stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
گراکو (تنکابن)

| گراکو | گراکو |
| --- | --- |
روستا: روستا
کشور: ایران
استان: مازندران
شهرستان: تنکابن
بخش: مرکزی
دهستان: گلیجان
جمعیت: ۵۱۱ نفر (سرشماری ۹۵)
گراکو، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان تنکابن در استان مازندران ایران.
جمعیت

این روستا در دهستان گلیجان قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۷۴۳ نفر (۲۰۱خانوار) بوده‌است.
ناصر للحق اطروش
قیام ناصر اطروش در دیلمان

ابومحمد، حسن بن علی بن حسن بن علی بن عُمر بن علی (امام سجاد) بن حسین الشهید، ملقب به ناصر کبیر، ناصر اطروش، ناصر للحق، و داعی الی الحق، از سلاله نبوی و علوی است. گویا وی در زمان داعی کبیر به طبرستان رفته و به تعلیم و تعلّم مردم آن دیار که به تازگی مسلمان شده بودند، پرداخته‌است. بعد از کشته شدن محمد بن زید، ناصر للحق به دعوت از مردم پرداخته و خلق بسیاری از اهالی گیلان و دیلمان با وی بیعت کردند. مرعشی در این زمینه می‌نویسد: «مردمانی که از طریق زردشتی به یُمن انفاس متبرکه او به دین محمدی نقل کردند و مذهب او اختیار کردند و هزاربار هزار آدمی تقریباً بر او جمع شدند و در سنه سبع و ثمانین و مأتین [۲۸۷ هـ.] خروج کرد و با خلقی انبوه رو به آمل نهاد. در جنگ با سامانیان سید منهزم گشت و دیالم بسیار کشته شدند… سیّد دیگرباره [در سال ۲۹۰ هـ.] روی به طبرستان نهاد… چهل شبانه روز حرب و ضرب بود، عاقبت سیّد مُظفّر گشته. سید بعد از چند ماه که در طبرستان بود، به علت شکست مجدد از سامانیان باز به گیلان رفت. سید ناصر مدت چهارده سال به اجتهاد و علم مشغول بود… تا وقتی که اهالی گیلان و دیلمان سیّد را به استخلاص طبرستان رغبت نمودند. سیّد متوجه طبرستان شد… و [در سال ۳۰۱ هـ. به آمل شد و به سرای حسن بن زید [داعی کبیر] نزول فرمود و با خلق طریقه انصاف و عدل پیش گرفت و گناه‌ها عفو فرمود… سید احکام پادشاهی و امر و نهی مُلک را به سید حسن بن قاسم که ابن عم [پسرعمو] بود، بازگذاشت و او را بر فرزندان صُلبی خود ترجیح داد… سیّد را پسری بود ابوالحسین احمد… و او امامی المذهب بود… حرص دنیا او را [حسن بن قاسم] از راه سلامت بگردانید… سید را گرفته و دست بسته به قلعه لارجان لاریجان] فرستاد… و این چنین دستمزد ناصر اطروش را داد و معرفت را به کمال رسانید…».
تعدادی از سپاهیان حسن بن قاسم که این واقعه را دیدند، به خانه ناصر اطروش ریخته و به غارت اموال پرداخته، اهل و عیال ناصر اطروش را با خود بُردند. برخی از سپاهیان به حسن بن قاسم اعتراض کرده و حسن بن قاسم که اوضاع را وخیم یافت، به مقابله با شورشیان پرداخت، ولی در این حین مجروح گشت و خانه‌نشین شد. در این هنگام لیلی بن نعمان، نماینده سید ناصر در ساری با عجله خود را به آمل رسانده و اوضاع را به دست گرفت و سید ناصر را آزاد کرد. سید مردانگی را به اتمام رسانده و حسن بن قاسم را بخشید و بعد از چندی دخترش را به عقد حسن بن قاسم درآورد و حکومت گرگان را به وی سپرد. با شرایط پیش آمده ناصر کبیر سیاست را کنار گذاشته و به طاعت و تألیف مشغول گشت. مدرسه‌ای بنا نهاده و به تعلیم و تربیت شاگردان پرداخت. ناصرالحق با عمری تلاش در راه ترویج تشیع در سال ۳۰۴ هجری درگذشت. آرامگاه وی از آن زمان تاکنون در آمل زیارتگاه عام و خاص است.
مذهب و مسلک اطروش

درمسلک ناصرالحق (اطروش) اختلافات زیادی شده‌است، برخی او را از زیدیه دانسته‌اند. اکثر مورخین و مترجمین یمن و زیدیه و اشخاصی که در مسلک بازیدیه همراه هستند و همین‌طور اشخاصی که مصادر کتابشان از زیدیه‌است، عقیده دارند و تصریح کرده‌اند برآنکه ناصرکبیر زیدی بوده‌است و از او تعبیر به امام زیدیه می‌کنند و عده دیگری در مقابل آن‌ها تصریح کرده‌اند که ناصرکبیر امامی اثنی عشری است.
میراث

او در پاسخ به تمایل هواداران زیدی اش در طبرستان سید حسنی حسن بن قاسم الداعی الی الحق را به عنوان جانشین اش گماشت و او را به پسرانش که مورد هواداری گیلیان و دیلمیان ناصری بودند ترجیح داد. از پسرانش ابوالقاسم حعفر به‌طور پیوسته با حسن داعی مخالفت ورزید گرچه دیگری ابوالحسین احمد در ابتدا با او همکاری کرد. در ۳۰۶ احمد به قوای حعفر در گیلان پیوست و این دو حسن را از تبرستان و گرگان اخراج کردند. پس از سه ماه او بار دیگر پادشاهی را باز فتح کرد و با احمد ساخت و او را به حکومت گرگان گماشت. در ۳۰۹ سردار گیل، لیلی بن نعمان خراسان را از سامانیان فتح کرد ولی پس از اشغال مختصر دامغان و مرو شکست خورده کشته شد. ناصرالحق در ایجاد مدرسه بزرگ آمل همت کرد و در آنجا درس می‌گفت.
حکومت علوی در مناطق کاملاً زیدی دیلمان و شرق گیلان پابرجا ماندو شهر هوسم که ناصر اطروش هنگام گرواندن گیلیان در آن فعال بود مرکزی برای تعلیم ناصریه و پایتخت یک خاندان محلی علوی شد که در ۳۲۰ توسط ابوالفضل جعفر بن محمد نوه برادر ناصر، حسین الثائر و از طریق مادر نوه خود ناصر، تأسیس شد. ناصرالحق مدرسه‌های زیادی در گیلان و طبرستان تأسیس نمود.
در کلام‌ها

ابن ندیم دربارهٔ تألیفاتش می‌نویسد: «... او دارای آثاری است؛ مثل کتاب الطهارة؛ کتاب الاذان و الاقامة… و بعد از شمردن پانزده کتاب از وی، می‌نویسد: این‌ها، کتاب‌هایی بود که ما دیدیم. برخی از زیدیه معتقدند که ناصر اطروش حدود یک صد کتاب دارد، ولی ما آن‌ها را ندیده‌ایم. پس هر کس که کتاب ما را دیده و از کتب ناصر اطروش خبر دارد، به کتاب‌های ناصر اطروش در موضع کتاب ما بیفزاید…».
محمد بن جریر طبری می‌نویسد: «... مردم جهان کسی را همتای اُطْروش در دادگری و حُسنِ سیرت و برپاداشتن حق ندیده‌اند…».
ابوالقاسم بستی می‌نویسد: «... تنها در یک روز بدست ناصرالحق کبیر ۴ هزار نفر به اسلام گرویدند…».
کتاب سادات می‌نویسد: «... علی بن ابی‌طالب امام اول شیعیان هم در سخنان خود فرمود از طرف دیلم از کوه‌های دیلم جوانی زیبا صورت و خوش‌منظر می‌آید و آن بلاد را مسلمان و آباد می‌نماید…».
محمدباقر خوانساری می‌نویسد: «... ناصرالحق دارای اوصفا حسنه و اخلاق حمیده بوده‌است…».
ابن ابی‌الحدید گوید: «... که او صاحب سیف و قلم و از بزرگان فقهای امامیه و شیخ طالبین و عالم زاهد و ادیب شاعر ایشان بود. او اسلام را در میان ساکنان دریای خزر نشر داد و در حدود دویست‌هزار دیلمی و گیلک به‌دست وی ایمان آوردند، و او در شهرهای آنان مساجدی بنا کرد…».
فرزندان

ناصر دارای ۱۰ فرزند بود؛ ۵ پسر و ۵ دختر، که فرزندان و نوادگان آنان، همگی از فقیهان، محدثان و برجستگان بوده و در ایران و عراق و هند پراکنده هستند.
شاگردان

قاضی ابو عبدالله ولیدی
ده‌ها شاگرد دیگر در دیلمان و طبرستان
وفات

ناصر کبیر در اواخر عمر، از سیاست و جنگ و حکومت، کناره‌گیری کرد. او در سال ۳۰۱ق. آمل را تصرّف کرد و با اینکه فرزند ارشدش، ابوالحسین احمد بن اطروش از هر جهت لیاقت حکومت را داشت، بنا به عللی، زمام امور را به دست یکی از علویان به نام قاسم بن حسن داد که وی به او خیانت کرد.
به دستور اطروش، قاسم را دستگیر و زندانی نمودند؛ امّا وی اظهار ندامت نمود و اطروش او را عفو و دختر خود را به عقد وی درآورد و زمام امور حکومت را در اواخر عمرش به او داد و خود به زهد و پارسایی، ارشاد خلق، تدریس و آبادانی شهرها گذراند. وی سرانجام در شب جمعه ۲۵ شعبان ۳۰۴ق. در حالی که عمرش به ۷۹ سال رسیده بود، دارفانی را وداع گفت و در روز جمعه در شهر آمل دفن گردید.
آرامگاه

اولین آرامگاه ناصرالحق به نام گنبد کبود بنایی عظیم بود و ۶۰۰ سال زیارتگاه بود که به دست تیمور لنگ نابود شد و سپس بنایی کوچک‌تر برای ناصرالحق احداث شد و مقبره فعلی ناصرالحق برج آرامگاهی مربوط به سدهٔ ۹ ه‍.ق است و در آمل، محله پایین بازار، چاکسر واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۵ دی ۱۳۱۰ با شماره ثبت ۶۰ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. ملگنوف می‌گوید: گنبد ناصرالحق که یکی از سادات حسنی است در آمل قرار دارد، ناصرالحق، ابومحمد حسن اطروش مشهور به ناصر کبیر از فقه، علماو شعرای توانمند شیعه در قرن سوم ه‍.ق است. شیخ طوسی او را در شمار اصحاب امام هادی آورده‌است. او سومین فرماندار تشیع در جهان و حاکم طبرستان بود و از این رو که بر اثر اصابت شمشیری در نبردگاه کر شده بود به اطروش خوانده می‌شد. وی همچنین جد مادری شریف رضی و سید مرتضی است. این گنبد دارای چند درب ورودی و گنبدی مدور که در سابق دارای سرامیک الوان بود و هنوز تکه‌هایی از ان آثار باقی است. این گنبد در زمانه‌های دور به گونه‌ای دیگر بود و به آن گنبد کبود می‌گفتند و صد سال زیارتگاه جهانیان بود و بعدها تخریب گشت و به دست مرعشیان گنبد فعلی ساخته شد. بنای اولیه با توجه به متون تاریخی از میان رفته چنان‌که ابن اسفندیار می‌نویسد مقبره و مدرسه و کتابخان‌های که او تأسیس کرد و رقبات و موقوفاتی که برای آن‌ها در نظر گرفته شده بود، تا قرن هفتم هجری در آمل بر جای بود. در مورد این بنا سید ظهیرالدین مرعشی در کتاب تاریخ طبرستان و رویان و مازندران می‌نویسد در سال ۸۱۴ هجری سید علی ساری به زیارت مشهد مبارک ناصرالحق رفته و به همره سید قوامالدین مرعشی با برادران خود عمارت دیگر بنیاد کردند؛ بنابراین گنبد ناصرالحق از بناهای قرن نهم هـ. ق است. در داخل بنا، سقف مدور وجود دارد که در بالای آن سوراخی وجود دارد و به گنبد بنا می‌رسد. مولانا اولیاءالله آملی می‌نویسد که مقبره ناصر للحق در قرن نهم هجری قمری توسط سید علی مرعشی ساخته شده‌است.
در آثار هنری

تله تئاتر ۱۳ قسمتی اطروش به نویسندگی و کارگردانی محسن معینی و با تهیه‌کنندگی نگین میرحسنی واحد در سال ۱۳۹۳ تهیه و در صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران پخش شد.
همایش بین‌المللی

نخستین همایش بین‌المللی بزرگداشت ناصر کبیر در اول و دوم بهمن ۱۳۹۲ شمسی در محمودآباد مازندران، با حضور جمعی از دانشمندان جهان اسلام و شخصیت‌های یمن جهت بحث و تبادل نظر در زمینه نقش علماء و اندیشمندان در تبیین و ترویج نهج البلاغه و صحیفه سجادیه از سوی مجمع جهانی اهل بیت (ع) برگزار می‌شود.
برج آرامگاهی ناصرالحق قبل از مرمت
آرامگاه ناصر اطروش بعد از مرمت به کوشش مجمع جهانی اهل بیت
میانزو

| میانزو | میانزو |
| --- | --- |
روستا: روستا
کشور: ایران
استان: خراسان شمالی
شهرستان: بجنورد
بخش: بخش گرمخان
دهستان: گیفان
جمعیت: ۳۶۷ نفر (سرشماری ۹۵)
میانزو روستایی از توابع بخش گرمخان شهرستان بجنورد در استان خراسان شمالی ایران است.
جمعیت

این روستا در دهستان گیفان قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۴۴۳ نفر (۱۱۸خانوار)
بوده‌است.
اقوام و زبان‌ها

ساکنین روستای میانزو را قدیمی‌ترین اقوام خراسان یعنی تات‌ها تشکیل می‌دهند که به زبان باستانی تاتی سخن می‌رانند.
میدان نفتی رامشیر

| میدان نفتی رامشیر | میدان نفتی رامشیر |
| --- | --- |
موقعیت میدان نفتی رامشیر: موقعیت میدان نفتی رامشیر
کشور: ایران
منطقه: استان خوزستان
مکان: رامشیر
خشکی/دریایی: خشکی
مختصات: ۳۰°۵۴′شمالی ۴۹°۲۵′شرقی﻿ / ﻿۳۰٫۹۰°شمالی ۴۹٫۴۱°شرقی﻿ / 30.90; 49.41
گردانندگان: شرکت نفت و گاز آغاجاری
شریکان: شرکت مناطق نفت‌خیز جنوب
پیشینه میدان: پیشینه میدان
اکتشاف: ۱۳۴۱
آغاز تولید: ۱۳۴۵
تولید: تولید
سازند تولیدی: آسماری بنگستان
میدان نفتی رامشیر از میدان‌های نفتی ایران است، که در محدوده شهرستان رامشیر، در فاصله ۱۵ کیلومتری از جنوب غربی شهرستان امیدیه، در استان خوزستان و ۱۴۵ کیلومتری از جنوب شرقی شهر اهواز قرار دارد. این میدان با میدان‌های شادگان، رگ‌سفید و آغاجاری همجوار است.
میدان رامشیر در سال ۱۳۴۱ توسط شرکت اکتشاف و تولید نفت کشف شد و بهره‌برداری از آن نیز در سال ۱۳۴۵ آغاز گردید. این میدان ظرفیت تزریق روزانه معادل یک میلیون و ۷۰۰ هزار مترمکعب گاز و ۱۰ هزار بشکه مایعات گازی را دارد. گاز مورد نیاز این میدان به میزان یک میلیون و ۳۰۰ هزار متر مکعب در روز، از میدان‌های گازی آغار و دالان تأمین می‌شود، که پس از فشار افزایی، همراه با ۱۰ هزار بشکه مایعات گازی به صورت امتزاجی، در مخزن آسماری رامشیر تزریق می‌شود.
میدان نفتی رامشیر از میدان‌های تحت مدیریت شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب می‌باشد، که عملیات تولید و بهره‌برداری از آن، توسط شرکت بهره‌برداری نفت و گاز آغاجاری انجام می‌شود. میدان رامشیر با مساحتی حدود ۱۱٫۸۵۷ هکتار، شامل مخازن آسماری و بنگستان است. در حال حاضر ظرفیت تولید نفت خام این میدان به‌طور میانگین معادل ۳۲ هزار بشکه در روز می‌باشد.
فرهاد نجفی

| فرهاد نجفی | فرهاد نجفی |
| --- | --- |
فرهاد نجفی: فرهاد نجفی
زادهٔ: ۱۷ شهریور ۱۳۶۵ ‏(۳۸ سال) نیشابور
ملیت:  ایرانی
پیشه: کارگردان، فیلمنامه‌نویس، تدوین‌گر، جلوه‌های ویژه و تهیه‌کننده
سال‌های فعالیت: ۱۳۸۰ تا کنون
فرهاد نجفی (زاده ۱۷ شهریور۱۳۶۵ در نیشابور) کارگردان، فیلمنامه‌نویس، تهیه‌کننده و مدیر جلوه‌های ویژه سینمای ایران است.
زندگی‌نامه

نجفی در نیشابور متولد شد و در پانزده سالگی به هنرستان صداوسیما وارد شد. او تحصیلات خود را در رشتهٔ گرافیک آغاز کرد، و در حین آموختن گرافیک به صورت کامل، آموزش عکاسی و آشنایی با کاربردهای رنگ را نیز انجام داد. چند ماه بعد از شروع تحصیل در هنرستان، نخستین فیلم مستند خود را با نام ایران و ناریا' ساخت و پس آن فیلم کوتاه دیگری را به نام حرکت ساخت. پس از ساخت چهار فیلم کوتاه، فرهاد نجفی در سن نوزده سالگی شروع به نوشتن فیلم‌نامه سینمایی حرکت اول کرد تا اولین تجربه سینمایی‌اش باشد. او تا کنون سه فیلم سینمایی بلند و دو سریال را جلوی دوربین برده‌است.
فیلم‌شناسی > سینمایی

| سال | نام فیلم | کارگردان | فیلم‌نامه | تهیه‌کننده | جوایز |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱۳۹۸ | بعد از تو | آری | آری | نه | جایزه بهترین فیلم بلند از جشنواره میلستون جایزه بهترین فیلم بلند از جشنواره کویین‌پالم |
| ۱۳۹۱ | چارسو | آری | آری | آری |  |
| ۱۳۸۷ | حرکت اول | آری | آری | نه |  |
فیلم‌شناسی > سریال

| سال | نام فیلم | کارگردان | فیلم‌نامه | تهیه‌کننده | پخش از |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱۳۹۱ | ماتادور | آری | نه | نه | شبکه یک |
| ۱۳۹۵ | آسپرین | آری | نه | آری | نمایش خانگی |
ندای هرمزگان

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نوع: روزنامه صبح هرمزگان
صاحب(ان) امتیاز: غلامحسین عطایی دریایی
مدیر مسئول: غلامحسین عطایی دریایی
سردبیر: خلیل درخورد
زبان: فارسی
ندای هرمزگان نام روزنامه‌ای در استان هرمزگان است که در بهمن۱۳۷۰ مجوز خود را با انتشار یک شماره در هفته دریافت کرد و اولین شماره آن در ۱۴ شهریور ۱۳۷۱ انتشار یافت.
مدیرمسئول ندای هرمزگان غلامحسین عطایی دریایی است و سردبیر فعلی آن خلیل درخورد است.
ندای هرمزگان دومین روزنامه‌ای است که پس از انقلاب در هرمزگان شروع به فعالیت کرد و در حال حاضر شش شماره در هفته منتشر می‌شود.
ندای هرمزگان با صفحه ویژه‌ای به نام تنفس در هوای شعر جایگاه ویژه‌ای در جمع روشنفکران و اهالی شعر و داستان بندرعباس به دست آورد. این صفحه که زیرنظر محمدعلی بهمنی غزل‌سرای معروف اداره می‌شد، در واقع محل بحث‌های ادبی و آونگارد، نقد شعر و ارائه جدیدترین آثار انجمن شعر بندرعباس و دیگر شهرهای استان هرمزگان بود. به طوری که بسیاری از شعرای نامدار هرمزگان از صفحه تنفس در هوای شعر نشریه ندای هرمزگان به جامعه فرهنگی و هنری هرمزگان معرفی شدند.
کیوی

برای دیگر کاربردها، کیوی (ابهام‌زدایی) را ببینید.
| کیوی | کیوی |
| --- | --- |
میوهٔ کیوی: میوهٔ کیوی
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: گیاهان
(طبقه‌بندی‌نشده):: گیاهان گلدار
(طبقه‌بندی‌نشده):: دولپه‌ای‌های نو
(طبقه‌بندی‌نشده):: آستریدها
راسته:: خلنگ‌سانان
تیره:: کیویان
سرده:: Actinidia Lindl.
Species: Species
 See text:  See text
کیوی (که اغلب به کیوی در خارج از استرالیا و نیوزیلند کوتاه می شود)، یا انگور فرنگی چینی ، توت خوراکی چندین گونه از انگورهای چوبی در جنس Actinidia است . [ 1 ] [ 2 ] رایج ترین گروه رقم کیوی ( Actinidia deliciosa 'Hayward') [ 3 ] بیضی شکل است، تقریباً به اندازه یک تخم مرغ بزرگ : طول 5-8 سانتی متر (2-3 اینچ) و 4.5- 5.5 سانتی متر ( 1+3 ⁄ 4 - 2+قطر 1⁄4 اینچ  . کیوی دارای پوستی نازک، تیره، فیبری، ترش اما خوراکی، قهوه ای روشن و گوشت سبز روشن یا طلایی با ردیف دانه های ریز، سیاه و خوراکی است. این میوه دارای بافتی نرم با طعمی شیرین و منحصر به فرد است
تاریخچه

در ابتدا، یک گیاه بومی در جنوب چین بود. سپس، در ابتدای قرن بیستم به نیوزیلند برده شده و در آن‌جا به صورت تجاری کشت شد. نام این گیاه از نام گونه‌ای پرنده زیبا گرفته شده که در نیوزیلند پرنده ملی بود و در دهه شصت میلادی به این میوه داده شد(پرنده کیوی).
پیوند این میوه بعد از رشد حدود یک هفته‌ای تبدیل به نهال و قابل قلمه زدن است. این روش از متداول‌ترین روش‌های کاشت نهال کیوی در دنیا به خصوص در کشور چین است. کشور چین یکی از بزرگ‌ترین کشورهای صادرکننده نهال پیوندی این میوه است.[نیازمند منبع]
ارزش غذایی

کیوی منبعی بسیار غنی و سرشار از ویتامین C است و مقدار ویتامین C آن از پرتقال نیز بیشتر است. ویتامین ث موجود در کیوی، ۲ برابر پرتقال، ۶ برابر لیموترش و میزان مواد مغذی آن ۸ برابر سیب است. همچنین دانه‌های سیاه آن حاوی ویتامین D است. کیوی همچنین دارای ویتامین A ویتامین‌های B1, B3, B2 و سایر ویتامین‌های گروه ب است. کیوی از میوه‌های بسیار کم کالری است. در ۱۰۰ گرم کیوی ۴۷ کالری وجود دارد و از جهت میزان کالری هم ردیف زردآلو و نارنگی است. مقدار پتاسیم آن از موز بیشتر است. از میزان منیزیم بسیار بالایی برخوردار است و همچنین آنتی اکسیدان موجود در کیوی می‌تواند از انواع سرطان‌ها خصوصا سرطان دستگاه گوارش پیشگیری نماید.
به همین خاطر نیز امکان ابتلا به بعضی از سرطان‌ها و بیماری‌های قلبی را کاهش می‌دهد. کیوی همچنین دارای مس، آهن و فسفر است. کیوی میوه‌ای است که مواد غذایی بالا و در صد کالری بسیار پایینی دارد، از این‌رو می‌توان آن را در رده میوه‌های بسیار مفید قرار داد.
پوست کیوی

اگر بسیاری از میوه‌ها را با پوست بخوریم فواید بیشتری برای بدن دارد؛ چراکه بخش زیادی از ویتامین‌ها و مواد مغذی آنها در پوستشان نهفته است و پوست کندن آنها این مواد مغذی را هدر می‌دهد. موز، کیوی، پیاز و مرکبات از آن جمله‌اند. پوست کرکدار این میوه نیز خوردنی است اما برای خوردن آن، ابتدا باید این میوه را بخوبی بشویید. مزایای خوردن کیوی با پوست آن است که لایه بیرونی یا همان پوست کیوی شامل هر دو نوع فیبر حل شدنی و حل نشدنی است و همچنین حاوی فولیک اسید، ویتامین ای و ترکیبات فنولیک است. گذشته از آن، کیوی ویتامین C بالایی دارد که بخش اعظم این ویتامین در پوستش نهفته است.استفاده بیش از حد از کودها و سموم دفع آفات در مرحله رشد محصول باعث می‌شود مقدار زیادی از ترکیب‌های مضر در پوست میوه‌ها و سبزی‌ها تجمع پیدا کند و مصرف این محصولات با پوست، مقدار زیادی از باقیمانده سموم را در پوست میوه وارد بدن فرد مصرف‌کننده می‌کند به خصوص اگر زمان کافی از برداشت محصول تا مصرف آن سپری نشده باشد. بسیاری از سموم شیمیایی حدود ۲ هفته پس از سم‌پاشی تجزیه می‌شوند و از بین می‌روند پس اگر فاصله زمانی بین سم‌پاشی تا مصرف میوه بین ۲ تا ۳ هفته باشد، خطری متوجه مصرف‌کننده نخواهد بود در غیر این صورت مقدار قابل‌توجهی از آن وارد بدن می‌شود که می‌تواند خطرناک باشد. برخی افراد با مشکلات خاص گوارشی نباید میوه و سبزی‌ها را با پوست مصرف کنند چون پوست میوه به دلیل فیبر بالا محرک حرکتهای دستگاه گوارش است و می‌تواند به سیستم گوارش آنها آسیب بیشتری بزند اما افراد سالم می‌توانند با پوست بخورند؛ البته به شرطی که با معیارهای بهداشتی شسته شده باشند. در اینکه پوست میوه ها خاصیت زیادی دارند شکی نیست اما در صورتی که میوه به خوبی شسته و ضدعفونی نشود، این احتمال وجود دارد که میوه خوردن برایتان دردسرساز شود و دچار مشکلات گوارشی و حتی مسمومیت شوید.
بزرگترین تولیدکنندگان کیوی در جهان

| ده کشور برتر تولیدکننده کیوی - سال ۲۰۲۰> کشور | ده کشور برتر تولیدکننده کیوی - سال ۲۰۲۰> میزان تولید (تن) |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  چین | ۲٬۲۳۰٬۰۶۵ |  |  |
|  نیوزیلند | ۶۲۴٬۹۴۰ |  |  |
|  ایتالیا | ۵۲۱٬۵۳۰ |  |  |
|  یونان | ۳۰۷٬۴۴۰ |  |  |
| الگو:IRAN | ۲۸۹٬۶۰۸ |  |  |
|  شیلی | ۱۵۸٬۹۱۹ |  |  |
|  ترکیه | ۷۳٬۷۴۵ |  |  |
|  فرانسه | ۴۹٬۷۷۰ |  |  |
|  پرتغال | ۴۵٬۸۲۰ |  |  |
|  ایالات متحده آمریکا | ۳۶٬۲۹۰ |  |  |
|  در کل دنیا | ۴٬۴۰۷٬۴۰۷ |  |  |
No symbol = official figure, P = official figure, F = FAOSTAT ۲۰۰۷، * = Unofficial/Semi-official/mirror data, C = Calculated figure A = Aggregate (may include official, semi-official or estimates);  Source: Food And Agricultural Organization of United Nations: Economic And Social Department: The Statistical Division: No symbol = official figure, P = official figure, F = FAOSTAT ۲۰۰۷، * = Unofficial/Semi-official/mirror data, C = Calculated figure A = Aggregate (may include official, semi-official or estimates);  Source: Food And Agricultural Organization of United Nations: Economic And Social Department: The Statistical Division
سالانه بیش از چهار میلیون تن کیوی در جهان تولید می‌شود. چین با تولید سالانه دو میلیون و ۲۳۰ هزار تن، بزرگ‌ترین تولیدکننده این محصول به‌شمار می‌رود. نیوزیلند با ۶۲۴ هزار تن و ایتالیا با ۵۲۱ هزار تن به ترتیب دومین و سومین تولیدکننده کیوی به‌شمار می‌روند. ایران نیز با تولید سالانه ۲۹۸ هزار تن، پنجمین تولیدکننده کیوی در جهان است.
| 0 | 1 |
| --- | --- |
منبع: فائو (سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد) : منبع: فائو (سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد)
میزان تولید در ایران

در ایران، در سال ۱۳۴۷ حدود ۱۰۰ نهال کیوی توسط دکتر محمد امین البرزی  از فرانسه وارد ایران شد و در فقیه آباد نشتارود و بعد تر توسط مهندس امیرحسینی  و محمد ابراهیم مفیدی در خرم آباد شهسوار کاشته و بهره برداری شد اما در سال ۱۳۶۲ به صورت وسیع توسط محمد عبدالله محسنی تولید انبوه  ، معرفی و توزیع شد  . در ایران، در حال حاضر این میوه در سه استان گیلان، مازندران و گلستان در حاشیه دریای خزر کشت می‌شود و هرساله بر سطح کشت آن افزوده می‌شود. امروزه، میوهٔ کیوی یکی از محصولات صادراتی ایران محسوب می‌شود.
بنابر گزارش خبرگزاری ایسنا در سال ۱۳۹۱ خورشیدی، استان مازندران (تنکابن و نشتارود) با تولید سالانه بیش از ۱۱۰ هزار تن کیوی، قطب تولید این میوه در ایران شناخته شد. در سال ۱۳۹۱ خورشیدی، استان گیلان (طالش و حومه) با تولید سالانه بیش از ۷۰ هزار تن کیوی دومین استان تولیدکننده این محصول شناخته شد. به گزارش جهاد کشاورزی شهرستان تالش در سال ۱۳۹۴ خورشیدی، از دو هزار و دویست پنجاه هزار هکتار باغ زیر کشت، ۶۳ هزار تن محصول کیوی هایوارد طلایی برداشت شد.
| ارزش غذایی به ازای هر ۱۰۰ گرم (۳٫۵ اونس) | ارزش غذایی به ازای هر ۱۰۰ گرم (۳٫۵ اونس) |
| --- | --- |
انرژی: ۲۵۱ کیلوژول (۶۰ کیلوکالری)
کربوهیدرات: 14.23 g
قند: 10.98 g
فیبر خوراکی: 2 g
 :  
چربی: 0.56 g
 :  
پروتئین: 1.23 g
 :  
ویتامین‌ها: درصد ارزش روزانه
برابر ویتامین آلوتئین زآگزانتین: ۱۱۴ میکروگرم
ویتامین (B۱): ۲٪ ۰٫۰۲۴ میلی‌گرم
 (B۲): ۴٪ ۰٫۰۴۶ میلی‌گرم
نیاسین (B۳): ۲٪ ۰٫۲۸ میلی‌گرم
پانتوتنیک اسید (B۵): ۱۰٪ ۰٫۵ میلی‌گرم
ویتامین ب۶: ۴٪ ۰٫۰۵۷ میلی‌گرم
فولیک (B۹): ۹٪ ۳۴ میکروگرم
کولین: ۱٪ ۵ میلی‌گرم
ویتامین ث: ۱۲۷٪ ۱۰۵٫۴ میلی‌گرم
ویتامین ئی: ۱۰٪ ۱٫۴۹ میلی‌گرم
ویتامین کا: ۵٪ ۵٫۵ میکروگرم
 :  
مواد معدنی: مقدار درصد ارزش روزانه
کلسیم: ۲٪ ۲۰ میلی‌گرم
آهن: ۲٪ ۰٫۲۹ میلی‌گرم
منیزیم: ۴٪ ۱۴ میلی‌گرم
منگنز: ۳٪ ۰٫۰۵۸ میلی‌گرم
فسفر: ۴٪ ۲۹ میلی‌گرم
پتاسیم: ۷٪ ۳۱۶ میلی‌گرم
سدیم: ۰٪ ۳ میلی‌گرم
روی: ۱٪ ۰٫۱۰ میلی‌گرم
 :  
link to USDA Database entry: link to USDA Database entry
 یکاها  μg = میکروگرم • mg = میلی‌گرم  IU = یکاهای بین‌المللی :  یکاها  μg = میکروگرم • mg = میلی‌گرم  IU = یکاهای بین‌المللی 
†درصدهای تقریبی ارائه شده برای افراد بزرگسال از روی مرجع مصرف رژیم غذایی هستند.  منبع: مرکز داده غذای وزارت کشاورزی آمریکا: †درصدهای تقریبی ارائه شده برای افراد بزرگسال از روی مرجع مصرف رژیم غذایی هستند.  منبع: مرکز داده غذای وزارت کشاورزی آمریکا
روش کشت بذر کیوی

حدود ۹۵٪ از بذرهایی که در سطح بازارهای جهانی یافت می‌شوند را می‌توان با این دستور عمل کاشت.
روش کشت بذر کیوی > مرحله قبل کاشت

در ابتدای کار بذرها را بمدت ۶ الی ۲۷ ساعت بستگی به سختی بذر در آب ولرم ۳۰–۴۰ درجه سلسیوس قرار داد. بهتر است در ظرف بسته باشد که درجه حرارت تا حدود زیادی ثابت بماند مثل پلاستیکهای زیپ دار یا فالکس. هر ۲۴ ساعت یک بار باید آب را به منظور اینکه گندیده نشود عوض کرد.
چند نکته:
الف: بهتر است آب یا آب باران باشد کمی به آن حرارت داد یا اینکه آب جوشیده سرد شده باشد. البته این مسئله زیاد حائز اهمیت نیست. ولی برای بذرهای خیلی حساس مثل ونوس گوشتخوار این مسئله اهمیت دارد.
ب: اگر بذر کوچک و ریز است احتیاجی به قرار دادن آب نمی‌باشد.
پس از اتمام مدت زمان مذکور، بذرها را برای بهتر شدن نتیجه می‌توان در یک دستمال ضدعفونی و تمیز خشک کرد و آب اضافی را گرفت. این کار برای این است که چون بذر حساس است، نباید آلوده یا مبتلا به قارچ شود.
روش کشت بذر کیوی > مرحله کاشت بذر

نخست باید یک گلدان بسیار تمیز و عاری از هرگونه آلودگی حاضر کرد. خاک را داخل آن ریخت. خاک بهتر است کوکوپیت + پرلیت + پیت ماس باشد؛ ولی می‌توان خاک برگ پوسیده + ماسه نرم ریزدانه نیز استفاده کرد.
خاک گلدان را باید مرطوب کرد. اگر بذر ریز باشد، آن را روی سطح می‌ریزیم و دست نمی‌زنیم. ولی اگر بذر درشت باشد با یک چیزی مثل مداد در خاک سوراخی به عمق نیم سانتی‌متر ایجاد می‌کنیم و بذر را در داخل آن قرار می‌دهیم. می‌توان با دست نیز بذر را در داخل خاک کمی فشار داد. برای بذرهای ریز همچنین می‌توان یک لایه بسیار نازک به انداز خود بذر روی آن خاک ریخت. باید توجه داشت: کود را در این مرحله نباید در خاک ریخت.
نکات قابل توجه
باید دقت داشت که خاک باید مرطوب شود نه اینکه به اشتباه مقادیر زیادی آب ریخت.
می‌توان برای بستر خاک، از ظرف‌های یک بار مصرف مثل ظرف‌های شفاف یک بار مصرف که در مجالس میوه پخش می‌شود یا ظرف‌هایی مثل بستنی لیتری نیز استفاده کرد که در پلمپ دارند. البته در ظرف‌های میوه، از لای درزها هوا نفوذ می‌کند و می‌توان آن را درون نایلون قرار داد. باید دقت داشت که قبلش برای انتهای ظرف، زهکشی مناسبی درست کرد. یعنی با یک ابزار تیز انتهای ظرف را برای خروج آب و رطوبت اضافه سوراخ کرد. برخی، ظرف بستنی را به عنوان بهترین ظرف توصیه می‌کنند.
پس از انجام این مرحله باید محیطی برای گلدان ایجاد کرد که مثل گلخانه باشد. برای این کار روی گلدان نایلونی شفاف می‌کشند و دور آن را با کش سفت می‌کنند. حتماً نایلون شفاف باشد که نور را عبور دهد و در آن را می‌بندیم تا داخل، حالت رطوبت داشته باشد این عمل باعث می‌شود که داخل رطوبت زیادی داشته باشد و تعریق کند و نیازی به اینکه هر روز بخواهند آبیاری کنند نخواهد بود. البته هر روز رطوبت گلدان را باید بررسی کرد. اگر رطوبت از دست رفته است، علتش می‌تواند نایلون آن باشد، پس مجدداً باید با آب پاش، غبار پاشی کنین و دربش رو خوب ببندید.
توجه: دمای این محیط باید حدود ۱۱ الی ۲۷ درجه سلسیوس باشد. جلوی باد نباشد و تابش نور به صورت غیر مستقیم باشد. اگر تمام مراحل را درست انجام دهیم، بستگی به شرایط، بذرها در ظرف مدت ۷۳ روز جوانه خواهند زد. البته باید در نظر داشت این یک عدد متوسط احتمالی است. بعضی از بذرها زودتر و بعضی از بذرها حتی تا ۱۱ ماه به طول می‌انجامد.
جوانه زدن بذر
هنگامی که بذری جوانه زد، باید شرایط را برایش مهیا کرد. نگهداری نشا معمولاً سخت است. اول اینکه به هیچ وجه نایلون را برنداشت. زمانی که دو یا سه برگ زد، چند سوراخ روی نایلون باید ایجاد کرد تا رطوبت داخل کمی کاهش یابد. سپس آن را به جایی که نور غیر مستقیم آفتاب و دمای مناسب هر گیاه هست، انتقال داد. معمولاً بین ۱۸–۲۵ درجه سانتی گراد. وقتی جوانه جان گرفت و چند تا برگ زد، حدود یکی دو ماه بعد، نایلون را باید برداشت و به پای آن کمی خاک ریخت تا ریشه‌ها که کمی بیرون زده‌اند، آسیب نبینند. سپس آن را اگر در مکان کوچکی پرورش داده‌ایم، می‌توانیم یک مدت بعد، آن را به گلدان انتقال داد و عملیات نگهداری آن را اجرا کرد.-->
میوه کیوی
تولید کیوی در جهان
نمایی از یک باغ کیوی در تالش
شکوفه کیوی در رودسر