stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
الفبای قرقیزی
نمودار متناظر حروف

نمودار متناظر چهار الفبای قرقیزستانی: الفبای سیریلیک قرقیزی و بریل قرقیزی مورد استفاده در قرقیزستان، الفبای لاتین قرقیزی مورد استفاده در قرقیزستان ۱۹۲۸–۱۹۳۸ و الفبای عربی قرقیزی مورد استفاده در افغانستان، پاکستان و سین‌کیانگ چین در زیر آمده‌است. در این نمودار متناظر، الفبای سیریلیک به ترتیب رسمی نوشته شده‌است. معادل‌های عربی و لاتین به ترتیب حروف الفبای رسمی آنها نوشته نشده‌اند، اما برای سهولت درک، در اطراف سیریلیک فهرست شده‌اند.
| سیریلیک | نام | بریل | عربی-فارسی | واج‌نویسی بی‌جی‌ان/پی‌سی‌جی‌ان | واج‌نویسی  پی‌ای‌یو) | لاتین  (۱۹۲۸–⁠۱۹۳۸) | آوانگاری بین‌المللی |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| А а | а (a) | ⠁ | ا | A a | A a | A a | /ɑ/ |
| Б б | бе (be) | ⠃ | ب | B b | B b | B ʙ | /b/ |
| В в | ве (v) | ⠺ | ۋ | V v | V v | V v | /v/, /w/ |
| Г г | ге (ge) | ⠛ | گ   غ* | G g | G g, Ğ ğ | G g, Ƣ ƣ | /ɡ/, /ʁ/, /ɢ/ |
| Д д | де (de) | ⠙ | د | D d | D d | D d | /d/ |
| Е е | e (e) | ⠑ | ە | E e | E e | E e | /e/ |
| Ё ё | ё (ë) | ⠡ | ي+و(يو) | Yo yo | Yo yo | Jo jo | /jo/ |
| Ж ж | же (zhe) | ⠚ | ج | J j | J j | Ç ç (Ƶ ƶ from 1938) | /d͡ʒ/, both /d͡ʒ/ and /ʒ/ since 1938 |
| З з | зе (ze) | ⠵ | ز | Z z | Z z | Z z | /z/ |
| И и | и (i) | ⠊ | ى | I i | İ i | I i | /i/ |
| Й й | ий (iy) | ⠯ | ي | Y y | Y y | J j | /j/ |
| К к | кa (ka) | ⠅ | ك   ق* | K k | K k, Q q | K k, Q q | /k/, /q/, /χ/ |
| Л л | эл (el) | ⠇ | ل | L l | L l | L l | /l/, /ɫ/ |
| М м | эм (em) | ⠍ | م | M m | M m | M m | /m/ |
| Н н | эн (en) | ⠝ | ن | N n | N n | N n | /n/ |
| Ң ң | ың (yng) | ⠽ | ڭ | Ng ng | Ñ ñ | Ꞑ ꞑ | /ŋ/, /ɴ/ |
| О о | о (o) | ⠕ | و | O o | O o | O o | /o/ |
| Ө ө | ө (ö) | ⠌ | ۅ | Ö ö | Ö ö | Ɵ ɵ | /ø/ |
| П п | пe (pe) | ⠏ | پ | P p | P p | P p | /p/ |
| Р р | эр (er) | ⠗ | ر | R r | R r | R r | /r/ |
| С с | эс (es) | ⠎ | س | S s | S s | S s | /s/ |
| Т т | те (te) | ⠞ | ت | T t | T t | T t | /t/ |
| У у | у (u) | ⠥ | ۇ | U u | U u | U u | /u/ |
| Ү ү | ү (ü) | ⠧ | ۉ | Ü ü | Ü ü | Y y | /y/ |
| Ф ф | эф (ef) | ⠋ | ف | F f | F f | F f | /f/ |
| Х х | ха (kha) | ⠓ | ح | H h | H h | H h | /χ/, /k/ |
| Ц ц | це (tse) | ⠉ | (ت+س (تس | C c | C c | Ts ts | /t͡s/ |
| Ч ч | че (che) | ⠟ | چ | Ch ch | Ç ç | C c | /t͡ʃ/ |
| Ш ш | ша (sha) | ⠱ | ش | Sh sh | Ş ş | Ş ş | /ʃ/ |
| Щ щ | ща (shcha) | ⠭ | - | Shch shch | Şç şç | Şc şc | /ʃt͡ʃ/, /ʃː/ |
| Ъ ъ | ажыратуу белгиси (azhyratuu belgisi) | ⠷ | - | ” | - | - | * |
| Ы ы | ы (y) | ⠮ | ى | Y y | I ı | Ь ь | /ɯ/ |
| Ь ь | ичкертүү белгиси (ichkertüü belgisi) | ⠾ | - | ’ | - | - | * |
| Э э | э (e) | ⠪ | ە | E e | E e | E e | /e/ |
| Ю ю | ю (yu) | ⠳ | ي+ۋ(يۋ) | Yu yu | Yu yu | Ju ju | /ju/, /jy/ |
| Я я | я (ya) | ⠫ | ي+ا(يا) | Ya ya | Ya ya | Ja ja | /ja/, /jɑ/ |
حرف H در الفبای قرقیزی وجود ندارد. در عوض، حرفی بی‌صدا جایگزین آن شد. (به عنوان مثال "Шаар (Shaar)" (شهر) در قرقیزستان با Shahar/Şähär/Şəhər در سایر زبان‌های ترکی مطابقت دارد)
К (K) – در کلمات با واکه‌ٔ پسین، معادل ق، و در کلمات با واکه‌ٔ پیشین، معادل ك می‌باشد. لطفا به جدول واکه‌ها رجوع کنید.
Г (G) – در کلمات با واکه‌ٔ پسین، معادل غ، و در کلمات با واکه‌ٔ پیشین، معادل گ می‌باشد. لطفا به جدول واکه‌ها رجوع کنید.
عربی

جدول زیر ترتیب حروف قرقیزی را نشان می‌دهد، زیرا ترتیب حروف بر اساس اینکه به الفبای عربی یا سیریلیک نوشته شده باشد متفاوت است.
| معادل> سیریلیک | معادل> لاتین | نام حرف در قرقیزی | آوانگاری | تنها | پایانی | میانی | آغازی |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| А а | A a | Алип | [ɑ] | ا‎ | ﺎ‎ | ﺎ‎ | ا‎ |
| Б б | B b | Бээ | [b] | ﺏ‎ | ﺐ‎ | ﺒ‎ | ﺑ‎ |
| П п | P p | Пээ | [p] | پ‎ | ﭗ‎ | ﭙ‎ | ﭙ‎ |
| Т т | T t | Тээ | [t] | ﺕ‎ | ﺖ‎ | ﺘ‎ | ﺗ‎ |
| Ж ж | J j / Dj dj | Жым | [dʒ] | ﺝ‎ | ﺞ‎ | ﺠ‎ | ﺟ‎ |
| Ч ч | Ch ch | Чым | [t͡ʃ] | ﭺ‎ | ﭻ‎ | ﭽ‎ | ﭼ‎ |
| Х х | H h (ĥ) / X x | H h / X x | [χ~q] | ﺡ‎ | ﺢ‎ | ﺤ‎ | ﺣ‎ |
| Д д | D d | Дал | [d] | ﺩ‎ | ﺪ‎ | ﺪ‎ | ﺩ‎ |
| Р р | R r | R r | [r] | ﺭ‎ | ﺮ‎ | ﺮ‎ | ﺭ‎ |
| З з | Z z | Z z | [z] | ﺯ‎ | ﺰ‎ | ﺰ‎ | ﺯ‎ |
| С с | S s | S s | [s] | ﺱ‎ | ﺲ‎ | ﺴ‎ | ﺳ‎ |
| Ш ш | Sh sh | Sh sh | [ʃ] | ﺵ‎ | ﺶ‎ | ﺸ‎ | ﺷ‎ |
| Г г | Gh gh | Gh gh | [ɢ~ʁ] | ﻉ‎ | ﻊ‎ | ﻌ‎ | ﻋ‎ |
| Ф ф | F f | F f | [ɸ] | ﻑ‎ | ﻒ‎ | ﻔ‎ | ﻓ‎ |
| К к | Q q | Q q | [q] | ﻕ‎ | ﻖ‎ | ﻘ‎ | ﻗ‎ |
| Кь кь | K k | K k | [k] | ك‎ | ـك‎ | ـكـ‎ | كـ‎ |
| Гь гь | G g | G g | [ɡ] | گ‎ | ﮓ‎ | ﮕ‎ | ﮔ‎ |
| Ң ң | Ng ng | Ng ng | [ŋ~ɴ] | ڭ‎ | ـڭ‎ | ـڭـ‎ | ڭـ‎ |
| Л л | L l | лам | [l~ɫ] | ﻝ‎ | ﻞ‎ | ﻠ‎ | ﻟ‎ |
| М м | M m | M m | [m] | ﻡ‎ | ﻢ‎ | ﻤ‎ | ﻣ‎ |
| Н н | N n | N n | [n] | ﻥ‎ | ﻦ‎ | ﻨ‎ | ﻧ‎ |
| О о | O o | O o | [o] | و‎ | ﻮ‎ | ﻮ‎ | و‎ |
| Ө ө | Ö ö | Ö ö | [ø] | ۅ‎ | ـۅ‎ | ـۅ‎ | ۅ‎ |
| У у | U u | U u | [u] | ﯗ‎ | ـﯗ‎ | ـﯗ‎ | ﯗ‎ |
| Ү ү | Ü ü | Ü ü | [y] | ۉ‎ | ـۉ‎ | ـۉ‎ | ۉ‎ |
| В в | V v | V v | [v~w] | ﯞ‎ | ـﯞ‎ | ـﯞ‎ | ﯞ‎ |
| Э э Е е | E e | E e | [e] | ە‎ | ﻪ‎ | ﻪ‎ | ە‎ |
| И и Ы ы | I ı/ İ i | I ı/ İ i | [i~ɯ] | ﻯ‎ | ﻯ‎ | ـىـ‎ | ىـ‎ |
| Й й | Y y | Y y | [j] | ي‎ | ي‎ | ﻴ‎ | ﻳ‎ |
|  | - | Кыбачы |  | ء‎ |  |  |  |
در نسخه‌های قبلی الفبا، «ییی» برای نشان دادن ы/и استفاده می‌شد. «ییی» در عوض برای نشان دادن й استفاده می‌شد. این اصلاح احتمالاً به دلیل نقش تاریخی «ییی» در نمایندگی صدای /e/ لغو شده‌است. اگرچه «ییی» هرگز جدای از املای استاندارد شده فارسی یا جغتایی نبود، احتمالاً به‌عنوان گونه‌ای کتبی در بازنمایی /e/ سابقه داشته‌است و نقش امروزی آن در پشتو و اویغور نیز نماینده /e/ است.
نمونه متن

ماده ۱ اعلامیه جهانی حقوق بشر
| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| خط سیریلیک قرقیزی | خط عربی قرقیزی | خط لاتین قرقیزی (بر اساس یانالیف) (۱۹۲۸–۱۹۳۸) | ترجمه فارسی |
| Бардык адамдар өз беделинде жана укуктарында эркин жана тең укуктуу болуп жаралат. Алардын аң-сезими менен абийири бар жана бири-бирине бир туугандык мамиле кылууга тийиш. | باردىق ادامدار ۅز بەدەلىندە جانا ۇقۇقتارىندا ەركىن جانا تەڭ ۇقۇقتۇۇ بولۇپ جارالات. الاردىن اڭ-سەزىمى مەنەن ابئيىرى بار جانا بئرئ-بئرىنە بئر تۇۇعاندىق مامئلە قىلۇۇعا تئيىش.‎ | Bardьq adamdar ɵz ʙedelinde çana uquqtarьnda erkin çana teꞑ uquqtuu ʙolup çaralat. Alardьn aꞑ‑sezimi menen aʙijiri ʙar çana ʙiri‑ʙirine ʙir tuuƣandьq mamile qьluuƣa tijiş. | همه انسان‌ها آزاد به دنیا می‌آیند و از نظر حیثیت و حقوق برابر هستند. آنها دارای عقل و وجدان هستند و باید نسبت به یکدیگر با روحیه برادری رفتار کنند. |
درب کلات امامزاده محمود

| درب کلات امامزاده محمود | درب کلات امامزاده محمود |
| --- | --- |
روستا: روستا
مختصات: ۳۱°۹′۲۹″ شمالی ۵۱°۴′۲۹″ شرقی﻿ / ﻿۳۱٫۱۵۸۰۶°شمالی ۵۱٫۰۷۴۷۲°شرقی﻿ / 31.15806; 51.07472: مختصات: ۳۱°۹′۲۹″ شمالی ۵۱°۴′۲۹″ شرقی﻿ / ﻿۳۱٫۱۵۸۰۶°شمالی ۵۱٫۰۷۴۷۲°شرقی﻿ / 31.15806; 51.07472
کشور: ایران
استان: کهگیلویه و بویراحمد
شهرستان: دنا
بخش: بخش پاتاوه
دهستان: سادات محمودی
جمعیت: ۸۱۱ نفر (سرشماری ۹۵)
درب کلات امامزاده محمود، روستایی از توابع بخش پاتاوه شهرستان دنا در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است.روستای در بکلات درب)) (کلات یا امامزاده محمود طیار (ع) یکی از قدیمی ترین روستا های ایران است که در استان کب شهرستان دنا بخش سادات محمودی واقع گردیده است و از امکان مذهبی از جمله آرامگاه امامزاده محمود طیار(ع) و درخت گردو ای که به دست امامزاده کاشته شده و از جاذبه های طبیعی و گردشگری شورم ، شولیز، بیخبید و طبیعت شگفت انگیز و بسیار زیبا در این روستا واقع شده مردم این روستا که به دامداری و زنبور داری مشغول هستند بخش بزرگی از این چرخه را تشکیل میدهند. روستای درب کلات در 100 كيلومترى ياسوج 940 نفر جمعیت دارد و در مخزن کتابخانه عمومی این روستا چهار هزار و 342 جلد کتاب وجود دارد. اعضای فعال کتابخانه نمونه روستای درب کلات 221 نفر است. کتابخانه روستای درب کلات از توابع شهرستان دنا با ارسال مجموعه فعالیت ها برنامه ها مدارک و مستندهای خود به دومین جشنواره روستاها و عشایر دوستدار کتاب به عنوان یکی از 10 روستای برگزیده کشوری انتخاب شد.
گرد آورنده:{سید طاها محمودی}
جمعیت

این روستا در دهستان سادات محمودی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۷۲۰ نفر (۱۵۱خانوار) بوده‌است.
تانی ولش

| تانی ولش | تانی ولش |
| --- | --- |
نام هنگام تولد: تانی رِنِی ولش
زادهٔ: ۲۶ دسامبر ۱۹۶۱ ‏(۶۲ سال) سن دیگو، کالیفرنیا، ایالات متحده آمریکا
ملیت:  آمریکایی
پیشه: هنرپیشه
سال‌های فعالیت: ۱۹۸۳ تا ۱۹۹۹
همسر: جرید هاریس (۱۹۹۶–۱۹۹۱)
والدین: راکل ولش
تانی ولش (انگلیسی: Tahnee Welch؛ زادهٔ ۲۶ دسامبر ۱۹۶۱) بازیگر و مانکن اهل ایالات متحده آمریکا است. وی بین سال‌های ۱۹۸۳ تا ۱۹۹۹ میلادی فعالیت می‌کرد.
وی دختر هنرپیشه مشهور آمریکایی راکل ولش است. تصویر او تاکنون در مجلات مد گوناگونی چون «وگ آمریکا»، «جی‌کیو انگلستان»، «ماری کلر فرانسه»، «بونته آلمان»، «ووگ ایتالیا»، «اینترویو» و «پلی‌بوی» چاپ شده است.
از فیلم‌هایی که وی در آن نقش داشته است می‌توان به از روی درماندگی، جولیا، زیبای خفته (۱۹۸۷)، پیله (۱۹۸۵)، جسم و روح و لامپ سیاه (۱۹۸۵) اشاره کرد.
ایرم حلواجی‌اوغلو

| ایرم حلواجی‌اوغلو | ایرم حلواجی‌اوغلو |
| --- | --- |
زمینه فعالیت: سینما، تلویزیون و مدل
تولد: ۲ فوریهٔ ۱۹۹۰ ‏(۳۴ سال)  آلمان
محل زندگی: استانبول، ترکیه 
ملیت: ترکیه
پیشه:  بازیگر  مدل 
سال‌های فعالیت: ۲۰۱۲–اکنون
ایرم حلواجی‌اوغلو (به ترکی استانبولی: İrem Helvacıoğlu؛ زادهٔ ۲ فوریهٔ ۱۹۹۰ در آلمان) بازیگر و مدل اهل ترکیه است. او به دلیل ایفای نقش نفس کاللی در مجموعۀ تلویزیونی تو بگو دریای سیاه شناخته شده‌است. او در مجموعه‌های تلویزیونی حریم سلطان و دختران آفتاب ایفای نقش کرده‌است.
فیلم‌شناسی

| سینما> سال | سینما> عنوان | سینما> نقش | سینما> توضیحات |
| --- | --- | --- | --- |
| ۲۰۱۴ | جما باوری |  |  |
| ۲۰۱۶ | داستان‌های عشق ارگانیک | اوزگه | نقش مکمل |
| ۲۰۱۷ | پدرش | آسلی | نقش اصلی |
| ۲۰۱۸ | دخترم و من | سراپ | نقش اصلی |
مجموعۀ تلویزیونی: مجموعۀ تلویزیونی
| سال | عنوان | نقش | توضیحات |
| ۲۰۱۲ | بهزاد چ. داستان کارآگاه آنکارا | نارین | نقش مکمل |
| ۲۰۱۲ | حریم سلطان | نور بهار خاتون | نقش مکمل |
| ۲۰۱۳ | وادی گرگ‌ها: پوسو | اسرا ترکمن | نقش مکمل |
| ۲۰۱۵ | دختران آفتاب | توچه | نقش اصلی |
| ۲۰۱۶ | شماره ۳۰۹ | پلین سو | نقش مکمل |
| ۲۰۱۸ | تو بگو دریای سیاه | نفس زورلو | نقش اصلی |
| ۲۰۲۱ | خیلی منتظرت ماندم | آیلیز | نقش اصلی |
| ۲۰۲۱ | بلای جان | ایپک | نقش اصلی |
ملوین هیز

| ملوین هِیز | ملوین هِیز |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۱ ژانویهٔ ۱۹۳۵ ‏(۸۹ سال) لندن، انگلستان
ملیت:  بریتانیایی
سال‌های فعالیت: ۱۹۵۰ تا کنون
همسر(ها): رزالیند الن (جدا شدند) وندی پدبری (جدا شدند) جین مِیل (۱۹۸۴ تا کنون)
فرزندان: ۶
ملوین هِیز (انگلیسی: Melvyn Hayes؛ زادهٔ ۱۱ ژانویهٔ ۱۹۳۵) یک هنرپیشه اهل بریتانیا است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می‌توان به سرود کریسمس و وروجک‌ها اشاره کرد.
محمد بشیر (کشتی‌گیر)

محمد بشیر (اردو: محمد بشیر؛ ۱۰ مارس ۱۹۳۵ – ۲۴ ژوئن ۲۰۰۱) کشتی‌گیر اهل پاکستان بود.
وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۴ مدال طلا، ۱ مدال برنز شده‌است.
هاکوب هاکوبیان (دولتمرد، زاده ۱۹۵۶)

| هاکوب گ>  هاکوبیان | هاکوب گ>  هاکوبیان |
| --- | --- |
نماینده دوره‌های چهارم تا ششم مجلس ملی جمهوری ارمنستان: نماینده دوره‌های چهارم تا ششم مجلس ملی جمهوری ارمنستان
دوره مسئولیت ۲۰۰۷ – ۲۰۱۸: دوره مسئولیت ۲۰۰۷ – ۲۰۱۸
فراکسیون: -
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: ۱ اوت ۱۹۵۶ ‏(۶۸ سال) ایروان، ارمنستان
ملیت: ارمنستان
حزب سیاسی: hy:Հայոց Համազգային Շարժումمستقلحزب جمهوری‌خواه ارمنستان
هاکوب گارنیکی هاکوبیان (ارمنی: Հակոբ Գառնիկի Հակոբյան؛ (Պիվի Հակոբ) زادهٔ ۱ اوت ۱۹۵۶) یک سیاستمدار اهل ارمنستان است که از تاریخ ۲۰۰۷ تا تاریخ ۲۰۱۸ سمت نمایندگی دوره‌های چهارم تا ششم مجلس ملی جمهوری ارمنستان را برعهده داشت.
زندگی‌نامه

در ۱ اوت ۱۹۵۶ در ایروان به دنیا آمد و از دانشگاه پلی‌تکنیک ارمنستان فارغ‌التحصیل شد.
تاریخ اسرائیل و یهودای باستان

پادشاهی اسرائیل (آبی) و پادشاهی یهودا (زرد)، با همسایه‌هایشان (برنزه) (قرن ۸ پیش از میلاد)
تاریخ اسرائیل و یهودای باستان در عصر برنز متأخر و عصر آهن اولیه در جنوب سرزمین شام آغاز شده‌است. قدیمی‌ترین اشاره به نام «اسرائیل» به عنوان یک قوم یا اتحادیهٔ قبیله‌ای در لوح مرنپتاح، کتیبه‌ای از مصر باستان، است که به حدود سال ۱۲۰۸ پیش از میلاد برمی‌گردد، اما قوم اسرائیل محتمل است که قدیمی‌تر از این باشد. بر اساس یافته‌های باستان‌شناسی معاصر، تمدن اسرائیل باستان به عنوان یکی از شاخه‌های تمدن کنعانی شکل گرفته‌است. دو دولت اسرائیل باستان به نام پادشاهی اسرائیل (سامریه) و پادشاهی یهودا تا عصر آهن دوم در این منطقه ظهور کرده بودند.
بر اساس روایت کتاب مقدس، یک سلطنت متحده متشکل از دو منطقهٔ اسرائیل و یهودا دستکم از قرن یازدهم پیش از میلاد، تحت حکمرانی شائول، داوود و سلیمان وجود داشته‌است؛ این کشور بعداً به دو پادشاهی تقسیم شد: اسرائیل که شامل شهرهای شکیم و سامریه در شمال بود، و یهودا (شامل اورشلیم و معبد سلیمان) در جنوب. موجودیت تاریخی پادشاهی شائول، داوود و سلیمان مورد تردید است—چراکه هیچ بقایای باستان‌شناختی از آن وجود ندارد—اما موجودیت دو پادشاهی جداگانهٔ اسرائیل و یهودا از حدود سال‌های ۹۰۰ و ۸۵۰ پیش از میلاد به بعد مورد تأیید باستان شناسان و مورخان است.
پادشاهی اسرائیل حدود سال ۷۲۰ پیش از میلاد توسط امپراتوری آشور فتح و نابود شد. پادشاهی یهودا اما برای چند دهه پس از آن ابتدا به عنوان دولت تابعهٔ آشور و سپس تابع امپراتوری بابل به حیات خود ادامه داد. با این حال، شورش‌های یهودیان علیه بابلی‌ها منجر به نابودی یهودا در سال ۵۸۶ پیش از میلاد، تحت حکومت پادشاه بابل نبوکدنصر دوم شد. بر اساس روایت کتاب مقدس، ارتش نبوکدنصر دوم بین سال‌های ۵۸۹ تا ۵۸۶ پیش از میلاد اورشلیم را محاصره کرد که منجر به نابودی معبد سلیمان و تبعید یهودیان به بابل شد؛ این رویداد همچنین در سالنامه‌های بابلی نیز ثبت شده‌است. دوران تبعید، شاهد تکامل دین اسرائیل (یهوه‌پرستی) به سمت یکتاپرستی بود که منجر به شکل‌گیری دین یهودیت و به تبع آن دیگر ادیان ابراهیمی شد.
این دوره با سقوط بابل به دست شاهنشاهی هخامنشی در حدود سال ۵۳۸ پیش از میلاد به پایان رسید. پس از آن، کوروش بزرگ فرمانی معروف صادر کرد که در آن به یهودیان تبعیدی اجازهٔ بازگشت به وطن خویش سرزمین یهودا داده شده‌است. فرمان کوروش آغاز واقعه‌ای به نام بازگشت به صهیون بود؛ در این دوره هویت یهودی در استان هخامنشی یهود مدیناتا شکل گرفت، تورات تدوین شد و معبد اورشلیم بازسازی گردید که به دورهٔ یهودیت معبد دوم معروف است.
واژه‌شناسی

قدیمی‌ترین اشاره متون باستانی به «اسرائیل»، کتیبه‌ای از ح. ۱۲۰۷ قبل از میلاد از مصر باستان است که موقعیت جغرافیایی آنان در کنعان یا اطراف آن را توصیف کرده‌است. این کتیبه مربوط به دوران حکومت یکی از فرعونهای مصر به نام «مرنپتاه»(۱۲۲۴–۱۲۱۴ ق‌م) می‌باشد که روایت‌کننده لشکرکشی وی به سرزمین کنعان می‌باشد.
متن کتیبه مصری که در سال ۱۸۹۶ میلادی به‌دست آمده و در موزه قاهره نگهداری می‌شود، چنین می‌باشد:
«شاهان مغلوب شدند و گفتند سلام…، تحنو ویران شد، سرزمین هتی‌ها آرام گرفت، کنعان به یغما رفت، و شر بر سر آن فرو ریخت…، اسرائیل غمگین شد…، خور بیوه‌زنی برای مصر شد، همه سرزمین‌ها متحد شدند و آرامش بر همه حکم‌فرما شد، هر که آشوبگر بود در بند مرنپتح شاه درآمد.»
دربارهٔ معنای لغوی «اسرائیل»، تورات در تنخ اینطور توضیح می‌دهد که به معنای «مجاهدت کننده با خدا» است و زمانی که یعقوب با خدا کشتی گرفت و پیروز شد، خدا نام او را به اسرائیل تغییر داد، زیرا «با خدا و انسان کشتی گرفتی و پیروز شدی.» از دیدگاهی زبان شناختی، معنای دقیق «اسرائیل» مشخص نیست؛ بخش اول از ریشه śarah به معنای «حکومت‌کردن» یا «غالب‌شدن» و بخش دوم ال است و می‌توان نتیجه گرفت که باید به معنای «ال حکومت می‌کند» باشد.
یهودا منطقه‌ای در جنوب اسرائیل است که محل سکونت سبط یهودا بوده‌است. یهودا یکی از پسران اسرائیل (یعقوب) است که داستانش در سفر پیدایش روایت شده‌است. معنای لغوی «یهودا» به معنای «شکرگزاری» یا «ستایش» است.
خاستگاه

داستان مهاجرت فرزندان اسرائیل (یعقوب) به مصر، بردگی آنان توسط فرعون، نجاتشان توسط موسی و مهاجرتشان به ارض موعود (در جنوب کنعان) تحت رهبری یوشع که در تنخ—مجموعهٔ متون مقدس یهودیان—روایت شده، در واقع داستان شکل‌گیری قوم بنی اسرائیل است. با این حال، باستان‌شناسی معاصر تأیید کرده‌است که بنی اسرائیل یکی از اقوام بومی کنعان بوده‌اند، نه قومی مهاجر یا مهاجم. از دهه ۱۹۷۰ میلادی پژوهشگران به این نتیجه رسیدند که اسرائیل به عنوان یک قوم واحد و در عصر برنز به وجود نیامده‌است. این موضوع منجر شد صحت تاریخی بخش‌های بزرگی از داستان‌های دینی رد شود. تورات زمان خروج از مصر را ۴۸۰ سال قبل از ساخته‌شدن معبد سلیمان (۹۶۰ قبل از میلاد) دانسته‌است و در نتیجه، باید در ۱۴۴۰ قبل از میلاد اتفاق افتاده باشد. در آن زمان توتمس سوم فرعون مصر بود و مصادف است با اوج سلطه مصریان بر کنعان؛ در نظر محققان، آن دوره، زمان مناسبی برای خروجی در چنین مقیاس نبوده و این تاریخ درست نیست. به علاوه، اسرائیلیان باستان هر نسل را ۴۰ سال محسوب می‌کردند و ۴۸۰ سال در واقع به معنای «۱۲ نسل» است.
اسرائیل فینکلشتاین و نایل اشر سیلبرمن می‌گویند باستان‌شناسان حتی نتوانسته‌اند اثری از گروهی کوچک از بنی‌اسرائیل که در صحرای سینا زندگی می‌کردند، پیدا کنند: «نتیجه‌ای که به آن رسیدیم قابل تغییر به نظر نمی‌رسد – خروج از مصر در آن دوره و به شکلی که تورات توصیف کرده روی نداده‌است. تحقیقات مکرر در تمام منطقه حتی باعث نشده کوچک‌ترین مدرکی یافت شود.» برخلاف این روایت، باستان‌شناسی معاصر می‌گوید میان دوره زندگی کنعانی‌ها و بنی‌اسرائیل در این منطقه تداوم وجود داشته و بنی‌اسرائیل ریشه کنعانی داشته‌اند؛ هیچ اثری وجود ندارد که نشان دهد گروهی خارجی که از مصر آمده‌اند، در آغاز تاریخ اسرائیل در این منطقه زندگی می‌کرده‌اند. باستان‌شناسان به‌طور کلی اتفاق‌نظر دارند که بنی‌اسرائیل ریشه‌های کنعانی داشته‌اند: قدیمی‌ترین سکونت‌گاه‌های اسرائیلی، فرهنگ کنعانی داشته‌اند، اسباب پرستش ال، بزرگ‌ترین خدای کنعانی، در آن‌ها یافت شده، آثار کشف‌شده به شیوه کنعانی درست شده‌اند و الفبای مورد استفاده آن‌ها نیز کنعانی است. تقریباً تنها چیزی که در یافته‌های باستان‌شناسی روستاهای اسرائیلی را از سکونت‌گاه‌های کنعانی متمایز کرده، عدم پیدا شدن استخوان خوک است؛ هر چند دربارهٔ اینکه این مسئله به دلیل تفاوت‌های قومی بوده یا نه، اختلاف نظر وجود دارد.
شجره قوم بنی‌اسرائیل

ابراهیم
اسحاق (برادر کوچک‌تر و ناتنی اسماعیل) نام مادر وی ساره (همسر اول ابراهیم) بود.
یعقوب> بنی‌اسرائیل(اسباط دوازده‌گانه اسرائیل) شامل:
رئوبن (روبن)،
شمعون (سیمئون)
لاوی (لوی)
یهودا (جودا)
یساکار (یشحر، یساخر)
زبولون (زبلون، زیالون)
دان (دون)
نفتالی (نفتائیل)
جاد
اشیر (اشر، اسر)
یوسف (از وی دو قبیله به‌وجود آمد) شامل:
منسه (منسی)
افرایم (افرائیم)
بنیامین (ابن‌یامین، بنجامین)
شش پسر نخست از لیه، دو پسر بعد از بیلها، دو پسر بعد از زیلپا و دو پسر یازدهم و دوازدهم از راحیل (راشل) زاده شده‌اند.
قوم یهود به یهودا، چهارمین پسر یعقوب، منتسب است و تنها بازمانده اقوام بنی‌اسرائیل می‌باشد.
دولت‌های بنی‌اسرائیل > سلطنت شائول از قبیله بنیامین

شائول که از قبیله بنیامین بود، پس از پایان سلطه مصر در سال ۱۱۵۰ ق‌م، اولین دولت اسرائیل را در سرزمین کنعان در حوالی سال ۱۰۲۹ ق‌م پایه‌ریزی کرد. وی به مدت ۲۴ سال (تا سال ۱۰۰۴ ق‌م) بر تمامی ۱۲ قبیله بنی‌اسرائیل حکومت کرد. قابل ذکر است در آغاز سلطنت شائول جمعیت بنی‌اسرائیل ۳۰۰هزار نفر بوده‌است.
دولت‌های بنی‌اسرائیل > سلطنت داوود از قبیله یهودا

داوود که از قبیله یهودا بود، دومین شاه اسرائیل به‌شمار می‌رود. اطلاعات علمی زیادی از وی در دست نیست.

طبق اساطیر یهودی، داوود در ابتدا در جنگ با فلسطینیها به‌خاطر جنگ‌آوری و اقتدارش مورد توجه شائول قرار می‌گیرد و به دربار وی راه پیدا می‌کند و پس از مدتی داماد وی می‌شود، اما بعدها، شائول به خاطر ترس از اقتدار وی، تصمیم به قتل او می‌گیرد ولی موفق نمی‌شود و داوود نزد شاه فلسطینیان پناهنده می‌شود. پس از آن‌که اقوام بنی‌اسرائیلی از فلسطینی‌ها شکست می‌خورند و شائول به قتل می‌رسد، داوود به حبرون(Hebron) می‌رود و برای مدت ۷ سال شاه قبیله خودش(یهودا) می‌شود. سپس با پسران شائول به جنگ می‌پردازد و با شکست آن‌ها و تصرف اورشلیم در ۳۰ سالگی پادشاه کل بنی‌اسرائیل می‌شود و ۳۳ سال در این سمت می‌ماند.

در زمان سلطنت وی شورشی مردمی به رهبری پسرش، ابشالوم (Absalom) علیه وی صورت می‌گیرد که شورشیان شکست می‌خورند و ۲۰هزار نفر از آنان به همرا ابشالوم کشته می‌شوند.

زمان وفات داوود را حوالی سال ۹۵۶ قبل از میلاد می‌دانند.
قابل ذکر است که برخی معتقدند که یهودیان داوود (و سلیمان) را به عنوان شاهان قوم بنی‌اسرائیل می‌شناسند و نه پیامبر و توصیفاتی که از وی می‌کنند با پیامبری که مسلمانان به نام داوود می‌شناسند، متفاوت است.
دولت‌های بنی‌اسرائیل > سلطنت سلیمان

در مورد سلیمان نیز اطلاعات علمی باستان‌شناسی محدود می‌باشد و روایات اساطیری کتب مقدس یهودی مهم‌ترین روایت کنندگان داستان زندگی وی هستند

داوود زنان بسیاری داشت اما شیفته بت‌شبع همسر یکی از سرداران خود می‌شود و برای ازدواج با وی سردار خود را به قتل می‌رساند. سلیمان حاصل ازدواج داوود و بت‌شبع است.

سلیمان(۹۶۵ ق‌م - ۹۲۸ ق‌م) نیز همسران بسیاری داشت اما تأثیرگذارترین آن‌ها دختر فرعون مصر می‌باشد که در زمان پیری سلیمان، باعث روی‌گردانی وی از «خدا» و بعل(بت گوساله طلایی) پرستی وی می‌شود. پس از آن سلیمان معبد معروف خویش (اکنون تخریب شده و به جای آن مسجدالاقصی ساخته شده) را می‌سازد که این کار وی باعث شورش‌هایی علیه وی می‌شود.
قابل ذکر است که یهودیان سلیمان (و داوود) را به عنوان شاهان قوم بنی‌اسرائیل می‌شناسند و نه پیامبر و توصیفاتی که از وی می‌کنند با پیامبری که مسلمانان به نام سلیمان می‌شناسند، متفاوت است.
دولت‌های بنی‌اسرائیل > سال‌های پایانی

بعد از مرگ سلیمان، ده سبط شمالی بر پسر او رحبعام شوریدند و یربعام از سبط افرایم را به عنوان پادشاه مملکت شمالی اسرائیل برگزیدند. دو قبیلهٔ یهودا و بنیامین تحت سلطهٔ سلسلهٔ داوود باقی ماندند که پادشاهی یهودا نام گرفت. با این حال، تنخ پادشاهان شمالی را نیز بهتر از رحبعام نمی‌داند و بابت بت‌پرستی سرزنششان می‌کند.
در دنیای باستان، دولت و دین خویشاوندی نزدیکی داشتند؛ فرمانروایان نهادهای مذهبی را بنیان می‌نهادند و دین نیز به نوبهٔ خود به نهادهای دولتی مشروعیت می‌بخشید. این رابطه میان سلسلهٔ داوود و معبد اورشلیم نیز برقرار بود. معبد، پادشاه را پسر و کاهن یهوه می‌دید. یهوه پادشاه ملل بود و معبد مقدسی در کوه صهیون داشت. این معبد، نماد مرکز جهان هستی و قربانگاه آن «سینهٔ زمین» به حساب می‌آمد. همین مفهوم‌سازی بود که به شکل‌گیری داستان موسی انجامیده بود: یهوه پادشاه است و سرنوشت مقدر اسرائیل است که خود را به معبد او در ارض موعود برساند. داستان ابراهیم و وعده ارض موعود نیز به همین ترتیب تأکیدی بر سلطهٔ ابدی سلسلهٔ داوود است. پادشاهی شمالی اسرائیل هم احتمالاً نهادهای مشابهی داشته، اما مدارک اندکی از آن باقی مانده‌است. تنخ عمدتاً منعکس کنندهٔ دیدگاه مملکت یهودا در جنوب است.
دیدگاه مذهبی اسرائیل باستان بر این باور استوار بود که یهوه اورشلیم و سلسلهٔ داوود را برگزیده و عهدی ابدی بسته تا امنیت ایشان را تضمین کند. با این حال، در قرون ۸ و ۷ ق م، امپراتوری آشور، اسرائیل شمالی را فتح و یهودا را تابع خود کرد و بدین ترتیب توانایی خدا در حفاظت از مردمش زیر سؤال رفت. پادشاهی یهودا در جنوب تحت رهبری شاه یوشیا به حیات خود ادامه داد، اما این بحران باعث شد انبیاء در دین بنی اسرائیل طرحی نو دراندازند؛ آنان حملهٔ آشور را عذابی الهی برای نقض عهد مردم با یهوه یافتند و راهکارها و اصلاحاتی برای ترمیم این رابطه پیش نهادند؛ عاموس و هوشع نبی سلطهٔ سلسله داوود بر مناطق شمالی را چون «بازگشت زنی زناکار نزد شوهرش (یهوه)» پیشنهاد کردند. پیامبران جنوبی چون اشعیا معتقد بودند یهوه همچنان از یهودا محافظت می‌کند، ولی انبیای دیگری مثل ارمیا معتقد بودند نابودی یهودا نیز حتمی است و معبد سلیمان از آن محافظت نخواهد کرد، بلکه باید به تورات (با کتاب تورات اشتباه نشود) روی آورد. ظاهراً ارمیا یکی از نخستین مدافعان تورات بوده، هرچند پیشنهادش پذیرفته نشد. شاه یوشیا تلاش کرد اصلاحاتی در دین بنی اسرائیل اعمال کند، ولی کتاب دوم پادشاهان می‌گوید گناهان مناسه، نوهٔ یوشیا، چنان بود که یهوه تصمیم گرفت اورشلیم و معبد سلیمان را به ویرانی کشد. یوشیا به دست مصریان کشته شد و بیست و دو سال بعد، در سال ۵۸۶ ق.م. بابل اورشلیم را فتح کرد و مردم یهودا را به عنوان اسیر به بابل برد. اینگونه دورهٔ پادشاهی یهودا به پایان رسید.
جیمز فورستال

| جیمز فورستال | جیمز فورستال |
| --- | --- |
۱مین وزیر دفاع ایالات متحده آمریکا: ۱مین وزیر دفاع ایالات متحده آمریکا
دوره مسئولیت ۱۷ سپتامبر ۱۹۴۷ – ۲۸ مارس ۱۹۴۹: دوره مسئولیت ۱۷ سپتامبر ۱۹۴۷ – ۲۸ مارس ۱۹۴۹
رئیس‌جمهور: هری ترومن
پس از: Position established
پیش از: Louis A. Johnson
۴۸مین United States Secretary of the Navy: ۴۸مین United States Secretary of the Navy
دوره مسئولیت ۱۹ مه ۱۹۴۴ – ۱۷ سپتامبر ۱۹۴۷: دوره مسئولیت ۱۹ مه ۱۹۴۴ – ۱۷ سپتامبر ۱۹۴۷
رئیس‌جمهور:  فرانکلین دلانو روزولت  هری ترومن 
پس از: Frank Knox
پیش از: John Sullivan
United States Under Secretary of the Navy: United States Under Secretary of the Navy
دوره مسئولیت ۲۲ اوت ۱۹۴۰ – ۱۶ مه ۱۹۴۴: دوره مسئولیت ۲۲ اوت ۱۹۴۰ – ۱۶ مه ۱۹۴۴
رئیس‌جمهور: فرانکلین دلانو روزولت
پس از: Position established
پیش از: Ralph Austin Bard
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: James Vincent Forrestal ۱۵ فوریهٔ ۱۸۹۲ بیکون، نیویورک
درگذشته: ۲۲ مهٔ ۱۹۴۹ (۵۷ سال) بتزدا، مریلند
علت مرگ: Accidental or intentional fall; possibly suicide
آرامگاه: آرامستان ملی آرلینگتون، مریلند، U.S.
ملیت: ایالات متحده آمریکا
حزب سیاسی: حزب دموکرات
همسر(ان): Josephine Ogden Stovall
فرزندان: 2, including Michael
تحصیلات:  کالج دارتموث  دانشگاه پرینستون (بی‌ای) 
امضا: 
خدمات نظامی: خدمات نظامی
وفاداری:  ایالات متحده آمریکا
خدمت/شاخه:  نیروی دریایی آمریکا
درجه:  ناوسروان
جنگ‌ها/عملیات‌: جنگ جهانی اول
جیمز فورستال (انگلیسی: James Forrestal; ۱۵ فوریهٔ ۱۸۹۲ – ۲۲ مهٔ ۱۹۴۹) سیاست‌مدار اهل ایالات متحده آمریکا بود. آخرین وزیر نیروی دریایی ایالات متحده و نخست‌وزیر دفاع ایالات متحده بود. او در سال ۱۹۴۰، رئیس‌جمهور فرانکلین روزولت، معاون وزیر نیرو شد و در آنجا رهبری تلاش‌های ملی برای بسیج صنعتی برای جنگ در طول جنگ جهانی دوم را به عهده داشت. او به عنوان وزیر نیروی دریایی در ماه مه ۱۹۴۴ انتخاب شد و اولین وزیر دفاع جدید در سال ۱۹۴۷ توسط جانشین روزولت هری S. Truman بود.