stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
بسته‌شدن فک
هدایت، دندان‌های طبیعی و عملکرد > اهمیت بالینی هدایت

تماس دندان درگیر در هدایت به ویژه مهم است زیرا این دندان‌ها در طول روز تعداد زیادی بسته می‌شوند و بنابراین باید بتوانند در برابر بارهای اکلوزالی سنگین و غیرمحوری مقاومت کنند. هنگام ترمیم، سیستم هدایت قدامی باید با سیستم هدایت خلفی سازگار باشد. این بدان معناست که نباید فشار بیش از حد بر سیستم هدایت خلفی که توسط ساختارهای رباطی محدود شده است، وارد شود.
پس از ترمیم سطوح اکلوزالی (بستشی) دندان‌ها، احتمالاً بسته‌شدن فک و بنابراین سیستم‌های هدایت تغییر می‌کنند. بعید است که TMJ با این تغییرات در تراز دندان‌ها سازگار شود، بلکه دندان‌ها از طریق سایش دندان، حرکت دندان یا شکستگی با تراز جدید سازگار می‌شوند. به همین دلیل، هنگام ارائه ترمیم‌ها، در نظر گرفتن این مفاهیم هدایت مهم است. هدایت همچنین باید قبل از ترمیم در نظر گرفته شود زیرا نباید انتظار داشت که یک دندان به شدت ترمیم شده به تنهایی هدایت را فراهم کند زیرا این امر باعث می‌شود دندان در طول عملکرد در برابر شکستگی آسیب‌پذیر شود.
برج میرگل

مکان
| برج میرگل سوری | برج میرگل سوری |
| --- | --- |
روستا: روستا
محل : محل 
برج میرگل سوری: برج میرگل سوری
مختصات: ۳۱°۱۲′ شمالی ۶۱°۴۶′ شرقی﻿ / ﻿۳۱٫۲۰۰°شمالی ۶۱٫۷۶۷°شرقی﻿ / 31.200; 61.767: مختصات: ۳۱°۱۲′ شمالی ۶۱°۴۶′ شرقی﻿ / ﻿۳۱٫۲۰۰°شمالی ۶۱٫۷۶۷°شرقی﻿ / 31.200; 61.767
استان: سیستان و بلوچستان
شهرستان: هیرمند
بخش: بخش قرقری
جمعیت: ۲۹۷ نفر (سرشماری ۹۵)
برج میرگل سوری میرگل (Borj-e mirgolSwrei)، روستایی است در بخش قرقری شهرستان هیرمند، استان سیستان و بلوچستان.
این روستا در۳۰  کیلومتری شمال شرقی زابل و ۸ کیلومتری شمال مارگان و در منطقهٔ دشت قرار دارد. ارتفاع آن از سطح دریا ۴۷۰ متر و آب و هوای آن گرم و خشک است.
نایمان

قلمرو خانات نایمان در آغاز امپراطوری مغول
نایمان یکی از قبایل ترک بود. آخرین سرکردهٔ این قوم کوچلک خان پسر تایانک خان بود که هم دوران با سلسلهٔ خوارزمشاهیان و چنگیز خان بود. وی به سال ۶۰۷ هجری قمری به یاری سلطان محمد خوارزمشاه شتافت و سلطان محمد به کمک او سلسلهٔ قراختائیان را برانداخت. پس از آن کوچلک خان در ترکستان شرقی استقرار یافت تا به سال ۶۱۵ هجری قمری با چنگیز خان جنگ کرد و بعد از کاشغر به سوی بدخشان گریخت و در آن حدود به قتل رسید و دولت نایمان‌ها بدین ترتیب منقرض گردید.
محمدنقی لطفی

| محمدنقی لطفی | محمدنقی لطفی |
| --- | --- |
نماینده ولی فقیه در استان ایلام   امام جمعه شهر ایلام: نماینده ولی فقیه در استان ایلام   امام جمعه شهر ایلام
دوره مسئولیت 26 بهمن 1380 – 7 مهر 1397: دوره مسئولیت 26 بهمن 1380 – 7 مهر 1397
گمارنده: سید علی خامنه ای
پس از: یعسوبی
پیش از: الله نور کریمی تبار
نماینده مجلس شورای اسلامیدوره‌دوم: نماینده مجلس شورای اسلامیدوره‌دوم
دوره مسئولیت ۷ خرداد ۱۳۶۳ – ۶ خرداد ۱۳۶۷: دوره مسئولیت ۷ خرداد ۱۳۶۳ – ۶ خرداد ۱۳۶۷
پس از: اسدالله عالی پور
حوزه انتخاباتی: ایلام ، ایوان ، چرداول ، مهران ، شیروان
مسئول دفتر نمایندگی امام در سپاه استان ایلام: مسئول دفتر نمایندگی امام در سپاه استان ایلام
دوره مسئولیت 1360–1363: دوره مسئولیت 1360–1363
گمارنده: سید روح الله خمینی
مسئول تبلیغات جبهه و جنگ: مسئول تبلیغات جبهه و جنگ
دوره مسئولیت 1360–1363: دوره مسئولیت 1360–1363
گمارنده: سید حسن طاهری خرم ابادی , محمدرضا فاکر
نماینده پارلمانی سپاه پاسداران: نماینده پارلمانی سپاه پاسداران
دوره مسئولیت 1363–1367: دوره مسئولیت 1363–1367
گمارنده: فضل الله محلاتی
نماینده ارشد ولی فقیه در سپاه غرب کشور: نماینده ارشد ولی فقیه در سپاه غرب کشور
دوره مسئولیت اسفند 1371 – اسفند 1379: دوره مسئولیت اسفند 1371 – اسفند 1379
گمارنده: سید علی خامنه ای
نماینده ارشد ولی فقیه در سپاه استان اصفهان: نماینده ارشد ولی فقیه در سپاه استان اصفهان
دوره مسئولیت 1379–1380: دوره مسئولیت 1379–1380
گمارنده: سید علی خامنه ای
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: ۲ فروردین ۱۳۳۵ (۶۸ سال) ایلام
حزب سیاسی: جناح اصولگرایان
فرزندان: 6
پیشه: نماینده ولی فقیه در استان ایلام و امام جمعه شهر ایلام نماینده مردم ایلام در مجلس شورای اسلامی دور دوم مسئول دفتر نمایندگی امام در سپاه استان ایلام مسئول تبلیغات جبهه و جنگ نماینده پارلمانی سپاه پاسداران نماینده ارشد ولی فقیه در سپاه غرب کشور  نماینده ارشد ولی فقیه در سپاه استان اصفهان
خدمات نظامی: خدمات نظامی
وفاداری: ایران
خدمت/شاخه: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
سال‌های خدمت: 1359-1393
درجه: سرلشکر پاسدار
جنگ‌ها/عملیات‌: جنگ ایران و عراق
محمدنقی لطفی (زاده ۱۳۳۵،ایلام)، سیاستمدار اصولگرای ایرانی و نماینده سابق ولی فقیه در استان ایلام و امام جمعه شهر ایلام و همچنین نماینده مردم ایلام در مجلس دوم شورای اسلامی بود.
وی دارای عنوان حوزوی آیت‌الله می‌باشد.وی از تاریخ 26 بهمن 1380 با حکم سید علی خامنه ای به عنوان نماینده ولی فقیه در استان ایلام و امام جمعه شهر ایلام منصوب شد. او در تاریخ 7 مهر 1397 از سمت خود استعفا داد. او پس از کناره‌گیری از مقام خود ، بعد از ۴۰ سال خدمت دور از کاری را ترجیح داد و به تألیف کتاب های خود پرداخت.
زندگی شخصی

شیخ محمد نقی لطفی در تاریخ 1335/1/2 در شهر ایلام در یک خانواده متوسط و مذهبی به دنیا آمد، پس از پایان دروس ابتدایی و متوسطه در سال ۱۳۵۰ با تشویق و راهنمایی یکی از علمای ایلام راهی حوزه علمیه گردید و علوم ابتدایی ادبیات صرف و نحو همانند کتاب جامع المقدمات و سیوطی و منطق و مغنی را در مدرسه علمیه مهدیه مرحوم آیت الله گلپایگانی به اتمام رسانید و کتاب شرح لمعه و کتاب رسایل و مکاسب و اصول فقه و کفایه الاصول در فقه و اصول و منظومه حاجی سبزواری و نهایت الحکمه علامه طباطبایی و اسفار الاربعه ملاصدرا شیرازی در محضر اساتید سطح به مدت ۱۰ سال به پایان رسانید. سپس به مدت ۱۲ سال در درس خارج فقه و اصول حضرات علما فاضل لنکرانی جعفر سبحانی و میرزا جواد تبریزی و مدت ۶ سال در درس فلسفه کتاب اسفار الاربعه ملاصدرا را در محضر استاد علامه حسن زاده آملی حضور یافته است.
زندگی سیاسی

شیخ محمد نقی لطفی در سال ۱۳۶۰ توسط سید روح الله خمینی به عنوان مسئول دفتر نمایندگی امام در سپاه استان ایلام برگزیده و در همان سال توسط سید حسن طاهری خرم ابادی و محمدرضا فاکر  به عنوان مسئول تبلیغات جبهه و جنگ منتصب شد و مسئولیت او در این دو پست در سال ۱۳۶۳ به اتمام رسید. سپس او در سال ۱۳۶۳ خود را کاندیدای مردم ایلام در دور دوم مجلس شورای اسلامی کرد و با اختلاف در این انتخابات پیروز شد و تا سال ۱۳۶۷ به عنوان نماینده مردم ایلام در مجلس شورای اسلامی بود. او در همان سال ۱۳۶۳ توسط  فضل الله محلاتی نماینده امام در سپاه پاسداران کل کشور ، به عنوان نماینده پارلمانی سپاه پاسداران منتصب شد . سر انجام در سال ۱۳۶۷ مسئولیت او در این دو پست سیاسی به اتمام رسید و سپس برای ادامه تحصیلات حوزوی خود تا سال ۱۳۷۱ دور از کار ماند. سر انجام او در اسفند ماه سال ۱۳۷۱ توسط سید علی خامنه ای،  به عنوان نماینده ارشد ولی فقیه در سپاه غرب کشور برگزیده شد و مسئولیت او در این مقام در اسفند ماه سال ۱۳۷۹ به اتمام رسید و در همین سال توسط سید علی خامنه ای به عنوان نماینده ارشد ولی فقیه در سپاه استان اصفهان انتخاب شد که مسئولیت اش در این مقام در سال ۱۳۸۰ به اتمام رسید. در نهایت او در بهمن ماه سال ۱۳۸۰ طی حکمی توسط سید علی خامنه ای،  به عنوان نماینده ولی فقیه در استان ایلام و امام جمعه شهر ایلام برگزیده شد. او در این مقام طی ۱۷ سال ، خدمات ارزنده ای را برای مردم ایلام انجام داد. سر انجام او در مهر ماه سال ۱۳۹۷ از سمت خود استعفا داد.
مسجد حضرت بقیه الله الاعظم (عج)

مسجد حضرت بقیه الله الاعظم (عج) در تهران در سال ۱۳۹۲ با پیگیری های محمد نقی لطفی نماینده ولی فقیه در استان ایلام کلنگ زنی شد. این مسجد در زمینی به مساحت ۲۳۰۰ متر مربع در دو طبقه به بهره‌برداری رسید.
تالیفات

سلوک عارفان
جمال افتاب (سیری در احوالات ایت الله بهاءالدینی)
اساتید

سید رضا بهاءالدینی
ایت الله حسن زاده املی
حواشی

انتشار فیلم حضور او در مجلس ولیمه نوهٔ خود در مسجد بقیه الله ایلامی‌های مقیم تهران با حضور برخی چهره‌های ورزشی و هنری انتقادات زیادی را نسبت به او برانگیخت. منتقدین بر "اشرافی" بودن این مراسم تأکید می‌کردند. پس از آن انتشار تصاویری از خودروی شاسی بلند پرادو متعلق به دفتر امام جمعه بازتاب زیادی در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی داشت. در تصاویر منتشر شده از کارت پرادو مالک آن «دفتر نمایندگی ولی فقیه در استان ایلام» ذکر شده‌است. او در واکنش به این حواشی ایجاد شده در خطبه‌های نماز جمعه جملات تندی علیه معترضان به ماشین شاسی بلندش گفت. اینکه «از بچه‌بازی‌هایتان دست بردارید»، «اهانت به جایگاه نماز جمعه، اهانت به رهبری و قابل پیگیری است» و «توصیه می‌کنم به این جایگاه که مین‌گذاری است، نزدیک نشوید و چنانچه نزدیک شوید، با مین به هلاکت خواهید رسید!» همچنین دفتر ولی فقیه در ایلام با انتشار بیانه‌ای علت استفاده از این خودرو را سفرهای برون‌شهری و روستایی و حضور در مناطق صعب العبور و کوهستانی و عشایری استان ایلام ذکر کرد. رئیس دفتر او نیز اعلام کرد «طبق قانون، ماشینی که امام جمعه در شهر دارد، پژو است». هادی لطفی فرزند او پس از این حاشیه‌ها با دفاع از عملکرد پدرش عکس‌هایی از سید علی خامنه‌ای، محمود هاشمی شاهرودی، حسن نصرالله و قاسم سلیمانی منتشر کرده که آنها را در حال پیاده شدن از خودروهای گران‌قیمت نشان می‌دهد. این موضع‌گیری انتقادات را افزایش داد تا آنجا که لطفی نسبت به این مسئله واکنش نشان داد.
حواشی > استعفا

او در هفتم مهرماه ۱۳۹۷ از سمت خود استعفا داد و همچنین ادعا کرد برای دومین بار است که استعفا می‌دهد و بار اول با مخالفت سید علی خامنه ای مواجه شده‌است.
فرانتس وایمایر

| فرانتس وایمایر | فرانتس وایمایر |
| --- | --- |
زادهٔ: ۳۰ دسامبر ۱۹۰۳ مونیخ
درگذشت: ۲۶ مهٔ ۱۹۶۹ (۶۵ سال) مونیخ
ملیت: آلمان
پیشه: فیلم‌بردار
سال‌های فعالیت: ۱۹۲۴–۱۹۶۴ (سینما)
فرانتس وایمایر (آلمانی: Franz Weihmayr؛ ۳۰ دسامبر ۱۹۰۳ – ۲۶ مهٔ ۱۹۶۹) یک فیلمبردار آلمانی بود که بین سال‌های ۱۹۲۴ تا ۱۹۶۴ روی بیش از ۸۰ فیلم کار کرد. او یکی از فیلمبرداران برجسته آلمان در دوران نازی‌ها بود و روی چندین فیلم و همچنین مستند تبلیغاتی کار کرد.  پس از جنگ جهانی دوم، وایمایر در سینمای آلمان غربی فعالیت کرد.
فیلم‌شناسی

فرشته آبی (۱۹۳۰)
دختران یونیفرم‌پوش (۱۹۳۱)
ویلیام تل (۱۹۳۴)
قلب ملکه (۱۹۴۰)
من و شما (۱۹۵۳)
کاناریس (۱۹۵۴)
جان وودز (مورخ)

جان ای وودز استاد تاریخ ایران و آسیای میانه در گروه تاریخ و گروه زبان‌ها و تمدن‌های خاور نزدیک دانشگاه شیکاگو است. او از برگزیدگان جشنواره فارابی است.
جان وودز لیسانس خود را از دانشگاه تگزاس دریافت کرد و در آنجا از اولین کسانی بود که عنوان VI را برای تحصیل در عربی دریافت کرد. در سال ۱۹۶۰، او همچنین در میان اولین کسانی بود که برای تحصیل در عربی بورس تحصیلی فولبرایت را دریافت کرد و برای یادگیری زبان عربی به قاهره سفر کرد. وی پس از یک دوره تحصیل در دانشگاه تهران، دکترای تاریخ ایران خود را از دانشگاه پرینستون در سال ۱۹۷۴ زیر نظر مارتین بی دیکسون به پایان رساند. در سال ۱۹۷۰ تدریس در دانشگاه شیکاگو را آغاز کرد و به سرعت به عنوان محقق برجسته مطالعات خاورمیانه و اسلامی به شهرت رسید. وودز عمدتاً در مورد تاریخ ترکیه، ایران و آسیای میانه از قرن سیزدهم تا هجدهم به پژوهش می‌پردازد.
آثار

آق‌قویونلوها. نسخه تجدید نظر شده و گسترش یافته. سالت لیک سیتی: انتشارات دانشگاه یوتا، ۱۹۹۹.
عالم آرای امینی (اثر فضل بن روزبهان خنجی)، متن فارسی ویرایش شده توسط جان ای وودز با ترجمه مختصر انگلیسی توسط ولادیمیر مینورسکی، اصلاح شده و افزوده شده توسط جان ای وودز. London: Royal Asiatic Society، ۱۹۹۲ [منتشر شده در ۱۹۹۳].
«شجره نامه تیمور»، مطالعات فکری دربارهٔ اسلام، مقالاتی که به افتخار مارتین بی دیکسون نوشته شده است، چاپ. میشل م. مززاوی و ورا بی مورین (انتشارات دانشگاه یوتا: سالت لیک سیتی، ۱۹۹۰)، صص. ۸۵–۱۲۵.
سلسله تیموریان، مقالاتی در مورد آسیای داخلی شماره ۱۴، مؤسسه تحقیقات مطالعات آسیای داخلی، دانشگاه ایندیانا، بلومینگتون، ۱۹۹۰.
«ظهور تاریخ‌نگاری تیموری»، مجله مطالعات خاور نزدیک ۴8 (1987)، صص. ۸۱–۱۰۸.
«Turco-Iranica II: Notes on a Timurid Decome of 1396/798،» Journal of Near Eastern Studies 43 (1984)، pp. 331–37.
«Turco-Iranica I: گزارش اطلاعاتی عثمانی در مورد روابط خارجی ایران در اواخر قرن پانزدهم / نهم»، مجله مطالعات خاور نزدیک ۳8 (1979)، صص. ۱–۸.
روزهای جهانی یونسکو

روزهای جهانی را مجمع عمومی سازمان ملل متحد برای نشان دادن جنبه‌های مهم زندگی و تاریخ بشر تعیین می‌کند. یونسکو به عنوان سازمان برگزارکننده روزهای جهانی است.
روزهای جهانی را مجمع عمومی سازمان ملل متحد برای نشان دادن جنبه‌های مهم زندگی و تاریخ بشر تعیین می‌کند. هر روز بین‌المللی به بسیاری از سازمان دهندگان فرصتی برای سازماندهی فعالیت‌های مرتبط با موضوع روز ارائه می‌دهد. سازمان‌ها و دفاتر سازمان ملل متحد و مهم‌تر از همه، دولت‌ها، جامعه مدنی، بخش‌های دولتی و خصوصی، مدارس، دانشگاه‌ها و به‌طور کلی‌تر شهروندان، یک روز بین‌المللی را سکوی پرشی برای اقدامات آگاهی‌بخش می‌سازند. آژانس‌های تخصصی سازمان ملل از جمله یونسکو نیز می‌توانند روز جهانی را اعلام کنند. در این صورت، اعلام روزهای بین‌المللی تنها به نهادهای حاکمیتی و مقررات داخلی آنها بستگی دارد. بدین ترتیب یونسکو روزهای بین‌المللی سازمان ملل متحد مرتبط با حوزه‌های صلاحیت خود را، علاوه بر سایر روزهای جهانی که توسط نهادهای حاکمیتی سازمان یا سایر نهادها اعلام شده‌است، جشن می‌گیرد.
گاه‌شمار یونسکو شامل روزها، سال‌ها و دهه‌هایی می‌شود که مصوب مجمع عمومی سازمان ملل و یونسکو به عنوان سازمان برگزارکننده ان است.
روزها > ژانویه

| تاریخ | روز | شرح | منبع |
| --- | --- | --- | --- |
| ۱۴ (۲۵ دی) | روز جهانی منطق | توانایی تفکر یکی از مشخص‌ترین ویژگی‌های نوع بشر است. در فرهنگ‌های مختلف، تعریف انسانیت با مفاهیمی مانند آگاهی، دانش و عقل همراه است. طبق سنت کلاسیک غربی، انسان به عنوان «حیوان منطقی» تعریف می‌شود. منطق به مثابه بررسی اصول استدلال، در طول تاریخ مورد مطالعه تمدن‌های بسیاری قرار گرفته‌است و از نخستین صورت بندی‌های آن، منطق نقش مهمی در توسعه فلسفه و علوم داشته‌است. این روز توسط یونسکو، با همکاری شورای بین‌المللی فلسفه و علوم انسانی (CIPSH) با هدف تقویت همکاری‌های بین‌المللی، ترویج توسعه منطق، هم در تحقیق و هم در تدریس، حمایت از فعالیت‌های انجمن‌ها، دانشگاه‌ها و سایر موسسات مرتبط با منطق و افزایش درک عمومی از منطق و آن است. جشن روز جهانی منطق می‌تواند به ترویج فرهنگ صلح، گفتگو و درک متقابل بر اساس پیشرفت آموزش و علم کمک کند. |  |
| ۲۴ (۵ بهمن) | روز جهانی آموزش | آموزش یک حق انسانی، یک خیر عمومی و یک مسئولیت عمومی است. مجمع عمومی سازمان ملل متحد، ۲۴ ژانویه را به عنوان روز جهانی آموزش به منظور تجلیل از نقش آموزش برای صلح و توسعه اعلام کرد.  بدون آموزش با کیفیت فراگیر و عادلانه و فرصت‌های مادام العمر برای همه کشورها در دستیابی به برابری جنسیتی و شکستن چرخه فقر که میلیون‌ها کودک، جوان و بزرگسال را پشت سر گذاشته‌است، موفق نخواهند شد. |  |
| ۲۴ (۵ بهمن) | روز جهانی فرهنگ آفریقایی و آفریقای‌ها | هر سال در ۲۴ ژانویه، روز جهانی فرهنگ آفریقایی و نژادهای آفریقایی برگزار می‌شود و فرهنگ‌های پر جنب و جوش قاره آفریقا و مهاجران آفریقایی در سراسر جهان را جشن می‌گیرد و آنها را به عنوان اهرمی مؤثر برای توسعه پایدار، گفتگو و صلح ترویج می‌کند. به عنوان منبعی غنی از میراث مشترک جهان، ترویج فرهنگ آفریقایی و نژاد آفریقایی برای توسعه این قاره و برای کل بشریت بسیار مهم است. یونسکو در چهلمین نشست کنفرانس عمومی یونسکو در سال ۲۰۱۹، ۲۴ ژانویه را به عنوان روز جهانی فرهنگ آفریقایی به تصویب رساند که مصادف با تصویب منشور رنسانس فرهنگی آفریقا در سال ۲۰۰۶ توسط سران کشورها و دولت‌های آفریقایی است. همچنین هدف بزرگداشت این روز ترویج تصویب و اجرای گسترده این منشور توسط کشورهای آفریقایی و در نتیجه تقویت نقش فرهنگ در ترویج صلح در این قاره است. |  |
| ۲۷ (۸ بهمن) | روز جهانی یادبود هولوکاست | هر سال حدود ۲۷ ژانویه، یونسکو به یاد قربانیان هولوکاست ادای احترام می‌کند و تعهد تزلزل ناپذیر خود را برای مقابله با یهودی‌ستیزی، نژادپرستی و سایر اشکال عدم تحمل که ممکن است منجر به خشونت گروهی شود، تأیید می‌کند. این تاریخ مصادف با سالگرد آزادسازی اردوگاه تمرکز و نابودی آشویتس-بیرکناو توسط نیروهای شوروی در ۲۷ ژانویه ۱۹۴۵ است. این روز رسماً در نوامبر ۲۰۰۵، روز جهانی بزرگداشت به یاد قربانیان اعلام شد. |  |
روزها > فوریه

| تاریخ | روز | شرح | منبع |
| --- | --- | --- | --- |
| ۱۱ (۲۳ بهمن) | روز جهانی زنان و دختران در علم | در ۲۲ دسامبر ۲۰۱۵، مجمع عمومی تصمیم گرفت یک روز جهانی سالانه را برای به رسمیت شناختن نقش حیاتی زنان و دختران در علم و فناوری تعیین کند. روز جهانی زنان و دختران در علم توسط یونسکو و زنان سازمان ملل جشن گرفته می‌شود. این روز فرصتی برای ترویج دسترسی کامل و برابر به علم و مشارکت در آن برای زنان و دختران است. برابری جنسیتی یک اولویت جهانی برای یونسکو است و حمایت از دختران جوان، آموزش و توانایی کامل آنها برای شنیدن ایده‌هایشان اهرم‌هایی برای توسعه و صلح است. مقابله با برخی از بزرگ‌ترین چالش‌های برنامه توسعه پایدار - از بهبود سلامت گرفته تا مبارزه با تغییرات آب‌وهوایی - به استفاده از همه استعدادها متکی است. این بدان معناست که زنان بیشتری در این زمینه‌ها کار کنند. تنوع در تحقیقات، مجموعه محققان با استعداد را گسترش می‌دهد و دیدگاه‌های تازه، استعداد و خلاقیت را به ارمغان می‌آورد. این روز یادآور این است که زنان و دختران نقش مهمی در جوامع علم و فناوری دارند و مشارکت آنها باید تقویت شود. |  |
| ۱۳ (۳ بهمن) | روز جهانی رادیو | این روز در سال ۲۰۱۱ توسط کشورهای عضو یونسکو اعلام شد و در سال ۲۰۱۲ توسط مجمع عمومی سازمان ملل متحد به عنوان روز جهانی تصویب و ۱۳ فوریه به عنوان روز جهانی رادیو (WRD) نامگذاری شد. رادیو یک رسانه قدرتمند برای بزرگداشت بشریت با همه تنوع آن است و بستری برای گفتمان دموکراتیک است. در سطح جهانی، رادیو همچنان پرمصرف‌ترین رسانه است. این توانایی منحصر به فرد برای دستیابی به گسترده‌ترین مخاطب به این معنی است که رادیو می‌تواند تجربه یک جامعه از تنوع را شکل دهد، به عنوان عرصه ای برای همه صداها برای صحبت، نمایندگی و شنیده شدن باشد. ایستگاه‌های رادیویی باید به جوامع مختلف خدمت کنند، برنامه‌ها، دیدگاه‌ها و محتواهای متنوعی را ارائه دهند و تنوع مخاطبان را در سازمان‌ها و عملیات‌شان منعکس کنند. |  |
| ۲۱ (۲ اسفند) | روز جهانی زبان مادری | ایده بزرگداشت روز جهانی زبان مادری ابتکار بنگلادش بود. این روز در کنفرانس عمومی یونسکو در سال ۱۹۹۹ تصویب شد و از سال ۲۰۰۰ در سراسر جهان مشاهده شده‌است. یونسکو به اهمیت تنوع فرهنگی و زبانی برای جوامع پایدار معتقد است. این امر در چارچوب وظایف خود برای صلح است که برای حفظ تفاوت‌ها در فرهنگ‌ها و زبان‌ها که موجب تساهل و احترام به دیگران می‌شود، تلاش می‌کند. تنوع زبانی به‌طور فزاینده ای با ناپدید شدن زبان‌های بیشتری تهدید می‌شود. در سطح جهان ۴۰ درصد از جمعیت به آموزش به زبانی که صحبت می‌کنند یا می‌فهمند دسترسی ندارند. با این وجود، پیشرفت در آموزش چندزبانه مبتنی بر زبان مادری با درک روزافزون اهمیت آن، به ویژه در ابتدای تحصیل، و تعهد بیشتر به توسعه آن در زندگی عمومی، در حال انجام است.  جوامع چندزبانه و چندفرهنگی از طریق زبان‌های خود وجود دارند که دانش و فرهنگ‌های سنتی را به روشی پایدار منتقل و حفظ می‌کنند. |  |
شهید منار، یادبود تظاهرات جنبش زبان بنگالی در ۲۱ فوریه ۱۹۵۲ است.
روزها > ژوئن

| تاریخ | روز | شرح | منبع |
| --- | --- | --- | --- |
| ۵ (۱۵ خرداد) | روز جهانی محیط زیست | سازمان ملل متحد ۵ ژوئن را به عنوان روز جهانی محیط زیست نامگذاری کرد تا تأکید کند که حفاظت و سلامت محیط زیست یک موضوع مهم است که بر رفاه مردم و توسعه اقتصادی در سراسر جهان تأثیر می‌گذارد. بزرگداشت این روز فرصتی را برای ما فراهم می‌کند تا زمینه را برای عقیده روشنگرانه و رفتار مسئولانه افراد، بنگاه‌ها و جوامع در حفظ و ارتقای محیط زیست گسترش دهیم.  سال ۱۹۷۲ با اولین کنفرانس بزرگ در مورد مسائل زیست‌محیطی، معروف به کنفرانس محیط زیست انسانی یا کنفرانس استکهلم نقطه عطفی در توسعه سیاست بین‌المللی محیط زیست بود. سپس در همان سال، در ۱۵ دسامبر، مجمع عمومی قطعنامه ای را تصویب کرد که در آن روز ۵ ژوئن به عنوان روز جهانی محیط زیست نامگذاری شد. |  |
| ۸ (۱۸ خرداد) | روز جهانی اقیانوس‌ها | در ۵ دسامبر ۲۰۰۸، مجمع عمومی سازمان ملل متحد ۸ ژوئن را به عنوان روز جهانی اقیانوس‌ها تعیین کرد.  مفهوم روز جهانی اقیانوس‌ها برای اولین بار در سال ۱۹۹۲ در اجلاس زمین در ریودوژانیرو به عنوان راهی برای جشن گرفتن اقیانوس مشترک جهان و ارتباط شخصی ما با دریا و همچنین برای افزایش آگاهی در مورد نقش حیاتی اقیانوس در زندگی ما و راه‌های مهمی که مردم می‌توانند به محافظت از آن کمک کنند مطرح شد. کمیسیون اقیانوس‌شناسی بین‌دولتی یونسکو (IOC) با مشارکت پورتال رسمی روز جهانی اقیانوس‌ها در ایجاد حمایت از رویدادهای آگاهی اقیانوس‌ها در ۸ ژوئن نقش اساسی دارد. ما روز جهانی اقیانوس‌ها را جشن می‌گیریم تا نقش مهم اقیانوس‌ها در زندگی روزمره را به همه یادآوری کنیم. آنها ریه‌های سیاره ما هستند و بیشتر اکسیژنی که تنفس می‌کنیم را تأمین می‌کنند. هدف از این روز آگاه کردن مردم از تأثیر اعمال انسان بر اقیانوس، توسعه حرکت جهانی شهروندان برای اقیانوس، و بسیج و متحد کردن جمعیت جهان در پروژه ای برای مدیریت پایدار اقیانوس‌های جهان است. آنها منبع اصلی غذا و دارو و بخش مهمی از بیوسفر هستند. |  |
| ۲۶ (۵ تیر) | روز جهانی مقابله با بیابان‌زایی و خشکسالی | بیابان زایی و خشکسالی مسائلی هستند که ابعاد جهانی دارند، زیرا همه مناطق جهان را تحت تأثیر قرار می‌دهند و برای رفع آنها به اقدام مشترک جامعه بین‌المللی به ویژه در آفریقا نیاز است. مجمع عمومی سازمان ملل متحد که در دسامبر ۱۹۹۴ به تصویب رسید، ۱۷ ژوئن را به عنوان «روز جهانی مبارزه با بیابان زایی و خشکسالی» اعلام کرد.  یونسکو برای برنامه هیدرولوژیکی بین دولتی (IHP) و برنامه انسان و زیست‌کره (MAB) تخصص علمی ارائه می‌دهد. اکوسیستم‌های دیم که بیش از یک سوم مساحت زمین را پوشش می‌دهند، در برابر بهره‌برداری بیش از حد و استفاده نامناسب از زمین بسیار آسیب‌پذیر هستند. بیابان زایی که تخریب زمین در مناطق خشک، نیمه خشک و خشک نیمه مرطوب است، عمدتاً ناشی از فعالیت‌های انسانی و تغییرات آب و هوایی است و فقیرترین افراد جهان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. تصمیماتی که ما هر روز در مورد اینکه چه چیزی بخریم، بخوریم، بنوشیم، بپوشیم و چگونه سفر کنیم می‌گیریم - همه بر منابع زمین تأثیر دارند. روز بیابان زدایی و خشکسالی هر ساله برای ارتقای آگاهی عمومی برگزار می‌شود. این روز یک لحظه منحصر به فرد برای یادآوری به همه است. بزرگداشت این روز توسط دبیرخانه کنوانسیون سازمان ملل متحد برای مبارزه با بیابان زایی برگزار می‌شود. |  |
روز جهانی اقیانوس‌ها
روز جهانی محیط زیست در اسپانیا
روزها > ژوئیه

| تاریخ | روز | شرح | منبع |
| --- | --- | --- | --- |
| ۱۸ (۲۷ تیر) | روز جهانی نلسون ماندلا | نلسون ماندلا، دولتمردی بزرگ و بنیان‌گذار صلح در آفریقای جنوبی، نماد مبارزه با ظلم، عدالت‌خواهی، برابری و همبستگی است. در دوران ناآرامی، او قدرت ایستادگی در برابر ستم، پیروزی عدالت بر نابرابری و برتری بخشش بر نفرت را به ما نشان داد. میراث او، به‌عنوان سفیر حسن نیت یونسکو و برنده جایزه صلح ۱۹۹۱، با مأموریت یونسکو در توانمندسازی برابر زنان و مردان و ترویج گفت‌وگو و همبستگی همسو است. در مسیر تحقق توسعه پایدار، آموزه‌های او همچنان الهام‌بخش صلح و عدالت است. |  |
| ۲۶ (۴ امرداد) | روز جهانی حفاظت از اکوسیستم حرا | حرا، اکوسیستم‌های کمیاب و پرباری در مرز خشکی و دریا، نقشی حیاتی در حفظ تنوع زیستی، امنیت غذایی و حفاظت از جوامع ساحلی دارند. آن‌ها به‌عنوان سد طبیعی در برابر طوفان‌ها و افزایش سطح دریا عمل کرده و در جذب کربن مؤثرند. بااین‌حال، حرا با سرعتی چند برابر جنگل‌های جهان در حال ناپدید شدن است. یونسکو با حفاظت از این اکوسیستم از طریق ذخایر زیست‌کره و سایت‌های میراث جهانی، به توسعه پایدار جوامع محلی کمک می‌کند. روز جهانی حفاظت از اکوسیستم حرا، ۲۶ ژوئیه، برای آگاهی‌بخشی دربارهٔ اهمیت و مدیریت پایدار این زیست‌بوم برگزار می‌شود. |  |
روزها > اوت

| تاریخ | روز | شرح | منبع |
| --- | --- | --- | --- |
| ۹ (۱۸ امرداد) | روز جهانی مردم بومی جهان | مجمع عمومی سازمان ملل در سال ۱۹۹۴، روز ۹ اوت را به عنوان روز جهانی مردمان بومی تعیین کرد، که مصادف با اولین نشست گروه کاری سازمان ملل در مورد جمعیت‌های بومی در سال ۱۹۸۲ است. یونسکو هر سال این روز را با انتشار اطلاعات دربارهٔ پروژه‌ها و فعالیت‌های مرتبط گرامی می‌دارد. مردمان بومی که حدود ۲۲ درصد مساحت زمین را در اختیار دارند، با جمعیتی بین ۳۷۰ تا ۵۰۰ میلیون نفر، بخش بزرگی از تنوع فرهنگی و زبانی جهان را تشکیل می‌دهند. با این حال، بسیاری از آنها همچنان با حاشیه‌نشینی، فقر و نقض حقوق بشر روبه‌رو هستند. یونسکو با همکاری مردمان بومی، در جهت مقابله با چالش‌های آن‌ها و حفظ تنوع فرهنگی و زیستی جهان تلاش می‌کند. |  |
| ۱۲ (۲۱ امرداد) | روز جهانی جوانان | مجمع عمومی سازمان ملل در ۱۷ دسامبر ۱۹۹۹ ، پیشنهاد کنفرانس جهانی وزرای مسئول جوانان را تأیید کرد و ۱۲ اوت را به عنوان روز جهانی جوانان اعلام نمود. این روز برای افزایش آگاهی دربارهٔ برنامه جهانی اقدام برای جوانان در نظر گرفته شد. قطعنامه ۲۲۵۰ شورای امنیت بر نقش کلیدی جوانان در ترویج صلح و مقابله با افراط‌گرایی تأکید دارد. همچنین، برنامه جوانان یونسکو معتقد است که جوانان نه‌تنها ذینفع، بلکه رهبران و شرکای اصلی در حل چالش‌های جهانی هستند و باید در توسعه اجتماعی مشارکت فعال داشته باشند. یونسکو در چارچوب استراتژی جوانان ۲۰۱۴–۲۰۲۱، بر حمایت از صدای جوانان و ایجاد محیطی توانمند برای اقدام آن‌ها تمرکز دارد. |  |
| ۲۳ (۱ شهریور) | روز جهانی یادآوری تجارت برده و لغو آن | روز جهانی یادبود تجارت برده و لغو آن هر سال در ۲۳ اوت، به یاد قیام ۲۲–۲۳ اوت ۱۷۹۱ در سانتو دومینگو (هائیتی و جمهوری دومینیکن امروزی) گرامی داشته می‌شود، که نقشی مهم در پایان دادن به تجارت برده در اقیانوس اطلس داشت.  این روز برای ثبت این تراژدی در حافظه جهانی و بررسی تاریخی علل، پیامدها و تعاملات ناشی از تجارت برده میان آفریقا، اروپا، آمریکا و کارائیب در نظر گرفته شده است. یونسکو از وزرای فرهنگ کشورها می‌خواهد که برنامه‌هایی آموزشی و فرهنگی، با مشارکت جوانان، مربیان، هنرمندان و روشنفکران برگزار کنند. این روز برای نخستین بار در هائیتی (۱۹۹۸) و سنگال (۱۹۹۹) جشن گرفته شد. در سال ۲۰۰۱، موزه‌ای در فرانسه نمایشگاهی دربارهٔ پارچه‌هایی که در قرن‌های ۱۷ و ۱۸ به عنوان ارز در تجارت برده استفاده می‌شد، برگزار کرد. هیئت اجرایی یونسکو در بیست و نهمین نشست خود قطعنامه‌ای در این زمینه تصویب کرد. |  |
سال‌ها

سال‌های بین‌المللی مصوب مجمع عمومی سازمان ملل که یونسکو به عنوان سازمان برگزارکننده ان بوده‌است.
۲۰۰۹ - سال بین‌المللی نجوم
۲۰۱۰ - سال بین‌المللی تنوع زیستی
۲۰۱۰ - سال بین‌المللی نزدیکی فرهنگ‌ها
۲۰۱۱ - سال بین‌المللی شیمی
۲۰۱۱ - سال بین‌المللی جنگل‌ها
۲۰۱۳ - سال بین‌المللی همکاری در زمینه آب
۲۰۱۳ - سال ریاضیات و کره زمین
۲۰۱۴ - سال بین‌المللی بلورشناسی
۲۰۱۵ - سال جهانی نور
دهه‌ها

دهه‌های بین‌المللی مصوب مجمع عمومی سازمان ملل که یونسکو به عنوان سازمان برگزارکننده ان بوده‌است.
۲۰۱۰–۲۰۰۱ - ترویج فرهنگ صلح و عدم خشونت برای کودکان
۲۰۱۲–۲۰۰۳ - سوادآموزی
۲۰۱۲–۲۰۰۳ - ملل بومی جهانی
۲۰۲۰–۲۰۱۱ - تنوع زیستی
۲۰۱۴–۲۰۰۵ - آموزش در خدمت توسعه پایدار
۲۰۱۴–۲۰۰۵ - اقدام دربارهٔ موضوع «آب، منبع زندگی»
۲۰۱۳–۲۰۲۲ - تقارب فرهنگها