stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
زبان برنامه‌نویسی ای
نحو و مثال‌هایی از آن

زبان E از نظر نحو، بیشتر شبیه به زبان جاوا می‌باشد، اگرچه شباهت‌هایی به پایتون و پاسکال نیز دارد. متغیرها از نظر نوع، پویا هستند و از نظر لغوی، دارایدامنه می‌باشند. برخلاف جاوا یا پایتون، E کاملاً از عبارات تشکیل شده‌است. در اینجا یک برنامه بسیار ساده E وجود دارد:
println("Hello, world!")
در اینجا یک تابع بازگشتی برای محاسبه فاکتوریل یک عدد وجود دارد که در E نوشته شده‌است. توابع با استفاده از کلمه کلیدی def تعریف می‌شوند.
def factorial(n :int) :int {
  if (n == 1) {
   return 1
  } else if (n > 0) {
   return n * factorial(n-1)
  } else {
   throw("invalid argument to factorial: "+n)
  }
 }
در خط اول،int: یک محافظ است که آرگومان و نتیجه تابع را محدود می‌کند. نگهبان دقیقاً مشابه تعیین نوع نیست؛ بلکه محافظ‌ها اختیاری هستند و می‌توانند محدودیت‌ها را مشخص کنند. اولین int: تضمین می‌کند که بدنه تابع فقط باید یک آرگومان عدد صحیح را مدیریت کند. بدون int: دوم در بالا، تابع نمی‌تواند هیچ مقداری را برگرداند. اینکه بتوانیم از قبل ببینیم که اطلاعات از عملکرد خارج می‌شود، برای بررسی‌های امنیتی مفید است.
از آنجایی که E برای پشتیبانی از همکاری ایمن در نظر گرفته شده‌است، مثال متعارف برای برنامه‌های E، ضرابخانه است، یک سیستم پول الکترونیکی ساده که فقط با چند خط کد در زبان E، پیاده‌سازی شده‌است. کدی که در ادامه آمده، ضرابخانه‌ها را تعریف می‌کند، که در آن هر ضرابخانه ویژگی‌های خاص خود را دارد. هر ضرابخانه می‌تواند کیف‌هایی بسازد که پول آن را نگه می‌دارد، و هر دارنده دو کیف پول یکسان می‌تواند به‌طور امن پول را بین کیف‌ها انتقال دهد. با بررسی سریع کد منبع، یک برنامه‌نویس E به راحتی می‌تواند تأیید کند که:
فقط ضرابخانه‌ها می‌توانند مقدار پول در گردش را تغییر دهندو پول را فقط می‌توان ایجاد کرد و نمی‌توان آن را از بین برد. هم چنین هرضرابخانه فقط می‌تواند پولی را با واحد پول خود ایجاد کنند. دارنده کیف نیز می‌تواند تعادل آن را تغییر دهد.
def makeMint(name) :any {
  def [sealer, unsealer] := makeBrandPair(name)
  def mint {
   to makePurse(var balance :(int >= 0)) :any {
    def decr(amount :(0..balance)) :void {
     balance -= amount
    }
    def purse {
     to getBalance() :int { return balance }
     to sprout() :any { return mint.makePurse(0) }
     to getDecr() :any { return sealer.seal(decr) }
     to deposit(amount :int, src) :void {
      unsealer.unseal(src.getDecr())(amount)
      balance += amount
     }
    }
    return purse
   }
  }
  return mint
 }
اشیاء در E با کلمه کلیدی def تعریف می‌شوند و در تعریف شی، کلمه کلیدی to شروع هر متد است. عبارات محافظ در این مثال نحوه تعیین یک محدودیت مقدار را نشان می‌دهد (مانند :(int >= ۰) یا :(0..balance)).
نمونه ضرابخانه، از یک مکانیزم داخلی به نام سیلر استفاده می‌کند. تابع makeBrandPair دو شیء مرتبط ایجاد می‌کند، یک sealer و یک unsealer، به طوری که sealer می‌تواند یک شی را در یک جعبه مهر و موم کند و unsealer تنها شی ای است که می‌تواند محتویات جعبه را بازیابی کند. برای توضیح دقیق تر این مثال پول به وب سایت E مراجعه کنید.
۱۹۶۹

برای فیلمی با این نام، ۱۹۶۹ (فیلم) را ببینید.

| 0 | 1 |
| --- | --- |
سده:: سده ۱۹ - سده ۲۰ - سده ۲۱
دهه:: ۱۹۳۰  ۱۹۴۰  ۱۹۵۰  ۱۹۶۰  ۱۹۷۰  ۱۹۸۰  ۱۹۹۰ 
سال:: ۱۹۶۶ ۱۹۶۷ ۱۹۶۸ - ۱۹۶۹ - ۱۹۷۰ ۱۹۷۱ ۱۹۷۲
| 0 | 1 |
| --- | --- |
گاه‌شماری ایرانی: ۱۳۴۷–۱۳۴۸
گاه‌شماری میلادی: ۱۹۶۹ MCMLXIX
گاه‌شماری اتیوپیایی: ۱۹۶۱–۱۹۶۲
گاه‌شماری ارمنی: ۱۴۱۸ ԹՎ ՌՆԺԸ
گاه‌شماری اسلامی: ۱۳۸۸–۱۳۸۹
گاه‌شماری ایگبو: ۹۶۹–۹۷۰
گاه‌شماری آشوری: ۶۷۱۹
گاه‌شماری بربری: ۲۹۱۹
گاه‌شماری بنگالی: ۱۳۷۶
گاه‌شماری بهائی: ۱۲۵–۱۲۶
گاه‌شماری بودایی: ۲۵۱۳
گاه‌شماری بیزانسی: ۷۴۷۷–۷۴۷۸
گاه‌شماری جوچه: ۵۸
گاه‌شماری چینی: 戊申年 (زمین میمون) ۴۶۶۵ یا ۴۶۰۵     — تا — 己酉年 (زمین خروس) ۴۶۶۶ یا ۴۶۰۶
گاه‌شماری خورشیدی تایلندی: ۲۵۱۲
گاه‌شماری دیسکوردیان: ۳۱۳۵
گاه‌شماری ژاپنی: شووا ۴۴ (昭和４４年)
گاه‌شماری ژولینی: میلادی منهای ۱۳ روز
گاه‌شماری سنتی برمه‌ای: ۱۳۳۱
گاه‌شماری عبری: ۵۷۲۹–۵۷۳۰
گاه‌شماری قبطی: ۱۶۸۵–۱۶۸۶
گاه‌شماری کره‌ای: ۴۳۰۲
گاه‌شماری مینگو: گاه‌شماری جمهوری چین ۵۸ 民國۵۸年
گاه‌شماری هولوسن: ۱۱۹۶۹
گاه‌شماری‌های هندو: 
 - ویکرم سموت: ۲۰۲۵–۲۰۲۶
 - شاکا ساموات: ۱۸۹۱–۱۸۹۲
 - کالی یوگا: ۵۰۷۰–۵۰۷۱
از تاریخ پیدایش رم: ۲۷۲۲
سال سلطنت بریتانیا: ۱۷ الیزابت ۲ – ۱۸ الیزابت ۲
این جعبه:  نمایش بحث ویرایش: این جعبه:  نمایش بحث ویرایش
رویدادها

۷ آوریل: سقوط یک هواپیمای سی-۱۳۰ در ایران.
۱۶ جولای: نیل آرمسترانگ فضانورد آمریکایی نخستین انسانی بود که بر روی ماه گام نهاد.
۲۹ اکتبر: افتتاح آرپانت با برقراری ارتباط بین دو گره اول آن
۱۸ دسامبر: کشف نخستین میدان نفتی نروژ با نام اکوفیسک
زادروزها

۵ ژانویه - مرلین منسون، خواننده
۳ ژانویه - مایکل شوماخر، راننده فرمول یک
۱۸ ژانویه - باتیستا کشتی‌گیر آمریکایی
۳۱ ژوئیه - آنتونیو کونته: بازیکن سابق و مربی فوتبال ایتالیایی.
۱۰ نوامبر - ینس لمان: فوتبالیست آلمانی.
(۲۴زوییه)-جنیفر لوپز: بازیگر
۶ ژانویه – نورمن ریداس، صداپیشه، بازیگر، و کارگردان آمریکایی
۲۸ ژانویه – کاترین موریس، بازیگر آمریکایی
۲۹ ژانویه – هاید (موسیقی‌دان)، خواننده-ترانه‌سرا، بازیگر، و خواننده ژاپنی
۱ فوریه – گابریل باتیستوتا، بازیکن فوتبال آرژانتینی
۵ فوریه – بابی براون، خواننده آمریکایی
۹ فوریه – برت دیتس، دوچرخه‌سوار اهل آلمان
۱۹ فوریه – برتون سی. بل، خواننده آمریکایی
۱۰ مارس – پجت بروستر، بازیگر آمریکایی
۲۸ مارس – رادنی اتکینز، خواننده-ترانه‌سرا، موسیقی‌دان، و خواننده آمریکایی
۲ آوریل – اجی دیوگن، تهیه‌کننده، بازیگر، و کارگردان هندی
۱۷ آوریل – هنری یان کوسیک، بازیگر بریتانیایی
۲۲ آوریل – دیون دابلین، بازیکن فوتبال بریتانیایی
۱ مه – وس اندرسن، فیلمنامه‌نویس، تهیه‌کننده، و کارگردان آمریکایی
۱۰ مه – دنیس برکمپ، بازیکن فوتبال هلندی
۱۰ مه – خدیجه (شهلا) جاهد ؛ پرستار، مربی مهد کودک، دانشجوی روان‌شناسی ، همسر دوم موقت ناصر محمدخانی و قصاص شده در پی محکومیت به جنایت قتل فاطمه (لاله) سحرخیزان
۲۸ مه – راب فورد، سیاست‌مدار کانادایی
۷ ژوئن – کیم رودز، بازیگر آمریکایی
۲۰ ژوئن – پائولو بنتو، بازیکن فوتبال پرتغالی
۲۴ ژوئن – سیسیل شیرشیبه، خواننده نروژی
۱۰ ژوئیه – گیل هارولد، بازیگر آمریکایی
۱۳ ژوئیه – کن جیونگ، بازیگر آمریکایی
۲۰ ژوئیه – جاش هالووی، بازیگر آمریکایی
۲۲ ژوئیه – دسپینا وندی، خواننده یونانی
۴ اوت – مکس کاوالرا، خواننده برزیلی
۶ اوت – الیوت اسمیت، خواننده-ترانه‌سرا، نویسنده، و خواننده آمریکایی (د. ۲۰۰۳)
۱۷ اوت – دونی والبرگ، خواننده و بازیگر آمریکایی
۲۸ اوت – جک بلک، خواننده-ترانه‌سرا، صداپیشه، فیلمنامه‌نویس، موسیقی‌دان، بازیگر، و خواننده آمریکایی
۲۹ اوت – لوسرو، خواننده، بازیگر و مجری اهل مکزیک
۱۴ سپتامبر – بونگ جون-هو، فیلمنامه‌نویس و کارگردان اهل کره جنوبی
۲۹ سپتامبر – اریکا النیاک، بازیگر آمریکایی
۱ اکتبر – زک گالیفیاناکیس، بازیگر آمریکایی
۸ اکتبر – جولیا ان، بازیگر و بازیگر پورنوگرافی آمریکایی
۹ اکتبر – پی‌جی هاروی، خواننده-ترانه‌سرا، هنرمند، گیتاریست، خواننده، و آهنگساز بریتانیایی
۸ نوامبر – رکسانا زال، بازیگر آمریکایی
۱۴ دسامبر – آرچی کائو، بازیگر آمریکایی
۱۶ دسامبر – میشل اسمیت، ورزشکار ایرلندی
۱۷ دسامبر – چاک لیدل، ورزشکار آمریکایی
۲۹ دسامبر – جورج فیشر (نوازنده)، خواننده آمریکایی
۳۰ دسامبر – جیسن کی، خواننده-ترانه‌سرا و خواننده انگلیسی
درگذشت‌ها

۲۹ ژانویه – آلن دالس، وکیل آمریکایی (ز. ۱۸۹۳)
۳۰ ژانویه – دومینیک پیر، الهی‌دان بلژیکی (ز. ۱۹۱۰)
۲ فوریه – بوریس کارلوف، بازیگر بریتانیایی (ز. ۱۸۸۷)
۴ فوریه – تلما ریتر، بازیگر آمریکایی (ز. ۱۹۰۲)
۲۳ فوریه – ملک سعود بن عبدالعزیز آل سعود، دومین پادشاه عربستان سعودی و پانزدهمین فرمانروا از خاندان آل سعود (ز. ۱۹۰۲)
۲۷ فوریه – جان بوول (هنرپیشه)، بازیگر آمریکایی (ز. ۱۸۹۵)
۹ مارس – چارلز براکت، فیلمنامه‌نویس، تهیه‌کننده، و نویسنده آمریکایی (ز. ۱۸۹۲)
۱۸ مارس – باربارا بیتس، بازیگر آمریکایی (ز. ۱۹۲۵)
۷ آوریل – رومولو گایه‌گوس، نویسنده اهل ونزوئلا (ز. ۱۸۸۴)
۲ مه – فرانتس فون پاپن، سیاست‌مدار و دیپلمات آلمانی (ز. ۱۸۷۹)
۱۹ مه – کلمن هاوکینز، موسیقی‌دان آمریکایی (ز. ۱۹۰۴)
۲۴ مه – میتزی گرین، بازیگر آمریکایی (ز. ۱۹۲۰)
۲۷ مه – جفری هانتر، تهیه‌کننده و بازیگر آمریکایی (ز. ۱۹۲۶)
۴ ژوئن – رافائل اسونا، بازیکن تنیس و ورزشکار مکزیکی (ز. ۱۹۳۸)
۸ ژوئن – رابرت تیلور (هنرپیشه)، بازیگر آمریکایی (ز. ۱۹۱۱)
۱۸ ژوئن – ادگار اندرسون، گیاه‌شناس و نسل‌شناس اهل ایالات متحده آمریکا (ز. ۱۸۹۷)
۱۹ ژوئن – ناتالی تلمج، بازیگر آمریکایی (ز. ۱۸۹۸)
۲۰ ژوئن – محمد صدیق منشاوی، قاری سرشناس مصری (ز. ۱۹۲۰)
۲۱ ژوئن – مورین کونلی، بازیکن تنیس آمریکایی (ز. ۱۹۳۴)
۲۲ ژوئن – جودی گارلند، صداپیشه، بازیگر، و خواننده آمریکایی (ز. ۱۹۲۲)
۳ ژوئیه – برایان جونز، گیتاریست بریتانیایی (ز. ۱۹۴۲)
۲۴ ژوئیه – ویتولد گمبرویچ، نویسنده لهستانی (ز. ۱۹۰۴)
۱۸ اوت – میلدرد دیویس، بازیگر آمریکایی (ز. ۱۹۰۱)
۳۱ اوت – راکی مارسیانو، بوکسور آمریکایی (ز. ۱۹۲۳)
۲ سپتامبر – هو شی مین، نویسنده و شاعر ویتنامی (ز. ۱۸۹۰)
۱۹ سپتامبر – رکس اینگرام (هنرپیشه)، بازیگر آمریکایی (ز. ۱۸۹۵)
۶ اکتبر – والتر هاگن، بازیکن گلف آمریکایی (ز. ۱۸۹۲)
۲۱ اکتبر – جک کرواک، شاعر و رمان‌نویس آمریکایی. (ز. ۱۹۲۲)
۵ نوامبر – لوید کوریگان، فیلمنامه‌نویس، بازیگر، و کارگردان آمریکایی (ز. ۱۹۰۰)
برندگان جایزهٔ نوبل

ادبیات: ساموئل بکت
۲ نوامبر

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| <<  | نوامبر | نوامبر | نوامبر | نوامبر | نوامبر |  >> |
| ش | ی | د | س | چ | پ | ج |
| ۱ | ۲ | ۳ | ۴ | ۵ | ۶ | ۷ |
| ۸ | ۹ | ۱۰ | ۱۱ | ۱۲ | ۱۳ | ۱۴ |
| ۱۵ | ۱۶ | ۱۷ | ۱۸ | ۱۹ | ۲۰ | ۲۱ |
| ۲۲ | ۲۳ | ۲۴ | ۲۵ | ۲۶ | ۲۷ | ۲۸ |
| ۲۹ | ۳۰ |  |  |  |  |  |
۲۰۲۵ میلادی: ۲۰۲۵ میلادی
۲ نوامبر سیصد و ششمین (در سال‌های کبیسه سیصد و هفتمین) روز سال در گاه‌شماری میلادی است. ۵۹ روز تا پایان سال باقی‌است.
رویدادها

۲۰۰۰ - نخستین گروه فضانوردان به ایستگاه فضایی بین‌المللی وارد شدند.[نیازمند منبع]
زادروزها

۱۷۵۵ - ماری آنتوانت، ملکه فرانسه و همسر لویی شانزدهم
۱۹۱۷ - صدور بیانیه بالفور در جهت پشتیبانی بریتانیا از تشکیل دولت اسرائیل در فلسطین
۱۹۳۸ - پت بیوکنن، روزنامه‌نگار و سیاستمدار اهل ایالات متحده
۱۹۶۵ - شاهرخ خان، بازیگر، خواننده، تهیه‌کننده و مجری هندی
۱۹۶۶ - دیوید شویمر، بازیگر، تهیه‌کننده و کارگردان اهل ایالات متحده
۱۹۷۴ - نلی، خواننده رپ اهل ایالات متحده
۲۰۰۰ - آلفونسو دیویس، بازیکن فوتبال اهل کانادا
درگذشت‌ها

۱۹۶۶ - پیتر دبای، فیزیکدان آمریکایی هلندی تبار برنده جایزه نوبل فیزیک
۱۹۷۵ - پیر پائولو پازولینی، شاعر، کارگردان و نویسنده ایتالیایی
مناسبت‌ها

جشن روز مردگان در مکزیک
احسان امانی

| احسان امانی | احسان امانی |
| --- | --- |
 :  
زمینه فعالیت: بازیگر
تولد: ۲۲ مرداد ۱۳۲۷  تهران، ایران
ملیت: ایران
سال‌های فعالیت: ۱۳۸۱-اکنون
فرزندان: امان و مروارید
مدرک تحصیلی: مهندسی برق
احسان امانی (زاده ۲۲ مرداد ۱۳۲۷)، بازیگر سینما و تلویزیون اهل ایران است.
او فارغ‌التحصیل رشته مهندسی برق در مقطع کارشناسی از کشور آلمان است. احسان امانی ازدواج کرده و یک دختر به نام «مروارید» و یک پسر به نام «امان» دارد. شغل اصلی او در حوزه تبلیغات و تیزر سازی است و به گفتهٔ خودش: «گهگاهی دوستان کارگردان لطف می‌کنند و از من در فیلم‌هایشان استفاده می‌کنند». وی در میان سالی وارد عرصه بازیگری شد و اغلب در نقش‌های منفی ایفای نقش می‌کند. او فعالیت خویش را به صورت جدی از سال ۱۳۸۱ در ۵۴ سالگی با فیلم «آبادان» به کارگردانی مانی حقیقی آغاز کرد.
فیلم‌شناسی > سینما

لارو  (فیلم) (۱۳۹۹)
حکم تجدیدنظر (۱۳۹۸)
دیدن این فیلم جرم است! (۱۳۹۷)
عطر داغ (۱۳۹۶)
در وجه حامل (۱۳۹۶)
پدیده (فیلم) (۱۳۹۵)
خفه‌گی (۱۳۹۵)
شماره ۱۷ سهیلا (۱۳۹۵)
متولد ۶۵ (۱۳۹۵)
ماحی (۱۳۹۴)
بادیگارد (۱۳۹۴)
گس (۱۳۹۱)
پله آخر (۱۳۹۰)
اقلیما (فیلم) (۱۳۸۵)
چند روز بعد (۱۳۸۵)
باغ‌های کندلوس (۱۳۸۳)
طلای سرخ (۱۳۸۲)
آبادان (فیلم) (۱۳۸۱)
فیلم‌شناسی > تلویزیون

سوجان (۱۴۰۳)
تمام رخ (١۴٠١)
بی نشان (١۴٠١)
(۱۳۹۹)
بچه مهندس ۳ (۱۳۹۹)
بوی باران (۱۳۹۸)
آچمز (۱۳۹۸)
لحظهٔ گرگ و میش (۱۳۹۷)
تاریکی شب، روشنایی روز (۱۳۹۷)
بانوی عمارت (۱۳۹۷)
نفس (۱۳۹۶)
ماه و پلنگ (۱۳۹۵)
چرخ فلک (۱۳۹۴)
راه شیری (۱۳۹۳)
دنیای بهتر (۱۳۹۰)
یک نفر دیگر (۱۳۸۹)
فیلم‌شناسی > نمایش خانگی

وحشی (۱۴۰۳)
پوست شیر (۱۴۰۱)
دراکولا (۱۳۹۹-۱۴۰۰)
آقازاده (۱۳۹۹)
قورباغه (۱۳۹۹)
دیدن این فیلم جرم است! (۱۳۹۷)
کارگردانی

تهران من (مستند کوتاه، ۱۳۸۵)
کلیسای کاتولیک‌ها (مسجدسلیمان)

کلیسای کاتولیک‌ها (مسجدسلیمان) یا(کلیسای قدیمی) مربوط به دوره پهلوی است و در مسجدسلیمان، در محله بازار چشمه علی، فلکه باشگاه مرکزی، کوچه بن بست اسفند واقع شده است.این کلیسا متعلق به خارجی های مسجدسلیمان بوده است.
| کلیسای کاتولیک‌ها (مسجدسلیمان) | کلیسای کاتولیک‌ها (مسجدسلیمان) |
| --- | --- |
fa (in English: Expected satiety): fa
دین: دین
وابستگی: کلیسای کاتولیک‌ها (مسجدسلیمان)
استان: استان خوزستان
وضعیت سازمانی یا کلیسایی: غیرفعال
رهبری: -
مکان: مکان
مکان: کوچه بن بست اسفند، فلکه باشگاه مرکزی، محله بازار چشمه علی ، مسجدسلیمان ،خوزستان
شهرداری: شهرستان مسجدسلیمان
موقعیت در ایران: موقعیت در ایران
مختصات: ۳۱°۵۸′۱۱″ شمالی ۴۹°۱۷′۱۸″ شرقی﻿ / ﻿۳۱٫۹۶۹۷۲°شمالی ۴۹٫۲۸۸۳۳°شرقی﻿ / 31.96972; 49.28833
معماری: معماری
گونه: کلیسا
آغاز ساخت: دوره پهلوی
دانشگاه تبریز

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نشان رسمی دانشگاه تبریز: نشان رسمی دانشگاه تبریز
نوع: دانشگاه دولتی
بنیانگذاری شده: ۱۳۲۶ هجری خورشیدی
بنیان‌گذاران: خانبابا بیانی و مصطفی حبیبی گلپایگانی
رئیس: دکتر محمدتقی اعلمی 
اعضای هیئت علمی: ۸۱۹ نفر
دانشجویان: ۲۴٬۰۰۰ نفر
تحصیلات تکمیلی: ۹۶۰۰ نفر
دکترا: ۲۴۰۰ نفر
دیگر دانشجویان: ۱۱۰۰ نفر دانشجوی بین‌المللی
موقعیت: تبریز، ایران
وبگاه: www.tabrizu.ac.ir
دانشگاه تبریز از دانشگاه‌های دولتی مادر و جامع ایران وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری است که در شهر تبریز واقع می‌باشد. این دانشگاه شامل ۲۲ دانشکده و در کل دارای ۲۹ قطب علمی و مجتمع آموزشی است. 
در رتبه‌بندی دانشگاه‌های ایران توسط وزارت علوم، دانشگاه تبریز، در جایگاه ۱–۵ دانشگاه‌های مادر قرار گرفت و توانست رتبهٔ چهارم دانشگاه‌های ایران را از آن خود کند و همچنین در سطح‌بندی دانشگاه‌های ایران، دانشگاه تبریز توانست سطح کیفی A را به‌دست‌آورد
بزرگ‌ترین دانشگاه غرب و شمال‌غرب ایران

دانشگاه تبریز که در سال ۱۳۲۴ هجری خورشیدی تأسیس گردید؛ با توجه به معیارهای بین‌المللی: ۱- آموزش (محیط یادگیری) ۲- محیط پژوهش ۳- کیفیت پژوهش ۴- چشم‌انداز بین‌المللی ۵- درآمد صنعتی ۶- استنادات ۷- وجههٔ بین‌المللی جزو بزرگ‌ترین دانشگاه‌های مادر کشور و در عین‌حال قدیمی‌ترین، جامع‌ترین و بزرگ‌ترین دانشگاه غرب و شمال غرب ایران است.
تراز علمی دانشگاه تبریز

با استناد به کلّیهٔ سوابق علمی، کیفیت و نظام آموزشی دانشگاه و تعداد هیئت علمی، دانشگاه تبریز توسط وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، در ردهٔ دانشگاه‌های تراز اول ایران قرار گرفت.
تعداد دانشکده‌ها

دانشگاه تبریز، پس از دانشگاه تهران، با داشتن ۲۰ دانشکده، بیشترین تعداد دانشکده و گروه‌های آموزشی را میان دانشگاه‌های ایران دارد که این دانشگاه را در زمرهٔ دانشگاه‌های مادر و جامع ایران قرار می‌دهد.
پیشینه و قدمت

تاریخچه آموزش عالی در تبریز که قرن‌ها به مهد تمدن، شهرت داشت به ۷۲۰ سال پیش برمی‌گردد که به نام مجموعه بین‌المللی ربع رشیدی تأسیس شده بود. با به ارث بردن این پیشینه، دانشگاه تبریز در سال ۱۹۴۷ میلادی تأسیس شد، که دومین دانشگاه قدیمی ایران است. دانشگاه امروزی تبریز برآمده از دانشسرای تبریز است. در بخش مرکزی تبریز در نزدیکی کاخ استانداری و کتابخانه ملی تربیت و شمال شرقی میدانی به همین نام (میدان دانشسرا)، محلی است که دانشسرای تبریز در آن قرار گرفته است. در اسفندماه سال ۱۳۱۲ خورشیدی که قانون تربیت معلم تصویب شد، اولین کلاس‌های دانشسرای مقدماتی در ساختمان جنوبی این بنا که آن زمان دبیرستان شاهدخت نام داشت، برگزار می‌شدند. سال ۱۳۱۴ بود که برای بنیاد دانشسرای عالی تبریز اراده جدی در وزارت فرهنگ به وجود آمده و در اولین اقدام، بخش عمده ای از زمین‌های سربازخانه از سوی شهرداری به این وزارتخانه در تبریز واگذارشد. با کمک‌های مردم تبریز و بودجه دولتی، در اردیبهشت سال ۱۳۱۵، با کمک فنی مهندسان آلمانی و به همت معماران ایرانی، عملیات ساخت بنا و احداث دانشسرای عالی تبریز شروع شد و بنا با تمام امکانات موجود در سال ۱۳۱۸ به اتمام رسید. بعدها در سال ۱۳۲۴، یک سال پس از خاتمهٔ جنگ جهانی دوم، در زمان حکومت خودمختار آذربایجان در تاریخ خردادماه ۱۳۲۵ در مدخل شرقی آن زمان تبریز، بر روی سر در دانشسرا، نام «آذربایجان ملی اونیورسیته‌سی» (دانشگاه ملی آذربایجان) نوشته شد و ریاست آن را دکتر نصرت‌الله جهانشاهلو افشار کرسفی بر عهده داشت. در آن سال، تعداد ۱۷۹ دانشجو در رشته‌های طب، فلاحت، پداگوژی، فلسفه و ادبیات به تحصیل مشغول شدند.
پس از حمله ارتش به فرقه دموکرات آذربایجان، مؤسسهٔ تازه‌تأسیس اونیورسیته منحل شد. در دی‌ماه همان سال از سوی دانشگاه تهران دو تن از استادان به نام‌های «مصطفی حبیبی» و «خان‌بابا بیانی» مأموریت یافتند تا جهت گسترش امکانات برای راه اندازی مجدد دانشگاه تبریز اقدام نمایند. این دانشگاه با پذیرش ۱۶۰ دانشجو در دو دانشکدهٔ پزشکی و ادبیات، تحت ریاست دکتر بیانی، مجددا در ۲۲ آبان ۱۳۲۶ به‌طور رسمی فعالیت آموزشی خود را آغاز نمود. مراسم گشایش دانشگاه که به‌عنوان یک واقعهٔ منحصربه‌فرد و بزرگ در تاریخ معاصر تبریز قلمداد می‌شود، به‌طور زنده از رادیوی محلی پخش شد. با گذشت زمان دانشکده‌ها، آزمایشگاه‌ها، کارگاه‌ها و آموزشکده‌های آن به‌تدریج تأسیس شدند. پس از انقلاب این دانشگاه به دو قسمت «دانشگاه تبریز» و «دانشگاه علوم پزشکی تبریز» تقسیم گردید.
در سال ۱۳۴۶، دانشگاه تبریز که بعدها «دانشگاه آذرآبادگان» نامیده شد، در مکان کنونی بنا گردید. پیش از آن، زمین فعلی دانشگاه، باغ بزرگی متعلق به دکتر موسوی و دکتر علم‌الهدی بود. ملک هر کدام از این مالکان، با دیوار کوتاهی در وسط از همدیگر تفکیک می‌شد. در ضلع شمالی این دو قطعه باغ، قهوه‌خانه‌ای سنتی در کنار چشمه زبیده خاتون به نام «قهوه‌خانه چمن گلی» واقع شده بود. بعد از این باغ‌ها، باغ پیکریه و در طرف شمال جاده هم باغ حاج محمدعلی حیدرزاده قرار داشت. در باغ پیکریه، امروز در بلوار ۲۹ بهمن، توت باغی و بیمارستان ۲۹ بهمن ساخته شده بود و در محل ادارهٔ آبیاری امروزی و سازمان صدا و سیما نیز مصلای شهر واقع بود در مواقع خشکسالی در آنجا نماز استسقا برای طلب باران ادا می‌شد.
دانشگاه تبریز در حال حاضر با بیش از ۲۴٬۰۰۰ نفر دانشجو و حدود ۸۰۰ نفر هیئت علمی، ۲۰۰ آزمایشگاه تخصصی و عمومی، موزهٔ تاریخ و فرهنگ، موزهٔ جانورشناسی، موزهٔ زمین‌شناسی، مرکز پردازش تصاویر ماهوارهای و مراکز و مؤسسه‌های تحقیقاتی و پژوهشی، محیط آموزشی و دانشگاهی بزرگی را در سطح کشور فراهم آورده است.
پیشینه و قدمت > نام‌گذاری

روند نام‌گذاری دانشگاه تبریز به این ترتیب می‌باشد که: در سال ۱۳۲۶ (سال تأسیس دانشگاه) نام «دانشگاه تبریز» برای این دانشگاه انتخاب شد. نام دانشگاه پس از چند سال به «دانشگاه آذرآبادگان» تغییر یافت. پس از انقلاب در سال ۱۳۵۷ نام دانشگاه دوباره به «دانشگاه تبریز» تغییر یافت. پس از مدتی «دانشگاه علوم پزشکی تبریز» از آن جدا گردید.
افراد سرشناس > رؤسا

اسامی رؤسای دانشگاه تبریز از ابتدا تا کنون به شرح زیر است:
دانشگاه تبریز، دانشکده پزشکی، سال ۱۳۲۶، خیابان طالقانی تبریز.
آرم دانشگاه آذرآبادگان پیش از 1357
قلب فردریک شوپن

کتیبه روی ستون حاوی قلب فردریک شوپن در کلیسای صلیب مقدس ورشو
قلب فردریک شوپن پس از مرگش در ۱۷ اکتبر ۱۸۴۹ از بدن او جدا شد. آهنگساز لهستانی ترس از زنده به گور شدن داشت و از پزشکش ژان کروویلیه خواست کالبد شکافی را انجام دهد. در حالی که جسد شوپن در گورستان پرلاشز پاریس به خاک سپرده می‌شد، قلب او در الکل (احتمالا کنیاک) غوطه ور شد و در ظرف بلوط قرار گرفت.
قبل از مرگش، یکی از آخرین درخواست‌های شوپن این بود که خواهر بزرگش، لودویکا یدرژویچ، قلب او را به لهستان ببرد تا در یک کلیسای محلی دفن شود. او خواسته‌های او را برآورده کرد و قلب او را از طریق گمرک در مرز اتریش-مجارستان، از کنار مأموران مرزی روسیه و به لهستان قاچاق کرد سپس قلب شوپن به کلیسای صلیب مقدس در ورشو داده شد و در دخمه‌ای نگهداری گردید. پس از اینکه یک روزنامه‌نگار محلی قلب را در یک جعبه کشف کرد، در سال ۱۸۷۹ به قسمت بالای کلیسا منتقل شد.
فردریک شوپن
در جریان قیام ورشو در سال ۱۹۴۴، قلب شوپن توسط مقامات نازی از کلیسا به مقر فرماندهی اس اس اریش فون دم باخ-زلوسکی برده شد. بعداً به مردم لهستان بازگردانده شد و برای نگهداری به میلانووک ارسال شد. در ۱۷ اکتبر ۱۹۴۵، هیئتی قلب را به ورشو برگرداند و در آنجا به جای خود در کلیسای صلیب مقدس بازگردانده شد.
گمانه زنی در مورد دلیل مرگ زودرس شوپن منجر به درخواست محققان و دانشمندان برای انجام تجزیه و تحلیل بافت قلب شد. در حالی که گفته می‌شد او بر اثر سل درگذشت، حدس زده می‌شد که او ممکن است فیبروز سیستیک داشته باشد.
قاچاق قلب

در اوایل ژانویه ۱۸۵۰، خواهر بزرگ شوپن، لودویکا یدرژویچ، با دخترش و قلب برادرش از فرانسه با قطار به لهستان بازگشت. او قلب را با خود حمل می‌کرد و ظرف آن را زیر شنل یا دامن خود پنهان می‌کرد در حالی که آن را از طریق بازرسی گمرکی در مرز اتریش-مجارستان قاچاق می‌کرد و از کنار مأموران مرزی روسیه به لهستان برد.
جنگ دوم جهانی

پس از تصرف ورشو توسط ارتش آلمان در سال ۱۹۳۹، اجرای موسیقی شوپن ممنوع شد، مؤسسه فریدریک شوپن تعطیل شد و بنای یادبود فردریک شوپن در پارک Łazienki تخریب شد. در جریان قیام ورشو در سال ۱۹۴۴، کلیسای صلیب مقدس آسیب دید و توسط نازی‌ها تصرف شد. یک کشیش آلمانی به نام شولزه درخواست کرد که به نیروهای اشغالگر اجازه داده شود تا قلب شوپن را برای نگهداری در اختیار بگیرند. افسر اس اس هاینز راینه فارت آن را گرفت و سپس به فرمانده اس اس اریش فون دم باخ-زلوفسکی داد و او آن را به عنوان بخشی از مجموعه کنجکاوهایش در مقر خود نگهداری کرد.
به محض ورود قلب شوپن به میلانووک، از ترس اینکه آلمانی‌ها سعی کنند آن قلب را پس بگیرند، پنهانش کردند. قلب برای مدت کوتاهی در خانه پروفسوری به نام آنتونیویچ و آپارتمان پیانیست ماریا فیندایزن نگهداری شد. پس از آن، قلب توسط اسقف اعظم Szlagowski، بالای یک پیانو، در نمازخانه خصوصی خود تا اکتبر ۱۹۴۵ نگهداری شد. یک تابوت چوبی کوچک برای نگه داشتن آن ساخته شد. برونیسلاو ادوارد سیدو، یکی از اعضای هیئت مدیره مؤسسه فریدریک شوپن، به مقامات دولت موقت وحدت ملی مراجعه کرد تا مراسمی را برای بازگرداندن قلب به کلیسای صلیب مقدس، که در آن زمان بیشتر بازسازی شده بود، ترتیب دهد.
چهارشنبه‌سوری

برای دیگر کاربردها، چهارشنبه‌سوری (ابهام‌زدایی) را ببینید.
| 0 | 1 |
| --- | --- |
محمدرضا شاه پهلوی درحال پریدن از روی آتش در جشن چهارشنبه‌سوری در کاخ سعد آباد تهران: محمدرضا شاه پهلوی درحال پریدن از روی آتش در جشن چهارشنبه‌سوری در کاخ سعد آباد تهران
برپایی توسط:  ایران  کردستان عراق  جمهوری آذربایجان  افغانستان  پاکستان (توسط پشتون‌ها و بلوچ‌ها)  تاجیکستان  ترکیه  جهان (توسط ایرانیان مقیم خارج)
گونه: جشن‌های آتش، ملی
اهمیت: سرور و شادمانی
جشن‌ها: پریدن از روی آتش
تاریخ: آخرین چهارشنبه سال
تناوب: سالیانه
مرتبط با: نوروز، سیزده‌به‌در
چهارشنبه‌سوری یکی از آیین‌ها و جشن‌های ایرانی است که از غروب آخرین سه‌شنبهٔ ماه اسفند، تا پس از نیمه‌شب تا آخرین چهارشنبهٔ سال، برگزار می‌شود و برافروختن و پریدن از روی آتش مشخصهٔ اصلی آن است. این جشن، نخستین جشن از مجموعهٔ جشن‌ها و مناسبت‌های نوروزی است که با برافروختن آتش و برخی رفتارهای نمادین دیگر، به‌صورت جمعی در فضای باز برگزار می‌شود.
واژه‌شناسی

در مورد واژهٔ «سوری» در ترکیبِ نامِ جشنِ سوری / چهارشنبه‌سوری دو نگر وجود دارد: برخی «سور» را در معنایِ جشن، شادمانی، نشاط و عیش گرفته‌اند و نظرِ دیگر و درست این است که «سوری» را به معنایِ سرخ می‌دانند؛ چون در این جشن آتشِ سرخ افروخته می‌شود واژهٔ سوری پهلوی و SŪR به معنیِ سرخ است. سول به معنای خورشید sul هم از همین خانواده است در زبانِ فارسی گُلِ سوری به معنیِ گُلِ سرخ یا سُهروَردی (گل سرخ) ورد به معنی گل است که البته از برگ تغییر آوایی یافته است که در همگی سور از همین ریشه است نظرِ دوم پذیرفتنی تر است؛ زیرا نامِ نخستِ این مراسم «جشنِ سوری» بوده است و واژه چهارشنبه بعدها واردِ این نام شده است؛ اما با گذشت زمان برخی شواهد و قراین موجود، مانند رواج تلفظ چارشمبه سُرخی در شهر اصفهان و استفاده از واژهٔ سور به‌جای سرخ در بسیاری از گویش‌های رایج در فلات ایران، صحت دیدگاه دوم را تقویت می‌نماید؛ شایان ذکر است دو واژهٔ سور و سُهر، که از نظر تلفظ شباهت زیادی به واژهٔ سرخ دارند، در گویش‌های لری، بختیاری و زبان کردی به معنای سرخ به کار می‌روند، مانند گل سوری به‌معنای گل سرخ یا سُهروَرد به چم گل سرخ.
چهارشنبه سوری: چهارده شبمه سوری. معادل جشن هولی در هندوستان می‌باشد. نام‌های محلی این جشن عبارتند از: چارشُمبه سُری(نیشابور) گول چارشَمبه (اردبیل)، گوله-گوله چارشمبه (گیلان)، کوله چوارشمبه (کردستان)، چوارشمبه-کولی (قروه)، و چارشمبه-سُرخی (اصفهان).
پیشینه > در آیین زرتشتی

این جشن در نزد ایرانیان قبل از اسلام در روز خاصی انجام نمی‌گرفت و معمولاً در اواخر زمستان در حالی که زمین در حال گرم شدن بود انجام می‌شد، ولی پس از اسلام و حمله اعراب این جشن به آخرین چهارشنبه سال موکول می‌شد؛ زیرا چهارشنبه در نزد اعراب روزی نحس و شوم بود. چهارشنبه نزد عرب‌ها نحس نیست - از آنجا که عرب‌ها از نزدیکترین گروه‌ها پیش از اسلام نزد ایرانیان بودند و دستکم هزار سال بخشی از ایران باستان بودند بسیاری از آداب و رسوم و عقاید شبیه به هم داشته‌اند و پیش از اسلام بسیاری از قبایل عربی چون بنی تمیم و بخش بزرگی از بنی وایل و طی و قضاعه و ایاد و انمار زرتشتی بودند و نام‌های ایرانی مانند دختنوس =دخترنوش - زراره - بسطام =ویستهم بسوس وسوار بین عرب‌های پیش از اسلام به فراوانی است --
کتایون مزداپور، نویسنده و پژوهشگر زرتشتی، دربارهٔ ارتباط چهارشنبه‌سوری با آیین زرتشتی چنین می‌نویسد:
جشن‌ها و آیین‌های ایرانی به همه ایرانیان تعلق داشته‌اند و دارند. بسیاری از آن‌ها به دوران پیش از مهاجرت آریاییان به این سرزمین بازمی‌گردند و خیلی از آن‌ها هرگز زرتشتی نبوده‌اند، مثل چهارشنبه سوری.
البته برخی از مخالفان دیدگاه بالا این شبهه را مطرح می‌کنند که اگر چنانچه چهارشنبه‌سوری را جشنی کهن و متعلق به دوران پیش از اسلام بدانیم، با دو مشکل مواجه خواهیم بود: اول اینکه ایرانیان قبل از اسلام، هفته نداشتند و هریک از روزهای ماه را به نامی می‌خواندند، دیگر اینکه بی‌احترامی به آتش و پریدن از روی آن با سنت زرتشتیان سازگار نیست. (البته در این باره چنین توضیحی نیز منطقی است که در همان نام روزها، نام روزهای یکم، هشتم، پانزدهم و بیست‌وسوم هر ماه نام خداوند است ـ اورمزد و دی ــ و از این رو آن که صورتِ نخستین هفته در آن هنگام وجود داشته و روزهای دست کشیدن از کار بوده باشد قابل توجه است جدا از آن که هفته در شکل کنونی‌اش و به‌ویژه فراگیری‌اش در جهان شکلی مانوی دارد که آن هم برآمده از فرهنگ ایرانیان به‌شمار می‌رود و افزون بر این‌ها از آن‌جا که هنوز هم شکل آغازین چهارشنبه‌سوری در قالب آتش برپا کردنِ بر بام‌ها در جاهایی از ایران، از جمله در خراسان جنوبی، بازمانده است این که این جشن ریشه‌ای ایران باستانی دارد تقریباً مورد توافق همهٔ پژوهشگران است اما قطعاً طی رویدادهایی در دورهٔ میانه / اسلامی، احتمالاً قیام‌هایی چون ابومسلم، دگرگون شده است).