stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
تفریجان

| تفریجان ترفیجان | تفریجان ترفیجان |
| --- | --- |
روستا: روستا
مختصات: ۳۴°۲۷′شمالی ۴۸°۲۰′شرقی﻿ / ﻿۳۴٫۴۵°شمالی ۴۸٫۳۴°شرقی﻿ / 34.45; 48.34: مختصات: ۳۴°۲۷′شمالی ۴۸°۲۰′شرقی﻿ / ﻿۳۴٫۴۵°شمالی ۴۸٫۳۴°شرقی﻿ / 34.45; 48.34
کشور: ایران
استان: همدان
شهرستان: همدان
بخش: بخش مرکزی
دهستان: الوندکوه شرقی
بنیان‌گذاری: قبل از اسلام
جمعیت: ۲۱۴۹ نفر (سرشماری ۹۵)
پیش‌شمارهٔ تلفن: ۰۸۱
تفریجان، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان همدان در استان همدان ایران است.
جمعیت

تفریجان، روستایی است که در جنوب شرقی شهر همدان و در شرق کوه الوند قرار دارد و مرکز دهستان الوند کوه شرقی است که این دهستان از مجموع چند روستا تشکیل شده‌است. براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن ۲۱۴۹ نفر (۶۹۱خانوار) بوده‌است.
تفریجان در فاصله ۳ کیلومتری همدان قرار گرفته‌است و برای دسترسی به آن از همدان دو راه اصلی وجود دارد: یک راه که اخیراً (سال ۱۳۹۴) آسفالت شده‌است و در حال حاضر بیشتر از آن استفاده می‌شود، از انتهای شهرک بهشتی آغاز می‌شود و با گذشتن از کنار تصفیه خانه شماره دو همدان و سپس عبور از کنار آسایشگاه سالمندان یاس سفید به سمت راست تغییر مسیر می‌دهد و به جاده‌ای وارد می‌شود که در بهار، سرسبزی دو طرف آن زیبایی دل‌انگیزی به آن می‌بخشد. این مسیر با عبور از گورستان به تفریجان وارد می‌شود. راه دسترسی دوم که تا سال ۹۳ راه اصلی روستا بود، از مسیر جاده ملایر می‌گذرد و در کیلومتر ۳ جاده همدان به ملایر، جنب پمپ بنزین به جادهٔ سد اکباتان وارد می‌شود و پس از عبور از گردنه‌ای با مناظری دل‌انگیز و طی ۴ کیلومتر، به دو راهی سد اکباتان- تفریجان می‌رسد که راه سمت راست به تفریجان تعلق دارد. با ورود به این راه و با طی نزدیک به ۵۰۰ متر وارد محلهٔ برج بالای تفریجان می‌شویم که پس از عبور از این محله به ایستگاه اصلی روستا می‌رسیم. این مسیر ۷ کیلومتر از مسیر اول طولانی‌تر است.
تفریجان دو مسجد دارد. همچنین ساختمان دهداری و شورا، واحد پست بانک، مدارس ابتدایی و راهنمایی، خانه بهداشت، سه واحد نانوایی، ورزشگاه، غسالخانه، فروشگاه‌های کوچک و بزرگ، چندین باب قهوه‌خانه، آب و برق و گاز و تلفن، سیستم پخش دیجیتال تلویزیونی و دسترسی به اینترنت از اماکن و امکانات روستاست.
نام و پیشینه

تفریجان از دو قسمت "تف" + "ریجان" تشکیل شده‌است؛ که "ریجان" در واقع "ریگان"،  بوده‌ و به عربی تبدیل به "ریجان" شده است. "ری گا" نام قدیمی شهر ری در استان تهران است که اولین بار به همینطور یعنی ری گا در کتیبه های بیستون در ۵۹۰ سال قبل از میلاد مسیح به آن اشاره شده و به معنی شهر سلطنتی در زبان ماد میباشد.
" تف"که معرب شده همان تپه است که در پارسی به معنی جای بلند می باشد . و "تپه ری گا" به معنی تپه سلطنتی در گذر زمان به "تپه ری گان" و بعد از حمله تازیان به ایران به تفریجان تغییر یافته است و وجود دست کم دو تپه باستانی در کنار حاشیه تفریجان موید همین موضوع است.ظاهرا اگر کاوشهای باستان شناسی در آنها که دستکم یکی از آنها ثبت ملی است انجام شود نقاط تاریکی از تاریخ مادها را روشن خواهد نمود.
تنها تفریجان نیست که نامش بعد از حمله تازیان دستخوش تغییر گشته ، روستاهای پارسی زبان اطراف تفریجان نیز ، نظیر کنجینه یا همان «گنجینه» ، یکانه یا همان «یگانه» ، مزدقینه یا همان «مزداگینه» ، کشین یا همان «چشین» از معرب سازی در امان نمانده اند.
به‌طور کلی از نام تفریجان، آثار به جای مانده و همچنین نام محلات آن می‌توان به قدمت آن پی برد و این خود گواهی است بر بنیاد آن، در دوران پیش از اسلام و پارسی بودن زبان اهالی در طول همه زمانها بوده است ، نام محلات مسکونی تفریجان عبارتند از:پشت قلعه، محله پایین، برج بالا، سر سرد آب، کوچه چرچره .
قدیمی‌ترین کتابی که نام تفریجان در آن آمده‌است سفرنامه ای می‌باشد که آن جهانگردی اروپایی به نام جیمز سیلک باکینگهام انگلیسی در کتابی به نام "سفرها در آشورستان، مادستان و ایران" (۱۸۱۷میلادی/۱۲۳۳ قمری) از همدان به طرف اصفهان در حرکت بوده و از تفریجان می‌گذرد و آن را داری دژی مستحکم و دست نیافتنی و دارای بیشه زارهای فراوان توصیف می‌کند، که پس از گذشتن از تفریجان به یلفان می‌رسد. در این سفرنامه ذکر شده که راه همدان به اصفهان از امامزاده یحیی واقع در همدان شروع شده و پس از عبور از کنار خورزنه و تفریجان به سمت یلفان و ارزانفود پیش می‌رفته.
در دو سند تاریخی نیز که یکی در مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی و دیگری در موزه مجلس شورای اسلامی نگهداری می‌شود، از تفریجان نام برده شده‌است؛ که در سند اول، فتحعلی شاه قاجار در رجب سال ۱۲۴۰ هجری قمری، طبق درخواست دولت قاهره مبنی بر فروش املاکی که مرحوم هاشم بیک بیات در "قریه تفریجان" داشته‌است، به ورثه ایشان آقایان محمد علی بیک و علی بیک بیات امان نامه و اجازه‌نامه فروش به هر کس که دلشان بخواهد می‌دهد و در دومی علی مراد زارع و رعایای تفریجان در سال ۱۳۱۴ خورشیدی، شکایت از آفت زدگی محصول خود به دولت مرکزی می‌کنند، که به شماره ۶۶۱۷۶۳ در موزه مجلس شورای اسلامی قرار دارد.
مناطق دیدنی

از مناطق دیدنی آن می‌توان به کوه خورزنه که در واقع تپه‌ای بزرگ و ارتفاع آن از سطح دریا ۲۲۰۰ متر میباشد در غرب تفریجان واقع است، اشاره نمود. در میان دل این کوه تعداد زیادی غار وجود دارد، که به غیر از یکی از آنها، بقیه توسط انسان کنده شده، در سقف غارها، شکل‌های دایره شکلی به چشم می‌خورد، که گویا به عنوان چرخ آسیاب، از سقف یکپارچه غار جدا شده‌است. نظریات دیگری نظیر استفاده به عنوان نوعی تقویم نیز مشهور می‌باشد. سقف غارها با نظم خاصی توسط تیشه و قلمی که سنگ یکپارچه سقف را شکافته، تزیین شده‌است. متأسفانه در چند سال اخیر شهرداری همدان به بهانه ایجاد سایت ورزش‌های هوایی اقدام به مسدود نمودن برخی از آن‌ها نموده‌است. افسانه قدیمی راجع به دو پیکره سنگی در آخرین نقطه غربی آن نیز که سنگ شده‌اند، زبانزد اهالی می‌باشد. همچنین می‌گویند ارتفاع غارها از کف بسیار زیادتر از امروزه آن بوده‌است ولی در اثر رفت‌وآمدها خاک و سنگ به داخل غارها وارد شده و کف آن بالاتر از قدیم آمده، که مشهود می‌باشد. افسانه، دیگری عنوان می‌کندکه انتهای یکی از غارها به زیر بازار مسگرهای همدان را داشته‌است. در سمت شرق این کوه فسیلها و سنگوارهای زیادی بسیاری به شکل صدف و موجودات دریایی به صورت نواری آهکی به وفور یافت می‌شود که نشان از زیر آب بودن این منطقه در دوره‌ای از زمین‌شناسی بوده‌است.
محل زندانی شدن  بوعلی سینا

سر در خانه «اوستا مد قلی»: که واقع در محله پایین، روبروی منزل «اسد حاج ملک محمد»، بوده و شامل ساختمانی از جنس خشت خام، با یک طاق ورودی به ارتفاع ۶ متر دارای دو سکو در دوطرف ورودی که به دالانی ختم می‌شد که درب ورودی چندین خانه به داخل آن باز می‌شد. ساختمان به گفته اهالی محل زندانی شدن بوعلی سینا بوده‌است و مربوط به اواخر حکومت آل بویه و اوایل دوران سلجوقی بوده‌است که متأسفانه در سال ۱۳۹۴ در انجام عملیات راه جدید تفریجان به‌طور کامل تخریب گردید.
تپه شاه طهماسب

این تپه بین قبرستان و خورزنه واقع شده‌است و در فهرست آثار ملی به نام تپه الله وردی خان به شماره ۱۷۴۶۳ به ثبت رسیده ‌است. اهالی تفریجان از به سرقت رفتن کالسکه طلا از دل این تپه که به خورزنه متصل است، در روزگار گذشته خبر می‌دهند. همچنین آثار حفاری‌های غیرمجاز بر پیکره آن مشاهده می‌شود.
تفرجگاه‌ها (باغها، دشت‌ها، زمینها، دره‌ها، چشمه‌ها و بیشه‌زارها)

تفریجان باغ‌ها و بیشه زارهایی دارد که در بهار بسیار سرسبز و خرم هستند، اما متأسفانه در دهه‌های اخیر به دلیل کمبود آب و عدم پشتیبانی و نیافتن راهکاری برای تأمین آب کشاورزی آن، این باغ‌ها در تابستان سرسبزی خود را از دست می‌دهند که برخی با کندن چاه‌های کم عمق در باغ‌های خود تا حدودی بر این مشکل فائق آمده‌اند، اما انبوهی از باغ‌های تفریجان از کمبود آب در تابستان رنج می‌برند. در سال‌های اخیر ویلاهای بسیاری در مناطق مختلف آن احداث شده که اغلب از آب و برق برخوردارند. باغ‌ها و دشت‌ها و زمین‌های تفریجان به دو قسمت عمدهٔ «بالاها» و «پاینا» تقسیم می‌شوند که هر قطعه از این دو منطقه نیز نام خاصی دارند که اهم آن‌ها عبارت‌اند از: «میان باغا»، «باغای پاین»، «باغای بالا»، «باغای پشت قلعه»، «خوسارا»، «باغای نجارا»، «پشت بخچه»، «باغای بخشی»، «دره ایسیل»، «دره نبی»، «پای کوره»، «نیسانه»، «درهٔ دوشاقا»، «زیره میزلانا»، «سیاپشکا»، «چشمه رگینه»، «قُرُقا»، «میان راهنگا»، «درهٔ میان خانه»، «سِرِه ایسیل»، «چشمه دباغا»، «دانه اَراز»، «درهٔ کریم»، «دره روبا»، «درهٔ رضا»، «باغای شور»، «سِرِ باغای سنگسان»، «درهٔ گُرِوو»، «دارینه»، «چِمَن اییلپان»، «چشمه قلندر»، «پای بیدای قربان»، «چشمه دوگوله»، «سِرِه رای انجلاس»، «دره حموما»، «بیشای ایسیل» و ….
دریاچه‌ها و آبگیرها

از بزرگترین دریاچه‌ها و آبگیرها می‌توان به» ایسیل «و» گچ کان «اشاره نمود.
ایسیل که در جنوب شرقی تفریجان قرار گرفته در دره‌ای به همین نام واقع شده‌است و در واقع آب‌بندی می‌باشد که توسط خود اهالی برای تأمین آب کشاورزی احداث شده‌است.
اما گچ کان دریاچه‌ای در «باغهای پایین» می‌باشد که برای رسیدن به آن از جاده ای خاکی به نام جاده لوله کشی که همان خط انتقال آب از سد اکباتان به داخل شهر همدان باید استفاده نمود. این دریاچه در واقع معدن گچ متروکه‌ای بوده که اکنون به صورت دریاچه‌ای مورد بهره‌ برداری قرار می‌گیرد. لازم است ذکر شود که این دریاچه در بین باغ‌های شخصی قرار گرفته.
ساختمان‌های قدیمی

منازل قدیمی تفریجان که همگی آن‌ها از سنگ لاشه ساختمانی و خشت خام احداث شده‌است، جلوه خاصی به روستا داده، سقف منازل قدیمی اکثراً تیرپوش است. در این میان طرح بهسازی تفریجان با تخریب محلات و منازل قدیمی و بازسازی آن‌ها در حال انجام است.
از خانه‌های به جای مانده و دارای ارزش تاریخی می‌توان به چند نمونه زیر که عمدتاً در محله " سر خرند " که از محلات بسیار قدیمی تفریجان است می‌توان به چند نمونه زیر اشاره کرد.
خانه «غلامعلی علی بیزده»: که در روبروی «چاه سرخرند» واقع است و جا دارد مسئولان میراث فرهنگی همدان، فکری برای ثبت آن و جلوگیری از تخریب آن بکند. این بنا را می‌توان زیباترین بنای باقی‌مانده ار دوره زندیه دانست، که با سنگفرش‌های بسیار زیبا و زیرزمین‌های بزرگ و از جنس ساروج، واقعاً شاهکار است.
سر در خانه «عروس سنگستانی»: این اثر در محله سرخرند پشت خانه «شیخ اکبر» واقع شده‌ است و شامل درب چوبی با تزیینات زیبا شامل کلوم و گل میخ می‌باشد. . سر در سنگی به شکل نیم دایره و فاقد سکو می‌باشد.
حصار تویله (حصار تیله): این مجموعه در «سر نمازگاه» واقع شده‌است و از چندین خانه که شامل یک درب ورودی مشترک می‌باشند و نمود واقعی زندگی روستایی در عصر قدیم است.
منزل "لطف الله مش لطفعلی": واقع در پشت قلعه که تماماً از خشت خام بنا شده، قطر برخی از دیوارها به بیش از یک متر می‌رسد. سر در ورودی کاملاً سنگی است و با تزیینات کلی جلوه خاصی دارد، یک کتیبه منقوش به آیه‌ای از قرآن در ضلع شرقی دیوار حیاط، مشاهده می‌شود.
آسیاب: که در مرکز تفریجان واقع شده و با وجود اینکه برقی می‌باشد. اما بسیار قدیمی است.
از آثاری که در طی یک دهه گذشته تخریب یا به یغما رفته‌است می‌توان به چند نمونه مختصر اشاره نمود:
۱- کتیبه‌ای به خط پهلوی باستانی اشاره کرد که روبروی دکان نانوایی ابراهیم بودو در دهه ۷۰ خورشیدی به سرقت رفت.و به احتمال زیاد در موزه لوور فرانسه نگه داری میشود.
۲- باقی‌مانده برج و باروی خشتی سرخرند در روبروی خانه فرزندان "غلام میدی (مهدی)" در محله پایین که در سال ۱۳۸۵ تخریب گردید.
۳-مسجد حضرت ولی عصر (مسجد پایینی) که با محرابی بی‌نظیر در کنار حمام جای گرفته بود و اکنون فقط ستون‌های سنگی آن که همانند ستون‌های مسجد وکیل شیراز حجاری شده‌اند، در جلوی ساختمان جدید مسجد بر زمین افتاده‌اند.
۴- خانه پدری فرزندان "ملک مد (محمد)"، که شاهکار معماری دوران زندیه بود و دارای چندین اندرونی و حیاط بیرونی بود و قسمت‌های اعظم آن توسط فرزتدان مرحوم اکبر فامیل حاتمی در سال ۱۳۹۰ خورشیدی با لودر تخریب شد.
۵- «سر نمازگاه» که در واقع میدانگاهی اصلی تفریجان است که متأسفانه در دهه ۷۰ خورشیدی در عملیات بهسازی روستا به همراه تعداد زیادی بنای دیگر، طی چند هفته با لودر تخریب گردید.
کتبیه سنگی «چشمه تازه» که به سرقت رفت.
آسیاب آبی که اکنون آثار آن در سر راه میان باغ‌ها بر روی تپه «مرز مالان» قابل مشاهده است.
۸- حمام، که مربوط به دهه ۱۳۴۰ خورشیدی است و در جای خزینه قدیمی تفریجان و به سبک حمام‌های قدیمی نوسازی شده بود و در جریان عملیات احداث راه جدید تفریجان در سال ۱۳۹۴ به‌طور کامل تخریب گردید.
۹- سر در خانه «اوستا مد قلی»: که واقع در محله پایین، روبروی منزل «اسد حاج ملک محمد»، بوده و شامل ساختمانی از جنس خشت خام، با یک طاق ورودی به ارتفاع ۶ متر دارای دو سکو در دوطرف ورودی که به دالانی ختم می‌شد که درب ورودی چندین خانه به داخل آن باز می‌شد. ساختمان به گفته اهالی محل زندانی شدن بوعلی سینا بوده‌است و مربوط به اواخر حکومت آل بویه و اوایل دوران سلجوقی بوده‌است که متأسفانه در سال ۱۳۹۴ در انجام عملیات راه جدید تفریجان به‌طور کامل تخریب گردید.
محصولات کشاورزی

در قدیم خربزه تفریجان شهرتی بسیار داشته‌است، که تمام شهر همدان از آن یاد می‌کنند؛ ولی طی دو دهه گذشته دیگر کشت نمی‌شود؛ و فقط شیرینی مثال زدنی آن در بین اهالی همدان باقی مانده‌است. هم‌اکنون انگور، گردو ،زردآلو و بادام محصولات باغی تفریجان را تشکیل می‌دهند و گندم نیز در اراضی دیم و آبی آن کاشته می‌شود.
روح‌کندی

| روح‌کندی | روح‌کندی |
| --- | --- |
روستا: روستا
کشور: ایران
استان: اردبیل
شهرستان: بیله‌سوار
بخش: قشلاق دشت
دهستان: قشلاق شرقی
جمعیت: ۱۵۷۶ نفر (سرشماری ۹۵)
روح‌کندی روستایی است که در استان اردبیل، شهرستان بیله‌سوار، بخش قشلاق‌دشت، دهستان قشلاق شرقی قرار دارد.
جمعیت

بر اساس سرشماری سال ۱۴۰۰ جمعیت این روستا ۱۹۵۳ نفر با ۴۷۸ خانوار بوده‌است.
نعنا

برای دیگر کاربردها، نعنا (ابهام‌زدایی) را ببینید.
| نعناع | نعناع |
| --- | --- |
پونه آسیایی: پونه آسیایی
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: گیاهان
(طبقه‌بندی‌نشده):: آوندداران
(طبقه‌بندی‌نشده):: گیاهان گلدار
(طبقه‌بندی‌نشده):: دولپه‌ای‌های نو
(طبقه‌بندی‌نشده):: گل‌ستاره‌داران
راسته:: نعناسانان
تیره:: نعنائیان
سرده:: نعنا کارل لینه
گونه نماد: گونه نماد
نعنای دشتی کارل لینه: نعنای دشتی کارل لینه
مترادف: مترادف
 Pulegium میلر  Preslia Opiz  Audibertia Bentham  Menthella Pérard  Minthe .St. -Lag:  Pulegium میلر  Preslia Opiz  Audibertia Bentham  Menthella Pérard  Minthe .St. -Lag
مزرعهٔ نعنا، تنگ طه
نعنا (نام علمی: Mentha) سرده‌ای از گیاهان گٔل‌دار از راستهٔ نعناسانان و خانوادهٔ نعنائیان است. برآورد می‌شود که ۱۳ تا ۲۴ گونه نعنا وجود داشته باشد، اما تمایز دقیق بین گونه‌ها نامشخص است. دورگه‌شدن گونه‌ها و رقم‌های مختلف نعنا به‌طور طبیعی رایج است و در نقاطی که برخی از گونه‌ها با هم همپوشانی دارند، رخ می‌دهد. دورگه‌ها و ارقام زیادی از نعنا شناخته شده‌اند. رایج ترین نوع نعناع، نعناع فلفلی است.
گیاهان سردهٔ نعنا به‌طور طبیعی در سراسر اروپا، آفریقا (آفریقای جنوبی)، آسیا، استرالیا - اقیانوسیه، آمریکای شمالی و جنوبی پراکندگی جهانی دارند. گونه‌های آن را می‌توان در بسیاری از محیط‌ها یافت، اما بیشتر آن‌ها در محیط‌ها و خاک‌های مرطوب، بهترین رشد را دارند. گیاه نعنا حساسیت زیادی به خاک محیط خود ندارد و در انواع مختلف خاک رشد می‌کند. اما برای داشتن رشد بیشتر بهتر است از خاک با زهکشی مناسب و ph حدود 7.5 الی 6 استفاده شود. همچنین مخلوط قسمت های مساوی از پیت ماس، خاک باغچه ، پرلیت و ورمیکولیت یک خاک با کیفیت و مناسب کاشت نعنا است.
تحقیقات سیتوژنتیکی در جنس Mentha نشان داده است که جنس Mentha یک گروه پلی پلوئیدی, با تعداد کروموزوم متنوع است. این وضعیت شناسایی تاگزونومیکی گونه های Mentha را با مشکل مواجه ساخته است.
ویژگی‌ها

نعناها گیاهانی معطر و عموماً چندساله هستند. آن‌ها دارای استولون‌های زیرزمینی و روی زمینی گسترده و ساقه‌های راست، مربعی و منشعب هستند. نعناها ۱۰ تا ۱۲۰ سانتی‌متر رشد کرده و می‌توانند در یک منطقه پخش شوند. برخی از نعناها به‌دلیل تمایل به گسترش بی‌رویه و بدون کنترل، مهاجم در نظر گرفته می‌شوند.
آرایه‌شناسی

گونه‌های نعنا متعلق به خانوادهٔ نعنائیان هستند و به‌طور گسترده در اروپا، آسیا، آفریقا، استرالیا و آمریکای شمالی پراکنده هستند. گیاهانی از این سرده را می‌توان در محیط‌های متعدد و متنوع یافت. گیاهان این تیره عموما علفی، یکساله و یا پایا و دارای ساقه های ایستاده و یا خزنده اند. در بین آنها به ندرت نمونه های پیچنده و یا به شکل درختچه ممکن است یافت شود. از مشخصات این گیاهان می توان به ساقه های چهار گوش اشاره کرد . از قاعده ساقه آنها نیز غالبا” ساقه های فرعی منشا می گیرد که حالت خزنده در سطح زمین پیدا می کنند و یا درون خاک وارد گردیده وبه صورت ساقه زیر زمینی در می آیند. برگ های متقابل و به ندرت فراهم دارند. برگها به صورت ساده بوده، به طوری که وجود برگهای مرکب در آنها دیده نشده است. در برخی از آنها مجموع گلها به نحوی است که در قسمت انتهایی ساقه ، به علت فشرده بودن ، ظاهر کاپیتول مانند پیدا می کنند.
داده‌های اخیر بر اساس ویژگی‌های مورفولوژیکی، سیتولوژیکی و ژنتیکی نشان داده است که سردهٔ نعنا (Mentha) را می‌توان به ۴۲ گونه، ۱۵ هیبرید و صدها زیرگونه، واریته و رقم طبقه‌بندی کرد. در واقع، طبقه‌بندی نعنا بسیار پیچیده است و همیشه یک اتفاق نظر وجود ندارد.
گونه‌ها

پونه Mentha pulegium
نعناپونه Mentha longifolia
نعناع سیب Mentha suaveolens
نعناع وحشی Mentha arvensis
نعنای آبی Mentha aquatica
نعنای استرالیایی Mentha australis
نعنای دشتی Mentha spicata
نعنای کانادایی Mentha canadensis
نعنای کرس Mentha requienii
نعناع فلفلی یا Menthae Piperitae
Mentha alaica
Mentha atrolilacina
Mentha cervina
Mentha cunninghamii
Mentha dahurica
Mentha darvasica
Mentha diemenica
Mentha gattefossei
Mentha grandiflora
Mentha japonica
Mentha laxiflora
Mentha micrantha
Mentha pamiroalaica
Mentha royleana
Mentha satureioides
عوامل مؤثر بر گلدهی

طول روز: اگر چه آن‌ها گیاهان روز بلند هستند، گونه‌های Mentha با پاسخ بسیار بیشتر M. citrata نسبت به نور از نظر رشد ساختارهای تولید مثلی متفاوت هستند.
دما: دمای مطلوب برای رشد و گلدهی نعنا بین ۲۱ تا ۲۶ درجهٔ سانتیگراد است. دورهٔ گلدهی M. aquatica مربوط به دوره‌ای است که دما اغلب بین ۲۵ تا ۳۰ درجه است، یعنی دمایی که در آن فعالیت علوفه‌جویان بالاتر است. از سوی دیگر، تولید کم گرده احتمالاً به دلیل ویژگی‌های گیاه‌شناسی M. aquatica است. از ویژگی‌های کلیدی کاربرد این گیاه می‌توان به دورهٔ گلدهی طولانی، تقویم گل تکمیلی و تولید شهد عالی اشاره کرد.
نور: نور LED قرمز-آبی باعث افزایش عملکرد اسانس نعنا تا چهار برابر و افزایش فتوسنتز و وزن تر گیاه در مقایسه با شرایط مزرعه شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که LED می‌تواند ویژگی‌های اقتصادی گونه‌های گیاهی را با تحریک متابولیسم گیاه بهبود بخشد. می‌توان پیشنهاد کرد که تابش نور قرمز در غیاب نور قرمز دور به‌طور مداوم باعث تحریک فیتوکروم‌ها، گیرنده‌های نوری کنترل‌کنندهٔ افزایش طول گره، انتقال گل و گلدهی می‌شود.
عناصر غذایی: طبق تحقیقاتی که انجام شد نیتروژن دارای اثر معنی داری در سطح ۱ درصد بر رشد گیاه بود، به طوری که بیشترین تعداد ساقه در بوته، تعداد برگ در بوته، وزن خشک برگ، وزن خشک کل بوته و تعداد روز تا ۵۰ درصد گلدهی و بیشترین میزان عملکرد بیولوژیک مربوط به کاربرد ۱۶۸ کیلوگرم در هکتار نیتروژن خالص بود. بر اساس نتایج این تحقیق، استفاده از ۱۰ بوته در متر مربع به همراه کاربرد ۱۶۸ کیلوگرم نیتروژن خالص در هکتار بهترین تیمار برای تولید نعناع فلفلی بود. همچنین محلول‌های مختلف هوگلند از طریق افزودن فسفر و پتاسیم بر شاخص‌های فیزیولوژیکی مانند مادهٔ خشک ساقه (SDM) و برگ (LDM)، میزان تعریق (E)، محتوای کلروفیل (Chl) و سرعت فتوسنتز (PSN) در نعناع فلفلی تأثیر می‌گذارد.
کاربردها > آشپزی

در آشپزی از برگ‌های خشک یا تازهٔ نعناع استفاده می‌شود. معمولاً اگر برای انبارش نعناع مشکلی وجود نداشته باشد، استفاده از برگ‌های تازهٔ آن بر برگ‌های خشک شده ارجحیت دارد. برگ‌های نعنا دارای طعمی گرم، تازه، معطر، شیرین با طعم نهایی خنکی هستند و در چای، نوشیدنی، ژله، شربت، آبنبات و بستنی مورد استفاده قرار می‌گیرند. همچنین به دلیل معطر بودن این گیاه کاربرد زیادی در صنعت لبنیات برای ماست و دوغ دارد.
کاربردها > طب سنتی و آرایشی-بهداشتی

نعناع در اصل به عنوان گیاه دارویی برای درمان درد معده و دردهای قفسهٔ سینه مورد استفاده قرار می‌گرفته است. این گیاه در طب سنتی کاربردهای متنوعی دارد و همچنین تحقیقاتی ابتدایی در رابطه با احتمال کمک آن به درمان بیماری سندرم رودهٔ تحریک‌پذیر نیز در حال انجام است.
اثرات اسانس هاي گیاهان پونه ،نعنا و آویشن بر روي باکتري ها به اثبات رسیده است و بـاکتري هـاي گـرم مثبـت نـسبت بـه باکتریهاي منفی حساسیت ببیشتري به اسانس این گیاهان نشان داده اند.
از اسانس نعنا نیز در صنعت داروسازی با هدف خوشبوکنندگی دهان در تولید خمیردندان و دهان‌شویه استفاده می‌شود.
جوهر نعنا موجود در روغن اسانس نعناع (۴۰–۹۰٪) مادهٔ مورد استفاده در بسیاری از مواد آرایشی و برخی عطرها است. همچنین از جوهر نعنا و اسانس آن در رایحه‌درمانی برای درمان حالت تهوع پس از عمل جراحی استفاده می‌شود.
اگرچه اسانس نعنا در بسیاری از محصولات مصرفی استفاده می‌شود، اما ممکن است در بعضی از افراد واکنش‌های آلرژیک ایجاد کند، و باعث بروز علائمی مانند گرفتگی شکم، اسهال، سردرد، سوزش قلب، سوزن سوزن شدن یا بی‌حسی اطراف دهان، آنافیلاکسی یا درماتیت تماسی شود.
در یک پژوهش با عنوان بررسی هیستوپاتولوژیکی اثر سینرژیک مصرف موضعی اسانس Mentha pulegium و عسل در ترمیم پذیری بستر زخم باز پوستی، نتایج نشان داد در گروه درمانی ترکیب عسل و نعنا در مقایسه با گروه های دیگر (درصد بهبودی بیشتر و مساحت زخم کمتر) اثربخشی بر روی تسریع ترمیم زخم, به طور معنی داری بیشتر بوده است. بنابراین مصرف ترکیب اسانس نعنا و عسل در ترمیم پذیری زخم باز پوستی مؤثر بوده و باعث تسریع ترمیم زخم شده است.
داروهای شیمیایی ضد ویروسی مورد مصرف در حال حاضر دارای اشکالات عمده ای مانند تعداد و تنوع کم, اندکس درمانی پایین, موارد مصرف بالینی محدود و سمیت بالا هستند. از این رو بررسی و ارزیابی ترکیبات دارویی جدید به منظور دستیابی به روش های نوین درمان ضروری به نظر می رسد. نتایج یک مطالعه با هدف بررسی اثرات ضد ویروسی عصاره آبی الکلی نعنا بر روی ویروس سرخک در محیط آزمایشگاهی نشان می دهد بیشترین اثر ضد ویروسی عصاره نعنا (Nepeta pungens) در مراحل آغازین چرخه تکثیر ویروس مشاهده شده است.بنابراین عصاره گیاهی نعنا می تواند کاندید مناسبی جهت تحقیقات بیشتر به منظور دستیابی به عوامل نوین ضد ویروسی باشد.
کاربردها > دفع آفت

روغن نعناع همچنین به عنوان یک حشره‌کش سازگار با محیط زیست به دلیل توانایی آن در از بین بردن برخی آفات رایج مانند زنبورهای وحشی، زنبورهای خرمایی، مورچه‌ها و سوسک‌ها استفاده می‌شود.
برگ نعنا
نعنا تنگ طه
ژلهٔ نعنا
جزیره موزه

| میراث جهانی یونسکو | میراث جهانی یونسکو |
| --- | --- |
موزه بوده در قسمت شمالی جزیره موزه: موزه بوده در قسمت شمالی جزیره موزه
مکان: برلین، آلمان
معیار ثبت: فرهنگی: ii, iv
شمارهٔ ثبت: ۸۹۶
تاریخ ثبت: ۱۹۹۹
مساحت: 8.6 ha
منطقه حائل: 22.5 ha
مختصات: ۵۲°۳۱′۱۷″ شمالی ۱۳°۲۳′۴۴″ شرقی﻿ / ﻿۵۲٫۵۲۱۳۹°شمالی ۱۳٫۳۹۵۵۶°شرقی﻿ / 52.52139; 13.39556
 نقشه جزیره موزه (قرمز رنگ):  نقشه جزیره موزه (قرمز رنگ)
موقعیت جزیره موزه در آلمان: موقعیت جزیره موزه در آلمان
جزیرهٔ موزه (به آلمانی: Museumsinsel) یک مکان تاریخی در قسمت شمالی جزیرهٔ شپری، واقع در مرکز تاریخی برلین می‌باشد. مهمترین مکان‌های دیدنی برلین و مجموعه موزه‌های معروف اروپا به این مکان تعلق دارد. بین سال‌های ۱۸۳۰–۱۹۳۰ به دستور پادشاه‌های پروسی و طرح‌های‌های پنج معمار ساخته شد و در سال ۱۹۹۹ در لیست میراث فرهنگی یونسکو قرار گرفت. جزیرهٔ موزه از موزه کهنه، موزه نو، نگارخانه ملی کهن، موزه بوده، انجمن هومبولت و موزه پرگامون تشکیل شده‌است. از زمان اتحاد آلمان این مکان بازسازی و گسترش یافت. در ۱۲ ژوئیه ۲۰۱۹ نگارخانه زیمون-جیمز به عنوان مرکز جدید بازدید افتتاح شد.
موزه‌ها

جزیره موزه به مجموعه‌ای از موزه‌های برجسته بین‌المللی گفته می‌شود که شمال جزیره را اشغال کرده‌اند:
موزه کهنه که در ۳ اوت ۱۸۳۰ به دست معمار کارل فریدریش شینکل ساخته شد. این موزه میزبان کلکسیون‌های عتیقه است.
موزه نو که در سال ۱۸۵۹ به دست معمار فردریش آگوست اشتولر ساخته شد. ساختمان موزه در بمباران‌های جنگ جهانی دوم تخریب و دوباره به دست دیوید چیپرفیلد برای موزه مصرشناسی برلین بازسازی و در سال ۲۰۰۹ بازگشایی شد.
نگارخانه ملی کهن که در سال ۱۸۷۶ به دست فردریش آگوست اشتولر ساخته شد. این موزه میزبان مجموعه‌ای از هنرهای قرن نوزدهمی اهدایی از یواخیم اچ. واگنر است.
موزه بوده واقع در نوک شمالی جزیره که در سال ۱۹۰۴ ساخته شده‌است. این موزه مجموعه مجسمه‌ها و هنرهای دوره‌های باستان پسین و بیزانس را به نمایش می‌گذارد.
موزه پرگامون که در سال ۱۹۳۰ ساخته شده‌است. این موزه دربرگیرنده چندین ساختمان بزرگ و بازسازی‌شده همچون محراب پرگامون و دروازه ایشتار بابل است.
انجمن هومبولت که در سال ۲۰۲۰ در کاخ شهر روبروی پارک لوستگارتن افتتاح شد. این موزه دربرگیرنده آثار هنرهای غیراروپایی است.
نگارخانه

موزه کهنه، باغ هوس و کلیسای جامع برلین
موزه نو برلین
نگارخانه ملی کهن
موزه پرگامون
سراسرنمای رود شپری
ماکت جزیره
نگارخانه جیمز سیمون
انجمن هومبولت
مبدل

تَرارِسان،  مُبدّل یا تِرَنسدیوسِر (به انگلیسی: Transducer) چیزی است که انرژی را از نوعی به نوع دیگر تبدیل می‌کند. انواع انرژی شامل: الکتریکی، مکانیکی، الکترومغناطیسی (از جمله نور)، شیمیایی، صوتی یا گرمایی است. واژهٔ مبدل برای حس‌گرها یا تبدیل‌کننده‌های انرژی استفاده می‌شود.
یک حس‌گر (Sensor) برای تشخیص یک کمیّت فیزیکی و تبدیل آن به سیگنال الکتریکی استفاده می‌شود. برای مثال یک حس‌گر فشار، فشار (حالتی از انرژی مکانیکی) را تشخیص می‌دهد و به سیگنال الکتریکی تبدیل می‌کند.
انرژی را از یک مُحرک (Actuator) می‌گیرد و عکس‌العمل نشان می‌دهد. انرژی که از محرک داده می‌شود می‌تواند الکتریکی یا مکانیکی (پنوماتیک، هیدرولیک و...) باشد. موتور الکتریکی و بلندگو هر دو مبدل هستند، و تبدیل انرژی الکتریکی به حرکتی را با اهدافی متفاوت انجام می‌دهند.