stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
اسکایپ
هک

در روز نخست سال ۲۰۱۴ میلادی، یک گروه که خود را ارتش الکترونیکی سوریه می‌نامد و حامی بشار اسد است، بخش‌هایی از سایت اسکایپ را هک کرد. ارتش الکترونیکی سوریه در توییتر اسکایپ و همین‌طور وبلاگ این سایت نوشت: «از سرویس‌های ایمیل مایکروسافت (هات‌میل و اوت‌لوک) استفاده نکنید. آن‌ها حساب‌های شما را پایش می‌کنند و اطلاعاتتان را به حکومت‌ها می‌فروشند.»
تفهیم‌نامه طراحی

طرح خلاصه شده فرآیند مدیریت طراحی
تفهیم‌نامهٔ طراحی (به انگلیسی: Design Brief) یک سند بالادستی مکتوب است که در رابطه با پروژه‌های طراحی نیاز به نوعی طراحی را تشریح می‌کند.
این سند یکی از مهمترین ابزارها در رشته نوپای مدیریت طراحی می‌باشد. تمرکز این سند به جای آنکه تنها بر مباحث زیبایی شناختی استوار باشد بر نتایج عملکردی و کارایی مورد انتظار از پروژه طراحی است. تفهیم نامه طراحی عمدتاً زمانی به کار گرفته می‌شود که یک طراح مستقل و یک یا آژانس برون سازمانی خدمات طراحی، در نقش مشاور برای یک کارفرما به انجام مسئولیت می‌پردازد و کمتر برای طراحان یا واحدهای طراحی درون سازمانی کارایی دارد و هر اندازه ابعاد و حساسیت پروژه بیشتر باشد و نتایج مورد انتظار از طراحی بیشتر اهمیت پیدا کند، کارکرد چنین سندی بیشتر می‌شود. هدف از تفهیم نامه طراحی آن است که سازمان کارفرما و مجموعه ذینفعان پروژه به همراه گروه طراحی در رابطه با مهمترین مسائل پروژه به اشتراک دیدگاه برسند. وجود و تصویب تفهیم نامه طراحی میان طرفین سبب می‌شود که گروه طراحی بتواند، طراحی را در راستای اهداف کسب و کار و حل نیازهای سازمانی هدایت کند. در ضمن مطالب درج شده در این سند مبنای تصویب طرح نهایی و شاخص ارزیابی موفقیت طرح در پاسخ به نیازهای قید شده خواهد بود.
تفهیم نامه طراحی، همواره جزئی لاینفک از فرایند طراحی در بنگاه‌های اقتصادی و شرکت‌ها است و مخصوصاً در حوزه‌های مرتبط با معماری، ارتباط تصویری، طراحی محصول و حوزه‌های مهندسی کارایی دارد.
در کشورهای مختلف گاهی به جای "تفهیم نامه طراحی (design brief)" از واژه‌های دیگری مانند: "تفهیم نامه خلاق (creative brief)"، تفهیم نامه بازاریابی (marketing brief)، تفهیم نامه پروژه (project brief) یا تفهیم نامه نوآوری (innovation brief) نیز استفاده می‌شود که عبارت آخر در اروپا بیشتر رایج است. هر یک از این اسامی بسته به فرهنگ سازمان ممکن است کاربردی خاص پیدا کند و مثلاً شرکتی تصمیم بگیرد که سطوحی بالاتر از تفهیم‌نامه طراحی را، تفهیم‌نامه برند بنامد و اطلاعاتی که برای طراحی در سطوح میانی و در رده کارشناسی سازمان مبادله می‌شود را "تفهیم نامه یا بریف خلاق (creative brief)" خطاب کند. این سند در بعضی از پروژه‌ها می‌تواند مکمل یا حتی شامل بر اسناد دیگری مانند تحلیل نیازمندی‌ها (requirements analysis) باشد.
مفاد ضروری یک تفهیم نامه طراحی

یک تفهیم نامه طراحی کامل در پروژه‌هایی مانند طراحی محصول، بسته‌بندی، ارتباط تصویری و برندسازی حداقل شامل سرفصل‌های زیر خواهد بود که به این به موارد بسته به ابعاد و نوع پروژه ممکن است سرفصل‌های دیگری نیز اضافه شود:
پیش زمینه و کلیات پروژه
بررسی حیطه و طبقه کسب و کار (category review)
بررسی مخاطب هدف (target audience review)
معرفی شرکت، محصولات و خدمات آن (company portfolio)
اهداف کسب و کار (business objectives) و راهبرد طراحی (design strategy)
چشم‌انداز پروژه، زمانبندی و بودجه
داده‌های تحقیقاتی
پیوست
در حوزه طراحی معماری به این دلیل که معمولاً ابعاد کمتری از هویت شرکت سفارش دهنده مطرح است این بخش زیاد پررنگ نیست اما در عوض اطلاعات اقلیمی، محیطی، فرهنگی و اجتماعی بیشتر اهمیت می‌یابد. در پروژه‌های معماری بزرگ و پیچیده و در بسیاری از پروژه‌های طراحی صنعتی ابعاد بسیار گسترده فنی در تفهیم‌نامه طراحی لحاظ می‌گردد و از همین جهت مشاوران و متخصصین مختلف در نگارش تفهیم‌نامه مشارکت خواهند کرد.
واژه‌شناسی و پیشینه در زبان فارسی

با وجود آنکه مفهوم «بریف» در علوم مدیریت بسیار پرکاربرد است، اما در محافل علمی و تخصصیِ مرتبط در ایران مفهومی کمتر شناخته‌شده می‌باشد؛ با این حال، واژه‌ها و عبارات فارسی متعددی در مقالات علمی و پایان‌نامه‌های دانشجویی و نشریات برای «بریف» یا در اینجا «دیزاین بریف» معادل‌سازی شده‌است.
در مقدمهٔ برگردان فارسی از کتاب Creating the Perfect Design Brief، سلمان یافت‌آبادی مجموعه‌ای از واژگان و ترکیبات به‌کارگرفته‌شده در منابع گوناگون را گردآوری کرده و با دلایلی مفصل، هرکدام را دارای مشکلات و نارسایی‌هایی دانسته‌است:
دستورالعمل طراحی، دستور طراحی، دستور کار طراحی، شاخصه‌های طراحی، پیش‌طرح طراحی، خلاصهٔ طراحی، مختصر طراحی، طرح تفصیلی طراحی، صورت‌مسئلهٔ طراحی، تعیین هدف طراحی، توجیهات طراحی، پیش‌خواست، پیش‌درخواست و… که هرکدام از این واژه‌ها یا به بخشی از مفهوم عملکردیِ «دیزاین بریف» اشاره دارند، یا آنقدر توضیحی هستند که کارکرد یک واژهٔ خاص را ایفا نمی‌کنند یا با واژه‌های تخصصی حوزه‌های دیگر یکسان یا مشابه هستند؛ مانند پیش‌طرح که معادل «اسکیس» هم هست.
وی در نهایت واژهٔ «تفهیم‌نامه» را به عنوان معادل مناسب در زبان فارسی برای «بریف» پیشنهاد می‌کند. او می‌گوید:
«تفهیم» واژه‌ای است که به عمد ماهیتی مبهم دارد که به صراحت به موضوع خاصی اشاره نمی‌کند و به همین دلیل جمع‌بندی و درک هرآنچه که باید از قبل مورد توجه قرار گیرد را پوشش می‌دهد و «نامه» به معنی نوشته‌ای مکتوب، خلاصه و کامل است. واژهٔ تفهیم‌نامه در ادبیات فارسی تا به حال استفاده نشده و کاربردهای دیگری برای آن جا نیفتاده است.
ریمی بالتیک

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نوع: شرکت سهامی خاص
صنعت: خرده‌فروشی
بنا نهاده: ۲۰۰۴
دفتر مرکزی: ریگا، لتونی
تعداد کارکنان: ۱۱٬۲۰۰ نفر
مادر: آی‌سی‌ای
وبگاه: https://rimibaltic.com/
ریمی بالتیک (انگلیسی: Rimi Baltic) شرکت خرده‌فروشی لتونیایی است، که در سال ۲۰۰۴ تأسیس شد.
فارا نووارزه

مکان
| فارا نووارزه | فارا نووارزه |
| --- | --- |
کومونه: کومونه
فارا نووارزه: فارا نووارزه
Canal at Via Cavour in Fara Novarese: Canal at Via Cavour in Fara Novarese
ناحیه: پیمونت
استان / شهرستان: استان نووارا (NO)
مساحت: مساحت
 • کل: ۹٫۴ کیلومتر مربع (۳٫۶ مایل مربع)
جمعیت (Dec. 2004): جمعیت (Dec. 2004)
 • کل: ۲٬۰۸۵
 • تراکم: ۲۲۰/کیلومتر مربع (۵۷۰/مایل مربع)
اهلیت‌نام: Faresi
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (زمان)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (ساعت تابستانه)
کد پستی: 28073
پیش‌شماره تلفن: 0321
وبگاه: وبگاه رسمی
فارا نووارزه (به ایتالیایی: Fara Novarese) یک کومونه در ایتالیا است که در استان نووارا واقع شده‌است.
خصوصیات

فارا نووارزه ۹٫۴ کیلومترمربع مساحت و ۲٬۰۸۵ نفر جمعیت دارد.
آراکس، واغارشاپات

مکان در 23x15px|border |alt=|link= ارمنستان
| آراکس Արաքս | آراکس Արաքս |
| --- | --- |
آراکسموقعیت روی نقشه ارمنستانآراکس در استان آرماویر واقع شدهآراکسموقعیت روی نقشه استان آرماویر: آراکسموقعیت روی نقشه ارمنستانآراکس در استان آرماویر واقع شدهآراکسموقعیت روی نقشه استان آرماویر
مختصات: ۴۰°۰۳′۱۷″ شمالی ۴۴°۱۸′۱۰″ شرقی﻿ / ﻿۴۰٫۰۵۴۷۲°شمالی ۴۴٫۳۰۲۷۸°شرقی﻿ / 40.05472; 44.30278: مختصات: ۴۰°۰۳′۱۷″ شمالی ۴۴°۱۸′۱۰″ شرقی﻿ / ﻿۴۰٫۰۵۴۷۲°شمالی ۴۴٫۳۰۲۷۸°شرقی﻿ / 40.05472; 44.30278
استان: آرماویر
تأسیس‌شده: ۱۹۲۳
جمعیت (۲۰۱۱): جمعیت (۲۰۱۱)
 • کل: ۲۰۴۸
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۴ (AMT)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۵ (AMST)
کد منطقه: ؟؟؟ (۳۷۴)
آراکس (به ارمنی: Արաքս) یک روستا در ارمنستان است که در استان آرماویر واقع شده‌است.  در  کیلومتری شمال آرماویر، مرکز استان آرماویر واقع شده است.
خصوصیات

آراکس ۲٬۰۴۸ نفر جمعیت دارد و در ارتفاع  متر بالاتر از سطح دریا قرار گرفته است.
تربون، کبک

City در 23x15px|border |alt=|link= استان کبک, 23x15px|border |alt=|link= کانادا
| Terrebonne | Terrebonne |
| --- | --- |
City: City
Location of Terrebonne in Quebec: Location of Terrebonne in Quebec
استان:  استان کبک
ناحیه: لانودییر
منطقه شهری: له مولن
Settled: 1673
Constituted: June 27, 2001
حکومت: حکومت
 • شهردار: Jean-Marc Robitaille
 • Federal riding: Terrebonne—Blainville and Montcalm
 • Prov. riding: Terrebonne—Blainville and Montcalm
مساحت: مساحت
 • کل: ۱۵۸٫۶۰ کیلومتر مربع (۶۱٫۲۴ مایل مربع)
 • خشکی: ۱۵۴٫۷۴ کیلومتر مربع (۵۹٫۷۵ مایل مربع)
جمعیت (۲۰۱۱): جمعیت (۲۰۱۱)
 • کل: ۱۰۶٬۳۲۲
 • تراکم: ۶۸۷٫۱/کیلومتر مربع (۱۷۸۰/مایل مربع)
 • Change (2006–11): افزایش۱۲٫۳%
 • Dwellings: ۴۰٬۲۸۲
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی −۵ (EST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی −۴ (EDT)
Postal code(s): J6W
کد(های) منطقه: 450 and 579
وبگاه: www.ville.terrebonne.qc.ca
تربون (به فرانسوی: Terrebonne) شهرکی در منطقه شهری له مولن ناحیه لانودییر در استان کبک کانادا است. در سرشماری سال ۲۰۱۱ این شهرک ۹۲٬۹۷۲ نفر جمعیت داشته‌است و مساحت آن ۱۵۵٫۴۴ کیلومتر مربع است.
باش قشلاق (دیواندره)

مکان
| باش قشلاق به زبان کوردی باشلاخ (دیواندره) باشلاخ | باش قشلاق به زبان کوردی باشلاخ (دیواندره) باشلاخ |
| --- | --- |
روستا: روستا
محل : محل 
باش قشلاق به زبان کوردی باشلاخ (دیواندره): باش قشلاق به زبان کوردی باشلاخ (دیواندره)
مختصات: ۳۶°۹′ شمالی ۴۷°۳′ شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۱۵۰°شمالی ۴۷٫۰۵۰°شرقی﻿ / 36.150; 47.050: مختصات: ۳۶°۹′ شمالی ۴۷°۳′ شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۱۵۰°شمالی ۴۷٫۰۵۰°شرقی﻿ / 36.150; 47.050
استان: کردستان
شهرستان: دیواندره
بخش: بخش کرفتو
دهستان: کانی شیرین
بنیان‌گذاری: صده قبل از میلاد
جمعیت: ۲۳۲ نفر (سرشماری ۹۵)
پیش‌شمارهٔ تلفن: ۰۸۷
باش قشلاق (دیواندره)، روستایی از توابع بخش کرفتو شهرستان دیواندره در استان کردستان ایران است.
فاصله تا مرکز سنندج حدود۱۴۰ کلیومتر
فاصله تا تهران ۵۲۰ کیلومتر
مناطق تاریخی

غار سنمدگان:که در روبروی روستا قرار دارد و به هزاره ی قبل از میلاد قدمت دارد.
مقبرستان روستا:قدمتی به صده های قبل از میلاد
مناطق دیدنی

رودخانه شالیشل(چه م شالیشل)
ماین بازو
تنگه دره وشکه
کانی به وه ر
ناو دار  خوارو
خوره تاوه گه وره 
سه کانیان
جمعیت

این روستا در دهستان کانی شیرین قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۸۴ نفر (۵۸خانوار) بوده‌است.
مشاهیر

جنابان آقای حسن اقبالی، آقای دکتر خلیل تاخیری، عمر اقبالی،جمشید اقبالی ،ابراهیم خسروی، ماموستا فایق محمدی ،میرزا صدیق خسروی، دکتر آزاد الماسی،میرزا محمدصادقی، حاج سیدعبدالوهاب اسدی، منصورگلباغی و داده انیسه محمدی
امبالامانسیا ۲

مکان در 23x15px|border |alt=|link= ماداگاسکار
| Ambalamanasy II | Ambalamanasy II |
| --- | --- |
Ambalamanasy IILocation in Madagascar: Ambalamanasy IILocation in Madagascar
مختصات: ۱۴°۳۱′ جنوبی ۴۹°۳۵′ شرقی﻿ / ﻿۱۴٫۵۱۷°جنوبی ۴۹٫۵۸۳°شرقی﻿ / -14.517; 49.583: مختصات: ۱۴°۳۱′ جنوبی ۴۹°۳۵′ شرقی﻿ / ﻿۱۴٫۵۱۷°جنوبی ۴۹٫۵۸۳°شرقی﻿ / -14.517; 49.583
فهرست منطقه‌های ماداگاسکار: ساوا (ماداگاسکار)
District: Andapa
ارتفاع: ۵۲۱ متر (۱۷۰۹ فوت)
جمعیت (2001): جمعیت (2001)
 • کل: ۲۴٬۲۱۱
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی ۳ (EAT)
امبالامانسیا ۲ (به لاتین: Ambalamanasy II) یک منطقهٔ مسکونی در ماداگاسکار است که در ساوا (ماداگاسکار) واقع شده‌است.
خصوصیات

امبالامانسیا ۲ ۲۴٬۲۱۱ نفر جمعیت دارد و ۵۲۱ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
اریک فرانک راسل

جلد یکی از کتاب‌های اریک فرانک راسل
اریک فرانک راسل (به انگلیسی: Eric Frank Russell) ‏(۱۹۰۵–۱۹۷۸) نویسندهٔ انگلیسی سبک علمی تخیلی است. وی نویسندهٔ داستان کوتاه آلاماگوسا است که در سال ۱۹۵۵ میلادی برندهٔ جایزهٔ هوگوی شده است. انفجار بزرگ یکی از آثار او است که در سال ۱۹۶۲ نوشته شد.
هرچند راسل انگلیسی بود، اصطلاحات آمریکایی را چنان ماهرانه در داستان‌های خود به کار می‌گرفت که بسیاری از خوانندگان هیچگاه متوجه ملیت او نشدند. به همین سبب اکثر این داستانها در مجموعه‌ای با عنوان استوندینگ (حیرت‌انگیز) به ویراستاری کمبل قرار گرفت.
نهاوند

برای مقام موسیقی با همین نام، نهاوند (مقام موسیقی) را ببینید.
| نهاوند ناوَن | نهاوند ناوَن |
| --- | --- |
کشور:  ایران
استان: همدان
شهرستان: نهاوند
بخش: مرکزی
نام(های) پیشین: نوح‌آوند، نیهاوند، لائودیسه، نیفواندای، نیوانتا، نیسایا
سال شهرشدن: دارای پیشینه تاریخی
مردم: مردم
جمعیت: ۷۶٬۱۶۲ هزار نفر سال ۱۳۹۵
جغرافیای طبیعی: جغرافیای طبیعی
مساحت: ۱۸ کیلومتر مربع
ارتفاع: ۱۶۴۴
آب‌وهوا: آب‌وهوا
میانگین بارش سالانه: ۴۱۰ میلی‌متر[نیازمند منبع]
اطلاعات شهری: اطلاعات شهری
شهردار: مجید یوسفی نوید
ره‌آورد: گردو، عسل، خمیر صنل، حلوا گردویی، کلوا، نقل، گز آردی، شیره انگور، خیار، ترخینه، هلو،
پیش‌شمارهٔ تلفن: ۰۸۱
وبگاه: نهاوند پرتال
شناسهٔ ملی خودرو: ایران ۲۸ ب، م
  نهاوند  روی نقشه ایران ۳۴°۳۳′۰۰″شمالی ۴۸°۲۱′۵۷″شرقی﻿ / ﻿۳۴٫۵۵°شمالی ۴۸٫۳۶۵۸°شرقی﻿ / 34.55; 48.3658   :   نهاوند  روی نقشه ایران ۳۴°۳۳′۰۰″شمالی ۴۸°۲۱′۵۷″شرقی﻿ / ﻿۳۴٫۵۵°شمالی ۴۸٫۳۶۵۸°شرقی﻿ / 34.55; 48.3658   
 :  
نَهاوَند مرکز شهرستان نهاوند در استان همدان است. شهر نهاوند از دوران ماقبل تاریخ به‌طور مداوم محل سکونت انسان بوده، و در دوران ساسانیان محل استقرار خاندان کارن بود. این شهر در زمان فتح ایران توسط مسلمانان، محل نبرد معروف نهاوند بود.
نام

شهر نهاوند درطول تاریخ به نام‌های متعددی یاد شده است.
نِهاوند(Nehāvand) از ۲۰۰۰ پیش از میلاد تا اکنون
نیهاوند(Nihāwand.Nihāvand) از ۲۰۰۰ پیش از میلاد تا ۱۲۵۸میلادی
لائودیسه(Laodicea.Laodikeia) از۳۳۰ پیش از میلاد تا ۶۴۰ میلادی
نیفواندا (Niphaunda) از۳۳۰ پیش از میلاد تا ۶۴۰ میلادی
نِماوند (Nemavand) از۳۳۰ پیش از میلاد تا ۶۴۰ میلادی
ماه بصره(Māh al-Ḅasra) از ۶۳۲ میلادی تا۷۵۰ میلادی
نه اِروند  (Neh-ervend) یا نهار یوانی (Nehar Youani) : در کتاب جغرافیای تلمود نوشته نویبائر آمده است که در ماد قدیم شهری به نام نهار یوانی وجود داشت که همان نِهاوند است نویبائر توضیح میدهد :یک پزشک شهرهای ماد (یا هارا-Hara) را با نهاوند  در جنوب همدان، در کنار رودخانه معروف الوند (El-Wend) شناسایی کرده است.در تلمود آمده است که این مکان‌ها به طور معمول تحت عنوان "نه‌اِروند" (Neh-ervend) یا "اِروِند" (Ervend) از طریق الوند شناخته می‌شوند (M. Pott، به نقل از M. Kuhn، VI، ص 255)
نوح‌آوند(Nuhāvand): نوح پیغامبر شهری را بنا نهاد بنام خویش نوحاوند و آن نهاوند است و همه را نسل برین چهل باز شود هر چه در عالم‌اند پس هر چه پیغامبران و پادشاهان و کسانی که خدای تعالی ایشان را کرامت ارزانی داشت بدین زمین اندر از فرزندان سام بن نوح‌اند.
نَهاوند(Nahāvand):احمد کسروی، واژه نَهاوند به معنی شهر یا آبادی قرار گرفته در پیشِ رو است، زیرا «نَها» در زبان‌های ایرانی به معنی پیش و وند از فعل کهن «وندیدن» به معنی نهادن گرفته شده است؛ بنابراین نهاوند یعنی «نهاده در پیش رو».
نیهاوند(Nihāwand):در نقشه‌های ایران قدیم و در زمان ساسانیان نهاوند را به صورت نیهاوند ثبت شده است که در همسایگی شهر دیناور و مای و همدان قدیم بوده است.
لائودیسه(Laodicea) شهرهای هلنیستی متعددی که عموماً به نام لائودیس از یونانی باستان «Λαοδίκη» به معنای «عدالت مردم» نامگذاری شده است، به ویژه:
شهری از ماد باستان، مربوط به نهاوند
شهری بر روی رودخانه لیکوس در کاریا و لیدیا، واقع در نزدیکی دنیزلی مدرن ترکیه
نیفواندا(Niphaunda): بطلمیوس از این شهر با نام نیفواندا (Niphaunda) یاد کرده است.
ماه دینار(Mah Dinar): به واسطه حکمرانی فردی ایرانی از خاندان کارن با نام دینار
جغرافیا

نهاوند در مرکز دشت نهاوند بین دو وادی کوه گرین و آردوشان گسترده شده است و ۱۸ کیلومتر مربع مساحت دارد. نهاوند در موقعیت ۴۸ درجه و ۲۴ دقیقه طول شرقی و ۲۳ درجه و ۲۲ دقیقه عرض شمالی قرار دارد. اختلاف ساعت آن با تهران ۱۳ دقیقه و ۲۸ ثانیه می‌باشد. نهاوند از شمال به شهرهای تویسرکان و همدان، از شرق به ملایر، از غرب به کنگاور و از جنوب به استان لرستان محدود است. فاصله این شهر تا تهران ۴۳۵ کیلومتر می‌باشد که از مسیر ملایر - اراک عبور می‌کند و فاصله نهاوند تا همدان ۱۰۵ کیلومتر و تا خرم‌آباد ۱۳۴ کیلومتر می‌باشد. راه‌آهن کربلا از نزدیکی شهر نهاوند کذر می‌کند.
جغرافیا > گسل نهاوند

شهر نهاوند بر گسل جوان زاگرس بنا گردیده است. گسل نهاوند از ۵۵ کیلومتری غرب بروجرد تا شمال‌غربی نهاوند در راستای شمال ۳۲۰ درجه، امتداد دارد. گسل نهاوند از چند قطعه مجزا تشکیل شده که هر کدام نام‌های جداگانه دارند. گسل نهاوند از فعالین‌ترین گسل‌های ایران بشمار می‌رود. که عامل زمین لرزه‌های پرشمار نهاوند و شهرهای اطراف می‌باشد از جمله زمین لرزه‌های ۱۲۸۷ بروجرد، ۱۳۸۵ بروجرد، ۱۳۳۶ فارسینج و زمین‌لرزه ۱۳۳۷ نهاوند.
رود باروداب که از چشمه ای به این نام در شرق نهاوند سرچشمه می‌گیرد از میان شهر می‌گذرد. طغیان این رود بارها بخشی از شهر نهاوند را با مشکل سیل و ویرانی مواجه ساخته است از جمله سیل های۱۳۱۷٬۱۳۵۰٬۱۳۵۱. در شب ۲۱ شهریور ۱۳۱۷برابر بارندگی سخت سیل هولناکی در حدود شهر نهاوند و قریه آورزمان برخاسته شهر تاریخی نهاوند را ویران و قریه آورزمان را با خاک یکسان ساخت.
جغرافیا > کمبود آب

شرکت آب منطقه ای همدان در شهریور ۱۳۸۸ گزارش داد: از سال ۷۵ تا پاییز ۸۷ سطح آب‌های زیرزمینی دشت نهاوند ۵/۹ متر پایین رفته است اسدا.. شکوهی مدیر کل امور آب استان همدان در سال ۱۳۷۹ درمصاحبه ای با ایرانیا اعلام کرده بود آب دهی سراب " گاماسیاب " در نهاوند در مقایسه با متوسط ۳۰ ساله آن حدود ۶۰ درصد کاهش یافته است.در سال ۱۳۹۳ آرش کولیوند، مدیر امور آب شهرستان نهاوند درمصاحبه با ایرنا اعلام کرد: به علت برداشت سالانه ۳۱۰ میلیون متر مکعب آب توسط چاه‌ها، سطح آب‌های زیر زمینی دشت نهاوند به‌طور متوسط در هر سال ۷۵ سانتی‌متر افت دارد. شهرستان نهاوند یک‌هزار و ۱۶۰ حلقه چاه عمیق و نیمه‌عمیق مجاز وجود دارد که حدود ۸۰۰ مورد آن برای مصارف کشاورزی است. جغرافیای کوهستان گرین در نهاوند با وسعت حدود ۴۰ هزار هکتار دارای سیمای کوهستانی با دره‌ها و پناهگاه‌های طبیعی فراوان و شرایط آبی مناسب و پوشش گیاهی مطلوب برای گونه‌های حیات وحش است و به همین لحاظ تنوع جانوری بالایی دارد. این ناحیهٔ در سال ۱۳۹۹ به عنوان منطقه شکار ممنوع اعلام شد. ناحیهٔ مذکور شامل نواحی تاریک دره بالا، سیاه دره، فارسبان، چناری، گیان، کرک سفلی، کله مار، بیان و وراینه تا خط الراس گرین در مرز استان لرستان می‌باشد
جغرافیا > معادن

شهرستان نهاوند با مساحتی حدود ۱۵۳۵ کیلومتر مربع، تقریباً ۷٫۹٪ از کل مساحت استان همدان را تشکیل می‌دهد. این شهرستان دارای ۴۷ معدن دارای پروانه بهره‌برداری است که از این تعداد، ۳۴ معدن فعال و ۱۳ معدن غیرفعال هستند.
استان همدان در مجموع دارای بیش از ۳۱۰ معدن است که از این میان، حدود ۲۰۰ معدن فعال می‌باشند . بر این اساس، شهرستان نهاوند ۱۷٪ از کل معادن فعال استان را در خود جای داده است. با توجه به اینکه سهم مساحتی این شهرستان از کل استان کمتر از ۸٪ است، نسبت تعداد معادن فعال آن بالاتر از حد پتانسیل معدنی شهرستان می باشد.
مردم‌شناسی و زبان > مردم‌شناسی

ایرانیکا می‌نویسد: «شهرستان نهاوند در همدان محل زندگی اقوامی از پارسیان است که زبان مادری‌شان، لری شمالی است» مطابق اطلاعات وبسایت استانداری همدان، اقوام لر و لک ساکن شهرستان‌های ملایر، نهاوند و بخش سامن در ۲۵۵ روستا هستند.
مردم‌شناسی و زبان > زبان‌شناسی

مردم شهر نهاوند به گویش نهاوندی سخن می‌گویند. گویش نهاوندی گویش مردم نهاوند است. فهرست لینگوییست و اتنولوگ گویش لری موجود در نهاوند را گویشی از لری شمالی، و ایرانیکا منطقه نهاوند را یکی از مراکز مهم گویش‌وران لری شمالی می‌داند. مانند زبانهای ایرانی، لری بختیاری و سایر گویش‌های زبان لری، رودیگر اشمیت زبان‌شناس آلمانی گفتار مردم شهر نهاوند را نزدیک به زبان پارسی میانه می‌داند. اطلس زبان‌های ایران، تصویری از پراکندگی زبانی در کشور ایران ارائه می‌کند، گونه‌های زبانی فهرست‌شده برای نهاوند لری شمالی و فارسی معیار است. با این وجود برخی گویش نهاوندی را گونه ای از زبانهای کهن می‌دانند فارسی معیار ربطی به نهاوند ندارد و زبان رسمی ایران است که در تمامی نقاط ایران روز به روز فراگیرتر می‌شود. از دیدگاه گارنیک آساتوریان، زبان فارسیِ معیار زبان هیچ‌یک از اقوام و خرده‌فرهنگ‌های ایرانی نیست. درواقع بخشی از مردم زبان یا گویش محلی خود را فراموش کرده‌اند و به زبان معیار سخن می‌گویند. محمد رستمی، گویش قدیم شهر نهاوند را گویشی دارای استقلال زبان شناختی و دارای ویژگی‌هایی می‌داند که ربطی به گویش لری کنونی رایج در شهر نهاوند و روستائیان حوالی ندارد و شباهت‌ها و تفاوت‌هایش مشخص و قابل بررسی است.
جمعیت شناسی

شهر نهاوند مرکز شهرستان نهاوند است .شهرستان نهاوند در جنوب استان همدان واقع شده و مساحتی حدود ۱۵۳۵ کیلومتر مربع دارد که تقریباً ۸٫۷ درصد از مساحت کل استان همدان را تشکیل می‌دهد.جمعیت شهرستان نهاوند بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵، حدود ۱۷۸٬۷۸۷ نفر بوده است. با توجه به مساحت کل استان همدان که حدود ۱۹٬۴۹۳ کیلومتر مربع است، نسبت مساحت شهرستان نهاوند به استان همدان تقریباً ۷٫۹ درصد می‌باشد. جمعیت استان همدان حدود ۱٬۷۳۸٬۲۳۴ نفر است، نسبت جمعیت شهرستان نهاوند به جمعیت استان تقریباً ۱۰٫۳ درصد است.تراکم جمعیت در شهرستان نهاوند حدود ۱۱۶ نفر در هر کیلومتر مربع است، در حالی که تراکم جمعیت در کل استان همدان حدود ۸۹ نفر در هر کیلومتر مربع می‌باشد. بنابراین، شهرستان نهاوند تراکم جمعیت بیشتری نسبت به میانگین استان دارد.
جمعیت شهر نهاوند ۷۶٬۱۶۲ نفر می باشد ، نسبت جمعیت شهر نهاوند به کل جمعیت شهرستان حدود ۴۲٫۶٪ است. ۱۰۲٬۶۲۵ نفر از جمعیت شهرستان در روستاها سکونت دارند و وابسته به تولید کشاورزی اند .مساحت اراضی کشاورزی شهرستان ۷۲٬۰۰۰ هکتار می باشد .به ازای هر هکتار زمین کشاورزی در شهرستان نهاوند، حدود ۱٫۴۳ نفر از جمعیت غیرشهری زندگی می‌کنند که به نوعی نشان‌دهنده‌ی وابستگی بخش کشاورزی و تراکم  قابل‌توجه جمعیت در روستا ها است. در دهه های اخیر توسعه صنعت کشاورزی و استفاده از تکنولوژی‌هایی مانند تراکتور باعث کاهش نیاز به نیروی کار در روستاها شده است،  امری که موجب کوچ روستاییان به شهر نهاوند گردیده و تحولات اقتصادی و اجتماعی چشم‌گیری به همراه داشته است.
کاووس احمدوند درباره ی جمیت شناسی نهاوند آورده است : بالاترین رشد جمعیت این شهرستان مربوط به فاصله ی دو سرشماری 1355 و 1365 با ۳/٧٥ درصد بوده است.این دهه مصادف با پیروزی انقلاب اسلامی و تغییر نگرش ها در خصوص مسائل باروری بوده است. به طوری که عده ای افزایش موالید را تشویق می کردند و کنترل آن را مغایر با موازین اسلامی می دانستند. سیاستهای دولت نیز در جهت تشویق افزایش مواليد سوق داده می شد.بر اساس نتایج حاصله از سرشماری سال ۱۳۷۵ ، ۴۲/۶ درصد از جمعیت شهرستان در گروه سنی زیر ۱۵ سال قرار داشت است که در مقایسه با کل کشور ۳۹/۵ درصد و استان همدان ۴۰/۹)درصد نشان دهنده ی جوان بودن جمعیت شهرستان است.
بر اساس نتایج حاصله از سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۷۵ ، از کل جمعیت شهرستان  ۱٨٤١٦٠ نفر تعداد ٦٧٥٧٩ نفر یا به عبارت دیگر ۳۶/۷ درصد از جمعیت در نقاط شهری و تعداد ۱١٦٥٥٥ نفر یا به عبارتی ۶۳/۳ درصد در نقاط روستایی و تعداد ۲۶ نفر یا ۰/۰۱ در نقاط غير ساکن سکونت داشته اند.
گردشگری

میدان قیصریه را محمود میرزا حاکم نهاوند در زمان فتحعلی شاه قاجار بنا کرده است. رشته قنات و چشمه در اطراف آن وجوددارد که ساکنان نهاوند در گذشته با عبور آب از این رشته‌ها به منازلشان ازآن استفاده می‌کردند. میدان قیصریه در جنوب محلهٔ پاقلعه نهاوند واقع شده است و از دیرباز به نام قیصریه شناخته شده. کشف سکه‌های رومی از جمله سکه ای بنام نرون امپراتور روم غربی و صندوقچه ای در این محل قدمت آن را نشان می‌دهد. میدان قیصریه یکی از باستانی‌ترین میدان‌ها ایران است در پیرامون میدان قیصریه بنای مسجد جامع و حمام و بازار قدیمی و شاهزاده محمد دیده می‌شود. شواهد وجود آتشکده ای مربوط به دوران پیش از اسلام ا در بالای میدان در مکان مسجد جامع وجود داشته است که بنای مسجد را در آن مکان ساختند.
کوچه لک‌ها
کوچه کرد‌ها
خانه قدوسی متعلق به علی قدوسی از عالمان نهاوند است. دارای سر در ورودی زیبائی است که با نقوش هندسی آجری تزئین شده است و دو ستون نما در دو سوی سر در به زیبائی آن افزوده است. نمای بنا در داخل حیاط به وسیلهٔ آجر کاری‌های زیبا تزئین شده است و قوسهایی به شکل شاخ قوچ نما را آراسته است. پیرامون حیاط با طاق نماهای هلالی تزئین شده است. این خانه قدیمی و تاریخی در خیابان انقلاب واقع شده است وچند خانه قدیمی دیگر در جای جای این شهر وجود دارد.
حمام آقا تراب یکی از بناهای تاریخی شهر نهاوند است که در سال ۱۳۵۶ در فهرست آثار ملی ثبت شده است معبد لائودیسه در داخل شهر نهاوند قرار دارد و کتیبه‌ای از «آنتیوخوس سوم» و نیز تعدادی مجسمه برنزی خدایان یونانی در آن کشف شده است.
پل زرامین، تپه باستانی گیان و سراب گاماسیاب از نقاط گردشگری شهرستان نهاوند بشمار می‌روند که در نزدیکی شهر نهاوند قرار دارند. سراب گاماسیاب سرچشمه رود، گاماسیاب در شهرستان نهاوند است. میزان دبی آب چشمهٔ گاماسیاب بین ۵۰۰ (پاییز) تا ۳۰۰۰ لیتر در ثانیه (بهار) است.
نعمان بن مقرن یکی از سرداران و فرماندهان مهاجم عرب بود که در جنگ نهاوند (فتح الفتوح) در سال ۲۱ هجری یا ۶۴۲ میلادی پس از سه روز نبرد سنگین در پشت دروازه‌های نهاوند به دست سربازان ایرانی به فرماندهی فیروزان (پیروزان) کشته شد. آرامگاه او در ۵ کیلومتری شمال غربی شهر نهاوند قرار دارد.
بام نهاوند :
تپه ای مرتفع در شمال غربی شهرستان نهاوند است
بام نهاوند با ارتفاعی حدود ۱۸۷۰ متر از سطح دریا مرتفع‌ترین نقطه این شهر است که به واسطه قرارگیری در مجاورت کوهستان گرین دارای آب و هوای خنک و دلپذیر می‌باشد
راه‌های دسترسی :
میدان علیمرادیان کمربندی نهاوند بروجرد
میدان سپاه بلوار آیت الله طالقانی(انتهای بلوار)
شهرک طالقانی جاده جنب استخر طالقانی (کیان)
امکانات و خدمات رفاهی :
۱- پارکینگ ۲- سرویس بهداشتی ۳- سکوهای نشیمن
۴- فضای بازی کودکان ۵- سینما روباز
مقبره شهدای گمنام :
یادمان شهدای گمنام در نزدیکی بام نهاوند و مجاورت تپه جنگلی ابوذر است. پیکر مطهر پنج تن از شهدای دفاع مقدس در این مقبره آرامیده است
راه دسترسی :
نهاوند - میدان بسیج - بلوار حضرت محمد (ص) میدان آل آقا بسمت حامد شرقی کوچه فرهنگ یازده
مراکز بهداشتی / ورزشی / تفریحی

بیمارستان‌ها و مراکز درمانی و بهداشتی:
۱* بیمارستان آیت الله علیمرادیان
۲*بیمارستان شهید قدوسی
۳*کلینیک تخصصی امام خمینی (ره)
۴*کلینیک شبانه‌روزی سلامت
۵*کلینیک دندانپزشکی رازی
۶*ساختمان پزشکان هانیک
۷*درمانگاه تأمین اجتماعی
۸*درمانگاه پارس
۹*درمانگاه حکیم
۱۰*درمانگاه شفا
۱۱*درمانگاه سلامت
**پایگاه انتقال خون
*مراکز ورزشی*
مجموعه فرهنگی و ورزشی علیمرادیان
استادیوم(۱۵هزار نفری) علیمرادیان در سال ۱۳۷۴ در مساحتی بالغ بر ۱۴هزار مترمربع در نهاوند افتتاح گردید این مجموعه توسط مهندس محمد حسین علیمرادیان ساخته شده است و هم‌اکنون در اختیار دولت است در این مجموعه فضاهای ورزشی شامل»
استخر • سالن فوتسال • سالن کشتی • محوطه اسب سواری • سالن پینگ پنگ •سالن ورزش‌های باستانی •محوطه تمرین پارکور • خوابگاه ورزشکاران • زمین چمن و پارکینک می‌باشد
سایر مراکز ورزشی :
۱* باشگاه ورزشی جهان پهلوان تختی
۲* باشگاه عباد
۳*سالن ورزشی آزادگان
۴* مجموعه ورزشی بانوان (شهرک شهید حیدری)
۵* سالن فوتسال سپاه پاسداران
۶* سالن ورزشی سیدالشهدا
۷* سالن ورزشی حجاب
۸*استادیوم (فوتبال) شهید سلیمانیان
۹*زمین فوتبال (چمن مصنوعی) جهانیان
۱۰*سالن البرز
۱۱*استخر خسروی
۱۲*استخر طالقانی
۱۳*استخر علیمرادیان
۱۴-استخردانش آموز
پارک‌ها و بوستان‌ها :
۱-پارک ولیعصر. ۲-پارک کوثر
۳پارک نوح آوند. ۴-پارک دانشجو
۵-پارک شهید سلیمانی. ۶-پارک صخره ای دوخواهران
۷-پارک شیخ منصور. ۸-بوستان چهارباغ
۹- پارک لاله. ۱۰-پارک باغ بادام
۱۱-بوستان شهید طالبیان. ۱۲-بوستان شهدا
۱۳-بوستان حکمت. ۱۴-بوستان شهید چمران
۱۵- بوستان آسیاب. ۱۶-بوستان بانوان
و…