استان کرمانشاه
صنعت، معدن، کشاورزی و بازرگانی > معادن

کرمانشاه از نظر ذخایر معدنی و به‌ویژه ذخایر معدنی فلزی از استان‌های غنی ایران به‌شمار نمی‌رود و بیشتر معادن این استان مربوط به مصالح ساختمانی است. با این وجود معادنی همچون هماتیت، دولومیت، منگنز، سیلیس، قیر طبیعی، سنگ و گچ در استان کرمانشاه شناسایی شده است. در سال ۱۴۰۰ تعداد ۲۷۰ معدن در استان کرمانشاه شناسایی شده‌بود که از این تعداد ۱۵۷ معدن فعال و مابقی راکد بوده‌اند. در خرداد ۱۴۰۳ نایب رئیس خانه معدن کرمانشاه اعلام کرد که حدود ۲۸۰ پروانهٔ بهره‌برداری معدنی در این استان صادر شده که از این تعداد ۶۰ تا ۷۰ درصد فعال هستند. این در حالی بود که معاون معادن و صنایع معدنی اداره کل صنعت، معدن و تجارت استان کرمانشاه دو روز بعد تعداد کل معادن دارای پروانهٔ بهره‌برداری استان را ۲۳۰ مورد اعلام کرد و گفت از این تعداد ۱۸۷ معدن فعال و ۴۳ معدن غیرفعال است. وی همچنین اعلام کرد که ذخیرهٔ قطعی مواد معدنی در معادن کرمانشاه ۷۰۰ میلیون تن است که بر اساس استخراج اسمی، سالانه ۱۴ میلیون تن از آن برداشت می‌شود.
ذخایر معدنی استان کرمانشاه را معادن سنگ تزئینی، سنگ لاشه، قیرطبیعی و … تشکیل داده‌اند. بیشترین تعداد معادن استان کرمانشاه به میزان ۹۰ درصد مربوط به معادن سنگ لاشه است و ۹۵ معدن سنگ لاشه در کرمانشاه شناسایی شده است. در شهریور ۱۴۰۰ استاندار وقت کرمانشاه اعلام کرد که نزدیک به ۶۵ درصد از مساحت استان به میزان ۱۶ هزار کیلومترمربع دارای ظرفیت‌های معدنی است. معادن استان کرمانشاه در قالب پنج پهنهٔ معدنی دسته‌بندی شده‌اند. بر این اساس در پهنهٔ سنقر معادن ذخایر فلزی مانند هماتیت، در پهنهٔ هرسین معادن سنگ و منگنز، در پهنهٔ میانی و در بخش اسلام‌آباد غرب معادن دولومیت، در پهنهٔ جوانرود-روانسر معادن سیلیس و در پهنهٔ گیلان‌غرب معادن قیر طبیعی و گچ شناسایی شده است.
محصول معادن کرمانشاه عمدتاً به صورت خام به فروش می‌رسد و به استان‌های دیگر ایران یا کشورهای خارجی منتقل شده و در آنجا فرآوری می‌شود. در حال حاضر سرمایه‌گذاری چندانی در بخش معدن در استان کرمانشاه انجام نشده است و حتی معادن کرمانشاه برای ملزومات اولیه همچون برق نیز با مشکل مواجه هستند. به گفتهٔ نایب‌رئیس خانهٔ معدن کرمانشاه و نیز معاون معادن و صنایع معدنی اداره کل صنعت، معدن و تجارت استان کرمانشاه فرآوری مواد معدنی در کرمانشاه سرمایهٔ بالایی نیاز دارد که نیازمند مشارکت بانک‌هاست، اما این اقدام از طرف بانک‌ها صورت نمی‌گیرد. افزون بر این سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو) که یک هلدینگ دولتی فعال در بخش معادن ایران است، در ازای مطالعاتی که برای مطالعهٔ پنج پهنهٔ معدنی در استان کرمانشاه انجام داده، ۲۵ درصد از معادن شناسایی‌شدهٔ استان کرمانشاه را تملک کرده است و محصولات این معادن به صورت خام از استان کرمانشاه خارج می‌شوند. معادن کرمانشاه از سال ۱۳۹۴ به منظور مطالعه توسط شرکت ایمیدرو بلوکه شدند و این وضعیت تا سال ۱۳۹۸ ادامه داشت. اگرچه از سال ۱۳۹۸ با روشن شدن نتایج مطالعات معادن کرمانشاه مجدداً آزاد شده‌اند، اما تا فروردین ۱۴۰۲ هیچ مزایده‌ای برای واگذاری معادن به سرمایه‌گذاران و ایجاد معادن جدید انجام نشده است و معادن کرمانشاه به‌طور کلی راکد و بدون فعالیت مانده‌اند. معضل دیگر در رابطه با معادن کرمانشاه نیز مسئلهٔ حقوق دولتی است. بر اساس قانون ۱۵ درصد حقوق دولتی اخذشده از هر استان می‌باید به همان استان برگردد و صرف زیرساخت‌های بخش معدن از جمله جاده و… شود. این در حالی‌ست که در خرداد ۱۴۰۳ نائب‌رئیس خانهٔ معدن استان کرمانشاه اعلام کرد که در حال حاضر کمتر از چهار درصد این میزان به استان کرمانشاه بازگردانده‌می‌شود و مسئلهٔ حقوق دولتی در استانی مانند کرمانشاه که معادن آن را بیشتر سنگ لاشه تشکیل داده است، خود را بیشتر نشان می‌دهد.
در استان کرمانشاه معادن قیر طبیعی وجود دارد و بین ۷۵ تا ۸۰ درصد منابع قیر طبیعی ایران در استان کرمانشاه قرار دارند. دست‌کم ۶۰ معدن قیر طبیعی فعال و غیرفعال در استان کرمانشاه وجود دارد. بخش عمدهٔ منابع قیر طبیعی استان کرمانشاه در شهرستان گیلانغرب قرار دارد و شهرستان قصرشیرین نیز از این نظر در رتبهٔ دوم قرار دارد. به‌طور کلی ۶۷ درصد از منابع قیر طبیعی ایران در شهرستان گیلانغرب قرار دارند. همچنین قیر طبیعی معادن گیلانغرب به لحاظ سه ویژگی درصد کربن، هیدروژن و مقدار خاکستر، از بهترین قیرهای طبیعی جهان به‌شمار می‌آید. در سال ۱۳۹۴ حجم برداشت سالانهٔ قیر طبیعی از منابع استان کرمانشاه ۱۰۰ هزار تن بوده است. انجمن صنفی معادن قیرطبیعی گیلانغرب ذخیرهٔ قطعی معادن قیرطبیعی استان کرمانشاه را پنج میلیارد تن اعلام کرده است، اما منابع دیگر ارقام پایین‌تری را برای این ذخایر اعلام کرده‌اند. اگرچه قیر طبیعی قابل فرآوری بوده و صدها فرآورده از آن قابل استحصال است، اما قیر طبیعی استان کرمانشاه به صورت خام به فروش رسیده و در استان‌های دیگر ایران یا کشورهای خارجی فرآوری می‌شود. در سال ۱۳۹۸ طرحی مبنی بر احداث شهرک تخصصی قیر طبیعی در گیلانغرب از طرف استانداری کرمانشاه مطرح شد، اما اقدام مؤثری برای عملی کردن آن صورت نگرفته است. با این وجود در حال حاضر تنها ۳۰ درصد از محصول سالانهٔ قیر طبیعی در داخل استان کرمانشاه فرآوری می‌شود و مابقی به صورت خام از استان خارج می‌شود.
معادن سنگ آهن استان کرمانشاه در پهنه شهرستان سنقر و کلیایی قرار دارند.
در شهرستان گیلانغرب معادن سنگ گچ وجود دارد. از ۲ معدن سنگ گچ که دارای بیش از ۶ میلیون تن ذخایر سنگ گچ هستند، سالیانه ۹۰ هزار تن گچ استخراج می‌شود.
در خرداد ۱۴۰۳ اعلام شد که ۲۳۴۰ نفر در حوزهٔ معادن کرمانشاه مشغول به کار هستند. در هریک از معادن استان ۱۰ تا ۱۲ نفر مشغول کار هستند.