روابط آلمان و ژاپن
تاریخ > سرد شدن روابط و جنگ جهانی اول (۱۸۸۵–۱۹۲۰)

همچنین ببینید: جنگ روسیه و ژاپن و ژاپن در جنگ جهانی اول
در پایان قرن نوزدهم، روابط ژاپن و آلمان به دلیل تمایلات امپریالیستی آلمان و به‌طور کلی اروپا در شرق آسیا سرد شد. پس از پایان اولین جنگ چین و ژاپن در آوریل ۱۸۹۵، پیمان شیمونوسکی امضا شد که شامل چندین واگذاری سرزمینی از چین به ژاپن، از جمله مهم‌ترین آنها تایوان و قسمتی از شبه‌جزیره لیائودونگ از جمله پورت آرتور بود. با این حال، امپراتوری روسیه، جمهوری سوم فرانسه و آلمان نسبت به حوزه نفوذ همیشه در حال گسترش ژاپن احتیاط می‌کردند و می‌خواستند با گسترش دارایی‌های استعماری خود از موقعیت بد چین استفاده کنند. اصطکاک‌ها در به اصطلاح «مداخله سه‌گانه» در ۲۳ آوریل ۱۸۹۵ به اوج خود رسید، زمانی که سه قدرت از ژاپن خواستند از تصاحب دارایی‌های تازه به‌دست‌آمدهٔ خود در شبه‌جزیره لیائودونگ خودداری کند.
مشکل دیگر برای روابط آلمان و ژاپن، جنگ روسیه و ژاپن در سال ۱۹۰۴/۰۵ بود که طی آن آلمان قویا از روسیه حمایت کرد. این شرایط باعث شد تا وزارت خارجه ژاپن اعلام کند که هر کشتی که زغال‌سنگ را به کشتی‌های روسی در منطقه جنگی می‌رساند، غرق خواهد کرد. پس از جنگ روسیه و ژاپن، آلمان بر مبادله افسران و دانشجویان نظامی پافشاری کرد و در سال‌های بعد، چند افسر نظامی آلمانی برای مطالعه در مورد ارتش ژاپن به این کشور اعزام شدند که پس از پیروزی بر ارتش تزاری به سازمانی امیدوارکننده برای مطالعه تبدیل شده بود. با این حال، قدرت و نفوذ روزافزون ژاپن نیز باعث افزایش بی‌اعتمادی در طرف آلمانی می‌شد.
شروع جنگ جهانی اول در اروپا در نهایت نشان داد که روابط آلمان و ژاپن واقعاً تا چه اندازه بدتر شده‌است. در ۷ اوت ۱۹۱۴، تنها سه روز پس از اعلان جنگ پادشاهی متحد بریتانیای کبیر و ایرلند به امپراتوری آلمان، دولت ژاپن درخواست رسمی از دولت بریتانیا برای کمک در نابودی مهاجمان آلمانی کشتی‌های نیروی دریایی امپراتوری آلمان در آبهای چین و اطراف آن دریافت کرد. ژاپن که مشتاق کاهش حضور قدرت‌های استعماری اروپایی در آسیای جنوب شرقی، به ویژه در سواحل چین بود، در ۱۴ اوت ۱۹۱۴ اولتیماتومی به آلمان فرستاد که بی‌پاسخ ماند. ژاپن سپس در ۲۳ اوت ۱۹۱۴ به‌طور رسمی به آلمان اعلام جنگ کرد و بدین ترتیب به عنوان متحد بریتانیا، فرانسه و روسیه وارد جنگ جهانی اول شد تا جزایر کارولین، جزایر مارشال و جزایر ماریانا در اقیانوس آرام را که تحت کنترل آلمان بود، تصرف کند.
تنها نبرد مهمی که بین ژاپن و آلمان روی داد، محاصره بندر چینی چینگ‌دائو در خلیج جیاوژو بود. نیروهای آلمانی از اوت تا نوامبر ۱۹۱۴، تحت محاصره کامل ژاپن/بریتانیا، حملات توپخانه‌ای و احتمالاً نابرابری نیروی انسانی ۶:۱ را تحمل کردند - واقعیتی که باعث تقویت روحیه ژاپن در طول محاصره و همچنین بعداً پس از شکست دادن آلمان شد. پس از یورش نیروهای ژاپنی به شهر، مردگان آلمانی در چینگ‌دائو دفن شدند و سربازان باقی مانده به ژاپن منتقل شدند و در مکان‌هایی مانند «اردوگاه اسیران جنگی باندو» با احترام با آنها رفتار شد. در سال ۱۹۱۹، زمانی که آلمان رسماً پیمان ورسای را امضا کرد، همه اسیران جنگی آزاد شدند و بیشتر آنها به اروپا بازگردانده شدند.
ژاپن یکی از امضاکنندگان معاهده ورسای بود که پیامدهای سختی در آن برای آلمان در نظر گرفته شده بود. در اقیانوس آرام، ژاپن جزایر آلمان در شمال خط استوا جزایر مارشال، کارولین‌ها، ماریانا، جزایر پالائو و خلیج جیاوژو در چین را به دست آورد. ماده ۱۵۶ معاهده همچنین امتیازات آلمان در شاندونگ را به جای بازگرداندن قدرت مستقل به جمهوری چین (۱۹۴۹–۱۹۱۲) به ژاپن منتقل کرد، موضوعی که به زودی به عنوان مسئله شاندونگ شناخته شد. خشم چینی‌ها نسبت به این ماده منجر به تظاهرات شد و یک جنبش فرهنگی معروف به جنبش چهارم مه چین را تحت تأثیر قرار داد تا معاهده را امضا نکند. چین در سپتامبر ۱۹۱۹ پایان جنگ خود را علیه آلمان اعلام کرد و در سال ۱۹۲۱ یک معاهده جداگانه با آلمان امضا کرد. این واقعیت کمک زیادی به متکی شدن آلمان به چین و نه ژاپن، به عنوان شریک استراتژیک در شرق آسیا برای سال‌های آینده کشور خود کرد.