stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
بیرجند
جمعیت

بر پایه سرشماری تخمینی سالانه مرکز آمار ایران در سرشماری تخمینی هوشمند سال ۱۴۰۲ جمعیت این شهر ۵۹۱'۲۳۹ نفر (در بیش از ۶۰ هزار خانوار) بوده است.
| جمعیت تاریخی> سال | جمعیت تاریخی> جمعیت | جمعیت تاریخی> ±% |
| --- | --- | --- |
| ۱۳۴۵ | ۲۵٬۸۵۴ | —     |
| ۱۳۵۵ | ۴۶٬۹۴۳ | ۸۱٫۶٪+ |
| ۱۳۶۵ | ۸۱٬۷۹۸ | ۷۴٫۲٪+ |
| ۱۳۷۰ | ۱۰۱٬۱۷۷ | ۲۳٫۷٪+ |
| ۱۳۷۵ | ۱۲۷٬۶۰۸ | ۲۶٫۱٪+ |
| ۱۳۸۵ | ۱۵۷٬۸۴۸ | ۲۳٫۷٪+ |
| ۱۳۹۰ | ۱۷۸٬۰۲۰ | ۱۲٫۸٪+ |
| ۱۳۹۵ | ۲۰۳٬۶۳۶ | ۱۴٫۴٪+ |
| ۱۴۰۲ | ۲۳۹٬۵۹۱ | ۱۷٫۷٪+ |
طبق جدول جمعیتی، سکنه بیرجند در اولین سرشماری همگانی از این شهر در سال ۱۳۴۵ هجری خورشیدی ۲۵۸۵۴ نفر بوده‌اند در ذیل میزان افزایش جمعیت هر ۱۰ یا ۵ سال یکبار مشاهده می‌شود:::
۱۳۴۵ (خورشیدی)-۲۵/۸۵۴
۱۳۵۵ (خورشیدی)-۲۱/۰۸۹+
۱۳۶۵ (خورشیدی)-۳۴/۸۵۵+(اوج افزایش اول)
۱۳۷۰ (خورشیدی)-۱۹/۳۷۹+
۱۳۷۵ (خورشیدی)-۲۶/۴۳۱+
۱۳۸۵ (خورشیدی)-۳۰/۲۴۰+
۱۳۹۰ (خورشیدی)-۲۰/۱۷۲+
۱۳۹۵ (خورشیدی)-۲۵/۶۱۶+
۱۴۰۲ (خورشیدی)-۳۵/۸۵۵+(اوج افزایش دوم)
در مجموع از سال ۱۳۴۵ الی ۱۴۰۲ هجری شمسی تعداد ۲۱۳/۷۹۷ نفر بر جمعیت این شهر افزوده شده است. تاکنون این شهر مورد حمله نظامی و اشغال و استعمار مستقیم قرار نگرفته است.
اکثریت مردم بیرجند فارسی‌زبان‌اند. در دوره جدید عرب‌تباران خراسان که اصالت آنها به حاشیه کویری استان خراسان جنوبی برمی‌گردد و از طایفه‌های روستاهای «خسروی»، «عرب‌خانه»، «نهبندان»، «درودی»، «لیسکی»، «دره‌کوران»، «ترساب»، «توتسک»، «خونیک»، «خسروآباد»، «کلاکی نو» هستند به بیرجند مهاجرت کرده و در شهرک کاروان منطقه ۱۵ شهر ساکن شدند. به این خاطر تقاطعی در امتداد خیابان سجاد در شهرک کاروان منطقه ۱۵ از سوی اهالی به نام «چهارراه عرب‌ها» شناخته می‌شود. همچنین خاندان اَمیاری‌ها نیز از جمله خیرین و محلی‌های سرشناس این شهر هستند. در شهرستان درمیان نیز خاندانی از اَمیاری‌ها وجود دارند امّا تفاوت در این است که آنها اهل سنت شافعی هستند و سمت بیرجند، از شیعیان اثنی‌عشری.
جاذبه‌های گردشگری

علاوه بر جاذبه‌های گردشگری موجود در سطح شهرستان بیرجند، آثار تاریخی و مکان‌های تفریحی نیز در داخل در محدوده شهری بیرجند وجود دارد.
به عنوان مثال می‌توان به جاذبه‌های گردشگری تاریخی داخل شهر مانند باغ اکبریه، باغ رحیم آباد، ارگ کلاه فرنگی، قلعه بیرجند، مدرسه شوکتیه و … اشاره کرد.
همچنین بند دره، بند امیر شاه، آبشار چهارده، باغ شوکت‌آباد و … از جمله مناطق گردگشری طبیعی در نزدیکی شهر بیرجند است.
جاذبه‌های گردشگری > تاریخی

قلعه بابوک روستای ابراهیم‌آباد
قلعه بصیران
آب انبارها
آرامگاه حکیم نزاری
ارگ کلاه فرنگی
عمارت اکبریه (میراث جهانی یونسکو)
قلعه بیرجند
کنسولگری انگلیس (باغ منظریه)
مدرسه شوکتیه (دومین مدرسه آموزش به سبک نوین در ایران پس از دارالفنون تهران)
مدرسه معصومیه
مصلی بیرجند
یخدان رحیم آباد
باغ رحیم آباد
خانه پردلی
جاذبه‌های گردشگری > طبیعی

باغ و عمارت ملک نوفرست
بند دره
بند النگ
بند عمر شاه
آبشار چهارده
هتل بزرگ کوهستان
بند ژرف (چهکند)
جاذبه‌های گردشگری > موزه‌ها

در سطح بیرجند موزه باستان‌شناسی، مردم‌شناسی و حیات وحش در مجموعه عمارت و باغ اکبریه، موزه مشاهیر در خانه پردلی، موزه میراث پهلوانی در زورخانه امیر عرب و موزه وقف در مدرسه شوکتیه وجود دارد.
آب و هوا

آب و هوای بیرجند، نیمه‌بیابانی بوده و دارای زمستان‌های سرد و تابستان‌های خشک و گرم است. میزان بارش در این شهر با توجه به آب و هوای آن، کم بوده و بیشترین میزان آن، از آذر تا اردیبهشت رخ می‌دهد که در فصل زمستان اغلب به‌صورت بارش برف است.
ایستگاه هواشناسی بیرجند در سال ۱۳۳۴ خورشیدی (۱۹۵۵ میلادی) راه‌اندازی گردید. بر اساس اطلاعات این ایستگاه، میانگین سالیانه بیشترین و کمترین درجه حرارت این شهر برابر با ۲۴ و ۸ درجه سانتیگراد است. کمترین دمای ثبت شده در این شهر در ۱۶ ژانویه ۱۹۹۳ و برابر با ۲۱٫۵- درجه سانتیگراد و بیشترین آن در تاریخ ۱۱ ژوئیه ۱۹۶۷ و برابر با ۴۴ درجه سانتیگراد بوده است. شهر بیرجند، به‌طور میانگین در ۷۶ روز از سال دارای دمای زیر صفر درجه و در ۱۴۲ روز از سال دارای دمای بالای ۳۰ درجه سانتیگراد است.
مجموع بارش سالیانه در شهر بیرجند به‌طور میانگین برابر با ۱۷۱ میلی‌متر در سال است. بیشترین میزان بارش در یک روز، در دوم ماه مه۱۹۵۷ رخ داد و ۵۲ میلی‌متر باران در این شهر بارید. همچنین میانگین سالیانه رطوبت نسبی در ابن شهر، ۳۶٪ است و به‌طور میانگین ۳۰ روز از سال، آسمان این شهر کاملاً ابری است. هوای بیرجند به‌طور میانگین در ۱۲ روز از سال، با طوفان و گرد و خاک شدید همراه است.
نگارخانه

برج بانک صادرات بیرجند، دومین سازه بلند شهر پس از برج سیلوی شهر است.
ترابری > هوایی > فرودگاه بین‌المللی بیرجند

مقالهٔ اصلی: فرودگاه بیرجند
فرودگاه بین‌المللی بیرجند که امروزه با نام رسمی فرودگاه بین‌المللی شهید کاوه شناخته می‌شود، در سال ۱۳۱۲ شمسی و به همت محمدابراهیم علم، به‌عنوان سومین فرودگاه ایران پس از فرودگاه‌های قلعه مرغی و بوشهر مورد بهره‌برداری قرار گرفت. این فرودگاه که در شمال شهر بیرجند واقع است، به مرور زمان گسترش یافته و در اردیبهشت ماه سال ۱۳۸۷، با انجام پرواز بیرجند - مدینه به فرودگاه بین‌المللی بیرجند ارتقا یافت. در تاریخ ۱۳۸۹/۰۵/۱۲ اولین پرواز فرودگاه بیرجند به مقصد شهر دمشق، پایتخت سوریه انجام شد. پس از آن نیز پروازهای ثابت یا شناوری به فرودگاه‌های داخلی به خصوص فرودگاه بین‌المللی مشهد، مهرآباد تهران، فرودگاه بین‌المللی شیراز و فرودگاه بین‌المللی اصفهان انجام گشته است. پروازهای خارجی بین‌المللی در ۹۰ درصد مواقع شامل مقاصد شهری مذهبی و دینی همچون دمشق، مکه، نجف و کربلا بوده است.
ترابری > هوایی > فرودگاه نظامی خور

این فرودگاه، پس از احداث فرودگاه نظامی شیندند در ولایت هرات افغانستان توسط شوروی، در ۵۰ کیلومتری غرب بیرجند و در خور ساخته شد. این فرودگاه که در پایگاه دوازدهم شکاری نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران، واقع است، کاربردی نظامی دارد.
ترابری > زمینی > پایانه مسافربری بیرجند

این پایانه در سال ۱۳۷۵ در زمینی به مساحت ۲۴ هکتار و در شمال شهر بیرجند ساخته شد. در حال حاضر ۱۰ شرکت حمل و نقل مسافر و یک مؤسسه مسافربری در مسیرهای تهران، مشهد، زاهدان، کرمان، اصفهان، فردوس، زابل و… مشغول فعالیت هستند.
ترابری > زمینی > پایانه باربری بیرجند

این پایانه در شهریور سال ۱۳۷۵ در زمینی به مساحت ۲۳ هکتار و در شمال شهر بیرجند ساخته شد. تعداد ۱۳ شرکت باربری در مسیرهای اصفهان، یزد، کرمان، مشهد، تبریز، شیراز و تهران و نیشابور در این پایانه مشغول فعالیت هستند.
ترابری > زمینی > پایانه مسافربری شرق بیرجند

این پایانه در سومین روز دهه فجر سال ۱۳۹۲ با اعتباری بالغ بر ۲ میلیارد و ۶۰۰ میلیون ریال به بهره‌برداری رسید.
ترابری > زمینی > آزادراه

فعلاً این شهر از داشتن آزادراه محروم است ولی طرح آزادراه سربیشه-بیرجند-تربت‌حیدریه-باغچه که شهر بیرجند را به مشهد و شبکه آزادراهی کشور وصل می‌کند، در انتظار تصویب توسط هیئت دولت است.
ترابری > ریلی

بیرجند تاکنون فاقد راه‌آهن می‌باشد ولی خط راه‌آهن زابل-زاهدان-بیرجند-مشهد که بیرجند را به شبکه ریلی کشور متصل می‌کند و بیرجند پل ارتباطی میان دو شهر مشهد و زاهدان خواهد بود، در دست احداث است.
قلعه تاریخی بیرجند
تصویر ارگ بیرجند برگرفته از کتاب ایران در آستانه مشروطیت
کتیبه بالای صحن مدرسه شوکتیه
مدرسه شوکتیه
شمال شهر بیرجند در دهه ۱۳۵۰
پادگان ۰۴ ارتش در بیرجند
تصویر هوایی از شرق شهر بیرجند. از چپ به راست: خیابان پاسداران، عدل، معلم و غفاری
دانشکده مهندسی دانشگاه بیرجند
باغ اکبریه میراث جهانی یونسکو
بند دره یکی از جاذبه‌های گردشگری بیرجند
نمایی از شهر بیرجند که رشته کوه‌های باغران، درختان همیشه سبز کاج، ارگ کلاه فرنگی و قلعه بیرجندنمایان است
ترول اینترنتی

بازبینی یک مقالهٔ ویکی‌پدیا نشان می‌دهد که یک ترول با جایگزین کردن محتوا با توهین، یک مقاله در ویکی‌پدیا را خراب می‌کند.
ترول (به انگلیسی: Troll)، در گفتمان اینترنتی به کسانی گفته می‌شود که با رفتار مخرب در وب به دنبال جلب نظر کاربران، ایجاد تشنج و بیان مطالب تحریک‌کننده و توهین‌آمیز هستند.
یک ترول، فردی است که در اتاق‌های گفتگو، تالارها، وب نوشتها یا تارنماهای کاربر-محور پیام‌هایی ارسال می‌کند که حاوی مطالب ناراحت‌کننده یا جنجال‌برانگیز است. در حالی که در یک جمع اینترنتی کاربرانی با حسن نیت بحثی را دنبال می‌کنند، اوباش اینترنتی با تحریک سایرین و با پیش کشیدن بحث‌های نامربوط یا توهین‌آمیز، به دنبال مطرح کردن خود و متشنج کردن فضای گفتگو هستند.
گفتن ترول به یک کاربر، گاهی ممکن است کاری نسبی باشد. به این معنی که نوشته‌های یک کاربر ممکن است از دید بخشی از کاربران یک وب گاه خرابکاری و اوباشی‌گری تلقی شود، ولی همان نوشته‌ها از دیدگاه گروهی دیگر، سازنده و سودمند باشد. در این موارد معمولاً موضوع به اختلاف نظر میان افراد و لحن گوینده برمیگردد. تشخیص نهایی اینکه چه نوشته‌ای تخریب‌گرانه و چه کاربری جزو اوباش اینترنتی است، با مدیر وبگاه یا تالار گفتگو است. جریمه کاربر خاطی می‌تواند محدود شدن استفاده از امکانات سایت یا مسدود شدن کامل حساب کاربری یا حتی وارد شدن آی پی کاربر در لیست سیاه باشد.
یکی از چالش‌های دائمی دارندگان وبگاه‌ها و تالارهای گفتگو مقابله با خرابکاری و در عین حال برقراری آزادی بیان است. آزادی بی حد و حصر باعث تحمل اوباش‌ها می‌شود و در نهایت به برهم خوردن فضای آرام گفتگو می‌انجامد و از طرفی کنترل و حذف انتقادات هم به دیکتاتوری ختم می‌شود. یکی از تکنیک‌های بازدارنده‌ای که سایت‌های شناخته شده نظیر فیس بوک، بلاگر و غیره برای مقابله با خرابکاری انجام می‌دهند. محدود کردن امکان فعالیت به کاربران ثبت نام کرده است. با این روش آمار خرابکاری تا حدی کاهش می‌یابد، چرا که خرابکاری را مشکل‌تر و ردیابی کاربر خاطی و خرابکار را آسان‌تر می‌کند.
ذکر این نکته ضروری است، که اوباشی‌گری اینترنتی یک رفتار است و اوباش اینترنتی لزوماً این رفتار را تمام مدت و در همه سایت‌ها بروز نمی‌دهند. ممکن است یک کاربر که در ابتدا رفتار سازنده داشته است برای مدتی از خود رفتار تخریب گرانه نشان دهد؛ لذا عبارت اوباش اینترنتی یک برچسب قطعی نیست، بلکه مقطعی و وابسته به موقعیت است.
یکی از رایج‌ترین شیوه‌های اوباشی گری در اینترنت استفاده از مغالطه حملهٔ شخصی است. به این معنی که در بحث با کاربری دیگر به جای آنکه استدلال او را تحلیل کنیم، نیت و شخصیت خود او را زیر سؤال برده یا با انگ زدن و فحاشی او را تحریک به مقابله به مثل کنیم.
اخیراً رسانه‌های جمعی این واژه را در خارج از حوزهٔ وب نیز به کار برده‌اند و حوزه استعمال آن در حال گسترش است.متاسفانه تجارت در فضای مجازی یا بهتربگیم تجارت از فضای مجازی باعث شده خ پیجها و سایتها برای حصول به کامنت و نظر و لایک بیشتر،خود تبدیل به ترول شوند،یعنی با انتشار مطالب جنجالی و ناهنجار و گنجاندن عمدی غلطهای املایی انشائی و موضوعی بخصوص اگر برسر بحث موضوع مردم و مراجعه کنندگان به پیج را به دو یا چند دسته تقسیم میکند،بصورت کاملاً عمدی باعث حجوم کاربران و اعلام نظر میشوند.و متاسفانه کاربر ناآگاه در تله اطلاعات غلط می افتد و در دراز مدت شاهد فرهنگ سازی بسیار غلط و خطرناک توسط این پیجها که متاسفانه روزبروز بیشتر میشوند و میشه گفت الانه حداکثری فضای مجازی را شامل میشوندو در مباحث تاریخی،پزشکی،دارویی و علمی این خیلی خطرناک شده است.
ریشهٔ واژه

تئوری‌های رقابتی در مورد اینکه کجا و چه زمانی ترول برای اولین بار در زبان عامیانه اینترنتی مورد استفاده قرار گرفت، با حساب‌های تأییدنشدهٔ متعددی از ریشه‌های بی‌بی‌اس و یوزنت در اوایل دههٔ ۱۹۸۰ یا قبل از آن وجود دارد.
ادعا شده است که معادل انگلیسی این مفهوم، ترول، از یک کارواژهٔ کهن در زبان فرانسوی، trôler، وام گرفته شده است که معنای اصلی آن «به دنبال خود کشیدن و به این سو و آن سو بردن دیگران» است. در حالت نام واژه، نام یک هیولای اسطوره‌ای در زبان نروژیِ باستان است. در انگلیسیِ نو به شگردی در ماهیگیری گفته می‌شود که در آن در یک قایق در حال حرکت، طعمه را به قلاب بسته و برای به دام انداختن ماهیان به آرامی در آب حرکت می‌دهند.
این اصطلاح برای کاربران وب فارسی معمولاً با نوع خاصی از کمیک استیریپ‌های جوان‌پسند اشتباه گرفته می‌شود. فرهنگستان ادب فارسی نیز هنوز واژهٔ معادلی برای آن وضع نکرده است.
واژهٔ اوباش در این مقاله با توجه به نحوهٔ استعمال آن در زبان فارسی به هر دو گونه مفرد و جمع به کار رفته است.
تاریخچهٔ نخستین

در اوایل دههٔ ۱۹۹۰، در میان کاربران باسابقهٔ گروه خبری alt.folklore.urban اصطلاح «تور کردن تازه‌کارها» باب شده بود. مقصود از این عبارت دست انداختن و شوخی با کاربران تازه‌وارد است. به این معنی که کابران دیگر به عمد با پیش کشیدن بحث‌های تکراری که قبلاً به کرات مطرح شده بود، تازه‌واردها را به واکنش و پاسخگویی وامی‌داشتند. افراد قدیمی با دیدن عنوان‌های تکراری متوجه می‌شدند که داستان از چه قرار است، اما نو-کاربران با دیدن این مطالب وارد بحث‌های بی‌فایده می‌شدند و به این ترتیب کاربران دیگر آنها را دست انداخته و مورد تمسخر قرار می‌دادند. یک نمونه معروف مطرح کردن بحث سیالیت شیشه‌های قدیمی بود. در شیشه‌های قدیمی به نظر می‌رسد که قسمت پایینی ضخیم‌تر از بخش فوقانی است، لذا این تصور رایج اما نادرست وجود دارد که شیشه در گذر زمان حرکت کرده و مانند مایعات سرازیر می‌شود. در واقع آنچه باعث می‌شود شیشه‌های قدیمی اینطور به نظر برسد به شیوهٔ ساخت آنها در گذشته برمی‌گردد وگرنه شیشه تغییر شکل نمی‌دهد. این واقعیت علمی یکی از مواردی بود که بارها در در این گروه خبری بحث شده بود و باسابقه‌ها از آن مطلع بودند. با این حال برای تفنن و شوخی با تازه‌واردها هر از چندگاهی یکی از کاربران این تصور غلط را مطرح می‌کرد تا نو-کاربران را به واکنش شدید و بحث‌های بیهوده وادار کند؛ لذا در آن وقت‌ها این اصطلاح بار معنایی منفی نداشت و اوباش اینترنتی می‌توانست کاربری باسابقه باشد که صرفاً قصد شوخی با تازه‌واردی را دارد.
انواع شناخته‌شدهٔ اوباش اینترنتی

اوباش اینترنتی از لحاظ عملکرد، طبع و شخصیت به چهار دسته اصلی تقسیم می‌شوند:
اوباش بازیگوش
این کاربران معمولاً طرح جدی برای برهم زدن نظم سایت ندارند و به راحتی قابل شناسایی هستند. روش خرابکاری آنها نیز بسیار پیش پا افتاده و مشخص است و معمولاً با حمله مستقیم به کاربران دیگر همراه است.
اوباش تکنیکی
در اینجا فرد خرابکار بازی را جدی‌تر گرفته است و طرح هوشمندانه‌تری برای خرابکاری دارد. معمولاً برای رسیدن به هدف خود دست به خلق یک شخصیت می‌زند و با ایجاد یک حساب کاربری سعی می‌کند به صورت مداوم در بحث‌ها ورود کرده و ایجاد تشنج کند.
اوباش تاکتیکی
یک خرابکار بسیار جدی است که برای رفتار تخریب گرانه خود طرح طولانی مدت و بسیار زیرکانه دارد. این افراد معمولاً با همکاری یک یا چند نفر دیگر طرح خود را پیاده می‌کنند. اینان به‌طور سازمان‌یافته و در مدت زمان بسیار طولانی که ممکن است ماه‌ها یا حتی سال‌ها طول بکشد با کمک یکدیگر در سایت‌ها اخلال ایجاد می‌کنند. تکنیک‌های استفاده شده ممکن است به گونه‌ای باشد که شناسایی رفتار خرابکارانه را مشکل کند. معمولاً این افراد از خلاهای قانونی در سایت‌ها و فروم‌ها سوءاستفاده می‌کنند و در دراز مدت نظم سایت را بهم می‌زنند.
اوباش سلطه‌گر
این‌گونه از خرابکارها کاربرانی هستند که با سوءنیت اما با ظاهر موجه، دست به ایجاد لیست‌های پستی (به انگلیسی: mailing lists) می‌زنند و حتی ممکن است خود صاحب تالار گفتگو باشند و با رفتار سرکوبگرانه کاربران دیگر را آزار دهند.
رو ندادن به اوباش اینترنتی

اصطلاح شناخته شده‌ای در فضای وب وجود دارد که در مواجهه با خرابکاری اوباش اینترنتی و برای آرام کردن سایر کاربران به کار برده می‌شود. در مواردی که کاربری با سوءنیت قصد تحریک سایرین را دارد، معمولاً از سوی کاربران باتجربه گفته می‌شود که «اوباش را محل نده!» یا «اوباش را نادیده بگیر!» (به انگلیسی: !Don't feed the troll)
علت این است که قصد یک اوباش اینترنتی تنها ایجاد تشنج و تحریک سایرین برای جلب توجه است، نه ایجاد بحث سازنده. برخی کاربران گمان می‌کنند که با پاسخ دادن مؤدبانه، استدلال و درخواست از این افراد برای تصحیح رفتارشان می‌توانند آنها را اصلاح کنند. با وجود اینکه ممکن است بعضاً کاربران دیگر، بحثی که به قصد ایجاد تشنج شروع شده است را به سمت و سوی درستی هدایت کنند، اما در بیشتر موارد پاسخ دادن به این‌گونه افراد به تشنج و درگیری بیشتر می‌انجامد و اوباش اینترنتی نیز از لحاظ روانی به ادامه کار تشویق می‌شوند، در حالی که بی‌اعتنایی به خرابکاری این افراد و وانهادن آنها به مدیران وبگاه آنها را از ادامه این کار خسته و منصرف می‌کند.
استعمال در رسانه‌های جمعی

یکی از موارد رایج اطلاق این اصطلاح، دربارهٔ افرادی است که با حمله به سایت‌های افراد تازه درگذشته و نوشتن عبارات توهین‌آمیز قصد ناراحت کردن خانوادهٔ درگذشتگان را دارند. رسانه‌های جمعی این اصطلاح را در حوزه‌های خارج از اینترنت نیز به کار برده‌اند. بعضاً دیده شده است که رسانه‌ها در مواردی که فردی به قصد آزار و اذیت، شخصیت حقیقی یا حقوقی دیگری را مورد حمله لفظی قرار می‌دهد نیز از این اصطلاح استفاده کرده‌اند.
"لطفاً به اوباش رو نده!" نماد گرافیکی که بعضاً به منظور بازداشتن کاربران از محل دادن به اوباشان اینترنتی استفاده می‌شود
دوژیانگیان

County-level city در People's Republic of China
دوژیانگیان (به لاتین: Dujiangyan City) یک county-level city در جمهوری خلق چین است که در چنگدو واقع شده‌است.
خصوصیات

دوژیانگیان ۱٬۲۰۸ کیلومترمربع مساحت و ۶۵۷٬۹۹۶ نفر جمعیت دارد.
خواهرخوانده

شهر اوتاکه، هیروشیما خواهرخواندهٔ دوژیانگیان هست.
مزار خواجه عبدالرزاق

| مزار خواجه عبدالرزاق | مزار خواجه عبدالرزاق |
| --- | --- |
نام: مزار خواجه عبدالرزاق
کشور: ایران
استان: استان خراسان رضوی
شهرستان: شهرستان چناران
اطلاعات اثر: اطلاعات اثر
کاربری: مزار
دیرینگی: دوران‌های تاریخی پس از اسلام
دورهٔ ساخت اثر: دوران‌های تاریخی پس از اسلام
اطلاعات ثبتی: اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت: ۳۳۳۷۶
تاریخ ثبت ملی: ۱۴۰۰ خورشیدی
مزار خواجه عبدالرزاق مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان چناران، ۳۵۰ متری شمال‌شرقی روستای گاه واقع شده و این اثر در سال ۱۴۰۰ خورشیدی با شمارهٔ ثبت ۳۳۳۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
داغستان
جغرافیا

جمهوری داغستان، جنوبی‌ترین بخش فدراسیون روسیه را تشکیل می‌دهد. مساحت داغستان حدود ۵۰٬۳۰۰ کیلومتر مربع است. داغستان در امتداد دریای خزر، حدود ۴۰۵ کیلومتر خط ساحلی دارد.
بیشتر سطح داغستان از مناطق کوهستانی تشکیل شده است. رشته‌کوه قفقاز، بخش جنوبی داغستان را پوشانده است. بلندترین نقطه داغستان، کوه بازاردوز با ۴۴۷۰ متر ارتفاع است که در مرز با جمهوری آذربایجان قرار دارد و جنوبی‌ترین نقطهٔ روسیه در هفت کیلومتری جنوب قله بازاردوز واقع شده است. از دیگر کوه‌های مهم داغستان می‌توان به دیکلوسمتا (۴٫۲۸۵ متر)، کوه آدالا-شوخگلمیر (۴٫۱۵۲ متر) و کوه دیولتی‌داغ (۴٫۱۲۷ متر) اشاره کرد.
بیشینهٔ فاصلهٔ شمال به جنوب داغستان ۴۰۰ کیلومتر و حداکثر فاصله شرق به غرب آن ۲۰۰ کیلومتر است. در این جمهوری بیش از ۱۸۰۰ رودخانه وجود دارد. رودخانه‌های اصلی آن عبارتند از:
سولاک
سامور
تِرِک
ولاداس
کسنتر
در داغستان ذخایر نفت، گاز، زغال‌سنگ و مواد معدنی دیگر وجود دارد. آب‌وهوای آن گرم و خشک در تابستان است اما در مناطق کوهستانی زمستان سختی حکم‌فرما است. این جمهوری منطقهٔ ترانزیتی مهمی در مسیر روسیه به قفقاز است.
نقشه ناهمواری‌های داغستان
شهرستان‌های داغستان
نقشه داغستان
تاریخچه داغستان

مقالهٔ اصلی: تاریخ داغستان
تاریخچه داغستان > دوران نفوذ ایران

پیوستن آلبانیای قفقاز به ایران در زمان حکومت شاپور یکم ساسانی صورت گرفت. بنابر اطلاعات موجود داغستانی‌ها در لشکرکشی‌های فرمانروایان ساسانی و به‌ویژه شاپور دوم شرکت می‌کردند. به‌تدریج دین زرتشتی در داغستان گسترش یافت و ایرانیان استحکاماتی را در داغستان ساختند که یکی از آن‌ها شهر دربند و دیوار دفاعی طویل و معروف دربند می‌باشد.
شهر دربند به عنوان بخشی از داغستان گذرگاه ورود آلان‌ها، خزرها، و سایر اقوام بیابان‌گرد به ایران بوده است؛ بنابراین حکومت‌های ایرانی در روزگار باستان برای حفاظت از ایران حاکمان ویژه‌ای در این منطقه برمی‌گماردند.
پس از ساخت دیوار حفاظتی دربند، مهاجرت مردم ایران به این شهر آغاز شد. طبق اطلاعات اثر معروف دربندنامه، سه هزار خانوار از مناطق داخل ایران به دربند منتقل شدند و بر پایهٔ آختی‌نامه، انوشیروان ۶۰ خانوار و ۳۰۰ نفر سپاهی به قلعه‌ای در نزدیکی روستای آختی منتقل ساخت.
در سدهٔ چهارم میلادی هون‌ها نوار ساحلی داغستان در شمال دربند را تصرف کردند. در این سده، شهرهای نسبتاً بزرگی در امتداد ساحل به‌وجود آمد نظیر دربند، سَمَندَر، و زره‌گران (کوباچی).
تاریخچه داغستان > دوران نفوذ عرب‌ها

داغستان از ۶۶۴ میلادی پیوسته مورد حملهٔ عرب‌ها قرار می‌گرفت. مردم منطقه با کمک امپراتوری خزرها موفق به مقاومت در برابر حملهٔ اعراب شدند. در نیمهٔ اول قرن هشتم (در زمان خلافت هشام)، اعراب موفق شدند پایگاهی در دربند ایجاد کنند. این منطقه در سده‌های چهارم و پنجم به دولت آلبانیا تعلق داشت که مسیحیت در مناطق ساحلی و کوهستانی آن اشاعه داشت. وقتی اعراب اسلام را عرضه کردند، تعدادی از قبایل مانند کاتیاک‌ها، لک‌ها و تبرسرانی‌ها اسلام را پذیرفتند، اما گرویدن همهٔ این اقوام به اسلام، تا سدهٔ شانزدهم و پس از آن به طول انجامید.
اعراب مسلمان برای محافظت از خلافت عربی در مقابل حملات خزرها، در دربند استحکاماتی بنا کردند. عناوین تعدادی از مناطق مسکونی که تا کنون نیز باقی مانده است گواه نقاط دفاعی در دربند است. در اینجا می‌توان از محمدیه، اغلبی و دیگر عناوین نام برد. علاوه بر آن اعراب، مهاجران شرق مسلمان را در تمام منطقه ساکن کردند. به‌نوشتهٔ تاریخ‌نگاران در دوران مختلف در دربند و داغستان جنوبی، ده‌ها هزار خانواده از عراق و شام و دیگر نواحی جهان عرب در آنجا ساکن شده بودند. در خود دربند ۲۴ هزار جنگجوی عرب با خانواده‌هایشان ساکن شده بودند.
تاریخچه داغستان > دوران نفوذ عرب‌ها > نادرشاه و داغستان

داغستان از نظر جغرافیایی در شمالی‌ترین بخش متصرفات حکومت صفوی قرار داشت. پس از سقوط حکومت صفویه، این سرزمین توسط روس‌ها و عثمانی‌ها اشغال شد. پیوندهای مذهبی بین اغلب ساکنان داغستان با عثمانی موجب روابط گسترده آن‌ها با یکدیگر شد. این مسئله بعدها در عصر نادرشاه یکی از دلایل سیاست‌های جنگی نادر در برابر حاکمان داغستان بود. نادرشاه برای تسلط کامل بر داغستان سه بار به این ایالت لشکرکشی کرد. با وجود این که وی در ظاهر به پیروزی‌هایی دست یافت، اما به‌طور کامل نتوانست داغستانی‌ها را مغلوب کند. علت ناکامی‌های نادر علاوه بر شرایط کوهستانی و سخت منطقه، روابط پنهانی و حمایت عثمانی از حاکمان داغستان به دلیل منافع عثمانی و روسیه در داغستان بود. از مهم‌ترین پی آمدهای این هجوم، شکست نادر در برابر کوه‌نشینان لزگی و آغاز ناکامی‌های وی در سایر مناطق ایران بود. نحوه برخورد ظالمانه نادر نقش زیادی در گرایش‌های بعدی مردم داغستان به روسیه و عثمانی داشت، به‌طوری که داغستانی‌ها از حاکمیت ایران بر داغستان آزرده شدند.
تاریخچه داغستان > قیام شیخ شامل

روس‌ها پس از تصرف داغستان با قیام شیخ شامل داغستانی روبه‌رو شدند. او رهبر جنبش اسلامی داغستان در قرن نوزدهم میلادی و از قوم «آوار» بود. او در روستای کوهستانی گمری واقع در شمال شرق داغستان در ۱۲۱۲ ق/ ۱۷۹۷ به دنیا آمد. تولد شیخ شامل تقریباً با روی کار آمدن فتحعلی‌شاه در ایران هم‌زمان است. ایران که در دو جنگ پی در پی کل منطقه شمال رود ارس را به روس‌ها واگذار کرده‌بود دیگر توان مبارزه نداشت و پس از آن الحاق مجدد این منطقه به ایران آرزویی بیش نبود، ولی اهالی منطقه قفقاز و رهبر آنان شیخ شامل، به نبرد علیه روس‌ها ادامه دادند. جنگ‌های سی و پنج ساله شیخ شامل از مهم‌ترین رویدادهای این منطقه است. سرانجام مقاومت شیخ شامل به دلیل خستگی مردم شمال قفقاز، برتری کمی نیروی روس‌ها و برتری کیفی تسلیحات روس‌ها و حمایت نکردن قدرت‌های همسایه (ایران و عثمانی) درهم شکست. مرگ شیخ شامل در ۲۵ ذیقعده ۱۲۸۷ در مدینه عربستان اتفاق افتاد، ولی مقاومت‌های کوچک منطقه‌ای همچنان ادامه داشت هرچند روس‌ها منطقه قفقاز و جنوب آن تا مرز ایران را فتح کرده بودند.
تاریخچه داغستان > پیشینه ادبی

روند اسلامی شدن که در داغستان از قرن هفتم تا قرن شانزدهم میلادی ادامه داشت، با رواج زبان عربی و فرهنگ کتابت عربی همراه بود. این امر انگیزه‌ای بود برای ساخت مکتب‌خانه‌ها و مدارس و یادگیری زبان قرآن و رواج ادبیات قرآنی. این دوره به چند مرحله تقسیم می‌شد. مرحله اول - قرون دهم تا پانزدهم که در آن زمان اسلام در داغستان رواج یافت؛ و همراه با دین اسلام، زبان عربی نیز در آنجا ریشه دواند. در این مرحله، دست‌نوشته‌هایی از شرق عربی به داغستان رسیدند. اما همزمان، داغستانی‌ها، نه تنها به مطالعه این دست‌نوشته‌ها می‌پرداختند، بلکه آن‌ها را رونویسی می‌کردند. به‌طور موازی یک مرحله دیگر جریان داشت: از قرن دهم داغستانی‌ها، دستنوشته‌های خاص خود را به زبان عربی خلق کردند. زبان نوشتاری میانجی بین اقدام مختلف داغستان در دوره‌ای زبان عربی بود.
اما از سوی دیگر در داغستان، نگارش به زبان‌های بومی منطقه ریشه ژرفی ندارد، به‌طوری که تا قرن هفدهم از وجود کتابخانه در داغستان ذکری به میان نیامده است. در سده نوزدهم بواسطه توجه شایان به مذهب و فعالیت فرقه نقشبندیه علاقه به سواد و کتابت و به خصوص قرائت متون مذهبی در داغستان فزونی گرفت. از قرار معلوم آوارها نخستین قوم داغستانی بودند که به فکر وضع خط افتادند و در سده هفدهم دو نوع خط برای زبان خود پدیدآوردند که یکی بر مبنای الفبای عربی و دیگری الفبای مخصوص آواری بود. با وجود این، کاربرد این خط‌ها اندک بود. به تاسی از اوارها قوم لاق در سده هجدهم، و قموق و درغه و لزگی در قرن نوزدهم زبان خود را به قید خط عربی درآوردند و آثار محدودی تألیف نمودند. زبان ترکی قموقی که به دلیل نفوذ قموق‌ها در قرن نوزدهم اعتباری یافته بود، در ابتدای حکومت شوروی به عنوان زبان ارتباطی سراسر داغستان نامزد شد، اما در این راه هرگز توفیقی بدست نیاورد.
تاریخچه داغستان > مناقشات قومی

شمال قفقاز برای مدت ۲۰۰ سال دستخوش آشوب‌ها و بلاهای بسیاری بوده است و مردم به‌طور گسترده آسیب دیدگان اصلی بوده‌اند. بعد از جنگ‌های ۱۰۰ سالهٔ قفقاز، ۵۰ سال رکود دورهٔ تزاری و بیش از ۷۰ سال حکومت دوران شوروی، با فروپاشی شوروی مردم و اقوام قفقاز فرصتی برای ملی‌گرایی پیدا کردند. در ۱۹۹۱م. نیازی فوری برای تغییر احساس شد، زمانی که از سلطه روس‌ها رها شده، فرصتی بود برای ملل کوچک و تحت فشار که به جامعهٔ بین‌المللی بپیوندند.