stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
زبان کره‌ای
پراکندگی جغرافیایی

کره‌ای توسط مردم کره در کره جنوبی و کره شمالی و جوامع مهاجر کره‌ای در بسیاری از کشورها از جمله جمهوری خلق چین، ایالات متحده، ژاپن و روسیه صحبت می‌شود. در حال حاضر، کره‌ای پس از انگلیسی، ژاپنی و روسی چهارمین زبان خارجی محبوب در چین است. اقلیت‌های کره‌ای زبان در این کشورها وجود دارند، اما به دلیل همگون‌سازی فرهنگی در کشورهای میزبان، همه کره‌ای‌تبارها ممکن است به آن تسلط کامل نداشته باشند.
پراکندگی جغرافیایی > وضعیت رسمی

کره‌ای زبان رسمی کره جنوبی و کره شمالی است. این زبان همچنین همراه با چینی ماندارین یکی از دو زبان رسمی ولایت خودمختار یانبیان کره‌ای چین است.
در کره جنوبی نهاد نظارتی کره‌ای مؤسسه ملی زبان کره‌ای است که با فرمان ریاست جمهوری در ۲۳ ژانویه ۱۹۹۱ ایجاد شد. در کره شمالی نهاد نظارتی زبان «پژوهشکده زبان فرهنگستان علوم اجتماعی» (사회과학원 어학연구소; 社會科學院語學硏究所، ساهو گواهاگون ائوهاگ یونگوسو) است. در چین نیز «کمیسیون تنظیم مقررات زبان کره‌ای چین» (중국조선어규범위원회 / 中国朝鲜语规范委员会) به تنظیم زبان می‌پردازد.
پراکندگی جغرافیایی > گویش‌ها

کره‌ای دارای گویش‌های محلی کوچک فراوانی است. زبان معیار هر دو کره جنوبی و کره شمالی مبتنی بر گویش منطقه اطراف سئول است (که به عنوان هانیانگ برای ۵۰۰ سال پایتخت کره عصر چوسان بوده‌است) گویش معیار کره شمالی پس از جنگ کره تحت تأثیر گویش پیونگ‌یانگ قرار گرفته‌است. همه گویش‌های کره‌ای شبیه به یکدیگر و تا حد زیادی قابل درک متقابل هستند (به استثنای عبارات خاص گویش یا واژگان غیرمعیار منحصر به فرد برای گویش‌ها)، اگرچه گویش جزیره ججو به اندازه‌ای متفاوت است که گاهی به عنوان یک زبان جداگانه دسته‌بندی می‌شود. یکی از تفاوت‌های برجسته‌تر میان گویش‌ها، استفاده از نواخت است. برخی از گویش‌ها محافظه‌کار هستند و آواهای کره‌ای میانه را حفظ می‌کنند (مانند z، β، ə) که از زبان معیار حذف شده‌اند، در حالی که برخی دیگر بسیار نوآورانه هستند.
زبان مورد استفاده در شمال و جنوب نیز تفاوت‌هایی در تلفظ، املا، دستور زبان و واژگان نشان می‌دهد.
دسته‌بندی

کره‌ای یکی از اعضای خانواده زبان‌های کره‌ای همراه با زبان ججویی است. برخی از زبان‌شناسان آن را در خانواده آلتایی گنجانده‌اند، اما خود خانواده اصلی آلتایی بیشتر پشتیبانی قبلی خود را از دست داده‌است.  زبان خیتانی چندین مورد واژگانی مشابه با کره‌ای دارد که در سایر زبان‌های مغولی یا تونگوزی یافت نمی‌شود که نشان دهنده تأثیر کره‌ای بر خیتانی است.
این فرضیه که زبان کره‌ای می‌تواند با ژاپنی مرتبط باشد به دلیل برخی همپوشانی در واژگان و ویژگی‌های دستوری مشابه که توسط محققانی مانند ساموئل ئی. مارتین و روی اندرو میلر توضیح داده شده‌است، طرفدارانی داشته‌است. سرگی آناتولیویچ استاروستین (۱۹۹۱) حدود ۲۵ درصد از همزادان بالقوه را در فهرست ۱۰۰ واژه‌ای سوادش ژاپنی-کره‌ای یافت. برخی از زبان‌شناسان مربوط به موضوع میان ژاپنی و کره‌ای، از جمله الکساندر ووین، استدلال کرده‌اند که شباهت‌های ذکر شده به دلیل هیچ رابطه ژنتیکی نیست، بلکه بیشتر به دلیل یک اثر همگرایی و وام‌گیری سنگین، به ویژه از کره‌ای باستان به ژاپنی باستان غربی است.  یک مثال خوب ممکن است سام کره‌ای میانه و آسا ژاپنی به معنای «شاهدانه» باشد. به نظر می‌رسد که این واژه یک هم‌خانواده باشد چرا که در زبان‌های ژاپنی باستانی غربی و زبان‌های ریوکیویی شمالی به خوبی تأیید شده‌است، در ژاپنی باستانی شرقی فقط در ترکیبات دیده می‌شود و در سه گویش از گروه زبانی ریوکیویی جنوبی وجود دارد. همچنین واژه وو به همان معنای «شاهدانه» در زبان‌های ژاپنی باستانی غربی و ریوکیویی جنوبی تأیید شده‌است؛ بنابراین، فرض یک وام‌واژه قابل قبول است.
گروهی از پژوهشگران نیز پیشنهاد کرده‌اند که ردپایی از یک زیرلایه پیش از نیوخ در کره‌ای وجود دارد. بر اساس این فرضیه، گونه‌های نیای نیوخ یک بار پیش از ورود کره‌ای‌زبانان در شبه‌جزیره کره پراکنده شده‌اند.
واج‌شناسی

واج‌شناسی واکه‌ها و همخوان‌های کره‌ای به شرح زیر است:
واج‌شناسی > واکه‌ها

| 0 | 1 |
| --- | --- |
واکه‌های ساده: ㅏ /a/ ㅓ /ʌ/ ㅗ /o/ ㅜ /u/ ㅡ /ɯ/ ㅣ /i/ /e/ ㅔ, /ɛ/ ㅐ, /ø/ ㅚ, /y/ ㅟ
واکه‌های مرکب: ㅑ /ja/ ㅕ /jʌ/ ㅛ /jo/ ㅠ /ju/ /je/ ㅖ, /jɛ/ ㅒ, /wi/ ㅟ, /we/ ㅞ, /wɛ/ ㅙ, /wa/ ㅘ, /ɰi/ ㅢ, /wə/ ㅝ
واج‌شناسی > همخوان‌ها

|  |  | دولبی | لثوی | لثوی- کامی | نرم‌کامی | چاکنایی |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| خیشومی | خیشومی | ㅁ m | ㄴ n |  | ㅇ ŋ |  |
| انفجاری/ انسایشی | صاف | ㅂ p | ㄷ t | ㅈ t͡s یا t͡ɕ | ㄱ k |  |
| انفجاری/ انسایشی | سخت | ㅃ /p͈/ | ㄸ /t͈/ | ㅉ /t͡s͈/ یا /t͡ɕ͈/ | ㄲ /k͈/ |  |
| انفجاری/ انسایشی | حلقی | ㅍ /pʰ/ | ㅌ /tʰ/ | ㅊ /t͡sʰ/ یا /t͡ɕʰ/ | ㅋ /kʰ/ |  |
| سایشی | صاف |  | ㅅ s یا /sʰ/ |  |  | ㅎ h |
| سایشی | سخت |  | ㅆ /s͈/ |  |  |  |
| ناسوده | ناسوده | w |  | j |  |  |
| روان | روان |  | ㄹ l یا ɾ |  |  |  |
دستور

کره‌ای یک زبان پیوندی است. زبان کره‌ای به‌طور سنتی دارای ۹ جزو کلام در نظر گرفته می‌شود. پیراینده‌ها عموماً پیش از واژگان پیرایش‌شده قرار می‌گیرند و در مورد پیراینده‌های فعل، می‌توان به صورت گروهی بدان افزود. ساختار جمله یا شکل اصلی یک جمله کره‌ای نهاد-مفعول-فعل (SOV) است، اما فعل تنها عنصر ضروری و غیرقابل حرکت است و ترتیب واژگان بسیار انعطاف‌پذیر است، مانند بسیاری از زبان‌های پیوندی دیگر.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
پرسش:: «آیا [شما] به فروشگاه رفتید؟»
|  |  | 가게에 |  | 가셨어요? |
|  |  | gage-e |  | ga-syeo-sseo-yo |
|  |  | فروشگاه + [نشانگر مکان (에)] |  | [رفتن (ریشه فعل) (가)] + [افتخاری (시)] + [[[صرف فعل دستوری|صرف]] (قاعده انقباض) (어)] + [[[زمان گذشته (زبان)|گذشته]] (ㅆ)] + [[[وجه التزامی|التزامی]] (어)] + [نشانگر مودبانه (요)] |
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
پاسخ:: «بله.»
|  |  | 예. (یا 네.) |
|  |  | ye (یا ne) |
|  |  | بله |
رابطه میان یک گوینده/نویسنده و نهاد و مخاطبان در دستور زبان کره‌ای بسیار مهم است. رابطه میان گوینده/نویسنده و مرجع نهاد جمله در عنوان‌های افتخاری و رابطه میان گوینده/نویسنده و مخاطب در سطح گفتار منعکس می‌شود.
دستور > عنوان‌های افتخاری

هنگامی که در مورد فردی برتر از نظر موقعیت صحبت می‌شود، یک گوینده یا نویسنده معمولاً از اسم‌های خاص یا پایان‌های فعلی برای نشان دادن برتری نهاد جمله استفاده می‌کند. به‌طور کلی، اگر فردی از بستگان مسن‌تر، غریبه‌ای با سن تقریباً برابر یا بزرگ‌تر، یا کارفرما، معلم، مشتری یا موارد مشابه باشد، از نظر موقعیت برتر است. اگر فردی جوان‌تر، دانش‌آموز، کارمند یا مانند آن باشد، از نظر موقعیت برابر یا پایین‌تر است. امروزه پایان‌های خاصی وجود دارد که می‌توان آن را در جملات اظهاری، استفهامی و دستوری و هر دو جمله افتخاری یا عادی به کار برد.
عنوان‌های افتخاری در سنت کره کاملاً سلسله مراتبی بود. طبقه‌ها و دسته‌های مردم دارای الگوها و کاربردهایی بسیار پیچیده‌تر و طبقه‌بندی‌شده‌تر از آنچه امروزه استفاده می‌شود، داشتند. ساختار پیچیده نظام افتخاری کره در فرهنگ و جامعه سنتی شکوفا شد. عنوان‌های افتخاری در کره معاصر اکنون برای افرادی استفاده می‌شود که از نظر صمیمیت دور یا از نظر موقعیت برتر هستند، استفاده می‌شود. به عنوان مثال، افراد مسن، معلمان و کارفرمایان.
دستور > سطوح گفتار

هفت پارادایم فعل یا سطح گفتار در کره‌ای وجود دارد و هر سطح دارای مجموعه منحصر به فرد خود از پایان فعل‌هاست که برای نشان دادن میزان رسمی بودن یک موقعیت استفاده می‌شود. برخلاف عنوان‌های افتخاری - که برای نشان دادن احترام به نهاد (فردی که از او صحبت می‌شود) استفاده می‌شوند - سطوح گفتار برای نشان دادن احترام به مخاطبان گوینده یا نویسنده (فردی که با او صحبت می‌شود) استفاده می‌شود.
سه سطح با ادب بالا (بسیار مودبانه رسمی، مودبانه رسمی، مودبانه معمولی) به‌طور کلی با هم به عنوان جوندائنمال (존댓말) گروه‌بندی می‌شوند، در حالی که دو سطح با سطح ادب کم‌تر (بی‌ادبانه رسمی، بی‌ادبانه معمولی) در کره‌ای بانمال (반말) نامیده می‌شوند. دو سطح باقیمانده (رسمیت خنثی با ادب خنثی، رسمیت بالا با ادب خنثی) نه مودبانه هستند و نه بی‌ادبانه.
امروزه، سخنرانان نسل جوان دیگر خود را موظف نمی‌دانند که توجه معمول خود را نسبت به مرجع کاهش دهند. معمولاً دیده می‌شود که افراد جوان با اقوام بزرگتر خود با بانمال صحبت می‌کنند (반말). این از روی بی‌احترامی نیست، بلکه نشان‌دهنده صمیمیت و نزدیکی رابطه میان دو گوینده است. دگرگونی در ساختارها و نگرش‌های اجتماعی در جامعه‌ای که به سرعت در حال تغییر امروز است، تغییری در نحوه صحبت کردن افراد ایجاد کرده‌است.
واژگان

هسته واژگان کره‌ای از واژگان بومی کره‌ای تشکیل شده‌است. با این حال، بخش قابل توجهی از واژگان، به ویژه آن‌هایی که بیانگر ایده‌های انتزاعی هستند، واژگان چینی-کره‌ای (منشأ چینی) هستند. به میزان بسیار کمتر، برخی از واژگان نیز از مغولی و زبان‌های دیگر وام گرفته شده‌اند. امروزه وام‌واژه‌های فراوانی از انگلیسی نیز وارد کره‌ای شده‌اند.
واژگان کره شمالی نشان‌دهنده تمایل به ترجیح زبان کره‌ای بومی بر چینی-کره‌ای یا وام‌گیری‌های خارجی است، که به ویژه با اهداف سیاسی اخیر دولت با هدف از بین بردن تأثیرات خارجی بر زبان کره‌ای در شمال انجام شده‌است. در سال‌های اولیه، دولت کره شمالی سعی کرد واژگان چینی-کره‌ای را حذف کند. در نتیجه، کره جنوبی ممکن است چندین وام چینی-کره‌ای یا خارجی داشته باشد که در کره شمالی نباشد.
| عدد | چینی-کره‌ای> هانگول | چینی-کره‌ای> لاتین‌نویسی | کره‌ای بومی> هانگول | کره‌ای بومی> لاتین‌نویسی |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ | 일 | il | 하나 | hana |
| ۲ | 이 | i | 둘 | dul |
| ۳ | 삼 | sam | 셋 | set |
| ۴ | 사 | sa | 넷 | net |
| ۵ | 오 | o | 다섯 | daseot |
| ۶ | 육 륙 | yok, ryok | 여섯 | yeoseot |
| ۷ | 칠 | chil | 일곱 | ilgop |
| ۸ | 팔 | pal | 여덟 | yeodeol |
| ۹ | 구 | Gu | 아홉 | ahop |
| ۱۰ | 십 | sip | 열 | yeol |
واژگان > چینی-کره‌ای

واژگان چینی-کره‌ای عبارتند از:
واژگانی که مستقیماً از چینی نوشتاری وام گرفته شده‌اند.
ترکیباتی که در کره یا ژاپن ساخته شده و با استفاده از خوانش چینی-کره‌ای نویسه‌های چینی خوانده می‌شوند.
بنابراین کره‌ای درست مانند واژگان دیگر، دارای دو مجموعه از سامانه‌های اعداد است. با این حال، کره‌ای و چینی از نظر ژنتیکی به هم مرتبط نیستند و این دو مجموعه از واژگان کره‌ای کاملاً با یکدیگر متفاوت هستند. همه تکواژهای چینی-کره‌ای مانند چینی تک هجایی هستند، در حالی که تکواژهای بومی کره‌ای می‌توانند چند هجایی باشند. واژگان چینی-کره‌ای عمداً در کنار حروف چینی متناظر برای یک زبان نوشتاری وارد شدند.
نسبت دقیق واژگان چینی-کره‌ای موضوع بحث است. سون (۲۰۰۱) ۵۰–۶۰٪ را بیان کرد. در سال ۲۰۰۶، همان نویسنده تخمین حتی بالاتر از ۶۵٪ ارائه می‌دهد.  جئونگ جائه-دو، یکی از گردآورندگان واژه‌نامه اوریمال کئون ساجئون، ادعا می‌کند که این نسبت چندان زیاد نیست. او اشاره می‌کند که واژه‌نامه‌های کره‌ای که در دوره استعمار گردآوری شده‌اند شامل بسیاری از واژگان چینی-کره‌ای نارایج هستند. در تخمین وی، نسبت واژگان چینی-کره‌ای در زبان کره‌ای تا ۳۰ درصد عنوان شده‌است.
واژگان > وام‌واژه‌های غربی

اکثریت قریب به اتفاق وام‌واژه‌های غیر از زبان چینی-کره‌ای مربوط به دوران مدرن هستند که تقریباً ۹۰ درصد آن‌ها از زبان انگلیسی هستند. بسیاری از واژگان دیگر نیز از زبان‌های غربی مانند آلمانی از طریق ژاپنی وام گرفته شده‌اند (아르바이트 به معنای «شغل پاره‌وقت»، 알레르기 به معنای «حساسیت»، 기브스 به معنای «گچ‌کیری»). برخی از واژگان غربی به‌طور غیرمستقیم از طریق ژاپنی در طول اشغال کره توسط ژاپن با الگوی صوتی ژاپنی وام گرفته شدند. بیشتر وام‌گیری‌های غربی غیرمستقیم اکنون بر اساس قواعد فعلی «هانگول‌نویسی» برای زبان غربی مربوط نوشته می‌شوند، گویی که مستقیماً وام گرفته شده‌اند.
به دلیل چنین رواج زبان انگلیسی در فرهنگ و جامعه نوین کره جنوبی، وام‌گیری واژگانی اجتناب‌ناپذیر است. کره‌ای مشتق از انگلیسی یا «کونگلیش» (콩글리쉬) به‌طور فزاینده‌ای در جنوب استفاده می‌شود. واژگان گویش جنوبی زبان کره‌ای تقریباً ۵٪ وام واژه (به استثنای واژگان چینی-کره‌ای) است. با این حال، به دلیل انزوای کره شمالی، چنین تأثیری در گفتار کره شمالی وجود ندارد.
نوشتار

در زیر نموداری از نمادهای الفبای کره‌ای (هانگول) و لاتین‌نویسی اصلاح‌شده (RR) و مقادیر الفبای آوانگاری بین‌المللی متعارف (IPA) آورده شده‌است:
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| هانگول 한글 | ㅂ | ㄷ | ㅈ | ㄱ | ㅃ | ㄸ | ㅉ | ㄲ | ㅍ | ㅌ | ㅊ | ㅋ | ㅅ | ㅎ | ㅆ | ㅁ | ㄴ | ㅇ | ㄹ |
| RR | b | d | j | g | pp | tt | jj | kk | p | t | ch | k | s | h | ss | m | n | ng | r, l |
| IPA | p | t | t͡ɕ | k | p͈ | t͈ | t͡ɕ͈ | k͈ | pʰ | tʰ | t͡ɕʰ | kʰ | s | h | s͈ | m | n | ŋ | ɾ, l |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| هانگول 한글 | ㅣ | ㅔ | ㅚ | ㅐ | ㅏ | ㅗ | ㅜ | ㅓ | ㅡ | ㅢ | ㅖ | ㅒ | ㅑ | ㅛ | ㅠ | ㅕ | ㅟ | ㅞ | ㅙ | ㅘ | ㅝ |
| RR | i | e | oe | ae | a | o | u | eo | eu | ui | ye | yae | ya | yo | yu | yeo | wi | we | wae | wa | wo |
| IPA | i | e | ø, we | ɛ | a | o | u | ʌ | ɯ | ɰi | je | jɛ | ja | jo | ju | jʌ | ɥi, wi | we | wɛ | wa | wʌ |
به عنوان زبان خارجی

برای افراد بومی انگلیسی‌زبان، کره‌ای به‌طور کلی یکی از سخت‌ترین زبان‌های خارجی برای تسلط با وجود سهولت نسبی یادگیری هانگول در نظر گرفته می‌شود. برای نمونه مؤسسه زبان دفاعی ایالات متحده، زبان کره‌ای را در رده ۴ با ژاپنی، چینی (ماندارین و کانتونی) و عربی قرار می‌دهد که به ۶۴ هفته آموزش نیاز دارد (در مقایسه با تنها ۲۶ هفته برای زبان‌های رده ۱ مانند ایتالیایی، فرانسوی و اسپانیایی) تا زبان‌آموز انگلیسی‌زبان به سطح کاری محدودی از مهارت برسد که در آن «قابلیت کافی برای برآورده کردن خواسته‌های اجتماعی معمول و الزامات شغلی محدود» را داشته باشد و «بتواند با موضوعات مشخص در زمان گذشته، حال و آینده برخورد کند.» به‌طور مشابه، دانشکده مطالعات زبان مؤسسه خدمات خارجی آمریکا، زبان کره‌ای را در رده چهارم، بالاترین سطح دشواری، قرار می‌دهد.
در ۲۰۰۷ حدود ۸۰٪ از زبان‌آموزان کره‌ای در آمریکا دارای‌تبار کره‌ای بودند. در سال‌های ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۱ شمار افراد غیرکره‌ای که زبان کره‌ای را مطالعه می‌کردند با افزایش شدیدی روبرو شد. این رشد به موج کره‌ای نسبت داده می‌شود. موج کره‌ای در مراحل آغازین با گسترش سریال‌های درام و موسیقی پاپ کره‌ای در آسیای شرقی، جنوبی و جنوب شرقی وسعت گرفت و بعدها با رشد اینترنت و رسانه‌های اجتماعی به‌ویژه قرار گرفتن نماهنگ‌های پاپ کره‌ای روی یوتیوب به مفهومی جهانی تبدیل گشت. در سال ۲۰۱۸، گزارش شد که افزایش محبوبیت کی-پاپ عامل افزایش شمار افرادی است که این زبان را در دانشگاه‌های ایالات متحده یادمی‌گیرند.
دو آزمون پرکاربرد زبان کره‌ای به عنوان یک زبان خارجی وجود دارد: آزمون مهارت زبان کره‌ای (KLPT) و آزمون مهارت در زبان کره‌ای (TOPIK). آزمون مهارت زبان کره‌ای، آزمونی با هدف ارزیابی صلاحیت افراد غیربومی در زبان کره‌ای، در سال ۱۹۹۷ راه اندازی شد و ۱۷٬۰۰۰ شرکت‌کننده در سال ۲۰۰۷ داشت. آزمون مهارت در زبان کره‌ای نیز اولین بار در همان سال معرفی شد. از آن زمان تعداد کل افرادی که در TOPIK شرکت کرده‌اند از ۱ میلیون نفر فراتر رفته‌است و بیش از ۱۵۰٬۰۰۰ داوطلب در سال ۲۰۱۲ در این آزمون شرکت کردند.
به عنوان زبان خارجی > زبان کره‌ای در ایران

زبان کره‌ای در ایران نیز در حال محبوب شدن است که دلیل عمده آن گسترش موج کره‌ای در کشور همچون سراسر جهان است. هم‌اکنون رشته دانشگاهی زبان کره‌ای در ایران وجود ندارد اما در تهران و برخی از مراکز استان‌ها موسسات آموزش زبان کره‌ای راه‌اندازی شده‌است.
سنگ‌نوشته هانگول یادبود آتش‌سوزی کوه جوریونگ مربوط به دوره چوسان.متن"به دلیل آتش سوزی در بوته‌ها"
گویش‌های منطقه‌ای کره‌ای
نمودار واکه‌های کوتاه
نمودار واکه‌های بلند
طرفداران کی-پاپ در لهستان؛ موج کره‌ای افزایش محبوبیت زبان کره‌ای را در پی داشته‌است.
رینگو استار

| رینگو استار MBE | رینگو استار MBE |
| --- | --- |
رینگو استار در سیدنی استرالیا، در سال ۲۰۱۳: رینگو استار در سیدنی استرالیا، در سال ۲۰۱۳
اطلاعات پس‌زمینه: اطلاعات پس‌زمینه
نام تولد: ریچارد استارکی
نام(های) دیگر: رینگو
زاده: ۷ ژوئیهٔ ۱۹۴۰ ‏(۸۴ سال)لیورپول
ژانر: راک، راک اند رول، پاپ
ساز(ها): درامز
سازهای اصلی: سازهای اصلی
درامز: درامز
امضا: امضا
وبگاه: http://www.ringostarr.com
سر ریچارد استارکی (متولد ۷ ژوئیه ۱۹۴۰) که به رینگو استار معروف است، یک برنده جایزه اسکار و آهنگساز، خواننده، ترانه‌نویس و هنرپیشه انگلیسی و نوازنده درام معروف گروه بیتلز می‌باشد. او آخرین نفری بود که به اعضای گروه پیوست.
این خواننده و سایر اعضای گروه بیتلز انقلابی در حوزه موسیقی پدید آوردند.
استار در ۲۲ مارس ۲۰۱۸ مراسمی در کاخ باکینگهام در لندن مقام شوالیه را دریافت کرد. شاهزاده ویلیام، دوک کمبریج و نوه ملکه بریتانیا به دلیل دستاوردهای رینگو استار به دنیای موسیقی این مقام را به او اهدا کردند.
فیلم شناسی

شب‌زنده‌داری با بزن و بکوب (۱۹۶۴)
کمک! (۱۹۶۵)
زیردریایی زرد (۱۹۶۸)
آبنبات (۱۹۶۸)
مسیحی جادویی (۱۹۶۹)
بگذار باشد (۱۹۷۰)
لیستومانیا (۱۹۷۵)
آخرین والس (۱۹۷۸)
سلامم را به برود استریت برسانید (۱۹۸۴)
توماس و دوستان (۱۹۸۶-۱۹۸۴)
آب (۱۹۸۵)
آلیس در سرزمین عجایب (۱۹۸۵)
کوئین: سالهای جادویی (۱۹۸۷) (مستند)
سیمپسون‌ها (۱۹۹۱)
ستاره‌های پاپ: هرگز متوقف نمی‌شوند (۲۰۱۶)
تونی زایلر

تونی زایلر (به آلمانی: Toni Sailer) (تولد :۱۷ نوامبر۱۹۳۵ - درگذشت: ۲۴ اوت ۲۰۰۹)ورزشکار مرد رشتهٔ اسکی آلپاین اهل کشور اتریش است. وی در بین سال‌های ‎۱۹۵۶ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک زمستانی در مجموع ۳ مدال طلا را کسب کرد.
سوفی کریستینسن

سوفی مارگرت کریستینسن (به انگلیسی: Sophie Christiansen) یک سوارکار زن انگلیسی است که در چهار دورهٔ پیاپی بازی‌های پارالمپیک شرکت داشته‌است.او در سالهای ۲۰۱۲ و ۲۰۱۶ موفق به کسب سه مدال طلا در پاراالمپیک شد. در سال ۲۰۰۸ او درحالی که مشغول به تحصیل رشتهٔ ریاضیات در دانشگاه لندن و در رویال هالووی بود دو مدال طلا ویک مدال نقره را در بازیهای پارالمپیک پکن از آن خود کرد. او تنها به حرفه ورزشی نمی‌پردازد و در کنار آن به عنوان توسعه‌دهنده نرم‌افزار در شرکت تأمین سرمایه کار می‌کند و از موقعیت خود به عنوان یک کارزارگر جامعه مدنی برای معلولین نیز استفاده می‌کند.
اوایل زندگی

کریستینسن با تولد دوماه پیشتر از زمان موعد نوزاد زودرس با فلج مغزی بوده‌است. او از دیگر مشکلات سلامت از جمله یرقان ، سپتیسمی، سکتهٔ قلبی و پنوموتوراکس‌رنج‌می‌برد. سوفی درسن شش سالگی سوارکاری را به عنوان فیزیوتراپی در گروه سازمان سواری برای انجمن معلولین و در همسایگی خانیشان شروع کرد.
گری دینین

| گری دینین | گری دینین |
| --- | --- |
زادهٔ: ۲۴ دسامبر ۱۹۴۳ مونترآل
درگذشت: ۱ آوریل ۲۰۰۶ اسپرینگفیلد، ماساچوست
ملیت: کانادا
گری دینین (انگلیسی: Gary Dineen; ۲۴ دسامبر ۱۹۴۳ – ۱ آوریل ۲۰۰۶) بازیکن هاکی روی یخ اهل کانادا بود.
میلر، نبراسکا

Village در 23x15px|border |alt=|link= ایالات متحده آمریکا
| Miller, Nebraska | Miller, Nebraska |
| --- | --- |
Village: Village
Downtown Miller: Downtown Miller
Location of Miller, Nebraska: Location of Miller, Nebraska
ایالت: نبراسکا
شهرستان: شهرستان بوفالو، نبراسکا
مساحت: مساحت
 • کل: ۰٫۳۸ مایل مربع (۰٫۹۸ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۰٫۳۸ مایل مربع (۰٫۹۸ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰ مایل مربع (۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۲۳۲۰ فوت (۷۰۷ متر)
جمعیت (۲۰۱۰): جمعیت (۲۰۱۰)
 • کل: ۱۳۶
 • برآورد (2012): ۱۳۹
 • تراکم: ۳۵۷٫۹/مایل مربع (۱۳۸٫۲/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (CST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۵ (CDT)
زیپ‌کد: 68858
کد منطقه: 308
کد FIPS: 31-32130
شماره GNIS: 0831311
میلر(به انگلیسی: Miller) شهری در ایالت نبراسکا کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۱۳۶ نفر بوده‌است.
لیگ قهرمانان آسیا ۲۰۱۳

| 0 | 1 |
| --- | --- |
جزئیات مسابقات: جزئیات مسابقات
تاریخ برگزاری: ۹ فوریه - ۹ نوامبر ۲۰۱۳
شمار تیم‌ها: ۳۵ (از ۱۰ کشور)
 گوانگ‌ژو اورگراند (یکمین عنوان):  گوانگ‌ژو اورگراند (یکمین عنوان)
نایب‌قهرمان:  اف‌سی سئول
آمار مسابقات: آمار مسابقات
بازی‌های برگزار شده: ۱۲۹
گل‌های زده شده: ۳۴۹ (۲٫۷۱ گل به‌ازای هر بازی)
تماشاگران: ۲٬۰۲۱٬۰۲۵ (۱۵٬۶۶۷ نفر به‌ازای هر بازی)
بیشترین گلزن(ـان):  موریکی (۱۳ گل)
بهترین بازیکن(ـان):  موریکی
→ ۲۰۱۲ ۲۰۱۴ ← : → ۲۰۱۲ ۲۰۱۴ ← 
لیگ قهرمانان آسیا ۲۰۱۳ سی و دومین دورهٔ مسابقات باشگاهی قهرمانی آسیا و یازدهمین دوره تحت عنوان لیگ قهرمانان آسیا که توسط کنفدراسیون فوتبال آسیا برگزار شد.
تیم گوانگژو اورگراند چین با غلبه بر تیم اف‌سی سئول کره جنوبی در فینال مسابقات برای اولین بار قهرمان این دوره از رقابت‌ها شد و به مسابقات جام باشگاه‌های جهان ۲۰۱۳ راه یافت.
مرحله انتخابی

| تیم ۱> منطقهٔ غرب |  نتیجه > منطقهٔ غرب | تیم ۲> منطقهٔ غرب |
| --- | --- | --- |
| صبا  | ۱-۱ (و.ا) (۵-۳ پ) |  الشباب |
| النصر  | ۲-۳ |  لوکوموتیو تاشکند |
منطقهٔ شرق: منطقهٔ شرق
| بوریرام یونایتد  | ۰-۰ (و.ا) (۰-۳ پ) |  بریزبن رور |
مرحله گروهی > گروه A

| تیم | بازی | برد | تساوی | باخت | گل‌زده | گل‌خورده | تفاضل‌گل | امتیاز |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  الشباب | ۶ | ۴ | ١ | ۱ | ۷ | ۵ | ۲+ | ۱۳ |
|  الجیش | ۶ | ۳ | ۲ | ۱ | ۱۴ | ۹ | ۵+ | ۱۱ |
|  الجزیره | ۶ | ۱ | ۲ | ۳ | ۷ | ۱۰ | ۳- | ۵ |
|  تراکتورسازی | ۶ | ‍‍۱ | ۱ | ۱ | ۱۳ | ۱ | ۴- | ۱۴ |
مرحله گروهی > گروه B

| تیم | بازی | برد | تساوی | باخت | گل‌زده | گل‌خورده | تفاضل‌گل | امتیاز |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  لخویا | ۶ | ۳ | ۲ | ۱ | ۱۰ | ۷ | ۳+ | ۱۱ |
|  الشباب | ۶ | ۳ | ۰ | ۳ | ۸ | ۹ | ۱- | ۹ |
|  الاتفاق | ۶ | ۲ | ۱ | ۳ | ۶ | ۵ | ۱+ | ۷ |
|  پاختاکور | ۶ | ۲ | ۱ | ۳ | ۶ | ۹ | ۳- | ۷ |
مرحله گروهی > گروه C

| تیم | بازی | برد | تساوی | باخت | گل‌زده | گل‌خورده | تفاضل‌گل | امتیاز |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  الاهلی | ۶ | ۴ | ۲ | ۰ | ۱۶ | ۸ | ۸+ | ۱۴ |
|  الغرافه | ۶ | ۳ | ۱ | ۲ | ۱۳ | ۱۱ | ۲+ | ۱۰ |
|  سپاهان | ۶ | ۳ | ۰ | ۳ | ۱۲ | ۱۳ | ۱- | ۹ |
|  النصر | ۶ | ۰ | ۱ | ۵ | ۷ | ۱۶ | ۹- | ۱ |
مرحله گروهی > گروه D

| تیم | بازی | برد | تساوی | باخت | گل‌زده | گل‌خورده | تفاضل‌گل | امتیاز |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  استقلال | ۶ | ۴ | ۱ | ۱ | ۱۱ | ۵ | ۶+ | ۱۳ |
|  الهلال | ۶ | ۴ | ۰ | ۲ | ۱۰ | ۶ | ۴+ | ۱۲ |
|  العین | ۶ | ۲ | ۰ | ۴ | ۶ | ۹ | ۳- | ۶ |
|  الریان | ۶ | ۱ | ۱ | ۴ | ۷ | ۱۴ | ۷- | ۴ |
مرحله گروهی > گروه E

| تیم | بازی | برد | تساوی | باخت | گل‌زده | گل‌خورده | تفاضل‌گل | امتیاز |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  سئول | ۶ | ۳ | ۲ | ۱ | ۱۱ | ۵ | ۶+ | ۱۱ |
|  بوریرام یونایتد | ۶ | ۱ | ۴ | ۱ | ۶ | ۶ | ۰ | ۷ |
|  جیانگسو سینتی | ۶ | ۲ | ۱ | ۳ | ۵ | ۱۰ | ۵- | ۷ |
|  وگالتا سندای | ۶ | ۱ | ۳ | ۲ | ۵ | ۶ | ۱- | ۶ |
مرحله گروهی > گروه F

| تیم | بازی | برد | تساوی | باخت | گل‌زده | گل‌خورده | تفاضل‌گل | امتیاز |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  گوانگ‌ژو اورگراند | ۶ | ۳ | ۲ | ۱ | ۱۴ | ۵ | ۹+ | ۱۱ |
|  چونبوک هیوندای موتورز | ۶ | ۲ | ۴ | ۰ | ۱۰ | ۶ | ۴+ | ۱۰ |
|  اوراوا رد دایموندز | ۶ | ۳ | ۱ | ۲ | ۱۱ | ۱۱ | ۰ | ۱۰ |
|  موانگتونگ یونایتد | ۶ | ۰ | ۱ | ۵ | ۴ | ۱۷ | ۱۳- | ۱ |
مرحله گروهی > گروه G

| تیم | بازی | برد | تساوی | باخت | گل‌زده | گل‌خورده | تفاضل‌گل | امتیاز |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  بنیادکار | ۶ | ۲ | ۴ | ۰ | ۶ | ۳ | ۳+ | ۱۰ |
|  بیجینگ گوان | ۶ | ۲ | ۳ | ۱ | ۴ | ۲ | ۲+ | ۹ |
|  پوهانگ استیلرز | ۶ | ۱ | ۴ | ۱ | ۵ | ۶ | ۱- | ۷ |
|  سانفریس هیروشیما | ۶ | ۰ | ۳ | ۳ | ۲ | ۶ | ۴- | ۳ |
مرحله گروهی > گروه H

| تیم | بازی | برد | تساوی | باخت | گل‌زده | گل‌خورده | تفاضل‌گل | امتیاز |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  کاشیوا ریسول | ۶ | ۴ | ۲ | ۰ | ۱۴ | ۴ | ۱۰+ | ۱۴ |
|  سنترال کوئست مارینرز | ۶ | ۲ | ۱ | ۳ | ۵ | ۹ | ۴- | ۷ |
|  گوئیژو رن | ۶ | ۱ | ۳ | ۲ | ۶ | ۷ | ۱- | ۶ |
|  سوون سامسونگ | ۶ | ۰ | ۴ | ۲ | ۴ | ۹ | ۵- | ۴ |
تیم‌های صعود کننده

تیم‌های صعودکننده از هر کشور از مرحله گروهی به مرحله حذفی به شرح زیر است:
عربستان: صعود ۳ نماینده از ۴ نماینده (الشباب، الاهلی و الهلال)
قطر: صعود ۳ نماینده از ۴ نماینده (الغرافه، الجیش و لخویا)
چین: صعود ۲ نماینده از ۴ نماینده (بیجینگ گوان و گوانگ‌ژو اورگراند)
کره جنوبی: صعود ۲ نماینده از ۴ نماینده (سئول و چونبوک هیوندای موتورز)
استرالیا: صعود ۱ نماینده از ۱ نماینده (سنترال کوئست مارینرز)
ازبکستان: صعود ۱ نماینده از ۲ نماینده (بنیادکار)
تایلند: صعود ۱ نماینده از ۲ نماینده (بوریرام یونایتد)
ایران: صعود ۱ نماینده از ۳ نماینده (استقلال)
امارات متحده عربی: صعود ۱ نماینده از ۴ نماینده (الشباب)
ژاپن: صعود ۱ نماینده از ۴ نماینده (کاشیوا ریسول)
مرحله حذفی > یک هشتم نهایی

| تیم ۱> منطقه غرب | نتیجه نهایی> منطقه غرب | تیم ۲> منطقه غرب | بازی رفت> منطقه غرب | بازی برگشت> منطقه غرب |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| الغرافه  | ۵-۱ |  الشباب | ۲-۱ | ۳-۰ |
| الجیش  | ۳-۱ |  الاهلی | ۱-۱ | ۲-۰ |
| الهلال  | ۳-۲ |  لخویا | ۱-۰ | ۲-۲ |
| الشباب  | ۴-۲ |  استقلال | ۴-۲ | ۰-۰ |
منطقه شرق: منطقه شرق
| بیجینگ گوان  | ۳-۱ |  سئول | ۰-۰ | ۳-۱ |
| بوریرام یونایتد  | ۱-۲ |  بنیادکار | ۱-۲ | ۰-۰ |
| سنترال کوئست مارینرز  | ۵-۱ |  گوانگ‌ژو اورگراند | ۲-۱ | ۳-۰ |
| چونبوک هیوندای موتورز  | ۵-۲ |  کاشیوا ریسول | ۲-۰ | ۳-۲ |
در این مرحله در مجموع ۴۱ گل رد و بدل شد.
مرحله حذفی > یک چهارم نهایی

| تیم ۱ | نتیجه نهایی | تیم ۲ | بازی رفت | بازی برگشت |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| الاهلی  | ۲-۱ |  سئول | ۱-۱ | ۱-۰ |
| استقلال  | ۱-۳ |  بوریرام یونایتد | ۰-۱ | ۱-۲ |
| کاشیوا ریسول  | ۳-۳ |  الشباب | ۱-۱ | ۲-۲ |
| گوانگ‌ژو اورگراند  | ۱-۶ |  لخویا | ۰-۲ | ۱-۴ |
در این مرحله در مجموع ۲۰ گل رد و بدل شد.
مرحله حذفی > نیمه نهایی

| تیم ۱ | نتیجه نهایی | تیم ۲ | بازی رفت | بازی برگشت |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| سئول  | ۲-۴ |  استقلال | ۰-۲ | ۲-۲ |
| کاشیوا ریسول  | ۸-۱ |  گوانگ‌ژو اورگراند | ۴-۱ | ۴-۰ |
در این مرحله در مجموع ۱۵ گل رد و بدل شد.
مرحله حذفی > فینال

مقالهٔ اصلی: فینال لیگ قهرمانان آسیا ۲۰۱۳
| تیم ۱ | نتیجه نهایی | تیم ۲ | بازی رفت | بازی برگشت |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| سئول  | ۳-۳ |  گوانگ‌ژو اورگراند | ۲-۲ | ۱-۱ |