ابن سینا

«بوعلی سینا» و «شیخ الرئیس» به اینجا تغییر مسیر دارند. برای دیگر کاربردها، بوعلی سینا (ابهام‌زدایی) و شیخ الرئیس (ابهام‌زدایی) را ببینید.
| ابوعلیِ سینا | ابوعلیِ سینا |
| --- | --- |
نگاره‌ای از بوعلی سینا اثر ابوالحسن صدیقی در ۱۳۲۴ خ؛ موزه بوعلی‌سینا این نگاره امروزه به‌عنوان چهره رسمی بوعلی سینا شناخته می‌شود.: نگاره‌ای از بوعلی سینا اثر ابوالحسن صدیقی در ۱۳۲۴ خ؛ موزه بوعلی‌سینا این نگاره امروزه به‌عنوان چهره رسمی بوعلی سینا شناخته می‌شود.
زادهٔ: ۹۸۰ بخارا، امپراتوری سامانی (ازبکستان کنونی)
درگذشت: ۱۰۳۷ میلادی (۵۶–۵۷ سال) همدان، آل کاکویه (ایران کنونی)
آرامگاه: آرامگاه بوعلی‌سینا ۳۴°۴۷′۲۹٫۵۵″ شمالی ۴۸°۳۰′۴۷٫۶۲″ شرقی﻿ / ﻿۳۴٫۷۹۱۵۴۱۷°شمالی ۴۸٫۵۱۳۲۲۷۸°شرقی﻿ / 34.7915417; 48.5132278 همدان
ملیت: ایرانی
دیگر نام‌ها: بوعلی سینا، پورسینا
پیشه(ها): فیلسوف، دانشمند و حکیم
سال‌های فعالیت: اواخر سدهٔ چهارم و اوایل سدهٔ پنجم قمری
آثار: کتاب شفا، قانون، دانشنامهٔ علایی و رساله‌های بسیاری به عربی و فارسی
منصب: وزارت
دوره: اواخر سامانیان و دوران آل بویه
همسر: یاسمین[نیازمند منبع]
والدین: پدر: عبدالله    مادر: ستاره
اثر پذیران فلسفه غرب، رنه دکارت، باروخ اسپینوزا بیرونی، عمر خیام، ابن رشد، شهاب الدین سهروردی، طوسی، ابن نفیس، آلبرتوس ماگنوس، میمندی، آگوستین، ابوعبید جوزجانی، توماس آکویناس، ویلیام اکام و بعضی از فیلسوفان عصر روشنگری:رنه دکارت، ژان ژاک روسو، ایمانوئل کانت، جان لاک، شارل دو مونتسکیو و دیوید هیوم اثر گذاران بقراط، ارسطو، جالینوس، نو افلاطونیان، الکندی، فارابی، رازی، بیرونی و ابوسهل مسیحی  مذهب اسلام: اثر پذیران فلسفه غرب، رنه دکارت، باروخ اسپینوزا بیرونی، عمر خیام، ابن رشد، شهاب الدین سهروردی، طوسی، ابن نفیس، آلبرتوس ماگنوس، میمندی، آگوستین، ابوعبید جوزجانی، توماس آکویناس، ویلیام اکام و بعضی از فیلسوفان عصر روشنگری:رنه دکارت، ژان ژاک روسو، ایمانوئل کانت، جان لاک، شارل دو مونتسکیو و دیوید هیوم اثر گذاران بقراط، ارسطو، جالینوس، نو افلاطونیان، الکندی، فارابی، رازی، بیرونی و ابوسهل مسیحی  مذهب اسلام
مجسمه سنگی ابوعلی سینا اثر ابوالحسن صدیقی در میدان بوعلی همدان
ابوعلی حسین بن عبدالله بن حسن بن علی بن سینا، مشهور به ابوعلیِ سینا، ابن سینا، پورسینا و شیخ الرئیس (حدود ۹۸۰–۱۰۳۷ میلادی/۳۷۰–۴۲۸ قمری) همه‌چیزدان، پزشک، ریاضی‌دان، اخترشناس، فیزیک‌دان، شیمی‌دان، جغرافی‌دان، زمین‌شناس، شاعر، منطق‌دان، فیلسوف، موسیقی‌دان و دولت‌مرد ایرانی و از مشهورترین و تأثیرگذارترینِ فیلسوفان و دانشمندان ایران‌زمین و جهان است که به ویژه به دلیل آثارش در زمینهٔ فلسفه و پزشکی اهمیت دارد. آثار اصلی او دو دانشنامهٔ علمی و فلسفی جامع به نام‌های کتاب شفا و دانشنامهٔ علائی، و همچنین القانون فی الطب به عنوان یکی از معروف‌ترین آثار تاریخ پزشکی است.
وی در کودکی نبوغ شایانی از خود بروز داد و در جوانی از جمله دانشمندان و پزشکان خاص دربار امیر نوح سامانی در بخارا بود. سپس با زوال سامانیان و نزدیک شدن خطر سپاه سلطان محمود غزنوی از بخارا به گرگانج خوارزم رفت و از آنجا به گرگان نزد امیران آل زیار پناه برد. سپس، در خدمت مجدالدوله رستم امیر آل بویه در ری رسید و پس از آن در همدان وزیر شمس‌الدوله دیلمی بود. پس از مرگ امیر، وی را زندانی کردند تا اینکه از آنجا گریخت و نزد علاءالدوله، حاکم اصفهان از آل کاکویه رفت و در خدمت او بود تا نهایتاً در همین منصب در سفر به همدان درگذشت.
در حوزه دانش منطق ابن سینا با ابداع دو نظریه «قیاس اقترانی شرطی» و «موجهات زمانی» از منطق ارسطویی پا فراتر نهاد در طرح نوینی از منطق موسوم به منطق سینوی را در تمدن اسلامی پی نهاد که پس از وی تا زمان خواجه نصیرالدین طوسی تکمیل گردید. در حوزه فلسفه وی کوشید تا فلسفه مشائی را با دین سازگار سازد. در این جهت علاوه بر اثبات وجود خداوند بمثابه واجب الوجود فلسفی، به حل عقلی مسائلی از قبیل صدور کثرت از وحدت، علم خداوند به جزئیات، پیوند حادث و قدیم، رابطه ذات و صفات خدا پرداخت. در حوزه نفس نیز بحث تجرد و خلود را طرح می‌کند. وی معقول ثانی و اولی را تفکیک می‌کند و در موضوع شرور تقریر نوینی ارائه می‌دهد.
وی ۴۵۰ کتاب در زمینه‌های گوناگون نوشته است که شمار زیادی از آن‌ها در مورد پزشکی و فلسفه است. جرج سارتن در کتاب تاریخ علم، وی را یکی از بزرگ‌ترین اندیشمندان و دانشمندان پزشکی می‌داند. همچنین وی او را مشهورترین دانشمند دیار ایران می‌داند که یکی از معروف‌ترین‌ها در همهٔ زمان‌ها و مکان‌ها و نژادها است. همچنین وی در زمرهٔ فیلسوفان بزرگ جهان قرار دارد. دانشنامهٔ فلسفهٔ دانشگاه تنسی ابن سینا را تأثیرگذارترین فیلسوف جهان پیش از دوران مدرن معرفی می‌کند. تقریرهای فلسفی وی بسیار بر فلاسفه بزرگ بعدی از جمله ملاصدرا، توماس آکوئیناس و دکارت مؤثر بوده است و علاوه بر مکتب سینوی در جهان اسلام که همچنان استمرار دارد، مکتب سینوی در فلسفه قرون وسطی اروپا نیز پدید می‌آید. تجرید الاعتقاد خواجه نصیرالدین طوسی، کلام شیعه را به رنگ فلسفه سینوی درمی‌آورد. در مخالفت با وی از یک سو محمد غزالی و فخر رازی از موضع کلام اشعری و از سوی دیگر ابن رشد اندلسی از موضع فلسفه ارسطویی کتاب می‌نویسند.
زادروز او در ایران، یعنی ۱ شهریور، روز پزشک نام گرفته است.
آرامگاه بوعلی‌سینا در میدان بوعلی سینا در مرکز شهر همدان واقع شده است.