stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ژئومورفولوژی
فرایندها در ژئومورفولوژی > فرایندهای یخچالی

مقالهٔ اصلی: یخچال طبیعی
یخچال‌ها با وجود گسترش جغرافیایی محدود، از عوامل مؤثر در تغییر چشم‌اندازها به‌شمار می‌روند. حرکت تدریجی یخ به‌سمت پایین باعث سایش و برداشت سنگ‌های زیرین و کناری یخچال می‌شود. سایش یخچال موادی ریزدانه به‌نام آردسنگ یخچالی تولید می‌کند. آوار و رسوباتی که توسط یخچال حمل شده و پس از عقب‌نشینی یخچال به‌جا می‌ماند یخرفت نام دارد. فرسایش یخچالی باعث ایجاد دره‌های U شکل می‌شود، برخلاف دره‌های V شکل که منشاٰ رودخانه‌ای دارند.
همراهی فرایندهای یخچالی با دیگر عناصر چشم‌انداز به‌ویژه فرایندهای رودخانه‌ای و دامنه‌ای عامل مهمی در شکل‌دهی و تغییر چشم‌اندازهای دوره پلیوپلیستوسن است و رسوبات آن در محیط‌های کوهستانی مرتفع به‌جای مانده‌است. در محیط‌هایی که در دوران اخیر تحت تأثیر یخچال بوده‌اند ولی در حال حاضر اثری از یخچال در آن‌ها وجود ندارد در مقایسه با محیط‌هایی که هرگز یخچالی نبوده‌اند، میزان تغییر و تحول بیشتری در چشم‌انداز به چشم می‌خورد. فرایندهای ژئومورفیک غیریخچالی که در عین حال توسط یخچال‌های دوران گذشته شکل گرفته‌اند، به نام فرایندهای نیمه‌یخچالی نامیده می‌شود. این مفهوم با فرایندهای بین‌یخچالی که به‌طور مستقیم با تشکیل و ذوب یخ مرتبط است، تفاوت دارد.
فرایندها در ژئومورفولوژی > فرایندهای ساحلی

باد، امواج، جزر و مد و جریان‌های دریایی مهم‌ترین فرایندهای تأثیرگذار در آب‌های ساحلی هستند. این فرایندها انرژی لازم را برای شکل‌دهی یا تغییر نوار ساحلی از طریق فرسایش، حمل و رسوب‌گذاری تأمین می‌کنند. با وجود این‌که امواج، جزر و مد و جریان‌های دریایی در ارتباط با همدیگر عمل می‌کنند، ولی یکی از فرایندها ممکن است اثر دیگر فرایندها را افزایش یا کاهش دهد.
فرایندهای ساحلی از راه‌های مختلفی ایجاد می‌شوند و برخی نیز چندین منشأ دارند. انواع جریان‌های ساحلی عبارتند از:
جریان گردابی: زمانی که آب حاصل از شکست امواج، به‌طور زاویه‌دار به خط ساحلی می‌رسند، این نوع جریان تشکیل می‌شود.
جریان ناشی از امواج: هنگامی که امواج به‌طور زاویه‌دار به خط ساحلی می‌رسند، موجب جریان آب در امتداد ساحل می‌شوند و این جریان را ایجاد می‌کند.
جریان جزر و مدی: در اثر حرکات جزر و مدی و بالا و پایین رفتن آب بر اثر جزر و مد ایجاد می‌شود.
جریان اقیانوسی: حرکت توده‌ای و آرام آب در واکنش به تغییرات شوری و دمای آب و فشار اتمسفر و باد است.
جریان ناشی از وزش باد: در جهت وزش باد ایجاد می‌شود.
جریان رودخانه‌ای: جایی که رودخانه وارد دریا می‌شود، این نوع جریان ایجاد می‌شود.
همچنین جریان‌های ناشی از اختلاف چگالی نیز وجود دارد که آب از مناطق با چگالی بیشتر به مناطقی با چگالی کمتر حرکت می‌کند ولی در سواحل تأثیری ندارند.
فرایندها در ژئومورفولوژی > فرایندهای زمین‌ساختی

مقالهٔ اصلی: زمین‌ساخت
تأثیرات تکتونیک (زمین‌ساخت) بر ژئومورفولوژی می‌تواند در بازه‌ای از چند میلیون سال تا یک دقیقه یا کمتر متغیر باشد. تأثیرات زمین‌ساخت بر چشم‌اندازها وابستگی زیادی به ویژگی‌های سنگ بستر زیرین دارد که شکل‌گیری نوع مورفولوژی زمین‌ساختی را کنترل می‌کند. زمین‌لرزه می‌تواند در عرض چند دقیقه اراضی وسیعی را به در آب غرق کرده و تالاب‌های جدید ایجاد نماید. تغییرات ایزوستاتیک در طول صدها یا هزاران سال می‌تواند تغییرات قابل‌توجهی را ایجاد نماید و باعث فرسایش کمربندهای کوه‌زایی و کمربندهای بالازدگی در زمین شود. حرکات بلندمدت تکتونیک صفحه‌ای باعث بالاآمدگی کمربندهای کوه‌زایی، تشکیل رشته‌کوه‌های بزرگ به‌صورت کانون فرایندهای رودخانه‌ای و دامنه‌ای و تولید رسوب در مدت طولانی گردد.
فرایندهای عمیق‌تر در گوشته زمین مانند گازهای گوشته و لایه‌لایه شدن سنگ‌کره زیرین نیز می‌تواند در طولانی‌مدت (بیش از میلیون سال) و در مقیاس بزرگ (هزاران کیلومتر مربع) نقش مهمی را در تغییر و تحول توپوگرافی زمین ایفا نماید.
فرایندها در ژئومورفولوژی > فرایندهای آذرین

فرایندهای آذرین آتشفشانی (فورانی) و پلوتونیک (نفوذی) تأثیرات مهمی در ژئومورفولوژی دارند. فعالیت آتشفشان‌ها باعث تجدید جوانی چشم‌اندازها، پوشیده شدن سطوح قدیمی با گدازه، انتشار مواد آذرآواری و تغییر مسیر رودخانه‌ها می‌گردد. مخروط‌های آتشفشانی ایجاد شده بر اثر فوران، توپوگرافی مهمی را می‌سازد که می‌تواند تحت تأثیر دیگر فرایندهای سطحی قرار گیرد. سنگ‌های نفوذی که در عمق زمین سرد و محکم شده‌اند، بسته به این‌که دارای تراکم کمتر یا متراکم‌تر از سنگ پیشین باشند، می‌توانند باعث بالاآمدگی یا نشست سطوح شوند.
فرایندها در ژئومورفولوژی > فرایندهای زیستی

تعامل موجودات زنده با لندفرم‌ها یا فرایندهای بیومورفولوژیک به شکل‌های گوناگون باشد. زیست‌شناسی می‌تواند از راه‌های گوناگونی مانند تأثیر بیوشیمی بر هوازدگی و انحلال شیمیایی، تأثیر فرایندهای مکانیکی مانند حفاری موجودات زنده و تأثیر رشد درختان بر تشکیل خاک و حتی کنترل فرسایش جهانی خاک از طریق مدل‌سازی آب‌وهوایی و تعادل دی‌اکسیدکربن بر بسیاری از فرایندهای ژئومورفیک تأثیر بگذارد. چشم‌اندازهای زمینی که در آن نقش عوامل بیولوژیک در فرایندهای سطحی کاملاً قابل چشم‌پوشی باشد، بسیار نادر است ولی ممکن است اطلاعات مهمی برای مطالعه ژئومورفولوژی سایر سیارات مانند مریخ را دربرداشته باشند.
مقیاس در ژئومورفولوژی

فرایندهای گوناگون ژئومورفولوژی در مقیاس‌های زمانی و مکانی متفاوتی عمل می‌کنند. همچنین ممکن است واکنش و پاسخ چشم‌اندازها به نیروهایی مانند اقلیم و تکتونیک بر اساس مقیاسی که فرایندها در آن رخ می‌دهد، انجام شود. امروزه این دیدگاه‌ها به‌عنوان کلیدی در مطالعات ژئومورفولوژی به‌شمار می‌روند.
به‌منظور سهولت در دسته‌بندی مقیاسی چشم‌اندازها، برخی ژئومورفولوژیست‌ها از این رده‌بندی استفاده می‌کنند:
یکم: قاره‌ها، حوضه‌های اقیانوسی و مناطق اقلیمی (~۱۰۰۰۰۰۰۰ کیلومتر مربع)
دوم: سپرها، مانند سپر بالتیک و رشته‌کوه‌ها (~۱۰۰۰۰۰۰ کیلومتر مربع)
سوم: سرزمین‌های دور از دریا، منطقه ساحل (~۱۰۰۰۰۰ کیلومتر مربع)
چهارم: ماسیف‌ها مانند ماسیف سانترال در فرانسه یا گروهی از لندفرم‌های مرتبط (~۱۰۰۰۰ کیلومتر مربع)
پنجم: دره رودخانه‌ها (~۱۰۰۰ کیلومتر مربع)
ششم: کوه‌ها یا آتشفشان‌های منفرد، دره‌های کوچک (~۱۰۰ کیلومتر مربع)
هفتم: دامنه‌ها، کانال‌های جریانی و خورها (~۱۰ کیلومتر مربع)
هشتم: آبکندها (گالی) (~۱ کیلومتر مربع)
نهم: پدیده‌های در اندازه متر
کاربردها

ژئومورفولوژی با سایر رشته‌های علوم طبیعی چون هیدرولوژی، کشاورزی، آب و هوا، جنگل و مرتع، مهندسی رودخانه‌ها و نیز خاک‌شناسی و سنگ‌شناسی ارتباط دارد و در توجیه مسائل از این علوم بهره می‌برد. به‌همین جهت پس از جنگ جهانی دوم، ژئومورفولوژی کاربردی در اغلب کشورهای جهان با روش سیستماتیک و با اهمیت خاص مورد توجه قرار گرفته‌است و بررسی عوامل گوناگون را به‌طور ترکیبی مدنظر می‌گیرد و می‌تواند پاسخگوی نیازهای برنامه‌های علوم طبیعی باشد.
کاربرد در مطالعات ژئوفیزیک
ژئومورفولوژی با فراهم آوردن مقدمات لازم جهت استفاده از روش‌های پرخرج مانند سونداژهایی که در ژئوفیزیک رایج است یا هدایت آن‌ها از برتری خاصی برخوردار است. به این ترتیب که استفاده از روش‌های ژئوفیزیک و سونداژها به هزینه‌های بسیار زیادی نیاز دارد. با توسل به روش‌های ژئومورفولوژی می‌توان محل‌های مناسبی را انتخاب کرد که احتمال توفیق به‌کارگیری از روش‌های مذکور در آن بیشتر باشد. بدین ترتیب از هدر رفتن هزینه‌های سنگین در اعمال روش‌های ژئوفیزیک جلوگیری می‌شود.
کاربرد در مطالعات زمین‌شناسی
زمین‌شناسانی که اطلاعات کافی از اصول ژئومورفولوژی دارند به کمک داده‌های حاصل از مطالعات اشکال ناهمواری‌ها، خطوط اصلی اشکال تکتونیک را که از مهم‌ترین موضوعات زمین‌شناسی است، مشخص می‌کنند. همچنین کاربرد ژئومورفولوژی در زمین‌شناسی و تفسیر عکس‌های هوایی به منظور شناسایی برون‌زدها اهمیت دارد که به فتوژئولوژی معروف است. استفاده از عکس‌های هوایی بیش‌تر در در مشخص نمودن واحدهای سنگ‌شناسی و وضع استقرار آن‌ها نسبت به‌هم است که به رخساره و ماهیت سنگ‌ها پی می‌بریم. همچنین در پژوهش‌های زمین‌شناسی که بر پایه اصول منطقی استوار باشد، کشف معادن بزرگ مانند مس، طلا، نفت و… به سهولت و به سرعت امکان‌پذیر می‌شود.
کاربرد در مطالعات رسوب‌شناسی
ویژگی سنگ‌های رسوبی با نوع و جنس مواد تشکیل دهنده آن‌ها و با کیفیت انباشته‌شدن این مواد روی یکدیگر و نوع تغییر شکل آن‌ها و تبدیل مواد به سنگ (دیاژنز) در ارتباط است. گرچه مرحله تبدیل مواد به سنگ‌های رسوبی یعنی مرحله دیاژنز در قلمرو مطالعات زمین‌شناسی قرار می‌گیرد، ولی در مرحله اولیه آن یعنی نحوه پیدایش مواد تشکیل دهنده رسوبات و چگونگی حمل و رسوب‌یافتن آن‌ها در قلمرو مطالعات ژئومورفولوژی قرار دارد. ماهیت سنگ‌های رسوبی از نظر توصیفی که به پتروگرافی معروف است و همچنین از جهت اندازه دانه‌های تشکیل دهنده آن که دانه‌بندی خوانده می‌شود مستقیماً به عوامل ژئومورفولوژی مربوط می‌شود. همچنین مورفوژنز، با تخریب و فرسایش سنگ‌های مادر، نوع و مقدار مواد را که به حوضه‌های رسوبی می‌رسد تنظیم و هدایت می‌کند.
ژئوتوریسم

مقالهٔ اصلی: ژئوتوریسم
ژئوتوریسم (به انگلیسی: Geotourism) یا زمین‌گردشگری از دو بخش ژئو و توریسم تشکیل شده‌است بخش ژئو جاذبه‌های زمین‌شناسی، ژئومورفولوژی و میراث معدن‌کاری را شامل می‌شود و بخش توریسم آن به عنوان موضوعی چند رشته‌ای، تمامی زیرساختهای صنعت گردشگری از جمله تفسیر، مدیریت، اقامت، تورها و… شامل می‌شود و به‌طور کلی با جاذبه‌های طبیعت بی‌جان سروکار دارد.
مخاطبان ژئوتوریسم نه تنها متخصصان و کارشناسان زمین‌شناسی و ژئومورفولوژی، بلکه گردشگران عادی و علاقه‌مندان طبیعت هستند. در جریان فعالیت‌های ژئوتوریسمی، بازدیدکنندگان ضمن بازدید از پدیده‌های زیبا و ویژه زمین‌شناسی و ژئومورفولوژی، با مبانی پیدایش آن‌ها آشنا شده اهمیت وجودی آن‌ها را درمی‌یابند.
گردشگری از عوامل اصلی توسعه پایدار در سطوح اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و زیست‌محیطی است. ژئوتوریسم زیر مجموعه توریسم پایدار بوده و هدف آن حفظ منابع گردشگری در مقاصد است؛ یعنی هدایت گردشگران به نحوی که محل مورد بازدید برای نسل‌های آینده هم همان‌طور باقی‌مانده و قابل استفاده باشد.
برای تشکیل تنوع زمین‌شناختی، تنوع و دگرگونی توسط فرایندهای بیرونی و درونی لازم است. طبیعت به‌طور دائم توسط فرسایش آبی و بادی در حال تنوع و دگرگونی است. این دگرگونی توسط خود عوامل فرسایش شکل می‌گیرد. مهم‌ترین عوامل پیدایش رخنمون‌ها، اشکال و جلوه‌های زمین که موجب جلب گردشگران علاقه‌مند به پدیده‌های طبیعی می‌گردد، عبارتند از:
فرسایش‌ها
آتشفشان‌ها
چین‌خوردگی‌ها و گسله‌ها
گنبدها و بلورهای نمکی
تپه‌های مرجانی مهم‌ترین عامل ایجاد و شکل‌گیری پدیده‌های زمین‌شناسی و ژئومورفولوژی، محسوب می‌شود. فرسایش آبی و بادی، تغییر درجه حرارت و تبلور کانی‌ها از عمده‌ترین محرک‌های عمل فرسایش در سطح زمین است. بارش برف و باران، رگبارهای فصلی، امواج دریا، پیشروی و پسروی آب دریاها، تغییر مسیر رودخانه‌ها، جریان سیلاب‌ها، نفوذ آب در لایه‌های زمین و انحلال سنگ‌ها و رسوبات آهکی، سیلتی، مارنی و ماسه‌سنگی و شکل‌گیری غارها و حفره‌ها و دریاچه‌ها و سفره‌های آب زیرزمینی، نفوذ آب در سنگ‌ها، انجماد و تخریب آن‌ها از جمله عواملی است که چهره طبیعت را دائم تغییر داده و رخنمون‌ها و جلوه‌های رنگارنگ کانی‌های لایه‌های مختلف زمین را بیشتر نمایان می‌سازد.
ژئوتوریسم > زمین‌گردشگری یا ژئوتوریسم در ایران

ایران باتنوع ژئومورفولوژیکی و زمین شناختی، اقلیم متنوع و ویژگی‌های زمین‌شناسی گوناگون و طبیعت بی جان بی‌نظیر، می‌تواند از پدیده‌های ژئومورفولوژیکی و زمین شناختی در سراسر کشور مانند غارها، تنگه‌ها، دره‌ها، مناطق فسیلی، دره‌های نشستی، شکاف‌های بزرگ زمین‌شناسی، سازندهای زمین‌شناختی، گل‌فشان‌ها، زمین‌های کارستی، انواع کانی‌ها، هرم‌های ماسه‌ای، سواحل صخره‌ای – سنگی، معادن باستانی، کلوت‌ها و غیره به‌عنوان ژئومورفولوژیکی و زمین شناختی در قالب ژئوسایت‌های بالقوه متعدد پس از تدارک زیرساخت‌های گردشگری به عنوان ابزاری کارساز در راستای توسعه ژئوتوریسم و تأسیس ژئوپارک‌ها مورد استفاده قرار دهد.
زمین‌گردشگری در ایران با تأسیس ژئوپارک قشم در سال ۱۳۸۶ رسمیت یافت، اما به دلیل عدم وجود ابزار تفسیر زمین‌شناختی در این ژئوپارک در واقع به‌طور عملی هنوز صنعت زمین‌گردشگری در ایران راه‌اندازی و آغاز نشده‌است.
ایران در میان سایر کشورهای جهان از نظر آموزش‌های دانشگاهی و کتب درسی زمین‌گردشگری پیشرو بوده و برای مقطع کارشناسی زمین‌شناسی دانشگاه پیام‌نور و همچنین مقطع کارشناسی ارشد اکوتوریسم در دانشگاه‌های کشور، درس دو واحدی مستقلی به‌نام ژئوتوریسم (زمین گردشگری)، ارائه و تدریس می‌شود.
عمر پوستهٔ کف‌دریا. قرمز نشان‌دهندهٔ جوان‌تر است.
الکساندر فون هومبولت
ویلیام موریس دیویس
گرو کارل گیلبرت
ریچارد چورلی
فرج‌الله محمودی
تصویر ماهواره‌ای یک آبدره (فیورد) در گرینلند
فرورانش یک پوسته اقیانوسی تحت تأثیر نیروی زمین‌ساخت صفحه‌ای و تشکیل کمربند کوه‌زایی غیربرخوردی (مثال: رشته‌کوه آند).
بدبوم‌های پدید آمده در شیل‌های بریده‌شده توسط رود فرمونت در فلات کنویل شمالی در ایالت یوتا که به‌نام دروازه آبی معروف است. گرو کارل گیلبرت این منطقه را با جزئیات کامل مطالعه و تشریح کرد که اساس مشاهدات وی در بسیاری از مطالعات ژئومورفولوژیکی را شکل داد.
کلوت‌های کویر لوت
دره پیچان‌رود اوواچ در صربستان و بوسنی و هرزگوین
تپه‌های ماسه‌ای تشکیل‌شده بر اثر فرایندهای بادی در کویر مرنجاب
سنگ‌لغزش در دوون انگلستان
یخچال Aletsch در سوئیس، بزرگ‌ترین یخچال آلپ
تخریب خانه‌های ساحل پاسیفیکا، کالیفرنیا پس از یک توفان بزرگ در سال ۱۹۹۷
گسل سراسری زاگرس (به رنگ زرد) و دیگر گسل‌های زاگرس که بر اثر فرایندهای زمین‌ساختی پدید آمده‌اند.
گدازه‌های ناشی از فوران آتشفشانی در جزایر هاوایی.
یخچال بالتورو در قراقروم پاکستان با ۶۲ کیلومتر طول یکی از بزرگ‌ترین یخچال‌های کوهستانی دنیاست.
نقشه ژئومورفولوژی اوکراین
دره چاه‌کوه در ژئوپارک جزیره قشم
گردشگران در تپه‌های کویر مرنجاب
یک گل‌فشان در شهرستان جاسک استان هرمزگان
توحید اصلان‌زاده

| توحید اصلان زاده | توحید اصلان زاده |
| --- | --- |
زادهٔ: ۲۲ فروردین ۱۳۲۵
درگذشت: ۲۹ فروردین ۱۳۹۳ (۶۸ سال)
ملیت: ایرانی
پیشه: بازیگر
توحیداصلان‌زاده (۱۲ فروردین ۱۳۲۵ – ۲۹ فروردین ۱۳۹۳) بازیگر سینمای ایران بود.
وی بازیگر فیلمهای قدرت‌الله صلح میرزایی بود. فیلم‌های وی عبارتنداز: حامی، شاهین طلایی، تهاجم، حمله خرچنگها، چشمان سیاه. وی در تلویزیون هم فعالیت داشت. وی در دهه هفتاد زیاد فعالیت داشت؛ و بیشتر نقش منفی بازی می‌کرد. وی از ورزشکاران باستانی کار بود.
تپه شهر سوخته ۲۱۷

| تپه شهر سوخته ۲۱۷ | تپه شهر سوخته ۲۱۷ |
| --- | --- |
نام: تپه شهر سوخته ۲۱۷
کشور: ایران
استان: استان سیستان و بلوچستان
شهرستان: شهرستان زابل
اطلاعات اثر: اطلاعات اثر
کاربری: تپه، شهر تاریخی
دیرینگی: هزاره سوم
دورهٔ ساخت اثر: هزاره سوم
اطلاعات ثبتی: اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت: ۱۷۹۸۰
تاریخ ثبت ملی: ۱۵ اسفند ۱۳۸۵
تپه شهر سوخته ۲۱۷ مربوط به هزاره سوم قم است و در شهرستان زابل، بخش شیب آب، دهستان لوتک، روستای حومه شهر سوخته، ۱۵ کیلومتری جنوب غربی پایگاه باستان‌شناسی شهر سوخته واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۵ اسفند ۱۳۸۵ با شمارهٔ ثبت ۱۷۹۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بارو (بازار)

ورودی بارو مارکت
بازار بارو یا بارو مارکت (به انگلیسی: Borough Market)، یکی از قدیمی‌ترین بازارهای لندن و همچنین قدیمی‌ترین بازار عرضه محصولات کشاورزی است که همچنان فعال است.شکل کنونی این بازار در سال ۱۷۵۶ گشایش یافت.
تپه نیازقله‌سی

| تپه نیاز قله سی | تپه نیاز قله سی |
| --- | --- |
نام: تپه نیاز قله سی
کشور: ایران
استان: استان اردبیل
شهرستان: شهرستان اردبیل
اطلاعات اثر: اطلاعات اثر
کاربری: تپه
دیرینگی: دوره اشکانیان
دورهٔ ساخت اثر: دوره اشکانیان
اطلاعات ثبتی: اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت: ۲۴۹۶۴
تاریخ ثبت ملی: ۱۸ اسفند ۱۳۸۷
تپه نیاز قله سی مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان اردبیل، بخش مرکزی، دهستان بالغلو، روستای آلقیر واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۸ اسفند ۱۳۸۷ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه نی زار

| تپه نی زار | تپه نی زار |
| --- | --- |
نام: تپه نی زار
کشور: ایران
استان: استان کرمانشاه
شهرستان: شهرستان گیلانغرب
اطلاعات اثر: اطلاعات اثر
کاربری: تپه
دیرینگی: دوره اشکانیان
دورهٔ ساخت اثر: دوره اشکانیان
اطلاعات ثبتی: اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت: ۲۵۴۱۳
تاریخ ثبت ملی: ۲۶ اسفند ۱۳۸۷
تپه نی زار مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان ویژنان، ۸۰۰ متری غرب روستای گل خیرک سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۶ اسفند ۱۳۸۷ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه بزرگ مال امیری سفلی

| تپه بزرگ مال امیری سفلی | تپه بزرگ مال امیری سفلی |
| --- | --- |
نام: تپه بزرگ مال امیری سفلی
کشور: ایران
استان: استان کرمانشاه
شهرستان: شهرستان صحنه
اطلاعات اثر: اطلاعات اثر
کاربری: تپه
دیرینگی: دوران‌های تاریخی پس از اسلام
دورهٔ ساخت اثر: دوران‌های تاریخی پس از اسلام
اطلاعات ثبتی: اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت: ۱۲۲۰۰
تاریخ ثبت ملی: ۳۰ تیر ۱۳۸۴
تپه بزرگ مال امیری سفلی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان صحنه، بخش مرکزی، روستای مال امیری واقع شده و این اثر در تاریخ ۳۰ تیر ۱۳۸۴ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تنبیه‌الامه و تنزیه‌المله

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نویسنده(ها): محمدحسین نائینی
کشور: عثمانی
زبان: فارسی
موضوع(ها): فقه سیاسی، فلسفه سیاسی
تاریخ نشر: ۱۳۲۷ قمری
شمار صفحات: ۹۵
تنبیه‌الامة و تنزیه‌الملة رساله‌ای سیاسی از محمدحسین نائینی در محدودهٔ نظریهٔ شیعی حکومت جور در دورهٔ غیبت و در دفاع از حکومت انتخابی و مخالفت با سلطنت مطلقه و حکومت استبدادی است که آن را در ربیع‌الاول ۱۳۲۷ ق. (پس از به توپ بستن مجلس شورای ملی و پیش از فتح تهران توسط مشروطه‌خواهان) نوشت و در همان سال در بغداد به چاپ رساند
این کتاب مورد تأیید محمدکاظم خراسانی و عبدالله مازندرانی دو فقیه معروف آن زمان نیز قرار گرفت.
عنوان کامل کتاب را «تنبیه‌الامة و تنزیه‌الملة فی لزوم المشروطیة الدولة المنتخبة لتقلیل الظلم علی أفراد الأمة و ترقیةالمجتمع» نیز ثبت کرده‌اند.
موضوع

کتاب به گفته نگارنده «در تشریح حقیقت استبداد و مشروطیت دولت و تحقیق قانون اساسی و مجلس شورای ملی و توضیح معنی حریت و مساوات است» او استبداد را به دو نوع استبداد سیاسی و استبداد دینی تقسیم کرده و از میان بردن استبداد دینی را بسیار دشوارتر می‌داند.
استبداد را به سیاسی و دینی منقسم و هر دو را مرتبط به هم و حافظ یکدیگر و با هم تؤام دانسته‌اند و قلع این شجره خبیثه و تخلص از این رقیت خسیسه -که وسیله آن فقط به التفات و تنبه ملت منحصر است- در قسم اول اسهل و در قسم دوم در غایت صعوبت و بالتبع موجب صعوبت علاج قسم اول هم خواهد بود.
نائینی در این کتاب مخالفت اسلام با کسب دانش را رد کرده و مشروعیت حکومت در زمان غیبت را منوط به تدوین قانون اساسی، تشکیل مجلس شورای ملی و نظارت مجتهدین بر قوانین مجلس می‌داند. برای این امر، او در این کتاب نظریه ای را مطرح می‌کند که بعدها به منطقهٔ فراغِ شرع را معروف می‌شود.
در تفسیر آیه «واَمرهم شُوری بَینهم» و در توضیح حکومت ولایتیه که نائینی آن را به صدر اسلام ارجاع می‌دهد، او معتقد است که این الزام مشورت که در قرآن آمده و در سنت اجرا شده، تعارف نبوده و پیامبر و امام معصوم باید در حکومت مشورت کنند و نظر دیگران را در حاکمیت دخالت دهند تا حکومتشان در صورت و سیرت به استبداد شبیه نشود. در واقع حکومت معصوم هم بی مشورت با مردم استبدادی است.
نائینی مشروطه را بیدارباشی می‌داند و تحفه ای که از غرب آمده و حالا بسیاری از روحانیان که درگیر استبداد دینی شده‌اند سعی می‌کنند تا آن را ضد حکومت اسلام و امام زمان جلوه دهند. او اشکال کار را در دور دست‌های تاریخ می‌داند از وقتی بنی امیه و معاویه بنای سلطنت استبدادی را نهادند و علمای درباری به توجیه قصر و کاخ سبز معاویه پرداختند و بعدها با تداوم سلطنتِ استبدادی و عادت شدن این نوع حکمرانی و همراهی روحانیان، اینگونه به نظر رسید که اسلام و حکمرانی همین است و آنچه در دوره کوتاه صدر اسلام مشاهده شد به فراموشی رفت. از نظر او کار به جایی رسید که علمای شیعه، شاه را با معصوم اشتباه گرفتند و هر اعتراضی به شاه مستبد را محاربه با امام زمان دانستند. نائینی در اینباره از نامه‌های برخی آخوندها و ردیف کردن آیات و روایات برای علمای نجف می‌گوید و اینکه چگونه آنها می‌خواستند از مراجع حکم تکفیر مشروطه خواهان را بگیرند.
میثم ابناوی به مقایسهٔ تنبیه‌الامه و تنزیه‌المله نایینی با طبایع الاستبداد عبدالرحمن کواکبی پرداخته است. ابناوی ضمن مقایسه دو اثر، در نتیجه مقاله اش چنین می‌نگارد: بررسی دو کتاب نشان می‌دهد که تنبیه الامّة بر خلاف طبایع الاستبداد، دارای سبک خاصی است. قواعد اصولی و فقهی شیعه در آن به کار رفته است؛ منابع آن قرآن، احادیث نبوی، خطبه‌ها و نامه‌های امام علی علیه السلام، برخی از خطبه‌های حسین علیه السلام، سنَّت امامان معصوم، دیدگاه‌های حکیمان مسلمان مانند خواجه نصیر طوسی و گاه اندیشه‌های سیاسی ایران باستان است. جهت‌گیری آن مبتنی بر نگرش شیعی است و بسیار بدیعتر و منظمتر از طبایع الاستبداد است.
جمع‌آوری کتاب

شایعه جمع‌آوری کتاب به دستور مؤلف در منابع متعددی نقل شده است. با این حال صحت و چگونگی آن به درستی مشخص نیست و دلایل متفاوتی نیز در مورد آن نقل شده و برخی نیز آن را به مخالفان مشروطه نسبت داده‌اند. یکی از فرزندان نائینی در دهه ۷۰ شمسی این موضوع را به شدت تکذیب کرده و اظهار کرده که این داستان را در ایران شنیده است.
از انگیزه‌هایی که برای صدور فرمان جمع‌آوری کتاب آورده‌اند اینست که آن را با مقام و موقعیت خود در عرصه مرجعیت منافی می‌دید یا اینکه با وجود این کتاب به عنوان یک شخصیت سیاسی و نه یک شخصیت دینی شهرت پیدا می‌کرد.
البته چاپ دوم این اثر یک‌سال بعد از انتشار چاپ اول در تهران و در کارخانه مشهدی خداداد باسمه‌چی انجام شد.
انتشار و ترجمه

سید محمود طالقانی و داود فیرحی به ترتیب در سال‌های ۱۳۳۴ و ۱۳۹۴ این رساله را تصحیح و چاپ کرده‌اند.
تنبیه الامه چند بار به عربی نیز ترجمه شده است:
۱۴۱۰ (قمری) توسط محمدسعید الطریحی در مجله الموسم در لبنان و در پایان کتاب ضد الاستبداد توفیق السیف، چاپ ۱۹۹۹ در بیروت
۱۴۱۹ (قمری) توسط عبدالکریم آل نجف در قم
ترکسل

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نوع: دولتی
ISIN: US9001112047 
بنا نهاده: ۲۹ فوریه ۱۹۹۴
بنیانگذاران: محمد امین کارا محمد
دفتر مرکزی: آنکارا
مدیر عامل اجرایی: سوریا کیلیف
رئیس هیئت مدیره: احمد آکچا
محصولات: ارائه دهنده تلفن ثابت-ارائه دهنده تلفن همراه-ارائه دهنده اینترنت پرسرعت ثابت ADSLوهمراه3G-4G-5G
خدمات: ارائه دهنده تلفن ثابت-ارائه دهنده تلفن همراه-ارائه دهنده اینترنت پرسرعت ثابت و همراه
درآمد:  ۹٫۳۷ ₺ میلیارد لیره ترک (۲۰۱۲)
سود خالص:  ۱٫۱۴ ₺ میلیارد لیره ترک (۲۰۱۲)
مجموع دارایی:  ۱۷٫۱۴ ₺ میلیارد لیره ترک (۲۰۱۲)
مالک: دولت ترکیه
تعداد کارکنان: ۱۲٫۸۳۴ نفر (۲۰۱۱)
وبگاه: www.turkcell.com.tr
ترکسل (به انگلیسی: Turkcell) شرکت مخابرات ترکیه‌ای است، که بزرگ‌ترین اپراتور تلفن ثابت و همراه و اینترنت ثابت و همراه و اولین ارائه دهنده سرویس تلفن همراه نسل دوم (2G) و سوم (3G) و چهارم (4G) و پنجم (5G) در ترکیه است. سود این شرکت در هر ماه به ازای هر مشترک ۱٫۱۷ دلار آمریکا است، که به‌طور میانگین هر مشترک در ماه ۲۲۰ دقیقه صحبت می‌کند و با توجه به این داده‌ها، درآمد ماهیانه ترکسل ۹۲۵ میلیون لیره ترکیه برآورد می‌شود.
شرکت ترکسل در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۱۱ درآمد حاصل از افزایش ۸ درصدی، معادل ۲٫۲۸ میلیارد لیره ترکیه بود و سود شرکت با افزایش ۱۵ درصدی به ۷۲۱ میلیون لیره ترکیه رسید. در تاریخ ۲۸ نوامبر ۲۰۰۸ مزایده پروانه نسل سوم شبکه موبایل ترکیه برگزار شد که این پروژه به ارزش ۳۵۸ میلیون یورو، به شرکت ترکسل واگذار گردید.
تاریخچه

در فوریه ۱۹۹۴، شرکت ترکسل به عنوان اولین اپراتور تلفن همراه فعالیت خود را آغاز کرد و در سال ۲۰۱۱ توانست ۵۳ درصد سهم بازار را در دست بگیرد که پس از آن شرکت «ودافون» با ۲۸ درصد و «آوآ» ۲۰ درصد سهم بازار را در دست داشتند.
ترکسل اولین شرکت ترکیه‌ای است که سهام خود را در بورس نیویورک عرضه نموده و از تاریخ ۱۱ ژوئیه ۲۰۰۰ در بورس اوراق بهادار استانبول به تجارت می‌پردازد.
ترکسل خدمات جی‌اس‌ام بین‌المللی را هم فراهم می‌کند به طوری که این شرکت تا ۳۰ سپتامبر ۲۰۰۷ از طریق هلیدنگ فینتور و با همکاری شرکت تلیاسونرا دارای ۹٫۶ میلون مشترک در کشورهای آذربایجان، قزاقزستان، گرجستان و مولداوی بود. همچنین بیشتر تجارت ترکیه مربوط به کشور اوکراین است که در آن کشور ۱۰٫۶ میلیون مشترک دارد.
سهام

ساختار سهام ترکسل به شرح زیر است:
۵۱٪ درصد از هلدینگ ترکسل، ۰٫۰۵٪ درصد از هلدینگ چوکورووا، ۱۳٫۰۷٪ درصد هلدینگ تلیاسونرا، ۱٫۱۸٪ درصد هلدینگ ای. اس و ۳۴٫۷٪ درصد سهام آن به صورت شناور است. در دسامبر ۲۰۱۱ تلیاسونرا و چوکورووا به‌طور مستقیم و غیرمستقیم به ترتیب ۳۷٫۱ و ۱۳٫۰۸ درصد از سهام ترکسل را در دست گرفتند.
چوکورووا در سال ۲۰۰۵ اقدام به فروش سهام خود به تلیاسونرا نمود و از آن موقع بحث‌های زیادی بر سر الزام این ادغام بود که سرانجام در اوت ۲۰۰۹ به دستور اتاق بین‌المللی بازرگانی چوکوروا موظف شد تمام سهام باقی‌مانده خود در ترکسل را به تلیاسونرا منتقل نماید.
مناطق تحت پوشش

ترکسل از ۳۱ مارس ۲۰۰۷ میلادی ۱۰۰ درصد از جمعیت ساکن در شهرها را که بیش از ۳۰۰۰ شهر است و ۹۷٫۲۱ درصد از کل جمعیت و همچنین ۸۰٫۴۴ درصد از کل مساحت ترکیه را پوشش می‌دهد.
قبرس شمالی

ترکسل در قبرس شمالی با نام تجاری ترکسل قبرس شمالی (به استانبولی: Kuzey Kibris Turkcell-به اختصار: kktcell) در این کشور فعالیت می‌کند. اگرچه مالکیت ترکسل ترکیه و ترکسل قبرس شمالی (KKTCELL) یکی است ولی KKTCELL به صورت کاملاً مجزا و جدا از ترکسل ترکیه فعالیت می‌کند.
KKTCELL به عنوان بزرگ‌ترین اپراتور تلفن همراه از نظر تعداد مشترکین و همچنین پوشش شبکه در کشور قبرس شمالی است. شماره‌های KKTCELL با شماره‌های ترکسل متمایز بوده و به راحتی قابل تشخیص هستند که با 05338XXXXXX شروع می‌شوند.
رومینگ

ترکسل تا سپتامبر ۲۰۰۸ با ۶۰۵ اپراتور در ۲۰۱ کشور قرارداد رومینگ منعقد کرده‌است. که توافقنامه‌های بین‌المللی جی‌پی‌آراش بیشتر از سایر اپراتورها است (۳۶۵ اپراتور در ۱۴۳ کشور تا ۳۱ اوت ۲۰۰۸) همچنین تخفیف رومینگ در تماس از ترکسل به KKTCELL را هم شامل می‌شود.
طرح‌های حمایتی

از سال ۲۰۰۲ ترکسل از حامیان رسمی فوتبال و تیم ملی بسکتبال بوده‌است. همچنین این شرکت حامی ۱۴ تیم از ۱۸ تیم سوپر لیگ ترکیه است و پروژه «جوایز فوتبال ترکسل» از سال ۲۰۰۳ آغاز گردیده که به منظور تشویق بازیکنان به «بازی جوانمردانه» است و به ورزشکارانی که انصاف و همبستگی را در بازی‌ها نشان می‌دهند اهدا می‌شود.
قرارداد با ایران

در سال ۲۰۰۵ دولت ایران قراردادی را برای پوشش ترکسل در ایران به عنوان نخستین شرکت خصوصی مخابراتی تهیه کرد. این قرارداد به چالش کشیده شد و مجلس شورای اسلامی سهام این شرکت را از ٪۷۰ به ٪۴۹ کاهش داد. مطابق قانون اساسی ایران در قوانین ناظر بر سرمایه‌گذاری خارجی حق مجلس در نظارت و تأیید قراردادهای خارجی تصریح شده‌است. ترکسل موافق کاهش سهام نبود و اعلام کرد از قرارداد خارج می‌شود.
تپه گورستان قمشلو

| تپه گورستان قمشلو | تپه گورستان قمشلو |
| --- | --- |
نام: تپه گورستان قمشلو
کشور: ایران
استان: استان قزوین
شهرستان: شهرستان بوئین‌زهرا
اطلاعات اثر: اطلاعات اثر
کاربری: گورستان، تپه
دیرینگی: دوران‌های تاریخی پس از اسلام
دورهٔ ساخت اثر: دوران‌های تاریخی پس از اسلام
اطلاعات ثبتی: اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت: ۳۱۵۴
تاریخ ثبت ملی: ۲۵ اسفند ۱۳۷۹
تپه قبرستان قمشلو مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای قمشلو واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۷۹ با شمارهٔ ثبت ۳۱۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.