هایله سلاسی
پادشاهی > دههٔ ۱۹۶۰

همراه با جان اف. کندی، اکتبر ۱۹۶۳
هایله سلاسی نیروهای اتیوپی را به عنوان بخشی از نیروی حافظ صلح عملیات سازمان ملل در کنگو در جریان بحران کنگو در سال ۱۹۶۰ و مطابق با قطعنامهٔ ۱۴۳ شورای امنیت اعزام کرد.
در ۱۳ دسامبر ۱۹۶۰، زمانی که سلاسی در سفر رسمی به برزیل بود، گارد امپراتوری کبور زبگنا یک کودتای ناموفق را ترتیب داد و به‌طور موقت پسر ارشد سلاسی، أسفا وُسن، را به عنوان امپراتور اعلام کرد. ارتش منظم و نیروهای پلیس این کودتا را سرکوب کردند. این اقدام، به دلیل نداشتن حمایت گستردهٔ مردمی و محکومیت از سوی کلیسای ارتدکس توحیدی اتیوپی، در میان نیروهای نظامی و پلیس نیز محبوب نبود. بااین‌حال، این کودتا از حمایت دانشجویان و طبقهٔ تحصیل‌کرده برخوردار بود. این رویداد به‌عنوان نقطهٔ عطفی در تاریخ اتیوپی توصیف شده است، چراکه برای نخستین بار، اتیوپیایی‌ها «قدرت شاه برای حکومت بدون رضایت مردم را زیر سؤال بردند». پس از این کودتا، دانشجویان با دهقانان و فقرا همدلی بیشتری پیدا کردند و به دفاع از حقوق آن‌ها پرداختند. این کودتا هایله سلاسی را وادار کرد تا اصلاحات خود را سرعت بخشد که شامل اعطای زمین به مقامات نظامی، پلیس و گروه‌های سیاسی بود.
ویدئوی سخنرانی هایله سلاسی در سازمان ملل متحد، ۱۹۶۸
هایله سلاسی همچنان متحد سرسخت غرب باقی ماند، درحالی‌که سیاست قاطعانه‌ای در زمینهٔ استعمارزدایی در آفریقا دنبال می‌کرد، قاره‌ای که همچنان عمدتاً تحت استعمار اروپایی قرار داشت. سازمان ملل متحد تحقیقاتی طولانی‌مدت در مورد وضعیت اریتره انجام داد، درحالی‌که ابرقدرت‌ها هرکدام در پی نفوذ در سرنوشت این کشور بودند. بریتانیا، که در آن زمان ادارهٔ اریتره را بر عهده داشت، پیشنهاد تقسیم این منطقه بین سودان و اتیوپی را مطرح کرد، به‌گونه‌ای که مسیحیان و مسلمانان از یکدیگر جدا شوند. این پیشنهاد فوراً از سوی احزاب سیاسی اریتره و همچنین سازمان ملل متحد رد شد.
یک همه‌پرسی سازمان ملل رأی به فدراسیون اریتره با اتیوپی داد که بعداً در ۲ دسامبر ۱۹۵۰ در قطعنامهٔ ۳۹۰ (V) سازمان ملل تصویب شد. بر اساس این تصمیم، اریتره پارلمان و ادارهٔ خود را حفظ می‌کرد و نمایندگانی در پارلمان اتیوپی، که به پارلمان فدرال تبدیل می‌شد، داشت. هایله سلاسی تلاش‌های اروپاییان برای تدوین قانونی جداگانه برای ادارهٔ اریتره را رد کرد و خواستار اجرای قانون اساسی ۱۹۵۵ خود، که بر حمایت از خانواده‌ها تأکید داشت، در هر دو کشور شد. در سال ۱۹۶۱، جنگ استقلال اریتره که ۳۰ سال به طول انجامید، آغاز شد و در پی آن، فدراسیون منحل شد و پارلمان اریتره تعطیل گردید.
در سپتامبر ۱۹۶۱، هایله سلاسی در اولین اجلاس سران جنبش عدم تعهد در بلگراد، جمهوری فدرال سوسیالیستی یوگسلاوی شرکت کرد. این اجلاس به‌عنوان کنفرانس بنیان‌گذار جنبش عدم تعهد شناخته می‌شود.
در سال ۱۹۶۱، تنش‌ها میان اریتره‌ای‌های استقلال‌طلب و نیروهای اتیوپیایی به جنگ استقلال اریتره انجامید. پارلمان منتخب اریتره در سال ۱۹۶۲ رأی به تبدیل شدن این منطقه به چهاردهمین استان اتیوپی داد. این جنگ به مدت ۳۰ سال ادامه یافت؛ ابتدا هایله سلاسی و سپس حکومت تحت حمایت شوروی که جانشین او شد، تلاش کردند اریتره را با استفاده از نیروی نظامی حفظ کنند.
در سال ۱۹۶۳، هایله سلاسی ریاست تأسیس سازمان وحدت آفریقا (OAU)، که پیش‌درآمد اتحادیهٔ آفریقا (AU) محسوب می‌شود، را بر عهده داشت. این سازمان جدید، مقر خود را در آدیس آبابا قرار داد. در ماه مه همان سال، سلاسی به عنوان نخستین رئیس رسمی سازمان وحدت آفریقا، که یک کرسی چرخشی بود، انتخاب شد. او به همراه مودیبو کیتا از مالی، بعدها در مذاکره و امضای توافق‌نامه‌های باماکو، که به درگیری مرزی میان مراکش و الجزایر پایان داد، نقش مهمی ایفا کرد. در سال ۱۹۶۴، سلاسی مفهوم ایالات متحدهٔ آفریقا را مطرح کرد، ایده‌ای که بعدها توسط معمر قذافی پیگیری شد.
در سال ۱۹۶۳، شورش بَله رخ داد، جایی که دهقانان معترض به مالیات‌های اتیوپی، که تحت نظارت نخست‌وزیر آکلیلو هابته-وولد اجرا می‌شد، به‌تدریج به یک جنبش شورشی تبدیل شدند. این شورش به یک جنگ داخلی نیمه‌تمام تبدیل شد و شورشیان با حمایت سومالی دست به اقدامات تروریستی زدند که در نهایت دولت اتیوپی را مجبور به اعلام وضعیت اضطراری کرد. نیروهای نظامی امپراتور، تحت فرمان کابینهٔ نخست‌وزیر آکلیلو و با حمایت بریتانیا و ایالات متحده، توانستند پس از بیش از شش سال شورش، این قیام را سرکوب کنند. این درگیری موجب تضعیف روابط دیپلماتیک اتیوپی با سومالی تحت حاکمیت سیاد باره شد.
در ۴ اکتبر ۱۹۶۳، هایله سلاسی در مجمع عمومی سازمان ملل متحد سخنرانی کرد.
در ۲۵ نوامبر ۱۹۶۳، امپراتور به واشینگتن، دی.سی. سفر کرد و در مراسم خاکسپاری دولتی رئیس‌جمهور ترور شدهٔ ایالات متحده، جان اف. کندی، شرکت کرد. او تنها رهبر آفریقایی بود که در این مراسم حضور یافت. علاوه بر این، او تنها یکی از سه رهبر برجستهٔ جهانی بود که در دوران ریاست‌جمهوری لیندون بی. جانسون بار دیگر با او در واشینگتن دیدار کرد. وی در سال ۱۹۶۷، در جریان یک سفر غیررسمی به ایالات متحده، بار دیگر با جانسون ملاقات کرد.
در سال ۱۹۶۶، هایله سلاسی تلاش کرد تا سیستم مالیاتی سنتی را با یک مالیات بر درآمد تصاعدی جایگزین کند، اقدامی که موجب تضعیف اشرافیانی می‌شد که از پرداخت عمدهٔ مالیات‌های خود طفره می‌رفتند. این قانون به شورش در گوجام منجر شد که سرکوب شد، هرچند اجرای مالیات نیز کنار گذاشته شد. این شورش که به هدف خود در جلوگیری از اجرای مالیات دست یافته بود، سایر زمین‌داران را نیز به نافرمانی از سلاسی ترغیب کرد.
در اکتبر همان سال، سلاسی سفری چهارروزه به پادشاهی اردن داشت که به میزبانی ملک حسین برگزار شد. در این سفر، او از اورشلیم و کلیسای مقبره مقدس بازدید کرد.
درحالی‌که هایله سلاسی مشارکت اتیوپی در عملیات‌های امنیت جمعی مورد تأیید سازمان ملل، ازجمله در جنگ کره و بحران کنگو، را تضمین کرده بود، اما میان این عملیات‌ها و مداخله در هندوچین تمایز قائل شد و آن را موجب رنج غیرضروری دانسته و خواستار پایان جنگ ویتنام شد. بااین‌حال، او همچنان رویکردی دوستانه نسبت به ایالات متحده داشت و از پیشرفت این کشور در زمینهٔ حقوق مدنی آمریکایی‌های آفریقایی‌تبار در دهه‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ تمجید کرد و طی این سال‌ها چندین بار به آمریکا سفر کرد.
در سال ۱۹۶۷، او به مونترآل، کانادا، سفر کرد تا غرفهٔ اتیوپی را در نمایشگاه جهانی اکسپو ۶۷ افتتاح کند.
در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰، ناآرامی‌های دانشجویی به یکی از ویژگی‌های منظم زندگی در اتیوپی تبدیل شد. کمونیسم در میان روشنفکران اتیوپیایی، به‌ویژه کسانی که در خارج از کشور تحصیل کرده و در معرض دیدگاه‌های رادیکال و چپ‌گرایانه قرار گرفته بودند، ریشه دواند. مقاومت محافظه‌کاران در دربار سلطنتی و پارلمان، و همچنین مخالفت کلیسای ارتدکس توحیدی اتیوپی، اجرای اصلاحات ارضی پیشنهادی هایله سلاسی را دشوار ساخت. این مسئله باعث کاهش اعتبار دولت شد، محبوبیت سلاسی را تحت تأثیر قرار داد و در میان دهقانان نارضایتی ایجاد کرد. تلاش‌های دولت برای تضعیف اتحادیه‌های کارگری نیز به وجههٔ او آسیب رساند.
با افزایش این مشکلات، هایله سلاسی بخش عمده‌ای از ادارهٔ امور داخلی را به آکلیلو هابته-وولد سپرد و تمرکز خود را بر سیاست خارجی معطوف کرد. در دو دههٔ گذشته، اتیوپی بیش از ۴۰۰ میلیون دلار کمک مالی دریافت کرده بود که ۱۴۰ میلیون دلار آن برای ارتش اتیوپی و ۲۴۰ میلیون دلار آن به کمک‌های اقتصادی اختصاص داشت.