stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
مجمع تشخیص مصلحت نظام
وظایف

بر اساس قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، ۸ وظیفه برای این مجمع در نظر گرفته شده است. ۴ وظیفه عمومی و مستمر و ۴ وظیفه در موقعیت‌ها و شرایط خاص و مقطعی.
چهار وظیفه عمومی:
تشخیص مصلحت میان نظرات مجلس و شورای نگهبان
تهیه و پیشنهاد پیش‌نویس سیاست‌های کلی نظام (جمهوری اسلامی) در اجرای بند ۱ اصل ۱۱۰ قانون اساسی
حل معضلات نظام با ارجاع از سوی مقام رهبری
اعلام نظر در مورد استفساریه‌های مربوط به مجمع تشخیص مصلحت نظام
چهار وظیفه مقطعی:
مشاوره در اموری که رهبر ایران در اجرای اصل ۱۱۲ قانون اساسی به مجمع ارجاع می‌کند.
در صورت فوت یا استعفا مقام رهبری یا عزل توسط مجلس خبرگان رهبری، تشکیل یک شورای ۳ نفره جهت رسیدگی امور تحت اختیار رهبر.
تصویب مصوبات شورای رهبری ایران در صورت عزل، استعفا یا فوت رهبر وقت. (در زمان وجود رهبر، این بررسی بر عهده شخص وی است)
مشارکت در شورای بازنگری قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، بر اساس اصل ۱۷۷ قانون اساسی.
در خاطرات ۱ آذر ۱۳۷۷ هاشمی رفسنجانی، از ابلاغ مأموریت جدید توسط آقای خامنه‌ای به مجمع تشخیص مصلحت نظام خبر داده است. هاشمی می‌نویسد: «شب میهمان رهبری بودم. دربارهٔ مسئله‌ای صحبت کردیم که اخیراً رهبری به مجمع تشخیص مصلحت نظام، درخصوص تشکیل شورای ویژه‌ای برای تصمیم‌گیری در مورد مسایل فوق سرّی خارج از مقررات، به عنوان معضل، ارسال کرده‌اند و گفتند، خودشان آن را معضل نمی‌دانند و با اصرار آقای سید محمد خاتمی، رئیس‌جمهور، ارجاع داده‌اند. قرار شد، پیگیری کنم.»
سازوکار

از تاریخ ۲۶ مرداد ۱۳۹۲ برای بررسی مصوبه‌هایی که برخلاف شرع و قانون اساسی است و در مواردی که اختلاف بین مجلس و شورای نگهبان باشد، جلسه‌های مجمع با دو سوم اعضا رسمیت پیدا می‌کند و با دو سوم اعضا هم مصوبات به تصویب می‌رسد. پیش از این حضور نیم + ۱ لازم بود.
رئیسان مجمع

| ر>  | نام | نام | نگاره | آغاز تصدی | پایان تصدی | مدت تصدی | رهبر |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ |  | سید علی خامنه‌ای |  | ۱۸ بهمن ۱۳۶۶ | ۱۳ خرداد ۱۳۶۸ (انتخاب به‌عنوان رهبر) | ۱سال ۳ماه ۲۶روز | سید روح‌الله خمینی |
| ۲ |  | اکبر هاشمی رفسنجانی |  | ۱۲ مهر ۱۳۶۸ | ۱۸ دی ۱۳۹۵ (درگذشت) | ۲۷سال ۳ماه ۷روز | سید علی خامنه‌ای |
| – |  | محمدعلی موحدی کرمانی |  | ۱۳ بهمن ۱۳۹۵ | ۲۳ مرداد ۱۳۹۶ | ۶ماه ۷روز | سید علی خامنه‌ای |
| ۳ |  | سید محمود هاشمی شاهرودی |  | ۲۳ مرداد ۱۳۹۶ | ۳ دی ۱۳۹۷ (درگذشت) | ۱سال ۴ماه ۱۱روز | سید علی خامنه‌ای |
| ۴ |  | صادق لاریجانی |  | ۹ دی ۱۳۹۷ | متصدی | ۶ سال، ۱ ماه و ۲۸ روز | سید علی خامنه‌ای |
دبیران مجمع

حسن حبیبی (۱۳۷۶)
محسن رضایی (۱۳۷۶–۱۴۰۰)
محمدباقر ذوالقدر (۱۴۰۰-اکنون)
اعضا

مقالهٔ اصلی: دوره‌های مجمع تشخیص مصلحت نظام
مجمع تشخیص مصلحت نظام از زمان تشکیل آن در ۱۷ بهمن ۱۳۶۶ تا اکنون ۹ دوره را پشت سر گذاشته است. نخستین دوره به‌مدت ۲ سال، ادوار دوم و سوم به‌مدت ۳ سال و از آن پس هر دوره ۵ سال را دربرگرفته است.
بودجه

بر اساس تکلیف قانونی بودجه، دولت هر سال مبالغی را به مجمع تشخیص اختصاص می‌دهد که این رقم برای سال ۹۳ معادل ۲۵ میلیارد تومان و سال ۹۴ نزدیک ۳۰ میلیارد تومان بوده است. همچنین سال ۱۳۹۷ معادل ۸۶ میلیارد تومان و سال ۱۳۹۸ معادل ۶۹ میلیارد تومان (کاهشی) بوده است.
نهادهای زیرمجموعه

دبیرخانه مجمع مسئولیت پشتیبانی ستادی و کارشناسی مجمع را بر عهده دارد. دبیری مجمع بر عهده محمدباقر ذوالقدر است.
هیئت عالی نظارت مسئولیت نظارت بر حسن اجرای سیاست‌های کلی نظام را بر عهده دارد. ریاست بر این هیئت بر عهده رئیس مجمع است.
پژوهشکده‌ها و مراکز تحقیقاتی:
مرکز مطالعات و بررسی‌های راهبردی
پژوهشکده تحقیقات راهبردی
کمیسیون‌های تخصصی دائمی:
کمیسیون علمی، فرهنگی و اجتماعی
کمیسیون سیاسی، دفاعی و امنیتی
کمیسیون زیربنایی و تولیدی
کمیسیون اقتصاد کلان، بازرگانی و اداری
کمیسیون حقوقی و قضائی
دیگر کمیسیون‌ها:
کمیسیون نظارت
کمیسیون علمی راهبردی چشم‌انداز
کمیسیون چشم‌انداز و نخبگان
کمیسیون مطالعات اسلامی
کمیسیون موارد خاص
کمیسیون مشترک دفتر رهبری و مجمع
کمیسیون کارآفرینی و کسب و کار
کمیته خاص محیط زیست
کمیته مستقل مبارزه با مواد مخدر
کمیته خاص بانوان و جوانان
دکان داوود

| دکان داوود که‌ل داو | دکان داوود که‌ل داو |
| --- | --- |
نام: دکان داوود که‌ل داو
کشور: ایران
استان: استان کرمانشاه
شهرستان: شهرستان سرپل ذهاب
اطلاعات اثر: اطلاعات اثر
نام محلی: که‌ل داو
کاربری: آرامگاه
اطلاعات ثبتی: اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت: ۱۵۲
تاریخ ثبت ملی: ۱۵ دی ۱۳۱۰
اهالی منطقه در حال انجام مراسم آئینی
سنگ‌نگاره‌ای نزدیک آرامگاه
گوردخمهٔ دکان داوود در نزدیکی قلعه‌شاهین
دکان داوود (به کردی: که‌ل داو) مقبره‌ای سنگی مربوط به دوره مادها است و در شهرستان سرپل ذهاب، روستای کل داوود واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۵ دی ۱۳۱۰ با شمارهٔ ثبت ۱۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. سنگ‌نگاره دیگری که ظاهراً یک شخصیت دینی است، در نزدیکی آن وجود دارد که جداگانه و به شماره ۱۵۱ ثبت شده‌است.
ویژگی‌های ساختمانی

دکان داوود گوردخمه‌ای تاریخی است که در سه کیلومتری جنوب شرقی سرپل ذهاب در ابتدای جاده انزل و در فاصله حدود ۱۰۰ متری از جاده اصلی کرمانشاه به سرپل ذهاب واقع شده و در میان اهالی محل به که‌ل داوود (که‌ل داو) یا دکان داوود شهرت یافته‌است و به دوران مادها تعلق دارد. دخمه در دل صخره ستبری کنده شده‌ و زیر ان تا سطح زمین با ادوات دست ساز صاف شده است و دسترسی به داخل آن به سختی امکان پذیر است. در زیر این صخره یک قبرستان مردم یارستان قرار دارد، یعنی از بیش از دو هزار سال پیش در این مکان اجساد مردگان با روش‌های مختلف دفن می‌شدند. درون مقبره پنج تاقچه جهت گذاشتن نذورات و یک گور بیضی شکل قراردارد. سقف دخمه تاق مانند است.
این مقبره همانند گوردخمه بزرگ دربند صحنه، دارای ایوانی در جلو است که طول آن در جلو ۹٫۶ متر و در قسمت عقب ۷٫۳۲ متر است. عرض آن ۱٫۹۵ متر و ارتفاع آن نیز ۲٫۶۰ متر است. اطراف ایوان به وسیله قاب‌هایی تزئین شده‌است. در دو طرف ورودی مقبره بقایای دو ستون دیده می‌شود که بدنه ستون‌ها به مرور زمان از بین رفته و تنها پایه‌ها و سرستون‌ها باقی‌مانده‌است. پایه ستون‌ها مربع شکل هستند. در دیوار عقبی این ایوان ورودی به عرض ۱ متر و ارتفاع ۱٫۵ متر وجود دارد که به اتاقی به طول ۲٫۸۳ متر، عرض ۲٫۳۱ متر و ارتفاع ۲٫۱۸ متر منتهی می‌شود. در بدنه دیوارهای این اتاق ۵ تاقچه جهت قرار دادن نذورات کنده شده‌است. همچنین در نیمه سمت چپ کف اتاق، قبری بیضی شکل به عمق ۷۰ سانتی‌متر کنده شده‌است. سقف این اتاق دارای تاقی هلالی است ولی سقف ایوان جلو اتاق، مسطح است.
در فاصله ۸ متری زیر این گوردخمه، قاب مستطیل شکلی بر روی یک قابی قدیمی‌تر تراشیده شده‌است. در داخل قاب جدید شخصیتی به حالت تمام قد با صورتی نیم‌رخ حجاری شده‌است. این شخص لباس بلندی برتن و کلاه لبه داری بر سر گذاشته که قسمت پشت گردن و گوش‌های او را پوشانده‌است. همچنین در یک دست او برسمی دیده می‌شود و دست دیگر را به حالت نیایش به طرف بالا نگه داشته‌است.
تصور می‌شود که این گوردخمه و نقش برجسته حجاری شده در زیر آن متعلق به دوره ماد باشد و دکان داوود مقبره آستیاگ باشد.
جایگاه دینی

این مکان نزد مردم یارسان متبرک بوده و به داوود که‌وسوار منسوب است. پیروان دین یاری در بعضی از اوقات سال برای انجام مراسم مذهبی در آنجا اجتماع کرده و نذورات خود را در بعضی مواقع در آن مکان در بین مردم توزیع می‌کنند.
بعضی از محلی های حلبی-یهودی اعتقاد دارند که شخص دیاکو و مکتوب و شلومان و کی داوود در این مکان به خاک سپرده شدند و اینجارا یک مکان مذهبی مهم میدادند
آربورفیلد، ساسکاچوان

مکان در 23x15px|border |alt=|link= ساسکاچوان, 23x15px|border |alt=|link= کانادا
| Town of Arborfield | Town of Arborfield |
| --- | --- |
شهرک: شهرک
استان:  ساسکاچوان
منطقه: Central Northeast ساسکاچوان
Census division: No. 14
Rural Municipality: No. 456
حکومت: حکومت
 • شهردار: Alvin Alyea
 • Aldermen: Bob Kappeller, Bruce Smith, Mike Wassil, Ron Bitzer, Dave Edwards, Kathy Lindsay
 • Town Administrator: Bob Kappeller, Bruce Smith, Mike Wassil, Ron Bitzer, Dave Edwards, Kathy Lindsay
مساحت: مساحت
 • کل: ۰٫۸۸ کیلومتر مربع (۰٫۳۴ مایل مربع)
جمعیت (2006): جمعیت (2006)
 • کل: ۳۲۹
منطقهٔ زمانی: CST
کد پستی: S0E 0A0
کد منطقه: 306
وبگاه: http://www.arborfieldsk.ca/
آربورفیلد، ساسکاچوان (به انگلیسی: Arborfield, Saskatchewan) یک شهرک در کانادا است که در ساسکاچوان واقع شده‌است.
خصوصیات

آربورفیلد ۰٫۸۸ کیلومترمربع مساحت و ۳۲۹ نفر جمعیت دارد.
روسالیا (خواننده)

خوانندهٔ اسپانیایی (زادهٔ ۱۹۹۲)
| روسالیا | روسالیا |
| --- | --- |
روسالیا در سال ۲۰۲۳: روسالیا در سال ۲۰۲۳
نام هنگام تولد: روسالیا ویلا توبیا
زادهٔ: ۲۵ سپتامبر ۱۹۹۲ ‏(۳۲ سال) سانت کوگات دل بایس، کاتالونیا، اسپانیا
محل تحصیل: دانشگاهٔ موسیقی کاتالونیا
پیشه‌ها: خواننده-ترانه‌پرداز تهیه‌کنندهٔ موسیقی موسیقی‌دان تاجر
سال‌های فعالیت: ۲۰۱۳–اکنون
آثار: ترانه‌شناسی ترانه‌ها اجراهای زنده
جوایز: فهرست کامل
پیشه موسیقی: پیشه موسیقی
خاستگاه: سانت استبه سسربیرس، بایکس لوبرگات، کاتالونیا، اسپانیا
ژانر: فلامنکو فلامنکو پاپ اوربانو رگیتون آلترناتیو آرت پاپ آوانگارد پاپ لاتین
ساز(ها): آواز پیانو گیتار
ناشر(ان): کلمبیا یونیورسال اسپانیا
 :  
وبگاه: rosalia.com
امضاء: امضاء
روسالیا ویلا توبیا (به انگلیسی: Rosalia Vila Tobella؛ زادهٔ ۲۵ سپتامبر ۱۹۹۲)که بیشتر به صورت تک‌نامی با نام روسالیا (به اسپانیایی: Rosalía) (اسپانیایی: [rosaˈli.a]، کاتالان: [ruzəˈli.ə]) شناخته می‌شود، خواننده-ترانه‌پرداز، تهیه‌کننده و موسیقی‌دان اسپانیایی می‌باشد.
غار شانه‌در

دهانه غار شانه‌در.
غار شانه‌دَر (به کردی: ئه‌شکه‌وتی شانه‌ده‌ر) غار نه‌چندان بزرگی است که در کوه‌های بَرادوست در شمال غربی زاگرس، در دره رود زاب بزرگ در کردستان عراق واقع شده است. محل این غار در بخش بارزان از شهرستان مرگه‌سور استان اربیل است. این غار دارای بقایای باستان‌شناختی غنی از دوره پارینه‌سنگی میانی تا اواخر نوسنگی است. در منابع فارسی‌زبان نام این غار را به خاطر آوانویسی حدسی از روی انگلیسی به اشتباه شنیدار، شنیدر، شانیدار و شانیدر می‌نویسند.
از لایه‌های استقراری اواخر دوران میان‌سنگی (۱۵٫۰۰۰ تا ۱۰٫۰۰۰ سال پیش) بازمانده‌های ده‌ها اسکلت انسان همراه با هدایای تدفینی پیدا شده است. بیشتر تدفین‌ها به حالت دست و پای جمع شده و متعلق به نوزادان و کودکان بوده‌اند. هدایای تدفینی در این گورها عموماً شامل زیورافزارهایی از جنس سنگ، حلزون، و نیز ابزارهای استخوانی بوده‌اند. سایش زیاد دندان‌های ساکنان جوان‌تر غار، نشان‌دهنده تداول جیره غذایی متکی بر خشکبار و جویدنی‌های سخت بوده است.
کشف بقایای نئاندرتال‌ها

کشف مجموعه‌ای از اسکلت انسان‌های نئاندرتال در لایه موستری غار نقطه عطفی در مطالعات پارینه سنگی زاگرس و خاورمیانه به‌شمار می‌آید.
گورستانی از لایه ب۱ مربوط به دوره آغاز نوسنگی است که طی روزهای پایانی آخرین فصل کاوش (۱۹۶۰) در غار شانه‌در کشف شد. گورستان یادشده در عمق حدود یک متری از کف غار به مساحتی در ابعاد ۶×۶ متر در انتهای غار کاوش و در نتیجه آن تعداد ۲۶ گور با بقایای ۳۵ اسکلت انسان و هدایای متعدد تدفینی یافت شد. تدفین‌ها عموماً به حالت جمع شده و جنینی بوده و اغلب مربوط به نوزادان و بچه‌ها بودند. کلیه تدفین‌ها بر بستری از خاکستر و زغال قرار داشت و تمام گورستان با لایه‌ای از رسوب رسی-شنی زرد رنگ پوشانده شده بود. نزدیک به نیمی از گورها دارای هدایای تدفینی از قبیل زیور آلات، حلزون، ابزار استخوانی، سنگ ساب و یک آویز مسی بودند. وجود این شئ مسی احتمالاً حاکی از وجود نوعی شبکه تجاری با آناتولی بوده است. مجموعه اسکلتهای انسانی ابتدا در سال ۱۹۶۲ به‌طور مقدماتی به وسیلهٔ خوان مونیزاگا در موزه بغداد مطالعه شدند.
برپایه مطالعات ساکنان آغاز نوسنگی غار در دوره‌های دچار مضیقه بوده و آثار سوء تغذیه در اسکلت خرد سالان مشهود است. برپایه نتایج به دست آمده، رستنی‌ها، غله خودرو و میوه درصد عمده‌ای از خوراک آن‌ها را تشکیل می‌داده است. وجود شمار قابل توجه‌ای سنگ‌ساب نیز این رژیم غذایی مبتنی بر گیاهان را تأیید می‌کند.
نئاندرتال‌های در عصر موستری در منطقه ای یافت شدند که در آنجا صدها ابزار سنگی شامل پرتابه‌ها، محافظ‌های جانبی و لایه‌های سنگی و استخوان‌های حیواناتی همچون بزهای وحشی، و لاک‌پشت مهمیزدار نیز یافت شد. ۹–۱۴
نه نمونه اول (شانه‌در ۱ تا ۹) بین سالهای ۱۹۵۷ و ۱۹۶۱ توسط رالف سولکی و تیمی از دانشگاه کلمبیا کشف شد. ۱۶ اسکلت شانه‌در ۳ در مؤسسه اسمیثسونیان نگهداری می‌شود. دیگر شانه‌درها (شانه‌در ۱، ۲ ، و ۴ تا ۸) در عراق نگهداری می‌شدند و ممکن است در طول حمله سال ۲۰۰۳ از بین رفته باشند، گرچه طرح‌های آنها در اسمیثسونیان باقی مانده‌اند. در سال ۲۰۰۶، هنگام مرتب کردن مجموعه ای از استخوانهای جانوران از محل در اسمیثسونیان، ملیندا زدر استخوان‌های پای دهمین نئاندرتال، که اکنون به نام شانه‌در ۱۰ شناخته می‌شود را، کشف کرد.
کشف بقایای نئاندرتال‌ها > شانه‌در ۱

شانه‌در ۱ یک مرد نئاندرتال پیر بود که بین کاووشگران با نام «نانیدی» معروف بود. او بین ۳۰ تا ۴۵ ساله بود، و به عنوان یک نئاندرتال بسیار پیر محسوب می‌شد. شانه‌در ۱ دارای ظرفیت جمجمه ۱۶۰۰ سانتی‌متر مکعب بود و در بلندی قامتش حدود ۵ فوت ۷ اینچ (۱۷۴ سانتیمتر) بود و دارای علائم شدید تغییر شکل در وی دیده می‌شد.
در طول زندگی فردیش، ضربات شدیدی به سمت چپ صورتش وارد شده بود و آثار یک شکستگی خردکننده در حدقه سمت چپش ایجاد شده بود که می‌توانست یک چشم او را به شکل جزئی یا کامل کور کند.
استاد دانشگاه واشینگتن اریک ترینکاوس و دکتر سباستین ویلوت از مرکز ملی تحقیقات علمی فرانسه، طبق تجزیه و تحلیل‌های جدیدتر از شانه‌در ۱ تأیید می‌کنند که رشد استخوان در کانال‌های گوش او منجر به کاهش شنوایی گسترده شده است.
کشف بقایای نئاندرتال‌ها > شانه‌در ۲

شانه‌در ۲ یک مرد نئاندرتال حدوداً ۳۰ ساله بود که از آرتروز خفیف در سمت راست بدنش رنج می‌برد. تخمین زده می‌شود که بلندی قامت شانه‌در ۲، ۵ فوت ۲ اینچ (۱۵۹ سانتیمتر) است که او را کمی پایین‌تر از میانگین قد یک نئاندرتال مرد قرار می‌دهد. او توسط صخره‌هایی که از سقف غار سقوط می‌کردند، کشته شده، که باعث خرد شدگی قابل توجه در جمجمه و استخوان‌های او شده است. جمجمه حدود ۵–۶ سانتی‌متر فشرده شده بود.
کشف بقایای نئاندرتال‌ها > شانه‌در ۳

شانه‌در ۳ یک مرد ۴۰ تا ۵۰ ساله بود که در همان قبرهای شانه‌در ۱ و ۲ یافت شد. زخم در دنده ۹ سمت چپ حاکی از آن است که این فرد بر اثر عارضه ناشی از زخم فرورفتن جسمی تیز به آن ناحیه درگذشته است. رشد استخوان در اطراف زخم نشان می‌دهد که شانه‌در ۳ حداقل چند هفته پس از آسیب دیدگی زندگی کرده، در صورتی که آن جسم هنوز در بدنش بوده.
کشف بقایای نئاندرتال‌ها > شانه‌در ۴، «دفن گل»

اسکلت شانه‌در ۴ که یک مرد بالغ ۳۰ تا ۴۵ ساله بوده، در موقعیت جنین بر روی سمت چپش، توسط سولکی در سال ۱۹۶۰ کشف شد.
سالها تصور می‌شد که شانه‌در ۴ شواهد محکمی برای یک مراسم تدفین نئاندرتالی می‌باشد. نمونه‌های معمول خاک از اطراف بدن، که برای تجزیه و تحلیل گرده‌ها در تلاش برای بازسازی تاریخچه پالئوکلیمی و پوشش گیاهی محل جمع‌آوری شده بود، هشت سال پس از کشف آن مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
کشف بقایای نئاندرتال‌ها > شانه‌در Z

در فوریه سال ۲۰۲۰، محققان از کشف بقایای نئاندرتالی دیگر خبر دادند که به بیش از ۷۰٬۰۰۰ سال قبل برمی گردد.
زینب چامجی

| زینب چامجی | زینب چامجی |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۱ دسامبر ۱۹۸۶ ‏(۳۸ سال) بودروم
ملیت: ترکیه
تحصیلات: دانشگاه استانبول
پیشه: بازیگر
سال‌های فعالیت: ۲۰۰۹–اکنون
زینب چامجی (انگلیسی: Zeynep Çamcı؛ زادهٔ ۱۱ دسامبر ۱۹۸۶) بازیگر اهل ترکیه است. وی از سال ۲۰۰۹ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده است.
سنگ یادبود گوانگ‌گه‌تو بزرگ

| 0 | 1 |
| --- | --- |
سنگ یادبود پادشاه گوانگ‌گه‌تو بزرگ: سنگ یادبود پادشاه گوانگ‌گه‌تو بزرگ
جزئیات کتیبه: جزئیات کتیبه
نام کره‌ای: نام کره‌ای
هانگول: 광개토왕릉비 or 호태왕비
هانجا: 廣開土王陵碑 or 好太王碑
لاتین‌نویسی اصلاح‌شده: Gwanggaeto wangneungbi or Hotae Wangbi
مک‌کیون–ریشاور: Kwanggaet'o wangnŭngbi or Hot'ae Wangbi
سنگ نوشته یادبود گوانگ‌گه‌تو نزدیک به ۷ متر ارتفاع دارد. (سپتامبر ۲۰۰۱)
سنگ نوشته یادبود گوانگ‌گه‌تو بزرگ یک سنگ نوشته یادبود تاریخی برای آرامگاه پادشاه گوانگ‌گه‌تو بزرگ امپراتور گوگوریو است که توسط پسرش پادشاه جانگسو درسال ۴۱۴ میلادی در جی‌آن که در حال حاضر در شمال شرقی چین کنار رودخانه یالو در استان جی‌لین واقع شده است.
نوردرمانی

| نور درمانی | نور درمانی |
| --- | --- |
ICD-10-PCS: 6A6, GZJ
ICD-9: 99.83, 99.88
سرعنوان‌های موضوعی پزشکی: D010789
[ویرایش در ویکی‌داده]: [ویرایش در ویکی‌داده]
نور درمانی (Light therapy) یا فتوتراپی (phototherapy) که به‌طور کلاسیک به عنوان هلیودرمانی (heliotherapy) نامیده می‌شد، شامل قرار گرفتن در معرض نور روز یا طول موج خاصی از نور با استفاده از لیزر، دیودهای ساطع‌کننده نور، لامپهای فلورسنت، لامپهای دیکرونیک یا لامپ‌های بسیار روشن، نور تمام-طیف، که معمولاً با دستگاه‌های مختلف کنترل می‌شود، می‌باشد. نور برای مدت زمان تجویز شده و در برخی موارد، در یک زمان خاص از روز تجویز می‌شد.
استفاده مشترک از این واژه با درمان اختلالات پوستی (عمدتاً پسوریازیس)، اختلال خواب و برخی از اختلالات روانی همراه است. نور درمانی هدایت شده به پوست، برای درمان آکنه ولگاریس، اگزما و زردی یا یرقان نوزادان نیز استفاده می‌شود. نور درمانی که شبکیه چشم را مورد هدف قرار می‌دهد در درمان اختلالات ریتم شبانه‌روزی مانند سندرم خواب مرحله‌ای متاخر استفاده می‌شود و همچنین می‌تواند برای درمان اختلال خلقی فصلی، و با حمایت‌هایی برای اختلالات روانی غیر فصلی نیز مورد استفاده قرار گیرد.
دیگر کاربردهای پزشکی نور درمانی شامل کنترل درد، تسریع بهبود زخم، رشد مو، بهبود در خواص خون و گردش خون و بیماری‌ها و اختلالات مرتبط با سینوس نیز می‌شود. بسیاری از این کابردها از درمان با لیزر کم توان و درمان با نور قرمز در محدوده ۶۲۰–۶۶۰ نانومتر استفاده می‌کنند.
تاریخچه

بسیاری از فرهنگ‌های کهن، از جمله مردم یونان باستان، مصر باستان، و روم باستان است اشکال مختلف هلیودرمانی را استفاده کردند. [۱] مهاجران اینکا، آشوری و مهاجران نخستین آلمانی نیز خورشید را به عنوان خدای آورنده سلامتی پرستش می‌کردند. ادبیات پزشکی هند که تاریخ آن به ۱۵۰۰ پیش از میلاد برمی گردد درمانی مرکب از گیاهان با نور خورشید طبیعی را برای درمان مناطق بدون رنگدانه پوست توصیف می‌کند. درادبیات بودایی از حدود ۲۰۰ میلادی و در اسناد چینی مربوط به قرن دهم منابع مشابه وجود دارد.
پزشک فاروئی، نیلز فینسن به عنوان پدر فتوتراپی مدرن شناخته می‌شود. اولین منبع نور مصنوعی را برای این منظور، ساخت و از اختراع خود برای درمان لوپوس ولگاریس استفاده کرد. جایزه نوبل در فیزیولوژی یا پزشکی را در سال ۱۹۰۳ دریافت کرد.
از آن زمان به بعد یک آرایه بزرگ برای درمان با استفاده از نور کنترل شده توسعه یافته‌است. اگرچه درک عمده مصرف‌کنندگان از «نور درمانی» مربوط به درمان اختلال خلقی فصلی و بیماری‌های پوست مثل پسوریازیس است، کاربردهای دیگر شامل استفاده از لیزر کم توان، نور قرمز، مادون قرمز نزدیک و لامپهای ماوراء بنفش برای کنترل درد، رشد مو، درمان پوست، و تسریع بهبود زخم است.
مرتبط با پوست > پسوریازیس

محبوب‌ترین نوع نور درمانی، درمان پسوریازیس با UVB است. ۳ درصد جمعیت از پسوریازیس رنج می‌برند و نور درمانی UVB مؤثرترین درمان برای پسوریازیس می‌باشد.
یکی از ویژگی‌های پسوریازیس التهاب موضعی با واسطه سیستم ایمنی است. اشعه ماوراء بنفش برای سرکوب سیستم ایمنی بدن و کاهش پاسخ‌های التهابی شناخته شده‌است. در نور درمانی برای بیماری‌های پوستی مانند پسوریازیس از امواج نور (UV – A با طول موج ۳۱۵–۴۰۰ نانومتر) UV - B (طول موج ۲۸۰–۳۱۵ نانومتر) استفاده می‌شود. UV - A، در ترکیب با تجویز دارو به صورت خوراکی، به عنوان درمان PUVA شناخته شده‌است.
مرتبط با پوست > آکنه ولگاریس

نور خورشید برای بهبود آکنه از دیرباز شناخته شده بود، و تصور می‌شد این امر باید به دلیل اثرات ضد باکتری و سایر اثرات مربوط به طیف ماوراء بنفش باشد که نمی‌تواند به عنوان یک درمان طولانی مدت به دلیل احتمال آسیب پوست استفاده شود.
مشخص شد که قسمتی از نور بنفش قابل رویت موجود در نور آفتاب (در محدوده ۴۱۵–۴۳۰ نانومتر) پورفیرین (کوپروپورفیرین ۳) را در آکنه پروپیونی باکتریوم فعال می‌کند که سبب آسیب رساندن و در نهایت کشته شدن باکتری‌ها توسط آزادسازی اکسیژن فعال می‌گردد. در مجموع ۳۲۰ ژول بر سانتی‌متر مربع نور در این محدوده سبب می‌شود باکتری‌ها به صورت غیر زنده در آیند.
از آنجا که پورفیرین‌های اندکی به‌طور طبیعی در پوست یافت می‌شود، معتقدند این درمان به جز در بیماران پورفیریا بی‌خطر است. [۵] اگر چه با توجه به مواد شیمیایی حساس به نور در شبکیه، حفاظت از چشم صورت می‌گیرد. این نور معمولاً توسط LEDs فراتابان ایجاد می‌شود. این شیوه درمان توسط FDA برای برخی از سیستم‌های امواج نوری تأیید شده‌است.
به‌طور کلی بهبود متوسط ۷۶ درصد برای ۸۰ ٪ از بیماران طی سه ماه رخ می‌دهد؛ اکثر مطالعات نشان می‌دهد که این شیوه درمان بهتر از بنزوئیل پراکسید است و به مراتب بهتر تحمل می‌شود. با این حال، حدود ۱۰ درصد از افراد تحت این درمان شاهد هیچ بهبودی نمی‌باشند.
مرتبط با پوست > سایر بیماری‌های پوستی

فتوتراپی در درمان اگزما، درماتیت اتوپیک، بثورات نوری پلی مورفیک، ویتیلیگو، لیکن پلان و مایکوزیس فونگوئیدز می‌تواند مؤثر باشد.
مرتبط با پوست > برنزه شدن

برنزه شدن در نتیجه اثرات دو طیف مختلف از اشعه ماوراء بنفش ایجاد می‌شود: UV - A و UV - B.
مرتبط با پوست > بهبود زخم

برای بهبود زخم‌ها، درمان با امواج نوری سرخ پیشنهاد شده‌است. پزشکان در حال بررسی این امر هستند که چگونه این تکنولوژی نوری خاص به التیام زخم‌های دیر التیام یابنده، مانند زخمهای پوستی دیابتی، سوختگی‌های جدی و زخم دهانی شدید ناشی از شیمی درمانی و اشعه کمک می‌کند. این پروژه شامل آزمایشگاه و مطالعات کارآزمایی انسانی، مورد تأیید سازمان غذا و داروی آمریکا و تحت حمایت مالی قرارداد پژوهش نوآورانه تجارت کوچک ناسا از طریق بخش انتقال فناوری در مرکز پروازهای فضایی مارشال در هانتسویل متعلق به ناسا¹، آلا، می‌باشد.
«تا کنون، آنچه که ما در بیماران دیده‌ایم و آنچه که ما در آزمایشگاه کشت سلولی دیده‌ایم، همه به یک نتیجه اشاره دارد،» دکتر هری ولان، استاد مغز و اعصاب اطفال و مدیر طب پرفشار در دانشکده پزشکی ویسکانسین بیان کرد. «نور نزدیک به مادون قرمز ساطع شده از LEDها به نظر می‌رسد برای افزایش انرژی در داخل سلول کاملاً مناسب است. این امر به این معنی است که اگر شما بر روی زمین در یک بیمارستان، مشغول به کار در یک زیردریایی در زیر دریا یا در راه خود به مریخ در داخل سفینه فضایی باشید، LEDها سبب افزایش انرژی به سلول‌ها و تسریع بهبودی می‌گردند.»
پژوهش تحت حمایت ناسا مربوط به دکتر ولان در حال حاضر شاهد نتایج قابل توجهی با استفاده از دیود ساطع‌کننده نوردر تسریع بهبود زخم‌های دردناک دهان ناشی از درمان سرطان مانند پرتودرمانی و شیمی درمانی بوده‌است. درمان سریع و بدون درد است. دستگاه بهبود زخم کوچک، ۳٫۵ اینچ ۴٫۵ اینچ (۸۹ میلی‌متر تا ۱۱۴ - میلی‌مترها)، قابل حمل آرایه مسطح از LED، چیده شده در ردیف‌های بالای یک جعبه کوچک است. یک پزشک پرستار جعبهLED را در خارج از گونه بیمار در حدود یک دقیقه در هر روز قرار می‌دهد. نور قرمز به داخل دهان نفوذ می‌کند، جایی که در آن به نظر می‌رسد باعث تسریع بهبود زخم و جلوگیری از زخم شدن بیشتر در دهان بیمار می‌شود. «بعضی از کودکان که احتمالاً تا به حال به خاطر زخم‌های شدید در دهان خود به صورت داخل وریدی تغذیه شده‌اند قادر به خوردن غذای جامد شده‌اند» دکتر دیوید مارگولیس، یک متخصص سرطان در بیمارستان کودکان ویسکانسین در میلواکی و استادیار طب اطفال در دانشکده پزشکی ویسکانسین ابراز کرد. مارگولیس که بیماران اطفال مبتلا به سرطان او در این مطالعه شرکت دارند، توضیح داد که، «جلوگیری از موکوزیت دهان توانایی بیماران را برای خوردن و نوشیدن بهبود می‌بخشد و همچنین ممکن است خطر ابتلا به عفونت در بیماران با سیستم ایمنی را کاهش دهد.»
در آزمایشگاه، ولان و تیم او نشان داده‌اند که سلول‌های پوست و ماهیچه‌ای که در محیط کشت رشد کرده و در معرض نور مادون قرمز LED قرار گرفته‌اند، نسبت به کشت‌های کنترلی زمینه که توسط نور تحریک نشده‌اند ۱۵۰ تا ۲۰۰ درصد سریع تر رشد کردند. دانشمندان در حال تلاش برای پی بردن به این امر که چگونه سلول‌ها نور را به انرژی تبدیل می‌کنند، و شناسایی این امر که چه طول موج نور در تحریک رشد در انواع مختلفی از سلول مؤثرتر است، می‌باشند.
برخی‌ها می‌گویند که به نظر نمی‌رسد درمان با لیزر کم توان مؤثر باشد، در حالی که دیگران پی بردند که می‌تواند مؤثر باشد. درمان با امواج نور به صورت بالینی در بسیاری از مناطق خارج از ایالات متحده آمریکا از جمله کانادا، اروپا و آسیا استفاده می‌شود.
مرتبط با پوست > درمان فوتودینامیک

این درمان بر این اساس می‌باشد که یک مایع حساس به نور به بدن تزریق می‌شود. این مایع به سلول‌های ناسالم بدن متصل می‌شود. زمانی که از خارج در معرض نور قوی قرار گیرد به جامد تبدیل می‌شود، و در نتیجه سلول‌های ناسالم را می‌کشد.
یکی از درمان‌ها استفاده از نور آبی با اسید آمینولولونیک برای درمان کراتوز اکتینیک می‌باشد. این درمان مورد تأیید FDA ایالات متحده شده برای درمان آکنه ولگاریس نمی‌باشد.