نهضت نامه‌های ابریشمی
واکنش انگلیسی‌ها در برابر نهضت نامه‌های ابریشمی

با کشف نامه‌های ابریشمی به وسیلهٔ ادارهٔ اطلاعات انگلیسی در پنجاب، بسیاری از طرح‌های اتحاد آلمان‌ها با مسلمانان، با شکست روبرو شد؛ زیرا انگلیسی‌ها در یک اقدام گسترده بسیاری از اعضا و رهبران نهضت نامه های ابریشمی را دستگیر ساختند. بسیاری از رهبران این حرکت که موفق به فرار شدند، در ایران به وسیلهٔ سرپرسی سایکس کنسول انگلیس در کرمان شناسایی و دستگیر شدند. ترس بریتانیا از اتحاد و ایجاد رابطه بین گروه‌های معترض مسلمان با اسلام‌گراهای ایرانی و ترک و هند با کشف نامه‌های ابریشمی از بین رفت. رهبر نهضت نامه‌های ابریشمی که در عربستان به سر می‌برد، با درخواست انگلیسی‌ها به وسیلهٔ «شریف مکه دستگیر و به انگلیسـی ها تحویل داده شد و محمودالحسن (الهندی) به دستور مقامات بریتانیایی به «جزیرهٔ مالتا» تبعید گردید. حکومت بریتانیا به حکومت دست نشانده در افغانستان فشار وارد آورد که فرد شماره ۲ نهضت یعنی مولانا عبیدالله سندی و یارانش را در افغانستان دستگیر نمایند؛ اما او متواری شد و به مناطقی دوردست مانند باغستان و نواحی بلوچستان پناه برد. واکنش‌های بریتانیا پس از کشف نامه‌های ابریشمی بسیار زیاد بود. آنان عملیات عملی و دفاعی را برای حفظ مستعمرات پر ارزش آن کشور در هند انجام دادند؛ چرا که آلمان توانسته بود یک اتحاد نسبی بین گروه‌های اسلام‌گرای هندی، دموکرات‌های آزادیخواه ایرانی و قبایل مختلف به وجود آورد. به اضافه این که عثمانی‌ها نیز با قدرت معنوی که در بین توده‌های مسلمان داشتند، مردم را به مبارزه علیه انگلیسی‌ها برمی‌انگیختند. کمک‌های مالی و تسلیحاتی آلمانی‌ها نیز، احتمال از دست رفتن هند بریتانیا را بسیار زیادی نمود. «باکشف نامه‌های ابریشمی، کاخ واکینگهام به لرزه درآمد و جاسوسان انگلیسی عملیات گستردهٔ نظامی در مرزهای شرقی ایران تدارک دیدند و با اعزام نیروی نظامی به جبههٔ بین‌النهرین سعی فراوان کردند سرنوشت جبهه مذکور را تغییر دهند تا خط ارسال تدارکات و نیروی کمکی به مناطق شرقی ایران و مرزهای هند را قطع نمایند. از سوی دیگر «شیخ حسین بن علی» امیرمکه از پذیرفتن درخواست‌های عثمانی برای تأیید فتاوی جهاد صادره از جانب علمای آن دیار، سر باز زد و فتوای جهاد مذکور را در حالی که مسلمانان از یک سو با کشوری مسیحی چون آلمان متحد می‌شدند، مضحک خواند. فرد شماره دو نهضت نامه‌های ابریشمی، عبید الله سندی و یارانش نیز به وسیلهٔ امیر افغانستان تحویل انگلیسی‌ها شدند و در ایران، افسران ارتش بریتانیا از جمله «ژنرال دایر»، «کلنل دو» و «میجر کیز» عملیات نظامی و سیاسی گسترده‌ای آغاز کردند و توانستند در نهایت با بهرام خان، پیمانی منعقد نمایند. وی با این که با نیروهای آلمانی قبلاً متحد شده بود، به آن‌ها شبیخون زد و مقدار زیادی از اموال آلمانی‌ها را غارت نمود. یکی از نکات جالب در بحث جنگ جهانی اول و نهضت نامه‌های ابریشمی، تأثیری است که این حرکت در بلوچستان ایران و شبه قاره بر جای نهاد. برخی از ایرانیان بلوچ نیز در نهضت شرکت داشتند؛ از جمله آنان می‌توان از حاجی شاه بخش لاشاری نام برد که نامه‌های وزیر دفاع و حاکم عثمانی مکه را با تأیید محمود الحـسن به مرزهای هنـد بلوچستان و افغانستان می‌رساند تا به دست افراد و شخصیت‌های این مناطق برساند. از دلایل اصلی نفوذ این نهضت در بلوچستان ایران، خلاء قدرتی بود که به وجود آمده و نفوذ قدرت مرکزی قاجار در منطقه کم شده بود. ایران به مناطق تحت نفوذ روس و انگلیس تقسیم شده بود. از سوی دیگر تقسیم و جدایی بلوچستان که به وسیلهٔ انگلیسی‌ها صورت پذیرفته بود، یکی دیگر از دلایل نارضایتی مردم از بریتانیا و مبارزه علیه آنان و پیوستن به نهضت نامه‌های ابریشمی بود. از پیامدهای نهضت نامه‌های ابریشمی، تأثیری است که این حرکت در سرزمین‌های دیگر از جمله بلوچستان ایران داشت. مولانا محمد صادق از بلوچ‌ها جزو مؤسسان اصلی نهضت نامه‌های ابریشمی بود که به دلیل فعالیت‌های گستردهٔ خویش بر ضد بریتانیا به وسیلهٔ مأموران اطلاعاتی آنان دستگیر و به مدت سه سال زندانی گردید. محمد صادق با سازمان دهی مذهبی مردم بلوچستان، به جهاد بر ضد انگلستان در زمان جنگ جهانی اول و اعزام نیروهایی به عراق علیه متفقین اقدام نمود که در نتیجهٔ آن تلفات شدیدی به انگلیسی‌ها در بلوچستان و کلات و جبههٔ بین‌النهرین وارد شد.