stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
جردن گروزن
گروزن در ایران

طراحی و اجرای شهرک اکباتان در ایران در سال ۱۹۶۷ با هدف تولید انبوه مسکن آغاز شد. طراح و بنیان‌گذار شهرک رحمان گلزار با همکاری شرکت آمریکایی گروزن و شرکا ساخت شرک را آغاز کردند.
طراحی ساختمان‌های گلستان در شهرک غرب نزدیک میدان صنعت کنونی نیز از آثار اوست. شهرک غرب در آغاز «شهرک فرحزاد» نامیده می‌شد. ساخت پروژه بر عهده شرکتی دیگر بنام Starrett بود که به انقلاب ۵۷ ایران خورد و تکمیل نشد. از گروزن آثاری در اصفهان نیز بر جای مانده‌است.
رود نووایا

| رود نووایا> مکان | رود نووایا> مکان |
| --- | --- |
کشور: روسیه
ویژگی‌های ظاهری: ویژگی‌های ظاهری
دهانه: رود خاتانگا
 • مختصات: ۷۲°۲۰′۴۴″ شمالی ۱۰۳°۰۰′۵۸″ شرقی﻿ / ﻿۷۲٫۳۴۵۵۶°شمالی ۱۰۳٫۰۱۶۱۱°شرقی﻿ / 72.34556; 103.01611
طول: ۴۱۱ کیلومتر (۲۵۵ مایل)
اندازهٔ حوضه: ۱۶٬۵۰۰ کیلومتر مربع (۶٬۴۰۰ مایل مربع)
ویژگی‌های حوضه: ویژگی‌های حوضه
توالی: الگو:RKhatanga
رود نووایا (روسی: Новая) یک رودخانه در سرزمین کراسنویارسک کشور روسیه است.
جورج بلیک

| جورج بلیک | جورج بلیک |
| --- | --- |
نام(های) دیگر: George Behar
زاده: ۱۱ نوامبر ۱۹۲۲ روتردام، هلند
درگذشته: ۲۶ دسامبر ۲۰۲۰ (۹۸ سال) مسکو، روسیه
وفاداری:  بریتانیا  اتحاد جماهیر شوروی  روسیه
شاخه نظامی:  Naval Intelligence Division MI6 MGB  کاگ‌ب  سرویس اطلاعات خارجی روسیه
درجه: Polkovnik
آلما ماتر: کالج داونینگ، کمبریج
جورج بلیک (به انگلیسی: George Blake) (زاده ۱۱ نوامبر ۱۹۲۲ در روتردام – درگذشته ۲۶ دسامبر ۲۰۲۰ در مسکو) جاسوس بریتانیایی بود که به عنوان جاسوس دوجانبه برای اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی کار می‌کرد. او در زمانی که در دوران جنگ کره زندانی بود کمونیست شد و تصمیم گرفت برای کاگ‌ب کار کند. وی در سال ۱۹۶۱ لو رفت و به ۴۲ سال زندان محکوم شد. در سال ۱۹۶۶ از زندان «ورموود اسکرابز» در غرب لندن فرار کرد و به اتحاد جماهیر شوروی رفت. او عضو جاسوسان گروه پنج کمبریج نبود اگرچه پس از رسیدن به اتحاد جماهیر شوروی با دونالد مک لین و کیم فیلبی ارتباط برقرار کرد.
اوایل زندگی

بلیک، با نام خانوادگی بِهار، در سال ۱۹۲۲ در روتردام هلند زاده شد، او پسر یک مادر پروتستان هلندی، و یک پدر یهودی سفاردی اهل اسپانیا بود که بعدها تبعه انگلستان شد. وی پس از پادشاه جرج پنجم پادشاهی انگلستان، جورج نامگذاری شد. پدرش، آلبرت بهار، در جنگ جهانی اول در نیروی زمینی بریتانیا خدمت می‌کرد. هنگامیکه که آلبرت مدال خدمات شایسته را دریافت کرد در بازگو کردن آن برای همسر و فرزندانش، اغراق می‌کرد. او همچنین پیشینه یهودی بودن خود را تا زمان مرگ پنهان می‌کرد. بهارها تا زمان مرگ آلبرت در ۱۹۳۶ در هلند زندگی راحتی داشتند. بهار سیزده‌ساله برای زندگی با عمهٔ ثروتمندش به مصر فرستاده شد. او در آنجا تحصیلات خود را در مدرسه بریتانیایی در قاهره ادامه داد. سپس برای یادگیری زبان روسی به کالج داونینگ کمبریج رفت.
زمانی که در قاهره بود به پسر عموی خود هنری کوریل نزدیک بود که بعداً رهبر جنبش دموکراتیک کمونیست برای آزادی ملی در مصر شد. در سال ۱۹۹۱ بلیک گفت که برخورد او با کوریل، که ده سال بزرگتر و مارکسیست بود دیدگاه‌های او در زندگی آینده‌اش را شکل داد.
هنگامی که جنگ جهانی دوم آغاز شد بهار به هلند بازگشت. در سال ۱۹۴۰ آلمان نازی به هلند حمله کرد و به سرعت ارتش آن را شکست داد. بهار دستگیر شد اما چندی بعد آزاد شد زیرا تنها ۱۷ سال داشت. وی به عنوان پیک به مقاومت هلند پیوست. در سال ۱۹۴۲ از هلند فرار کرد و از طریق بلژیک، فرانسه، اسپانیا و جبل‌الطارق به بریتانیا سفر کرد و در ژانویه ۱۹۴۳ به لندن رسید. در آنجا او به مادر و خواهرانش که در آغاز جنگ فرار کرده بودند پیوست. در سال ۱۹۴۳ مادرش تصمیم گرفت نام خانوادگی را از بهار به بلیک تغییر دهد.
جاسوسی

پس از رسیدن به بریتانیا، بلیک پیش از استخدام توسط سرویس اطلاعات مخفی (MI6) در سال ۱۹۴۴ با درجه ستوان یکم به نیروی دریایی پادشاهی بریتانیا پیوست. بقیه زمان جنگ، بلیک در بخش هلندی استخدام شد. او قصد داشت با آیریس پیک، منشی MI6 ازدواج کند. اما خانواده وی به دلیل پیشینه یهودی بلیک مانع ازدواج شدند و رابطه پایان یافت. در سال ۱۹۴۶ به هامبورگ اعزام شد و مسئولیت بازجویی از کاپیتان‌های زیردریایی‌ها آلمانی یو-بوت را بر عهده گرفت. در سال ۱۹۴۷ نیروی دریایی، بلیک را برای یادگیری زبان‌های خارجی، از جمله روسی، به کالج داونینگ، کمبریج فرستاد. جایی که دوستان دیگرش مانند مایکل مک گایر تحلیلگر آینده سیاست خارجی بودند. وی پس از آن در لژیون بریتانیا در سئول، کره جنوبی، تحت فرماندهی ویویان هولت در ۶ نوامبر ۱۹۴۸ فرستاده شد. با پوشش معاون کنسول، مأموریت بلیک گردآوری اطلاعات دربارهٔ کره شمالی، چین، و شرق دور شوروی بود.
جنگ کره در ۲۵ ژوئن ۱۹۵۰ آغاز شد و سئول به سرعت توسط ارتش خلق کره در حال پیشروی به شمال اشغال شد. پس از ورود بریتانیا به جنگ در جنوب، بلیک و دیگر دیپلمات‌های بریتانیایی به اسارت درآمدند. با چرخش جریان جنگ، بلیک و دیگران را ابتدا به پیونگ یانگ و سپس به رودخانه یالو در شمال بردند. وی پس از دیدن بمباران کره شمالی و خواندن آثار کارل مارکس و دیگران در مدت سه سال بازداشت، کمونیست شد.[نیازمند منبع]
در یک جلسه پنهانی که با نگهبانانش ترتیب داده شد او داوطلب شد برای سرویس جاسوسی اتحاد جماهیر شوروی، کاگ‌ب کار کند. در مصاحبه ای یک بار از بلیک پرسیدند: «آیا اتفاقی رخ داده‌است که ذهنیت شما را به شدت تغییر دهد؟» بلیک پاسخ داد:
«بمباران بی‌امان روستاهای کوچک کره توسط قلعه‌های عظیم پرنده آمریکایی بود. زنان و کودکان و افراد مسن، به دلیل آن که مردان جوانشان در ارتش بودند زیر بمباران بودند. ممکن است خود ما نیز قربانی شده باشیم. احساس شرمندگی نسبت به تعلق داشتن به کشورهای قدرتمند و برتر از نظر فنی که علیه کسانی که به نظر من مردم بی‌دفاع بودند می‌جنگیدند. احساس کردم که در طرف اشتباه قرار دارم… که اگر کمونیسم پیروز شود برای بشریت بهتر خواهد بود و جنگ خاتمه خواهد یافت.»
پس از آزادی در سال ۱۹۵۳ بلیک به عنوان قهرمان به بریتانیا بازگشت و در فرودگاه نیروی هوایی سلطنتی ابینگدون فرود آمد. در اکتبر ۱۹۵۴ او با جیلیان آلان، منشی MI6 در کلیسای سنت مارک (خیابان آدلی شمالی) در لندن ازدواج کرد. در سال ۱۹۵۵ وی توسط MI6 برای کار به عنوان مأمور بررسی پرونده‌ها در برلین اعزام شد. جایی که وظیفه او استخدام افسران شوروی به عنوان جاسوس دوجانبه بود. اما وی همچنین مرتبطان کاگ‌ب خود را از جزئیات عملیات بریتانیا و آمریکا از جمله عملیات طلا، که در آن از تونلی به برلین شرقی برای ضربه زدن به خطوط تلفنی مورد استفاده ارتش شوروی استفاده می‌شد آگاه کرد. تصرف تونل توسط روسیه تا یک سال بعد به عنوان وسیله‌ای برای محافظت از بلیک اتفاق نیفتاد. تا زمان کشف خیانت بلیک، چند سال بعد، عملیات طلا به عنوان یک موفقیت چشمگیر مورد استقبال قرار گرفت.[نیازمند منبع]
در طی نه سال، گفته می‌شود که بلیک به لو دادن جزئیات نزدیک به چهل مأمور MI6 به کاگ‌ب خیانت کرده و بیشتر عملیات MI6 در اروپای شرقی را از بین برده‌است هرچند که این موضوع ثابت نشده‌است. بعدها بلیک در این باره گفت: «نمی‌دانم چه چیزی را تحویل دادم چون اطلاعات زیادی داشتم». در سال ۱۹۵۹ بلیک از وجود یک جاسوس سیا در سازمان اطلاعات شوروی بانام پوپوف اطلاع یافت و او را لود داد. پوپوف وی در سال ۱۹۶۰ اعدام شد.
کشف و محکومیت

در سال ۱۹۶۱ با اطلاعات مایکل گولینوسکی جاسوس لهستانی، بلیک در سوءظن قرار گرفت. وی پس از احضار از لبنان، جایی که در مرکز مطالعات عربی خاورمیانه (MECAS) ثبت نام کرده بود وارد لندن و دستگیر شد. سه روز پس از بازجویی، بلیک انکار کرد که توسط کره شمالی شکنجه شده یا باج‌خواهی شده‌است. بدون اینکه فکر کند چه می‌گوید اظهار داشت که داوطلبانه اطلاعات را جابه‌جا می‌کرده‌است. وی سپس به بازجویان MI6 خود کامل اعتراف کرد.
بر پایه مصوبه مجلس در سال ۱۹۱۱ بیشترین مجازات جاسوس، برابر ۱۴ سال است. اما کارهای بلیک به چندین دوره تقسیم شد و برای هر دوره ۱۴ سال و در مجموع به ۴۲ سال زندان محکوم شد. این گونه به روزنامه‌ها گزارش شد که نشان دهنده یک سال برای هر یک از مأمورانی است که هنگام خیانت به آنها کشته شده‌اند گرچه این موضوع جای تردید دارد. این طولانی‌ترین حکم (به استثنای حبس ابد) بود که تا پیش از نزار هنداوی (به جرم تلاش برای بمب‌گذاری در یک جت ال آل به ۴۵ سال زندان محکوم شد) صادر کرده بود.
فرار از زندان

پنج سال پس از زندانی شدن در ورم وود اسکرابز، بلیک با کمک سه مردی که در زندان ملاقات کرده بود (شان بورک (متهم نه‌چندان مهم) و دو مبارز ضد هسته‌ای، مایکل رندل و پت پاتل) فرار کرد. بورک، که نخستین بار فقط برای کمک مالی به فرار به رندل نزدیک شد این فرار را ترتیب داد. رندل بیشتر درگیر ماجرا شد و به آنها پیشنهاد داد پاتل را نیز در این طرح بیاورند. همان‌طور که او پیشنهاد کرده بود که بلیک را با رندل آشنا کند در حالی که هر دو هنوز در زندان بودند. انگیزه آنها برای کمک به بلیک برای فرار اعتقاد آنها به غیرانسانی بودن این حکم و به دلیل علاقه شخصی بلیک بود.
بورک یک واکی تاکی را به بلیک رسانده بود تا در زندان با او ارتباط برقرار کند. در ۲۲ اکتبر ۱۹۶۶ بلیک یک پنجره را در انتهای راهرو محل سلول خود شکست. سپس بین ساعت ۶ و ۷ بعد از ظهر در حالی که سایر زندانیان و نگهبانان در نمایش فیلم هفتگی حضور داشتند بلیک از پنجره بالا رفت، از یک ایوان سر خورد و به دیواره محیط راه یافت. در آنجا، بورک، که زودتر از زندان آزاد شده بود یک نردبان ساخته شده با طناب را روی دیوار انداخت. بلیک سپس از آن برای بالا رفتن از دیوار استفاده کرد و آنها به یک خانه امن منتقل شدند. در هنگام فرار، بلیک با پریدن از دیواره محیط، مچ دستش شکست. اما جدای از این، بقیه امور طبق برنامه پیش رفت.
پس از فرار، مشخص شد که خانه امن مناسب نیست. چون فقط یک اتاق خواب بود که هفته‌ای یک بار، زن صاحبخانه آن را تمیز می‌کرد. بلیک سپس چندین روز را به جابه‌جایی در میان خانه‌های دوستان رندل و پاتل سپری کرد. پس از این، بلیک و بورک نزد پاتل نقل مکان کردند و در حالی که آماده می‌شدند از کشور خارج شوند در کنار او بودند. آنها بلیک را با یک ون کمپر از کانال مانش رد کردند. سپس از شمال اروپا و از طریق آلمان غربی با خودرو خود را به گذرگاه مرزی هلمشتت - مارینبورن رساندند. بلیک به‌راحتی از مرز و بدون هیچ حادثه‌ای عبور کرد با دوستان خود در آلمان شرقی ملاقات کرد و فرار خود را به اتحاد جماهیر شوروی کرد.
مسکو

در نوامبر ۱۹۶۶ همسرش جیلیان، که صاحب سه فرزند بود روند درخواست طلاق را علیه او آغاز کرد و در مارس ۱۹۶۷ وکیل حکم غیابی را در غیاب بلیک صادر کرد. به این دلیل که خیانت همسر می‌تواند به خشونت و سر باززدن از زندگی سازنده بینجامد. سرپرستی سه پسر آنها، آنتونی، جیمز، و پاتریک، به جیلیان تعلق گرفت. این موضوع مایه ناراحتی شدید بلیک بود، هرچند او می‌دانست که جیلیان برای زندگی در شوروی راضی نخواهد شد.
در سال ۱۹۹۰ بلیک زندگینامه خود به نام «هیچ گزینه دیگری» را منتشر نکرد. ناشر بریتانیایی کتاب پیش از مداخله دولت برای جلوگیری از پرداخت پول به او از فروش کتاب، نزدیک به ۶۰ هزار پوند به او پرداخت کرده بود. وی بعداً شکایتی را به اتهام نقض حقوق بشر دولت بریتانیا در پرونده خود مطرح کرد که پس از ۹ سال از طرف دادگاه حقوق بشر اروپا به مبلغ ۵۰۰۰ پوند جبران کرد. در سال ۱۹۹۱ بلیک با حضور ویدئویی در دادگاه راندل و پاتل که به دلیل کمک به فرار محاکمه شدند شهادت داد. آنها تبرئه شدند. بلیک در مصاحبه ای با ان‌بی‌سی نیوز در سال ۱۹۹۱ گفت که از مرگ مأمورانی که به آنها خیانت کرده پشیمان است.
بلیک بعداً دوباره در اتحاد جماهیر شوروی ازدواج کرد و صاحب فرزندان بیشتری شد. او همچنین با فرزندان دیگر خود آشتی کرد. در اواخر سال ۲۰۰۷ در ۸۵ سالگی تولد خود از ولادیمیر پوتین نشان دوستی دریافت کرد. به گزارش روزنامه Vzglyad ("نمایش")، سرگئی لبدف، مدیر سرویس اطلاعات خارجی (SVR) روسیه، در پیشگفتار کتاب نوشت که علی‌رغم اینکه این کتاب به گذشته اختصاص داده شد، اما در مورد حال نیز هست. وی همچنین نوشت که بلیک، سرهنگ ۸۵ ساله اطلاعات خارجی "هنوز هم در امور سرویس مخفی نقش فعالی دارد".
در سال ۲۰۱۲ او نودمین سالگرد تولد خود را جشن گرفت و هنوز با حقوق بازنشستگی ک‌گ‌ب در مسکو زندگی می‌کرد. بینایی او کاهش یافته و می‌گفت که عملاً کور است. او تا پایان عمر، مارکسیست-لنینیست متعهد باقی ماند. بلیک خیانت را انکار کرد و تأکید کرد که هرگز احساس بریتانیایی بودن نکرده‌است: «برای خیانت، ابتدا باید تعلق داشته باشی. من هرگز متعلق نبودم».
بلیک در بیانیه‌ای در نوامبر ۲۰۱۷ اعلام کرد که جاسوسان این کشور، مأموریت دشوار و حیاتی نجات جهان را دارند و خطر جنگ هسته‌ای و از بین بردن خود بشریت، دوباره توسط آن در دستور کار قرار گرفته‌است. سیاستمداران غیرمسئول این یک نبرد واقعی بین خوب و بد است.
مرگ

جورج بلیک در ۲۶ دسامبر ۲۰۲۰ در سن ۹۸ سالگی در مسکو درگذشت.
در فرهنگ عامه

در کتاب Running Blind (1970)، نوشته دزموند باگلی، شخصیتی به نام اسلید حضور دارد که یک عامل مضاعف بر اساس بلیک است. شخصیت اسلید دوباره در رمان پیگیری باگلی به نام دام آزادی (۱۹۷۱) ظاهر می‌شود، که شامل یک شکست در زندان است که فرار بلیک از زندان ورموود اسکرابز را در ۱۹۶۶ تکرار می‌کند. در سال ۱۹۷۳، تله آزادی فیلمی با عنوان مرد مکینتاش ساخته شد.
بلیک به عنوان یک شخصیت در رمان "بی گناه " ساخته یان مک ایوان در سال ۱۹۹۰ ظاهر می‌شود.
نمایشنامهٔ همسران سلول (۱۹۹۵) ساخته سایمون گری دربارهٔ بلیک و شان بورک است. در این تولید اصلی استفان فرای در نقش بلیک و ریک مایال در نقش بورک بازی کردند. وقتی فرای پس از یک بررسی بد از خانه خارج شد، تولید به آشوب کشیده شد.
پس از وقفه (۲۰۰۲)، یک نمایش رادیویی توسط ایان کرتیس، با محوریت روابط ناخوشایند بین بلیک و بورک پس از فرار هر دو آنها به مسکو بود.
داستان بلیک در رمان Shadow of Shadows محصول سال ۱۹۸۲ توسط تد آلبوری ظاهر می‌شود. تصویر آلبوری بر ایده‌آلیسم صادقانه کمونیستی بلیک تأکید می‌کند: در یک صحنه او با خشم از پیشنهاد شوروی برای پرداخت پول کلان به وی در حساب بانکی سوئیس خودداری می‌کند. همان‌طور که در این کتاب نشان داده شده‌است، بلیک به روسیه فرار نکرد اما به دلیل مجازات خیانت در اعتراف به شبکه‌های جاسوسی شوروی در برلین، بلافاصله پس از فرار از زندان توسط بریتانیا توسط بریتانیا مخفیانه به قتل رسید. این کتاب پیش از آنکه شوروی شواهد واضحی از زنده بودن و سلامت بلیک در کشورشان ارائه دهد ، منتشر شده‌است.
آلفرد هیچکاک قصد داشت فیلمی با عنوان شب کوتاه را براساس بلیک بسازد، اما پیش از این کار درگذشت.
در سال ۲۰۱۵، BBC Storyville مستندی دربارهٔ بلیک در سن ۹۲ سالگی ساخت که شامل مصاحبه با خود بلیک بود. این فیلم تحت عنوان Storyville: Masterspy of Moscow - George Blake بود.
برای مطالعهٔ بیشتر

ویلیام دوری، پادگان برلین ایالات متحده ۱۹۴۵–۱۹۹۴، (مأموریت انجام شد، آگوست ۲۰۱۴شابک ‎۹۷۸-۱-۶۳۰۶۸-۵۴۰-۹ (انگلیسی).
نایجل وست، هفت جاسوسی که جهان را تغییر دادند. London: Secker & Warburg، ۱۹۹۱ (جلد سخت). لندن: ماندارین، ۱۹۹۲ (شومیز).
"Biography George Blake". Archived from the original on 21 February 2013.
شان بورک، بهار جورج بلیک. لندن: کاسل، ۱۹۷۰.شابک ‎۰−۳۰۴−۹۳۵۹۰−۵شابک 0-304-93590-5
کوین اوکانر، بلیک، بورک و پایان امپراتوری‌ها. لندن: انتشارات پرندویل، ۲۰۰۳.شابک ‎۰−۹۵۳۵۶۹۷−۳-Xشابک 0-9535697-3-X
دیوید استافورد، جاسوسان زیر برلین. لندن: جان موری، ۲۰۰۲شابک ‎۰−۷۱۹۵−۶۳۲۳−۲شابک 0-7195-6323-2
د. دوری، پادگان بریتانیا برلین ۱۹۴۵–۱۹۹۴، جایی برای رفتن نیست "،شابک ‎۹۷۸-۳-۸۶۴۰۸-۰۶۸-۵
اولگ کالوگین، اداره اول، مطبوعات سنت مارتینز، ۱۹۹۴
"1966: The Blake prison escape". libcom.org. 10 September 2006.
جورج بلیک فرار کرد، رادیو سرویس جهانی بی‌بی‌سی، ۲۴ اکتبر ۲۰۱۱
| داده‌های کتابخانه‌ای  | داده‌های کتابخانه‌ای  |
| --- | --- |
عمومی:  ISNI 1  ویاف 1  ورلدکت (از طریق ویاف) 
کتابخانه‌های ملی:  فرانسه (داده‌ها)  آلمان  اسرائیل  ایالات متحده آمریکا  لتونی  جمهوری چک  هلند  لهستان 
پایگاه‌های دادهٔ علمی:  ساینی (ژاپن) 
سایر:  کاربرد چندوجهی اصطلاحات موضوعی  شبکه‌های اجتماعی و محتوای بایگانی شونده  سوداک (فرانسه) 1 
بلیک با مادرش هنگام بازگشت به انگلستان در سال ۱۹۵۳
زندان ورموود اسکرابز که بلیک در سال ۱۹۶۶ از آن گریخت.
باروک

مقالهٔ اصلی: موسیقی دوره باروک
مقالهٔ اصلی: معماری باروک
| 0 | 1 |
| --- | --- |
بالا: ونوس و آدونیس اثر پیتر پل روبنس (۱۶۳۵–۴۰)؛ وسط: خلسه سنت ترزا اثر جان لورنتسو برنینی (۱۶۵۱)؛ پایین: کاخ ورسای در فرانسه (ح. ۱۶۶۰–۱۷۱۵): بالا: ونوس و آدونیس اثر پیتر پل روبنس (۱۶۳۵–۴۰)؛ وسط: خلسه سنت ترزا اثر جان لورنتسو برنینی (۱۶۵۱)؛ پایین: کاخ ورسای در فرانسه (ح. ۱۶۶۰–۱۷۱۵)
سال‌های رونق: قرن هفدهم-هجدهم
تابلوی «ستایش» اثر پیتر پل روبنس
باروک (به فرانسوی: Baroque) روشی است در هنرهای معماری، نقاشی، موسیقی و مجسمه‌سازی که از اواخر سده ۱۶ میلادی در ایتالیا آغاز شد و تا اواخر سده ۱۸ میلادی در اروپا رواج داشت و سپس در آمریکای مرکزی و جنوبی مورد توجه قرار گرفت. آزادی در طراحی، شمار زیاد شکل‌ها و درآمیختگی آن‌ها از ویژگی‌های این سبک است.
ریشهٔ این کلمه از واژه پرتغالی بارُکو به معنی مروارید صیقل‌نیافته بوده‌است. گروهی نیز بر این عقیده‌اند که معنای این واژه، پوچ، زشت، مضحک و عوضی است. این واژه در آغاز برای تمسخر این شیوه استفاده می‌شد؛ زیرا منتقدان معتقد بودند هرگز نباید بنایی ساخت که از اصول و عناصر بناهای یونانیان و رومیان پیروی نکند؛ بناهای کلاسیک باید بر این اصول ساخته شوند و انحراف از آن را «کژسلیقگی اسف‌انگیز» می‌دانستند. اما پس از آن‌که این شیوه مورد توجه قرار گرفت، به معنای شکوه‌مند و پرتجمل استفاده شد.
تاریخچه

به وجود آمدن شیوهٔ باروک در اروپا را می‌توان به سه دلیل عمده نسبت داد: اول، جنبش دین‌پیرایی، رهبران کلیسای کاتولیک را واداشت تا از جذابیت‌های هنری برای تبلیغ دین استفاده کنند و به این ترتیب، موقعیت متزلزل خود را بهبود بخشند. به همین دلیل از هنرمندان می‌خواستند کلیساها را مجلل و باشکوه بسازند. دوم، شاهان اروپا، در پی استقلال یافتن و ثبات قدرتشان، می‌خواستند با قصرهای باشکوه خود، قدرت خود را به همگان نشان دهند و سوم اینکه، هنرمندان نسبت به شیوهٔ هنری رنسانس و نظم و ثبات آن، معترض بودند و می‌خواستند در آفرینش هنری آزاد باشند.
بررسی سبک باروک با در نظر گرفتن کشف‌های علمی سدهٔ هفدهم نیز ثمربخش است. دست‌آوردهای گالیله و نیوتن نمایان‌گر گرایشی نو به علم بود؛ گرایشی مبتنی بر یگانگی ریاضیات و تجربه. این دو قوانین ریاضی حاکم بر اجسام متحرک را کشف کردند. این کشف‌ها راه‌گشای اختراع‌های نو و پیش‌رفت تدریجی پزشکی، استخراج معادن، دریانوردی و صنعت در دورهٔ باروک شد. شیوهٔ باروک آمیزهٔ خردگرایی و نفس‌پرستی، آمیزه‌ای از ماده‌گرایی و معنویت است.
ویژگی‌های سبک باروک

اگرچه پیرامون واژهٔ باروک صفت‌های مختلفی همچون نامأنوس، پرزرق و برق، و مجلل وجود دارد، اما تاریخ‌نویسان امروزی آن را فقط برای اشاره به شیوه‌ای خاص در هنر به کار می‌برند. توصیفی ساده اما مفید از شیوهٔ باروک آن است که هنر باروک، چارچوب اثر (بوم، سنگ یا صدا) را از کنش و حرکت انباشته می‌کند. هنرمندان باروک در آثارشان در پی خلق جهان‌هایی سراسر ساختارمند یافته بودند.
چنین شیوه‌ای، کاملاً باب طبع اشراف بود که به ساختارهایی کامل و یک‌پارچه می‌اندیشید.
سبک باروک، به سبب نیازهای کلیسا که کیفیت‌های هیجان‌انگیز و نمایشی هنر را برای جذاب‌تر ساختن آداب نیایش به کار می‌گرفت، نیز شکل گرفت. طبقهٔ متوسط نیز بر رشد و گسترش سبک باروک تأثیر گذاشت. برای نمونه، در هلند بازرگانان ثروتمند و نیز پزشکان، پرده‌هایی واقع‌گرایانه از چشم‌اندازها و صحنه‌های روزمره را به نقاشان سفارش می‌دادند.
ویژگی‌های سبک باروک > معماری باروک

مهم‌ترین خصوصیت معماری باروک، ساختن فضاهای منحنی و استفادهٔ فراوان از تزیینات معماری بود. هنرمندان با این‌کار، به بناها، شکوه و عظمت خاصی می‌بخشیدند. در طراحی کاخ‌های بزرگ نیز از این شیوه استفاده می‌شد. باغ کاخ ورسای که در شکارگاهی در نزدیکی پاریس و در دهکدهٔ ورسای ساخته شده‌است، نمونه‌ای از کابرد این شیوه است که استفادهٔ منظم از درخت گل و آب‌نما، عظمت و شکوهی وصف‌ناشدنی به بنا می‌بخشید.
ایجاد فضاهای مفید و ایجاد فضاهایی که امکان تفکر را فراهم کند دو هدفی بود که معماری در قرن هفدهم اساس خود را بر آن نهاده بود.
کلیساهای باروک هر دو هدف را برآورده کردند. به این ترتیب که فضاهای داخلی یکپارچه‌ای فراهم کردند تا هم برای اجتماعات بزرگ مناسب باشد و هم جایگاهی باعظمت برای مراسم مذهبی گروهی یا عبادت فردی را فراهم کند و کلیسایی مستطیل شکل با راهرویی واحد و و محوطه مرکزی گسترده بهترین راه حل ممکن به‌شمار می‌آمد. نمونه خوب و مناسبی از این نوع کلیسای ایل جسو است.
در ابتدا نمای کلیسا به پیروی از دوره رنسانس طراحی می‌شد که شامل ساختاری دو طبقه با یک بخش مرکزی برجسته و متمایز که بالای آن یک سنتور قرار داشت می‌شد.
به مرور زمان درقرن هفدهم تغییراتی مهم پدید آمد. نمای ساختمان از اینکه به شکل هم سطح ساخته شود تغییر یافت. بخش مرکزی بیش از دیگر قسمت‌های ساختمان به خیابان نزدیک شده بود برای بیان اینکه نمای ساختمان به سوی فضای زندگی شهری روی آورده‌است.
ایجاد یکپارچگی کامل در فضا هدف نهایی معماری باروک است. بیننده از حالت تماشاچی صرف خارج شده و به جزئی از خود فضا تبدیل شده‌است. کلیسای سن کارلو آله کواترو فونتانه نمونه‌ای خوب از این تجربه است که به دست فرانچسکو بورومینی با دیوارهای موجدار خلق شده‌است.
یکی دیگر از نتایج یکپارچگی فضا شناخته شدن گنبد به عنوان جزئی از فضای داخلی است. مانند گنبد سنت ایوو آلا ساپینزا در رم که حالتی مارپیچی دارد و نگاه را به سوی بالا می‌کشاند. .
ویژگی‌های سبک باروک > مجسمه‌سازی باروک

یکی از دلایل پیدایش پیکره‌سازی باروک نقش مقابل بین باروک و کلاسیک‌گرایی بوده‌است. پیکره‌سازی هم در نشان دادن معجزات دین مسیحیت کمال می‌یابد و بازتابی از نوعی اشتیاق برای اعجاب‌انگیزی است.
استفاده از عناصر تزیینی و نمایان کردن هرچه بیشتر فواره‌ها و آب‌نماها در معماری باروک بسیار متداول بوده‌است. بعدها این‌گونه برخورد با آب و استفاده نمادین از مجسمه‌سازی در شهرسازی و میدان‌ها باروک نیز مرسوم شده‌است. پیکره‌سازان عصر باروک، بیشترین تلاش خود را به کار می‌بستند تا حرکت را در آثار خود بیافرینند.
همان‌طور که معماری باروک در ایتالیا شروع شد، مجسمه‌سازی این دوره نیز در ایتالیا متولد شد. برجسته‌ترین مجسمه‌ساز این دوره برنینی بود که آثارش نمونه کامل و مطلوبی از ترکیب مناسب فرم و محتوا، سبک و ایده محسوب می‌شود که همه هنرمندان باروک در پی آن بودند.
کارگاه برنینی در رم به مرکز انتشار ایده‌ها و تجربه‌های او تبدیل شد که در سراسر اروپا جریان یافت. ایجاد وحدت میان مجسمه‌ها و فضای معماری اطراف آن از ویژگی‌های آثار برنینی است که اغلب در آرامگاه‌هایی که توسط او طراحی شده‌اند دیده می‌شود. حالت‌های آشفته و ناآرام و حرکات پرشور و هیجان مجسمه‌های آثار برنینی بیشتر مخاطبان را ترغیب می‌کند تا پیکره‌ها را از زوایای گوناگون مشاهده کنند و در آن‌ها مشارکت ذهنی و فیزیکی داشته باشند.
مجسمه سازان بر اساس محلی که آثارشان را در آنجا خلق می‌کردند از مواد مختلفی بهره می‌بردند. در ایتالیا اغلب مجسمه‌هایی که در داخل کلیسا قرار می‌گرفتند، از مرمر، رخام و برنز ساخته می‌شدند. آن‌هابا بهره‌گیری از این مواد موفق می‌شدند قابلیت‌های تکنیکی منحصر به فرد خود را به تصویر درآورند، به ویژه مواقعی که قطعات سنگ نرم و شکننده بود.
برنینی در آثار اولیه اش در زمینه کار روی سنگ به مهارت فوق‌العاده‌ای دست یافت. بعدها او ترکیب‌های بسیار جدیدی از مواد را به کار گرفت. به عنوان نمونه، در مقبره اوربانوس هشتم که در آن ترکیب بندی با رنگ‌بندی کامل شده، از برنز برای تندیس پاپ و فرشته مرگ، از برنز زر اندود و مرمر سیاه برای تابوت سنگی و از مرمر سفید برای تندیس‌های انفاق و عدالت بهره گرفته‌است.
در سراسر اروپا برای ساختن مجسمه‌هایی که در فضای باز قرار می‌گرفتند، اغلب از سنگ بهره می‌گرفتند، در آثاری چون فواره‌ها مانند نمونه‌ای که برنینی در رم ساخته بود و همچنین نمای ساختمان‌ها، مجسمه‌هایی که در تاقچه‌های بیرونی ساختمان‌ها جای گرفته بودند، بناهای یادبود عمومی و مجسمه‌هایی که برای زینت بخشیدن به پل‌ها به کار می‌رفتند، همگی از سنگ ساخته می‌شدند.
در اسپانیا و مناطق زیر نفوذ آن، سنت مجسمه‌سازی با چوب از قرن شانزدهم رایج شد و تا قرن هفدهم ادامه یافت. مجسمه‌ها اغلب تنها از چوب ساخته می‌شدند.
دو گونه متمایز مجسمه‌سازی وجود دارد:
که در آن پیکرهای برجسته روی سطحی صاف قرار گرفته‌اند.
که در آن پیکره‌ها به‌طور کامل سه بعدی و بدون تکیه‌گاه خلق شده‌اند.
مجسمه‌سازی جایگاهی برای بیان ایده‌ها و عقاید در دوره باروک بود و به‌طور عمده بخش وسیعی از فعالیت‌های هنری را شکل می‌داد و چون از نظر مضمون و کمپوزیسیون ارتباطی بسیار نزدیک با همه هنرها به خصوص معماری داشت، مطالعه آن به‌طور جداگانه کاری دشوار است.
ویژگی‌های سبک باروک > موسیقی باروک

موسیقی باروک که بیشتر برای کلیسا و دربار ساخته می‌شد، پرشکوه و پر حرارت بود و اپرا با صحنه‌های مجلل نیز در این دوره رونق یافت. موسیقی این دوره را بر اساس ساختار قطعات و همچنین روند تکاملی می‌توان به سه قسمت: باروک اولیه، میانی و پایانی تقسیم کرد. از آهنگ‌سازان برجستهٔ باروک می‌توان به کلودیو مونته وردی، ژان بتیست لولی، ژان فیلیپ رامو، هاینریش شوتز، باخ، کلودیو مونته وردی و ویوالدی اشاره کرد.
ویژگی‌های سبک باروک > ادبیات باروک

عمده‌ترین تفاوت رنسانس و باروک در این نکته است که رنسانس انسان را به شکل موجودی ابدی و کامل می‌بیند که زمان بر او تأثیری ندارد. در حالی که منتقدان بیشتر از هر چیز بر عنصر حرکت و عدم ثبات در باروک تکیه کرده‌اند. آن‌ها معتقد بودند باروک ادبی هنر حرکت است؛ نه فقط توصیف زیبا و چرب‌دستانهٔ حرکت، بلکه درک حرکت به عنوان نخستین و اصلی‌ترین واقعیت هستی.
ادبیات باروک پر است از صنایع ادبی چون تشبیه، مجاز، کنایه و استعاره. از دیگر ویژگی‌های ادبیات باروک می‌توان به ابهام، تظاهر و تفاخر، تناسخ و تغییر چهره، مسخ شدن و جسمیت بخشیدن به همهٔ اشیاء، حتی مرگ (در هم آمیختن مرگ و زندگی) اشاره کرد. در نمایشنامه‌های باروک نیز تظاهر، ابهام و پیچیدگی کاملاً به چشم می‌خورد؛ هنرپیشه از خلال بازی در نقش دیگری، در واقع به سراغ خودش می‌رود. بازیگر یا قهرمان نمایش باروک، فقط قانون تناسخ را می‌شناسد. نمایشنامه‌ها و ادبیات این دوره سرشار است از جادوگران و الهه‌های مسخ شده. موجودات افسانه‌ای بیشترین نقش را در ادبیات این دوره دارا بوده‌اند.
نگارخانه

پاسدار شبانه(گروهان کاپیتان فرانس بانینگ کوک)،رنگ و روغن روی بوم،موزه ریکس آمستردام
یعقوب در حال تبرک پسران یوسف
ژرژ دو لاتور ، یوسف نجار،رنگ و روغن روی بوم ،موزه لوور، پاریس
کشتار بی گناهان
ایوان‌های ستون‌دار میدان سن پتر در رم که جیان لورنزو برنینی، معمار سبک باروک آن را طراحی کرده‌است.
کاخ ورسای اثر لویی لوو
پیتر پل روبنس
روبنس
ارسطو در کنار مجسمه نیم تنه هومر، رامبرانت
نقاش در کارگاهش، رامبرانت
آسیاب، رامبرانت
«الهام سن ترزا» اثر برنینی
کلیسای سان پییترو، رم. شبستان و نما از کارلو مادرنو، ستون بندی از جانلورنتسو برنینی
آپولو و دافنه از جانلورنتسو برنینی
لودویکا آلبرتونی مقدس. کلیسای سن فرانچسو اریپا، رم، اثر برنینی
قلعه ملک‌آباد زاخت

| قلعه ملک‌آباد پا قلعه | قلعه ملک‌آباد پا قلعه |
| --- | --- |
نام: قلعه ملک‌آباد پا قلعه
کشور: ایران
استان: استان کرمان
شهرستان: شهرستان عنبرآباد
اطلاعات اثر: اطلاعات اثر
نام محلی: پاقلعه
کاربری: قلعه
دیرینگی: دوره سلجوقیان
دورهٔ ساخت اثر: دوره سلجوقیان
اطلاعات ثبتی: اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت: ۴۵۸۸
تاریخ ثبت ملی: ۱۱ دی ۱۳۸۰
قلعه ملک‌آباد زاخت مربوط به دوره سلجوقیان است و در شهرستان عنبرآباد، بخش جبالبارز جنوبی، روستای ملک‌آباد زاخت واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۱ دی ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۴۵۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.