stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
موشک با سوخت مایع
اجزا و شیوه عملکرد > توربوپمپ

این زیرسامانه پیشران‌های مایع را از مخازن مکیده و با فشار و دبی مناسب به سمت محفظه احتراق هدایت می‌کند. به تعبیری می‌توان توربوپمپ را قلب یک موتور پیشران مایع دانست. برای هر یک از اکسیدکننده و سوخت، توربوپمپ‌های جداگانه‌ای به کار می‌رود. انرژی توربوپمپ‌ها معمولاً از یک مولد گاز و توربین تأمین می‌شود. بخشی از سوخت و اکسیدکننده درمسیر محفظه احتراق وارد این مولد گاز می‌شوند و با پس از واکنش گازهایی را حاصل می‌کنند که باعث کار توربین و به تبع آن توربوپمپ‌ها می‌شود. البته لازم است ذکر شود در برخی از موتورهای پیشران مایع کوچک‌تر (که البته در صنعت فضایی کاربرد ندارند)، پیشران‌ها با همان فشار پشت‌دستی مخازن به داخل محفظه احتراق تزریق می‌شوند و نیازی به توربوپمپ نیست. در موتورهای پیشران مایع که در مراحل بالایی پرتابگرها استفاده می‌شوند و همچنین در موتورهای پیشران مایع فضایی، که در ماهواره‌ها و فضاپیماها برای کنترل و تغییر مسیر استفاده می‌شوند، نیز به دلیل فشار کمتر محفظه احتراق، در بسیاری موارد توربوپمپ وجود نداشته و سامانه با فشار پشت‌دستی محفظه‌های پیشران کار می‌کند. به لحاظ مهندسی اگر فشار محفظه احتراق کمتر از ۳۰ بار باشد، استفاده از توربوپمپ توجیهی ندارد.
اجزا و شیوه عملکرد > تزریق‌گر

تزریق‌گرها در ورودی محفظه احتراق قرار می‌گیرند و وظیفه دارند تا پیشران‌های مایع (سوخت و اکسیدکننده) را به صورت ذراتی بسیار کوچک با زاویه، سرعت و قطر کاملاً معین به داخل محفظه احتراق بپاشند. تزریق‌گرها انواع مختلفی دارند و یکی از پیچیده‌ترین و حساس‌ترین قسمت‌های یک موتور پیشران مایع هستند.
اجزا و شیوه عملکرد > محفظه احتراق

محفظه احتراق محلی است که در آن سوخت و اکسیدکننده پس از عبور از تزریق‌گر با یکدیگر مخلوط شده و طی یک واکنش شیمیایی مشتعل می‌شوند. محفظه‌های احتراق موتورهای پیشران مایع دما و فشارهای بسیار بالایی را تحمل می‌کنند. محفظه‌های احتراق پیشرفته امروزی تا فشار ۴۰۰ بار را هم تحمل می‌کنند . در حالی که در دهه ۵۰ و ۶۰ حداکثر این مقدار حدود ۱۱۰ بار بود [۴]. فشار محفظه احتراق، پایه‌ای‌ترین عامل در طراحی و تعیین ویژگی‌های سایر قسمت‌های یک موتور پیشران مایع است.
اجزا و شیوه عملکرد > نازل

بخش انتهایی موتور پیشران مایع است که گازهای بسیار داغ و پر سرعتی که از محفظه احتراق خارج می‌شوند را به فضای بیرون هدایت می‌کند. انتقال لحظه‌ای این گازهای داغ خروجی بخشی از نیروی رانش راکت را ایجاد می‌کند. نازل نیز به لحاظ طراحی و فناوری ساخت یکی از قسمت‌های بسیار پیچیده موتور پیشران مایع محسوب می‌شود.
باید توجه داشت که ده‌ها زیرسامانه دیگر در کنار این بخش‌ها وجود دارند که ارتباط بین بخش‌ها و همچنین کنترل کل سامانه را بر عهده دارند. برخی از این زیرسامانه‌ها عبارتند از: لوله‌کشی‌ها، تأمین‌کننده فشار پشت‌دستی مخازن، تخلیه‌کننده پسماند پیشران، آتشزنه، روغن‌کاری‌کننده (برای توربو پمپ)، تأمین‌کننده توان برای توربوپمپ، خنک‌کننده‌ها، پایدارکننده‌ها، تثبیت‌گرها، کنترل‌کننده سرعت و جهت بردار رانش، کنترل سامانه و غیره.
عملکرد هر یک از اجزای یک موتور پیشران مایع، تأثیرات بسیار زیاد و پیش‌بینی‌نشده‌ای بر سایر قسمت‌ها دارد و همچنین عملکرد کلی سامانه، تأثیرات ویژه‌ای را بر هر یک زیرسامانه‌ها دارد؛ لذا طراحی و ساخت یک راکت سوخت مایع جدید نیازمند تعداد بسیار زیادی آزمایش و داده‌برداری است که موتور پیشران مایع را به یکی از پیچیده‌ترین مصنوعات ساخت بشر تبدیل کرده‌است.
انواع موتورهای پیشران مایع

موتورهای پیشران مایع را مانند هر سامانه مهندسی دیگر، می‌توان بر اساس معیارهای مختلفی دسته‌بندی کرد. معیارهای از قبیل: نوع پیشران، نسل، مرحله مورد استفاده در پرتابگر، مقدار نیروی رانش و غیره. اما پایه‌ای‌ترین و دقیق‌ترین دسته‌بندی به لحاظ طراحی- مهندسی، تقسیم این موتورها به دو دسته سیکل باز و سیکل بسته‌است. همان‌گونه که پیشتر ذکر شد، توربوپمپ‌ها انرژی خود را از یک مجموعه مولد گاز و توربین دریافت می‌کنند. اساس این نوع تقسیم‌بندی، شیوه استقرار این مولد گاز و توربین در سامانه‌است:
در این نوع موتورها مولد گاز بخش کوچکی از سوخت و اکسیدکننده را دریافت کرده، توربین را به گردش واداشته و در نهایت محصولات احتراق آن از یک نازل کوچک فرعی خارج می‌شوند.
در این نوع موتور، بخش بزرگی از سوخت یا اکسیدکننده وارد مولد گاز شده و توربین را به حرکت درمی‌آورند. سپس گازهای خروجی از توربین که هنوز دارای مقدار زیادی سوخت یا اکسیدکننده هستند، از یک مسیر خاص وارد محفظه احتراق اصلی راکت می‌شوند.
اصولاً سامانه‌های سیکل بسته بازده بیشتری دارند و موتورهای پیشران مایع پیشرفته‌تر از این نوع استفاده می‌کنند.
مقایسه با موتورهای جامد

پایه‌ای‌ترین تفاوت به لحاظ طراحی- مهندسی بین موتورهای پیشران مایع و جامد در این است که در موتورهای پیشران مایع، نیروی رانش کمتر اما در مدت زمان بیشتر تولید می‌شود. اما در موتورهای پیشران جامد، نیروی پیشران بیشتری در مدت زمان کمتری تولید می‌شود. به همین دلیل است که در بسیاری از پرتابگرهای معروف (به‌ویژه در غرب)، معمولاً موتورهای پیشران جامد به صورت بوسترهایی هستند که در مرحله اول پرتاب به کمک پرواز پرتابگر می‌آیند. در این پرتابگرها موتور اصلی در واقع موتور پیشران مایعی است که بعد از بوسترها به صورت کامل و با تمام توان روشن می‌شود و پرتابگر را در طول مسیر خود می‌راند. سامانه پرتاب شاتل فضایی نمونه‌ای از این مورد است.
یکی از مزایای اصلی موتورهای پیشران مایع نسبت به پیشران جامد، قابلیت کنترل به نسبت راحت نیروی رانش در آنهاست. به بیان دیگر، در موتورهای پیشران مایع، نیروی رانش را می‌توان با تغییر نسبت اختلاط اجزای پیشران، تقریباً مشابه تغییر سرعت با استفاده از پدال گاز در اتومبیل، کنترل کرد؛ امری که در موتورهای اولیه پیشران جامد امکان‌پذیر نبود. البته در سال‌های اخیر با پیشرفت فناوری کنترل نیروی رانش در موتورهای پیشران جامد، این ویژگی موتورهای پیشران مایع قدری کم‌رنگ شده‌است.
یکی دیگر از مزایای موتورهای پیشران مایع، فناوری به نسبت قابل اعتماد آنهاست. این بدین معنا نیست که سامانه آن‌ها از پیچیدگی و حساسیت کمتری نسبت به موتورهای پیشران جامد برخوردار است. این مزیت را فقط به دلیل قدیمی‌تر بودن و آزمایش پس‌داده‌تر بودن انواع شناخته‌شده آن‌ها می‌توان به موتورهای پیشران مایع نسبت داد. همان‌گونه که اشاره شد، موتورهای پیشران مایع با آغاز عصر فضا به کار گرفته شدند و تا سال‌های متمادی، بیشتر پرتابگرها از این نوع پیشران استفاده می‌کردند. امروزه، این ویژگی موتورهای پیشران مایع نیز دیگر منحصربه‌فرد محسوب نمی‌شود.
عیب بزرگ موتورهای پیشران مایع، بازرسی، نگهداری و عملیات آماده‌سازی بسیار مشکل آنهاست که هزینه‌های آن‌ها را بالا می‌برد. همچنین پیچیده‌تر بودن زیرسامانه‌های این نوع موتور باعث افزایش هزینه و قیمت آن‌ها می‌شود. از این رو، دنیای صنعت فضایی در طی چند دهه اخیر بیشتر به سمت موتورهای پیشران جامد روی آورده‌است که عموماً کم‌هزینه‌تر و دارای عملیاتی بسیار ساده‌تر هستند.
شهرستان خوی

| شهرستان خوی | شهرستان خوی |
| --- | --- |
اطلاعات کلی: اطلاعات کلی
کشور:  ایران
استان: آذربایجان غربی
مرکز شهرستان: خوی
سایر شهرها: فیرورق، دیزج دیز، قطور، زرآباد، ایواوغلی
بخش‌ها: مرکزی، قطور، صفائیه، ایواوغلی
سال تأسیس: ۱۳۱۶ خورشیدی
مردم: مردم
جمعیت: ۳۴۸٬۶۶۴ نفر (۱۳۹۵)
داده‌های دیگر: داده‌های دیگر
وبگاه: فرمانداری خوی
شهرستان خوی بزرگ‌ترین و پرجمعیت‌ترین شهرستان استان آذربایجان غربی بعد از مرکز استان، ارومیه بوده و دومین شهرستان پرجمعیت استان آذربایجان غربی به حساب می‌آید.
جمعیت شهرستان خوی طبق سرشماری سال ۱۳۹۵ برابر با ۳۴۸٬۶۶۴ نفر، که از این تعداد ۱۹۸٬۸۴۵ نفر ساکن شهر خوی هستند.
خوی یکی از قدیمی‌ترین مراکز تمدن در شمال غرب ایران است و بازار تاریخی خوی اوج تمدن شهرنشینی و شهرسازی در دوره اسلامی است. خوی با قدمتی ۷ هزار ساله و قرار گرفتن در مسیر جادهٔ ابریشم دارای تاریخ و تمدن پرفراز و نشیب، شاهد وقایع تاریخی مختلفی بوده‌است. خوی با این پیشینهٔ تاریخی و فرهنگی، مدفن بسیاری از بزرگان تاریخ ایران زمین می‌باشد. پهلوان نامی ایرانی، پوریایی ولی از پهلوانان این دیار بوده و آرامگاه ایشان نیز در این شهر قرار دارد. آرامگاه شمس تبریزی، شاعر بزرگ و نامی ایران نیز در این شهر واقع شده‌است. با توجه به مشترکات فرهنگی و وجود آرامگاه شمس تبریزی در خوی به عنوان استاد و مراد مولانا و مقبره مولانا در قونیه ترکیه، این دو شهر خواهر خوانده اعلام شدند. قلعه کوراوغلی در این شهرستان قرار دارد. کوراوغلی قهرمان حماسی مشترک میان بسیاری مردمان ترک از جمله ترکان آذربایجان و ترکیه، ترکمن‌ها، ازبک‌ها و اویغورها است. اشعار و سروده‌های این اسطوره تاریخی در میان اقوام ۱۶ کشور سروده می‌شود و یکی از مشترکات فرهنگی بین کشورهای همسایه و اکو می‌باشد.
خوی به شهر گل‌های آفتابگردان معروف است. این شهر قطب اول تولید دانه‌های آفتابگردان و کدوی کشور به‌شمار می‌رود و صاحب بزرگ‌ترین بازار بورس دانه‌های آفتابگردان کشور است. شهر فیرورق خوی قطب تولید آلبالوی کشور است. فرش آذربایجان غربی در بازارهای داخلی و خارجی محبوبیت زیادی دارد و از میان فرش‌های دستباف تولیدی آذربایجان غربی، فرش ریز ماهی خوی به ثبت ملی و جهانی رسیده‌است. بزرگ‌ترین خانه تئاتر شمال غرب کشور در خوی قرار دارد. بزرگ‌ترین پایانه مسافربری شمالغرب و غرب کشور در شهر خوی واقع شده‌است.
نام‌شناسی

باوجود اینکه شهری در حدود ۳ هزار سال پیش در منطقه امروزی خوی وجود داشته و نام خوی نیز از ۱۴ قرن پیش تا امروز بر این منطقه اطلاق می‌شده‌است ولی معنی ریشه نام خوی و تاریخچه این لفظ به‌درستی مشخص و روشن نیست، و نظرهای گوناگونی دربارهٔ وجه تسمیهٔ خوی وجود دارد. شهرستان خوی بر دشت خوی و در منطقه‌ای نیمه‌کوهستانی ـ نیمه‌دشتی قرار گرفته و اطراف آن را کوه‌های بلند احاطه کرده‌است. چون دشت خوی در محلی پست واقع شده و ارتفاع آن از دشتهای مجاور و حتی دریاچه ارومیه پایین‌تر است، ترکان آذربایجان در اصطلاح محلی آن را خوی چوخوری می‌نامند که به معنای گودال خوی است. این احتمال که نام خوی از ریشهٔ زبان ارمنی به‌معنی «قوچ» گرفته باشد، صحیح نیست، چراکه در منابع ارمنی نام این منطقه «هیر» ضبط شده‌است. راجر سیوری، دلیل نام‌گذاری خوی را ریشهٔ کردی آن می‌داند که مرتبط با معادن نمک این شهرستان است، در حالی ساسان‌پور و مسرور، وجه دیگر این نام را جلگه و زمین پست می‌دانند که از نظر آن‌ها با موقعیت جغرافیایی این شهرستان سازگارتر است.
موقعیت جغرافیایی

خوی دومین شهر مهم استان آذربایجان غربی پس از ارومیه است و شمال غربی‌ترین نقطهٔ ایران و آذربایجان که در مرز کشور ترکیه قرار دارد. منطقهٔ تجاری خوی به‌عنوان یکی از چهارراه‌های مبادلاتی میان شرق و غرب، از دیرباز در تاریخ اقتصادی آذربایجان حضوری چشمگیر داشته‌است. این شهر در گذشته مرکز اقتصادی بوده و به سبب قرار گرفتن بر سر جاده‌های معروف بازرگانی مانند جاده ابریشم، مکه یولی، راه طرابوزان به جلفا از قدیم دارای کاروانسراهای متعدد، جهت تخلیه کالا و استراحت بازرگانان و بازاری وسیع و گسترده جهت داد و ستد کالای مختلف بوده‌است. ظرفیت و موقعیت بین‌المللی خوی به دلیل استقرار در مسیر جاده ابریشم و برخورداری از مرز رازی و خط آهن متصل به اروپا، برای تبدیل به منطقه ویژه اقتصادی و گردشگری، مورد توجه است.
خوی یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های نظامی برای دفاع از ایران در طول تاریخ بوده‌است. در نزدیکی این شهر نبرد سرنوشت‌ساز و حماسی چالدران در میان دو امپراتوری ایران و عثمانی رخ داد. در ایران باستان و به ویژه در دوران اشکانی و ساسانی، سرزمینی که امروز، خوی نامیده می‌شود از ارزش نظامی بسزایی برخوردار بود و در این سرزمین یکی از مهم‌ترین قلاع نظامی ایران یعنی قلعه زینتا قرار داشت، دژ زینتا به دلیل آنکه در غرب ایالت آتروپاتن (آذربایجان) و در نزدیکی ارمنستان بود، هنگامی که امپراتوری روم از طریق ارمنستان به ایران یورش می‌آوردند، اولین پادگان برای دفاع از ایران بود. در زمانی نیز که ایران درصدد اعمال حاکمیت بر ارمنستان بود، قلعه (زینتا) پایگاهی برای سپاهیان ایران جهت تدارک لشکرکشی به ارمنستان به‌شمار می‌رفت.
شهرستان خوی با وسعتی بالغ بر ۵۵۴۸ کیلومتر مربع در شمال غربی‌ترین نقطهٔ ایران و آذربایجان و در مرز کشور ترکیه واقع شده‌است. فاصله آن از تهران ۷۸۰ و از تبریز ۱۶۵ کیلومتر است. شهر خوی در ۱۳۵ کیلومتری ارومیه، مرکز استان آذربایجان غربی قرار دارد. جاده ترانزیتی ایران- اروپا از ۳۰ کیلومتری آن عبور می‌کند و با فاصله ۶۷ کیلومتری از مرز ترکیه واقع شده‌است. شهر خوی از شمال با ماکو و از شرق با مرند و منطقه آزاد ارس باران (جلفا) و از جنوب با سلماس و ارومیه، از مغرب با کشور ترکیه با استان وان به مرکزیت شهر وان همسایه است.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  | جلفامنطقه آزاد ارس باران | ماکو و چالدران و چایپاره | چالدران |  |
|  | مرند |  | ترکیه |  |
|  | مرند |    خوی     | ترکیه |  |
|  | مرند |  | ترکیه |  |
|  | شبستر و تبریز | سلماس و ارومیه | ترکیه |  |
فرهنگ و زبان

اکثریت مردم شهرستان خوی به زبان ترکی آذربایجانی
و بخشی از مردم نیز در بخش قطور این شهرستان بخشی از مردم به زبان کردی کرمانجی تکلم می‌کنند. بیشتر مردم شهرستان خوی مسلمان هستند و دارای مذهب شیعه و اقلیتی هم سنی می‌باشند. جمعیت تقریبی اقلیت سنی ها ٢۰۰۰۰ نفر معادل فقط ٧% جمعیت خوی است. ٩٣% دیگر هم شیعه هستند .اهل تسنن خوی شامل ترک‌های سنی و کردهای سنی مذهب می‌شود. ترک‌های سنی بیشتر در روستاهای جنوب‌غربی شهرستان خوی ساکن هستند و به زبان ترکی آذربایجانی صحبت می‌کنند. از روستاهای بزرگ کره سنی در خوی می‌توان یزدکان را نام‌برد که به زبان ترکی آذربایجانی تکلم می‌کنند. بخشی از ترک‌های سنی ساکن در جنوب شهرستان خوی امروزه کرد زبان شده‌اند. مردم کردتبار خوی نیز در ناحیه مرزی قطور ساکن شده‌اند که با زبان کردی کرمانجی از زبان‌های کردی شمالی صحبت می‌کنند.
تقسیمات کشوری

تقسیمات کشوری این شهرستان، بنابر آنچه در نتایج آمارگیری سرشماری سال ۱۳۹۰ کل کشور آمده‌است، بر حسب بخش، شهر، دهستان و روستا به شرح زیر است:
تقسیمات کشوری > بخش‌ها

بخش، واحدی از تقسیمات کشوری با محدوده جغرافیایی معین است که از به هم پیوستن چند دهستان همجوار مشتمل بر چندین مزرعه، مکان، روستا و احیاناً شهر، که از نظر عوامل طبیعی و اوضاع اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی، واحد همگنی را به وجود آورده‌اند، تشکیل شده‌است. طبق تقسیمات کشوری در سال 1395 شهرستان خوبی دارای ۴ بخش به‌نام‌های بخش مرکزی، بخش صفائیه، بخش ایواوغلی و بخش قطور می‌باشد. بخش مرکزی خود دارای ۵ دهستان دیزج، قره سو، فیرورق، گوهران و رهال می‌باشد. بخش ایواوغلی شامل دهستان ولدیان و ایواوغلی، بخش صفائیه شامل دهستان سکمن‌آباد و الند، بخش قطور نیز شامل دهستان زرئ و قطور می‌باشد.
| جمعیت | تعداد خانوار | مرکز بخش | نام بخش |
| --- | --- | --- | --- |
| ۲۸۸٬۲۶۹ | ۸۵٬۳۴۲ | خوی | مرکزی |
| ۱۹٬۵۴۳ | ۴٬۸۹۳ | زرآباد | صفائیه |
| ۱۶٬۲۵۹ | ۵٬۰۵۵ | ایواوغلی | ایواوغلی |
| ۲۴٬۵۹۱ | ۵٬۸۳۸ | قطور | قطور |
تقسیمات کشوری > شهرها

شهرستان خوی دارای ۶ نقطه شهری می‌باشد که سه شهر خوی، دیزج دیز و فیرورق در بخش مرکزی واقع شده‌اند. سه شهر ایواوغلی، قطور و زرآباد نیز به ترتیب در بخش‌های ایواوغلی، قطور و صفائیه قرار دارند.
| جمعیت | تعداد خانوار | بخش | نام شهر |
| --- | --- | --- | --- |
| ۱۹۸۸۴۵ | ۵۹۹۶۴ | مرکزی | خوی |
| ۹۱۹۰ | ۲۶۴۰ | مرکزی | فیرورق |
| ۸۲۸۲ | ۲۳۶۴ | مرکزی | دیزج دیز |
| ۱۱۴۷ | ۳۲۴ | صفائیه | زرآباد |
| ۳۳۲۰ | ۹۹۹ | ایواوغلی | ایواوغلی |
| ۵۱۴۷ | ۱۱۹۳ | قطور | قطور |
آثار تاریخی- باستانی و جاذبه‌های طبیعی

برج شمس تبریزی: مدفن عارف ایرانی و مراد مولوی - دوره سلجوقی یا صفوی
پل خاتون (خاتین کؤرپوسو) - دوره حکومت دنبلی‌ها
دروازه سنگی (قالا قاپیسی) - دوره ایلخانی
عمارت حکومتی - دوره قاجاریه
بازار سرپوشیده: یکی از بازارهای تاریخی ایران محسوب می‌شود و سبک‌های معماری صفوی، دنبلی و قاجاری در آن دیده می‌شود.
خانه کبیری‌ها - دوره صفوی یا دنبلی
حمام محمدبیگ - دوره دنبلی
دبیرستان خسروی - دوره پهلوی
کنسولخانه روسیه، مساجد قدیمی مطلب‌خان، ملاحسن، شاه، حاجی بابا و خان - دوره قاجاری
کلیساهای سورپ سرکیس و ماهلازان، امامزاده سید بهلول از نوادگان امام علی النقی، مقبره آقا میر یعقوب، پل هوایی بزرگ قطور در محور مواصلاتی راه‌آهن آسیا- اروپا
قلعه کوراوغلو و چنلی بئل (کمره مه‌آلود) مشهورش در کوهی نزدیک پل قطور
دژ بسطام در روستای بسطام در شهرستان چایپاره متعلق به دوره اورارتو
روستای تاریخی ولدیان
کلیسای روستای مهلذان
باغات آلبالو و آلوچه؛ زردآلو؛ گیلاس؛ سیب و … در فیرورق
گردنه گوردیک در جاده خوی به چالدران
غار عالی شیخ در شهر زراباد خوی
ییلاق‌های شمال غرب مانند حاجی بیگ و باللی بولاغ؛ جهنم دره سی
چشمه‌های اب درمانی کلوانس با تأثیر بر پوست و گوارش و سد تفریحی کلوانس
روستای زیارتی و ییلاقی ماموش خان
مسیر خوی به مرز رازی (وان ترکیه) قلعه کور اوغلی؛ اب گرم قطور؛ پل هوایی پل مواصلاتی آسیا به اروپا و رود قطور. کوه اورین که دارای امکاناتی همچون راه شوسه و پناه گاه می‌باشد. آبشار بدلان در روستای بدلان. مسیرهای ییلاقی و برف گیر با عشایر دامدار و بسیار مهمان نواز که طعم زندگی بدون ماشین آلات و دور از هیاهوی شهری را به خوبی به انسان الغا می‌کنند.
در این راه‌ها دیدن علایم باستانی به شکل سنگ تراشه یا سنگ نوشته توجه هر شخص را به خود جلب می‌کند و این گواهی است بر قدمت بسیار کهن این دیار خانه‌های بومی ساخت مطابق اقلیم منطقه که در مورد مطالعات برای اقلیم شناسان بسیار کاربرد دار
در شمال شهر کوه چله خانه وجود دارد از ییلاق‌های می‌توان به روستاهای ممده؛ جعفر اباد؛ اغرلو؛ طوره اشاره کرد.
قلعه دختر مربوط به دوره اورارتورها در روستای قیزقلعه در مجاورت کوه چله خانه در فاصله ۹ کیلیو متری از شهر
دشت لاله‌ها که هر ساله در اواخر فروردین و اوایل اردیبهشت توجه هر طبیعت گردی را با تنوع لاله‌ها از نظر رنگ و نوع به خود جلب می‌کند.
مسیر قدیم خوی به ماکو منطقه تفریحی گردشگری زیارتگاه ابوالفضل که با دارا بودن مغازه و اتاق‌های اسکان تجربه دلچسبی را به فرد می‌بخشد.
سد اغ چای و روستای بسیار تاریخی چورس نیز در راه قدیم خوی به ماکو نرسیده به چایپاره است.
منطقه حفاظت شده مارکان با گونه‌های حیوانات وحشی نادر مورد توجه علاقه‌مند به این امر می‌باشد از حیوانات آنجا می‌توان به بز کوهی و پلنگ؛ گربه وحشی؛ خرس؛ خروس وحشی و کبک‌های مختلف اشاره داشت.
در مجاورت مارکان دره شام وجود داردکه در خود آثار قدیمی متعلق به دوره‌های مختلف را مانند آتشکده کلیسا گورهای گبر و زاغه‌های ساخت بشر را دارا است که به عقیده برخی مورخین محل دفن زرتشت نبی می‌باشد.
زیرساخت‌های فرهنگی

چند نشریه هفتگی «خوی، اورین خوی، ندای خوی، دار الصفا، فرهنگ شمس و چالدران، اقتصاد آذربایجان» منتشر می‌شوند.
دانشگاه آزاد اسلامی با حدود ۵۳۰۰ دانشجو، دانشگاه پیام نور با حدود ۲۵۰۰دانشجو، دانشکده پرستاری، دانشکده فنی و مهندسی، دانشکده علوم قرانی، حوزه علمیه نمازی، مرکز تربیت معلم و دانشگاه‌های غیردولتی علامه خویی، زرینه و شمس از مراکز علمی - آموزشی شهر به‌شمار می‌آیند و دانشگاه دولتی خوی نیز در دست ساخت می‌باشد.
تولیدات کشاورزی

شهرستان خوی از نظر تولید عسل رتبه نخست را در کشور به خود اختصاص داده‌است. در این شهرستان ۱۹۳ هزار کندو وجود دارد که در حدود ۶ هزار تن عسل، معادل ۶۵ درصد عسل تولیدی ۱۳۸۷ در استان آذربایجان غربی و ۲۰ درصد عسل تولیدی کشور را شامل می‌شود.
بسیاری از مزارع شهرستان خوی مزرعه گل آفتابگردان است و این شهرستان یکی از مهم‌ترین تولیدکنندگان تخمهٔ گل آفتابگردان در سراسر کشور به‌شمار می‌آید. گفته می‌شود طرح فرودگاه این شهرستان از نمای بالا به شکل گل آفتابگردان طراحی شده‌است.
دیگر محصولات این شهر که شهرت جهانی دارند مانند: البالو؛ زرد الو؛ الوچه؛ گیلاس؛ سیب می‌توان اشاره کرد
راه و ترابری

شهرستان خوی با وجود قرار گرفتن در مسیر جاده ابریشم تنها راه مرزی نزدیک به کشور ترکیه است. در تاریخ ۲۶ فروردین ۱۳۹۰ مرز رازی با حضور وزرای خارجهٔ ایران و ترکیه و مقامات محلی به‌طور رسمی گشایش یافت.
فرودگاه خوی

فرودگاه خوی در مهر سال ۸۳ به بهره‌برداری رسیده‌است. دو پرواز هفتگی در مسیر هوایی تهران-خوی-تهران توسط شرکت هواپیمایی ایران ایر (هما) از این فرودگاه انجام می‌شود.
پایانه مسافربری

پایانه مسافربری سردار شهید حاج محمد حنیفه درستی در دو طبقه به عنوان بزرگ‌ترین پایانه مسافربری شمال غرب و غرب کشور در سال ۱۳۸۷ به بهره‌برداری رسید. ظرفیت روزانه این ترمینال مسافربری برای جابجایی مسافر ۴٬۵۰۰ نفراست.
منطقه ویژه اقتصادی خوی

منطقه ویژه اقتصادی شهرستان خوی در جنوب شهرستان خوی در جاده خوی به سلماس و ارومیه به مساحت یکهزار و چهل هکتار در زمین‌های روبروی شهرک صنعتی جاده فرودگاه این شهر تعیین شده با امکانات :فرودگاه خوی - نیروگاه سیکل ترکیبی خوی - شهرک صنعتی خوی و…، هم‌اکنون در حال انجام کارهای مقدماتی خود در هیئت دولت می‌باشد.
این منطقه در غرب شهرستان خوی واقع شده و بخشی از شهر خوی و جاده قطور و گذرگاه مرزی رازی را شامل می‌شود. خوی تنها شهریست که راه‌آهن ایران به کشور ترکیه و اروپا را دار است و مسافت زمینی آن با شهر وان در کشور ترکیه از طریق بازارچه رازی ۱۲۰ کیلومتراست؛ که با وجود ساخت دو پل امکانات مسافری مرز رازی هم به ترانزیت و کامیون هم مهیا شود با امکانات زیر بنائی پایانه بزرگ شهید درستی خوی فرودگاه خوی و ایستگاه راه‌آهن رازی خوی شاهد پیشرفت و روزافزون این مناطق ویژه و آزاد در شهرستان خوی خواهیم بود. هم‌اکنون در حال انجام کارهای مقدماتی خود در هیئت دولت می‌باشد.
مسیر منطقه آزاد خوی
منطقه آزاد ۲
نگارخانه

طبیعت خوی
خانهٔ کبیری، دورهٔ قاجار
دیوار تزئینی درون خانهٔ کبیری
دروازهٔ سنگی
بازار خوی
کلیسای مهلذان، پیرامون خوی
امام زاده سید بهلول خوی
فرشید زارعی‌فرد

| فرشید زارعی فرد | فرشید زارعی فرد |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۳۲۹ ‏(۷۴–۷۵ سال) شیراز، ایران
ملیت: ایرانی
پیشه(ها): بازیگر،فیلمساز،نویسنده،صداپیشه
فرشید زارعی‌فرد متولد شیراز فیلمساز، نویسنده و بازیگرسینما ، تلویزیون وتئاترایران است.
زندگی‌نامه

وی در سال ۱۳۴۸ دیپلم ریاضی خود را از دبیرستان شاهپور شیراز گرفت. در سال ۱۳۵۷ با اخذ دانشنامه لیسانس در رشته هنرهای نمایشی از دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران وارد فعالیت‌های هنری شد. در سال ۱۳۶۶ به عنوان کارگردان تئاتر ادارهٔ برنامه‌های نمایشی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به کار مشغول شد.
آثار > سینما

| سال | نام فیلم | کارگردان |
| --- | --- | --- |
| ۱۳۶۸ | پرواز پنجم ژوئن | علیرضا سمیع آذر |
| ۱۳۷۶ | آژانس شیشه ای | ابراهیم حاتمی‌کیا |
| ۱۳۷۸ | متولد ماه مهر | احمدرضا درویش |
| ۱۳۸۱ | دوشیزه | محمد درمنش |
| ۱۳۹۵ | زیر سقف دودی | پوران درخشنده |
آثار > تلویزیون

| سال | نام مجموعه | کارگردان | پخش از |
| --- | --- | --- | --- |
| ۱۳۷۳ | همسران | مسعود رسام بیژن بیرنگ | شبکه ۲ |
| ۱۳۷۵ | دستی بر آتش | معصومه تقی‌پور | شبکه ۱ |
| ۱۳۷۸ | داستان یک شهر ۱ | اصغر فرهادی | شبکه تهران |
| ۱۳۷۹ | داستان یک شهر ۲ | اصغر فرهادی | شبکه تهران |
| ۱۳۷۹ | هم پیمان | فرزین مهدوی‌فر |  |
| ۱۳۷۹ | بازی پنهان | شاپور قریب | شبکه تهران |
| ۱۳۸۰ | دردسر والدین | مسعود نوابی | شبکه ۳ |
| ۱۳۸۰ | دوران سرکشی | کمال تبریزی | شبکه تهران |
| ۱۳۸۱ | نقش بر آب | عبدالله باکیده | شبکه ۱ |
| ۱۳۸۱ | عروج | سیروس مقدم | شبکه ۳ |
| ۱۳۸۱ | افسون | سیدجواد هاشمی | شبکه تهران |
| ۱۳۸۱ | آینه عشق | محمدتقی رنجبر | شبکه ۱ |
| ۱۳۸۱ | مهر خاموش | مسعود آب‌پرور سیروس مقدم | شبکه تهران |
| ۱۳۸۳ | سایه آفتاب | محمدرضا آهنج | شبکه ۳ |
| ۱۳۸۳ | دایره تردید | امیر قویدل | شبکه ۱ |
| ۱۳۸۴ | بچه‌های هور | عبدالله باکیده | شبکه تهران |
| ۱۳۸۴ | مسافر سحر | فرزین مهدی‌پور |  |
| ۱۳۸۴ | روزهای اعتراض | حسین سهیلی زاده | شبکه ۲ |
| ۱۳۸۵ | ما چند نفر | فیاض موسوی | شبکه ۱ |
| ۱۳۸۶ | یک وجب خاک | علی عبدالعلی زاده | شبکه ۳ |
| ۱۳۸۷ | آن‌سوی دریا، این‌سوی خاک | فرزین مهدی‌پور | شبکه ۲ |
| ۱۳۸۸ | عبور از پاییز | مسعود شاه‌محمدی | شبکه ۲ |
| ۱۳۹۰ | پیشواز | سعید ابراهیمی‌فر |  |
| ۱۳۹۰ | دست بالای دست | سیدمحسن یوسفی | شبکه ۳ |
| ۱۳۹۲ | هوش سیاه ۲ | مسعود آب‌پرور | شبکه ۳ |
| ۱۳۹۶–۱۳۸۷ | سرزمین مادری | کمال تبریزی | شبکه ۳ |
| ۱۳۹۶ | رنج پنهان | بیژن میرباقری |  |
| ۱۳۹۶ | در جستجوی آرامش | سعید سلطانی | شبکه تهران |
| ۱۳۹۷ | لحظه گرگ و میش | همایون اسعدیان | شبکه ۳ |
| ۱۳۹٨ | سلام آقای مدیر | علیرضا توانا | شبکه ۲ |
| ۱۴۰۲–۱۳۹۸ | هفت سر اژدها | ابوالقاسم طالبی | شبکه ۳ |
| ۱۴۰۰ | داستان یک شهر ۳ | محمدرضا آهنج | شبکه تهران |
| ۱۴۰۲–۱۴۰۱ | مستوران ۲ | سیدعلی هاشمی | شبکه ۱ |
آثار > نمایش خانگی

| سال | نام مجموعه | کارگردان | انتشار از |
| --- | --- | --- | --- |
| ١۴٠١ | راز بقا | سعید آقاخانی | فیلم‌نت |
آثار > تئاتر

شش شخصیت در جستجوی نویسنده
آن زمان فرا خواهد رسید
جادوگران شهر سیلم
سربازها
اتلو
مکبث
ساحره سوزان
همپ
طوفان در خزون
عجب حکایتی است درس خواندن امتحان دادن
کارلا پرز (بازیگر)

| کارلا پرز | کارلا پرز |
| --- | --- |
پرز در سال ۲۰۱۲: پرز در سال ۲۰۱۲
نام هنگام تولد: کارلا آپارسیدا پرز سوارس
زادهٔ: ۱۶ نوامبر ۱۹۷۷ ‏(۴۷ سال) سالوادور، باهیا، برزیل
پیشه(ها): خواننده، رقصنده، مجری تلویزیون، بازیگر سابق
سال‌های فعالیت: ۱۹۹۵–تاکنون
همسر: زندی (ا. ۲۰۰۱)
فرزندان: ۲
پیشه موسیقی: پیشه موسیقی
ژانر: Samba, patgode, axé، پاپ، موسیقی کودکان
ساز(ها): Vocals
ناشر(ان): Cinema Music, Muralha Records
همکاری‌های مرتبط: É o Tchan!
وبگاه: carlaperez.com.br
 :  
کارلا آپارسیدا پرز سوارس دا سیلوا (متولد ۱۶ نوامبر ۱۹۷۷) خواننده، رقصنده، مجری تلویزیون و بازیگر سابق برزیلی است. او در اواسط دهه ۱۹۹۰ پس از اجرا به عنوان رقصنده بلوند با گروه É o Tchan به شهرت رسید.
پرز یک مسیحی انجیلی است.
زندگی شخصی

پرز در اواخر دهه ۱۹۹۰ رابطه کوتاهی با الکساندر پیرس، خواننده گروه فقط برای مخالفت داشت.
او در سال ۲۰۰۰ با مانوئل الکساندر اولیویرا داسیلوا (که بیشتر با نام زانددی شناخته می‌شود) آشنا شد و سال بعد با هم ازدواج کردند. این زوج دو فرزند دارند: کاملی ویکتوریا (متولد 2001) و ویکتور الکساندر (متولد 2003). از اوایل سال ۲۰۱۶ تا اواخر سال ۲۰۱۷ آنها در اورلاندو، فلوریدا زندگی می‌کردند.
فیلم‌شناسی > تلویزیون

| سال | عنوان | نقش(ها) |
| --- | --- | --- |
| ۱۹۹۸–۱۹۹۹ | فانتزی | خودش (میزبان) |
| ۱۹۹۹–۲۰۰۱ | بخوان و برقص، مردم من | خودش (میزبان) |
| ۲۰۰۳–۲۰۰۸ | باند فولیا | خودش (میزبان) |
| ۲۰۱۲–۲۰۱۷ | کلوب دا آلگریا | خودش (میزبان) |
فیلم‌شناسی > فیلم

| سال | عنوان | نقش | یادداشت |
| --- | --- | --- | --- |
| ۱۹۹۸ | سیندرلا بایانا | خودش |  |
| ۱۹۹۹ | Xuxa Requebra | Motogirl | کامئو |
:
آهنگشناسی

| سال | آلبوم |
| --- | --- |
۲۰۰۰: Algodão-Doce برچسب: سینما موزیک  فرمت: سی دی
۲۰۰۵: تودوس جونتوس برچسب: Muralha Records  فرمت: سی دی
۲۰۰۷: بچه‌های الترو برچسب: سینما موزیک  فرمت: سی دی
: