت امر جناح ۷۷ شکاری ماه گذشته را در حال دفاع از رایش بود، روز ۲ اوت از بونیگهارت به موقعیت ستاد جناح فرستاده شد. با فرا رسیدن گروه ۲ که آن هم پیش از این مشغول دفاع از آلمان در سواحل شمالی بود، در روز ۶ اوت به پایگاه هوایی پوپلاینگ توان عملیاتی جناح ۵۲ شکاری هر چه بیشتر تقویت گردید. گروه ۱ در نخستین درگیری با هواگردهای بریتانیایی روز ۱۱ اوت چهار فروند از آن‌ها را بدون دادن تلفات سرنگون کرد. با این وجود گروه ۲ در همان زمان تنها یک پیروزی هوایی کسب کرد و سه هواگرد خود را از دست داد که یکی از آن‌ها، به عنوان نخستین فرد از مجموع سی اسیر جناح ۵۲ شکاری در این نبرد، به اسارت گروهبان سوم لئو ساونبرخر انجامید.
هر دو گروه جناح ۵۲ شکاری حاضر ساحل کانال مانش در عملیات موسوم به آدلرتاگ جهت انهدام پایگاه‌های هوایی فرماندهی جنگنده‌های بریتانیایی در جنوب انگلستان در روز ۱۳ اوت مشارکت کردند. این عملیات با گرفتاری به شرایط بد آب‌وهوایی و مشکلات ارتباطی به خوبی پیش نرفت. گروه ۲ روز ۱۴ اوت در مقابل از دست دادن سه هواگرد به شکل تأیید نشده‌ای مدعی ساقط کردن تنها یک هواگرد اسپیتفایر دشمن بر فراز کانتربری شد. این گروه چهار روز بعد، پیش از آن که تلاف بیشتری بخورد، مجدداً به سواحل شمالی آلمان جهت امور دفاعی بازگشت. همان روز حمله جنگنده‌های گروه ۱ به یک پایگاه هوایی بریتانیا در کنت موجب انهدام دو اسپیتفایر و یک هاریکن بر روی زمین و آسیب‌دیدگی شدید شش فروند دیگر از آن‌ها شد.
همان روز ۱۸ اوت سرگرد فون بِرنِگ که در دوره تصدی فرماندهی جناح ۵۲ شکاری هیچگاه شخصاً پرواز عملیاتی با جنگنده‌های خود صورت نداد، به جهت عملکرد ضعیف از مقامش عزل شد. سرگرد هانس تروبنباخ جانشین او در فرماندهی جناح گشت. تروبنباخ که پیش از این فرمانده گروه ۱ جناح ۲ لر را بر عهده داشت، تا بدین جای جنگ شخصاً سه پیروزی هوایی در فرانسه کسب نموده بود. پس از پنج روز توقف پروازها به جهت بدی آب‌وهوا، از روز ۲۶ اوت در عرض دو روز ۵ خلبان گروه ۱ وادار به فرود در اراضی دشمن گشتند و به اسارت درآمدند. یک خلبان دیگر گروه هم در این مدت کشته شد. به هر صورت گروه ۱ همین تعداد تلفات نیز به بریتانیایی‌ها تحمیل کرد. در بهترین روز خود در جریان نبرد بریتانیا، گروه ۱ روز ۳۱ اوت موفق به ساقط کردن ۱۰ هواگرد دشمن گردید. دور روز آتی نیز در مقابل تنها دو هواگرد گروه ۱، ده هواگرد بریتانیایی از میان رفتند. به هر حال تا پایان هفته نخست ماه سپتامبر فرسایش مدام و کمبود تجهیزات تجهیزات جایگزینی توان گروه ۱ را به کمتر از ۵۰ درصد کاهش یافت.
با رسیدن نبرد بریتانیا به اوج خود، گروه ۱ روز ۷ سپتامبر نخستین مأموریت پوشش بمب‌افکن‌ها برای حمله به لندن را به اجرا درآورد. با وجود گستردگی حدود ۲۰۰۰ کیلومتر مربعی ناحیه اختصاص‌یافته به این گروه، این عملیات با موفقیت ویژه‌ای صورت گرفت. در جریان آن بدون این که هیچ‌یک از هواگردهای گروه ۱ یا بمب‌افکن‌های آرایش هواگردهای هائی ۱۱۱ تحت پوشش آن ساقط شوند، چهار خلبان گروه هر یک توانستند یک جنگنده دشمن را سرنگون نمایند. این گروه دو مأموریت مشابه را نیز در روزهای آتی به انجام رساند.
روز ۱۱ سپتامبر با تغییر ماهیت عملیات به مأموریت دفاعی، گروه ۱ در محافظت از ناوچه‌های آب‌خاکی آلمانی متمرکز شده در بندر کاله جهت عملیات زی‌لووه، چند هواگرد دوباله و دو جنگنده بلنهیم دشمن را ساقط نماید.
روز ۱۵ سپتامبر گروه ۱ مجدداً راهی آسمان لندن شد تا این بار از بمب‌افکن‌های یو ۸۸ پشتیبانی کند. در درگیری‌های متعاقب هشت جنگنده هاریگن توسط این گروه سرنگون گشت. در این جریان، ستوان یکم کارل-هاینتس لیزمان، فرمانده اسکادران ۲ شمار مجموع پیروزهای هوایی خود را به ده مورد رساند تا به نخستین خلبان در جناح ۵۲ شکاری با پیروزی‌های هوایی دو رقمی بدل گردد. تنها تلفات این روز مربوط به ستوان دوم هانس برتل بود که پس از برخورد به یک جنگنده هاریکن دشمن، وادار به فرود با جتر نجات شد و به اسارت درآمد. این گروه ۷۲ ساعت آینده خود را نیز صرف پوشش بمب‌افکن‌های در حال تهاجم به لندن و تیلبوری کرد.
گروه ۲ روز ۲۵ سپتامبر به پوپلاینگ بازگشت. ضمن درگیر بودن هواگردهای دشمن بر فراز کانال مانش، روز ۳۰ سپتامبر آخرین مأموریت جناح ۵۲ شکاری برای پوشش بمب‌افکن‌ها انجام گرفت. بر خلاف تقریباً تمامی جناح‌های شکاری دیگر لوفت‌وافه در ساحل کانال مانش، از هواگردهای جناح ۵۲ شکاری هیچگاه در عملیات‌های جنگنده-بمب‌افکن استفاده نشد. با اتمام نبرد بریتانیا، گروه ۱، درحالیکه تنها چهار تن از ۳۶ خلبان اولیه آن باقی مانده بود، روز ۱ نوامبر از عملیات‌های خط مقدم عقب کشیده و برای استراحت و بازسازی به کرفلت در آلمان فرستاده شد. در این حال گروه ۲ همچنان بر فراز کانال مانش عمل می‌کرد. سروان انسلن، فرمانده این گروه در درگیری با جنگنده‌های اسپیتفایر دشمن در ناحیه کنت، احتمالاً توسط جان کنت، خلبان تک‌خال کانادایی، ساقط و کشته شد. همان روز خلبان دیگری نیز به درون کانال مانش سقوط کرد و به اسارت درآمد تا آخرین تلفات جناح ۵۲ شکاری در نبرد بریتانیا رقم بخورد. سه روز بعد گروه ۲ هم به مونشن‌گلادباخ در آلمان بازگردانده شد.
جناح ۵۲ شکاری مجموعاً توانست نزدیک ۹۰ هواگرد دشمن را در طول نبرد بریتانیا ساقط کند اما خود نیز بیش از نیمی از این مقدار خسارت خورد. به هر صورت این عملکرد ضعیف‌تر از عملکرد هر هفت جناح شکاری دیگر لوفت‌وافه در این نبرد بود.