stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
آکاکی خوشتاریا

آکاکی مفودیویچ خوشتاریا (به گرجی: აკაკი ხოშტარია، به روسی: Акакий Мефодьевич Хоштария) (زاده ۱۸۷۳-درگذشته ۱۹۳۲) سرمایه‌دار و چهره اجتماعی و نیکوکار گرجی و تبعه روسیه بود. شهرت او بیشتر به خاطر امتیازی است که از دولت ایران برای استخراج معادن به ویژه نفت شمال ایران دریافت کرد.
او از خانواده‌ای از اشراف کهتر گرجی به نام آزناووری بود و در شهر آباشای گرجستان، که در آن زمان بخشی از امپراتوری روسیه تزاری بود، به دنیا آمد. در سن پترزبورگ در رشته کشاورزی تحصیل کرد و در جنوب قفقاز به سرمایه‌گذاری پرداخت و اندوخته‌ای به هم زد. او به ویژه به منابع نفتی آذربایجان و شمال ایران توجه داشت. در سال ۱۹۱۶ توانست امتیازی از دولت ایران برای استخراج معادن شمال ایران، از جمله نفت، بدست آورد. بهره‌برداری از این امتیاز با رخ دادن انقلاب در روسیه ممکن نشد و او در ۱۹۲۰ امتیاز خود را به شرکت نفت ایران و انگلیس به مبلغ ۲۰۰٫۰۰۰ پوند فروخت. در جریان انقلاب‌های سال ۱۹۱۷ در روسیه به کمک دولت نوبنیاد جمهوری دموکراتیک گرجستان رفت و پس از شکست آن دولت به دست بولشویک‌ها به پاریس رفت. در سال ۱۹۳۲ در پاریس درگذشت و در گورستان پرلاشز دفن شد.
آقانورالدین عراقی

| آقانورالدین نوری عراقی آقانورالدین عراقی | آقانورالدین نوری عراقی آقانورالدین عراقی |
| --- | --- |
عنوان(ها): آقانور
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: سید نورالدین نوری حسینی ۱۲۷۸ (قمری) اراک
درگذشته: ۲۳ جمادی‌الاول ۱۳۲۵ (قمری) (۷۸ سالگی) اراک، ایران
محل دفن: قبرستان قدیمی شهر اراک
محل اقامت: اراک
تحصیلات: اراک، نجف
بستگان: پسرعمو: حاج آقامحسن عراقی
آیت‌الله آقانورالدین نوری عراقی (۱۲۷۸ ه‍.ق اراک - ۱۳۴۱ ه‍.ق اراک) از مجتهدان و مراجع تقلید شیعه و از علمای پرنفوذ منطقه عراق عجم و از شاگردان و پیروان آخوند خراسانی بود. وی از حامیان اصلی مشروطه طلبان عراقی به حساب می‌آمد و در چند مقطع با صدور حکم جهاد به حمایت از ایشان در اراک پرداخت، پس از صدور فرمان مشروطه نیز ریاست انجمن ایالتی اراک را بر عهده گرفت. در خلال جنگ جهانی اول به همراه مجاهدین به کرمانشاه و بعدها استانبول رفت. وی یکی از بانفوذترین و برجسته‌ترین شخصیت‌های روحانی اراک و ولایت عراق (شهرستان اراک) بود و بین سال‌های ۱۳۲۱ تا ۱۳۴۲ (زمان مرگ وی) مرج تقلید غالب مردم اراک و ولایت عراق بوده‌است. امروزه آرامگاه وی در اراک زیارتگاه مردم محسوب می‌شود و با شمارهٔ ثبت ۳۴۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. وی پسرعموی روحانی محسن سلطان‌آبادی عراقی محسوب می‌شود.
خانواده

آقانورالدین نوری عراقی از سادات کرهرود است که نسب خود را به امام چهارم شیعیان می‌رسانند. میرعلی محمد مکی جد هفتم وی پیش از ساخت اراک به منطقه مهاجرت نموده و در کرهرود ساکن شده و مدرسه علوم دینی را در آنجا بنا کرده‌است. پس از تأسیس اراک فرزندان میرعلی محمد با نام‌های سیدمحمد و سیداحمد که به سیدین عراق مشهور شدند به آنجا رفتند و مدیریت امور مذهبی شهر را در دست گرفتند. پدر آقانورالدین نوری عراقی، سید شفیع نوری عراقی، فرزند سید احمد بود. وی با ۳۴ واسطه به امام سجاد متصل می‌شود.
تحصیلات

آقانورالدین تحصیلات ابتدایی خود را در مدرسه سپهداری عراق آغاز نمود، از اساتید وی در ان دوره می‌توان به ملامحمد امین اشاره نمود. پس از تکمیل تحصیلات اش در اراک در ۱۳۰۳ ه‍.ق به همراه چند تن از علمای مشهور و مشروطه خواه اراک همچون حاج میرزا محمدعلی خان و آقاشیخ تقی سنجانی راهی نجف شدند. در نجف وی شاگرد اساتیدی بنامی چون میرزا حبیب‌الله رشتی، آخوند ملامحمد کاظم خراسانی، حاج میرزا حسین و حاج میرزا جلیل بود. حوزه نجف در آن دوران مرکز تجمع روحانیون نواندیش و آزادی‌خواه بود که هدایتگر جنبش مشروطه خواهی در ایران بودند، آقانورالدین نیز از این مسئله مستثنی نبود، علاوه بر تکمیل آموخته‌های دینی با اندیشه‌های نو آشنا گردید و به صف مشروطه خواهان پیوست. وی در کمتر از هفت سال به درجه اجتهاد رسید و علمایی چون آخوند خراسانی، حاج میرزا حسین و حاج میرزا جلیل برای او اجازه‌نامه صادر کردند.
بازگشت به اراک

در ۱۳۰۷ ه‍.ق آقانورالدین نوری عراقی پس از هفت سال تحصیل در نجف به اراک بازگشت. شیوه زندگی زاهدانه، مداخله در مسائل اجتماعی و سیاسی، حمایت از مشروطه، حمایت از حقوق مردم در برابر عوامل حکومتی، یاغیان و نمایندگی‌های کمپانی‌های خارجی، وی را به شخصیتی برجسته و مردمی تبدیل نمود به طوری که اندکی پس از بازگشت‌اش به پرنفوذترین شخصیت روحانی شهر و منطقه بدل شد و ریاست امور دینی، اجتماعی و سیاسی اراک را برعهده گرفت.
مشروطه‌خواهی.

تعداد فراوان انجمن‌های سیاسی در اراک نشانهٔ رونق مشروطه‌خواهی و آزادی‌خواهی در آن شهر در آن دوره است. ابراهیم دهگان از وجود شش انجمن سیاسی فعال در اراک خبر می‌دهد، آقانورالدین در حالی که به هیچ‌یک از این انجمن‌ها و جناح‌ها وابستگی نداشت، با همه در ارتباط بود و نه تنها در اراک بلکه در منطقه رهبری جنبش مشروطه‌خواهی را بر عهده داشت. نقش آقانورالدین در منطقه مرکزی ایران و ایالت عراق عجم را می‌توان با نقش استاداش که آخوند خراسانی در کل ایران مقایسه کرد. بیشتر ساکنان منطقه تحت تأثیر وی به مشروطه خواهی روی آوردند. او در مقاطع خطرناک با صدور فرمان جهاد و جمع‌آوری مردم به حمایت از مشروطه‌خواهان می‌پرداخت. او پس از صدور فرمان مشروطه و تأسیس انجمن ولایتی اراک به ریاست این انجمن رسید.
پس از به توپ بسته شدن مجلس توسط لیاخوف روسی و آغاز استبداد، انجمن ولایتی اراک نیز منحل شد، با این همه نفوذ بسیار آقانورالدین سبب جلوگیری از تعرض مستبدین به مشروطه‌خواهان شد و این شهر به نسبت دیگر مناطق در این دوره با خطرات کمتری روبرو شد. برای نمونه بنا به گفته ابراهیم دهگان در جریان شورش سالارالدوله که در میان مشروطه خواهان با عنوان فتنه سالار شناخته می‌شود اکثر شهرهای غربی و مرکزی ایران نظیر کرمانشاه، نهاوند و ملایر غارت شدند، اما قدرت آقانورالدین سبب مصون ماندن اراک و حومه آن شد.
با آغاز جنگ جهانی اول نیروهای دموکرات دست به مهاجرت از تهران زدند و دولت موقت ملی را تشکیل دادند، آقانورالدین نیز با صدور حکم جهاد به حمایت از ایشان پرداخت و برای جهاد با ایشان همراه شد. یحیی دولت‌آبادی در این باره می‌نویسد:
روحانیون اراک که منورالفکرترین آنها آقانورالدین و میرزامحمد علی خان بودند… حاضر شدند که خود از شهر حرکت نموده موجبات ترغیب و تحریض جنگجویان را فراهم آورند، اعلان حرکت آنها در شهر موجب هیجان شد. رجال متمول عراق از قبیل سهم‌الملک و صمصام‌الملک و غیره برای مصاعدت به ظاهر حاضر گشته و جمعی از مردم شهر، خود را آماده کارزار کردند و عنوان دفاع ملی فی‌الجمله قوت گرفت… اقدام روحانیون در این کار برای تهییج قوای ایلات و عشایر و برای اینکه دشمنان دین و دولت هیجان ایرانیان را تنها مستند به تحریکات آلمانی‌ها ندانند، اثر نیکو داشت
در ۱۳۳۴ ه‍.ق به همراه مهاجرین به قم، سپس کرمانشاه و پس از دوره‌ای کوتاه سکونت در عتبات به استانبول رفت. وی شرح این سفر را در رساله‌ای به نام بعض الحالات آورده‌است که اطلاعات منحصر به فردی دربارهٔ ایران در جنگ جهانی اول دارد.
نیم‌تنه آقانورالدین نوری عراقی در یکی از میدان‌های اراک
بقعه آقا نورالدین نوری عراقی
مزار آقانورالدین در قبرستان قدیمی شهر اراک
تدریس و تالیفات

آقانورالدین پس از بازگشت اش از نجف در اراک حوزه علمیه ای تأسیس کرد و به تربیت شاگرد پرداخت به گونه‌ای که بیشتر علمای طراز اول عراق عجم در دوره بعد از شاگردان وی بوده‌اند. حوزه درسی وی در اراک را مقدمه تأسیس حوزه علمیه قم می‌دانند، حتی برخی می‌گویند که آشیخ عبدالکریم حائری یزدی حوزه علمیه قم را به اشاره آقانورالدین ساخته‌است و بودجه اولیه‌اش را نیز او تأمین کرده‌است. وی تألیفات بسیاری دارد که تعدادی از آنها عبارت‌اند از:
کتاب طهارت، صلوه، مکاسب
رساله‌ای در مباحث عقلیه
یک دوره کامل تفسیر قرآن
رساله حقوق المراه فی شریعه‌الاسلام (رساله ای در باب حقوق زن در اسلام)
رساله‌ای در الهیات
رساله نورالایمان در رد بهاییان
رساله‌ای در اصول عقاید
رساله‌ای در شرح دعای صباح
رساله‌ای در شرح حدیث حقیقت
رساله عقاید النوریه فی حکمه‌المتعالیه
رساله در مسئله مرجعیت
رساله برای استصحاب
سفرنامه بعض الحالات
رساله در باب بعضی قواعد
حاشیه فرائد الاصول شیخ انصاری
آقانورالدین عراقی به همراه مجاهدان مشروطه خواه
آیدا دومانیان

| آیدا دومانیان | آیدا دومانیان |
| --- | --- |
زاده: ۱۹۲۴
خاستگاه: ارمنستانی
پیشه(ها): خواننده اپرا و اپرا سوپرانو
ساز(ها): آوازخوانی
محل تحصیل: دانشکده دولتی موسیقی گنیسینتالار بولشوی (۱۹۵۳)
کارفرما: تئاتر دولتی اپرا و باله بلاروستالار آکادمی ملی اپرا و باله آلکساندر اسپنداریان
جوایز: 
 :  
آیدا خاچاطوری دومانیان (ارمنی: Աիդա Խաչատուրի Դումանյան؛  زادهٔ ۱۹۲۴ - درگذشته تاریخ نامعلوم ) خواننده، اپرا سوپرانو اهل ارمنستان بود. وی بین سال‌های - تا - میلادی فعالیت می‌کرد.
زندگی‌نامه

وی در ۱۹۲۴ به دنیا آمد و از کالج موسیقی گنسین و تالار بولشوی (۱۹۵۳) فارغ‌التحصیل گشت. وی در تئاتر دولتی اپرا و باله بلاروس، تالار آکادمی ملی اپرا و باله آلکساندر اسپنداریان فعالیت می‌کرد. همچنین برندهٔ جوایزی همچون هنرمند شایسته ارمنستان شوروی شده است.  تاریخ و محل درگذشت نامعلوم است.
خانه پوشالی (مجموعه تلویزیونی آمریکایی)

برای مجموعه تلویزیونی بریتانیایی محصول ۱۹۹۰، خانه پوشالی (مجموعه تلویزیونی بریتانیایی) را ببینید.
| خانهٔ پوشالی | خانهٔ پوشالی |
| --- | --- |
ژانر: درام سیاسی دلهره‌آور سیاسی
سازنده: بو ویلیمن
بر پایهٔ:  خانه پوشالی اثر مایکل دابز  خانه پوشالی اثر اندرو دیویس 
بازیگران: کوین اسپیسی رابین رایت کیت مارا کوری استول مایکل کلی کریستن کانلی کانستنس زیمر مایکل گیل جین اتکینسون ماهرشالا علی مالی پارکر ناتان دارو ریچل بروزناهان جرالد مک‌رینی سباستین ارسلوس رج ئی. کثی مارک کودیش کلی اوکوین ولید زعیتر
موسیقی از: جف بیل
کشور سازنده: ایالات متحده آمریکا 
زبان اصلی: انگلیسی
شمار سری‌ها: ۶
شمار قسمت‌ها: ۷۳
تولید: تولید
تهیه‌کننده‌های اجرایی: دیوید فینچر کوین اسپیسی اریک راث جاشوا دونن دینا برونتی اندرو دیویس مایکل دابس جان ملفی بو ویلیمن دیوید منسون جان دیوید کولز رابین رایت فرانک پوگلی‌یسه ملیسا جیمز گیبسون
مکان‌های تولید:  بالتیمور، مریلند  جوپا، مریلند (sound stage) 
فیلم‌برداری: آیگیل بریل
مدت: ۵۶ دقیقه
پخش: پخش
شبکهٔ اصلی: نتفلیکس
انتشار اولیه: ۱ فوریه ۲۰۱۳ (۲۰۱۳-0۲-۰۱) – ۲ نوامبر ۲۰۱۸ (۲۰۱۸-11-۰۲)
انتشار: انتشار
نمایش‌های مشابه: خانه پوشالی
خانهٔ پوشالی (به انگلیسی: House of Cards) یک مجموعهٔ تلویزیونی اینترنتی آمریکایی و محصول سال ۲۰۱۳ میلادی در ژانر درام سیاسی و دلهره‌آور سیاسی است. این مجموعه تلویزیونی در شش فصل و به تعداد ۷۳ قسمت، به کارگردانی بو ویلیمن و ساخته دیوید فینچر، کوین اسپیسی، اریک راث، اندرو دیویس و مایکل دابز بوده و از سوی شبکه نتفلیکس منتشر شده است. این مجموعه تلویزیونی برگرفته از مجموعه تلویزیونیی بریتانیایی به همین نام ساخت بی‌بی‌سی و نیز رمانی با همین نام نوشته مایکل دابز عضو حزب محافظه‌کاران بریتانیا بود. از فصل اول تا پنجم، تمرکز داستان بر روی شخصیتی به نام فرانک آندروود است که با جاه‌طلبی‌اش، در پی کسب و حفظ ریاست جمهوری ایالات متحدهٔ آمریکا است. در فصل ششم به دلیل اتهام سوء رفتار جنسی به اسپیسی -که بعداً از آن با پرداخت خسارت به نتفلیکس تبرئه شد- و کنار گذاشتن وی، تمرکز روایی سریال بر همسر وی کلر آندروود بود. این مجموعه تلویزیونی برندهٔ جوایزی نیز شده است.
نتفلیکس در ۳۰ اکتبر ۲۰۱۷ اعلام کرد که پس از اتهامات سوء رفتار جنسی کوین اسپیسی، فصل ششم خانه پوشالی آخرین فصل این مجموعه تلویزیونی خواهد بود. در ۳ نوامبر ۲۰۱۷ نیز بنا بر اعلام نتفلیکس اسپیسی از این مجموعه تلویزیونی اخراج شد. در ۴ دسامبر ۲۰۱۷ اعلام گردید که فصل ششم در هشت قسمت و بدون حضور اسپیسی ضبط خواهد شد. فصل ششم این مجموعه تلویزیونی در ۲ نوامبر ۲۰۱۸ منتشر شد.
فصول > فصل نخست (۲۰۱۳)

فصل نخست این مجموعه تلویزیونی، دارای ۱۳ قسمت می‌باشد که در سال ۲۰۱۳ توسط نتفلیکس ارائه شد.
فصل نخست این مجموعه تلویزیونی شامل ۱۳ قسمت است و از اول فوریه ۲۰۱۳ روی آنتن نت فلیکس رفت.
در این فصل به تلاش‌های فرانک آندروود برای تصویب اصلاحیه قانون آموزش پرورش و در نهایت رسیدن به معاونت اول رئیس‌جمهوری می‌شود.
فصول > فصل دوم (۲۰۱۴)

فصل دوم این مجموعه تلویزیونی به گفته وب سایت نت فلیکس از فوریه ۲۰۱۴ به نمایش درآمد.
در این فصل، فرانک آندروود که به مقام ریاست جمهوری بسیار نزدیک تر شده تلاش‌هایش برای کسب این مقام را شدت می‌بخشد. در میان اشخاص داستان، خبرنگاری به نام آیلا صیاد (Ayla Sayyad) دیده می‌شود که قصد سر درآوردن از جنگ قدرت میان مهره‌های سیاسی واشینگتن را دارد. صیاد (به بازیگری Mozhan Marno) یک یهودی ایرانی است که از ایران فرار کرده و اکنون مقیم آمریکاست.
فصول > فصل سوم (۲۰۱۵)

در فصل سوم فرانک آندروود به رئیس‌جمهوری رسیده و در حال رقابت در انتخابات میان دوره یا درون حزبی است و در صدد نگهداشتن این مقام در اختیار خود است.
فصول > فصل چهارم (۲۰۱۶)

خانهٔ پوشالی فصل چهارم
دراین فصل اختلافاتی بین کلر و فرانک به وجود می‌آید و کلر قصد ترک کردن فرانک را دارد تا اینکه فرانک ترور می‌شود و کلر پیش فرانک می‌رود. فرانک بعد از بهبودی به کلر پیشنهادی می‌دهد که کلر آن را قبول می‌کند.
فصول > فصل پنجم (۲۰۱۷)

فصل پنجم این مجموعه تلویزیونی در ژوئن ۲۰۱۷ در نت‌فلیکس بالاگذاری شد.
در این فصل، کلر پیشنهاد فرانک که معاونت ریاست جمهوری است را قبول می‌کند. در عین حال هر دو برای افزایش پیروزی در رقابت انتخاباتی سعی در پررنگ کردن خطر تروریسم دارند. مجلس نمایندگان برای رسیدگی به جرائم فرانک کارگروهی تشکیل می‌دهد. فرانک موفق می‌شود با توسل به حملات تروریستی و اعلام حکومت نظامی، انتخابات را در برخی ایالات به تعویق بیندازد. پس از عدم موفقیت مجلس نمایندگان در انتخاب رئیس‌جمهور، کلر به عنوان رئیس‌جمهور موقت انتخاب می‌شود. در نهایت آندروودها به کمک رئیس پویش نامزد جمهوری‌خواه مارک آشر (با بازی کمپبل اسکات) پیروز انتخابات می‌شوند. مجلس نمایندگان در پی استیضاح فرانک آندروود است که او با معامله با جاسوسی به نام جین دیویس (با بازی پاتریشا کلارکسون) از ریاست جمهوری استعفا می‌دهد تا کلر به ریاست جمهوری برسد.
فصول > فصل ششم (۲۰۱۸)

با حذف شخصیت فرانک در این فصل، حالا کلر فرصت بیشتری برای خودنمایی در داستان پیدا کرده است. اضافه شدن دو شخصیت از خانوادهٔ شپرد نیز، توانسته قصه را با چالش‌های گوناگونی مواجه سازد.
فصول > کارگردان‌های قسمت‌های گوناگون

هر قسمت مجموعه تلویزیونی خانهٔ پوشالی به وسیله یکی از بزرگان سینما کارگردانی شده است.[نیازمند منبع] در زیر، نام کارگردان و نام قسمت یا قسمت‌هایی که کارگردانی کرده است آمده است:
دیوید فینچر فصل اول، قسمت ۱ و ۲.
جیمز فولی فصل اول، قسمت ۳ و ۴ و ۹ / فصل دوم، قسمت ۳ و ۴ و ۷ و ۸ و ۱۲ و ۱۳
جوئل شوماخر فصل اول، قسمت ۵ و ۶
چارلز مک‌دوگال فصل اول، قسمت ۷ و ۸
کارل فرانکلین فصل اول، قسمت ۱۰ و ۱۱ / فصل دوم، قسمت ۱ و ۲
آلن کولتر فصل اول، قسمت ۱۲ و ۱۳
جان کولز فصل دوم، قسمت ۵ و ۶ و ۱۱
جودی فاستر فصل دوم، قسمت ۹
رابین رایت فصل دوم، قسمت ۱۰/ فصل پنجم، قسمت ۱۲ و ۱۳
بازیگران

کوین اسپیسی: فرانک آندروود
رابین رایت: کلر آندروود
کیت مارا: زوئی بارنز
کوری استول: پیتر روسو
مایکل کلی: داگ استمپر
کریستن کانلی
کانستنس زیمر
مایکل گیل: گرت واکر
جین اتکینسون: کاترین دورانت
ماهرشالا علی: رمی دانتون
مالی پارکر: جکی شارپ
ناتان دارو: ادوارد میچم
ریچل بروزناهان: ریچل پوزنر
مژان مارنو: آیلا صیاد
جرالد مک‌رینی: ریموند تاسک
سباستین ارسلوس: لوکاس گودوین
بوریس مک‌گیور: تام هامرشمیت
کانستنس زیمر: جنین اسکورسکی
درک سسیل: سث گریسون
نو کمبل: لیان هاروی
سکینه جعفری: لیندا واسکز
رج ئی. کثی: فردی (آشپز)
مارک کودیش
کلی اوکوین
دلیل پایان ساخت

با توجه به اتهامات مطرح شده، شبکه نت‌فلیکس ساخت ادامهٔ مجموعهٔ تلویزیونی خانه پوشالی را متوقف کرد. فصل ششم به عنوان آخرین فصل این مجموعه، اعلام و پخش آن در سال ۲۰۱۸ پایان یافت. مجموعه تلویزیونی در ۱۸ ژوئیه ۲۰۱۹ از اتهامات وارده تبرئه شد.[۹][۱۰] هشت تن از دست‌اندرکاران این مجموعه نیز، اسپیسی را به سوءرفتار جنسی متهم کردند.[۱۱]
لایه نازک

لایه نازک (به انگلیسی: Thin film) لایه‌ای از مواد است که ضخامتی بین کسری از نانومتر (تک لایه) تا چند میکرومتر دارد. سنتز کنترل شدهٔ مواد به عنوان لایه‌های نازک (فرایندی که به آن لایه‌نشانی گفته می‌شود) یک گام اساسی برای بسیاری از کاربردها است. یک مثال آشنا آینه خانگی است که به‌طور معمول دارای یک روکش فلزی نازک در پشت یک صفحه شیشه‌ای برای ایجاد یک سطح بازتابنده است. فرایند نقره پوش سازی (آب نقره کاری) زمانی برای تولید آینه‌ها استفاده می‌شد، در حالی که اخیراً لایه فلزی با استفاده از تکنیک‌هایی مانند کند و پاش (Sputtering) لایه‌نشانی می‌شود. پیشرفت در تکنیک‌های لایه‌نشانی لایه نازک در طول قرن بیستم، سبب طیف گسترده‌ای از پیشرفت‌های فناوری در زمینه‌های مختلف شده‌است، مانند رسانه ذخیره مغناطیسی، دستگاه‌های نیمه هادی الکترونیکی، LED‌ها، روکش‌های نوری (مانند روکش‌های ضد بازتاب)، روکش‌های سخت روی ابزارهای برش، تولید انرژی (به عنوان مثال سلول‌های خورشیدی لایه نازک) و ذخیره‌سازی انرژی (باتری‌های لایه نازک). این مواد همچنین در زمینه داروسازی با روش «دارو رسانی به کمک لایه‌های نازک» کاربرد دارند. توده‌ای از لایه‌های نازک، چند لایه (multilayer) نامیده می‌شود.
علاوه بر اهمیت کاربردی، لایه‌های نازک نقش مهمی در توسعه و مطالعه مواد با ویژگی‌های جدید و منحصر به فرد ایفا می‌کنند. به عنوان مثال می‌توان به مواد multiferroic و ابر لایه‌ها اشاره کرد که امکان بررسی پدیده‌های کوانتومی را فراهم می‌آورند.
فرایند لایه‌نشانی (Deposition)

اعمال کردن یک لایه نازک بر روی یک سطح، لایه‌نشانی لایه نازک نامیده می‌شود؛ در واقع این فرایند شامل هر تکنیکی برای لایه‌نشانی یک لایه نازک از مواد روی یک بستر یا روی لایه‌های قبلی لایه‌نشانی شده‌است. «نازک» یک اصطلاح نسبی است، اما اکثر تکنیک‌های لایه‌نشانی ضخامت لایه را تا چند ده نانومتر کنترل می‌کنند. برآرایی پرتوی مولکولی، روش لانگمویر-بلودت، لایه‌نشانی لایه اتمی و لایه‌نشانی لایه مولکولی اجازه می‌دهند که یک تک لایه از اتم‌ها یا مولکول‌ها در یک زمان لایه‌نشانی شوند.
استفاده از لایه‌های نازک در تولید وسایل اپتیکی (به عنوان مثال روکش‌های بازتابنده - ضد بازتاب یا شیشه‌های خود تمیز شونده)، الکترونیکی (لایه‌هایی از نارساناها، نیمه رسانا‌ها و رساناها که مدارات مجتمع را می‌سازند)، بسته‌بندی (به عنوان مثال، ورق‌های PET پوشش داده شده با آلومینیوم) و در هنر معاصر (به کار لری بل مراجعه کنید) مفید است. گاهی اوقات که ضخامت مهم نیست، فرایندهای مشابه مورد استفاده قرار می‌گیرند: برای مثال پالایش مس با آبکاری و لایه‌نشانی سیلیکون و اورانیوم غنی شده توسط یک فرایند شبه CVD پس از پردازش فاز گاز.
بسته به اینکه فرایند در درجه اول شیمیایی باشد یا فیزیکی، تکنیک‌های لایه‌نشانی در دو دسته گسترده قرار می‌گیرند.
فرایند لایه‌نشانی (Deposition) > حالت‌های رشد

رشد فرانک وان دِر مِروِه ("لایه به لایه"). در این حالت رشد، برهم کنش‌های سطح-جاذب و جاذب-جاذب به تعادل می‌رسند. این نوع رشد نیاز به تطابق شبکه‌ای دارد و از این رو سازوکار رشد "ایدئال" در نظر گرفته می‌شود.
رشد استرانسکی-کرستانوف ("جزایر متصل" یا "لایه به علاوه جزیره"). در این حالت رشد، فعل و انفعالات سطح-جاذب قوی تر از فعل و انفعالات جاذب-جاذب است.
Volmer-Weber ("جزایر مجزا"). در این حالت رشد، برهم کنش‌های جاذب-جاذب قوی تر از برهم کنش‌های سطح-جاذب هستند، از این رو "جزایر" بلافاصله شکل می‌گیرند.
فرایند لایه‌نشانی (Deposition) > برآرایی

زیر مجموعه‌ای از فرایندها و کاربردهای لایه‌نشانی لایه‌های نازک متمرکز است بر روی رشد به اصطلاح برآرایی (به انگلیسی: epitaxial) مواد و لایه‌نشانی لایه‌های نازک کریستالی که به دنبال ساختار بلوری بستر رشد می‌کنند. اصطلاح اپیتاکسی از ریشه‌های یونانی (epi (ἐπί به معنی "بالا/روی"، و تاکسیس (τάξις) به معنی "روشی منظم" می‌آید. این اصطلاح را می‌توان به "تنظیم بر روی (arranging upon)" ترجمه کرد.
اصطلاح رونشانی‌همگن به حالت خاصی گفته می‌شود که در آن لایه‌ای از همان ماده روی یک بستر بلوری رشد می‌یابد. به عنوان مثال از این فناوری برای رشد لایه‌ای خالص تر از بستر استفاده می‌شود که چگالی نقصان کمتری به نسبت بستر دارد و همچنین برای تولید لایه‌هایی با سطح دوپینگ متفاوت. رونشانی‌ناهمگن به حالتی اشاره می‌کند که در آن لایه لایه‌نشانی شده متفاوت از بستر است.
تکنیک‌های مورد استفاده برای رشد برآرایی لایه‌های نازک شامل برآرایی پرتوی مولکولی، برآرایی بخار شیمیایی و لایه‌نشانی لیزر پالسی است.
کاربردها > روکش‌های تزئینی

استفاده از لایه‌های نازک برای روکش‌های تزئینی احتمالاً نماینده قدیمی‌ترین کاربرد آنها است. این کاربردها شامل برگهای نازک طلایی با ضخامت حدود ۱۰۰ نانومتر می‌شوند که بیش از ۵۰۰۰ سال پیش در هند باستان مورد استفاده قرار می‌گرفتند. همچنین ممکن است به عنوان هر شکلی از نقاشی شناخته شود، اگرچه این نوع اثر عموماً به عنوان یک هنر دستی در نظر گرفته می‌شود تا مهندسی یا یک رشته علمی. امروزه لایه‌های نازک با ضخامت متغیر و ضریب شکست بالا مانند دی‌اکسید تیتانیوم اغلب برای روکش‌های تزئینی بر روی شیشه استفاده می‌شود که به عنوان مثال باعث ایجاد ظاهری به رنگ رنگین کمانی مانند لکه روغن روی آب می‌گردد. علاوه بر این، سطوح غیرشفافی که با طلا رنگ شده‌اند ممکن است با کند و پاش طلا یا نیترید تیتانیوم تهیه شوند.
کاربردها > روکش‌های نوری (اپتیکی)

این لایه‌ها در هر دو سیستم بازتابی و شکستی به کار می‌روند. آینه‌های بزرگ (بازتابی) در قرن نوزدهم در دسترس قرار گرفتند و با کند و پاش نقره فلزی یا آلومینیوم روی شیشه تولید می‌شدند. عدسی‌های شکستی برای ابزارهای نوری مانند دوربین‌ها و میکروسکوپ‌ها به‌طور معمول دارای ابیراهی هستند، یعنی رفتار شکستی غیر ایدئال دارند. در حالی که قبلاً مجموعه‌هایی با تعداد بالایی از عدسی‌ها باید در امتداد مسیر نوری قرار می‌گرفتند، امروزه ممکن است با روکش کردن (لایه نشانی) عدسی‌های نوری با چند لایه شفاف دی‌اکسید تیتانیوم، نیترید سیلیکون یا اکسید سیلیکون و غیره، این ابیراهی‌ها را اصلاح نمود. یک نمونهٔ خوب شناخته شده برای پیشرفت در سیستم‌های نوری توسط فناوری لایه‌های نازک، در لنزهای با پهنای چند میلی‌متر در دوربین تلفن‌های هوشمند نمایان است. نمونه‌های دیگر روکش‌های ضد بازتاب روی عینک یا صفحات خورشیدی هستند.
کاربردها > روکش‌های محافظ

لایه‌های نازک اغلب برای محافظت از قطعه مورد نظر زیرین در برابر تأثیرات خارجی لایه‌نشانی می‌شوند. این محافظت ممکن است با به حداقل رساندن تماس با محیط بیرونی انجام گردد تا انتشار (دیفیوژن) از محیط به قطعه کار یا برعکس گاهش یابد. به عنوان مثال، بطری‌های پلاستیکی لیموناد غالباً توسط لایه‌های ضد انتشار روکش می‌شوند تا از پخش و تجزیه CO2 جلوگیری کنند که تحت فشار زیاد وارد نوشیدنی می‌شود. نمونه دیگر توسط لایه‌های نازک TiN در تراشه‌های میکروالکترونیکی است که خطوط آلومینیومی رسانا را به صورت الکتریکی از عایق تعبیه شده SiO2 جدا می‌کنند تا مانع تشکیل Al2O3 گردد. اغلب، لایه‌های نازک به عنوان محافظ در برابر سایش بین قطعات مکانیکی متحرک عمل می‌کنند. به عنوان نمونه‌هایی از این کاربرد می‌توان به استفاده از لایه‌های کربن الماس-مانند (DLC) در موتور اتومبیل‌ها یا لایه‌های نازک ساخته شده از نانوکامپوزیت‌ها اشاره کرد.
کاربردها > روکش‌های الکتریکی

لایه‌های نازک از عناصر فلزی مانند مس، آلومینیوم، طلا یا نقره و غیره و آلیاژهای آنها کاربردهای بی شماری در دستگاه‌های الکتریکی یافته‌اند. به دلیل هدایت الکتریکی بالایشان قادرند جریانهای الکتریکی را عبور دهند یا ولتاژ را تغذیه کنند. لایه‌های فلزی نازک در سیستم‌های الکتریکی معمولی استفاده می‌گردند، مثلاً به عنوان لایه‌های مس روی برد مدار چاپی، یا به عنوان اتصال به زمین بیرونی در کابل‌های کواکسیال و اشکال مختلف دیگر مانند سنسورها و غیره. یک زمینه اصلی کاربرد آنها به استفاده در مدارهای یکپارچه تبدیل شده‌است، جایی که شبکه الکتریکی بین دستگاه‌های فعال و منفعل مانند ترانزیستورها و خازنها و غیره از لایه‌های نازک آلومینیوم یا مس ساخته شده‌است. این لایه‌ها ضخامت‌هایی در محدوده چند صد نانومتر تا چند میکرومتر را شامل می‌شوند و آنها اغلب به منظور جلوگیری از یک واکنش شیمیایی با دی الکتریک اطراف مانند SiO2 در میان چند لایه نازک نانومتری نیتریت تیتانیوم قرار داده می‌شوند. شکل بالا یک میکروگراف از یک ساختار عمودی فلزی TiN/Al/TiN که در یک تراشه میکروالکترونیک ساخته شده‌است، نشان می‌دهد.
کاربردها > سلول‌های فتوولتائیک لایه نازک

فناوری لایه‌های نازک همچنین به عنوان ابزاری برای کاهش قابل توجه هزینه سلولهای خورشیدی توسعه داده می‌شوند. دلیل اصلی این امر این است که سلولهای خورشیدی با لایه نازک به دلیل کاهش هزینهٔ مواد، هزینه انرژی، هزینه‌های رسیدگی و هزینه‌های سرمایه ای، ارزانتر هستند. این امر به ویژه در استفاده از فرایندهای الکترونیکی چاپی (رول به رول) نمایان است. سایر فناوری‌های لایه نازک که هنوز در مرحله اولیه تحقیقات در حال انجام هستند یا از نظر تجاری به صورت محدود در دسترس هستند، اغلب به عنوان سلول‌های فتوولتائیک نسل سوم یا در حال ظهور طبقه‌بندی می‌شوند و شامل سلولهای خورشیدی آلی، حساس به رنگ و پلیمر، همچنین سلولهای خورشیدی نقطه کوانتومی، سولفید قلع روی مس، نانو کریستال و پروسکایت می‌شوند.
کاربردها > باتری‌های لایه نازک

از فناوری چاپ لایه نازک برای اعمال پلیمرهای لیتیوم حالت جامد بر بسترهای مختلف استفاده می‌شود تا باتری‌های منحصر به فردی برای کاربردهای تخصصی ایجاد شوند. باتری‌های لایه نازک می‌توانند مستقیماً روی تراشه‌ها یا بسته‌های تراشه به هر شکل و اندازه‌ای لایه‌نشانی شوند. باتری‌های قابل انعطاف را می‌توان با چاپ روی پلاستیک، فویل نازک فلزی یا کاغذ ساخت.
برای مطالعهٔ بیشتر

Birkholz, Mario; Fewster, Paul F.; Genzel, Christoph (2005-12-23). Thin Film Analysis by X-Ray Scattering. Wiley-VCH. ISBN 978-3-527-31052-4.
Ohring, Milton (2001-10-26). Materials Science of Thin Films, Second Edition. Academic Press. ISBN 978-1-4933-0172-0.
Seshan, Krishna (2017-07-11). Handbook of Thin Film Deposition 3rd Edition. William Andrew Publishing. ISBN 978-1-4377-7873-1.
تاریخی

Mattox, Donald M (2004-01-14). The Foundations of Vacuum Coating Technology. William Andrew Publishing. ISBN 978-0-8155-1495-4.
حالت Frank-van-der-Merwe
حالت Stranski-Krastanow
حالت Volmer-Weber
لایه فلزی با ساختار جانبی در یک مدار مجتمع
گردباد (فیلم ۱۹۸۸)

| گردباد | گردباد |
| --- | --- |
کارگردان: Bako Sadykov
نویسنده: Bako Sadykov چنگیز آیتماتوف
بازیگران: ولادیمیر مسریان
فیلم‌بردار: Rifkat Ibragimov
تدوین‌گر: V. Sadykova
تاریخ‌های انتشار: ۱۹۸۸
مدت زمان: ۹۸ دقیقه
کشور: Soviet Union
گردباد (روسی: Smerch) فیلمی در ژانر اکشن است که در سال ۱۹۸۸ منتشر شد.