stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ناوشکن ببر

| USS Zellars (DD-777) ناوشکن ببر   ایالات متحده آمریکا - از ۱۹۷۳  ایران   | USS Zellars (DD-777) ناوشکن ببر   ایالات متحده آمریکا - از ۱۹۷۳  ایران   |  |
| --- | --- | --- |
| تصویری از USS Zellars (DD-777) ناوشکن ببر ناوشکن ببر در سال ۱۹۷۷ | تصویری از USS Zellars (DD-777) ناوشکن ببر ناوشکن ببر در سال ۱۹۷۷ |   |
| اطلاعات کلی | اطلاعات کلی |  |
| نوع کشتی | ناوشکن |  |
| کلاس | کلاس سامنر |  |
| کشور سازنده |  ایالات متحده آمریکا |  |
| ساخت کارخانه | کارخانه کشتی‌سازی تاد پاسفیک |  |
| ورود به ناوگان | ۱۹۴۴ |  |
| مشخصات | مشخصات |  |
| طول کشتی | ۱۱۴ متر |  |
| پهنای بدنه | ۱۲٫۱۹ متر |  |
| بارگیری استاندارد | ۲۲۰۰ تن |  |
| حداکثر ظرفیت بارگیری | ۳۵۱۵ تن |  |
| نوع موتور | ۲ موتور توربین بخار، ۲ شفت، ۲ دیگ بخار به قدرت ۶۰ هزار اسب بخار (۴۵ مگاوات) |  |
| تعداد خدمه | ۳۳۶ نفر |  |
| سرعت | ۳۴ گره (۶۳ کیلومتر در ساعت) |  |
| برد عملیاتی | ۱۲۰۰۰ کیلومتر با سرعت ۱۵ گره |  |
| جنگ‌افزارها | جنگ‌افزارها |  |
| توپخانه | ۶ × توپ ۱۲۷ میلیمتری |  |
| توپخانه ضدهوایی | ۱۲ × توپ ۴۰ م‌م بوفورس ۱۱ توپ ۲۰ م‌م |  |
| موشک دفاع هوایی | ریم-۶۶ استاندارد (در ایران) |  |
| هواگردهای قابل حمل | پارکینگ نگهداری بالگرد اس‌اچ-۳ سی کینگ |  |
| سرنوشت | سرنوشت |  |
| تاریخ خروج از خدمت | ۱۹۷۱ از آمریکا ۱۹۹۴ از ایران |  |
| تاریخ و محل اوراق شدن | اوراق در ۱۹۹۸ |  |
ناوشکن ببر یک کشتی جنگی از کلاس ناوشکنهای آمریکایی کلاس سامنر با نام اصلی یواس‌اس زیلارز (دی‌دی-۷۷۷) (به انگلیسی: USS Zellars (DD-777)) بود که در سال ۱۹۴۴ ساخته و به خدمت نیروی دریایی آمریکا درآمد.
در سال ۱۹۷۱ این کشتی همراه با یک ناوشکن دیگر از کلاس سامنر به ایران فروخته شدند و در ایران ناوشکن ببر و ناوشکن پلنگ نام گرفتند. این دو کشتی جنگی تا اواسط دهه ۱۹۹۰ در نیروی دریایی ارتش ایران فعال بودند و یکی از طولانی‌ترین دوره‌های فعالیت را در میان کشتی‌های جنگی داشتند.
در مجموع ۵۸ ناوشکن از کلاس سامنر در سال‌های ۱۹۴۳ تا ۴۵ برای نیروی دریایی ایالات متحده ساخته شدند که ۲۹ فروند از آن‌ها پس از خروج خدمت در سال‌های پایانی دهه ۱۹۶۰ و اوایل دهه ۱۹۷۰ به کشورهای تایوان (۱۲ کشتی)، آرژانتین (۴ کشتی)، برزیل (۵ کشتی)، شیلی، کلمبیا، کره جنوبی، ونزوئلا و ایران هر کدام دو کشتی، و ترکیه و یونان هر کدام یک کشتی، فروخته شدند.
مشخصات

ناوشکن ببر ۱۱۴ متر طول داشت و وزن استاندارد آن ۲۲۰۰ تن بود. نیروی محرکهٔ این کشتی را دو موتور توربین بخار به قدرت ۶۰ هزار اسب بخار تأمین می‌کردند که حداکثر سرعت آن را به ۳۴ گره دریایی (۶۳ کیلومتر بر ساعت) می‌رساند. این کشتی با سوخت کامل قادر بود مسافت ۱۲ هزار کیلومتری را با سرعت ۱۵ گره دریایی بر ساعت (۲۸ کیلومتر) طی کند. خدمه کشتی شامل ۳۳۶ نفر می‌شدند.
جنگ‌افزارها

سلاح اصلی این ناوشکن شش قبضه توپ ۱۲۷ میلی‌متری (۵ اینچی) بود که با ۱۲ توپ ضدهوایی تک‌لول ۴۰ م‌م بوفورس، ۱۱ توپ تک‌لول ۲۰ م‌م حمایت می‌شد. ۱۰ اژدرانداز ۵۳۳ م‌م و شش شلیک‌گر خرج‌های عمقی ضدزیردریایی هم از سلاح‌های دیگر این کشتی جنگی بودند.
تاریخچه عملیاتی > در آمریکا

این ناوشکن در جنگ جهانی دوم در جبهه اقیانوس آرام با نیروهای ژاپنی جنگید و در جنگ کره در اوایل دهه ۱۹۵۰ هم حضور فعالی داشت. این کشتی ۹ ماه در منطقه جنگی کره فعال بود و وظایف اصلی او در این جنگ شامل تهیه آتش پشتیبان برای نیروهای سازمان ملل، پایش و مراقبت سواحل و حفاظت از کشتی‌های بزرگتر آمریکایی در مقابل حمله احتمالی زیردریایی‌های دشمن (که البته هیچگاه اتفاق نیفتاد) می‌شد.
پس از جنگ کره فعالیت‌ها و تمرینات این کشتی بر روی افزایش قابلیت‌های ضدزیردریایی متمرکز شد و در سال ۱۹۶۰ یک برنامه بازسازی با تأکید بر افزایش قابلیت‌های ضدزیردریایی بر روی آن انجام شد.
تاریخچه عملیاتی > در ایران

پس از فروش ناوشکن ببر به ایران پرتابگرهای موشک ضدهوایی میان‌برد ریم-۶۶ استاندارد با قابلیت دوگانه ضدکشتی هم به این کشتی افزوده شدند و کشتی به سکوی پرواز بالگرد هم مجهز شد.
ناوشکن ببر همراه با هم‌کلاسیش پلنگ در نیروی دریایی ایران نقش مؤثری در جنگ ظفار ایفا کردند. این ناوشکن‌ها در این جنگ که علیه شورشیان مائوئیست عمانی درگرفته بود، به تأمین آتش حمایتی برای پیاده‌نظام ایران پرداختند. در جنگ ایران و عراق هم نقش این دو کشتی با توجه به قدیمی بودن بیشتر به اسکورت نفتکش‌ها و ماموریت‌های گشت‌زنی محدود می‌شد.
یکی از دلایل خرید این ناوشکن‌ها هم تربیت کادر لازم برای ناوشکن موشک‌انداز مدرن کلاس اسپروانس بود. چهار ناوشکن از این کلاس که جدیدترین کلاس ناوشکن‌های آمریکایی بودند در سال ۱۹۷۴ سفارش شده و قرار بود با نام ناوشکن کلاس کوروش به خدمت نیروی دریایی ایران درآید که با وقوع انقلاب این سفارش لغو شد. ناوشکن‌های ببر و پلنگ اولین ناوهای ایرانی مجهز به توانایی حمل و نگهداری بالگرد (نه صرفاً پذیرش بالگرد) و موشکهای استاندارد در نیروی دریائی ایران بوده‌اند و توپهای پنج اینچی آن‌ها نیز پرقدرت‌ترین توپهایی بوده‌اند که تاکنون نیروی دریایی ایران از آن‌ها استفاده کرده‌است. ببر همچنین تنها ناو سنگین مجهز به سونار عمق متغیر در نیروی دریائی ایران بوده‌است. ببر در اواسط دهه ۱۳۷۰ از نیروی دریایی ایران خارج شده و در سال ۱۹۹۸ برای اوراق شدن به پاکستان فروخته شد.
ناوچه سبک ببر

نیروی دریایی ایران پیش‌تر از ناوشکن ببر، یک ناوچه سبک (اسلوپ) به نام ببر داشت که در جریان اشغال ایران در سال ۱۹۴۱ در خلال جنگ جهانی دوم، توسط ناو انگلیسی اچ.ام. اس شوریام آسیب دید و بعد توسط  ناو استرالیایی اچ‌ام‌ای‌اس یارا (یو۷۷) غرق گردید.
یواس‌اس زیلارز در سال ۱۹۴۵
ایزوگام

نصب ایزوگام در پشت‌بام
ایزوگام نوعی عایق رطوبتی پیش ساخته است. محصولی دو لایه از تیشو الیاف شیشه و پلی استر که توسط قیر تقویت شده با پلیمرها پوشیده شده است. ایزوگام به منظور آب بندی قسمت‌های مختلف سازه‌های ساختمانی و تأسیساتی به کار گرفته می‌شود. استفاده از این بستر پلیمری به منظور آب‌بندی ساختمان اولین بار در کشور ایتالیا انجام گرفته و خطوط تولید آن در ایران الگو برداری شده است. امروزه ایزوگام بعنوان یک محصول کاملاً بومی در اختیار مصرف‌کنندگان ایرانی قرار می‌گیرد. درواقع ایزوگام، نام تجاری نوعی عایق آماده (پیش ساخته) ضدآب برای پوشاندن پشت بام، سرویسهای بهداشتی، پی ساختمان، دیواره‌های بیرونی، استخر و مانند آن است که مانند پوششی برای جلوگیری از نفوذ نم و رطوبت عمل می‌کند. آنچه مشخص است ایزوگام دارای ریشه لاتین (ریشه پارسی برای آن نمی‌توان یافت) متشکل از دو بخش ایزو و گام می‌باشد. ایزو یا iso در اصل کلمه ای با ریشه فرانسوی مخفف isole هست که در انگلیسی isolate به کار برده می‌شود و به معنی جدا کردن یا عایق دار کردن است. گام یا gam نیز به معنی گردآوری و جمع کردن است.
پیشینه

عایق بندی رطوبتی ساختمان‌ها که تا چهل سال گذشته به صورت سنتی، با آسفالت و قیر گونی انجام می‌گرفت با پیدایش عایق‌های رطوبتی و مزیت‌های این نوع عایق‌ها به تدریج جای خود را به این عایق‌ها دادند.
امروزه در بیش‌تر ساختمان‌ها چه در مرحلهٔ پی و فونداسیون و چه در ایزولاسیون دیوارها، سرویس‌ها و پشت بام، ایزولاسیون با لایه عایق رطوبتی ایزوگام انجام می‌گردد. برای آن که دقیقتر بدانیم ایزوگام چیست باید تاریخچه آن را مرور کنیم. حفاظت از سکونت گاه در برابر رطوبت از همان ابتدای روبرو شدن انسان با پدیده بارندگی اولویت بوده است. بشر مجبور بوده برای جلوگیری از بوی نامطبوع و حشره، محل زندگی خود را در مقابل رطوبت محافظت کند.
در گزارش‌ها باستان‌شناسی از بقایای سکونت گاه‌های کشف شده نشانه‌های زیادی وجود دارد. نشانه‌هایی که ثابت می‌کند انسان از ترکیب قیر معدنی با نوعی خاک رس (با دانه‌های ریز) بهره می‌گرفته است. آمیخته‌ای از قیر پخته شده و خاک رس جهت عایق بندی رطوبتی (waterproofing) و حتی به عنوان ملات به چشم می‌خورد. این نشانه‌ها مربوط به دوره ایلامی است.
ایزوگام به انگلیسی

احتمال می‌رود ایزوگام در ابتدا یک نام خاص و ابداعی بوده است. اما طول زمان معنی عام به خود گرفته است، بنابراین نمی‌توان معادل دقیقی در زبان انگلیسی برای آن بکار برد. از میان مواردی که هم‌معنی ایزوگام به کار برده می‌شود، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
Waterproof: به معنی ضدآب یا دافع آب یا Waterproofing به معنی ضدآب کردن. فرایندی که طی آن، یک جسم یا سطح، ضدآب و مقاوم در برابر آب گردد. هر دوی این اصطلاح‌ها بیشتر مصداق عایق رطوبتی می‌باشند و همان‌طور که گفته شد، عایق رطوبتی اصطلاحی کلی و گسترده بوده و ایزوگام تنها یکی از انواع آن می‌باشد که مخصوص ساختمان است؛ بنابراین استفاده از این اصطلاح نمی‌تواند معادل دقیق ایزوگم باشد. برای مثال waterproof backpack (کوله پشتی ضدآب)، waterproof shoes (کفش ضدآب) waterproof watch (ساعت ضدآب) و .. موارد استفاده از این اصطلاح هستند.
isolation: ایزولاسیون پایه معنی پوشاندن سطح پشت‌بام‌ها، دیوار و کف زمین می‌باشد که توسط یک یا چند لایه با استفاده از عایق‌ها صورت می‌گیرد تا از نفوذ رطوبت و آب به لایه زیرین جلوگیری کند. این اصطلاح نیز مترادف عایق رطوبتی بوده و نمی‌تواند معنی دقیقی برای ایزوگام باشد.
چیستی و کاربرد

ایزوگام پوشش مقاومی از قیر و الیاف مصنوعی است که با گرما بر بستر بام چسبانده می‌شود و از نفوذ آب و رطوبت به محیط زیر خود جلوگیری می‌کند. عمر ایزوگام به‌طور میانگین ۱۰ سال است. عوامل تأثیر گذار بر قیمت ایزوگام، موارد متعددی هستند، شاید خیلی از افرادی که نیاز به ایزوگام منزل خود دارند، در پی این باشند که هزینه روز ایزوگام چگونه تعیین می‌شود. داشتن نشان استاندارد برای ایزوگام، وجود ضمانت نامه کتبی شرکت و بیمه نامه معتبر برای ایزوگام، آب و هوای منطقه ای که در آن سکونت دارید و مکانی که ایزوگام در آن مورد استفاده قرار می‌گیرد عواملی هستند که بر قیمت ایزوگام مؤثر است.
ایزوگام پدیده‌ای است صنعتی و متکی به دانش، آزمودگی (تجربه) و فناوری در راستای ایمن‌سازی سازه‌ها در برابر نم و رطوبت پیش آمده از بارش برف و باران. ایزوگام که گونه‌های گوناگونی دارد، پس از گذر از آزمون‌های گوناگون، در آزمایشگاه‌های کارخانه‌های فرآوری، ضریب پایداری‌اش را افزایش خواهند داد.
لایه‌های تشکیل دهنده ایزوگام

لایه‌های گوناگون به ترتیب از رو به کف به شرح زیر می‌باشد:
لایهٔ پلی‌اتیلن (polyethylene film) یا پودر معدنی(mineral powder) یا فویل آلومنیوم (aluminum foil)
الیاف شیشه یا تیشو (tissue)
لایه الیاف پلی‌استر (polyester)
مواد افزودنی ویژه مانند قیر و پلیمر
لایهٔ پلی‌اتیلن (polyethylene film)
موارد کاربرد

ایزوگام به علت سبکی و مقاومت زیاد به تنهایی یک عایق رطوبتی کامل جهت موارد ذیل می‌باشد:
پشت بام‌ها
نمای ساختمان
ایرانیت
پی ساختمان
استخرها
مخازن آب
تونل‌ها
کانال‌های آبیاری
سرویس‌های بهداشتی
سردخانه‌ها
سدها
پل‌های هوایی
باند فرودگاه
پارکینگ‌های طبقاتی
مرغداری‌ها
لوله‌های آب گاز، نفت
دامداری‌ها و غیره…
بارش باران بر روی ایزوگام
بث پورتر

| بث پورتر | بث پورتر |
| --- | --- |
پورتر در سال ۱۹۷۴: پورتر در سال ۱۹۷۴
نام هنگام تولد: بث جین پورتر
زادهٔ: ۲۳ مهٔ ۱۹۴۲ نیویورک، ایالات متحده آمریکا
درگذشت: ۱ اوت ۲۰۲۳ (۸۱ سال) انگلستان
ملیت:  ایالات متحده آمریکا
همسر: پیتر رید (۱۹۷۴–۱۹۶۹)
بث پورتر (به انگلیسی: Beth Porter؛ زادهٔ ۲۳ مهٔ ۱۹۴۲ – درگذشتهٔ ۱ اوت ۲۰۲۳) بازیگر اهل ایالات متحده آمریکا بود.
از جمله فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی‌ای که وی در آنها نقش داشته‌است، می‌توان به گتسبی بزرگ و عشق و مرگ اشاره کرد.
پورتر در ۱ اوت ۲۰۲۳، در سن ۸۱ سالگی درگذشت.
روزبه حصاری

روزبه حصاری (متولّد ۱۲ بهمن ۱۳۶۶ درسیمین‌دشت تهران) بازیگر سینما، تئاتر، تلویزیون، نوازنده و خواننده است.
زندگی

روزبه حصاری، زاده تهران و دانش‌آموختهٔ مهندسی صنایع از دانشگاه آزاد است[نیازمند منبع]. آموزش بازیگری را از سال ۱۳۹۰ و در آموزشگاه کارنامه آغاز کرد. پس از اتمام دورهٔ دبیرستان مدتی به تدریس عربی و شیمی کنکور پرداخت[نیازمند منبع]. حصاری به دلیل مخالفت خانواده تا ۲۰ سالگی غیر از نواختن سازهای کوبه‌ای فعالیت هنری دیگری نداشت[نیازمند منبع]. او فعالیت موسیقی خود را از نوازندگی خیابانی و همراهی با گروه‌های زیرزمینی آغاز کرد و پس از پذیرفته شدن در دانشگاه در سن ۱۸ سالگی تصمیم گرفت در دوره‌های بازیگری آموزشگاه «کارنامه» شرکت کند تا مقدمات حضور حرفه‌ای او در عرصهٔ بازیگری فراهم شود.
پیشینهٔ بازیگری

او در سال ۱۳۸۹ پس از دو سال تمرین بازیگری برای نخستین بار در تئاتر «بالاخره این زندگی مال کیه» نوشتهٔ برایان کلارک به کارگردانی اشکان خیل‌نژاد به ایفای نقش پرداخت. سپس در تئاترهای مختلفی در تهران با کارگردان‌هایی نظیرِ سیما تیرانداز، مازیار شهزاد دولتشاهی، دایانا فتحی و داود بنی اردلان همکاری کرد. او در سال ۱۳۹۱ با اجرای نمایش‌های «پیتزا جهان» به کارگردانی شهروز فرمانبرداری و «برداشت آزاد» موفق به دریافت جایزهٔ جشنوارهٔ شهر شد. روزبه حصاری در همان سال با بازی در تئاتر «مرگ در می‌زند» نوشتهٔ «وودی آلن» که خودش کارگردانی آن را به عهده داشت، جایزهٔ جشنوارهٔ امید را به دست آورد.
فیلم امروز با بازی حصاری در سال ۱۳۹۲ نمایندهٔ ایران در اسکار بوده‌است.
او در سال ۱۳۹۲ برای بازی در سریال «یادآوری» دعوت شد. پس از آن بازیِ روزبه حصاری در سریال تاریکی شب، روشنایی روز(۱۳۹۵) با استقبال بسیار خوب مخاطبان و بازتابی گسترده در رسانه‌ها و فضای مجازی مواجه شد.
پخش مجموعهٔ تلویزیونی تاریکی شب، روشنایی روز به دلیل محتوای سیاسی آن یک سال و نیم به تعویق افتاد و بعد از کشمکش‌های زیاد سرانجام با اعمال سانسورهای زیاد روی آنتن شبکهٔ ۲ رفت.
پس از ایفای نقش سریال یادآوری، حصاری تا چهار سال در تلویزیون اجازهٔ فعالیت نداشت. یکی از سکانس‌های این سریال با محتوای اعدام «علی اعلایی» حاشیه‌های زیادی به همراه داشت.
روزبه حصاری در مصاحبه‌ای گفته، برای ایفای درستِ نقش «علی اعلایی» که در آن از مرگ بازمی‌گردد، یک شب تمام تجربهٔ حضور در سردخانه را داشته‌است.
او در آثار تلویزیونی نظیر: «سلام آقای مدیر»، «یادآوری»، «تاریکی شب، روشنایی روز» و «بچه مهندس ۳» و همچنین در نخستین وب‌سری (سریال اینترنتی) ایرانی «دومینو» به ایفای نقش پرداخته‌است.

وی برای بازی در سریال بچه مهندس، در نظرسنجی‌های مختلف، ازجمله نظرسنجی مردمی مجله همشهری جوان به عنوان بهترین بازیگر سریال‌های تلویزیونی در سال ۱۳۹۹ انتخاب شد.

روزبه حصاری بعد از حضور در سریال بچه‌ مهندس،  در سریال 《افرا》در نقش یک محیط بان گیلکی که ناخواسته مرتکب قتل یک شکارچی غیرمجاز شده و در آستانه اعدام قرار دارد ظاهر شد که بسیار مورد توجه و تحسین قرار گرفت. وی برای این نقش نامزد تندیس حافظ بهترین بازیگر مرد درام در بیست و یکمین دوره جشن دنیای تصویر شد.

حصاری هم‌چنین در فیلم سینمایی «امروز» و «ماهور» بازی کرده و در سن ۲۹ سالگی به واسطهٔ بازی در این فیلم (ماهور) مدتی در اوکراین زندگی کرد و پس از پایان پروژه به کشور بازگشت.
روزبه حصاری تاکنون در تئاترهای بالاخره این زندگی مال کیه، برداشت آزاد، مرگ در می‌زند، پیتزا جهان، اون دختره که با روسری قرمز تو کوچه قدم میزنه خودش نیست، تقدیر بازان، هام، اهالی هوا، مرثیه‌ای برای یک دختر، جمالزاده، سرحدات لیر، جلاد ویولون زن، نیمه تاریک ماه و … ایفای نقش کرده‌است.
فیلم‌شناسی > مجموعه تلویزیونی

| سال تولید | نام مجموعه تلویزیونی | کارگردان | شبکه |
| --- | --- | --- | --- |
| ۱۳۹۲ | یادآوری | حجت قاسم‌زاده اصل | شبکه آی فیلم |
| ۱۳۹۷ | تاریکی شب، روشنایی روز | حجت قاسم‌زاده اصل | شبکه دو |
| ۱۳۹۸ | سلام آقای مدیر | علیرضا توانا | شبکه دو |
| ۱۳۹۹ |  بچه‌مهندس ۳ | علی غفاری | شبکه دو |
| ۱۴۰۰ | افرا | بهرنگ توفیقی | شبکه یک |
:
فیلم‌شناسی > سینمایی

| سال تولید | نام فیلم | کارگردان |
| --- | --- | --- |
| ۱۳۹۲ | امروز | رضا میرکریمی |
| ۱۳۹۵ | پارمیدا | آرش سنجابی |
| ۱۳۹۶ | ماهور | مجید نیامراد |
| ۱۴۰۰ | ستون ۱۴ | امیرحسین همتی |
| ۱۴۰۰ | شوماه | مژگان بیات |
| ۱۴۰۲ | عزیز | مجید توکلی |
| ۱۴۰۲ | زودپز | رامبد جوان |
:
فیلم‌شناسی > نمایش خانگی

| سال | نام سریال | کارگردان |
| --- | --- | --- |
| ۱۳۹۸ | دومینو | محمد صادق لواسانی |
| ۱۴۰۰ | آهوی من مارال | مهرداد غفار زاده |
| ۱۴۰۳ | رویای نیمه شب | حسن آخوندپور |
فیلم‌شناسی > تئاتر

بالاخره این زندگی مال کیه - اشکان خیل‌نژاد (۱۳۸۹)
پیتزا جهان- فرید فرمانبرداری (۱۳۹۰)
برداشت آزاد- ساناز زمانی (۱۳۹۳)
تقدیر بازان- سیما تیرانداز (۱۳۹۴)
میگی منو ببخشه؟ - شادی شاه علی(۱۳۹۵)
هام - عباس عبدالله زاده(۱۳۹۵)
اهالی هوا - دیانا فتحی(۱۳۹۶)
مرثیه برای یک دختر- مازیار شهزاد (۱۳۹۷)
سرحدات لیر - مهتاب شکریان(۱۳۹۷)
نیمه تاریک ماه - داوود بنی اردلان (۱۳۹۸)
مرگ در می‌زند - روزبه حصاری
جریان - علیرضا معروفی (۱۴۰۲)
غرب غمگین ـ فواد خراباتی (۱۴۰۳)
شناسه‌گذاری دی‌ان‌ای

فرایند توضیح ساختار و عملکرد یک ژنوم
تصویری از شناسه‌گذاری ژنوم کلروپلاست پورفیرا نافی (دسترسی ژن‌بانک: MF385003.1). این تصویر با کلروپلات ساخته شده است. تعداد ژن‌ها، طول ژنوم و محتوای سیتوزین-گوانین در دایرهٔ سیاه میانی قرار دارند. دایرهٔ خاکستری بیرونی، محتوای سیتوزین-گوانین را در هر بخش از ژنوم نشان می‌دهد. همهٔ ژن‌های منفرد بر اساس موقعیت آنها در ژنوم، جهت رونویسی و طول آن‌ها، در بیرونی‌ترین دایره قرار می‌گیرند. آن‌ها بر اساس عملکرد سلولی یا مؤلفه‌ای که بخشی از آن هستند، رنگ خاصی می‌گیرند. جهت رونویسی ژن‌های داخلی و خارجی که با فلش نشان داده شده‌اند، به ترتیب در جهت عقربه‌های ساعت و خلاف جهت عقربه‌های ساعت نشان داده شده‌اند.
شناسه‌گذاری دی‌ان‌ای (به انگلیسی: DNA annotation) یا شناسه‌گذاری ژنوم در زیست‌شناسی مولکولی و ژنتیک، به معنی توضیح ساختار و عملکرد اجزای یک ژنومبا آنالیز و تفسیر آن برای استخراج اهمیت زیستی و درک فرآیندهایی که در آن دخیل هستند، می‌باشد. همچنین مکان ژن‌ها و تمام نواحی کدکننده در یک ژنوم را شناسایی کرده و تعیین می‌کند که آن ژن‌ها چه کاری انجام می‌دهند.
شناسه‌گذاری، پس از اینکه یک ژنوم توالی‌یابی و سرهم‌بندی شود انجام می‌شود و یک مرحلهٔ ضروری در تحلیل ژنوم است. این کار پیش از آن‌که توالی در یک پایگاه داده ذخیره شده و در یک مقاله منتشر شود انجام می‌گیرد. اگرچه توضیح ژن‌های منفرد و محصولات یا عملکردهای آن‌ها برای در نظر گرفتن این توصیف به عنوان یک شناسه‌گذاری کافی است، اما میزان تحلیل گزارش‌شده در منابع علمی برای ژنوم‌های مختلف به‌طور گسترده‌ای متفاوت است. برخی از گزارش‌ها شامل اطلاعات اضافی هستند که فراتر از یک شناسه‌گذاری ساده می‌باشند. علاوه بر این، به دلیل اندازه و پیچیدگی ژنوم‌های توالی‌یابی‌شده، شناسه‌گذاری دی‌ان‌ای به‌صورت دستی انجام نمی‌شود، بلکه از طریق روش‌های محاسباتی به‌صورت خودکار انجام می‌گیرد. با این حال، نتایج به‌دست‌آمده نیازمند تحلیل دستی توسط کارشناسان است.
شناسه‌گذاری دی‌ان‌ای به دو دسته تقسیم می‌شود: شناسه‌گذاری ساختاری، که عناصر موجود در یک ژنوم را شناسایی و مرزبندی می‌کند، و شناسه‌گذاری کارکردی، که وظایفی را به این عناصر اختصاص می‌دهد. این تنها روش دسته‌بندی آن نیست، زیرا روش‌های جایگزین دیگری مانند دسته‌بندی مبتنی بر ابعاد و دسته‌بندی مبتنی بر سطح نیز مطرح شده‌اند.
شناسه‌گذاری ساختاری

شناسه‌گذاری ساختاری، محل دقیق عناصر مختلف در یک ژنوم را توصیف می‌کند. از جمله این عناصر می‌توان به این موارد اشاره کرد: چارچوب خوانش باز (ORFها)، توالی کدکننده (CDSها)، اگزون‌ها، اینترون‌ها، تکرارها، نواحی برش آر‌ان‌ای، بخش‌های تنظیمی، کدون آغاز، کدون پایان، و پروموترها. مراحل اصلی شناسه‌گذاری ساختاری عبارت‌اند از:
شناسایی و پوشاندن تکرارها
هم‌ترازی شواهد (اختیاری)
شناسایی جایگاه‌های برش (فقط در یوکاریوت‌ها)
پیش‌بینی ویژگی‌ها (توالی‌های کدکننده و غیرکدکننده)
شناسه‌گذاری ساختاری > هم‌ترازی شواهد

مرحلهٔ بعدی پس از پوشاندن ژنوم، معمولاً شامل هم‌ترازسازی تمامی شواهد موجود از رونویسی و پروتئینی با ژنوم مورد بررسی است.
به عبارت دیگر، تمامی برچسب‌های توالی بیان شده (ESTها)، آران‌ای‌ها و پروتئین‌های شناخته‌شدهٔ موجودات در حال شناسه‌گذاری، با ژنوم هم‌ردیف می‌شوند. با وجود اختیاری بودن، چون آران‌ای‌ها و پروتئین‌ها محصولات مستقیم توالی‌های کدکننده هستند، این مرحله می‌تواند به روشن‌سازی توالی‌های ژنی کمک کند.
اگر داده‌های RNA-seq در دسترس باشند، می‌توان از آن‌ها برای شناسه‌گذاری و تعیین کمیت تمام ژن‌ها و ایزوفرم‌های مربوطه در ژنوم استفاده کرد. این کار نه‌تنها مکان ژن‌ها بلکه میزان بیانشان را نیز مشخص می‌کند. با این حال، رونوشت‌ها اطلاعات کافی برای پیش‌بینی ژن فراهم نمی‌کنند، زیرا ممکن است از برخی ژن‌ها به دست نیایند، ممکن است اپرون‌هایی با بیش از یک ژن را کد کنند، و همچنین به دلیل تغییر چارچوب خوانش و فاکتورهای آغاز ترجمه، کدون‌های شروع و پایان آن‌ها را نمی‌توان به‌طور دقیق تعیین کرد. برای حل این مشکل، روش‌های مبتنی بر پروتئوژنومیکس به کار گرفته می‌شوند. برای این کار، معمولا از اطلاعات مربوط به پروتئین‌های بیان‌شده که توسط طیف‌سنجی جرمی به‌دست می‌آید، استفاده می‌کنند.
شناسه‌گذاری ساختاری > شناسایی جایگاه‌های برش

شناسه‌گذاری ژنوم‌های یوکاریوتی به دلیل فرآیند پیرایش آران‌ای که یک فرآیند پس از رونویسی است، پیچیدگی بیشتری دارد. در این فرآیند، اینترون‌ها (ناحیه‌های غیرکدکننده) حذف شده و اگزونها (ناحیه‌های کدکننده) به هم متصل می‌شوند. در نتیجه، توالی‌های کدکننده (CDS) در یوکاریوت‌ها ناپیوسته هستند و برای شناسایی صحیح آن‌ها، باید نواحی اینترونی فیلتر و جدا شوند. برای این منظور، سامانه‌های شناسه‌گذاری باید مرزهای اگزون-اینترون را پیدا کنند و روش‌های مختلفی برای این کار توسعه یافته است. یکی از راه‌حل‌ها، استفاده از مرزهای اگزونی شناخته‌شده برای ترازسازی است؛ برای مثال، بسیاری از اینترون‌ها با "GT" شروع شده و با "AG" پایان می‌یابند. با این حال، این روش نمی‌تواند مرزهای جدید را شناسایی کند. برای حل این مشکل، از الگوریتم‌های یادگیری ماشینی استفاده می‌شود که با استفاده از مرزهای شناخته‌شده و اطلاعات کیفیتی (مانند امتیاز کیفیت)، مرزهای جدید را پیش‌بینی می‌کنند. پیش‌بینی‌کننده‌های مرزهای اگزونی جدید معمولاً نیاز به الگوریتم‌های کارآمد فشرده‌سازی داده و ترازسازی دارند، اما در تعیین مرزهایی که در نواحی دارای پوشش توالی‌یابی پایین قرار دارند یا دارای نرخ خطای بالایی هستند، ممکن است دچار خطا شوند.
شناسه‌گذاری ساختاری > پیش‌بینی ویژگی‌ها

اطلاعات بیشتر: ژن‌یابی
ژنوم به دو بخش توالی کدکننده و توالی غیرکدکننده تقسیم می‌شود و آخرین مرحله در شناسه‌گذاری ساختاری، شناسایی این ویژگی‌ها در ژنوم است. در واقع، وظیفهٔ اصلی در شناسه‌گذاری ژنوم، پیش‌بینی ژن است و به همین دلیل روش‌های متعددی برای این منظور توسعه یافته‌اند. اصطلاح "پیش‌بینی ژن" ممکن است گمراه‌کننده باشد، زیرا بیشتر ابزارهای پیش‌بینی ژن، تنها توالی کدکننده (CDS) را شناسایی می‌کنند و ناحیه‌های ترجمه‌نشده (UTRs) را گزارش نمی‌دهند. به همین دلیل، اصطلاح "پیش‌بینی CDS" به عنوان اصطلاحی دقیق‌تر پیشنهاد شده است. پیش‌بینی‌کننده‌های CDS، ویژگی‌های ژنومی را از طریق روش‌هایی به نام سنسورها شناسایی می‌کنند. این روش‌ها شامل سنسورهای سیگنال هستند که جایگاه‌های عملکردی مانند پروموترها و جایگاه‌های پلی‌آدنیلاسیون را شناسایی می‌کنند، و سنسورهای محتوا که توالی‌های دی‌ان‌ای را به بخش‌های کدکننده و غیرکدکننده طبقه‌بندی می‌کنند. پیش‌بینی‌کننده‌های CDS در پروکاریوت‌ها عمدتاً با چارچوب‌های خوانش باز (ORFs) سروکار دارند. چارچوب خوانش باز، بخش‌هایی از دی‌ان‌ای است که بین کدون‌های آغاز و پایان هستند. پیش‌بینی CDS در یوکاریوت‌ها با چالش‌های بیشتری روبه‌رو است، زیرا ژن‌های یوکاریوتی دارای ساختار پیچیده‌تری هستند.
روش‌های پیش‌بینی CDS را می‌توان به سه دستهٔ کلی تقسیم کرد:
روش‌های از ابتدا (که به آن‌ها روش‌های آماری، درونی، یا de novo نیز گفته می‌شود). پیش‌بینی CDS تنها بر اساس اطلاعاتی انجام می‌شود که می‌توان از توالی DNA استخراج کرد. این روش‌ها به روش‌های آماری مانند مدل مارکوف پنهان (HMM) متکی هستند. برخی روش‌ها از دو یا چند ژنوم برای استنتاج نرخ‌های جهش موضعی و الگوهای تغییر در سراسر ژنوم استفاده می‌کنند.
روش‌های مبتنی بر همولوژی (که به آن‌ها روش‌های تجربی، مبتنی بر شواهد، یا بیرونی نیز گفته می‌شود). پیش‌بینی CDS بر اساس شباهت به توالی‌های شناخته‌شده انجام می‌شود. این روش به‌طور خاص، توالی مورد بررسی را با برچسب توالی بیان‌ شده (ESTs)، دی‌ان‌ای مکمل (cDNA) یا توالی‌های پروتئین هم‌تراز می‌کند.
ترکیب‌کننده‌ها. پیش‌بینی CDS با ترکیبی از هر دو روش ذکرشده در بالا انجام می‌شود.
شناسه‌گذاری عملکردی

شناسه‌گذاری عملکردی، عملکرد عناصر ژنومی که در شناسه‌گذاری ساختاری شناسایی شده‌اند را تعیین می‌کند، و آن‌ها را به فرآیندهای زیستی مانند چرخه سلولی، مرگ سلولی، تکوین، متابولیسم و غیره مرتبط می‌سازد. همچنین می‌تواند به‌عنوان یک بررسی کیفی اضافی برای شناسایی عناصری که ممکن است به اشتباه شناسه‌گذاری شده باشند، مورد استفاده قرار گیرد.
منبع

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «DNA annotation». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۳۱ ژانویه ۲۰۲۵.
جدول زمانی انتشار ابزارهای شناسه‌گذاری ژنوم. جعبه‌های نقطه‌چین نشان‌دهندهٔ چهار نسل مختلف از ابزارهای شناسه‌گذاری ژنوم و ویژگی‌های شاخص آن‌ها هستند. نسل اول (آبی) که در آن شناسه‌گذارها از روش‌های از ابتدا در مقیاس موضعی استفاده می‌کردند، نسل دوم (قرمز) با روش‌های از ابتدا در مقیاس کل ژنوم، نسل سوم (سبز) که با ترکیبی از روش‌های از ابتدا و شناسه‌گذاری مبتنی بر هومولوژی مشخص می‌شود، نسل چهارم (نارنجی) که در آن، شناسایی نواحی غیرکدکنندهٔ دی‌ان‌ای و مفهوم پان‌ژنوم یا مطالعات در سطح جمعیت آغاز گردید.
روندنمای عمومی روال شناسه‌گذاری ساختاری ژنوم. ابتدا، مناطق تکراری یک ژنوم سرهم شده با استفاده از یک کتابخانهٔ تکرار پوشانده می‌شوند. سپس، در صورت لزوم، توالی پوشانده شده با تمام شواهد حاضر یعنی ESTها، آران‌ای‌ها و پروتئین‌های) جاندار در حال شناسه‌گذاری، هم‌تراز می‌شود. در ژنوم‌های یوکاریوتی، محل پیرایش آر‌ان‌ای باید شناسایی شوند. در نهایت، با کمک پایگاه‌های دادهٔ متشکل از توالی‌های شناخته‌شدهٔ دی‌ان‌ای، آران‌ای و پروتئین و همچنین سایر اطلاعات تکمیلی، نواحی کدکننده و غیرکدکنندهٔ موجود در ژنوم پیش‌بینی می‌شوند.
ایچی ایشیبومی

| ایچی ایشیبومی | ایچی ایشیبومی |
| --- | --- |
نام اصلی: 石踏 一榮
زاده: ۲۵ آوریل ۱۹۸۱ ‏(۴۳ سال) استان چیبا، ژاپن
لقب: خدای سینه‌ها
پیشه: نوول لیست
کار(های) برجسته: دبیرستان دی‌اکس‌دی
سال‌های فعالیت: ۲۰۰۶-تا کنون
ایچی ایشیبومی (انگلیسی: Ichiei Ishibumi) متولد ۲۵ آوریل ۱۹۸۱، یک رمان‌نویس ژاپنی است که بیشتر بخاطر لایت نوول رمان دبیرستان دی‌اکس‌دی شناخته شده‌است.
کتاب‌شناسی > کارها در اوایل

Denpachi (2006)
Slash/Dog (2006)
Daten no Inugami -SLASHDØG- (堕天の狗神 -SLASHDØG-؟) (Revamped of original series, 2014)
Daten no Inugami -SLASHDØG2- (堕天の狗神 -SLASHDØG2-؟) (2018)