stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
صحن جمهوری اسلامی
مشخصات

صحن جمهوری اسلامی به صورت طرح شکسته شامل دو مستطیل ساخته شده‌است. طول صحن حدود ۱۲۰ متر، عرض مستطیل بزرگتر ۷۵ متر و عرض مستطیل کوچکتر ۵۰ متر است. چهار سردر و ایوان در چهار ضلع صحن ساخته شده‌اند. ۳۰ حجره و ۴۶ غرفه نیز در ضلع‌های صحن ایجاد شده‌اند. هم‌چنین سقاخانه، ساعت خورشیدی و حوض بزرگی در وسط صحن قرار دارد.
مشخصات > ساعت خورشیدی

یک ساعت خورشیدی در وسط صحن جمهوری اسلامی قرار دارد که نشان دهندهٔ شاخص ظهر شرعی است. ساعت از سنگ یکپارچه‌ای ساخته شده‌است و اعداد روی آن، نشان دهندهٔ ساعات پیش و پس از ظهر شرعی به افق مشهد هستند.
مشخصات > سقاخانه

سقاخانه صحن جمهوری روبروی ایوان طلا قرار دارد. پلان این سقاخانه مربع است و زیر سقفی گنبدی‌شکل قرار دارد. ۲۴ شیر این سقاخانه دارای چشم الکترونیک هستند.
آرامستان ثامن الائمه

آرامستان ثامن الائمه، با نام بهشت ثامن الائمه یکی از آرامستان‌های حرم امام رضا می‌باشد. این آرامستان در صحن جمهوری اسلامی واقع می‌باشد.
بخشی از کشته‌شدگان عاشورای سال ۱۳۷۳ که در انفجار حرم کشته شدند.
جانباختگان فاجعه منا، محسن حاجی‌حسنی کارگر، جواد نمازی
سیده طیبه ابطحی، همسر سید عبدالکریم هاشمی‌نژاد، غلامحسین ابراهیمی
ایبادان

با آبادان اشتباه نشود.
مکان در 23x15px|border |alt=|link= نیجریه
| ایبادان Ìbàdàn (Ìlú Ẹ̀bá-Ọ̀dàn) | ایبادان Ìbàdàn (Ìlú Ẹ̀bá-Ọ̀dàn) |
| --- | --- |
شهر: شهر
نام(های) مستعار: Ile Oluyole, Ilu Ogunmola: نام(های) مستعار: Ile Oluyole, Ilu Ogunmola
ایالت: ایالت اویو
War camp: ۱۸۲۹
Ibadan District Council: ۱۹۶۱
Ibadan Municipal Government: ۱۹۸۹
حکومت: حکومت
 • Olubadan: Oba Oyekunle Ayinde Olukotun
مساحت: مساحت
 • کل: ۳۰۸۰ کیلومتر مربع (۱۱۹۰ مایل مربع)
جمعیت (۲۰۱۱): جمعیت (۲۰۱۱)
 • کل: ۳٫۲ میلیون
 • تراکم: ۸۲۸/کیلومتر مربع (۲۱۴۰/مایل مربع)
 • تراکم کلان‌شهری: ۲۵۰/کیلومتر مربع (۶۰۰/مایل مربع)
 • مذهب‌ها: مسیحیت، اسلام، Yoruba traditional religion
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (WAT)
وبگاه: http://www.oyostate.gov.ng/
ایبادان (به انگلیسی: Ibadan)، شهری در جنوب غربی نیجریه، سومین شهر پرجمعیت این کشور و مرکز ایالت اویو است. در سرشماری سال ۲۰۱۱ میلادی، ایبادان بیش از ۳٫۲ میلیون نفر جمعیت داشته‌است.این شهر از نظر مساحت بزرگترین شهر کشور است. در زمان استقلال نیجریه در سال ۱۹۶۰، ایبادان پس از لاگوس پرجمعیت‌ترین شهر کشور و سومین شهر پرجمعیت در آفریقا پس از قاهره و لاگوس بود اما در حال حاضر سومین شهر بزرگ نیجریه پس از لاگوس و کانو می‌باشد.
ایبادان در جنوب غربی نیجریه، ۱۲۸ کیلومتری شمال شرقی شمال شهر لاگوس و ۵۳۰ کیلومتری جنوب غربی آبوجا، پایتخت فدرال واقع شده‌است و یک نقطه حمل و نقل برجسته بین منطقه ساحلی و مناطق داخلی کشور است. ایبادان از روزهای حکومت استعمار انگلیس مرکز مدیریت منطقه غربی نیجریه بوده‌است و بخش‌هایی از دیوار باستانی این شهر هنوز تا امروز پابرجاست. ساکنان اصلی شهر یوروباها و همچنین جوامع مختلف از دیگر مناطق کشور هستند.
علی کریمی (زاده ۱۳۷۲)

با علی کریمی اشتباه نشود.
| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 علی کریمی با استقلال در سال ۲۰۲۰:  علی کریمی با استقلال در سال ۲۰۲۰
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
نام کامل:  علی کریمی
زادروز:  ۲۲ بهمن ۱۳۷۲ ‏(۳۰ سال)
زادگاه:  ایذه، ایران
قد:  ۱٫۸۵ متر (۶ فوت ۱ اینچ)
پست:  هافبک میانی
اطلاعات باشگاهی: اطلاعات باشگاهی
باشگاه کنونی:  قیصریه‌اسپور
شمارهٔ پیراهن:  ۶
باشگاه‌های جوانان: باشگاه‌های جوانان
۲۰۰۴–۲۰۱۲:  سپاهان
باشگاه‌های حرفه‌ای*: باشگاه‌های حرفه‌ای*
| سال‌ها |  باشگاه‌ها |  بازی† |  (گل)† |
| ۲۰۱۲–۲۰۱۶ |  سپاهان |  ۶۳ |  (۴) |
| ۲۰۱۶–۲۰۱۷ |  دینامو زاگرب |  ۱ |  (۰) |
| ۲۰۱۷ |  ← لوکوموتیو زاگرب (قرضی) |  ۸ |  (۱) |
| ۲۰۱۷–۲۰۱۸ |  سپاهان |  ۲۰ |  (۱) |
| ۲۰۱۸–۲۰۲۰ |  استقلال |  ۵۳ |  (۷) |
| ۲۰۲۰–۲۰۲۱ |  القطر |  ۷ |  (۰) |
| ۲۰۲۱ |  ← الدحیل (قرضی) |  ۹ |  (۰) |
| ۲۰۲۱– |  قیصریه‌اسپور |  ۶۴ |  (۵) |
تیم ملی‡: تیم ملی‡
| ۲۰۱۴–۲۰۱۶ |  زیر ۲۳ سال ایران |  ۱۸ |  (۵) |
| ۲۰۱۶– |  ایران |  ۱۹ |  (۰) |
 تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است و آمار به روز شده در تاریخ ۱۵ فروردین ۱۴۰۳.   ‡ آمار بازی‌ها و گل‌های ملی به‌روز شده در تاریخ ۳۰ آبان ۱۴۰۲:  تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است و آمار به روز شده در تاریخ ۱۵ فروردین ۱۴۰۳.   ‡ آمار بازی‌ها و گل‌های ملی به‌روز شده در تاریخ ۳۰ آبان ۱۴۰۲
علی کریمی (زادهٔ ۲۲ بهمن ۱۳۷۲ در ایذه) بازیکن فوتبال اهل ایران است که در پست هافبک میانی برای قیصریه‌اسپور در سوپر لیگ فوتبال ترکیه بازی می‌کند.
عملکرد باشگاهی > سپاهان

او در تابستان سال ۱۳۹۱ از تیم‌های پایه به تیم بزرگسالان سپاهان پیوست. او دارای سابقه عضویت در تیم جوانان سپاهان است وی چهار سال در این تیم عضویت داشت ۵۶ بازی رسمی انجام داد ۴ گل به ثمر رساند. وی با سپاهان یک بار قهرمان لیگ برتر و جام حذفی شد.
عملکرد باشگاهی > دینامو زاگرب

وی در تابستان ۱۳۹۵ با قرار دادی پنج ساله به تیم دینامو زاگرب کرواسی پیوست و در ادامه در پنجره نقل و انتقالات زمستانی برای داشتن فرصت بیشتر جهت بازی برای یک نیم فصل به لوکوموتیو زاگرب قرض داده شد. اما موفق نبود و در بازگشت به دینامو زاگرب قراردادش را فسخ کرد.
عملکرد باشگاهی > بازگشت به سپاهان

وی مجدداً به تیم سپاهان بازگشت.
عملکرد باشگاهی > استقلال

فصل ۲۰۱۸-۲۰۱۹
در فصل ۲۰۱۸ با قراردادی یک ساله به استقلال پیوست وی برای اولین بار در هفته اول لیگ برتر و در بازی مقابل پیکان تهران برای استقلال بازی کرد و اولین گلش را در هفته ۲۱ لیگ برتر و بازی با نفت مسجد سلیمان به ثمر رساند وی اولین بار در بازی برگشت مقابل السد در لیگ قهرمانان آسیا ۲۰۱۸ در اسیا برای استقلال به میدان رفت او اولین گل آسیایی خود را برای استقلال در بازی مقابل الهلال عربستان با ضربه سر دقیق به ثمر رساند
وی در این فصل در ۲۶ بازی در لیگ برتر به بازی رفت و دو گل به ثمر رساند و در ۲ بازی از جام حذفی و ۵ بازی از لیگ قهرمانان آسیا به میدان رفت و یک گل زد.
افتخارات > باشگاهی > سپاهان

لیگ برتر خلیج فارس : ۲۰۱۴-۲۰۱۵
جام حذفی فوتبال ایران : ۲۰۱۲-۲۰۱۳
افتخارات > باشگاهی > استقلال

لیگ برتر خلیج فارس : ۲۰۱۹-۲۰۲۰ نایب قهرمان
جام حذفی فوتبال ایران : ۲۰۱۹-۲۰۲۰ نایب قهرمان
افتخارات > باشگاهی > قیصریه‌اسپور

جام حذفی فوتبال ترکیه : ۲۰۲۱-۲۰۲۲ نایب قهرمان
افتخارات > باشگاهی > الدوحیل

مقام پنجم جام باشگاه های جهان ۲۰۲۰
افتخارات > ملی > تیم ملی فوتبال ایران

حضور در جام جهانی ۲۰۲۲ قطر
افتخارات > فردی

بهترین هافبک نفوذی سال ۱۳۹۸ لیگ ایران در نوروز فوتبالی
تیم منتخب سال ۱۳۹۸ لیگ ایران در نوروز فوتبالی
عملکرد ملی

وی سابقه بازی در تیم ملی جوانان و امید و همچنین تیم ملی بزرگسالان ایران را هم دارد وی یکی از بازیکنان مورد علاقه کارلوس کیروش بوده که در بیشتر اردوهای تیم ملی ایران در سال ۲۰۱۶ تا ۲۰۱۸ حضور داشته اما به دلیل مصدومیت نتوانست در جام جهانی ۲۰۱۸ و جام ملت های آسیا ۲۰۱۹ حضور پیدا کند سبک بازی علی کریمی به نظر کارشناسان خیلی به بازی جواد نکونام شباهت دارد.[نیازمند منبع]
وی توسط کی روش در آبان ماه به تیم ملی فوتبال ایران برای حضور در جام جهانی فوتبال ۲۰۲۲ قطر دعوت شد و در بازی برابر انگلیس، ولز و آمریکا حضور داشت.
وی با سرمربیگری قلعه نویی نیز به تیم ملی فوتبال ایران دعوت شد و چند بازی انجام داد.
آمار ملی > بازی‌های ملی

تا تاریخ ۲۱ نوامبر ۲۰۲۳
| ایران> سال | ایران> بازی | ایران> گل |
| --- | --- | --- |
| ۲۰۱۶ | ۱ | ۰ |
| ۲۰۱۷ | ۶ | ۰ |
| ۲۰۱۸ | ۳ | ۰ |
| ۲۰۱۹ | ۱ | ۰ |
| ۲۰۲۰ | ۲ | ۰ |
| ۲۰۲۲ | ۳ | ۰ |
| ۲۰۲۳ | ۳ | ۰ |
| مجموع | ۱۹ | ۰ |
علی کریمی در کنار هری مگوایر در جام جهانی فوتبال ۲۰۲۲
رودریگو تاباتا

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
نام کامل:  رودریگو باربوسا تاباتا
زادروز:  ۱۹ نوامبر ۱۹۸۰ ‏(۴۴ سال)
زادگاه:  آراساتوبا، برزیل
قد:  ۱٫۷۱ متر (۵ فوت ۷ ۱⁄۲ اینچ)
پست:  هافبک هجومی
اطلاعات باشگاهی: اطلاعات باشگاهی
باشگاه کنونی:  الریان
شمارهٔ پیراهن:  ۱۲
باشگاه‌های جوانان: باشگاه‌های جوانان
۱۹۹۷–۱۹۹۸:  Paulista
باشگاه‌های حرفه‌ای*: باشگاه‌های حرفه‌ای*
| سال‌ها |  باشگاه‌ها |  بازی† |  (گل)† |
| ۱۹۹۹ |  Paulista |  ۵ |  (۲) |
| ۲۰۰۰ |  São Bento |  ۷ |  (۲) |
| ۲۰۰۱ |  Santo André |  ۵ |  (۱) |
| ۲۰۰۱ |  Ferroviário |  ۵ |  (۰) |
| ۲۰۰۱ |  Inter de Limeira |  ۶ |  (۴) |
| ۲۰۰۲ |  Treze |  ۷ |  (۳) |
| ۲۰۰۲ |  Serrano-PB |  ۲ |  (۱) |
| ۲۰۰۲ |  Ceará |  ۴ |  (۲) |
| ۲۰۰۳ |  XV de Piracicaba |  ۳ |  (۷) |
| ۲۰۰۳ |  América-RN |  ۵ |  (۲) |
| ۲۰۰۳ |  Campinense-PB |  ۱۷ |  (۴) |
| ۲۰۰۴–۲۰۰۵ |  Goiás |  ۷۵ |  (۱۸) |
| ۲۰۰۶–۲۰۰۸ |  سانتوس |  ۱۵۴ |  (۴۲) |
| ۲۰۰۸–۲۰۰۹ |  ← غازی عینتاب‌اسپور (قرضی) |  ۲۷ |  (۱۲) |
| ۲۰۰۹–۲۰۱۱ |  بشیکتاش |  ۳۰ |  (۲) |
| ۲۰۱۰–۲۰۱۱ |  ← الریان (قرضی) |  ۱۱ |  (۷) |
| ۲۰۱۱–۲۰۲۰ |  الریان |  ۱۷۳ |  (۱۲۱) |
| ۲۰۱۴ |  ← السد (قرضی) |  ۲۲ |  (۱۳) |
| ۲۰۲۳-۲۰۲۰– |  السد |  ۲۱ |  (۱۴) |
| ۲۰۲۳ |  الریان |   |   |
تیم ملی‡: تیم ملی‡
| ۲۰۱۵–۲۰۱۷ |  قطر |  ۱۸ |  (۴) |
 تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است و آمار به روز شده در تاریخ ۲۷ اکتبر ۲۰۲۱.   ‡ آمار بازی‌ها و گل‌های ملی به‌روز شده در تاریخ ۲۷ اکتبر ۲۰۲۱:  تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است و آمار به روز شده در تاریخ ۲۷ اکتبر ۲۰۲۱.   ‡ آمار بازی‌ها و گل‌های ملی به‌روز شده در تاریخ ۲۷ اکتبر ۲۰۲۱
رودریگو باربوسا تاباتا (به پرتغالی: Rodrigo Barbosa Tabata) هافبک اهل برزیل است که در شهر آراساتوبا و در تاریخ ۱۹ نوامبر ۱۹۸۰ به دنیا آمده‌است.
رودریگو تاباتا سابقه بازی در سانتوس، غازی عینتاب‌اسپور، بشیکتاش، الریان و السد را دارد.
او پس از سال‌ها بازی در تیم‌های قطری، موفق به دریافت تابعیت قطر در اوت ۲۰۱۵ شد؛ به همین دلیل او قابلیت بازی در تیم ملی فوتبال قطر را نیز پیدا کرد.
افتخارات

باشگاهی
سانتوس
جام پائولیستا برزیل(۲): ۲۰۰۶ ، ۲۰۰۷
الریان
قهرمانی لیگ ستارگان قطر(۱): ۲۰۱۵-۱۶
قهرمانی جام امیر قطر(۱): ۲۰۱۳
قهرمانی جام شیخ جاسم قطر(۳): ۲۰۱۲ ، ۲۰۱۳ ، ۲۰۱۸
السد
لیگ ستارگان قطر(۱): ۲۰۲۰-۲۱
جام امیر قطر(۲): ۲۰۱۴ ، ۲۰۲۱
جام شیخ جاسم قطر(۱): ۲۰۱۴
جام ولیعهد قطر(۱): ۲۰۲۰
ملی
قطر
قهرمانی جام ملت های آسیا(۱): ۲۰۱۹
فردی
بازیکن سال لیگ ستارگان قطر: ۲۰۱۱-۱۲ ، ۲۰۱۵-۱۶
آقای گل لیگ ستارگان قطر: ۲۰۱۵-۱۶
قابوس‌نامه

| 0 | 1 |
| --- | --- |
برگی از کتاب قابوس‌نامه، نسخه خطی موزه ملک.: برگی از کتاب قابوس‌نامه، نسخه خطی موزه ملک.
نویسنده(ها): عنصرالمعالی کیکاووس زیاری
عنوان اصلی: نصیحت‌نامه
زبان: فارسی دری
موضوع(ها): ادبیات تعلیمی
گونه(های) ادبی: اندرزنامه
متن: قابوس‌نامه در ویکی‌نبشته
نصیحت‌نامه مشهور به قابوس‌نامه کتابی به زبان فارسی از قرن پنجم هجری است که تألیف امیر عنصرالمعالی کیکاووس بن اسکندر زیاری است. تألیف این کتاب به سال ۴۷۵ هجری قمری است. قابوس‌نامه کتابی اندرزنامه است و مطالب آن به صورت نصیحت و پند بیان می‌شوند.
نویسندهٔ قابوس‌نامه، عنصرالمعالی کیکاووس، از امیرزادگان دودمان زیاریان بود. او این کتاب را برای فرزندش گیلانشاه، در قالب ۴۴ فصل و یک مقدمه نوشت؛ به این قصد که اگر پسرش پس از او حکومت را حفظ کند یا به رتق و فتق کارهای دیگر بپردازد، بداند چگونه وظایف خود را انجام دهد. کیکاووس همچنین بدین شکل به تربیت فرزند، رسوم لشکرکشی، مملکت‌داری، آداب اجتماعی و دانش و فنون متداول آن دوره پرداخته است. گرچه مخاطب اثر، گیلانشاه است ولی کیکاووس در مقدمه توضیح داده است که دیگران هم می‌توانند از این اثر استفاده کنند و نویسنده کوشیده است کتاب همهٔ انسان‌ها را دربرگیرد.
قابوس‌نامه یکی از نخستین اندرزنامه‌ها به فارسی دری و یکی از شاخص‌ترین آن‌هاست. پنج نسخهٔ خطی از قابوس‌نامه شناخته شده است که دارای اختلاف‌هایی در انشا هستند. این کتاب متنی ساده و نزدیک به فارسی معیار امروزی دارد و اندرزها، ضرب‌المثل‌ها، حکایت‌ها و شعرها در سراسر آن درهم آمیخته‌اند. گرچه بیشتر قابوس‌نامه به نثر ساده نوشته شده است، در میانهٔ آن رباعیاتی نیز آمده است که اکثراً از خود کیکاووس هستند، ولی این اشعار از کیفیت کمتری نسبت به نثر او برخوردارند. در این کتاب از زبان عربی به‌طور محدودی استفاده شده است و نویسنده تنها برای اصطلاحات فنی و خاص از این زبان بهره برده است. تنها یک بیت به عربی و یک بیت به زبان طبری در کتاب دیده می‌شود.
در دوران معاصر نسخه‌های مختلفی از قابوس‌نامه در ایران به چاپ رسید. نخستین بار رضاقلی‌خان هدایت یک نسخهٔ چاپ سنگی از آن را در دوران قاجار منتشر کرد. پس از آن، نسخه‌هایی به تصحیح و مقدمهٔ سعید نفیسی و غلامحسین یوسفی نیز منتشر شدند. قابوس‌نامه به زبان‌های مختلفی ترجمه شده است. نخستین ترجمه‌ها به زبان‌های ترک‌تبار، از جمله ترکی عثمانی و تاتاری بود و بعدها برگردان‌هایی به آلمانی، فرانسوی، انگلیسی، ایتالیایی، روسی، عربی، ژاپنی، گرجی، ازبکی و آذری انتشار یافت.
شیوهٔ نثر قابوس‌نامه بر ادبیات فارسی پس از آن تأثیرگذار بود و منجر به پیچیده‌تر شدن متون ادبی گردید. همچنین شیوهٔ حکایت‌گویی و آوردن شعرهای کوتاه در میان نثر بر نویسندگانی همچون سعدی اثر گذاشت. ترجمه‌های این کتاب به زبان‌های ترکی موجب شد سبکی در ادبیات ترکی عثمانی با نام نصیحت‌نامه به وجود آید. یوهان ولفگانگ فون گوته، شاعر آلمانی، نیز در دیوان غربی–شرقی تحت‌تأثیر این کتاب بوده است.
عنوان

نصیحت‌نامه عنوان دیگر کتاب قابوس‌نامه است. سعید نفیسی در تصحیح خود نام اصلی کتاب را نصیحت‌نامه دانسته است. عبدالمجید بدوی می‌گوید این نام برگرفته از قسمت پایانی مقدمهٔ کتاب است که نوشته است «و پس بدان ای پسر که این نصیحت‌نامه و این کتاب مبارک شریف را بر چهل و چهار باب نهادم…»؛ احتمال دارد این عبارت توسط نسخه‌برداران اضافه شده‌باشد.غلامحسین یوسفی می‌گوید عنوان کتاب در قدیمی‌ترین نسخهٔ خطی به صورت «کتاب پندنامهٔ امیر کبیر ملک جیلان» آمده است ولی واپسین صفحه از همین نسخه با جملهٔ «تمام شد کتاب قابوس‌نامه» پایان می‌یابد.
کتاب همچنین با نام‌های دیگری اعم از اندرزنامه، پندنامه و نصیحة الملوک هم خوانده شده است. خود مؤلف در توصیف کتابش از عبارت «کتاب پندها» نام برده است. با این حال نام قابوس‌نامه به عنوان اصلی این کتاب بدل شده است.
«قابوس» واژه‌ای معرب است که شکل فارسی آن «کاووس» یا «کاوس» می‌باشد. قابوس نام پدربزرگ کیکاووس، نویسندهٔ کتاب، است که چهارمین امیر از دودمان زیاریان بوده است. برخی نویسندگان، همانند رضاقلی‌خان هدایت و عبدالمجید بدوی، قابوس را نام عربی‌شدهٔ کیکاووس و نام دیگر کیکاووس را «قابوس دوم» دانسته‌اند و نام کتاب را منسوب به خود او می‌دانند. دستهٔ دیگری از نویسندگان، همچون ریچارد فرای و روبن لوی، معتقدند به خاطر شهرت زیاد قابوس بن وشمگیر (پدربزرگ کیکاووس)، این کتاب را «کاپوس‌نامه» و عربی‌شدهٔ آن، قابوس‌نامه، خوانده‌اند.
محتوا

صفحات فهرست  در نسخهٔ به تصحیح سعید نفیسی:  ۵۳، ۵۴ و ۵۵
قابوس‌نامه مشتمل بر ۴۴ باب و یک مقدمه است. پس از آوردن مقدمه‌ای دربارهٔ انگیزهٔ نویسنده از نگارش کتاب، در دو فصل ابتدایی مطابق با عرف اسلام، به توحید خدا، خلقت جهان و نبوت می‌پردازد. در فصل ۳ و ۴ به اهمیت ارکان دین اسلام، به ویژه نماز و روزه و حج، اشاره می‌کند. فصل ۵ در مورد اصول کلی اخلاقی، مانند احترام به والدین است. فصل ۶ دربارهٔ کسب مهارت‌ها (هنرها) است و نویسنده به آموختن این گونه شایستگی‌ها، حتی برای افراد اصیل، توصیه می‌کند. فصل ۷ و ۸ بحثی در مورد لزوم کسب مهارت‌های کلامی آغاز می‌شود و به دنبال آن یک سلسله گفتاوردهایی می‌آید که نویسنده مدعی است به پهلوی بر دیوارهای مقبرهٔ انوشیروان ساسانی نوشته بودند. موضوع فصل‌های ۹ تا ۱۹، جنبه‌های مختلف زندگی شخصی است؛ مانند مزایای جوانی، آداب رفتار اجتماعی (مانند آداب سفره و افراط در نوشیدن شراب)، تفریحاتی همچون شطرنج و تخته نرد، قمار و شوخی کردن، عشق و لذت رابطه جنسی با پسران و زنان، حمام آب گرم، خوابیدن و استراحت کردن، بازی کردن و چوگان. سپس در فصل ۲۰ در مورد جنگ سخن می‌راند و در فصل‌های ۲۵–۲۱ به زندگی اقتصادی، به ویژه انباشت ثروت، ادارهٔ خانواده، و خرید برده و اسب توجه می‌کند. در فصل‌ها ۲۶ و ۲۷، این توصیه‌های شخصی با بحث در مورد ازدواج و تربیت فرزندان تکمیل می‌شود. فصل ۲۸ و ۲۹ به نحوهٔ دوست‌یابی و نحوهٔ برخورد با دشمنان پرداخته و در فصل ۳۰ از عفو و مجازات حرف می‌زند. سپس در فصل‌های ۳۱ تا ۳۶ مهم‌ترین جنبه‌های زندگی بررسی می‌شوند: امور مذهبی، بازرگانی، طبابت، طالع‌بینی و ریاضیات، صنعتگری، شاعری، نوازندگی و خنیاگری. در فصول ۳۷ تا ۴۲ از دربار و نحوهٔ خدمت کردن به شاهان می‌گوید و وظایف منشی، وزیر، فرمانده نظامی و در نهایت خود حاکم را برمی‌شمارد. این بررسی ابتدا با فصل ۴۳ در مورد دامداری و صنعتگری و سپس در فصل ۴۴، با بیان آرمان‌های بنیادین جوانمردی و فتوت به پایان می‌رسد.
ویژگی‌ها > حکایت‌ها

کیکاووس در قابوس‌نامه ۵۱ حکایت از ادیبان معروف نقل کرده است. در این میان ۴۱ حکایت با ذکر نام نویسنده نقل شده است و ۱۰ حکایت بدون نام نویسنده آورده شدند. همچنین ۵ حکایت هم اثر خود کیکاووس است. اکثر حکایت‌ها از فیلسوفان یونانی (افلاطون و سقراط)، پادشاهان ایرانی، خلفا و دیگر شخصیت‌های تاریخ اسلام، مانند صاحب بن عباد (وزیر آل بویه) است. در میان این حکایت‌ها، داستان‌هایی که به حاکمان غزنوی اشاره دارد از آن حیث که کیکاووس شخصاً با آن‌ها در تماس بود، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار هستند.
تمامی حکایت‌ها در ۲۴ باب آمده‌اند و دیگر قسمت‌های کتاب خالی از داستان است. اکثر حکایات، واقعی و تاریخی هستند و شخصیت‌های آن در دنیای آن روزگار افرادی مؤثر بودند یا کسانی هستند که در افسانه‌ها و بینش زمانه نقش داشتند. حکایت‌ها دارای بار اخلاقی و حکمی بوده‌اند و تعداد کمی از حکایت‌ها افسانه به نظر می‌رسند. تمامی داستان‌ها با توجه به موضوع آن باب از کتاب در میان دیگر مطالب جای گرفته است. حکایت‌ها خالی از مبالغه هستند و جنبهٔ واقعی زندگی را مجسم می‌سازند. مهم‌ترین عناصر حکایت‌های قابوس‌نامه دقت در تصویرسازی و توانایی در محاورات و زیرکی شخصیت‌ها است. هر حکایتی دارای یک هدف آشکار است یا گرهی داستانی در پایان آن حل می‌شود. کیکاووس بخشی از عقاید و افکار خود را در قالب سخنان شخصیت‌های داستانی آورده و مهارت خوبی در قصه‌نویسی داشته است.
این حکایت‌ها نوعی از مثل‌گویی یا پارابل هستند. در بسیاری از اندرزنامه‌ها روایت حکایت شاهان گذشته امری رایج بوده است. حکایت‌های تاریخی به صورت دستور العمل دقیقی برای موفقیت پیشنهاد نمی‌شوند، بلکه صرفاً به عنوان هشدار، یا تشویق به تفکر عمل می‌کنند. مطالعه در مورد فضائل و روش‌های حاکمان گذشته به‌طور گسترده به عنوان یک تمرین آموزشی برای حاکمان تلقی می‌شد. در کتابی مثل قابوس‌نامه که نصیحت‌ها به صورت پدرانه بیان شده، کیکاووس نسب‌نامهٔ فرزندش را یادآوری می‌کند و به او توصیه می‌کند «از ناشایست پرهیز کن و چنان زندگانی کن که سزاوار تخمهٔ پاک تُست».
ویژگی‌ها > شعرها

شعرهایی از ابوسعید ابوالخیر، ابوشکور بلخی، ابوسلیک گرگانی، عسجدی، فرخی و قمری جرجانی در میان کتاب نقل شده‌اند. همچنین یک بیت به عربی، یازده بیت بدون ذکر صاحب شعر و ۳۱ بیت از خود کیکاووس در کتاب وجود دارد. احتمالاً تمامی بیت‌های مذکور از رباعیات خود کیکاووس هستند. کیکاووس یکی از نخستین نویسندگانی است که شعرهایی را در میان نثر آورده است و پس از آن دیگر نویسندگان همچون حمیدالدین بلخی و سعدی، چنین شیوه‌ای را تکرار کردند. او این رباعی‌ها را به شکل پاسخی مرتبط با متون هر بخش آورده است.
عنصرالمعالی شعری هم به زبان طبری (مازندرانی) در این کتاب دارد که به گویش متداول گرگان قدیم است. این شعر طبری در فصل بیستم کتاب قرار دارد و پس از آن مؤلف ترجمه‌ای هم به فارسی دری آورده است تا برای همگان قابل فهم باشد.
شعرهای فارسی کیکاووس در برابر نثر او کیفیت چندانی ندارند و از درجه‌ای متوسط هستند.
نسخه‌ها > چاپ‌های فارسی

یکی از دلایل، نادر بودن متون قابوس‌نامه تخریب گستردهٔ دوران حمله مغول در زمان چنگیز خان است. بعدها، زمانی که در قرن هفدهم میلادی، پژوهشگران به بازیابی و مطالعهٔ ادبیات فارسی پرداختند، دغدغهٔ اصلی محققان ادبیات مذهبی بود. نگرش سکولارتر در قرن نوزدهم میلادی پدید آمد، ولی در این عصر هم در وهلهٔ نخست به آثاری پرداختند که با امپراتوری گورکانی یا جانشینان آن‌ها ارتباط داشت. این موجب شد تعداد زیادی از آثار فارسی قدیمی‌تر گمنام بمانند و فراموش شوند. تنها پس از آن بود که پژوهشگران ایرانی و خاورشناسان به تدریج شروع به فهرست‌نویسی از کتاب‌های انباشته در کتابخانه‌های اروپایی و آسیایی کردند و تحقیقات در این زمینه ادامه یافت.
نسخهٔ چاپ سنگی رضاقلی‌خان هدایت که در ۱۲۸۵ هجری برابر ۱۸۶۸ میلادی در تهران چاپ شد، به نقل از روبن لوی یک متن «بازاری» بود، اما به گفتهٔ ژیلبر لازار این نسخه‌ها همچنان ارزشمند هستند. این متن چاپ اولیه باقی ماند و پس از آن چندین بار در تهران و بمبئی مبنای تجدید چاپ قرار گرفت. همچنین نسخهٔ چاپ سنگی دیگری توسط محمد خلیل الرحمن در سال ۱۳۳۴ هجری برابر ۱۹۱۶ میلادی، در بمبئی تهیه شد. سعید نفیسی در سال ۱۹۴۳ میلادی (۱۳۱۲ شمسی)، نسخه‌ای چاپی را از روی نسخهٔ خطی کتابخانهٔ ملک منتشر کرد و از متن آن خلاصه‌ای را برای استفادهٔ دانش‌آموزان برگزید. در سال ۱۹۵۱ میلادی (۱۳۳۰ شمسی)، روبن لوی نسخه‌ای از قابوس‌نامه را در لندن منتشر کرد که به دلیل استفادهٔ التقاطی از قرائت‌های مختلف مورد انتقاد قرار گرفت.در سال ۱۳۴۳ یک نسخهٔ جیبی بر اساس این تصحیح، تحت نظر علی حصوری در تهران چاپ شد.
در سال ۱۳۳۵ شمسی عبدالمجید بدوی تصحیح مهم دیگری را به همراه مقدمه و توضیحاتی منتشر کرد که حاصل پایان‌نامهٔ دکترای او، تحت نظر محمد معین بود. اما، به استناد دانشنامه ایرانیکا، نسخه‌ای که غلامحسین یوسفی از روی نسخهٔ خطی استانبول تصحیح و چاپ کرد، بهترین نسخهٔ موجود در حال حاضر است. در تصحیح یوسفی که در سال ۱۳۴۵ شمسی منتشر شد، او بنا بر روش علمی و انتقادی، نسخهٔ کتابخانهٔ استانبول را اصل قرار داد و با استفاده از هر پنج نسخهٔ خطی کتاب، مقایسه‌ها و استنباط‌های خود از تفاوت‌های موجود را در تعلیقات آورد.
نسخه‌ها > ترجمه‌ها

قابوس‌نامه چندین بار به زبان‌های ترکی ترجمه شده است. قدیمی‌ترین نسخه از ترجمه‌های ترکی این کتاب که در حال حاضر شناخته شده است، متعلق به قرن چهاردهم میلادی است که مصطفی شیخ‌اوغلو در زمان سلطنت گرمیان در آناتولی، به زبان ترکی قدیم آناتولی برگرداند و نسخه‌ای از آن امروزه در کتابخانه و اسناد ملی مصر نگهداری می‌شود. در سال ۸۳۵ هجری یا ۱۴۳۱ میلادی، به دستور سلطان مراد دوم عثمانی، شخصی به نام مرجمک ترجمهٔ جدیدی به زبان ترکی عثمانی انجام داد. ترجمه‌ای متأخر به ترکی هم توسط نظمی‌زاده مرتضی در سال ۱۱۱۷ هجری برابر ۱۷۰۵ میلادی، تهیه شد. همچنین نسخه‌ای به زبان ترکی تاتاری توسط قیوم ناصری در ۱۳۰۰ هجری برابر ۱۸۸۲ میلادی، در شهر کازان چاپ شد. علاوه بر این، ترجمه به ترکی ازبکی نخستین بار توسط محمدرضا آگاهی در سال ۱۹۹۴ میلادی، در تاشکندترجمهٔ این کتاب به ترکی آذری نیز توسط رحیم سلطان‌اف (۱۹۶۱) منتشر شد.
در کشورهای غربی، نخستین ترجمه به زبان آلمانی را هاینریش فردریش فون دیز در سال ۱۸۱۱ میلادی، با مقدمه‌ای مبسوط منتشر کرد. این کتاب بر اساس ترجمه‌های ترکی عثمانی بود و شهرت یافت؛ زیرا یوهان ولفگانگ فون گوته از آن الهام گرفت و به عنوان منبعی برای یادداشت‌هایش در دیوان غربی–شرقی استفاده کرد. در سال ۱۸۸۶ میلادی، الف کوری اولین ترجمه را به زبان فرانسوی از متن فارسی که رضاقلی‌خان هدایت منتشر کرده بود، انجام داد. پس از آن قابوس‌نامه به زبان‌های اروپایی دیگری نیز راه یافت. پی بی واچا (۱۹۱۶) و روبن لوی (۱۹۵۱) آن را به انگلیسی ترجمه کردند. سیف‌الدین نجم‌آبادی و ولفگانگ کنات (۱۹۸۸) نسخهٔ آلمانی دیگری چاپ کردند. ریکاردو زیپولی (۱۹۹۰) به ایتالیایی برگردانی نوشت و او.س. لِبدوا ترجمه‌ای به زبان روسی (کازان، ۱۸۸۶) را بر اساس ترجمهٔ تاتاری نوشت و بعدها، یوگنی برتلس (مسکو، ۱۹۵۳، ۱۹۵۸) هم نسخهٔ روسی متفاوتی چاپ کرد.
امین عبدالمجید بدوی به همراهی محمدصادق نشأت، در ۱۹۵۸ میلادی برگردانی به زبان عربی در مصر منتشر کرد، تسونئو کورویاناگی قابوس‌نامه را به زبان ژاپنی ترجمه نمود، و امیران لومتادزه (تفلیس، ۱۹۷۸) هم آن را به زبان گرجی ترجمه نمود. همچنین ترجمه‌ای به زبان اردو از میان‌محمد افضل منتشر شده است.
میراث

در زبان و ادبیات فارسی، کاربرد ساخت‌های هم‌پایه در کتاب‌های قرن پنجم، همچون قابوس‌نامه، سرمشقی برای نویسندگان بعد از آن بود تا با طولانی کردن جملات و ایجاد اطناب بیشتر در کلام، در سدهٔ ششم هجری به نثر فنی دست یابند. نصرالله منشی با الگوگیری از سبک کیکاووس، از ساخت‌های هم‌پایه بهره برد تا نقش زیباشناسی آن را در ساختار کلامش به کار گیرد و نثر را به مرز شعر نزدیک کند. از سوی دیگر، حمیدالدین بلخی و سعدی شیرازی نیز با الگو گرفتن از عنصرالمعالی کیکاووس، ابیاتی را در میان حکایات و پندهای خود گنجاندند. علاوه بر این، گلستان سعدی در مضامین و محتوا نیز تحت‌تأثیر قابوس‌نامه بوده است.
همان‌گونه که از تعداد زیاد نسخه‌های خطی باقی‌مانده می‌توان حدس زد، قابوس‌نامه از محبوبیت خوبی برخوردار بود. داستان‌های مشابه قابوس‌نامه در حدیقةالحقیقه و شریعةالطریقه اثر سنایی غزنوی در قرن ششم و جوامع الحکایات و لوامع الروایات اثر محمد عوفی در قرن هفتم آمده است. افزون بر این، نویسندگان دیگری همچون قاضی احمد غفاری در تاریخ نگارستان، محمد حبله‌رودی در جامع التمثیل، فزونی استرآبادی در بحیره، ابوحامد کرمانی در عقد العلی للموقف الاعلی، ابن اسفندیار در تاریخ طبرستان، سعدالدین کافی در یک قصیده، خسرو دهلوی در مطلع الانوار، عبدالرحمن جامی در سلسله الذهب، مجدالدین محمد حسینی مجدی در زینت المجالس، محقق سبزواری در روضه الانوار،نظامی گنجوی در خسرو و شیرین و عطار در اسرار نامه، الهی نامه و منطق الطیر، حکایت‌های آن را نقل کرده‌اند.
قابوس‌نامه، سیاست‌نامه و نصیحة الملوک سه اثر تعیین‌کننده‌ای بودند که در قرن پنجم و ششم هجری، اندرزنامه‌نویسی را به یک گونه ادبی به‌خصوص تبدیل کردند.  پیش و پس از دوران عثمانی ترجمه‌هایی ترکی از کتاب قابوس‌نامه تألیف شدند که سبکی از کتاب‌های ادبیات ترکی به نام «نصیحت‌نامه» تحت‌تأثیر آن‌ها شکل گرفت. در ادبیات مدرن غرب نیز گوته، شاعر آلمانی، در کتاب دیوان غربی–شرقی تحت‌تأثیر قابوس‌نامه قرار گرفته است.