گنگا و جمنا

| گنگا و جمنا | گنگا و جمنا |
| --- | --- |
: 
کارگردان: نیتین بوس و دیلیپ کومار
تهیه‌کننده: دیلیپ کومار
فیلمنامه‌نویس: وجاهت حسین
بازیگران: دیلیپ کومار ویجینتی مالا نصیر خان
راوی: دیلیپ کومار
موسیقی: نوشاد
فیلم‌بردار: Mehboob Studio-Filmistan
تاریخ‌های انتشار: ۱۹۶۱
مدت زمان: ۱۷۸ دقیقه
کشور:  هند
زبان: هندی 
فروش گیشه: 11 کرور (110 میلیون روپیه معادل 23 میلیون دلار)
گنگا و جمنا (به هندی: Gunga Jumna) فیلمی محصول سال ۱۹۶۱ و به کارگردانی نیتین بوس است. در این فیلم بازیگرانی همچون دیلیپ کومار، ویجینتی مالا، نصیر خان، آریونا ایرانی، نظیر حسین، لیلا چیتنیس و هلن ایفای نقش کرده‌اند.این فیلم به دلیل ساخت تکنیکال، استفاده از گویش آوادی و فضای روستایی آن که نمونه مشخصی از ژانریک فیلم داکویت است، قابل توجه بود. در نظرسنجی مجله Outlook با در نظر گرفتن 25 رای در سال 2003 در میان بهترین فیلم های بالیوود در رتبه یازدهم قرار گرفت.
پس از شش ماه تأخیر، سرانجام این فیلم در ژانویه 1961 اکران شد و پس از اکران، فیلم با استقبال خوب منتقدان و تماشاگران مواجه شد. این فیلم یکی از پرفروش‌ترین فیلم‌های دهه 1960 و یکی از موفق‌ترین فیلم‌های هندی از نظر گیشه، در داخل هند و خارج از کشور در اتحاد جماهیر شوروی ( با فروش تخمینی بیش از 84 میلیون بلیت در سراسر جهان) بود. طبق گزارش‌های مختلف، هنوز هم در میان 10 فیلم هندی پردرآمد تمام دوران است که بر اساس تورم قیمت بلیط تنظیم شده است. در سال 2011، با درآمد خالص تعدیل شده 736 کرور، این فیلم توسط مجله باکس آفیس هند در رتبه دوم پس از مغول اعظم (1960) و بالاتر از شعله (1975) در فهرست "50 فیلم برتر در 50 سال اخیر" قرار گرفت که پردرآمدترین فیلم های بالیوود در تمام دوران است.
این فیلم مورد تحسین منتقدان قرار گرفت و به عنوان یکی از بهترین فیلم های تمام دوران شناخته شد. منتقدان داستان، فیلمنامه، کارگردانی، فیلمبرداری و موسیقی آن را به همراه بازی بازیگران اصلی دیلیپ کومار و ویجینتی مالا تحسین کردند. پس از اکران در نهمین جوایز فیلم فیر این فیلم در هفت رشته نامزد شد، از جمله بهترین فیلم و بهترین کارگردانی برای کومار و بوس، و برنده سه رشته، بهترین بازیگر زن برای ویجینتی مالا، بهترین فیلمبرداری برای وی بالاصاحب و بهترین دیالوگ نویس برای وجهات میرزا. همچنین در بیست و پنجمین جوایز انجمن روزنامه‌نگاران فیلم بنگال به عنوان بزرگترین برنده ظاهر شد، جایی که 9 جایزه در بخش فیلم هندی به دست آورد. علاوه بر این، این فیلم در نهمین دوره جوایز ملی فیلم نیز موفق به دریافت گواهینامه افتخار شد.این فیلم جوایزی را در جشنواره های بین المللی فیلم از جمله جشنواره بین المللی فیلم بوستون و جشنواره بین المللی فیلم کارلووی واری دریافت کرد.
این فیلم یک فیلم کالت در سینمای هند بود که تا امروز الهام بخش بسیاری از فیلمسازان بوده است. بازی دیلیپ کومار در نقش گنگا یکی از بهترین بازی‌ها در تاریخ سینمای هند به حساب می‌آید و الهام‌بخش نسل‌های آینده بازیگران هندی، به‌ویژه آمیتاب باچان بوده  که آمیتاب باچان آن را «عملیات نهایی» نقل کرد. در غرب، هنرمندانی مانند سوفیا لورن برنده جایزه اسکار عمیقاً تحت تأثیر عملکرد این فیلم قرار گرفتند.
داستان فیلم در روستای خیالی هاریپور در منطقه گوندا در ناحیه  آواد واقع در ایالت اوتار پرادش (یکی از ایالت های شمال هند) می گذرد و حول محور شخصیت های متضاد دو برادر به نام های گنگا و جمنا است. هاریپور توسط هریرام بابو ملاک شیطان صفت کنترل می شود. وقتی گنگا توسط ملاک ظالم به خاطر جنایتی که مرتکب نشده حبس می‌شود به همراه نامزدش، دانو، به کوهستان می‌گریزد و به گروهی از راهزنان می‌پیوندد. برادر کوچکترش جمنا برای تحصیل به شهر فرستاده می شود و افسر پلیس می شود. سال ها بعد، زمانی که گانگا در شرف پدر شدن است، تصمیم می گیرد برای طلب بخشش به دهکده بازگردد. با این حال، جمنا از او می‌خواهد که به خاطر جنایاتش تسلیم پلیس شود و وقتی گانگا امتناع می‌کند و می‌خواهد ترک کند، جمنا او را با شلیک گلوله می‌کشد. مرگ گانگا با این واقعیت تلخ تر شد که این پول او بود که هزینه تحصیل جمنا را پرداخت و به او اجازه داد تا پلیس شود.