زبان قره‌چایی-بالقاری
صرف و دستور زبان > ضمیرها

ضمیرهای شخصی در قره‌چایی-بالقاری یا تنها و مستقل هستند، که به مانند اسم‌ها حالات مختلف به خود می‌گیرند و صرف می‌شوند، یا پسوند هستند.
|  | من | تو | او | ما | شماها | آن‌ها |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| اسمی | мен مەن | сен سەن | ол وٓ‬ل | биз بیز | сиз سیز | ала الا |
| مفعولی | мени مەنی | сени سەنی | аны انىٕ | бизни بیزنی | сизни سیزنی | аланы الانىٕ |
| مالکیت | мени مەنی | сени سەنی | аны انىٕ | бизни بیزنی | сизни سیزنی | аланы الانىٕ |
| مالکیتی مطلق (مالِ من، مالِ تو، ...) | меники مەنیكی | сеники سەنیكی | аныкъы انىٕقىٕ | бизники بیزنیكی | сизники سیزنیكی | аланыкъы الانىٕقىٕ |
| متممی | манга ماڭا | санга ساڭا | анга اڭا | бизге بیزگە | сизге سیزگە | алагъа الاغا |
| مکانی | менде مەندە | сенде سەندە | анда ادا | бизде بیزدە | сизде سیزدە | алада الادا |
| افتراقی | менден مەندەن | сенден سەندەن | андан ادان | бизден بیزدەن | сизден سیزدەن | аладан الادان |
|  | ضمیر | پسوند مالکیتی | پسوند فعل ماضی | پسوند فعل مضارع | ضمیر خودی |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| من (اول شخص مفرد) | мен | -м / -ым / -им / -ум / -юм | -м | -ма / -ме | кесим |
| من (اول شخص مفرد) | مەن | -ـم / -ـىٕم / -ـیم / -ـوم / -ـۉم | -ـم | -ـما / -ـمە | كەسیم |
| تو (دوم شخص مفرد) | сен | -нг / -ынг / -инг / -унг / -юнг | -нг | -са / -се | кесинг |
| تو (دوم شخص مفرد) | سەن | -ـڭ / -ـىٕڭ / -ـیڭ / -ـوڭ / -ـۉڭ | -ـڭ | -ـسا / -ـسە | كەسیڭ |
| او (اول شخص مفرد) | ол | -ы / -и / -у / -ю -сы / -си / -су / -сю | - | -ды / -ди / -ду / -дю | кеси |
| او (اول شخص مفرد) | وٓ‬ل | -ـىٕ / -ـی / -ـو / -ـۉ -ـسىٕ / -ـسی / -ـسو / -ـسۉ | - | -ـدىٕ / -ـدی / -ـدو / -ـدۉ | كەسی |
| ما (اول شخص جمع) | биз | -быз / -биз / -буз / -бюз -ыбыз / -ибиз / -убуз / -юбюз | -къ / -къ | -быз / -биз / -буз / -бюз | ‌ кесибиз |
| ما (اول شخص جمع) | بیز | -ـبىٕز / -ـبیز / -ـبوز / -ـبۉز -ـىٕبىٕز / -ـیبیز / -ـوبوز / -ـۉبۉز | -ـق / -ـك | -ـبىٕز / -ـبیز / -ـبوز / -ـبۉز | كەسیبیز |
| شما (دوم شخص مفرد محترمانه یا جمع) | сиз | -къыз / -киз / -къуз / -кюз -гъыз / -гиз / -гъуз / -гюз | -гъыз / -гиз / -гъуз / -гюз | -сыз / -сиз / -суз / -сюз | кесигиз |
| شما (دوم شخص مفرد محترمانه یا جمع) | سیز | -ـقىٕز / -ـكیز / -ـقوز / -ـكۉز -ـغىٕز / -ـگیز / -ـغوز / -ـگۉز | -ـغىٕز / -ـگیز / -ـغوز / -ـگۉز | -ـسىٕز / -ـسیز / -ـسوز / -ـسۉز | كەسیگیز |
| آن‌ها (سوم شخص جمع) | ала | -лары / -лери | -ла / -ле | -дыла / -диле / -дула / -дюле | кесилери |
| آن‌ها (سوم شخص جمع) | الا | -ـلارىٕ / -ـلەری | -ـلا / -ـلە | -ـدىٕلا / -ـدیلە / -ـدولا / -ـدۉلە | كەسیلەری |
نمونه جملاتی با ضمیر خودی:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| ол кесини кесди. |  | аны мен кесим кесдим. |
| وٓ‬ل كەسینی كەسدی. |  | انىٕ  مەن كەسیم كەسدیم. |
| او خودش را برید. |  | آن‌را من خودم بریدم. |
در قره‌چایی-بالقاری دو ضمیر اشاره‌ای مفرد و دو جمع وجود دارد:
бу، بو: به معنی این
ол، وٓ‬ل: به معنی آن
бла، بلا: به معنی این‌ها
ала، الا: به معنی آن‌ها
هر چهار نوع این ضمیر مانند اسم‌ها و ضمیرهای شخصی، در حالات مختلف دستوری می‌توانند قرار بگیرند و به تبع آن صرف می‌شوند.
|  | این | آن | این‌ها | آن‌ها |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| اسمی | бу بو | ол وٓ‬ل | бла بلا | ала الا |
| مفعولی | муну مونو | аны انىٕ | бланы بلانىٕ | аланы الانىٕ |
| مالکیت | муну مونو | аны انىٕ | бланы بلانىٕ | аланы الانىٕ |
| متممی | мынга مىٕڭا | анга اڭا | благъа بلاغا | алагъа الاغا |
| مکانی | мында مىٕندا | анда ادا | блада بلادا | алада الادا |
| افتراقی | мындан مىٕندان | андан ادان | бладан بلادان | аладан الادان |