مهاراشترا
جغرافیا > گیاهان و جانوران

اگرچه افسانه‌های قدیمی از جنگل‌های انبوه در سراسر مهاراشترا حکایت دارند، اما امروزه تنها ۱۷ درصد از این ایالت پوشیده از جنگل است که بیشتر آن در رشته‌کوه سهیادری قرار دارد و فلات‌ها با درختچه‌های پراکنده پوشیده شده‌اند. رشته‌کوه سهیادری و شرق ایالت پوشیده از جنگل است، در حالی که فلات‌ها دارای جنگل‌های کم‌پشت‌تری هستند. در سواحل غربی و تپه‌های مجاور، درختان بلندی مانند انبه و نارگیل و درختچه‌های متنوع وجود دارد. همچنین خیزران، ساج، هلیله و دیگر گونه‌های گیاهی در این جنگل‌ها یافت می‌شوند. در مناطق کم‌بارش، مانند شمال مهاراشترا، گیاهان خاردار ساوانا دیده می‌شوند. فلات‌های مرتفع با بارندگی زیاد و دمای گرم‌تر، محل رویش پوشش گیاهی نیمه‌گرمسیری هستند که شامل درختانی مانند ماگنولیا و شاه‌بلوط می‌شود. خرماهای وحشی را می‌توان در مناطق نیمه‌خشک یافت و در امتداد ساحل، پوشش گیاهی حرا در خورها و باتلاق‌ها دیده می‌شود.
این ایالت دارای سه منطقه مهم زیست‌جغرافیایی گهات غربی، دکن و ساحل غربی است. گهات‌ها گونه‌های بومی را پرورش می‌دهند، فلات دکن رشته‌کوه‌ها و علفزارهای وسیعی را فراهم می‌کند و ساحل خانه جنگل‌های ساحلی و مردابی است. پوشش گیاهی مهاراشترا از نظر ترکیب متنوع است. در سال ۲۰۱۲، مساحت جنگل‌های انبوه ثبت‌شده در این ایالت حدود ۲۰ درصد از مساحت جغرافیایی آن را تشکیل می‌داد.
سه نهاد اصلی جنگلداری در ایالت مهاراشترا وجود دارد: اداره جنگل مهاراشترا، شرکت توسعه جنگل مهاراشترا و اداره جنگلداری اجتماعی. هیئت تنوع زیستی ایالت مهاراشترا، مسئولیت حفاظت از تنوع زیستی در داخل و خارج از مناطق جنگلی را بر عهده دارد. مهاراشترا از نظر مساحت جنگل ثبت شده در رتبه دوم ایالت‌ها و قلمروهای هند قرار دارد. بر اساس تصاویر ماهواره‌ای، این ایالت دارای جنگل‌های بسیار متراکم، جنگل‌های با تراکم متوسط و جنگل‌های باز است. طبق طبقه‌بندی چمپیون و ست، مهاراشترا پنج نوع جنگل دارد:
جنگل‌های نیمه‌همیشه‌سبز گرمسیری جنوبی - این جنگل‌ها در گهات غربی در ارتفاع ۴۰۰ تا ۱۰۰۰ متری یافت می‌شوند. آهن‌چوب هندی (Memecylon umbellatum)، هلیله سیاه، کیندال (Terminalia paniculata) و انبه گونه‌های درختی غالب هستند که در اینجا یافت می‌شوند.
جنگل‌های برگ‌ریز مرطوب گرمسیری جنوبی - این جنگل‌ها ترکیبی از جنگل‌های مرطوب ساج و جنگل‌های برگ‌ریز مختلط مرطوب هستند. ساج (درخت)، جگ و بامبوی بنگالی که از نظر تجاری مهم هستند، در اینجا یافت می‌شوند. علاوه بر ساج همیشه سبز، برخی از گونه‌های درختی دیگر که در این نوع جنگل یافت می‌شوند عبارتند از جمبو، ان (اوورنی-رون-آلپ) و شیشم.
جنگل‌های برگ‌ریز خشک گرمسیری جنوبی - این جنگل‌ها بخش عمده‌ای از ایالت را اشغال می‌کنند. جنگل‌های خاردار گرمسیری جنوبی در مناطق کم‌بارش مرات‌وادا، برار (هند)، کاندش و غرب مهاراشترا یافت می‌شوند. در حال حاضر، این جنگل‌ها به شدت تخریب شده‌اند. کرت، کنار آفریقایی و درخت شعله جنگل برخی از گونه‌های درختی هستند که در اینجا یافت می‌شوند.
جنگل‌های پهنه ساحلی و جنگل باتلاقی آب شیرین عمدتاً در نهرهای سیندودورگ و تانه در منطقه ساحلی کنکان یافت می‌شوند. این ایالت دارای تنوع زیستی قابل توجهی از حرا، پهنه ساحلی و دریایی است، با ۳۰۴ کیلومتر مربع (۱۱۷ مایل مربع) از مساحت تحت پوشش حرا.
رایج‌ترین گونه‌های جانوری موجود در این ایالت عبارتند از میمون‌ها، خوک‌های وحشی، ببر، پلنگ، گاومیش هندی، خرس تنبل، گوزن سمبر، سیاه‌کل، چیتال، گوزن فریادکش، گوزن‌موش، زباد کوچک هندی، شغال طلایی، گربه جنگلی و خرگوش صحرایی. حیوانات دیگری که در این ایالت یافت می‌شوند عبارتند از خزندگانی مانند مارمولک، عقرب‌ها و گونه‌های مار مانند کبرا و مارهای براق هندی. این ایالت از طریق شش ذخیره‌گاه‌های ببر در هند، حفاظت قانونی از جمعیت ببر خود را فراهم می‌کند.
۷۲۰ کیلومتر خط ساحلی این ایالت در دریای عرب، حضور انواع ماهی‌ها و حیوانات دریایی را نشان می‌دهد. جانورشناسان هند، ۱۵۲۷ گونه جانوری دریایی از جمله نرم‌تنان با ۵۸۱ گونه، بسیاری از گونه‌های سخت‌پوستان از جمله خرچنگ، میگو و خرچنگ دریایی، ۲۸۹ گونه ماهی و ۱۴۱ گونه از انواع کرم حلقوی (کرم‌های دریایی) را کشف کرده‌اند.