stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
محسن کدیور
فعالیت‌ها

فعالیت‌های آموزشی عمومی

وی دروس عمومی تفسیر قرآن را با عنوان «دین پژوهی در پرتو قرآن» در دانشکدهٔ فنی دانشگاه تهران پس از آزادی از زندان از مهر ۱۳۷۹ آغاز کرد. «زن در قرآن» را در سال‌های ۸۲ و ۸۳ ارائه کرد. از اسفند ۱۳۸۳ تا بهار ۱۳۸۷ مباحث «قرآن و انسان معاصر» را در حسینیهٔ ارشاد شامل مباحث خدا و انسان، سنن الهی و مناسک دینی عرضه داشت. او سخنران اصلی شب‌های قدر و عاشورا و دیگر مراسم در حسینیهٔ ارشاد و کانون توحید در دههٔ هشتاد بود. این سخنرانی‌ها از سال ۱۳۸۷ در مراکز دینی و فرهنگی ایرانیان مقیم آمریکا ادامه یافته‌است. از سال ۱۳۹۳ شرح رساله‌های فارسی عرفانی سهروردی را در حلقهٔ فرهنگ و خرد دانشگاه کارولینای شمالی در شهر چپل هیل عرضه کرده‌است.

فعالیت‌های پژوهشی

کدیور از بدو تأسیس معاونت اندیشهٔ اسلامی مرکز تحقیقات استراتژیک (مرکز پژوهشی تابع نهاد ریاست‌جمهوری و از سال ۱۳۷۶ تابع مجمع تشخیص مصلحت نظام) در پائیز ۱۳۷۰ تا زمستان ۱۳۷۷ به عهده داشت، که به درخواست وی این بخش از مرکز تا ۱۳۷۶ در قم فعالیت می‌کرد. ریاست این مرکز از بدو تأسیس تا سال ۱۳۷۱ با سید محمد موسوی خوئینی‌ها و بعد از آن با حسن روحانی بود. سعید حجاریان هم از آغاز معاون سیاسی این مرکز بود. دوستی کدیور و حجاریان از این مقطع آغاز شد.

وی از ۱۳۷۷ تا ۱۳۸۲ دبیر مجموعهٔ فلسفه و کلام شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، و از ۱۳۷۷ تا ۱۳۸۴به‌همراه عزت‌الله سحابی عضو شورای پژوهشی مؤسسهٔ عالی پژوهشی تأمین اجتماعی (به مدیریت علی اکبر شبیری‌نژاد) بود.
در تابستان سال ۱۳۸۵ به‌همراه محمدعلی کوشا و محمدعلی ایازی اقدام به تأسیس بنیادی برای تنظیم و نشر آثار نعمت‌الله صالحی نجف آبادی (نویسندهٔ کتاب شهید جاوید) تحت عنوان بنیاد صالح نمود

در ماه‌های آخر زندگی دوست و همدرسش احمد قابل (آبان ۱۳۹۱–۱۳۳۶) زمانی که وی در بستر بیماری بود کدیور کتاب مبانی شریعت وی را از دست‌نوشته‌هایش تدوین و منتشر کرد و تا قبل از نخستین سالگردش هفت جلد دیگر از آثار وی را همراه با یادنامهٔ وی تنظیم و در قالب کتاب الکترونیکی منتشر نمود. کدیور در بیش از پنجاه کنفرانس و سمینار در دانشگاه‌های آمریکا، اروپا، ژاپن و استرالیا با ایراد مقاله سخنرانی کرده‌است.

فعالیت‌های مدنی

کدیور ریاست انجمن دفاع از آزادی مطبوعات را از آغاز تأسیس آن (۱۳۷۸) تا بهمن ۱۳۹۲ بر عهده داشته‌است. در سال ۱۳۸۲ بعد از زلزلهٔ بم ابوالفضل بازرگان، پیمان، سروش، عزت‌الله سحابی، صباغیان، احمد صدر حاج‌سیدجوادی، اعظم طالقانی، کدیور، علی‌اکبر معین‌فر و ابراهیم یزدی گروه تعاون و امداد ملی برای بازسازی بم تشکیل دادند.

فعالیت‌های سیاسی

کدیور یکی از بنیان‌گذاران شبکهٔ مجازی جنبش راه سبز (جرس) (تیر ۱۳۸۸ تا آخر اسفند ۱۳۹۳) و از اعضای شورای سیاست‌گذاری آن بود. او از جملهٔ ۱۵ فعالِ سیاسی و مدنی بود که در بهمن ۱۳۹۶ با تأکید بر «اصلاح‌ناپذیری» نظام جمهوری اسلامی ایران خواستار برگزاری همه‌پرسی تحت نظارت سازمان ملل متحد برای «گذار مسالمت‌آمیز» از حکومت فعلی «به یک دموکراسی سکولار پارلمانی» شد.
دیدگاه‌ها

اصلاح ساختاری میراث اسلامی، پالایش بنیادی اندیشهٔ شیعی و تعامل سنت و تجدد دغدغه‌های اصلی کدیور است. موارد زیر رئوس بخشی از آراء وی است.
دیدگاه‌ها > الهیات انتقادی

نظریهٔ علمای ابرار

اندیشهٔ مسلط (نیمهٔ دوم سدهٔ سوم تا اواخر سدهٔ چهارم) و اندیشهٔ مطرح (از اوایل سدهٔ پنجم) در جامعهٔ شیعی رویکرد بشری به مسئلهٔ امامت بوده‌است؛ و اوصاف بشری ائمه از قبیل علم لدنی، عصمت، و نصب و نص‌الهی (نه نص از جانب امام قبل یا پیامبر) از صفات لازم ائمه شمرده نمی‌شده‌است یا حتی به عنوان غلو مورد انکار عالمان شیعه واقع شده‌است. در آن زمان شیعیان اگرچه خود را به نص و وصیت پیامبر ملزم به اطاعت از تعالیم ائمه می‌دانستند، اما امامان را عالمان پرهیزکاری بدون هرگونه صفت فرابشری می‌شناختند. در این دو قرن تغلیظ فضائل ائمه و ترویج اوصاف فرابشری ایشان رهاورد اندیشهٔ مفوّضه است که به‌تدریج نمایندگی اندیشهٔ تشیع را به دست گرفت و با نوعی تعدیل کلامی از سدهٔ پنجم به بعد به اندیشه رسمی تشیع بدل شد.
مطالعهٔ انتقادی منابع اعتقادی

فضایلِ فرابشریِ ائمه مستندی جز روایات ندارد (البته با چشم پوشی از آیاتی چون آیهٔ تطهیر که در شأن اهل البیت نازل شده‌است) اکثر این روایات به‌لحاظ سندی فاقد اعتبارند (بیش از هفتاد درصد/خیلی دقیق). در اخبار واحدی که به لحاظ سندی معتبرند، با توجه به دسیسهٔ غُلات و مُفَوِّضِه در جعلِ احادیثِ متعدد در فضائلِ فرابشریِ ائمهٔ هدی (ع)، اصل بر عدمِ صدورِ این‌گونه روایات است، مگر خلاف آن اثبات شود. اساساً در اصول دین و مسائل اعتقادی، با خبر واحد ظنّی نمی‌توان اصلی از اصول دین و مسئله‌ای از مسائل اعتقادی را اثبات کرد. ادعای تواتر روایات در حوزه فضائلِ فرابشریِ ائمه مسموع نیست. اگر فضائلِ فرابشری ائمه تعبّدی محسوب شدند، در این صورت علاوه بر اینکه این تعبّد محتاج دلیل معتبر است، امر تعبّدی در حوزهٔ اعتقادی نمی‌تواند واجب الاعتقاد باشد، بلکه اگر علمِ آن برای کسی اتفاق افتاد، اعتقادش لازم می‌شود.
دیدگاه‌ها > اصلاح ساختاری فقه

اجتهاد در مبانی و اصول

فقه سنتی خود را در «اجتهاد در فروع» محصور کرده‌است. تفقّه به روش دیگری نیازمند است: به «اجتهاد در مبانی و اصول». «اجتهاد در مبانی» یعنی اجتهاد در مبانی جهان‌شناسی، معرفت‌شناسی، انسان‌شناسی و الهیاتی و توجه به دستاوردهای فلسفهٔ اخلاق، فلسفهٔ حقوق، فلسفهٔ سیاست و به‌طور کلی علوم مرتبط با موضوع حکم شرعی. «اجتهاد در اصول» یعنی اجتهاد در اصول فقه از قبیل توجه به اصول هرمنوتیک، «نگاه تاریخی» به متن، بازخوانی متن در زمینه، قرآن به مثابهٔ «کتاب هدایت» (نه کتاب قانون)، شریعت به‌مثابهٔ «ارزش‌های اخلاقی» (نه نظام حقوقی)، و رعایت چهار اصل لزوم عقلایی بودن، عادلانه بودن، اخلاقی بودن و کارآمدتر بودن نسبت به راه‌حل‌های رقیب در زمان استنباط حکم شرعی.
... منحنی تحول اندیشهٔ دینی در ایران، به‌ویژه در سدهٔ اخیر، رشد شتابنده‌ای را نشان می‌دهد. این تحول را می‌توان به گذار از تلقی تاریخی از دین به تلقی معنوی و معطوف به‌غایت دین‌داری تعبیر کرد. مراد از اسلام تاریخی، غلبهٔ فرهنگ و مقتضیات زمانی و مکانی و شرایط خاص عصر نزول به عنوان مناسبات و قالب‌های قدسی، تغییرناپذیر، آرمانی و مطلوب بر اندیشهٔ اسلامی است؛ گویی قالب و صورت اصیل اسلام، قالب و صورت زمان بعثت است و به میزانی که از آن گذشته مقدس دور می‌شویم، از اسلام اصیل و واقعی دور شده‌ایم … در مقابل، اسلام معنوی و غایت‌مدار، با درنَوَردیدن شرایط زمانی و مکانی عصر تکوین دین، دینداری را در معرفت و تحقق روح دین و غایات اسلام می‌داند … یعنی گذار از مسائل زمانمند به متن ثابت و فرازمانی دین …
دو محور اصلاح شریعت

قرآن البته می‌تواند منبع الهام قانون باشد اما یقیناً کتاب قانون نیست. قرآن منبع ارزش‌های اخلاقی است. بخش عظیمی از سنت اسلامی دربارهٔ اخلاق است. تصویر اسلام و شریعت در زمان پیامبر تصویری اخلاقی بوده‌است نه حقوقی و قانونی. پیامبر رسالت خود را شرعی و فقهی معرفی نکرد بلکه گفت برای تکمیل مکارم اخلاقی مبعوث شده‌ام. دو نقطهٔ عطف در تاریخ اسلام اتفاق افتاده‌است:
نقطهٔ عطف اول در زمان صحابه و تابعین رخ داده‌است و آن انتقال از «اخلاق‌محوری» به «فقه‌محوری» شریعت است. نسبت فقه به اخلاق در میان آثار علمای مسلمان حداکثر ۱۰۰ به ۱ است، یک فقه بسیار فربه و یک اخلاق بسیار لاغر. عملاً اخلاق شرط الزامی اجتهاد و فتوا نبوده‌است. نقطهٔ عطف دوم در حدود دههٔ سی و چهل هجری شمسی در جهان اسلام اعم از سنی و شیعه رخ داده‌است، مشخصاً «اسلام سیاسی» تولیدشده در آثار متفکران پیشروِ مصر، ایران و پاکستان (از قبیل سید قطب، خمینی و ابوالاعلی مودودی علی‌رغم برخی اختلاف نظرهایشان) و آن «شریعت به مثابهٔ نظام قانونی ایده‌آل» به جای شریعت به‌مثابهٔ احکام عملی. حکومت اسلامی (theocracy) میوهٔ این نظریه است، که در آن شریعت به مثابهٔ قانون حکومتی و حدود شرعی بارزترین مظهر آن است. در این نظریه دو کارکرد محمد پیامبری و زمامداری با هم خلط شده‌است.
دیدگاه‌ها > خداسالاری و مردم‌سالاری

اسلام و دموکراسی

اسلام سنتی در موارد ذیل با دموکراسی، ناسازگار است:
دراصل نظرات همگانی در سه نکتهٔ عدم پیش‌بینی نهاد نظارت مردمی بر حکومت، تقلیل نظارت همگانی به نظارت عمومی مسلمانان، عدم جواز ورود زنان در نظارت بر مناصبی که در این دیدگاه شرعاً از بر عهده‌گرفتن آن محرومند.
در اصل برابری سیاسی در چهار محور تبعیض مذهبی، تبعیض جنسیتی، تبعیض بردگی و تبعیض فقهی.
در اصل امکان تصمیم‌گیری عمومی دربارهٔ مقررات و سیاست‌ها در تمامی موارد یا حداقل در حوزه احکام شرعی الزامی.
ب: اسلام نواندیش در اصول سه‌گانه فوق با دموکراسی سازگار است.
اصلاح دینی

گذار به دموکراسی و اصلاح دینی دو پروژهٔ جدا هستند. اگرچه به دلیل برجسته‌بودن نقش دین در بخش وسیعی از ایرانیان و دعاوی غلیظ مذهبی حکومت ایران‌گذار به دموکراسی به نحوی از انحا به بازبینی جایگاه دین در دولت مرتبط می‌شود، اما حتی در چنین جامعه‌ای و این ساختار سیاسی نیز نباید دموکراسی را تابع اصلاح دینی فرض کرد. در نیم‌قرن اخیر ایران روشنفکری یا نواندیشی دینی غالباً با اصلاح سیاسی گره خورده‌است، و این نحوه از اصلاح فکر دینی عملاً به تابعی از اصلاح سیاسی فروکاسته شده، و روشنفکران یا نواندیشان دینی را به عقبهٔ فرهنگی فعالان سیاسی اصلاح‌طلب تبدیل کرده‌است. این نحوهٔ روشنفکری یا نواندیشی دینی اگرچه برای اصلاح سیاسی منافعی دارد، اما برای اصلاح دینی نه تنها مفید فایده نیست، بلکه کاملاً مضر است.
دیدگاه‌ها > اسلام و سکولاریسم

حکومت سکولار

تعیین‌کنندهٔ نهاییِ شکل حکومت آیندهٔ ایران، ملت ایران هستند که با یک رفراندم آزاد سالم چندگزینه‌ای نظام مطلوب خود را انتخاب خواهند کرد. مدل مطلوب حکومتی من حکومت دموکراتیک سکولار است، به این معنا که کلیهٔ نهادها، مقامات، قوانین و تصمیمات آن بدون هیچ استثنایی به‌شیوهٔ دموکراتیک تعیین می‌شود، با رأی مردم می‌آیند، با رأی مردم می‌روند (همچون احمدی‌نژاد)، تحت نظارت نهادینهٔ مردم در اتاق شیشه‌ای قرار می‌گیرند. هیچ امتیاز و حق ویژه‌ای برای هیچ فرد و صنف و طبقه‌ای پذیرفته نیست. هیچ مقام مادام‌العمر و فوق قانون در آن وجود ندارد. همهٔ قوانین با رضایت نمایندگان مردم وضع، تفسیر و نسخ می‌شوند. حقوق پایهٔ همهٔ شهروندان تضمین می‌شود، حقوقی که در هیچ شرائطی مطلقاً قابل‌نقض نیست. یکی از این حقوق امکان تبدیل اقلیت به اکثریت است.
اسلام سیاسی

اسلام سیاسی چهار مؤلفه دارد: یک. سیاست زیرمجموعهٔ دیانت، دو. استفاده از ظرفیت‌های اسلام برای بسیج توده‌ها در زمان انقلاب و استقرار نظام، سه. حق ویژهٔ فقها در حوزهٔ سیاسی، چهار. شریعت به مثابهٔ قانون کشور. مقابل اسلام سیاسی دو گونهٔ اسلام غیرسیاسی و اسلام مدنی است. مراد از اسلام مدنی سیاست‌ورزی مسلمانان در جامعهٔ مدنی در نظام سکولار است.
دیدگاه‌ها > نقد ساختاری ولایت فقیه

نظریهٔ ولایت فقیه

نظریه‌های متعددی دربارهٔ دولت، زمامداری و ادارهٔ امور جامعه از سوی فقیهان شیعه به‌ویژه فقهای متأخر مط‌رح شده‌است. تعدد این نظریه‌ها نشان می‌دهد که در باب دولت هیچ نظریه‌ای ضروری دین و مذهب یا ضروری فقه محسوب نمی‌شود، به نحوی که انکارش مستوجب عقوبت باشد، حتی نظریهٔ متفق‌علیه فقیهان در دست نیست.
اعتقاد به «برابری» انسان‌ها در تمامی شئون (یا بعضی شئون) با اندیشهٔ ولایت شرعی در تضاد است. لازمهٔ غیرقابل انفکاک ولایت فقهی، محجوریت است. مولّی علیهم (افراد تحت ولایت) کسانی هستند که در حوزهٔ ولایت شرعاً ناتوان از تصدی امور خود، فاقد اهلیت تدبیر و به نحوی از انحا در ادارهٔ امور خود محجور محسوب می‌شوند. اگر مولّی‌علیهم رشید بودند و شرعاً قادر بر تصدّی امور خود بودند تحت ولایت قرار نمی‌گرفتند.
ولایت شرعی فقیه بر مردم فاقد مستند معتبر عقلی و نقلی (کتاب و سنت و اجماع) است؛ لذا مورد، تحت اصلِ عدمِ ولایت باقی می‌ماند، یعنی فقیهان ولایت شرعی بر مردم ندارند. به عبارت دیگر «حکومت ولایی» فاقد دلیل موجّه دینی است.
خبرگان منصوب

انتصاب از سوی شارع با انتخاب از جانب مردم قابل‌جمع نیست. تعیین‌کنندگان ولیّ امر، جمعی از فقیهان هستند که خبرگان خوانده می‌شوند. خبرگان را با پنج شیوه می‌توان برگزید. در یکی از این شیوه‌ها بنابر حکم اولی اعضای مجلس خبرگان مستقیماً توسط ولیّ امر منصوب می‌شوند یا با یک واسطه توسط منصوبین وی نصب می‌شوند. شرط مهم همسویی و هم‌سلیقگی و سازگاری با ولیّ امر، ملاک اصلی گزینش «خبرگان منصوب» است. نصب عام فقیهان به ولایت بر مردم راه‌حل برخی فقیهان جهت اقامهٔ دین، بازتاب فرهنگ خارج از دین بوده در زمرهٔ راه‌حل‌های متشرعه به‌حساب می‌آید و هرگز نمی‌توان آن را راه‌حل شارع در حوزهٔ سیاست قلمداد کرد، آن‌هم راه‌حل منحصربه‌فرد شرعی.
تبارشناسی ولایت فقیه

ولایت فقیه به‌شدت متأثر از شیوهٔ کشورداری غالب محیطی است که فقها در آن نفس کشیده‌اند. فقها هیچ تصویر دیگری از حکومت، زمامداری و کشورداری جز آنچه در آن بوده‌اند نداشته‌اند، و در پس ذهن خود با الگوی رایج جامعه و عصر خود و استنتاجاتی خاص نتیجه گرفته‌اند که شارع نیز می‌باید برداشت آن‌ها را تأیید کند. آنچه این گروه از فقها به عنوان ولایت فقیه مطرح کرده‌اند آمیزه‌ای از امامت انتصابی در کلام شیعه با شاهنشاهی ایرانشهری است که با فلسفهٔ فیلسوف‌شاهی افلاطونی عجین شده با تغییراتی جزئی به‌عنوان نظریه‌ای شرعی و فقهی بازتولید شده‌است. فقیه فرهمند نه از سوی مردم که از سوی شارع به ولایت می‌رسد، مصلحت مردم را بهتر از مردم درک می‌کند، و اختیاراتی همانند انسان کامل محیی الدین دارد: ولایت مطلقه.
ابتکارات خراسانی

آخوند خراسانی در میان فقیهان شیعه، کمترین حق ویژه را در حوزهٔ عمومی برای فقیهان قائل است. او درست نقطهٔ مقابل خمینی است که در میان فقیهان شیعه، بیشترین حق ویژه را در حوزهٔ عمومی برای فقیهان قائل است، یعنی ولایت مطلقه با همان اختیارات پیامبر و امام در حوزهٔ عمومی فراتر از احکام متعارف شرعی، اختیاری که خراسانی حتی برای پیامبر و ائمه نیز قائل نبود و آن را منحصر در ذات اقدس الهی دانست و از احکام دین شمردن اختیارات مطلقهٔ غیرمعصوم را بدعت معرفی کرد.
به نظر متأخر خراسانی امور حسبیه از جمله ادارهٔ جامعه و تصدّی حکومت در زمان غیبت «حق جمهور مردم» است که به عقلای مسلمین و ثقات مؤمنین تفویض شده‌است، و سازوکار آن در این زمان انتخابات آزاد است. بر این اساس شرط فقاهت در زمامداری جامعهٔ اسلامی لازم نیست.
نقد دیدگاه‌ها

برخی از افراد، دفاع وی از دین اسلام و نیز نقد تاریخی‌اش به روایت‌ها (به روش سنتی و اسلامی) را نادرست می‌دانند.
آثار

کدیور تا سال ۱۳۸۸ قبل از ممنوع‌القلم شدن ۱۳ جلد کتاب کاغذی و پس از آن تاکنون ۱۱ کتاب جدید الکترونیکی منتشر کرده، که اکثر آن‌ها علی‌رغم عدم انتشار کاغذی و ممنوعیت در فهرست کتابخانهٔ ملی ثبت شده‌است. در مجموع تاکنون ۲۴ کتاب از آثار کدیور منتشر شده‌است، شامل ۱۷ جلد تألیف، ۴ جلد تصحیح و ۳ جلد کتابشناسی.
آثار > فلسفه و کلام

دفتر عقل، انتشارات اطلاعات، ۱۳۷۷، ۴۸۳ صفحه؛ چاپ دوم، ۱۳۸۷.
تصحیح انتقادی
مجموعه مصنّفات حکیم مؤسس آقا علی مدرس طهرانی، جلد اول: تعلیقات الاسفار، ۷۸۲ صفحه، انتشارات اطلاعات، ۱۳۷۸.
مجموعه مصنّفات حکیم مؤسس آقا علی مدرس طهرانی، جلد دوم: رسائل و تعلیقات، ۵۷۸ صفحه، انتشارات اطلاعات، ۱۳۷۸.
مجموعه مصنّفات حکیم مؤسس آقا علی مدرس طهرانی، جلد سوم: رسائل فارسی، تقریظات، قطعات، تعلیقات نقلیه، تقریرات و مناظرات، ۵۷۷ صفحه، انتشارات اطلاعات، ۱۳۷۸.
کتاب‌شناسی فلسفی
مأخذشناسی علوم عقلی: منابع چاپی علوم عقلی از ابتدا تا ۱۳۷۵، با همکاری محمد نوری، ۳ جلد، انتشارات اطلاعات، ۱۳۷۹، ۳۴۱۸ صفحه.
آثار > سیاست

اندیشه سیاسی در اسلام
نظریه‌های دولت در فقه شیعه، اندیشه سیاسی در اسلام(۱)؛ نشر نی، ۱۳۷۶، ۲۲۳ صفحه، چاپ هفتم، ۱۳۸۷.
حکومت ولایی، اندیشه سیاسی در اسلام(۲)؛ نشر نی، ۱۳۷۷، چاپ پنجم، ۱۳۸۷، ۴۴۵ صفحه.
حکومت انتصابی، اندیشه سیاسی در اسلام(۳)، ۱۳۸۰، ویرایش دوم، اردیبهشت ۱۳۹۳، ۳۱۶ صفحه.
اسلام در حوزه عمومی
دغدغه‌های حکومت دینی؛ نشر نی، ۱۳۷۹، ۸۸۳ صفحه؛ چاپ دوم، ۱۳۷۹.
شریعت و سیاست: دین در حوزهٔ عمومی، ۱۳۸۸، ۴۵۷ صفحه.
اندیشه سیاسی استاد منتظری
در محضر فقیه آزاده: مکاتبات استاد منتظری و شاگرد، اسفند ۱۳۸۸، ویرایش دوم: بهمن ۱۳۹۳، ۳۸۲ صفحه.
سوگنامهٔ فقیه پاکباز (استاد منتظری)،۱۳۹۰، ویرایش دوم: دی ۱۳۹۲، ۴۰۶ صفحه.
مواجههٔ جمهوری اسلامی با علمای منتقد
اسنادی از شکسته شدن ناموس انقلاب: نگاهی به سال‌های پایانی زندگی سیّدکاظم شریعتمداری، مجموعهٔ مواجههٔ جمهوری اسلامی با علمای منتقد (۱)، ۱۳۹۱، ویرایش دوم: اردیبهشت ۱۳۹۴، ۴۴۷ صفحه.
فراز و فرود آذری قمی: سیری در تحول مبانی فکری احمد آذری قمی، مجموعهٔ مواجههٔ جمهوری اسلامی با علمای منتقد (۲)، بهمن ۱۳۹۲، ۴۸۶ صفحه.
انقلاب و نظام در بوتهٔ نقد اخلاقی: سیّدمحمد روحانی، مباهته و مرجعیت، مجموعهٔ مواجههٔ جمهوری اسلامی با علمای منتقد (۳)، اردیبهشت ۱۳۹۳، ۲۲۵ صفحه.
به نام اسلام هرچه می‌خواهند می‌کنند، بازخوانی انتقادات شیخ بهاءالدین محلاتی از انحرافات اساسی جمهوری اسلامی، دی ۱۳۹۶، ۳۲۲ صفحه.
بهای آزادی، دفاعیات محسن کدیور در دادگاه ویژه روحانیت، به کوشش زهرا رودی (کدیور)، نشر نی، ۱۳۷۸، چاپ پنجم، ۱۳۷۹، ۲۴۸ صفحه.
افضل‌الجهاد
استیضاح رهبری: ارزیابی کارنامهٔ بیست و یک‌سالهٔ رهبر جمهوری اسلامی ایران در نامهٔ سرگشاده مورخ ۲۶ تیر ۱۳۸۹ به رئیس مجلس خبرگان رهبری همراه با واکنشهای آن، مجموعهٔ افضل‌الجهاد: دفتر اول، اردیبهشت ۱۳۹۳، ۴۱۸صفحه.
ابتذال مرجعیت شیعه: استیضاح مرجعیت مقام رهبری، حجت‌الاسلام والمسلمین سیدعلی خامنه‌ای؛ مجموعهٔ افضل‌الجهاد: دفتر دوم؛ ۱۳۹۲، ویرایش چهارم، اردیبهشت ۱۳۹۴، ۳۱۴ صفحه.
جنبش سبز
ندای سبز: روایتی از جنبش سبز مردم ایران، جلد اول: نوشتارها (۹۳–۱۳۸۸)، آبان ۱۳۹۳، ۴۷۸ صفحه.
تصحیح انتقادی
سیاست نامهٔ خراسانی (قطعات سیاسی در آثار آخوند ملا محمد کاظم خراسانی صاحب کفایه)، مجموعه منابع پیشگامان اسلام سیاسی در ایران معاصر(۱)، انتشارات کویر، تهران، ۱۳۸۵، ۴۲۳ صفحه؛ چاپ دوم، ۱۳۸۷.
آثار > حقوق بشر

اسلام و حقوق بشر
حق‌الناس (اسلام و حقوق بشر)؛ انتشارات کویر، تهران، ۱۳۸۷، ۴۳۹ صفحه.
مجازات ارتداد و آزادی مذهب: نقد مجازات ارتداد و سبّ‌النبی با موازین فقه استدلالی، مجموعهٔ اسلام و حقوق بشر (۲)، تیر ۱۳۹۳، ۴۰۶ صفحه.
ترجمه آثار

نظریات الحکم فی الفقه الشیعی (بحوث فی و لایة الفقیه)، بیروت، دارالجدید، ۲۰۰۰ م، ۲۰۶ صفحه.
نظریات الدولة فی الفقه الشیعی (مع مقدمة نقدیة)، ترجمة محمد شقیر، دارالهادی، بیروت، ۲۰۰۴م، ۲۱۵ صفحه.
القراءة المنسیة إعادة قراءة نظریة: الأئمة الاثنا عشر علماء أبرار وأربع مقالات أخری، تعریب و تقدیم و حواشی، سعد رستم، مؤسسه الانتشار العربی، بیروت، ۲۰۱۱، ۲۱۵ صفحه.
الحکومة الولائیة، ترجمة السید مهدی محمدحسن الامین، مؤسسة انتشار العربی، بیروت، ۲۰۱۵م، ۵۴۴ صفحه.
Kadivar، Mohsen (۲۰۲۱). Human rights and reformist Islam. ترجمهٔ Niki Akhavan. Edinburgh University Press. شابک ۹۷۸۱۴۷۴۴۴۹۳۰۴.
نقد آثار

مناظرهٔ عبدالکریم سروش و محسن کدیور دربارهٔ پلورالیسم دینی،انتشارات روزنامهٔ سلام، تهران، بهار ۱۳۷۸، ۱۰۳ صفحه.
نقد یک رویداد: نظرات موافق و مخالف بازداشت و محاکمه محسن کدیور در مطبوعات از ۹ اسفند ۷۷ تا ۲۹ فروردین ۷۸، به‌کوشش زهرا رودی (کدیور)، نشر نی، تهران، ۱۳۷۸، ۴۸۰ صفحه.
پرویز دستمالچی، اندیشه‌های سترون: نقدی بر اندیشه‌های «روشنفکران» دینی: محسن کدیور، حسن یوسفی اشکوری، سید محمد خاتمی، سید هاشم آقاجری و محسن آرمین؛ البرز، برلین، ۱۳۸۲، ۳۹۲ صفحه.
سیدمحسن صالح، بازشناسی حکومت ولایی: نقد کتاب حکومت ولایی، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، تهران ۱۳۸۲، ۲۶۰ صفحه.
سید محمدمسعود معصومی‌لاری، جستاری در حکومت ولایی: نقدی بر کتاب حکومت ولایی، نشر و پژوهش معناگرا، تهران، ۱۳۸۵، ۱۷۰ صفحه.
ستاد پاسخگویی به مسائل مستحدثه دینی، بازخوانی مفهوم امامت و تشیع؛ نقدها و واکنش‌ها [ویژه‌نامهٔ نقد آراء کلامی کدیور]، نشریه آئینه اندیشه، شماره ۵، شهریور ۱۳۸۵، معاونت پژوهشی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، ۲۳۵ صفحه.
مسعود رضایی‌شریف‌آبادی و عباس سلیمی‌نمین، ورای نمودها و نمادها: انتخابات دهم از زاویه سه نامه [اکبر هاشمی رفسنجانی، میرحسین موسوی و محسن کدیور] و سه پاسخ، تهران: دفتر مطالعات و تدوین تاریخ ایران، ۱۳۸۸، ۱۳۶ صفحه.
عباس شریفی، شریعت و عقلانیت در موج سوم روشنفکری دینی در ایران (محسن کدیور، عبدالکریم سروش، محمد مجتهد شبستری، مصطفی ملکیان، حسین نصر، رضا داوری اردکانی): عقل نامحصور و فرجام عرفی‌گرایانهٔ آن، گام نو، تهران، ۱۳۸۸، ۲۷۸ صفحه.
علی ذوعلم، نقد قال: تأمّلی انتقادی به نامهٔ کدیور [استیضاح رهبری]، تهران، کانون اندیشهٔ جوان، زمستان ۱۳۸۹، ۴۰۰ صفحه.
پرویز دستمالچی، اندیشه‌های بدفرجام: نقدی بر اندیشه‌های تام‌گرایانه روشنفکران دینی: علی شریعتی، عبدالکریم سروش، محسن کدیور، سیدمحمد خاتمی و …، نشر گردون، برلین، ۱۳۹۱، ۴۲۲ صفحه.
مسعود محمدی، مرور آرا و مواضع محسن کدیور، مرور آرا و مواضع اصحاب فتنه گزارش ریشه‌ها و روند انحراف و خیانت فتنه‌گران، (اصحاب فتنه ۲)، گردآوری و تنظیم گروه مؤلفین، شناسه، تهران، ۱۳۹۱، ۹۳ صفحه.
محسن کدیور و حسینعلی منتظری، قم ۱۳۸۴
القاعده در عراق

| Al-Qaeda in Iraq (Organization of Jihad's Base in بین‌النهرین) | Al-Qaeda in Iraq (Organization of Jihad's Base in بین‌النهرین) |
| --- | --- |
One of several flags used by AQI in their video releases; others used white text for the circle and the شهادتین.: One of several flags used by AQI in their video releases; others used white text for the circle and the شهادتین.
رهبران: ابومصعب الزرقاوی † (17 October 2004 – 7 June 2006)   ابوحمزه المهاجر † (7 June 2006 – 15 October 2006)
تاریخ فعالیت: 17 October 2004–15 October 2006
مقر: فلوجه
مناطق فعالیت: عراق
ایدئولوژی: جهادگرایی سلفی وهابیت شیعه‌ستیزی
بخشی از:  القاعده
متحدان: Mujahideen Shura Council
مخالفان:  Multi-National Force – Iraq  عراق (Iraqi security forces, مردم کرد and شیعه militias)  عصائب اهل حق جیش المهدی  اردن  سازمان ملل متحد
درگیری‌ها و جنگ‌ها: جنگ عراق Iraqi insurgency (2003–06) Iraqi Civil War (2006-08)
اعلام‌شده به‌عنوان گروه تروریستی از سوی:  Iraq  مالزی  عربستان سعودی
پس  از  Jama'at al-Tawhid wal-Jihad  انصار الاسلام (associate)پیش از Mujahideen Shura Council  دولت اسلامی عراق: پس  از  Jama'at al-Tawhid wal-Jihad  انصار الاسلام (associate)پیش از Mujahideen Shura Council  دولت اسلامی عراق
سازمان قاعدةالجهاد در سرزمین بین‌النهرین (به عربی: تنظيم قاعدة الجهاد في بلاد الرافدين) معروف به القاعده عراق یا القاعده در عراق یکی از مهمترین گروه‌های شورشی بنیادگرای حاضر در عراق است که در بیشتر دنیا به عنوان گروهی تروریستی شناخته می‌شود. در حالیکه از زمان اشغال عراق این گروه در حال عملیات تروریستی و بمب‌گذاریهای پراکنده است، اما بیشتر از اینکه نیروهای آمریکایی را مورد هدف قرار دهند، نیروهای عراقی و همچنین غیر نظامیان این کشور را به قتل رسانده‌اند.
القاعده عراق در گذشته توسط ابومصعب الزرقاوی رهبری می‌شد. پس از کشته شدن زرقاوی در سال ۲۰۰۶ رهبری این سازمان احتمالاً برعهده ابوایوب المصری گذاشته شد. اما مصری هم در سال ۲۰۱۰ به همراه ابو عمر البغدادی دیگر رهبر بلندپایه سازمان در حمله نیروهای عراقی و آمریکایی جان باخت و پس از آن هنوز رهبر جدیدی برای سازمان مشخص نشده‌است. در حالی که مقامات عراقی اعلام کرده‌اند پس از قتل این دو نفر سازمان متلاشی شده و اعضای آن در حال فرار از عراق‌اند و فرماندهی القاعده نیز در دستوری تمامی اعضا را به خروج از عراق فراخوانده‌است.
این سازمان پیشتر با نام جماعت‌التوحید و الجهاد فعالیت می‌کرد و در اکتبر ۲۰۰۴ در اعلامیه‌ای رسمی اتحاد خود را با القاعده اعلام کرد.
گروه القاعده شاخه عراق مدعی است که رهبری بیش از ۱۲۰۰۰ مهاجم مسلح را بر عهده دارد.
عملیات‌ها

تعدادی از مهمترین اقداماتی که قاعدةالجهاد سرزمین میان‌رودان مسئولیت آن‌ها را برعهده گرفته‌است:
انفجار حرمین عسگرین در سامرا
انفجارهای عاشورا در کربلا و نجف
حمله به نمایندگی سازمان ملل متحد در بغداد و قتل سرجیو دی ملو نماینده برزیلی سازمان ملل متحد در این کشور.
قتل محمدباقر حکیم رهبر مجلس اعلای انقلاب اسلامی در بمب‌گذاری انتحاری در نجف.
گروگانگیری تعداد زیادی از سربازان و کارمندان آمریکایی و کشورهای عضو ائتلاف ضد ترور در عراق، سربازان و افسران پلیس عراق و پخش فیلم‌های ویدئویی گردن زدن آن‌ها توسط رهبران سازمان.
انفجارها و ناامنی‌های مراسم‌های شیعیان و کشتار آنها
اهداف

زرقاوی در نامه‌ای که در ژوئیه به ایمن الظواهری از رهبران قاعده الجهاد نوشت و برنامه گروه خود را در عراق در یک فرایند چهار مرحله‌ای تعریف کرد:
بیرون‌راندن نیروهای آمریکایی و متحدانشان از عراق
تأسیس دارالخلیفه اسلامی در این کشور
گسترش جنگ علیه دشمنان اسلام در کشورهای همسایه عراق
جنگ علیه اسرائیل
اگر چه مقر سازمان در عراق قرار دارد. اما اعضای این سازمان بمب‌گذاری‌های متعددی را در کشورهای دیگر نیز به انجام رسانده‌اند. انفجار شرم‌الشیخ در مصر یکی از خونبارترین آن‌ها بود.
زرقاوی فعالیت خود را در ابتدای سال ۲۰۰۴ با گروه کم‌تعدادی در حدود ۳۰ سرباز آغاز کرد، اما تعداد اعضای آن در سال ۲۰۰۵ بیش از ۱۰۰۰ نفر برآورد می‌شد
این سازمان در ژانویه ۲۰۰۶ شورای مجاهدین را به عنوان مجلسی برای اتحاد گروه‌های شورشی سنی در جنگ علیه اشغال‌گران و عراقیان شیعه و سکولار ایجاد کرد. با این‌حال خشونت بسیار شدید سازمان تحت رهبری زرقاوی مثل حمله علیه غیرنظامیان و ایدئولوژی به شدت بنیادگرایانه‌اش موجب ناکامی این طرح شد.
آکسوال

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نویسنده(های)اصلی: Skalfa, LLC
توسعه‌دهنده(ها): Oxwall Foundation
انتشار اولیه: August 2010 (2010-08)
انتشار پایدار: 1.8.4    / ۲۵ ژوئیه ۲۰۱۶؛ ۸ سال پیش (۲۰۱۶-25}})
 :  
نوشته‌شده با: PHP
سیستم‌عامل: Cross-platform
در دسترس به: English
نوع: Free and open source community software
مجوز: Common Public Attribution License
وبگاه: developers.oxwall.com
یک نرم‌افزار رایگان و منبع باز است که تحت توزیع Attribution منتشر شده است. این نرم‌افزار به زبان PHP نوشته شده و به عنوان یک پلت فرم برای شبکه‌های اجتماعی و سایت‌های اجتماعی است.
به طور پیش فرض آکسوال دارای ویژگی‌های پایه که شامل آپلود/اشتراک گذاری مطالب، دوستان، شبکه، مشخصات و امکان سفارشی سازی صفحه‌ها و مدیریت محتوا ساخته می‌باشد. آکسوال دارای چند تم و پلاگین پیش فرض و چندین ابزار است.
هسته آکسوال از طریق پلاگین‌ها قابل توسعه است. پلاگین‌ها در فروشگاه آسکوال عرضه شده که توسط تیم آکسوال و سایر اشخاص ثالث ارائه می‌شود.
آکسوال برای اجرا نیاز به یک وب سرور با قابلیت اجرای پی‌اچ‌پی ۵٫۳ یا بالاتر، آپاچی ۲ یا بالاتر و MySQL 5.0 یا بالاتر دارد.
بنیاد آکسوال

بنیاد آکسوال یک بنیاد مستقل و غیرانتفاعی است که در سال ۲۰۱۱ تأسیس شده است و هدف آن ادامه توسعه نرم‌افزار آکسوال و نظارت بر همه امور مرتبط با پروژه‌های مرتبط است. کارکنان این بنیاد تیمی از توسعه دهندگانی که از ابتدا در راه اندازی محصول Skalfa LLC حضور داشته‌اند.
بنیاد آکسوال > هیئت اجرایی

ایگور بولگاکف، رئیس
سردار مادوراروف، معاونت فناوری
دنیس جویکوف، معاونت عملیات
بنیاد آکسوال > تیم توسعه

سرگئی کامبالین
ایگور بولگاکف
ایوگنی پودیاچف
ظریف سافیولین
یولکا سارنوگویوا
توسعه پلاگین

آکسوال یک رابط برنامه‌نویسی ساده ارائه کرده که اجازه می‌دهد تا برای توسعه و یکپارچه سازی پلاگین‌ها بدون ایجاد تغییرات در هسته اصلی اقدام کرد. آسکوال هم‌چنین مستندات لازم و کافی در زمینه توسعه پلاگین‌ها فراهم کرده است.
شبکه اجتماعی بومی ایران

در سال ۱۳۹۵ درگاه جامع شبکه‌های برخط تحت عنوان شاب در ایران معرفی شد که قرار است ابزار و موتوری بومی برای شبکه اجتماعی توسعه پذیر در ایران باشد. موتوشاب که هسته اصلی شاب است؛ بنابر اشاره توسعه دهندگان آن، نسخه ای توسعه بافته از آکسوال است.