تحریم‌های آمریکا علیه ایران
دولت‌های رئیسی و پزشکیان > دور دوم ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ

پس از انتخاب مجدد دونالد ترامپ به ریاست‌جمهوری، از اوایل مهر ۱۴۰۳، کاهش صادرات نفت ایران به چین مشاهده شد که ناشی از نگرانی‌ها در مورد تحریم‌های احتمالی جدیدی بود که ترامپ ممکن است علیه ایران اعمال کند. در ژانویه ۲۰۲۵ بندر شاندونگ متعلق به دولت چین، اعلام کرد که از شرکت‌ها و کشورهایی که در لیست سیاه دفتر کنترل سرمایه‌های خارجی آمریکا هستند، کالا نمی‌پذیرد، از جمله ایران.
در ۱۵ بهمن ۱۴۰۳، رئیس‌جمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، سیاست «فشار حداکثری» خود علیه ایران را دوباره اعمال کرد.
۲۳ بهمن ۱۴۰۳ دولت ترامپ تحریم‌های جدیدی را علیه یک شبکه بین‌المللی که متهم به فروش میلیون‌ها بشکه نفت ایران به چین بود، اعمال کرد. درآمدهای حاصل از این فروش‌ها ظاهراً برای تأمین مالی نیروهای نظامی ایران و فعالیت‌های تروریستی مورد استفاده قرار می‌گرفت. این تحریم‌ها به‌طور خاص شرکت سپهر انرژی را هدف قرار دادند که به عنوان یک شرکت پوششی برای ستاد کل نیروهای مسلح ایران توصیف شده است و شامل اقداماتی علیه نفتکش‌های مرتبط و افرادی که در این معاملات دخیل بودند، بود. تحریم‌های اعمال‌شده، دارایی‌های افراد و نهادهای تعیین‌شده در ایالات متحده را مسدود کرده و دریافت کمک‌های خارجی از سوی ایالات متحده را برای آن‌ها ممنوع می‌کند. هدف اصلی این تحریم‌ها جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح‌های هسته‌ای و محدود کردن حمایت این کشور از گروه‌های تروریستی نیابتی منطقه‌ای است.
تارنمای وزارت خزانه‌داری آمریکا ۲۴ فوریه ۲۰۲۵ برابر با ۶ اسفند ماه ۱۴۰۳، اعلام کرد که واشینگتن تحریم‌های جدیدی مرتبط با ایران را روز دوشنبه به وقت محلّی اعمال کرده است؛ از جمله افرادی که با یک شرکت صادرات نفت ایران مرتبط هستند. وزارت خزانه‌داری آمریکا در بیانیه‌ای اعلام کرد که دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری (OFAC) و وزارت امور خارجه آمریکا تحریم‌هایی را علیه بیش از ۳۰ شخص و کشتی در حوزه‌های متعدد به دلیل نقش آن‌ها در واسطه‌گری فروش و حمل‌ونقل فرآورده‌های نفتی ایران وضع کردند. وزارت خزانه‌داری آمریکا همچنین اعلام کرد، در میان کسانی که امروز تحریم شده‌اند، دلالان نفت در امارات متحده عربی و هنگ کنگ، اپراتورها و مدیران نفتکش در هند و چین، رئیس شرکت ملّی نفت ایران و شرکت پایانه‌های نفتی ایران هستند که فعالیت‌های آن‌ها به تأمین مالی فعالیت‌های بی‌ثبات‌کننده این کشور کمک می‌کند. کشتی‌هایی که امروز تحریم شده‌اند، مسئول حمل ده‌ها میلیون بشکه نفت خام به ارزش صدها میلیون دلار هستند. در همین زمینه اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، در سخنانی اعلام کرد که «آمریکا از تمام ابزارهای در اختیار خود برای هدف قرار دادن تمام بخش‌های زنجیرهٔ تأمین نفت ایران استفاده خواهد کرد و هر کسی که با نفت ایران معامله می‌کند، خود را در معرض خطر تحریم‌های درخورتوجهی قرار می‌دهد.» بر اساس بیانیهٔ وزارت خزانه‌داری آمریکا، حمید بورد، معاون وزیر نفت و مدیرعامل شرکت ملّی نفت ایران که مسئولیت اکتشاف، تولید، پالایش و صادرات نفت و فرآورده‌های نفتی در ایران را برعهده دارد، عباس اسدروز، سید علی میری، غلامحسین گرامی و علی معلّمی از جمله افرادی هستند که نام آن‌ها در فهرست تحریم‌های جدید دولت آمریکا آمده است.
روز چهارشنبه ۲۷ فوریه ۲۰۲۵ برابر با ۸ اسفند ماه ۱۴۰۳، وزارت خزانه‌داری ایالات متحده آمریکا شش شرکت مستقر در هنگ کنگ و چین را به دلیل مشارکت در یک شبکهٔ تأمین پهپاد برای ایران تحت تحریم قرار داد. وزارت خزانه‌داری آمریکا اعلام کرد که این شرکت‌ها، قطعات پهپاد را برای یک شرکت ایرانی تحت تحریم‌های آمریکا، یعنی «پیشتازان کاوش گستر بشرا» و شرکت تابعه آن «نارین سپهر مبین ایساتیس» تأمین کرده‌اند. این وزارت‌خانه افزود که این شرکت‌ها از تأمین‌کنندگان اصلی برنامه‌های پهپادی و موشکی ایران هستند. اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، در بیانیه‌ای در این رابطه گفت: «ایران همچنان به دنبال راه‌های جدیدی برای تأمین قطعات کلیدی مورد نیاز در برنامهٔ تسلیحاتی پهپادی خود از طریق شرکت‌های صوری جدید و تأمین‌کنندگان ثالث است. وزارت خزانه‌داری متعهد است طرح‌هایی که به ایران امکان ارسال سلاح‌های مرگبارش به نیروهای نیابتی تروریستی و دیگر عوامل بی‌ثبات‌کننده را می‌دهد، مختل کند.»
روز یکشنبه ۹ مارس ۲۰۲۵ برابر با ۱۹ اسفند ۱۴۰۳، وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد، به عنوان بخشی از کارزار «فشار حداکثری» به ایران، معافیتی که به عراق اجازه می‌داد تا هزینهٔ برق وارداتی از ایران را پرداخت کند، لغو شده است. زمان انقضای این معافیت شنبه (۸ مارس/۱۸ اسفند) بود. به گزارش رویترز، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا گفت، عدم تمدید این معافیت «تضمین می‌کند که ما به ایران اجازهٔ هیچ‌گونه تسهیلات اقتصادی یا مالی را نمی‌دهیم.» او «پایان دادن به تهدید هسته‌ای، محدود کردن برنامهٔ موشک‌های بالستیک و جلوگیری از حمایت از گروه‌های تروریستی» را از اهداف فشار حداکثری به ایران دانست. مشاور امنیت ملّی آمریکا نیز از عدم تمدید معافیت خرید برق از ایران برای عراق حمایت کرد و آن را در راستای «فشار حداکثری» بر ایران دانست. مایکل والتز، مشاور امنیت ملّی آمریکا روز یکشنبه ۹ مارس (۱۹ اسفند) تصریح کرد که این فشار در صورت ادامهٔ تلاش ایران برای توسعهٔ ظرفیت تولید سلاح هسته‌ای و نیز حمایت از تروریسم در منطقه، افزایش خواهد یافت.
روز چهارشنبه ۱۲ مارس ۲۰۲۵ برابر با ۲۲ اسفند ۱۴۰۳، وزارت خزانه‌داری آمریکا از اعمال تحریم‌های جدید علیه محسن پاک‌نژاد، وزیر نفت ایران و چندین شرکت و کشتی مرتبط با صادرات نفت ایران خبر داد. در بیانیه‌ای که دفتر کنترل دارایی‌های خارجی این وزارت‌خانه (OFAC) منتشر کرده، آمده است که این تحریم‌ها با هدف افزایش فشار بر «ناوگان سایه» و دیگر کشتی‌هایی که ایران برای ارسال نفت به چین از آن‌ها استفاده می‌کند، اعمال شده است. این اقدام بخشی از راهبرد «فشار حداکثری» دولت آمریکا است که به دنبال کاهش صادرات نفت ایران به صفر است. بر اساس این بیانیه، محسن پاک‌نژاد که مسئولیت وزارت نفت ایران را برعهده دارد، نقش کلیدی در تخصیص میلیاردها دلار نفت به نیروهای مسلح ایران، از جمله سپاه پاسداران و نیروی انتظامی داشته است. آمریکا اعلام کرده که محسن پاک‌نژاد را به دلیل فعالیت در بخش نفت ایران، تحت فرمان اجرایی ۱۳۹۰۲ تحریم کرده است. این بیانیه می‌افزاید که شرکت‌های تحریم‌شده به ناوگان در سایه جمهوری اسلامی در زمینهٔ انتقال نفت به صورت کشتی به کشتی خارج از بنادر آسیای جنوب شرقی خدمت‌رسانی می‌کنند و حکومت ایران را قادر به پنهان ساختن تلاش‌هایش برای تجارت غیرقانونی نفت می‌کند. این بیانیه با اشاره به تحریم همزمان پاک‌نژاد، وزیر نفت جمهوری اسلامی و ده‌ها شرکت و کشتی فعال در فروش غیرقانونی نفت ایران به چین یادآور می‌شود که حکومت ایران و سپاه پاسداران با کمک محسن پاک‌نژاد، ثروت نفت ملّی ایران را می‌دزدند. وزارت امور خارجه آمریکا تصریح کرد که این تحریم‌ها به منظور پیشبرد سیاست فشار حداکثری دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری ایالات متحده آمریکا، با هدف پایان دادن به تهدید هسته‌ای ایران، محدود کردن برنامهٔ موشکی این کشور و جلوگیری از حمایت رژیم ایران از گروه‌های تروریستی نیابتی‌اش از طریق به صفر رساندن صادرات نفت به‌ویژه به چین وضع می‌شوند. دستگاه دیپلماسی آمریکا در پایان این بیانیه افزود که به مختل کردن تأمین مالی غیرقانونی فعالیت‌های بدخواهانه و محدود کردن منابع مالی در دسترس مقامات فاسد جمهوری اسلامی ادامه خواهد داد.
در ادامهٔ این تحریم‌ها، چندین شرکت و کشتی در مناطق مختلف جهان از جمله چین، هنگ کنگ، هند، بنگلادش، سیشل و سورینام نیز هدف قرار گرفته‌اند. در بیانیه وزارت خزانه‌داری ایالات متحده تأکید شده که برخی از این شرکت‌ها در مالکیت و مدیریت کشتی‌هایی که نفت ایران را جابه‌جا کرده‌اند، نقش داشته‌اند. از جمله این کشتی‌ها می‌توان به PEACE HILL (ثبت‌شده در هنگ کنگ)، SEASKY (ثبت‌شده در سن مارینو)، CORONA FUN (ثبت‌شده در پاناما) و چندین کشتی دیگر اشاره کرد که برای حمل نفت ایران به چین استفاده شده‌اند و در برخی موارد سیستم‌های شناسایی خود را دستکاری کرده‌اند تا مسیرهای واقعی حمل و نقل را مخفی نگه دارند. وزارت خارجه آمریکا نیز به‌طور هم‌زمان سه شرکت در سنگاپور و اندونزی را که به‌صورت آگاهانه در خرید و فروش نفت ایران نقش داشته‌اند، تحریم کرده است. سه کشتی وابسته به این شرکت‌ها نیز به فهرست اموال مسدودشده اضافه شده‌اند. اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، در این باره گفت: «رژیم ایران همچنان از درآمدهای نفتی برای تأمین منافع شخصی و اهداف بی‌ثبات‌کنندهٔ خود استفاده می‌کند. آمریکا به مقابله با تلاش‌های این رژیم برای تأمین مالی فعالیت‌های خطرناک ادامه خواهد داد.»
طبق اعلام وزارت خزانه‌داری، تمام دارایی‌ها و اموال افراد و شرکت‌های تحریم‌شده در آمریکا یا تحت کنترل اشخاص آمریکایی مسدود شده و هرگونه معامله با آن‌ها ممنوع است. همچنین، شرکت‌ها و اشخاصی که به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم بیش از ۵۰ درصد از سهامشان در اختیار افراد تحریم‌شده باشد، به‌طور خودکار مشمول این تحریم‌ها خواهند شد.