stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
باصری
فرهنگ > موسیقی

ساز کرنا و نقاره ابزارهای نواختن معروف ایل باصری هستند که در مراسم ازدواج و حتی سوگواری از آن‌ها استفاده می‌شود. نی هفت‌بند از دیگر ابزارهای موسیقی در ایل باصری است.
فرهنگ > رقص‌های محلی

در ایل‌ها به‌خصوص در ایل باصری، دو نوع رقص مرسوم و متداول‌ترین است که یکی مربوط به مردان و دیگری منحصر به زنان است. رقص مردان که نوای آن «جنگنامه» نام دارد. در تَرکه بازی دو نفر به میدان می‌آیند، یکی از آن‌ها ترکه‌ای محکم به دست می‌گیرد و دیگری پایه‌ای برمی‌دارد. این دو همراه نوای جنگنامه چند دور می‌رقصند. سپس صاحب ترکه حمله را شروع و پایه‌دار دفاع می‌کند. صاحب ترکه برای برنده شدن باید از زانوی رقیب به پایین را با ترکه بزند. پس از آن که ترکه را زد، ترکه و پایه را با هم عوض می‌کنند و رقص و حمله و دفاع دوباره شروع می‌شود. زنان و دختران ایلی نیز در لباس‌های محلی به صورت دایره‌وار با تکان دادن دستمال‌های رنگین در دست انجام می‌شود.
فرهنگ > ازدواج

مقالهٔ اصلی: ازدواج در میان باصری‌ها
ازدواج در میان باصری‌ها بر اساس رسم و رسوم خاص و منحصر به فردی انجام می‌شود. مراسم عروسی معمولاً بیشتر از ۲ روز طول می‌کشد که در آن مراسم مختلفی مانند حجله‌بندان، حمام داماد، حنابندان، جهیزیه‌کشان، واسونک‌خوانی و عروس‌بران (عروس‌کشان) همراه با رقص‌هایی مانند چوب‌بازی (تَرکه‌بازی) و دستمال‌بازی اجرا می‌گردد.
فرهنگ > دین

باصری‌ها مسلمان و شیعه دوازده امامی هستند با این حال باورها، رسوم و جشن‌های اسلامی در میان آن‌ها جایگاه ویژه‌ای ندارد. با وجود ارتباط دائم باصری‌ها با اهالی روستاها؛ تقسیمات و وقایع سال قمری در میان آن‌ها به‌طور جدی پیگیری نمی‌شود. با اینکه باصری‌ها به‌طور نسبی از رسوم اسلامی مطلع هستند؛ در رعایت آن‌ها به‌طور کلی ثابت قدم نیستند و جشن‌ها و مراسم اسلامی به ندرت مورد توجه قرار می‌گیرند. توجه باصری‌ها به رسوم چرخهٔ زندگی مانند تولد، ازدواج و مرگ نسبت به آیین‌های اسلامی مانند روزه در ماه رمضان و عزاداری در ماه محرم به‌طور کلی بیشتر می‌باشد.
تقسیمات

مقالهٔ اصلی: طایفه‌های ایل باصری
دربارهٔ تعداد طایفه‌های ایل باصری در منابع مختلف اختلاف وجود دارد اما به‌طور سنتی ایل مشتمل است بر ۱۴ تیره یا طایفه و ۴۱ بُنْکو یا اولاد. هر اولاد شامل ۴ تا ۹ خانوار است و رهبری آن را یک کدخدا بر عهده دارد. دو شاخه اصلی طوایف علی میرزایی و ویسی نام دارند. این طایفه‌ها به شرح زیر هستند:
جوچین
کلمبه‌ای
لب‌موسی
فرهادی
عبداللهی
سروستانی
ایلخاص
کرمی
علی قنبری
ظهرابی
قوقی
میر
صالحی
حسین احمدی
شکاری
سروستانی
علی شاه قلی
آلقلی
حنایی
کرجه‌ای
تربر
چاربنیچه
دور و بَر
زبان

مقالهٔ اصلی: گویش باصری
بیشتر باصری‌ها فارسی زبانند و به گویش خاص خود که گویش باصری نام دارد سخن می‌گویند. گویش باصری‌ها نزدیکی زیادی به لهجه شیرازی دارد. در میان طایفه‌های باصری طایفهٔ ایلخاص به زبان ترکی و در جمع چندین تیره نیز به لری یا عربی تکلم می‌کنند. زبان این گروه‌ها بعدها به دلیل کوچ و همجواری با اقوام دیگر تغییر یافته‌است. مردم عامهٔ باصری در صحبت کردن اغلب کلماتی به کار می‌برند که ریشهٔ پهلوی دارد و حدود ۱۰۰۰ واژهٔ مردهٔ پهلوی نیز در این گویش وجود دارد.
در جدول زیر به برخی از واژگان گویش باصری اشاره شده‌است:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| فارسی معیار | باصری | آوانوشت |
| جوان | جُنگ | Jong |
| کثیف | پَچَل | Pačal |
| خسیس | پیناس | Pinās |
| سر حال | گَبور | Gabur |
| وارونه | چَپّه | Čappe |
| دهان | کَپ | Kap |
| کلیه | گُرده | Gorde |
| همه | گِشت | Gešt |
| استخوان | سِکَل | Sekal |
اقتصاد

اقتصاد کوچ‌نشینان حول محور پرورش دام، چهارپایان و منافع حاصله از آن می‌چرخد. در همین راستا، خانواده به وسایل و امکاناتی نظیر چادر و ابزار و آلات زندگی، مرتع و نیروی انسانی نیازمند است.
اقتصاد > دام‌ها

دام‌های ایل باصری شامل گله‌ای از بز و میش که تعدادشان بسته به وضعیت اقتصادی خانواده و جایگاه اجتماعی افراد ممکن است به چند صد رأس و گله‌های متعدد نیز برسد. چهار پایانی از قبیل اسب، الاغ، قاطر و شتر نیز ضمن کمک به وضعیت اقتصادی خانواده، کوچ و جابجایی را تسهیل و بر سرعت عمل تحرکات فصلی می‌افزاید. نژاد دام‌های ایل باصری به گویش خودشان قَلَمه (سور و مَلهِه) نامیده می‌شود.
اقتصاد > صنایع دستی

تولیدات صنایع دستی ایل باصری همانند سایر عشایر فارس شهرت جهانی دارد به طوری که قالی فارس به عنوان میراث فرهنگی و معنوی بشر در سازمان یونسکو ثبت گردیده است. گبه و قالی‌های ایل همانند لباس رنگارنگ زنان ایل موجی از رنگ‌های شاد طبیعت را در خود جای داده است. گلیم‌های اصیل ایل از پشم خالص و جاجیم‌ها نیز از نخ‌های رنگین و ظریف پشمی یا پنبه‌ای یا مخلوط هر دو بافته می‌شوند. زنان ایل ضمن انجام دادن کارهای روزمره خانگی به هنرهای بیشماری نیز آراسته بودند که مهم‌ترین آن صنایع دستی بود که اکثراً بازتاب دهنده آداب و رسوم و فرهنگ فردی و جمعی ایل بود.
نقشمایه‌های بکار رفته در قالی و خورجین‌ها معمولاً چهاربازویی ترنجی بازو بسته و بازو شکسته است که منحصر به قالی‌های باصری می‌باشد. هنرمندی زنان باصری در آفریدن نگاره‌های مرغی گوناگون شگفت‌انگیز است. گوناگونی مرغان در قالیبافی ایل باصری به اندازه‌ای است که دیگر مرغ‌بازان چیره‌دست چون بهارلو و عرب‌های فارس حتی طایفه‌های عرب منطقه نی‌ریز از نظر کثرت انواع هم‌آورد باصری‌ها نیستند. بافندگان باصری دستکم پنج نگاره مرغی خاص دارند که هیچ‌یک در دیگر دستبافته‌های فارس بدین صورت دیده نشده است. از دیگر شاخصه‌های نقشپردازی در قالی‌بافی باصری فراوانی نگاره‌های کوچک شبیه s انگلیسی، نقش آب و سروهای پهن و کوتاه به سبک سروهای تخت جمشید هستند.
از دیگر صنایع دستی ایل می‌توان به لَتف، قالی، گبه، جاجیم، گلیم، سرکش، خورجین، تیردان، چنته، جل اسب، خوابگاه، خوره و جوال اشاره کرد.
سرزمین و کوچ

چادرنشینان ایل باصری در تابستان در منطقه‌ای زندگی می‌کنند که از دامنه‌های کوه بل در شمال آغاز می‌شود و از آن جا به دهستان‌های خنجشت و احمدآباد در سرحد چهاردانگه می‌پیوندد و سپس تا دشت مرغاب و خفرک و مرودشت ادامه می‌یابد. آن‌ها زمستان را نیز در اطراف کربال، کوار، خفر، جهرم، جویم، اوز و شمال‌غربی لارستان می‌گذرانند. این مسیر حدود ۴۵۰ کیلومتر طول و از ۳۰ تا ۷۵ کیلومتر پهنا دارد.
بیشینه باصری‌ها در جایگاه تابستانه پیشین ایل در پیرامون مرودشت، پاسارگاد و شیراز و گروه کوچکتری نیز در بخش کردیان جهرم یکجانشین شده‌اند.
از دوره قاجار به این سو گروه‌هایی از باصری‌ها به نقاط مختلف ایران مهاجرت کرده، یا از ایل گسسته و به ایلات و عشایر دیگر پیوسته‌اند. در سال ۱۲۴۴ خورشیدی طایفه ایلخاص تماماً به اصفهان مهاجرت کرد و در حدود ۹۰ سال در آنجا اقامت گزید و در اواسط سدهٔ ۱۴ به سرزمین پیشین خود بازگشت و دوباره به ایل باصری پیوست. در سال ۱۲۹۶ رمضان خان باصری (از طایفهٔ عبداللهی) با ایل و احشام خود در پی یافتن مراتع مناسب به جندق و بیابانک کوچید؛ در آنجا با یاری رؤسا و منتقدان محلی، قدرت‌الله خان، نایب‌الحکومه و پسرش را کشت و خود را نایب‌الحکومه خواند؛ و سرانجام در ۱۲۹۷ از جندق رانده شد. خانواده‌هایی از این گروه هنوز در آن منطقه اقامت دارند. در سال ۱۳۱۳ نیز ۲۵۰ خانوار از باصری‌ها به سمنان، سرخه و گرمسار مهاجرت کردند. ۳۰ خانوار از آن‌ها در ۱۳۲۲ به ایوانکی و سپس از آنجا به ورامین رفتند و در روستاهای آن ساکن شدند.
یک خانواده باصری در کنار پاسارگاد
زنی از ایل باصری
کودکانی با پوشش باصری در نقش رستم
قالی باصری
یک زن باصری در حال قالی‌بافی
حدود سرزمین کوچ باصری‌ها در نقشه ایران
  گرمسیر
  سرحد
لایف ایز استرنج: رنگ‌های حقیقی

| لایف ایز استرنج: رنگ‌های حقیقی | لایف ایز استرنج: رنگ‌های حقیقی |
| --- | --- |
توسعه‌دهنده(ها): دک ناین
ناشر(ها): اسکوئر انیکس
کارگردان(ـان): زک گریس
هنرمند(ان): اندرو ودر
نویسنده(ها): فلیس کوئن
آهنگساز(ان): انگس و جولیا استون نووو آمور ام‌اکس‌ام‌تون
سری: لایف ایز استرنج
موتور: آنریل انجین ۴
سکو(ها): مایکروسافت ویندوز پلی‌استیشن ۴ پلی‌استیشن ۵ ایکس‌باکس وان ایکس‌باکس سری اکس/اس گوگل استادیا نینتندو سوئیچ
تاریخ(های) انتشار: ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۱
ژانر(ها): ماجراجویی
حالت(ها): تک‌نفره
لایف ایز استرنج: رنگ‌های حقیقی (انگلیسی: Life Is Strange: True Colors) یک بازی ماجراجویی ساخته شده توسط دک ناین و منتشر شده به‌وسیلهٔ شرکت اسکوئر انیکس می‌باشد که در ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۱ برای مایکروسافت ویندوز، پلی‌استیشن ۴، ایکس‌باکس وان، پلی‌استیشن ۵ و ایکس‌باکس سری اکس/اس منتشر شد. نسخهٔ کنسول نینتندو سوئیچ نیز در ۷ دسامبر ۲۰۲۱ در دسترس قرار گرفت. این بازی سومین قسمت از سری اصلی لایف ایز استرنج می‌باشد.
لی جیاجون

| لی جیاجون | لی جیاجون |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۵ اکتبر ۱۹۷۵ چانگچون
ملیت: چین
لی جیاجون (انگلیسی: Li Jiajun؛ زادهٔ ۱۵ اکتبر ۱۹۷۵) اسکیت‌باز سرعت اهل چین است.
قراجه اربط

village در 23x15px|border |alt=|link= ایران
| قراجه اربط قراجه اربط | قراجه اربط قراجه اربط |
| --- | --- |
village: village
قراجه اربط: قراجه اربط
مختصات: ۳۷°۱۷′۴۵″ شمالی ۴۷°۵۱′۰۳″ شرقی﻿ / ﻿۳۷٫۲۹۵۸۳°شمالی ۴۷٫۸۵۰۸۳°شرقی﻿ / 37.29583; 47.85083: مختصات: ۳۷°۱۷′۴۵″ شمالی ۴۷°۵۱′۰۳″ شرقی﻿ / ﻿۳۷٫۲۹۵۸۳°شمالی ۴۷٫۸۵۰۸۳°شرقی﻿ / 37.29583; 47.85083
استان‌های ایران: استان آذربایجان شرقی
شهرستان‌های ایران: شهرستان میانه
بخش (تقسیمات کشوری): بخش کاغذکنان
تقسیمات کشوری در ایران: دهستان قافلانکوه شرقی
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۳:۳۰ (ساعت رسمی ایران)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۴:۳۰ (ساعت رسمی ایران)
قراجه اربط یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان کاغذکنان شرقی بخش کاغذکنان شهرستان میانه واقع شده‌است.
زاین، اکلاهما

CDP
| Zion, Oklahoma | Zion, Oklahoma |
| --- | --- |
CDP: CDP
Location of Zion, Oklahoma: Location of Zion, Oklahoma
ایالت: اکلاهما
شهرستان: ادیر
مساحت: مساحت
 • کل: ۱٫۷ مایل مربع (۴٫۴ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۱٫۷ مایل مربع (۴٫۴ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰٫۰ مایل مربع (۰٫۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۱۰۳۰ فوت (۳۱۴ متر)
جمعیت (۲۰۰۰): جمعیت (۲۰۰۰)
 • کل: ۴۸
 • تراکم: ۲۸٫۰/مایل مربع (۱۰٫۸/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (Central (CST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۵ (CDT)
FIPS code: 40-83125
GNIS feature ID: 1100959
زاین(به انگلیسی: Zion) شهری در ایالت اکلاهما کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۴۱ نفر بوده‌است.
کلسی مریت

| کلسی مریت | کلسی مریت |
| --- | --- |
نام هنگام تولد: Kelsey Alaine Merritt
زادهٔ: ۱ اکتبر ۱۹۹۶ ‏(۲۸ سال) پامپانگا
محل تحصیل: Ateneo de Manila University
اطلاعات مدلینگ: اطلاعات مدلینگ
قد: ۱٫۷۳ m (۵ ft ۸ in)
رنگ مو: قهوه ای
رنگ چشم: قهوه ای روشن
بنگاه:  The Society Management (New York)  Supreme Management (New York, Paris)  Women Direct (Milan)  ویلهلمینا مادلز (London)  Nomad Management (New York, Los Angeles, Miami) 
 :  
کلسی مریت (انگلیسی: Kelsey Merritt؛ زادهٔ ۱ اکتبر ۱۹۹۶) مدل فیلیپینی  و حاضر در ویکتوریا سیکرت فشن شو ۲۰۱۸ و نسخه لباس شنای اسپورتس ایلاستریتد است.
رایان مالون

| رایان مالون | رایان مالون | رایان مالون | رایان مالون |
| --- | --- | --- | --- |
 :  
زادهٔ:  ۱ دسامبر ۱۹۷۹ ‏(۴۵ سال) پیتسبرگ
قد:  ۶ فوت ۴ اینچ (۱۹۳ سانتیمتر)
وزن:  ۲۱۹ پوند (۹۹ کیلوگرم؛ ۱۵ سنگ ۹ پوند)
پست:  Left wing
ضربه:  Left
بازی برای:  Pittsburgh Penguins تمپا بی لایتنینگ نیویورک رنجرز
تیم ملی:   ایالات متحده آمریکا
منتخب ان‌اچ‌ال:  115th overall، ۱۹۹۹ Pittsburgh Penguins
سوابق بازی:  2003–2015 ۲۰۱۷–۲۰۱۸
رایان مالون (انگلیسی: Ryan Malone؛ زادهٔ ۱ دسامبر ۱۹۷۹) بازیکن هاکی روی یخ اهل ایالات متحده آمریکا است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به تمپا بی لایتنینگ اشاره کرد.
شنبلیله

| شنبلیله | شنبلیله |
| --- | --- |
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: گیاهان
(طبقه‌بندی‌نشده):: گیاهان گلدار
(طبقه‌بندی‌نشده):: دولپه‌ای‌های نو
(طبقه‌بندی‌نشده):: رزیدها
راسته:: باقلاسانان
تیره:: باقلاییان
سرده:: شنبلیله‌ها
گونه:: شنبلیله
نام دوبخشی: نام دوبخشی
Trigonella foenum-graecum کارل لینه: Trigonella foenum-graecum کارل لینه
شَنبَلیله یا به فارسی دری شینبل (نام علمی: Trigonella foenum-graecum) گیاهی است از تیره باقلائیان (Fabaceae) و به همین دلیل توانایی هم‌زیستی با باکتری‌های تثبیت‌کننده ازت را داشته و می‌تواند بخش زیادی از از نیتروژن مورد استفاده خود را تولید کند.
گیاهی است علفی به ارتفاع ۱۰ تا ۵۰ سانتیمتر با گل‌هایی منفرد و به رنگ روشن که رنگ میوه‌های آن زرد تا قهوه‌ای است.
این گیاه بومی ایران بوده و در بیشتر نواحی ایران از جمله آذربایجان، اصفهان، فارس، خراسان، سمنان و دامغان می‌روید و به عنوان سبزی خوراکی کاشته شده و مصرف می‌شود.
شنبلیله در کنار راه‌ها نیز می‌روید و به این خاطر در قدیم به آن گل راه‌رو هم می‌گفتند.
کاربردهایِ خوراکی

شنبلیله، یکی از سبزی هایی‌ است که در پختِ خوراک‌های ایرانی مثل قرمه‌سبزی، کوفته برنجی، اشکنه، و دلمه به کار می‌روند. از خواص شنبلیله، می‌توان به تولید شیر مادر، افزایش سطح تستوسترون و کنترل قند خون اشاره کرد.
کاربردهایِ خوراکی > کاربرد در قرمه‌سبزی

نکته‌یِ استفاده از شنبلیله در پختِ قرمه‌سبزی، تفتِ جداگانه‌یِ این سبزی با لیمو‌ترش است.
شکوفه سورنجان که شنبلید نامیده می‌شود
لی نینا

| لی نینا | لی نینا |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۰ ژانویهٔ ۱۹۸۳ بنشی
ملیت: چین
لی نینا (انگلیسی: Li Nina؛ زادهٔ ۱۰ ژانویهٔ ۱۹۸۳) از برندگان مدال‌های بازی‌های المپیک زمستانی ۲۰۰۶ اهل چین است.
گالینا لیخاچووا

گالینا لیخاچووا (روسی: Галина Владимировна Лихачёва؛ زادهٔ ۱۵ ژوئیهٔ ۱۹۷۷) اسکیت‌باز سرعت اهل روسیه است. وی همچنین از برندگان مدال‌های بازی‌های المپیک زمستانی است.
هدایت هاشمی

| هدایت هاشمی | هدایت هاشمی |
| --- | --- |
هاشمی در ۱۳۹۳: هاشمی در ۱۳۹۳
زادهٔ: ۱۷ اسفند ۱۳۵۳ ‏(۵۰ سال) سبزوار، ایران
ملیت: ایرانی
تحصیلات: «کارشناسی ارشد کارگردانی»
پیشه: بازیگر
سال‌های فعالیت: ۱۳۷۷-اکنون
همسر(ها): نگار عابدی (سابق) مهشید ناصری
فرزندان: اِما و جانا هاشمی
خویشاوندان: هادی عامل هاشمی تیرتاجی، کارگردان تئاتر (برادر)   علی عامل هاشمی، بازیگر (برادر)
سیّد هدایت‌اللّٰه عامل هاشمی تیرتاجی مشهور به هدایت هاشمی (زادهٔ ۱۷ اسفند ۱۳۵۳ در سبزوار) بازیگر سینما، تئاتر و تلویزیون ایرانی است.
زندگی

وی در هفدهم اسفند ماه سال ۱۳۵۳ در شهر سبزوار متولد شد ولی تا زمان سربازی در شهر مشهد زندگی کرده‌است و در آن جا به ورزش فوتبال نیز می‌پرداخته‌است. این بازیگر دارای مدرک تحصیلی «کارشناسی ارشد کارگردانی» است و از سال ۱۳۷۷ به‌طور حرفه‌ای بازی در تئاتر را آغاز کرده‌است. نخستین فیلم سینمایی با بازی وی یک بوس کوچولو به کارگردانی بهمن فرمان‌آرا است. از نقش‌های به یاد ماندنی وی می‌توان به نقش اوس موسی در سریال پایتخت اشاره کرد.
کارنامه هنری

دورهمی ۱۳۹۸
خندوانه
کارنامه هنری > تئاتر

افرا، یا روز می‌گذرد (بهرام بیضایی ۱۳۸۷)
رومئو و ژولیت
یک نوکر و دو ارباب
والس مرده‌شوران
آبگوشت زهرماری
آندرانیک
لوله
تیغ کهنه
دن کیشوت
دو متر در دو متر جنگ
پینوکیو
غولتشن‌ها
ریش فیدل غبغب مرکل
بوقلمون
کارنامه هنری > سینما

یک بوس کوچولو (۱۳۸۳)
آرام باش و تا هفت بشمار (۱۳۸۶)
خاک‌آشنا (۱۳۸۶)
وقتی همه خوابیم (۱۳۸۷)
لطفاً مزاحم نشوید (۱۳۸۸)
گل‌چهره (۱۳۸۹)
یه حبه قند (۱۳۹۰)
میگرن (۱۳۹۰)
آزمایشگاه (۱۳۹۰، حضور افتخاری)
شیر تو شیر (۱۳۹۰)
خانه‌ای کنار ابرها (۱۳۹۲)
محمد رسول‌الله (۱۳۹۳)
به دنیا آمدن (۱۳۹۴)
زندانی‌ها (۱۳۹۷)
خداحافظ دختر شیرازی (۱۳۹۷)
پدران (۱۳۹۸)
قلب رقه (۱۴۰۲)
کارنامه هنری > تلویزیون

| سال | نام | سمت | کارگردان | توضیحات |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱۴۰۳ | پایتخت ۷ | بازیگر | سیروس مقدم | شبکه یک/نوروز و رمضان ۱۴۰۴ |
| ۱۴۰۳ |  فراری | بازیگر | امیر داسارگر | شبکه یک |
| ۱۴۰۲ |  ترور | بازیگر | خیرالله تقیانی پور | شبکه یک |
| ۱۴۰۱ | نجلا ۲ | بازیگر | خیرالله تقیانی پور | شبکه سه / نوروز و رمضان ۱۴۰۱ |
| ۱۴۰۰ | بوتیمار | بازیگر | علیرضا نجف زاده | شبکه سه |
| ۱۳۹۹ | نجلا | بازیگر | خیرالله تقیانی پور | شبکه سه / اربعین ۱۳۹۹ |
| ۱۳۹۸ | کتونی زرنگی | بازیگر | علی ملاقلی پور | شبکه سه |
| ۱۳۹۸ | وارش (مجموعه تلویزیونی) | بازیگر | احمد کاوری | شبکه سه |
| ۱۳۹۷ | دختر گمشده | بازیگر | احمد کاوری | شبکه سه |
| ۱۳۹۷ | زوج یا فرد | علیرضا نجف‌زاده | نوروز ۱۳۹۸ | شبکه سه |
| ۱۳۹۶ | پایتخت ۵ | یک سکانس فقط صدایش پخش شد | سیروس مقدم | در نوروز ۱۳۹۷ از شبکه یک |
| ۱۳۹۶ | عقیق | بازیگر | بهرنگ توفیقی | شبکه سه |
| ۱۳۹۴ | قرعه | بازیگر | برزو نیک‌نژاد | نوروز ۱۳۹۵ / شبکه سه |
| ۱۳۹۴ | پایتخت ۴ | بازیگر | سیروس مقدم | در نقش «اوس موسی» / شبکه یک |
| ۱۳۹۳ | گاهی به پشت سر نگاه کن | بازیگر | مازیار میری | رمضان ۱۳۹۴ / شبکه دو |
| ۱۳۹۲ | پایتخت ۳ | بازیگر | سیروس مقدم | نوروز ۱۳۹۳ / شبکه ۱ |
| ۱۳۹۲–۱۳۹۱ | نوشدارو | بازیگر | جواد اردکانی | شبکه یک |
| ۱۳۹۱ | پروانه | بازیگر | جلیل سامان | شبکه سه |
| ۱۳۹۰ | چک برگشتی | بازیگر | سیروس مقدم | نوروز ۱۳۹۱ / شبکه یک |
| ۱۳۸۶ | تله‌فیلم «موتو» | بازیگر | رامتین لوافی‌پور | شبکه ۲ |
| ۱۳۸۱ | تله‌تئاتر بازرس کل | بازیگر | محمد رحمانیان | نویسنده: «نیکلای گوگول»   کارگردان تلویزیونی: «ساسان امیرپور» |
|  | ازدواج محرمانه | بازیگر | سحر ولدبیگی | شبکه استانی |
جوایز

برنده دیپلم افتخار جشنواره فیلم فجر بهترین بازیگر نقش اول مرد از بیست و هشتمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر برای بازی در فیلم لطفا مزاحم نشوید – ۱۳۸۸
دیپلم افتخار و دوم بازیگری، در دومین جشنواره دانشجویی فجر (خرس) ۱۳۷۹‏
دیپلم افتخار و لوح زرین بهترین بازیگر نقش «سیاه»، یازدهمین جشنواره سنتی و آئینی (یک نوکر و دو ارباب)۱۳۸۰‏
لوح سپاس برای حضور فعالانه در عرصه تئاتر دانشجویی، پانزدهمین جشنواره دانشجویی؛ ‏۱۳۸۱‏
لوح تقدیر بهترین نمایشنامه‌خوانی، (صیادان) ۱۳۸۳
کارتین لیندال

کارتین لیندال (انگلیسی: Cathrine Lindahl؛ زادهٔ ۲۶ فوریه ۱۹۷۰) ورزشکار کرلینگ اهل سوئد بود. در سال ۱۹۹۷ او به تالار مشاهیر کرلینگ سوئد راه یافت.
چارلی و کارخانه شکلات‌سازی (فیلم)
بازیگران

جانی دپ در نقش ویلی وانکا
فردی هایمور در نقش چارلی باکت
دیوید کلی در نقش پدربزرگ جو
هلنا بونهام کارتر در نقش خانم باکت
نوآ تیلور در نقش آقای باکت
میسی پایل در نقش خانم بورگارد
جیمز فاکس در نقش آقای سالت
دیپ روی در نقش اومپا-لومپاها (ساخت آواز توسط دنی الفمن)
کریستوفر لی در نقش دکتر وانکا
دیگر بازیگران عبارت‌اند از آدام گادلی در نقش آقای تیوی و فرانزیسکا تروئنر در نقش خانم گلوپ. چهار برنده دیگر بلیت طلایی، وایولت بورگارد، وروکا سالت، مایک تیوی و آگوستوس گلوپ به ترتیب توسط آناسوفیا راب، جولیا وینتر، جردن فرای و فیلیپ ویگراتس به تصویر کشیده شده‌اند. بلایر دونلوپ نقش ویلی وانکای کودک را بازی می‌کند. پدربزرگ و مادربزرگ باقی‌مانده چارلی، مادربزرگ جورجینا، مادربزرگ جوزفین و پدربزرگ جو توسط لیز اسمیت، ایلین اسل و دیوید موریس به تصویر کشیده شده‌اند. نیتین گاناترا و شلی کان در نقش پرنس و پرنسس پوندیچری ظاهر می‌شوند. جفری هولدر روایت‌گر فیلم است.
ساخت > توسعه

نویسنده کتاب، رولد دال، با اقتباس فیلم ۱۹۷۱ مخالفت کرد. برادران وارنر پیکچرز و شرکت بریلستین-گری انترتینمنت در سال ۱۹۹۱ وارد مذاکراتی با خانواده دال شدند تا حقوق ساخت نسخه‌ای دیگر از فیلم چارلی و کارخانه شکلات‌سازی را خریداری کنند. این معامله در سال ۱۹۹۸ نهایی شد و همسر دال، فلیسیتی («لیسی»)، و دخترش، لوسی، کنترل کامل هنری و حق نهایی در انتخاب بازیگران، کارگردان و نویسنده را به دست آوردند. حفاظت سختگیرانه خانواده دال از محتوای اصلی کتاب، دلیل اصلی به برزخ توسعه افتادن ساخت چارلی و کارخانه شکلات‌سازی از دهه ۱۹۹۰ بود.
انگ لی، تری گیلیام، آنتونی مینگلا و اسپایک جونز از جمله کارگردان‌های مورد علاقه خانواده دال برای این پروژه بودند. اسکات فرانک در فوریه ۱۹۹۹ برای نوشتن فیلم‌نامه استخدام شد، پس از آنکه خود او برای این کار به برادران وارنر مراجعه کرد. فرانک که به‌تازگی برای فیلم رده آر جنایی خارج از دید (۱۹۹۸) نامزد اسکار شده بود، قصد داشت روی فیلمی کار کند که فرزندانش بتوانند از آن لذت ببرند. او که طرفدار پر و پا قرص کتاب بود، تصمیم داشت به دیدگاه دال وفادارتر باشد و از اقتباس سال ۱۹۷۱ فاصله بگیرد. نیکلاس کیج برای نقش ویلی وانکا در حال مذاکره بود، اما به‌مرور علاقه خود را از دست داد. گری راس در فوریه ۲۰۰۰ به عنوان کارگردان انتخاب شد، که این موضوع منجر به تکمیل دو پیش‌نویس از فیلم‌نامه توسط فرانک شد. اما در سپتامبر ۲۰۰۱، هر دو پروژه را ترک کردند. برادران وارنر و خانواده دال تمایل داشتند فرانک همچنان در پروژه بماند، اما او به دلیل تضاد زمانی و تعهدات قراردادی در پروژه‌های گزارش اقلیت (۲۰۰۲) و مراقب (۲۰۰۷) نتوانست ادامه دهد.
راب مینکاف در اکتبر ۲۰۰۱ وارد مذاکرات شد تا جایگاه کارگردانی فیلم را بر عهده بگیرد، و گوین لوری در فوریه ۲۰۰۲ استخدام شد تا از ابتدا روی یک فیلم‌نامه جدید کار کند. لوری اظهار داشت که قصد دارد کتاب اصلی را اقتباس کند و از اقتباس فیلم ۱۹۷۱ چشم‌پوشی کند. خانواده دال به‌شدت از لوری حمایت کردند، چرا که تحت تأثیر کار او روی اقتباس دیگری از آثار دال، یعنی نسخه لایو اکشن غول بزرگ مهربان برای پارامونت پیکچرز قرار گرفته بودند، هرچند این پروژه هرگز ساخته نشد (پارامونت که توزیع‌کننده نسخه فیلم ۱۹۷۱ چارلی بود، بعدها حقوق آن را به برادران وارنر فروخت). در آوریل ۲۰۰۲، مارتین اسکورسیزی به‌طور مختصر در این پروژه درگیر شد، اما در نهایت ترجیح داد فیلم هوانورد (۲۰۰۴) را کارگردانی کند. رئیس برادران وارنر، آلن اف. هورن، تمایل داشت که تام شادیاک کارگردانی فیلم را بر عهده گرفته و جیم کری نقش ویلی وانکا را بازی کند، با این باور که این دو می‌توانند چارلی و کارخانه شکلات‌سازی را برای مخاطبان اصلی به اثری مرتبط و جذاب تبدیل کنند، اما لیسی دال با این انتخاب مخالفت کرد.
انتشار

چارلی و کارخانه شکلات‌سازی اولین نمایش خود را در سالن نمایش چینی گرامن در ۱۰ ژوئیه ۲۰۰۵ برگزار کرد. این رویداد با هدف جمع‌آوری کمک مالی برای بنیاد میک اِ ویش برگزار شد. علاوه بر بازیگران و عوامل فیلم، افراد مشهوری همچون جان استیموس، ست گرین، لیسا رینا، هری هملین، لری کینگ، فرانکی میونیز، اما رابرتس، فرد درست خواننده اصلی لیمپ بیزکت و بریتنی اسپیرز نیز در این مراسم حضور داشتند. فیلم در ۱۵ ژوئیه ۲۰۰۵ در ایالات متحده در ۳,۷۷۰ سینما اکران شد. همچنین نسخه دیجیتال بازسازی‌شده آن به‌طور همزمان در ۶۵ سالن آی‌مکس در آمریکای شمالی نمایش داده شد. در انگلستان، این فیلم در ۱۷ ژوئیه، تنها ده روز پس از بمب‌گذاری‌های لندن در ۷ ژوئیه در میدان لستر به نمایش درآمد و در ۲۹ ژوئیه به‌طور گسترده در ۵۳۱ سالن سینما اکران شد.
انتشار چارلی و کارخانه شکلات‌سازی باعث افزایش علاقه عمومی به کتاب رولد دال در سال ۱۹۶۴ شد، به‌طوری که این کتاب از ۳ ژوئیه تا ۲۳ اکتبر ۲۰۰۵ در فهرست کتاب‌های پرفروش نیویورک تایمز قرار گرفت. علاوه بر این، نسخه ۱۹۷۱ فیلم نیز دوباره مورد توجه قرار گرفت. مایکل بلنر، که نقش آگوستوس گلوپ را در نسخه ۱۹۷۱ بازی کرده بود، اشاره کرد که این نسخه قدیمی‌تر تا زمان انتشار فیلم برتون در آلمان چندان شناخته‌شده نبود.
انتشار > بازاریابی

در اوایل توسعه چارلی و کارخانه شکلات‌سازی در فوریه ۲۰۰۰، برادران وارنر اعلام کرد که قصد دارد پس از اکران فیلم، یک نمایش موزیکال برادوی بر اساس آن تولید کند. این استودیو در مه ۲۰۰۳ بار دیگر علاقه خود را به این پروژه تأیید کرد؛ اما این ایده تا زمان آغاز فیلم‌برداری در ژوئن ۲۰۰۴ به تعویق افتاد. پوستر اولیه تبلیغاتی این فیلم در نوامبر ۲۰۰۴ منتشر شد و تیزر تریلر آن ماه بعد در کنار اکران قطار سریع‌السیر قطبی (۲۰۰۴) به نمایش درآمد. تریلر کامل‌تر فیلم در مه ۲۰۰۵ ابتدا به‌صورت انحصاری از طریق مووی‌فون منتشر شد و سپس همراه با اکران ماداگاسکار (۲۰۰۵) در سینماها نمایش داده شد.
محور اصلی تبلیغات مرتبط با چارلی و کارخانه شکلات‌سازی بر شرکت ویلی وانکا کندی، یکی از بخش‌های نستله، متمرکز بود. مجموعه‌ای محدود از شکلات‌های تخته‌ای وانکا به بازار عرضه شد که در فیلم نقش برجسته‌ای داشتند. با الهام از داستان اصلی فیلم، شرکت وانکا مسابقه‌ای مشابه با بلیت‌های طلایی در محصولات خود از جمله شکلات تخته‌ای وانکا، دوناتز، لافی تافی، نردس و اسویتارتز برگزار کرد. جوایز این مسابقه شامل سفر به اروپا، بازدید از یک استودیو پویانمایی، شرکت در کمپ ورزشی، یک خرید لوکس، و ۱۰,۰۰۰ دلار پول نقد بود. در مجموع، ۶۰ میلیون بسته از این محصولات در این قرعه‌کشی شرکت داده شدند. این مسابقه در ۲۸ ژوئن، پس از اعلام آن در برنامه تودی شو، به طور رسمی آغاز شد و اولین برندگان در ۸ ژوئیه معرفی شدند. علاوه بر نستله، هاستیس محصولات شکلاتی ویژه‌ای به نام شوکولیشز وانکاکیکز عرضه کرد و رستوران‌های وندیز اسباب‌بازی‌های مخصوص وعده‌های کودکان مرتبط با فیلم ارائه دادند. سایر شرکای تبلیغاتی شامل کارلسون، گروه پنگوئن، بوردرز، بارنز اند نوبل و امریکن اکسپرس بودند.
همزمان با اکران چارلی و کارخانه شکلات‌سازی در ایالات متحده، یک بازی ویدئویی با همین نام برای پلتفرم‌های ایکس‌باکس، پلی‌استیشن ۲، گیم‌کیوب، گیم بوی ادونس و مایکروسافت ویندوز منتشر شد. صداپیشگان فیلم در این بازی نیز حضور داشتند، به استثنای جانی دپ که جای او را جیمز آرنولد تیلور گرفت. این بازی به طور کلی نقدهای منفی از منتقدان دریافت کرد، اما موسیقی متن اثر وینیفرد فیلیپس با استقبال مواجه شد و مورد تحسین قرار گرفت.
انتشار > گیشه

اگرچه چارلی و کارخانه شکلات‌سازی در همان روزی که مهمانان ناخوانده عروسی اکران شد و کمتر از یک هفته پس از انتشار چهار شگفت‌انگیز به نمایش درآمد، رقیب اصلی آن در اولین آخر هفته اکران، انتشار ششمین جلد از مجموعه کتاب‌های هری پاتر بود. این فیلم در اولین آخر هفته اکران خود در ایالات متحده، ۵۶,۱۷۸,۴۵۰ دلار درآمد داشت و به پنجمین افتتاحیه پرفروش سال ۲۰۰۵ تبدیل شد و به مدت دو هفته پرفروش‌ترین فیلم باقی ماند. از این میزان، ۲٫۲ میلیون دلار به فروش در ۶۵ سالن آی‌مکس اختصاص داشت که در آن زمان گسترده‌ترین اکران آی‌مکس داخلی محسوب می‌شد. این فیلم در زمان اکران، رکورد بالاترین درآمد افتتاحیه برای جانی دپ را شکست و از درآمد افتتاحیه دزدان دریایی کارائیب که ۴۶,۶۳۰,۶۹۰ دلار بود، پیشی گرفت. همچنین رکورد بهترین افتتاحیه ماه جولای برای یک فیلم با درجه پی‌جی را به نام خود ثبت کرد. طبق نظرسنجی‌های استودیویی در اولین آخر هفته اکران، ۵۴٪ مخاطبان فیلم زیر ۱۸ سال بودند و اکثریت تماشاگران را زنان تشکیل می‌دادند.
این فیلم در افتتاحیه خود در بریتانیا با درآمد ۳۷٫۳ میلیون دلار حتی خوش‌بینانه‌ترین پیش‌بینی‌های صنعت سینما را پشت سر گذاشت. این فیلم در کشورهایی مانند فرانسه، اسپانیا، استرالیا و مکزیک عملکرد بسیار خوبی داشت، اما در آلمان کمتر از حد انتظار ظاهر شد. در پایان نمایش سینمایی، فیلم در ایالات متحده ۲۰۶,۴۵۹,۰۷۶ دلار و در بازارهای بین‌المللی ۲۶۹,۳۳۶,۴۰۸ دلار فروش کرد و مجموعاً به درآمد جهانی ۴۷۵,۸۲۵,۴۸۴ دلار رسید.
در زمان اکران، چارلی و کارخانه شکلات‌سازی پنجاه‌وهشتمین فیلم پرفروش تاریخ بود. به‌طور جهانی، هشتمین فیلم پرفروش سال ۲۰۰۵ بود، در حالی که در ایالات متحده هفتمین و در بریتانیا چهارمین فیلم پرفروش سال به‌شمار می‌رفت. این فیلم همچنان هجدهمین فیلم موزیکال پرفروش تاریخ بدون احتساب تورم محسوب می‌شود و دومین فیلم پرفروش تیم برتون پس از آلیس در سرزمین عجایب (۲۰۱۰) است. همچنین، هشتمین فیلم پرفروش در کارنامه جانی دپ به‌شمار می‌رود. فوربز موفقیت این فیلم را به محبوبیت اوج جانی دپ و تیم برتون در سال ۲۰۰۵ نسبت داده است.