stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
تاریخ انسان
دوران پارینه سنگی

پارینه سنگی یعنی «عصر حجر قدیمی». این دوره اولین دوره از عصر حجر است که به سه دوره پارینه سنگی ابتدایی، پارینه سنگی میانی و پارینه سنگی پایانی تقسیم می‌شود.
پارینه سنگی ابتدایی (Lower Paleolithic) دوره‌ای در تکامل انسان است که انسان‌ها برای اولین بار شروع به استفاده از ابزارهای سنگی کردند. پارینه سنگی ابتدایی ۲٫۵ میلیون سال پیش آغاز شد. زمانی که اولین بار دسته‌ای از جانوران (Homo) پیدا شدند که انسان و انواع میمون‌ها جزو آن به حساب می‌آیند. انسان ماهر (Homo Habilis)، قدیمی‌ترین گونه در این دسته از انسان‌ها محسوب می‌شود.
منشأ پارینه سنگی میانه (Middle Paleolithic) حدود ۳۰۰۰۰۰ سال پیش است. دورانی که با دست یابی انسان به تکنیک ساخت ابزار سنگی مشخص شده‌است. اصطلاح انسان هوشمند اولیه (Archaic homo sapiens) به‌طور معمول برای اشاره به رده انسان‌های اولیه دوره پارینه سنگی میانه استفاده می‌شود. آناتومی بدن انسان مدرن نیز در دوران پارینه سنگی میانه پدید آمد. انسان‌ها در حدود ۱۰۰۰۰۰ تا ۵۰۰۰۰ سال پیش از شرق آفریقا به آسیا گسترش یافتند و بعدها و در حدود ۵۰ هزارسال پیش به جنوب آسیا و استرالیا راه پیدا کردند. حرکت به سمت شمال و اروپای کنونی و به سمت شرق و آسیای مرکزی ۴۰ هزاره پیش و به سمت غرب و آمریکا حدود ۱۳ هزاره پیش انجام شد.
پارینه سنگی پایانی (Upper Paleolithic) در حدود ۴۰ هزاره پیش با ظهور تنوع وسیع تری از آثار مکشوفه و پیدایش نشانه‌هایی از تمدن آغاز شد.
در سراسر دوران پارینه سنگی، انسان‌ها به‌طور کلی به عنوان عشایر شکارچی-گردآورنده زندگی می‌کردند. جوامع شکارچی-گردآورنده تمایل داشتند همچنان در گروه‌های کوچک باقی بمانند و به تساوی کامل انسان‌ها اعتقاد داشتند. هرچند گاه با کسب منابع گستره غذایی یا دستیابی به شیوه‌های ذخیره‌سازی منابع غذایی جمعیت آن‌ها گسترش می‌یافت و جوامع پیچیده تری نظیر ریاست قبیله‌ای (chiefdom) و طبقات اجتماعی تشکیل می‌دادند.
ایران در دوره پارینه سنگی:
بررسی‌های باستان‌شناسی – انسان‌شناسی در ایران امروزی برای شناسایی دوره پارینه سنگی، هم جدید و هم محدود است. به دلیل همین دو امر، اطلاعات به دست آمده نیز بسیار ناچیز و در محدوده ظن و گمان است. آثاری شامل چند افزار سنگی از منطقه‌ای واقع در ربایجان، در مثلث بین مراغه، تبریز و میانه، نیز به دست آمده‌است که بنا به گزارش متعلق به دوره پارینه سنگی قدیم است. علاوه بر آن ابزار سنگی به دست آمده از منطقه " لدیز " سیستان است که قدمتی برابر با یکصد هزار سال دارند و از نظر فن ابزار سازی، آن‌ها را جزو نوع آشولین
(Acheulean) یعنی جدیدترین ابزارهای سنگی دوره پارینه سنگی قدیم طبقه‌بندی کرده‌اند.
شاید بتوان مستندترین آثار این دوره در ایران را در غارهای خرم‌آباد کنونی و به شرح زیر ردیابی کرد:
غار همیان شامل همیان یک و دو:
این دو غار (پناهگاه) مسکون و منقوش مجاور هم واقع شده و در محلی به نام «چالگه شَلَهْ» در یکی از دره‌های رشته کوه شمال کوهدشت به نام «سَرسورن» قرار گرفته‌اند. پژوهشگران سابقه سکونت و ابزار غار همیان یک را به قدیمی‌ترین دوره موسترین (حدود ۱۰۰۰۰۰ تا چهل هزار سال ق) نسبت می‌دهند، بر اساس بررسی‌های انجام شده غار همیان دو نیز ادامه فرهنگ همیان یک شناخته شده‌است. در غار همیان دو علاوه بر ابزار و شواهد سکونت، نقاشی‌هایی از ادوار بعد بر بدنه غار شناسایی و مطالعه شده‌است، این نقاشی‌ها به گروه‌های انسانی ۱۷ تا ۱۵ هزار سال پیش نسبت داده شده‌اند.
دوران پارینه سنگی > عصر حَجَر

میانه سنگی «مزولیتیک» ۱۰۰۰۰ تا ۸۰۰۰ ق. م
از دورهٔ میان سنگی (۸۰۰۰ تا ۶۰۰۰ سال قبل از میلاد) بشر به بیرون از غار آمده و غار را به‌جای خانه، به عنوان پناه گاه استفاده کرد.
در آثار این دوره برخلاف دوره پارینه سنگی، پیکرهٔ انسان به وفور بر روی زمین دیده می‌شود. بیش‌ترین آثار به جای مانده از این دوره در سواحل مدیترانه در اروپا است. از مشهورترین آن‌ها صخره‌های آداهورا در سیسیل ایتالیا است.
در این دوران احتمالاً به دلیل مساعد شدن شرایط آب و هوایی انسان‌ها از درون غارها بیرون آمدند و از غارها به عنوان پناه‌گاه استفاده کردند و نقاشی‌های خود را بر دیوارهای کم عمق غار بر جای گذاشتند این آثار به نقاشی‌های پناه‌گاهی معروف می‌باشند. این نقاشی‌ها کوچک و فوق‌العاده زنده‌نما می‌باشند و انسان را در صحنه‌های شکار و رقص‌های جادویی نشان می‌دهد. از این تاریخ، ساخته‌های عظیمی از سنگ توسط بشر بر جای مانده که مربوط به ۳۰۰۰ سال قبل از میلاد می‌باشد. این نوع معماری به درشت سنگ‌ها (مگالیتس) مشهور می‌باشد. این ساخته‌ها را می‌توان پایه‌های اولیه هنر معماری در تاریخ دانست. مانند اثر استون‌هنج که حدود ۱۶۵۰ سال قبل از میلاد در دشت سالزبری انگلستان به‌جای مانده‌است.
نمونهٔ دیگر این آثار در غارهای سنگی لون مین در۵/۱۲ کیلومتری حومه جنوبی شهر لویان استان خه نان در مرکز چین در پرتگاه‌های شرقی و غربی دره لون مین قرار دارد.
مهم‌ترین آثار این دوره در ایران:
غار دوشه در کوهدشت لرستان، غاری است از سنگ، یخ و گدازه‌های آتشفشانی. دیوارنگاری‌های این غار مربوط به حدود هزاره هشتم پیش از میلاد می‌باشد.
غار میر ملاس (کوهدشت)، غاری مسکون و منقوش است که در تنگه‌ای به همین نام در شمال غرب کوهدشت قرار دارد. تعدادی از نقاشی‌های بدنه غار و برخی آثار به دست آمده از آن قدیمی تر از دوره نئولتیک (حدود ۱۶۰۰۰ سال تا ۱۱۰۰۰ سال ق) تشخیص داده شده و پاره‌ای دیگر از تصاویر و شواهد آن را به دوره نئولتیک (حدود ۱۰۵۰۰ سال تا هزاره ششم ق. م) مربوط می‌دانند.
کوه ارنان: کوه ارنان در ۷۱ کیلومتری جنوب غربی شهر یزد، در جنوب روستای ارنان قرار دارد. بر روی سنگ کوه ارنان نقش‌هایی کنده شده‌است، که مربوط به زندگی انسان در دوره حجر است و قدمت شهر یزد را به ۱۰هزار سال پیش از میلاد مسیح می‌رساند.
این سنگ نوشته‌ها شباهت بسیاری با سنگ‌تراشی‌های انسان در اواخر دوره دیرینه سنگی استان همدان دارد.
دوران پارینه سنگی > دوران نوسنگی

دوران نوسنگی را عصر شروع کشاورزی و اهلی کردن دام دانسته‌اند. در این دوران، در برخی نواحی جنوب غرب آسیا (خاورمیانه)، انسان از مرحله جمع‌آوری و شکار به مرحله کشت و اهلی کردن برخی حیوانات مثل بز و گوسفند و همچنین سگ، انتقال یافت. باستان شناسان آغاز این دوره را در حدود ۱۰ هزار سال پیش دانسته‌اند.
از اختراع‌های این عصر می‌توان به چرخ و قایق اشاره کرد. همچنین یکجانشینی و پیدایش نخستین روستاها در این دوره رخ داد. انسان‌ها در این روستاها از راه کشاورزی، باغداری، بوستان کاری و دامپروری زندگی می‌کردند و به ریسندگی و بافندگی و سفالگری نیز می‌پرداختند. برخی جانوران اهلی شدند، مانند اسب. یکجانشینی نیازمند توسعهٔ بناسازی بود و کشاورزی نیازمند آبیاری و آب‌رسانی بود. با افزایش تولید مواد کشاورزی، رفاه انسان بیش‌تر و در نتیجه باعث رشد جمعیت شد. تراکم جمعیت به تدریج موجب تنش‌ها، برخوردها و پراکندگی‌ها و مهاجرت‌هایی شد که مسیر تاریخ بشر را یکسره تغییر داد. همچنین در جمجمه‌های به دست آمده از عصر نوسنگی، آثاری از برداشته شدن تکه‌هایی از کاسهٔ سر و احتمالاً جراحی مغز دیده شده‌است.
قدیمی‌ترین آثار این دوره در ایران مربوط به مکان باستانی تپه گنج دره و آسیاب در نزدیکی کرمانشاه، علی‌کش در ایلام است.
بنای استن‌هنج در جنوب شرقی انگلستان متعلق به همین دوره است.
دوران پارینه سنگی > پیدایش کشاورزی

برخی بر این باورند که پیدایش گندم و اهلی‌سازی گوسفند و بز در ایران، گندم تکدانه در مصر و گاو در یونان بوده‌است.
دوران پارینه سنگی > عصر برنز

عصر برنز یا عصر مفرغ دوره‌ای در تاریخ پیشرفت بشری است که در روند آن انسان‌ها بیش‌تر به فلزکاری دست زدند و از شیوه‌هایی برای گداختن مس و قلع و فرایند آلیاژسازی آن و قالب‌ریزی برنز بهره‌بردند. عصر برنز بخشی از سامانه سه‌دوره‌ای در زمان پیش از تاریخ جامعه انسانی است. دو دوره پیش و پس این دوره در سامانه یادشده عصر سنگ و عصر آهن می‌باشند. در سامانه یاد شده عصر برنز پس از دوره نوسنگی آغاز می‌گردد؛ ولی در بیشتر بخش‌های آفریقا که زیر صحرا جای گرفته‌اند پس از دوره نوسنگی یکراست عصر آهن آغاز می‌گردد.
آغاز تمدن > شهر و تجارت > شهر

شهر؛ سکونت‌گاهی، نسبتاً بزرگ و دائمی است. سازمان ملل متحد، در سال ۱۳۶۷ خورشیدی، شهر را چنین، تعریف می‌کند:
شهر، مکانی با تراکم بالای جمعیت و مرکزیت سیاسی، اداری و تاریخی است که در آن، فعالیت اصلی مردم، غیر از کشاورزی است و دارای مختصات شهری بوده که از طریق یک دولت محلی، اداره می‌شود.
شاخص‌های تفکیک شهر از روستا، عبارت است از:
وسعت فیزیکی
تغییر مسیر وضعیت و نوع فعالیت اقتصادی
نرخ اشتغال و قشربندی اجتماعی
درجه پیچیدگی روابط و مناسبات
چگونگی بهره‌گیری از نهادهای اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی
میزان و ترکیب جمعیت.
آغاز تمدن > شهر و تجارت > تجارت

تجارت (دادوستد)، انتقال مالکیت کالا و خدمات از یک شخص یا نهاد به دیگری به ازای دریافت چیزی از خریدار است. به‌طور کلی، هرگونه عملی (قابل سنجش و اندازه‌گیری مادی) را که اشخاص در مقابل کالا یا خدمتی، کالا یا خدمتی را واگذار نموده و هر دو طرف به هنگام این عمل راضی باشند تجارت گفته می‌شود. تجارت به دو قسمت تجارت داخلی (کوچک) و تجارت خارجی (کلان) تقسیم می‌شود. در عرف معمول به تبادل کالاها یا خدمات تجارت اطلاق می‌شود و برای بهتر معامله کردن در زمان لازم و محدود نیاز به اطلاعات و مدیریت کردن اطلاعات جهت رسیدن به هدف است. تجارت سازوکاری است که هستهٔ سرمایه‌داری را تشکیل می‌دهد.
تاریخ باستان > تمدن‌های ماقبل تاریخ

تمدن جیرفت
شهر سوخته
پادشاهی کهن مصر
سومر
تمدن دره سند
تمدن آمودریا
ایلام
لاگاش
اوما
ابلا
اکد
دودمان شیا
پادشاهی میانه مصر
کنعان
آشوری‌ها
بابل
میتانی‌ها
هیتی‌ها
موکنای
دودمان شانگ
میتانی
پادشاهی نوین مصر
نائیری
دودمان ژو
فریگیه
فنیقی‌ها
تاریخ باستان > قرون وسطی

قرون وسطی یا سده‌های میانه، نام یکی از چهار دوره‌ای است که برای تقسیم‌بندی تاریخ اروپا استفاده می‌شود. این چهار دوره عبارت بودند از دوران کلاسیک باستان، قرون وسطی، عصر نوزائی (رنسانس) و دوران جدید یا مدرن که از ۱۶۰۰ میلادی شروع می‌شود. معمولاً قرون وسطی را از پایان امپراتوری روم در قرن پنجم میلادی تا سقوط قسطنطنیه توسط دولت عثمانی و پایان امپراتوری رم شرقی (یا بیزانس) در ۱۴۵۳در نظر می‌گیرند.
تاریخ باستان > قرون وسطی > تقسیم‌بندی برهه‌های زمانی در قرون وسطی

به‌طور معمول در تاریخ مغرب زمین قرون وسطی را به سه دوره اساسی تقسیم می‌کنند.
۱. قرون وسطی اولیه یا ماتقدم (سه قرن اول از ۳۵۰ م تا قرن ششم یعنی ۵۵۰ میلادی)
۲. قرون وسطی ثانویه یا میانه (از قرن ۶–۷ م تا ۱۲ و ۱۳ میلادی)
۳. قرون وسطی متاخر یا عالی (از قرن ۱۴ تا ۱۶ میلادی)
تاریخ مدرن

دوران نوین، دوران مدرن یا مدرنیته به جامعهٔ جدید (مدرن) اطلاق می‌شود. مدرنیته دوره‌ای تاریخی است که بین
سال‌های ۱۶۳۰ میلادی تا ۱۹۴۰ را دربردارد و واجد جنبش‌های متعدد فرهنگی و عقلانی است. البته یورگن هابرماس فیلسوف مدافع مدرنیته بر این باور است که مدرنیته پروژه‌ای ناتمام است و هنوز به آخر نرسیده‌است. به شکل کلی می‌توان منظور از مدرنیته را جامعه‌ی‌مدرن دانست.
از نظر تاریخی، دوران مدرن با دورهٔ رنسانس آغاز شده و با عصر روشنگری و انقلاب فرانسه و ایده‌آلیسم آلمانی به عنوان گفتار کلیدی غرب تحکیم می‌شود. از ویژگی‌های این دوران می‌توان به این موارد اشاره نمود:
در این دوره فردیت اعتلاء یافته و سنت نقد می‌شود.
در این دوره فرد خودمختار با ظهور یا ظهور به شکل سوژهٔ دکارتی خود را ارباب و مالک طبیعت اعلام می‌کند و به مفهوم پیشرفت و بینش فعلی از تاریخ ارزش و بها می‌دهد.
آگاهی فرد از فردیت خود
جدایی دین از دولت
تأکید بر آزادی‌های فردی
افسون‌زدایی از جهان
تأکید بر علم گالیله‌ای و نیوتونی همراه با انقلاب‌های علمی و صنعتی در غرب
دوران عقل ابزاری - به معنای تسلط انسان بر طبیعت و انسان از طریق به‌کارگیری علم و تکنولوژی
عقل انتقادی - به معنای تأکید بر سوژهٔ خودمختار که شناسندهٔ خود و جهان است و بر آزادی‌های فردی خود تأکید می‌کند.
همچنین دوران مدرن در رویدادهای تاریخی چون انقلاب آمریکا و فرانسه و دو اعلامیهٔ استقلال آمریکا و اعلامیهٔ حقوق بشر و شهروند ۱۷۸۹ فرانسه تجلی می‌یابد.
می‌توان گفت که چهار معنای اصلی از مدرنیته وجود دارد:
مدرنیتهٔ سیاسی: که در قالب مفهوم مدرن از دموکراسی و حقوق شهروندی شکل می‌گیرد.
مدرنیتهٔ علمی و تکنولوژیک: که نتیجهٔ آن گسست معرفتی با کیهان‌شناسی ارسطویی، ایجاد علم جدید، انقلاب صنعتی و تکنولوژی مدرن است.
مدرنیتهٔ زیبایی‌شناختی: که از رابطهٔ جدید انسان با زیبایی و مفهوم جدید ذوق و سلیقه نشأت می‌گیرد.
مدرنیتهٔ فلسفی: مدرنیته به معنای آگاهی سوژهٔ فردی از طبیعت و سرنوشت خود و قرار دادن این سوژه به منزلهٔ پایه و اساس تفکر و اندیشه.
تاریخ مدرن > قرن ۱۹

سدهٔ ۱۹ میلادی به فاصلهٔ بین سال‌های ۱۸۰۱ تا ۱۹۰۰ در گاه‌شماری گریگوری گفته می‌شود. این دوره برابر با سال‌های بین ۱۱۷۹ تا ۱۲۷۸ در گاه‌شماری خورشیدی است.
گاهی مورخان از «سدهٔ نوزدهم میلادی» برای اشاره به دوران تاریخی بین سال‌های ۱۸۱۵ (۱۱۹۳) (کنگرهٔ وین) تا ۱۹۱۴ (۱۲۹۲) (آغاز جنگ جهانی اول) استفاده می‌کنند. اریک هابس بام نیز اصطلاحی به نام «سدهٔ نوزدهم میلادی طولانی» برای اشاره به سال‌های بین ۱۷۸۹ (۱۱۶۷) تا ۱۹۱۴ ساخته‌است.
در این سده امپراتوری‌های عثمانی، اسپانیا و پرتغال نابود شدند و امپراتوری‌های مغول و روم مقدس نیز به پایان رسیدند.
امپراتوری بریتانیا پس از جنگ‌های ناپلئونی، در حالی که یک چهارم از جمعیت جهان و یک سومِ زمین‌ها را در اختیار داشت تبدیل به بزرگ‌ترین ابرقدرت این سده شد. این امر باعث تقویت یک صلح بریتانیایی، پیشبرد تجارت و مبارزه با دزدی دریایی فراگیر شد.
میزان برده‌داری در کل جهان بسیار کمتر شد. پس از شورش برده‌ها در هاییتی، بریتانیا دزدان دریایی بربر را که به دزدی و برده‌گیری اروپاییان می‌پرداختند مجبور به تسلیم شدن کرد و به نیروی دریایی خود ابلاغ کرد تا هر گونه تجارت برده را متوقف سازند. برده‌داری سپس در روسیه، آمریکا و برزیل ممنوع اعلام شد. (مراجعه کنید به الغای برده‌داری)
الکتریسیته، فولاد و نفت موجبات دومین انقلاب صنعتی را که کشورهایی چون آلمان، ژاپن و ایالات متحده را تبدیل به امپراتوری‌های زمان کرد فراهم آوردند. با اینحال روسیه و سلسلهٔ چینگ در چین نتوانستند همراه با این انقلاب گام بردارند و در نتیجه آشوب‌های اجتماعی وسیعی در این دو امپراتوری به وجود آمد.
قرن ۲۰

سدهٔ ۲۰ میلادی از سال ۱۹۰۱ تا ۲۰۰۰ در گاه‌شماری میلادی است. این دوره برابر با سال‌های بین ۱۲۷۹ تا ۱۳۷۹ در گاه‌شماری هجری خورشیدی است.
در اصطلاح عوام آن را از سال ۱۹۰۰ تا ۱۹۹۹ می‌دانند. استدلال‌های زیادی برای تصدیق برداشت عامیانه از این اصطلاح آورده شده‌است. استفان جی گولد بر این باور است که دههٔ اول سده، ۹ سال دارد. عده‌ای نیز بر این باورند که سیستم سالشماری نجومی دارای سالی به نام صفر است که معمولاً آن را به نام ۱ سال قبل از میلاد می‌شناسند. سازمان بین‌المللی استانداردسازی در سال ۲۰۰۰ استانداردی به نام ایزو ۸۶۰۱
را برای استفاده از سیستم سال‌شماری نجومی معرفی کرد. این استاندارد نظر
کسانی را که معتقد بودند سدهٔ جدید چند ماه زودتر آغاز شده تصدیق می‌کرد.
ضمناً تقریباً همیشه دهه‌ها با سال «۰» آغاز می‌شوند، در نتیجه همانگونه
نیز نامگذاری می‌شوند (۱۹۶۰).
این اصطلاح همچنین برای دوره‌هایی که روی تقویم با هم برخورد دارند نیز استفاده می‌شود که از این میان می‌توان سدهٔ بیستم کوتاه را نام برد که طبق آن سدهٔ بیستم به سال‌های بین ۱۹۱۴ تا ۱۹۸۹ اطلاق می‌شود. در نتیجه دوران پیش از جنگ جهانی اول به سدهٔ ۱۹ و سال‌های دههٔ ۱۹۹۰ جزو سدهٔ ۲۱ تلقی می‌شوند.
این نکته به درستی قابل درک است که بخشی از سال‌های ابتدایی سدهٔ بیستم
پیش از جنگ جهانی اول از دیدگاه فرهنگی و پیشرفت فناوری جزو سدهٔ ۱۹ به‌شمار می‌آید. همچنین بسیاری بر این باورند که دههٔ ۱۹۹۰ به دلیل رخ دادن وقایعی (نظیر ظهور اینترنت) جزو سدهٔ ۲۱ به حساب می‌آید.
قرن ۲۰ > جنگ جهانی اول

در ماه اوت ۱۹۱۴ با ترور ولیعهد امپراتوری اتریش مجارستان جنگ عظیمی در اروپا بین آلمان، رهبر دول محور، و نیروهای متفقین به رهبری فرانسه و بریتانیا درگرفت. هیچ‌یک از دو طرف نتوانستند به پیروزی کامل دست یابند و جنگ تا چهار سال به طول انجامید. پیش از پیروزی متفقین در نوامبر ۱۹۱۸ حدود ۱۰ میلیون نفر کشته شدند. هنگامی که در ماه اوت ۱۹۱۴ جنگ اعلام شد، میلیون‌ها تن از مردم شادمان در خیابان‌های شهرهای مهم اروپا شروع به رقص و پایکوبی کردند. مردم تصمیم حاکمان خود برای رفتن به
جنگ را مورد حمایت قرار دادند. مردان جوان داوطلب برای جنگیدن، هجوم
می‌آوردند. با این وجود، صحنه‌های وحشت‌انگیز جنگ جهانی اول، نگرش مردم به جنگ را تغییر داد؛ یک نسل کامل از مردان جوان به خاک و خون کشیده شدند. جنگ جهانی اول، چهار امپراتوری را نابود کرد؛ امپراتوری آلمان تاج و تخت را از دست داد و جمهوری وایمار جایگزین آن شد. امپراتوری‌های شکست خورده امپراتوری اتریش - مجارستان و عثمانی از هم گسیختند و امپراتوری روسیه نیز به دست انقلابی‌های بلشویک افتاد.
قرن ۲۰ > جنگ جهانی دوم

در قرن بیستم بین دهه‌های ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰ بسیاری از کشورهای اروپایی از دموکراسی دست کشیدند. حزب نازی به رهبری آدولف هیتلر در آلمان به قدرت می‌رسد و فاشیست‌ها به رهبری موسولینی بر ایتالیا حکومت می‌کنند. عاقبت در سال ۱۹۳۹ در برابر حمله هیتلر ایستادند و اروپا به جنگ جهانی دوم کشیده شد. در سپتامبر ۱۹۳۹ با حمله آلمان به لهستان، جنگ جهانی دوم در اروپا آغاز شد. آدولف هیتلر، می‌خواست تا رایش سوم به یک قدرت مطلقه در اروپا تبدیل شود. در آغاز تاکتیک حملات برق‌آسا موفقیت‌آمیز می‌نمود. اما پس از سال ۱۹۴۳، قوای متفقین، متشکل از نیروهای آمریکا، شوروی و انگلستان، بر آلمان برتری یافتند. سرانجام، آلمان در ماه مه ۱۹۴۵، نه روز پس از خودکشی هیتلر، تسلیم شد. بیش از بیست میلیون اروپایی در این جنگ کشته شدند.
قرن ۲۱

سدهٔ ۲۱ میلادی یا قرن بیست و یکم جدیدترین سده در گاه‌شماری میلادی و در اصطلاح قرن پیش‌رو است که در تاریخ ۱ ژانویه ۲۰۰۱ آغاز شد و پس از گذشت یکصد سال در ۳۱ دسامبر ۲۱۰۰ به پایان خواهد رسید. در کاربردهای عامیانه ممکن است آغاز سده بیست و یکم از ۱ ژانویه ۲۰۰۰ و پایان آن در ۳۱ دسامبر ۲۰۹۹ در نظر گرفته شود که عقیده‌ای رایج اما نادرست و غیررسمی است.
یک نقاشی مربوط به زمان قرون وسطی
اینچ جیوه

| اینچ جیوه | اینچ جیوه |
| --- | --- |
یکای: فشار
نشان: inHg یا ″Hg 
تبدیل یکا      : تبدیل یکا      
۱ inHg در ...: ... برابر است با ...
 :  
   دستگاه بین‌المللی یکاها:    ۳٫۳۸۶۳۹ کیلوپاسکال
   واحدهای اندازه‌گیری آمریکایی:    ۰٫۴۹۱۱۵۴ پوند بر اینچ مربع
اینچ جیوه (انگلیسی: Inch of mercury) که به اختصار inHg نامیده می‌شود، یک یکای اندازه‌گیری فشار است که از آن در ایالات متحده برای اندازه‌گیری فشار اتمسفری در پیش‌بینی وضع هوا، تبرید در هوانوردی استفاده می‌شود. اینچ جیوه یکی از یکاهای مرسوم در ایالات متحده آمریکا است و در دستگاه بین‌المللی یکاها (SI) به‌کار نمی‌رود.
اینچ جیوه نشان‌دهنده فشار واردشده توسط ستونی از جیوه به ارتفاع ۱ اینچ (۲۵٫۴ میلی‌متر) در گرانش استاندارد است. تبدیل آن به یکاهای متریک به دمای جیوه و از این رو چگالی آن وابسته است. فاکتورهای تبدیل معمول عبارتند از:
| شرایط | فشار |
| --- | --- |
مرسوم: ۳۳۸۶٫۳۸۹ پاسکال
۳۲ درجه فارنهایت (۰ درجه سلسیوس): ۳۳۸۶٫۳۸ پاسکال
۶۰ درجه فارنهایت (۱۶ درجه سلسیوس): ۳۳۷۶٫۸۵ پاسکال
در منابع قدیمی‌تر، یک اینچ جیوه بر پایه ارتفاع یک ستون جیوه در ۶۰ درجه فارنهایت (۱۵٫۶ درجه سلسیوس) تعریف شده است.
تازیو روورسی

تازیو روورسی
تازیو روورسی (به ایتالیایی: Tazio Roversi) بازیکن فوتبال و اهل ایتالیا است که از سال ۱۹۷۱ میلادی عضو تیم ملی فوتبال ایتالیا بوده و در ۱ بازی ملی حضور داشته‌است. او در بازی‌های ملی‌اش گلی به ثمر نرساند.
تازیو روورسی آخرین بازی ملی خود را در سال ۱۹۷۱ میلادی انجام داد.
ایمان مافی

| اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی |
| --- | --- | --- | --- |
نام کامل:  Iman Mafi
زادروز:  ۹ ژوئیهٔ ۱۹۹۴ ‏(۳۰ سال)
زادگاه:  کریستیان‌ساند
قد:  1.75 m
پست:  مدافع، هافبک
اطلاعات باشگاهی: اطلاعات باشگاهی
باشگاه کنونی:  Jerv
شمارهٔ پیراهن:  ۱۹
باشگاه‌های جوانان: باشگاه‌های جوانان
۰۰۰۰–۲۰۱۱:  Jerv
باشگاه‌های حرفه‌ای*: باشگاه‌های حرفه‌ای*
| سال‌ها |  باشگاه‌ها |  بازی† |  (گل)† |
| ۲۰۱۱–۲۰۱۳ |  Jerv |  ۰ |  (۰) |
| ۲۰۱۷–۲۰۱۸ |  Vindbjart |  ۱۵ |  (۰) |
| ۲۰۱۸–۲۰۲۰ |  Kongsvinger |  ۳۹ |  (۰) |
| ۲۰۲۰– |  Jerv |  ۵۴ |  (۲) |
 تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است و آمار به روز شده در تاریخ ۷ ژوئیه ۲۰۲۲. :  تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است و آمار به روز شده در تاریخ ۷ ژوئیه ۲۰۲۲. 
ایمان مافی (فارسی: ایمان مافی؛ زادهٔ ۹ ژوئیهٔ ۱۹۹۴) بازیکن فوتبال است. او بازیکن باشگاه نروژی اف کی جرف است.
اکمیه مکزیکی

| اکمیه مکزیکی | اکمیه مکزیکی |
| --- | --- |
اکمیه مکزیکی، Aechmea mexicana: اکمیه مکزیکی، Aechmea mexicana
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: گیاهان
راسته:: گندم‌سانان
تیره:: آناناسیان
سرده:: اکمیه
گونه:: A. mexicana
نام دوبخشی: نام دوبخشی
Aechmea mexicana : Aechmea mexicana 
اکمیه مکزیکی (نام علمی: Aechmea mexicana) نام یک گونه از سرده اکمیه است.
بابونه مازندرانی

| بابونه مازندرانی | بابونه مازندرانی |
| --- | --- |
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: گیاهان
شاخه:: Magnoliophyta
رده:: دولپه‌ای‌ها
راسته:: میناسانان
تیره:: کاسنیان
سرده:: بابونه (سرده)
گونه:: A. mazandaranica
نام دوبخشی: نام دوبخشی
Anthemis mazandaranica : Anthemis mazandaranica 
بابونه مازندرانی (نام علمی: Anthemis mazandaranica) نام یک گونه از سرده بابونه است.
اک،پا-دو-کله

| اک، پا-دو-کله As | اک، پا-دو-کله As |
| --- | --- |
کمون: کمون
Town hall: Town hall
  نشان:   نشان
اک، پا-دو-کلهنمایش نقشه فرانسهاک، پا-دو-کلهنمایش نقشه Hauts-de-France: اک، پا-دو-کلهنمایش نقشه فرانسهاک، پا-دو-کلهنمایش نقشه Hauts-de-France
مختصات: ۵۰°۲۰′۵۴″شمالی ۲°۳۹′۲۷″شرقی﻿ / ﻿۵۰٫۳۴۸۳°شمالی ۲٫۶۵۷۵°شرقی﻿ / 50.3483; 2.6575: مختصات: ۵۰°۲۰′۵۴″شمالی ۲°۳۹′۲۷″شرقی﻿ / ﻿۵۰٫۳۴۸۳°شمالی ۲٫۶۵۷۵°شرقی﻿ / 50.3483; 2.6575
کشور: فرانسه
ناحیه: او-دو-فرانس
دپارتمان: پا-دو-کاله
بخش: Arras
کانتون: Arras-1
کمون: Arras
حکومت: حکومت
 • شهردار(۲۰۱۴–۲۰۲۰) : Jean-Pierre Delcour
مساحت۱: ۴٫۸۶ کیلومتر مربع (۱٫۸۸ مایل مربع)
جمعیت (ژانویه ۲۰۱۸)۲: ۷۸۶
 • تراکم: ۱۶۰/کیلومتر مربع (۴۲۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (زمان اروپای مرکزی)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (ساعت تابستانی اروپای مرکزی)
کد آماری/کد پستی: ۶۲۰۰۷ /۶۲۱۴۴
ارتفاع: ۷۷–۱۴۵ متر (۲۵۳–۴۷۶ فوت)  (avg. ۹۱ متر یا ۲۹۹ فوت)
۱ داده‌های فرانسه رودخانه و دریاچه  و یخچال‌ها را در نظر نگرفته‌است > ۱ km² (۰٫۳۸۶ مایل مربع یا ۲۴۷ هکتار) ۲: ۱ داده‌های فرانسه رودخانه و دریاچه  و یخچال‌ها را در نظر نگرفته‌است > ۱ km² (۰٫۳۸۶ مایل مربع یا ۲۴۷ هکتار) ۲
اک (به فرانسوی: Acq) یک کمون در فرانسه است که در پا-دو-کاله واقع شده‌است. اک ۴٫۸۶ کیلومتر مربع مساحت دارد ۹۱ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
ایمیج کامیکس

| 0 | 1 |
| --- | --- |
وضعیت: فعال
بنیان‌گذاری: ۱۹۹۲؛ ۳۲ سال پیش (۱۹۹۲-خطا: زمان نامعتبر}})
کشور اصالت: ایالات متحده
دفتر مرکزی: پورتلند، اورگن
پخش: دایمند بوک دیسترابیتورز (کتاب‌ها)
افراد کلیدی: تاد مک‌فارلین (رئیس) جیم والنتینو (نایب رئیس) مارک سیلوستری (مدیر عامل اجرایی) رابرت کرکمن (مدیر عملیات) اریک لارسن (مدیر ارشد مالی) اریک استفنسون (ناشر، CCO)
انواع نشر: کتاب کمیک و رمان گرافیکی
ژانرهای داستانی:  ابرقهرمانی  ترسناک  فانتزی  علمی–تخیلی  اکشن  حادثه‌ای  خیال‌پردازی علمی  جنایی  معمایی  خیال‌پردازی تاریک  دلهره‌آور  کمدی 
مشخصات ناشرین: Highbrow Entertainment ShadowLine Skybound Entertainment Todd McFarlane Productions Top Cow Productions
وبگاه: وبگاه رسمی
ایمیج کامیکس (انگلیسی: Image Comics) یک ناشر کتاب کمیک آمریکایی سومین ناشر کتاب‌های کمیک و رمان‌های گرافیکی در صنعت از نظر واحد و سهم بازار است. در سال ۱۹۹۲ توسط چندین تصویرگر برجسته به عنوان محلی برای املاک متعلق به خالقین تأسیس شد که در آن سازندگان کمیک می‌توانستند مطالب مربوط به خلقت خود را منتشر کنند بدون آنکه از حق کپی رایت آن خواص بگذرند.
هاروی پکار

| هاروی پکار | هاروی پکار |
| --- | --- |
زاده: Harvey Lawrence Pekar ۸ اکتبر ۱۹۳۹ کلیولند، اوهایو، ایالات متحده آمریکا
درگذشته: ۱۲ ژوئیهٔ ۲۰۱۰  کلیولند هیتس، اوهایو،  ایالات متحده آمریکا
ملیت: ایالات متحده آمریکا
سبک نوشتاری: کمیک زیرزمینی
همسر(ها): کارن دلانی (۱۹۶۰–۱۹۷۲) هلن هال (ژوئیه ۱۹۷۷-فوریه ۱۹۸۱) Joyce Brabner (1984-2010; مرگش؛ ۱ فرزند)
وبگاه: http://www.harveypekar.com
هاروی پکار (انگلیسی: Harvey Pekar; ۸ اکتبر ۱۹۳۹ – ۱۲ ژوئیهٔ ۲۰۱۰) یک نویسنده کمیک اهل ایالات متحده آمریکا بود. وی در زمینه نوشتن خودزندگی‌نامه فعالیت می‌کرد.
چیخانکی

| چیخانکی | چیخانکی |
| --- | --- |
روستا: روستا
چیخانکی: چیخانکی
مختصات: ۵۱°۱۷′ شمالی ۲۲°۵۷′ شرقی﻿ / ﻿۵۱٫۲۸۳°شمالی ۲۲٫۹۵۰°شرقی﻿ / 51.283; 22.950: مختصات: ۵۱°۱۷′ شمالی ۲۲°۵۷′ شرقی﻿ / ﻿۵۱٫۲۸۳°شمالی ۲۲٫۹۵۰°شرقی﻿ / 51.283; 22.950
کشور:  لهستان
استان: استان لوبلین
شهرستان: شهرستان ونچنا
گمینا: گمینا پوخاچوو
چیخانکی (به لهستانی:  Ciechanki) یک روستا در لهستان است که در گمینا پوخاچوو واقع شده‌است.
توس سرانو

| اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی |
| --- | --- | --- | --- |
نام کامل:  Jesús María Serrano Eugui
زادروز:  ۲۹ آوریل ۱۹۷۳ ‏(۵۱ سال)
زادگاه:  پامپلونا
قد:  ۱٫۷۹ متر (۵ فوت ۱۰ ۱⁄۲ اینچ)
پست:  هافبک
اطلاعات باشگاهی: اطلاعات باشگاهی
باشگاه کنونی:  باشگاه فوتبال سابادل (assistant)
باشگاه‌های حرفه‌ای*: باشگاه‌های حرفه‌ای*
| سال‌ها |  باشگاه‌ها |  بازی† |  (گل)† |
| ۱۹۹۲–۱۹۹۵ |  Osasuna B |  ۱۰۹ |  (۱۲) |
| ۱۹۹۵–۱۹۹۶ |  باشگاه فوتبال نومانسیا |  ۳۲ |  (۲) |
| ۱۹۹۶–۱۹۹۸ |  San Pedro |  ۶۹ |  (۵) |
| ۱۹۹۸–۱۹۹۹ |  Poli Almería |  ۴۲ |  (۶) |
| ۱۹۹۹–۲۰۰۷ |  باشگاه خیمناستیک تاراگونا |  ۲۱۴ |  (۱۵) |
| مجموع |   |  ۴۶۶ |  (۴۰) |
دوران مربیگری: دوران مربیگری
۲۰۱۳–:  باشگاه فوتبال سابادل (assistant)
۲۰۱۵:  باشگاه فوتبال سابادل (interim)
 تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است. :  تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است. 
توس سرانو (انگلیسی: Txus Serrano؛ زادهٔ ۲۹ آوریل ۱۹۷۳) بازیکن فوتبال اهل اسپانیا است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال سابادل، باشگاه خیمناستیک تاراگونا، و باشگاه فوتبال نومانسیا اشاره کرد.
ترینه تانگراس

| ترینه تانگراس | ترینه تانگراس |
| --- | --- |
زادهٔ: ۲۶ فوریهٔ ۱۹۷۱ کریستیان‌ساند
ملیت: نروژ
ترینه تانگراس (نروژی: Trine Tangeraas؛ زادهٔ ۲۶ فوریهٔ ۱۹۷۱) بازیکن فوتبال زن اهل نروژ بود.