نبرد تاوتون
ترکیب نیروها

منابع معاصر همان دوره اعلام نموده‌اند که هر دو ارتش بسیار بزرگ بودند. به بیان آن‌ها بالغ بر ۱۰۰۰۰۰ نفر مرد جنگی در نبرد حضور داشته و جنگیده‌اند. یکی از منابع معاصر به نام رویدادنامه گریگوری مربوط به قرن پانزدهم، ادعا می‌کند که تعداد سربازان در هر لشکر بالغ بر ۱۰۰۰۰۰ نفر بوده است. تصور مورخان بر است که این آمار و ارقام اغراق‌آمیز هستند و معتقدند که رقم ترکیبی میان ۵۰۰۰۰ تا ۶۵۰۰۰ نفر محتمل‌تر است که چیزی معادل یک تا دو درصد از کل جمعیت انگلستان در آن مقطع بود. با این وجود، حضور این دو ارتش تجمیع شده در تاوتون یکی از بزرگ‌ترین گردهمایی‌های نظامی در آن زمان بود. واکاوی اسکلت‌های پیدا شده در یک گور دسته‌جمعی میان سال‌های ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۳ میلادی نشان داد که سربازان حاضر در آن نبرد از اقصی نقاط مختلف گرد هم آمده بودند؛ آن‌ها به‌طور متوسط بین ۲۴ تا ۳۰ سال سن داشتند و بسیاری از آن‌ها جانبازان نبردها و درگیری‌های قبلی بودند.
بسیاری از شوالیه‌ها و اشراف — حدود سه‌چهارم از اشراف انگلستان در آن مقطع — در این نبرد جنگیدند. ۸ نفر از آن‌ها به جانبداری از یورک‌ها سوگند یاد کرده بودند در حالی که حداقل ۱۹ نفر دیگر، به حمایت از لنکسترها متعهد شده بودند.
این نبرد سرنوشت یکی از دو پادشاه را برای ایفای نقش طولانی و حکومتِ بر انگلستان مقدر می‌کرد؛ برخلاف «ادوارد» که در میان مردان خود برای جنگیدن در میدان نبرد حضور داشت، «هِنری» و مارگارت به دور از نبردگاه و در یورک باقی ماندند. لنکسترها پادشاه خود را به عنوان یک عروسک خیمه‌شب بازی در دستان همسرش می‌پنداشتند و بیشتر نگران عدم تعادل روحی وی بودند. ادوارد [در مقایسه با «هِنری»] الهام‌بخش پیروان خود بود. او [ادوارد] ۱۸ ساله و بلندی قامتش به ۶-فوت-۳ ۱⁄۲-اینچ (۱٫۹۲-متر) می‌رسید که همین موضوع به همراه پیشاهنگی او در میان صفوف لشکر باعث می‌شد تا در لباس رزم بسیار باشکوه و پرابهت به نظر برسد. علاوه بر این موارد، مهارت بسیاری نیز در مبارزه داشت. او مردان خود را در خط مقدم رهبری می‌نمود؛ به آن‌ها انگیزه و به روحشان نشاط‌بخشی لازم را ارزانی می‌داشت. «ادوارد» ترجیح می‌داد که در این نبرد همانند جنگ‌های پیشین از یک تاکتیک جسورانهٔ تهاجمی برجسته استفاده نماید.
«واریک» — از رهبران برجستهٔ یورک‌ها — که پیش‌تر و در نبرد فری‌بریج از ناحیه پا مجروح شده بود، در نبرد حضور نداشت. «نورفک» نیز برای مشارکت در جبههٔ نبرد، بسیار سالخورده بود و سربازان تحت امر او توسط والتر بلونت، نخستین بارون مانتجوی و رابرت هورن فرماندهی می‌شدند؛ چنین موضوعی می‌توانست مزیت باشد، چرا که از «نورفک» به عنوان یک متحد غیرقابل پیش‌بینی یاد می‌گردید.
«ادوارد» به‌طور قابل‌توجهی به عموی واریک — لرد فوکنبرگ — که کهنه‌سرباز جنگ‌های انگلیس-فرانسه، مشهور به جنگ صد ساله بود تکیه داشت. «فوکنبرگ» در میان هم رده‌های معاصر خودش به واسطهٔ نبوغ نظامی، دارای احترام بسیار زیادی بود. او برای انطباق با موقعیت‌های پیش‌بینی نشده بسیار سریع بود؛ در میان دستاوردهای قبلی وی می‌توان به فرمانداری دولت‌شهر فرانسوی «کاله» اشاره داشت که منجر به چند اردوکشی و دستبرد دریایی در کانال مانش گردید. «فوکنبرگ» همچنین یکی از طلایه‌داران (جلودار سپاه) در «نبرد نورث‌همپتون» بود.
در آن طرف میدان، لنکسترها بدون حضور پادشاه «هِنری» در جبههٔ نبرد، متکی به فرماندهی و درایت هنری بیفورت، دوک سامرست بودند. «بیفورت» به دلیل مانورهای هوشمندانه در «ویکفیلد» و «سنت آلبانز»، توانسته بود تا پیروزی لنکسترها را رقم بزند؛ با همه این احوال، برخی معتقدند که وی [بیفورت] این پیروزی‌ها را مدیون آندرو ترولپ بود. «ترولپ» فرمانده‌ای زیرک و باتجربه بود که پیش از این، در سال ۱۴۵۹ و تا قبل از ترک موضع به نفع لنکسترها در جریان نبرد لودفورد بریج در همان سال [۱۴۵۹]، تحت فرماندهی «واریک» در «کاله» خدمت کرده بود. لنکسترها نیز همانند یورک‌ها رهبران برجسته‌ای در اختیار داشتند که از میان آن‌ها هنری هولاند، دوک اکستر مشهورتر از سایرین بود. متنفذان شمالی، هنری پرسی، ارل نورث‌آمبرلند، لرد دی روس و رالف داکر نیز حضور داشتند. از میان این فرماندهان برجسته، لرد کلیفورد پیش از این نبرد و در جریان نبرد فری‌بریج، با اصابت تیر کمان به گلویش کشته شده بود.