درگیری مرزی چین و شوروی
دیپلماسی

در ۱۷ مارس ۱۹۶۹، نشست اضطراری پیمان ورشو توسط برژنف با هدف محکومیت چین در بوداپست برگزار شد. چائوشسکوی رومانی، علیرغم فشارهای زیاد شوروی، از امضای بیانیه محکومیت چین خودداری کرد. ناسازگاری چائوشسکو منجر به صدور بیانیه ای نشد که به‌طور گسترده به عنوان یک شکست دیپلماتیک شوروی تلقی شد. روز بعد، جلسه ای از هیئت‌های نمایندگی ۶۶ حزب کمونیست در مسکو در مورد مقدمات یک اجلاس جهانی در مسکو در ۵ ژوئن ۱۹۶۹ بحث و گفتگو کرد. یک طرح شوروی برای محکوم کردن چین با شکست مواجه شد و هیئت‌های نمایندگی احزاب کمونیست رومانی، ایتالیا، اسپانیا، سوئیس و اتریش همگی از موضع چین حمایت کردند که این اتحاد جماهیر شوروی بود که به چین حمله کرده بود، نه برعکس.
در ۲۱ مارس، الکسی کوسیگین، نخست‌وزیر شوروی، سعی کرد با مائو تماس بگیرد تا در مورد آتش‌بس گفتگو کند. اپراتور چینی که تماس کوسیگین را پذیرفت، او را «عنصر تجدیدنظرطلب» نامید و تلفن را قطع کرد. ژو که می‌خواست پیشنهاد آتش‌بس کوسیگین را قبول کند، از آنچه به‌عنوان بی‌احتیاطی مائو تلقی می‌کرد، شوکه شد: «دو کشور در حال جنگ هستند، نمی‌توان پیام‌رسان را قطع کرد». دیپلمات‌های سفارت اتحاد جماهیر شوروی در پکن بیشتر روز ۲۲ مارس را بیهوده برای دستیابی به شماره تلفن خصوصی مائو صرف کردند تا کوسیگین بتواند با او تماس بگیرد و دربارهٔ صلح صحبت کند.  در ۲۲ مارس، مائو با چهار مارشال که سربازان چینی را در مناطق مرزی با اتحاد جماهیر شوروی فرماندهی می‌کردند، ملاقاتی داشت تا مقدمات یک جنگ همه‌جانبه احتمالی را آغاز کند. ژو بارها از مائو خواست تا دربارهٔ آتش‌بس گفتگو کند، اما با امتناع مائو از تماس تلفنی با کوسیگین موافقت کرد. در تلاش برای آرام کردن ژو، مائو به او گفت: «فوراً برای انجام مذاکرات دیپلماتیک آماده شوید.»
بین ۱ و ۲۴ آوریل، نهمین کنگره حزب کمونیست چین برگزار شد و مائو رسماً پایان انقلاب بزرگ فرهنگی پرولتری را که در می ۱۹۶۶ آغاز کرده بود، اعلام کرد. علیرغم پایان رسمی انقلاب فرهنگی، کنگره پیروان جناح‌های افراطی چپ مرتبط با همسر قدرتمند مائو، جیانگ چینگ، و وزیر دفاع لین بیائو را به سمت‌های کلیدی انتخاب کرد. جیانگ و لین هر دو طرفدار یک خط سخت در قبال اتحاد جماهیر شوروی بودند.
در همین حال، مائو دستور آماده‌سازی برای «دفاع در عمق» در امتداد مرز را صادر کرده بود زیرا ترس واقعی از تبدیل شدن بحران مرزی به جنگ همه‌جانبه به وجود آمده بود. در اول ماه مه، در تلاشی برای ترمیم وجهه چین در خارج از کشور، که توسط انقلاب فرهنگی به شدت آسیب دیده بود، مائو از دیپلمات‌های چند کشور جهان سوم دعوت کرد تا در جشن اول ماه مه در پکن شرکت کنند.  مائو از دیپلمات‌های گردآمده رسماً به خاطر حملات گارد سرخ به دیپلمات‌ها در چین و درهم شکستن سفارت‌ها در پکن در سال ۱۹۶۷ عذرخواهی کرد. مائو مدعی شد که از این واقعیت که گارد سرخ در طول انقلاب فرهنگی، خارجی‌های ساکن چین را مورد ضرب و شتم و گاه قتل قرار داده بود، بی اطلاع است. همچنین، مائو اعلام کرد که برای اولین بار پس از انقلاب فرهنگی، سفیران خود را برای نمایندگی چین در خارج از کشور می‌فرستد (بیشتر سفرای چین در طول انقلاب فرهنگی فراخوانده و اعدام شده بودند و هیچ جایگزینی برای آنها ارسال نشده بود). در آن زمان، مائو احساس کرده بود که انزوای چین ناشی از انقلاب فرهنگی به یک مشکل تبدیل شده است، زیرا چین اکنون در آستانه جنگ با اتحاد جماهیر شوروی قرار دارد.
در ۵ ماه مه، کوسیگین به هند سفر کرد که به شدت مخالف چین بود تا با نخست‌وزیر ایندیرا گاندی در مورد امکان اتحاد شوروی و هند علیه چین گفتگو کند. بین ۱۴ و ۱۹ می، نیکولای پودگورنی از کره شمالی دیدن کرد تا کیم ایل سونگ را از چین دور کند. کیم از دور شدن از چین خودداری کرد و در حمایت از مائو، کره شمالی هیچ هیئتی را به کنفرانس جهانی احزاب کمونیست که در ماه ژوئن در مسکو برگزار شد، اعزام نکرد.
در ۱۷ ژوئن، رهبر اکثریت سنای ایالات متحده، مایک منسفیلد، که مدت‌ها از طرفداران عادی‌سازی روابط آمریکا با چین بود، با مشورت کاخ سفید نامه‌ای نوشت و از مائو خواست به او اجازه دهد به چین سفر کند و با مائو دیدار کند. در مورد اقداماتی برای بهبود روابط چین و آمریکا گفتگو کند.  نامه به نورودوم سیهانوک پادشاه کامبوج فرستاده شد تا آن را به مائو منتقل کند و تا ۲۶ جولای نامه منسفیلد به پکن رسیده بود. پاسخ چین تند بود و ژو سخنرانی کرد و ایالات متحده را به «تجاوز» در ویتنام و «اشغال» تایوان متهم کرد، که ژو به حق بخشی از چین است. در اول اوت، ریچارد نیکسون، رئیس‌جمهور ایالات متحده، از پاکستان، متحد نزدیک چین بازدید کرد، زیرا هر دو ضد هند بودند، تا از ژنرال یحیی خان بخواهد که پیامی به مائو بدهد که می‌خواهد روابط با چین را عادی کند، به ویژه به دلیل بحران با چین. اتحاد جماهیر شوروی
در ۲ تا ۳ اوت، نیکسون از رومانی دیدن کرد تا با چائوشسکو ملاقات کند و از او بخواهد که همان پیام را به مائو منتقل کند.  چائوشسکو با این کار موافقت کرد و در ۷ سپتامبر، یون گئورگه ماورر، نخست‌وزیر رومانی، که برای شرکت در مراسم تشییع جنازه هوشی مین در هانوی بود، ژو را به کناری برد تا به او بگوید که نیکسون خواستار گشایش در چین است.