فایده‌گرایی
سودگرایی کلاسیک > جرمی بنتام

کتاب بنتام مقدمه ای بر اصول اخلاق و قانونگذاری در سال ۱۷۸۰ چاپ شد اما تا سال ۱۷۸۹ منتشر نشد. این احتمال وجود دارد که بنتام پس از دیدن موفقیت پالی در انتشار "اصول اخلاقی و فلسفه سیاسی" اقدام به نشر آن نمود. کتاب بنتام در ابتدا مورد اقبال عمومی قرار نگرفت مدت‌ها بعد ویرایش‌های از آن به فرانسوی ترجمه شد و در سال ۱۸۰۲ به چاپ رسید. بعداً مجدد از همین متن هیلدرت در کتاب نظریه قانونگذاری به انگلیسی استفاده نمود. و عملاً تا سالهای ۱۸۳۸ تا ۱۸۴۳ که قسمت‌های مختلف آن به شکل مقالات منتشر نشده بود چندان شناخته شده نبود.
کار بنتام با بیانیه ای از اصل سودمندی آغاز می‌شود:
طبیعت، انسان را تحت سلطه دو ارباب قرار داده است؛ درد و لذت. ولی این شامل کسانی است که به آنان امر به انجام کاری داده می‌شود… براساس اصل فایده‌گرایی اعمال بر اساس این که موجب تقویت یا کاهش سعادت می‌شوند سنجیده می‌شوند. همان امری که می‌توان آن را مروج یا مخالف خوشبختی دانست. و این امر صرفاً در خصوص سنجش نحوه عملکرد افراد نیست و دولت‌های را نیز در برمی گیرد.
در فصل چهارم کتاب، بنتام روشی را برای محاسبه ارزش گذاری لذت و درد ارائه می‌دهد، که به عنوان محاسبات هادیونیک یا لذتبخشی شناخته شده است. بنتام می‌گوید در تعیین ارزش لذت یا درد، باید به شدت، مدت زمان، یقین / عدم اطمینان و صلاحیت/ عدم صلاحیت آن توجه داشت. علاوه بر این، لازم است «تمایلات حاصل از هر عملی» را نیز در نظر بگیریم به شکلی که فرصت بروز تناقص تمایلات در جامعه رخ ندهد. و سرانجام، باید میزان یا تعداد افراد تحت تأثیر این عمل را در نظر گرفت.
هاتچسون سرانجام الگوریتم‌های او را برای محاسبه میزان خوشبختی حذف کرد؛ زیرا به نظرش «بی فایده به نظر می‌رسید، و بسیاری مخالف آن هستند»، اما بنتام ادعا می‌کند که هیچ ناموجه در مورد روش او وجود ندارد، زیرا «در آن هیچ چیز جز آنچه که نتیجه عملکرد بشر است وجود ندارد و اگر فرد دیدگاه روشنی از منافع خود داشته باشد این روابط معتبرند»
روزن توصیفات فایده گرایی را مورد نقد قرار داده و گفته است «مشاهدات تاریخی شباهت کمی با آنچه که تئوری فایده‌گرایی بنتام و جان استوارت میل نشان می‌دهند» و همچنین به نظرش «نسخه خام استفاده از فایده گرایی که در قرن بیستم رخ داده را به عنوان نمونه‌های اجرایی مترسکوار مورد حمله قرار داده و رد کرده است.» این اشتباه است که فکر کنیم تئوری بنتام به قوانین ربطی ندارد. کار اصلی او به اصول قانون گذاری مربوط می‌شود و محاسبات هدیونیک با کلمات «لذت پس از آن، و جلوگیری از دردها»، اهدافی است که قانونگذار باید در نظر داشته باشد. در فصل هفتم ، بنتام می‌گوید: «کاری که دولت با مجازات و پاداش دادن باید انجام دهد، ارتقا سعادت جامعه است، … که نسبت مجازات و پاداش را میزان اختلال یا شادی حاصله در جامعه تعیین می‌کند.»
سپس این سؤال مطرح می‌شود این است که در چه شرایطی نقض قانون می‌تواند قانونی باشد. در تئوری قانونگذاری بنتام شرها درجه یک و درجه دو رتبه‌بندی کرده است. شرهای مرتبه اول عواقب آن سریعاً منتشر می‌شوند؛ شرهای درجه دو به تدریج در جامعه پخش می‌شود و باعث ایجاد «خطر» می‌شود.
حقیقت آن است که مواردی وجود دارد که در صورت محدود کردن اثرات مرتبه اول، نیکی برتری غیرقابل قیاسی با اثرات شر خواهد داشت. و اگر جرم را فقط تحت این دیدگاه مورد بررسی قرار گیرد، دلایل مناسب برای توجیه سخت‌گیری قوانین آسان نیست. دراین حالت همه چیز به شر مرتبه دوم بستگی دارد. این همان چیزی است که به چنین اقداماتی وجه مجرمیت می‌دهد و مجازات را ضروری می‌کند. برای مثال، فرض کنیم گدایی تحت فشار گرسنگی، برای تهیه نان از خانه فرد ثروتمندی دزدی کند و این کار او را از گرسنگی نجات دهد. آیا می‌توان کالایی را که دزد برای خودش بدست می‌آورد، با شرهایی که مرد ثروتمند متحمل می‌شود، مقایسه کرد؟ … به خاطر شر مرتبه اول مجازات فرد در این شرایط معقول نیست ولی به خاطر شر مرتبه دوم نمی‌توان از مجازات فرد سرباز زد