stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
جمعیت‌شناسی گیلان
جمعیت

جمعیت استان گیلان در سال ۱۴۰۰ برابر ۲٫۷۶۰٫۲۳۴ نفر است برخی منابع معتقدند، چهار میلیون نفر گیلک در ایران زندگی می‌کنند. نرخ رشد جمعیت در گیلان به‌طور پیوسته کمتر از رشد کل کشور مانده‌است، میانگین رشد جمعیت استان گیلان در دورهٔ پنج سالهٔ ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۰ با اختلاف ۰٫۶۷ درصدی نسبت به کل کشور، ۰٫۶۲ درصد بود. میانگین کل ایران، ۱٫۲۹ درصد می‌باشد. از سوی دیگر تراکم جمعیت (شمار ساکنان در کیلومتر مربع) در گیلان همیشه بالاتر از متوسط کل کشور بوده‌است. این رقم در حال حاضر ۱۷۷ است. بُعد خانوار در گیلان، با ۳٫۲ نفر در هر خانواده، کم‌ترین میزان در کل کشور را داراست. میانگین کشوری ۳٫۵۵ نفر در هر خانواده‌است.
بیش از ۵۳ درصد مردم در روستاها زندگی می‌کنند. جمعیت متوسط روستا در گیلان همواره از متوسط کشور بالاتر بوده‌است. در ۱۹۹۶ این رقم برای گیلان ۴۴۱ و برای کشور ۳۳۸ بود. در گیلان به‌طور متوسط در هر ۵٫۲ کیلومتر مربع یک سکونتگاه وجود دارد که این رقم برای کل کشور ۲۴٫۲ است. در حال حاضر ۳۴٫۵ درصد از جمعیت گیلان زیر ۱۵ سال و ۵۹٫۸ درصد آنان بین ۱۵ تا ۶۴ سال دارند و ۵٫۷ درصد بالای ۶۵ سال. مقایسه نسبت افراد زیر ۱۵ سال در سرشماریهای مختلف نشان می‌دهد جمعیت در حال پیر شدن است و ساختار سنی اش در حال متوازن تر شدن. ساختار جنسیتی گیلان هم با نوسان نسبت مرد/زن در بازه ۱۰۲٫۵ و ۱۰۴٫۳ در برابر هر ۱۰۰ مرد متوازن است. با توجه به روندهای مهاجرتی و سرشماریهای قبلی این رقمها قابل قبول‌اند. در ۱۹۹۶ ۵۶٫۳ درصد مردان و ۶۱ درصد زنان بالای ده سال ازدواج کرده بودند که نسبت به بیست سال قبل اندکی کاهش را نشان می‌دهد. برای بازه سی ساله ۱۹۹۱–۲۰۲۱ سه فرضیه وجود دارد. طبق فرض شدید، نرخ رشد متوسط سالانه جمعیتهای شهری و روستایی گیلان به حدود ۲٫۹۶ و ۱٫۱۶ درصد خواهد رسید. طبق دو فرضیه دیگر این نرخها کمتر خواهند بود. به نظر می‌رسد فرض دوم واقعی تر باشد و رشد جمعیت شهری به ۲٫۵ و روستایی به زیر ۱ درصد نزدیکتر باشد.
در سال ۲۰۰۶ تعداد روستاهای مسکون به ۲۶۸۶ کاهش یافت چرا که ۸ تایشان شهر شده و ۲۴۱ تایشان نامسکون شدند. نرخ باروری (تعداد زایمان زنده در ۲۰۰۶ برای هر ۱۰۰۰ زن در سن تولید مثل) در گیلان ۱٫۴۴ و نرخ تولد خام در کل استان ۱۳٫۸ محاسبه شده‌است. در بازه ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۶ ۱۷۷٬۷۰۷ نفر از گیلان مهاجرت کرده و ۲۰۲٬۳۸۶ از سایر استان‌ها بدان مهاجرت نمودند. پیش‌بینی شده نرخ باروری در گیلان تا ۲۰۲۶ ۱٫۴۹۲ در شهرها و ۱٫۵۹۲ در مناطق روستایی باشد. پیش‌بینی شده مهاجرت هم افزایش یابد. پیش‌بینی شده نرخ رشد جمعیت سالانه گیلان با کاهشی شدید از ۰٫۸۵ درصد به ۰٫۵۸ درصد برسد.
گروه‌های قومی

این استان دارای هویت قومی مشخص است. گروه‌های قومی اصلی آن متعلق به شاخه شمال غربی گروه زبانهای ایرانی‌اند. مهم‌ترین شان گیلک است که در جلگه مرکزی، حاشیه ساحلی شرقی و ارتفاعات جنوب غربی زندگی می‌کند. گیلکها بر اساس تفاوت‌های گویشی و ویژگی‌های اجتماعی فرهنگی به سه گروه تقسیم می‌شوند: گیلک رشتی و لاهیجانی، که به ترتیب در غرب و شرق جلگه زندگی می‌کنند، تفاوت‌های کمی نشان می‌دهند، ولی گیلک گالشی یا دیلمی در کوه‌های جنوب شرقی زبان متفاوت و شیوه کشت و دامپروری متفاوتی با گیلک جلگه و تالشها که منطقه‌شان از کوهپایه تا دامنه البرز کشیده شده‌است دارند. گویش تاتی پیرامون رودبار تکلم می‌شود. تازه واردان اندکی به تازگی در استان استقرار یافته‌اند: دامداران کرد بوفالو در جلگه پخش شده‌اند، قبیله کرد عمارلو نامش را به بخش شرق رودبار داده، بازرگانان و ماهیگیران ترک‌زبان در ساحل آستارا و کارمندان فارسی‌زبان ادارات دولتی. نتیجتاً چندزبانگی قاعده سرتاسر استان است.
چهار گروه ایلی از مردم کُرد در شهرستانهای مختلف استان گیلان زندگی می‌کنند، این ایلات عبارتند از عمارلو در رودبار، جلالوند در لنگرود، رشوند در رشت و کرمانج در هشتپر.
همچنین کردهای منسوب به ایل غیاثوند، که به لک‌های سلخوری معروف هستند در بخش‌هایی از استان گیلان زندگی می‌کنند. اجداد افراد این ایل در اواخر دوره افشاریه از کردستانات و کرمانشاه به گیلان تبعید شدند.
سازماندهی کار در گیلان علی‌الظاهر بر اساس تقسیم کار قومی مشخص می‌شود. هر گروهی که در استان می‌زید با یک یا چند فعالیت تولیدی خاص، مشخص می‌شود به نحوی که اسامی قومی علاوه بر ریشه‌های سرزمینی، زبانی و فرهنگی به تخصص ویژه شغلی هم اشاره می‌کند. گیله مرد (مرد گیلان) به کشاورزان جلگه اشاره دارد که گیلکی صحبت می‌کنند، در حالی که گالش، تولیدکننده کوه نشین در شرق استان، گویشی به نام گالشی را استفاده می‌کند. بنا به سخنگو، اسم قومی می‌تواند معانی مختلفی داشته باشد، ولی عموماً ابعاد فرهنگی و حرفه‌ای را ترکیب می‌کند. همان‌طور که مارسل بازین و علی پور-فیکویی (Ali Pour-Fickoui) اشاره می‌کنند، برای بسیاری از گیلکان خصوصاً شهرنشینان مرکز و غرب، یک تالش یک دامپرور است، گرچه تالش همان واژه را در مقابل یک گالش (دامدار)، برای شمالی‌ترین نقطه منطقه، برای یک زارع برنج استفاده می‌کند. تفاوت هرچه باشد، جمعیتهای مختلف که در منطقه همزیستی دارند به بیشتر منابع بومی دسترسی برابری ندارند. به این دلیل اسامی جمعی تنها معین‌کننده‌های هویت نیستند، ولی به موقعیت نسبی در سلسله مراتب اقتصادی اشاره می‌کنند. منابع اصلی منطقه‌ای (برنج و در گذشته ابریشم) امتیاز مردمان جلگه‌نشین گیلک و گاهی تالش هستند. گیلکان همچنین بخش‌های اصلی تجارت و مدیریت را در کنترل دارند، حتی اگر برای آخری با کارکنان دولتی اهل مرکز کشور رقابت کنند. جمعیتهای کوهستانی سوی مرطوب البرز (گالش و بیشتر تالشان) متخصص پرورش گاو و گوسفند اند، و در فضای منطقه جایگاهی جنبی دارند، و وضعیت پایین‌تری نسبت به همسایگان گیلک شان دارند. مذهب سنی بخشی از جمعیت برخلاف اکثریت شیعه جمعیت در مناطق اسالم و طالش دولاب منجر به در حاشیه رفتن تالشان شده‌است.
هویت مردم

مقالهٔ اصلی: هویت گیلانی
هویت مردم > عادات غذایی

با توجه به تنوع و تضاد عادات غذایی رشتیها و عراقیها یعنی مردم داخل یا فلات ایران، این مسائل زمینه‌ای نیرومند برای انعکاس مغایرتهاست. مردم گیلان عاشق برنج اند-برنج که آن‌ها با ماهی، تخم مرغ، زیتون و به قدری کمتر گوشت گوساله تکمیل اش می‌کنند به‌طور سنتی با هر سه وعده اصلی غذایی میل می‌شود. این در تضاد با رژیم سنتی عراقی‌ها است که از نان، محصولات لبنی و گاهی گوشت گوسفند تشکیل می‌شود. رشتیها با مشاهده عادات غذایی همسایگان شان، و به علاقه آنان به نان به‌طور خاص توجه می‌کنند و گاهی با تفریح و گاهی با تحقیر به آن‌ها می‌نگرند. آن‌ها به مردم تهران دهان گشاد می‌گویند، زیرا آن‌ها هنگام جویدن نان دندان‌های بزرگ شان را نمایان می‌کنند. بنا به کلیشه‌های سنتی، عراقیها «نان خالی خوران» فقیر اند که برنج گیلان برایشان یک نعمت حسرت‌برانگیز می‌ماند. هنگامی که عادات غذایی روزانه مردم فلات و رشتیها دو نظام کاملاً متمایز را شکل می‌داد-گرچه این تمایزات در سی سال گذشته به‌طور قابل توجهی کاهش یافته- برای ساکنان جلگه خزر، مصرف نان هم موضوع تمسخر و هم عامل هشدار بود: «گیلک» به گزارش رابینو، «نان نمی‌خورد بلکه آن را غذایی می‌داند که برای فطرت اش نامناسب است، تا جایی که یک مرد خشمگین به زن اش می‌گوید: نان بخور و بمیر!». بنا به قول رابینو و کاپیتان آرتور کانلی لافونت، در حدود ۱۸۳۰، والدین گیلانی هنگام تمسخر کودکان شان آن‌ها را به منظور تنبیه بد رفتاری شان به فرستادن به عراق تهدید می‌کردند، جایی که مجبور بودند از بدبختی نفرت‌انگیز خوردن نان رنج ببرند.
زیتون پرورده (که به همراه رب انار و گردوی چرخ شده تهیه می‌شود)، گوشت گوساله، و ماهی از مواد غذایی محبوب رشتیان است که اغلب در بین عراقیها حس تنفر شدید برمی‌انگیزد و رشتیها به خاطر آن کله‌ماهی خور خوانده می‌شوند، نامی مستعار که تمسخر و نفرت را ترکیب می‌کند. در واقع، ساکنان جلگه گیلان گاه‌گاهی کله‌ماهی سرخ شده می‌خورند و عموماً از تمسخر کنایه‌آمیزی که همسایگان شان با آن این بخش از فهرست غذایی شان را می‌بینند آگاه‌اند. با این حال، آنان ارزش‌های تغذیه‌ای کله‌ماهی را، که غنی از فسفر است و مغز را برمی‌انگیزد، تحسین می‌کنند.
در سنت ادبی

تصاویر دیگری از جهان خزری علاوه بر هویت گیلانی توصیف شده در جوکهای قومی در سنت ادبی ضبط شده‌است (متون اصلی اسطوره‌ای و ادبی، سفرنامه‌ها، مطالعات تاریخی و…). منطقه از این خلال گاهی تقریباً دوزخی و در دیگر زمان‌ها چون بهشتی زمینی به نظر می‌رسد؛ علاوه بر این بسیاری از نویسندگان بومی آن را دارای فرهنگ آریایی دانسته‌اند، فرهنگستانی از رسوم باستانی و ماقبل اسلامی، منطقه‌ای حاشیه‌ای، حافظ استقلال خود، و بستری برای نافرمانی.
تصویر دوزخی گیلان نتیجه سنتهای شدیداً متفاوت است: در یک سو، سنت اسطوره‌ای زرتشتی، با بازتابهایش در شاهنامه و در سوی دیگر، سنتی که مسافران عرب و سپس اروپاییان حامل آن بودند. در اوستا «چهاردهمین جای» خلق شده توسط اهورامزدا، «وارنا و چهار گوشه اش» است که به نظر جایی حاشیه‌ای و هراس‌انگیز می‌رسد. در بندهشن بزرگ، مردمان وارنا و مازنا (سرزمین‌های اسطوره‌ای در منطقه جنوب خزر) بازماندگان زوجی متفاوت از آنی هستند که ایرانیان را خلق کرد. مردم این مناطق حاشیه‌ای انیران یا غیر آریایی، نسبت به نژاد ایرانی خارجی هستند. به نوشته جیمز دارمستتر در اوستا و شاهنامه منطقه خزر نسبت به ایران مانند آنچه سیلان نسبت به هند در رامایانا شد بود. جهانی عجیب و موطن خون بد و دیوان است.
تصویر جنگلهای گیلان چون مهد نیروهای وحشی مرتبط با یک منطقه مملو از باران، جهانی از بخارات و تپ ناپاک مرتبط است. این نمود رستاخیزی توسط مسافران عرب که به محیط خشک عادت داشتند به عنوان ابراز تعجب از کشف جهان مرطوب پراکنده شد. در اوایل قرن دهم ابن حوقل از این الفاظ برای توصیف افلیم منطقه بهره برد: «اغلب باران می‌بارد، حتی ممکن است برای کل یک سال بی توقف ببارد؛ بدون نشانی از خورشید». بین قرون هفدهم تا بیستم اروپاییانی که از منطقه گذشتند یا مدتی در آن ماندند «جو گلخانه‌ای» «بخارات متعفن» آن را تحقیر کردند. لرد کرزن منطقه را یک جهنم مالاریایی می‌خواند و با توصیف اش از مثل مرگ می‌خواهی گیلان برو نتیجه‌گیری می‌کند. در تضاد با تصویر جهنم مالاریایی گیلان با پوشش گیاهی غنی و تنوع لذات از سوی برخی نویسندگان بهشتی زمینی تصویر شده‌است. جوناس هانوی پس از توصیف «رطوبت شدید زمین» و رطوبت هوا «چنان زنگ تولید می‌کند که کار ساعت هم مختل می‌شود» گیلان را با نوعی از بهشت مقایسه می‌کند «زمین شدیداً پربار و مولد است، هر نوعی از میوه را بی کود تولید می‌کند، پرتقالها، لیموها، هلوها و انارها، انگور به وفور وجود دارد تاکها بر درختان سوار اند و به‌طور وحشی در کوه‌ها به وفور می‌رویند به نحوی که بخش قابل توجهی از ایالت یک بهشت است». مسافران اغلب این تصویر یک باغ طبیعی و غنی را ذکر می‌کنند. این درست است که درختان محصور در باغ‌ها شاخه‌های اهلی شده گونه‌های وحشی بومی‌اند. وضع گردو، فندق، آلو، گیلاس، زردآلو، گلابی، سیب، ازگیل، درخت، انجیر و درختان انار نیز که همگی احتمالاً از منطقه خزر نشات گرفته‌اند چنین است. این تشعشع فراوانی با وفور رز وحشی «که چون خوشه‌ای بین درختان به اندازه کابل‌های کشتی بزرگ و سیاه آویزان است» تقویت می‌شود. منطقه خزر جایی است که تاک از آن نشات گرفته و هیچ‌گاه اهلی نشده‌است.
زیتون پرورده
سنجاب کوتوله آمریکای مرکزی

| سنجاب کوتوله آمریکای مرکزی | سنجاب کوتوله آمریکای مرکزی |
| --- | --- |
سنجاب کوتوله آمریکای مرکزی، Microsciurus alfari: سنجاب کوتوله آمریکای مرکزی، Microsciurus alfari
وضعیت حفاظت: وضعیت حفاظت
 کمترین نگرانی  (IUCN 3.1):  کمترین نگرانی  (IUCN 3.1)
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: طنابداران
رده:: پستانداران
راسته:: جوندگان
تیره:: سنجاب
گونه:: M. alfari
نام دوبخشی: نام دوبخشی
Microsciurus alfari : Microsciurus alfari 
سنجاب کوتوله آمریکای مرکزی (نام علمی: Microsciurus alfari) نام یک گونه از سرده سنجاب کوتوله است.
بنی ساله

| مناطق با جمعیت چشمگیر | مناطق با جمعیت چشمگیر |
| --- | --- |
 ایران خوزستان:  ایران خوزستان
زبان‌ها: زبان‌ها
عربی،: عربی،
دین: دین
شیعه، اسلام: شیعه، اسلام
قومیت‌های وابسته: قومیت‌های وابسته
[ (قبیله)]]، بنی تغلب وبکر ،الزهیریه بیت ال عبیدمع بنی ساله فی الحویزه  بنی ساله واخوتهم  الباویه فی الاهواز : [ (قبیله)]]، بنی تغلب وبکر ،الزهیریه بیت ال عبیدمع بنی ساله فی الحویزه  بنی ساله واخوتهم  الباویه فی الاهواز 
بنی ساله یکی از شاخه‌های قبیله (قبیله)ربیعه می‌باشد که در هویزه ساکن بوده و مردم آن اکنون در هویزه، اهواز، خرمشهر و دیگر شهرهای استان خوزستان زندگی می‌کنند.
تیره‌های مهم

قبیله بنی ساله بزرگ‌ترین قبیله ساکن در استان خوزستان از نظر تعداد نفرات می‌باشد
این قبیله به تیره‌های بی‌شماری تقسیم می‌شود و در سواحل کارون، جراحی و کرخه و در شهرهای هویزه، اهواز، خرمشهر،،شادگان، گتوند، شوشتر، آبادان سکونت دارند و مرکز آنان مناطق بین اهواز و سوسنگرد است. شمار این قبیله به چهار هزار خانوار بالغ می‌شود که بیشتر به کشاورزی می‌پردازند.
تیره‌های مهم > طوایف

الحساسنه
المناصیر
البوغنیمه
البوعذار
البوسویط
البراهنة
البسعید
البمساعد
بیت غریبه
البوخطروش
البورشید
البوکرمله
الختور
الدورگیه
البوفلاح
ال عباس
البواریز
افراد سرشناس

شیخ طعمه السعید ابوعدنان بیت سلطان (المناصیر) شیخ لفته ابن مزبان حسانی ( الحساسنه )شیخ طاهرعبدالعزیزالزایر ارزیج شایع حی راضی بن سعیدبن اسهیم السیلاوی العذاری)
شیخ عبدالزهرا (البوعذار)
حجی هشال (البورشید)
شیخ مرتضه(البوسویط) رحیم التفگ المهدی المخیون (البوسعید) حسن البهادر (بیت غریبه) دوشی الچیچان (البوخطروش)
شیخ بدای العگرب (مناصیر الحویزه) کریم الزهیری الحاج عثمان (الزهیری) حسن وسکی الراگوص (آلبوشغیب) الحاج فرحان البوصويط
حجی مالک الصیهود {عشایرآلبوعذار بیت حی عثمان} شیخ لفته ابویوس{البوکرمله}. حجی وحیدالحوشان (البوغنیمه)
جستارهای وابس

بنی ساله
هویزه
تالاب هویزه
جی.۵۵ سناتور

| جی>  ۵۵ سناتور | جی>  ۵۵ سناتور |
| --- | --- |
کاربری: جنگنده
تولیدکننده: Fiat
طراح: Giuseppe Gabrielli
نخستین پرواز: ۳۰ آوریل ۱۹۴۲
معرفی‌شده در: ۱۹۴۳
بازنشستگی: ۱۹۴۵
کاربر اصلی: Regia Aeronautica
ساخته‌شده: 274 (wartime), 75 (postwar)
هزینه هر فروند: L. 535.000 (L. 1.284.000 for planned 2.400 aircraft)
جی. ۵۵ سناتور (به انگلیسی: Fiat_G.55) یک هواگرد از نوع جنگنده ساخت شرکت Fiat است. هواگرد جی. ۵۵ سناتور نخستین پروازش را در ۳۰ آوریل ۱۹۴۲ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۴۳ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های 274 (جنگ), 75 (بعد از جنگ) تولید شده‌است.
طراح این هواگرد، Giuseppe Gabrielli بود.
سندیکای صنعتی

کاریکاتوری از مجله مه ۱۹۱۹ IWW، یک اتحادیه بزرگ، که در رادیکالیسم انقلابی منتشر شد، کارگری را نشان می دهد که بین شعارهای AFL و IWW انتخاب می‌کند.
سندیکای صنعتی یک روش سازماندهی سندیکایی است که از طریق آن همه کارگران یک صنعت بدون توجه به مهارت یا تجارت در یک اتحادیه سازماندهی می‌شوند، بنابراین به کارگران صنعتی اهرم بیشتری در چانه زنی در شرایط اعتصاب می‌دهد. دی لئون بر این باور بود که سندیکاهای صنعتی، یا نظامی وسیله مناسبی برای مبارزه طبقاتی خواهند بود.
تاریخچه در ایالات متحده > تاریخچه اولیه

در سال ۱۸۹۳، اتحادیه راه آهن آمریکا (ARU) در ایالات متحده توسط یوجین دبز و دیگر رهبران اتحادیه راه آهن، به عنوان یک اتحادیه صنعتی در پاسخ به محدودیت‌های درک شده اتحادیه‌های صنایع دستی، تشکیل شد.
استودر وی بوهینج

مکان
| استودر وی بوهینج | استودر وی بوهینج |
| --- | --- |
استودر وی بوهینجموقعیت در اسلوونی: استودر وی بوهینجموقعیت در اسلوونی
مختصات: ۴۶°۱۷′۴۱٫۴۳″ شمالی ۱۳°۵۴′۵۳٫۵۸″ شرقی﻿ / ﻿۴۶٫۲۹۴۸۴۱۷°شمالی ۱۳٫۹۱۴۸۸۳۳°شرقی﻿ / 46.2948417; 13.9148833: مختصات: ۴۶°۱۷′۴۱٫۴۳″ شمالی ۱۳°۵۴′۵۳٫۵۸″ شرقی﻿ / ﻿۴۶٫۲۹۴۸۴۱۷°شمالی ۱۳٫۹۱۴۸۸۳۳°شرقی﻿ / 46.2948417; 13.9148833
منطقه سنتی: کارنیولای علیا
مناطق آماری اسلوونی: کارنیولای علیا
شهرداری: شهرداری بوهینج
ارتفاع: ۵۹۲٫۲ متر (۱۹۴۲٫۹ فوت)
جمعیت (۲۰۲۰): جمعیت (۲۰۲۰)
 • کل: ۱۱۶
استودر وی بوهینج یک روستا در شهرداری بوهینج در منطقه کارنیولای علیا در اسلوونی است. کوه استودر بالای روستا قرار دارد.
فرشته

برای دیگر کاربردها، فرشته (ابهام‌زدایی) را ببینید.
فِرِشته (زیبایی بی‌نهایت، در پارسی باستان فرائیشته، در اوستا فرائشته) موجوداتی فراانسانی پنداشته می‌شوند که در بسیاری از ادیان پیرامون آن‌ها سخن رفته‌است
سرشت فرشتگان و امور مرتبط با آنان در ادیان و سنت های گوناگون، متفاوت است. در یهودیت، مسیحیت و اسلام آن‌ها معمولاً به عنوان پیام‌آوران از سوی خدا عمل می‌کنند. آنان همچنین گاهی نقش‌های جنگجو و نگهبان را به عهده دارند. دیدگاه ها در مورد مختار بودن یا مجبور بودن فرشتگان متفاوت است. همچنین فرشتگان با امشاسپندان در دین زرتشت (مزدیسنا) قابل مقایسه‌اند. درحالی‌که تظاهر فرشتگان متفاوت است، بسیاری آنان را همچون آدمیان تصویر کرده‌اند. در باورهای عامیانه فرشته نماد پاکی و نیکی خواهی است.
شکل‌گیری اعتقاد به فرشتگان

برخی از پژوهشگران سکولار باور دارند که مفهوم فرشته توسط دین زرتشتی به دین‌های ابراهیمی معرفی شده‌است. در آغاز شکل‌گیری ادیان ابراهیمی، خدا به گونه موجودی بود که در کارهای بشر دخالت می‌کند و آن‌ها را در صورت لزوم بی‌رحمانه تنبیه می‌کند. این خدا منعکس‌کننده طرز فکر انسان کوچ‌نشین و بدوی آن زمان بود که می‌توانست شخصاً با انسان صحبت کند. به مرور تحت تأثیر دین زردشتی خدا موجود آسمانی و فراسوی دسترس انسان‌ها و بخشنده و مهربان شد. در این هنگام بود که نیاز بود که حد فاصل انسان و خدا را موجودی مانند فرشتگان پر کند. از این هنگام انسان‌ها به‌جای خدا با فرشتگان سخن می‌گفتند.
فرشته مانند جبرئیل یا وحی مسئولیت رساندن پیام خدا (از نظر ادیان ابراهیمی) را داشتند.
فرشته در ادیان گوناگون > زرتشتی

به شش فرشته بلندمرتبه زرتشتی امشاسپندان و به دسته دیگر که مقام پایین‌تری دارند، ایزد گفته می‌شود. ایزدان دو دسته‌اند، ایزدان مینوی و ایزدان دنیوی. تمامی فرشتگان مخلوق اهورامزدا هستند و هر امشاسپند مظهر یکی از صفات اوست.
فرشته در ادیان گوناگون > یهودیت

در این دین، فرشتگان به‌منزله بندگان خدا هستند که دستورهای او را در زمین اجرا می‌کنند. آنان مؤمنان را حمایت و کافران را تنبیه می‌کنند و وحی را به انسان‌ها می‌رسانند. گاهی هم امکان دارد در زمین به شکل انسان ظاهر شوند. ترتیب فرشتگان در یهودیت: رافائل (فرشته) - سرافی‌ها - سمائیل - سندلفون - عزازیل - کروبی‌ها - متاترون - یوریل
فرشته در ادیان گوناگون > مسیحیت

در انجیل، در موارد متعددی از فرشتگان صحبت شده‌است. فرشتگان پیش از انسان آفریده شده‌اند، مرتبه‌هایی دارند و محافظ انسان‌اند. درود فرستادن و به نوعی پرستش بعضی از فرشتگان مانند میکائیل در کلیساهای مسیحی رایج است و از سدهٔ چهارم میلادی، در سرزمین‌های مسیحی نماز خانه‌هایی برای میکائیل ساخته شده‌است. ترتیب فرشتگان در مسیحیت: اپولیون - تختها -دوبیل - کاتاریسم - لوسیفر
فرشته در ادیان گوناگون > شینتو

کامی موضوع پرستش آیین شینتو است و در اصل لقبی است که از سر تجلیل برای ارواح باعظمت و مقدس به کار می‌رود و نوعی احساس تمجید برای فضایل و اقتدار و اعتبار آنها در پی می‌آورد. اوصاف رشد و نمو، حاصلخیزی و تولید مثل همواره در بین ذات‌ها و پدیده‌هایی که از روزگار قدیم به نام کامی خوانده شده‌اند، دیده می‌شود. پدیده‌های طبیعی از قبیل باد و توفان و موجودات طبیعی مانند خورشید، کوه‌ها، رودخانه‌ها، درختان، و صخره‌ها بعضی از حیوانات و ارواح نیاکان همچنین ارواح مقدس حافظ زمین، مشاغل و مهارت‌ها کامی به‌شمار می‌آیند.
فرشته در ادیان گوناگون > اسلام

مقالهٔ اصلی: فرشتگان در اسلام
با این‌که فرشتگان (به تعبیر قرآنی: "ملائکه") موجوداتی غیرمادی‌اند، به‌طور معمول با استفاده از تصویر و تمثیل از آن‌ها یاد شده‌است. در قرآن (سورهٔ فاطر، آیهٔ ۱)، فرشتگان با بال‌های دوگانه، سه‌گانه یا چهارگانه معرفی شده‌اند که حکایت از توانایی‌های متعدد آنان دارد. فرشتگان جایگاه و کار معینی دارند و هیچ‌گاه از فرمان خدا سر بازنمی‌زنند و می‌توانند با چهره انسان، بر پیامبران و برخی از اولیای الهی ظاهر شوند و پیام‌های خداوند را به آنان بدهند یا دستورات خداوند را انجام دهند. آنان در زمان‌های گوناگون به یاری مؤمنان می‌آیند و آنان را در حل مشکلات یاری می‌دهند و هنگامی که خداوند آدم را خلیفه خود در زمین گردانید، تمامی فرشتگان به‌جز ابلیس بر او سجده کردند. به باور مسلمانان همواره دو فرشته همراه انسان‌اند که کارهای نیک و بد او را ثبت می‌کنند. فرشته ثبت‌کننده کارهای بد بر شانه چپ و دیگری بر شانه راست قرار دارد. به این دو فرشته در قرآن کرام الکاتبین گفته شده که به معنی نویسندگان بزرگوار است.
فرشته در ادیان گوناگون > اسلام > فرشتگان مقرب

مقالهٔ اصلی: فرشتگان مقرب
فرشتگان مرتبه‌های متفاوتی دارند. فرشتگانی که از بقیه از نظر درجاتشان به خدا نزدیک‌ترند، مقرب نامیده می‌شوند. چهار فرشته مقرب در اسلام عبارت‌اند از:
جبرئیل (فرشته وحی) مسئول عالم ذر
القاب: روح الامین ۱۹۳ شعرا - روح القدس ۹۱ بقره- شدیدالقوی ۵ نجم - ذومره ۶ نجم -امین وحی
میکائیل (فرشته روزی) مسئول دنیا
القاب:فرشته روزی ۹۲ بقره
عزرائیل (فرشته مرگ) مسئول عالم برزخ، این فرشته به اذن خداوند روح انسان‌ها را از جسم جدا می‌کند.
القاب:ملک الموت۱۱سجده
اسرافیل (فرشته صور) مسئول رستاخیز، این فرشته در روز قیامت شیپوری را در دست می‌گیرد و با دمیدن در آن تمام انسان‌های جهان چه غنی و چه فقیر می‌میرند و در آن لحظه تنها خداوند و موجودات دیگر می‌ماند (که خداوند آن موجودات را هم برای لحظاتی از پای درمی‌آورد و با تنها ماندن خود یگانگی و بی همتایی اش را نشان می‌دهد).
القاب: نافخ درصور وناقردرنقر در ناقور۴۱ق
فرشته در ادیان گوناگون > اسلام > فرشتگان مغضوب

مقالهٔ اصلی: فرشتگان مغضوب
فرشتگان مغضوب فرشتگانی شرور
و سرکش می‌باشند که در عین حال دارای خواسته‌های نفسانی هستند و از دستور خداوند مبنی بر تعظیم و سر خم کردن در برابر انسان امتناع ورزیدند یا به دلایل دیگر خداوند را مکدر ساختند و پس از آن از آسمان و جایگاه فرشتگان رانده شدند اما بر طبق مکاشفه یوحنا این تبعید، تبعاتی همچون جنگ در بهشت میان فرشتگان مقرب به رهبری میکائیل علیه فرشتگان مغضوب را به همراه داشت. در میان آنها این فرشتگان شناخته شده‌تر هستند:  عزازیل، بلیعال، شیطان، لوسیفر، ابلیس و اهریمن.
فرشته در ادیان گوناگون > اسلام > فرشتگان دیگر

فرشتگان زیربه ترتیب تحت امرفرشتگان مقرب اند
۸ نفر ملائک حامل عرش ۱۷حاقه-مقربین ۱۷۲ نسا-مسبحین ۱۶۶ صافات-مقترنین ۵۳ زخرف-تمامی ملائک نازل برانبیا
مدبرات ۵ نازعات-صافات ۲۳ فجر-زاجرات ۲ صافات-مسومین ۱۲۵ ال عمران-مروفین ۱۹ انفال-معقبات ۱۱ رعد-مقسمات ۴ ذاریات-منزلین ۱۲۴ ال عمران-حافظین ۴ طارق
نازعات و ناشطات و سابحات و سابقات ۱ نازعات-سفره و کرام برره ۱۵ و ۱۶ عبس-کاتبین ۲۱ یونس-عادون ۱۱۳ مومنون-رقیب و عتید و متلقیان ۱۷ و ۱۸ و ۲۴ق
صافات ۲۳ فجر-غلاظ و شداد ۶ تحریم و ۱۸ علق-زبانیه یاخزنه جهنم ۷۱ زمر-سائق و شهید ۲۱ق- مالکین دوزخ ۷۷ زخرف-ملائک عذاب ۱۹ نفر ۳۰ مدثر و
هاروت و ماروت
رافائل (فرشته)
فطرس ملک
مالک (فرشته)
نکیر و منکر
نگارخانه

فرشتگان در یک نقاشی دوران قاجار در کاخ گلستان.
مجسمه فرشته غم اثر ویلیام وتمور استوری
فرشته با تاجی از خار
آب‌نمای فرشته سقوط‌کرده
جستارها

فرشتگان مغضوب
ملائکه
ترتیب فرشتگان در یهودیت
کروبی‌ها
ملکوت یا عالم مثال یکی ازعوالم چهارگانه
کتاب‌شناسی

مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به  در ویکی‌گفتاورد موجود است.
فرشتگان، نوشته دایانا کوپر، ترجمه فریبا مقدم، نشر پیکان
دانشنامه ملائک، نوشته حمید رضا کهنگی، نشر محسن
برای مطالعهٔ بیشتر

کتاب دانشنامه ملایک (فرشتگان) اولین دانشنامه فرشته‌شناسی ایران واسلام، به قلم حمیدرضا کهنگی در سال ۱۳۹۵، بوسیله نشرمحسن درقطع رحلی وبیش از۶۴۰صفحه، درتهران، چاپ و منتشرگردیده است. دراین کتاب فرشتگان در همه ادیان، آیین‌ها واقوام بطورمبسوط مورد بررسی و تحقیق قرارگرفته‌است  کاملترین منبع فرشته‌شناسی اسلام، ایران وادیان باستانی ایران می‌باشد.
| داده‌های کتابخانه‌ای  | داده‌های کتابخانه‌ای  |
| --- | --- |
کتابخانه‌های ملی:  اسپانیا  فرانسه (داده‌ها)  آلمان  اسرائیل  ایالات متحده آمریکا  ژاپن  جمهوری چک 
سایر:  دانشنامهٔ اسلام 
نمایی از یک فرشته بر روی تاق بزرگ در تاق بستان
فرشتگان سقوط‌کرده اثر پیتر پل روبنس
یک نقاشی متعلق به سده نوزدهم دو فرشته در بالای نقاشی در حال پروازند.
فرشته به سبک نقاشی ایرانی و رباعی از ابوسعید ابوالخیر
حشمت مؤید

حشمت مؤید
حشمت‌الله مؤید سنندجی ( آبان ۱۳۰۶ یا نوامبر ۱۹۲۷ - درگذشت 25 ژوئن 2018) در خانواده‌ای بهایی در شهر همدان چشم به جهان گشود. مؤید در سال ۱۹۴۹ در رشته ادبیات فارسی و عرب موفق به اخذ مدرک کارشناسی از دانشگاه تهران شد. او پس از فارغ‌التحصیل شدن از دانشگاه، سفری یک ساله به دور تا دور ایران آغاز کرد. او در این سفر از نزدیک با سنن و زندگی ایرانیان در نقاط مختلف کشور آشنا شد و با مردم این مناطق دیدار و گفت‌وگو کرد. حاصل این سفر، دفترچه‌ای از خاطرات و گزارش‌های روزانه او است که تصویری با جزییات از آداب و رسوم و فرهنگ حتی مواد غذایی و اسامی خاص نقاط مختلف ایران در آن دیده می‌شود. این یادداشت‌ها در کتابی به نام «یاد یاران» در سال ۲۰۱۵ از سوی «نشر خرد» در آمریکا منتشر شد.
حشمت مؤید در سال ۱۹۵۱ برای تکمیل تحصیلات راهی دانشگاه فرانکفورت در آلمان شد. او در دانشگاه فرانکفورت به تکمیل تحصیلات در رشته ادبیات فارسی و آلمانی و همچنین به مطالعه و تحقیق در تصوف و اسلام زیر نظر پروفسور «هلموت ریتر»، خاورشناس و ایران‌شناس مشهور آلمانی مشغول شد. دکتر مؤید در سال ۱۹۵۸، رساله دکترای خود را در مورد احمد جام، شاعر مشهور ایرانی قرن پنجم و ششم هجری نوشت. پایان‌نامه دکتر مؤید به نام «مقامات غزنوی» به زبان آلمانی منتشر شده است.
آثار

موید، حشمت (۱۳۶۶). «برگزیده‌ها: به یاد هشتادمین سالگرد تولد پروین اعتصامی». مجله ایران‌شناسی. تهران (۲۱).
موید، حشمت (۱۳۶۸). «جایگاه پروین اعتصامی در شعر فارسی». مجله ایران‌شناسی. تهران (۲).
مقالات در دانشنامه ایرانیکا:
Moayyad, Heshmat (1998). "EʿTEṢĀMĪ, PARVĪN". ENCYCLOPÆDIA IRANICA (به انگلیسی). Vol. VIII. p. ۶۶۶–۶۶۹. Archived from the original on 29 July 2015.
BŪZJĀNĪ, DARWĪŠ ʿALĪ
AḤMAD-E JĀM
BOSḤĀQ AṬʿEMA
ABŪ NAṢR MOŠKĀN
FARHĀD (1)
EʿTEṢĀMĪ, MĪRZĀ YŪSOF KHAN ĀŠTĪĀNĪ, EʿTEṢĀM-AL-MOLK
FORŪGĪ BESṬĀMĪ, ʿABBĀS
به عنوان ویراستار:
Maqāmāt-i Žanda Pīl (Aḥmad-i Ǧām) by Sadīd ad-Dīn Muḥammad Ibn Mūsā Ġaznawī. Bungāh-i Tarjumah va Nashr-i Kitāb, Tehran, 1961.
Rawz̤at al-rayāḥīn by Darvish Ali Buzjani. Bungāh-i Tarjumah va Nashr-i Kitāb, Tehran, 1966.
به عنوان نویسنده :
Once a dewdrop : essays on the poetry of Parvin Eʻtesami. Costa Mesa, Calif. : Mazda Publishers, 1994.
Stories from Iran : a Chicago anthology, 1921-1991. Washington, D.C. : Mage Publishers, 2002.
The Colossal Elephant and his spiritual feats : Shaykh Ahmad-e Jâm : the life and legend of a popular Sufi saint of 12th century Iran. Costa Mesa, Calif : Mazda Publishers, 2004
Necklace of the Pleiades: 24 Essays on Persian Literature, Culture and Religion. Leiden University Press, 2010.
قهوه لیکور

قهوه ایرلندی
قهوه لیکور یک نوشیدنی الکلی کافئین دار است که از یک شات لیکور مخلوط با قهوه تشکیل شده است. معمولاً در لیوان لیکور سرو می‌شود که اغلب با خامه و شکر همراه است. نوشیدنی‌های قهوه لیکور به سبک‌های مختلفی سرو شده و در بسیاری از کشورها یافت می‌شود. قهوه ایرلندی معمولاً به عنوان یکی از محبوب‌ترین نوشیدنی‌های قهوه لیکور شناخته می‌شود. نوشیدنی‌های قهوه لیکور عمدتاً به عنوان کوکتل و همچنین تسهیل‌کننده هضم طبقه‌بندی می‌شوند که به‌طور معمول بعد از غذا به فرایند گوارش کمک می‌کنند.