فهرست میراث جهانی در ترکمنستان
فهرست آزمایشی

علاوه بر سایت‌های موجود در فهرست میراث جهانی، کشورهای عضو می‌توانند فهرستی از سایت‌های آزمایشی را که ممکن است برای نامزدی در نظر بگیرند، در این فهرست قرار دهند. نامزدها در فهرست میراث جهانی تنها در صورتی پذیرفته می‌شوند که سایت قبلاً در فهرست آزمایشی قرار داشته باشد.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| # | نگاره | نام | موقعیت | سال | ش ثبتمعیارها | شرح | م |
| ۱ |  | دهستان و میشریان | استان بلخان | ۱۹۹۸ | ۹۶۷ (i)(ii)(iii)(iv)(v) | از سده ۱۰ تا ۱۴ میلادی از شهرهای اصلی ترکمنستان بوده که در مسیر اصلی کاروان‌ها از گرگان به خوارزم واقع شده است. مهم‌ترین آثار به‌جامانده در آن توسط خوارزمشاهان ساخته شده است. از بناهای برجای‌ماندهٔ برجسته می‌توان به قسمت‌هایی از یک منارهٔ ساخته‌شده توسط ابوبینی زیارد و منارهٔ مسجد محمد خوارزمشاه اشاره کرد که ۱۸ متر است. هفت کیلومتری شمال شهر گورستان دهستان و مشریان قرار دارد. علاوه بر شهر و گورستان قرون وسطایی، مکان‌های مهمی از هزارهٔ سوم قبل از میلاد نیز وجود دارد. |  |
| ۲ |  | منطقه حفاظت‌شده دولتی بادخیز | استان مرو | ۲۰۰۹ | ۵۴۳۲(vii)(ix)(x) | مساحت آن ۸۷۷ کیلومتر مربع و در جنوب استان مرو، در نزدیکی مرز ایران قرار دارد. محل آن بین رودخانه‌های قشقه و تجن است. سطح این منطقه متشکل از تپه‌ماهورهای تک‌افتاده یا کنار هم است که بین ۲۰ تا ۲۰۰ متر ارتفاع دارند. متوسط بارش سالانهٔ این منطقهٔ حفاظت‌شده حدود ۲۸۰ میلی‌متر است. بهار کوتاه آن با تابستانی گرم و طولانی دنبال می‌شود. |  |
| ۳ |  | ذخیره‌گاه طبیعی سانت هاسارداغ | استان بلخان | ۲۰۰۹ | ۵۴۳۳(x) | این منطقه در سال ۱۹۷۷ م برای حفاظت از گیاهان و جانوران بومی تأسیس شد و در قسمت جنوب غربی رشته کوه کپه‌داغ در استان بالکان واقع شده است و مساحت آن ۳۰۳ کیلومتر مربع است. تابستان‌ها آب و هوا خشک و نیمه گرمسیری و دمای ۳۵–۴۵ درجه سانتی‌گراد است. بارش‌ها عمدتاً از نوامبر تا آوریل است، اما در تابستان گاهی رگبارهای سنگین می‌بارد. رودخانهٔ سامبار به طول ۲۴۵ کیلومتر از میان این منطقه عبور می‌کند. |  |
| ۴ |  | ذخیره‌گاه طبیعی کویتنداغ | استان لب آب | ۲۰۰۹ | ۵۴۳۴(viii)(x) | این سایت در دامنه‌های جنوب غربی کوه‌های کویتن‌داغ در رشته کوه کوگیتانگ، در منتهی‌الیه جنوب غربی رشته کوه گیسار از سیستم کوهی پامیر–آلای قرار دارد. به‌طور کلی، در کمربندهای کوهستانی میانی و فوقانی در ارتفاعات ۹۰۰–۳۱۳۹ متر بالاتر از سطح دریا قرار دارد، که در نهایت به آیریبابا بلندترین قلهٔ ترکمنستان می‌رسد و شامل دریاچه‌های کارستی و غارها کتاکول، خورژومکول، گارلیک و چشمه‌های آب شیرین بولاکلی و کویتن می‌شود. منبع اصلی آب رودخانه کویندتاریا است. آب و هوا با توجه به ارتفاع، از خشک و گرم به معتدل و سرد با بارش سالانه تا ۳۵۰ میلی‌متر تغییر می‌کند. ۹۸۲ گونه در این منطقه زیست می‌کنند. همچنین شامل پناهگاه خواجه‌فیل، پناهگاه خواجه‌برج‌بلند، پناهگاه خواجه‌قراول و پناهگاه گارلیک می‌شود. |  |
| ۵ |  | قرق‌خانه رفتک | استان لب آب | ۲۰۰۹ | ۵۴۳۵(x) | نام یک منطقهٔ حفاظت‌شده بیابانی در استان لب آب ترکمنستان است. این منطقهٔ حفاظت‌شده به‌خاطر وجود بزمجهٔ بیابانی (نام محلی زَمزَن) و بیشه‌های سیاه‌تاغ خود معروف است. |  |
| ۶ |  | ذخیره‌گاه طبیعی دولتی آمودریا | استان لب آب | ۲۰۰۹ | ۵۴۳۶(x) | در شمال‌شرقی کشور ترکمنستان و استان لب آب است. این ذخیره‌گاه در سال ۱۹۸۲ م برای نگهداری و محافظت از بخشی از آمودریا تأسیس شده است. مساحت ذخیره‌گاه ۴۹۵ کیلومتر مربع است. |  |
| ۷ |  | ذخیره‌گاه طبیعی دولتی هزار | استان بلخان | ۲۰۰۹ | ۵۴۳۷(x) | این منطقه در ساحل جنوب شرقی دریای خزر واقع شده است و مساحت آن ۲٬۶۹۰ کیلومتر مربع است و خلیج‌های ترکمنباشی، بالخان، چلکن شمالی و میخائیلوف را پوشش می‌دهد و دارای باتلاق‌های ساحلی هستند. بزرگ‌ترین آنها داگادا است که ۱۲۰ هکتار مساحت دارد. متوسط دما در سال ۱۵٫۸ درجه سانتی‌گراد است. بادهای غالب شمال غربی در تابستان خنکی و در زمستان یخبندان می‌آورند. تنوع بالایی از جلبک‌ها در خلیج‌ها متشکل از جلبک‌های سبز (۲۸ گونه)، جلبک قرمز (۱۱ گونه) و جلبک دریایی یا قهوه‌ای (یک گونه) وجود دارد. صدها گونه از جلبک‌های میکروسکوپی را می‌توان در پلانکتون و بنتوس یافت. |  |
| ۸ |  | سایت‌های جاده‌های ابریشم در ترکمنستان | گوناگون | ۲۰۱۰ | ۵۵۲۱(ii)(iii)(iv)(v)(vi) | شامل ۱۱ مسیر از سایت‌های جاده‌های ابریشم در ترکمنستان است. نخستین مسیر آمول به مرو و آخرین مسیر دهستان به خوارزم است. جاده‌های ابریشم مسیرهای ادغام، تبادل و گفتگو بین شرق و غرب است که تقریباً در حدود دوهزار سال به سعادت مشترک بشریت کمک زیادی کرده است. |  |