stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
کتاب‌شناسی ریچارد داوکینز
مقالات > تخصصی > دهه ۱۹۹۰

Dawkins, R. (1990). "Parasites, desiderata lists and the paradox of the organism". Parasitology. 100 Suppl: S63–73. PMID 2235064.
Dawkins, R. (1991). "Evolution of the Mind". Nature. 351 (6329): 686. {{cite journal}}: Unknown parameter |month= ignored (help)
Hurst, L.D.; Dawkins, R. (1992). "Evolutionary Chemistry: Life in a Test Tube". Nature. 357 (6375): 198–199. doi:10.1038/357198a0. PMID 1375346. {{cite journal}}: Unknown parameter |month= ignored (help)نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (link)
Dawkins, R. (1994). "Evolutionary biology. The eye in a twinkling". Nature. 368 (6473): 690–1. doi:10.1038/368690a0. PMID 8152479.
Dawkins, R. (1995). "The Evolved Imagination". Natural History. 104 (9): 8. {{cite journal}}: Unknown parameter |month= ignored (help)
Dawkins, R. (1994). "Burying The Vehicle". Behavioral and Brain Sciences. 17 (4): 616–617. doi:10.1017/S0140525X00036207. Archived from the original on 15 September 2006. Retrieved 21 May 2010. {{cite journal}}: Unknown parameter |month= ignored (help)
Dawkins, R.; Holliday, Robin (1997). "Religion and Science". BioEssays. 19 (8): 743. doi:10.1002/bies.950190817. {{cite journal}}: Unknown parameter |month= ignored (help)
Dawkins, R. (1997). "The Pope's message on evolution: Obscurantism to the rescue". The Quarterly Review of Biology. 72 (4): 397–399.
Dawkins, R. (1998). "Intellectual Imposters". Nature. 394 (6689): 141–143.
Dawkins, R. (1998). "Arresting evidence". Sciences (New York). 38 (6): 20–25. PMID 11657757.
مقالات > تخصصی > سال۲۰۰۰ به بعد

Dawkins, R. (2000). "W. D. Hamilton memorial". Nature. 405 (6788): 733.
Dawkins, R. (2002). "Should doctors be Darwinian?". Transactions of the Medical Society of London. 119: 15–30. PMID 17184029.
Blakemore C, Dawkins R, Noble D, Yudkin M (2003). "Is a scientific boycott ever justified?". Nature. 421 (6921): 314. doi:10.1038/421314b. PMID 12540875.{{cite journal}}:  نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (link)
Dawkins, R. (2003). "The evolution of evolvability". On Growth, Form and Computers. London: Academic Press.
Dawkins, R. (2004). "Viruses of the mind".  In Warburton, N. (ed.). Philosophy: Basic Readings. New York: Routledge. ISBN 0-41-533798-4.
Dawkins, R. (June 2004). "Extended phenotype - But not too extended. A reply to Laland, Turner and Jjablonka". Biology & Physiology. 19 (3): 377–396. doi:10.1023/B:BIPH.0000036180.14904.96.
اسماعیل خلج

| اسماعیل خلج | اسماعیل خلج |
| --- | --- |
خلج در سال ۱۳۹۶: خلج در سال ۱۳۹۶
زادهٔ: ۲۲ آذر ۱۳۱۵ ‏(۸۸ سال) آستارا، ایران
پیشه(ها): نمایشنامه‌نویس، کارگردان
سال‌های فعالیت: ۱۳۶۵–اکنون
اسماعیل خلج (زادهٔ ۲۲ آذر ۱۳۱۵) نمایشنامه‌نویس و کارگردان و بازیگر صاحب سبک ایرانی است. مهم‌ترین دست‌آورد خلج، دراماتیزه کردن زبان لایه‌های فقیر و حاشیه‌نشین شهری در دهه‌های چهل و پنجاه است. او به زندگی مردمان تیره روز طبقهٔ فرودست می‌پردازد، خلج در آثار نمایشی پیش از انقلاب خود برای زبان لایه‌های فقیر و حاشیه‌نشین شهری آن دوران معادل نمایشی خلق کرد. این زبان نمایشی غنی، با وجود بهره‌وری از مفاهیم و کلام لایه‌های فقیر جامعه به هیچ‌وجه «عامیانه» نیست.
خلج نمایش‌نامه‌نویسی ناتورالیست است. او متأثر از رئالیسم گورکی نیز هست و همچنین روحی شاعرانه بر کارهایش حکم‌فرماست. او در ترجمه و ویرایش زبان فارسی دو نمایشنامه با مریم خلوتی همکاری  داشت: "در اعماق" اثر ماکسیم گورکی و "نجات‌یافته" اثر ادوارد باند. خلج کارمند ادارهٔ رادیو و تلویزیون بود و سریال سایهٔ همسایه را در سال ۱۳۶۴ کارگردانی کرد که به سال ۱۳۶۵ از تلویزیون پخش شد.
برخی آثار

پاتوق (۱۳۵۰)
پاانداز (۱۳۵۰)
حالت چطوره مش رحیم؟ (۱۳۵۰)
گلدونه خانم (۱۳۵۰)
باجه (۱۳۵۰)
جمعه‌کشی (۱۳۵۲)
قمر در عقرب (۱۳۵۳)
بابلی‌ها (۱۳۸۰)
عبید زاکانی (۱۳۵۶)
شبات (۱۳۵۶)
خر خریدن خالو (1378)
حمد اقا برسکو
بازیگری > فیلم‌شناسی

| سینما> سال | سینما> عنوان | سینما> نقش | سینما>  |
| --- | --- | --- | --- |
| ۱۴۰۲ | پرواز ۱۷۵ |  |  |
| ۱۴۰۲ | بهشت تبهکاران |  |  |
| ۱۳۹۹ | تک‌تیرانداز | محمد جعفر |  |
| ۱۳۹۸ | پوران |  |  |
| ۱۳۹۳ | ایران برگر | آقانورالله |  |
| ۱۳۹۴ | رسوایی ۲ | میرزا |  |
| ۱۳۹۱ | رسوایی |  |  |
| ۱۳۹۰ | پذیرایی ساده |  |  |
| ۱۳۸۹ | سیب و سلما |  |  |
| ۱۳۸۸ | بیداری رؤیاها |  |  |
| ۱۳۸۸ | عروسک |  |  |
| ۱۳۸۶ | همیشه پای یک زن در میان است |  |  |
| ۱۳۸۴ | پابرهنه در بهشت |  |  |
| ۱۳۸۳ | یک تکه نان |  |  |
| ۱۳۷۲ | بلندی‌های صفر | ماغوط |  |
| ۱۳۶۸ | جستجوگر |  |  |
| ۱۳۵۵ | پسر ایران از مادرش بی‌اطلاع است |  |  |
بازیگری > مجموعه تلویزیونی

تانک خورها
کلبه عمو پورنگ (۱۴۰۰)
هم‌سایه (۱۴۰۰)
راه و بیراه (۱۳۹۷)
جلال‌الدین (۱۳۹۳)
بی‌قرار (۱۳۹۲)
یلدا (۱۳۹۱)
خانه بی‌پرنده (۱۳۸۹)
اغما (۱۳۸۶)
مرده متحرک (۱۳۸۴)
روشنتر از خاموشی (۱۳۸۲)
این شرح بینهایت (۱۳۶۷)
سایه همسایه (۱۳۶۴)
فهرست منابع

خلج، منصور. نمایشنامه‌نویسان ایران: از آخوندزاده تا بیضایی. نشر اختران. ۱۳۸۱
ماهنامهٔ تجربه، شماره پیاپی ۸۴، اسفند ۱۳۹۰، مقالهٔ راه ناتمام به قلم مهدی میرمحمدی، صص ۱۱۷–۱۱۸
| ن ب وسرشناسان آستارا | ن ب وسرشناسان آستارا |
| --- | --- |
شخصیت‌های علمی: امین کیوان •  بهزاد بهزادی •  مصطفی عسکریان •  رضا برنجکار •  اشرف‌آقا حریری
هنرمندان: یوسف کلانتری •  منصور بنی‌مجیدی •  اکبر اکسیر •  سهراب طاهر •  اسماعیل خلج •  سروش خلیلی •  عباس خان‌مختاری •  صابر رهبر •  طوفان عطایی •  علی مغربی
ورزشکاران: علیرضا حکیم‌زاده •  پایان رأفت •  نیما مجیدی •  مهدی بنی‌افشار
نظامی، سیاسی و مذهبی: یوسف مرحبا •  ایوب حسین‌نژادی •  کیهان هاشم‌نیا •  شاپور مرحبا •  اسماعیل آهنی •  صفر نعیمی رز •  فرهاد دلق‌پوش •  ولی داداشی •  حسن زحمتکش •  سید ابراهیم نبوی •  جلیل بزرگ‌مهر •  کمال حبیب‌اللهی •  فریدون ابراهیمی
گیرنده ۴ فاکتور رشد فیبروبلاست

گیرنده ۴ فاکتور رشد فیبروبلاست (انگلیسی: Fibroblast growth factor receptor 4) یا CD334، یک پروتئین است که در انسان توسط ژن «FGFR4» کُدگذاری می‌شود.
این گیرنده ترجیحاً با فاکتور رشد فیبروبلاست اسیدی ترکیب می‌شود و عملکرد اختصاصی آن ناشناخته است. در برخی از بافت‌های توموری زنان، بیان این ژن افزایش‌یافته است و بدین ترتیب، ممکن است در بروز سرطان پستان و سرطان تخمدان نقش داشته باشد.
دانشگاه آکسفورد بروکس

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نوع: دولتی
بنیانگذاری شده: ۱۸۶۵ (Oxford School of Art) ۱۸۹۱ (Oxford City Technical School) ۱۹۵۶ (Oxford College of Technology) ۱۹۷۰ (Oxford Polytechnic) ۱۹۹۲ (Oxford Brookes University)
موقوفه مالی: ۲٫۵ میلیون پوند (۲۰۱۵)
رئیس دانشگاه: پترسون جوزف
معاون رئیس دانشگاه: آلیستر فیت
اعضای هیئت علمی: ۱٬۴۷۱
کارمندان مدیریتی: ۱٬۴۱۰
دانشجویان: ۱۷٬۴۶۰ (۲۰۱۴/۱۵)
کارشناسی: ۱۳٬۵۳۵ (۲۰۱۴/۱۵)
تحصیلات تکمیلی: ۳٬۹۳۰ (۲۰۱۴/۱۵)
موقعیت: آکسفورد، انگلستان
پردیس: شهری، حومه شهر
تعلق ورزشی به: University Alliance Universities UK AMBA ACU
وبگاه: brookes.ac.uk
دانشگاه آکسفورد بروکس (به انگلیسی: Oxford Brookes University) یک دانشگاه عمومی در انگلستان است. در سال ۱۸۶۵ به عنوان مدرسه هنر آکسفورد تأسیس شد. و سپس در سال ۱۹۹۲ به دانشگاه آکسفورد بروکس تبدیل شد. این دانشگاه به افتخار اولین مدیر آن، جان هنری بروکس، نامگذاری شد.
دانشگاه آکسفورد بروکس در چهار پردیس گسترش یافته‌است که سه پردیس اصلی، مستقر در اطراف آکسفورد و پردیس چهارم در سوئیندون است. بروکس تقریباً ۱۸۰۰۰ دانشجو، ۲ هزار و ۸۰۰ کارمند و بیش از ۱۳۰٬۰۰۰ فارغ‌التحصیل دارد. این دانشگاه به چهار دانشکده تقسیم می‌شود: دانشکده بازرگانی آکسفورد بروکس، علوم بهداشت و زندگی، علوم انسانی و علوم اجتماعی و فناوری، طراحی و محیط زیست.
این دانشگاه همچنین دارای مدرسه حقوق و مدرسه معماری است.
بر اساس رتبه بندی موضوعی QS در سال ۲۰۲۴، دانشگاه آکسفورد بروكس جزو صد دانشگاه برتر جهان در حوزه علوم تجاری و مدیریتی می‌باشد.
تاریخچه

دانشگاه آکسفورد بروکس در سال ۱۸۶۵ به عنوان مدرسه هنر آکسفورد شروع به کار کرد. در سال ۱۸۷۰ مدرسه علوم اضافه شد و در سال ۱۸۹۱، تحت مدیریت کمیته دستورالعمل فنی شورای شهر، به مدرسه فنی شهر آکسفورد تغییر نام داد و مدرسه هنر را در خود جای داد که متمایز باقی ماند.
در سال ۱۹۳۴ مدرسه هنر و مدرسه فنی با هم ادغام شدند و جان هنری بروکس، به عنوان اولین مدیر موسسهٔ ادغام‌شده منصوب شد. تا سال ۱۹۵۰ کالج ۴۰۰۰ دانشجو داشت. یک پردیس جدید ساخته شد و در سال ۱۹۵۶ به کالج فناوری آکسفورد تغییر نام داد و در مکان جدید افتتاح شد. اولین اقامتگاه آن در سال ۱۹۶۰ تأسیس شد و کالج در سال ۱۹۶۳ به هدینگتون منتقل شد.
در سال ۱۹۷۰ پلی‌تکنیک آکسفورد شد. در سال ۱۹۷۶، کالج لیدی اسپنسر-چرچیل را که در اوت ۱۹۶۵ در ویتلی تأسیس شده بود، در اختیار گرفت. در سال ۱۹۹۲، مدرسه کاردرمانی دورست هاوس، اولین مدرسه کاردرمانی در بریتانیا را به کار گرفت. بعدها در سال ۱۹۹۲، پس از تصویب قانون آموزش تکمیلی و عالی، به دانشگاه آکسفورد بروکس تبدیل شد، تنها دانشگاه جدیدی که به نام مؤسس آن نامگذاری شده‌است.
در اکتبر ۲۰۰۳، دانشگاه آکسفورد بروکس اولین دانشگاه در جهان بود که «Fairtrade status» را دریافت کرد.
بارونس کندی از سال ۱۹۹۴ تا ۲۰۰۱ به عنوان رئیس دانشگاه خدمت کرد. در سال ۲۰۰۷، گراهام آپتون به عنوان معاون رئیس بازنشسته شد و جانشین او، جانت بیر، در سپتامبر منصوب شد. در ژانویه ۲۰۰۸، شامی چاکرابارتی، مدیر لیبرتی جایگزین جان اسنو به عنوان رئیس دانشگاه شد.
در مارس ۲۰۱۵، آلیستر فیت به عنوان معاون رئیس دانشگاه منصوب شد و جایگزین جانت بیر شد. کاترین گرینجر، پیشکسوت سابق المپیک بریتانیا، جایگزین شامی چاکرابارتی به عنوان رئیس دانشگاه شد و در ژوئن ۲۰۲۰ از سمت خود کناره‌گیری کرد.
در سال ۲۰۱۵، دانشگاه آکسفورد بروکس ۱۵۰ سالگی تاسیس خود را جشن گرفت. مجموعه‌ای از رویدادها و فعالیت‌ها، از جمله جشن‌هایی برای قدردانی از جان هنری بروکس، بنیان‌گذار مدرن دانشگاه، برگزار شد.
سرسختی بالا (شازند)

| سرسختی بالا | سرسختی بالا |
| --- | --- |
روستا: روستا
مختصات: ۳۳°۵۰′۲″ شمالی ۴۹°۲۱′۳۱″ شرقی﻿ / ﻿۳۳٫۸۳۳۸۹°شمالی ۴۹٫۳۵۸۶۱°شرقی﻿ / 33.83389; 49.35861: مختصات: ۳۳°۵۰′۲″ شمالی ۴۹°۲۱′۳۱″ شرقی﻿ / ﻿۳۳٫۸۳۳۸۹°شمالی ۴۹٫۳۵۸۶۱°شرقی﻿ / 33.83389; 49.35861
کشور: ایران
استان: مرکزی
شهرستان: شازند
بخش: بخش مرکزی
دهستان: آستانه
جمعیت: ۱۳۵۲ نفر
سرسختی بالا، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان شازند در استان مرکزی ایران است.این روستای بسیار زیبا و سرسبز در نزدیکی شهر شازند واقع شده است
جمعیت

این روستا در دهستان آستانه قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۰، جمعیت آن ۹۰۰ نفر (۴۲۱خانوار) بوده‌است.
رود ایربیت

رود ایربیت (انگلیسی: Irbit) یک رودخانه در استان سوردلوفسک کشور روسیه است.
نیک پوپ

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 پوپ در حال بازی برای چارلتون اتلتیک در سال ۲۰۱۶:  پوپ در حال بازی برای چارلتون اتلتیک در سال ۲۰۱۶
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
نام کامل:  نیکولاس دیوید پوپ
زادروز:  ۱۹ آوریل ۱۹۹۲ ‏(۳۲ سال)
زادگاه:  سوهام،انگلستان
قد:  ۶ فوت ۳ اینچ (۱٫۹۱ متر)
پست:  دروازه‌بان
اطلاعات باشگاهی: اطلاعات باشگاهی
باشگاه کنونی:  نیوکاسل یونایتد
شمارهٔ پیراهن:  ۲۲
باشگاه‌های جوانان: باشگاه‌های جوانان
۲۰۰۷–۲۰۰۸:  ایپسویچ تاون
باشگاه‌های حرفه‌ای*: باشگاه‌های حرفه‌ای*
| سال‌ها |  باشگاه‌ها |  بازی† |  (گل)† |
| ۲۰۰۸–۲۰۱۱ |  بری تاون |   |   |
| ۲۰۱۱–۲۰۱۶ |  چارلتون اتلتیک |  ۳۳ |  (۰) |
| ۲۰۱۱ |  ← هارو بورو (قرضی) |  ۱۵ |  (۰) |
| ۲۰۱۱–۲۰۱۲ |  ← ولینگ یونایتد (قرضی) |  ۲ |  (۰) |
| ۲۰۱۲ |  ← ولینگ یونایتد (قرضی) |  ۲ |  (۰) |
| ۲۰۱۳ |  ← کمبریج یونایتد (قرضی) |  ۹ |  (۰) |
| ۲۰۱۳ |  ← آلدرشات تاون (قرضی) |  ۵ |  (۰) |
| ۲۰۱۳ |  ← یورک سیتی (قرضی) |  ۲ |  (۰) |
| ۲۰۱۴ |  ← یورک سیتی (قرضی) |  ۲۰ |  (۰) |
| ۲۰۱۵ |  ← بری (قرضی) |  ۲۲ |  (۰) |
| ۲۰۱۶–۲۰۲۲ |  برنلی |  ۱۴۱ |  (۰) |
| ۲۰۲۲– |  نیوکاسل یونایتد |  ۳۵ |  (۰) |
تیم ملی‡: تیم ملی‡
| ۲۰۱۸— |  انگلستان |  ۱۰ |  (۰) |
 تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است و آمار به روز شده در تاریخ ۱۴ مه ۲۰۲۳.   ‡ آمار بازی‌ها و گل‌های ملی به‌روز شده در تاریخ ۱۶ نوامبر ۲۰۲۲:  تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است و آمار به روز شده در تاریخ ۱۴ مه ۲۰۲۳.   ‡ آمار بازی‌ها و گل‌های ملی به‌روز شده در تاریخ ۱۶ نوامبر ۲۰۲۲
نیکولاس دیوید پوپ (انگلیسی: Nicholas David Pope؛ زادهٔ ۱۹ آوریل ۱۹۹۲) بازیکن فوتبال اهل انگلستان است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به بری تاون، چارلتون اتلتیک، هارو بورو، ولینگ یونایتد، کمبریج یونایتد، آلدرشات تاون، یورک سیتی، بری و برنلی اشاره کرد.
آسپاسیا

سردیس مرمری که نام آسپاسیا بر آن حک شده و احتمالاً از قبر او کپی شده‌است.
آسپاسیا (‎/æˈspeɪʒ(i)ə, -ziə, -ʃə/‎; زبان یونانی: Ἀσπασία یونانی: [aspasía:]; ح. ۴۷۰ – پس از ۴۲۸ پیش از میلاد) یک زن متیک (غربتی) در آتن باستان بود. او در شهر میلتوس (ملط) به دنیا آمد و به آتن نقل مکان کرد و با دولتمرد برجستهٔ این شهر، پریکلس، رابطه داشت و از او پسری به نام پریکلس جوان داشت. بر اساس روایت تاریخ سنتی، او روسپی‌گری می‌کرد و به اتهام آسِبیا (بی تقوایی) محاکمه شد؛ و این در حالی است که محققان مدرن مبنای واقعی هر یک از این ادعاها را، که هر دو از کمدی باستانی نشات می‌گیرند، زیر سؤال برده‌اند. اگرچه آسپاسیا یکی از بهترین زنان جهان یونانی-رومی و مهم‌ترین زن در تاریخ آتن قرن پنجم است، تقریباً هیچ چیز در مورد زندگی او نمی‌دانیم.
آسپاسیا در کمدی کهن به عنوان یک فاحشه و خاله، و در فلسفه باستان به عنوان یک معلم و سخنور به تصویر کشیده شده‌است. او تا به امروز سوژه هنرمندان تجسمی و ادبی بسیاری بوده و هست. از قرن بیستم میلادی، او را هم به‌عنوان یک زن در فضای جنسیت‌زده و شخصی آزاده و هم به‌عنوان یک الگوی فمینیستی که برای حقوق زنان در آتن باستان مبارزه می‌کرد، به تصویر کشیده‌اند.
منبع‌شناسی

ما باید به منابعی که از او نام می‌برند بسنده کنیم، حتی اگر اساساً واقعیت را تحریف کنند.
آسپاسیا یک شخصیت مهم – و مهم‌ترین زن – در تاریخ آتن قرن پنجم بود و در جهان یونانی-رومی یکی از زنانی است که سنت‌های زندگی‌نامه‌ای قابل توجهی به او پرداخته‌اند.  اولین منابع ادبی که از آسپاسیا نام می‌برند، در زمان حیات او نوشته شده‌اند که این آثار غالباً کمدی آتنی هستند. در قرن چهارم پیش از میلاد از وی در مکالمات سقراط نیز یاد شده‌است. پس از قرن چهارم، تنها منابع به او اشاره‌های مختصر کرده‌اند یا در منابع ناقصی درباره‌اش صحبت شده که جلد کاملشان اکنون مفقود است. در قرن دوم پس از میلاد پلوتارک کتاب زندگی‌نامه پریکلس را نوشت و این اثر طولانی‌ترین و کامل‌ترین منبع باستانی در مورد آسپاسیا بوده‌است. زندگی‌نامه‌های مدرن آسپاسیا بیش از هر منبعی به پلوتارک وابسته هستند؛ و این در حالی است که او تقریباً هفت قرن پس از مرگ آسپاسیا کتابش را نوشت.
به سختی می‌توان از هر یک از این منابع نتیجه‌گیری محکمی دربارهٔ آسپاسیای واقعی داشت؛ همان‌طور که رابرت والاس می‌گوید: «از نظر ما، خود آسپاسیا تقریباً هیچ واقعیت تاریخی ندارد و نمی‌تواند داشته باشد». جدای از نام، نام پدر و محل تولد، زندگی‌نامهٔ آسپاسیا تقریباً به‌طور کامل غیرقابل تأیید است و نوشته‌های باستانی دربارهٔ او اغلب بیش از آن که واقعیتی تاریخی باشند، پیش‌بینی‌های خودشان (بدون استثناء مردان) را پیش‌بینی می‌کنند. بیوگرافی کامل مادلین هنری آنچه را که از زندگی آسپاسیا شناخته شده‌است تنها در ۹ صفحه پوشش می‌دهد.
زندگی > اوایل زندگی

آسپاسیا احتمالاً پیش از سال ۴۷۰ پیش از میلاد، در یکی از شهرهای یونانی‌نشین ایونیه به نام ملط (یا میلِتوس) (در استان آیدین ترکیه امروزی) به دنیا آمد و پدرش آکسیوکوس نام داشت. یک تعلیقه که دربارهٔ الیوس آریستیدس نوشته شده، به اشتباه ادعا می‌کند که آسپاسیا یک اسیر جنگی و برده‌ای اهل کاریا بوده‌است. این شاید به دلیل اشتباه گرفتن این شخصیت با کنیز کوروش کوچک است که او هم آسپاسیا نام داشت. شرایط نقل مکان آسپاسیا به آتن مشخص نیست. در این باره یک نظریه برای اولین بار توسط پیتر بیکنل ارائه شد که بر اساس کتیبهٔ نوشته شده بر مقبره‌ای در قرن چهارم است: آلکیبیادس اسکامبونیدا، پدربزرگ آلکیبیادس معروف، زمانی که از شهر آتن طرد شد، تبعید خود را در میلتوس می‌گذارند و در آنجا با خواهر آسپاسیا ازدواج کرد. وقتی او به آتن بازمی‌گشت آسپاسیا را نیز با خود برد. بیکنل حدس می‌زند که انگیزهٔ آسپاسیا از این سفر می‌تواند مرگ پدرش، آکسیوکوس، باشد زیرا این تاریخ با تحولات میلتوس پس از جدایی این شهر از اتحادیه دلیان در ۴۵۵/۴ پیش از میلاد، همخوانی دارد.
میراث > در دنیای باستان

در دوران باستان، دو مکتب فکری اولیه پیرامون شخصیت آسپاسیا شکل گرفت. یک سنت روایی که از کمدی کهن نشات می‌گیرد، به تأثیر او بر پریکلس و مشارکت او در تجارت جنسی تأکید می‌کنند. مکتب دیگر، که می‌توان ریشه‌های آن را در فلسفهٔ قرن چهارم جست، بر هوش و مهارت بلاغی آسپاسیا متمرکز است. برخی از محققان همچنین استدلال کرده‌اند که چندین شخصیت زن در تراژدی‌های آتن می‌توانست در اشاره آسپاسیا باشد؛ از جمله مده‌آ و فدرا در آثار اوریپید و یوکاسته اثر سوفوکل.
میراث > در دنیای باستان > سنت کمیک

تنها منابع باستانی باقی مانده دربارهٔ آسپاسیا که در طول زندگی او نوشته شده‌اند، کمدی هستند. روایت‌های کمیک باقیمانده دربارهٔ آسپاسیا – برخلاف مردان معاصرش – بر تمایلات جنسی او تمرکز دارد. آریستوفان، تنها نویسنده کمدی کهن که آثار کاملی از او باقی مانده، تنها یک بار در مجموعه خود، در آچارنیان، به آسپاسیا اشاره کرده‌است. در قطعه ای که آغاز تاریخ هرودوت را تقلید می‌کند، آریستوفان به شوخی می‌گوید که فرمان مگاریان انتقام ربودن دو پورنای ("فاحشه") از آسپاسیا بود. پلوتارک اتهام مشابهی را به دوریس اهل ساموس نسبت داده، مبنی بر این که آسپاسیا مسئول دخالت آتن در جنگ سامیان بوده‌است؛ این اتهام ممکن است از همین جملات کمدی ناشی شده باشد. ذکر پورنای آسپاسیا در نمایش‌نامهٔ آچارنیان نیز اولین نمونه شناخته شده از این روایت سنتی است که آسپاسیا را به عنوان صاحب یک فاحشه‌خانه نشان می‌دهد.
به جز آریستوفان، در قطعات بازمانده از کراتینوس و ائوپولیس به آسپاسیا اشاره شده‌است. در قطعهٔ چِیرونز اثر کراتینوس، آسپاسیا به صورت «هرا-آسپاسیا، معشوقهٔ سگ‌چشم» وصف شده‌است. ائوپولیس در سه قطعه باقیمانده از آسپاسیا نام برده‌است. در پروسلاپاتیناس، او را با هلن تروا که دلیل شروع جنگ بوده و در فیلوی با اومفال که هراکلس را به بردگی واداشت، مقایسه کرده‌است. همچنین به آسپاسیا در دِمِس اشاره می‌شود و پریکلس در این نمایش پس از بازگرداندن مردگان، جویای پسرش می‌شود و به او می‌گویند که پسرش زنده است، اما از این که مادرش یک پورنا است، خجالت می‌کشد. همچنین به نظر می‌رسد که کالیاس از آسپاسیا نام برده‌است، اگرچه مکتب منکسنوس افلاطون که این را گزارش می‌کند مخدوش است و نامشخص است که کالیاس در مورد آسپاسیا چه گفته‌است. او همچنین ممکن است در نمایشنامه‌ای از هرمیپوس ظاهر شده باشد؛ احتمالاً این منبع حکایتی است که پلوتارک تعریف کرده و می‌گوید آسپاسیا به این خاطر متهم به بی‌تقوایی شد که زنان آزاد شهر را برای پریکلس فراهم می‌کرد تا با او رابطه جنسی برقرار کنند. آثار متأخرتر، به عنوان مثال اروتیکا از کلارخوس، سنت کمیک را با تمرکز بر تمایلات جنسی آسپاسیا و تأثیر نامناسب او روی پریکلس دنبال کردند.
میراث > در دنیای باستان > سنت فلسفی

در قرن چهارم میلادی، چهار فیلسوف در نوشته‌های مکالمات سقراطی خود از آسپاسیا نام برده‌اند. آثار آنتیستنس و افلاطون او را به گونه‌ای منفی به تصویر می‌کشند که شبیه به شخصیت او در کمدی‌ها است. لیکن ایسخینس و گزنفون او را با وجهٔ مثبت‌تری نشان داده‌اند. در گفت‌وگوهای افلاطون، گزنفون، و ایسخینس، آسپاسیا به‌عنوان سخنوری تحصیل‌کرده، ماهر و مشاوری برای نگرانی‌های زناشویی به تصویر کشیده می‌شود. آرماند د انگور استدلال کرده که دیوتیما، که سقراط درک خود از عشق را در سمپوزیوم به او نسبت می‌دهد، بر اساس شخصیت آسپاسیا شکل گرفته‌است. در دوره‌های هلنیستی و رومی، برخی از نویسندگان از تصویر مثبت‌تر آسپاسیا در ادبیات سقراطی پیروی کرده و چهرهٔ او را از فحشا دور کردند و در جرگهٔ زنان خردمند قرارش دادند. دیدیموس کالسنتروس در اثری به نام سمپوزیاکا که دربارهٔ زنان استثنایی در تاریخ نوشت، جنبهٔ جنسی آسپاسیا را کم‌اهمیت جلوه داد، و در مقابل به تأثیرش بر فلسفهٔ سقراط و خطابه‌های پریکلس اشاره کرد. هم آتنائوس و هم ماکسیموس صوری گزارش می‌دهند که سقراط به کالیاس توصیه نمود آموزش پسرش را به آسپاسیا بسپارد. در روم، سیسرون و کوئینتیلی از مکالمهٔ میان آسپاسیا و گزنفون در گفتگویِ ایسخینس به عنوان نمونهٔ خوبی از استقرا نام برده‌اند.
بوستان سعدی

حکایت سعدی از پیر فاریاب، نام اثری است که به حکایت معروفی در بوستان سعدی پرداخته‌است. ماجرای این حکایت که در «باب سوم در عشق و مستی و شور» ذکر شده، به کرامت درویشی فاریابی که از دوستان سعدی شیرازی است اشاره می‌کند که در موقعیتی که از کشتی جامانده، با پهن‌کردن سجاده و بدون این‌که تر شود، از رودخانه عبور می‌کند و خطاب به سعدی که از این واقعه متحیرگشته به کنایه‌ می‌گوید «تورا ناخدا بُرد، ما را خدای».
این اثر در مالکیت مجموعه داوود قرار دارد.
بوستان سعدی یا سعدی‌نامه، نخستین اثر سعدی است که به‌صورت نظم تألیف شده‌است. او این اثر را زمانی که در سفر بوده‌است، سروده و هنگام بازگشت به شیراز، آن را به دوستانش عرضه کرده‌است. این اثر در قالب مثنوی و در بحر متقارب (فعولن) سروده شده و از نظر قالب و وزن شعری «حماسی» است، هر چند که از نظر محتوا به اخلاق و تربیت و سیاست و اجتماعیات پرداخته‌است.
• این کتاب در سال ششصد و پنجاه و پنج سروده شده است:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| به روز همایون و سال سعید |  | به تاریخ فرخ میان دو عید |
| ز ششصد فزون بود پنجاه و پنج |  | که پر در شد این نامبردار گنج |
بوستان ده باب دارد و هر باب به موضوعی ربط دارد.
این کتاب (با عنوان انگلیسی The Orchard) به انتخاب نشریه گاردین جزو ۱۰۰ کتاب برتر تاریخ بشریت برگزیده شده‌است.
باب های بوستان

بوستان سعدی به ده باب تقسیم شده‌است:
عدل
احسان
عشق
تواضع
رضا
قناعت
تربیت
شکر
توبه
مناجات
ابواب بوستان در دیباچه بوستان سعدی:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| یکی باب عدل است و تدبیر و رای |  | نگهبانی خلق و ترس خدای |
| دوم باب احسان نهادم اساس |  | که منعم کند فضل حق را سپاس |
| سوم باب عشق است و مستی و شور |  | نه عشقی که بندند بر خود بزور |
| چهارم تواضع، رضا پنجمین |  | ششم ذکر مرد قناعت گزین |
| به هفتم در از عالم تربیت |  | به هشتم در از شکر بر عافیت |
| نهم باب توبه است و راه صواب |  | دهم در مناجات و ختم کتاب |
دیباچه بوستان سعدی

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| به نام خداوند جان آفرین |  | حکیم سخن در زبان آفرین |
| خداوند بخشندهٔ دستگیر |  | کریم خطا بخش پوزش پذیر |
| عزیزی که هر کز درش سر بتافت |  | به هر در که شد هیچ عزت نیافت |
| سر پادشاهان گردن فراز |  | به درگاه او بر زمین نیاز |
| نه گردن کشان را بگیرد به فور |  | نه عذرآوران را براند به جور |
| وگر خشم گیرد ز کردار زشت |  | چو بازآمدی ماجرا در نوشت |
| اگر با پدر جنگ جوید کسی |  | پدر بی گمان خشم گیرد بسی |
| وگر خویش راضی نباشد ز خویش |  | چو بیگانگانش براند ز پیش |
| وگر بنده چابک نباشد به کار |  | عزیزش ندارد خداوندگار |
| وگر بر رفیقان نباشی شفیق |  | به فرسنگ بگریزد از تو رفیق |
نمونهٔ اشعار بوستان سعدی

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| به مجنون کسی گفت کای نیک پی |  | چه بودت که دیگر نیایی به حی؟ |
| مگر در سرت شور لیلی نماند |  | خیالت دگر گشت و میلی نماند؟ |
| چو بشنید بیچاره بگریست زار |  | که ای خواجه دستم ز دامن بدار |
| مرا خود دلی دردمند است ریش |  | تو نیزم نمک بر جراحت مریش |
| نه دوری دلیل صبوری بود |  | که بسیار دوری ضروری بود |
| بگفت ای وفادار فرخنده خوی |  | پیامی که داری به لیلی بگوی |
| بگفتا مبر نام من پیش دوست |  | که حیف است نام من آنجا که اوست |
بوستان سعدی در زبان‌های دیگر > ترجمۀ ترکی تفتازانی

ولد چلبی به نسخه‌ای از ترجمۀ منثور بوستان سعدی به زبان ترکی اشاره کرده و آن را به تفتازانی منسوب کرده‌است.
بوستان سعدی در زبان‌های دیگر > ترجمه به زبان فرانسوی

گارسن دوتاسی (به فرانسوی: Garcin de Tassy)، نخستین کسی بود که در ۱۸۵۹ بوستان سعدی را به‌طور کامل به فرانسه برگرداند. پس از او مترجمان دیگری نیز این اثر را به فرانسه ترجمه کردند که از معروفترین آن‌ها می‌توان از ژان‌باتیست نیکولا (به فرانسوی: J. B. Nicolas)، باربیه دومنار (به فرانسوی: A. Barbier de Meynard) نام برد.
بوستان سعدی در زبان‌های دیگر > ترجمه به زبان آلمانی

بوستان سعدی برای نخستین بار در ۱۳۰ سال پیش و برای دومین بار و به‌طور کامل این روزها از سوی بنگاه انتشاراتی والشتاین در ۴۷۲ صفحه به زبان آلمانی نیز منتشر شده‌است. این کتاب با همکاری نشر حافظ و گوته در شهر بن آلمان انتشار یافته و جلال رستمی، سرپرست آن بوده‌است.
بوستان سعدی در زبان‌های دیگر > ترجمه به زبان کردی

بوستان سعدی توسط عبدالسلام مدرسی (خانی) با همان نام اصلی کتاب به شیوۀ شعر و با حفظ وزن به زبان کردی و گویش سورانی ترجمه شده است. این ترجمه در سال ۱۳۹۶ در ارومیه از طرف مؤسسه انتشاراتی حسینی اصل در هزار نسخه به چاپ رسیده است.
پای‌نوشته‌ها

↑  «The top 100 books of all time». the guardian.
↑  Gibb، E J، ج۱، ص۲۰۱-۲۰۳، W، A History of Ottoman Poetry، Cambridge، ۱۹۸۴
↑  کتابشناسی ادبیات فارسی در زبان فرانسه، انتشارات سخن‌گستر و معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه آزاد مشهد، ۱۳۹۳، ص ۷۳–۷۶
↑  سعدی، شیخ مصلح‌الدین. ۱۳۹۶. بوستان سعدی، ترجمۀ عبدالسلام مدرسی (خانی)، ارومیه، مؤسسۀ‌انتشاراتی حسینی اصل، چاپ اول.
برگه‌ای از بوستان سعدی نوشته شده در بخارا به سال ۱۵۳۹ میلادی. این اثر ارزشمند امروزه در موزه هنر نلسون اتکینز واقع در کانزاس سیتی در ایالات متحده نگاهداری می‌شود.
عیاران سیستان

عیاران سیستان گروه اجتماعی متشکل از افرادی روستایی و شهری بودند که خصلت‌هایی چون شجاعت، ذکاوت و جوانمردی داشتند.
دربارهٔ معنایی لغوی کلمه «عیار» ملک الشعرای بهار معتقد است که این کلمه صورت تغییریافته و ضبط غلط «ایار» فارسی است که امروزه «یار» گفته می‌شود و به معنی رفیق و دوست صمیمی است.کلمه عیار معنای جوانمرد را نیز می‌دهد، که سخن قابوسنامه، مکمل این سخن و بیانگر جوانمردی عیاران است: «.... آن قوم عیاران که مردمی ایشان را نام، جوانمردی نهادند».
عیاران در گروه‌های اجتماعی و سیاسی منظم و تعلیم یافته‌ای، منشأ تغییراتی در تاریخ سیستان گشتند. آنان در مقابل ظلم و ستیز و تبعیضات نژادی امویان و عباسیان و حکام دست نشاندهٔ خلفا به پا خاستند و با دلیری و شجاعت خاص طبقه خود، ضمن مبارزه با حکام خلیفه، مدافع مردم بی‌گناه و بی‌پناه شدند. به طوری‌که «مرام عیاران حق خواهی بود و حق ستانی.»
پوشش سواره‌نظام عیاران.