جنگ‌های نادرشاه

| ن ب وجنگ‌های نادر | ن ب وجنگ‌های نادر |
| --- | --- |
سرنگونی صفویان نبرد گلون‌آباد  سقوط اصفهان جنگ خراسان مشهد  سنگان  سبزوار جنگ با ابدالی‌ها و هوتکیان نخستین جنگ کافر قلعه  ۱۷۲۹ هرات  دومین جنگ  قندهار بازگرداندن تهماسب دوم به تخت دامغان  سردره خوار  مورچه‌خورت  اصفهان  زرگان نخستین جنگ با عثمانی لشکرکشی در غرب نهاوند  ملایر  جنگ تهماسب دوم ایروان  لشکرکشی به میان‌رودان نخست بغداد  سامرا  کرکوک  لشکرکشی به قفقاز گنجه  محاصره ایروان یغوارد لشکرکشی به هند محاصره کابل  تنگه خیبر  کرنال  غارت دهلی  لشکرکشی به سند لشکرکشی به فرارود بخارا  پتناک لشکرکشی به داغستان آندالال لشکرکشی به خلیج فارس دومین جنگ با عثمانی محاصره موصل  نبرد موصل  نبرد قارص شورش‌ها و جنگ‌های داخلی شورش شیخ احمد مدنی  شورش‌های بختیاری  شورش محمدخان بلوچ  شورش ۱۷۳۶ کارتلی  شورش دیره‌جات  شورش خانات فرارود  شورش ۱۷۴۱ بلخ  شورش کیش  شورش سام میرزا  شورش ۱۷۴۳-۴۶ خوی  شورش کارتلی  شورش ۱۷۴۴ فارس  شورش ۱۷۴۴ قاجار  شورش ۱۷۴۶ کرمان  خیزش ۱۷۴۶ سیستان  خیزش ۱۷۴۶-۴۷ مسقط  شورش‌های ۱۷۴۶-۴۷ گرمسیرات  خیزش ۱۷۴۷ زعفرانلو: سرنگونی صفویان نبرد گلون‌آباد  سقوط اصفهان جنگ خراسان مشهد  سنگان  سبزوار جنگ با ابدالی‌ها و هوتکیان نخستین جنگ کافر قلعه  ۱۷۲۹ هرات  دومین جنگ  قندهار بازگرداندن تهماسب دوم به تخت دامغان  سردره خوار  مورچه‌خورت  اصفهان  زرگان نخستین جنگ با عثمانی لشکرکشی در غرب نهاوند  ملایر  جنگ تهماسب دوم ایروان  لشکرکشی به میان‌رودان نخست بغداد  سامرا  کرکوک  لشکرکشی به قفقاز گنجه  محاصره ایروان یغوارد لشکرکشی به هند محاصره کابل  تنگه خیبر  کرنال  غارت دهلی  لشکرکشی به سند لشکرکشی به فرارود بخارا  پتناک لشکرکشی به داغستان آندالال لشکرکشی به خلیج فارس دومین جنگ با عثمانی محاصره موصل  نبرد موصل  نبرد قارص شورش‌ها و جنگ‌های داخلی شورش شیخ احمد مدنی  شورش‌های بختیاری  شورش محمدخان بلوچ  شورش ۱۷۳۶ کارتلی  شورش دیره‌جات  شورش خانات فرارود  شورش ۱۷۴۱ بلخ  شورش کیش  شورش سام میرزا  شورش ۱۷۴۳-۴۶ خوی  شورش کارتلی  شورش ۱۷۴۴ فارس  شورش ۱۷۴۴ قاجار  شورش ۱۷۴۶ کرمان  خیزش ۱۷۴۶ سیستان  خیزش ۱۷۴۶-۴۷ مسقط  شورش‌های ۱۷۴۶-۴۷ گرمسیرات  خیزش ۱۷۴۷ زعفرانلو
لشکرکشی‌های نادرشاه یا جنگ‌های نادری مجموعه‌ای از درگیری‌هایی بود که در اوایل تا اواسط قرن هجدهم در سرتاسر اوراسیا مرکزی عمدتاً توسط فاتح ایرانی نادرشاه انجام شد. مبارزات او از سرنگونی سلسله صفویه توسط  هوتکیان سرچشمه گرفت. در فروپاشی و تجزیه شدن امپراتوری صفوی و متعاقب آن پس از تسخیر اصفهان، پایتخت ایران به دست هوتکیان، شاه تهماسب دوم، مدعی تاج و تخت صفوی، نادر را به خدمت خود پذیرفت. نادر پس از تحت کنترل درآوردن شمال غرب ایران و نیز خنثی کردن ابدالی در شرق و همچنین تبدیل طهماسپ دوم به یک دست نشانده، علیه هوتکیان لشکرکشی کرد و بقیه نقاط کشور را تسخیر کرد. در یک سری از پیروزی‌های بزرگ، هوتکیان از بین رفتند و طهماسب دوم به عنوان یک پادشاه احیا شده صفوی به تاج و تخت بازگشت.
از جمله جنگ‌های نادری می‌توان اردوکشی سبزوار، جنگ کرنال، جنگ‌های ایران و عثمانی، شورش محمدخان بلوچ، محاصره قندهار، نبرد تنگه خیبر، نبرد دامغان (۱۷۲۹)، نبرد کافر قلعه، نبرد کرکوک و نبرد مورچه‌خورت را نام برد.
نتیجه این جنگ‌ها تجدید حیات امپراتوری ایران (افشار) در خاورمیانه، آسیای مرکزی، جنوب و قفقاز بود.
پس از قدرت گرفتن مجدد صفویان، نادر به مناطق غربی و شمالی امپراتوری لشکرکشی کرد تا سرزمین‌های از دست رفته به عثمانی‌ها و روس‌ها را بازپس گیرد. پس از یک جنگ تلخ پنج ساله، نادر توانسته بود مرزهای غربی ایران را احیا کند و همچنین حاکمیت ایران را بر بیشتر مناطق قفقاز دوباره تحمیل کند. مشروعیتی که دستاوردهای نظامی حیرت‌انگیز او برای او به ارمغان آورده بود، کودتای بدون خون‌ریزی علیه سلطنت صفویه را به وجود آورد که در آن او از حمایت همه‌جانبه نخبگان حاکم ایران برخوردار بود. اولین لشکرکشی نادرشاه به عنوان پادشاه سلسله تازه تأسیس افشاریه، به قندهار بود. در یکی از خارق‌العاده‌ترین لشکرکشی‌های خود، تنها با ده هزار نفر از گردنه خیبر عبور کرد و متعاقباً به قلب هند مغول فرود آمد، جایی که با ارتش هند مغول درگیر شد و با وجود اینکه تعدادشان شش به یک بود، دشمنانش را در کمتر از سه ساعت درهم شکست. پس از اینکه امپراتوری گورکانیان را مغلوب خود کرد و به دهلی رفت، دلیل این لشکرکشی کاملاً مشخص نیست، برخی به بدهی‌های معوقی که هند به ایران داشت اشاره می‌کنند، برخی دیگر هم می‌گویند علت فرار هوتکیان بود که به هند پناهنده شده بودند، نادرشاه ابتدا با احترام از پادشاه هند درخواست استرداد آنها را داشت اما هنگامی که پادشاه هند فرستاده نادر را به قتل رساند نادرشاه به هند لشکر کشید و طی نبرد کرنال لشکر هند را درهم کوبید.
نقاشی ای از نادر شاه
با بازگشت نادر به امپراتوری، جنگ‌های جدیدی در مناطق آسیای مرکزی رخ داد. نادر نفوذ ایران را در منطقه مرکزی آسیا توسعه داد تا جایی که قلمرویی بزرگتر از امپراتوری قدیمی ساسانیان ایجاد شد. با این حال، در این مرحله، نادر با سختی‌های روزافزون روانی روبرو بود که به آرامی به دیوانگی و وسواس فکری و پارانویا دچار شد. جنگ‌های بعدی او علیه لزگی‌ها در شمال قفقاز کمتر موفق بود و محاصره‌اش بر بغداد به دلیل بی حوصلگی غیرمعمول در فرمانروایی نادر، زودتر از موعد لغو شد. همان‌طور که نادر در برابر ساکنان امپراتوری سیاست‌های نابخشودنی و سرکوب را ادامه می‌داد، ارتباط او با زیردستانش بدتر می‌شد. وی چشمان وارث خود را بخاطر شکی که به او داشت از جا درآورد و بسیاری از خادمان وفادار خود را به عنوان خائن و شورشی اعلام کرد، در نهایت این اقدام‌ها سبب شد که آن‌ها علیه او شورش کنند.
سال‌های آخر نادر با سرگردانی در امپراتوری خود، در یک سری از کمپین‌های وحشیانه و بی رحمانه که شورش‌ها را با روش‌های بسیار خشن و وحشیانه سرکوب کرد، گذشت. یکی از آخرین نبردهای بزرگ او، نبرد شهر کارس بود که با عثمانیان صورت گرفت و در آن نادر، ارتش عثمانی را کاملاً نابود کرد و باعث شد که استانبول به دنبال صلح باشد. او در آخر به دست یک گروه از افسران خود در خیمه‌گاهش به قتل رسید. مرگ نادر، آغاز فصلی بسیار مشکل و خونین در تاریخ ایران بود، که در آن جنگ داخلی پی در پی کشور را برای بیش از نیم قرن فرا گرفت تا اینکه دودمان قاجار تحت سلطهٔ آغا محمدخان قاجار تأسیس گردد.