stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
محمد دوم
فتح قسطنطنیه

زمانی که محمد بار دیگر برتخت نشست، تمام تمرکز خود را بر روی تقویت نیروی دریایی عثمانی قرار داد تا مقدمات حمله به قسطنطنیه را فراهم کند. پدر پدربزرگ محمد، سلطان بایزید یکم، در سمت آسیایی تنگه بُسفر دژی را به نام حصار آنادولو بنا کرده بود. محمد نیز در سمت اروپایی این تنگه، دژ بزرگی را بنا کرد و آن را روملی حصار نامید. بدین طریق، تنگه بسفر تماماً تحت کنترل عثمانیان درآمد.
در سال ۱۴۵۳، محمد قسطنطنیه را محاصره کرد. شماره سپاه او را چیزی میان هشتاد تا دویست هزار نفر نوشته‌اند. او ۳۲۰ کشتی نیز به همراه خود داشت. شهر از زمین و دریا محاصره شده بود و با توجه اینکه تنگه بسفر تماماً در کنترل سپاه عثمانی بود، هیچ راهی باقی نمانده بود تا یک سپاه خارجی بتواند به رومی‌ها یاری برساند.
در نخستین روزهای محاصره، دیوارهای قسطنطنیه با موفقیت پایداری کردند، اما در نهایت پیروزی با عثمانی بود و شهر پس از پنجاه و هفت روز محاصره سقوط کرد و سلطان محمد فاتح، فاتحانه وارد قسطنطنیه شد. او سپس پایتخت عثمانی را از ادرنه به شهر تازه فتح شده منتقل کرد.
یکی از صحابه پیامبر اسلام، یعنی ابوایوب الانصاری در محاصره نخست قسطنطنیه توسط سپاه یزید، کشته شده بود. زمانی که سپاه محمد فاتح وارد قسطنطنیه شد، آق شمس‌الدین قبر ابوایوب را پیدا کرد و محمد نیز پس از پایان نبرد، مسجد بزرگی در کنار این قبر ساخت تا اهمیت پیروزی‌اش برای جهان اسلام را نشان دهد.
قصر بوکولئون، یکی از اقامت‌گاه‌های باستانی امپراتوران روم شرقی بود. این قصر در میان ایرانیان به نام «قصر قیصر» معروف بود. محمد پس از دیدن ویرانه‌های قصر قیصر، این شعر - که منسوب به شاعر ایرانی، انوری است - را خواند:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| بوم نوبت می‌زند بر طارم افراسیاب |  | پرده‌داری می‌کند در قصر قیصر عنکبوت |
پس از فتح قسطنطنیه، محمد فاتح خود را «قیصر روم» نامید. ادعای او مبنی بر جانشینی امپراتوران روم در اروپا مورد استقبال قرار نگرفت. با این حال ایرانیان و سپس مسلمانان او را به عنوان قیصر روم به رسمیت شناختند. کلیسای کاتولیک این ادعا را نپذیرفت، با این حال کلیسای ارتودوکس شرقی (واقع در خود قسطنطنیه) محمد را به عنوان قیصر جدید پذیرا شد. در واقع محمد، اسکولاریوس را به عنوان پاتریارک جدید قسطنطنیه برگزید و او نیز در عوض ادعای سلطان به عنوان جانشینی امپراتوران روم را به رسمیت شناخت.
کنستانتین یازدهم، واپسین امپراتور روم، هیچ جانشینی نداشت. در نتیجه، اگر شهر به دست عثمانیان نیفتاده بود، یکی از پسران برادرش به عنوان امپراتور جدید برتخت می‌نشست. اما پس از سقوط قسطنطنیه، برادرزادگان امپراتور سابق توسط سپاه عثمانی دستگیر شده و به دربار محمد برده شدند. او نیز بر آنان نام‌های اسلامی گذاشت و آن‌ها را به منصب‌های جدیدی برگزید: پسر بزرگتر، به مراد تغییر نام داد و به عنوان بیلربی بالکان برگزیده شد. بر روی پسر جوان‌تر نام مسیح پاشا گذاشته شد و به عنوان یکی از دریاسالاران ارتش عثمانی خدمت کرد. او در سال‌های آخر عمرش به عنوان صدراعظم جانشین محمد فاتح، یعنی بایزید دوم برگزیده شد.
محمد در سال ۱۴۶۱ امپراتوری ترابوزان را نیز فتح کرد. این فتوحات باعث شهرت و پرستیژ امپراتوری عثمانی شد. بر اساس یک افسانه معروف، ده سال پس از سقوط قسطنطنیه، محمد به خرابه‌های تروی رفته و اعلام کرده که انتقام نبرد تروآ را از رومی‌ها («رومی» واژه‌ای بود که هم خود یونانیان و هم مسلمانان از آن برای اشاره به یونانیان در این عصر استفاده می‌کردند) گرفته‌است.
گسترش دولت عثمانی > فتح صربستان

نخستین کارزار نظامی محمد پس از فتح قسطنطنیه، حمله به صربستان بود. این کشور از سال ۱۳۸۹ میلادی دست‌نشانده عثمانی بود و از آنجایی که مارا برانکوویچ، شاهدخت صرب، همسر مراد دوم بود، عثمانی‌ها خود را حاکم این سرزمین می‌دانستند. اما از آنجایی که دوراد برانکوویچ، حاکم صربستان، به تازگی با بلغارها پیمان اتحاد امضا کرده بود، محمد دوم خواست تا صرب‌ها پیش از موعد مقرر خراج خود را پرداخت کنند که با مخالفت آنان روبرو شد. همین مسئله، منجر به لشکرکشی محمد دوم به سوی صربستان در سال ۱۴۵۴ شد. این مسئله منجر به سری جدید جنگ‌های عثمانی و بلغارها شد.
ارتش عثمانی تا بلگراد (آن زمان بخشی از پادشاهی بلغارستان بود) پیش رفت، اما در فتح آن ناکام ماند. خود محمد فاتح نیز در نبرد زخمی شد. عثمانیان در فتح بلغارستان تا دوران سلطان سلیمان قانونی ناکام ماندند. با این همه صرب‌ها موفق نشدند تا مانند بلغارها پایداری کنند. محمد در سال ۱۴۵۹ اسمردروو را فتح کرد و به دولت صرب پایان داده و آن را ضمیمه خاک عثمانی کرد.
حمله به جنوب ایتالیا

یک سپاه عثمانی به فرماندهی احمد پاشادر سال ۱۴۸۰ به جنوب ایتالیا حمله کرد و اوترانتو را فتح کرد. اما به دلیل کمبود آذوقه، احمد پاشا به همراه بخش بزرگی از سپاهش به آلبانی عقب‌نشینی کرد و تنها ۱۳۰۰ نفر را در اوترانتو باقی گذاشت و قرار بود تا خودش نیز پس از زمستان به منطقه بازگردد.
از آنجایی که تنها ۲۸ سال از سقوط قسطنطنیه گذشته بود، با حمله عثمانی به ایتالیا، در اروپا این هراس پدید آمد که رم نیز به سرنوشت مشابه دچار شود و پاپ و مردم شهر رم آماده تَرک شهر برای فرار از قتل‌عام توسط عثمانیان شدند. پاپ سیکستوس چهارم در ۱۴۸۱ صلیبیون را فراخواند؛ چندین دولت‌شهر ایتالیایی، مجارستان و فرانسه به درخواست پاپ پاسخ مثبت دادند. با این حال از آنجایی که ونیز در ۱۴۷۹ با عثمانی پیمان صلح امضا کرده بود، از پیوستن به صلیبیون خودداری کرد.
سپاه صلیبیون شهر را در یکم می ۱۴۸۱ محاصره کرد و دو روز بعد خبر مرگ محمد فاتح اعلام شد. جریاناتی که برای جانشینی او پدید آمد مانع این شد تا عثمانیان برای دفاع از اوترانتو سپاهی را ارسال کنند. دولت عثمانی با دولت‌های مسیحی مذاکره کرد و در نهایت پذیرفت از ایتالیا عقب بنشیند.
مرگ

در سال ۱۴۸۱، محمد دوم به همراه سپاه عثمانی به سمت مال‌تپه در قسطنطنیه در حرکت بود که دچار بیماری شد. او به تازگی کارزار فتح رودس و جنوب ایتالیا را آغاز کرده و حتی برنامه داشت تا مصر را نیز فتح کرده و با برانداختن خلافت عباسی، خود را خلیفه اعلام کند. اما چند روز پس از دچار شدن به بیماری، درگذشت. او در این زمان چهل و نه ساله بود و در مسجد فاتح به خاک سپرده شد. تاریخ‌نگار معاصر کالین هیوود می‌گوید که مدارکی در دست است که محمد مسموم شده بود، به احتمال زیاد توسط پسر و جانشینش، بایزید.
مرگ محمد باعث ایجاد شادمانی در میان مسیحیان شد و گفته شده که زنگ کلیساها به نشانه شادی به صدا درآمده است. خبر مرگ او را در ونیز این‌گونه اعلام کرده‌اند: !La Grande Aquila è morta (عقاب بزرگ مرد!)
سلطان محمد و جامی

سلطان محمد فاتح علاقه زیادی به شعر و ادبیات پارسی داشت. در دوران او، اشعار زیادی برای ستایش فتوحاتش به تقلید از شاهنامه به زبان پارسی سروده شد و آثار معروفی از زبان‌های دیگر به پارسی برگردانده شد.
در این رابطه، گفته شده در سال ۸۷۷ هجری قمری، جامی، شاعر معروف ایرانی، برای زیارت کعبه به مکه سفر کرده بود. زمانی که این خبر به سلطان عثمانی رسید، خواجه عطاءالله کرمانی را به حلب فرستاد تا آن شاعر نامی را به قسطنطنیه دعوت کند. اما گویا جامی علاقه‌ای به این دیدار نداشته، سفرش را کوتاه کرده و به ایران بازگشته و بدین جهت فرستادگان سلطان موفق به دیدار او نشدند.
شخصیت

باوجود اینکه محمد یک شخص نظامی بود، اما به خوبی از پس صحبت کردن به زبان‌های گوناگون برمی‌آمد. او می‌توانست ترکی عثمانی، صربی، عربی، یونانی، لاتین و پارسی را صحبت کند.
محمد فاتح گاهی علمای اسلامی را به دربارش دعوت می‌کرد و به آنان دستور می‌داد تا در حضورش دربارهٔ دین اسلام بحث کنند. در میان پادشاهان عثمانی، محمد بیش از سایرین به دانش، نجوم و الهیات علاقه نشان می‌داد. در میان نزدیکان او، اندیشمندان یونانی و ایتالیایی زیادی نیز به چشم می‌خورد. یکی از آن‌ها، میشل کریتوبولوس، به محمد لقب «فیلن‌هلن» یعنی دوست‌دار یونانیان داد. فاتح پس از فتح آتن همچنین از خراب کردن ویرانه‌های باستانی آتنی چشم پوشی کرد.
او همچنین در کنار علاقه‌اش به شعر، خود نیز یک شاعر بود و با تخلص «آونی» شعر می‌سرود و از او یک دیوان برجای مانده‌است.
میراث

پس از فتح قسطنطنیه، فاتح مسجدها و مدرسه‌های اسلامی زیادی در شهر ساخت که مشهورترین آن‌ها مسجد فاتح است. او همچنین نخستین سلطان عثمانی است که دستور داد تا برای این دولت مجموعه قوانینی نوشته شود، سال‌ها پیش از سلطان سلیمان قانونی.
محمد دوم سی و یک سال سلطنت کرد و بیشتر دوران حکومتش در جنگ و نبرد بود. او قلمروی عثمانی را به شدت گسترش داد. قسطنطنیه (استانبول امروزی)، آسیای کوچک (ترکیه امروزی)، بوسنی، صربستان و آلبانی را فتح کرد و به واسطه این فتوحات هم در میان مسلمانان و هم در میان مسیحیان شهرت بسیاری یافت. فرانز بابینگر، تاریخ‌نگار آلمانی، می‌گوید که محمد فاتح در دید مسیحیان یک ظالم خون‌خوار بود.
پل فاتح سلطان محمد استانبول که در سال ۱۹۸۸ تکمیل شد، به افتخار او نام‌گذاری شد. همچنین تصویر از سال‌های ۱۹۸۶ تا ۱۹۹۲ بر روی اسکناس‌های هزار لیره‌ای ترکیه دیده می‌شد.
خانواده > همسران

گلبهار خاتون
گلشاه خاتون
سیتسشاه خاتون
چیچک خاتون
خدیجه خاتون
خانواده > فرزندان

بایزید دوم،
جم سلطان،
شاهزاده مصطفی
شاهزاده قورقود (طبق روایات نقل شده از دربار عثمانی شاهزاده قورقود همان قباد است که به دلیل دست به یکی کردن درباریان از امپراتوری عثمانی گریخته و مخفیانه به ایران رفته و هم‌اکنون فرزندانش در لرستان، کرمانشاه و دیگر نقاط ایران با نام اولادقباد زندگی می‌کنند)
گوهرخان سلطان
عایشه سلطان
نگارخانه

سلطان محمد فاتح
نگاره‌ای از محمد دوم
پس از فتح بوسنی توسط محمد فاتح، وی عهدنامه‌ای را برای راهبان کاتولیک فرستاده و از اعطای آزادی کامل مذهبی حمایت کرده
پرتره‌ای از سلطان محمد ثانی، توسط پائولو ورونز
شمشیر محمد فاتح، نگهداری شده در موزه کاخ توپقاپی
عکس تاریخی از مسجد فاتح، به دستور سلطان محمد فاتح اولین مسجد امپریالیستی پس از فتح عثمانی‌ها در قسطنطنیه ساخته شد.
مقبره محمد دوم، مسجد فاتح، استانبول، ترکیه
قلعه معروف روملی حصار، ساخته شده توسط محمد برای فتح قسطنطنیه
آنچه امروزه از «قصر قیصر» برجا مانده‌است
ورود محمد فاتح به قسطنطنیه
نقشه عثمانی در زمان دومین برتخت نشینی محمد دوم
نقشه عثمانی در زمان مرگ محمد دوم
مقبره محمد دوم در مسجد فاتح واقع در شهر استانبول
بورواری

بورواری (ارمنی: Բուրւարի) مجموعه‌ای از روستاهای ایران مابین شهر خمین در  استان مرکزی و شهر الیگودرز در استان لرستان می‌باشد. ساکنین روستاهای بورواری عمدتا ارمنی‌هایی بودند که توسط شاه عباس صفوی بودند که در سال‌های ۱۶۰۳ و ۱۶۰۴ میلادی به این منطقه آورده شده بودند.
در ادامه فهرست روستاهایی که بخشی از بورواری بودند آورده شده است:
ده‌نو
خورزند
فرج‌آباد
بهمن‌آباد
سنگ‌سفید
قره‌کاریز
گوز
ویتائوتاس

| ویتائوتاس | ویتائوتاس |
| --- | --- |
ویتائوتاس : ویتائوتاس 
سلطنت: ۴ اوت ۱۳۹۲ – ۲۷ اکتبر ۱۴۳۰
پیشین: Skirgaila
جانشین: Švitrigaila
زاده: Senieji Trakai
درگذشته: ۲۷ اکتبر ۱۴۳۰ تراکای
آرامگاه: ویلنیوس، Vilnius Cathedral
خاندان: House of Kęstutis
دودمان: Gediminids
پدر: Kęstutis
مادر: Birutė
ویتائوتاس (بلاروسی: Вітаўт Кейстутавіч (Vitaŭt Kiejstutavič)؛ لیتوانیایی: Vytautas Didysis; 1350 – ۲۷ اکتبر ۱۴۳۰)همچنین شناخته شده به عنوان ویتائوتاس بزرگ، حاکم دوک‌نشین بزرگ لیتوانی بود، که به‌طور عمده بر روتنیایی‌ها و لیتوانیایی‌ها حکومت می‌کرد. او همچنین حاکم گرودنو و لتوسک نیز بود. او به عنوان پادشاه فرض شده هوسی‌ها نیز شناخته می‌شد.
امروزه در لیتوانی، ویتائوتاس به عنوان یک قهرمان ملی و یک چهره مهم در احیای فرهنگی لیتوانی در سده نوزدهم میلادی به‌شمار می‌رود. ویتائوتاس یک نام مرد پرطرفدار در لیتوانی است. به مناسبت سالگرد ۵۰۰ سالگی درگذشت او، دانشگاه ویتائوتاس مگنوس پس از او نامگذاری شد. برای قدردانی او، مجسمه‌ها و بناهایی در سرار شهرهای لیتوانی میان سال‌های ۱۹۱۸ تا ۱۹۳۹ ساخته شد. باور بر این است که خود ویتائوتاس به زبان لیتوانیایی سخن می‌گفته‌است.
کشمکش برای قدرت > ۱۳۷۷–۱۳۸۴

عموی ویتائوتاس، آلگیرداس تا زمان مرگش حاکم دوکنشین بزرگ لیتوانی بود. آلگیرداس و پدر ویتائوتاس، کشتوتیس، به صورت دوگانه بر لیتوانی حکومت می‌کردند، آلگیرداس بر شرق حکومت و کشتوتیس بر غرب حکومت می‌کردند و کشتوتیس، وظیفه دفاع ضد شوالیه‌های تتونیک را بر عهده داشت. پسر آلگیرداس، یوگایلا تاج و تخت پدرس را به ارث برد. در سال ۱۳۸۰ میلادی، یوگایلا با شوالیه‌های توتنیک علیه کشتوتیس قرارداد بست. زمانی که کشتوتیس این را فهمید، ویلنیوس را تصاحب کرد و یوگایلا را زندانی کرد. هرچند یوگایلا فرار کرد و یک ارتش ضد کشتوتیس آماده کرد. هر دو طرف با یکدیگر مقابله کردند ولی هیچ وقت نبرد واقعی صورت نگرفت. کشتوتیس آمادگی خود را برای مذاکره اعلام کرد اما او و ویتائتوس زندانی شدند و به دژ کروا منتقل شدند. یک هفته پس از آن، به دلایل نامشخصی کشتوتیس کشته شد.
در سال ۱۳۸۲ میلادی، ویتائوتاس از دژ فرار کرد و از شوالیه‌های تتونیک درخواست کمک کرد همزمان که شوالیه‌ها در حال مذاکره با یوگایلا بودند. یوگایلا و شوالیه‌ها قرارداد دوبیستا را پذیرفتند، که با توجه به آن، یوگایلا مسیحی شدن را پذیرفت و با شوالیه‌ها متحد شد و قسمتی از ژمایتیا تا رود دوبیسا را به دست شوالیه‌ها سپرد. با این حال، این قرارداد با شوالیه‌ها هرگز تصویب نشد و سال پس از آن در تابستان ۱۳۸۳ میلادی جنگی دوباره بین شوالیه‌ها و یوگایلا درگرفت. ویتائوتاس به آیین مسیحیت غسل داده شد و در یورش‌های مختلفی ضد یوگایلا شرکت کرد. در ژانویه ۱۳۸۴ میلادی، ویتائوتاس پذیرفت که بخشی از ژمایتیا تا رود نویژس را به دست شوالیه‌ها در عوض به رسمیت شناختن او به عنوان دوک بزرگ، سپرد. هرچند، در ژوئیه همان سال، ویتائتوس قرارداد را با شوالیه‌ها به هم زد و با یوگایلا صلح کرد. به جز تراکای، او تمامی سرزمین‌های از دست رفته کشتوتیس را پس گرفت و سه دژ مهم تتونیک را آتش زد.
کشمکش برای قدرت > ۱۳۸۵–۱۳۹۲

در سال ۱۳۸۵ و یوگایلا با لهستان اتحادیه کروو با تشکیل داد، که او با  یادویگا از لهستان، و با نام ولادیسلاو یاگیلون دوم، پادشاه لهستان شد. ویتائوتاس نیز در اتحادیه شرکت کرد و دوباره به آیین مسیحیت غسل کرد و نامش به الکساندر تغییر کرد.
یوگایلا برادرش را، اسکیرگایلا به عنوان نماینده پادشاه در لیتوانی قرار داد. هرچند، اسکیرگالا بین مردم لیتوانی بسیار منفور بود و ویتائوتاس این را فرصتی برای حاکم شدن دید. در سال ۱۳۸۹ میلادی، او به ویلنیوس یورش برد ولی شکست خورد. در اوایل دهه ۱۳۹۰ میلادی، او باری دیگر با شوالیه‌های تتونیک متحد شد و با توجه به قرارداد کونیگسبرگ، ویتائوتاس باید قراردادی که در سال ۱۳۸۴ میلادی را باید می‌پذیرفت و ژمایتیا را به دست شوالیه‌ها بسپرد. ارتش او هم‌اکنون لیتوانی را فتح کرد.
اشراف لهستانی با این موضوع که پادشاه نو آن‌ها زمان بسیاری برای کارهای لیتوانی می‌گذاشت، چندان خوشحال نبودند. این واضح بود که جنگ می‌توانست چندین سال به طول می‌انجامد و هیچ سودی برای لهستان به بار نیاورد. در سال ۱۳۹۲ میلادی، یوگایلا هنری از مازوویا را برای پیشنهاد به ویتائوتاس فرستاد که او به جای اسکیرگایلا نماینده پادشاه در لیتوانی بشود. ویتائوتاس پذیرفت و باری دیگر قول خود را با شوالیه‌های تتونیک به هم زد. او سه دژ تتونیک را آتش زد و به ویلنیوس بازگشت. یوگایلا و ویتائوتاس قرارداد آستراوا را بستند که با توجه به آن، ویتائوتاس تمامی سرزمین‌های از دست رفته کشتوتیس، شمال تراکای را پس می‌گیرد. ویتائوتاس به نام یوگایلا بر لیتوانی حکومت می‌کرد. پس از مرگ ویتائوتاس، تمامی سرزمین‌ها و قدرت وی به یوگایلا می‌رسید.
حاکم دوک نشین بزرگ لیتوانی > سیاست شرقی

ویتائوتاس بینش آلگیرداس را ادامه داد و سرزمین‌های روتنیایی بیشتری فتح نمود. پیش از این بیشتر این سرزمین‌ها هنوز در دست دوک نشین‌ها بود اما بقیه شان در دست مغول‌ها بود. در سال ۱۳۹۵ میلادی، توقتمش، خان اردوی زرین، پس از شکست از تیمور و از دست دادن تاج و تختش، از ویتائوتاس درخواست کمک کرد. آنها به توافقی رسیدند که بر اساس آن، ویتائوتاس کمک می‌کند توقتمش تاج. تختش را پس بگیرد اما او باید سرزمین‌هایی را به دست لیتوانی می‌سپرد. در سال ۱۳۹۸، ارتش ویتائوتاس به بخشی از کریمه یورش برد و در آنجا دژی ساخت. هم‌اکنون لیتوانی از دریای بالتیک تا دریای سیاه گسترده شده بود. شماری از اسیران تاتار به سرزمین‌های قومیتی لیتوانی نیز آورده شدند.
تلاشهای مستمر از طرف لهستان برای تابع لیتوانی، ویتائوتاس را برای سومین بار سمت شوالیه‌های تتونیک برد و در عوض فتح پسکوف و ولیکی نووگورود، سرزمین اجدادی لیتوانی یعنی ژمایتیا را به دست شوالیه‌ها سپرد.
با توجه به پیروزی او ضد تیمور، ویتائوتاس و یوگایلا از طرف پاپ بونیفاس نهم نیز برای یک جنگ دینی ضد مغول‌ها حمایت شدند. این حرکت سیاسی نشان می‌داد که لیتوانی به صورت کامل آیین مسیحیت را پذیرفته بود و شوالیه‌های تتونیک دیگر مبنا و اساس خاصی برای جنگ با لیتوانی نداشتند. لشگرکشی آنها با نبرد رود ورسکالا شکست سنگینی خورد. بیش از ۲۰ حاکم شامل ۲ تا از برادرهای یوگایلا در این نبرد کشته شدند و خود ویتائوتاس به سختی از نبرد فرار کرد. شماری از شورش‌ها ضد ویتائوتاس صورت گرفت. اسمولنسک توسط حاکم ارثی آن، یوری از اسمولنسک باز پس گرفته شد و تا سال ۱۴۰۴ میلادی به دست لیتوانی بازنگشت. ویتائوتاس بین سال‌های ۱۴۰۶–۱۴۰۸ ضد پسرخوانده خود، واسیلی یکم مسکو و اشویتریگایلا، یکی از برادران یوگایلا که با شوالیه‌های تتونیک متحد شده بود و خود را ولیعهد بزرگ خواند. یک ایستادگی میان دو ارتش در نبردی به پایان رسید و با توجه به قرارداد صلح اوگرا، که با توجه به آن، ولیکی نووگورود، به برادر یوگایلا لنگونیس و شهر با ارزش پسکوف به نماینده یوگایلا، یرزی نوس سپرده شد. جنگ با مسکوی در سال ۱۴۰۸ به پایان رسید و به جنگ رفتن با تتونیک‌ها را غیرممکن کرده بود.
حاکم دوک نشین بزرگ لیتوانی > جنگ‌های ضد شوالیه‌های تتونیک

در قرارداد سالیناس، ویتائوتاس ژمایتیا را به دست شوالیه‌های تتونیک سپرده بود. ژمایتیا برای شوالیه‌ها بسیار مهم و با ارزش بود چون شوالیه‌های تتونیک که در پروس بودند را از برادران لیوونی شمشیر که در لاتویا بودند جدا می‌کرد. هر دو شوالیه‌ها می‌خواستند که متحد شوند و قدرتی متحد تشکیل دهند اما تتونیک‌ها ژمایتیا را فقط برای ۳ سال حکم رانی کردند، چون در ۱۳ مارس ۱۴۰۱ میلادی، مردم ژمایتیا که توسط ویتائوتاس حمایت می‌شدند ضد شوالیه‌های تتونیک شورش کردند و دو دژ تتونیک را آتش زدند. شوالیه‌ها از اشویتریگایلا، برادر یوگایلا که خواستار غضب کردن عنوان ویتائوتاس بود کمک گرفتند. در سال ۱۴۰۴ میلادی بین لیتوانی و تتونیک‌ها صلح شد و لیتوانی باید ژمایتیا را به دست شوالیه‌ها می‌سپرد. لهستان مشخص کرد که از لیتوانی در جنگ دیگری حمایت نمی‌کند. شوالیه‌ها هم مشخص کردند که از ویتائوتاس به عنوان حاکم دوک نشین بزرگ لیتوانی حمایت می‌کنند. هرچند این قرارداد مانع جنگ‌های دیگری میان لیتوانی و شوالیه‌ها نشد.
در سال ۱۴۰۸ ویتائوتاس در شرق به صلح رسید و آماده جنگی دوباره با شوالیه‌ها شد. در سال ۱۴۰۹ دومین شورش ژمایتایی‌ها ضد شوالیه‌های تتونیک آغاز شد و شورشیان دژ اسکیرسنمونه را به آتش کشیدند. هردوی لهستان و لیتوانی از شورشیان حمایت کردند. ویتائوتاس ارتشی بزرگ درست کرد و همراه با نیروهای لهستانی، به سوی پایتخت تتونیک، به سوی دژ مارینبرگ (مالبورک کنونی) پیشروی کردند. در سال ۱۴۱۰، خود ویتائوتاس بر ارتشش در نبرد گرونوالد یا نبرد ژالگیریس را رهبری کرد. این نبرد یک برد قاطع برای لهستان و لیتوانی بود. از آن زمان به پس شوالیه‌ها هرگز قدرت پیشین خود را پس نگرفتند و دیگر تهدید جدی ای برای لهستان و لیتوانی نبودند. از آن پس، لهستان-لیتوانی در شرق اروپا یک قدرت به حساب می‌رفتند و ویتائوتاس با کوریا در روم از اعتبار بالایی برخوردار بود.
در نتیجه صلح سال ۱۴۱۱، ویتائوتاس ژمایتیا را برای همیشه باز پس گرفت. هرچند هیج طرفی نتوانست بر روی مرزشان موافقت کنند. زیگیزموند، امپراتور مقدس روم بر این موافقت کرد که اختلاف نظر را مراقبه کند. در سال ۱۴۱۳ میلادی، از طرف لیتوانی اعلام شد که تمامی سرزمین‌های غرب رود نمان جزو خاک ژمایتیا هستند پس باید به لیتوانی داده شود. شوالیه‌ها نپذیرفتند و جنگی دیگر در سال ۱۴۱۴ میلادی آغاز گشت. این جنگ فقط چند ماه طول کشید و اختلاف نظر به شورای کنستانس برده شد. با این که اختلاف نظر هیچ وقت حل نشد، ژمایتایی‌ها شانسی برای نشان دادن نظر خود مقابل حاکم‌های اروپایی داشتند. این واقعه به عنوان اتفاق مهمی در تاریخ دیپلماتیک لیتوانی به‌شمار می‌رود. چندین تلاش دیگر برای صلح شکست خوردند و دوباره در سال ۱۴۲۲ میلادی جنگی دیگر دربر گرفت. پس از چندین ماه جنگیدن، قرارداد دریاچه ملنو بسته شد. تمامی خاک ژمایتیا تا همیشه به لیتوانی سپرده شد هرچند که شهر ممل (کلایپدای امروزی) در دست شوالیه‌ها ماند. این مرز ساخته شد ۵۰۰ سال تا سال ۱۹۲۳ با اختلاف نظری که آن موقع سر منطقه کلایپدا به وجود آمد، ماندگار بود. هم‌اکنون که صلح به وجود آمد، ویتائوتاس می‌تواند بر رابطه با لهستان و اصلاحات تمرکز کند.
حاکم دوک نشین بزرگ لیتوانی > روابط با لهستان

در سال ۱۳۹۹، یادویگا از لهستان و فرزند تازه به دنیا آمده اش از دنیا رفتند. قدرت یوگایلا در لهستان در خطر بود چون به جز همسرش رابطه دیگری با تاج و تخت لهستان نداشت. همچنین، پس از شکست در نبرد ورسکلا یک شکاف بین روابط لهستان و لیتوانی به وجود آورد. ویتائوتاس خودمختاری بسیار بالایی داشت اما پس از مرگ او تمامی اموال و نشانش به پادشاه لهستان رفت. در صورتی که اول یوگایلا بدون هیچ وارثی از دنیا برود، بدون مشاوره ویتائوتاس پادشاه جدیدی انتخاب نکنند.
دوک نشین بزرگ لیتوانی، کشور خود و پارلمان خود باقی ماند. در همان زمان اشراف لیتوانیایی و لهستانی با یکدیگر موضوعات را بحث می‌کردند.
در ژانویه ۱۴۲۹ میلادی، کنگره لوتسک، زیگیزموند، امپراتور مقدس روم، پیشنهاد داد که ویتائوتاس پادشاه لیتوانی بشود. این تبدیل به مشکل بزرگی میان ویتائوتاس، یوگایلا و اشراف لهستانی به وجود آورد. ویتائوتاس در دژ جزیره تراکای همان سال جان سپرد. او در کلیسای جامع ویلنیوس به خاک سپرده شد.
حاکم دوک نشین بزرگ لیتوانی > اصلاحات

ویتائوتاس از رشد اقتصادی لیتوانی بسیار حمایت کرد و اصلاحات بسیاری انجام داد. در دوران حکومت او دوچی بزرگ لیتوانی مرکزی تر شد، همانا که حاکم‌های محلی از سلسه دوک بودند با حاکم‌های وفادار به ویتائوتاس عوض شدند.
ویتائوتاس بزرگ در نبرد گرونوالد، اثر یان ماتیکو
پیکره ویتائوتاس بزرگ در شهر کاوناس
کلیسای ویتائوتاس بزرگ، ساخته شده در کاوناس، سده ۱۴۰۰ میلادی
فیلم گارفیلد

| فیلمِ گارفیلد | فیلمِ گارفیلد |
| --- | --- |
پوستر انتشار سینمایی: پوستر انتشار سینمایی
انگلیسی: The Garfield Movie
 :  
کارگردان: مارک دیندال
تهیه‌کننده:  جان کوهن  برودریک جانسن  اندرو کوسوو  استیون پی. وگنر  کریگ سوست  نامیت مالهوترا 
فیلمنامه‌نویس:  پل ای. کاپلان  مارک تورگو  دیوید رینولدز 
بر پایه: گارفیلد اثر جیم دیویس
بازیگران:  کریس پرت  ساموئل ال. جکسون  هانا وادینگهام  وینگ ریمز  نیکلاس هولت  سسیلی استرانگ  هاروی گی‌ین  برت گلدشتاین  بوئن ینگ  اسنوپ داگ 
موسیقی: جان دبنی
تدوین‌گر: مارک کیفِر
شرکت‌های تولید:  کلمبیا پیکچرز  الکان انترتینمنت  دابل نگتیو  وان کول گروپ  وی‌فارر استودیوز  استیج سیکس فیلمز  اندروز مک‌میل انترتینمنت 
توزیع‌کننده: گروه سینمایی سونی پیکچرز
تاریخ‌های انتشار:  ۲۴ مه ۲۰۲۴ (۲۰۲۴-0۵-۲۴)  
مدت زمان: ۱۰۱ دقیقه
کشور: ایالات متحده
زبان: انگلیسی 
هزینهٔ فیلم: ۶۰ میلیون دلار
فروش گیشه: ۲۲۰٫۵ میلیون دلار
فیلمِ گارفیلد (به انگلیسی: The Garfield Movie) یک فیلم کمدی ماجراجویی پویانمایی آمریکایی محصول ۲۰۲۴ است که بر پایهٔ داستان‌های مصوری به همین نام از جیم دیویس ساخته شده است. این فیلم توسط مارک دینال کارگردانی شده و تهیهٔ آن برعهدهٔ کلمبیا پیکچرز و الکان انترتینمنت است و از سوی گروه سینمایی سونی پیکچرز توزیع شد. کریس پرت در نقش صداپیشگی گارفیلد، در کنار ساموئل ال. جکسون، وینگ ریمز، نیکلاس هولت، هانا وادینگهام و سسیلی استرانگ در این فیلم نقش‌آفرینی می‌کنند.
فیلمِ گارفیلد در ۲۴ مهٔ ۲۰۲۴ به‌وسیلهٔ کلمبیا پیکچرز از طریق گروه سینمایی سونی پیکچرز در ایالات متحده منتشر شد. منتقدان به این فیلم نقدهای منفی دادند؛ اما علی‌رغم نمرات این فیلم موفق به فروش جهانی بیش از ۲۲۰ میلیون دلاری در گیشه جهانی شد.
صداپیشه‌ها

کریس پرت در نقش گارفیلد، یک گربهٔ نارنجیِ بدبین و تنبل که عاشق لازانیا است و از روز دوشنبه متنفر است.
ساموئل ال. جکسون در نقش ویک، پدر گارفیلد.
وینگ ریمز
نیکلاس هولت
هانا وادینگهام
سسیلی استرانگ
تولید

در ۲۴ مهٔ ۲۰۱۶، اعلام شد که الکان انترتینمنت یک فیلم انیمیشن پویانمایی رایانه‌ای جدید در مورد فیلمِ گارفیلد را با تهیه‌کنندگی جان کوهن و استیون پی. وگنر بر پایهٔ فیلمنامه‌ای از مارک تورگوو و پل آ. کاپلان توسعه خواهد داد. مارک دینال در ۱۲ نوامبر ۲۰۱۸ به عنوان کارگردان معرفی شد و پیش‌تولید آن از ماه بعد آغاز شد. در اوت ۲۰۱۹، ویاکام حقوق فیلمِ گارفیلد را به دست آورد و وضعیت فیلم در آن زمان نامشخص بود. با این حال، دینال در دسامبر ۲۰۲۰ تأیید کرد که فیلم هنوز در حال تولید است. کریس پرت در ۱ نوامبر ۲۰۲۱ به عنوان صداپیشهٔ شخصیت گارفیلد معرفی شد، و پویانمایی توسط دابل نگتیو، یک استودیوی جلوه‌های بصری و پویانمایی که قبلاً روی پویانمایی ران به اشتباه رفته کار می‌کرد. این استودیو، فیلم را با الکان تولید خواهد کرد و سونی پیکچرز حق پخش جهانی فیلم را به جز چین حفظ خواهد کرد. بعداً اعلام شد که دیوید رینولدز، فیلمنامه‌نویسِ در جستجوی نمو، به فیلمنامه فیلم را خواهد نوشت. دینال و رینولدز قبلاً در فیلم زندگی جدید امپراتور از دیزنی با هم کار کرده بودند. فرانک ولکر، صداپیشه، که از سال ۲۰۰۷ صداپیشگیِ گارفیلد را انجام داده است، از عدم تماس با او برای صداپیشگی این شخصیت ابراز ناامیدی کرد.
در مهٔ ۲۰۲۲، ساموئل ال. جکسون در نقش ویک، پدر گارفیلد، به فیلم پیوست. در اوت همان سال، وینگ ریمز، نیکلاس هولت، هانا وادینگهام و سسیلی استرانگ به بازیگران اضافه شدند.
انتشار

فیلمِ گارفیلد در ۲۴ مهٔ ۲۰۲۴ در ایالات متحده منتشر شد. پیش از این تاریخ اکران برای ۱۶ فوریه ۲۰۲۴ تعیین شده بود.
بازخورد

در وبگاه راتن تومیتوز، ٪۳۷ از ۹۹ بررسی منتقدین مثبت است و این فیلم میانگینِ امتیاز ۴٫۷/۱۰ را در اختیار دارد. این فیلم در متاکریتیک که از میانگین وزنی استفاده می‌کند، بر اساس نظر ۲۷ منتقدین امتیاز ۳۰ از ۱۰۰ را کسب کرده که نشان‌گر «نقدهای عموما نامطلوب» است.
شرکت تضامنی

شرکت تضامنی شرکتی است که تحت اسم مخصوصی برای امور تجارتی بین دو یا چند نفر با مسئولیت تضامنی تشکیل می‌شود و اگر دارایی شرکت برای تادیه تمام قروض شرکت کافی نباشد ٬هر یک از شرکا مسئول پرداخت تمام قروض هستند. در صورتی که نام برخی مالکان شرکت در نام شرکت آمده باشد، شرکت تضامنی محسوب می‌شود.
شرکت تضامنی ساده‌ترین نوع از شراکت بر پایه کامن لا است، که برای امور تجارتی بین دو یا چند نفر، تشکیل می‌شود و در آن شرکاء فعالیت‌های مستمر و مستقل کارآفرینی را تحت نام یک شرکت اجرا می‌کنند. بنیانگذاران(سهام داران) در قبال کلیه بدهی‌های شرکت، شخصاً مسئولیت کامل دارند.
نحوهٔ تشکیل و ثبت شرکت تضامنی

طبق ماده ۱۱۸ قانون تجارت ایران، شرکت تضامنی وقتی تشکیل می‌شود که تمام سرمایه نقدی تأدیه وسهم الشرکه غیر نقدی نیز تقویم (قیمت گذاری) و تسلیم شده باشد. هرچند که در قانون تجارت حداقلی برای سرمایه این گونه شرکت‌ها پیش‌بینی نشده اما عرفاً حداقل میزان سرمایه یک میلیون ریال است و همانند شرکت با مسئولیت محدود در اختیار مدیر یا مدیران شرکت قرار می‌گیرد و اقرار کتبی آنها مبنی بر دریافت سرمایه شرکت برای ارائه به مرجع ثبت شرکت‌ها کافی است. این نوع شرکت نیز پس از انجام مراحل تأیید نام شرکت و تحویل شرکت نامه و اساسنامه (اگر باشد) و سایر مدارک لازم به اداره ثبت شرکت‌ها به ثبت می‌رسد و بعد از ثبت در اداره ثبت شرکت‌ها، آگهی تأسیس شرکت در روزنامه رسمی و یکی از روزنامه‌های کثیر الانتشار محل ثبت شرکت آگهی می‌گردد.