خدمات کوپراتیف‌ها در افغانستان
اهداف دولت‌های افغانستان به منظور ایجاد کوپراتیف‌ها

دولت‌های پیشین افغانستان کوشش داشتند تا مردم را غرض انکشاف جامعه و رشد تولید به شکل از اشکال منسجم و آمادهٔ خدمت همکاری با دولت سازند. بدین ترتیب کارکنان دولت، پیشه‌وران صنعت کاران و دهقانان را در اتحادیه‌ها کوپراتیف‌ها، سازمان‌ها و انجمن‌ها متحد نموده بود. تا مردم در تطبیق پلان‌های خیراندیشانه دولت بی‌تفاوت باقی‌نمانده خود سهم گیرند. سهمگیری مردم در تطبیق پلان‌های دولت خیلی با ارزش بوده برای دولت ارزان، باکیفیت، سهل تمام می‌شود. ثانیاً دولت با سهمگیری مردم دارای یک احصائیهٔ قوی می‌شود. در کشورهای پیشرفته ۳ درصد غلطی در احصائیه را صد درصد می‌دانند. در افغانستان احصائیه‌گیری از روی نمونه است. که می‌تواند ۵۰ درصد غلطی را در خود داشته باشد. دولت بدون احصائیه یک دولت کور است که نمی‌داند چه کند. علت عدم سهمگیری ذهنیت خراب مردم، تلقین غلط، فقدان دانش باعث شده که مردم در احصائیه و فعالیت‌های دولتی سهم نمی‌گیرند در حالی‌که هر فعالیت خیراندیشانهٔ دولت به‌نفع مردم است. کوپراتیف‌ها و اتحادیه‌ها در حقیقت تضمین‌کننده و راحت ساختن زندگی بشری است. دولت وقت چندین کارمند فنی زراعت را توظیف نموده بود تا از طریق کوپراتیف‌ها برنامه‌های دولت را به دهقانان و از دهقانان را به دولت برساند. هکذا در چوکات دولت بانک انکشاف زراعتی، ریاست تخم‌های اصلاح شده، ریاست کود کیماوی، ریاست مالداری، ریاست تبلیغ و ترویج زراعتی، مدیریت‌های خاک‌شناسی لابراتوارها، امراض و آفات زراعتی، فابریکهٔ کود کیماوی، ریاست میکانیزه و ماشینری، مدیریت‌های احصائیه، کلینیک‌های حیوانی و مدیریت‌های واکسین‌سازی را تأسیس نمود تا کار کوپراتیف‌ها به هیچ مشکل برنخورد. در هر روستا کوپراتیف‌ها یک نام خاص خود را داشت. دولت وقت غرض تقویت بنیهٔ مالی کوپراتیف‌ها قرضه‌های بلندمدت را از طریق بانک انکشاف زراعتی غرض خرید تخم‌های اصلاح شده، ماشین‌های کشاورزی و تجهیزات کشاورزی را برای عرضهٔ خدمات بانکی باز گذاشت. غرض فروش و عرضهٔ محصولات دهقانی بازارهای خارجی و داخلی جست‌وجو گردید. دولت در جنب گوپراتیف‌های زراعتی کوپراتیف مأموران را ایجاد نمود و همه‌ساله محصولات زراعتی را از کوپراتیف‌ها خریده پس از پروسس در فابریکه‌ها بالای کارمندان دولت از طریق توزیع کوپون به نرخ ارزان بفروش می‌رسانید. بدین طریق زنجیر اقتصادی کشور خیلی محکم بسته شده بود. در سال‌های ۱۳۵۰ افغانستان سالانه حدود ۳۳ میلیون دالر صرف از بخش فروش گوسفند بالای کشور ایران بدست می‌آورد. پس از سال ۱۳۴۵ ساحهٔ کشت تمام نباتات در افغانستان تثبیت گردید. نسل‌های اصلاح شده مروج گردید. تولیدات گندم بیشتراز نفوس گردید. سرانجام افغانستان از لحاظ زراعتی یک کشور خود کفا گردید. نظام کوپراتیفی پس از سال ۱۳۶۷ به وخامت گرائید. در سال ۱۳۶۰ محصولات زراعتی در حالت نزول قرار گرفت دولت غرض پر نمودن خلأ، کوپراتیف‌های دهقانی را ایجاد نمود؛ و همهٔ اتحادیه‌های خود را در یک کوپراتیف منسجم نمود. و در شهرها و محلات مغازه‌های فروش محصولات زراعتی را ایجاد نمود. تا در فروش محصولات سرعت به خرج داده شود.. از اینکه تولیدات داخلی در حال ضعیف شدن بود کشورهای خارجی همکاری خود را با کوپراتیف‌ها اعلان نمودند و به میلیون‌ها تن مال به افغانستان سرازیر شد. هکذا دولت وقت غرض حفظ کوپراتیف مأموران در جنب تولیدات داخلی یک تعداد مواد خوراکی را از بیرون کشور خریداری نموده به کارمندان خود به عوض افزایش معاش طور رایگان توزیع می‌نمود. تا آنکه در سال ۱۳۹۳ مال‌ها و گدام‌های کوپراتیف‌ها و مغازه‌های تعاونی مورد چور و چپاول تفنگداران بی‌مسئولیت قرار گرفته، از میان رفت. پس از سال ۲۰۰۲ دولت افغانستان تلاش دارد تا کوپراتیف‌ها را دوباره احیا و توسعه دهد. ولی به نسبت ضعف مسئولان و عدم وجود بودجه و سازماندهی منظم، کار کوپراتیف‌ها تا سال ۱۳۸۸ خیل‌ها به کُندی پیش می‌رفت. پس از سال مذکور وزارت زراعت تلاش نموده‌است تا کوپراتیف‌ها را توسعه و انکشاف دهد تا جلوگیری از ورود محصولات زراعتی بی‌کیفیت را نمایند. گویند انگور از چین و یک نوع ناک و تربوز از ترکیه وارد می‌گردد. در حالی‌که افغانستان گدام میوه‌جات است.