stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
باشگاه فوتبال چلسی
رکوردها

مقالهٔ اصلی: فهرست سوابق و آمارهای باشگاه فوتبال چلسی
بیشترین حضور و بازی برای تیم چلسی در اختیار رون هریس کاپیتان سابق چلسی با ۷۹۵ بازی مابین سال‌های ۱۹۶۱ تا ۱۹۸۰ است. فرانک لمپارد با بیش از ۵۰۰ بازی رکورددار بیشترین بازی در بین بازیکن حال حاضر باشگاه‌است. در بین دروازه‌بانان نیز پیتر بونتی با ۶۰۰ بازی (۷۹–۱۹۵۹) یکی از رکورداران تاریخ باشگاه چلسی است.
فرانک لمپارد (–۲۰۰۱) با ۲۰۳ گل زده و بابی تامبلینگ (۱۹۷۰–۱۹۵۹) با ۲۰۲ گل‌زده برای چلسی گلزن‌ترین بازیکنان این باشگاه از ابتدا تاکنون بوده‌اند. دیگر بازیکنانی که بیش از ۱۰۰ گل برای باشگاه چلسی به ثمر رسانده‌اند می‌توان به کری دیکسون (۹۲–۱۹۸۳)، دیدیه دروگبا (۲۰۱۲–۲۰۰۴)، روی بنتلی (۵۶–۱۹۴۸)، پیتر آسگود (۷۴–۱۹۶۴ و ۷۹–۱۹۷۸)، جیمی گریوس (۶۱–۱۹۵۷)، جورج میلس (۳۹–۱۹۲۹) و جورج هیلسدون (۱۲–۱۹۰۶) اشاره کرد. گریوس نیز با ۴۳ گل بهترین گلزن تاریخ باشگاه در یک فصل (۶۱–۱۹۶۰) محسوب می‌شود.
بیشترین حضور هواداران و تماشاگران در ورزشگاه خانگی چلسی که به صورت رسمی ثبت شده در بازی با تیم آرسنال در مسابقات لیگ دسته اول انگلستان در سال ۱۹۳۵ بوده‌است که ۸۲٬۹۰۵ در ورزشگاه حضور داشته‌اند بازسازی ورزشگاه استمفورد بریج و نصب صندلی در تمام جایگاه‌ها در دهه ۱۹۹۰ میلادی، ظرفیت ورزشگاه را به ۴۱٬۸۴۱ نفر کاهش داد.
چلسی رکوردهای متعددی در انگلستان و اروپا در اختیار دارد، بیشترین امتیاز کسب شده در یک فصل (۹۵ امتیاز)، کمترین گل خورده در یک فصل (۱۵ گل)، بیشترین پیروزی در یک فصل (۲۹ بازی)، بیشترین بازی بدون گل‌خورده در یک فصل (۲۵ بازی) (تماماً در فصل ۰۵–۲۰۰۴) و بیشترین بازی بدون گل‌خورده از ابتدای فصل (۶ بازی) (در فصل ۰۶–۲۰۰۵) از آن جمله‌است.
این باشگاه با پیروزی ۲۱ بر صفر مقابل باشگاه فوتبال Jeunesse Hautcharage در جام در جام اروپا سال ۱۹۷۱ یک رکورد در مسابقات اروپایی به جا گذاشته‌است. چلسی رکورد ۸۶ بازی بدون شکست در ورزشگاه خانگی خود از ۲۰ مارس ۲۰۰۴ تا ۲۶ اکتبر ۲۰۰۸ را در اختیار دارد. همچنین چلسی ۶۳ بازی بدون شکست مابین سال‌های ۱۹۷۸ تا ۱۹۸۰ را به همراه تیم لیورپول در اختیار دارد. چلسی رکورد ۱۱ بازی بدون شکست مابین ۲۵ آوریل ۲۰۰۸ تا ۶ دسامبر ۲۰۰۸ را نیز در اختیار دارد.
چلسی در فهرست رکوردداران «اولین‌ها» به همراه تیم آرسنال برای اولین بار در تاریخ ۲۵ اوت ۱۹۲۸ در بازی مقابل سوانسی تاون لباس‌های دارای شماره برتن کرده‌اند.
تیم چلسی برای اولین بار در انگلستان در یک مسابقه داخلی با هواپیما برای دیدار با باشگاه فوتبال نیوکاسل در تاریخ ۱۹ آوریل ۱۹۵۷ سفر کرده‌است و برای اولین بار در لیگ دسته اول در روز یک‌شنبه مسابقه داده‌است، این بازی در تاریخ ۲۷ ژانویه ۱۹۷۴ مقابل تیم استوک سیتی بوده‌است. همچنین چلسی در یک بازی مقابل تیم فوتبال ساوت‌همپتون که در سال ۱۹۹۹ برگزار شده‌است بدون بازیکن انگلیسی و ایرلندی به میدان رفته‌است. چلسی در ۱۹ مه ۲۰۰۷ اولین تیم پیروز در ورزشگاه جدید ومبلی و آخرین تیم پیروز در ورزشگاه ومبلی قبل از بازسازی بوده‌است. چلسی در فصل ۱۰–۲۰۰۹ برای اولین بار به رکورد ۱۰۰ گل‌زده در یک فصل در تاریخ لیگ برتر رسیده‌است.
چلسی در فرهنگ عامه

در سال ۱۹۳۰ فیلم بازی بزرگ با مضمونی فوتبالی ساخته شده که در آن جک کوک بازیکن سابق باشگاه چلسی و بازیکن آن زمان باشگاه میلوال به بازی پرداخته‌است. این بازیکن در صحنه‌های مختلفی از این فیلم مانند سکانس‌هایی که در ورزشگاه استمفورد بریج ساخته شده‌است حضور پیدا کرده، همچنین اندرو ویلسون، جورج میلس و سام میلینگتون به عنوان بازیگر مهمان نیز در این فیلم حضور داشته‌اند. به دلیل سوابق منفی هواداران باشگاه چلسی در زمینه خشونت‌های فوتبالی در فیلم‌هایی همانند کارخانه فوتبال به این موضوع پرداخته شده‌است.
چلسی تا دهه ۱۹۵۰ رابطه نزدیکی با سالن‌های موسیقی داشت و بازیکنانی مانند جورج روبی در زمینه موسیقی نیز فعال بودند.
تک آهنگ «آبی رنگ است» که برای فینال جام حذفی ۱۹۷۲ انگلستان با صدای تمامی بازیکنان تیم چلسی ساخته شده‌بود توانست در رتبه پنجم موسیقی‌های سال این کشور قرار بگیرد. بعدها آهنگ «سفید رنگ است» با اقتباس از این آهنگ برای تیم ونکوور ویت‌کاپس ساخته شده‌است.
همچنین آهنگ «روز آبی» به دلیل رسیدن تیم چلسی به فینال جام اتحادیه فوتبال انگلستان در سال ۱۹۹۷ توسط سوگز و به همراه بازیکنان باشگاه خوانده شد که توانست تا رتبه ۲۲ بهترین آهنگ‌های انگلیس نیز صعود کند. برایان آدامز از هواداران تیم چلسی آهنگ «ما برد می‌خواهیم» را برای این تیم خوانده‌است.
تیم فوتبال زنان چلسی

مقالهٔ اصلی: باشگاه فوتبال زنان چلسی
باشگاه چلسی در زمینه فوتبال زنان نیز فعالیت دارد که از سال ۲۰۰۴ وابسته به تیم مردان در مسابقات حضور پیدا کرده‌است. آن‌ها بازی‌های خانگی خود را در زمین امپریال فیلدز انجام می‌دهند. این تیم در جام سوری کانتی در سال‌های ۲۰۰۳، ۲۰۰۴، ۲۰۰۶، ۲۰۰۷، ۲۰۰۸، ۲۰۰۹ و ۲۰۱۰ قهرمان شده‌است و برای اولین بار بعد از قهرمانی در لیگ جنوبی فوتبال زنان انگلیس (۲۰۰۵) به لیگ برتر ملی انگلیس صعود کرد. این تیم فصل ۱۰–۲۰۰۹ را با قرار گرفتن در رده سوم به پایان رساند که بهترین رتبه این تیم از ابتدا تاکنون بوده‌است. تیم زنان چلسی یکی از ۸ تیم مؤسس سوپرلیگ فوتبال زنان انگلیس است.
بازیکنان

بازیکنان باشگاه چلسی و تغییرات آن تا ۱۱ اوت ۲۰۲۳.
بازیکنان > تیم آکادمی باشگاه چلسی

مقالهٔ اصلی: آکادمی و تیم دوم باشگاه فوتبال چلسی
آکادمی و تیم دوم باشگاه فوتبال چلسی متشکل از بازیکنان زیر ۲۱ سال و رزرو باشگاه چلسی است. این تیم وظیفه یافتن بازیکنان جوان و با استعداد برای آموزش و پشتیبانی از تیم اصلی باشگاه چلسی را دارد.
بازیکنان > بهترین بازیکنان باشگاه (۲۰۲۴–۱۹۶۷)

مقالهٔ اصلی: فهرست بازیکنان باشگاه فوتبال چلسی
بهترین بازیکنان باشگاه فوتبال چلسی از سال ۱۹۶۷ تا ۲۰۲۳ به شرح زیر است:
کادر فنی کنونی

| پست | نام |
| --- | --- |
سرمربی:  انزو مارسکا
مربی:  ویلی کابایرو
کمک مربی‌ها:  روبرتو ویتلو
کمک مربی‌ها:  دنی واکر
مربی دروازه‌بان‌ها:  میکله ده برناردین
مربی دروازه‌بان‌ها:  هنریکه هیلاریو
مربی بدنساز:  مارکوس آلوارس
آنالیزور فنی:  برناردو کوئوا
:
بهترین مربیان تاریخ باشگاه

مقالهٔ اصلی: فهرست مربیان باشگاه فوتبال چلسی
بهترین مربیان تاریخ باشگاه چلسی براساس جام‌های به‌دست آورده به شرح زیر است:
| نام | تاریخ | افتخارات |
| --- | --- | --- |
|  تد دریک | ۱۹۵۲–۱۹۶۱ | اولین قهرمانی در لیگ انگلستان، جام خیریه انگلیس |
|  تامی دوچرتی | ۱۹۶۲–۱۹۶۷ | جام اتحادیه |
|  دیو سکستون | ۱۹۶۷–۱۹۷۴ | جام حذفی، جام در جام اروپا |
|  جان نیل | ۱۹۸۱–۱۹۸۵ | قهرمانی در لیگ دسته دو انگلیس |
|  جان هولینس | ۱۹۸۵–۱۹۸۸ | فول ممبرز کاپ |
|  بابی کمپل | ۱۹۸۸–۱۹۹۱ | قهرمانی در لیگ دسته دو انگلیس، فول ممبرز کاپ |
|  رود گولیت | ۱۹۹۶–۱۹۹۸ | جام حذفی |
|  جان لوکا ویالی | ۱۹۹۸–۲۰۰۰ | جام اتحادیه، جام حذفی، جام خیریه انگلیس، جام در جام اروپا، سوپر جام اروپا |
|  ژوزه مورینیو | ۲۰۰۴–۲۰۰۷ | ۳ لیگ برتر انگلستان، ۳ جام اتحادیه، جام حذفی، جام خیریه انگلیس |
|  گاس هیدینگ | ۲۰۰۹ | جام حذفی |
|  کارلو آنجلوتی | ۲۰۰۹–۲۰۱۱ | لیگ برتر انگلستان، جام حذفی، جام خیریه انگلیس |
|  روبرتو دی‌ماتئو | ۲۰۱۲ | جام حذفی، لیگ قهرمانان اروپا |
|  رافائل بنیتز | ۲۰۱۳ | لیگ اروپا |
|  آنتونیو کونته | ۲۰۱۶–۲۰۱۸ | لیگ برتر انگلستان، جام حذفی |
|  مائوریتسیو ساری | ۲۰۱۸–۲۰۱۹ | لیگ اروپا |
|  توماس توخل | ۲۰۲۱–۲۰۲۲ | لیگ قهرمانان اروپا، سوپر جام اروپا، جام باشگاه‌های فوتبال جهان |
:
افتخارات

افتخارات و قهرمانی‌های باشگاه فوتبال چلسی به شرح زیر است:
افتخارات > داخلی > لیگ

لیگ دسته اول/لیگ برتر
لیگ دسته دوم
افتخارات > داخلی > جام

جام حذفی فوتبال انگلستان
جام اتحادیه باشگاه‌های انگلستان
جام خیریه انگلستان
فول ممبرز کاپ
افتخارات > اروپا

لیگ قهرمانان اروپا
لیگ اروپا
جام برندگان جام اروپا
سوپرجام اروپا
افتخارات > بین‌المللی

جام باشگاه‌های جهان
اولین تیم باشگاه فوتبال چلسی در سپتامبر ۱۹۰۵
نمودار نتایج تیم چلسی از فصل ۰۶–۱۹۰۵ تا فصل ۰۸–۲۰۰۷
مراسم اهدای مدال پس از اولین قهرمانی در لیگ قهرمانان اروپا توسط تیم چلسی - ۲۰۱۲
چلسی در مقابل وست برومویچ آلبیون در ۲۳ سپتامبر ۱۹۰۵؛ چلسی ۱ – ۰ برنده شد.
نمایی از غرب ورزشگاه استمفورد بریج
طرفداران تیم چلسی در بازی چلسی و تاتنهام - ۱۱ مارس ۲۰۰۶
جشن بازیکنان تیم چلسی بعد از دو قهرمانی در فصل ۱۰–۲۰۰۹
جان‌فرانکو زولا
جان تری
سید بزرگ محمودی

| سید بزرگ محمودی | سید بزرگ محمودی |
| --- | --- |
دکتر سید بزرگ محمودی: دکتر سید بزرگ محمودی
زادهٔ: ۱۹۳۹ شوشتر، ایران
درگذشت: ۲۳ اوت ۲۰۰۹ (۷۰ سال) تهران، ایران
پیشه(ها): متخصص بیهوشی  مهندس هوافضا
شناخته‌شده برای: وادار کردن همسر و فرزندش برای ماندن در ایران
همسر: بتی محمودی (ا. ۱۹۷۷–۱۹۸۹)
فرزندان: مهتاب محمودی
سید بزرگ محمودی (۱۹۳۹ – ۲۳ اوت ۲۰۰۹) پزشک متخصص بیهوشی و مهندس هوافضای ایرانی بود که متهم به اجبار بردن همسر آمریکایی خود بتی و دخترشان مهتاب به کشور خود ایران و گروگانگیری آن‌ها به مدت هجده ماه است که به اواسط دهه ۱۹۸۰ بر می گردد. کتاب بدون دخترم هرگز نوشته همسر او روایتگر تجربیاتش از سفر به ایران است که فیلم بدون دخترم هرگز (۱۹۹۱)، بر اساس آن ساخته شده‌است. فیلم مستند بدون دخترم در جواب این فیلم و کتاب ساخته شد و بزرگ محمودی در این فیلم زندگی خویش را بازگو می‌کند.
سید بزرگ محمودی در ۲۳ اوت ۲۰۰۹ در ۷۰ سالگی در تهران درگذشت. خبرگزاری دولتی ایرنا به نقل از خواهرزاده او مجید قدسی، گزارش داد که وی در بیمارستان، در اثر مشکلات کلیوی و عوارض دیگر درگذشت.
اسدالله خان کردستانی

| میرزا اسدالله خان کردستانی | میرزا اسدالله خان کردستانی |
| --- | --- |
نماینده مجلس شورای ملی: نماینده مجلس شورای ملی
حوزه انتخاباتی: سنندج (دوره های دوم تا پنجم)
معاون وزیر پست و تلگراف: معاون وزیر پست و تلگراف
متصدی: متصدی
آغاز به کار  ۱۲۹۰ خورشیدی: آغاز به کار  ۱۲۹۰ خورشیدی
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
ملیت:  ایرانی
میرزا اسدالله خان معروف به کردستانی نماینده سنندج در دوره‌های دوم تا پنجم مجلس شورای ملی ود.
کار در گمرک و پست

در مدرسه سلطانی استانبول تحصیل کرد و پس از بازگشت به ایران در گمرک طهران مشغول به کار شد. سپس مأمور به گمرک آذربایجان شد و پس از مدتی از خدمت گمرک خارج و در پستخانه مرکزی در تهران در شعبه بسته‌های امانتی به کار پرداخت.
در حدود سال ۱۲۸۴ خورشیدی گویا به واسطه عدم امانت‌داری از پست اخراج و راهی اروپا شد. در اروپا به تجارت پرداخت و از جمله به خرید و قاچاق فشنگ به ایران می‌پرداخت. پس از پایان استبداد صغیر و فتح تهران در سال ۱۲۸۸ به ایران بازگشت و به واسطه دوستی که در اروپا با مشروطه‌خواهان پیدا کرده بود،  در دوره دوم مجلس شورای ملی از کردستان به نمایندگی انتخاب شد.
نمایندگی مجلس

در ششم بهمن ۱۲۸۹ سخنان تندی علیه ذکاءالملک (محمدعلی فروغی) رئیس مجلس کرد که به قهر و استعفای او از ریاست مجلس انجامید. او ذکاء‌الملک را متهم کرد که رعایت بی‌طرفی را نمی‌کند و از عهده اداره مجلس برنمی‌آید. ذکاء‌الملک پس از آنکه جواب اسدالله خان را داد به حالت قهر جلسه را ترک گفت و نمایندگان هم بجز ده پانزده نفر او را همراهی کردند. شیخ اسماعیل هشترودی اعلام کرد که در اعتراض به سخنان میرزا اسدالله خان، او و دیگر نمایندگان آذربایجان استعفا می‌دهند. پس از نزدیک به یک ساعت، نمایندگان برگشتند و جلسه با سخنان میانجی گرانه سید حسن مدرس و سخنان ذکاء‌الملک از سرگرفته شد. در پایان جلسه، ۳۷ تن از نمایندگان با امضای نامه ای نسبت به سخنان میرزا اسدالله کردستانی علیه ذکاءالملک ابراز تنفر کردند. با این حال ذکاءالملک و سید نصرالله اخوی نایب رئیس مجلس از مقام خود استعفا دادند.
اسدالله خان پیش از آنکه دوران نمایندگی اش به پایان برسد در دهم شهریور ۱۲۹۰ خورشیدی معاون معاضدالسلطنه پیرنیا وزیر پست و تلگراف شد و از مجلس رفت. پس از مدتی همراه با ناصرالملک نایب‌السلطنه به اروپا سفر کرد. سپس شرکتی برای حمل و نقل به اروپا راه انداخت اما کارش نگرفت.
اسدالله خان در دوره سوم مجلس در سال ۱۲۹۳ بار دیگر به نمایندگی انتخاب شد و در این دوره هم از جوانترین نمایندگان بود.
تمبر خیام

اسدالله خان با موقعیتی که در وزارت پست و تلگراف داشت، در سال ۱۲۹۵ امتیاز چاپ تمبر سالگرد تاجگذارى احمد شاه را گرفت اما به سبب جنگ در اروپا، کار چاپ تمبرها پیش نرفت. سپس امین (رئیس) مالیه کرمان شد. بیست روز پس از کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹، به پیشنهاد اسدالله خان، سید ضیاءالدین طباطبایی نخست وزیر وقت امتیاز چاپ ده هزار سرى تمبر تاجگذارى را به او داد که تاریخ کودتا یعنی سوم اسفند روی آن درج شود.
پس از آنکه کابینه سیدضیاء سقوط کرد، قوام‌السلطنه که ریاست دولت را به دست گرفت با چاپ این تمبر مخالفت کرد اما تمبرها چاپ و تعدادی هم پخش شده بود. قوام‌السلطنه دستور داد تمام این تمبرها از پستخانه جمع‌آوری کنند و آتش بزنند، بجز سیصد سرى از تمبرها که برای یادگاری به خود اسدالله خان دادند. اسدالله خان ادعاى خسارت کرد و قوام‌السلطنه برای جبران این خسارت به او امتیاز چاپ تمبر هشتصدمین سالگرد عمر خیام را داد که با سال ۱۹۲۳ میلادی مطابق می شد. اسدالله خان کردستانى به اروپا رفت و ده هزار سرى تمبر چاپ کرد که در ۱۵۰۰ سرى را در مرحله اول برای به جریان انداختن به تهران فرستاد اما دکتر میلسپو رئیس کل مالیه مخالفت کرد و در نتیجه اسدالله خان بار دیگر شکایت و ادعای خسارت کرد که به دعوائی طولانی میان او و دولت انجامید.
اسدالله خان پس با بازگشایی مجلس شورای ملی پس از سقوط کابینه سید ضیاء در تابستان ۱۳۰۰ بار دیگر به عنوان نماینده سنندج به مجلس رفت (دوره چهارم) و در دوره بعد نیز کرسی خود را حفظ کرد.
نکا

| نکا | نکا |
| --- | --- |
کشور:  ایران
استان: مازندران
شهرستان: نکا
بخش: مرکزی، هزارجریب
نام(های) پیشین: نارنج‌باغ، نیکان و مهروان
سال شهرشدن: ۱۳۲۹
مردم: مردم
جمعیت: ۶۰۹۹۱ نفر (۱۳۹۵)
اطلاعات شهری: اطلاعات شهری
شهردار: جمال صادقی‌نوا
ره‌آورد: انار، مرکبات، شلیل، آلوچه جنگلی، گوجه سبز، ازگیل جنگلی، هلو، تمشک، برنج، گردو، اِسپه حِلوا، دِشو (شیره خُرمَندی) یا[خرمالوی جنگلی]، پِشتِ زیک، جَریز حِلوا، مصنوعات چوبی، مربای تمشک، مربای بهارنارنج، مربای توت فرنگی، عرق بهارنارنج، آب نارنج و...
پیش‌شمارهٔ تلفن: ۰۱۱
وبگاه: www.neka.ir
شناسهٔ ملی خودرو:  ایران ۷۲ ه
کد آماری: ۱۱۶۰
  نکا  روی نقشه ایران ۳۶°۳۹′۴۲″شمالی ۵۳°۱۸′۳۰″شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۶۶۱۵۵۰°شمالی ۵۳٫۳۰۸۲۵۱°شرقی﻿ / 36.661550; 53.308251   :   نکا  روی نقشه ایران ۳۶°۳۹′۴۲″شمالی ۵۳°۱۸′۳۰″شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۶۶۱۵۵۰°شمالی ۵۳٫۳۰۸۲۵۱°شرقی﻿ / 36.661550; 53.308251   
 :  
نکا شهری در شرق استان مازندران و مرکز شهرستان نکا است که از غرب به میاندورود و ساری، از شرق به بهشهر، از شمال به دریای خزر و از جنوب به دامنه‌های رشته کوه‌های البرز و استان سمنان متصل است. مردم نکا از قومیت طبری و ایرانی‌تبار هستند و به زبان مازندرانی سخن می‌گویند. در سال ۱۳۷۴ با انتزاع بخش نکا از بهشهر و نیز انتزاع بخش هزارجریب از ساری، شهرستان نکا با مرکزیت شهر نکا تشکیل شد.
بندر نکا به عنوان بزرگ‌ترین بندر نفتی شمال نقش مهمی در تهیه سوخت پالایشگاه‌های کشور دارا است.
تاریخچه > دوران باستان

استان مازندران پیش از اسلام تپورستان (به پهلوی: ) نامیده می‌شد که برگرفته از نام قوم تپوری (به یونانی: Τάπυροι) می‌باشد که پس از اسلام قوم طبری نام گرفتند و سرزمینشان طبرستان نامیده شد.
به اعتقاد مورخان آماردها نخستین سکنه باستانی مازندران بودند و آماردها از آمل تا تنکابن و تپورها از آمل تا گرگان سکونت داشتند. در عصر هخامنشی در کرانه جنوبی دریای مازندران اقوام، تپوری، آمارد، آناریاکه و کادوسی سکونت داشتند. مورخان آماردها را به مردمان داهه و سکایی و پارسی پیوند داده‌اند.
هرودوت از قبیله مارد (mardes) در کنار دائی‌ها (daens)، دروپیک‌ها (dropiques)، و ساگارتی‌ها (sagarties) به عنوان پارس‌های کوچنشین و صحراگرد یاد کرده‌است. پلینیوس مورخ یونانی محل آماردها را قسمت شرقی مارگانیا شناسایی کرده‌است. استرابون(۶۳ ق. م) قوم آمارد را در کنار اقوام تپوری، کادوسی و کرتی به عنوان اقوام کوهستان نشین شمال کشور یاد می‌کند. استرابو می‌نویسد: تمام مناطق این کشور به استثنای بخشی به سمت شمال که کوهستانی و ناهموار و سرد است و محل زندگی کوهنشینانی به نام کادوسی (Cadusii) و آماردی (Amardi) و تپوری (Tapyri) و کرتی (Cyrtii) و سایر مردمان دیگراست، حاصلخیز است.
به گفته واسیلی بارتلد تپوری‌ها در قسمت جنوب شرقی ولایت سکونت داشتند و در قید اطاعت هخامنشیان درآمده بودند و آماردها مغلوب اسکندر مقدونی و بعد مغلوب اشکانیان شدند و اشکانیان در قرن دوم ق. م. آنها را در حوالی ری سکونت دادند و اراضی سابق آماردها به تپوری‌ها اهدا شد و بطلمیوس در شرح دیلم یعنی قسمت شرقی گیلان در ساحل بحر خزر در آن زمان از تپوری‌ها نام می‌برد.به گفته یحیی ذکا در «کاروند کسروی» آورده‌است: آماردان یا ماردان، در زمان لشکر کشی اسکندر مقدونی به ایران، این تیره در مازندران نشیمن می‌داشتند و آن هنگام هنوز قبایل تپوران به آنجا نیامده بودند. به گفته مجتبی مینوی قوم آمارد و قوم تپوری در سرزمین مازندران می‌زیستند و تپوری‌ها در ناحیه کوهستانی مازندران و آماردها در ناحیه جلگه‌ای مازندران سکونت داشتند. در سال ۱۷۶ ق. م فرهاد اول اشکانی قوم آمارد را به ناحیه خوار کوچاند و تپوری‌ها تمام ناحیه مازندران را فرو گرفتند و تمام ولایت به اسم ایشان تپورستان نامیده شد. سرزمین لنگا و تنکابن بخشی از سرزمین دو قوم تپوری و آمارد بود.
تاریخچه > مهروان

مورخان از نکا با عنوان مهروان یاد کرده‌اند. از مهروان نخستین بار در اعلاق‌النفسیه به عنوان یکی از شهرهای طبرستان یاد شده‌است. اصطخری نیز در فهرست شهرهای طبرستان از مهروان نام برده‌است. او از محلی به نام آرم، که در جنوب شرق مهروان قرار داشته، نام برده که اکنون ارم نام روستایی از توابع بخش هزارجریب شهرستان نکا است. ابن اسفندیار در ذکر بیست و هفت شهر طبرستان از اِرَم و مِهرَوان نام برده‌است. یاقوت حموی اِرَم را در بخش هموار طبرستان دانسته و فاصله آن را تا ساری دو فرسنگ ذکر کرده‌است. به نوشته عسکری شهر مهروان در جلگه و در شرق ساری بوده‌است. رابینو از قصبه ای با نام مهروان یاد کرده‌است که در ده فرسخی ساری قرار داشت. نهر مهروان در رودخانه کنونی نکا قرار داشت. به گفته عسکری مهروان در محل کنونی نداف‌خیل در شرق نکا بوده‌است، زیرا رابینو نام سابق نداف‌خیل را مهروان کلا ذکر کرده‌است.
تاریخچه > وجه تسمیه نام

شهر نکا یکی از شهرهای طبری نشین مازندران می‌باشد. شهر نکا را به‌صورت نیکا و نکاه هم آورده‌اند که به معنای شهر و آبادی کوهستانی یا سرزمینی است که در آن خیزران است یا نوعی نی می‌روید. در کتیبه درب چوبی امامزاده سیدعبدالله میرترابی نکا، واژه نکاه حک شده‌است. مؤلف اشرف البلاد نام نکا را مشتق از طایفه نکا می‌داند.
جیمز فریزر در سال ۱۸۲۲ میلادی وارد نکا شد. او در مورد نکا می‌نویسد: «نکا نام بلوکی است که شامل چندین دهکده است که گروهی از طایفه گرائیلی که از ترکان هستند در اینجا اقامت دارند. اینان سابقاً در کالپوش قسمتی از گرگان سکونت داشته‌اند که در شرق استراباد بوده‌است. شاید به وسیله آقامحمدخان قاجار به علت شورش و یاغیگری به اینجا کوچ داده شده‌اند. خرابه‌های محل اقامت سابق ایشان را در دشت گرگان در مسیر خود دیدم. حصاری مربع شکل بزرگ داشت که نشان می‌داد دهکده ای آباد و پرجمعیت بوده‌است». یادداشت‌های فریزر حکایت از آن دارد که نکا نام بلوکی با چند روستای توابع، از توابع ولایت ساری بود.
امامزاده میرتوانی:
در اندک منابع و سفرنامه‌های قدیمی نام این شهر مشاهده می‌گردد. اما چنان‌که در کتیبه‌ای چوبی که بر در معصوم‌زاده نکا سید عبدالمحمد بن میرتوانی که در منطقه آرامگاه نکا واقع است و چیزی حدود ششصد و اندی سال قدمت دارد شهر نکا با ها نوشته شده‌است؛ یعنی به صورت نکاه.[نیازمند منبع] در مورد این امامزاده که به میرمفید هم معروف است، دکتر منوچهر ستوده گفته: «.... بقعه در دامنه کوه است و اطراف آن گورستانی قدیمی است. در این گورستان ده اصله درخت آزاد قطور و چناری کهنسال است که محیط تنه آن ۳۶۰ سانتیمتر است. قدیمی‌ترین سنگ قبری که در این گورستان یافته شد بدین شرح است: تجردت من دارالدنیا الی دارالاخره المتوفیت المرحوم الماضی … درویش علی یحیی ساکن گرد زمین. در بالای این سنگ: فی تاریخ سنه سبع و ثلثین و ثمانمائه…».
در سفرنامه مازندران رضاشاه که در سال ۱۳۰۵ به رشته تحریر درآمده از نکا به صورت نیکا یاد شده: «بعد از تجن، رودخانه‌ای که در سر راه واقع است نیکا نام دارد که از شاه کوه شروع شده، در چهار فرسخی شمال جاده به دریا می‌ریزد. پل بلندی بر آن زده شده، که هرچند به بزرگی پل تجن نیست، ولی قشنگی آن به مراتب بیشتر است. در کنار رودخانه آبادی ای است موسوم به نارنجه باغ… قدم به قدم اتومبیل‌ها می‌ایستند و با زحمت هرچه تمامتر، آن‌ها را با دست و شانه حرکت می‌دهند.»
مردم > قومیت

مردم نکا از قومیت طبری هستند و ریشه در قوم باستانی  تپوری (به یونانی: Τάπυροι) دارند. شهرهای آمل، چالوس، کلار، سعیدآباد و رویان جزئی از سرزمین قوم تپوری بودند.
مردم > خطر انقراض قوم طبری

به گفته پژوهشگران آمار بالای طلاق، باروری کم، سالمندی و ازدواج پایین از مشکلات حوزه جمعیت در میان قوم طبری به ویژه طبری‌های مازندران محسوب می‌شود. پژوهشگران به روند پیری جمعیت قوم طبری اشاره نموده و بر لزوم توجه به سیاست جوانی جمعیت تأکید دارند. پژوهشگران خطر انقراض قوم طبری(مازندرانی) را در کشور خطر جدی می‌دانند. براساس غربالگری از ۴۳۰ هزار زوج طبری(مازندرانی) در سال ۱۴۰۱ حدود ۱۰ هزار زوج نابارور در مازندران شناسایی شدند.
مردم > جمعیت

شهر نکا طبق سرشماری سال ۹۵ حدود ۶۰٬۹۹۱ نفر جمعیت دارد. مردم شهر نکا به زبان مازندرانی گویش می‌کنند. گویش طبری مردم نکا گویش نکارودی هست که به لهجه مردم رستمکلا شباهت دارد.
مناطق تفریحی

طرح ساحلی مروارید
طرح ساحلی مروارید نکا واقع در ۲۵ کیلومتری شهر نکا و در ساحل دریای مازندران قرار دارد.
پارک تپه تاریخی نارنج‌باغ
یکی از محل‌های زیبا و تاریخی شهرستان نکا پارک تپه نارنج باغ می‌باشد که در خیابان نواب (راه‌آهن) قرار دارد این تپه قدمت تاریخی دارد و در حال حاضر با امکاناتی نظیر استخر و رستوران و پارک کودک و محلی برای استراحت مسافران می‌باشد.
به نقل از سفرنامه استودارت در فرهنگ ایران زمین در مورد نکا و تپه تاریخی نارنج‌باغ آمده: «امروز به نکا به یکی از خانه‌های معمولی شاه رسیدیم. جاده از یک طرف این خانه می‌گذشت و سمت جنگل بود. در اینجا در حرم سلطان اقامت گزیدیم».
منوچهر ستوده در مورد محل مورد اشاره استودارت در سفرنامه اش می‌نویسد: «در محل هرچه دربارهٔ این خانه تحقیق کردیم کمتر به نتیجه رسیدیم سرانجام آن را قابل تطبیق با نارنج باغ دانستیم. این باغ نارنج بر بالای تپه ای تاریخی احداث شده بود، بنای آجری عظیمی بر بالای آن بوده و تا سال ۱۳۴۹ محل سربازگیری منطقه بوده‌است. شامل زیرزمین‌های عریض و طویل و اطاقهای متعدد. این تپه فعلاً در نکا در جنوب غربی ساختمان سیلو است. سطح بالای آن در حدود یک هکتار و نیم و سطح پایه آن در حدود سه هکتار است. در حدود بیست اصله درخت نارنج که ریشه کهنه و جوشهای تازه داشت با هفت اصله درخت سرو دست چپ جاده که سربالا به محل ساختمان می‌رفت باقی بود. آجرهای قالب کوچک و سفال فراوان لعاب دار متعلق به ادوار مختلف روی خاک پیداست».
چارلز فرانسیس مکنزی، اولین کنسول تجاری بریتانیا در رشت نیز که همین مسیر را در بین سالهای ۱۸۵۸ تا ۱۸۶۰ پیموده‌است در سفرنامه خود چنین می‌گوید. «هفتم فوریه (۱۸۵۹) از پلی گذشته وارد بلوک میان رود شدیم. در سمت چپ ما نارنج باغ و عمارت سر قرار داشتند و کمی بعد راه از پل خطرناکی می‌گذشت.»
چشمه آب معدنی قُرمَرَض
یکی از اماکن طبیعی و تفریحی شهرستان نکا، چشمه آب معدنی قُرمرض است؛ معروفیت این چشمه به خاطر خاصیت درمانی، مخصوصاً بیماری‌های کلیوی، نه در سطح شهرستان و استان بلکه در سطح کشور نیز مطرح می‌باشد. این چشمه در ۸ کیلومتری جنوب شهرستان در کنار جاده جنگلی مسیر نکا به سد گلورد واقع شده‌است که نزدیک‌ترین روستاهای اطراف آن را می‌توان بالا زرندین و درویشان نام برد.
زیرساخت > راه‌آهن

راه‌آهن شمال یا راه‌آهن مازندران، نام یکی از شعبه‌های اصلی از راه‌آهن سراسری ایران است که در سال ۱۳۰۸ خورشیدی در دوران رضا شاه پهلوی، نخستین فاز آن بین شهرهای ساری - بندر شاه افتتاح گردید. امروزه یکی از ایستگاه‌های راه‌آهن شمال در شهر نکا قرار دارد.
زیرساخت > بندر نکا

بندر نکا از سال ۱۳۷۴ با پهلوگیری اولین کشتی در اسکله شرکت کشتی سازی صدرا شروع به فعّالیت نموده‌است. موقعیّت استراتژیک این بندر در دریای خزر اهمیت آن را چند برابر کرده‌است. بندر نکا در بیست کیلومتری شمال شهر نکا و در مجاورت نیروگاه برق نکا و شرکت پایانه‌های نفتی شمال در کنار دریای مازندران قرار گرفته‌است.
زیرساخت > سد گلورد[نیازمند منبع]

سد گلورد در شهرستان نکا در شرق مازندران واقع است، منطقه ای که از یک سو همواره اراضی کشاورزی آن با کمبود آب مواجه بود و از سوی دیگر جاری شدن سیلاب‌های متعدد در فصول پربارش جان و مال مردمان را به خطر می‌انداخت. درک این موضوع اگر چه چندان مشکل به نظر نمی‌رسد، ولی بیشتر از سه دهه زمان برد تا اراده ای برای رفع این مشکل به صورت اساسی شکل بگیرد و تکمیل سد با تزریق بودجه آن هم در سخت‌ترین شرایط تحریمی و کمبود درآمدهای نفتی به سرانجام برسد.
مطالعه اولیه و مکان‌یابی ساخت سد گلورد به سال‌های ۱۳۴۸ و ۱۳۵۰ برمی گردد، دوره ای که طرح جامع سدسازی مناطق شمال کشور شامل استان‌های مازندران و گیلان مطرح بود. در همان زمان نقاطی در منطقه نکا برای ساخت سد در نظر گرفته شد ولی موضوع در حد حرف باقی ماند. پس از پیروزی انقلاب اسلامی طرح مطالعاتی ساخت سد گلورد در سال ۱۳۶۹ شروع شد و در سال ۱۳۷۹ نیز تأیید نهایی را دریافت کرد.
عملیات ساخت این سد مخزنی در ۴۰ کیلومتری جاده زرندین – گلورد به همراه تأسیسات در سال ۱۳۸۸ بر روی رودخانه نکا رود به عنوان یکی از رودخانه‌های سیلابی مازندران آغاز شد تا علاوه بر تأمین آب کشاورزی بیش از ۲۵ هزار هکتار اراضی کشاورزی دشت نکا و بهشهر و تأمین آب شرب ۳۶ میلیون متر مکعبی شهرهای پایین دست نکا، بهشهر و گلوگاه، از سیلاب‌هایی که هر چند سال یک بار در این مناطق رخ می‌داد جلوگیری کند.
این سد پنجمین سد با رویه بتنی کشور به‌شمار می‌رود که حجم تنظیم شده سالانه آبدهی آن ۱۰۷ میلیون متر مکعب و حجم کل مخزن آن هم ۱۱۵ میلیون متر مکعب است.
مساحت حوزه آبریز این سد به وسعت یکهزار و ۴۸۰ کیلومترمربع است که ۲۵ هزار هکتار اراضی کشاورزی دشت نکا و بهشهر از آب آن مشروب می‌شود و همچنین تأمین ۳۶ میلیون متر مکعب نیاز آب شهرهای پایین دست نکا بهشهر و گلوگاه هم از این سد مورد نظر است.