stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
جاپلق

بخش جاپلق (گاپله) در حال حاضر شهرستان ازنا در استان لرستان،منطقه ای عشایری و یکجانشین است که دور تا دور آن را رشته کوه های زاگرس محاصره کرده اند .این بخش دارای دو دهستان با نام های زیر است:
جاپلق غربی
جاپلق شرقی
مرکز بخش جاپلق غربی شهر آشورآباد و مرکز بخش جاپلق شرقی شهر مومن آباد«مامون» است.
زبان مردم جاپلق لری و مردم این منطقه لر تبار میباشند‌.
منطقه جاپلق«گاپله»کنونی از شرق با الیگودرز، از غرب با دورود،از جنوب با کوه های سر به فلک کشیده اشترانکوه و از شمال با شهرستان شازند استان مرکزی همسایه است.
این منطقه در گذشته از سر چشمه های اصلی رود دز بوده و حجم زیادی از آب سد دز ،از این منطقه تامین میشد.ولی امروزه به دلیل خشکسالی های پی در پی و همچنین حفر چاه های زیاد و سد های بی‌بهره ،رود خانه ها و چشمه های این منطقه در شرف بی آبی است.
جاپلق در دوران باستان شامل شهر هایی چون ازنا کنونی الیگودرز،دورود و قسمت های جنوبی استان مرکزی میباشد
پیشینه

گرچه نشانه‌های فراوانی از گذشتۀ این منطقه یافت شده‌ است ولی در لغت‌نامه دهخدا در توضیح کلمه جاپلق، شهرت این منطقه را به دلیل جنگ بین ایرانیان و اعراب در سال ۱۱۲ قمری ذکر می‌کند که به فرماندهی قحتبه ابن شیب و عمر ابن هبیره در جاپلق روی داد و اعراب تا منطقه نهاوند عقب رانده شدند.
جنگ دیگری در سال ۱۲۳ قمری مصادف یا حیات امام جعفر صادق در این منطقه روی داد که به قیام بابک خرمدین مشهور بود. در کتاب گزیده سیاست‌نامه خواجه نظام‌الملک طوسی، جعفر شعار چاپ ۱۳۶۵ شرکت چاپ و نشر بنیاد تهران صفحه ۳۳۷ آمده: دیگر در سال ۲۱۲ قمری در ایام مأمون خرمدینان قیام کردند از ناحیه سپاهان، گاپله ، ترمدین و کره و باطنیان به ایشان پیوستند …
آرامگاه امامزاده زید و قاسم و امام زاده داوود پیغمبر با ۱۰۰۰ سال قدمت در منطقه جاپلق قرار دارد. بنای این مقبره (زید و قاسم) مربوط به دوران سلجوقی می‌باشد که گنبدی مخروطی شکل با نمای آجری و دارای ارتفاع  است. بنای امام زاده داوودپیغمبر نیز به دست مردم این روستا در حال مرمت و نوسازی می باشد.
داندی، مینه‌سوتا

مکان
| Dundee, Minnesota | Dundee, Minnesota |
| --- | --- |
شهر: شهر
Location of Dundee, Minnesota: Location of Dundee, Minnesota
State: مینه‌سوتا
County: Nobles
حکومت: حکومت
 • نوع: Mayor - Council
 • شهردار: Wayne Paplow
مساحت: مساحت
 • کل: ۰٫۳۱ مایل مربع (۰٫۸۰ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۰٫۳۱ مایل مربع (۰٫۸۰ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰ مایل مربع (۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۱۴۵۰ فوت (۴۴۲ متر)
جمعیت (سرشماری ۲۰۱۰ ایالات متحده امریکا): جمعیت (سرشماری ۲۰۱۰ ایالات متحده امریکا)
 • کل: ۶۸
 • برآورد (2012): ۶۹
 • تراکم: ۲۱۹٫۴/مایل مربع (۸۴٫۷/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (Central (CST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۵ (CDT)
استاندارد پردازش اطلاعات فدرال: 27-17144
GNIS feature ID: 0642979
داندی، مینه‌سوتا (به انگلیسی: Dundee, Minnesota) یک شهر در ایالات متحده آمریکا است که در مینه‌سوتا واقع شده‌است.
خصوصیات

داندی ۰٫۸۰ کیلومترمربع مساحت و ۶۸ نفر جمعیت دارد و ۴۴۲ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
بوستون، جورجیا

مکان
| Boston, Georgia | Boston, Georgia |
| --- | --- |
شهر: شهر
Location in Thomas County and the state of جورجیا: Location in Thomas County and the state of جورجیا
ایالت: جورجیا
شهرستان: Thomas
حکومت: حکومت
 • شهردار: Danny Groover
مساحت: مساحت
 • کل: ۲٫۲ مایل مربع (۵٫۸ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۲٫۲ مایل مربع (۵٫۸ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰ مایل مربع (۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۲۰۷ فوت (۶۳ متر)
جمعیت (2010): جمعیت (2010)
 • کل: ۱٬۳۱۵
 • تراکم: ۶۴۴٫۱/مایل مربع (۲۴۴٫۳/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۵ (Eastern (EST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۴ (EDT)
زیپ‌کد: 31626
کد منطقه: 229
FIPS code: 13-09460
GNIS feature ID: 0311663
وبگاه: http://www.bostonga.com/
بوستون، جورجیا (به انگلیسی: Boston, Georgia) یک شهر در ایالات متحده آمریکا با جمعیت ۱٬۳۱۵ نفر است که در جورجیا واقع شده‌است.
موقعیت جغرافیایی

موقعیت جغرافیایی شهرها و مناطق اطراف به شرح زیر است:
Localidades na vizinhança
بوستو جارولفو

مکان
| بوستو جارولفو | بوستو جارولفو |
| --- | --- |
کومونه: کومونه
بوستو جارولفو: بوستو جارولفو
Palazzo Molteni.: Palazzo Molteni.
ناحیه: لمباردی
استان / شهرستان: Milan (MI)
دهستان: Olcella
حکومت: حکومت
 • شهردار: Susanna Biondi
مساحت: مساحت
 • کل: ۱۲٫۸ کیلومتر مربع (۴٫۹ مایل مربع)
ارتفاع: ۱۸۰ متر (۵۹۰ فوت)
جمعیت (۲۸ فوریه ۲۰۱۴): جمعیت (۲۸ فوریه ۲۰۱۴)
 • کل: ۱۳٬۷۵۲
 • تراکم: ۱۱۰۰/کیلومتر مربع (۲۸۰۰/مایل مربع)
اهلیت‌نام: Bustesi
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (زمان)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (ساعت تابستانه)
کد پستی: 20020
پیش‌شماره تلفن: 0331
قدیس پشتیبان: Beata Vergine del Rosario e santa Croce
وبگاه: وبگاه رسمی
بوستو جارولفو (به ایتالیایی: Busto Garolfo) یک کومونه در ایتالیا است که در استان میلان واقع شده‌است.
خصوصیات

بوستو جارولفو ۱۲٫۸ کیلومترمربع مساحت و ۱۳٬۷۵۲ نفر جمعیت دارد و ۱۸۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
خواهرخوانده

شهر Senise خواهرخواندهٔ بوستو جارولفو هست.
دستگاه اندامی

* سیستم عصبی در محل قرارگیری خود در بدن
یک دستگاه اندامی (به انگلیسی: organ system) به گروهی از اندام‌ها گفته می‌شود که برای انجام یک یا چند عملکرد با هم به عنوان یک دستگاه زیستی کار می‌کنند. هر عضو وظیفه بخصوصی را در بدن عهده دارد و از بافت‌های مشخصی تشکیل شده‌است.
دستگاه‌های اندامی و عملکرد آنها

۱۱ دستگاه اندامی متمایز در انسان وجود دارنداساس  کالبدشناسی را تشکیل می‌دهند. دیگر جانداران دارای دستگاه اندامی مشابه هستند، اگرچه حیوانات ساده‌تر ممکن است شمار اندام‌های کمتری در دستگاه اندامی خود داشته باشند. گیاهان نیز اندام‌‌هایی مانند گل و برگ دارند و در دستگاه‌های اندامی دسته‌بندی می‌شوند.
| سیستم اندام | شرح | اندام‌های تشکیل دهنده |
| --- | --- | --- |
| دستگاه تنفسی | تنفس: تبادل اکسیژن و دی‌اکسید کربن | بینی انسان، دهان انسان، سینوس‌های پارانازال، حلق، حنجره، نای، نایژه، ریه‌ها و دیافراگم قفسه سینه. |
| دستگاه گوارش | هضم: تجزیه و جذب مواد مغذی، دفع مواد زائد جامد | دندانهای انسان، زبان، غدد بزاقی، مری، معده، کبد، کیسه صفرا، لوزالمعده، روده کوچک، روده بزرگ، راست‌روده و مقعد |
| دستگاه گردش خون / قلب و عروق / عروقی | گردش خون به منظور انتقال مواد مغذی، مواد زائد، هورمون‌ها، O 2، CO 2 و کمک به حفظ pH و دما | خون، قلب، سرخرگ‌ها، سیاهر‌گ‌ها، مویرگ‌ها |
| دستگاه ادراری / کلیه / مجاری ادراری | حفظ تعادل مایعات و الکترولیت‌ها، تصفیه خون و دفع مواد زائد مایع (ادرار) | کلیه‌ها، میزنای، مثانه و مجرای ادرار |
| دستگاه پوششی | محافظت از بدن و تنظیم حرارتی | پوست، مو، غدد برون‌ریز، چربی و ناخن‌ها |
| استخوان‌بندی | حمایت و محافظت ساختاری، تولید سلولهای خونی | استخوان‌ها، غضروف‌ها، رباط‌ها و زردپی‌ها. |
| دستگاه ماهیچه‌ای | حرکت بدن، تولید گرما | ماهیچه اسکلتی، ماهیچه صاف و ماهیچه قلبی |
| دستگاه درون‌ریز | ارتباط درون بدن با استفاده از هورمون‌های ساخته شده توسط غده درون‌ریز | هیپوتالاموس، هیپوفیز، غده صنوبری، تیروئید، پاراتیروئید و غدد فوق کلیوی، تخمدان‌ها، بیضه‌ها |
| دستگاه لنفاوی | بازگشت لنفاوی به جریان خون، کمک به پاسخ‌های ایمنی، تشکیل گلبول‌های سفید خون | لنفاوی، غدد لنفاوی، عروق لنفاوی، لوزه‌ها، طحال، تیموس |
| دستگاه عصبی | سنجش و پردازش اطلاعات ، کنترل فعالیت‌های بدن | مغز، نخاع، اعصاب، اندام‌های حسی و دستگاه‌های حسی زیر (زیر دستگاه‌های عصبی): دستاه بینایی، بویایی، طعم (دستگاه چشایی)، شنوایی (دستگاه شنوایی) |
| دستگاه تناسلی | اندام‌های جنسی در تولید مثل | تخمدان‌ها، لوله‌های رحمی، رحم، واژن، غدد پستانی، آلت تناسلی، بیضه‌ها، مجرای وابران، کیسه منی و پروستات |
انتخابات سنای مصر (۲۰۲۰)

انتخابات سنای مصر (به انگلیسی: 2020 Egyptian Senate election)
برنامه‌ریزی شده بود تا برغم آرای پراکنده در ۱۱ و ۱۲ اوت ۲۰۲۰ برگزار شود. اما از آنجا که این مرحله دور دوم انتخابات به‌شمار می‌رود و نتایج آن به دلیل پراکندگی با مشکل روبرو است. زمان نظر سنجی به ۸ و ۹ سپتامبر تغییر کرد و نتیجه آزمون نظرسنجی در تاریخ ۱۶ سپتامبر اعلام خواهد شد.
تاریخچه

براساس متمم ۲۳۰ انتخابات قانون اساسی مصر در ۲۰۱۲، انتخابات مجلس سنای مصر حداکثر یک سال پس از حضور نمایندگان جدید پارلمان مصر برگزار می‌شود. انتخابات مجلس سنا به دلیل اینکه در ۲۰۱۴، شورای قانون اساسی لغو شد، برگزار نگردید.
با این حال، پس از رفراندوم قانون اساسی مصر در ۲۰۱۹، و افزوده شدن اصلاحات بیشتر باعث شد تا مجلس شورا (که در سال ۲۰۱۴ منحل شده بود) به صورت یک مجلس دوقلو که مجلس سنا را نیز شامل می‌شد احیا شود، این مجلس حداقل شامل ۱۲۰عضو منتخب و ۵۰ عضو که توسط رئیس‌جمهور منصوب می‌شدند شکل گرفت. اما بعداً تعداد ۳۰۰ سناتور تعیین شدند که شامل یک سوم منصوب شده و یک سوم هم به‌طور مستقیم در یک نظام دومرحله‌ای در حوزه‌های انتخابیه از صندوق آرا انتخاب می‌شدند. احزاب نیز در حوزه‌های انتخابیه از طریق سیستم فهرست احزاب بسته در انتخابات شرکت می‌کنند.
مدیریت

حزب آینده ملت که طرفدار دولت است متهم شده‌است به خرید رای در چندین حوزه انتخابیه.
نتایج > مرحله اول

عطف به تحریم مخالفین، سردرگمی در مورد نقش مجلس سنا و بی‌تفاوتی مردم همراه با همه‌گیری کووید-۱۹، در انتخابات مرحله اول مجلس ۱۴/۲۳ درصد مردم شرکت کردند. با وجود اینکه بیش از ۶۲ میلیون ثبت نام کردند، تنها ۷/۵۷ میلیون رأی داده شده‌است و تقریباً ۱/۳۸ میلیون از آرای داده شده باطل اعلام شد. در مرحله اول انتخابات، ۷۴ کرسی از۱۰۰ کرسی حوزه انتخابیه اشغال شد، در حالی که ۲۶ کرسی باقیمانده در مرحله دوم انتخابات در ماه سپتامبر بین دو کاندیدای برتر حوزه‌های انتخابیه تعیین خواهد شد. از میان ۷۴ کرسی تعیین شده در مرحله اول انتخابات، ۶۸ کرسی متعلق به حزب آینده ملت بود که ارتباطات بسیار نزدیکی با اعضای دولت رئیس‌جمهور عبدالفتاح السیسی دارد. حزب جمهوری‌خواه خلق نیز حزب دیگر طرفدار دولت است که پنج کرسی را به دست آورد و یک کرسی نیز به کاندیدای مستقل رسید.
ونگلیپلم

مکان در 23x15px|border |alt=|link= هند
| ونگلیپلم VengalayapalemVengalayapalem Village | ونگلیپلم VengalayapalemVengalayapalem Village |
| --- | --- |
روستا: روستا
ایالت: آندرا پرادش
تقسیمات اداری هند: Coastal Andhra
بخش: Guntur
همنام: Rice and Cotton.
حکومت: حکومت
 • نوع: Gram Panchayat
 • نهاد: Andhra Pradesh Panchayat
زبان‌ها: زبان‌ها
 • رسمی: زبان تلگو
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۵:۳۰ (IST)
PIN: ۵۲۲۰۰۲
Climate: Tropical (سامانه طبقه‌بندی اقلیمی کوپن)
ونگلیپلم (به انگلیسی: Vengalayapalem) یک روستا در هند است که در آندرا پرادش واقع شده‌است.
بوشته

مکان در 23x15px|border |alt=|link= رومانی
| Buşteni | Buşteni |
| --- | --- |
شهر: شهر
Location of Buşteni: Location of Buşteni
شهرستان: پراهووا
Status: شهرک
حکومت: حکومت
 • شهردار: Emanoil Savin (Democratic Liberal Party)
مساحت: مساحت
 • کل: ۷۵٫۲۸ کیلومتر مربع (۲۹٫۰۷ مایل مربع)
جمعیت (2011): جمعیت (2011)
 • کل: ۸٬۸۹۴
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۲ (EET)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۳ (EEST)
وبگاه: http://www.orasul-busteni.ro
شهر بوشته (به رومانیایی: Buşteni) در شهرستان پرهوا در کشور رومانی واقع شده‌است. جمعیت این شهر ۱۱٬۷۸۷ نفر  است.
استان مین‌قشلاق

مکان در 23x15px|border |alt=|link= قزاقستان
| استان مین‌قشلاق، استان مانغیستاو Маңғыстау облысы ماڭعىستاۋ وبلىسى Мангистауская область | استان مین‌قشلاق، استان مانغیستاو Маңғыстау облысы ماڭعىستاۋ وبلىسى Мангистауская область |
| --- | --- |
استان: استان
شیرقلعه: شیرقلعه
  نشان:   نشان
نقشه قزاقستان، موقعیت استان مین‌قشلاق پررنگ شده: نقشه قزاقستان، موقعیت استان مین‌قشلاق پررنگ شده
مختصات: ۴۳°۵۲′ شمالی ۰۵۲°۰۰′ شرقی﻿ / ﻿۴۳٫۸۶۷°شمالی ۵۲٫۰۰۰°شرقی﻿ / 43.867; 52.000: مختصات: ۴۳°۵۲′ شمالی ۰۵۲°۰۰′ شرقی﻿ / ﻿۴۳٫۸۶۷°شمالی ۵۲٫۰۰۰°شرقی﻿ / 43.867; 52.000
پایتخت: آق‌تاو
حکومت: حکومت
 • حاکم: نوردولت ییگی‌لیک‌اولی قییلی‌بای
مساحت: مساحت
 • کل: ۱۶۵۶۴۲ کیلومتر مربع (۶۳۹۵۵ مایل مربع)
بیشترین ارتفاع: ۵۵۶ متر (۱۸۲۴ فوت)
کمترین ارتفاع: -۱۳۲ متر (−۴۳۳ فوت)
جمعیت (۲۰۱۳-۰۲-۰۱): جمعیت (۲۰۱۳-۰۲-۰۱)
 • کل: ۵۹۶۷۰۶
 • تراکم: ۳٫۶/کیلومتر مربع (۹٫۳/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۵ (غربی)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۵ (not observed)
کد پستی: ۱۳۰۰۰۰
پیش‌شماره تلفن: +۷ (۷۲۹)
کد ایزو ۳۱۶۶: KZ-MAN
پلاک خودرو: 12, R
Districts: ۵
شهر: ۳
Township: ۶
روستا: ۳۰
وبگاه: mangystau.gov.kz
استان مین‌قشلاق (به قزاقی: Маңғыстау облысы، ماڭعىستاۋ وبلىسى) یا استان مانغیستاو یک استان در قزاقستان است که در جنوب غرب این کشور واقع شده‌است. مین‌قشلاق (با تلفظ قزاقی منگ‌قیستاو یا مانگیتساو) در زبان قزاقی به معنی «هزار زمستانگاه» است. این منطقه در دوران مختلف تاریخی باستان سکونت گاه ایرانیان سکا و سرمتی و داهان بوده‌است.
خصوصیات

استان مین‌قشلاق ۱۶۵٬۶۴۲ کیلومترمربع مساحت و ۵۹۶٬۷۰۶ نفر جمعیت دارد.
شهرها و شهرستان‌ها

استان مین‌قشلاق متشکل از ۲ شهر و ۵ شهرستان می‌باشد.
| ردیف | نام شهر/شهرستان | نام به قزاقی | نام به روسی | مساحت(km۲) | جمعیت (سرشماری سال ۲۰۲۱) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ | شهر آق‌تاو | Ақтау қаласы اقتاۋ قالاسى | город Актау gorod Aktau | ۲۹۰ | ۲۵۹٬۳۶۵ |
| ۲ | شهر جانگی‌اوزن | Жаңаөзен қаласы جاڭاوزەن قالاسى | город Жанаозен gorod Zhanaozen | ۵۱۶ | ۱۴۲٬۴۵۸ |
| ۳ | شهرستان بئینو | Бейнеу ауданы بەينەۋ اۋدانى | Бейнеуский район Beyneuskiy rayon | ۴۱٬۷۸۲ | ۷۰٬۵۸۵ |
| ۴ | شهرستان توپ‌قره‌غان | Түпқараған ауданы ءتۇپقاراعان اۋدانى | Тупкараганский район Tupkaraganskiy rayon | ۲۰٬۷۳۳ | ۳۷٬۲۵۰ |
| ۵ | شهرستان قره‌قیه | Қарақия ауданы قاراقيا اۋدانى | Каракиянский район Karakiyanskiy rayon | ۷٬۵۸۳ | ۳۶٬۴۶۰ |
| ۶ | شهرستان مین‌قشلاق | Маңғыстау ауданы ماڭعىستاۋ اۋدانى | Мангистауский район Mangistauskiy rayon | ۴۸٬۹۴۲ | ۳۵٬۰۵۲ |
| 7 | شهرستان مونایلی | Мұнайлы ауданы مۇنايلى اۋدانى | Мунайлинский район Munaylinskiy rayon | ۵٬۴۴۹ | ۱۵۳٬۸۳۸ |
تقسیمات اداری استان مین‌قشلاق در سال ۲۰۲۲ میلادی
توسایان، آریزونا

مکان در آمریکا
| Tusayan, Arizona | Tusayan, Arizona |
| --- | --- |
شهرک: شهرک
Location in Coconino County and the state of آریزونا: Location in Coconino County and the state of آریزونا
مختصات: ۳۵°۵۸′۳۲″ شمالی ۱۱۲°۷′۴۵″ غربی﻿ / ﻿۳۵٫۹۷۵۵۶°شمالی ۱۱۲٫۱۲۹۱۷°غربی﻿ / 35.97556; -112.12917: مختصات: ۳۵°۵۸′۳۲″ شمالی ۱۱۲°۷′۴۵″ غربی﻿ / ﻿۳۵٫۹۷۵۵۶°شمالی ۱۱۲٫۱۲۹۱۷°غربی﻿ / 35.97556; -112.12917
ایالت: آریزونا
شهرستان: Coconino
Incorporated: 2010
مساحت: مساحت
 • کل: ۰٫۲۳ مایل مربع (۰٫۵۸ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۰٫۲۳ مایل مربع (۰٫۵۸ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰٫۰ مایل مربع (۰٫۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۶۶۱۲ فوت (۲۰۱۵ متر)
جمعیت (2010)based on Tusayan CDP boundaries: جمعیت (2010)based on Tusayan CDP boundaries
 • کل: ۵۵۸
 • تراکم: ۲۴۰۰/مایل مربع (۹۶۰/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۷ (MST)
زیپ‌کد: 86023
Area code: 928
کد FIPS: 04-77490
GNIS feature ID: 0042842
وبگاه: http://tusayan-az.gov/
تاساین (به انگلیسی: Tusayan) شهری در شهرستان کوکونینو ایالت آریزونا است که در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۵۵۸ نفر جمعیت داشته است. تاساین، به‌طور رسمی در تاریخ ۲۰۱۰ میلادی به‌عنوان یک شهر شناخته شد.
ونگنو سوپریوره

مکان
| Venegono Superiore | Venegono Superiore |
| --- | --- |
کومونه: کومونه
Comune di Venegono Superiore: Comune di Venegono Superiore
ناحیه: لمباردی
استان / شهرستان: استان وارزه (VA)
دهستان: San Martino, Pianasca, Pianbosco
مساحت: مساحت
 • کل: ۶٫۹ کیلومتر مربع (۲٫۷ مایل مربع)
ارتفاع: ۳۳۱ متر (۱۰۸۶ فوت)
جمعیت (Dec. 2004): جمعیت (Dec. 2004)
 • کل: ۶٬۸۰۹
 • تراکم: ۹۹۰/کیلومتر مربع (۲۶۰۰/مایل مربع)
اهلیت‌نام: Venegonesi
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (زمان)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (ساعت تابستانه)
کد پستی: 21040
پیش‌شماره تلفن: 0331
وبگاه: وبگاه رسمی
ونگنو سوپریوره (به ایتالیایی: Venegono Superiore) یک کومونه در ایتالیا است که در استان وارزه واقع شده‌است.
خصوصیات

ونگنو سوپریوره ۶٫۹ کیلومترمربع مساحت و ۶٬۸۰۹ نفر جمعیت دارد و ۳۳۱ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
ونگس

Municipality and town در 23x15px|border |alt=|link= مکزیک
| Vanegas | Vanegas |
| --- | --- |
Municipality and town: Municipality and town
مختصات: مختصات: ناتوان در تجزیه عرض جغرافیایی به عنوان یک رقم:N {{#coordinates:}}: عرض جغرافیایی نامعتبر: مختصات: مختصات: ناتوان در تجزیه عرض جغرافیایی به عنوان یک رقم:N {{#coordinates:}}: عرض جغرافیایی نامعتبر
ایالت: سن لوئیس پوتوسی
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (Central Standard Time)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۵ (Central Daylight Time)
ونگس (به اسپانیایی: Vanegas) یک منطقهٔ مسکونی در مکزیک است که در سن لوئیس پوتوسی واقع شده‌است.
ترکیب یونی

ساختار شبکه بلوری ترکیب سدیم کلرید(NaCl) که نمونه ای از یک ترکیب یونی است. در این شکل گوی‌های ارغوانی رنگ نشان دهنده کاتیون‌های سدیم (+Na) و گوی‌های سبز نشان دهنده آنیون‌های کلرید (−Cl) است.
ترکیب یونی گونه‌ای ترکیب شیمیایی است که ذره‌های سازندهٔ آن یون‌های مثبت و منفی هستند. شکل متداول ترکیبات یونی از یک فلز به‌عنوان کاتیون و یک نافلز به‌عنوان آنیون تشکیل می‌شود؛(استثنا هایی مانند ترکیب امونیوم با نافلز ها که یونی هستند وجود دارد) فلزها تمایل به ازدست‌دادن الکترون و تبدیل‌شدن به یون مثبت را دارند، و نافلزها تمایل به گرفتن الکترون و تبدیل‌شدن به یون منفی را دارند. ترکیبات یونی به‌طور طبیعی در سنگ‌های معدنی و به صورت محلول در آب دریاها و اقیانوس‌ها یافت می‌شوند اما در هواکره وجود ندارند. نخستین توضیحات علمی در مورد این ترکیب‌ها به دانشمند انگلیسی مایکل فارادی بر می‌گردد که نام «یون» به معنی «رونده» یا «متحرک» را بر روی اجزای سازنده این ترکیبات قرار داد. نخستین توصیف علمی از ساختار بلوری این ترکیبات توسط ویلیام هنری و ویلیام لورنس براگ در سال ۱۹۱۳ انجام گرفت.
ترکیبات یونی به‌وسیله گونه‌ای پیوند شیمیایی بسیار قوی به نام پیوند یونی تشکیل می‌شوند؛ در نتیجه، این ترکیبات از دمای ذوب و جوش بالایی برخوردارند و عمدتاً در دمای اتاق به صورت جامد هستند. در حالت جامد، ترکیبات یونی می‌توانند شکل بلورین منظم داشته باشند که از قواعد موجود برای توصیف ساختارهای بلوری در علم بلورشناسی پیروی می‌کند. در حالت محلول در حلال‌های قطبی نظیر آب، این ترکیبات به یون‌های مثبت و منفی تفکیک و توسط مولکول حلال، حلال‌پوشیده می‌شوند. این مواد به دلیل این که از یک شبکه بلورین یکپارچه تشکیل شده‌اند، فاقد مولکول‌اند؛ در نتیجه، ساده‌ترین نسبت کاتیون‌ها به آنیون‌ها در ترکیب — که به آن سلول واحد گفته می‌شود — به‌عنوان فرمول شیمیایی ترکیبات یونی ذکر می‌شود. سختی، شکنندگی، نارسانایی الکتریکی در حالت جامد، رسانایی الکتریکی در حال مذاب و محلول، و تنوع رنگی بالا از ویژگی‌های این ترکیبات است. عدهٔ اندکی از ترکیبات یونی در دماهای متعارف مایع هستند که به آن‌ها مایع یونی گفته می‌شود.
ترکیبات یونی از دیرباز برای بشر شناخته شده بودند؛ از جمله نمک طعام که به‌عنوان طعم‌دهنده در غذاها کاربرد دارد. اسامی متعددی بر روی برخی از ترکیبات یونی گذاشته شده‌است اما روش نظام‌مند و یکپارچه در نام گذاری این مواد توسط اتحادیهٔ بین‌المللی شیمی محض و کاربردی (آیوپاک) تعیین شده‌است و امروزه از این روش برای نامگذاری آن‌ها استفاده می‌شود. ترکیبات یونی در بدن جانداران، از جمله انسان، به فراوانی یافت می‌شوند و نقشی حیاتی در فرآیندهای زیستی ایفا می‌کنند؛ همچون یون‌های آهن که در ساختار گلبول‌های قرمز خونی وجود دارند یا یون‌های پتاسیم که در عملکرد عضلات نقشی کلیدی ایفا می‌کنند.
ترکیبات یونی کاربردهای فراوانی در صنایع دارند؛ همچون مواد رنگزا، مواد اولیه برای تولید محصولات دیگر، فرآوری بسیاری از فلزات، تولید باتری و پیل‌های الکتروشیمیایی. در صنایع غذایی از این ترکیبات به‌عنوان نگه‌دارنده، طعم‌دهنده و عامل ورآورنده استفاده می‌شود و در صنایع دارویی به‌عنوان تأمین‌کننده برخی ریزمغذی‌ها کاربرد دارند. همچنین برخی داروها با روش‌های ویژه به صورت ترکیبات یونی درآورده می‌شوند تا میزان فراهمی زیستی و اثرگذاری آن‌ها افزایش یابد.
تعریف

ترکیب‌های یونی گونه‌ای از ترکیب‌های شیمیایی هستند که ذرات آن از یون‌های مثبت و منفی تشکیل شده و به وسیله پیوند یونی به یکدیگر متصل شده‌اند. شکل متداول ترکیبات یونی از یک فلز به‌عنوان کاتیون و یک نافلز به‌عنوان آنیون تشکیل می‌شود؛ فلزها تمایل به ازدست‌دادن الکترون و تبدیل‌شدن به یون مثبت را دارند، و نافلزها تمایل به گرفتن الکترون و تبدیل‌شدن به یون منفی را دارند.
اکتشاف

ترکیبات یونی از دیرباز در زندگی بشر نقش داشته و برای انسان کاربردی بوده‌اند، اما نخستین توضیحات علمی در مورد این ترکیب‌ها به دانشمند انگلیسی مایکل فارادی برمی‌گردد. او متوجه شده بود که این ترکیبات در آب حل می‌شوند و به‌وسیله جریان الکتریکی می‌توان آن‌ها را به اجزای سازنده‌شان تفکیک کرد. در سال ۱۸۳۴ م. وی این اجزا را «یون» نامید که در زبان یونانی به معنی «رونده» یا «متحرک» است. به این ترتیب او موفق شد که نخستین قوانین الکترولیز در شیمی را تدوین کند. یک سال بعد، سوانت آرنیوس دانشمند سوئدی نشان داد که نمک طعام یا همان سدیم کلرید در آب به اجزای سازنده آن یعنی یون‌های مثبت و منفی تفکیک می‌شود.
نخستین شواهد از کشف ساختار بلوری ترکیبات یونی به سال ۱۹۱۳ م. بر می‌گردد؛ زمانی که ویلیام هنری و ویلیام لورنس براگ توانستند با به‌کارگیری طیف‌بینی پرتوی ایکس ساختار بلوری سدیم کلرید جامد را توصیف کنند.
این مطالعات نشان داد که ساختار این ترکیبات شکل مولکولی ندارد و در عوض، یک ساختار بلوری منظم در کل ماده تکرار شده‌است. همچنین مفهوم عدد هم‌آرایی نیز در طی این پژوهش‌ها مطرح شد که نشان می‌داد در بلور جامدِ سدیم کلرید، هر یون سدیم توسط ۶ یون کلرید احاطه شده‌است.
سپس و در خلال دهه ۱۹۲۰ م. مطالعات بیشتر نشان داد که بسیاری از ترکیب‌های معدنی دیگر نیز دارای چنین ساختارهای بلوری و منظمی هستند. همچنین، مشخص شد که ذراتی که کنار هم قرار گرفته و ساختار بلور را تشکیل می‌دهند، اتم خنثی نیستند بلکه یون‌های با بار الکتریکی ناهمنام هستند؛ به عبارتی، یک نیروی الکترواستاتیکی قوی موجب کنار هم قرار گرفتن این ذرات شده‌است. این فرضیه توسط بازتابندگی پرتو ایکس که چگالی الکترون‌ها را اندازه‌گیری می‌کند، اثبات شد.
مطالعهٔ دیگری که به شناخت دقیق‌تر این ترکیب‌ها انجامید، توسط دو دانشمند آلمانی به نام‌های فریتس هابر و ماکس برن در سال ۱۹۱۹ م. انجام گرفت. نظریهٔ آن‌ها که به چرخه بورن–هابر مشهور شد، در واقع روشی است که طی آن می‌توان انرژی شبکه یک بلور یونی را با به‌کارگیری یک روش محاسباتی به دست آورد. این روش بر پایهٔ قانون هس بنا شده‌است.
منشأ طبیعی

ترکیبات یونی بخش مهمی از اجزای سازندهٔ کرهٔ زمین هستند. سنگ‌های معدنی یکی از منابع غنی ترکیبات معدنی از جمله ترکیبات یونی هستند. تاکنون بیش از ۲۸۰۰ گونه سنگ معدنی شناسایی شده‌است که بخشی از آن‌ها در تولید مواد شیمیایی و همچنین فلزات کاربرد دارند. بسیاری از ترکیبات یونی مانند سنگ آهک، توسط جریان‌های سطحی آب روی زمین شسته شده و به مناطق مختلف منتقل می‌شوند؛ در نتیجه، آب دریاها نیز یکی دیگر از منابع طبیعی حاوی ترکیبات یونی متنوع است.
ترکیبات یونی به دلیل دمای ذوب و جوش بالا در طبیعت عموماً به صورت جامد یافت می‌شوند و به هیچ وجه به حالت گازی در هواکره وجود ندارند. اجزای عمدهٔ هواکره شامل گازهای ساده مانند گاز نیتروژن، اکسیژن و کربن دی‌اکسید هستند که همگی دارای ساختار مولکولی با پیوندهای کووالانسی هستند.
هماتیت یکی از سنگ‌های طبیعی حاوی مقادیر قابل توجهی آهن(III) اکسید است.
شنگرف یا سینابر سنگ معدنی حاوی جیوه سولفید
مرمر سبز یا مالاکیت حاوی کربنات و هیدروکسید مس
کاسیتریت حاوی قلع(IV) اکسید
سنگ نمک یا هالیت حاوی سدیم کلرید
سنگ آهک حاوی کلسیم کربنات
پیوند یونی

مقالهٔ اصلی: پیوند یونی
پیوند یونی یک پیوند شیمیایی است که به واسطهٔ نیروی الکترواستاتیک بین یون‌های مثبت (کاتیون) و یون‌های منفی (آنیون) به وجود می‌آید. در طی تشکیل یک پیوند یونی، الکترون‌های لایه ظرفیت از یک اتم خارج و به لایه ظرفیت اتم دیگر وارد می‌شوند. اتمی که الکترون از دست می‌دهد، دارای بار مثبت شده و کاتیون نام دارد و اتمی که الکترون دریافت می‌کند، دارای بار منفی شده و آنیون نام دارد. در یک جامد یونی، شمار بسیاری از این یون‌ها در کنار هم با ساختاری منظم و بلورین در کنار هم قرار گرفته و تشکیل یک ترکیب یونی را می‌دهند. مروری بر فرایند تشکیل سدیم کلرید از اتم‌های سدیم و کلر می‌تواند به درک این موضوع کمک کند:
سدیم کلرید جامدی سفید رنگ با دمای ذوب ۸۰۱ درجهٔ سانتی‌گراد و دمای جوش ۱۴۳۹ درجهٔ سانتی‌گراد است. این ماده علاوه بر مصارف صنعتی، از گذشته‌های دور به‌عنوان مادهٔ خوراکی و طعم‌دهنده کاربرد داشته و یکی از مثال‌های ساده برای ترکیبات یونی است. ساختار الکترونی اتم سدیم و اتم کلر به صورت زیر است:
Na:[Ne]3s1
Cl:[Ne]3s23p5
پس در لایهٔ ظرفیت اتم سدیم یک اوربیتال s با یک الکترون وجود دارد که با ازدست‌دادن آن بنابر قاعده هشت‌تایی به ساختار گاز نجیب پیش از خود یعنی نئون می‌رسد. اتم کلر نیز با گرفتن یک الکترون، اوربیتال p خود را کامل کرده و به ساختار پایدار گاز نجیب بعد خود یعنی آرگون می‌رسد:
Na+:[Ne]
Cl−:[Ne]3s23p6=[Ar]
حال دو اتم با تبادل الکترون به حال پایدار رسیدند و هر یک دارای بار مخالف شده‌اند و به واسطه نیروی الکترواستاتیک به یکدیگر متصل و تشکیل پیوند یونی را می‌دهند.
از لحاظ ترمودینامیکی نیز دو اتم به تنهایی دارای انرژی بالایی می‌باشند و بسیار ناپایدار هستند. تشکیل پیوند یونی موجب آزاد شدن انرژی و پایداری اتم‌ها می‌شود؛ در نتیجه، ترکیب‌های یونی از اتم‌های سازنده آن‌ها پایدارتر هستند و عمدتاً در طبیعت به شکل ترکیب یافت می‌شوند.
در واقعیت یک پیوند شیمیایی نه به صورت مطلق یونی و نه به صورت مطلق کووالانسی است. پیوندها درصدی از خصلت هر دو را با خود به همراه دارند اما برای پیوندهای یونی این خصلت بیشتر به سمت یونی متمایل است. تشخیص این موضوع با به‌کارگیری قواعد فاجانس امکان‌پذیر است که نخستین بار در سال ۱۹۲۳ م. توسط شیمیدان لهستانی-آمریکایی کازیمیرز فاجانس مطرح شد. همچنین، به شکلی دقیق‌تر می‌توان رفتار یونی یا کووالانسی پیوندها را با به‌کارگیری نظریه اچ‌اس‌ای‌بی که نخستین بار در دههٔ ۱۹۶۰ م. توسط شیمیدان آمریکایی رالف پیرسون مطرح شد، توصیف کرد. این نظریه بیان می‌کند که از واکنش اسید و باز سخت، یک پیوند یونی و از واکنش اسید و باز نرم، یک پیوند کووالانسی تشکیل می‌شود.