stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
دلیجه

| دلیجه | دلیجه |
| --- | --- |
دلیجه بالغ نر در حالت ایستاده روی گلدان از گونه معمولی: دلیجه بالغ نر در حالت ایستاده روی گلدان از گونه معمولی
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: طنابداران
رده:: پرندگان
راسته:: شاهین‌سانان
تیره:: شاهینان
سرده:: شاهین‌ها
دِلیجه یا موش‌خوار (نام علمی: Kestrel) پرنده‌ای شکاری از سرده شاهین است که در آسیا، اروپا و آفریقا زندگی می‌کند. دلیجه چند گونه دارد که دو گونه دلیجه معمولی و دلیجه کوچک در بیشتر مناطق ایران، در دشت‌ها و کشتزارها و حتی در شهرهای بزرگ مانند تهران، به‌صورت مهاجر و بومی، دیده می‌شوند.
رفتار

دلیجه از جوندگانی مانند وُل (جانوری شبیه به موش)، پرندگان کوچک و همچنین، حشرات و خزندگان تغذیه می‌کند. این پرنده، هنگام شکار، روی محل مرتفعی می‌نشیند یا در هوا به‌صورت درجا بال می‌زند، و اگر باد بوزد، با حرکات ظریف و دقیق پر و بال، خود را در هوا شناور نگه می‌دارد، آنگاه شیرجه می‌رود و طعمه‌ای را که یافته است شکار می‌کند.
رفتار > تولیدمثل

دلیجه بیشتر روی درخت لانه‌سازی می‌کند و بیشتر از لانه‌های خالی پرندگان دیگر استفاده می‌کند. معمولاً بین ۳ تا ۷ تخم می‌گذارد و طبق شواهد والدین حداقل دو جوجه را به بلوغ می‌رسانند. فصل تخم‌گذاری و جوجه آوری این پرنده نیز مثل اکثر پرنده‌ها و جانداران بهار است. اوایل اردیبهشت تخم‌گذاری می‌کند. ۲۸ تا۳۲ روز روی تخم‌ها می‌خوابد و تا اوایل تابستان جوجه‌های خود را به طبیعت تحویل می‌دهد. جوجه‌ها بعد از ۵ تا۶ هفته لانه را ترک می‌کنند و چالش‌های جدید خود را آغاز می‌کنند. این پرنده از دسته شاهین‌ها بوده و شکاری است.
فریباماهیان

| فریباماهیان | فریباماهیان |
| --- | --- |
فریباماهی تالاب: فریباماهی تالاب
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: طنابداران
رده:: پرتوبالگان
راسته:: چهاردندان‌سانان
تیره:: فریباماهیان
سرده‌ها: سرده‌ها
 متن را ببینید.:  متن را ببینید.
فریباماهیان (Balistidae) خانواده‌ای از ماهیان هستند.
این خانواده را در فارسی خرماهیان، ماشه‌ماهیان، خانوادهٔ خار و خانوادهٔ گرگوم هم می‌نامند.
مشخصات مورفولوژِی
فرم و رنگ بدن: بدن چهار گوش و در مقطع فشرده رنگ بدن در بالا قهوه‌ای متمایل به زرد و در پایین سفید است. در روی سر دارای ۴ نوار آبی که ۳ نوار آن ضخیم و نوار آخری نازک است که این نوارها تا نزدیک شکم و باله سینه‌ای امتداد یافته‌اند. یک نوار قهوه‌ای از پوزه تا امتداد باله سینه‌ای کشیده شده‌است و مخرج آن دارای یک خال سیاه و اطراف آن به رنگ نارنجی است.
باله‌ها: باله پشتی از دو قسمت تشکیل شده، قسمت اول آن دارای ۳ خار که اولین خار آن بلندتر است و دومین قسمت باله پشتی آن دارای ۲۷–۲۵ شعاع نرم است. باله مخرجی دارای یک خار بلند و ۲۲–۲۳ شعاع نرم و باله سینه‌ای دارای ۱۴ الی ۱۵ شعاع نرم است و فاقد باله شکمی و باله دمی آن گرد و بریده‌است.
فلس: بدن به وسیلهٔ فلسهای استخوانی سخت و کیلی شکل پوشیده شده‌است.
دندان :دهان کوچک و انتهایی و پوزه نوک دار و پیش فکیها به کاسه سر متصل شده‌است. هر فک دارای یک ردیف دندان که متشکل از هشت دندان نوک تیز جدا از هم و فک فوقانی دارای یک ردیف داخلی با شش دندان بیشتر است.
طول: طول کل آن در حدود 30 cm است.
سایر مشخصات: بر روی ساقه دمی دارای ۳ ردیف خار به رنگ سیاه است که ردیف وسطی از بالایی و پایینی بلندتر است. دهانه‌های آبششی محدود و به شکاف جانبی و جلوی باله سینه‌ای است.
مشخصات بیولوژی
مکان زندگی: در آب‌های ساحلی اطراف یا داخل جزایر مرجانی یا در میان جلباکهای دریایی زندگی می‌کنند. رفتار زندگی انفرادی داشته و تحرک کندی دارند.
تغذیه: از نظر تغذیه گوشتخوار است و از بی مهره گان، زئوپلانکتونها و سخت پوستان تغذیه می‌کنند.
پراکنش: دریای سرخ، خلیج فارس و دریای عمان و در دریاهای گرمسیری تا معتدله تقریباً سراسر دنیا انتشار دارند.
تولید مثل: جزء گروه ماهیان تخم‌گذار است.
ارزش اقتصادی: گوشت بعضی از آن‌ها خوراکی ولی غالباً سمی است بیشتر جزء ماهیان تزیینی آب شور محسوب می‌شوند.
روش صید: ترال کف.
جیمی اسمیتس

| جیمی اسمیتس | جیمی اسمیتس |
| --- | --- |
زادهٔ: ۹ ژوئیهٔ ۱۹۵۵ ‏(۶۹ سال)
درگذشت: nationality= ایالات متحده آمریکا
سال‌های فعالیت: ۱۹۸۴–اکنون
جیمی اسمیتس (انگلیسی: Jimmy Smits؛ زادهٔ ۹ ژوئیهٔ ۱۹۵۵) یک هنرپیشه اهل ایالات متحده آمریکا است.
فیلم‌شناسی

از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به جنگ ستارگان اپیزود سوم: انتقام سیت، جنگ ستارگان اپیزود دوم: حمله کلون‌ها، هتل میلیون دلاری، مادر و فرزند، نگهدار کودک، علائم حیاتی، شور درونی و گرینگوی پیر اشاره کرد.
در سال ۲۰۱۲ او به لیست بازیگران اصلی سریال فرزندان آشوب پیوست.
کیارام سلویان

| کیارام سلویان | کیارام سلویان |
| --- | --- |
زاده: ۲۷ آوریل ۱۹۹۶ آرتاشاوان، استان آراگاتسوتن، ارمنستان
درگذشته: ۱/۲ آوریل ۲۰۱۶ (سن ۱۹) مارتاکرت، آرتساخ
مدفن: آرتاشاوان
وفاداری:  جمهوری آرتساخ
شاخه نظامی:  ارتش تدافعی جمهوری آرتساخ
سال‌های خدمت: ۲۰۱۴–۲۰۱۶
درجه: سرباز
یگان:  ارتش تدافعی جمهوری آرتساخ
جنگ‌ها/عملیات‌ها: درگیری‌های ۲۰۱۶ جمهوری آذربایجان و ارمنستان
نشان‌ها: مدال صلیب طلایی (درجه ۱)مدال «برای خدمت در نبرد»
کیارام سلویان یا کرم سلویان (به زبان ارمنی Քյարամ Սլոյան - به زبان انگلیسی Kyaram Sloyan)، (زاده ۲۷ آوریل ۱۹۹۶ – درگذشته ۱/۲ آوریل ۲۰۱۶)، سرباز وظیفه ایزدی کُردتبار ارتش تدافعی جمهوری آرتساخ؛ بود. او طی درگیری‌های ۲۰۱۶ جمهوری آذربایجان و ارمنستان، در روستای تالش جمهوری آرتساخ کشته شد. نیروهای جمهوری آذربایجان پس از کشته شدن این سرباز ایزدی سر وی را از بدن جدا کرده و با آن عکس می‌گیرند. در این باره عکس‌ها و فیلم‌های بسیاری منتشر شده‌است. «کایلاش سِلویان» پدر کیارام سِلویان، از رزمندگان جنگ قره باغ در سال‌های ۱۹۸۸–۱۹۹۴ است.
درگیری جمهوری آذربایجان و آرتساخ

کیارام سلویان در سال ۲۰۱۴ میلادی به خدمت سربازی فراخوانده می‌شود و به ارتش تدافعی جمهوری آرتساخ می‌پیوندد. وی یکی از اولین کشته شدگان جنگ چهار روزه ماه آوریل آرتساخ است؛ و تنها دو ماه از زمان خدمتش باقی مانده بود.
در روز دوم ما آوریل ۲۰۱۶ میلادی نیروهای ارتش جمهوری آذربایجان به دنبال نقض آتش‌بس صلح مرزهای جمهوری قره باغ کوهستانی را مورد حمله قرار دادند. در این حملات که چهار روز به طول انجامید تعداد زیادی از دو طرف درگیر کشته و بسیاری نیز زخمی شدند؛ که در این بین یکی از کشته شدگان سرباز وظیفه کیارام سلویان است؛ که خبر کشته شدن وی در روز ۵ آوریل ۲۰۱۶ اعلام شد. کیارام سِلویان تحت فرماندهی آرمناک اورفانیان و با یک گروه ۶ نفره توانستند دو بار مانع از پیشروی سربازان ارتش جمهوری آذربایجان در منطقه روستای تالش شوند. پس از درگیری‌های سنگین فرمانده اورفانیان دستور عقب‌نشینی به سربازان صادر می‌کند که در این بین کیارام سِلویان و روبرت آبجانیان بدون توجه به دستور فرمانده در خط مقدم باقی مانده و به مقابله با ارتش آذربایجان می‌پردازند. نیروهای آذربایجانی با آتشبار خود مواضع نیروهای ارمنی را زیر آتش می‌گیرند که در این بین فرمانده آرمناک اورفانیان و کیارام سلویان جان خود را از دست می‌دهند.
پس از کشته شدن آرمناک اورفانیان، روبرت آباجیان فرماندهی گروهان را عهده‌دار شده و با توجه به اینکه مهمات بسیار کمی باقی مانده بود دو سرباز را برای آوردن مهمات به پادگان فرستاده و خود به کمک یک سرباز باقی مانده یعنی «آندرانیک ظهرابیان» به ادامه جنگ می‌پردازد. نیروهای آذربایجانی موفق می‌شوند دوباره پیشروی کرده و وارد مقر استقرار نیروهای ارمنی می‌شوند. در این بین سرباز ارمنی آندرانیک ظهرابیان نیز به شدت مجروح شده و پس از مدت کوتاهی جان خود را از دست می‌دهد. روبرت آباجیان به تنهایی به مقابله با سربازان آذربایجانی پرداخته و در همان حین اطلاعات مهمی در خصوص درگیری‌های به وجود آمده به مقر فرماندهی کل ارتش جمهوری آرتساخ مخابره می‌کند.
روبرت آباجیان که دیگر در محاصره کامل قرار گرفته بود تنها نارنجک باقی مانده را آماده و منتظر می‌ماند تا نیروهای آذربایجانی به وی نزدیک شوند در این لحظه وی ضامن نارنجک را کشیده و میان پاهای خود قرار داده و دست‌های خود را به قصد تسلیم بالا می‌برد سربازان آذربایجانی که تعداد آنان ۳ نفر بوده به وی نزدیک شده و وی در زمان دستگیری و هنگام برخاستن ضامن نارنجک خود را کشید و سربازان آذربایجانی را به همراه خود منفجر کرد.
بسیاری از سایت‌های خبری عکس‌ها و فیلم‌هایی از سر جدا شده کیارام سِلویان در دست سربازان آذربایجانی را منتشر کرده‌اند.
نشان‌ها

| کشور | نشان | نشان | تاریخ |
| --- | --- | --- | --- |
|  ارمنستان |  | Order of the Combat Cross of the First Degree |  |
|  جمهوری آرتساخ |  | "For Service in Battle" medal |  |
|  جمهوری آرتساخ |  | قهرمان آرتساخ | ۲۰۲۲ (پس از مرگ) |
ایمون فارن

| ایمون فارن | ایمون فارن |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۹ مهٔ ۱۹۸۵ ‏(۳۹ سال) کوئینزلند
ملیت: استرالیا
تحصیلات: کارشناسی هنرهای زیبا)
پیشه: بازیگر
سال‌های فعالیت: ۲۰۰۱–اکنون
ایمون فارن (انگلیسی: Eamon Farren؛ زادهٔ ۱۹ مهٔ ۱۹۸۵) بازیگر اهل استرالیا است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به توئین پیکس، ویچر و زنجیرشده اشاره کرد.
سورتمه

نوعی سورتمه که توسط اسب کشیده می‌شود.
سورتمه، نوعی وسیله نقلیه بدون چرخ است که بیشتر در مناطق سردسیر، به‌وسیله سگ، اسب یا گوزن شمالی بر روی برف کشیده می‌شود. این وسیله از دوران باستان به کار می‌رفته و در سطوح پوشیده از برف و یخ، که حرکت وسیله چرخ‌دار به کندی صورت می‌گرفته‌است سورتمه با داشتن تیغه (از جنس چوب، استخوان و بعدها فلز) به جای چرخ، از اصطکاک کمتری برخوردار و بدینسان کشیدن آن آسان‌تر بوده‌است. از این وسیله هنوز هم برای نقل و انتقال در نواحی لاپ‌لند، یوکان (شمال غرب کانادا)، آلاسکا و توندرای آسیا استفاده می‌شود و در مکان‌های دیگر بیشتر برای تفریح و سرگرمی به کار می‌رود.
باشگاه فوتبال ملگار

Football club
باشگاه فوتبال ملگار (به انگلیسی: FBC Melgar) یک باشگاه فوتبال واقع در شهر ارکیپا در کشور پرو است. این تیم فوتبال در لیگ سطح یک فوتبال پرو، بازی می‌کند و تا بحال ۲ بار قهرمان این لیگ شده است.
پلوتون

«پلوتو» به اینجا تغییرمسیر دارد. برای دیگر کاربردها، پلوتو (ابهام‌زدایی) را ببینید.
تصویر بازسازی شده‌ای از پلوتون که توسط تصویرهای دریافتی از تلسکوپ فضایی هابل و به کمک رایانه‌های پیشرفته تولید شده‌است. هنوز مشخص نیست که تفاوت رنگ‌ها به دلیل کدام یک از عوارض طبیعی سطح این سیارهٔ کوتوله است.
پلوتون (به فرانسوی: Pluton) یا گاهی پلوتو (به انگلیسی: Pluto) (نمادها:  یا ) (سیارهٔ کوتولهٔ کمربند کویپر: پلوتون ۱۳۴۳۴۰) در سامانهٔ خورشیدی است که در هنگام کشف آن توسط کلاید تامبا در سال ۱۹۳۰ تا ۲۴ اوت ۲۰۰۶ نهمین سیارهٔ منظومهٔ شمسی به حساب آمده بود؛ اما بنا بر تعریف تازهٔ اتحادیهٔ بین‌المللی اخترشناسی از سیاره، «پلوتون» یک سیارهٔ کوتوله و همچنین به عنوان نخستین نمونه از ردهٔ جدید جرم فرانپتونی قرار گرفت.
گرچه برخی از ستاره‌شناسان با قراردادن پلوتون در ردهٔ سیاره‌های کوتوله مخالفند و همچنان آن را یک سیارهٔ معمول می‌دانند. «پلوتو» گویش زبان انگلیسی است و در زبان فرانسوی به آن «پلوتون» می‌گویند.
پلوتو در اساطیر یونانی و رومی نام خدای دنیای مردگان بوده و انگیزهٔ این نام‌گذاری فاصلهٔ بسیار دور این جرم آسمانی از خورشید بوده‌است. پلوتون تا پیش از گذر کاوشگر فضایی نیو هورایزنز (افق‌های نو) از کنار آن در ۱۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۵، ۱۱:۴۹ (UTC)، هیچ‌یک از مأموریت‌های فضایی از سوی زمین به آن نرسیده بود.
سیارهٔ پلوتون ساختاری از سنگ و یخ دارد و کره‌ای کوچک با جرم یک‌سوم ماه است. قطر پلوتون ۲٬۳۷۰ کیلومتر است و این سیارهٔ کوتوله می‌تواند گاهی از زمین تا فاصلهٔ ۷٫۵ میلیارد کیلومتری دور باشد. چهار لکهٔ سیاه سطح پلوتون که به کمربند تیرهٔ دور استوای پلوتو متصل هستند و تقریباً به یک اندازه و به یک فاصله هستند توجه دانشمندان را به خود جلب کرده‌اند. 
سیارهٔ پلوتون از نظر میزان جرم و حجم، هجدهمین جسم در این منظومه است.
مدار پلوتون

مدار پلوتو برخلاف مدار زمین و هفت سیارهٔ دیگر یک مدار نزدیک به دایره نیست بلکه این مدار یک مدار بیضی بسیار کشیده با خروج از مرکز بسیار محسوسی است و گردش مداری آن نزدیک به ۲۴۸ سال زمینی طول می‌کشد. کشیدگی مدار پلوتو بسیار زیاد و غیرعادی‌است به‌طوری‌که مدار آن با مدار نپتون، آخرین سیارهٔ سامانهٔ خورشیدی در دو نقطه برخورد دارد. فاصلهٔ پلوتو از خورشید در اوج مداری خود ۴۹ واحد نجومی است یعنی حدود ۵۰ برابر بیشتر از فاصلهٔ زمین از خورشیداست. پلوتو در حضیض خود تنها ۲۹ واحد نجومی از خورشید فاصله دارد. مدار پلوتو با دایرةالبروج بیش از ۱۷ درجه زاویهٔ انحراف دارد و در نتیجهٔ همین انحراف است که این سیارهٔ کوتوله نیمی از مسیر مداری خود را در بالای صفحهٔ گردش زمین به دور خورشید و نیمی دیگر را در پایین این صفحه می‌پیماید.
یک سال پلوتونی به اندازهٔ ۲۴۸ سال زمینی طول می‌کشد و پلوتو که در اوج مداری خود بعد از نپتون قرار دارد، در ۲۰ سال از این ۲۴۸ سال را از مدار نپتون گذشته و به فاصلهٔ کمتری از خورشید نسبت به نپتون قرار می‌گیرد. آخرین باری که این روی داد پیش آمده ۲۱ ژانویهٔ سال ۱۹۷۹ میلادی بوده که پلوتو مدار نپتون را قطع و وارد منطقهٔ داخلی هشتمین سیارهٔ سامانهٔ خورشیدی شده و تا یازدهم فوریه ۱۹۹۹ که مجدداً مدار نپتون را به قصد خارج قطع کرده در فاصله‌ای نزدیک‌تر از نپتون به خورشید قرار داشته‌است. زمان تجربهٔ دوبارهٔ این رویداد سپتامبر سال ۲۲۲۶ میلادی خواهد بود.
با توجه به چگونگی گردش مداری پلوتون و زاویهٔ انحراف این مدار، امکان برخورد این سیارهٔ کوتوله با نپتون در هنگام گذشتن از نقطهٔ مداری مشترک میان این دو، مورد بررسی قرار گرفته و نتیجه‌گیری‌ها نشان می‌دهند که زاویهٔ میل و تناسب مداری ۳:۲ که بین این دو جرم آسمانی وجود دارد برخورد آن‌ها را در وضعیت کنونی ناممکن می‌سازد.
فاصله با زمین

دوری و نزدیکی سیاره‌ها از هم؛ به این دلیل که هر کدام از آن‌ها مدار و میانگین سرعت مداری ویژهٔ خود را دارند، فاصله‌ای‌است که به ناچار، پیوسته در حال تغییراست. با این حال، از آنجا که سیارهٔ زمین و سیارهٔ کوتولهٔ پلوتون هر دو نهایتاً همیشه بر گرد مرکز مشترکی که خورشید است می‌گردند، دوری آن‌ها از یک دگر، تابع ۲ محدودیت تکرار شونده یعنی یک «حداقل» و یک «حداکثر» فاصله است. این محدودیت هم خود به دلیل بیضی شکل بودن مدار پلوتون، به‌طور دوره‌ای متغیر است. زمانی که زمین و پلوتوی (در حضیض) هر دو در یک سوی خورشید قرار بگیرند، این فاصله می‌تواند تا حداقل خود یعنی نزدیک به ۴٫۲۸ میلیارد (۴۲۸۰ میلیون) کیلومتر کاهش یابد. هرگاه که زمین و پلوتوی (در اوج) هر دو در دو سوی مخالف و در برابر یک دیگر بر گرد خورشید قرار گیرند، این فاصله به حد اکثر خود که نزدیک به ۷٫۵ میلیارد (۷۵۰۰ میلیون) کیلومتر است می‌رسد.
زمین با فاصلهٔ بسیار کوتاه‌تری که با خورشید دارد، در طول نزدیک به یک سال نجومی خود، هر یک از این دو نهایت سال را با پلوتون، یک بار تجربه می‌کند. خود این دو نهایت نیز به دلیل حرکت پلوتو در مدار بیضی شکل خود، همه ساله متغیر است. سال نجومی پلوتو نزدیک به ۲۴۸ سال زمینی‌است ولی هر دو در یک جهت به دور خورشید می‌گردند.
قمرهای پلوتون

تاکنون ۵ ماه پلوتون شناسایی شده‌اند. تا سال ۲۰۰۵ که بررسی تصویرهای دریافتی از تلسکوپ فضایی هابل باعث کشف دو قمر جدید برای پلوتون گردید، باور اخترشناسی برآن بود که شارون تنها ماه پلوتو است. قمرهای جدید که در ابتدا (اس/۲۰۰۵ پی۱) و (اس/۲۰۰۵ پی۲) شماره‌گذاری شده بودند سپس به نام‌های نیکس و هیدرا نام‌گذاری شدند. این دو قمر جدید بسیار کوچک بوده و تخمین زده می‌شد که قطری برابر با ۵۰ تا ۶۰ کیلومتر داشته باشند. قمرهای باز بسیار کوچک‌تر سربروس و استوکس هم به ترتیب در سال‌های ۲۰۱۱ و ۲۰۱۲ میلادی پیدا شدند.
شارون با قطری برابر با بیش از نصف قطر پلوتون، بیشتر شبیه یک جفت برای پلوتو است تا یک قمر. از این رو به آن‌ها سامانه «پلوتون-شارون» نیز می‌گویند. پلوتو ۸ برابر سنگین تر است. شارون و پلوتو تنها ۱۹٬۶۴۰ کیلومتر از هم دورند. شارون و پلوتو به گونهُ ویژه‌ای که در منظومهُ شمسی نادر است وابسته به یک‌دیگر شده و رو در روی هم، گردش هماهنگ یا قفل جزر و مدی را تجربه می‌کنند.
نحوه کشف

باور به وجود سیاره یا سیاره‌هایی فرای اورانوس از دهه‌های آغازین سدهٔ نوزدهم میلادی با محاسبه‌های نجومی قوت گرفت. در نهایت ریاضی‌دان فرانسوی اوربن ژان ژوزف لو وریه (۱۸۱۱ تا ۱۸۷۷) در دههٔ ۱۸۴۰ میلادی و بر مبنای مکانیک کلاسیک نیوتن جای سیارهٔ نپتون را که هنوز کشف نشده بود با توجه به لرزش‌هایی در مدار اورانوس یافت و آن را به اخترشناس آلمانی یوهان گوتفرید گاله گزارش کرد و نپتون برای نخستین بار رصد شد. رصدهای بعدی نپتون در اواخر قرن نوزدهم نشان دادند که هنوز جرم دیگری هم بر مدار اورانوس تأثیرگذار است.
در سال ۱۸۹۴ در آریزونای آمریکا اخترشناسی به نام پرسیوال لوول، رصدخانه لاول را بنا نهاد و در آنجا جستجو برای یافتن سیاره جدید را آغاز کرد. او محل پلوتون را بامحاسبه اثر جاذبه اش بر روی نپتون و اورانوس پیدا کرد ولی پیش از یافتن سیاره جدید در سال ۱۹۱۶ درگذشت. جوانی با نام کلاید تومباو که در رصدخانه لوول کار می‌کرد جستجو برای یافتن این سیاره را ادامه داد. تومباو در ۱۸ فوریه ۱۹۳۰ با مقایسه دو عکس متوجه جابجایی منبع نوری در این دو عکس شد که همان سیارهٔ پلوتو بود. سیارهٔ جدید به یاد خدای مرگ رومیان باستان، پلوتو نامیده شد. البته دو حرف اول پرسیوال لوول، نیز به افتخار وی آغازگر نام سیاره پلوتون هستند.
در سال ۲۰۰۲–۲۰۰۳، ستاره‌شناسان نخستین نگاره‌های دقیق‌تری از سطح پلوتو را منتشر کردند. این نگاره‌ها که توسط تلسکوپ فضایی هابل تهیه شده بود، ۱۲ منطقهٔ تیره و روشن را در سطح پلوتو نشان می‌دادند. در سال ۱۹۷۸، ستاره‌شناسان رصدخانه نیوال در آریزونا موفق به کشف قمر پلوتو یعنی شارون شدند. قطر این قمر ۱۲۱۰ کیلومتر است. مناطق روشن، که شامل کلاهک‌ها قطبی هستند، احتمالاً نیتروژن یخ‌زده می‌باشند. مناطق تیره نیز به‌طور حتم متان منجمد است که به دلیل پرتوهای فرابنفش خورشیدی دچار تغییرات شیمیایی شده‌است. در سال ۲۰۰۵، یک گروه از ستاره‌شناسان که به بررسی تصاویر هابل می‌پرداختند، دو قمر ناشناخته پلوتو را کشف کردند. این ماه‌ها که بعدها نیکس و هیدرا نامیده شدند، قطری حدود ۱۶۰کیلومتر دارند و در خارج از مدار شارون قرار گرفته‌اند.
ساختار درونی

رصدهای تلسکوپ فضایی هابل چگالی پلوتو را بین ۱٫۸ تا ۲٫۱ گرم بر سانتی‌متر مکعب تخمین زد. احتمالاً ساختار درونی آن ۵۰ تا ۷۰ درصد از سنگ و ۳۰ تا ۵۰ درصد از یخ تشکیل شده‌است، قطر هسته آن ۱۷۰۰ کیلومتر (۷۰ درصد قطر کل سیاره) برآورد شده‌است که باعث گرمای سطوح بالایی سیاره و ایجاد اقیانوسی از آب مایع در ۱۰۰ تا ۱۸۰ کیلومتری بالای هسته می‌شود. جرم پلوتون برابر با ۰٫۲۴ درصد کره زمین و ابعاد بزرگ‌ترین قمر آن یعنی شارون ۷۰ درصد قطر پلوتون است.
هواکره (اتمسفر)

پلوتون دارای اتمسفر نازکی است که از نیتروژن (N2)، متان (CH4)، و مونوکسید کربن (CO)، تشکیل شده که این گازها در تعادل سهمی با یخ خود در سطح پلوتو هستند. میزان فشار سطحی این اتمسفر حدود ۰٫۶۵ تا ۲٫۴ پاسکال یا (۶٫۵ تا ۲۴) میکروبار است؛ که به صورت تقریبی ۱۰۰٬۰۰۰ برابر کمتر از فشار جوی زمین است. گمان می‌رود که بیضی شکل بودن مدار پلوتو اثر مهمی در ایجاد این جو داشته باشد: زمانیکه پلوتو از خورشید دور است، جو آن به تدریج بایستی یخ زده و تحلیل پذیرد. زمانی که پلوتون به خورشید نزدیک تر است، دمای سطح جامد را افزایش می‌دهد، و باعث تصعید یخ می‌شود. همانگونه که عرق کردن بدن و تبخیر آن از سطح پوست آن را خنک می‌کند، تصعید در سطح پلوتون نیز دارای همین اثر است. اتمسفر پلوتو در حدود ۳۰۰ کیلومتر است.
کاوش‌های رباتیک

تا پیش از مأموریت تاریخی نیوهورایزنز هیچ کاوشگر فضایی پلوتو را ملاقات نکرده‌بود یا حتی از نزدیکی آن نیز گذر نکرده‌بود. تنها ساخته‌های زمینی که تا به حال به اندازهٔ پلوتو از ما دور شده‌اند کاوشگرهای ویجر ۱ و ویجر ۲ بودند. در زمانی که این دو کاوشگر از محدوده مدار این سیاره کوتوله عبور می‌کردند، پلوتو در جایی بسیار دورتر از منطقه گذر روی مدار خود قرار داشت.
سرانجام در سال ۲۰۰۶ سازمان فضایی ایالات متحده، ناسا، کاوشگری را به مقصد پلوتو به فضا ارسال نمود. این کاوشگر فضایی که نیوهورایزنز (افق‌های نو) نامیده می‌شود، ویژگی‌های سیاره‌شناختی پلوتون و ماه‌های آن را بررسی و داده‌برداری نمود. اما سفر طولانی این فضاپیما با رسیدن به پلوتون پایان نیافت بلکه برپایه برنامه‌ریزی‌های انجام شده کاوشگر فضایی افق‌های نو پس از گذر از کنار پلوتو به سراغ کمربند کویپر خواهد رفت تا دست کم با یکی از اجرام این کمربند نیز ملاقات کند. این کاوشگر در تابستان سال ۲۰۱۵ (تیر ماه ۱۳۹۴ خورشیدی) به پلوتو رسید و تصاویر روشنی از پلوتون به زمین ارسال کرد.
مدار پلوتون و دایرةالبروج.
انحراف مدار پلوتون (قرمز) نسبت به صفحه مداری دیگر سیارات (دایرةالبروج) در این تصویر دیده می‌شود.
۱. نیتروژن یخ‌زده
۲. یخاب
۳. سنگ
رنگ نزدیک به واقعی نگاره که پس از گذر از کنار پلوتون گرفته شده و لایهٔ مه آبی‌رنگی را در جو پلوتو نشان می‌دهد.
پلوتو، کارون، نیکس و هیدرا در عکسی که تلسکوپ هابل در ۱۶ فوریه ۲۰۰۶ گرفته‌است.
آنکپ

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نوع: شرکت دولتی
صنعت: شرکت خوشه‌ای
محدودهٔ فعالیت: اروگوئه
محصولات: نفت خام سیمان پرتلند نوشیدنی الکلی
تعداد کارکنان: ۵۴۰ نفر
آنکپ (انگلیسی: ANCAP) شرکت دولتی نفت و گاز اروگوئه‌ای است، که در سال ۱۹۸۰ تأسیس شد. این شرکت همچنین در زمینه تولید فرآورده‌های نفتی، سیمان و مشروبات الکلی فعالیت می‌کند.
در دسامبر 2008، ANCAP اولین دور صدور مجوز فراساحلی اروگوئه را راه‌اندازی کرد که قرار بود در ژوئن 2009 تکمیل شود. 11 بلوک برای اکتشاف نفت و گاز ارائه کرد که محدوده‌ای از 4000 تا 8000 کیلومتر مربع (1500 تا 3100 متر مربع از هر مایل آب) را پوشش می‌داد. 50 تا 1450 متر (160 تا 4760 فوت)
دهستان بریاجی

| اطلاعات کلی | اطلاعات کلی |
| --- | --- |
کشور:  ایران
استان: آذربایجان غربی
شهرستان: سردشت
بخش: مرکزی
جمعیت: ۱۱۶۵۸ نفر
بریاجی، دهستانی از توابع بخش مرکزی شهرستان سردشت در استان آذربایجان غربی در ایران است.
جمعیت

بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۱۱۶۵۸ نفر (۲۲۹۵ خانوار) بوده است.
شبه‌فلز

|  | ۱۳ | ۱۴ | ۱۵ | ۱۶ | ۱۷ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۲ | B بور | C کربن | N نیتروژن | O اکسیژن | F فلوئور |
| ۳ | Al آلومینیوم | Si سیلیسیوم | P فسفر | S گوگرد | Cl کلر |
| ۴ | Ga گالیوم | Ge ژرمانیوم | As آرسنیک | Se سلنیوم | Br برم |
| ۵ | In ایندیوم | Sn قلع | Sb آنتیموان | Te تلوریوم | I ید |
| ۶ | Tl تالیوم | Pb سرب | Bi بیسموت | Po پولونیوم | At استاتین |
شبه‌فلز یا فلزوار (به انگلیسی: Metalloid) عنوانی برای طبقه‌بندی عناصر شیمیایی است که به عناصری گفته می‌شود که خواصشان میان فلز و نافلز است. به‌طور کلی خواص فیزیکی شبه‌فلزات بیشتر شبیه به فلزات و خواص شیمیایی آن‌ها مانند نافلزات است. برای مثال، شبه‌فلز سیلیسیم که در گروه ۱۴ و دورهٔ ۳ جدول تناوبی قرار دارد، سطح صیقلی و براق دارد، رسانایی الکتریکی کم اما رسانایی گرمایی بالایی دارد. این عنصر اما بر اثر ضربه، خرد می‌شود و چکش‌خوار نیست و در واکنش با اتم‌های دیگر، فقط الکترون به اشتراک می‌گذارد.
هشت شبه‌فلز شناخته‌شده معمولاً بور، سیلیسیم، ژرمانیم، آرسنیک، آنتیموان ، تلوریم و پولونیم و استاتین هستند. البته با توجه به تعریف گنگ و نامفهوم این دسته از مواد، ممکن است در منابع و کتاب‌های مختلف، تعداد و نوع شبه‌فلزات، متفاوت باشد.
ویژگی‌ها

تعریف معینی برای شبه‌فلزها وجود ندارد اما چند ویژگی زیر مشخصهٔ آن‌ها است:
شبه‌فلزها سطح صیقلی و براق دارند.
در اثر ضربه خرد می‌شوند و می‌شکنند، بنابراین چکش‌خوار نیستند.
رسانایی گرمایی متوسط و رسانایی الکتریکی کمی دارند. البته با افزایش دما، رسانایی الکتریکی‌شان افزایش می‌یابد و به همین جهت در ساخت ترانزیستورها و قطعات الکتریکی در مدار وسایل الکتریکی از آن‌ها استفاده می‌شود.
در واکنش با سایر اتم‌ها، الکترون به اشتراک می‌گذارند.
خواص فیزیکی متالوئیدها

متالوئیدها ترکیبی از خواص فلزات و نافلزات را دارند. خواص فیزیکی مهم   متالوئیدها  شامل موارد زیر است:
هدایت الکتریکی: متالوئیدها رسانای الکتریسیته ضعیف‌تری نسبت به فلزات هستند و معمولاً به عنوان نیمه‌رسانا عمل می‌کنند. این بدان معناست که بسته به سطح ناخالصی‌ها یا دما، می‌توانند رسانا یا عایق باشند.
شکل فیزیکی: متالوئیدها در دمای اتاق به صورت جامد هستند.
هدایت حرارتی: متالوئیدها گرما را بهتر از نافلزات اما ضعیف‌تر از فلزات هدایت می‌کنند.
چگالی: چگالی متالوئیدها متفاوت است. به عنوان مثال، چگالی سیلیسیم ۲.۳۳ گرم بر سانتی‌متر مکعب و چگالی آنتیموان ۶.۶۹ گرم بر سانتی‌متر مکعب است.
سختی: متالوئیدها دارای طیف وسیعی از سختی هستند. به عنوان مثال، آرسنیک سختی ۳.۵ و بور سختی ۹.۳ را در مقیاس موس دارند.
خواص مکانیکی: متالوئیدها شکل‌پذیری ضعیفی دارند و بسیار شکننده هستند و به همین دلیل در کاربردهای سازه‌ای قابل استفاده نیستند.
ظاهر فلزی: بیشتر متالوئیدها سطحی براق و بازتابنده دارند، مشابه بسیاری از فلزات.
کاربردها

شبه‌فلزها می‌توانند در کنار فلزات، آلیاژ تشکیل دهند. شبه‌فلزها علاوه بر تهیهٔ آلیاژ در تهیهٔ عوامل بیولوژیکی، کاتالیزورها، پیشگیرنده‌های شعله، شیشه، ذخیره‌سازی نوری، اپتوالکترونیک، آتشکاری، نیم‌رساناها و الکترونیک استفاده می‌شوند. ویژگی‌های الکتریکی سیلیسیم و ژرمانیوم باعث ایجاد صنایع نیم‌رسانا در دههٔ ۱۹۵۰ و توسعهٔ الکترونیک حالت-جامد از اوایل دههٔ ۱۹۶۰ شد.
کاربردها > آلیاژ

آلیاژهای نیکل–بور از مواد تشکیل‌دهندهٔ آلیاژهای جوشکاری و ترکیبات سختکاری پوسته برای صنایع مهندسی هستند. آلیاژهای سیلیسیم با آهن و آلومینیم به‌ترتیب در صنایع فولاد و خودروسازی کاربرد فراوانی دارند. ژرمانیم، آلیاژهای بسیاری را تشکیل می‌دهد که مهم‌ترین آن‌ها در ترکیب با فلزات گروه ۱۱ جدول تناوبی، موسوم به فلزات مسکوک است.
آرسنیک می‌تواند آلیاژهایی با فلزات از جمله پلاتین و مس تشکیل دهد. آرسنیک همچنین به مس و آلیاژهای مس برای بهبود مقاومت در برابر خوردگی اضافه می‌شود و به‌نظر می‌رسد که هرگاه به منیزیم اضافه شود، همین مزیت را دارد. آنتیموان به‌عنوان یک آلیاژساز از جمله با فلزات مسکوک شناخته شده‌است. یکی از آلیاژهای آن، مسوار (آلیاژ مس و قلع با حداکثر ۲۰ درصد آنتیموان) است. تلوریم به‌آسانی با آهن، با عنوان فروتلوریم (۵۰–۵۸٪ تلوریم) و با مس، به‌شکل مس تلوریوم (۴۰–۵۰٪ تلوریم)، آلیاژ می‌شود. فروتلوریم به‌عنوان تثبیت‌کنندهٔ کربن در ریخته‌گری فولاد استفاده می‌شود. از عناصر نافلزی که کمتر به‌عنوان یک شبه‌فلز شناخته می‌شوند، سلنیم - به‌شکل فروسلنیم (۵۰–۵۸٪ سلنیم) - برای بهبود قابلیت ماشین‌کاری فولادهای زنگ‌نزن استفاده می‌شود.
عناصری که معمولاً شبه‌فلز به‌حساب می‌آیند

عناصر زیر در دستهٔ شبه‌فلزها جای می‌گیرند:
بور (B)
سیلیسیوم (Si)
ژرمانیوم (Ge)
آرسنیک (As)
آنتیموان(Sb)
تلوریم (Te)
پولونیم (Po)
عناصری که معمولاً شبه‌فلز به‌حساب می‌آیند > بور

مقالهٔ اصلی: بور
بور (به انگلیسی: Boron) با نماد شیمیایی B نام یک عنصر شمیایی با عدد اتمی ۵ است.
عناصری که معمولاً شبه‌فلز به‌حساب می‌آیند > سیلیسیم

مقالهٔ اصلی: سیلیسیم
سیلیسیم (به انگلیسی: Silicon) (با سیلیس که دی‌اکسید سیلیسیم است اشتباه نشود) با نماد Si است. عدد اتمی این عنصر ۱۴ است و چهار الکترون در لایهٔ ظرفیت دارد. سیلیسیم، جامد و بلوری است که درخشش فلزی آبی-خاکستری دارد. در اثر ضربه خرد می‌شود و شکننده است.
عناصری که معمولاً شبه‌فلز به‌حساب می‌آیند > ژرمانیم

مقالهٔ اصلی: ژرمانیم
ژرمانیم سی و دومین عنصر جدول تناوبی است. ژرمانیم یکی از اعضای مهم خانوادهٔ نیمه‌رساناها است و در صنعت نیمه‌رساناها کاربرد فراوان دارد. ژرمانیم با نماد Ge دارای عدد اتمی ۳۲ است.
عناصری که معمولاً شبه‌فلز به‌حساب می‌آیند > آرسنیک

مقالهٔ اصلی: آرسنیک
آرسِنیک یا اَرسِنیک که در فارسی به اکسید آن مرگ موش و به سولفید آن زرنیخ گفته می‌شود، عنصری شیمیایی است که در جدول تناوبی با نماد شیمیایی As مشخص شده و دارای عدد اتمی ۳۳ است.