stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
تاریخچه انرژی تجدیدپذیر
انرژی سوخت گیاهی

گیاهان سبز طی فرایند فتوسنتز انرژی نوری را به انرژی شیمیایی تبدیل می‌کند. سوختن‌های گیاهی را می‌توان به صورت مایع و الکل و گازهایی مانند متان در بیاورد. این سوختها کارامد تر از چوب هستند. برای اینکه منبع انرژی به مراتب متراکمتری هستند و فضای کمتری اشغال می‌کنند. جانوران غذای مورد نیاز خود را از طریق گیاهان به دست می‌آورند. سوخت گیاهی نابود نشدنی است. عمده‌ترین سوخت گیاهی درختان هستند. وقتی چوب می‌سوزد از خود انرزی تولید می‌کند و انرزی ذخیره شده در تنه درختان یا گیاهان از خورشید به دست می‌آید؛ و به این صورت پس سوختن آنان انرژی از خود تولید می‌کند. در استرالیا برای تأمین گرمای خانه خود به جای استفاده از سوختهای فسیلی از سوخت گیاهی (هیزم) استفاده می‌شود؛ و وقتی چوب می‌سوزد انواع گازها و بخار آب آزاد می‌شود. برای جلوگیری از آن بهتر است که چوب‌ها را کوچک کنیم. اگر این کار را کنیم انرژی هدر نمی‌رود. مخمرها موجودات میکروسکپی هستند که قند و شیرینی را به الکل تبدیل می‌کند. به این فرایند یا عمل تخمیر می‌گویند. چون الکل از گیاهان نیشکر و چغندر قند تهیه می‌شود. گیاهان در روی کره زمین در طی عمل فتوسنتز ۲/۹۹ میلیارد تن کربن دی اکسید هوا را جذب می‌کنند. گیاهان سبز به سمت نور خورشید رشد می‌کنند تا برگهایشان حد اکثر انرژی خورشید را جذب کنند. منشأ انرژی شیمیایی که شیرها از خوردن گورخرها به دست می‌آورند از تنرژی نور خورشید است که گور خر از خوردن گیاه به دست آورده‌است. از درختان بید و تبریزی معمولاً به عنوان سوخت گیاهی کشت می‌شود. ساقه‌های این درختان زمانی که یک ساله هستند هم سطح با زمین قطع می‌کنند.
طولی نمی‌کشد که ساقه‌های فراوانی جوانه می‌زنند؛ و رشد می‌کنند. هر سه سال یکبار برای هیزمشان آن‌ها را قطع می‌کنند. برای تولید الکتریسته از سوخت زغال سنگ استفاده می‌شود. دانه‌های گیاهان مانند شلغم سرشار از روغن هستند و طی فرایندی می‌توان از روغن این گیاهان سوخت مایع تبدیل کرد که اصطلاحاً به ان گازوئیل زیستی می‌گویند. روغن‌های مورد نیاز خانه‌ها در جهان از مزرعه‌های شلغم تهیه می‌شود. معمولاً از فضولات حیوانات کودهای کشاورزی می‌سازند که برای زمین‌های کشاورزی لازم است. وقتی که فضولات حیوانات تجزیه می‌شوند گازهایی به نام متان آزاد می‌شود که به نام بیوگاز هم معروف هستند. گازهای متان سوخت مرغوبی هستند که در نیروگاه‌ها و حتی در اشپزخانه‌های خانه‌های مردم از ان استفاده می‌شود؛ و راه تولید گاز متان این است که آشغال‌ها را درون زمین دفن می‌کنند؛ و پس ا زتجزیه شدن آن‌ها گاز متان تولید می‌شود.
واما مشکلات سوخت گیاهی: چوب بزرگی هستند و پس از سوختن خاکستر تولید می‌کنند. چوب در مقایسه با گاز طبیعی و سوختهای نفت خام دیرتر می‌سوزد؛ ولی اما فواید ان: سوخت گیاهی تمام نشدنی است و هنگام سوختن سوختهای گیاهی گاز گلخانه‌ای تولید نمی‌شود و زمین را گرم نمی‌کند. درختان در هنگام فتوسنتز دی اکسید کربن هوا را جذب می‌کنند و به جای آن اکسیژن تولید می‌کنند؛ و باعث می‌شود اکسیزم زیادی تولید شود؛ و هرگز ضرری یا خسارتی به محیط زیست جانوران و آدم‌ها نمی‌زند.
☆سوخت های گیاهی☆
سوخت های گیاهی را میتوان به صورت
(مایع)
(جامد)
(گاز)
یافت
نمونه گاز : همان‌گاز متان است.
نمونه مایع: همان الکل است.
نمونه جامد:چوب ذغال است.
گاز متان را از روش بی هوازی پسمان های کشاورزی بدست می آورند.
انرژی باد

نخستین طرح‌های کشف‌شده از آسیاب بادی متعلق به ایران و مربوط به سال‌های ۷۰۰ الی ۹۰۰ میلادی است
از انرژی باد می‌توان الکتریسته درست کرد وقتی که هوای زمین سرد شده هوا منقبض شده و به پایین هجوم می‌آورد ولی وقتی که هوا گرم است هوا منبسط شده و به سمت بالا می‌رود. بنابراین هوای گرم به بالا می‌رود و هوای سرد جایگزین ان می‌شود؛ و این هوای متحرک است که عامل آن خورشید است که باد نام دارد. آسیاب‌های بادی نیروی باد را مهار کرده و با پره‌های خودش خودش را می‌چرخاند اگر آن پروانه‌ها صاف و تخت نبودند آن نمی‌چرخید. در زمان‌های قدیم آسیاب‌ها را آدم‌ها می پرخاندند. اما در سال ۱۷۴۵ میلادی ادموندلی موفق شد آسیاب بادی را اختراع کند. آسیاب‌های قدیم برای حرکت درآوردن ماشین‌ها بسیار کارآمد بودند اما سرعت کمی داشتند؛ و برای تولید الکتریسیته مناسب نبودند. اما آسیاب‌های بادی که پیشرفته بودند درست شدند که نام آن‌ها توربین بود؛ و با سرعت زیادی می‌چرخید؛ و می‌توانست انرژی الکتریسیته ایجاد کند؛ و گرمای خانه‌ها و اداره جات را تأمین کند. کشتی‌های بادبانی با استفاده از نیروی باد که بر روی دکل آن‌ها که هست که بادبان نام دارد باد به آن‌ها برخورد می‌کند و می‌تواند آن را به حرکت درآورد؛ و بدون اینکه محیط زیست را آلوده کنیم و انرژی فسیلی مصرف کنیم می‌توانیم از جایی به جای دیگر برویم. پره‌های توربین‌ها به ۴۰ متر می‌رسد و توربین‌های بادی را بیشتر در جایی که باد می‌وزد و بیابان‌ها می‌گذارند که بتوانند از آن حد اکثر استفاده را ببرند. در آسیاب‌های قدیمی یک ششم انرژیی که آسیاب‌ها می‌گرفتند به انرژی مفید تبدیل می‌شد. توربین‌های ساوینس را می‌توان با استفاده از دو نیمه بشقاب خالی تولید کرد و هزینه بسیار کمی دارد؛ و بیشتر برای ابزار وسایل کشاورزی مفید است.
برای اندازه‌گیری سرعت باد از مقیاس بیوفورت استفاده می‌شود که از صفر تا ۱۲ درجه‌بندی شده‌است. قدرت یک باد که آت و آشغال و زباله‌ها را در محیط پخش کند ۴ بیوفورت است و بادی که شاخه‌ها را می‌شکند هشت بیوفورت است. یک طوفان خیلی عظیم معادل ۱۲ بیوفورت است. برای آبیاری زمینهایی که آب به آن‌ها نمی‌رسد تلمبه‌ای را که بادی است در چاه می‌گذارند و با استفاده از این تلمبه می‌توان زمین‌های کشاورزی را آبیاری کرد.
تو ربین‌های بادی ساوینس را فردی به نام سیگریت در دهه ۱۹۲۰ میلادی در کشور فنلاند اختراع کرد. یک پنجم نیروی الکتریسته دانمارک را توربین‌های بادی تأمین می‌کنند. یک مزرعه بادی به‌طور معمول در آن ۸۰ توربین بادی قرار می‌گیرد.
اما مشکلات نیروی باد: توربین‌های بادی فقط با آمدن باد کار می‌کنند. اگر شدت وزش باد زیاد باشد توربین‌ها متوقف می‌شوند. فقط مناطق باد خیز و مکان‌های مناسب آن‌ها روی تپه‌ها است. عده‌ای از مردم با احداث توربین‌ها مخالف هستند چون چشم‌انداز طبیعت را خراب می‌کنند؛ و نصب توربین‌های بادی پر هزینه‌است؛ ولی اما فواید نیروی باد: آسیاب‌های بادی برای کار کردن از هیچ نوع سوختی استفاده نمی‌کنند؛ و محیط زیست را آلوده نمی‌کنند. هزینه تعمیر توربین‌های بادی کم است. توربین‌های بادی ۲۵ سال کارایی دارند؛ و پس از پایان عمر مفیدشان باید آن‌ها را تعویض کرد. توربین‌های بادی را می‌توان جهت چرخش و سرعت آن‌ها را تنظیم کرد؛ و توربین‌های بادی نباید به هم نزدیک ساخته شوند. چون ممکن است به هم برخورد کنند و خطراتی را ایجاد کنند.
انرژی آب

از آب برای راه انداختن ماشین آلات استفاده می‌شود. آسیاب‌های آبی در کنار رودخانه درست می‌شود. بخشی از جریان رودخانه آبی از طریق لوله به سمت توربین‌های آبی هدایت می‌شود که آن‌ها را به حرکت درمی‌آورد و بر اثر چرخش توربین‌های آبی نیز که مولدهای برق وصل اند نیروی الکتریسیته تولید می‌شود. اگر رودخانه وسیع باشد و آب بیشتری در آن جریان داشته باشد، نیروگاه آبی با کارایی بیشتری می‌توانند کار کنند. ساختن سد در مکان‌هایی که شیب تند دارند یا دره‌های بلندی دارند مناسب است. اگر کف دست هایتان را با سرعت زیادی به یکدیگر بسایید گرم می‌شوند. این گرما به دلیل نیروی اصطکاک است. نیرویی که بر اثر تماس سطح دو چیز ظاهر می‌شود و مانع حرکت بخش ناشی از حرکات دست هایتان بر اثر این اصطکاک به صورت انرژی گرمایی نمایان می‌شود. موج دریا بر اثر پیدایش اصطکاک میان باد و سطح آب دریا پدید می‌آید این اصطکاک انرژی جنبشی هوای متحرک (باد) را به آب منتقل می‌کند؛ بنابراین از انرژی جنبشی امواج آب نیز می‌توان الکتریسیته تولید کرد. وقتی امواج دریا به نقطه کم عمق می‌رسد ته موج اقیانوس در هم می‌پیچد و می‌شکند. اما اگر در کنار دریا بیفتدفقط بالا و پایین رفتن آب را که به شکل موج از کنارتان عبور می‌بینید. مولد برق که با نیروی امواج آب کار می‌کند از همین انرژی موج آب استفاده می‌کنند که به صورت عمود حرکت می‌کنند و بالا و پایین می‌رود. دانشمندان هنوز در حال مطالعه‌اند که بتوانند از نیروی آب حداکثر استفاده ببرند. از امواج اقیانوس‌ها می‌توان دوبرابر مقدار الکتریسیته مصرفی جهان را بدست آورد. اما در حال حاضر خیلی کم می‌توانیم از آن برداشت کنیم. بیشتر شهرهایی که بیش از اختراع ماشین بخار نزدیک رودها بوده‌اند از آسیاب‌های آبی استفاده می‌کردند. اگر برای مدت بسیار باران نبارد جریان رودها بیش از حد کند می‌شد و برای مقابله دربرابر آب را در تنورهای آسیاب که به نام آب‌بند هم هستند آب را در آن نگهداری می‌کنند و بعد از مدت‌ها که آی رودها کم شده و جریان کند شده این آب‌ها را درون رودها می‌ریزند. ساختن سد هوور که بر روی کلرادو قرار دارد مدت ۶ سال تمام این سد، آب هفتصد و پنجاه هزار نفر را تأمین می‌کند. توربین‌های این سد در هر پانزده ثانیه می‌تواند آب یک استخر را پر کند و وسعت این سد به اندازهٔ دریاچه‌ای است که مید نام دارد که ۵۳ کیلومتر مربع است. آب مهم‌ترین مایه حیات است. توربین‌های آبی وقتی بخارها به آسمان می‌روند و ابرها را تولید می‌کنند و بعد از اینکه ابرها گرم می‌شوند تبدیل به باران یا تگرگ یا برف می‌شوند و به دریا می‌ریزند و این عمل پشت سر هم تکرار می‌شود. به این عمل طبیعی چرخه آب می‌گویند.
مشکلات انرژی آب: ساخت سدهای بزرگ که باعث تخریب زیستگاه جانوری می‌شود، ساخت سدها پر هزینه‌است، بسیاری مناطقی که مکان مناسبی برای ساخت سد هستند از شهر دور هستند و برای رساندن آب به شهر لوله‌های بلندی نیاز دارد. درختان که بر اثر جاری شدن سیل آب‌ها ریشه کن می‌شوند گاز متان آزاد می‌کند. طی فرایند تجزیه شدن به وسیله گاز متان آزاد می‌شود این گاز کمک می‌کند که زمین گرم شود. زمین‌های کشاورزی که در کنار رودخانه هستند کمبود کانی پیدا می‌کنند.
فواید انرژی آب: توربین‌های آبی از هیچ سوختی استفاده نمی‌کنند و هیچ آلودگی تولید نمی‌کنند.
انرژی فسیلی

کمتر از ۱۵۰ سال پیش نخستین تلاش‌ها برای استخراج صنعتی نفت آغاز شد. اختراع اتومبیل و رواج آن در اویل قرن بیستم وابستگی به نفت را گسترش داد. وقوع جنگ جهانی ۱۹۱۴ تا ۱۹۱۸ اهمیت تسلط بر منابع نفتی روشن ساخت. محصولات نفت مانند بنزین و گازوییل برای به کار اندازی موتورهای درون‌سوز استفاده می‌شود.
انرژی زغال سنگ وگاز

از زغال سنگ در کارخانجات و لوکوموتیو رانی استفاده می‌شود. چینی‌ها حدود ۳۰۰۰ سال قبل برای تهیه مس، زغال سنگ مصرف می‌کردند. ۷ قرن بعد یونانی‌ها و رومی‌ها استفاده از زغال سنگ را شروع کردند. تحقیقات نشان می‌دهد که ساکنان اولیه بریتانیا ازمدتها قبل و پیش از حمله رومی‌ها به این سرزمین در سال ۵۵ قبل از میلاد از زغال سنگ استفاده می‌کردند. بقایای ابزاری که آن‌ها ازسنگ‌های چخماغ می‌ساختند در میان رگه‌های زغال سنگ یافت شده‌است و این موضوع ثابت می‌کند حدود ۱۰۰۰ سال قبل سرخ‌پوستها قبیله هپی در قاره آمریکا برای پخت ظروف سفالی در کوره زغال سنگ می‌سوزاندند. از سال ۹۰۰ قبل از میلاد چینی‌ها از گاز طبیعی استفاده می‌کردند که بر حسب اتفاق چاه‌های گاز هم کشف شد. در سال ۱۶۶۴ میلادی فردی به نام جان کلایتون در حوالی ناحیه ویگان انگلستان موفق به کشف یک حوض‌چه گاز گردید و نحوه استخراج گاز هم حفاری کردن است.
نحوه استخراج زغال سنگ هم انتخاب شیوه زغال سنگ بستگی به عمق رگه‌های زغال سنگ دارد. اگر رگه‌های نزدیک سطح زمین و در عمق ۶۰ متری واقع شده باشد روش حفاری سطحی یا اصطلاحاً روباز خواهد بود؛ و اگر از سطح زمین خیلی پایین‌تر بود نیاز به حفاری عمیق دارد تا استخراج شود. در ایران منابع نفت و سوخت‌های فسیلی زیاد است و بیشتر آن در جنوب کشور است؛ و به خاطر همین بود که در زمان گذشته کشورهای خارجی سعی داشتند به ایران نفوذ داشته باشند. تا بتوانند منابع نفتی ایران را بگیرند و حتی به ایران می‌آمدند و منابع کشور را استخراج می‌کردند و برای کشور خودشان می‌بردند.
انرژی هیدروژن

۷۵٪ جرم مواد و بیش از ۹۰٪ اتم‌های تشکیل دهنده طبیعت هیدروژن است. هیدروژن یک عنصر شیمیایی با حرف H و عدد اتمی ۱ نشان داده شده‌است. هیدروژن عنصری است بی‌رنگ و بی‌بو و غیرفلز، یک ظرفیتی و گازی دو اتمی با خاصیت شعله‌ور شدن بالا. هیدروژن سبکترین و فراوان‌ترین عنصر در جهان بوده و در آب و در ترکیبات آلی موجودات زنده یافت می‌شود. هیدروژن قابلیت واکنش شیمیایی با بیشتر عناصر را دارد. ستارگان در توالی اصلی خود به وفور از هیدروژن در حالت پلاسمایی تشکیل شده‌اند.
این عنصر در تولید آمونیاک به عنوان یک گاز بالا برنده یک سوخت جایگزین و اخیراً به عنوان منبع انرژی مورد استفاده پیل‌های سوختی قرار می‌گیرند. در آزمایشگاه از واکنش اسیدها بر فلزهایی مثل روی به دست می‌آید. برای تولید در حجم زیاد از الکترولیز آب که معمولی‌ترین روش است استفاده می‌شود. اکنون دانشمندان سعی دارند تا روش جدیدی را برای به وجود آوردن هیدروژن از جلبک‌های سبز اختراع کنند. هیدروژن تنها شامل یک پروتون و الکترون است. هیدروژن در اتمسفر زمین بسیار رقیق است در حدود یک ذره در هر میلیون. در صنعت خودروسازی در ایران برای هیدروژن هنوز کاری انجام نشده‌است. در تولید هیدروژن به روش الکترولیز با عبور جریان الکتریسیته از آب (معمولاً به صورت الکترولیت) تولید هیدروژن به همرا اکسیژن می‌شود که نسبت هیدروؤن تولیدی ۲ برابر اکسیژن است (با توجه به فرمول شیمیایی آب که H2O می‌باشد و تعداد اتم‌های هیدروژن دو برابر اکسیژن است) (منبع: «بررسی انرژی‌های نو و نیاز کشور به تولید هیدروژن» نوشته شده توسط عمار قاسمیان عزیزی)
یکی از روش های جدید تولید هیدروژن تحت عنوان اکسایش آب ( water oxidation )یا شکافت آب(water spliting)در سال های اخیر جزو پژوهش های پر طرفدار در سطح جهانی گردیده است و هدف از هردو واکنش تولید هیدروژن از مولکول های آب به وسیله نور خورشیذ است که به کمک کاتالیزور های همگن و ناهمگن انجام می شود.کاتالیست های ساخته شده تحت شرایط مختلف آزمایشگاهی شامل شیمیایی،فتوشیمیایی،الکتروشیمی و فتوالکتروشیمیایی مورد بررسی قرار می گیرند.
برای انجام واکنش اکسایش آب بهترین کاتالیزور ها ،کاتالیزورهایی هستند که در ولتاژ نظری اکسایش آب که 2/1ولت می باشد بتوانند کار کنند.
اهمیت اکسایش آب به خاطر فراوانی نور خورشید و مولکول های آب در کره زمین است که یک انرژی پاک و تجدید پذیر و احتمالا ارزان محسوب می شود.
خودرو هیبریدی

حتماً برایتان زمان زیادی پیش آمده که در پنپ بنزین بگذرانید. به خاطر شلوغی و شاید به خاطر کند بودن پنپ این مشکلات به دلیل بنزینی بودن خودروی شماست. نه فقط بنزنی بلکه کلیه سوختهای فسیلی مشکلات مخصوص به خود را دارند. یکی از راه‌هایی که خودروسازان به آن روی آورده‌اند ساخت خودروهای هیبریدی بود. تمامی وسایل نقلیه‌ای که از ادغام دو یا چند پیش‌رانه انتقال نیرو که به طرز مستقیم یا غیرمستقیم به سیستم انتقال قدرت وابسته هستند را ماشین‌های هیبریدی می‌گوییم. بیشتر خودرهای هیبریدی تولید شده تاکنون از نوع بنزین-الکتریکی هستند گرچه برخی از شرکت‌های خودروسازی مانند پژو سیتروئن خودروهای هیبریدی از نوع دیزل-الکتریکی هستند. در این گزارش به خودروهای بنزین-الکتریکی می‌پردازیم. در سیستم پیش‌رانه در خودروهای هیبریدی را می‌توان به روش‌های مختلفی ترکیب کرد: از جمله سری و موازی. در هیبرید موازی باک بنزین سوخت را به موتور بنزین می‌رساند. باتری‌ها نیز الکتریسته را به موتور الکتریکی می‌رسانند و هر دو موتور بنزینی و الکتریکی را هم‌زمان به سیستم انتقال قدرت متصل می‌شود و این قدرت به چرخ‌ها می‌رسد و خودروهای سری در این نوع هیبریدها موتور بنزین، ژنراتورها را به حرکت درمی‌آورد و ژنراتور می‌تواند باتری‌ها را شارژ کند یا به موتور الکتریکی قدر دهد که این موتور نیز به سیستم انتقال قدرت متصل است؛ بنابراین موتور بنزینی در هیبریدهای سری به‌طور مستقیم به سیستم انتقال خودرو و قدرت، نیرو نمی‌دهد.
انرژی نوین در ایران

انرژی خورشید در ایران پیشرفت کمی داشته‌است. در ایران صفحه‌های خورشیدی وجود دارد. خودروهای خورشیدی در دنیا ساخته شده و در ایران هم وجود دارد و روز به روز در حال پیشرفت است. انرژی باد هم پیشرفت خوبی داشته‌است و بیشتردر مناطق بادخیز و کویری توربین‌های بادی است. توربین‌های بادی برق و نیروهای دیگر هم تولید می‌کند و بیشتر این توربین‌های بادی در جنوب کشور هست چون آنجا بادخیز است. انرژی سوخت گیاهی در ایران پیشرفت نکرده‌است. انرژی آب انرژی بسیار خوب و مناسبی است که در ایران پیشرفت بسیار خوبی داشته‌است. انرژی آب انرژی‌های زیادی مانند برق را پیشرفت داده‌است. انرژی هسته‌ای که بزرگترین انرژی است و می‌تواند برق هزارن خانه را تأمین کند در ایران وجود دارد و نیروگاهش راه‌اندازی شده‌است. انرژی‌های نفت و سوخت‌های فسیلی در ایران از هزارن و میلیون‌ها سال پیش وجود داشته و درست است که تمام شدنی است ولی ایران آنقدر در این زمینه پیشرفته‌است که حتی به کشورهای دیگرهم صادر می‌کند. انرژی هیدروژن در ایران نیست و پیشرفت نکرده‌است و در آینده وارد ایران می‌شود.
بسم الله الرحمان الرحیم
تصویر صفحه خورشیدی
سوخت گیاهی
انرژی باد
انرژی آب
انرژی هسته‌ای
زمین گرمایی
خودروی هیبرید
شهرستان زابل

| شهرستان زابل | شهرستان زابل |
| --- | --- |
اطلاعات کلی: اطلاعات کلی
کشور:  ایران
استان: سیستان و بلوچستان
مرکز شهرستان: زابل
سایر شهرها: بنجار
بخش‌ها: مرکزی، کرباسک
سال تأسیس: ۱۳۱۶ خورشیدی
اداره: اداره
فرماندار: ولایتی پور
مردم: مردم
جمعیت: ۱۶۶٬۴۴۸ نفر (۱۳۹۵)
تراکم جمعیت: ۴۸۴ نفر بر کیلومتر مربع
مذهب: شیعه
جغرافیای طبیعی: جغرافیای طبیعی
مساحت: ۳۴۴ کیلومتر مربع
ارتفاع از سطح دریا: ۴۷۵ متر
داده‌های دیگر: داده‌های دیگر
پیش‌شمارهٔ تلفن: ۰۵۴
وبگاه: فرمانداری ویژه زابل
شهرستان زابل یکی از شهرستان‌های استان سیستان و بلوچستان در جنوب شرقی ایران است. مرکز این شهرستان، شهر زابل است.
جمعیت

براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهرستان زابل برابر با ۱۶۵٬۶۳۴ نفر بوده‌است. علت شیب تند کاهش جمعیت شهرستان زابل، جدا شدن شهر های مختلف و مستقل شدن به عنوان شهرستانی جدا از این شهرستان بوده است.
| جمعیت تاریخی> سال | جمعیت تاریخی> جمعیت | جمعیت تاریخی> ±% |
| --- | --- | --- |
| ۱۳۸۵ | ۳۲۹٬۳۱۷ | —     |
| ۱۳۹۰ | ۲۵۹٬۳۶۵ | ۲۱٫۲٪− |
| ۱۳۹۵ | ۱۶۵٬۶۶۶ | ۳۶٫۱٪− |
| ۱۴۰۳ | ۱۹۷٬۶۸۰ | ۱۹٫۳٪+ |
مردم

مردم شهرستان زابل را سیستانی‌ها تشکیل میدهند و به زبان فارسی و گویش سیستانی تکلم می‌کنند. بلوچ ها نیز در این شهر حضور دارند. زابل به لحاظ دارا بودن پیشینه تاریخی خوب و غنی فرهنگی و تاریخی، از جایگاه و ارزش بسیار والایی در میان شهرستان‌ها و مناطق مختلف کشور برخوردار است. آیین‌ها بر گرفته از اقلیم و طبیعت منطقه، اعتقادات و طبقات اجتماعی مردم است و به مناسبت‌های مختلف انجام می‌شود
تقسیمات کشوری

شهرستان زابل در تقسیمات کشوری جدید ایران که در سال ۱۳۱۶ بصورت شهر رسمی شد.
هم‌اکنون، شهرستان زابل دارای ۲ بخش، ۴ دهستان و ۲ شهر به شرح زیر است:
تقسیمات کشوری > شهرستان زابل

| بخش | مرکز بخش | جمعیت بخش ۱۳۹۵ | نام دهستان | مرکز دهستان | جمعیت دهستان ۱۳۹۵ | شهر | جمعیت شهر ۱۳۹۵ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| مرکزی | زابل | ۱۵۱٬۰۷۸ نفر | حیدرآباد | حیدرآباد | ۶٬۲۰۷ نفر | زابل بنجار | ۱۳۴٬۹۵۰ نفر  ۳٬۷۶۰ نفر |
| مرکزی | زابل | ۱۵۱٬۰۷۸ نفر | بنجار | بنجار | ۶٬۱۶۱ نفر | زابل بنجار | ۱۳۴٬۹۵۰ نفر  ۳٬۷۶۰ نفر |
| کرباسک | کرباسک | ۱۵٬۳۷۰ نفر | ژاله‌ای | ژاله‌ای | ۸٬۴۷۶ نفر | **************** | **************** |
| کرباسک | کرباسک | ۱۵٬۳۷۰ نفر | کرباسک | کرباسک | ۶٬۸۹۴ نفر | **************** | **************** |
آیین‌ها و مراسمات در شهرستان زابل

_ آیین‌ها در موقع کار (مراسم حشر) آیین کهن لای روبی بستر رودخانه هیرمند است که حاکی از یک نوع تعاون و همبستگی منطقه ای و تبلور عینی اتحاد در حل معضلات است که هنوز هم در منطقه انجام می‌گردد.
-مراسم جشن گندم جشن و پایکوبی به مناسبت برداشت گندم و شکرگزاری از درگاه ایزد منان است که با رقص و پایکوبی خاص منطقه برای هر تازه‌واردی بسیار جذاب می‌باشد.
-آیین‌های مذهبی (عید فطر، عید غدیر، عید قربان و مبعث پیامبر _ تولد امام علی (ع) و مراسم آیینی نیمه شعبان که مردم در این روز به زیارت اهل قبور رفته و یک نوع شیرینی محلی به نام چلبک درست می‌کنند.
-رمضان‌خوانی و سحرخوانی دو آیین مهم این منطقه در ماه رمضان است که هر کدام ویژگی خاص خود را دارد. برخی سوابق تاریخی و گفته‌ها نشان می‌دهد که آیین سحرخوانی و رمضان‌خوانی از حدود ۱۴۰۰ سال قبل یعنی از اوایل اسلام نزد ساکنین مرسوم بوده‌است. در این آیین که بین شب‌ها ی ۱۲تا ۱۷ ماه مبارک رمضان اجرا می‌شود، جمع زیادی از جوانان و نوجوانان هر محله در مقابل منازل مردم اجتماع کرده و اشعار محلی را با صدای رسا قرائت می‌کنند که از جمله آن اشعار «رمضو الله الله رمضو، رمضو الله خوشنوم خدا، رمضو اومْده مهمونش کنه، گوو گوساله ره قربونش کنه، ای سرا از کِنه که کولَک داره، اگه فهمو صابیو بورک داره، ای سرا از کِنه که رو و بادَه، دو پسر داره که نو دوماده» است.
-مراسم عزاداری در ماه محرم با اجرای تعزیه و سوگواری.
-آیین‌های ملی (نوروز و جشن سیزده بدر مردم به زیارت کوه خواجه و سایر زیارت‌ها می‌روند جشن می‌گیرند و شادی می‌کنند مراسم و آیین‌های بسیار زیبایی نیز در هنگام تولد، ازدواج اجرا می‌گردد.
-رقص شمشیر که از نمونه‌های شاخص موسیقی سازی و آوازی در منطقه است که ضمن داشتن شهرت جهانی باشور و اشتیاق خاصی در جشن‌ها و مراسم آیینی این دیار برگزار می‌گردد.
موقعیت جغرافیایی

شهرستان زابل با مساحت ۳۴۴کیلومترمربع در ضلع شمال شرقی استان سیستان و بلوچستان قرار گرفته و فاصله مرکز شهرستان تا مرکز استان (زاهدان) ۲۰۷ کیلومتر است.
عوارض طبیعی

شهرستان زابل دارای اقلیم بیابانی گرم و خشک است. میانگین بارش سالانه در این شهرستان ۵۹٫۶ میلی‌متر و دمای آن در سال از ۹٫۵- تا ۴۹ درجه سانتی‌گراد متغیر است.
رودخانه‌های هیرمند و شیله از رودخانه‌های این شهرستان می‌باشد. آب این شهرستان در گذشته از طریق حفر چاه و قنات تأمین می‌شده‌است و امروزه آب شرب زابل از مخازن بزرگ آب به نام چاه نیمه (که توسط رود هیرمند تغذیه می‌شوند) تأمین می‌گردد.
پیشینه

بیراند رایس، محقق آلمانی در کتاب خود با نام زابل، زمان پیدایش زابل را سال ۱۸۶۹ میلادی می‌داند.
کشاورزی و منابع طبیعی و دامپروری

اکثریت مردم این شهر از طریق کشاورزی امرار معاش می‌کنند. در سال زراعی ۸۳–۱۳۸۲ سطح زیر کشت محصولات زراعی و باغی شهرستان زابل بالغ بر ۲۵۸۶۱ هکتار شامل می‌شد که ۱/۱۶ درصد از سطح زیر کشت استان سیستان و بلوچستان را تشکیل می‌دهد. از این مقدار ۵۶/۱ درصد به کشت باغات و ۱/۱۶ درصد به زراعت‌های سالانه اختصاص دارد. محصولات عمده زراعی این شهرستان غلات، محصولات جالیزی و نباتات علوفه‌ای است. طی همان سال، ۱۱۸ واحد صنعتی پرورش و نگهداری دام و طیور در سطح شهرستان فعال بوده، همچنین میزان تولید شیر، گوشت قرمز، گوشت مرغ و ماهی به ترتیب ۳۷، ۱/۷، ۳ و ۱۰۸ هزار تن بوده‌است.
اماکن گردشگری

آتشکده کرکویه
قلعه سام
دهانه غلامان
چاه نیمه
قلعه رستم
قلعه تپه
قلعه مچی
قلعه سه کوهه
قلعه رامرود
تپه زیارت تخت شاه
آرامگاه خواجه غلطان
ارگ خان ملک کیانی
تخت شاه
مجموعه تپه‌های تخت عدالت شاه
بی بی دوست
قلعه کک کهزاد
میل قاسم‌آباد
میل نادری
زاهدان کهنه
آسیاب بادی سیستان
سه کوهه
"و یکی دیگر از اماکن گردشگری زابل کوه خواجه است که در مسیر روستا فیروزه ای واقع شده
صنایع دستی و سوغات

پشتی و گلیم بافی
قالی بافی
توتن سازی
تولید ابزارآلات موسیقی
سوزن دوزی
کلوچه سیستانی و نان محلی
تجگی سیستانی
کلمبه
بورک سیستانی
احسان الشریف

| احسان الشریف | احسان الشریف |
| --- | --- |
احسان الشریف، در دههٔ ۱۹۵۰: احسان الشریف، در دههٔ ۱۹۵۰
زادهٔ: ۱۸۷۹ دمشق، ولایت سوریه، امپراتوری عثمانی
درگذشت: ۱۹۶۳ دمشق، جمهوری عربی سوریه
ملیت: عثمانی-سوری
شهروندی: امپراتوری عثمانی (۱۸۸۹–۱۹۲۰) فدراسیون سوریه (۱۹۲۲–۱۹۲۵) دولت سوریه (۱۹۲۵–۱۹۳۰)  جمهوری سوریه (۱۹۳۰–۱۹۵۰)  جمهوری متحد عربی (۱۹۵۸–۱۹۶۱) جمهوری سوریه (۱۹۴۶–۱۹۶۳)
محل تحصیل: دانشگاه سوربن
پیشه(ها): سیاستمدار، وکیل
احسان الشّریف (۱۸۸۹ – ۱۹۶۳) سیاستمدار و وکیل سوری بود.او یکی از بنیانگذاران حزب خلق با عبدالرحمن الشهبندر در سال ۱۹۲۵ و بلوک ملی با هاشم الاتاسی در سال ۱۹۲۷ بود. وی در سال ۱۹۲۸ به عنوان قانونگذار در مجلس مؤسسان انتخاب شد و به فرمانداری حلب در سال ۱۹۴۴ منصوب شد. او در آغاز دوران استقلال به عنوان وزیر مختار در ترکیه مشغول به کار بود.
زندگی و پیشه

احسان الشریف در سال ۱۸۸۹ در دمشق، مرکز ولایت سوریه، امپراتوری عثمانی، به دنیا آمد. در مکتب عنبر درس خواند، جایی که او یک شورش دانش آموزی را علیه مدیر عثمانی مکتب رهبری کرد، زیرا مدیر سعی داشت دانش آموزان عرب را مجبور به صحبت کردن به زبان ترکی عثمانی کند. آنها به اتاق مدیریت حمله کردند و مدیر را بازداشت کردند. او قبل از اتمام تحصیلات متوسطه با اخراج از مدرسه و خدمت پیش از موعد به خدمت اجباری در ارتش عثمانی مجازات شد.او کار خود را به عنوان افسر در ارتش عثمانی آغاز کرد و بین دمشق، استانبول، قونیه و صوفیه جابجا می‌شد. الشریف با مردم ارمنی همدردی کرد و با توجه به کشتارهایی که در دوران حمیدی در دههٔ ۱۸۹۰ در معرض آن قرار گرفتند، از آنان دفاع کرد. او از طریق یکی از بستگانش در ارتش، افسر یوسف العظمه، به فرانسه گریخت. تا پایان جنگ جهانی اول در پاریس اقامت داشت و در دانشگاه سوربن به تحصیل در رشته حقوق پرداخت و مدرک خود را گرفت.
پس از بازگشت به سوریه، در سال ۱۹۱۹ دفتر وکالتی را همراه فوزی الغازی در دمشق افتتاح کرد و علاوه بر کار حقوقی، به عنوان مدرس در مؤسسه حقوق دانشگاه سوریه منصوب شد. او به همراه عبدالرحمن شهبندر در تأسیس حزب خلق در سال ۱۹۲۵ مشارکت داشت. این حزب مخالف قیمومت فرانسه بود که در سال ۱۹۲۰ بر سوریه تحمیل شد. اعضای آن تحت تعقیب قرار گرفتند. الشریف در انقلاب بزرگ سوری در سال ۱۹۲۵ شرکت کرد. به همین سبب، مقامات قیمومیت الشریف را به دلیل جایگاهی که در حمایت از آن انقلاب داشت، دستگیر کردند و تا سال ۱۹۲۷ در قلعهٔ ارواد محبوس بود تا اینکه دستور تبعید او به بیروت صادر شد. او در تأسیس بلوک ملی در سال ۱۹۲۷ میلادی شرکت کرد. این بلوک با هدف آزادسازی کشور و مبارزه با قیمومیت فرانسه از طریق ابزارهای سیاسی و نه نظامی، اولین نبردهای سیاسی خود را در انتخابات کنفرانس تأسیسی در سال ۱۹۲۸ انجام داد، که برای وضع اولین قانون اساسی جمهوری در سوریه تشکیل شد.
به عنوان نمایندهٔ دمشق در مجلس مؤسسان ۱۹۲۸ در فهرست ملی انتخاب شد و در سال‌های ۱۹۳۲ و ۱۹۳۶ به عنوان نمایندهٔ دمشق در مجلس مجدداً انتخاب شد.از سال ۱۹۲۶ تا ۱۹۲۸ به وکالت مشغول شد. او در ۹ ژانویه ۱۹۴۴ به عنوان نماینده دولت سوریه در شورای عالی منافع مشترک منصوب شد. سپس در سال ۱۹۳۶ به وکالت بازگشت. وی در فاصله سال‌های ۱۹۴۴ تا ۱۹۴۶ میلادی به فرمانداری حلب منصوب شد. سپس وزیر مختار سوریه در ترکیه منصوب شد و اندکی پس از کودتای حسنی الزعیم در سال ۱۹۴۹ از سمت خود برکنار شد. او در سال ۱۹۴۹ به دلیل امتناع از حمایت از اولین کودتا به رهبری حسنی الزعیم علیه رئیس‌جمهور شکری القوتلی برکنار شد؛ وی از مشروعیت حکومت القوتلی دفاع کرد و گفت که مخالف دخالت نظامی در زندگی سیاسی است. در محاکمات بغداد که پس از انقلاب عراق در سال ۱۹۵۸ صورت گرفت، نام وی در میان اسامی سیاستمداران سوری ذکر شد که مخفیانه در کودتا علیه حسنی الزعیم شرکت کردند.
احسان الشریف در ماه مهٔ ۱۹۵۰ حزب جمهوری دموکراتیک را تأسیس کرد. این حزب پس از موفقیت کودتای چهارم در سال ۱۹۵۱ به دستور سرلشکر فوزی سلو منحل شد.
احساس الشریف پس از بازنشستگی از سیاست، در سال ۱۹۶۳ در دمشق درگذشت.