زبان ازبکی
صرف و دستور زبان > ضمیرها

ضمیرهای شخصی در ازبکی یا تنها و مستقل هستند، که به مانند اسم‌ها حالات مختلف به خود می‌گیرند و صرف می‌شوند، یا پسوند هستند.
|  | من | تو | شما (مفرد محترمانه یا جمع) | او | ما | شماها | آن‌ها |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| اسمی | مېن men | سېن sen | سیز siz | او u | بیز biz | سیزلر sizlar | اولر ular |
| مفعولی | مېنی meni | سېنی seni | سیزنی sizni | اونی uni | بیزنی bizni | سیزلرنی sizlarni | اولرنی ularni |
| مالکیت | مېنینگ mening | سېنینگ sening | سیزنینگ sizning | اونینگ uning | بیزنینگ bizning | سیزلرنینگ sizlarning | اولرنینگ ularning |
| متممی | مېنگه menga | سېنگه senga | سیزگه sizga | اوگه uga | بیزگه bizga | سیزلرگه sizlarga | اولرگه ularga |
| مکانی | مېنده menda | سېنده senda | سیزده sizda | اوده uda | بیزده bizda | سیزلرده sizlarda | اولرده ularda |
| افتراقی | مېندن mendan | سېندن sendan | سیزدن sizdan | اودن udan | بیزدن bizdan | سیزلردن sizlardan | اولردن ulardan |
|  | ضمیر | پسوند مالکیتی | پسوند فعل ماضی | پسوند فعل مضارع |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| من (اول شخص مفرد) | مېن | -ام / -ـیم | -ـم | -من |
| من (اول شخص مفرد) | men | -m / -im | -m | -man |
| تو (دوم شخص مفرد) | سېن | -نگ / -ـینگ | -نگ | -سن |
| تو (دوم شخص مفرد) | sen | -ng / -ing | -ng | -san |
| شما (دوم شخص مفرد محترمانه یا جمع) | سیز | -نگیز / -ـینگیز | -نگیز | -سیز |
| شما (دوم شخص مفرد محترمانه یا جمع) | siz | -ngiz / -ingiz | -ngiz | -siz |
| او (اول شخص مفرد) | او | -سی / ـی | - | - (-دی / -تی) |
| او (اول شخص مفرد) | u | -si / -i | - | - (-di / -ti) |
| ما (اول شخص جمع) | بیز | -میز / -ـیمیز | -ـک (-ـق) | -میز |
| ما (اول شخص جمع) | biz | -miz / -imiz | -k (-q) | -miz |
| شماها (دوم شخص جمع) | سیزلر | -نگیز / -ـینگیز | -نگیز / -نگیزلر | -سیز / -سیزلر |
| شماها (دوم شخص جمع) | sizlar | -ngiz / -ingiz | -ngiz / -ngizlar | -siz / -sizlar |
| آن‌ها (سوم شخص جمع) | اولر | -سی / ـی | - / -ـلر | - (-دی / -دیلر / -تی / -تیلر) |
| آن‌ها (سوم شخص جمع) | ular | -si / -i | - / -lar | - (-di / -dilar / -ti / -tilar) |
در ازبکی چهار ضمیر اشاره‌ای وجود دارد:
بو، bu: به معنی این
شو، shu: به معنی آن (چیزی که در محیط است و دیده می‌شود)
او، u: به معنی آن
اۉشه، oʻsha: به معنی آن (چیزِ دورتر)
هر چهار این ضمیر حالت جمع با پسوند «ـلَر / lar» نیز دارند، و هر چهار نوع این ضمیر مانند اسم‌ها و ضمیرهای شخصی، در حالات مختلف دستوری می‌توانند قرار بگیرند و به تبع آن صرف می‌شوند.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| اسمی | بو bu | شو shu | او u | اۉشه oʻsha | بولر bular | شولر oʻsha | اولر ular | اۉشه‌لر oʻshalar |
| مفعولی | بونی buni | شونی shoni | اونی oni | اۉشه‌نی oʻshani | بولر نی bularni | شولرنی shularni | اولرنی ularni | اۉشه‌لرنی oʻshalarni |
| مالکیت | بونینگ buning | شونینگ shuning | اونینگ uning | اۉشه‌نینگ oʻshaning | بولرنینگ bularning | شولرنینگ shularning | اولرنینگ ularning | اۉشه‌لرنینگ oʻshalarning |
| متممی | بونگه bunga | شونگه shunga | اونگه unga | اۉشه‌نگه oʻshanga | بولرگه bularga | شولرگه shularga | اولرگه ularga | اۉشه‌لرگه oʻshalarga |
| مکانی | بونده bunda | شونده shunda | اونده unda | اۉشه‌نده oʻshanda | بولرده bularda | شولرده shuda | اولرده ularda | اۉشه‌لرده oʻshalarda |
| افتراقی | بوندن bundan | شوندن shundan | اوندن undan | اۉشه‌ندن oʻshandan | بولردن bulardan | شولردن shulardan | اولردن ulardan | اۉشه‌لردن oʻshalardan |