stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
انسان‌شناسی
ارتباط با سایر علوم

قوانین طبیعی و اجتماعی از آن رو که پیامد آن‌ها به انسان و زندگی او پایان می‌یابد، با هم پیوستگی کامل دارند. علوم تجربی مانند باستان‌شناسی، زبان‌شناسی، جغرافیای انسانی، روان‌شناسی، جامعه‌شناسی، زیست‌شناسی، ژنتیک و زمین‌شناسی به رشد و تکامل مردم‌شناسی بسیار مدد رسانده‌اند. باید توجه داشت مردم‌شناسی در قلمرو مطالعات خود از همه علوم و فنون استفاده می‌کند و آن‌ها را به کار می‌برد ولی وحدت علمی‌اش، که متشکل از اجزاء تجارب و نظریه‌های علوم دیگر است بر اساس توجه به انسان و تمرکز به فرهنگ است.
دو رشتهٔ انسان‌شناسی و جامعه‌شناسی متقابلاً همدیگر را تقویت می‌کنند و مرز قاطعی بین‌شان وجود ندارد و این یک دلیل ساده دارد: این که هم پژوهش‌های انسان‌شناختی و هم پژوهش‌های جامعه‌شناختی ریشه در مسائل اخلاقی و فکری کلان یکسانی دارند. مسائلی مانند ماهیت زندگی جمعی، روابط افراد با گروه، و شاید مهم‌تر از همه این که زمانه و تنگناهای جمعی خودمان را چطور باید بفهمیم.
با همهٔ این‌ها انسان‌شناسی و جامعه‌شناسی هر کدام سنت‌ها و روش‌های تحقیق متمایز و مخصوص به خود را دارند. جامعه‌شناسان عمدتاً پژوهش خود را بر جوامع شهری و صنعتی‌شده متمرکز می‌سازند و معمولاً بر تحلیل کمّی داده‌های آماری تکیه می‌کنند و پیمایش شاید مهم‌ترین ابزار پژوهشی آنان باشد. در نتیجه جامعه‌شناسان معمولاً نتایج پژوهش‌هایشان را در قالب گزاره‌های معطوف به روابط علت و معلولی و همبستگی اجتماعی، مانند رابطهٔ بین استعمال مواد مخدر و میزان آدمکشی یا رابطهٔ بیکاری با جرائم خشونت‌بار، بیان می‌کنند. اما انسان‌شناسان همچنان تمرکزشان بر جوامع غیربومی و روش اصلی‌شان مشاهده‌ی مشارکتی است، و از سویی در پی دستیابی به نوعی گزارهٔ عام دربارهٔ رفتار اجتماعی‌اند و از سوی دیگر به دنبال ترسیم تصویری دقیق از بافتار زندگی روزمره. آنان همچنین به مراتب بیش از جامعه‌شناسان تمایل دارند یافته‌هایشان را در چارچوب مقایسه‌ای میان‌فرهنگی قرار دهند که جوامع متعدد در زمان‌ها و مکان‌های مختلف را دربر گیرد.
مردم‌شناسی در ایران > مردم‌شناسی پیش از اسلام > مردم‌شناسان غیر ایرانی

آنچه که دربارهٔ مردم‌شناسی دوره پیش از اسلام در ایران، از مورخان و سیاحان غیر ایرانی به جای مانده، مربوط به یونانی‌ها و رومی‌هاست. هرودوت (۴۵۱ تا ۴۸۴ ق. م) شرح مبسوطی دربارهٔ اقوام ایرانی مادها، پارس‌ها، سکاها و ملل تابع امپراتوری ایران نگاشته است. مورخان دیگر مانند گزنفون (۴۳۰ تا ۳۵۲ ق. م) کتزیاس، توسیدید (۳۹۵ تا ۴۶۰ ق. م) پلوتارک (۱۲۰ تا ۵۰ میلادی) و آریان و غیره در کتب و آثار خود فصولی را به خصوصیات اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و نظامی ایران اختصاص داده‌اند. همچنین در عهد ساسانی عده‌ای از سیاحان و جغرافی دانان روم، ارمنی و مسیحی دربارهٔ تاریخ و جغرافیای ایران مطالبی نگاشته‌اند.
مردم‌شناسی در ایران > مردم‌شناسی در ایران دوره اسلامی

اطلاعات مربوط به این دوره را از مطالعه کتب و آثار مهمی که از سیاحان، نویسندگان، مورخان، شعرا و جغرافی دانان به جای مانده است می‌توان به دست آورد، مانند: ناصر خسرو، یعقوبی، مسعودی، دینوری، مقدسی (کتاب: احسن التقاسیم فی معرفة الاقالیم)، ابن خردادبه و اصطخری (کتاب: المسالک و الممالک)، ابن فضلان (کتاب: از بغداد تا صقلاب)، یاقوت حموی (کتاب: معجم البلدان)، ابوالفضل بیهقی، خواجه رشیدالدین فضل‌الله (کتاب: جامع التواریخ)، مارکوپولو، ابن بطوطه، ابن خلدون، ابوریحان بیرونی (کتاب: تحقیق ماللهند) که مؤثرترین و به نام‌ترین جغرافی‌دان، مورخ و سیاح این دوره است و می‌توان او را استاد مسلم مردم‌شناسی نامید. علاوه بر افراد مذکور می‌توان از جهانگردان، باستان‌شناسان و مردم‌شناسان اروپایی مانند: تاورنیه، شاردن (دوره صفویه)، کرژن و سایکس (دوره قاجار) نام برد.
مردم‌شناسی در ایران > مردم‌شناسی در دوران معاصر

مردم‌شناسی سده کنونی در ایران با گسترش مطالعات فولکلوریک و توجه به زبان و ادبیات عامیانه و فرهنگ عامه مردم ایران آغاز می‌شود و سپس با تأسیس موسسات تحقیقاتی در زمینه مسائل مردم‌شناسی و رواج تدریس رشته مردم‌شناسی در دانشگاه‌های ایران ادامه پیدا می‌کند.
مردم‌شناسی در ایران > مردم‌شناسی در دوران معاصر > مردم شناسان معاصر ایران

بعد از تأسیس مراکز دانشگاهی و تحقیقاتی در ایران به مرور زمان رشته‌های مردم‌شناسی / انسان‌شناسی و قوم‌نگاری نیز در میان علاقمندان به این حوزه مورد توجه قرار گرفت و افراد مختلفی به تحصیل، تحقیق و پژوهش در زمینه مردم‌شناسی پرداختند.
علی بلوکباشی، هوشنگ پورکریم، محمود خلیقی، محمدحسین باجلان فرخی، مرتضی فرهادی، محمود روح الامینی، محمدرضا تقوی فرد، ناصر فکوهی، جلال الدین رفیع‌فر، حمیدرضا دالوند، محمد میرشکرایی، کامیل احمدی، امیلیا نرسیسیانس، مهرداد عربستانی، عباس تحویلدار، از جمله مردم‌شناسان متاخر در ایران می‌باشند که آثار مختلفی در حوزه‌های مردم‌شناسی، انسان‌شناسی، قوم‌نگاری، قوم‌نگاری تصویری مردمان ایران و آسیب‌های اجتماعی رایج در جامعه ایرانی تولید و منتشر کرده‌اند.
فرانز بوآس
روث بندیکت - ۱۹۳۷
ادوارد تایلر
امیل دورکیم
رتبه‌بندی دانشگاهی کیواس

| 0 | 1 |
| --- | --- |
سردبیر: بن سوتر
نویسنده‌ها: کریگ اوکالاهان
دسته‌بندی: آموزش عالی
بسامد: سالانه
ناشر: کاکارلی سیموندز
نخستین شماره: ۲۰۰۴ (مشترک با تایمز) ۲۰۱۰ (مستقل)
کشور: بریتانیا
زبان: انگلیسی
وبگاه: www.topuniversities.com
رتبه‌بندی دانشگاهی کیواس به اختصار QS، جزو معتبرترین نظام‌های رتبه‌بندی دانشگاهی است که هر سال توسط شرکت کاکارلی سیموندز (به انگلیسی: Quacquarelli Symonds) در بریتانیا منتشر می‌شود. این رتبه‌بندی بین سالهای ۲۰۰۹-۲۰۰۴ به صورت مشترک با رتبه‌بندی تایمز منتشر شده‌است و پس از آن هریک اقدام به انتشار رتبه‌بندی مستقل نموده‌اند. برخلاف رتبه‌بندی تایمز که اقدام به استفاده از روش جدیدی برای رتبه‌بندی کرده‌است، کیواس همچنان از همان روش قدیمی مشترک خود با تایمز استفاده می‌کند. کیواس با همکاری با پایگاه الزویر، توانسته‌است به یک سیستم رتبه‌بندی کلی جهانی برای دانشگاه‌ها و موضوعی برای رشته‌های مختلف تحصیلی دست پیدا کند.
انتقادات

ابهامات زیادی درمورد کامل‌بودن داده‌ها و صحت سیستم رتبه‌بندی کیواس وجود دارد. برخلاف دیگر سیستم‌های معروف رتبه‌بندی مانند تایمز، یواس نیوز و یا رتبه‌بندی شانگهای، رتبه‌بندی کیواس، دانشگاه‌های آمریکایی را در رتبه‌های پایین‌تر و دانشگاه‌های بریتانیایی و استرالیایی را در رتبه‌های بالاتری قرار می‌دهد.
دیوید بلنچ فلاور، محقق و اقتصاددان بریتانیایی این سیستم رتبه بندی را کاملا بی معنی خوانده است. او در این زمینه گفته است: "رتبه بندی کیواس کاملاً اشتباه است و هیچ کس نباید اعتبار خود را در این زمینه بگذارد. نتایج براساس یک روش کاملاً ناقص است که میزان تحقیقات دانشگاه ها در این رتبه بندی اهمیت زیادی ندارند. کیواس یک شاخص ناقص است و نباید به نتایج آن اعتماد کرد."
برایان لایتر، فیلسوف و حقوق‌دان آمریکایی نیز رتبه بندی موضوعی کیواس را مورد انتقاد داده است و به گفته او: "بسیاری از برنامه ها و رشته های تحصیلی معروف دانشگاه ها که در دیگر سیستم های رتبه بندی از جایگاه بالایی برخوردار هستند در این سیستم دارای رتبه های ضعیفی هستند و دلیل مشخصی برای این مساله وجود ندارد."
فیلیپ آلبچ، استاد و محقق بوستون کالج، در یک مقاله با عنوان جهانی سازی رتبه های کالج ها و دانشگاه ها اعلام کرد: "رتبه بندی کیواس پر ایراد ترین سیستم رتبه بندی است. این سیستم مقدار زیادی به شهرت دانشگاه ها توجه می کند و دانشگاه ها در طول سال های متوالی دچار تغییر رتبه های زیادی می شوند که این قابل قبول نیست."
یادداشت ها

↑  Order shown in accordance with the latest result.
اکبر آقابابایی

| اکبر آقابابایی | اکبر آقابابایی |
| --- | --- |
زاده: ۱۴ اسفند ۱۳۳۹ اصفهان، ایران
درگذشته: ۴ شهریور ۱۳۷۵
مدفن: گلستانِ شهدای اصفهان
یگان: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
فرماندهی: مسئول عملیات سپاه سنندج جانشین فرمانده لشکر ۱۴ امام‌حسین فرمانده تیپ ۱۸ الغدیر
جنگ‌ها و عملیات‌ها: جنگ ایران و عراق
اکبر آقابابایی (زاده ۱۴ اسفند ۱۳۳۹ اصفهان - درگذشته ۴ شهریور ۱۳۷۵ تهران) نظامی اهل ایران بود، که در خلال جنگ ایران و عراق از اعضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی محسوب می‌شد. از مسئولیت‌های وی می‌توان به مسئول عملیات سپاه سنندج، معاون عملیات سپاه کردستان، فرماندهی تیپ ۱۸ الغدیر و سپاه یزد، قائم‌مقام فرماندهی لشکر ۱۴ امام‌حسین و معاونت عملیات نیروی قدس اشاره کرد.
زندگی

اکبر آقا بابایی در ۱۴ اسفندِ ۱۳۳۹ شهر اصفهان زاده شد. وی در زمان نوجوانی اوقات فراغت خویش را در کارخانه «سنگ‌بری» سپری می‌کرد، و از این طریق به تأمین معاش خانوادهٔ خود کمک می‌کرد.
این فرمانده ایرانی در بهمن سال ۱۳۵۷ (مصادف با وقوع انقلاب اسلامی ایران) در کمیته دفاع-شهریِ شهرستان اصفهان به فعالیت پرداخت و پس از مدتی به عنوان مربی تاکتیک و سلاح در سپاه پاسداران در اصفهان مشغول گردید و با شروع «غائله کردستان»، به عنوان مسئول عملیات سپاه سنندج منصوب شد.
آقابابایی در سال ۱۳۶۲ در «سِمت فرماندهی عملیات ناحیه شمال غرب و کردستان» منصوب گردید، سپس به فرماندهی تیپ ۱۸ الغدیر انتخاب شد. وی در زمان جنگ ایران و عراق، در عملیات‌های مختلفی از جمله کربلای ۵ حضور داشت و در چند عملیات مجروح گردید. وی در بمباران شیمیایی در این عملیات (کربلای ۵) به شدت مجروح شد.
زندگی شخصی

آقابابایی در سال ۱۳۶۳ ازدواج کرد. خطبه عقد وی را سید روح‌الله خمینی جاری کرد. ثمره این ازدواج، دو فرزند دختر است.
تحصیلات

آقابابایی در سال ۱۳۷۰ در رشته علوم سیاسی در دانشگاه اصفهان به تحصیل پرداخت.
مسئولیت‌ها

مربی و مسئول کمیته تاکتیک پادگان آموزشی ۱۵ خرداد اصفهانُ
فرماندهی طرح و عملیات سپاه سنندج (اسفندماه ۱۳۵۹)
فرماندهی تیپ ۱۱۰ شهید بروجردی (فروردین ۱۳۶۴)
فرمانده تیپ ۱۸ الغدیر (اردیبهشت ۱۳۶۶)
گذراندن دوره فرماندهی و ستاد (دافوس) با موفقیت و دریافت درجه سرتیپ دومی در ۲۹ سالگی
قائم‌مقام فرماندهی لشکر ۱۴ امام‌حسین (شهریور ۱۳۶۷)
معاون عملیات یکی از یگان‌های سپاه پاسداران (سپاه قدس) (۱۳۷۲)
دریافت درجه سرتیپی (۳ شهریور ۱۳۷۶)
آثار مرتبط

سنگر مدیریت، نوشته امیرحسین دهخدایی
در قلب کردستان، نوشته ابوالقاسم شکری. در این کتاب خاطرات شفاهی ۲۰ نفر از جمله سید یحیی رحیم‌صفوی و مصطفی ایزدی از آقابابایی درج شده‌است.
درگذشت

آقابابایی در ۴ شهریور ۱۳۷۵ به دلیل آثار باقیمانده از مجروحیت خود ناشی از حملات شیمیایی عراق، درگذشت.
مزار اکبر آقابابایی
عبدالمجید بقایی

| مجید بقایی | مجید بقایی |
| --- | --- |
نام تولد: عبدالمجید بقایی
زاده: ۱ بهمن ۱۳۳۷ بهبهان، خوزستان
درگذشته: ۹ بهمن ۱۳۶۱ (۲۴ سال) فکه
وفاداری: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
سال‌های خدمت: ۱۳۵۸–۱۳۶۱
درجه: سرلشکر پاسدار
یگان: نیروی زمینی سپاه پاسداران
فرماندهی: سپاه شوش قرارگاه فجر قرارگاه کربلا
جنگ‌ها و عملیات‌ها: جنگ ایران و عراق
نشان‌ها: نشان فتح
عبدالمجید بقایی (۱ بهمن ۱۳۳۷ – ۹ بهمن ۱۳۶۱) نظامی ایرانی بود، که در سالهای نخست جنگ ایران و عراق، از اعضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به‌شمار می‌آمد و فرماندهی قرارگاه کربلا را برعهده داشت. وی به‌همراه حسن باقری، در خلال شناسایی‌های پیش از عملیات والفجر مقدماتی، در منطقه فکه، بر اثر برخورد گلوله خمپاره کشته شد.
زندگی‌نامه

عبدالمجید بقایی در تاریخ ۱ بهمن‌ماه سال ۱۳۳۷ در شهر بهبهان، استان خوزستان زاده شد. وی تحصیلات کلاس پنجم و ششم (نظام قدیم) را در یکسال گذراند و در رشته ریاضی برای ادامه تحصیل در دبیرستان مشغول شد. با شرکت در کنکور، در رشته مهندسی شیمی دانشگاه اهواز قبول شد. ولی وی سال آخر دبیرستان را مجدداً گذراند و دیپلم رشته طبیعی گرفت و این بار پس از شرکت در آزمون کنکور سراسری، در رشته فیزیوتراپی دانشگاه جندی‌شاپور اهواز پذیرفته شد.
وی در سال ۱۳۵۴ در دانشگاه به فعالیت‌های تشکیلاتی علیه حکومت شاهنشاهی روی آورد و در سال‌های ۱۳۵۵ و ۱۳۵۶ از عناصر هدایت کننده تظاهرات بر علیه حکومت پهلوی بود.[نیازمند منبع] وی همچنین در اواسط دهه ۱۳۵۰ با اعضای گروه چریکی منصورون، همچون محسن رضایی، علی شمخانی و غلامعلی رشید نیز ارتباط نزدیک داشت.
انقلاب ۱۳۵۷

با وقوع انقلاب ۱۳۵۷ بقایی در دادگاه انقلاب اهواز مشغول به فعالیت شد. وی همچنین در خنثی کردن غائله خلق عرب در خوزستان نقش داشت.
جنگ ایران و عراق

با آغاز جنگ ایران و عراق، بقایی از سوی فرمانده کل سپاه پاسداران (محسن رضایی) به‌عنوان نماینده سپاه در اتاق جنگ معرفی شد. در آبان‌ماه ۱۳۵۹ وی مأمور شد که برای جلوگیری از هجوم ارتش عراق، که قصد تسخیر جاده شوش را داشت و نیروهای آن، در آن زمان در فاصله ۳ کیلومتری این جاده مستقر شده بودند، به شهرستان شوش برود. بقایی ابتدا در کنار مرتضی صفاری، سپاه شوش را سازماندهی کرد، سپس به فرماندهی سپاه شوش منصوب شد.
وی به‌همراه حسن باقری، در طراحی عملیات بیت‌المقدس، نقش داشت و در خلال این عملیات، توانست نیروهای تحت امر خود را با مشارکت هوانیروز، از شمال فکه به منطقه جنوب عملیات، انتقال دهد و در جایگاه فرمانده قرارگاه فجر، در شکستن محاصره دفاعی خرمشهر نیز نقش کلیدی داشت. بقایی پس از عملیات رمضان، به معاونت فرماندهی قرارگاه کربلا منصوب شد و پس از عملیات محرم، فعالیت در سپاه را به‌عنوان فرمانده قوای یکم کربلا ادامه داد.
کشته شدن

مجید بقایی پیش از عملیات والفجر مقدماتی، در تاریخ ۹ بهمن ۱۳۶۱ هنگام انجام عملیات شناسایی در منطقه فکه، بهمراه حسن باقری، مرتضی صفاری، توکل قلاوند، مجتبی مومنیان و محمدتقی رضوانی، در سنگر دیده‌بانی، مورد اصابت گلوله خمپاره قرار گرفت و کشته شد.
آثار پیرامون

چهلمین نفر (بر اساس زندگی مجید بقایی) / اصغر فکور / دفتر ادبیات و هنر مقاومت و نشر شاهد/ ۱۳۸۳.
سیرت سرداران (جلد ۲: اسوه مقاومت، مجید بقایی) / سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، ستاد مرکزی، واحد تبلیغات و انتشارات / ۱۳۶۶.
مأموریت تمام / احمد دهقان / دفتر ادبیات و هنر مقاومت / ۱۳۷۳.
لحظه‌های اضطراب / احمد دهقان / دفتر ادبیات و هنر مقاومت / ۱۳۷۳.
صنوبرهای سرخ / غلامعلی رجایی / دفتر ادبیات و هنر مقاومت و نشر شاهد / ۱۳۷۳.
تا چشمه بقا (یادمان سردار سرلشکر پاسدار شهید دکتر مجید بقایی) / عزیزالله سالاری / کنگره بزرگداشت سرداران شهید استان خوزستان / ۱۳۷۹.
شرح پرواز (مثنوی در رثای سردار شهید مجید بقایی) / پروانه نجاتی / کنگره بزرگداشت سرداران شهید استان خوزستان
یادبودها

بیمارستان شهید بقایی اهواز، به یادبود مجید بقایی نام‌گذاری شده‌است. این بیمارستان نظامی و درمانی، وابسته به مرکز بهداری رزمی سپاه پاسداران می‌باشد و در سال ۱۳۶۰ تأسیس شد و هم اکنون ۱۲۰ تخت ثابت دارد.
جان ونلوک، نخستین بارون ونلوک

| جان ونلوک، نخستین بارون ونلوک | جان ونلوک، نخستین بارون ونلوک |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۴۰۱
درگذشت: ۱ ژانویهٔ ۱۴۷۱ تیوکسبری
ملیت: پادشاهی انگلستان
جان ونلوک، نخستین بارون ونلوک (انگلیسی: John Wenlock, 1st Baron Wenlock; – ۱ ژانویهٔ ۱۴۷۱) کاخ‌دار، و سیاستمدار اهل پادشاهی انگلستان بود. وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون نشان بند جوراب شده است.
آزار و اذیت دیوکلتیانی

آخرین دعای شهید مسیحی, اثر ژان-لئون ژروم (۱۸۸۳)
آزار بزرگ یا آزار دیوکلتیانی (انگلیسی: Diocletianic Persecution) آخرین و خشونت‌بارترین دورهٔ آزار و اذیت مسیحیان در امپراتوری روم بود. در ۳۰۳ میلادی امپراتورهای روم دیوکلتیان، ماکسیمیان، گالریوس و کنستانتیوس کلوروس مجموعه‌ای از فرمان‌ها را صادر کردند که حقوق مسیحیان را لغو می‌کرد و مسیحیان را وادار می‌ساخت به آیین‌های دینی سنتی روی بیاورند. این آزارها در سرزمین‌های مختلف امپراتوری شکل‌های مختلفی به خود می‌گرفت. در گال روم و بریتانیای روم این آزارها خفیف بودند و در استان‌های شرقی بسیار شدید. امپراتور گالریوس برخی از این آزارها را با فرمان سردیکا در ۳۱۱ میلادی متوقف کرد ولی فرمان میلان از سوی امپراتورها کنستانتین بزرگ و لیسینیوس در سال ۳۱۳ میلادی به عنوان پایان رسمی آزار بزرگ شناخته می‌شود.
آزار بزرگ مسیحیان، که همزمان با اعدام پیروان آیین مانوی نیز بود، نتوانست از گسترش مسیحیت جلوگیری کند و تا ۳۲۴ میلادی مسیحیت مذهب رسمی امپراتوری شده بود.
مدارا و آزار مذهبی در امپراتوری روم

امپراتوری روم وسعت خود را با زور به دست آورد. اما برای کنترل چنین امپراتوری وسیعی، نیاز به جلب همکاری مردم تابع خود داشت. این کار را به طرق مختلف انجام داد. روم به جای مجازات کشورهای تسخیر شده، اغلب با آنها به عنوان متحد رفتار می‌کرد و آنها را تشویق می‌کرد تا در شکوه و ثروت ساختن امپراتوری شرکت کنند. امپراتوری روم به مردمان کمتر پیشرفته تر از روم در گال روم، بریتانیای روم و اسپانیا، تمدنی پیشرفته با زبان نوشتاری (لاتین)، سیستم حقوقی و شهرهایی با مدیریت خوب ارائه کرد. مردم بخش شرقی امپراتوری - یونان، آسیای صغیر، خاورمیانه و مصر - قبلاً عمیقاً تحت تأثیر تمدن یونان قرار گرفته بودند. روم این تمدن را به رسمیت شناخت و به آن احترام گذاشت.
مذهب در روم باستان شامل بسیاری از خدایان اصلی و فرعی بود که در راس آنها خدای آسمان، ژوپیتر قرار داشت. در باور رومیان، نوعی قرارداد بین مردم و خدایانشان وجود داشت. در ازای انجام مراسم مذهبی، خدایان، مورد نیاز رومیان، سعادت، سلامتی و موفقیت نظامی را تضمین می‌کردند. مانند رومیان، تقریباً همه مردمان تسخیر شده چندخداپرست بودند. آنها خدایان خود را می‌پرستیدند که فکر می‌کردند از آنها محافظت می‌کند. از آنجایی که آنها معتقد بودند که مردمان دیگر خدایان خود را دارند، شرکت در جشنواره‌های بزرگداشت خدایان رومی را نسبتاً آسان می‌یافتند و موضوع صرفاً احترام به رومیان بود. در عوض، رومیان معابدی ساختند و برای خدایان مردمان تسخیر شده قربانی کردند. با گذشت زمان، خدایان مردمان دیگر در میان رومیان محبوبیت زیادی پیدا کردند. رومی‌ها در واقع خدایان یونان را با خدایان خود یکی می‌دانستند. برای مثال، ژوپیتر و زئوس به عنوان یک خدا در نظر گرفته می‌شدند. هنگامی که خدایان یونانی-رومی نیازهای آنها را برآورده نکردند، بسیاری از رومی‌ها از شرق به فرقه‌های اسرارآمیز پیوستند. آیین ایزیس، الهه مصری، در آغاز قرن اول امپراتوری را فرا گرفت. آیین میترا، خدای خورشید ایرانی، برای سربازان محبوبیت خاصی پیدا کرد (و برای امپراتوری مفید بود زیرا شجاعت را آرمانی می‌کرد).
رومی‌ها به‌طور کلی این فرقه‌ها را تحمل می‌کردند، اما استثناهایی هم وجود داشت. جمعیتی که دیونیسوس، خدای یونانی مرتبط با شراب و مستی را جشن می‌گرفتند، چنان غیرقابل کنترل و یاغی شدند که روم برای مدتی این فرقه را سرکوب کرد. اما در عرض چند سال، روم تسلیم شد و اجازه داد تا زمانی که بیش از پنج نفر در هر زمان عبادت نکنند. هنگامی که کاهنی از آیین ایزیس یک زن بیگناه رومی را اغوا کرد، امپراتور روم تیبریوس (۴۲ پیش از میلاد – ۳۷ پس از میلاد) دستور داد معبد ویران شود و کشیشان آن را اعدام کنند. اما امپراتور بعدی یک بار دیگر این فرقه را مجاز کرد.
ادیانی که روم با آنها بیشترین مشکل را داشت، یکتاپرستی بود - یهودیت و مسیحیت. از آنجا که این ادیان معتقد بودند که فقط یک خدا وجود دارد، آنها پرستش خدایان دیگر را ممنوع کردند. اعضای آنها از ارائه پیشکش به خدایان رومی یا شرکت در جشن‌های مذهبی رومی خودداری می‌کردند که روم آن را نشان دادن وفاداری می‌دانست.
مدارا و آزار مذهبی در امپراتوری روم > رفتار روم با یهودیان

در سال ۶۳ قبل از میلاد، رومیان یهودیه، سرزمین یهودیان را فتح کردند. روم بلافاصله متوجه شد که مشکلی دارد زیرا یهودیان از ادای احترام به خدایان رومی خودداری می‌کردند. روم تسلیم شد و یهودیان را از این الزام معاف کرد. روم این کار را تا حدی به این دلیل انجام داد که یهودیان چندین سال قبل به ژنرال رومی ژولیوس سزار کمک کرده بودند تا در نبرد مهمی پیروز شود. به زودی روم یهودیت را به عنوان یک دین قانونی به رسمیت شناخت و به یهودیان اجازه داد تا آزادانه عبادت کنند.
اما روم به یهودیان بدگمان می‌نگریست و آنها را در موارد متعدد مورد آزار و اذیت قرار می‌داد. یکی از جدی‌ترین درگیری‌ها بین روم و یهودیان در یهودیه (استان روم) در سال ۶۶ پس از میلاد زمانی که نرون امپراتور بود آغاز شد. فرماندار رومی تصمیم گرفت مقدار زیادی پول از خزانه معبد بزرگ اورشلیم را مصادره کند. او مدعی شد که مالیات‌های بدهکار امپراتور را جمع‌آوری می‌کند. شورش درگرفت که سربازان رومی بی‌رحمانه آن را سرکوب کردند. این به نوبه خود باعث خشم یک گروه ملی‌گرا از انقلابیون یهودی به نام زیلوت‌ها شد که رومی‌ها را در اورشلیم قتل‌عام کردند و به سربازان رومی در سایر نقاط استان روم حمله کردند.
نرون سه لژیون را برای سرکوب شورش فرستاد. تا تابستان سال ۶۸، روم کنترل خود را بر بیشتر استان بازگرداند. دو سال بعد ۷۰ میلادی، رومیان اورشلیم را پس گرفتند و معبد دوم اورشلیم، مرکز دین یهود را ویران کردند. جنگ برای چند سال دیگر ادامه یافت تا اینکه قلعه زیلوت در ماسادا سقوط کرد.
در پی این شورش، روم سعی کرد با بیرون راندن یهودیان به نقاط مختلف امپراتوری، از قیام‌های بیشتر جلوگیری کند. اما یهودیان در دو شورش ناموفق دیگر قیام کردند. اولین مورد در سالهای ۱۱۵–۱۱۶ در چندین شهر خاورمیانه رخ داد. دومی در اورشلیم در سال ۱۳۱ زمانی که امپراتور هادریان اعلام کرد که زیارتگاهی برای ژوپیتر در محل معبد بزرگ ویران شده خواهد ساخت. رومیان پس از درهم شکستن این چالش‌ها برای قدرت خود، یهودیان را در سراسر امپراتوری پراکنده کردند. اما یهودیت یک دین قانونی باقی ماند.
مدارا و آزار مذهبی در امپراتوری روم > نگرش اولیه نسبت به مسیحیت

روم دلایل خوبی برای تحمل دین یهود داشت. اولاً، این یک دین جا افتاده و با سابقه طولانی بود. مهم‌تر از همه، روم می‌خواست مردم یهودیه را از شورش بازدارد. هیچ‌یک از این دلایل در مورد مسیحیت صدق نمی‌کرد. این شاخه جدید دین یهود در ابتدا در میان مردم یهود حمایت چندانی نداشت. در واقع، اگر روم آن را سرکوب می‌کرد، بسیاری از یهودیان خوشحال می‌شدند. در حدود سال ۳۰ میلادی پونتیوس پیلاطس از سوی امپراتور تیبریوس (حکومت ۱۴ تا ۳۷ میلادی) برای حکومت بر یهودیه منصوب شده بود. در همین زمان قیافا یکی از بانفوذترین مردان اورشلیم بود. او قبلاً ۱۸ سال به عنوان کاهن اعظم معبد در منصبش مانده بود (اکثر کاهنان اعظم فقط ۴ سال این منصب را در اختیار داشتند)، و اتحادی قوی با قدرت اشغالگر روم ایجاد کرده بود. داستان محاکمه و به صلیب کشیدن عیسی از زمانی شروع می‌شود که عیسی یاغی سوار بر الاغی به اورشلیم وارد می‌شود و عمداً عملاً همان پیشگویی که کتاب مقدس عبری دربارهٔ آمدن مسیح تصویر شده بود را انجام می‌دهد. عیسی روز بعد به معبد بزرگ یهود و به صرافان به دلیل آلوده کردن مکان مقدس حمله می‌کند. رهبران تشکیلات یهودی متوجه می‌شوند که او قدرت آنها را تهدید می‌کند، و همچنین رومی‌ها، که می‌ترسند عیسی کاریزمای رهبری یک قیام چریکی علیه روم امپراتوری را داشته باشد، او را تحت نظر می‌گیرند. عیسی در باغ جتسیمانی توسط قیافا دستگیر می‌شود و سپس توسط فرماندار رومی محاکمه می‌شود.
هنگامی که فرماندار روم در یهودیه برای اولین بار در حدود سال ۳۰ پس از میلاد، امپراتور روم را از وجود مسیحیت در یهودیه روم آگاه کرد، امپراتور تیبریوس (حکومت ۱۴ تا ۳۷ میلادی) هیچ کاری برای جلوگیری از آن انجام نداد. امپراتور تیبریوس که فکر می‌کرد این فرقه ممکن است دین همیشه آزاردهنده یهودیان را تضعیف کند، از سنا خواست که ایمان مسیحی را قانونی کند و مسیح را خدای رومی معرفی کند. اما سنای روم نپذیرفت. در عوض، مسیحیت را به عنوان یک «خرافات غیرقانونی»، جرمی تحت قوانین روم اعلام کرد. اگرچه مسیحیت اکنون رسماً غیرقانونی بود، تیبریوس همچنان امیدوار بود که این فرقه مذهبی جدید به هدف او برای آرام کردن امپراتوری کمک کند. در نتیجه، به مقامات رومی دستور داد که در دین جدید دخالت نکنند، سیاستی که حدود ۳۰ سال تا زمان نرون ادامه داشت.
مدارا و آزار مذهبی در امپراتوری روم > آزار و شکنجه نرون

در شب ۱۸ ژوئیه سال ۶۴ پس از میلاد، آتش‌سوزی در منطقه سیرکوس ماکسیموس، عرصه بزرگ در شهر رم برای مسابقات ارابه سواری و بازی آغاز شد. آتش به سرعت گسترش یافت و به مدت شش روز بخش اعظم شهر از جمله کاخ امپراتور نرون را دربر گرفت. بلافاصله شایعه ای منتشر شد مبنی بر اینکه خود نرون باعث شده‌است که با ایجاد یک آتش بزرگ فضای خالی برای ساختن یک قصر جدید خالی شود. او تقریباً به‌طور قطع مسئولیت این آتش‌سوزی را بر عهده نداشت. با این وجود، مردم رم او را گناهکار می‌دانستند. نرون از ترس اینکه اوباش رومی به او حمله کنند، به دنبال پیدا کردن مسئول برای وقوع این آتش‌سوزی گشت. او به یک اقلیت کوچک مذهبی غیرمحبوب یعنی مسیحیان اشاره کرد.
مسیحیان هدف آسانی برای قربانی شدن بودند. مردم عادی روم شایعات مربوط به مسیحیان را باور می‌کردند. برخی فکر می‌کردند که مسیحیان آدمخواری می‌کنند زیرا مراسم عشای ربانی از ایمانداران می‌خواست که به‌طور نمادین گوشت و خون مسیح را بخورند. برخی دیگر معتقد بودند که مسیحیان محارم را به این دلیل انجام می‌دهند که محبت به برادران و خواهران خود را موعظه می‌کنند. بسیاری بر این باور بودند که مسیحیان از انسانیت متنفرند زیرا اسرار خود را حفظ می‌کردند و از زندگی عادی اجتماعی کناره می‌گرفتند. بسیاری از مشرکان می‌ترسیدند که خدایان خشمگین شوند و مردم روم را مجازات کنند زیرا مسیحیان از شرکت در مراسم مذهبی قدیمی خودداری می‌کردند. این ترس‌ها و شایعات به نرون کمک کرد تا افکار عمومی را به سمت سرزنش مسیحیان به جای او برای آتش بزرگ سوق دهد. آزارهای اولیه به صورت پراکنده، ناشی از شرایط محلی و وابسته به نگرش فرماندار بود. علت اساسی آزار و شکنجه، پرستش نکردن خدایان توسط مسیحیان بود همان خدایانی که اعتقاد بر این بود که لطف آنها باعث موفقیت امپراتوری شده‌است.
از آنجایی که دین مسیحیت هنوز غیرقانونی بود، دستور دستگیری، محاکمه و اعدام دسته جمعی آسان بود. شهدای مسیحی متحمل مرگ‌های وحشتناکی شدند. برای سال‌های متمادی، مسیحیان با این ابهام زندگی می‌کردند که هر لحظه ممکن است آزار و شکنجه دیگری رخ دهد. در سال ۱۱۰، امپراتور تراژان تلاش کرد تا بین اقلیت رو به رشد مسیحی و مشرکان رومی که خواستار نابودی فرقه مذهبی غیرقانونی بودند، به سازش برسد. اگرچه تراژان اجازه دستگیری مسیحیان را صادر کرد، اما جستجوی عمومی برای جستجوی آنها را ممنوع کرد و به مقامات رومی دستور داد که فعالانه در اجتماعات مسیحی دخالت نکنند. برای بیش از ۱۰۰ سال، مسیحیان دین خود را آشکارا و با اندک مانعی از سوی مقامات رومی در هر نقطه از امپراتوری موعظه کردند و عمل کردند. سیستم جاده‌های عالی رم به مسیحیان کمک کرد تا انجیل را در سراسر امپراتوری گسترش دهند. و گشودگی مسیحیان به مردم از همه گروه‌ها و طبقات به آنها کمک کرد تا نوکیشان زیادی پیدا کنند اما در سال ۲۵۰ امپراتور دسیوس (دقیانوس) تلاش کرد تا دین پیگنیسم روم را احیا کند و مسیحیان را مورد آزار و اذیت قرار دهد.