آتاری ۸-بیت
تاریخچه > مدل‌های اولیه؛ آتاری ۴۰۰ و ۸۰۰

سری اولیه در دو مدل «سطح پایین» و «سطح بالا» تولید گردید. مدل سطح-پایین به نام Candy و مدل سطح-بالا Colleen نام‌گذاری شد. (نام دو تن از منشی‌های جذاب شرکت آتاری) تفاوت اصلی این دو مدل در بازار فروش آن‌ها بود. آتاری، مدل Colleen را به عنوان یک کامپیوتر و مدل Candy را به عنوان یک کنسول بازی ترکیبی، در بازار معرفی نمود. مدل Colleen شامل اسلات‌های گسترش حافظه رم و رام، دو اسلات کارتریج ۸ کیلوبایتی، خروجی نمایشگر و تلویزیون، و یک صفحه کلید کامل بود. در حالیکه مدل Candy از صفحه کلید پرده‌ای، اسلات‌های داخلی جهت حافظه، و فقط یک خروجی تلویزیون استفاده می‌کرد. یکی از دلایل استفاده از صفحه کلید پرده‌ای این بود که کودکان، کلیدهای از جا درآمده این رایانه را نبلعند.
در آن زمان کمیسیون ارتباطات فدرال آمریکا دستوری صادر نمود تا سازندگان از تداخل سیگنال‌های منتشر شده از وسایل متصل به تلویزیون با دیگر دستگاه‌ها جلوگیری کنند. برخی شرکت‌ها مانند اپل این مشکل را با حذف نمودن قطعات تولیدکننده سیگنال (خروجی تلویزیون) در اپل ۲ حل کردند، بعضی از سیستم‌ها (مانند «تی آراس-۸۰» و کمودور پی ای تی) نیز استفاده از نمایشگرهای کامپوزیت را به عنوان راهکار انتخاب کردند. از طرفی بعضی از شرکای فروش مانند فروشگاه سیرز نیز خواستار تولید دستگاه‌هایی بودند که هماهنگ با دستور کمیسیون ارتباطات فدرال آمریکا باشند تا بتوانند آن‌ها را به راحتی در فروشگاه‌ها به فروش برسانند.
برای برآورده کردن این خواسته، سازندگان مجبور به استفاده از محافظ‌های سنگین وزن در داخل دستگاه‌های خود بودند. هر دو مدل از یک پوشش آلومینیومی ضخیمی (که مانند یک قفس فاراده عمل می‌کرد) در داخل بدنه خود استفاده می‌کردند. بسیاری از قطعات داخلی این مدل‌ها به این پوشش آلومینیومی پیچ می‌شدند. این عوامل باعث می‌شد هزینه نهایی تولید این محصولات، گران و پیچیده در بیاید. قوانین کمیسیون ارتباطات فدرال همچنین باعث می‌شد که ساخت سوراخ‌های روی بدنه به شدت محدود باشد و به همین دلیل محدودیت‌هایی برای ایجاد درگاه‌های ارتباطی با دنیای خارج در این دستگاه‌ها به وجود می‌آمد. در عوض شرکت آتاری اقدام به طراحی درگاه ورودی/خروجی سریال (SIO) ویژه‌ای نمود که مانند یک یو اس بی اولیه عمل می‌کرد و اجازه می‌داد که ابزارهای جانبی از طریق یک درگاه به سیستم متصل و به صورت خودکار پیکربندی شوند. اسلات‌های داخلی سیستم نیز برای اضافه شدن ماجول‌های حافظه رم و رام ذخیره شدند.
یکی از اهداف اصلی این سیستم‌ها راحتی ارتباط بین کاربر با دستگاه بود. به عنوان مثال شرکت آتاری اعتقاد داشت وجود کارتریج باعث استفاده راحت و سهل از سیستم می‌شود. این سیستم‌ها جهت بوت شدن نیازی به ورود دستور کاربر ندارند، سیستم عامل به‌طور خودکار درایورهای مورد نیاز دستگاه‌ها را از درگاه (SIO) بارگذاری می‌کرد. سیستم عامل کنترل‌کننده فلاپی دیسک (DOS) نیز جهت مدیریت فضاهای موجود بر روی دیسک به صورت منو طراحی شده بود. هنگامی که هیچ نرم‌افزاری بارگذاری نشود، به جای این که کاربر را وارد یک صفحه سیاه یا محیط ویرایشگر زبان ماشین کند، سیستم عامل به‌طور خودکار وارد حالت "Memo Pad" می‌شد. این حالت به کاربر اجازه می‌داد اقدام به تایپ در یک ویرایشگر تمام صفحه‌ای نماید. (به اصطلاح TV Typewriter)
در ابتدا آتاری قصد داشت از «مایکروسافت بیسیک» در سیستم خود استفاده کند و آن را هماهنگ با کارتریج‌های ۸ کیلوبایتی خود نماید. از آن جا که نسخه ۶۵۰۲ مایکروسافت ۱۲ کیلوبایت بود، عملیات پورت «مایکروسافت بیسیک» با شکست روبرو شد. به همین دلیل شرکت آتاری با همکاری شرکت «شپاردسون میکروسیستمز» اقدام به تولید «آتاری بیسیک» کردند.
بعد از اینکه در دسامبر ۱۹۷۸ مشخص شد این سیستم قصد ورود به بازار رایانه‌های خانگی را دارد، این رایانه‌ها برای اولین بار در نمایشگاه بین‌المللی سی‌ئی‌اس در ژانویه ۱۹۷۹ و با نام‌های رسمی آتاری ۴۰۰ و آتاری ۸۰۰ معرفی شدند. در تاریخ نوامبر ۱۹۷۹ این رایانه‌ها به‌طور رسمی عرضه شدند. نام‌های این دو سیستم برگرفته از میزان حافظه آن‌ها بود، آتاری ۴۰۰ (۴ کیلوبایت حافظه رَم) و آتاری ۸۰۰ (۸ کیلوبایت حافظه). در زمان عرضه این دو رایانه، قیمت حافظه رَم در بازار شروع به کاهش کرد و در عوض هر دو سیستم با ۸ کیلوبایت حافظه تولید شدند. با ادامه کاهش قیمت حافظه رم، شرکت آتاری مدل ۸۰۰ را طوری ارتقا داد که قابلیت افزایش حافظه به میزان ۴۸ کیلوبایت را داشته باشد. مشکل افزایش حرارت ماجول‌های حافظه در نهایت آتاری را مجبور کرد تا از ماجول‌های حافظه به شکل بدون پوشش استفاده کند، البته بعد از مدتی کاور بخش قابل گسترش سیستم به جای استفاده از چفت پلاستیکی، با پیچ به بدنه سیستم متصل گردید.
هر دوی این مدل‌ها دارای چهار درگاه جوی استیک بودند که البته تنها تعداد بسیار محدودی از بازی‌ها به‌طور هم‌زمان از چهار بازیباز استفاده می‌کردند. با وجود اینکه آتاری ۴۰۰ از صفحه کلید پرده‌ای و فقط یک اسلات کارتریج بهره می‌برد، به نسبت مدل ۸۰۰ که دارای صفحه کلید کامل و حافظه قابل ارتقا بود، فروش بهتر و موفق تری داشت. (نسبت فروش ۲ به ۱) شرکت آتاری قصد داشت اسلات کارتریج سمت راست موجود در مدل ۸۰۰ را به وسیله یک اسلات سمت چپ تکمیل نماید، اما فقط تعداد بسیار کمی کارتریج برای سمت راست ساخته شد (در مارس ۱۹۸۳ فقط یک کارتریج تولید شد)، و در نهایت در رایانه‌های بعدی منجر به حذف اسلات از این مدل شد.