stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
جنبش زن، زندگی، آزادی
گستردگی > جنبش دانشجویی

مقالهٔ اصلی: جنبش دانشجویی ۱۴۰۱ ایران
بعد از شکل‌گیری «جنبش زن، زندگی، آزادی»، جنبش دانشجویی ایران بعد از یک دوره فترت طولانی، ظهوری دوباره داشت و توانست در یک دوره چندماهه نقطه اوج کنش‌های نقادانه در تاریخ جنبش دانشجویی را از لحاظ وسعت گسترده و عمق بشکند. حکومت ایران در برابر اعتراضات دانشجویی که با حمایت جمعی از استادان همراه بود، برخوردهای امنیتی کرد، برای نخستین بار تعداد زیادی از دانشجویان فعال در اعتراضات سراسری را به دانشگاه ممنوع الورود کرد و به موازات تعداد زیادی نیز بازداشت شدند.
با استمرار نافرمانی مدنی دانشجویان به‌ویژه دانشجویان دختر در تن ندادن به حجاب اجباری، مناسبات پادگانی و امنیتی در دانشگاه‌های ایران افزایش یافت. این خود بخشی از کارزار بزرگتر حول دوگانه حجاب اجباری و پوشش آزاد در جامعه ایران شد. سال ۱۴۰۲ با دور جدیدی از برخوردهای امنیتی و انقباضی با فعالان دانشجویی آغاز شد و شماری از فعالان دانشجویی حکم محرومیت موقت از تحصیل دریافت و تعدادی نیز از امکانات خوابگاهی محروم شدند.
گستردگی > اپوزیسیون جمهوری اسلامی

با آغاز خیزش اعتراضاتی در ایران، مخالفان جمهوری اسلامی، با برگزاری همایش، سخنرانی و ایجاد ائتلاف و اعلام همبستگی، شروع به سازماندهی در راستای همراهی با جنبش زن، زندگی، آزادی کردند. اسفند ۱۴۰۱ شورایی شش نفره تحت عنوان «منشور همبستگی و سازماندهی برای آزادی ایران» تشکیل شد، و در اردیبهشت ۱۴۰۲، همایشی مجازی با نام «گفت‌وگو برای نجات ایران» با سخنرانی کارشناسان و تحلیلگران داخل و خارج ایران در بستر بازخوانی اعلامیه پایانی میرحسین موسوی دربارهٔ لزوم رفراندوم و قانون اساسی برگزار شد.
گستردگی > برداشتن حجاب اجباری

مقالهٔ اصلی: برداشتن حجاب اجباری توسط زنان ایرانی
اقدام زنان ایرانی در کنارگذاشتن حجاب اجباری و به آتش‌انداختن روسری‌ها به نمادی در جنبش زن‌ زندگی آزادی بدل شد و یکی از چالش‌های مهم نظام جمهوری اسلامی ایران در مواجهه با این جنبش است. یکی از دستاورد این جنبش افزایش چشمگیر شمار زنانی است که بدون حجاب در اماکن عمومی و بیرون از منازل خود ظاهر می‌شوند. زنان و خواست عینی و مادی آن‌ها در انتخاب آزاد نحوهٔ پوشش و سبک زندگی نیروی پیشران این جنبش در ایران است.
در همراهی با زنان ایرانی، برخی زنان سینماگر نیز در رویدادهای مختلف بدون حجاب حاضر شدند تا با این روش به مسئله حجاب اجباری که پس از انقلاب ۵۷ در ایران اجرایی شد، اعتراض کنند. اعتراضی که هزینه‌های قضایی برای برخی از آنها به دنبال داشت. بازیگران زنی چون گلاب آدینه، فاطمه معتمدآریا، کتایون ریاحی، افسانه بایگان، هنگامه قاضیانی، شقایق دهقان، ترانه علیدوستی، باران کوثری، پانته‌آ بهرام یا آزاده صمدی با برداشتن حجاب اجباری در مراسم عمومی از این جنبش حمایت کردند.
اعتراض مدنی بازیگران تئاتر و سینما و کارگردانان در شرایطی پیش می‌رود که حکومت ایران با احضار و تشکیل پرونده قضایی و «ممنوع‌الکار» و ممنوع‌الخروج کردن بازیگران به دنبال محدود کردن دامنه این اعتراضات است. بازیگران سینما در ایران در شبکه‌های اجتماعی فعال بوده و رفتار و واکنش‌های سیاسی و اجتماعی آنها بر جامعه ایران تأثیرگذار است.
سه ماه پس از تشدید برخورد با زنان به خاطر سر باز زدن از حجاب اجباری، مجید امامی، دبیر شورای فرهنگ عمومی ایران، با بیان اینکه «در تهران بین ۱۵ تا ۲۰ درصد کشف حجاب داریم»، جمعیت زنانی که از حجاب اجباری سر باز می‌زنند را بسیار گسترده‌تر از حدی خواند که حکومت توان برخورد و بازداشت آنها به عنوان «مجرم» را داشته باشد. پیش از این، عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز با تأیید افزایش گسترده سرباز زدن زنان از حجاب اجباری، گفته بود با اینکه «کشف حجاب جرم است و زنان بدون حجاب اجباری باید بازداشت شوند اما به دلیل جمعیت زیاد این زنان، امکان بازداشت آنان وجود ندارد.»
گشت ارشاد

پس از کشته شدن مهسا امینی در بازداشت گشت ارشاد که «جنبش زن، زندگی، آزادی» را در پی داشت، برخی از مسئولان حکومتی ایران از پایان کار گشت‌های ارشاد خبر دادند و خودروهای گشت‌های ارشاد به شکل محسوس در خیابان‌های شهرهای ایران حضور ندارند.
آذرماه ۱۴۰۱ محمدجعفر منتظری، دادستان کل ایران، در اظهاراتی از «تعطیلی گشت ارشاد» خبر داد و علی خان‌محمدی، سخنگوی ستاد امر به معروف و نهی از منکر، در اظهاراتی گفت «مأموریت گشت‌های امنیت اخلاقی و اجتماعی» به پایان رسیده‌است و برای عفاف و حجاب باید از «شیوه‌های جدیدتر، به‌روزتر و دقیق‌تر» استفاده شود.
گشت ارشاد > لایحه عفاف و حجاب

مقالهٔ اصلی: طرح حجاب و عفاف
پس از تعطیلی گشت ارشاد، لایحه‌ای تحت عنوان لایحه عفاف و حجاب توسط قوه قضاییه ایران تهیه و در ۹ اردیبهشت ۱۴۰۲ به دولت سید ابراهیم رئیسی ارسال شد. هیئت دولت نیز در ۲۷ اردیبهشت آن را تصویب و به مجلس شورای اسلامی فرستاد. ارسال این لایحه به مجلس شورای اسلامی در شرایطی صورت گرفت که گزارش‌ها از شهرهای کوچک و بزرگ ایران، حاکی از حضور پرتعداد زنان بدون حجاب اجباری در اماکن عمومی و مناطق پرتردد شهری است.
نقد و تحلیل

مهرداد درویش‌پور، جامعه‌شناس، «جنبش زن، زندگی، آزادی» را یک «نمونه» و «ابرجنبش» توصیف می‌کند که ارزش‌های پدرسالاری و مردسالاری را در نظام سیاسی حاکم، آماج حملات خود قرار می‌دهد و در بطن جامعه نیز ارزش‌های فمنیستی، برابرخواهی و ضد تبعیض را افزایش می‌دهد.
فاطمه صادقی، پژوهشگر و کنشگر ایرانی در زمینهٔ حقوق زنان، «جنبش زن، زندگی، آزادی» را جنبشی با پتانسیل‌های قوی می‌داند و اعتقاد دارد این نخستین مرتبه است که یک جنبش زنانه‌نگر از اعماق جامعهٔ ایران جوشیده و هژمونی سیاسی و اجتماعیِ مردانه را عمیقاً به چالش کشیده‌است. به عقیده او این جنبش، یک تکانهٔ سیاسی اجتماعی ژرف با جلوه‌های مترقی است.
محسن رنانی، از چهره‌های شاخص اقتصادی ایران، سقوط هر سیستم اجتماعی را در دو بُعد و چهار مرحله بیان می‌کند که پی‌درپی و به نوبت رخ می‌دهند. بُعد اول، سقوطِ ذهنی با دو مرحله سقوط کارآمدی و سقوط شایستگی؛ و بُعد دوم، سقوط عینی با دو مرحله سقوط نمادها و سقوط ساختارها. به اعتقاد او مهم‌ترین دستاورد این جنبش وارد کردن نظام جمهوری اسلامی به مرحله سقوط نمادها است.
جوایز

جایزه ساخاروف برای مبارزه جهت احقاق آزادی اندیشه.
جایزه آزادی اهدا شده از سوی فريدم هاوس.
بنری با شعار زن، زندگی، آزادی و تصویر مهسا امینی، سارینا اسماعیل‌زاده، فرشته احمدی و نیکا شاکرمی در اورشلیم
جواد بازرگانی

| جواد بازرگانی | جواد بازرگانی |
| --- | --- |
نماینده بیست و سوممجلس شورای ملی: نماینده بیست و سوممجلس شورای ملی
حوزه انتخاباتی: شیراز
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
ملیت: ایرانی
پیشه: سیاستمدار
جواد بازرگانی سیاست‌مدار ایرانی بود، که در  دوره بیست و سوم  به‌عنوان نماینده شیراز در مجلس شورای ملی حضور داشت.
خطاب به پروانه‌ها و چرا من دیگر شاعر نیمایی نیستم؟

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نویسنده(ها): رضا براهنی
طراح جلد: زهره صفدری
کشور: تهران
زبان: فارسی
موضوع(ها): شعر و نقد ادبی
ناشر: نشر مرکز
تاریخ نشر: ۱۳۷۴
شمار صفحات: ۱۹۸
خطاب به پروانه‌ها و چرا من دیگر شاعر نیمایی نیستم؟ کتابی از رضا براهنی، شاعر و منتقد ایرانی است که نخستین بار در سال ۱۳۷۴ به چاپ رسید. این کتاب دربرگیرندهٔ دو بخش است. بخش نخست، خطاب به پروانه‌ها، از صفحهٔ ۷ تا صفحهٔ ۱۲۰ شامل شعرهای اوست و بخش دوم، چرا من دیگر شاعر نیمایی نیستم؟، یعنی از صفحهٔ ۱۲۰ به بعد، همان‌طور که در کتاب اشاره شده‌است، بحثی در شاعری است.
رضا براهنی با این مجموعه شعر جریان شعر پست مدرن ایران را آغاز کرد و تحولی را در شعر دههٔ هفتاد ایران ایجاد نمود.
دربارهٔ کتاب

رضا براهنی «خطاب به پروانه‌ها» را، که گزینه‌ای است از شعرهای ۶۹ تا اوایل ۷۳ ی او، مهم‌ترین مجموعه شعر خود می‌داند. حرکت از شعر تک وزنی به سوی اوزان مرکب و ترکیبی و شعر چند صدایی، رهایی تدریجی از استبداد نحوی زبان و حرکت به سوی آفریدن همه ارکان زبان در یک شعر - با نتی که نه عروض کلاسیک و نیمایی، بلکه ذهن خواننده باید برای شعر پیدا کند، آزاد کردن شعر از قید تصویر، مفهوم، احساس و وزن خارج از ساختار شعر و ارجاع ناپذیر کردن شعر به اجزای بیرون از شعر، به صورتی که شعر موضوع اصلی خود، یعنی زبان و زبانیت خود را، به رخ بکشد، از ویژگی‌های اساسی تعداد زیادی از شعرهای این کتاب است.
در مقاله نظری ضمیمه کتاب، «چرا من دیگر شاعر نیمایی نیستم»، براهنی ضمن برشمردن تضادهای حاکم بر نظریه‌پردازی نیما یوشیج و احمد شاملو و شعرهای اینان، در برابر نظریه و شعرهای آنان و آرای شاعران دیگر و شعرهایشان، نظریهٔ جدیدی را مطرح می‌کند که به زعم او، شعر فارسی با تکیه بر آن، می‌تواند خود را از بن‌بست شعر کهن و شعر نیمایی و شعر سپید نجات دهد. شاید این نظریه بحث انگیزترین حرف براهنی در شعر فارسی باشد.
نظراتی پیرامون کتاب

نظراتی که پیرامون کتاب آورده می‌شوند، گزیده‌هایی از نوشتارهایی است که دربارهٔ کتاب «خطاب به پروانه‌ها و چرا من دیگر شاعر نیمایی نیستم؟» در روزنامه‌های کثیرالانتشار یا مجلات ادبی به چاپ رسیده‌اند:
حسین نوش‌آذر: «ادبیات سکوت با این سویه اعتراضی، در دو دهه گذشته بیش از آنکه در ادبیات داستانی نمود داشته باشد، در شاخه‌ای از شعر فارسی نمود دارد. اگر این فرض را بپذیریم، شاید بتوانیم بگوییم که «خطاب به پروانه‌ها» نمود شهری ادبیات سکوت در ایران است.»
مجتبی پورحسین: «با دقت در جریان‌های شعر دهه هفتاد می‌توان براهنی را یکی از تاثیرگذارترین شاعران این دهه نامید. براهنی در «خطاب به پروانه‌ها و چرا من دیگر شاعر نیمایی نیستم؟» پنجاه شعر منتشر کرد. پنجاه شعری که با توجه به فضای ادبی غالب، بسیار متفاوت می‌نمود. شعرهایی بحث‌انگیز که شاعرش را بر آن داشت تا با موخره‌ای به نام «چرا من شاعر نیمایی نیستم؟» به توضیح شعر خودش بپردازد. همان کاری که شاعران بی‌رمق دهه شصت از آن دوری می‌کردند و با اختیار کردن ژستی روشنفکرانه، چنین عملی را خلاف اخلاق حرفه‌ای می‌پنداشتند.»
علی سطوتی قلعه: «آن موخره[کتاب]، عنوان «چرا من دیگر شاعر نیمایی نیستم؟» را بالای خود داشت و ذیل چنین عنوانی نخست نشان می‌داد که چگونه نظریه شعری نیما و به تبع آن شاملو با اجرایی که در درخشان‌ترین شعرهایشان به نمایش می‌گذارند، همخوانی ندارد. پس از آن، گامی به جلو می‌نهاد و از ضرورت برگذشتن از آن نظریه‌ها سخن می‌گفت و پیشنهادهای نظری یکسر تازه‌ای را پیش می‌کشید.»
منطقه ۲۵ (قطر)

| منطقه ۲۵، قطر | منطقه ۲۵، قطر |
| --- | --- |
Zone: Zone
منطقه ۲۵، قطر: منطقه ۲۵، قطر
fa (in English: Expected satiety): fa
کشور:  قطر
شهرداری‌های قطر: دوحه (شهرداری)
Blocks: 115
مساحت: مساحت
 • کل: ۱٫۵ کیلومتر مربع (۰٫۶ مایل مربع)
جمعیت: جمعیت
 • کل: ۳۷٬۰۸۲ (۲٬۰۱۵)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۰۳ (زمان شرق آفریقا)
کد ایزو ۳۱۶۶: QA-DA
منطقه ۲۵ یک منطقهٔ مسکونی در قطر است که در دوحه (شهرداری) واقع شده‌است. منطقه ۲۵ ۱٫۵ کیلومتر مربع مساحت و ۳۷٬۰۸۲ نفر جمعیت دارد.
بامبیر

| بامبیر | بامبیر |
| --- | --- |
خاستگاه: گیومری، ارمنستان
ژانر: راک، فولک راک، موسیقی ملل
سال‌های فعالیت: ۱۹۷۸–اکنون
وبگاه: bambir.band
بامبیر یک گروه راک ارمنی از شهر گیومری است. این گروه که بیش از چهار دهه فعالیت دارد و بیش از ۵۰ نوازنده در آن حضور داشته‌اند، وارد نسل دوم خود شده است؛ به این معنا که فرزندان اعضای اصلی اکنون به‌عنوان یک گروه چهار نفرهٔ جداگانه فعالیت می‌کنند که همچنان بخشی از گروه اصلی به‌شمار می‌رود.
این گروه در دههٔ ۱۹۷۰ میلادی توسط جگ بارسقیان در گیومری در ارمنستان تأسیس شد و به‌عنوان یکی از بهترین گروه‌های راک در اتحاد جماهیر شوروی شناخته می‌شد. آنها قطعات اصلی، ترانه‌های سنتی ارمنی و تنظیم‌های مدرن از موسیقی کومیتاس و موسیقی قرون وسطی ارمنی اجرا می‌کردند. امروزه، جگ بارسقیان آلبوم‌های انفرادی و آلبوم‌های گروهی ضبط می‌کند و با اعضای اصلی بامبیر و نوازندگان بین‌المللی دیگر اجرا دارد. در سال ۱۹۸۲، بامبیر جایزهٔ موسیقی محلی را در جشنوارهٔ بین‌المللی در لیدا در کشور بلاروس کسب کرد. آنها بیستمین سالگرد خود را در مسکو در سال ۱۹۹۸ و در گیومری در اولین دوسالانهٔ خود جشن گرفتند و در سی‌امین سالگرد خود، آلبوم «ارمنی اسکاتلندی» را منتشر کردند؛ آلبومی که به صدوچهلمین سالگرد هوهانس تومانیان و دویست‌وپنجاهمین سالگرد رابرت برنز اختصاص یافته بود.
یک گروه راک چهار نفرهٔ جداگانه اما مرتبط با بامبیر (راک اند رول پیشرو) در سال ۱۹۹۴ در گیومری توسط ناره بارسقیان (فرزند جگ)، آرمان کوچاریان، آریک گریگوریان و واردان پارموزیان شکل گرفت. این گروه در ابتدا در ارمنستان فعالیت خود را آغاز کرد، اما شهرت خود را در روسیه، فرانسه، ایالات متحدهٔ آمریکا، ترکیه، گرجستان، لبنان، لهستان و فراتر از آن به دست آورد. آنها در سال ۲۰۱۲ در ایرلند مستقر شدند و در سال‌های ۲۰۱۶–۲۰۱۷ در ایالات متحدهٔ آمریکا تور برگزار کردند.
این گروه موسیقی‌های خود را که توسط ناره و آریک نوشته شده است می‌نویسند و اجرا می‌کنند و به‌خاطر حضور پرانرژی در صحنه و صدای منحصربه‌فرد خود شناخته می‌شوند.
تاریخچه

در دههٔ شصت میلادی، جگ سفرهایی به شهر گیومری آغاز کرد؛ شهری که به‌طور سنتی شهر هنرهای ارمنستان و یکی از مراکز فرهنگی اتحاد جماهیر شوروی محسوب می‌شد. در حالی که در آن زمان در ایروان افراد زیادی به موسیقی راک گوش نمی‌دادند، به نظر می‌رسید که یک صحنهٔ زیرزمینی در گیومری در حال شکوفایی بود. او در آنجا شروع به یافتن افرادی هم‌فکر و علاقه‌مند به موسیقی‌ای که دوست داشت کرد. جگ با رابرت کوچاریان (نه رئیس‌جمهور سابق ارمنستان) در نقش نوازندهٔ بیس، سورن مارتیروسیان در نقش گیتاریست، و لِوون «واتس» نورویان در نقش درامر به تمرین و نوازندگی پرداخت و خود را «آنگین قارِر» (به معنای «سنگ‌های قیمتی» در زبان ارمنی) نامیدند و موسیقی هارد راک اجرا کردند.
آن‌ها به‌سرعت سبک خود را به «بارد راک» فولکلور تغییر دادند و با تنظیم قطعاتی از کومیتاس وارداپت و سپس ساخت آثار اورجینال خود، نام گروه را به «بامبیر» تغییر دادند. اجراهای متعددی داشتند، آلبوم‌های زیادی منتشر کردند و در ارمنستان، روسیه، اروپا و ایالات متحده تور برگزار کردند. اعضای گروه اصلی برای کنسرت‌های ویژه دوباره گرد هم می‌آیند و جگ همچنان به ضبط و همکاری با هنرمندان محلی و بین‌المللی ادامه می‌دهد.
او توسط وزارت فرهنگ ارمنستان به‌خاطر دستاوردهایش در زمینهٔ موسیقی معاصر ارمنی مورد تقدیر قرار گرفته است.
هفت خاندان ممتاز ایران باستان

ایران هخامنشی  برای تعیین پادشاه با فرمان شاهی دوازده خاندان بزرگ به انشان دعوت شدند تا اگر اتفاق نظری حاصل نشد نظر هفت خاندان کاشف از نظر اهورامزدا باشد. پنج خاندان به مخالفت  برآمدند و هفت دودمان به شیوه حکمرانی پادشاهی رای دادند و شاه را وامدار و امانتدار فره ایزدی خواندند  و از آن پس ایران هخامنشی  هفت دودمان ممتاز داشت که یکی از آن‌ها از نژاد سلطنتی بود. در نظر هخامنشیان دوازده عدد بسیار مهمی بود و  انجمن هخامنشی از دوازده عضور تشکیل می شد که اتفاق نظر حداقل هفت عضو کاشف از نظر اهورامزدا بود و نظر فرد سیزدهم (پادشاه) را اعلام می کرد. همین الگو در دوران اشکانی هم تکرار شد. گل لوتوس در تخت جمشید که دوازده پر دارد نماد همین باور است. همچنین عدهٔ خاندان‌های بزرگی که در دورهٔ اشکانیان مقام اول را داشتند، ظاهراً هفت خاندان بود. اما در حقیقت این هفت خاندان هفت خاندانی بودند که با نظر خود سلسله اشکانیان را بنیان نهادند. در زمان ساسانیان نیز طبقه مقتدر رؤسای طوایف را بازمی‌یابیم و در رأس آنان هفت خاندان ممتاز قرار داشت. که همان هفت خاندانی بودند که به اعتبار  و تاسیس ساسانیان رای دادند. و در تمامی این موارد رهبر خاندان سورن تاج را بر سر شاهنشاه گذارد.
نجبای هفتگانهٔ هخامنشی

مقالهٔ اصلی: هفت خاندان ممتاز ساسانی
هرودوت می‌نویسد، گئومات غاصب بعد از رفتن کمبوجیه به مصر خود را به جای بردیا پسر کوروش معرفی کرده، بر تخت نشست. اولین کسی که پس از هفت ماه فرمانروایی به گئومات ظنین شد که او فرزند کوروش نیست بلکه مرد شیادی است، هوتن بود. هوتن یک دستهٔ شش نفره از نجبای پارس را که به آن‌ها اطمینان داشت، تشکیل داد و با ورود داریوش از پارس تصمیم اتخاذ شد که او را نیز در گروه خویش وارد سازند. این هفت تن با هم قسم خوردند که برای دفع غاصب اقدام کنند.
در پی کشته شدن گئومات و در طی مذاکره راجع به تعیین نوع حکومت ایران در زمان داریوش بزرگ که توسط نمایندگان هفت تن از نجبای ایران انجام شد. هوتن نظام حکومتی دموکراسی را برای آیندهٔ ایران پیش نهاد کرد و در نکوهش نظام پادشاهی سخن گفت، اما نظرش در آن نشست مورد استقبال قرار نگرفت، و حکومت پادشاهی در ایران تداوم یافت.
نام این هفت تن از نمایندگان نجبای هفتگانهٔ هخامنشی از این قرار است:
| ترتیب | در کتاب هرودوت | در کتیبه بیستون |
| --- | --- | --- |
| ۱ | اوتانس | اوتانه |
| ۲ | اسپاتینس یا اسپاکانه | اردومنش |
| ۳ | گبریاس | گئوبروو |
| ۴ | اینتافرنس | وین‌دِفرنه |
| ۵ | مگابیز | بغابوخش یکم |
| ۶ | هیدارنس | ویدرنه |
۷: داریوش
کریستن سن، ایرانشناس دانمارکی می‌نویسد، ایران هخامنشی هفت دودمان ممتاز داشت که یکی از آن‌ها از نژاد سلطنتی بود. هرودوت به خطا رفته‌است که امتیازات این دودمان‌ها را اجر شرکت آن‌ها در قتل گئومات می‌داند. اسکندر و سلوکیان که وارث سیاست هخامنشی به‌شمار می‌آیند. تغییری در اصول و اساس تشکیلات داریوش بزرگ ندادند. اشکانیان نیز پس از اینکه به تسخیر سراسر ایران پرداختند و دولت ایرانی جدیدی تشکیل دادند باز اصول و سنن سیاسی عهد هخامنشی را حفظ کردند و تشکیلات دودمانی قدیم هم جانی تازه گرفت.
هفت خاندان ممتاز اشکانی

مقالهٔ اصلی: هفت خاندان ممتاز پارتی
بنابر روایت اوناپیوس، ارشک را هفت مرد به تخت نشاندند. البته شک نیست که تعداد خاندان‌های بزرگ مخصوصاً در دوران توسعهٔ قدرت پارت‌ها به هیچ وجه محدود به هفت خاندان نمی‌شد معهذا حوزهٔ نفوذی این هفت خاندان بسیار وسیع‌تر از دیگر خاندان‌ها بوده‌است.
| ترتیب | نام خاندان | حوزهٔ نفوذی |
| --- | --- | --- |
| ۱ | خاندان مهران | قومس و ری |
| ۲ | خاندان کارن | نهاوند |
| ۳ | خاندان سورن | سیستان |
| ۴ | خاندان وراز | آذربایجان و ارمنستان |
| ۵ | خاندان اسپندیاذ | ری |
| ۶ | خاندان زیک | آذربایجان |
| ۷ | خاندان اسپهبد | طبرستان گرگان |
در دوران اشکانی قدرت سیاسی تیولداران بزرگ در شورای اشرافی تجلی می‌کرد که حد و حدودی به اختیارات شاهنشاه می‌گذاشت اعضای این شورا همه از خاندان سلطنت یا از افراد شش دودمان ممتاز دیگر بوده‌اند. در میان سرداران پارتی بسیاری سورن و کارن نام داشته‌اند و نیز معلوم است که این دو خانواده از حیث نسب همدوش دودمان سلطنتی به‌شمار می‌آمده‌اند.
هفت خاندان ممتاز ساسانی

مقالهٔ اصلی: هفت خاندان ممتاز ساسانی
واسپوهران به رؤسا یا به‌طورکلی افراد خاندان‌های بزرگ، در زمان ساسانی گفته می‌شود. ساسانیان اصول دودمان شاهی (ملوک الطوایفی) را از اشکانیان میراث یافتند. به همین جهت در شاهنشاهی جدیدی که اردشیر یکم تأسیس کرد، در مرتبه دوم از حیث درجات و مراتب، طبقه مقتدر رؤسای طوایف را بازمی‌یابیم و در رأس آنان هفت خاندان ممتاز قرار دارند.
از این هفت دودمان لااقل سه خانواده در عهد اشکانیان حائز این مقام عالی و ممتاز شده‌اند: کارن، سورن و اسپاهبذ که همه از نژاد اشکانیان بودند و لقب پهلو یعنی پارت داشتند. در این دوره انتساب به سلسله اشکانی را علامت امتیاز می‌دانستند و از این رو بود که از میان سایر دودمان‌های ممتاز عهد ساسانیان بعضی اهتمام داشتند که خود را به نسل اشکانی منسوب کنند، مثل دودمان‌های اسپندیاذ (اسفندیار) و مهران.
در زمان ساسانی، خاندان‌های ممتاز یا واسپوهران به هفت گروه تقسیم می‌شدند.
| ترتیب | نام خاندان | حوزهٔ نفوذی |
| --- | --- | --- |
| ۱ | خاندان سلطنتی ساسانی | پارس |
| ۲ | خاندان مهران | قومس و ری اقامت داشتند ولی رودخانه مهران در ایالت پارس نیز منسوب به این دودمان است. |
| ۳ | خاندان کارن | نهاوند |
| ۴ | خاندان سورن | سیستان همچنین رودی در ری و دهی در نزدیکی نیشابور بنام سورن است.و انجمن اصلی خاندان سورن هنوز در سیستان دایر است. |
| ۵ | خاندان اسپندیاذ | ری، خاندان مهر نرسه که از این خاندان بودند، مقیم پارس بودند. |
| ۶ | خاندان زیک | آذربایجان |
| ۷ | خاندان اسپاهبذ | طبرستان گرگان |
این را باید در نظر گرفت که به‌طور کلی املاک واسپوهران، در سراسر کشور پراکنده بوده، مخصوصاً در پارس و ماد یک کاسه کردن این املاک، امکان نداشته‌است.
در عهد ساسانی، بعضی مشاغل و مناصب ارثی بوده و این مناصب موروثی، به‌طور تعیین شده، به رؤسای هفت دودمان یاد شده می‌رسیده‌است. به‌طور مثال اسامی سورن و مهران غالباً در میان سرداران لشکر ایران دیده می‌شود و شاید بتوان گفت که مناصب لشکری به این دو دودمان تعلق داشته‌است.
ذخیره‌گاه زیست‌کره کپه‌داغ

| ذخیره‌گاه زیست‌کره کپه‌داغ | ذخیره‌گاه زیست‌کره کپه‌داغ |
| --- | --- |
کوه‌های کپه‌داغ: کوه‌های کپه‌داغ
جایگاه در نقشه ایران: جایگاه در نقشه ایران
fa (in English: Expected satiety): fa
مکان: خراسان شمالی، ایران
مختصات: ۳۷°۲۸′شمالی ۵۸°۰۲′شرقی﻿ / ﻿۳۷٫۴۶°شمالی ۵۸٫۰۴°شرقی﻿ / 37.46; 58.04
مساحت: ۳۴٬۴۸۴ هکتار (۱۳۳٫۱۴ مایل مربع)
تاسیس‌شده: ۱۳۹۷
هیئت حاکمه: سازمان محیط زیست ایران
کپه‌داغ
ارسباران
ارژن و پریشان
گنو
تنگ صیاد و سبزکوه
پارک گلستان
خورخوران
پارک ملی کویر
دریاچه ارومیه
میانکاله
توران
دنا
دریاچه هامون
ذخیره‌گاه‌های زیست‌کره یونسکو در ایران
ذخیره‌گاه زیست‌کره کُپه‌داغ یکی از ذخیره‌گاه‌های زیست‌کره یونسکو در شمال‌شرقی ایران است که در کوه‌های کپه‌داغ در استان خراسان شمالی قرار دارد.
رشته‌کوه کپه‌داغ، یک اثر طبیعی است که ۸۰ درصد از پهنه این رشته‌کوه در استان خراسان شمالی و ۲۰ درصد دیگر از پهنه این رشته‌کوه در کشور ترکمنستان واقع است.در ارتفاعات کپه‌داغ رویشگاه با پایه قدیمی اُرس وجود دارد که قدمت آن به ۳ هزار سال می‌رسد. این منطقه با وجود اینکه از تنوع زیستی بالایی برخوردار و محل زندگی جوامع محلی روستایی و عشایری است، تنوع زیستی آن در معرض خطر قرار دارد و جوامع محلی نیز با یکدیگر دچار تعارضاتی هستند.
در ۳۰مین نشست شورای هماهنگی بین‌المللی انسان و کره مسکون یونسکو که از اول تا ششم مردادماه سال ۱۳۹۷ در اندونزی برگزار شد، کپه‌داغ به عنوان سیزدهمین ذخیره‌گاه زیست کره ایران و پنجمین ذخیره‌گاه ثبت شده پس از انقلاب ۵۷ در شبکه جهانی ذخیره‌گاه‌های یونسکو به ثبت رسید. در این نشست پس از بررسی مستندات ایران، منطقه کپه‌داغ با برخورداری از جذابیت‌های طبیعی، تنوع زیستی غنی، تنوع فرهنگی و وجود جوامع محلی و عشایری دارای معیارهای لازم ثبت به عنوان زیست‌کره تشخیص داده شد و با موافقت کشورهای عضو و هیئت رئیسه شورا به ثبت یونسکو رسید.
سونیک خارپشت ۲ (فیلم)

| سونیک خارپشت ۲ | سونیک خارپشت ۲ |
| --- | --- |
پوستر اکران تئاتر: پوستر اکران تئاتر
انگلیسی: Sonic the Hedgehog 2
 :  
کارگردان: جف فاولر
تهیه‌کننده:  نیل اچ. موریتز  توبی اشر  تورو ناکاهارا  هیتوشی اوکونو 
فیلمنامه‌نویس:  پاتریک کیسی  جاش میلر  جان ویتینگتون 
داستان:  پت کیسی  جاش میلر 
بر پایه: سونیک خارپشت اثر سگا
بازیگران:  جیمز مارسدن  بن شوارتز  تیکا سومپتر  ناتاشا راثول  آدام پالی  شیمار مور  کالین اوشاگنسی  لی مجدوب  ادریس البا  جیم کری 
موسیقی: جانکی ایکس‌ال
فیلم‌بردار: برندن تراست
تدوین‌گر: جیم می
شرکت تولید:  سگا سامی  اوریجینال فیلم  سیاره انیمیشن مارزا  بلور استودیو 
توزیع‌کننده: پارامونت پیکچرز
تاریخ‌های انتشار:  ۳۰ مارس ۲۰۲۲ (۲۰۲۲-0۳-۳۰) (فرانسه)  ۸ آوریل ۲۰۲۲ (۲۰۲۲-0۴-۰۸) (ایالات متحده)  
مدت زمان: ۱۲۲ دقیقه
کشور:  ایالات متحده  ژاپن 
زبان: انگلیسی 
هزینهٔ فیلم: ۹۰ میلیون دلار
فروش گیشه: ۴۰۲٫۷ میلیون دلار
سونیک خارپشت ۲ (به انگلیسی: Sonic the Hedgehog 2) یک فیلم علمی تخیلی اکشن ماجراجویی کمدی محصول ۲۰۲۲ به کارگردانی جف فاولر و نویسندگی پاتریک کیسی، جاش میلر و جان ویتینتون است که بر پایهٔ مجموعه بازی‌های ویدئویی به همین نام از سگا ساخته شده‌است. این فیلم دنبالهٔ سونیک خارپشت (۲۰۲۰) و است و داستان سونیک (با صداپیشگی بن شوارتز) و تیلز (با صداپیشگی کالین اوشاگنسی) را دنبال می‌کند که باید پیش از دکتر اگمن (با بازی جیم کری) و ناکلز (با صداپیشگی ادریس البا) الماس افسانه‌ای را پیدا کنند؛ جیمز مارسدن و تیکا سومپتر نقش‌های خود را به عنوان پدر و مادر خواندهٔ سونیک در کنار آدام پالی و شیمار مور، تکرار می‌کنند.
بعد از موفقیت اولین فیلم، پارامونت پیکچرز ساخت دنبالهٔ آن را در ماه مهٔ ۲۰۲۰ تأیید کرده و اعلام کرد که فاولر دوباره به عنوان کارگردان، در کنار کیسی و جاش میلر به عنوان نویسنده بازمی‌گردند. فیلمبرداری از مارس تا ژوئن ۲۰۲۱ در ونکوور و هاوایی انجام شد. سونیک خارپشت ۲ از ۳۰ مارس ۲۰۲۲ در چندین بازار بین‌المللی اکران شد و در ۸ آوریل در ایالات متحده توسط پارامونت پیکچرز با همکاری سگا سامی اکران شد.
سونیک خارپشت ۲ با فروش ۴۰۲ میلیون دلار در سراسر جهان در گیشه موفق بود و منتقدان از سکانس‌های اکشن، اجراها، طنزها و شخصیت‌های آن تمجید کردند، اما از فیلمنامه، زمان اجرا و سرعت پیشروی فیلم انتقاد کردند. یک فیلم سوم در ۲۰ دسامبر ۲۰۲۴ و یک سری اسپین‌آف با تمرکز بر ناکلز نیز پس از این فیلم منتشر شدند.