لشکر ششم زرهی (ورماخت)
تاریخچه عملیاتی > شوروی > روسیه

لشکر ششم زرهی با تصرف آوگسپیلس در ۴ ژوئیه، اقدام برای گذر از خط استالین را آغاز کرد. عملیات شناسایی خبر از وجود استحکامات متعدد بتنی در دو طرف جاده می‌داد که نیروهای دشمن به شکل ویژه‌ای در بخش جنوب شرقی در جانب شرقی رود لژا در آن مستقر بودند. فرمانده لشکر با وجود اصرار سپهبد راینهارت بر ادامه و تحکیم حرکت سریع لشکر یکم زرهی که عناصر پیشین آن خود را به جنوب اوستروف رسانده بودند، با اتمام پیشروی در همان روز، طرح تهاجمی گذر از این مناطق از روز بعد را ریخت. دو عامل لزوم تمرکز نیروها پس از پراکندگی آن‌ها در اثر پیشروی سریع دو روز قبل و درگیری‌های اطراف بالتیناوا در کنار افزایش مقاومت نیروهای دشمن، بزرگ‌ترین علل این تصمیم بودند. ادامه داشتن خط دفاعی استالین به سمت جنوب امکان دور زدن آن را از نیروهای سرتیپ لنتگراف گرفته بود. با آغاز تهاجم مقاومت شدید مدافعان تا آخرین لحظه باعث توقف نیروهای لشکر در برخورد با خط استحکامات و وادار شدن آن‌ها به ورود به مبارزات نزدیک تن به تن برای پاکسازی یک به یک سنگرها و مواضع دشمن شد. گذر از این محل تا ساعات پایانی بعد از ظهر ۶ ژوئیه پس از سلطه بر بیش از بیست نقطه از استحکامات دشمن با پانزده ساعت درگیری، به طول انجامید. نبردهای این موضع شدیدترین نبردهای لشکر ششم زرهی با اختلاف زیاد نسبت به درگیری‌های قبلی از زمان شروع عملیات بارباروسا به حساب می‌آمد. با ورود به خاک روسیه و گذر از خط استالین وضعیت راه‌های پیش‌روی لشکر ششم زرهی بدتر از گذشته شد. در ادامه، این لشکر با قرار دادن پیاده‌نظام در جناحین خود، پیشروی به سمت اوستروف را آغاز کرد. دو گروه‌رزمی لشکر هر یک با جای دادن ۵۰ تانک به عنوان سرنیزه زرهی خود در پیش رو و پیاده‌نظام در اطراف، بدون توقف به تعقیب نیروهای در حال عقب‌نشینی دشمن پرداختند. این نیروها با برخورد به مقاومت ضعیف دشمن، همان روز خود را به استروف رساندند. با وجود عدم موفقیت حملات هوایی دشمن به گذرگاه روستوف، ترافیک نیروها در این محل مشکل آفرین شده بود. روز ۷ ژوئیه قوای لشکر ششم زرهی پس از ده تا پانزده کیلومتر پیشروی به سمت شمال شرقی، در اثر فرسودگی در پی دو روز راهپیمایی سریع، وادار به توقف شدند. با این همه مواضع این نیروها مداوما زیر ضدحملات دشمن قرار داشت. گروه‌رزمی راوس حرکت خود از عصر همین روز از سر گرفت. روز ۸ ژوئیه لشکر ششم زرهی موظف شد در عین کاهش فاصله خود در شمال با لشکر یکم زرهی، به شکل محدودی به سمت پورخوف در ۱۰۰ کیلومتری شمال شرق استروف، یورش ببرد. بدین ترتیب گروه‌رزمی رواس در جناح راست در مواجهه با مقاومت ضعیف، خود را به اسلاوکوویچی رساند اما با نرسیدن به موقع یگان‌های لشکر دویست و شصت و نهم پیاده‌نظام برای محافظت از جناحین آن، زیر ضد حمله شدید نیروهای پر شمار زرهی دشمن قرار گرفت. این گروه‌رزمی به هر صورت موفق شد موضع خود را حفظ کند. در طرف دیگر گروه‌رزمی زکندورف راه به جانب شمالی را گشود و گذرگاهی بر رود چرخا در شمال اوسیپووت برقرار کرد. شب ۸ ژوئیه گروه‌رزمی راوس به طرف این گذرگاه حرکت نمود.
پس از عبور از خط آهن پسکوف-پورخوف، لشکر ششم زرهی با همان دو گروه‌رزمی به پیشروی به سمت شرق ادامه داد. روز ۹ ژوئیه گروه‌رزمی راوس زاگوسکا در ۵۰ کیلومتری شرق پسکوف، را به تصرف خود درآورد. گروه‌رزمی زکندورف در این زمان بیشتر صبح را درگیر مقاومت دشمن بود. حرکت لشکر عصر این روز با افزایش مقاومت دشمن متوقف گشت. روز بعد با مقاومت شدید دشمن در اراضی جنگلی، در نخستین مواجهه با تانک‌های سنگین کی‌وی-۱ پس از راسینیای، تهاجم برای تصرف سه‌راهی یامکینو در ۵ کیلومتری شرق زاگوسکا، به نتیجه‌ای نرسید. در این موقعیت لشکر هیچ توپ ۸۸ میلی‌متری در اختیار نداشت؛ چرا که روز گذشته با وجود اعتراض لنتگراف، آتشبارهای این توپ‌ها به سپاه ۴۱ موتوریزه ملحق شده بودند. بدین جهت هنگ ۷۶ توپخانه با وجود دشواری در جابه‌جایی، اقدام به هدف قرار دادن مستقیم تانک‌های سنگین دشمن با توپ‌های ۱۰۰ میلی‌متری خود کرد. توپ‌های ۵۰ میلی‌متری گردان ۴۱ ضد تانک نیز در شرایط خاصی مؤثر واقع می‌شدند. به هر حال سرتیپ لنتگراف تصمیم به دور زدن یامکینو گرفت. روز بعد با مشاهده این حرکت، نیروهای دشمن از یامکینو به سمت بوروویچی در ۲۰ کیلومتری شرق، عقب نشستند. در این زمان گروه‌رزمی راوس به عنوان سرنیزه زرهی لشکر از اوستروف به سمت پورخوف و دنو در شمال شرقی پیشروی می‌کرد.
روز ۱۱ ژوئیه به فرمان سپهبد راینهارت، لشکر ششم زرهی مسیر رو به شرق خود را جهت یاری‌رسانی به لشکر یکم زرهی که در مسیر بزرگراه لنینگراد، در نووسلیه در ۵۰ کیلومتری شمال شرقی پسکوف، با مقاومت شدید دشمن روبرو شده بود، تغییر داد. نیروهای لشکر می‌بایست با چرخش ۹۰ درجه‌ای به سمت شمال، از مسیرهایی شنی و مردابی به طرف این محل می‌رفتند. در این شرایط قدیمی بودن نقشه‌ها عمل مسیریابی را دشوار ساخته بود. با شکستن پل‌های ضعیف و گیر کردن خودروها در گل‌ولای، حرکت ستون نیروهای لشکر در راه‌های کم‌عرض به کندی صورت می‌گرفت و مکرراً متوقف می‌شد. سرعت متوسط پیشروی به حدود تنها ۱٫۵ کیلومتر بر ساعت رسیده بود. طی طاقت‌فرسای این مسافت ۶۰ کیلومتری، بدون برخورد با دشمن، یک روز به طول انجامید. در نهایت صبح روز ۱۲ ژوئیه گروه‌رزمی راوس خود را به نووسلیه رساند و با یک درگیری سخت و کوتاه دشمن را از بزرگراه لنینگراد عقب راند. در میانه سازماندهی مجدد، به این گروه‌رزمی دستور داده شد پل رود پلیوسا در لیادی را تسخیر و سر پلی آن سوی رود ایجاد کند. بدین حرکت آهسته گروه‌رزمی تنها پس از سه ساعت خواب شبانه، اوایل روز ۱۳ ژوئیه از میان اراضی مردابی از سر گرفته شد. به هر صورت پس از طی ۹ ساعته ۶۰ کیلومتر دیگر، حمله غافلگیرانه عناصر پیشتاز لشکر، بدون درگیری، مأموریت محوله را محقق کرد.
با حضور شخصی راینهارت در گذرگاه لیادی و صدور فرمان، لشکر ششم زرهی در موازات مسیر لشکر یکم زرهی، به حرکت در جانب شمال ادامه داد. به نقل از سرهنگ راوس هنگام پیشروی در عمق اراضی دشمن، درحالیکه یگان‌های ارتش سرخ در دو طرف مسیر حضور پررنگی داشتند، هواگردهای شوروی برگه‌هایی را بر سر نیروهای او ریختند که از آن‌ها می‌خواست خود را معرفی کنند. به نظر می‌رسد موقعیت نیروهای موتوریزه لشکر، دشمن را در شناسایی آن‌ها با نیروهای خودی به شک انداخته بود. در نهایت ادامه حرکت یگان و عدم دریافت پاسخ سبب تصور خودی بودن آن‌ها در این هواگردها شد. گروه‌رزمی راوس آن روز ۱۴ ژوئیه با غافل‌گیر کردن دشمن و بدون درگیری دو پل بر رود ناروا در ناحیه ایوانوفسکویه را تصرف و گذرگاهی در آن سوی رود ایجاد کرد.
در جریان عملیات تایفون، تهاجم ورماخت به مسکو، لشکر ششم زرهی به عنوان بخشی از سپاه ۴۱ موتوریزه از گروه زرهی ۳ از روز ۲ اکتبر سال ۱۹۴۱ حرکت خود را آغاز کرد. برای شکستن خط دفاعی دشمن با ترکیب هنگ ۱۱ زرهی این لشکر و هنگ ۲۵ زرهی لشکر هفتم زرهی، تیپ زرهی کول با ۲۶۰ تانک و تعدادی نفربر زرهی به رهبری فرمانده هنگ ۱۱ زرهی ایجاد گردید. این تیپ با پشتیبانی هوایی لوفت‌وافه نفوذ عمیقی در دفاع دشمن در شمال ویازما صورت داد و روز ۳ اکتبر از رود دنیپر گذشت. روزهای آینده با محاصره نیروهای دشمن مسیر مسکو برای یگان‌های لشکر باز شد. به هر صورت، بارندگی مداوم پاییزه راه‌های خاکی منطقه را به دریایی از گل بدل ساخت و حرکت را بسیار دشوار کرد. با این وجود عناصری از لشکر خود را به کالینین رساندند. در این نقطه دیگر امکان پیشروی وجود نداشت و عملیات عملاً متوقف شد. با فرا رسیدن یخبندان زمستانه و سفت شدن سطح راه‌ها، لشکر با تعداد اندک تانک‌های باقی مانده و قوای فرسوده خود مجدداً حرکت به سمت شرق از سر گرفت و مقداری پیش رفت. هیچ نیروی جایگزینی از ماه ژوئن دریافت نشده بود. در این هنگام دمای هوا به منفی سی درجه سانتیگراد رسید و با توجه به نبود میزان کافی البسه و تجهیزات زمستانی به فلج شدن نیروها انجامید. تلفات در اثر سرمازدگی بالا بود.