رجیستری ویندوز

| 0 | 1 |
| --- | --- |
: 
ویرایشگر پایگاه تنظیم، واسط کاربری برای پایگاه تنظیم در ویندوز ۱۰: ویرایشگر پایگاه تنظیم، واسط کاربری برای پایگاه تنظیم در ویندوز ۱۰
توسعه‌دهنده(ها): مایکروسافت
انتشار اولیه: ۶ آوریل ۱۹۹۲؛ ۳۲ سال پیش (۱۹۹۲-06}}) همراه با Windows 3.1
سیستم‌عامل: مایکروسافت ویندوز
پلت‌فرم: IA-32, x86-64 and ARM (and historically DEC Alpha, Itanium, MIPS, and PowerPC)
همراه با: مایکروسافت ویندوز
نوع: پایگاه داده سلسله‌مراتبی
رجیستری ویندوز (به انگلیسی: Windows Registry) یک پایگاه‌داده سلسله‌مرتبی است، که «تنظیم‌های سطح پایین» را برای خود سیستم‌عامل مایکروسافت ویندوز و نیز برنامه‌های کاربردی استفاده‌کننده از رجیستری (یا دفتر ثبت) ذخیره‌سازی می‌کند. هسته، درایور دستگاه، خدمات، مدیر حساب‌های امنیتی، و دیگر واسط‌های کاربری همه‌شان امکان استفاده از رجیستری را دارند. رجیستری همچنین امکان دسترسی به شمارنده‌ها را برای رخ‌نمانگاری کارایی سامانه می‌دهد.
به زبان دیگر، رجیستری یا ویندوز شامل «اطلاعات، تنظیمات، گزینه‌ها»، و دیگر مقادیر برای برنامه‌ها و سخت‌افزاری است که روی همه نسخه‌های سیستم‌عامل مایکروسافت ویندوز نصب شده‌اند. برای مثال، موقعی که یک برنامه نصب می‌شود، یک «زیرکلید» جدید شامل تنظیماتی مثل محل برنامه، ورژن آن، نحوه شروع آن برنامه، و غیره به رجیستری ویندوز اضافه می‌شود.
رجیستری در ویندوز ۳٫۱ معرفی شد، و در آن زمان رجیستری ویندوز، در اصل فقط اطلاعات پیکربندی را برای مولفه‌های مبتنی بر COM ذخیره می‌کرد. اما ویندوز ۹۵ و ویندوز NT استفاده از آن را گسترش دادند و برای منطقی‌سازی و متمرکزسازی اطلاعات موجود در فایل‌های INI که بسیار فراوان هم بودند، آن را به کار بردند. این فایل‌های INI اطلاعات پیکربندی را برای برنامه‌های منفرد (که در مکان‌های متنوعی ذخیره شده بودند) نگهداری می‌کردند. لزومی ندارد که برنامه‌های کاربردی ویندوز حتماً از رجیستری ویندوز استفاده کنند. برای مثال، برنامه‌های کاربردی چارچوب دات‌نت از فایل‌های XML برای پیکربندی استفاده می‌کنند، درحالی‌که برنامه‌های انتقال‌پذیر معمولاً فایل‌های پیکربندی‌شان را همراه با اجراپذیرشان ذخیره می‌کنند.
رجیستری ویندوز جایی است که تنظیمات نرم‌افزارها و سخت‌افزارها در سیستم‌عامل ویندوز در آن به ثبت می‌رسند. در پنجمین ویراست از کتاب «فرهنگ رایانه‌ای مایکروسافت» دربارهٔ رجیستری چنین آمده‌است:
یک پایگاه داده متمرکز با ساختارِ سلسله مراتبی که در ویندوزهای 9x ,CE ,NT و ۲۰۰۰ به کار رفته و از آن برای نگهداری اطلاعات لازم جهت پیکربندی سیستم برای یک یا چند کاربر، برنامه‌های کاربردی و تجهیزات سخت‌افزاری استفاده می‌شود. رجیستری، حاوی اطلاعاتی است که ویندوز در حین عمل، به‌طور پیوسته و مکرر به آن‌ها رجوع می‌کند؛ از قبیل [تنظیمات مربوط به] پرونده‌های هر کاربر، برنامه‌های کاربردی نصب شده بر روی رایانه، انواع مستنداتی که [هر کاربر] می‌تواند ایجاد کند، خصلت‌های صفحه‌ای پوشه‌ها، آیکون‌های برنامه‌ها، سخت‌افزارهای موجود در سیستم، درگاه‌های مورد استفاده و… رجیستری، جایگزینی است برای فایلهای مبتنی بر متن با پسوند INI در ویندوز 3.x و همچنین فایل‌های پیکربندی MS-DOS، مثل autoexec.bat و config.sys. در ضمن، داده‌های رجیستری در فایل‌های دودویی ذخیره می‌شوند.
رجیستری، یکی از مهم‌ترین و اصلی‌ترین بخش‌های سیستم‌عامل ویندوز است. این بخش، نقشی کلیدی در پیکربندی و کنترل سیستم‌عامل ویندوز ایفا کرده و همچون انباره‌ای است که تنظیمات کلیِ سیستم (اعم از نرم‌افزاری و سخت‌افزاری) و تنظیمات خاصِ هر کاربر را در خود جای می‌دهد. نقش این بخش در ویندوز چنان است که تغییر در آن، تأثیرات بنیادینی بر عملکرد کل این سیستم‌عامل خواهد داشت. به خاطر همین اهمیت و حساسیت، رجیستری از دید و دسترسی کاربران عادی به دور نگاه داشته می‌شود. اما کاربر خبره می‌تواند از طریق ابزارهای تعبیه شده در ویندوز - نظیر regedit.exe - مستقیماً در محتوای رجیستری، دخل و تصرف کند.