stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
اویراسه، آئوموری

Town
| اویراسه، آئوموری | اویراسه، آئوموری |
| --- | --- |
Town: Town
Oirase Town Hall: Oirase Town Hall
  پرچممهر:   پرچممهر
موقعیت اویراسه، آئوموری در نقشه: موقعیت اویراسه، آئوموری در نقشه
Region: ناحیه توهوکو
استان‌های ژاپن: استان آئوموری
District: Kamikita
مساحت: مساحت
 • کل: ۷۱٫۹۶ کیلومتر مربع (۲۷٫۷۸ مایل مربع)
جمعیت (۱ فوریه ۲۰۱۷): جمعیت (۱ فوریه ۲۰۱۷)
 • کل: ۲۵٬۳۷۷
 • تراکم: ۳۵۳/کیلومتر مربع (۹۱۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۹ (زمان استاندارد ژاپن)
- Tree: کهن‌دار
- Flower: ساکورا
- Bird: قو
-City Character/Mascot: Oira-kun
Phone number: 0178-56-2111
Address: Naka-Shimoda 135-2, Oirase-machi, Kitakami-gun, Aomori-ken 039-2192
وبگاه: www.town.oirase.aomori.jp
اویراسه، آئوموری (به لاتین: Oirase, Aomori) یک منطقهٔ مسکونی در ژاپن است که در Kamikita District واقع شده‌است. اویراسه ۷۱٫۹۶ کیلومترمربع مساحت و ۲۵٬۳۷۷ نفر جمعیت دارد.
برج گنبد قابوس

| میراث جهانی یونسکو | میراث جهانی یونسکو |
| --- | --- |
برج گنبد قابوس از نمای روبرو.: برج گنبد قابوس از نمای روبرو.
مکان: گنبد کاووس، گلستان، ایران
مساحت: ۱٫۴۷۵۴ هکتار (۳٫۶۴۶ جریب فرنگی)
منطقه حائل: ۱۷٫۸۵۵۱ هکتار (۴۴٫۱۲۱ جریب فرنگی)
مختصات: ۳۷°۱۵′۲۸٫۹″ شمالی ۵۵°۱۰′۸٫۴″ شرقی﻿ / ﻿۳۷٫۲۵۸۰۲۸°شمالی ۵۵٫۱۶۹۰۰۰°شرقی﻿ / 37.258028; 55.169000
اطلاعات ثبت ملی: اطلاعات ثبت ملی
شماره ثبت ملی: ۸۶
تاریخ ثبت ملی: ۱۵ دی ۱۳۱۰
دیرینگی: آل زیار
 سایت میراث جهانی یونسکو:  سایت میراث جهانی یونسکو
نام رسمی: برج گنبد قابوس
گونه: فرهنگی
معیار: فرهنگی: (i), (ii), (iii), (iv)
تاریخ ثبت: ۲۰۱۲ (۳۶اُمین کمیته میراث جهانی)
شماره ثبت: ۱۳۹۸
میراث در خطر؟: خیر
 :  
 :  
موقعیت برج گنبد قابوس در ایراننمایش نقشه ایرانبرج گنبد قابوس (غرب و مرکز آسیا)نمایش نقشه غرب و مرکز آسیا: موقعیت برج گنبد قابوس در ایراننمایش نقشه ایرانبرج گنبد قابوس (غرب و مرکز آسیا)نمایش نقشه غرب و مرکز آسیا
برج گنبد قابوس یا گنبد کاووس بنایی تاریخی از دوران زیاریان است که در شهرستان گنبد کاووس، استان گلستان قرار دارد. قابوس بن وشمگیر، چهارمین امیر زیاری، در سال ۳۹۷ هجری قمری (برابر با سال ۳۷۵ خورشیدی) دستور داد این بنا را بسازند تا پس از مرگش در آنجا دفن گردد. برج قابوس یادگار شهر باستانی جرجان است که در دوران زیاریان از مراکز علمی و هنری منطقه بود ولی پس از حمله مغول نابود شد. برج گنبد قابوس را در چند کیلومتری خارج از شهر جرجان احداث کردند. بعدها، در زمان رضا شاه پهلوی، شهر جدیدی دور این مکان تاریخی شکل گرفت که به نام برج، گنبد کاووس نامیده شد.
برج قابوس یکی از نخستین آثار معماری به شیوه رازی است و در کنار دیگر برج‌های آرامگاهی طبرستان، در یک مجموعه از برج‌هایی قرار می‌گیرد که در دوره حکومت زیاریان و باوندیان ساخته شدند و دارای ویژگی‌های مشابهی هستند. درون برج گنبد قابوس هیچ جسدی دفن نشده‌است؛ با این حال این بنا کاربرد آرامگاهی داشته‌است. برج گنبد بلندترین برج تمام‌آجری جهان به‌شمار می‌آید و ارتفاع ساختمان آن ۵۲ متر از پای برج است و بر روی تپه‌ای به بلندای ۱۵ متر قرار دارد که بخشی از پایه را درون خود جای داده‌است. برج قابوس به شکل یک استوانهٔ دَه‌پر طراحی شده و طرحی ساده دارد. تنها تزئین آن دو کتیبهٔ یکسان به زبان عربی و خط کوفی است که به متنی سجع‌گونه، نام بانی اثر و تاریخ شروع به ساخت بنا را روی آن نوشته‌اند.
برج گنبد قابوس از سال ۱۳۱۰ شمسی با شمارهٔ ۸۶ در فهرست آثار ملی و از سال ۲۰۱۲ میلادی در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده‌است.
معماری > درگاه ورودی

یک درگاه ورودی در ضلع جنوب‌شرقی بنا وجود دارد که دارای طاق است و دارای عرض ۱٫۶۰ از بیرون و ۱٫۳۲ متر از داخل و ارتفاع ۵٫۵۵ متر است. کوچک‌بودن درگاه، شکوه و بزرگی بنا را به ذهن متبادر می‌کند. طاق سردر هلالی و گلویی مقرنسی دارد و دارای سکنجی است که از نخستین مراحل شکل‌گیری هنر مقرنس حکایت دارد. همانند دیگر بناهای آرامگاهی منطقه، فضای داخلی بنا ساده و فاقد تزئین است و با گچ به ضخامت ۱ تا ۵ سانتی‌متر اندود شده‌است.
معماری > کتیبه‌ها

تنها تزیین برج، دو نوار کتیبه‌ای آن است که در بالای درگاه و زیر سقف، به دور ساختمان حلقه می‌زند. هر نوار به ده قسمت تقسیم می‌شود که هریک بین جفتی از پره‌های مثلثی قرار گرفته‌است. در متنی که در دو نوار تکرار شده، آمده‌است که امیر قابوس بن وشمگیر این ساختمان را در زمان حیات خود در سال ۳۹۷ قمری (برابر با سال ۳۷۵ خورشیدی) سفارش داد؛ لذا می‌توان ساخت آن را میان سپتامبر ۱۰۰۶ تا اواسط مارس ۱۰۰۷ میلادی در نظر گرفت. این کتیبه نثر سجع و به خط کوفی است که ساده و آجری بوده و خوانا هستند. این دو کتیبه، یکی در ۸ متری پای اثر و دیگری در بالا، زیر گنبد مخروطی، قرار دارند و دور تا دورشان را قابی مستطیلی احاطه می‌کند. دو کتیبه یکسان هستند و به‌صورت قرینه، یکی بالای بدنه و دیگری پایین آن، تکرار شده‌اند.
تصاویر کتیبه‌های کوفی
بسم الله الرحمن الرحیم
هذ القصر العالی
الامیر شمس المعالی
الامیر ابن الامیر
امر ببنائه فی حیاته
سنة سبع و تسعین
و ثلثمائة قمریة
و سنة خمس و سبعین
و ثلثمائة شمسیة
متن کتیبه:
بسم الله الرحمن الرحیم * هذا القصر العالی * الامیر شمس‌المعالی * الامیر ابن الامیر * امر ببنائه فی حیاته * سنة سبع و تسعین * و ثلثمائة قمریة * و سنة خمس و سبعین * و ثلثمائة شمسیة
ترجمه:
به نام خداوند بخشندهٔ مهربان * این است کاخ باشکوه * امیر شمس معالی * امیر پسر امیر * فرمان داد به ساخت آن در دوران زندگی‌اش * سال سیصد و نود * و هفت هجری قمری * و سال سیصد و هفتاد * و پنج خورشیدی
معماری > تدفین

بنا بر افسانه، جسد قابوس درون تابوتی شیشه‌ای قرار داشت که با زنجیر از سقف آویزان بود. روبن لوی می‌گوید این افسانه که رابرت بایرون در کتاب جاده‌ای به اکسیانا تعریف کرده، یک روایت تکراری است که در داستان‌های یهودی پیش از این وجود داشت و خاخام بنیامین تطیلی روایت مشابهی دربارهٔ آرامگاه دانیال نبی در شوش تعریف کرده‌است. ولی ملانی میکالیدیس با اشاره به شیوه‌های تدفین مردگان در ایران پیش از اسلام، روایت قرارگیری قابوس در تابوت معلق را دور از دهن نمی‌داند. او همچنین توضیح می‌دهد که چون اهالی طبرستان در آن زمان تدریجاً تغییر آیین می‌دادند، روش دفع مردگان که به کار بردند، نه با روش سنتی زرتشتیان و نه با روش صحیح اسلامی همخوانی نداشت. چون در این برج آرامگاهی هیچ مزاری وجود نداشت، برخی منابع قدیمی‌تر حدس زدند که شاید این بنا کارکرد نجومی داشته و به هدف ساخت رصدخانه احداث شده باشد. مجرد در مقاله‌ای معاشرت قابوس با دانشمندانی همچون ابواسحاق صابی و کوشیار گیلانی را از نشانه‌های این امر دانسته بود.
وضعیت کنونی

گنبد قابوس در ۱۵ دی ۱۳۱۰ شمسی (برابر ۶ ژانویهٔ ۱۹۳۲ میلادی) با شمارهٔ ۸۶ در میان آثار ملی ایران ثبت گردید. بر اساس قانون حفظ آثار ملی (۱۳۰۹) تحت محافظت است و  هرگونه مداخله از جمله تحقیقات باستان‌شناسی در این ملک ممنوع است. مرمت و نگهداری از آثار محوطه باید مورد تأیید سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ایران قرار گیرد. برج آرامگاه و محوطهٔ اطراف آن بر اساس طرح جامع شهرک گنبد قابوس (۱۳۶۸) و طرح تفصیلی آن (۱۳۸۸) که با هدف حفظ ویژگی‌های تاریخی و بصری شهر تصویب شد، توسط شهرداری و میراث فرهنگی مشترکاً مدیریت می‌شوند. اقدامات حفاظتی کنترل ارتفاعات در منطقهٔ حائل و منطقهٔ چشم‌انداز نیز توسط طرح جامع پشتیبانی می‌شود.
این بنا همچنین به تاریخ ۱۰ تیر ۱۳۹۱ شمسی (برابر ۳۰ ژوئیه ۲۰۱۲ میلادی)در همایش سی و ششم یونسکو، که در سن پترزبورگ برگزار می‌شد، در زمرهٔ فهرست میراث جهانی ثبت گردید و پانزدهمین اثر تاریخی ایران در این فهرست شد؛ این سازه معیارهای فرهنگی یکم، دوم، سوم و چهارم میراث جهانی را دارد.
رطوبت، وجود سوسک بال‌آتشین، ترک‌خوردگی در اثر عبور وسایل نقلیهٔ سنگین، ساخت‌وساز در حریم برج، گلسنگ، فضولات کبوترها و گردهٔ گیاهان، باران‌های اسیدی، پرواز بالگرد بر فراز برج که باعث ارتعاش سازه می‌شود، نشست موضعی و رانش جزئی از معضلات مرمت و نگهداری برج قابوس هستند.
در یک پژوهش دانشگاهی که در سال ۱۴۰۱ شمسی انجام شد، ۹ گروه از ارگانیسم‌ها به‌عنوان عوامل زیستی فرسودگی بنا شناسایی شدند که شامل باکتری‌ها، سیانوباکترها و جلبک‌ها، قارچ‌ها، گلسنگ‌ها، خزه‌ها، گیاهان و همچنین حشرات و جانوران کوچک اعم از زنبور، سوسک‌ها و پرندگان می‌شدند. مهم‌ترین آسیب‌هایی که این عوامل روی بستر آجری بنا گذاشته‌اند، شامل تغییر رنگ و از بین بردن جنبهٔ زیبایی، نفوذ در بین ترک‌ها و شکاف‌ها و آسیب فیزیکی و تجزیهٔ بیوشیمیایی است.
وضعیت کنونی > رطوبت

محمدکریم متقی، کارشناس مرمت بناهای تاریخی، می‌گوید «برج قابوس یک اثر سردابی است» و «داخل برج قابوس در بخش میانی کف آجری، دریچه‌ای به قطر ۲۰ سانتیمتر وجود داشت که من ۵۵ سال پیش شانس دیدن آن را داشتم.»
او معتقدست رطوبت درون سرداب حبس شده و طبق قوانین فیزیک به سمت بالا نیل می‌کند و از دیوارهٔ داخلی سرداب بالا آمده و پس از آن که به ارتفاع ۱۵ متری، یعنی سطح بالای تپه رسید، دور ازاره را می‌پوشاند. رطوبت مسیر دیگری هم دارد که حاصل بارش است و به شکل نزولی از لبه‌های طره بالای برج به سمت بدنهٔ آجرچینی‌شدهٔ تزیینات سازه‌ای که در بالای ازاره قرار دارند، روان می‌شود. به همین دلیل این بخش از برج قابوس همیشه بیش از سایر بخش‌ها مرطوب است. پیش‌تر تلاش‌هایی صورت گرفت تا با استفاده از کانال‌های ناکش، رطوبت را کاهش دهند که موفق نبوده‌است. متقی مدعی است که این رطوبت می‌تواند باعث تخریب برج گردد: «در اثر تغییرات دمای روزانه و رطوبت، ملات‌ها را خشک و مرطوب کرده و چرخش باد موجب فرسایش در ضعیف‌ترین بخش بدنهٔ برج می‌شود که آثار آن به صورت ریزش بین ملات در برج ظاهر می‌شود.»
از سال ۱۳۹۸ شمسی پروژه‌ای برای مرمت برج آغاز شد که همچنان ادامه دارد. داربست فلزی که به دور بنا کشیده شده، زنگ زده و فرسوده شده‌است لیکن مرمت بنا انجام نپذیرفت. عبدالمجید نورتقانی، مدیر این پایگاه، در سال ۱۴۰۲ به خبرگزاری فارس گفت: «قسمت مخروطی گنبد قابوس از مجموع پنج‌هزار آجر ارزشمند و تاریخی تشکیل شده که ۱۵۰۰ آجر این قسمت نیاز به مرمت اساسی دارد و طبق برآورد هزینه‌های امسال به ۱۴ میلیارد تومان اعتبار نیاز است. تعمیر یا ساخت آجرهای مشابه با همان کیفیت اصلی آجرهای تاریخی و جایگزین‌کردن آن و انسجام پایین سازه این بنا حداقل به دو سال زمان نیاز دارد.» او بودجهٔ برج قابوس در سال ۱۴۰۰ را ۳ میلیارد و ۶۰۰ میلیون ریال و در سال ۱۴۰۱ این مبلغ را ۲ میلیارد و ۵۰۰ میلیون ریال اعلام کرد.
شهر گرگان قدیم روزگاری پایتخت زیاریان و از مراکز علمی و هنری بود که به دست مهاجمان مغول نابود شد و تنها برج قابوس از آن باقی ماند.
ریچارد اتینگهاوزن می‌گوید: «در سراسر جهان اسلام هزاران مقبره برپاست. جالب‌ترین مقبره در میان بناهای قدیم از آن سلطان زیاری، شمس المعالی قابوس بن وشمگیر است.»
۵۲ متر از برج روی تپه و حدود ۱۰ متر آن درون تپهٔ مصنوعی است.
طاق درگاه. شالوده تا کمی بالاتر از پله ادامه دارد و پس از آن به ساقه می‌پیوندد.
برای مرمت گنبد داربستی به دور بنا بسته شده که از زیبایی برج کاسته است.
جزئیات گنبد مخروطی که علف هرز روی آن قابل مشاهده است.
خوفو

خوفو که در زبان یونانی خئوپس گفته می‌شود، دومین فرعون از دودمان چهارم فرعون‌های مصر باستان به‌ شمار می‌آید و دوران فرمانروایی‌اش حدود ۲۳ یا ۲۴ سال از ۲۵۸۹ تا ۲۵۶۶ پیش از میلاد مسیح برآورد شده‌ است. خوفو سازنده هرم بزرگ جیزه است. او سه همسر اصلی داشت که هر یک در یکی از سه هرم کوچک دیگر در نزدیکی هرم بزرگ دفن شده‌اند.
هر چند که هرم بزرگ به نوعی نشانگر جوهره مصر باستان به‌شمار می‌آید، از دوران شاهی فرعون سازنده آن آگاهی چندانی در دست نیست. سده‌ها پس از فرمانروایی خوفو، هرودوت درباره او نوشته‌است: «خوفو سرزمین مصر را دچار هرنوع بدبختی ممکن کرد. او نیایشگاه‌ها را بست، پیشکش قربانی را نزد رعایای خود ممنوع اعلام کرد و آنها را وادار کرد تا بدون استثنا برایش کارگری کنند. مصریان به زحمت می‌توانستند نام او را بر زبان بیاورند و این از شدت تنفرشان بود.» مومیایی این فرعون هرگز یافته نشده‌ است و با وجود عظمت و شکوه هرم، قایق بی همتای تشییع جنازه، و اشیای اعجاب‌ انگیز مراسم خاکسپاری که از خوفو بجا مانده‌ است، تنها تصویر موجود از چهره او یک تندیس عاج ۱۰ سانتی‌ متری است.
خانواده

خوفو پسر شاه سنفرو و شهبانو حتپ ‌حرس یکم بود. او خواهری تنی نیز داشت که شاهدخت حتپ‌ حرس نام داشت. بنا به گفته هرودوت، خوفو برخلاف پدرش سنفرو و پدربزرگش جوزر، که هر دو شاهانی بخشنده و مردمدار بودند، مردی خشن و شاهی ستمگر بود.
خوفو ۹ پسر داشت که از میان آن‌ها جدفرع و خفرع به ترتیب، فرعون‌های بعد از او شدند. او همچنین ۱۵ دختر داشت که از میان آن‌ها شاهدخت حتپ‌ حرس دوم به شهبانویی رسید. نام بسیاری از اعضای خانواده خوفو از پاپیروس وستکار شناخته شده، دیگر نام‌ها اما از روی آرامگاه‌هایشان در جیزه به دست آمده‌اند. آرامگاه G 7000 تعداد زیادی از مصطبه‌های این اعضا را، از جمله شهبانو حتپ‌ حرس یکم مادر شاه، در خود دارد. فهرست زیر نام اعضای خانواده پادشاهی خوفو برگرفته از کتاب‌ های دادسون و هیلتون و نیز پورتر و ماس است:
خانواده > پسران

کواب - پسر ارشد خوفو از شهبانو مریتیتس یکم
جدفرع - جانشین شاه از مادری نامعلوم
خفرع - پسر شاه از شهبانو حنوتسن. او پس از جدفرع به شاهی رسید
جدف‌هوق - پسر شاه از بدنش، نگهدار نخن. نامش از پاپیروس وستکار مشخص است. در گور G 7210-7220 در جیزه به خاک سپرده شده
باعوفرع - نامش از پاپیروس وستکار مشخص است. عده‌ای بر این باورند که همان بابائف است
بابائف یکم - آرامگاهش در جیزه‌است
خوفوخاف یکم - پسر شاه از شهبانو حنوتسن. مصطبه‌ای دوتایی در G 7130-7140 واقع در جیزه دارد
مینخاف یکم - پسر شاه از شهبانو حنوتسن. وزیر ارشد دربار برادرانش جدفرع و خفرع بود و آرامگاهش در جیزه G 7430 - 7440 است
هوربائف - آرامگاهش در جیزه با مره‌ سانخ دوم یکی است
خیوه

مکان در 25px ازبکستان
| خیوه | خیوه |
| --- | --- |
دیوارهای ایچان‌قلعه: دیوارهای ایچان‌قلعه
استان: استان خوارزم
جمعیت: جمعیت
 • کل: ۵۰۰ هزار نفر
خیوه (به ازبکی: Xiva / Хива)، (به روسی: Хива) نام شهری است با حدود نیم میلیون نفر جمعیت در استان خوارزم ازبکستان، واقع در ۲۵ کیلومتری جنوب گرگانج.
شهر خیوه در حدود هزار کیلومتری شمال غرب تاشکند، پایتخت ازبکستان، و در ۶۰۰ کیلومتری شمال بخارا واقع شده‌است و اقتصاد آن برپایه کشاورزی است.
خیوه در ساحل چپ آمودریا در کنار نهر پَلوان در واحه خوارزم قرار دارد. این واحه است تنها مکان سبز و خرم در سرزمین وسیعی از بیابان است. در جنوب خیوه، بیابان قره‌قوم قرار دارد. در شمال شرق شهر نیز بیابان قزل‌قوم قرار دارد. امروزه تولید پنبه پایه اصلی اقتصاد است، اما صنایع دستی سنتی مانند قالی‌بافی، گلدوزی و کنده‌کاری روی چوب و سنگ باقی مانده‌اند.
زمانی خیوه مرکز سرزمین خوارزم بود و امروز در کشور ازبکستان جای گرفته‌است و مرکز استان خوارزم در این کشور است. بازرگانان خاورمیانه در سده دهم میلادی از این شهر نام می‌برند هر چند که باستان‌شناسان پیشینه آن را به سده شش میلادی می‌رسانند. تا پیش از چیرگی روس‌ها بر خوارزم خان‌هایی بر این سرزمین با مرکزیت خیوه فرمان می‌راندند.
خیوه شهری است با مجموعه‌ای از بناهای تاریخی که در حصاری از خشت و گل به نام «ایشان‌قلعه» یا «ایچان‌قلعه» قرار گرفته‌اند. این بناها که به سبک معماری اسلامی و ایرانی ساخته شده، شامل دروازه‌ها، مسجدها، مدرسه‌ها، آرامگاه‌ها، گرمابه‌ها، کاخ‌ها و خانه‌های سنتی است و همواره مورد توجّه باستان‌شناسان و تاریخ‌دانان بوده و جهانگردان بسیاری را به خود جذب کرده‌است.
مردم ایرانی‌تبار آسیای میانه طی سده‌ها در معرض تاخت ترک‌تباران واردشده از شرق بودند که مردم ایرانی محل را به عنوان برده با خود می‌بردند. تنها در نیمه اول قرن نوزدهم، حدود هشتاد هزار همچنین تعداد نامعلومی از روس‌ها، قبل از فروش به عنوان برده به خیوه برده شدند. بسیاری از آنها برای ساختن ساختمان‌هایی در ایچان‌قلعه (دربار سلطنتی) که برجسته‌ترین ویژگی شهر تاریخی خیوه است، به بیگاری گرفته شدند.
آرامگاه پوریای ولی در میان مجموعه فرهنگی - تاریخی ایچان‌قلعه قرار دارد. آرامگاه پوریای ولی خود یک مجموعه فرهنگی ـ تاریخی است و در فاصله سده‌های هشتم تا چهاردهم هجری (۱۴ تا ۲۰ میلادی)، برای بزرگداشت نام «پهلوان محمود» پسر پوستین‌دوزی که علاوه بر پهلوانی، شاعر و جوانمرد نیز بود، ساخته شده‌است.
خیوه دو بخش دارد، بخش بیرونی دیجان‌قلعه نام دارد. این بخش دارای باروی و دیواری بود که ۱۱ دروازه داشت. بخش درونی ایچان‌قلعه نام دارد. این بخش دیواری خشتی دارد که گرداگردش را فراگرفته‌است. برخی بر این باورند که پی این دیوار در سده ۱۰ میلادی ریخته شده‌است. دیوارهای کنگره‌دار آن به بلندای ۱۰ متر به سده هفدهم میلادی بازمی‌گردد.
این شهر ۵۰ اثر تاریخی و ۲۵۰ خانه کهن - که بیشترشان به سده‌های هجدهم و نوزدهم بازمی‌گردند- دارد. برای نمونه مسجد آدینه این شهر در سده دهم میلادی راه‌اندازی شد و در سال‌های ۱۷۸۸–۸۹ میلادی بازسازی گردید. همچنین سرسرای ستوندار شناخته شده این شهر که دارای ۱۱۲ ستون از مصالح ساختمانی کهن هنوز سرپاست.
پیشینه > شهر ایرانی

بسیاری از پژوهندگان، سرزمین خوارزم را همان مکانی می‌دانند که در اوستا از آن به عنوان ایران‌ویج، سرزمین اصلی آریاییان، یاد شده‌است.
خیوه در روزگاران باستان بخشی از قلمرو سکاهای تیزخود، از اقوام ایرانی منطقه بود و در دوره‌های بعد جزئی از شاهنشاهی ایران گشت. شکل اصلی کهن‌تر نام آن خیوَگ بوده‌است.
دودمان ایرانی‌تبار آفریغیان که از والیان ساسانیان بودند در سرزمین خوارزم فرمان می‌راندند و پس از اسلام تا سال ۴۰۸/۱۰۱۷ پایدار ماندند اما در آن سال از محمود غزنوی شکست خوردند. این رویداد پایان فرمان‌روایی ایرانی‌تباران بر خوارزم را رقم زد و ترک‌سازی منطقه به مرور زمان عنصر ایرانی را در اقلیت و عنصر ترک را در خوارزم به اکثریت رساند.
در افسانه‌های محلی اسلامی، یک داستان برای بنای خیوه ساخته شده‌است به این صورت که سام، یکی از پسران نوح، «پس از طوفان، خود را به تنهایی در بیابان سرگردان پیدا کرد. خواب ۳۰۰ مشعل در حال سوختن را دید. هنگامی که از خواب بیدار شد، از این فال خرسند شد، او شهر را با خطوط کلی به شکل یک کشتی که بر اساس محل قرارگیری مشعل‌هایی که در خواب دیده بود، بنا کرد. چاه خیوک که آب آن طعم شگفت‌انگیزی داشت، امروز هم می‌توان این چاه را در ایچان‌قلعه (شهر داخلی شهر خیوه) مشاهده کرد».
خیوه در سده دهم میلادی به عنوان منزلگاهی در راه کاروانی میان کهنه گرگانج، مرکز خوارزم، به مرو در ایران آن‌زمان، اهمیت یافت.
خیوه در سال ۱۲۲۶ میلادی با حمله لشکر چنگیزخان مغول تقریباً با خاک یکسان شد. در خلال سده‌های پانزدهم و شانزدهم و با نابودی شهر گرگانج به‌دست تیمور لنگ، خیوه به‌تدریج گرگانج را تحت‌الشعاع قرار داد و کرسی خوارزم گردید و نام خود را به‌عنوان خانات خیوه به همه آن سرزمین داد. جغرافی‌نویسان مسلمان در قرن چهارم چند بار آن را به‌عنوان شهری کوچک اسم برده‌اند. تلفظ قدیم آن «خیوق» (از روی فارسی میانهٔ خیوَگ) بود که یاقوت حموی نیز آن را خیوق می‌نامد و اضافه می‌کند که در قرن هفتم اهالی آن مذهب شافعی داشتند در صورتی که تمام شهرهای دیگر بر مذهب حَنَفی بوده‌اند. خیوه در آن تاریخ از این جهت شهرت داشت که محل تولد شیخ نجم‌الدین کبری بود که هنگام هجوم مغول در دفاع از گُرگانْج سهم بزرگی داشت و هم در آن واقعه مقتول گردید. به‌طوری‌که ابن بطوطه یک قرن بعد ذکر می‌کند تربت او در نزدیکی گرگانج زیارتگاه عموم مردم بود.
پیشینه > خانات خیوه

دودمان اول خان‌های خیوه معروف به سلسله عربشاهیه است که به‌وسیله ایلبارس از خاندان شیبانی از نوادگان جوجی‌خان بنیاد شد. پس از او فرزندان او حکومت کردند تا آنکه این حکومت برافتاد و فرمانروایی خوارزم به‌دست ایناق، بزرگ خاندان قنقرات افتاد و اگر چه در ظاهر کسانی را از خاندان چنگیزخان به تخت خانی می‌نشانیدند ولی فرمانروایی آن‌ها جز در موارد استثنائی اسمی بیش نبود.
از اواخر سده دهم هجری (سده شانزدهم میلادی) به بعد خیوه مرکز خانات منطقه بود. در اوایل سده سیزدهم (بیستم میلادی) در تهاجم روس‌ها به فرارود، این شهر نیز مورد حمله قرار گرفت و آسیب بسیار دید، اما بعدها ازنو بازسازی شد و به شهری در حکم موزه تبدیل گردید.
در سده ۱۷ م. پتر بزرگ با خانات خیوه روابطی برقرار کرد ولی با حمله نادرشاه افشار در سال۱۷۴۰ و از بین بردن ایلبارس دوم مدتی این حکومت به‌دست گماشته نادر اداره می‌شد اما این تحت‌الحمایگی نادر طولی نکشید و باز خانی از خانات خیوه حاکم آنجا شد.
پس از چندی در نتیجه تازش‌ها و دستبردهای ترکمن‌های یموت، خیوه ویران شد ولی در سال ۱۷۷۰ م. محمدامین بزرگ خاندان قنقرات بر ترکمان‌ها چیره شد و رونق شهر و خانات خیوه را تجدید نمود. در سال ۱۲۱۹ قمری ایناق وقت بنام ایلتوزر که از نوادگان محمدامین بود خود را عنوان خان داد و دودمان ایناق را بنیاد کرد و آن دومین سلسله از خان‌های خیوه است که تا سال ۱۸۷۳ م. که حکومت آن‌ها تحت‌الحمایه روسیه شد دوام داشت و آن‌ها بدین‌قرار است: ایلتوزر (۱۲۱۹–۱۲۲۱ هَ. ق)، محمدرحیم خان (۱۲۲۱–۱۲۴۹ هَ. ق)، اﷲ قلی خان (۱۲۴۹–۱۲۵۸ هَ. ق)، رحیم قلیخان (۱۲۵۸–۱۲۶۱ هَ. ق)، ابوالغازی محمدامین خان (۱۲۶۱–۱۲۷۱ هَ. ق)، عبداﷲخان (۱۲۷۱–۱۲۷۲ هَ. ق)، قتلغ محمدخان (۱۲۷۲ - ؟)، سیدمحمدخان (۱۲۷۲؟ - ۱۲۸۲ هَ. ق)، سید محمدرحیم خان (۱۲۸۲–۱۲۹۰ هَ. ق).
در قرن هفدهم، خیوه به عنوان یک بازار برده‌فروشی شروع به توسعه کرد. مردم ایرانی‌تبار آسیای میانه طی سده‌ها در معرض تاخت ترک‌تباران واردشده از شرق بودند که مردم ایرانی محل را به عنوان برده با خود می‌بردند. تنها در نیمه اول قرن نوزدهم، حدود یک میلیون ایرانی و همچنین تعداد نامعلومی از روس‌ها، قبل از فروش به عنوان برده به خیوه برده شدند. بسیاری از آنها برای ساختن ساختمان‌هایی در ایچان‌قلعه (دربار سلطنتی) که برجسته‌ترین ویژگی شهر تاریخی خیوه است، به بیگاری گرفته شدند.
در سال ۱۲۴۶ ق/۱۸۳۰ م. نزدیک به پانصد نفر در سرخس بودند که ایرانیان شیعه‌مذهب را که از سوی ترکمن‌ها به اسارت درمی‌آمدند به بازارهای خیوه و بخارا برده و در آنجا این اسیران را خرید و فروش می‌کردند. در ۱۲۴۷ ق/۱۸۳۱ عباس میرزای ملک‌آرا، برادر ناصرالدین‌شاه، به سرخس رفته و اسیران را آزاد کرد و بساط برده‌داران را برچید.
در سال ۱۸۷۳ و در دوره سیدمحمدرحیم خان روسیه لشکر بزرگی به همراه ژنرال روس فون کاوفمن به خیوه فرستاد و بدون جنگ خان خیوه تسلیم شد و سید محمدرحیم خان تا سال ۱۹۱۰ م. حکومت کرد ولی دست‌نشانده روس‌ها بود.
پیشینه > فتح توسط روس‌ها

روس‌ها از ۱۲۵۶ ق/۱۸۴۰ م تا ۱۲۹۲ ق/۱۸۷۵ م در آغاز به تدریج اما از ۱۲۸۰ ق/۱۸۶۳ م با سرعت هرچه بیشتر به پیشروی خود در فرارود ادامه دادند و در ۱۲۹۲ ق/۱۸۷۵ م به‌طور کامل بر فرارود چیره شدند و آن را جزئی از قلمرو خود به‌شمار آوردند.
روس‌ها در آغاز بیشترین فشار را به خان خوارزم آوردند و در ۱۲۷۰ ق/۱۸۵۵ م با توسعه و گسترش قلمرو خود در فرارود به خیوه حمله کردند و پس از فتح خیوه، خان خوارزم به بخارا گریخت، اما پس از چندی بازگشت و ظاهراً روس‌ها خیوه را تخلیه کرده بودند.
سال بعد یعنی در ۱۲۷۱ ق/۱۸۵۴ م خان خیوه به طرف خراسان لشکرکشی کرد و ضمن جنگ و ستیز با دولت ایران، محمد امین خان، خان خیوه کشته شد. سر او را به‌عنوان پیروزی به تهران فرستادند. ناصرالدین شاه دستور داد که با احترام، سر او را غسل داده و به کفن‌ودفن آن پردازند. عامل اصلی دستور خود را بزرگزادگی خان و پاس مراوده و خدمات اجداد او نسبت به دولت ایران اعلام کرد.
پس از آنکه از شوکت و ابهت خان بخارا کاسته شد، روس‌ها در پی فرصتی برای تصرف کامل فرارود بودند، هنگامی در ۱۲۹۰ ق/۱۸۷۳ م جمعی از سرشناسان قرقیز به سن‌پترزبورگ رفته و از ستم‌های خان خیوه دادخواهی کردند، بلافاصله ژنرال کفمان با ۱۲۰۰۰ سپاهی به تنبیه خان خیوه مأمور شد در تابستان همان سال از دو نقطه وارد خیوه شدند و پس از تصرف مقر حکومت خان خوارزم، مصالحه‌نامه‌ای با وی منعقد کردند که اولاً یک قسمت از سرزمین او به تصرف روس‌ها و قسمت دیگری هم به تصرف امیر بخارا درآید و ثانیاً خود او مانند دیگر خان‌های فرارود در تحت سلطه روس‌ها باشد. انعقاد مصالحه‌نامه سبب شورش طایفهٔ یموت ساکن در خیوه شد و خان برای سرکوبی آنان ناگزیر از یاری گرفتن از سرداران روس شد.
پیشروی روس‌ها و تسلط بر خیوه، سبب اعتراض گروهی از سیاستمداران انگلیسی شد و دولت روسیه ناگزیر شد که ژنرال شوالف آجودان ویژه امپراتور را جهت اطمینان دولت انگلیس به لندن بفرستد و لرد گرانویل وزیر امور خارجه انگلیس در گشایش مجلس انگلیس به وکلای ملت اطمینان داد که دولت روس به‌هیچ‌وجه در خیال نگاه داشتن خیوه نیست.
شدت جنگ خیوه بازتاب جهانی داشت و خبرنگاران از اقصی نقاط دنیا به خیوه آمده بودند و برخی از آنان یادداشت‌های مفصلی دربارهٔ فتح خیوه توسط روس‌ها نگاشتند.
پس از انقلاب روسیه در ۲۶ آوریل ۱۹۲۰ م. جمهوری خلق خوارزم تشکیل شد و خیوه جزء آن درآمد. پس از واژگونی تزارها سرانجام خیوه در تقسیم‌بندی تازه کشور در سال ۱۹۲۴ به ازبکستان پیوست.
سراسرنما

دروازه غربی خیوه.
خیابانی در خیوه.
آرامگاه سید علاءالدین.
واسیلی ورشچاگین، نقاش روس، در حمله لشکریان روس به خیوه حضور داشت.
اویساولا

مکان
| اویساولا Seethawakapura | اویساولا Seethawakapura |
| --- | --- |
شهرک: شهرک
استان: استان غربی، سری‌لانکا
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۵:۳۰ (منطقه زمانی)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۶ (Summer time)
اویساولا (به لاتین: Avissawella) یک شهرک در سری‌لانکا است که در استان غربی، سری‌لانکا واقع شده‌است.
کاترین آرنولد

کاترین آرنولد (به انگلیسی: Catharine Arnold) روزنامه‌نگار، پژوهشگر و استاد دانشگاه بریتانیایی است که بیشتر به خاطر مجموعه‌ای از پنج کتاب مشهور تاریخی دربارهٔ «لندن» شناخته می‌شود: «شهر مردگان: لندن و مردگانش» (۲۰۰۶)، «بدلام: لند و دیوانگانش» (۲۰۰۸)، «شهر گناه: لندن و بدی‌ها و پلیدی‌هایش» (۲۰۱۰)، «دنیای زیرزمینی لندن: جنایت و مکافات در پایتخت» (۲۰۱۲) و «زندگی بلورین در لندن شکسپیری» (۲۰۱۵). جدیدترین کتاب او «همه‌گیری ۱۹۱۸: داستان مرگبارترین آنفولانزا در تاریخ» است که در سال ۲۰۱۸ نوشته شده‌است. کاترین آرنولد مدرس زبان انگلیسی در کالج گیرتون، کمبریج و دارای مدرک فوق لیسانس روان‌شناسی است.
واهراوار

مکان در 23x15px|border |alt=|link= ارمنستان
| واهراوار Վահրավար | واهراوار Վահրավար |
| --- | --- |
روستا: روستا
مجسمه‌ای در واهراوار: مجسمه‌ای در واهراوار
واهراوارموقعیت روی نقشه ارمنستانواهراوارموقعیت روی نقشه استان سیونیک: واهراوارموقعیت روی نقشه ارمنستانواهراوارموقعیت روی نقشه استان سیونیک
مختصات: ۳۸°۵۷′ شمالی ۴۶°۱۱′ شرقی﻿ / ﻿۳۸٫۹۵۰°شمالی ۴۶٫۱۸۳°شرقی﻿ / 38.950; 46.183: مختصات: ۳۸°۵۷′ شمالی ۴۶°۱۱′ شرقی﻿ / ﻿۳۸٫۹۵۰°شمالی ۴۶٫۱۸۳°شرقی﻿ / 38.950; 46.183
استان: سیونیک
مساحت: مساحت
 • کل: ۸٫۰۲ کیلومتر مربع (۳٫۱۰ مایل مربع)
جمعیت (۲۰۱۱): جمعیت (۲۰۱۱)
 • کل: ۴۸
 • تراکم: ۶٫۰/کیلومتر مربع (۱۶/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۴ (AMT)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۵ (AMST)
کد منطقه: ؟؟؟ (۳۷۴)
واهراوار در سرور تحت شبکه نام‌های جغرافیایی: واهراوار در سرور تحت شبکه نام‌های جغرافیایی
واهراوار (به ارمنی: Վահրավար) یک سکونتگاه مسکونی در ارمنستان است که در استان سیونیک واقع شده‌است. واهراوار در  کیلومتری جنوب کاپان، مرکز استان سیونیک واقع شده است.
خصوصیات

واهراوار ۸٫۰۲ کیلومترمربع مساحت و ۴۸ نفر جمعیت دارد و در ارتفاع  متر بالاتر از سطح دریا قرار گرفته است.