سپندی سمرقندی
نمونه شعرها

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| شب که آن دلبر مرا با خویشتن دمساز کرد |  | چشم‌شوخیّ و به اندازهٔ نیازم ناز کرد. |
| باغبانِ حُسن، سَروِ قامتِ نازِ تو را |  | در میانِ نونهالانِ چمن ممتاز کرد. |
| در حریمِ بزمِ وصلت، رخصتِ نظّاره نیست، |  | گر به روی مهر نتوان چشم حیرت باز کرد. |
| از شکستِ ساغرِ دل ناله‌ای آمد به گوش، |  | چینیِ فغفور هم نتواند این آواز کرد. |
| در دمِ پیری هم از جورِ فلک غافل مباش، |  | باز در انجام سازد آنچه در آغاز کرد. |
| بهر او خود را «سپندی» سوختم چندان که چرخ، |  | صدهزار آینه از خاکسترم پرداز کرد. |
و:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| قَدَت، سَروِ گُلِستانِ نَزاکت |  | لَبَت، لعلِ بَدَخشانِ نزاکت |
| اگر آیی به گُلشَنْ گُل نَماید |  | نثارِ مقدمت، جانِ نزاکت |
| رخِ تو صفحه‌ی مُشکات خوبی |  | خَطَتْ تَصویرِ قُرآنِ نزاکت |
| یکی زین گلعذاران چون تو نَبوَد |  | به مُلکِ حُسن، سُلطانِ نزاکت |
| چه گویم وَصفِ تو، هر تارِ مویَت |  | به چَشمِ ناز، مِژگانِ نزاکت |
| اشارت‌های ابروی تو بر ما |  | دلیلِ لطف و برهانِ نزاکت |
| نِشانِ نامِ او دارد «سپندی» |  | سَرِ هر بیتِ دیوانِ نزاکت |
و:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| یار از یک سو، بهار از یک طرف |  | شد به من این دو دچار از یک طرف |
| می‌رسد در بوستان وقت خزان |  | نونهال سوگوار از یک طرف |
| قُمری از یک سو به فریاد و فغان |  | بلبل شیدای زار از یک طرف |
| سرزنش سازد گل پژمرده را |  | گلبن از یک سو و خار از یک طرف |
| عقربِ زلفش ز یک سو می‌گَزَد |  | کاکلِ مُشکینْ چو مار، از یک طرف |
| زلفش از یک سو به دامش می‌کشد |  | خطِّ سبزِ مُشکبار از یک طرف |
| مرغ دل در دامش از یک سو فِتاد |  | این «سپندی» بی‌قرار از یک طرف |
و:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| مژده ای دل که شب آن ماه‌نسب می‌آید |  | می‌رود شام غم و صبح طرب می‌آید |
| ماه من گر ز رجب زودتر آید، گویا |  | رمضان پیش‌تر از ماه رجب می‌آید |
| زودتر آی که از بهر نثار قدمت |  | هر نفس، جان من از سینه به لب می‌آید |
| شُکر کان شوخِ جفاپیشه به آیینِ وفا |  | کرده تَرکِ سخن خود، به ادب می‌آید |
| چو سحر چهره بخت سیه‌ات باد سفید |  | آفتاب تو «سپندی» که به شب می‌آید |
و:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| نگار من که سراپا کرشمه و ناز است |  | میان تازه‌نهالان که سرو ممتاز است |
| ادای ز امر تبسم چو دید از لب تو |  | دهان غنچه ز هجرت چون چشم من باز است |
| ظرافتی که به طبع ظریف نازک توست |  | کرامت ازلی یا نشان اعجاز است |
| مرا که وصف تو شد کشف معنی مبهم |  | مگر به خط تو مضمون گلشن راز است |
| جمال تو گُل و منْ بُلبلِ نواسَنجَم |  | زبان طوطی ز آیینه نکته‌پرداز است |
| اصولِ حکمتِ علمِ کلامْ را همه دم |  | لبت به خنده و چشمت به غمزه دمساز است |
| نهاد بر سر هر بیت، حرفی از نامت |  | سپندی، گرچه نه از لطف تو سرافراز است |
که سرحرف‌های ابیات نام «ناظم‌جان» را می‌سازد.
و:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| ای شوخ به یک نگاه کارم کردی |  | با ناوک غمزه‌ای فگارم کردی |
| در آتش مجمر غمت افگندی |  | بگداختی و سپندوارم کردی |
و:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| امشب شکری گر از لبت نوش کنم |  | در عشق تو کی پند کسی گوش کنم |
| غیر تو اگر پری است از خاطر تو |  | باشد، که ز خاطرم فراموش کنم |
و:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| از شمع رخت چو روشن این کاخ شود |  | دل خادم و چون خسته طباخ شود |
| نبود عجب از وفور لطف کرمش |  | با خواجه اگر غلام گستاخ شود |
و:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| امروز نه آن سرو سمن کرد وداع |  | بل قمری عقل و دین ز من کرد وداع |
| هوش از سر و قوّت از میان رفت دریغ |  | هم جان و دل از فرسدنت کرد وداع |