فیلترینگ هوشمند اینترنت
امکان‌پذیری فنی طرح

سازمان ناسودبر بین‌المللی بنیاد مرزهای الکترونیکی (EFF)، که در زمینه آزادی‌های شخصی و حریم خصوصی در رسانه‌های دیجیتال فعالیت می‌کند، نرم‌افزارهای ارتباطی را از نظر ویژگی‌هایی مانند رمزگذاری پیام‌ها مورد بررسی قرار داده است. نتیجه بررسی EFF که در این گزارش اعلام شده، نشان می‌دهد که بیشتر نرم‌افزارهای ارتباطی مانند وایبر، اینستاگرام، پیام‌رسان گوگل، فیس‌بوک و تلگرام ارتباطات خود را رمزگذاری می‌کنند. بنابراین، وزارت ارتباطات ایران نمی‌تواند پیام‌های رد و بدل‌شده را از نظر محتوایی بررسی کند و به این ترتیب، انجام فیلترینگ هوشمند در این نرم‌افزارها ممکن نیست.
وضعیت رمزگذاری در برخی نرم‌افزارهای ارتباطی و سرویس‌های تحت وب را می‌توان به صورت زیر خلاصه نمود:
| نام سرویس | رمزگذاری ارتباط نرم‌افزار پیام‌رسان | رمزگذاری ارتباطات وب | رمزگذاری وبگاه عمومی نرم‌افزار | وضعیت دسترسی در ایران |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| تلگرام | Y | Y | Y | فیلتر شده |
| وایبر | Y | Y | Y | فیلتر شده |
| فیس‌بوک | Y | Y | Y | فیلتر شده |
| گوگل پلاس | Y | Y | Y | فیلتر شده |
| واتس‌اپ | Y | Y | Y | در دسترس |
| توییتر | Y | Y | Y | فیلتر شده |
| تامبلر | Y | Y | Y | فیلتر شده |
| لینکدین | Y | Y | Y | در دسترس |
| فلیکر | Y | Y | Y | فیلتر شده |
| بلاگر | Y | Y | Y | فیلتر شده |
| وردپرس | Y | Y | Y | تحریم شده |
| یوتیوب | Y | Y | Y | فیلتر شده |
| اینستاگرام | Y | Y | Y | فیلتر شده |
| تیک تاک | Y | Y | Y | فیلتر شده |
وزارت ارتباطات با توجه به اختیاری بودن رمزگذاری در ارتباطات وب اینستاگرام، طرح فیلترینگ هوشمند را روی این شبکه آغاز کرد و برخی از صفحات آن از دسترس خارج شدند. مدتی پس از این اقدام، آسوشیتد پرس گزارش داد که اینستاگرام شروع به رمزگذاری ارتباطات بین گوشی‌های هوشمند و سرورهای این شرکت کرده است و تقریباً ۹۸۳ صفحه مربوط به خوانندگان و بازیگران غربی که پیش‌تر مسدود شده بودند، باز شده‌اند و تمامی صفحات اینستاگرام در دسترس هستند.
آنچه تاکنون انجام گرفته، پردازش تصویرهای تبادل‌شده و تشخیص برخی تصاویر هرزه‌نگاری به‌صورت تقریبی بوده است. این شامل تمامی تصاویری که مطابق قوانین ایران نامناسب تلقی می‌شوند، نمی‌شود. وبگاه اینترنتی رادیو زمانه نمونه‌هایی از تصاویری که در ایران نامناسب تلقی می‌شوند را به یک نرم‌افزار خارجی تشخیص‌دهنده هرزه‌نگاری داده و نشان داده است که این نرم‌افزارها، که بر اساس تشخیص رنگ پوست انسان عمل می‌کنند، برای تشخیص تصاویر نامناسب کارایی ندارند و صرفاً برای جلوگیری از تصاویر کاملاً عریان قابل استفاده هستند. این وبگاه نتیجه بررسی‌اش را در مطلبی با عنوان «فیلترینگ هوشمند، رؤیای امنیتی ناتمام» چنین بیان کرده است: «الگوی مورد نظر جمهوری اسلامی برای رتبه‌بندی تصاویر با الگوی عمومی که این نرم‌افزارها شناسایی می‌کنند تفاوت‌های بسیاری دارد.»
آقامیری، عضو کارگروه فیلترینگ، نتیجه فیلترینگ هوشمند اینستاگرام را این‌چنین بیان کرده است: «این پروژه زمانی که هنوز بحث HTTPS نبود و ارتباطات به بستر HTTP بود قابل اجرا بود، که با تغییر بستر به HTTPS اکنون پروژه دیگر کار نمی‌کند.» اعلام رسمی عدم توانایی فنی برای فیلترینگ هوشمند اینستاگرام این واقعیت را تأیید می‌کند که در شبکه‌های اجتماعی مبتنی بر وب که از پروتکل‌های ارتباطی رمزگذاری‌شده مانند HTTPS استفاده می‌کنند، امکان اجرای فیلترینگ هوشمند وجود ندارد. افزون بر این، در نرم‌افزارهای پیام‌رسان نظیر وایبر، اینستاگرام، پیام‌رسان گوگل، فیس‌بوک، تلگرام و سایر پیام‌رسان‌ها که ارتباطات خود را به‌طور کامل رمزگذاری می‌کنند، انجام فیلترینگ هوشمند اساساً ممکن نیست. تنها راه کنترل، قطع کامل دسترسی به این شبکه‌هاست.