stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
استان کردستان
آثار تاریخی > اماکن باستانی و تاریخی استان کردستان

استان کردستان از پیشینه تاریخی کهن برخوردار است و دارای جاذبه‌های تاریخی، فرهنگی و هنری است که در ادامه نمونه‌هایی از آن معرفی می‌شود:
تپهٔ باستانی زیویه
غار کرفتو دیواندره
قلعه قمچقای
روستای هورامان تخت
قرآن نگل
خانه کرد
زیارتگاه عکاشه
مسجد دارالاحسان
موزه سنندج
عمارت خسروآباد
سردر فهیم
مسجد دو منار سقز
سنگ‌نوشته اورامان
بازار سنندج
بازار سقز
پل قشلاق
قرآن تاریخی شیخ حسن مولان آباد
کاروانسرای تاجوانچی
روستای گردشگری صلوات‌آباد (سنندج)
—
تپه باستانی زیویه در سقز
مسجد دومناره
غار کرفتو در دیواندره
حمام حاج صالح
مسجد دو منار سقز
پل قشلاق سنندج
عمارت خسروآباد در دورهٔ قاجار
مسجد دارالاحسان
درِ ورودی عمارت سالار سعید (موزه سنندج)
عمارت آصف وزیری (خانه کرد)
عمارت آصف وزیری (خانه کرد)
شیء تاریخی در موزهٔ سنندج
کاشیکاری مسجد دارالاحسان
موزهٔ سنندج
غار کرفتو دیواندره
خانه کرد ( موزهٔ مردم‌شناسی)
سردیس میرزا محمدرضا کلهر در عمارت آصف وزیری
خانقاه نقشبندی در مسجد خانقاه سقز
| اماکن باستانی و تاریخی | مکان | کاربری | دیرینگی | دورهٔ تکمیل اثر |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| قلعه قمچقای | بیجار | قلعه، دژ | هزاره سوم پیش از میلاد |  |
| سنگ‌نبشته اورامان | اورامان | کتیبه | هزاره اول پیش از میلاد |  |
| غار کرفتو | دیواندره |  | دوران‌های تاریخی پس از اسلام |  |
| عمارت سالار سعید (موزه سنندج) | سنندج | موزه | دوره قاجار |  |
| عمارت آصف وزیری (خانه کرد) | سنندج | موزه | دوره صفویه | دوران صفویه، قاجاریه |
| عمارت خسروآباد | سنندج |  | دوره قاجاریه |  |
| عمارت مشیر دیوان | سنندج |  | دوران قاجاریه |  |
| عمارت امجدالاشراف | سنندج |  | دوران قاجاریه |  |
| عمارت وکیل‌الملک | سنندج |  | دوره زندیه | دوره زندیه، قاجاریه |
| بازار سنندج | سنندج |  | دوره صفویه |  |
| مجموعه بازار بیجار | بیجار |  | دوره صفویه | دوره صفویه، قاجاریه |
| بازار تاریخی سقز | سقز |  | دوره زندیه | دوره زندیه، صفویه و قاجار |
| مسجد دو مناره سقز | سقز |  | دوره زندیه | دوره زندیه، صفویه و قاجاریه |
| حمام حاج صالح | سقز |  | دوره صفویه | دوره صفویه و قاجاریه |
| قلعه تاریخی زیویه | سقز |  | پایتخت مادها و سکاها | ابتدای هزاره اول پیش از میلاد مسیح |
| مسجد تاریخی روستای ترجان | سقز |  |  |  |
| کاروانسرای تاجوانچی | سقز |  | دوره زندیه | دوره زندیه، صفویه و قاجاریه |
| حمام یاسوکند | بیجار |  | دوره ایلخانی |  |
| حمام خان سنندج | سنندج | کاربری فعلی (موزه) | دوره زندیه |  |
| حمام وکیل‌الملک | سنندج |  | دوره زندیه |  |
| حمام شیشه | سنندج |  | دوره قاجاریه |  |
| حمام قصلان | قروه |  | دوره زندیه |  |
| مسجد دارالاحسان | سنندج |  |  |  |
| مسجد خسروآباد گروس | بیجار |  | دوره قاجاریه |  |
| برج آجری اشقون بابا | بیجار | برج | سدهٔ ششم ه‍.ق |  |
| پل قشلاق | سنندج |  | دوره صفویه زندیه | قاجاریه (بازسازی) |
| پل صلوات‌آباد | بیجار |  | دوره صفوی | دوره صفوی، دوره قاجار |
| قلعه حسن‌آباد | سنندج |  | دوران اشکانیان و ساسانیان |  |
| محوطه یاسوکند و امامزاده عقیل | بیجار |  | دوره سلجوقیان |  |
جمعیت‌شناسی

جمعیت استان کردستان بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵ برابر یا ۱،۶۰۳،۰۱۱ نفر بوده است. از این میزان ۳۵ درصد در روستا و ۶۵ درصد در شهرها زندگی می‌کنند. تراکم نسبی جمعیت معادل ۵۲٫۱ نفر در کیلومتر مربع است.
وضعیت اقتصادی-اجتماعی > آسیب‌های اجتماعی > اعتیاد

در بهمن ۱۴۰۳ دبیر ستاد مبارزه با مواد مخدر استان کردستان با هشدار نسبت به افزایش چشمگیر اعتیاد در این استان اعلام کرد ظرف ۵ سال تعداد معتادان شناسایی‌شده از ۹ هزار نفر به ۴۵ هزار نفر رسیده است. همچنین سن مصرف دخانیات به ۱۲ سال و سن مصرف مواد مخدر به ۱۴ سال کاهش یافته است.
صنعت، معدن، کشاورزی و بازرگانی > کشاورزی و باغداری

استان کردستان یکی از قطب‌های کشاورزی ایران محسوب می‌شود. این استان در تولید محصول توت فرنگی در کشور رتبه اول را دارد و تأمین کننده بخش زیادی از این محصول کشور است.
کردستان دارای باغات و مزارع فراوانی است.
این استان دارای باغات زیادی از میوه‌های انار، انگور، انجیر، ازگیل، سیب، گلابی، به، شاتوت، توت، تمشک،
گردو، بادام، زردآلو، آلو، هلو، آلبالو، گیلاس و… می‌باشد. شهر یاسوکند قطب تولید انگور کشور در شمال شرقی این استان قرار دارد.
بخش عمده ای از مناطق کشاورزی این استان هم به کشت غلات(گندم، برنج، جو، عدس، نخود و لوبیا) و کشت محصولات صیفی–جالیزی (گوجه‌فرنگی، سیب‌زمینی، کدو، بادمجان، سیر، پیاز، فلفل، خیار، لوبیا سبز، باقلا، کرفس و سبزی) و (هندوانه، طالبی، کدو تنبل و خربزه) اختصاص دارد. از دیگر محصولات این استان می‌توان به پنبه، گوشت، دانه‌های روغنی، زعفران، زیتون، ذرت، جارو و گلرنگ اشاره کرد.
صنعت، معدن، کشاورزی و بازرگانی > آبزیان و دام و طیور

استان کردستان یکی از استان‌های فعّال در حوزه دامپروری یکی از قطب‌های اساسی دامداری کشور است.
صید ماهی در استان کردستان در رودخانه‌ها و دریاچه‌ها و سدها رواج دارد. در سال ۱۴۰۲ میزان صید ماهی در ۶ منبع آبی موجود در استان کردستان ۱۱ هزار تن ماهی گرمابی و سردابی بوده است. ۴۰۰ ماهیگیر در ۶ تعاونی صیادی استان کردستان مشغول فعالیت هستند. فصل صید ماهی در استان کردستان از اواخر شهریور آغاز و تا اواخر اسفند ماه ادامه دارد.
صنعت، معدن، کشاورزی و بازرگانی > صنایع

فعالیت‌های صنعتی این استان بسیار محدود می‌باشد، ولی به‌طور کلی صنایع این استان به دو گروه ماشینی و دستی تقسیم می‌شوند که صنایع ماشینی آن مشتمل بر صنایع کانی غیرفلزی، شیمیایی، نساجی و چرم، غذایی، برق و الکترونیک می‌باشد. در استان کردستان کارگاه‌ها و کارخانه‌های بزرگ و کوچک متعددی وجود دارد که عمدتاً در دهه گذشته ساخته شده‌اند. تعدادی از بزرگ‌ترین کارخانه‌های استان عبارت‌اند از:
کارخانهٔ لاستیک بارز کردستان واقع در دهگلان با میزان تولید سالیانه ۵ میلیون حلقه تایر مدرن‌ترین کارخانهٔ تایر کشور است.
کارخانهٔ ایستک خورشید زریوار واقع در سنندج
کارخانهٔ تولید آبمیوه ژینا نوش روژهلات واقع در مریوان (از زیر مجموعه‌های ایستک) بزرگ‌ترین کارخانهٔ تولید عصارهٔ مالت خاورمیانه
تراکتورسازی کردستان در سنندج _تولید ۱۴ درصد تراکتور مورد نیاز کشور
مجتمع پتروشیمی کردستان واقع در سنندج
کارخانجات تولید آهن کردستان(در قروه و بیجار)(در حال تکمیل)
صنعت، معدن، کشاورزی و بازرگانی > قاچاق کالا

همچنین قاچاق کالا از عمده‌ترین شغل‌های تأمین‌کننده اقتصاد مردم مناطق مرزی استان کردستان است.
انرژی > گاز

گازرسانی به استان کردستان از سال ۱۳۷۰ با ساخت خط لولۀ فلزی ۲۰ اینچی از همدان آغاز شد که باعث شد نخستین بار در سال ۱۳۷۲ گاز به شهرهای قروه، دهگلان و سنندج برسد. از سال ۱۳۷۷ «شركت گاز استان كردستان» به عنوان شركتی مستقل (سهامی خاص) تأسیس شد. طی سال‌های ۱۳۸۳ تا ۱۳۸۸، گاز وارد همۀ شهرستان‌های استان كردستان شد و گازرسانی به ۳۰۰ روستا نیز در دستور کار قرار گرفت که از سال ۱۳۸۸ تعداد ۴۰۰ روستای دیگر نیز به این برنامه افزوده شد. در اردیبهشت ۱۴۰۰ مدیرعامل شرکت گاز استان کردستان جمع شبکه‌های اجراشدۀ گاز در بخش شهری و روستایی استان کردستان را ۱۱۴۴۲ كيلومتر اعلام کرد که از این میزان، ۳۵۰۹ كيلومتر در شهرها و ۷۹۳۳ كيلومتر در روستاها اجرا شده است. به گفتۀ او ۳۱ شهر و ۱۴۰۲ روستای استان گازرسانی شده و ضريب نفوذ گاز طبیعی در جمعیت کل استان كردستان به مرز ۹۸ درصد رسيده است.
در سال ۱۳۹۹ مصرف گاز استان کردستان ۳ میلیارد و ۲۱۰ میلیون مترمکعب بوده است. از این میزان بیش از ۹۱۸ میلیون و ۳۹۸ هزار متر مکعب به مصرف نیروگاه تولید برق سیکل ترکیبی شهرستان سنندج رسیده که این میزان نسبت به مدت مشابه سال ۱۳۹۸ حدود ۱۱ درصد افزایش داشته است. به‌طور میانگین ۳۰ درصد از مجموع گاز استان کردستان به نیروگاه برق سنندج اختصاص داده می‌شود.
انرژی > انرژی خورشیدی

نیروگاه خورشیدی قروه با ظرفیت ۱۳ مگاوات اولین نیروگاه خورشیدی استان کردستان و بزرگترین نیروگاه خورشیدی منطقه غرب ایران است که در ۱۸ دی ۱۴۰۳ در شهرستان قروه به بهره‌برداری رسید.
بهداشت و درمان > وضعیت سلامت مردم

۶٫۵٪ درصد از جمعیت بالای ۲۵ سال مردم استان کردستان به بیماری دیابت مبتلا هستند که حدود ۳۵ هزار نفر از جمعیت استان را شامل می‌شود. حدود ۲۰۰۰ تن از شهروندان استان کردستان به بیماری سرطان مبتلا هستند و میانگین سن ابتلا به سرطان در این استان ۶۵ سال است. نزدیک به ۴۲٪ از مرگ و میر سالانهٔ ساکنان این استان مربوط به بیماری‌های قلبی-عروقی است.
بهداشت و درمان > مراکز درمانی

مرکز پزشکی، آموزشی و درمانی کوثر سنندج یکی از مدرن‌ترین مراکز تشخیص سرطان در سطح کشور می‌باشد. در سال‌های اخیر به‌دلیل حضور بیماران خارجی قابل توجه در استان که عمدتاً اهل کشور عراق هستند، زیرساخت‌های لازم جهت توسعه گردشگری سلامت در حال ارتقاست تا استان کردستان را به قطب گردشگری سلامت غرب کشور بدل کند.
راه‌ها، حمل و نقل و ترانزیت

استان کردستان از موقعیت بسیار مناسب جغرافیایی و همسایگی با کشور عراق به عنوان یکی از بازارهای هدف و همچنین مسیر مناسب ترانزیتی در اتصال بندرهای جنوب به شمال غرب کشور از سوی دیگر، این استان را از نظر اقتصادی در جایگاه ممتازی قرار داده است.
راه‌ها، حمل و نقل و ترانزیت > جاده‌ها

استان کردستان از طریق جادۀ ۴۶ که همدان، سنندج و مریوان را به یکدیگر متصل می‌کند از یک سو با تهران و از سوی دیگر با کشور عراق ارتباط می‌یابد. جادۀ ۲۱ نیز که مراکز استان‌های غرب ایران را به هم متصل می‌کند، از شهرهای سقز، دیواندره، سنندج و کامیاران در استان کردستان عبور می‌کند. همچنین بخشی از جادۀ ۳۵ که زنجان را به خرم‌آباد متصل می‌کند، از شهرستان‌های بیجار و قروه در شرق استان کردستان عبور می‌کند. جادۀ ۲۳ نیز که میاندوآب را به همدان متصل می‌کند، از بیجار عبور می‌کند. جادۀ ۱۵ که کرمانشاه را به پاوه، مریوان و سقز متصل می‌کند و به جادۀ ۱۱ متصل می‌شود که سقز و بانه را به سردشت، مهاباد، ارومیه و جلفا وصل می‌کند نیز از غرب استان کردستان عبور می‌کند.
علاوه بر این کریدور در دست ساختِ شمال غرب-جنوب شرق (کریدور ۱۰) به طول ۱۴۸۵ کیلومتر که بخشی از مسیر ترانزیتی اوراسیا به‌شمار می‌آید از استان کردستان عبور می‌کند و این استان از طریق این کریدور در شمال به دو مرز بین‌المللی جلفا (مرز با جمهوری آذربایجان) و بازرگان (مرز با ترکیه) و در جنوب به بندر امام خمینی در استان خوزستان متصل می‌شود.
راه‌ها، حمل و نقل و ترانزیت > فرودگاه‌ها

استان کردستان دارای دو فرودگاه است:
فرودگاه بین‌المللی سنندج
فرودگاه سقز
راه‌ها، حمل و نقل و ترانزیت > راه‌آهن

راه‌آهن سنندج_همدان به طول ۱۵۱ کیلومتر به بهره‌برداری رسیده است.
بررسی‌های فنی برای اتصال شهر مریوان به شبکه ریلی کشور در حال انجام است و درصورت فراهم بودن شرایط، مرز بین‌المللی باشماق مریوان نیز در سال‌های آینده به شبکهٔ ریلی کشور متصل خواهد شد.
پایانه‌های مرزی

نمایی از شهر سنندج (سنه) مرکز استان کردستان
پیکره سرباز از مجموعه آثار به دست آمده در زیویه موجود در موزه ملی ایران
کوه اوالان
کوه چهل‌چشمه
مسیر رودخانه قزل‌اوزن
روستای پالنگان در شهرستان کامیاران
دریاچه زریبار در حالت منجمد
پراکنش مردم کرد در ایران براساس استان‌ها
توزیع جمعیتی کردها و اقلیت آذری‌ در استان کردستان
کوه وزنه در غرب سقز
مهدی یزدانی خرم

| مهدی یزدانی خرّم | مهدی یزدانی خرّم |
| --- | --- |
زاده: ۲ شهریور ۱۳۵۸ ‏(۴۵ سال) تهران
پیشه: نویسنده
ملیت: ایرانی
تحصیلات: فارغ‌التحصیل رشته زبان و ادبیات فارسی در مقطع لیسانس دانشگاه تهران
سال‌های فعالیت: ۱۳۷۵-اکنون
همسر(ها): مریم حسینیان
فرزند(ان): امیرحسین
مهدی یزدانی خرّم (۲ شهریور ۱۳۵۸، تهران) داستان نویس، روزنامه‌نگار و منتقد ادبی ایرانی است.
زندگی

مهدی یزدانی خرّم دوم شهریور ۱۳۵۸ در تهران متولد شد. او فارغ‌التحصیل رشتهٔ زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تهران است. یزدانی خرم از اواسط دههٔ ۱۳۷۰ در صفحات ادبی مطبوعات ایران مقالات، گفت‌وگوها و یادداشت‌هایی را منتشر کرده‌است. اما عمده شهرتش در این حوزه به رمان‌های پرمخاطب‌ او بازمی‌گردد. او از دهه هشتاد شروع به انتشار آثار داستانی خود کرد که به سرعت از او نویسنده‌ای پرطرفدار ساخت.
او برادرزاده محمدرضا یزدانی خرم رییس فدراسیون والیبال و کشتی سابق ایران است.
یزدانی خرم روزنامه‌نگاری و نقد ادبی را از هفده سالگی و با نشریات نه چندان مشهور آغاز کرد. او نویسندگی را از سیزده سالگی در مجله شباب به سردبیری احمد غلامی شروع کرده و داستان‌های کوتاهی در نشریات دانش‌آموزی و رسمی چاپ کرد.
او سپس با روزنامه‌های خرداد، فتح، همشهری، هم‌میهن، شرق، اعتماد، کارگزاران، اعتماد ملی، مردم امروز همکاری کرد. او سپس به عنوان دبیر سرویس ادبیات با هفته نامه‌های شهروند امروز، ایران دخت، آسمان، صدا، نافه و ماهنامه مهرنامه، همگی به سردبیری محمد قوچانی، همکاری داشته‌است.[نیازمند منبع] تمامی این هفته‌نامه‌ها توقیف شده‌اند. او مدت ده سال سردبیر مجله تجربه بوده‌است. یزدانی‌خُرم از سال ۱۴۰۰ روزنامه‌نگاری را کنار گذاشت و هم‌اکنون درباره ادبیات و سینما آزاد متن می‌نویسد.
یزدانی‌خُرم را یکی از امیدهای ادبیات ایران در جایزه ادبی «چهل» انتخاب کردند. او راوی تاریخ ایران در دوره معاصر است. گرایش او به کشف شخصیت‌های مهجور در تاریخ و ساختن داستان‌های فرعی متعدد مخاطبان بسیار زیادی برای او به وجود آورده است. او تحت تأثیر رضا براهنی و احمد محمود می‌باشد.
به گزارش اداره هواشناسی: فردا این خورشید لعنتی…، اولین رمان وی است که سال ۸۴ توسط نشر ققنوس منتشر شد. دومین کتاب مهدی یزدانی خرم «من منچستریونایتد را دوست دارم» نام دارد و نشر چشمه سال ۹۱ آن را روانهٔ بازار کتاب ایران کرده‌است. این کتاب اولین جلد از سه‌گانه‌ای است که دو جلد بعدی آن با نام‌های «سرخ سپید» و «خون خورده» در سال‌های بعد منتشر شد. در حال حاضر انتشارات چشمه امتیاز آثار یزدانی خرم را خریده‌است و این انتشارات کارهای او را تجدید چاپ می‌کند. رمان خون خورده با ترجمه نهال تجدد در ژانویه سال ۲۰۲۴ به زبان فرانسه و در نشر «زولما» منتشر شده است. هم‌چنین حق اقتباس سریالی دو رمان «سرخ سفید» و «خون‌خورده» را به ترتیب پلتفرم‌های فیلیمو و فیلم‌نت خریداری کرده‌اند که در سال ۱۴۰۴ تولید خواهند شد.
مهدی یزدانی خرم در نشر چشمه مسئولیت انتخاب داستان‌های ایرانی و خارجی برای چاپ را بر عهده داشت و مشاور ارشد بخش ادبیات  این انتشارات به‌حساب می‌آید. او در سال ۱۴۰۲ بعد از هفده سال از نشر چشمه جدا شد و هم‌اکنون با نشر ثالث همکاری می‌کند. وی همچنین داوری ده دوره‌ی دوره جایزه نویسندگان و منتقدان مطبوعات را برعهده داشته‌ و چهار دوره نیز دبیر جایزه‌ی احمد محمود نیز بوده است.[نیازمند منبع]
یزدانی‌خُرم با اقتباس از رمان «نازنین» نوشته فیدور داستایفسکی نمایشنامه موفقی نوشت که از اردیبهشت تا شهریور سال ۱۴۰۳ دویست بار اجرا شد و بیش از سی هزار تماشاگر کارگردان و بازیگر این نمایش صابر ابر است. او به عنوان یکی از محققان و مفسران فئودور داستایفسکی در ایران شهرت دارد.
آثار > رمان

ناصر حجازی (۱۴۰۲)
خون خورده (۱۳۹۷)
سرخ سفید (۱۳۹۴)
من منچستر یونایتد را دوست دارم (۱۳۹۱)
به گزارش اداره هواشناسی: فردا این خورشید لعنتی… (۱۳۸۴)
آثار > تئاتر

امشب به صرف بورش و خون (صابر ابر/۱۴۰۲) (نمایشنامه)
جوایز

جایزه ادبی «چهل» به عنوان یکی از پنج امید ادبیات داستانی ایران در اردیبهشت ۱۳۹۵
برنده جایزه بهترین رمان سال‌های ۹۱ و ۹۲ از هیئت داوران جایزه ادبی بوشهر برای رمان «من منچستریونایتد را دوست دارم»
برنده جایزه بهترین رمان سال ۹۱ کتابِ سالِ هفت اقلیم برای رمان «من منچستر یونایتد را دوست دارم»
جایزه ادبی واو در سال ۱۳۸۵ برای نوشتن رمان «به گزارش اداره هواشناسی فردا این خورشید لعنتی»
جایزه جشنواره مطبوعات
آتنا، اورگن

مکان
| Athena, Oregon | Athena, Oregon |
| --- | --- |
شهر: شهر
شعار: "A Great Place to Live": شعار: "A Great Place to Live"
موقعیت در اورگن: موقعیت در اورگن
مختصات: ۴۵°۴۸′۵۱″ شمالی ۱۱۸°۲۹′۲۸″ غربی﻿ / ﻿۴۵٫۸۱۴۱۷°شمالی ۱۱۸٫۴۹۱۱۱°غربی﻿ / 45.81417; -118.49111: مختصات: ۴۵°۴۸′۵۱″ شمالی ۱۱۸°۲۹′۲۸″ غربی﻿ / ﻿۴۵٫۸۱۴۱۷°شمالی ۱۱۸٫۴۹۱۱۱°غربی﻿ / 45.81417; -118.49111
ایالت: اورگن
شهرستان: اوماتیلا
شرکت شهردار: 1904
حکومت: حکومت
 • شهردار: John Shafer
مساحت: مساحت
 • کل: ۰٫۵۷ مایل مربع (۱٫۴۸ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۰٫۵۷ مایل مربع (۱٫۴۸ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰ مایل مربع (۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۱,۷۱۰ فوت (۵۲۰ متر)
جمعیت (سرشماری ۲۰۱۰): جمعیت (سرشماری ۲۰۱۰)
 • کل: ۱٬۱۲۶
 • برآورد (2012): ۱٬۱۴۲
 • تراکم: ۱۹۷۵٫۴/مایل مربع (۷۶۲٫۷/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۸ (PST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۷ (PDT)
زیپ‌کد: 97813
کد منطقه: 541
FIPS code: 41-03200
GNIS feature ID: 1167693
وبگاه: cityofathena.com
آتنا (به انگلیسی: Athena) شهری در شهرستان یومتیلا ایالت اورگن است و در سرشماری سال ۲۰۱۱ میلادی، ۱٬۱۲۶ نفر جمعیت داشته که نسبت به سال ۲۰۱۰، −۰٫۰۹ درصد رشد جمعیت داشته‌است.
زاهدشهر

| زاهدشهر | زاهدشهر |
| --- | --- |
کشور:  ایران
استان: فارس
شهرستان: فسا
بخش: شیبکوه
نام(های) دیگر: تیران
نام(های) پیشین: زاهدان
مردم: مردم
جمعیت: ۹۷۶۳ تن
اطلاعات شهری: اطلاعات شهری
شهردار: استاد عرفان شفیعی
تأسیس شهرداری: ۱۳۶۳
 :  
زاهدشهر یکی از شهرهای استان فارس و فسا از توابع  زاهدشهر است.
اگه زاهدشهری هستی منو دمبال کن .
https://instagram.com/hossein_zahedshahr
رتبه در استان

بخش شیبکوه ششمین بخش پرجمعیت  استان فارس می باشد.
لیست ۱۰ بخش پرجمعیت استان فارس که در آینده شهرستان خواهند شد.
| ردیف | بخش | شهرستان | جمعیت سال ۱۳۹۵ |
| --- | --- | --- | --- |
| ۱ | بخش درودزن | مرودشت | ۳۷٬۸۲۶ |
| ۲ | بخش جره و بالاده | کازرون | ۳۵٬۵۲۴ |
| ۳ | بخش سیدان | مرودشت | ۳۲٬۸۵۰ |
| ۴ | بخش ششده و قره بلاغ | فسا | ۳۰۷۰۲ |
| ۵ | بخش جنت | داراب | ۲۹٬۸۵۲ |
| ۶ | بخش شیبکوه (فسا) | فسا | ۲۶٬۹۱۹ |
| ۷ | بخش جویم | لارستان | ۲۵٬۰۸۱ |
| ۸ | بخش میمند | فیروزآباد | ۲۴٬۸۸۵ |
| ۹ | بخش ارژن | شیراز | ۲۳٬۴۶۱ |
| ۱۰ | بخش فورگ | داراب | ۲۲٬۱۳۸ |
هم اکنون جمعیت بخش شیبکوه  از شهرستان زیر بیشتر است
| ردیف | شهرستان | مرکز | جمعیت سال ۱۳۹۵ |
| --- | --- | --- | --- |
| ۱ | سرچهان | کره ای | ۲۳٬۱۲۹ |
:
موقعیت جغرافیایی

فاصله این شهر با مرکز شهرستان ۲۵ کیلومتر و با شیراز ۱۷۰ کیلومتر می‌باشد این شهر مسیر ارتباطی فسا به جهرم می‌باشد. زاهدشهر به شهر علم و ادب معروف است .
پیشینه

این شهر با قدمتی ۲۰۰۰ ساله دارای آثار تاریخی از جمله قلعه تاریخی ملک‌آباد و امامزاده زاهد و حق آبه‌های قدیمی و … می‌باشد. وجود آثار قدیمی و با تمدن از شهر تیران (زاهدشهر کنونی) و همچنین وجود آثاری از دوران باشکوه هخامنشیان در زاهدشهر مثل جوی حقوکه ارتفاع آن به دو متر می‌رسد گواهی بررونق کشاورزی در زاهدشهر دارد (اطلاعات بیشتر در صفحه فسا) و گویش مردم این شهر که به فارسی تیرانی مشهور است ویک شیرسنگی درامامزاده زاهد که قدمت آن به چند صد سال برمیگردد .
شغل اهالی

شغل بیشتر مردم این شهر کشاورزی و دامداری می‌باشد.
دانشگاه‌ها

دانشگاه آزاد اسلامی واحد زاهدشهر
دانشگاه پیام نور واحد زاهدشهر
آندریاس ویدهولتسل

آندریاس ویدهولتسل (انگلیسی: Andreas Widhölzl؛ زادهٔ ۱۴ اکتبر ۱۹۷۶) اسکی‌باز پرش اهل اتریش بود.
عبدالرحیم محمود

| عبدالرحیم محمود | عبدالرحیم محمود |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۹۱۳ عنبتا، ولایت بیروت، امپراتوری عثمانی
درگذشت: ۱۳ ژوئیهٔ ۱۹۴۸ (۳۵ سال) الشجرة، طبریا، اسرائیل/فلسطین
ملیت: عثمانی-فلسطینی
شهروندی: امپراتوری عثمانی (۱۹۱۳–۱۹۲۰) سرپرستی فلسطین (۱۹۲۰–۱۹۴۸)
پیشه(ها): نظامی، انقلابی، شاعر، آموزگار
سال‌های فعالیت: ۱۹۳۵–۱۹۴۸
عنوان: «شاعر شهید»
همسر: محفوظه نصار (۱۹۴۱–۱۹۴۸)
فرزندان: الطیب، رقیه، طلال
جوایز: «نشان قدس برای فرهنگ، هنر و ادبیات» (۱۹۹۰)
عبدالرحیم محمود (۱۹۱۳ – ۱۳ ژوئیه ۱۹۴۸) شاعر و نظامی فلسطینی بود. پس از فارغ‌التحصیلی مدتی به عنوان افسر پلیس در ناصره مشغول شد. تا سال ۱۹۳۶ به عنوان معلم در مدرسه النجاج نابلس کار کرد. در انقلاب ۱۹۳۶–۱۹۳۹ فعال بود، بنابراین مقامات بریتانیایی او را تعقیب کردند تا اینکه به عراق رفت و به دانشکدهٔ نظامی بغداد پیوست. در بصره به عنوان معلم منصوب شد. او در انقلاب رشید علی الکیلانی در سال ۱۹۴۱ شرکت کرد و سپس به کشورش بازگشت. در مدرسه النجاح تدریس کرد. او با درجهٔ ستوانی وارد ارتش نجات شد و در نبردهایی از جمله جنگ ۱۹۴۸ شرکت کرد. او به عنوان شاعری میهن‌دوست از دههٔ ۱۹۳۰ شهرت یافت و از آنجا که در نبردی بین فلسطینی‌ها و اسرائیل در سن ۳۵ سالگی کشته شد، به «شاعر شهید» لقب گرفت و یکی از برجسته‌ترین شاعران جوان فلسطینی شمرده می‌شود.
زندگی و پیشه

او در سال ۱۹۱۳ در روستای عنبتا در ناحیهٔ طولکرم، سنجق نابلس، ولایت بیروت، امپراتوری عثمانی به دنیا آمد. پدرش محمود عبدالحلیم العنبطاوی شاعر و فقیه بود که از الازهر فارغ‌التحصیل شد و یکی از شیوخ مکتب حنبلی بود. مجلس پدرش، نخستین مکتبی بود که عبدالرحیم به آموزش پرداخت و در آن علوم دینی و ادبی را فرا گرفت.تحصیلات خود را از دبستان در عنبتا آغاز کرد و در مدرسهٔ راهنمایی طولکرم ادامه داد و سپس برای تحصیل در مدرسهٔ ملی النجاح به نابلس رفت که در آن، ابراهیم طوقان شاعر، معلم بود. او در دروس زبان عربی، دین و تاریخ ممتاز شد. همچین فوتبالیست ماهری هم بود.
پس از فارغ‌التحصیلی در اول فوریه ۱۹۳۳ به مدت شش ماه به مدرسهٔ پلیس شهر بیت لحم پیوست و به مدت سه ماه در پلیس شهر ناصره مشغول به کار شد. تا اینکه روزی از او خواسته شود که یک میهن‌گرا را دستگیر کند، او نپذیرفت و استعفا داد. عبدالرحیم محمود به نابلس بازگشت و به عنوان معلم زبان و ادبیات عربی در مدرسهٔ ملی النجاح مشغول به کار شد.
شعر عبدالرحیم محمود در دوران جوانی او شکوفا شد، همراه با حس میهن‌دوستی و مخالفت با صهیونیسم. در تابستان ۱۹۳۵، شاهزاده سعود بن عبدالعزیز از فلسطین دیدن کرد و از شهر عنبتا عبور کرد. عبدالرحیم محمود در خوشامدگویی شعری خواند، از جمله این بیت او که معروف شد: «آیا برای زیارت مسجد الاقصی آمده‌اید/ یا پیش از باختن آن برای خداحافظی‌اش آمده‌اید؟» (به عربی: المسجد الأقصى أجئت تزوره/أم جئت من قبل الضياع تودعه).
وی در سال ۱۹۳۶ به سیاست پیوست. پس از وقوع اعتصاب عمومی و انقلاب در آن سال، عبدالرحیم محمود در سال ۱۹۳۷ به رهبری عبدالرحیم الحاج محمد به صفوف انقلابیون پیوست. هنگامی که مقامات قیمومیت بریتانیا او را تعقیب کردند، به دمشق پناهنده شد، سپس به بغداد رفت و در سال ۱۹۳۹–۱۹۴۰ به دانشکدهٔ نظامی عراق پیوست، جایی که با درجهٔ ستوانی فارغ‌التحصیل شد. در آنجا با عبدالقادر الحسینی آشنا گشت. عبدالرحیم محمود به عنوان معلم و مدیر مدرسه العشّار در شهر بصره کار کرد. سپس در سال ۱۹۴۱ به همراه تعدادی فلسطینی که به عراق پناهنده بودند به انقلاب رشید علی الکیلانی در نبرد سن الذبان پیوست. در پی شکست انقلاب به فلسطین بازگشت و دوباره در مدرسهٔ خود که به «دانشکدهٔ ملی النجاح» نام گرفته بود، به عنوان معلم مشغول به کار شد.در فاصله سالهای ۱۹۴۲ تا ۱۹۴۸، او بیشتر اشعار و مقالات خود را منتشر کرد؛ به ویژه در روزنامهٔ «الاتحاد» حیفا و مجلهٔ «الغد».
پس از صدور قطعنامه بین‌المللی تقسیم فلسطین و درگیری بین عرب‌ها و یهودیان، عبدالرحیم محمود به ارتش نجات پیوست، ارتش نامنظمی که اتحادیهٔ عرب از داوطلبان عرب آن را برای حمایت از فلسطین در دسامبر ۱۹۴۷ تشکیل داده بود. در اواسط ژانویه ۱۹۴۸، او به دمشق سفر کرد و در آنجا دورهٔ آموزشی افسران را در کمپ قطنا گذراند. او به فلسطین اعزام شد و در رأس گروهانی از هنگ حطین، یکی از هنگ‌های ارتش نجات که در چندین نبرد در منطقهٔ مرج بن عامر با نیروهای اسرائیلی جنگید، شرکت کرد. در ماه مه ۱۹۴۸، هنگ به الجلیل نقل مکان کرد. عبدالرحیم محمود با درجهٔ ستوان یکم به دستیار فرماندهٔ هنگ ارتقا یافت و با هنگ حطین در چندین نبرد در اطراف شهر ناصره شرکت کرد.
زندگی شخصی

او با دختر دایی‌اش محفوظه نصّار ازدواج کرد. از او سه فرزند داشت: الطیب (زادهٔ ۱۹۴۳)، رقیه (زادهٔ ۱۹۴۵) و طلال (زادهٔ ۱۹۴۷).
درگذشت

عبدالرحیم محمود در ۱۳ ژوئیه ۱۹۴۸ بر اثر اصابت ترکش موشک در نبرد الشجرة، در جریان حملهٔ هنگ حطین به مستعمرهٔ یهودی‌نشین سجیره در مجاورت روستای عرب‌نشین الشجرهٔ طبریا، در ژوئیه ۱۹۴۸ زخمی شد. همراهانش او را سوار یک جیپ کردند و به بیمارستانی ناصره می‌بردند، اما خودرو به چاله‌ای عمیق افتاد و درگذشت. پیکرش به عنوان «شهید» در شهر ناصره به خاک سپرده شد.
بزرگداشت

در ۱۴ سپتامبر ۱۹۵۶ مراسم یادبودی برای او در شهر امان برگزار شد. در سال ۱۹۹۰، سازمان آزادیبخش فلسطین «نشان قدس برای فرهنگ، هنر و ادبیات» را به او اعطا کرد. شورای شهرداری در نابلس و عنبتا تصمیم گرفتند که یکی از خیابان‌های شهر را به نام او نامگذاری کند.
شعر او

اشعار به جا مانده از او، بیانگر روحیهٔ وطن‌دوستی اوست. به گفتهٔ سلیمان صالح، عبدالرحیم محمود الگویی برای شعر مقاومت فلسطینی و مبارزه برای آزادی ارائه کرد و او «با حمل سلاح خود برای محافظت از فلسطین و دفاع از سرزمین آن به راه افتاد. او با کلمات خود برای بازگرداندن آگاهی ملت خود استفاده کرد که می‌توانند به پیروزی و شکوه دست یابند و آزادی و حقوقش را بگیرند.» آنچه از شعر عبدالرحیم محمود مانده، اندک است؛ همانند بیشتر شاعرانی که در جنگ‌ها شرکت کردند و در میدان‌های نبرد برای انگیزه دادن می‌سرودند. کمیته‌ای از نویسندگان فلسطینی در سال ۱۹۵۸ توانستند از آثار منتشر شده او در روزنامه‌ها و مجلات که تعداد آنها ۲۷ شعر بود، دیوانی گرد آورند. در سال ۱۹۸۸، عزالدین المناصره آثار کامل او را، اشعار و مقالاتش را ویرایش، ارائه و منتشر کرد. برخی اشعارش به سرودها و آهنگ‌هایی برای مقاومت فلسطینی‌ها در برابر اسرائیل تبدیل شده است.جبرا ابراهیم جبرا دربارهٔ او می‌گوید: «عبدالرحیم محمود شاعرِ دلاورِ اول در شعر معاصر ماست، کسی که از قول با عمل پیروی کرد.» شاعر فدوی طوقان دربارهٔ او گفت: «صدای شعر عبدالرحیم محمود صدای مردم فلسطین است.» از جمله ابیات مشهور او که بیانگر روحیهٔ فداکاری است، این سه بیت اوستبا ترجمهٔ موسی اسوار به فارسی:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| سَأَحمِلُ روحي عَلى راحَتي |  | وَأُلقی بِها فی مَهاوي الرَّدیٰ |
| (جانم را بر کف نهادن خواهم و |  | در سراشیبی مرگ آن را فروخواهم فکند) |
| فَإِمّا حَياةٌ تَسُرُّ الصَديقَ |  | وَإِمّا مَماتٌ يَغيظُ العِدیٰ |
| (زندگی زین رو سزد: دوست را به وجد آورَد |  | یا که مرگ آنگونه باید:دشمنان را جان بفرسایَد) |
| وَنَفسُ الشَريفِ لَها غايَتانِ |  | وُرودُ المَنايا وَنَيلُ المُنى |
| (وآنکه والاگوهر است، در پیِ  این دو غایت است |  | مرگسار را در نوردیدن؛ آرزوها را بدست آوردن) |
مرآت الزمان فی تاریخ الاعیان

تصویری از جلد کتاب
مرآت الزمان فی تاریخ الاعیان کتابی است که ابوالمظفر یوسف بن قیزاوغلی ملقب به سبط ابن جوزی، در قرن هفتم این اثر را تألیف کرده است. اثر مورد نظر در زمینهٔ تاریخ عمومی، با خلقت آدم آغاز می‌شود و با مرگ مؤلف پایان می‌پذیرد. اهمیت آن نیز بیشتر به گزارش اتفاقات معاصر نویسنده است. همچنین بخش مربوط به نیمهٔ دوم قرن پنجم ه‍.ق به علت دربرداشتن غرس النعمه و عیون التواریخ محمد بن هلال الصابی، از اهمیت والایی برخوردار است. اطلاعات ارائه شده پیرامون طغرل بیک، آلب ارسلان و ملکشاه در این اثر، بی‌نظیر است و علاوه بر آن، فعالیت امیران سلجوقی در آناتولی، سوریه و فلسطین نیز به‌طور مفصل شرح داده شده است. این کتاب در میان مهم‌ترین آثار مربوط به سلاجقهٔ بزرگ قرار دارد.