stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
سالک معلم

| روستای سالک معلم | روستای سالک معلم |
| --- | --- |
روستا: روستا
استان: گیلان
شهرستان: احمدسرگوراب
بخش: بخش احمدسرگوراب
دهستان: احمد سرگوراب
جمعیت: ۴۹۱ نفر (سرشماری ۹۵)
سالک معلم، روستایی از توابع بخش احمدسرگوراب شهرستان احمدسرگوراب در استان گیلان ایران است.
جمعیت

این روستا در شهرستان احمد سرگوراب قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۴۷۶ نفر (۱۱۶خانوار) بوده‌است. زبان مردم این روستا تالشی است.
یازو سیتی، میسیسیپی

مکان
| Yazoo City, Mississippi | Yazoo City, Mississippi |
| --- | --- |
شهر: شهر
Location of Yazoo City, Mississippi: Location of Yazoo City, Mississippi
مختصات: ۳۲°۵۱′۲۳″ شمالی ۹۰°۲۴′۲۷″ غربی﻿ / ﻿۳۲٫۸۵۶۳۹°شمالی ۹۰٫۴۰۷۵۰°غربی﻿ / 32.85639; -90.40750: مختصات: ۳۲°۵۱′۲۳″ شمالی ۹۰°۲۴′۲۷″ غربی﻿ / ﻿۳۲٫۸۵۶۳۹°شمالی ۹۰٫۴۰۷۵۰°غربی﻿ / 32.85639; -90.40750
ایالت: ایالت میسیسیپی
County: شهرستان یازو، میسیسیپی
مساحت: مساحت
 • کل: ۱۰٫۹ مایل مربع (۲۸٫۳ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۱۰٫۸ مایل مربع (۲۷٫۹ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰٫۱ مایل مربع (۰٫۳ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۱۱۲ فوت (۳۴ متر)
جمعیت (2010): جمعیت (2010)
 • کل: ۱۱٬۴۰۳
 • تراکم: ۱۳۴۹٫۲/مایل مربع (۵۲۰٫۹/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (Central (CST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۵ (CDT)
زیپ‌کد: 39194
کد منطقه: 662
FIPS code: 28-81520
GNIS feature ID: 0679921
وبگاه: http://www.yazoo.org/
یازو سیتی (به انگلیسی: Yazoo City) شهری در ایالت میسیسیپی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۱۱٬۴۰۳
نفر بوده‌است.
آی‌ای‌آر ۳۳۰

| آی‌ای‌آر ۳۳۰ | آی‌ای‌آر ۳۳۰ |
| --- | --- |
IAR 330 SOCAT: IAR 330 SOCAT
کاربری: بالگرد چندمنظوره/gunship/naval helicopter
تولیدکننده: ایندوستریا آئروناتیکا رومانا
نخستین پرواز: 22 October 1975
وضعیت: Operational In production
کاربر اصلی: Romanian Air Force Romanian Navy United Arab Emirates Air Force Sudan Air Force
ساخته‌شده: 1975-present
تعداد ساخته‌شده: ≥ 163
توسعه‌یافته از: پوما (بالگرد)
آی‌ای‌آر ۳۳۰ (به انگلیسی: IAR 330) یک هواپیمای ساختِ کارخانهٔ ایندوستریا آئروناتیکا رومانا است که در سال ۱۹۷۵ ساخته شد. نخستین استفاده‌کنندهٔ این هواپیما نیروی هوایی رومانی بوده‌است. این هواپیما در ۰۱۹۷۵−۱۰−۲۲ ۲۲ اکتبر ۱۹۷۵ میلادی نخستین پرواز خود را انجام داد.
اوشی جکسون جونیور

| اوشی جکسون جونیور | اوشی جکسون جونیور |
| --- | --- |
اطلاعات پس‌زمینه: اطلاعات پس‌زمینه
زاده: ۲۴ فوریهٔ ۱۹۹۱ لس آنجلس
ژانر: موسیقی هیپ هاپ گنگستا رپ
ناشر(ان): Lench Mob
همکاری‌های مرتبط: آیس کیوب
اوشی جکسون جونیور (انگلیسی: O'Shea Jackson Jr.؛ زادهٔ ۲۴ فوریهٔ ۱۹۹۱) بازیگر و خواننده اهل ایالات متحده آمریکا است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به  سلطان هیولاها، مستقیم از کامپتن، اینگرید به‌فنا می‌رود، کمینگاه دزدان، لانگ شات، کمینگاه دزدان ۲ و فقط رحمت اشاره کرد.
ارین ویسون

| ارین ویسون | ارین ویسون |
| --- | --- |
Erin Wasson, 2005: Erin Wasson, 2005
زادهٔ: ۲۰ ژانویهٔ ۱۹۸۲ ‏(۴۳ سال)
همسر: None
اطلاعات مدلینگ: اطلاعات مدلینگ
قد: ۵ ft ۱۰ in (۱٫۷۸ m)
رنگ مو: قهوه‌ای روشن
رنگ چشم: آبی-سبز
اندازه‌ها: 82-61-86 cm (EU); 32-24-34 in (US)
اندازه لباس: 36 (EU)
بنگاه: آی‌ام‌جی مادلز (نیویورک، میلان، لندن، سیدنی)
 :  
ارین ویسون (انگلیسی: Erin Wasson) مدل، طراح لباس و هنرپیشه اهل آمریکا است.
تل نادر

| تل نادر (کازرون) | تل نادر (کازرون) |
| --- | --- |
روستا: روستا
استان: فارس
شهرستان: کازرون
بخش: بخش مرکزی
دهستان: دشت برم
جمعیت: ۶۱ نفر (سرشماری ۹۵)
تل نادر، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان کازرون در استان فارس ایران است.
جمعیت

این روستا در دهستان دشت برم قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۹۱ نفر (۲۱خانوار) بوده‌است.
نجیب فاضل کیساکورک

| نجیب فاضل کیساکورک محنبی الله بزرگ | نجیب فاضل کیساکورک محنبی الله بزرگ |
| --- | --- |
نجیب فاضل (وسط) در دهه ۱۹۵۰: نجیب فاضل (وسط) در دهه ۱۹۵۰
زادهٔ: ۲۶ مهٔ ۱۹۰۴ استانبول، امپراطوری عثمانی
درگذشت: ۲۵ مهٔ ۱۹۸۳ (۷۸ سال) استانبول، ترکیه
علایق اصلی: شعر، سیاست، ادبیات
 تأثیرگذار بر رجب طیب اردوغان :  تأثیرگذار بر رجب طیب اردوغان 
 :  
احمد نجیب فاضل کیساکورک محنبی الله بزرگ (ترکی استانبولی: Necip Fazıl Kısakürek) (۲۶ مه ۱۹۰۴ - ۲۵ مه ۱۹۸۳) شاعر، رمان نویس، نمایشنامه‌نویس و نظریه‌پرداز اسلامی اهل ترکیه بود.  او همچنین با نام NFK که حروف اول اسمش است نیز شناخته می شود. استعداد وی توسط فیلسوف فرانسوی، هنری برگسون، که بعداً معلم او نیز شد، کشف شد.
زندگینامه

طبق نقل قول خودش، وی در سال ۱۹۰۴در "یک عمارت عظیم در جمبرلیتاش ، در یکی از خیابان‌هایی که به سمت سلطان احمد سرازیر می‌شد " متولد شد. پدر وی عبدالبلاکی فاضل بیگ بود که سمت‌های متعددی از جمله معاونت قضاوت در بورسا، دادستانی عمومی در گبزه و در نهایت قاضی در کادیکوی را داشت. مادرش مهاجری از کرت بود. وی در عمارت جمبریلتاش که متعلق به پدربزرگ پدری‌اش بود بزرگ شد، و به نام پدر بزرگش احمد نجیب و همچنین پدرش فاضل نامگذاری شد.
کیساکورک دوران تحصیل ابتدایی خود را در بسیاری از مدارس، از جمله مدرسه فرانسوی در گدیک پاشا ، کالج رابرت استانبول و همچنین مدرسه نیروی دریایی تحصیل کرد. پس از اتمام کلاس‌های جنگ از دانشکده نیروی دریایی، کیساکورک وارد گروه فلسفه دارالفنون شد و از همانجا نیز فارغ التحصیل شد.
وی به مدت یک سال بین سال‌های ۱۹۲۵ تا ۱۹۲۴ در پاریس با بورسیه تحصیلی وزارت آموزش ملی تحصیل کرد. وی پس از بازگشت به خانه در سال ۱۹۲۶، در بانک مشغول به کار شد و در دانشکده زبانشناسی و تاریخ و جغرافیا و هنرستان دولتی در آنکارا و آکادمی هنرهای زیبا در استانبول سخنرانی‌هایی ایراد کرد. کیساکورک پس از آشنایی با مطبوعات در دوران جوانی، از بانک خارج شد تا زندگی خود را از راه نوشتن و انتشارات تامین کند.
کیساکورک به تاسی از اندیشه‌های یهودی‌ستیزی اروپاییان، یهودیان را به عنوان عنصر فاسد در تمدن غرب قلمداد و آنها را منشا مارکسیسم و سرمایه‌داری می‌دانست. وی آنها را مسئول درگیری‌های اولیه بین مسلمانان و سقوط امپراتوری عثمانی می‌دانست.
عقاید اسلامی ملی‌گرایانه

کیساکورک به دنبال جایگزینی سکولاریست کمالیست با اسلامگرایی ملی بود. او در درون اسلام‌گرایی ترکیه، مفهوم "اسلامی سازی از بالا" از طریق تصرف دولت را ترویج می‌کرد.
از اواخر دهه ۱۹۷۰، کیساکورک نمادی برای اسلام گرایان ترکیه بود. بسیاری از اعضای حزب عدالت و توسعه (AKP)  از جمله رجب طیب اردوغان که کیساکورک را در زمان دانشجویی ملاقات کرده و در تشییع جنازه او در آغاز فعالیت‌های سیاسی‌اش حضور داشت، تحت تاثیر سخنرانی‌های او بودند.
کتابشناسی > اشعار

Örümcek Ağı (۱۹۲۵) (تار عنکبوت)
Kaldırımlar (۱۹۲۸) (پیاده‌راه)
Ben ve Ötesi (۱۹۳۲) (من و فراتر)
Sonsuzluk Kervanı (۱۹۵۵) (کاروان بی‌نهایت)
Şiirlerim (شعرهای من) (۱۹۶۹)
Esselâm (۱۹۷۳) (سلام)
Bu Yağmur (این باران)
Canım İstanbul (استانبول عزیز من)
کتابشناسی > رمان

Aynadaki Yalan (۱۹۸۰) (دروغ‌های آینه)
کتابشناسی > نمایشنامه‌ها

Bir Adam Yaratmak (تا ساختن یک مرد)
Tohum (دانه)
Reis Bey (آقای قاضی)
Para (پول)
Sabır Taşı (سنگ صبور)
Ahşap Konak (ویلای چوبی)
Kanlı Sarık (حجاب خونین)
Püf Noktası (خط نازک)
ابراهیم ادهم
یونوس امره
Abdülhamin Han (عبدالحمید خان)
Mukaddes Emanet (امانت الهی)
Siyah Pelerinli Adam (مرد شنل سیاه)
Parmaksız Salih (صالح بی‌انگشت)
نجیب فاضل در سال ۱۹۱۶
گاوکشک

| گاوکشک | گاوکشک |
| --- | --- |
روستا: روستا
استان: فارس
شهرستان: کازرون
بخش: بخش مرکزی
دهستان: دشت برم
جمعیت: ۴۶۴ نفر (سرشماری ۹۵)
گاوکشک، روستایی از توابع  بخش مرکزی شهرستان کازرون در استان فارس ایران است.
جمعیت

این روستا در دهستان دشت برم قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۵۸۰ نفر (۱۵۱خانوار) بوده‌است.
باب ویلا

| باب ویلا | باب ویلا |
| --- | --- |
نام هنگام تولد: رابرت جوزف ویلا
زادهٔ: ۲۰ ژوئن ۱۹۴۶ ‏(۷۸ سال) میامی، ایالات متحده آمریکا
ملیت: آمریکایی
تحصیلات: دانشگاه فلوریدا (روزنامه‌نگاری, ۱۹۶۹)
پیشه: مجری تلویزیونی
همسر: دایانا برت (ا. ۱۹۷۵)
فرزندان: ۳
باب ویلا (انگلیسی: Bob Vila؛ زادهٔ ۲۰ ژوئن ۱۹۴۶) یک مجری تلویزیون، هنرپیشه و تهیه‌کننده فیلم اهل ایالات متحده آمریکا است.
از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته‌است می‌توان به زبر و زرنگ‌ها! قسمت دوم اشاره نمود.
شان پال

موسیقی‌دان دنس‌هال جامائیکایی (زادۀ ۱۹۷۳)
| شان پال | شان پال |
| --- | --- |
پال در سال ۲۰۲۳ (میلادی): پال در سال ۲۰۲۳ (میلادی)
نام هنگام تولد: شان پال رایان فرانسیس هنریگوئز
زادهٔ: ۹ ژانویهٔ ۱۹۷۳ ‏(۵۲ سال) کینگستون، جامائیکا
پیشه‌ها: موسیقی‌دان خواننده دی‌جی ترانه‌سرا
سال‌های فعالیت: ۱۹۹۴-تاکنون
همسر: جودی استوارت (ا. ۲۰۱۲)
فرزندان: ۲
پیشه موسیقی: پیشه موسیقی
ژانر: دنس‌هال رگی رگا
ناشر(ان): VP آتلانتیک آیلند
 :  
وبگاه: allseanpaul.com
شان پال رایان فرانسیس هنریگوئز (زاده ۹ ژانویه ۱۹۷۳)، موسیقی‌دان دنس‌هال جامائیکایی است. اولین آلبوم پال، پلۀ اول (انگلیسی: Stage One)، در سال ۲۰۰۰ میلادی عرضه شد. او با دومین آلبومش، داتی راک (Dutty Rock)، در سال ۲۰۰۲، به شهرت جهانی دست یافت.
زندگی و حرفه

شان پال در شهر کینگستون از جامائیکا متولد شد؛ و سال‌های اول زندگیش را در سنت اندره پاریش، شهری با چند مایل فاصله در شمال کینگستون، گذراند. والدین او، گرت و فرانسس، هر دو از ورزشکاران حرفه‌ای به حساب می‌آمدند و همچنین مادرش، نقاش ماهری بود. پدربزرگ پدری او، استفاردیک جویی، مهاجری پرتقالی بود و مادربزرگ پدریش، افرو، اهل بخش کارائیب آفریقا بود. مادر او دو رگه انگلیسی و چینی بود. شان پال جز شاخه کاتولیک مسیحی بود. اکثر خانواده او شناگران ماهری بودند. پدربزرگ او جز اولین بازیکنان تیم شنا جامائیکا بود؛ و همچنین پدرشان پال هم در دهه ۱۹۶۰ در تیم واترپولو جامائیکا بازی می‌کرده‌است؛ و شناگر مسافت‌های طولانی بود. مادر شان پال نیز تبحر خاصی در شنا به پشت داشت. شان پال نیز در سن سیزده سالگی برای تیم ملی واتر پولو جامائیکا بازی می‌کرد و این عضویت تا سن ۲۱ سالگی ادامه داشت.
زمانی که او ورزش را رها کرد پا به عرصۀ موسیقی گذاشت. او جذب مدرسه متوسطه ولمرز و بعد از آن متوسطه بلیر و سرانجام به دانشگاه در رشته هنر وارد شد. او همچنین در رشته‌های علوم تکنولوژی تحصیل کرد و اکنون در دانشگاه تکنولوژی مشغول تحصیل در رشته هتلداری می‌باشد. او با ورود به کفه صدف ابی از مسیرش کمی فاصله گرفت.
از البوم‌های او که سال ۱۹۹۸ می‌توان به Belly که اجرای روی صحنه بود در سال ۱۹۹۸،Stage One با مشارکت وی پی کمپانی در سال ۲۰۰۰، شروع کار با کمپانی بلیز از تورنتو با آلبوم Dutty Rock و Gimme The zlight که برنده ۱۰۰ آلبوم محبوب شد و Get Busy که در حدود ۶ میلیون نسخه فروش داشت اشاره کرد. بعد از ان شان پال در همکاری با بیونسه در البوم‌های Baby Boy و Blu Cantrell و Breathe شرکت کرد که این کار باعث مشهور و محبوب شدن او در آمریکا و اروپا شد. در این مدت او ویدئو کلیپ Get Busy,Gimme The Light, Like Glue,She Doesn't Mind را ساخت که با با پخش آنها در MTV، او به اوج شهرت خود رسید. وی همچنین با آرش، خوانندۀ ایرانی-سوئدی، تک‌آهنگی به نام She Makes Me Go (ناچارم می‌کنه برم) را منتشر کرد. همچنین آهنگ Rockabye در سال ۲۰۱۶ بیش از ۲ میلیون نسخه در سراسر جهان فروش داشت.
آلبوم‌ها

پلۀ اول (Stage One) (۲۰۰۰)
داتی راک (Dutty Rock) (۲۰۰۲)
تثلیث (The Trinity) (۲۰۰۵)
Imperial Blaze (۲۰۰۹)
تکنیک (Tomahawk Technique) (۲۰۱۲)
فول فرکانس (Full Frequency) (۲۰۱۴)
Live n Livin (۲۰۲۱)
Scorcha (۲۰۲۲)
جوایز

۲۰۰۴: جایزه گرمی بهترین آلبوم سبک رگه (Dutty Rock)
۲۰۰۵: جایزه موسیقی بیلبورد - خواننده رگه پرفروش سال
۲۰۰۵: جایزه موسیقی بیلبورد - پرفروش‌ترین خواننده سبک رگه سال (The Trinity)
فهرست برندگان جایزه بزرگ فرمول یک

فرمول یک (به اختصار F1) بالاترین کلاس مسابقات چرخ باز در ورزش‌های موتوری است که توسط فدراسیون بین‌المللی اتومبیل‌رانی (FIA)، سازمان جهانی ورزش‌های موتوری تعریف و برگزار می‌شود. کلمه «فرمول» در نام به مجموعه قوانینی اشاره دارد که همه شرکت کنندگان و خودروها باید با آن مطابقت داشته باشند. فصل قهرمانی جهان فرمول یک شامل سری مسابقاتی است که با عنوان جایزه بزرگ شناخته می‌شود که معمولاً در پیست‌های هدفمند و در برخی موارد در خیابان‌های بسته برگزار می‌شود. به هر برنده یک جایزه اهدا می‌شود و نتایج هر مسابقه برای تعیین دو قهرمانی سالانه، یکی برای رانندگان و دیگری برای سازندگان امتیاز تعلق می‌گیرد. مسابقات قهرمانی جهان برای رانندگان از سال ۱۹۵۰، پس از توافق بر سر استاندارد فرمول یک که در سال ۱۹۴۶ تأیید شده است، برگزار می‌شود. مسابقات قهرمانی سازندگان برای ۱۹۵۸ اضافه شد و از آن زمان تاکنون به قهرمان مسابقات اعطا می‌شود.
لوییس همیلتون در طول دوران حرفه ای خود در ۱۰۳ جایزه بزرگ به پیروزی رسیده است. او در ۲۱ مسابقه با تیم مک‌لارن و ۸۴ مسابقه با مرسدس در این مسابقات پیروز شده است.
بر پایه رانندگان

نمودار رکورد بیشترین برد در جایزه بزرگ‌های فرمول یک
لوئیس همیلتون رکورد بیشترین پیروزی در جایزه بزرگ فرمول یک دارد.
قهرمان هفت بار رانندگان جهان مایکل شوماخر با ۹۱ پیروزی رکورد بیشترین تعداد پیروزی را در اختیار داشت، قبل از اینکه در سال ۲۰۲۰ همیلتون از او پیشی بگیرد.
سباستین فتل چهار عنوان متوالی به نام خود دارد که همه آنها را با ردبول ریسینگ به دست آورده است.
قهرمان چهار بار جهان آلن پروست در سال ۱۹۸۵
آیرتون سنا پیروزی در جایزه بزرگ کانادا ۱۹۸۸
اسکار پیاستری صد و پانزدهمین و آخرین برنده جایزه بزرگ فرمول یک است که برای اولین بار در جایزه بزرگ مجارستان ۲۰۲۴ پیروز شده است.
ویلیام اچ. راجرز

| ویلیام اچ>  راجرز | ویلیام اچ>  راجرز |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۹۶۰
ملیت:  ایالات متحده آمریکا
محل تحصیل: دانشگاه کارولینای شمالی در چپل هیل دانشگاه ایالتی جورجیا
پیشه(ها): کارآفرین بانکدار
شناخته‌شده برای: مدیر عامل اجرایی و رییس هیئت مدیره سان‌تراست بانک
ویلیام اچ. راجرز، (به انگلیسی: William H. Rogers) (زاده ۱۹۶۰) کارآفرین، بانکدار و مدیر ارشد اجرایی آمریکایی است، که در حال حاضر به‌عنوان مدیر عامل اجرایی و رییس هیئت مدیره سان‌تراست بانک فعالیت می‌کند.
فردریکا ویلسون

| Frederica Wilson | Frederica Wilson |
| --- | --- |
عضو  مجلس نمایندگان ایالات متحده از فلوریدا حوزهٔ حوزه انتخابیه بیست‌وچهارم فلوریدا: عضو  مجلس نمایندگان ایالات متحده از فلوریدا حوزهٔ حوزه انتخابیه بیست‌وچهارم فلوریدا
متصدی: متصدی
آغاز به کار  ۳ ژانویه ۲۰۱۳: آغاز به کار  ۳ ژانویه ۲۰۱۳
پس از: Sandy Adams
عضو  مجلس نمایندگان ایالات متحده از فلوریدا حوزهٔ حوزه انتخابیه هفدهم فلوریدا: عضو  مجلس نمایندگان ایالات متحده از فلوریدا حوزهٔ حوزه انتخابیه هفدهم فلوریدا
دوره مسئولیت ۳ ژانویه ۲۰۱۱ – ۳ ژانویه ۲۰۱۳: دوره مسئولیت ۳ ژانویه ۲۰۱۱ – ۳ ژانویه ۲۰۱۳
پس از: Kendrick Meek
پیش از: Tom Rooney
عضو سنای Florida از حوزهٔ  33rd: عضو سنای Florida از حوزهٔ  33rd
دوره مسئولیت ۲۰۰۳ – ۲۰۱۰: دوره مسئولیت ۲۰۰۳ – ۲۰۱۰
پس از: Kendrick Meek
پیش از: Oscar Braynon
عضو  مجلس نمایندگان Florida از حوزهٔ 104th: عضو  مجلس نمایندگان Florida از حوزهٔ 104th
دوره مسئولیت ۱۹۹۸ – ۲۰۰۲: دوره مسئولیت ۱۹۹۸ – ۲۰۰۲
پس از: Kendrick Meek
پیش از: Yolly Roberson
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: Frederica Smith ۵ نوامبر ۱۹۴۲ ‏(۸۲ سال) میامی (فلوریدا), فلوریدا
حزب سیاسی: حزب دموکرات ایالات متحده آمریکا
همسر(ان): widow
محل تحصیل: Fisk University (کارشناسی) دانشگاه میامی (فلوریدا) (کارشناسی ارشد)
تخصص: Educator, Politician
فردریکا ویلسون (به انگلیسی: Frederica Wilson) نمایندهٔ حوزه انتخابیه فلوریدا از حزب دموکرات ایالات متحده آمریکا در مجلس نمایندگان ایالات متحده آمریکا است که برای نخستین‌بار در ۷۱ ژانویه ۲۰۱۱ میلادی به‌عضویت این مجلس درآمد.
وینی

| وینی | وینی |
| --- | --- |
روستا: روستا
کشور:  افغانستان
ولایت: غور
ولسوالی: فیروزکوه
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی ۴:۳۰+
وینی روستایی در ولسوالی فیروز کوه از ولایت غور در کشور افغانستان است.
حیات وحش ایران

حیات وحش ایران گونه‌های گیاهی و جانوری و زیستگاه طبیعی آنان را در بر می‌گیرد. یکی از پرآوازه‌ها میان گونه‌های جانوری ایران یوزپلنگ آسیایی است که یوزپلنگ ایرانی هم خوانده می‌شود و امروزه تنها در ایران یافت می‌شود. ایران گونه‌های شیر ایرانی و ببر مازندران را در اوایل قرن بیستم از دست داده است.
تاریخچه

حیات وحش ایران برای نخستین بار توسط حمدالله مستوفی در قرن چهاردهم تا حدودی توصیف شد که فقط به حیوانات اشاره کرد. در سده‌های ۱۸ و ۱۹، ساموئل گوتلیب گملین و ادوارد منتریس منطقه دریای خزر و کوه‌های تالش را برای مستندسازی جانوران خزر کاوش کردند. این تلاش‌ها توسط چندین طبیعی‌دان جمله فیلیپو د فیلیپی، ویلیام تامس بلانفورد و نیکولای زارودنی دنبال شد که گونه‌هایی از پستانداران، پرندگان، خزندگان، دوزیستان و ماهی‌ها را ثبت کردند.
گیاهان

ایران با داشتن نزدیک به ۱۲ هزار گونه گیاهی غنی‌ترین مجموعه از گونه‌های گیاهی در کشورهای خاورمیانه را دارا است. این گونه‌ها شامل انواع مختلفی از درختان و گیاهان جنگل‌های شبه حاره‌ای تا انواع گیاهان بیابانی و سازگار با خشکی هستند.
بیش از یک دهم مساحت ایران پوشش جنگلی است. گسترده‌ترین پوشش جنگلی اعم از بلوط، زبان گنجشگ، نارون، سرو و دیگر درختان ارزشمند در دامنه‌های کوهستانی نزدیک دریای کاسپین یافت می‌شود. در داخل فلات ایران، درختان بلوط در دامنه‌های پرآب کوهستانی دیده می‌شود؛ همچنین در مناطق روستایی نیز درختانی مانند چنار، صنوبر، بید، گردو، راش، افرا و توت نیز پرورش داده می‌شوند. گیاهان و بوته‌های وحشی در فصل بهار از زمین می‌رویند و برای دام‌ها یک منبع تغذیه به وجود می‌آورند ولی آفتاب تابستان آن‌ها را می‌سوزاند. براساس گزارش‌های فائو، عمده‌ترین نوع جنگل‌هایی که در ایران وجود دارد عبارتند از:
۱. جنگل‌های هیرکانی مناطق شمالی (۳۳۰۰۰ کیلومترمربع)
۲. جنگل‌های کوهستانی سنگ آهکی، جنگل‌های اُرس در مناطق شمال شرقی (۱۳٬۰۰۰ کیلومتر مربع)
۳. جنگل‌های پسته در مناطق شرقی، جنوبی و جنوب شرقی (۲۶٬۰۰۰ کیلومترمربع)
۴. جنگل‌های بلوط در مناطق مرکزی و غربی (۱۰۰٬۰۰۰ کیلومترمربع)
۵. بوته‌های مناطق دشت کویر در بخش مرکزی و شمال شرقی (۱۰٬۰۰۰ کیلومترمربع)
۶. جنگل‌های نیمه‌گرمسیری سواحل جنوبی مانند جنگل‌های حرا (۵٬۰۰۰ کیلومترمربع).
جانوران

جانوران ایران به‌وسیلهٔ پژوهش‌های تدریجی گروه‌های گوناگون جانوران شناخته شده‌اند اما تاکنون هیچ تلاش هماهنگی برای ثبت منظم همه جانوران ایران (آنطور که برای گیاهان ایران انجام شده) صورت نگرفته است.
جانواران سرزمین ایران شامل پلنگ ایرانی، خرس، کفتار، گرازهای وحشی، بز کوهی، آهو و قوچ‌ومیش است که در کوه‌های دارای پوشش گیاهی زندگی می‌کنند. انواع شغال و خرگوش نیز در سراسر کشور وجود دارند. گور ایرانی نیز دشت و بیابان‌ها را برای حیات خود، انتخاب کرده است. یوزپلنگ آسیایی در جهان به‌عنوان یک گونهٔ در معرض انقراض ایرانی، شناخته شده است. قرقاول‌های ایرانی در شمال کشور یافت می‌شوند و کبک‌ها در بیشتر مناطق کشور زندگی می‌کنند. پرندگان آبزی همانند پرنده دریایی، اردک و غاز نیز در سواحل دریای خزر و خلیج فارس زندگی می‌کنند؛ در حالی که کرکس‌های ایرانی، در بیابان به حیات خود ادامه می‌دهند. انواعی از گوزن، جوجه‌تیغی، روباه و دست‌کم ۲۲ گونهٔ جوندگان، در مناطق نیمه صعب‌العبور و بلند این کشور، زندگی می‌کنند. سنجاب نخلی و خرس سیاه آسیایی در سیستان و بلوچستان یافت شده‌اند. ببرها نیز زمانی در جنگل‌های مناطق جنوبی دریای خزر سکونت داشتند اما هم‌اکنون منقرض شده‌اند. شیر ایرانی نیز در ایران منقرض شده است اما پیش از انقلاب ۱۳۵۷ ایران، طرح‌های احیای آن ریخته شد و در سال ۱۳۹۸، با توافق میان باغ وحش ارم و انجمن آبزیگاه و باغ‌وحش‌های اروپا، به ایران بازگشت تا احیای آن در این کشور آغاز شود.
طبق آمار سازمان حفاظت محیط زیست ایران ۲۰۰۰ گونه جانوری اعم از پستاندار، پرنده، خزنده، دوزیست و ماهیان آب‌های داخلی و حدود ۱۲۰۰ گونه ماهی در آب‌های دریایی در اکوسیستم‌های خشکی و آب‌های داخلی کشور شناسایی شده است. از این‌گونه‌ها می‌توان به ۲۱۰ گونه پستاندار، ۶۴۰ گونه پرنده، ۳۰۰ گونه خزنده، ۲۳ گونه دوزیست و ۳۵۰ گونه ماهیان آب‌های داخلی اشاره کرد. از این تعداد حدود ۷۶ گونه از رده‌های جانوری ایران در فهرست قرمز اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت (IUCN) قرار دارد که این‌گونه‌ها شامل ۱۹ گونه از پستانداران، ۲۵ گونه از پرندگان، ۱۶ گونه از خزندگان، چهار گونه از دوزیستان و ۱۰ گونه از ماهیان آب‌های داخلی است. سازمان حفاظت محیط زیست ایران در سال ۱۳۹۲ اعلام کرد که دست‌کم ۷۴ گونه از جانوران این کشور در سیاههٔ قرمز اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت قرار دارند. بجز یوزپلنگ ایرانی که در وضعیت بحرانی قرار دارد، پستاندارانی مانند گوزن زرد ایرانی، گورخر آسیایی، فک دریای خزر، هوبره، پلنگ، خرس سیاه آسیایی، تمساح پوزه کوتاه، نهنگ آبی و نهنگ باله‌ای نیز در معرض خطر انقراض هستند.
جانوران > گونه‌های منقرض‌شده

نیاگاو (تاریخ نامعلوم).
فیل سوری تا پیش از انقراض در دوران باستان، در جنوب ایران یافت می‌شده.
موس قفقازی تا ۲۵۰ سال پیش در شمال و غرب ایران یافت می‌شد و پس از گاومیش کوهان دار اوراسیایی بزرگ‌ترین پستاندار خشکی زی ایران محسوب می‌شد.
گاومیش کوهان دار اوراسیایی تا ۳۰۰ سال پیش در شمال و غرب ایران وجود داشت و بزرگ‌ترین پستاندار خشکی زی ایران محسوب می‌شد.
غرم تا ۱۰۰ سال پیش در کوهستان‌های شمال و غرب ایران یافت می‌شد.
شیر آسیایی فقط در استان‌های خوزستان و فارس ایران ثبت شده است. آخرین مشاهده در سال ۱۹۵۷ در درهٔ رودخانه دز رخ داد. در دههٔ ۱۹۷۰ پارک ملی ارژن به‌عنوان مکانی برای معرفی مجدد آن، در نظر گرفته شده بود.
ببر خزری تا پیش از سال ۱۹۶۰ در نواحی شمالی اطراف دریای خزر و در مناطقی از قفقاز جنوبی و ترکستان شوروی وجود داشت. طبق گزارشات، آخرین ببر ایران در سال ۱۹۵۸ در پارک ملی گلستان مشاهده شد.
نگارخانه

لاله واژگون اشک مریم در دشت لاله‌های واژگون کوهرنگ
سرو ۴۰۰۰ ساله ابرکوه
یک درخت انجیلی که بومی جنگل‌های شمال ایران است
یوزپلنگ ایرانی
تعدادی گاندو در مرکز تحقیقات محیط زیستی ریکوکش، استان سیستان و بلوچستان
یک خرس قهوه‌ای سوری در پارک ملی لار در ارتفاع ۴۸۰۰ متری کوه دماوند
شیر ایرانی که اکنون در ایران منقرض شده است
ببر مازندران که اکنون در ایران منقرض شده است
فیل سوری، که اکنون در ایران منقرض شده است، در حال حمله به یک ببر
پلنگ ایرانی در اشترانکوه، لرستان
گوزن زرد ایرانی
گورخر ایرانی
مرال در ارسباران
برای مطالعه بیشتر

پوست شیر ماده پارسی، موزه ملی ایرلند در دوبلین.
گونه‌های گیاهی جنگل‌های مازندران، حوالی روستای لاویج
گوزن زرد ایرانی از گونه‌های در معرض خطر این کشور.
پلنگ ایرانی که از گونه‌های بومی غرب آسیا به‌شمار می‌رود.
ساباط

ساباط‌ یا سابات از ویژگی‌های معماری زیست‌بوم‌های گرمسیر و کویری است. در ایران در استان‌هایی مانند یزد، کرمان، اصفهان، خوزستان، خراسان جنوبی ، کاشان و غیره یافت می‌شوند. علاوه‌بر ایران، گونه‌هایی از ساباط در شهرهای شمال آفریقا مانند قاهره، تونس، الجفله و دیگر شهرها هم ساباط وجود دارد.
کاربرد

یکی از کارکردهای سابات پدیدآوردن سایه و جایگاهی خنک برای رهگذران است. این سازه به علت نیمه پوشیده بودن در تابستان به پدید آمدن کوران هوا می‌انجامد که هوای درون سابات را از بیرون آن خنک‌تر می‌کند. همین نیمه پوشیده بودن در زمستان به گرمتر شدن هوای درون سابات از بیرون آن می‌انجامد. سابات‌ها همچنین مایهٔ یکپارچگی و استواری خانه‌های کنارشان هستند و به آنها در پایداری در برابر نیروهای پدید آمده از فشار سازه کمک می‌کنند.
واژه

محمدکریم پیرنیا «سابات» را واژه‌ای فارسی و مرکب از دو بخش «سا» به معنی آسایش و «بات» نشانگر ساختمان، آبادی و سازه دانسته است. همچنین گفته شده‌است که سابات از واژهٔ سایه‌باد گرفته شده زیرا این بنا سایه و باد را برای مردم در گرمای تابستان فراهم می‌کند.[نیازمند منبع]
نگارخانه

یک ساباط سه طبقه در شوشتر، ایران
ساباطی در دزفول، ایران
ساباطی در کرمان، ایران
ساباطی در کویت، کویت
ساباطی در شهر قدیم تونس، تونس
ساباطی در تفت، ایران
شهرستان مهدی‌شهر

| مهدیشهر (سنگسر) | مهدیشهر (سنگسر) |
| --- | --- |
اطلاعات کلی: اطلاعات کلی
کشور:  ایران
استان: سمنان
مرکز شهرستان: مهدیشهر
سایر شهرها: مهدیشهر، شهمیرزاد، درجزین
بخش‌ها: مرکزی، شهمیرزاد
سال تأسیس: ۱۳۸۶
نام‌های پیشین: سَنگسَر
اداره: اداره
فرماندار: علی خداداد
حوزهٔ انتخابیه: سمنان، مهدیشهر و سرخه
مردم: مردم
جمعیت: ۴۷٬۴۷۵ نفر (۱۳۹۵)
داده‌های دیگر: داده‌های دیگر
پیش‌شمارهٔ تلفن: ۰۲۳
نقشه شهرستان مهدیشهر در تقسیمات سابق استان سمنان
شهرستان مهدیشهر (نام دیگر سَنگسَر) یکی از شهرستان‌های استان سمنان واقع در شمال ایران است. این شهرستان در شمال غربی استان سمنان واقع شده‌است. شهر مهدیشهر مرکز آن است.
محدوده و جمعیت

جمعیّت شهرستان مهدی‌شهر طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، برابر با ۴۷۴۷۵ نفر بوده‌است.
این شهرستان از سمت جنوب به شهرستان سمنان و از سمت شمال به شهرستان ساری و شهرستان سوادکوه (مازندران)، از سمت مغرب به شهرستان سرخه و از سمت شمال غربی شهرستان فیروزکوه (تهران) و از سمت مشرق به شهرستان دامغان محدود گشته‌است. ناحیهٔ سنگسر تا قبل از شهریور ۱۳۲۰ دارای فرمانداری نظامی بود که دودانگه و چهاردانگه و نقاط دیگری از شهرستان ساری جزء آن بوده‌است. یادآوری می‌شود که در فرهنگ جغرافیایی ایران که در سال ۱۳۲۹ چاپ شده‌است، این ناحیه با حدود و مشخصات فعلی به عنوان بخش سنگسر آمده‌است. این ناحیه در مرداد ۱۳۸۶ به شهرستان ارتقاء یافت.
تقسیمات کشوری

شهرستان مهدیشهر دارای ۲ بخش، ۴ دهستان و ۳ شهر است.
بخش مرکزی شهرستان مهدیشهر
دهستان حومه به مرکزیت مهدیشهر
دهستان درجزین به مرکزیت درجزین
شهرها: مهدیشهر و درجزین
بخش شهمیرزاد شهرستان مهدیشهر
دهستان پشتکوه
دهستان چاشم
شهرها: شهمیرزاد
نقاط دیدنی

بناهای تاریخی و دیدنی:
آب انبار تاریخی مهدی‌شهر
جنگل فینسک
قله نیزوا
امامزاده عبدالله شهمیرزاد
امامزاده قاسم مهدی‌شهر
امامزاده یحیی شهمیرزاد
بقاع ابوالقاسم، مهدی و یحیی (در چاشم)
بقعه شیخ شهمیرزاد (سوسن عطا)
چاشم (روستای نمونه گردشگری چاشم)
چهل تن (در درجزین)
حسینیه المهدی مهدی‌شهر
رودبارک
دیواره صخره‌نوردی سنگسر سل
شکارگاه ملاده (روستای ملاده)
شیر قلعه شهمیرزاد
عمارت کیپور
غار دربند مهدی‌شهر
کافرقلعه
مسجد پامنار مهدی‌شهر
منطقه ملی گردشگری رودبارک
منطقه حفاظت شده پرور
موزه عشایری ایل سنگسر
پوشش گیاهی و جانوری

از نظر توپوگرافی این منطقه کاملاً کوهستانی است و دارای پوشش گیاهی از جمله: گز، تاغ، کُنار، کُور، سمر، کِرت، کُوهِنگ، بنه، خارشتر، اسپند، سریش، ارس، کاروانکش، شور و چرخک است. از شهر سنگسر به طرف حاشیه شمالی، پوشش به صورت درختان خانواده سوزنی برگ، به ویژه ارس، سرو، و درختچه زرشک نمایان می‌شود. در منطقه شهمیرزاد گیاهان خود رو شامل گون، درمنه، گیاهان تیره گندمیان، نعناییان و تیغ‌های کنگر مانند اسپند، گل قاصدک، بومادران، کاسنی، گزنه و گل سرخ وحشی (نسترن) به وفور دیده می‌شود.
مهم‌ترین محصولات این شهرستان عبارت‌اند از: غلات(جو و گندم)، علوفه (یونجه و اسپرس)، گردو و آلو در شهمیرزاد و انار، انگور و زردآلو در درجزین. همچنین از جمله جانوران و پرندگان این شهرستان عبارت‌اند از: بز کوهی، آهو، قوچ، میش، پلنگ، یوزپلنگ، روباه، خرس، گراز، کفتار، گربه وحشی، گرگ، روباه، شغال، خرگوش، کبک، عقاب، شاهین، بادخور، قُمری، تیهو، فاخته، بلبل و قرقاول.