فهرست آثار ملی شهرستان سبزوار
آثار ثبت‌شده

| ۵۶ | بازار سرپوشیدهٔ سبزوار |  | قاجاریه | ۱۳۴۳۳ | ۱۳۸۴/۷/۶ | سبزوار، چهارراه بیهق ۳۶°۱۲′۲۲٫۸″ شمالی ۵۷°۴۰′۳۵٫۵″ شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۲۰۶۳۳۳°شمالی ۵۷٫۶۷۶۵۲۸°شرقی﻿ / 36.206333; 57.676528﻿ (بازار تاریخی سبزوار) | ۱۴۰ متر طول دارد و حدوداً ۱۰۰ حجره که بیشتر به صنوف طلافروشی و پارچه‌فروشی تعلق دارند. |
| ۵۷ | حمام پادرخت |  | پهلوی | ۱۳۶۶۸ | ۱۳۸۴/۸/۱۵ | سبزوار، میدان اسرار ۳۶°۱۲′۲۱٫۷″ شمالی ۵۷°۴۰′۳۰٫۶″ شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۲۰۶۰۲۸°شمالی ۵۷٫۶۷۵۱۶۷°شرقی﻿ / 36.206028; 57.675167﻿ (حمام پادرخت) |  |
| ۵۸ | امامزادهٔ آزادمنجیر |  | قاجاریه | ۱۵۲۴۷ | ۱۳۸۴/۱۲/۲۴ | دهستان قصبه شرقی، روستای آزادمنجیر ۳۶°۱۲′۰٫۲″ شمالی ۵۷°۴۷′۴۸٫۶″ شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۲۰۰۰۵۶°شمالی ۵۷٫۷۹۶۸۳۳°شرقی﻿ / 36.200056; 57.796833﻿ (امامزاده آزاد منجیر) | گنبدی به ارتفاع ۱۲ متر دارد که در دهه‌های اخیر بازسازی شده‌است. در وسط گنبد، قبری است با دو لوح سنگی کبود که روی یکی از آن‌ها نام صاحب قبر را امیر سید علی علوی نوشته‌اند. سنگ قبر دیگری بر دیوار نصب است که متعلق به میرمحمد بن میرمحمد صالح سبزواری است. |
| ۵۹ | آب‌انبار سرسنگ |  | قاجاریه | ۱۵۲۵۰ | ۱۳۸۴/۱۲/۲۴ | سبزوار، چهارراه رضوی، نبش کوچهٔ سرسنگ ۳۶°۱۲′۶٫۹″ شمالی ۵۷°۴۰′۴۱٫۷″ شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۲۰۱۹۱۷°شمالی ۵۷٫۶۷۸۲۵۰°شرقی﻿ / 36.201917; 57.678250﻿ (آب‌انبار سرسنگ) |  |
| ۶۰ | مسجد سرسنگ |  | اواخر قاجار | ۱۵۲۵۲ | ۱۳۸۴/۱۲/۲۴ | سبزوار، چهارراه رضوی، نبش کوچهٔ سرسنگ  |  |
| ۶۱ | یخچال کلانتر زعفرانیه |  | اوایل قاجار | ۱۶۳۹۴ | ۱۳۸۵/۸/۲۴ | دهستان رباط، شرق روستای زعفرانیه ۳۶°۹′۵۸٫۲″ شمالی ۵۸°۵′۱۵٫۳″ شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۱۶۶۱۶۷°شمالی ۵۸٫۰۸۷۵۸۳°شرقی﻿ / 36.166167; 58.087583﻿ (یخچال کلانتر) |  |
| ۶۲ | حمام زعفرانیه |  | قاجاریه | ۱۶۳۹۵ | ۱۳۸۵/۸/۲۴ | دهستان رباط، شرق روستای زعفرانیه  |  |
| ۶۳ | قلعه‌کهنهٔ زعفرانیه |  | قاجاریه | ۱۶۳۹۶ | ۱۳۸۵/۸/۲۴ | دهستان رباط، جنوب روستای زعفرانیه ۳۶°۹′۴۶٫۶″ شمالی ۵۸°۵′۳٫۰″ شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۱۶۲۹۴۴°شمالی ۵۸٫۰۸۴۱۶۷°شرقی﻿ / 36.162944; 58.084167﻿ (قلعه کهنه زعفرانیه) |  |
| ۶۴ | آب‌انبار زعفرانیه |  | قاجاریه | ۱۶۳۹۷ | ۱۳۸۵/۸/۲۴ | دهستان رباط، مرکز روستای زعفرانیه ۳۶°۹′۵۴٫۶″ شمالی ۵۸°۵′۸٫۴″ شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۱۶۵۱۶۷°شمالی ۵۸٫۰۸۵۶۶۷°شرقی﻿ / 36.165167; 58.085667﻿ (آب‌انبار زعفرانیه) |  |
| ۶۵ | چاپارخانهٔ زعفرانیه |  | قاجاریه | ۱۶۳۹۸ | ۱۳۸۵/۸/۲۴ | دهستان رباط، مرکز روستای زعفرانیه ۳۶°۹′۵۰٫۰″ شمالی ۵۸°۵′۴٫۸″ شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۱۶۳۸۸۹°شمالی ۵۸٫۰۸۴۶۶۷°شرقی﻿ / 36.163889; 58.084667﻿ (چاپارخانه زعفرانیه) | تنها چاپارخانهٔ تاریخی خراسان. |
| ۶۶ | آرامگاه ادیب کرابی |  | ایلخانی، تیموری و معاصر | ۲۰۵۹۱ | ۱۳۸۶/۱۰/۲۶ | دهستان کراب، روستای کراب  | از جنس خشت و گل است و به‌تازگی مرمت شده. ایوانی در ضلع شرقی دارد و گنبدی که بر یک هشت‌ضلعی قرار گرفته‌است. در قبرستان روستا واقع است و به محمد بن منصور بن احمد بن حمید الادیب تعلق دارد. |
| ۶۷ | باغ هوشمند |  | قاجاریه | ۲۱۲۴۳ | ۱۳۸۶/۱۱/۲۴ | دهستان فروغن، روستای ملوند  |  |
| ۶۸ | خانه شیخ‌الاسلامی کسکن |  | قاجاریه، پهلوی | ۲۱۲۴۶ | ۱۳۸۶/۱۱/۲۴ | دهستان قصبهٔ غربی، روستای کسکن  |  |
| ۶۹ | کارگاه سفالگری برآباد |  | قاجاریه | ۲۴۹۷۶ | ۱۳۸۷/۱۲/۱۸ | دهستان فروغن، شرق روستای برآباد  | ۵ کارگاه مخروبه از ۶۳ کارگاه سفالگری در برآباد (روستایی با ۵۰۰ سال سابقهٔ صنعت سفالگری) باقی مانده‌است. در سال‌های اخیر چند کوره مرمت شده و یک کارگاه در حمام قدیمی روستا احیا شده‌است. |
| ۷۰ | حوض‌انبار برآباد |  | قاجاریه | ۲۴۹۹۵ | ۱۳۸۷/۱۲/۱۸ | دهستان فروغن، روستای برآباد  |  |
| ۷۱ | حوض‌انبار دلقند |  | قاجاریه | ۳۰۲۸۴ | ۱۳۹۰/۳/۲۴ | دهستان قصبهٔ شرقی، شمال روستای دلقند  |  |
| ۷۲ | آب‌انبار هشت‌پایه |  | قاجاریه | ۳۰۲۸۵ | ۱۳۹۰/۳/۲۴ | سبزوار، خیابان اسرار جنوبی، چهارراه رضوی ۳۶°۱۲′۹″ شمالی ۵۷°۴۰′۳۲″ شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۲۰۲۵۰°شمالی ۵۷٫۶۷۵۵۶°شرقی﻿ / 36.20250; 57.67556﻿ (حوض هشت پایه) |  |
| ۷۳ | شاهزاده ابراهیم کسکنی |  | قاجاریه | ۳۰۳۵۸ | ۱۳۹۰/۳/۲۴ | دهستان قصبهٔ غربی، شمال غرب روستای کسکن ۳۶°۱۶′۳۶٫۲″ شمالی ۵۷°۳۳′۲۷٫۵″ شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۲۷۶۷۲۲°شمالی ۵۷٫۵۵۷۶۳۹°شرقی﻿ / 36.276722; 57.557639﻿ (آرامگاه شاهزاده ابراهیم کسکنی) |  |
| ۷۴ | آرامگاه پیر استیر |  | تیموری | ۳۰۳۶۱ | ۱۳۹۰/۳/۲۴ | دهستان قصبهٔ غربی، روستای استیر ۳۶°۱۲′۵۹٫۳″ شمالی ۵۷°۲۹′۵۷٫۲″ شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۲۱۶۴۷۲°شمالی ۵۷٫۴۹۹۲۲۲°شرقی﻿ / 36.216472; 57.499222﻿ (آرامگاه پیر استیر) | به شکل مربع است و دو در دارد. تا زیر گنبد ۸ متر ارتفاع دارد. از جنس خشت خام است. داخل بنا نام دو شیخ مدفون نوشته شده‌است: شیخ ابراهیم و شیخ حسین. زن و شوهرها برای بچه‌دار شدن شبی را آنجا می‌گذرانند و از پیران مدفون در آنجا حاجت می‌خواهند. گفته شده ۶ تن از اولاد کمیل بن زیاد در آنجا مدفون‌اند. |
| ۷۵ | خانه‌باغ ملوندی |  | پهلوی اول | ۳۰۴۷۲ | ۱۳۹۰/۱۰/۸ | دهستان فروغن، روستای ملوند  | عرصهٔ باغ ۲٬۸۴۶ و اعیان آن ۵۷۳ مترمربع است. با آجر و خشت ساخته شده‌است. برج، کندوخانه، بخش خدمه، و دیوار بیرونی دارد. |
| ۷۶ | مسجد جامع ایزی |  | اواخر قاجار | ۳۰۹۵۶ | ۱۳۹۱/۶/۱۸ | دهستان قصبهٔ شرقی، مرکز روستای ایزی ۳۶°۱۳′۲۰٫۸″ شمالی ۵۷°۴۳′۴۱٫۸″ شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۲۲۲۴۴۴°شمالی ۵۷٫۷۲۸۲۷۸°شرقی﻿ / 36.222444; 57.728278﻿ (مسجد جامع ایزی) |  |
تپه‌ها: تپه‌ها
| ۷۷ | تپهٔ دامغانی |  | هزارهٔ ۲ تا اوایل ۱ قبل از میلاد | ۳۷۴۹ | ۱۳۷۹/۱۲/۲۵ | سبزوار، ورودی شهر از مشهد ۳۶°۱۲′۱٫۲″ شمالی ۵۷°۴۲′۳۰٫۴″ شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۲۰۰۳۳۳°شمالی ۵۷٫۷۰۸۴۴۴°شرقی﻿ / 36.200333; 57.708444﻿ (تپه دامغانی) | ۱۱۰ هکتار مساحت دارد و طی کاوش‌های باستان‌شناسی مُهر مروی-بلخی و سنجاق مربوط به عصر مفرغ در آن پیدا شده‌است. توسط هیئت مشترک ایرانی–فرانسوی و عمران گاراژیان و همکارانش کاوش شد. با توجه به موقعیت آن، طرحی برای تبدیلش به موزهٔ فضای باز ارائه شد که نیمه‌کاره رها شد. اکنون محل تجمع معتادان و کارتن‌خواب‌ها شده و مورد هجوم فعالیت‌های کشاورزی قرار گرفته‌است. |
| ۷۸ | تپهٔ ذوالفرخ |  | پیش از تاریخ | ۴۹۰۳ | ۱۳۸۰/۱۲/۱۹ | دهستان کوه همایی، روستای ذوالفرخ  | از این تپه که در ۸۱ کیلومتری جنوب غرب شهر سبزوار واقع شده، شواهدی مبنی بر ذوب و گداز فلزات در دوره‌های فرهنگی مس‌سنگی، مفرغ و آهن به دست آمده‌است. |
| ۷۹ | تپهٔ سرتیغ حصار |  | قرن ۸ تا ۱۲ هجری | ۱۳۱۵۷ | ۱۳۸۴/۵/۲۲ | دهستان کراب، شرق روستای دلبر ۳۶°۲۱′۲۴٫۱″ شمالی ۵۷°۲۸′۵٫۹″ شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۳۵۶۶۹۴°شمالی ۵۷٫۴۶۸۳۰۶°شرقی﻿ / 36.356694; 57.468306﻿ (تپه سر تیغ حصار) |  |
| ۸۰ | تپهٔ علی‌آباد شور |  | سامانیان، تیموری | ۱۵۲۲۸ | ۱۳۸۴/۱۲/۲۴ | دهستان قصبهٔ شرقی، روستای علی‌آباد شور ۳۶°۵′۵۸″ شمالی ۵۷°۴۷′۳″ شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۰۹۹۴۴°شمالی ۵۷٫۷۸۴۱۷°شرقی﻿ / 36.09944; 57.78417﻿ (تپه علی‌آباد شور) | ارتفاع اصلی آن بیش از سه متر است. دو قسمت اصلی و باستانی آن در اصطلاح محلی پشتهٔ حوض و پشتهٔ سیاه نام دارند. از آثار سفالی آن چنین بر می‌آید که بقایایی از قرون ۵ تا ۶ هجری آنجا باشد. |
| ۸۱ | تپهٔ حیدر ۱ |  | هزارهٔ دوم، تاریخی | ۱۵۲۳۹ | ۱۳۸۴/۱۲/۲۴ | دهستان قصبهٔ شرقی، شمال روستای زیدآباد  | منطقه در حاشیهٔ کویر جنگلکاری شده‌است. آثار سفال‌های اسلامی بر سطح تپه پراکنده‌است. |
محوطه‌ها: محوطه‌ها
| ۸۲ | محوطه و بقایا و ارگ عبدالملکی |  | قرون میانهٔ اسلامی، قاجاریه | ۱۴۳۶۵ | ۱۳۸۴/۱۲/۱۶ | دهستان کوه همایی، شمال روستای عبدالملکی ۳۵°۴۲′ شمالی ۵۷°۲′ شرقی﻿ / ﻿۳۵٫۷۰۰°شمالی ۵۷٫۰۳۳°شرقی﻿ / 35.700; 57.033﻿ (محوطه و بقایایی و ارگ عبدالملکی) |  |
| ۸۳ | محوطهٔ ملا امام |  | ساسانی، قرن ۸ ه‍. | ۳۰۹۶۳ | ۱۳۹۱/۶/۱۸ |  |  |
وقفی
مالکیت دولتی
مالکیت خصوصی
مالکیت عمومی