شرک (فیلم)

این مقاله دربارهٔ نخستین فیلم است. برای فرنچایز، شرک (فرنچایز) را ببینید. برای شخصیت اصلی، شرک (شخصیت) را ببینید. برای کتاب بر اساس این فیلم، شرک! را ببینید. برای دیگر کاربردها، شرک (ابهام زدایی) را ببینید.
| شرک | شرک |
| --- | --- |
پوستر اکران تئاتر: پوستر اکران تئاتر
کارگردان: اندرو آدامسون ویکی جنسون
تهیه‌کننده:  آرون وارنر  جان اچ. ویلیامز  جفری کاتزنبرگ 
نویسنده:  تد الیوت  تری روسیو  جو استیلمن  راجز اس. اچ. شولمن 
بر پایه: شرک! اثر ویلیام استیگ
بازیگران: مایک مایرز ادی مورفی کامرون دیاز جان لیسگو
موسیقی: هری گرگسون ویلیامز جان پاول
تدوین‌گر: سیم اوان جونز
شرکت‌های تولید: دریم‌ورکس انیمیشن پی‌دی‌آی/دریم‌ورکس
توزیع‌کننده: دریم‌ورکس پیکچرز
تاریخ‌های انتشار:  ۲۲ آوریل ۲۰۰۱ (۲۰۰۱-04-۲۲) (تئاتر مان ویلیج)  ۱۸ مه ۲۰۰۱ (۲۰۰۱-05-۱۸) (ایالات متحده)  
مدت زمان: ۹۰ دقیقه
کشور: ایالات متحده
زبان: انگلیسی 
هزینهٔ فیلم: ۶۰ میلیون دلار
فروش گیشه: ۴۹۲٫۲ میلیون دلار
شرک (به انگلیسی: Shrek) فیلمی پویانمایی فانتزی کمدی آمریکایی محصول سال ۲۰۰۱ است که بر اساس کتاب مصور کودکان در ۱۹۹۰ نوشته ویلیام استیگ، ساخته شده است. کارگردانی این فیلم را اندرو آدامسون و ویکی جنسون (در اولین کارگردانی بلندشان) و نویسندگی آن را تد الیوت، تری روسیو، جو استیلمن و راجر اس. اچ. شولمن برعهده دارند. این نخستین قسمت از مجموعه فیلم‌های شرک است. در این فیلم مایک مایرز، ادی مورفی، کامرون دیاز و جان لیسگو به ایفای نقش پرداخته‌اند. در این فیلم یک غول پرخاشگر به نام شرک (مایرز) خانه خود را در باتلاقی می‌یابد که توسط موجودات افسانه‌ای که توسط حاکمی وسواسی به نام لرد فارکواد (لیسگو) طرد شده بودند، به تاراج برده شده است. شرک با کمک خر با فارکواد پیمان می‌بندد تا پرنسس فیونا (دیاز) را در ازای بازپس‌گیری کنترل باتلاقش نجات دهد.
پس از خرید حقوق کتاب استیگ در سال ۱۹۹۱، استیون اسپیلبرگ به دنبال تولید یک فیلم پویانمایی سنتی بود، اما جان اچ. ویلیامز او را قانع کرد که پروژه را به دریم‌ورکس که به تازگی در سال ۱۹۹۴ تأسیس شده بود، بیاورد. جفری کاتزنبرگ به همراه ویلیامز و آرون وارنر توسعه شرک را از سال ۱۹۹۵ آغاز کردند، به‌ویژه پس از خرید حقوق از اسپیلبرگ. کریس فارلی به عنوان صدای شخصیت اصلی انتخاب شد و بیشتر دیالوگ‌های مورد نیاز را ضبط کرد، اما در سال ۱۹۹۷ قبل از اتمام کارش در فیلم درگذشت؛ مایرز استخدام شد تا جایگزین او شود و به شرک لهجه اسکاتلندی بدهد. در ابتدا قرار بود فیلم با استفاده از ضبط حرکت ساخته شود، اما پس از نتایج ضعیف آزمون‌ها، استودیو پی‌دی‌آی را برای تکمیل پویانمایی رایانه‌ای نهایی استخدام کرد. شرک به تقلید از سایر اقتباس‌های قصه‌های پریان پرداخته و به‌ویژه فیلم‌های پویانمایی دیزنی را نقیضه می‌کند.
شرک در تئاتر مان ویلیج در وست‌وود و بعداً در جشنواره فیلم کن ۲۰۰۱ نمایش داده شد، جایی که برای نخل طلا رقابت کرد و به اولین فیلم پویانمایی از زمان پیتر پن محصول دیزنی (۱۹۵۳) تبدیل شد که برای این جایزه انتخاب می‌شود. این فیلم در ۱۸ مه ۲۰۰۱ به‌طور سینمایی توسط دریم‌ورکس پیکچرز در ایالات متحده اکران شد و بیش از ۴۹۲ میلیون دلار در سرتاسر جهان فروش داشت و به چهارمین فیلم پرفروش ۲۰۰۱ تبدیل شد. منتقدان به‌خاطر پویانمایی، اجراهای صوتی، موسیقی متن، نویسندگی و طنز آن که برای بزرگسالان و کودکان جالب توجه بود، به شدت از آن تمجید کردند. شرک نامزد جایزه اسکار بهترین فیلم‌نامه اقتباسی شد و اولین جایزه اسکار بهترین فیلم پویانمایی را برد.
موفقیت بزرگ این فیلم باعث شد تا دریم‌ورکس انیمیشن به عنوان رقیبی برای پیکسار در فیلم‌های پویانمایی بلند رایانه‌ای معرفی شود. تاکنون سه دنباله از این فیلم منتشر شده است–شرک ۲ (۲۰۰۴)، شرک ۳ (۲۰۰۷) و شرک برای همیشه (۲۰۱۰)–به همراه دو فیلم اسپین‌آف–گربه چکمه‌پوش (۲۰۱۱) و گربه چکمه‌پوش: آخرین آرزو (۲۰۲۲)–به همراه تولیدات دیگر، به ویژه شرک ۵ در حال توسعه. این فیلم همچنین به عنوان یکی از تأثیرگذارترین فیلم‌های پویانمایی دهه ۲۰۰۰ و یکی از بهترین فیلم‌های پویانمایی ساخته شده در نظر گرفته می‌شود. کتابخانه کنگره ایالات متحده، شرک را برای نگهداری در فهرست ملی ثبت فیلم در سال ۲۰۲۰ انتخاب کرد و اولین فیلم پویانمایی قرن بیست و یکم بود که حفظ شد.