طاق (دامغان)
تاریخ > پیشینه روستا

متأسفانه دربارهٔ پیشینه تاریخی این منطقه تحقیقات نوینی انجام نگرفته‌است و در منابع تاریخی نیز جز اشاراتی مبهم ذکری از این منطقه نشده‌است یاقوت حموی در معجم البلدان از حصاری به نام طاق نام می‌برد که در کوه‌های طبرستان واقع شده‌است و مسیر ان از ایالت قومس میگذرد . وی نوشته است که در این موضع غاری وجود داشته‌است که ورودی ان بسیار تنگ بوده و در داخل گشاد می‌شده‌است این غار خزانه پادشاهان پیش ازاسلام بوده و در ان اسلحه و مایحتاج لشگر نگهداری میشده‌است ( پس از سقوط ساسانیان این قلعه و غار ان به وسیلهٔ عمال خلیفه عباسی غارت شد) .
ابن فقیه از سلیمان ابن عبدالله نقل می‌کند که در نزدیکی روستای طاق محلی است که اگر کسی انجا را به کثافت الوده کند بادی تند می وزد و بارانی سخت می‌بارد تا ان کثافت را پاک کند . احتمال میرود قلعه ای را که یاقوت حموی در کتاب خود جزو بلاد طبرستان ذکر کرده طاق دامغان باشد زیرا در کتب تاریخی گذشته گاه روستاهای دامنکوه و حتی خود دامغان را جزو بلاد طبرستان می نامیدند و غاری که یاقوت از ان نام برده است می‌تواند غار شیر بند و یا غار چاه دیو باشد که نزدیک این روستا قرار دارد وگفته می‌شود غار چاه دیو به وسیلهٔ تونلی در زیر زمین به قلعه طاق متصل می‌باشد و مشخصات ان با نقل یاقوت نزدیکتر است و محلی که ابن فقیه نقل کرده‌است که با الوده کردن آن باد بر میخیزد می‌تواند چشمه بادخوان کلاته باشد که مردم دامغان معتقدند هر کس انرا الوده کند باد سختی به طرف دامغان می وزد برای همین اهالی در ان مکان همیشه نگهبانی می‌گذاشته‌اند تا کسی انرا آلوده نکند . مورخین یونانی در سفر نامه اسکندر مقدونی از تونلی به نام تاگه آ نام برده‌اند که در نزدیکی روستائی به همین نام و در یک منزلی دامغان واقع شده‌است و پس از اینکه داریوش در بستجان ( حاجی اباد کنونی ) به دست یکی از سربازانش (بسوس ) در کنار نهر ابی به قتل می‌رسد اسکندر او را با احترام دفن کرده و شب را در قلعه تاگه آ گذرانده و روز بعد به راه خود ادامه میدهد احتمال می‌رود قلعه تا گه ا همین طاق امروزی باشد زیرا در یک منزلی دامغان و نزدیک بستجان روستائی دیگر به این نام شناخته نشده‌است دربارهٔ سیر گذر تاریخی این روستا متأسفانه منبع موثقی وجود ندارد ( مگر پاره ای روایات غیر مطمئن )از آنجمله گفته می‌شود در کاروانسرای شرقی این روستا درخت سنجدی بوده‌است که محمد حنفیه فرزند حضرت علی (ع ) پس از اتراق در این کاروانسرا اسب خود را پای ان درخت بسته است از این رو آن مکان وان درخت ( امروزوجود ندارد ) نزد اهالی تقدسی خاص داشته‌است .  در قبرستان این روستا سنگ قبری به نام سید کمال الدین ابن قربان طاقی وجود دارد که روی ان سال 1000 هجری قمری حک شده‌است و مصادف با عصر صفویه در ایران می‌باشد  صاحب این قبر خود بانی مقبره پیر نعما (یکی از خادمان امام رضا) در روستای بق می‌باشد . مقبره سید کمال الدین در سال1380 شمسی به وسیلهٔ یکی از اهالی خیر تعمیر شده و گنبدی اجری بر روی ان ساخته شده‌است.
علی اصغر کشاورز در کتاب تاریخ دامغان آورده‌است که روستای طاق دارای دو قلعه است که داخل قلعه بزرگتر تپه ای است که طبیعی نبوده و روی ان عمارت مجللی ساخته شده و مسکن یکی از خان‌های قاجار به نام الله یار خان بوده که در زمان فتحعلیشاه و محمد شاه می زیسته و طاق – بق و باغ صبا (کلاتو ) متعلق به او بوده‌است . این عمارت گچ بری زیبائی داشته وروی یکی از گچ بری‌های بخاری توی دیواراین بیت نوشته شده بود .
دهان گشاده بخاری بسان بی ادبان/رسانده کار بجائی که چوب می‌خواهد .
وی از فردی به نام اقا علی طاقی نام برده که دو پسربه نام‌های اقاباباخان و حمزه خان داشته‌است . ویکی از پسرهای اقاباباخان به نام اسد الله خان در زمان حکومت امیر اعظم سرکرده سوار بوده و لقب محتشم الدوله یافته‌است او پس از کشته شدن امیر اعظم حاکم شاهرود شده‌است ومردی با سواد و خوش خط  بوده‌است.