stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
یان توپیچ
زندگی سیاسی > نامزدی ریاست جمهوری ۲۰۲۳

در ماه مه ۲۰۲۳، پس از انحلال مجلس ملی، وی نامزدی خود را برای ریاست جمهوری اکوادور در انتخابات عمومی آینده اعلام کرد. حزب سوسیال مسیحی از نامزدی او حمایت می‌کند. پدرو خوزه فریله، وکیل و نامزد سال ۲۰۲۱ برای مدت کوتاهی به عنوان معاون وی معرفی شد، تا این که شورای ملی انتخابات اعلام کرد که انتخابات ۲۰۲۳ باید در نامزدی زنان و مردان برابر باشد. روزنامه‌نگار و وکیل دیانا جیکوم بعداً به عنوان معاون توپیچ معرفی شد.
دو نظرسنجی انجام شده در ۹ اوت، روز ترور فرناندو ویلاوینسسیو، توپیچ را در جایگاه سوم با فاصله کمی پس از ویلاوینسسیو و لوییسا گونزالس نشان می‌داد. پس از ترور ویلاوینسسیو در ویدئویی که در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد، یک گروه جنایتکار معروف به لوس لوبوس مسئولیت این حمله را بر عهده گرفت و تهدید به ترور توپیچ کرد.
در ۱۲ آگوست، یک نظرسنجی نشان داد که توپیچ با ۲۱٫۷ درصد نسبت به گونزالس با ۲۴٫۹ درصد در جایگاه دوم قرار دارد.
حامیان یان توپیچ قبل از دوره اول انتخابات ریاست جمهوری 2023
سن-نارسیس، کبک

Parish municipality در 23x15px|border |alt=|link= استان کبک, 23x15px|border |alt=|link= کانادا
| سَن-نارسیس Saint-Narcisse | سَن-نارسیس Saint-Narcisse |
| --- | --- |
Parish municipality: Parish municipality
Saint-Narcisse Church: Saint-Narcisse Church
سَن-نارسیس: سَن-نارسیس
مختصات: ۴۶°۳۴′ شمالی ۷۲°۲۸′ غربی﻿ / ﻿۴۶٫۵۶۷°شمالی ۷۲٫۴۶۷°غربی﻿ / 46.567; -72.467: مختصات: ۴۶°۳۴′ شمالی ۷۲°۲۸′ غربی﻿ / ﻿۴۶٫۵۶۷°شمالی ۷۲٫۴۶۷°غربی﻿ / 46.567; -72.467
استان:  استان کبک
ناحیه: Mauricie
منطقه شهری: Les Chenaux
Constituted: July 1, 1855
حکومت: حکومت
 • Mayor: Guy Veillette
 • Federal riding: Saint-Maurice—Champlain
 • Prov. riding: Saint-Maurice—Champlain
مساحت: مساحت
 • کل: ۱۰۶٫۹۰ کیلومتر مربع (۴۱٫۲۷ مایل مربع)
 • خشکی: ۱۰۴٫۸۷ کیلومتر مربع (۴۰٫۴۹ مایل مربع)
جمعیت (۲۰۱۱): جمعیت (۲۰۱۱)
 • کل: ۱۷۶۲
 • تراکم: ۱۶٫۸/کیلومتر مربع (۴۴/مایل مربع)
 • Change (۲۰۰۶–۱۱): کاهش۲٫۴%
 • Dwellings: ۸۱۸
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی −۵ (EST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی −۴ (EDT)
Postal code(s): G0X 2Y0
کد(های) منطقه: 418 and 581
سَن-نارسیس  (به فرانسوی: Saint-Narcisse) قصبه‌ای در منطقه شهری له شنو ناحیه موریسی در استان کبک کانادا است. در سرشماری سال ۲۰۱۱ این قصبه ۱٬۸۵۱ نفر جمعیت داشته‌است و مساحت آن ۱۰۳٫۴۹ کیلومتر مربع است.
عرفان زمانی

| عرفان زمانی | عرفان زمانی |
| --- | --- |
زادهٔ: ۲۷ مرداد ۱۳۷۸ سیاهکل، استان گیلان، ایران
درگذشت: ۱۲ آبان ۱۴۰۱ (۲۳ سال) لاهیجان، استان گیلان، ایران
علت مرگ: شلیک گلوله توسط نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی
آرامگاه: سیاهکل
ملیت: ایرانی
شناخته‌شده برای: کشته‌شدن در خیزش ۱۴۰۱ ایران
عرفان زمانی (۲۷ مرداد ۱۳۷۸ – ۱۲ آبان ۱۴۰۱) یکی از کشته‌شده‌های خیزش ۱۴۰۱ ایران در تاریخ ۱۲ آبان در لاهیجان بود.
کشته شدن

طبق گفتهٔ شاهدان عینی مأموران سرکوبگر به کلیه‌های او تیراندازی کردند و به مردمی که قصد کمک به او را داشتند حمله کردند تا مانع انتقال او به بیمارستان شوند و بالای سر او قرار گرفتند تا از مرگ او اطمینان پیدا کنند. بعد از گذشت مدتی او به بیمارستان منتقل شد اما عملیات احیا موفقیت‌آمیز نبود و درنهایت این جوان ۲۳ ساله کشته شد.
واکنش‌ها

مردم لاهیجان برای احترام به این جوان آزاده محل قرارگیری پیکر او در سطح خیابان را گلباران کردند.
اراکلیا

مکان
| اراکلیا | اراکلیا |
| --- | --- |
کومونه: کومونه
Comune di Eraclea: Comune di Eraclea
ناحیه: ونتو
استان / شهرستان: استان ونیز (VE)
دهستان: Brian, Ca' Turcata, اراکلیا، Ponte Crepaldo, Stretti, Torre di Fine, Valcasoni
حکومت: حکومت
 • شهردار: Graziano Teso
مساحت: مساحت
 • کل: ۹۹ کیلومتر مربع (۳۸ مایل مربع)
ارتفاع: ۰ متر (۰ فوت)
جمعیت (February 28, 2007): جمعیت (February 28, 2007)
 • کل: ۱۲٬۶۹۵
 • تراکم: ۱۳۰/کیلومتر مربع (۳۳۰/مایل مربع)
اهلیت‌نام: Eracleensi
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (زمان)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (ساعت تابستانه)
کد پستی: 30020
پیش‌شماره تلفن: 0421
قدیس پشتیبان: Santa Maria Assunta
روز قدیس: 15 August
وبگاه: وبگاه رسمی
اراکلیا (به ایتالیایی: Eraclea) یک کومونه در ایتالیا است که در استان ونیز واقع شده‌است.
خصوصیات

اراکلیا ۹۹ کیلومترمربع مساحت و ۱۲٬۶۹۵ نفر جمعیت دارد و ۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
بحران دریای سرخ

| ن ب وجنگ غزه | ن ب وجنگ غزه |
| --- | --- |
درگیری‌های نظامی محاصره بئیری و اوفاغیم  رعیم  سدروت حملات درگیری اسرائیل و حزب‌الله (۲۰۲۳–۲۰۲۴)  کشتار جشنواره موسیقی رعیم  حمله نتیو هاسارا  حمله بئیری  حمله هوایی به کلیسای قدیس پرفیریوس  حمله هوایی به بازار اردوگاه جبالیا  حمله هوایی اردوگاه الشاطی  کشتار کفار عزه  کشتار بئری کشته‌شدگان لیور آسولین  جایار داویدوف  الی گینزبرگ  روی لوی  اوفیر لیبشتاین  یصهار پلد  یوناتان اشتاینبرگ مرتبط جدول زمانی  واکنش‌های بین‌المللی  محاصره ۲۰۲۳ نوار غزه توسط اسرائیل  نمرود آلونی  ویویان سیلور: درگیری‌های نظامی محاصره بئیری و اوفاغیم  رعیم  سدروت حملات درگیری اسرائیل و حزب‌الله (۲۰۲۳–۲۰۲۴)  کشتار جشنواره موسیقی رعیم  حمله نتیو هاسارا  حمله بئیری  حمله هوایی به کلیسای قدیس پرفیریوس  حمله هوایی به بازار اردوگاه جبالیا  حمله هوایی اردوگاه الشاطی  کشتار کفار عزه  کشتار بئری کشته‌شدگان لیور آسولین  جایار داویدوف  الی گینزبرگ  روی لوی  اوفیر لیبشتاین  یصهار پلد  یوناتان اشتاینبرگ مرتبط جدول زمانی  واکنش‌های بین‌المللی  محاصره ۲۰۲۳ نوار غزه توسط اسرائیل  نمرود آلونی  ویویان سیلور
در ۱۹ اکتبر ۲۰۲۳، حوثی‌های یمن، مجموعه‌ای از حملات را آغاز کردند که جنوب اسرائیل و کشتی‌هایی را در دریای سرخ که ادعا می‌کردند به اسرائیل مرتبط هستند، هدف قرار داد.
در جریان جنگ اسرائیل و حماس، جنبش حوثی‌ها در یمن، همسو با حماس حملاتی را با هدف قرار دادن اسرائیل انجام داد. آنها از موشک‌ها و پهپادهایی استفاده کردند که برخی از آنها توسط نیروهای دفاعی اسرائیل بر فراز دریای سرخ با استفاده از سامانه دفاع موشکی ختس رهگیری شد. حمله موشکی دیگری در فضا صورت گرفت که به گفته مقامات اسرائیلی، اولین نمونه جنگ فضایی در تاریخ شد. سایر موشک‌ها یا به اهداف خود نرسیدند یا توسط نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا، نیروی دریایی فرانسه و نیروی هوایی اسرائیل رهگیری شدند.
آنها همچنین به کشتی‌های تجاری کشورهای مختلف در دریای سرخ در سواحل یمن، در تنگه باب‌المندب که از نقاط مهم اقتصاد جهانی است، شلیک‌هایی کردند که به عملیات نگهبان رفاه به رهبری آمریکا، منجر شد.
سخنگوی ارتش حوثی، یحیی سریع اعلام کرد که هر کشتی به مقصد اسرائیل یک «هدف مشروع» است و تا زمانی که نوار غزه با مواد غذایی و دارویی تأمین نشود، متوقف نخواهند شد. همچنین کشتی‌هایی که به مقصد اسرائیل نبوده‌اند نیز مورد هدف قرار گرفتند. انصارالله یمن تصریح کرد تنها کشتی‌های مرتبط با اسرائیل هدف حملات هستند. پس از تشکیل ائتلاف دریایی عملیات نگهبان رفاه به رهبری آمریکا و سپس حملات هوایی آمریکا و انگلستان به مناطقی از یمن، نیروهای انصارالله یمن کشتی‌های آمریکایی و انگلیسی را نیز در زمره اهداف خود قرار دادند. آنها پس از آغاز حملات خود اعلام کردند تا زمانی که تهاجم اسرائیل به غزه متوقف نشود، حملات آنها نیز متوقف نخواهدشد.
در مارس ۲۰۲۴، چند کابل ارتباطی زیردریایی در دریای سرخ، همزمان با حملات حوثی‌ها قطع شدند. این کابل‌ها نقشی حیاتی در تبادل اطلاعات بین اروپا و آسیا داشتند. وقوع این اتفاق چند هفته پس آن بود که شورای رهبری ریاست جمهوری یمن خبر داد احتمال تلاش حوثی‌ها برای هدف‌قراردادن کابل‌ها وجود دارد. حوثی‌ها این اتهام را رد کردند.
نیروهای انصارالله یمن که منابع غربی عمدتا با نام حوثی‌ها از آنها یاد می‌کنند، از زمان آغاز حملات خود در دریای سرخ علیه کشتی‌های مرتبط با اسرائیل و شماری از نفت‌کش‌ها و نیز ناوهای آمریکایی و انگلیسی ده‌ها حمله صورت دادند و در ۲۷ آوریل ۲۰۲۴ سومین پهپاد آمریکایی را ساقط کردند.
واکنش ها > حمایت طرفداران فلسطین

در اواسط ژانویه ۲۰۲۴، گزارش‌ها حاکی از آن بود که معترضان حامی فلسطین در لندن از شبه‌نظامیان انصارالله حمایت کردند. این اتفاق اندکی پس از آن رخ داد که بریتانیا و آمریکا در پاسخ به حملات این گروه به کشتی‌ها، اهداف انصارلله را مورد حمله قرار دادند. برخی از معترضان شعارهایی مانند «یمن، یمن، به ما افتخار بده، یک کشتی دیگر را برگردان» سر دادند؛ در حالی که برخی دیگر پلاکاردهایی با پیام‌هایی مانند «دست از یمن بردارید»، «ممنون یمن»، و «بریتانیا و آمریکا جنگ می‌خواهند. یمن از فلسطین حمایت می‌کند. غزه می‌خواهد زندگی کند» در دست داشتند.
پیامد ها > تاثیر بر اقتصاد اسرائیل

حملات انصارالله یمن باعث کاهش تجارت محلی و حمل‌ونقل دریایی به اسرائیل شد. حمل‌ونقل تجاری به ایلات تقریباً به طور کامل متوقف شده است. کشتی‌های تجاری که از آسیا به اسرائیل می‌آمدند، و همچنین برخی کشتی‌های تجاری که مقصدشان اسرائیل نبود، شروع به دور زدن آفریقا کرده‌اند، که این مسیر را سه هفته طولانی‌تر و پرهزینه‌تر می‌کند. تا ۲۱ دسامبر ۲۰۲۳، بیش از ۱۰۰ کشتی کانتینری برای دور زدن آفریقا مسیر خود را تغییر داده بودند، که هرکدام حدود ۶,۰۰۰ مایل دریایی به مسافت سفرشان اضافه کردند.
هزینه‌های بیمه برای کشتی‌های تجاری که از دریای سرخ عبور می‌کنند افزایش یافته است. برخی کشتی‌های اسرائیلی با افزایش ۲۵۰ درصدی هزینه بیمه مواجه شده‌اند و برخی دیگر نتوانسته‌اند هیچ بیمه‌ای دریافت کنند. در ماه مارس 2024، رسانه‌های اسرائیلی گزارش دادند که نیمی از کارگران بندر ایلات در معرض خطر از دست دادن شغل خود قرار دارند؛ زیرا این بندر به دلیل عملیات دریایی انصارالله، ضربه مالی شدیدی خورده است. یک فدراسیون کارگری که چتر حمایتی صدها هزار کارگر بخش عمومی است، اعلام کرد که مدیریت بندر قصد دارد نیمی از ۱۲۰ کارگر بندر ایلات را اخراج کند. در ژوئیه همان سال، بندر ایلات اعلام ورشکستگی کرد و از دولت اسرائیل درخواست کمک نمود؛ زیرا فعالیت آن به دلیل محاصره یمن در دریای سرخ ۸۵ درصد کاهش یافته است.
به گفته سامی ابو شحاده، رئیس حزب مجمع ملی در اسرائیل، تأثیر حملات انصارالله بر اقتصاد اسرائیل شدید بوده است. او گفت: «اسرائیل منابع طبیعی ندارد و برای رفع نیازهای مختلف خود به واردات متکی است.» او همچنین توضیح داد از آنجایی که فعالیت بندر ایلات در دریای سرخ عملا متوقف شده است، هزینه حمل کالا به بنادر مدیترانه حیفا و اشدود به‌شدت افزایش یافته و همین امر هزینه مصرف‌کنندگان را بیشتر کرده است. طبق گزارش‌ها، شاخص قیمت مصرف‌کننده در اسرائیل در آگوست 2024 در بالاترین سطح خود از اکتبر 2023 قرار داشت. سامی ابو شحاده گفت که اسرائیل سعی کرده است جایگزین‌هایی مانند حمل‌و‌نقل هوایی یا حمل‌و‌نقل زمینی از طریق اردن پیدا کند، اما هیچ کدام برای مهار مشکل کافی نبود. اسرائیل همچنین در حال از دست دادن شانس خود برای تحقق هدف تبدیل شدن به مرکزی برای تولید و صادرات گاز طبیعی مایع است، چراکه آوردن نفت‌کش‌های بزرگ‌ به بنادر اسرائیل با دشواری همراه شده و هزینه‌های این کار نیز بالا رفته است.
در سال 2024، اسرائیل شاهد چندین کسری بودجه ماهانه بالاتر از 6/6 درصد از تولید ناخالص داخلی خود بوده است؛ این در حالیست که اسرائیل تلاش دارد در محدوده 6/6 درصدی باقی بماند. ابو شحاده افزود که با طولانی شدن و گسترش جنگ، تغییری را در اسرائیل مشاهده کرده است. او گفت فشار فزاینده بر مردم منجر به این اتفاق شده که هزاران نفر از طبقه متوسط اقدام به مهاجرت کنند، از جمله کارگران ماهر؛ مسئله‌ای که به یکی دیگر از هزینه‌های این جنگ تبدیل شده است.
تحلیل ها

به نوشته وبسایت اندیشکده مرکز استیمسون، دورترین عضو محور مقاومت از اسرائیل، انصارالله یمن است که از سال ۲۰۲۳ موفقیت‌های بیشتری کسب کرده است. اختلالات مداوم آن‌ها در ترافیک دریایی دریای سرخ و ناتوانی ظاهری ائتلاف دریایی تحت حمایت ایالات متحده در خنثی کردن موثر این تهدید، نشان‌دهنده قدرت رو به رشد این گروه است. علاوه بر این، حملات مداوم موشک‌های بالستیک به اسرائیل، از جمله حملات موفق به اهداف مرکزی مانند تل‌آویو، پیشرفت سریع انصارالله در تبدیل شدن به «حزب‌الله جدید» را برجسته می‌کند. وال استریت ژورنال نوشت، انصارالله یمن برای اسرائیل چالش امنیتی منحصر‌به‌فردی محسوب می‌شود؛ به دلیل فاصله زیاد آن از اسرائیل، نبود اطلاعات دقیق از این گروه و این واقعیت که حملات تلافی‌جویانه هوایی بیشتر به افزایش حمایت داخلی از این گروه منجر می‌شود و تأثیر کمی بر کاهش حملات دارد. یک ائتلاف به رهبری ایالات متحده نیز نتوانسته اقدامات انصارالله را مهار کند. یمن که یکی از فقیرترین کشورهای جهان است، نزدیک به یک دهه جنگ با ائتلافی به رهبری عربستان سعودی را پشت سر گذاشته و این جنگ تأثیر چندانی در تضعیف انصارالله نداشته است.
دریاسالار واسیلیوس گریپاریس از نیروی دریایی یونان که کشتی‌هایش بخشی از عملیات آسپیدس هستند، گفت که انصارالله توانایی خود در تطبیق فناوری نسبتاً ابتدایی برای هدایت موشک‌ها به سمت اهداف، با استفاده از سیستم شناسایی خودکار را نشان داده‌اند. او افزود: «در بازار دستگاه‌هایی وجود دارد که مخصوص سیستم شناسایی هستند و آن‌ها این دستگاه‌ها را برنامه‌ریزی کرده و در تسلیحات خود قرار می‌دهند. این دستگاه‌ها موشک‌ها را مستقیماً به سمت کشتی‌ها هدایت می‌کنند و قیمتشان کمتر از ۱۵۰ دلار است». جاشوا هاچینسون، مدیر اطلاعات و ریسک شرکت آمبری که در حوزه مدیریت ریسک دریایی جهانی فعالیت دارد، گفت که این فناوری امکان درگیری با هدف در آخرین لحظه را فراهم می‌کند و مانورگریزی کشتی‌ها را بسیار دشوارتر می‌سازد. انصارالله همچنین در انتخاب اهداف خود دقت بیشتری به خرج داده و کاملاً مشخص است که کشتی‌های متعلق یا مرتبط با آمریکا، بریتانیا و اسرائیل را هدف قرار می‌دهد. هاچینسون توضیح داد: «هر کسی که خارج از این محدوده باشد، طبق مجوز حوثی‌ها، اجازه عبور از دریای سرخ را دارد.»
به گزارش العربی جدید، انصارالله برای حملات دریایی خود که از نوامبر ۲۰۲۳ با شعار حمایت از فلسطینیان در غزه آغاز شد و حملات مستقیم موشکی و پهپادی علیه اسرائیل، حمایت گسترده‌ای در میان جمعیت یمن به دست آورده است. پژوهشگر یمنی در چتم هاوس، یک مؤسسه پژوهشی مستقر در لندن تصریح کرد که از ۷ اکتبر ۲۰۲۳، انصارالله حضور خود را به‌عنوان یک بازیگر جهانی تثبیت کرده است.
تجور

مکان در 23x15px|border |alt=|link= ایران
| تجور | تجور |
| --- | --- |
روستا: روستا
استان: استان سمنان
شهرستان: شهرستان شاهرود
بخش: بخش بیارجمند
دهستان: دهستان خوارتوران
جمعیت (۲۰۰۶): جمعیت (۲۰۰۶)
 • کل: ۱۴
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۳:۳۰ (ساعت رسمی ایران)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۴:۳۰ (ساعت رسمی ایران)
تجور یک منطقهٔ مسکونی در ایران است که در دهستان خوارتوران شهرستان شاهرود واقع شده‌است. تجور ۱۴ نفر جمعیت دارد.
چراغعلی خان نوایی

چراغعلی‌خان نوایی، از رجال سیاسی و شاعر اوایل دوره قاجار بود. نام پدر او صادق‌خان نوایی بود. خاندان نوایی که از بزرگان قریه نوا در آمل بودند، در دوره قاجار مناصبی داشتند.
نخستین منصب چراغعلی‌خان، قوریساول‌باشی (رئیس تفنگداران خاصه) بود. وی یکی از زنان مطلقه فتحعلیشاه را به عقد خود درآورد. در ۱۲۱۲، هنگامی که محمودمیرزا و فیروزمیرزا، شاهزادگان افغان، به ایران پناه آوردند، چراغعلی‌خان به امر شاه، مصاحب و همنشین آنان گردید. در ۱۲۱۳، او از طرف فتحعلی‌شاه مأمور حمل درِ مزین آستان حضرت معصومه به قم و نظارت بر نصب و تعمیر و تذهیب آن گردید.
در ۱۲۱۴، چراغعلی‌خان به وزارت فارس منصوب شد و همراه حسینعلی‌میرزا فرمانفرما، حاکم یازده ساله فارس، به آنجا رفت. حکومت فارس عملاً در دست چراغعلی‌خان بود و وی برای ایجاد امنیت، هشتصد تفنگچی از محال نور مازندران با خود به شیراز برد و آنان را در محله موردستان، که بعد از دوره زندیه ویران شده بود، اسکان داد و سبب رونق دوباره این بخش از شهر شد. چراغعلی‌خان از سر جان ملکم، در نخستین سفرش به شیراز در سالهای ۱۲۱۴ و ۱۲۱۵، استقبال کرد و او را در باغ جهان‌نمای شیراز سکنا داد. چراغعلی‌خان در اداره امور فارس مدبر و صاحب رأی استوار بود و حتی وقتی فرمانفرما بزرگ‌تر شد، اجازه مداخله در امور حکومتی را به وی نمی‌داد. چراغعلی‌خان در ۱۲۱۶ در شیراز به بازسازی اساسی کاروانسرای امامیه، که در دوره صفوی احداث شده بود، پرداخت و از آن پس این بنا به کاروانسرای چراغعلی‌خان شهرت یافت. او درآمد حاصل از کاروانسرا را صرف مخارج مدرسه امامیه آن شهر کرد. اکنون کاروانسرا باقی نمانده‌است.
چراغعلی‌خان در ۱۲۲۱ از وزارت فرمانفرما عزل شد و به جای وی، نصرالله خان قراگزلو بدین منصب رسید. علت عزل چراغعلی خان آن بود که وی در ۱۲۱۵ بیشتر کارگزاران و حاکمان شهرها و بخش‌های فارس، از جمله دو برادر به نام‌های محمد تقی خان و آقاسعید مشهور به آقاجانی قیری، را برکنار کرد. آقاجانی قیری به تهران آمد و بارها به دربار فتحعلی‌شاه شکایت کرد، اما به سبب نفوذ رضاقلی خان نوایی، صاحب دیوان رسائل و پدرزن و پسرعموی چراغعلی‌خان، شکایت‌های او به گوش شاه نمی‌رسید. سرانجام در ۱۲۲۰، هنگامی که به فرمان شاه لباس هر طایفه تعیین شد، آقاجانی و گروهی از شیرازیان مقیم تهران فقط با کلاه و کفش و عبا به دیوانخانه سلطنتی رفتند. هنگامی که شاه به دیوانخانه رفت، آنان یکباره عباها را به زمین انداختند و چنین وانمود کردند که این لباس را چراغعلی‌خان تعیین کرده‌است. بدین‌ترتیب، چراغعلی‌خان از وزارت عزل شد. اندکی بعد، چراغعلی‌خان به تهران آمد و در همان‌جا درگذشت. در منابع به تاریخ فوت او اشاره‌ای نشده‌است.
چراغعلی‌خان از رجال سخندان و ادیب دوره فتحعلی‌شاه بود و شعر نیز می‌سرود و «فطرت» تخلص می‌کرد. سجع مُهر فتحعلی‌شاه سرودهٔ اوست و این چنین می‌باشد:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| گرفت خاتمِ شاهی ز قدرتِ ازلی |  | قرار در کفِ شاهِ زمان فتحِعلی |
نوپسرها پاراکنینسیس

| نوپسرها پاراکنینسیس | نوپسرها پاراکنینسیس |
| --- | --- |
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: بندپایان
رده:: حشرات
راسته:: قاب‌بالان
زیرراسته:: سوسک‌های همه‌چیزخوار
تیره:: سوسک‌های شاخک‌دراز
سرده:: Nupserha
گونه:: N. parakenyensis
نام دوبخشی: نام دوبخشی
Nupserha parakenyensis Breuning, 1978: Nupserha parakenyensis Breuning, 1978
نوپسرها پاراکِنیِنسیس یک گونه سوسک از خانوادهٔ سوسک‌های شاخک‌دراز است. استفان فون برونینگ در سال ۱۹۷۸ این گونه را توصیف و بررسی کرد.
چینی ماندارین
نام

از نام ماندارین علاوه بر اشاره به مجموعه این زبان‌ها، برای نامیدن زبانی مشخص به نام ماندارین معیار نیز استفاده می‌شود. این زبان بیش از هر زبانی بر روی کره زمین صحبت می‌شود.
در زبان انگلیسی، کلمه ماندارین به دو مفهوم اشاره می‌کند:
به ماندارین استاندارد یا چینی استاندارد (Putonghua/Guoyu)، که بر پایه گویش پکنی بنا شده‌است. ماندارین استاندارد به‌عنوان زبان رسمی جمهوری خلق چین و زبان رسمی جمهوری چین (تایوان) و یکی از زبانهای رسمی سنگاپور مورد استفاده قرار می‌گیرد. این زبان یکی از ۶ زبان رسمی سازمان ملل می‌باشد.
به تمام گویش‌هایی که در شمال و جنوب غربی چین صحبت می‌شوند و همگی از نظر زبان‌شناسی ماندارین نامیده می‌شوند.
تاریخ

مقالهٔ اصلی: تاریخ زبان چینی
نخستین اثر مکتوب به زبان چینی مربوط به بیش از ۳۰۰۰ سال پیش در زمان دودمان شانگ است. با تکامل چینی در این دوره، گونه‌های مختلف محلی به مرور نسبت به هم غیرقابل درک شدند. در واکنش، دولت‌های مرکزی بارها و بارها در صدد ترویج یک زبان معیار واحد بودند.
نخستین نمونه‌های چینی مکتوب، کتیبه‌های الهی هستند که به خط جیا گو ون در حدود ۱۲۵۰ سال پیش از میلاد در اواخر دوران دودمان شانگ نوشته شدند. محققان با انجام روش‌های مختلف، سعی در بازسازی واجی چینی کهن دارند. اگرچه بسیاری از جزئیات ناشناخته باقی مانده‌است، اما اکثر محققان بر این باورند که چینی کهن با چینی میانه تفاوت‌های بسیاری دارد. چینی میانه زبانی بود که در دوران سلسله‌های شمالی و جنوبی و همچنین حکمرانی دودمان‌های سوئی، تانگ و سونگ کاربرد داشت. رابطه چینی‌های گفتاری و نوشتاری بسیار پیچیده‌است. گونه‌های گفتاری آن با میزان‌های مختلفی تکامل یافته‌اند، در حالی که خود چینی نوشتاری بسیار کمتر تغییر کرده‌است. ادبیات چینی کلاسیک از دوره بهار و پاییز آغاز شد.
پس از سقوط دودمان سونگ شمالی، در طی حکمرانی دودمان کین و یوآن در شمال چین، یک گویش مشترک (که امروزه «ماندارین کهن» خوانده می‌شود) بر اساس لهجه‌های دشت شمال چین در اطراف پایتخت توسعه یافت. تا اوایل قرن بیستم، بیشتر مردم چین فقط با گویش محلی خود صحبت می‌کردند. مقامات دودمان‌های مینگ و چینگ در اقدامی، مدیریت امپراتوری را با استفاده از یک زبان مشترک بر اساس گونه‌های ماندارین به نام گوآنهوا (官话/官話، به معنای «زبان مقامات») انجام دادند. این زبان در بیشتر این دوران به صورت زبان کوینه برپایه گویش‌های موجود در اطراف نانجینگ درآمد و با این وجود، با هیچ گویشی کاملاً یکسان نبود. در اواسط قرن نوزدهم، گویش پکنی غلبه یافته بود و دانستن آن برای هر کار مرتبط با دربار امپراتوری لازم بود.
در دهه ۱۹۳۰، یک زبان ملی معیار به نام گویو (国语/國語، «زبان ملی») در چین پذیرفته شد. پس از درگیری‌های زیاد میان حامیان گویش‌های شمالی و جنوبی و تلاش برای ایجاد یک گویش مصنوعی بی‌طرف، سرانجام کمیسیون ملی وحدت زبان بر پایه گویش پکن در سال ۱۹۳۲ مستقر شد. جمهوری خلق نیز که در سال ۱۹۴۹ تأسیس شد این گویش معیار را حفظ کرد و آن را پوتونگهوا (普通话/普通話 «گفتار مشترک») نامید. اکنون زبان ملی در آموزش، رسانه‌ها و موقعیت‌های رسمی در سرزمین اصلی چین و تایوان استفاده می‌شود و در هنگ کنگ و ماکائو نیز بسیار کاربرد دارد.
پراکندگی جغرافیایی

بیشتر چینی‌های هان که در شمال و جنوب غربی چین زندگی می‌کنند، گویشوران بومی زبان ماندارین هستند. دشت شمال چین موانع کمی برای مهاجرت فراهم آورده و منجر به همگنی نسبی زبان یک منطقه گسترده در شمال چین شد. در مقابل، کوه‌ها و رودخانه‌های جنوب چین باعث پدید آمدن شش گروه عمده دیگر از انواع چینی را با تنوع درونی زیاد به ویژه در فوجیان شده‌است.
با این حال، انواع ماندارین منطقه بزرگی را شامل می‌شود که تقریباً یک میلیارد نفر جمعیت دارد. در نتیجه، تغییرات ناحیه‌ای واضح در تلفظ، واژگان و دستور زبان وجود دارد و بسیاری از انواع ماندارین دارای قابلیت فهم متقابل نیستند.
بیشتر شمال شرقی چین، به جز لیائونینگ، تا قرن ۱۸ میلادی مورد مهاجرت زیاد توسط چینی‌های هان قرار نگرفت و در نتیجه، لهجه‌های ماندارین شمال شرقی که در آنجا صحبت می‌شوند، تفاوت چندانی با گویش پکن ندارند. مردم منطقه منچو اکنون به‌طور انحصاری با این لهجه‌ها صحبت می‌کنند. زبان مادری آن‌ها فقط در شمال غربی سین‌کیانگ حفظ شده‌است.
مناطق مرزی شمال غربی چین در همان زمان مورد هجوم گویشوران ماندارین قرار گرفتند و در نتیجه گویش‌های آن مناطق نیز مشابه با خویشاوندان خود در منطقه اصلی ماندارین است. ماندارین‌زبان‌ها در اوایل در جنوب غربی کشور مستقر شدند، اما این جمعیت به دلایل نامشخصی در قرن سیزدهم افت کرد و تا قرن ۱۷ بهبود نیافت. گویش‌های این منطقه اکنون نسبتاً یکنواخت هستند. با این حال، شهرهای قدیمی حتی بسیار نزدیک به پکن، مانند تیانجین، بائودینگ، شنیانگ و دالیان لهجه‌هایی با تفاوت قابل توجهی دارند.
برخلاف هموطنانشان در ساحل جنوب شرقی، گویشوران اندکی از ماندارین تا اواخر قرن بیستم به خارج از کشور مهاجرت کردند، اما اکنون در شهرهای سراسر جهان اجتماعات قابل توجهی از آن‌ها وجود دارد.
واج‌شناسی

فرق عمده زبان چینی ماندارین با اکثر زبان‌های دیگر جهان در نواخت‌بر بودن آن می‌باشد. بدین صورت که هر هجا در این زبان (chang, chung, bei, ba, lai و…) در ۴ نواخت و تعدادی از هجاها نیز به صورت استثنائی در ۵ نواخت تلفّظ می‌شوند.
در نواخت اوّل هجا به صورت یکنواخت و کشیده تلفظ می‌شود.
در نواخت دوّم، در هنگام تلفّظ هجا صدای فرد به صورت تدریجی به سمت بالا می‌رود.
در نواخت سوّم صدای فرد ابتدا به سمت پایین سقوط می‌کند و سپس به سمت بالا اوج می‌گیرد.
در نواخت چهارم هجا به صورت دفعی و ضربتی تلفّظ می‌شود.
تلفّظ پنجم هم که به صورت استثنائی در برخی هجاها وجود دارد فاقد نواخت است و هجا به صورت معمولی بیان می‌شود.
واج‌شناسی > مثال از نواخت‌ها

به عنوان مثال هجای ma در نواخت اوّل معنی مادر را می‌دهد و بدین شکل نوشته می‌شود:(媽/妈). در نواخت دوّم معنای کَنَف را می‌دهد و بدین شکل نوشته می‌شود:(麻). در نواخت سوّم معنی اسب را می‌دهد و بدین شکل نوشته می‌شود:(馬/马). در نواخت چهارم معنای توامان سرزنش کردن و توهین کردن را می‌دهد و بدین شکل نوشته می‌شود:(罵/骂). در نواخت پنجم به عنوان جزء پایانی جمله سؤالی بکار می‌رود و جمله را سؤالی می‌کند و بدین شکل نوشته می‌شود:(嗎/吗).
تلفظ چهار نواخت ماندارین هجای
.
| نماد | پین‌یین | نوع | معنی |
| --- | --- | --- | --- |
| 妈/媽 | mā | سطح بالا | «مادر» |
| 麻 | má | خیز بالا | «کنف» |
| 马/馬 | mǎ | افت-خیز پایین | «اسب» |
| 骂/罵 | mà | افت از بالا | «سرزنش کردن» |
| 吗/嗎 | ma | خنثی | جزء پرسشی |
نوشتار

در ماندارین نوشتار به دو صورت است:
چینی سنتی یا کلاسیک
چینی ساده‌شده
چینی سنتی خط اصیل زبان چینی می‌باشد که برای نخستین بار در زمان حکمرانی امپراتوری هان در چین پدیدار گشت و از آن زمان برای نگارش زبان چینی به کار می‌رفته‌است و اکنون در کشورهای جمهوری چین (تایوان)، هنگ کنگ، ماکائو و چینی‌های مقیم ایالات متّحده و غرب رایج است. چینی ساده‌شده در واقع ساده‌شده همان خط سنّتی است که در جمهوری خلق چین و سنگاپور رایج است. این خط به دستور مائو تسه‌تونگ مؤسّس جمهوری خلق چین از ساده کردن خط سنّتی به دست آمده‌است.
پراکندگی هشت زیرگروه ماندارین به همراه چینی مین براساس اطلس زبانی چین (۱۹۸۷)
حقوق زنان

اِنی کِنی و کریستابل پَنک‌هِرست در کمپینی برای حق رأی زنان
حقوق زنان اصطلاحی است که اشاره به آزادی و حقوق زنان در تمامی سنین دارد و در پی نادیده گرفته شدن مکرر حق زنان در تاریخ این کلمه تا کنون گسترش زیادی یافته و در جامعه رواج داشته است. ممکن است این حقوق توسط قانون یا رسوم سنتی یا اخلاقی در یک جامعه به رسمیت شناخته شوند یا نشوند. دلیل گروه‌بندی خاص این حقوق تحت عنوان زنان و جدا کردن آن از حقوق عام‌تری مثل حقوق بشر این است که بنا بر تئوری، این حقوق در بدو زاده شدن برای تمام بشر به رسمیت شناخته می‌شوند اما مدافعان حقوق زنان نشان می‌دهند که به دلایل تاریخی و فرهنگی زنان و دختران بیشتر از مردان از شمول این حقوق خارج می‌شوند.
مبحث حقوق زنان معمولاً شامل - و نه منحصر به - این موارد می‌شود: تمامیت بدنی و خودمختاری، حق رای، حق کار، حق دستمزد برابر به خاطر کار برابر. حق مالکیت، حق تحصیل، حق شرکت در ارتش، حق مشارکت در قراردادهای قانونی و در نهایت حقوق سرپرستی، ازدواج و مذهبی.