stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
عبدالله بن طاهر
بهبود اوضاع مصر > رویارویی با علی بن عبدالعزیز جروی و عبیدالله بن سری

مصادف با ورود عبدالله به مصر، این ناحیه دستخوش نزاع چندین ساله میان محمد بن سَریٰ و علی بن عبدالعزیز جروی بود. شرایط موجود، زمینهٔ هجوم اقوامی از اندلس به خاک مصر را فراهم آورده بود و عبدالله نیز به دستور مأمون، مأموریت خویش را از آغاز با هدف بهبود اوضاع مصر دنبال کرد، اما فتنهٔ نصر بن شبث، وی را به مدت پنج سال در رقه ماندگار کرد. در تمامی این سال‌ها، مصر دستخوش آشوب و بحران بود که همین امر موجب ارسال فوری عبدالله به مصر از سمت مأمون، برای کنترل اوضاع آن ناحیه شد. با مرگ محمد بن سری، عبیدالله، برادرش که فسطاط و غرب مصر را نیز تحت سیطرهٔ خویش داشت، از جانب مأمون در سال ۲۰۶ ه‍.ق/ ۸۲۱ م به حکومت مصر گماشته شد، اما از اطاعت مأمون سر باز زد. در این زمان علی بن عبدالعزیز جروی بر مصر سُفلی و حوزهٔ شرقی تسلط داشت. شهرت فتوحات عبدالله موجب شد که پس از ورود وی و لشکریانش به مصر، علی بن عبدالعزیز جروی در طی ملاقاتی با وی در جنوب مصر، اطاعت همیشگی خود و پدرش از خلیفه را اعلام نماید.
پس از این واقعه، عبدالله عازم نبرد با عبیدالله بن سری شد. او یکی از سرداران خویش را پیشتر فرستاد و خود به دنبال وی برای نبرد با عبیدالله گسیل گشت. سرانجام او با یک حملهٔ سراسری لشکریان عبیدالله را درهم شکست، به‌طوری که تعدادی زیادی از آنان طلب امان کردند. عبدالله سپس عبیدالله را در فسطاط به محاصره گرفت و اشعاری را در نزدیکی پیروزی خویش سرود. با نزدیک شدن شکست، عبیدالله هزار پسر و دختر را به همراه یک میلیون دینار و به منظور خشنودی عبدالله بن طاهر، به نزد وی ارسال کرد اما عبدالله از قبول آن امتناع کرد و نامه‌ای نیز به شرح زیر به وی نگاشت:
... اگر هدیه تو را در روز می‌پذیرفتم، در شب نیز قبول خواهم کرد. شما مردم، خود به این هدایا شاد شوید که من لشکری بی‌شمار که هیچ با آن نتوان مقاومت کرد، سوی شما خواهم فرستاد …
همزمانی این نامه با ضعف ابن سری موجب شد تا طلب امان کند و بنا بر نقل یعقوبی، شرطی نیز برای تسلیم تعیین نمود، بدین شرح که هرآنچه از اموال جمع‌آوری کرده، از آن وی باشد که این شرط مورد پذیرش عبدالله قرار گرفت و حتی اعلام کرد که حاضر به گذاشتن گونهٔ خویش بر زمین به منظور اجتناب از هرگونه خونریزی بوده است. اگرچه ابن تَغَری بِردی هیچگونه شرطی را برای تسلیم عبیدالله ذکر نکرده است. اگرچه عبدالله بنابر صفت همیشگی خویش در راستای جذب قلوب دشمنانش، هدایایی را به آنان اهدا می‌کرد. با شهادت فقها و بزرگان مصر بر امان‌نامهٔ عبیدالله، او در بیست و چهارم صفر سال ۲۱۱ ه‍.ق/ ۸۲۶ م تسلیم عبدالله بن طاهر شد و عبدالله با بخشش ده هزار دینار به وی، او را به سمت مأمون گسیل نمود.
بهبود اوضاع مصر > بازگرداندن آرامش به اسکندریه و سراسر مصر

معلی طائی در هنگام بخشش به او گفت:
ای بخشنده‌ترین مردم در وقت قدرت… و ای کسی که به آسانی گره‌های سختی زمانه را هنگامی که کمبودها و فشارها بر قومی به طول می‌انجامد، باز می‌کنی. دست تو از بخشش به شخص خطاکار و قاتل خالی نمی‌شود، اگر در رود نیل به جای آب، طلا جریان داشت، یک مثقال از بخشش تو را نشان نمی‌داد. اگر من از تو در اندیشه بودم، به من منت گذاشته‌ای و تشکر و سپاس من از صمیم قلب نثارت باد.
اکبری، تاریخ حکومت طاهریان از آغاز تا انجام، ۱۸۱.
با پیروزی بر ابن سری، عبدالله وارد فسطاط شد و پس از ارسال گزارش فتح مصر برای مأمون، با هدف تسخیر اسکندریه، بدان ناحیه حرکت کرد. شورشیانی که پیش از این، حرکت عظیمشان در قرطبه توسط حَکَم بن هُشام اموی شکست یافته بود، با کوچ به مصر و بهره‌گیری از نبردهای داخلی حاکم بر آن، اسکندریه را به تصرف خویش درآوردند و وارد نبردهای جاری نیز شدند. اما آوازه و شهرت عبدالله بن طاهر به گونه‌ای رواج یافته بود که با حرکت او به سمت اسکندریه، اندلسی‌ها امان خواستند و در ربیع الاول سال ۲۱۲ ه‍.ق/ ۸۲۷ م اسکندریه را با هدف جزیرهٔ کرت ترک گفتند. بسیاری از بزرگان موفقیت عبدالله در بازگرداندن آرامش به مصر را تبریک گفتند و مأمون نیز از این امر اظهار خرسندی نمود و نامه‌ای به عبدالله نگارش نمود که در آن شدت علاقهٔ خویش به وی را به نمایش گذاشت.
بهبود اوضاع مصر > عبدالله در مصر

مأمون به مناسبت موفقیت عبدالله در مأموریتش، خراج مصر را که برابر با سه میلیون درهم بود، به عبدالله بخشید اما او با بلندهمتی از قبول آن اجتناب کرد. وی سپس بر بالای منبر رفت و تمامی آن اموال را بخشید. مأمون از بخشش‌های عبدالله در مصر به شگفت آمد و در جمع نزدیکانش عبدالله را اینگونه ستود که امور مصر با تمامی اموالش را به وی محول کردم و از اموال بسیاری که از عبیدالله بن سری به دست آورده بود، فقط ده هزار دینار و سه اسب و دو خر با خود آورد و سپس او را بزرگوار، جوانمرد و با شرف توصیف کرد. عبدالله آنچنان به نیکی در مصر ستوده شد که وجودش را موجب خوشبختی مأمون به‌شمار می‌آوردند. شاعری حمصی به نام بَطین نیز در هنگام ورود عبدالله به مصر و برای خوشامد وی شعری سرود.
عبدالله پس از بهبود اوضاع مصر و نصب عیسی بن یزید جَلودی به عنوان نایب خویش در آنجا، پس از یک سال و پنج ماه اقامت در مصر، راه عراق را در پیش گرفت و در اواسط سال ۲۱۲ ه‍.ق/ ۸۲۷ م داخل بغداد شد.
برگزیدن نیشابور به پایتختی

عبدالله پس از اخذ تصمیم خود مبنی بر عزیمت به خراسان، با شتاب تمام راه نیشابور را در پیش گرفت و به منظور دفع فتنهٔ خوارج، عبدالله بن عزیز بن نوح را پیش از خود، بدان ناحیه گسیل داشت و خود نیز مدتی در نیشابور به‌سر برد. وی سپس در سال ۲۱۵ ه‍.ق/ ۸۳۰ م، به مرو وارد شد و اقامتی کوتاه در آن شهر داشت، زیرا نیشابور را به عنوان پایتخت خویش برگزیده بود. طلحه و طاهر پیش از این، مرو را به عللی همچون پیشینهٔ تاریخی به عنوان شهری نظامی در عصر ساسانیان و امویان، موقعیت جغرافیایی و اقتصادی برجستهٔ آن، گسترش جمعیت آن به علت مهاجرت اقوام گوناگون عرب و اقامت والیان خراسان در آنجا و همچنین قصرها و عمارت‌های متعدد همچون مساجد و بوستان‌ها که یادگار دوران‌های مختلف بود، به پایتختی خویش برگزیده بودند.
عبدالله در ابتدا قصد داشت تا پوشنگ را مقر حکومت خویش قرار دهد اما کوچک بودن این شهر و تعدد سپاهیان او، مانع از این اقدام شد. عبدالله نیز نیشابور را به علت مزایایی که آن را مناسب پایتختی قرار داده بود، به عنوان مرکز حکومت خویش برگزید که از آن جمله آب و هوای نیکو را بیان می‌دارند. چنان‌که عبدالله بن طاهر نیز در پاسخ به چرایی گزیدن این شهر به پایتختی، هوای قوی، مردم سر به زیر و دارای عمر زیاد را عنوان کرده است. همچنین ثعالبی نیز از پاکیزگی هوای این شهر در نزد یکی از طاهریان یاد کرده است.
برگزیدن نیشابور به پایتختی > نیشابور و خوارج

در میان دلایل انتخاب نیشابور، ممکن است دلایل سیاسی و نظامی که متأثر از حضور خوارج است، در اولویت باشند. در زمان تاخت‌وتاز خوارج در خراسان، نیشابور در مرکز توجه آنان قرار داشت و در هنگام ورود عبدالله به خراسان نیز کانون این معضل بشمار می‌آمد، چنان‌که علی بن طاهر، برادر و نایب عبدالله در حکومت خراسان، سراسر ایام کوتاه حکومتش را در درگیری با خوارج در نیشابور گذراند و سرانجام جان خویش را نیز در این راه از دست داد. دوران زمامداری محمد بن حمید طاهری پیش از عبدالله در خراسان به مرکزیت نیشابور، به ساخت عمارت‌های متعدد و ستیز دایمی با خوارج سپری شد. شابشتی به نامه‌ای از عبدالله به مأمون اشاره می‌کند که در آن، تعدد اقامتگاه‌های خوارج در اطراف نیشابور و اهمیت این منطقه را به همین سبب، گزارش می‌کند. در نتیجه حضور چشمگیر خوارج پیرامون نیشابور و نبرد حاکمان پیش از عبدالله با آنان، او را به توجه ویژه به این منطقه در راستای سرکوب این گروه واداشت.
برگزیدن نیشابور به پایتختی > دیگر علل برگزیدن نیشابور به پایتختی

به روایت حَمزهٔ اِصفِهانی، سرزمین‌های طَبرستان و رویان نیز توسط مأمون به عبدالله واگذار شدند و امور این‌چنینی که گسترش حکومت طاهریان را در پی داشت، موجب پررنگ شدن نقش نیشابور به عنوان پایتخت و شهری می‌شد که طاهریان از طریق آن بر سرزمین‌های مختلف اشراف یابند و با دقت به ادارهٔ آن بپردازند. همچنین مرو به علت بافت قدیمی‌اش و محدودیت‌های متأثر از آن، جاذبهٔ لازم را در برابر نیشابوری که دارای ظرفیت بیشتر برای احداث عمارت‌ها و کاخ‌های جدید بود، برای حاکم مقتدر طاهری دارا نبود. اقدامات عمرانی عبدالله در نیشابور که مشتمل بر ساخت شادیاخ و عمارت‌های تازه بود، نشانگر میزان علاقهٔ او به شهری بود که توانایی آبادی آن به سلیقهٔ خویش را داشت. اقدامات عبدالله آنچنان در آبادانی و گسترش نیشابور تأثیرگذار بود که موجب جذب عدهٔ زیادی از ادیبان و دانشمندان بدان شهر به موجب محاسن آن گشت و آن را در ردیف ثروتمندترین و پرجمعیت‌ترین شهرها قرار داد.
نبرد با خوارج > خراسان

یعقوبی در تشریح وضعیت خراسان اینگونه روایت می‌کند:
عبدالله بن طاهر خراسان را چنان منظم و آرام کرده بود که هیچ‌کس چنان توفیقی نیافته بود و همه بلاد (خراسان) به فرمان وی درآمده و بی اختلاف حکم او را گردن نهادند.
اکبری، تاریخ حکومت طاهریان از آغاز تا انجام، ۱۸۸.
باسورث، تاریخ ایران کمبریج، ۸۹.
مفتخری و  زمانی، تاریخ ایران از ورود مسلمانان تا برآمدن طاهریان، ۱۵۵.
ورود عبدالله بن طاهر به خراسان مقارن با تاخت‌وتاز خوارج در آن ناحیه بود، چنان‌که در سراسر این سرزمین پراکنده بودند و در نیشابور و پیرامون آن حضور داشتند. عبدالله پس از انتقال مرکز حکومت خویش از مرو به نیشابور و همجواری با این گروه، نبردهای پیاپی را بر علیه آنان در پیش گرفت و با قتل بسیاری از آنان، نظم و آرامش را بر خراسان حاکم گرداند. عبدالله به رغم درگیری دائمی با خوارج سیستان، موفقیت‌های چشمگیری در خراسان به دست آورد، چنان‌که در زمان حکومت وی بر خراسان، ردپایی از تحرکات خوارج در آن سرزمین مشاهده نمی‌شود. رُکود کشاورزی و افزایش ناامنی که معلول تحرکات خوارج بود، هراسی را بر روستاییان مسلط می‌گرداند که موجبات همکاری آنان با خوارج و گسترش دعوتشان در میان آنان را فراهم می‌آورد. عبدالله با اقدامات و اصلاحات خود در خراسان، رونق را به کشاورزی آن سرزمین بازگرداند و بدین طریق، ریشهٔ فعالیت‌های این گروه در میان روستاییان را خشکاند. اما دامنهٔ این اقدامات عبدالله به سرزمین‌های همجوار از جمله سیستان کشیده نشد و همین امر مشکلات بسیاری را برای طاهریان در سرزمین سیستان، در سال‌های پس از عبدالله به ارمغان آورد.
نبرد با خوارج > سیستان

در آغاز حکومت عبدالله، خوارج در رأس مشکلات او قرار داشتند و به همین علت به گسیل پی‌درپی سپاهیانی به سیستان در راستای ممانعت از حرکت آنان به سمت خراسان، اقدام نمود. نخستین فرستادهٔ او به سیستان به نام محمد بن اَحْوَص، با وجود گردآوری سپاهی قدرتمند بر علیه خوارج، در مقابل آنان کاری از پیش نبرد و عبدالله به همین علت، عزیز بن نوح را با لشکری فراوان از غُربا که بنابر عقیدهٔ باسورث، از مردم خراسان و ماوراءالنهر هستند، به یاری محمد بن احوص فرستاد. با توجه به حضور مُطوعه در سیستان و کوشش‌های مردمی در جهت مقابله با خوارج، هستهٔ سپاه مذکور، متشکل از همین افراد بود. مطوعه گروهی بودند که سابقهٔ حضور در صفوف مبارزان بر علیه خوارج را تحت رهبری کارگزاران عباسیان، در کارنامهٔ خویش داشتند و در سرکوب شورش‌هایی همچون طغیان حَضین و عُمر بن مَروان، کمک‌های شایانی به خلافت عباسیان و هارون‌الرشید نمودند. اینان در زمان طاهر بن حسین نیز، تحت رهبری عبدالرحمان نیشابوری به مقاومت در برابر خوارج و مقابله با آنان پرداختند و به همین دلیل، بکارگیری‌شان توسط عبدالله در جهت مقابله با خوارج سیستان، دور از ذهن نمی‌نماید. ابن عَبدْرَبِه خطبه‌ای از عبدالله در هنگام نبرد با خوارج بیان کرده که نشانگر تکیهٔ بیشتر او بر گروه‌های مردمی است.
شما از حق و دین خدا حمایت می‌کنید و به یاری خدا به جنگ دشمنانی می‌روید که از اتحاد مسلمین و دین خدا خارج شده و باعث فساد و تباهی گشته‌اند.
عبدالله پس از آن، آنان را به ذکر خدا و صبر توصیه کرد تا به وسیلهٔ آن در برابر دشمن به پیروزی برسند. ظاهراً قوای اعزامی توسط عبدالله برای کمک به محمد ابن احوص توفیق چندانی کسب نکرد، زیرا این سپاه با وجود حمایت اکثریت مردم زرنج در نبرد با اَبوعوف بن عبدالرحمان که سرکردگی خوارج را بر عهده داشت، پس از پیکاری سنگین مغلوب شد و حتی فرماندهٔ آنان، عزیز بن نوح به همراه تعداد زیادی از مردم کشته شد. این بار عبدالله، عباس بن هاشم و الیاس بن اسد سامانی به عنوان فرماندهان این سپاه، همراه با مبلغ زیادی پول، روانهٔ سیستان کرد. دلیل این کار را رُکود درآمد مالی سیستان برای حاکم خراسان پس از وقوع شورش حمزه (۱۷۹ تا ۲۱۳ قمری) می‌دانند و علاوه بر آن، نبرد با خوارج و ادارهٔ امور سیستان، نیازمند صرف هزینه بود. در جنگی دیگر با خوارج، محمد بن احوص، حاکم سیستان، وفات یافت و حضین بن حسین (یا حسن بن حسین) که مدتی بر سیستان مسلط شده بود، برای نخستین بار پس از شورش حَمزه، موفق به جمع‌آوری مالیات سیستان شد که این روند چندان نپایید. اِلیاس بن اَسد نیز موفق به کسب پیروزی‌هایی در برابر خوارج و حتی ارسال سر تعدادی از آنان به نزد عبدالله بن طاهر شد. عبدالله در سال ۲۱۸ ه‍.ق/ ۸۳۳ م، حسین بن عبدالله سیاری را به حکومت سیستان منصوب کرد و او نیز برادرزادهٔ خویش که عَبدوس نام داشت، را برای برقراری آرامش در شهر بُست که به واسطهٔ طغیان عیاران آشفته شده بود، گسیل داشت. عبدوس توانست آرامش را به این شهر بازگرداند. حسین بن عبدالله در زمان حکومت خویش، ظهور رهبری دیگری از میان خوارج به نام اَبی بن حَضین را شاهد بود. او عده‌ای از افراد مشکوک را در راستای جلوگیری از پیوستن بزرگان سیستان به صف شورشیان، به نزد عبدالله گسیل داشت و او نیز اقدام به اسارت آنان در قلعهٔ هرات نمود.
نبرد با خوارج > سیستان > وقوع بلایای طبیعی

در کشاکش درگیری‌های مذکور، خشک شدن رود هیرمند، قحطی سختی را در سال ۲۲۰ ه‍.ق/ ۸۳۵ م برای سیستان و مردمانش به ارمغان آورد که در پی آن، تمامی طبقات اعم از ضعفا، تجار، بزرگان و صاحبان ثروت قربانی شدند و تعدادی زیادی از آنان به کام مرگ فرورفتند. عبدالله در جهت یاری رساندن به قحطی‌زدگان، سیصد هزار درهم به آن ناحیه فرستاد، تا به وسیلهٔ دو تن از فقهای بزرگ، در میان درویشان تقسیم شود. در سال ۲۲۷ ه‍.ق/ ۸۴۱ م نیز مصیبتی عظیم بر مردمان سیستان وارد آمد که در اثر آن، سرمای شدیدی بر سراسر سیستان سایه انداخت و به دنبال آن باغ‌ها و محصولات خشک شده و از میان رفتند. علاوه بر آن قحطی و وبا نیز در این سرزمین شیوع پیدا کرد.
نبرد با خوارج > تلاش‌های عبدالله در جهت سرکوب خوارج سیستان

در سراسر دوران وقوع بلایای طبیعی، خوارج نیز از پای ننشستند و تلاش‌های عبدالله در راستای سرکوب آنان نیز نتیجه‌ای در برنداشت. عبدالله بار دیگر در سال ۲۲۲ ه‍.ق/ ۸۳۶ م، الیاس بن اسد را در رأس سپاهی، مأمور به نبرد با خوارج در سیستان و برقراری آرامش در ناحیهٔ بست نمود. تمامی این فراز و نشیب‌ها در مقابله با خوارج، عبدالله را مجاب کرد که ابراهیم بن حضین قوسی، از بزرگان سیستان، را که پیش از این در جهت ممانعت از پیوستن او به خوارج، در هرات محبوس کرده بود، آزاد ساخته و امارت سیستان را به وی واگذار نماید. لازم است ذکر شود که این شخصیت تا زمان مرگ عبدالله، بر سیستان حکومت کرد. کوشش عبدالله در مقابله با خوارج سیستان، موجبات ریشه‌کن شدن آنان توسط عیاران و مطوعه را در آینده‌ای نسبتاً نزدیک فراهم آورد.
مرگ مأمون و حکومت معتصم

مأمون در سال ۲۱۸ ه‍.ق/ ۸۳۳ م وفات یافت و پس از او معتصم که توسط وی به جانشینی برگزیده شده بود، خلافت مسلمین را بر عهده گرفت که این امر تا حدی، موقعیت عبدالله در خراسان را تهدید کرد. مأمون در سراسر دوران خلافتش، به حمایت و پشتیبانی از عبدالله می‌پرداخت و سعی در تقویت موقعیت عبدالله در خراسان می‌نمود و عبدالله نیز در نامه‌ای به مأمون، سخن از دوری از خانهٔ خویش و غم دیدار با خلیفه گفته بود. اما حضور عبدالله در مسند حکومت خراسان، موجب دلگرمی و آسایش خاطر مأمون بود و به همین علت در پاسخ به وی نوشت که هرگاه دل‌ها از یکدیگر دور باشند، نزدیک بودن خانه سودی نمی‌رساند. مأمون وصیت‌نامهٔ خویش را پیش از مرگ در سه نسخه به نگارش درآورد و یکی از آن‌ها را برای عبدالله در خراسان فرستاد، چرا که از دید مأمون، آگاهی عبدالله در جهت پذیرش خلافت معتصم لازم و دارای اهمیت بود. با آغاز خلافت معتصم، عبدالله با بهره‌گیری از دوراندیشی خویش، مقدمات لازم برای پذیرش خلافت معتصم را بجای آورد و با وجود خشم و کدورت معتصم از او، بهانه‌ای برای دامن زدن به این کدورت به دست معتصم نداد. کدورت معتصم از عبدالله نیز به واقعه‌ای در زمان اقامت عبدالله در بغداد بازمی‌گردد که در طی آن، عبدالله در مقام حاجِب مأمون، از ورود معتصم به همراه تعدای از غلامان ترکش به دربار، ممانعت به عمل آورد و این اقدام، موجب کینهٔ معتصم از وی شد. مأمون با علم بر این اختلاف، سعی بر برقراری آشتی در میان آنان نمود و در وصیت خویش به معتصم اینگونه سفارش نمود:
عبدالله بن طاهر را به کارش واگذار و تحریکش مکن. می‌دانی در ایام زندگی من و به حضور من میان شما چه رفته. با وی به دل مهربانی کن و او را خاص نیکی خویش کن که تلاش و کارسازی وی را دربارهٔ برادرت دانسته‌ای.
اما این اختلاف تا زمان قدرت‌گیری معتصم برقرار ماند و حتی در پی آن، معتصم در آغاز خلافت خویش با ارسال کنیزی نزد عبدالله، اقدام به مسموم نمودن وی نمود. اگرچه این توطئه توسط عبدالله کشف شد اما او این حادثه را مسکوت گذاشت و هرگز آن را به روی خود نیاورد. این اختلاف به حدی بود که حتی اطرافیان نیز بر آن واقف بودند، چنان‌که اسماعیل، دبیر عبدالله، با وقوف به عزم او برای حج، وی را از این کار بازداشت و عبدالله نیز از سفر به سامرا خودداری می‌کرد. موقعیت قوی و استوار عبدالله در خراسان، سرانجام معتصم را مجاب به قبول حضور وی در آن سرزمین کرد و با نگارش نامه‌ای به عبدالله از بخشش وی با آغاز قدرت‌گیری خویش خبر داد. معتصم نیز به این نتیجه رسید که قدرت گسترده و زیاد طاهریان در شرق را باید بپذیرد. کوشش‌های عبدالله بن طاهر در سرکوبی مخالفان خلیفه همچون خاموش کردن قیام مازیار و دستگیری محمد بن قاسم بن علی علوی، نیز موجب جلب اعتماد معتصم و بهبود روابط میان آنان شد.
شورش محمد بن قاسم بن علی علوی

یکی از اقدامات مهم عبدالله در خراسان به منظور برقراری آرامش در آن ناحیه، خاموش‌کردن طغیان یکی از نوادگان حسین بن علی به نام محمد بن قاسم بن علی بود. این شخصیت با همراهی تعدادی از یارانش از کوفه رهسپار مرو شد و در مرو، موفق به جذب پیروان زیادی که مشتمل بر چهل هزار تن بودند، شد اما دعوت خویش را در این شهر آشکار ننمود، زیرا به عده‌ای از یاران خویش اعتماد نداشت. او سپس عازم طالقان شد و یارانش نیز در آن ناحیه مردم را به «الرضا من آل محمد» دعوت می‌کردند. او پس از پیوستن عده‌ای از مردم به صفوف افرادش، در سال ۲۱۹ ه‍.ق/۴–۸۳۳ م، جنبش خود را آشکار نمود. همزمان با این اتفاق، سپاهی تحت فرماندهی حسین بن نوح که ریاست شرطه‌های عبدالله بن طاهر را در دست داشت، از سمت وی، روانهٔ طالقان شد تا به مقابله با محمد بن قاسم بپردازد اما این سپاه در جنگ، مغلوب محمد بن قاسم شد. عبدالله بار دیگر سپاهی را به فرماندهی نوح بن حَیان بن جَبَله روانهٔ نبرد با محمد بن قاسم کرد. نوح بن حیان پس از سلسله جنگ‌هایی مهم، محمد بن قاسم را به هزیمت واداشت و وی را تا شهر نسا عقب نشاند. محمد بن قاسم پس از این شکست در شهر نسا مخفی شد. بر طبق گزارش کامل ابوالفَرج اصفهانی از این واقعه، عبدالله بن طاهر به یاری دستگاه اطلاع‌رسانی و جاسوسی دقیق خویش، محل اِختفای محمد بن قاسم در شهر نسا را کشف کرد و بر وی دست یافت. محمد بن قاسم را پس از دستگیری به نیشابور منتقل کردند. عبدالله وی را به مدت سه ماه تحت مراقبت‌های ویژه در آن شهر نگه داشت، چرا که از اقدامات پیروانش در هراس بود. پس از آرام‌شدن اوضاع، عبدالله با تقدیم هدایایی به محمد بن قاسم، وی را روانهٔ بغداد کرد و به افراد خود نیز دستور انتقال شبانه و مخفیانهٔ وی از ری را داد تا بدین وسیله حساسیت شیعیان را برنینگیزند. محمد بن قاسم در نوروز سال ۲۱۹ ه‍.ق/۸۳۴ م وارد بغداد شد و به فرمان معتصم وی را محبوس ساختند. سرانجام این شخص به روایت اکثر منابع، فرار از زندان بوده است.
قیام مازیار > قدرت یابی مازیار و آغاز مخالفت با وی

از دیگر جنبش‌هایی که حکومت عبدالله بن طاهر را با خطرات جدی مواجه ساخت، قیام مازیار بن قارِن از خاندان کارِنوَندیان بود. با توصیهٔ منجم خلیفه، مازیار به منظور آرام کردن اوضاع طبرستان، فرمان حکومت آن سرزمین را در سال ۲۰۸ ه‍.ق از مأمون دریافت کرد. مازیار در مدتی کوتاه، موفق به جذب یاران زیادی برای خود شد و در سال ۲۱۰ ه‍.ق در برابر شاپور پسر شهریار پسر شِروین از خاندان باوَندیان به پیروزی رسید.
افزایش قدرت مازیار و اعمال افسارگسیختهٔ او در طبرستان که نتیجهٔ قدرت رو به ازدیادش بود، موجبات رنجش و مخالفت تعدای از بزرگان را فراهم نمود. آنان نیز به همین علت، در سال ۲۱۵ ه‍.ق شکایت خود از مازیار را در طی نامه‌ای به مأمون اعلام داشتند. در پی این اتفاق، مازیار توسط مأمون به بغداد فرا خوانده شد اما وی به بهانهٔ مقابله با دیلمیان، از اطاعت این فرمان سر باز زد. در زمان مأمون، مازیار با وجود اظهار مخالفت و سرکشی در طبرستان، با پرداخت خراج، حفظ ظاهر کرده و بر علیه خلیفهٔ وقت به طغیان آشکار روی نیاورد.
قیام مازیار > طغیان آشکار

با آغاز خلافت معتصم، مازیار از ارسال خراج خود برای عبدالله بن طاهر، خودداری کرد. مازیار موظف به پرداخت خراج خود برای حاکم خراسان بود و عبدالله بن طاهر ادارهٔ امور آن ناحیه را از نظر داخلی، بر عهده داشت. مازیار نیز به رغم دستور معتصم مبنی بر ارسال خراج به عبدالله، از این امر سر باز می‌زد و نمایندهٔ وی اموال را به خلیفه تحویل می‌داد و او برای عبدالله ارسال می‌کرد چرا که مازیار قصد خارج شدن از بیعت عبدالله را داشت و هدفش نیز ادامهٔ روند تعرض به مناطق کوهستانی با کاستن از نفوذ طاهریان در آن مناطق بود. با ادامهٔ چندین سالهٔ این روند، میان عبدالله و مازیار برخورد و درگیری شکل گرفت. در وقوع این طغیان آشکار، افشین که از فرماندهان بزرگ خلیفه بود، نقشی اساسی داشت، زیرا وی که پیش از این بزرگ‌ترین دشمن خلیفه یعنی بابک را درهم شکسته بود و بر خشم خلیفه نسبت به طاهریان نیز واقف بود، سعی کرد تا با بهره‌برداری از شرایط موجود و اجرای یک توطئه، عبدالله بن طاهر را از تخت حکومت خراسان به زیر کشیده و خود امارت آن سرزمین را عهده‌دار شود. او در این راه، با نگارش نامه‌هایی برای مازیار، وی را به منظور طغیان بر علیه عبدالله بن طاهر تحریک می‌نمود و با خیال ناتوانی عبدالله در سرکوب مازیار و در نتیجه محول شدن این مأموریت توسط خلیفه به خود، پیروزی بر مازیار و به دنبال آن حکومت خراسان تا ماوراءالنهر را به عنوان پاداش، پیش روی خویش می‌دید. مازیار نیز با اطمینان خاطر از پشتیبانی افشین، در سال ۲۲۴ ه‍.ق/۸۳۸ م بر علیه طاهریان و خلیفه، آشکارا طغیان نمود. طبری علت این اقدام مازیار را نفرت از طاهریان و به دنبال آن عدم ارسال خراج برای آنان ذکر کرده است. او همچون شاهی حقیقی تاجی را برای خویش تدارک دید و هزار و دویست دیلمی را به عنوان نگهبانان شخصی بر کار گماشت. مازیار، زرتشتیان را در بجای آوردن اعمال مذهبیشان آزاد گذاشت، جانی دوباره به آیین کهن ایرانی داد و بنابر روایت گردیزی «دین بابک خرمدین گرفت و جامه سرخ کرد». اهالی طبرستان به موجب اقدامات مازیار، آنچنان عرصه را بر خویش تنگ یافتند که در طی قصیده‌ای به خلیفه، مراتب شکایت خود را اعلام داشتند.
قیام مازیار > مقابله با مازیار و سرانجام قیام

در سال ۲۲۴ ه‍.ق معتصم، عبدالله بن طاهر را مأمور به سرکوب مازیار کرد، زیرا طغیان او را تنها معطوف به عبدالله بن طاهر نمی‌دانست، بلکه خود و اسلام را نیز هدف این جنبش به‌شمار می‌آورد. از طرف دیگر، مازیار، کشاورزان را به شورش بر علیه اربابان خود واداشت و افزون بر آن، مساجد طبرستان را ویران ساخت و تعدادی زیادی از مسلمانان را در بند کشید. لشکری به فرماندهی حسن بن حسین، عموی عبدالله، روانهٔ طبرستان شد و سپاهیان بسیاری نیز از جانب خلیفه برای یاری او گسیل شدند. حیان بن جبله نیز به همراه چهار هزار تن، به منظور تقویت نیروهای عبدالله، از سمت او عازم قوس شد. نیروی مذکور به‌طور مرتب با عبدالله در نیشابور رایزنی می‌کرد. بسیاری از مناطق طبرستان به سرعت توسط سپاهیان مذکور فتح شد. در این میان، تعداد زیادی از مردم نیز که از اعمال مازیار رضایت نداشتند، به افراد عبدالله بن طاهر پیوستند که این امر بر خلاف تمایل و پیش‌بینی افشین بود. سرانجام مازیار به واسطهٔ خیانت و نقشهٔ کوهیار، برادرش، که در جریان ارتباط با طاهریان موفق به اخذ نوشته‌ای از عبدالله بن طاهر مبنی بر حکومت بخشی از طبرستان شده بود، به اسارت سپاهیان عبدالله بن طاهر درآمد. غنایم و اموال هنگفت حاصل از نبرد با مازیار به نیشابور منتقل شد و او نیز به نزد معتصم فرستاده شد که سرانجام در سال ۲۲۴ ه‍.ق/۸۳۸ م به موجب تازیانه‌های زیادی که بر طبق فرمان معتصم بر وی زدند، جان سپرد.
اختلافات میان عبدالله و افشین و سرانجام آن

ابن اِسفَندیار از وقوف عبدالله بر رابطهٔ افشین و مازیار یاد کرده است. مازیار در هنگام ارسال به بغداد توسط عبدالله، توطئه‌های افشین را برملا ساخت و در همین راستا، یک روز قبل از وصول مازیار به سامرا، افشین را دستگیر کردند. با مرگ مازیار در سال ۲۲۴ ه‍.ق/۸۳۸ م، دلایل کافی در جهت اثبات روابط میان افشین و مازیار و خیانت او به خلیفه موجود بود، چرا که پیش از این نیز گزارش‌هایی از تحرکات مشکوک افشین، توسط عبدالله بن طاهر برای خلیفه ارسال شده بود. افشین کاروان حامل هدایا و اموال هنگفت را مخفیانه به اُسروشَنه گسیل می‌داشت. عبدالله گروهی از قاصدان وی را دستگیر و تمامی اموال را پس از توقیف میان سپاهیانش تقسیم کرد. او سپس در نامه‌ای به افشین، علاوه بر توجیه اقدام خویش، او را به انجام اقدامات مخفیانه متهم کرد و گزارش عمل او را برای معتصم ارسال نمود که این اقدام موجب اختلاف میان عبدالله و افشین شد. در کنار آن، عبدالله قادر به پذیرش توسعهٔ قدرت افشین در ماوراءالنهر نبود، زیرا این امر را تهدیدی برای موقعیت خویش در خراسان می‌دانست. در نتیجه، اقدامات افشین به موجب شدت رقابت‌های موجود با عبدالله و اختلافاتی که به دنبال داشت، توسط عبدالله افشا شد و محکومیت افشین را به دنبال آورد. در این راه تعدادی از سپاهیان افشین نیز بر توطئهٔ وی بر علیه خلیفه گواهی دادند و در کنار آن، افشین را به مسامحه در جنگ با بابک متهم نمودند. افشین پس از محکوم شدن در طی محاکمه‌ای که برایش تشکیل شد، در سال ۲۲۶ ه‍.ق/۸۴۰ م به دار آویخته شد یا مصادف با ۲۲۶ ه‍.ق/۸۴۱ م در زندان درگذشت.
واپسین ایام حکومت و مرگ

بنابر روایت ابن عَساکر، عبدالله در اواخر عمر خویش، تمامی وسایل لهو و لهب را شکست و مبلغ زیادی را برای مساجد و زیارتگاه‌های مکه و مدینه ارسال کرد. همچنین به‌طور جدی اقدام به دادن صدقه کرد. قلمرو او در پایان عمر مشتمل بر خراسان بزرگ، سیستان، فرارود و ولایات ری، طبرستان و کرمان بود و در کنار آن، ریاست سَواد عراق و فرماندهی نظامی بغداد را نیز بر عهده داشت.
سرانجام عبدالله بن طاهر در روز چهارشنبه که مصادف با ۱۰ ربیع‌الثانی سال ۲۳۰ ه‍.ق و ۲۶ دسامبر ۸۴۴ م بود، پس از چهل و هشت سال زندگانی به علت بیماری وفات یافت و در مقبرهٔ خانوادگی خویش که در نیشابور قرار داشت، دفن شد. بنابر نقلی دیگر او در ۱۱ ربیع‌الاول سال ۲۳۰ ه‍.ق وفات یافت. قبر عبدالله تا عصر خواجه نظام‌الملک، به علت شهرت در عدالت و سیرت نیکو، در خراسان به عنوان زیارتگاه بود و به روایت خواجه، مردم پیوسته بدانجا رفت و آمد داشتند و طلب حاجت می‌کردند. محمد بن عبدالله بن منصور نیز در عزای مرگ عبدالله بن طاهر ابیاتی سروده است.
شیوهٔ حکمرانی > توقیع عبدالله

عبدالله بن طاهر دارای توقیعی در فرمان‌های سیاسی خویش بود که بدین شرح است: «من سعی رعی و من لزم المنام رای الاحلام» و بنابر روایت سُکری مَروَزی، توقیع مذکور اقتباسی از انوشیروان بود که توسط عبدالله به زبان عربی ترجمه شد و اصل آن بدین صورت است: «هرک رود گرد، هرک خسبد خواب بیند».