فلسفه در عصر تراژیک یونانیان
محتوا > فیلسوف‌ها > آناکساگوراس

آناکساگوراس علیه پارمنیدس دو اعتراض و شکایت داشت:
منشأ شباهت
تحرک فکر
با این حال، او به آموزه اصلی پارمنیدس اعتراض نکرد که فقط وجود است، نه شدن. آناکسیماندر و هراکلیتوس ادعا کرده بودند که در حال تبدیل شدن و از بین رفتن است. تالس و هراکلیتوس گفته بودند که دنیای چند کیفیت از یک ماده اصلی بیرون می‌آید. با آناکساگوراس، همه فیلسوفان و دانشمندان بعدی همه موجودات را از هیچ و موجودی را از بین بردند.
اگر بسیاری از چیزهایی که در دنیا تجربه می‌کنیم صرفاً شبیه نیستند بلکه از هیچ حاصل نمی‌شوند و از یک چیز واحد حاصل نمی‌شوند، منشأ آنها چیست؟ از آنجایی که مانند مثل تولید می‌شود، چیزهای مختلف از چیزهای مختلف ناشی می‌شود. به عبارت دیگر، بی‌نهایت مواد اولیه مختلف وجود دارد. کل آنها همیشه ثابت است اما ترتیب آنها تغییر می‌کند.
چرا اشکال و الگوهای این مواد واقعی تغییر می‌کند؟ زیرا آنها در حال حرکت هستند. تغییر و حرکت شباهت ندارند و واقعاً واقعی هستند. آیا حرکت از درون هر چیز ناشی می‌شود؟ آیا چیز خارجی دیگری وجود دارد که هر شی را حرکت دهد؟
حرکت صرفاً ظاهر نیست. حرکت به این دلیل اتفاق می‌افتد که هر ماده ای از این نظر که همه از یک ماده ساخته شده‌اند، شبیه ماده یکدیگر هستند. هیچ انزوای کامل یا اختلاف کاملی بین مواد وجود ندارد. این زیرلایه متداول مواد به آنها امکان تعامل می‌دهد. وقتی دو ماده سعی می‌کنند فضای یکسانی را اشغال کنند، یکی از مواد باید دور شود. این حرکت و تغییر واقعی است.
اگر یقین است که عقاید ما به‌طور پی در پی برای ما ظاهر می‌شوند، پس آنها باید خودشان را حرکت دهند زیرا تحت تأثیر چیزهایی که ایده نیستند تحت تأثیر قرار نمی‌گیرند. این ثابت می‌کند که چیزی در جهان وجود دارد که خودش حرکت می‌کند. ایده‌ها همچنین قادرند چیزهایی را تغییر دهند که با خودشان متفاوت است. آنها بدن را حرکت می‌دهند؛ بنابراین، یک ماده تفکر وجود دارد که خودش و سایر مواد را حرکت می‌دهد. این عقل (ذهن، هوش) از ماده بسیار خوب و ظریف ساخته شده‌است. این یک تحرک منظم، آگاه و هدفمند است. نوس اولین علت هر تغییر مکانیکی بعدی در جهان بود.
در اصل، قبل از اینکه نوس اولین ذره ماده را جابجا کند، مخلوط کاملی وجود داشت که از اجزای بی‌نهایت کوچک چیزها تشکیل شده بود. هر یک از اینها یک هومئومریا بود، قطعات کوچک همان کل بزرگ بودند. به عنوان مثال، یک دندان از دندانهای کوچک ساخته شده‌است. این نتیجه اندیشه ای است که مانند باید از مثل بدست آید. پس از شروع حرکت، اشیاء جداگانه هنگامی که مانند آنها با مانند ترکیب می‌شوند از این مخلوط جدا می‌شوند. وقتی سرانجام یک ماده غالب شد، تجمع به یک چیز خاص تبدیل شد. این فرایند را «آمدن» یا «شدن» می‌نامند.
نوس صرفاً بخشی از ترکیب اصلی نیست. این حرکت انقلابی را آغاز کرد که همه چیز را از مخلوط اولیه جدا می‌کرد. حرکت یک گرداب گریز از مرکز و مارپیچ است که در آن لایک‌ها به امثال آنها متصل می‌شوند. هیچ خدایی نیست که چیزهایی را با هدف در نظر بگیرد. فقط یک گرداب مکانیکی حرکت وجود دارد. آناگاگاسوراس برخلاف حوزه بی حرکت پارمنیدس، جهان را به عنوان یک حلقه متحرک برای تبدیل شدن به خود می‌دید. نوس شروع به چرخیدن کرد. پس از آن، جهان بنا به ضرورت حلال، خود به خود رشد کرد.
برای شروع و تداوم حرکت در برابر مقاومت مخلوط بی‌نهایت، نوس باید از یک نیروی ناگهانی، بی‌نهایت قوی و بی‌نهایت سریع استفاده کند. همچنین باید اولین نقطه را در مسیری دایره ای بزرگتر از اندازه خودش حرکت می‌داد. به این ترتیب، سایر نکات را تحت تأثیر قرار داد. نوس آزادانه شروع به ایجاد گرداب کرد. بدین ترتیب هدف و هدف خاص خود را در یک بازی بازیگوش ایجاد کرد. این یک روند اخلاقی یا اخلاقی نبود. بلکه زیبایی شناختی بود، در آن شهر به راحتی می‌خواست از تماشای خلقت خود لذت ببرد.
فیلسوف بعدی، مانند افلاطون، می‌خواستند ویژگی‌های اخلاقی را به خلق جهان در جهان نوس نسبت دهند. برای آنها، باید به عالی‌ترین، زیباترین و مفیدترین شکل ساخته شود. آناکساگوراس، اما پایان‌شناسی به‌کار نگرفت. نوس برای او یک علت مکانیکی، کارآمد بود. هر هدف آینده می‌توانست یک شروع آزادانه را از بین ببرد.
کتاب نیچه به‌طور ناگهانی در اینجا با توصیف نوس که جهان را به عنوان یک بازی خلق کرده‌است به پایان می‌رسد. آزادی اراده خلاقانه نکس با جبرگرایی لازم در خلقت آن، جهان مخالف است. از نوس به عنوان ذهنی (Geist) یاد می‌شود که دارای انتخاب آزاد و خودسرانه است. دنیای خلق شده، فیزیس، یک قطعه مکانیکی مصمم و مکانیکی است. هر نظم یا کارایی چیزها فقط نتیجه تغییر بی هدف است.