stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
فهرست هواگردهای نیروی هوایی ارتش ایران

| نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران (نهاجا) | نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران (نهاجا) |
| --- | --- |
نشان نیروی هوایی ارتش ایران: نشان نیروی هوایی ارتش ایران
فعال: ۱۳۰۳ (۱۹۲۵) تاکنون
کشور: ایران
وفاداری: نظام جمهوری اسلامی ایران
رسته: نیروی هوایی ارتش ایران
گونه: نیروی هوایی
نقش: محافظت از اسمان کشور
اندازه: ۷۲٬۰۰۰ نیروی فعال ۷۱۰ هواپیما [نیازمند منبع]
بخشی از: نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران
نام(های) مستعار: نهاجا
پشتیبان: ارتش جمهوری اسلامی ایران
شعار(ها): بلند آسمان جایگاه من است
رنگ‌ها: آبی تیره آبی روشن
سالگردها: ۱۹ بهمن
نبردها: جنگ ایران و عراق جنگ با داعش
سربلندی(های) نبرد: عملیات اچ ۳ عملیات کمان ۹۹ عملیات بغداد
فرماندهان: فرماندهان
فرمانده کل نیروی هوایی ارتش: حمید واحدی
نشان: نشان
نشان شناسایی: 
این مقاله فهرست هواپیماهای در حال خدمت در نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران است
جنگنده چندمنظوره

| نام هواگرد | سازنده | نوع | نسخه | تعداد | سال | توضیحات | نگاره |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| گرومن اف-۱۴ تام‌کت |  ایالات متحده آمریکا | جنگنده رهگیر و جنگنده برتری هوایی | اف۱۴اِی‌ام | ۶۰فروند۱۹فروند دچارسانحه شدند | ۱۹۷۴–۱۹۷۹ |  |  |
| میگ-۲۹ |  روسیه | جنگنده برتری هوایی و هواپیمای آموزشی | میگ-۲۹اِی | ۲۳فروند۲فروند دچارسانحه شدند ۳فروندیدک | ۱۹۹۰- |  |  |
| داسو میراژ اف۱ |  فرانسه | جنگنده برتری هوایی | اف۱ای‌کیو۵اف۱ای‌کیو | ۹ | ۱۹۹۱- | گرفته شده از عراق و کارکرده از فرانسه در سال ۱۹۹۵ |  |
جنگنده چندمنظوره > جنگنده-بمب‌افکن

| نام هواگرد | سازنده | نوع | نسخه | تعداد | سال | توضیحات | نگاره |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| چنگدو جی-۷ |  چین |  | اف-۷اِم | ۱۷ | ۱۹۸۶- | این هواپیما توسط کمپانی چنگدو چین و براساس طراحی میگ۲۱ ساخته شده‌است. در ایران گاهی با نام میگ۲۱ یاد می‌شود |  |
| صاعقه |  ایران | پشتیبانی هوایی/ بمب افکن سبک | تا کنون دو نسخه از آن مشاهده شده‌است | ۱۰ | ۲۰۱۰- |  |  |
| مک‌دانل داگلاس اف-۴ فانتوم ۲ |  ایالات متحده آمریکا | جنگنده رهگیر و جنگنده‌های تهاجمی | آراف-۴ایاف۴دی/ای | ۵۰ | ۱۹۶۸- | با توجه به سن بالای این پرنده بروزرسانی و تعویض رادار بصرفه نبوده و شاید فقط در حد یک فروند انجام شده باشد |  |
| نورثروپ اف-۵ |  ایالات متحده آمریکا | جنگنده رهگیر | اف-۵ایاف-۵اف | ۰–۷۵ | ۱۹۶۸- | با توجه به گزارش‌ها سایتهای معتبر فقط تعداد کمی بروزرسانی شده و هنوز هم اف ۵ ای در ایران با همان مشخصات پرواز می‌کند. |  |
| کوثر |  ایران | بمب افکن سبک و پشتیبانی هوایی | تک کابینه و دوکابینه | ۵ | ۱۳۹۷- | خط تولید این هواپیما، در آبان سال ۱۳۹۷ رونمایی شد |  |
| آذرخش |  ایران |  | اولین نسخهٔ آن دو سرنشین بود | ۱۲ | ۱۹۹۹ |  |  |
| سوخو-۲۴ |  روسیه |  | سوخو-۲۴ام‌کا | ۳۳فروند۳فرونددچار سانحه شدند |  | به‌روز شده با سامانه دید در شب |  |
گشت دریایی

| نام هواگرد | سازنده | نوع | نسخه | تعداد | سال | توضیحات | نگاره |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| لاکهید پی-۳ اوریون |  ایالات متحده آمریکا | گشت دریایی | پی-۳اف | ۲ | ۱۹۷۴- | ایران کلا ۵ فروند اوریون از آمریکا خرید که ۳فروند آن سقوط کرد |  |
| آنتونوف ۱۴۰ |  اوکراین | گشت دریایی |  | ۵ |  | ایران ۵ فروند آنتونوف ۱۴۰ تحویل گرفت و هیچ آنتونوف ۱۴۰ تولید داخل هنوز پرواز نکرده‌است. |  |
پشتیبانی و ترابری

| نام هواگرد | سازنده | نوع | نسخه | تعداد | سال | توضیحات | نگاره |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| بوئینگ ۷۰۷ |  ایالات متحده آمریکا | جابه‌جایی اشخاص ویژه  جابه‌جایی  تانکر سوخت‌گیری هوایی | ۷۰۷–۳۶۸سی  ۷۰۷–۳جِی۹سی | 1  ۲ | ۱۹۶۷ |  |  |
| بوئینگ ۷۴۷ |  ایالات متحده آمریکا | جابه‌جایی اشخاص ویژه  باربری | ۷۴۷–۱۰۰  ۷۴۷–۱۰۰اِف  ۷۴۷–۲۰۰اِف | ۳ |  |  |  |
| داسو فالکن-۵۰ |  فرانسه | جابه‌جایی اشخاص ویژه |  | ۳ |  |  |  |
| فوکر اف۲۷ فرندشیپ |  هلند |  | اِف۲۷–۴۰۰اِم  اِف۲۷–۶۰۰ | ۱۰ | ۱۹۷۲- |  |  |
| ایلیوشین ایل-۷۶ |  روسیه | جابه‌جایی |  | ۹ |  | ایران ۱۳ فروند EL 76 که از عراق به ایران فرار کردند را در اختیار گرفت که بین ۴ تا ۶ فروند آن سقوط کرده‌است |  |
| لاکهید سی-۱۳۰ هرکولس |  ایالات متحده آمریکا | حمل و نقل نظامی  جابه‌جایی | سی۱۳۰ای  سی۱۳۰اِچ | ۲۰ |  | ایران ۴۲ فروند هرکولس سالم داشت که بیش از نیمی از آنها سقوط کرده یا به‌عنوان قطعات یدکی استفاده شده‌است |  |
| لاکهید جت‌استار |  ایالات متحده آمریکا | جابه‌جایی اشخاص ویژه | جت‌استار ۸ | ۲ |  | هر دو فروند به علت کهولت سن از خدمت خارج شده‌است. |  |
| پیتالوس پی‌سی-۶ پورتر |   سوئیس | جابه‌جایی خدماتی |  | ۱۳ |  |  |  |
| آنتونوف ای‌ان-۷۴ |  اوکراین | جابه‌جایی خدماتی |  | ۸ |  |  |  |
| شیان وای-۷ |  چین | جابه‌جایی خدماتی |  | ۱۰ |  | به گزارش گلوبال سکیوریتی هر۱۰ عدد در حال خدمت هستند |  |
آموزشی

| نام هواگرد | سازنده | نوع | نسخه | تعداد | سال | توضیحات | نگاره |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| اِف‌تی-۷ |  چین | آموزشی | اِف‌تی. ۷ | ۵ |  | بعضی منابع گزارش داده‌اند که هر ۵ عدد در حال خدمت هستند |  |
| بیچکرفت بونانزا |  ایالات متحده آمریکا | آموزشی | اِف. ۳۳ | ۲۰ |  |  |  |
| فجر اف.۳ |  ایران | آموزشی | اِف. ۳ | ۲ |  |  |  |
| هسا درنا |  ایران | آموزشی |  |  |  |  |  |
| پرستو |  ایران | آموزشی |  | ۱۲ |  | ۱۲ در ۲۰۰۵ موجود بوده‌است |  |
| سیمرغ |  ایران | آموزشی |  | بیش از ۵ عدد |  |  |  |
| پیلاتوس پی‌سی-۷ |   سوئیس | آموزشی |  | ۳۵ |  |  | یک پیلاتوس پی‌سی-۷ نیروی هوایی سلطنتی هلند |
| تی‌بی-۲۱ / تی‌بی ۲۰۰ آموزشی |  فرانسه | آموزشی |  | ۱۲ |  | هر ۱۲ عدد در حال خدمت هستند |  |
| ام‌اف‌آی-۱۷ موششاک |  پاکستان | آموزشی |  | ۲۵ |  | هر ۲۵ عدد در حال خدمت هستند |  |
| لاکهید تی-۳۳ شوتینگ‌استار |  ایالات متحده آمریکا | آموزشی |  | ۷ |  | هر ۷ عدد در حال خدمت هستند |  |
| میگ۲۹-یوبی |  اتحاد جماهیر شوروی | جنگنده میگ-۲۹ آموزشی |  | ۵ |  | به گزارش گلوبال سکیوریتی هر ۵ عدد در حال خدمت هستند |  |
| یاک-۱۳۰ |  روسیه | آموزشی |  | نامعلوم |  |   |  |
بالگردها

| نام هواگرد | سازنده | نوع | نسخه | تعداد | سال | توضیحات | نگاره |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| بوئینگ سی‌اچ-۴۷ شنوک |  ایالات متحده آمریکا | - | سی‌اِچ-۴۷سی | ۶۵ |  |  |  |
| بل ۲۱۴ |  ایالات متحده آمریکا | - | بل۲۱۴-سی | ۳۳ |  | بنا به گزارش گلوبال سکیوریتی |  |
| بل یواچ-۱ان توین هوی |  ایالات متحده آمریکا | - | اِی‌بی ۲۱۲ | ۲۵ |  | ساخته شده توسط آگوستا در ایتالیا |  |
| بل ۲۰۶ |  ایالات متحده آمریکا | - | اِی‌بی ۲۰۶ | ۶ |  | ساخته شده توسط آگوستا در ایتالیا |  |
دوش از مسجد سوی میخانه آمد پیر ما

| دوش از مسجد سوی میخانه آمد پیر ما | دوش از مسجد سوی میخانه آمد پیر ما |
| --- | --- |
زبان: فارسی
شاعر: حافظ
بحر: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)
متن: متن
دوش از مسجد سوی میخانه آمد پیر ما  چیست یاران طریقت بعد از این تدبیر ما  ما مریدان روی سوی قبله چون آریم چون  روی سوی خانهٔ خَمّار دارد پیر ما  در خرابات طریقت ما به هم منزل شویم  کاین‌چنین رفته است در عهد ازل تقدیر ما  عقل اگر داند که دل در بند زلفش چون خوش است  عاقلان دیوانه گردند از پی زنجیر ما  روی خوبت آیتی از لطف بر ما کشف کرد  زان زمان جز لطف و خوبی نیست در تفسیر ما  با دل سنگینت آیا هیچ درگیرد شبی  آه آتشناک و سوز سینهٔ شبگیر ما  تیر آه ما ز گردون بگذرد حافظ خموش  رحم کن بر جان خود پرهیز کن از تیر ما نسخهٔ مبنا: تصحیح محمد قزوینی و قاسم غنی: دوش از مسجد سوی میخانه آمد پیر ما  چیست یاران طریقت بعد از این تدبیر ما  ما مریدان روی سوی قبله چون آریم چون  روی سوی خانهٔ خَمّار دارد پیر ما  در خرابات طریقت ما به هم منزل شویم  کاین‌چنین رفته است در عهد ازل تقدیر ما  عقل اگر داند که دل در بند زلفش چون خوش است  عاقلان دیوانه گردند از پی زنجیر ما  روی خوبت آیتی از لطف بر ما کشف کرد  زان زمان جز لطف و خوبی نیست در تفسیر ما  با دل سنگینت آیا هیچ درگیرد شبی  آه آتشناک و سوز سینهٔ شبگیر ما  تیر آه ما ز گردون بگذرد حافظ خموش  رحم کن بر جان خود پرهیز کن از تیر ما نسخهٔ مبنا: تصحیح محمد قزوینی و قاسم غنی
⇒⇐ : ⇒⇐ 
غزلی با مطلع «دوش از مسجد سوی میخانه آمد پیر ما»، غزل شماره ۱۰ دیوان حافظ به تصحیح محمد قزوینی و قاسم غنی می‌باشد.
لیسه حبیبیه

| لیسه حبیبیه> آدرس | لیسه حبیبیه> آدرس |
| --- | --- |
کابل: کابل
گونه مدرسه: دولتی تعداد دانش آموزان ۷٬۵۰۰
مدیر: حصمت الله ترین
لیسه حبیبیه واقع در کابل، نخستین مدرسه (مکتب) پایه‌گذاری شده (۱۹۰۳م/۱۲۸۲خ) در افغانستان است. بسیاری از سرشناسان افغانستان شامل محمد داوود، نجیب الله، صبغت الله مجددی،  محمداشرف غنی‌احمدزی، حامد کرزی و احمد ظاهر در آن تحصیل کرده‌اند.
تاریخچه

این لیسه در سال ۱۹۰۳م/۱۲۸۲خ با دستور امیر حبیب الله خان در کابل، نزدیک جایی تاسیس شد که امروز به پل باغ عمومی معروف است. این لیسه در ابتدا دارای کلاس‌های ابتدایی بود که مدت چهار سال دوام می‌کرد. پس از آن دوره رشدیه (متوسطه اول) گردید که سه سال دوام می‌کرد و سپس دوره اعتدائیه بود که سه سال ادامه داشت. تدریس این مکتب (مدرسه) از طرف ۱۲ معلم هندی و ۱۲ معلم افغان پیش برده می‌شد. معلمان افغان همه روحانی، قاری و مولوی بودند. این مکتب در طی مدتی کوتاه به محلی برای جنبش روشنفکری و مشروطه‌خواهی تبدیل شد.
امیر حبیب الله این مکتب را دو بار مسدود نمود. مدیر این لیسه داکتری هندی به نام داکتر عبدالغنی خان بود. که مدت ۱۲ سال زندان رابه امر امیر حبیب الله سپری نمود. در دورهٔ امانیه این مکتب بسیار رشد نمود.
در سال‌های ۱۹۶۵-۱۹۶۹ ایالات متحده ساختمانی بزرگ را به تعداد ۱۴۴ صنف (کلاس) درسی و ۳ منزل (طبقه) با لابراتوارهای (آزمایشگاه) مجهز در منطقهٔ کارته سه کابل به همین نام اعمار نمود. این لیسه دورهٔ ثانوی و عالیه (صنف‌های ۷-۱۲) تدریس می‌نمود. این مدرسه از مدرن‌ترین لیسه‌ها در افغانستان به‌شمار می‌رفت. قسمتی از مصارف بعدی این مکتب را نیز ایالات متحدهٔ آمریکا بدوش خویش متقبل نموده بود و به صفت مکتب پروژهٔ آمریکا به‌شمار میرفت. همه ساله به تعداد ۳ تا ۹ نفر از متعلمان ممتاز فارغ صنف نهم به آمریکا غرض ادامهٔ تحصیل فرستاده می‌شدند.
در سال‌های ۱۹۹۲ این لیسه به دلیل جنگ‌های تنظیمی از میان رفت. پس از تحولات سال ۲۰۰۱ دولت هندوستان کار اعمار دوباره این مکتب را بدوش خود گرفت و در سال ۲۰۰۳ این مکتب توسط صدراعظم هند و رئیس‌جمهور افغانستان حامد کرزی دوباره افتتاح گردید.
عباس شرفی

| اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی |
| --- | --- | --- | --- |
زادروز:  ۹ بهمن ۱۳۸۱ ‏(۲۲ سال)
زادگاه:  رامهرمز،خوزستان، ایران
پست:  هافبک
اطلاعات باشگاهی: اطلاعات باشگاهی
باشگاه کنونی:  استقلال
شمارهٔ پیراهن:  ۱۶
باشگاه‌های جوانان: باشگاه‌های جوانان
۲۰۱۷-۲۰۱۹:  فولاد
۲۰۲۰:  پیکان
باشگاه‌های حرفه‌ای*: باشگاه‌های حرفه‌ای*
| سال‌ها |  باشگاه‌ها |  بازی† |  (گل)† |
| ۲۰۲۳-۲۰۲۴ |  گل‌گهر |  ۴ |  (۰) |
| ۲۰۲۴ |  استقلال |  ۰ |  (۰) |
| ۲۰۲۵- |  ← فجر سپاسی (سربازی) |  ۰ |  (۰) |
تیم ملی: تیم ملی
| ۲۰۲۲–۲۰۲۴ |  جوانان ایران |  ۴ |  (۰) |
 تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است. :  تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است. 
عباس شرفی (زادهٔ ۹ بهمن ۱۳۸۱) بازیکن فوتبال اهل ایران است که در پست هافبک میانی برای باشگاه فوتبال فجر سپاسی در لیگ آزادگان بازی میکند.
سابقه باشگاهی > سال‌های آغازین

عباس شرفی فوتبال خود را از تیم های پایه باشگاه فوتبال فولاد خوزستان آغاز کرد، و در سال ۲۰۲۱ به باشگاه فوتبال پیکان پیوست.
سابقه باشگاهی > گل گهر

عباس شرفی با عقد قراردادی یکساله به گلگهر پیوست و در لیگ برتر ۰۳–۱۴۰۲ برای این تیم به میدان رفت، وی برای اولین بار در هفته هجدهم لیگ برتر ۰۳–۱۴۰۲ در مقابل نساجی به میدان رفت و جایگزین احمدرضا زنده‌روح شد.
سابقه باشگاهی > استقلال

وی در تاریخ  ۲۰ مرداد ۱۴۰۳، با عقد قراردادی سه ساله به استقلال پیوست. اما با وجود شرکت در تمرینات وی مشمول خدمت سربازی شد و کارت بازی وی صادر نشد و در اواسط فصل با استقلال خداحافظی کرد تا در نیم فصل برای پشت سر گزاشتن خدمت سربازی به یک تیم نظامی بپیوندد
سابقه باشگاهی > فجر سپاسی

وی برای گذراندن خدمت سربازی به صورت قرضی به باشگاه فوتبال فجر سپاسی پیوست.
کرولاین فوربس

| کرولاین فوربس | کرولاین فوربس |
| --- | --- |
شخصیت خاطرات خون‌آشام: شخصیت خاطرات خون‌آشام
پدیدآور: ال. جی. اسمیت (رمان‌ها) جولی پلک کوین ویلیامسون (سریال)
ایفاگر: کندیس آکولا
اطلاعاتِ درون‌داستانی: اطلاعاتِ درون‌داستانی
گونه: انسان (فصل ۱) خون‌آشام (فصل ۲–۸)
جنسیت: زن
پیشه:  دانش آموز  رهبر تیم چیرلیدری دبیرستان  تهیه کننده تلویزیون 
خانواده: الیزابت «لیز» فوربس (مادر)   بیل فوربس  (پدر )   استفن سالواتوره (همسر)  
فرزند: جوزت «جوزی» سالتزمن الیزابت «لیزی» سالتزمن
خویشاوندان: جرالد فوربس (نیاکان پدری) ویلیام فوربس (نیاکان پدری) مارگارت فوربس (نیاکان پدری) باب (عمو) ماری (عمه) 
ملیت: آمریکایی
کرولاین فوربس (به انگلیسی: Caroline Forbes) یک شخصیت داستانی در خاطرات خون‌آشام و بهترین دوست بانی بنت و الینا گیلبرت است.

وی دختر کلانتر الیزابت «لیز» فوربس و ویلیام «بیل» فوربس است و در میستیک فالز زندگی می‌کند. پدر وی سال‌ها قبل به دلیل همجنسگرا بودن، بخاطر یک مرد دیگر کرولاین و مادرش را ترک می‌کند.

وی در ابتدا به دلیل علاقه به استفن به الینا گیلبرت حسادت می‌کند ولی رفته رفته دوستی محکمی با او پیدا می‌کند.

در پایان فصل ۱ او به همراه، مت و تایلر تصادف وحشتناکی می‌کنند، در آغاز فصل دوم کرولاین مجروح شده از تصادف در بیمارستان و دیمن برای برای نجات جان او از خون خود به وی می‌دهد.

کاترین پیرس در حالی که خون دیمن در بدن او بود کرولاین را می‌کشد و او را تبدیل به خون‌آشام می‌کند.

سپس استفن به او کمک می‌کند تا شهوت خون خود را کنترل کند، و دوستی آن‌ها با یکدیگر از اینجا شروع می‌شود. پس از تبدیل شدن به خون‌آشام، به الینا نزدیک می‌شود و سپس ابتدا با مت رابطه برقرار می‌کند اما زمانی که به تایلر کمک می‌کند تا تحولات گرگ نمای خود را بشکند، با او احساسات عاشقانه برقرار می‌کند . نیکلاوس مایکلسون نیز در جریانات بعد از آن شیفته و عاشق کرولاین میشود اما کرولاین نسبت به کلاوس بی تفاوتی نشان میدهد.
در فصل ۶، روابط عاشقانه او و استیفن سالواتوره قوی تر می‌شود ولی پس از مرگ مادرش بر اثر سرطان، کرولاین احساسات خود را خاموش می‌کند و رفته رفته از استفن دور می‌شود.

در فصل ۷ سریال، جادوگران محفل جمنای، برای محافظت از دوقلوهای با کمک جادو، فرزندان را از رحم جوزف «جو» لافلین به کرولاین منتقل می‌کنند و وی به صورت جادویی فرزندان الاریک و جو را باردار می‌شود. کمی بعد نیز استفن مجبور می‌شود برای فرار از دست یک شکارچی خون‌آشام، کرولاین را تنها بگذارد. در انتها پس از مرگ استفن سالواتور به همراه الاریک سالتزمن مدرسه سالواتور را تاسیس میکند، جایی برای اموزش و کنترل موجودات ماوراءالطبیعه.
موتور بدون جاروبک دی‌سی

موتور دی‌سی براش‌لس، که در فلاپی‌درایو ۳٫۵ اینچ استفاده شده است
موتورهای دی‌سی براش‌لس (BLDC)، موتورهای سنکرونی هستند که با منبع دی‌سی تغذیه می‌شوند که توسط اینورتر مجتمع برای به حرکت درآوردن موتور به سیگنال الکتریکی AC موج مربعی تبدیل می‌شود؛ سنسورها و قطعات الکترونیکی دیگری نیز خروجی اینورتر را کنترل می‌نمایند.
موتورهای براش‌لس دی سی همچنین به صورت موتورهای پله‌ای وصف می‌شوند، هرچند عنوان موتور پله‌ای برای آن دسته از موتورها به کار می‌رود که طراحی آن‌ها به گونه‌ای است که به حالت‌هایی عمل نمایند که روتور آن به سرعت در نقطه زاویه‌ای تعریف‌شده بایستد. این صفحه اصول کلی‌تری را
مقایسه با انواع دیگر موتور > مقایسه با موتور DC معمولی

| معیار مقایسه | موتور BLDC | موتور DC معمولی (با جاروبک) |
| --- | --- | --- |
| کموتاسیون | کموتاسیون الکترونیکی (با سنسور) | کموتاسیون با جاروبک |
| نگهداری و تعمیر | کمتر به تعمیر نیاز دارد (به دلیل عدم وجود جاروبک) | بیشتر و به صورت منظم |
| مشخصه گشتاور-سرعت | صاف و قابلیت کارکرد در رنج وسیعی از سرعت تحت بارنامی | صاف ملایم و در سرعت‌های بالا اصطکاک زیادتر است. |
| راندمان | بالا | متوسط |
| نسبت توان به حجم | بالا (وابسته به آهنربای دائمی استفاده شده) | متوسط و کم (وابسته به آهنربای دائمی استفاده شده) |
| اینرسی روتور | زیاد یا کم (وابسته به Inrunner یا Outrunner بودن روتور) | بالا |
| هزینه ساخت | زیاد | کم |
مقایسه با انواع دیگر موتور > مقایسه با موتور القائی

| معیار مقایسه | موتور BLDC | موتور القائی |
| --- | --- | --- |
| مشخصه گشتاور-سرعت | صاف و قابلیت کارکرد در رنج وسیعی از سرعت تحت بار نامی | غیرخطی |
| نسبت توان به حجم | بالا | متوسط |
| اینرسی روتور | کم | بالا |
| هزینه ساخت | زیاد | کم |
موتور براشلس (بدون جاروبک) در برابر موتورهای براش (دارای جاروبک)

موتورهای دی‌سی براش به‌طور تجاری از سال ۱۸۸۶ مورد استفاده قرار گرفت[نیازمند منبع]. موتورهای براشلس تا ۱۹۶۲ مورد استفاده تجاری قرار نگرفتند.

موتورهای براش گشتاور بیشینه را در لحظه سکون فراهم می‌آورند؛ این گشتاور به صورت خطی با افزایش سرعت کاهش می‌یابد. برخی محدودیت‌های موتورهای براش می‌توانند در موتورهای براشلس جبران شوند. آن‌ها کارایی بالاتری را به همراه داشته و همچنین حساسیت کمتری نسبت به سایش مکانیکی کموتاتور دارند. این فواید در برابر کاهش نیرو، پیچیدگی بیشتر، و کنترل الکترونیکی گرانتر بدست آمده است.
موتور براشلس آهنرباهای دائمی دارد و می‌گردند و آرمیچر در آن ثابت است؛ به همین دلیل مشکلات به وجود آمده به خاطر ارتباط مستقیم جریان با آرمیچر چرخان از میان برداشته شده‌اند[نیازمند منبع]. در این موتورها یک کنترل‌کننده الکترونیکی، جایگزین براش و کموتاتور شده است؛ که جریان سیم‌پیچ‌ها را دائماً عوض می‌کند تا موتور را به گردش درآورد. کنترل‌گر توزیع قدرت «همزمان» (به انگلیسی: Synchronous) مشابهی را با یک مدار (حالت جامد؟) به جای سیستم براش و کموتاتور فراهم کرد.
ارتباط موتور براشلس می‌تواند در سخت‌افزار صورت پذیرد یا به‌جای آن توسط اف‌پی‌جی‌ای (به انگلیسی: FPGA) اجرا شود[نیازمند منبع]. استفاده از اف‌پی‌جی‌ای انعطاف‌پذیری و توانایی‌هایی را فراهم کرده است که در موتورهای دی‌سی براش در دسترس نیست[نیازمند منبع]. همچون محدود کردن سرعت، عملکرد (Micro stepped) برای کنترل حرکت آرام یا مورد نظر و نگه‌داشتن گشتاور هنگام سکون.
موتور براشلس (بدون جاروبک) در برابر موتورهای براش (دارای جاروبک) > معایب موتور دی‌سی براش

توان بیشینه‌ای که می‌تواند به موتور براشلس اعمال شود تقریباً با حرارت محدود می‌شود؛ چراکه آهنرباها را تضعیف می‌کند و می‌تواند به عایق سیم‌پیچ‌ها نیز آسیب بزند[نیازمند منبع]. اشکال اساسی یک موتور براشلس نسبت به موتور براش قیمت بالاتر آن است که از دو مسئله برخاسته است. اول، موتورهای براشلس به مدار کنترل‌کننده سرعت الکترونیکی پیچیده برای حرکت نیاز دارند. موتورهای براش دی‌سی می‌توانند توسط کنترل‌گرهایی در مقایسه ساده‌تر تنظیم شوند؛ همچون رئوستا (مقاومت متغیر). هرچند، این روش کارایی را کاهش می‌دهد؛ چراکه توان در رئوستا تلف می‌شود. دوم، برخی کاربردهای عملی به خوبی در بخش تجاری فراهم نیامده است. برای نمونه، در یک کنترل‌کننده رادیویی سرگرم‌کننده، موتورهای براش‌لس معمولاً دست پیچ شده‌اند در حالی که موتورهای براش دار معمولاً ماشین پیچ شده‌اند. (با این‌وجود، دستگاه‌های زیر را ببینید)
موتور براشلس (بدون جاروبک) در برابر موتورهای براش (دارای جاروبک) > برخی مزیت‌ها نسبت به موتور براش

موتورهای براش‌لس در تبدیل برق به توان مکانیکی نسبت به موتورهای برس‌دار کارآمدترند. این پیشرفت تاحد زیادی به خاطر تعریف سرعت موتور توسط فرکانسی است که الکتریسیته سوییچ می‌شود، نه ولتاژ(؟). دست‌آوردهای بیشتر به خاطر نبودن براش و در نتیجه کاهش تلفات اصطکاک است. بیشترین کارایی پیشرفته در حالت‌های بدون بار و کم بار منحنی عملکرد موتور است. تحت بارهای مکانیکی بالا، موتورهای براشلس و موتورهای باکیفیت براش در کارایی غیرقابل مقایسه‌اند.
محیط‌ها و نیازمندی‌ها در حالت‌هایی که تولیدکننده‌ها از موتورهای براشلس دی‌سی استفاده می‌کنند، شامل عملکردهای بدون نگهداری، سرعت‌های بالا، و عملکردهایی که در آن‌ها جرقه مخاطره‌انگیز است (مانند محیط‌های قابل انفجار)، یا ممکن است به دستگاه‌هایی که نسبت به برق حساس هستند اثر بگذارد.
عملکرد کنترل گر

کنترل‌گر، چرخش روتور را برعهده دارد و در نتیجه به وسیله‌هایی برای درک جهت و موقعیت روتور (نسبت به سیم‌پیچ‌های استاتور) نیازمند است. در برخی طراحی‌ها از حسگرهای اثر هال یا rotary encoder برای اندازه‌گیری مستقیم موقعیت روتور استفاده می‌کنند. برخی دیگر نیز EMF بازگشتی را در روتورهای خارج از هدایت اندازه می‌گیرند تا به موقعیت روتور پی ببرند و بدین‌ترتیب نیاز به حسگر اثر هال جداگانه را از میان برده‌اند و به همین‌دلیل عموماً کنترل‌گرهای بدون سنسور گفته می‌شوند.
یک کنترل‌گر نمونه ۳ خروجی دوقطبی (مثلاً خروجی سه‌فاز با فرکانس کنترل شده) دارد، که توسط یک مدار منطقی کنترل شده است. کنترل‌گرهای ساده مقایسه‌گرهایی را به کار می‌گیرند تا بفهمند چه موقع فاز خروجی می‌بایست افزایش یابد، درحالی که بیشتر کنترل‌گرهای پیشرفته ریزکنترل‌گری را برای شتاب، کنترل سرعت، و تنظیم بهترین-کارایی به کار می‌گیرند.
کنترل‌گرهایی که مکان روتور را بر اساس EMF برگشتی پیدا می‌کنند؛ دشواری‌های بیشتری در آغاز حرکت دارند؛ چون زمانی که موتور ساکن است هیچ EMF برگشتی نیز تولید نمی‌کند. بدین ترتیب موتور ممکن است در هر جهتی به حرکت درآید؛ و سپس اگر تشخیص دهیم که جهت اشتباه است به جهت درست جهش کنیم. این می‌تواند موجب شود که موتور برعکس حرکت کند، که بر پیچیدگی بخش آغاز می‌افزاید. موتورهای بدون سنسور دیگر توانایی دارند تا اشباع شدن سیم‌پیچ‌ها را که از قرارگیری آهنرباها ایجاد شده‌اند اندازه‌گیری نموده و در جهت یافتن مکان روتور به کار بگیرند.
تنوع ساختمان

موتورهای براش‌لس می‌توانند به شکل‌ها و خصوصیات فیزیکی مختلفی ساخته شوند. به هرحال آهن‌ربای دائمی همواره روی قسمت چرخنده (روتور) قرار می‌گیرد[نیازمند منبع]. در حالت «مرسوم» (که به نام inrunner نیز شناخته می‌شوند)، آهنرباها رو به بیرون قرار گرفته‌اند. سه سیم‌پیچ استاتور روتور را احاطه کرده‌اند[نیازمند منبع]. در حالت outrunner (یا روتوری خارجی)، جای قرارگیری سیم‌پیچ‌ها و آهنرباها برعکس است؛ سیم‌پیچ‌های استاتور بخش وسطی (هسته) موتور را تشکیل می‌دهند، در همین حال آهنرباهای دائمی رو به داخل، به‌طوری که استاتور را احاطه کرده است می‌گردند[نیازمند منبع]. نوع شار تخت یا محوری[نیازمند منبع]، هنگامی استفاده می‌شود که محدودیت جا یا شکل وجود دارد، و ورق‌های استاتور و روتور رو در رو قرارمی‌گیرند. نوع Outrunner نوعن قطب‌های بیشتری دارد و به صورت سه‌قلو ساخته می‌شوند[نیازمند منبع] تا سه گروه سیم‌پیچ فراهم آورند، و گشتاور بالاتری را در دورهای کم فراهم آید. در همه موتورهای براش‌لس، سیم‌پیچها ساکن هستند.
دو نوع پیکربندی برای سیم‌پیچ‌ها معمول است[نیازمند منبع]؛ پیکربندی دلتا سه سیم‌پیچ را در یک مدار (سری) مثلثی-شکل به هم می‌بندد؛ و توان به هر سر گره‌ها اعمال می‌شود. پیکربندی وای (Y)، همچنین ستاره نیز خوانده می‌شود، سر هر سه سیم‌پیچ را به یک نقطه وصل می‌کند؛ و توان به دو سر هر سیم‌پیچ وصل می‌شود.
موتوری با پیکربندی سیم‌پیچ به شکل دلتا، گشتاور کم در سرعت‌های پایین فراهم می‌کند[نیازمند منبع]، اما اندازه بیشتری در سرعت‌های بالاتر فراهم می‌آورد[نیازمند منبع]. پیکربندی وای گشتاور بالا در سرعت‌های پایین، اما گشتاور کم در سرعت‌های بالا فراهم می‌آورد.
اگرچه راندمان تأثیر بسیاری از ساختار موتور می‌پذیرد، ساختار سیم‌پیچ وای در حالت عادی کارآمدتر است[نیازمند منبع]. در اتصال سیم‌پیچ‌ها به صورت دلتا، نصف ولتاژی که به
از دیدگاه کنترل‌گر، این دو ساختمان دقیقن یکسان بررسی می‌شوند. البته کنترل‌گرهای گران‌قیمت‌تر کمتری هستند که برای خواندن ولتاژ از سر وای طراحی شده‌اند.
منابع توان مدار کنترل

نوعاً یک موتور براش‌لس، ماشین الکتریکی AC سنکرون با آهنربای دائم است که با سنسورهای الکترونیکی (برای یافتن مکان روتور) و یک تولیدکننده سیگنال AC (اینورتر) که با منبع DC تغذیه می‌شود؛ ترکیب شده است. نوعاً اینورترهای موتور براش‌لس از یک منبع تغذیه سوییچی مدولاسیون عرض پالس برای تولید سیگنال راه‌انداز AC استفاده می‌کنند.
کاربردها

بسیاری از کارها در اصل می‌توانند توسط موتورهای براش‌لس دی‌سی انجام پذیرند. اما قیمت و کنترل پیچیده جلوی جایگزین کردن موتورهای برس‌دار با موتورهای براش‌لس کاملاً در نواحی ارزان‌قیمت گرفته است. با این حال، موتورهای براش‌لس در حال حکم‌فرمایی در بسیاری کاربردها، خصوصاً دستگاه‌هایی همچون فن‌های کامپیوتر و پخش‌کننده‌های سی‌دی و دی‌وی‌دی است. پنکه‌های خنک‌کننده کوچک استفاده‌شده در دستگاه‌های الکترونیکی منحصراً توسط موتورهای براش‌لس به حرکت در می‌آیند. همین‌طور در دستگاه‌هایی که به منبع شهری متصل نیستند و راندمان اهمیت بسیاری دارد و مدت طولانی طول می‌کشد تا باتری دوباره به شارژ متصل شود از این موتورها استفاده می‌شود. موتورهای براش‌لس کم سرعت و کم توان در دستگاه‌های گرامافون نیز استفاده می‌شوند.
کاربردها > حمل و نقل

موتورهای براش‌لس پرتوان در وسایل حمل‌ونقل برقی و هیبرید یافت می‌شوند. این موتورها اساساً موتورهای AC سنکرون با روتور آهنربای دائم هستند.Segway Scooter و Vectrix Maxi-Scooter از موتورهای براش‌لس استفاده کرده‌اند. تعدادی از دوچرخه‌های برقی از موتور براش‌لس استفاده می‌کنند که خودش به‌طور مستقیم در توپی چرخ قرار گرفته است و استاتور در محور ثابت شده است و آهنرباهای دائم روتور بر روی چرخ به گردش در می‌آیند.
کاربردها > گرمایش و تهویه

هم‌اکنون در HVAC و صنایع سردسازی گرایش به سمت استفاده از موتورهای براش‌لس به جای موتورهای AC متعدد وجود دارد. دلیل قابل توجه برای جایگزینی توان موردنیاز پایین‌تر برای گرداندن موتورهای براش‌لس در برابر موتورهای AC است. درحالی که موتورهای قطب سایه‌دار(؟) PSC در ابتدا بر موتورهای پنکه حکمرانی می‌کردند، هم‌اکنون بسیاری پنکه‌ها با موتورهای براش‌لس به حرکت در می‌آیند. برخی پنکه‌ها از موتورهای براش‌لس دی‌سی برای افزایش راندمان سراسری سیستم بهره می‌برند.
در کنار راندمان بالاتر موتورهای براش‌لس، در سیستم‌های HVAC خصوصاً زمانی که کنترل سرعت مطرح باشد، از موتورهای براش‌لس دی‌سی استفاده می‌شود چراکه ریزکنترل‌گر داخلی این موتورها امکان برنامه‌ریزی و کنترل بهتر در جریان هوا و ارتباط سری می‌دهد.
کاربردها > مهندسی صنایع

کاربرد موتور دی‌سی براش‌لس در مهندسی صنایع در درجه اول بر مهندسی تولید یا اتوماسیون صنعتی تمرکز دارد. در تولید، موتورهای براش‌لس در درجه اول برای کنترل حرکت، مکان، یا سیستم‌های تحریک به کار می‌روند.
موتورهای براش‌لس درحالت ایده‌آل برای کاربردهای تولیدی به خاطر توان بالا، چگالی، مشخصه سرعت-گشتاور خوب، راندمان بالا، محدوده سرعت وسیع و تعمیر و نگهداری اندک مناسب هستند.