اخترشناسی در مریخ
فصول

همچنین ببینید: اقلیم‌شناسی مریخ و زمان‌سنجی در مریخ
مریخ دارای انحراف محوری ۲۵٫۱۹ درجه است که کاملاً به مقدار ۲۳٫۴۴ درجه برای زمین نزدیک است، و بدین ترتیب مریخ همانند زمین فصل‌های بهار، تابستان، پاییز و زمستان را تجربه می‌کند. همانگونه که بر روی زمین اتفاق می‌افتد، نیم‌کره‌های شمالی و جنوبی در زمان‌های متضاد، تابستان و زمستان را از سر می‌گذرانند.
با این وجود، مدار چرخش مریخ نسبت به زمین دارای برون‌مرکزیت بسیار بالاتری است؛ بنابراین، طول فصل‌ها نابرابر هستند که این نابرابری به مراتب از زمین بیشتر است:
| فصل (با در نظر گرفتن انقلابین یا اعتدالین به عنوان آغاز فصل) | انقلابین (در مریخ)> (به عنوان درصد سال) | روزها (در زمین)> (به عنوان درصد سال) |
| --- | --- | --- |
| بهار شمالی، پاییز جنوبی: | ۱۹۳٫۳۰ (۲۹٪) | ۹۲٫۷۶۴ (۲۵٫۴٪) |
| تابستان شمالی، زمستان جنوبی: | ۱۷۸٫۶۴ (۲۷٪) | ۹۳٫۶۴۷ (۲۵٫۶٪) |
| پاییز شمالی، بهار جنوبی: | ۱۴۲٫۷۰ (۲۱٪) | ۸۹٫۸۳۶ (۲۴٫۶٪) |
| زمستان شمالی، تابستان جنوبی: | ۱۵۳٫۹۵ (۲۳٪) | ۸۸٫۹۹۷ (۲۴٫۴٪) |
این به این معنی است که تابستان‌ها و زمستان‌ها در نیم‌کره‌های شمالی و جنوبی دارای طول و شدت متفاوتی هستند. زمستان‌ها در شمال معتدل و کوتاه هستند (زیرا مریخ در نزدیکی اوج و حضیض خود با سرعت در حرکت است)، در حالی‌که زمستان‌ها در جنوب طولانی و بسیار سرد هستند (مریخ در نزدیکی اوج به‌آرامی حرکت می‌کند). به همین ترتیب، تابستان‌ها در شمال طولانی و خنک هستند، در حالی‌که تابستان‌ها در جنوب کوتاه و داغ هستند. در نتیجه، تغییرات شدید دما در نیمکره جنوبی نسبت به شمال گسترده‌تر است.
درنگ فصلی روی مریخ بیش از چند روز نیست. این به دلیل نبود پهنه‌های بزرگ آب و عوامل مشابهی است که بر روی زمین باعث اثرات تعدیل‌کننده می‌شوند؛ بنابراین برای دماهای روی مریخ، فصل «بهار» تقریباً تصویر آینه‌ای «تابستان»، و «پاییز» تقریباً تصویر آینه‌ای «زمستان» خواهد بود (در صورتی که انقلابین و اعتدالین به‌عنوان شروع فصل‌های مربوطه تعریف شوند). همچنین اگر مدار مریخ دایره‌ای‌شکل بود، بیشینه و کمینه دما پس از چند روز از انقلابین تابستانی و زمستانی رخ می‌داد، نه مانند زمین که حدود یک ماه بعد از انقلابین اتفاق می‌افتد. تنها تفاوت میان دمای فصول بهار و تابستان به دلیل خروج از مرکزیت نسبتاً بالای گردش مداری مریخ است: در بهار نیم‌کره شمالی، مریخ نسبت به تابستان نیم‌کره شمالی از خورشید دورتر است و بنابراین، به‌طور تصادفی بهار نسبت به تابستان اندکی خنک‌تر و پاییز اندکی گرم‌تر از زمستان می‌شود. با این حال، در نیم‌کره جنوبی برعکس این موضوع صادق است.
تغییرات دما میان بهار و تابستان بسیار کمتر از نوسانات شدید دمایی است که در یک سول (روز خورشیدی) مریخی اتفاق می‌افتد. در یک چرخه روزانه، دما در ظهر خورشیدی محلی به اوج خود می‌رسد و در نیمه‌شب محلی در کمترین مقدار خود قرار می‌گیرد. این مشابه اثری است که در صحراهای زمین وجود دارد، اما روی مریخ بسیار برجسته‌تر است.
انحراف محوری و خروج از مرکز مداری زمین (و مریخ) به هیچ وجه ثابت نیستند، بلکه به دلیل پریشیدگی حاصل از سیارات دیگر در منظومه خورشیدی، در مقیاس زمانی ده‌ها هزار یا صدها هزار سال تغییر می‌کنند. برای مثال، خروج از مرکز مداری زمین که در حال حاضر تقریباً ۱٪ است، مرتباً نوسان می‌کند و می‌تواند تا ۶٪ افزایش یابد.
جدا از خروج از مرکزیت، انحراف محوری زمین نیز می‌تواند از ۲۱٫۵ درجه تا ۲۴٫۵ درجه متغیر باشد و طول این «چرخه انحرافی» ۴۱۰۰۰ سال است. تصور می‌شود که این مورد و دیگر تغییرات دوره‌ای مشابه باعث به وقوع پیوستن عصر یخبندان‌ها باشند (به چرخه‌های میلانکوویچ مراجعه شود). در مقابل انحراف محوری مریخ در طی یک چرخه ۱۲۴ هزار ساله بسیار شدیدتر است و از ۱۵ درجه تا ۳۵ درجه تغییر می‌کند. برخی از مطالعات اخیر حتی نشان می‌دهند که طی ده‌ها میلیون سال، این تغییرات ممکن است از ۰ تا ۶۰ درجه هم در نوسان باشند. ظاهراً ماه بزرگ زمین نقش مهمی در حفظ انحراف محوری زمین در محدوده معقول ایفا می‌کند؛ مریخ فاقد چنین عامل ثبات‌بخشی است و انحراف محوری آن می‌تواند به صورت آشفته‌تری تغییر کند.