جمهوری سوم فرانسه

جمهوری سوم (به فرانسوی: Troisième République) به حکومت فرانسه در دوران بین ۴ سپتامبر ۱۸۷۰ (فروپاشی امپراتوری دوم فرانسه طی جنگ فرانسه و پروس) و ۱۰ ژوئیه ۱۹۴۰ (سقوط فرانسه در جنگ جهانی دوم که منجر به تشکیل فرانسه ویشی شد) گفته می‌شود.
روزهای اول جمهوری سوم عمدتاً دستخوش آشوب و اغتشاش سیاسی ناشی از جنگ فرانسه و پروس در ۱۸۷۱-۱۸۷۰ بود، جنگی که پس از سقوط ناپلئون سوم در سال ۱۸۷۰، جمهوری به آن ادامه داد. پس از آنکه جنگ به ازدست‌رفتن مناطق آلزاس (به‌جز تریتوآر دو بلفور) و لورن (بخش شمال شرقی یعنی موزل امروزی)، شورش اجتماعی و ایجاد کمون پاریس انجامید، پروسی‌ها غرامت‌های سنگینی علیه فرانسه تعیین کردند. نخستین دولت‌های جمهوری سوم، بازگرداندن نظام پادشاهی را مورد بررسی قرار دادند اما نتوانستند اختلاف‌نظرهایی که درباره ماهیت پادشاهی و فرد شایسته پادشاهی را حل و فصل کنند. جمهوری سوم در اصل به عنوان یک دولت موقت ایچاد شده بود اما در نهایت تبدیل به شکل دائمی حکومت فرانسه شد.
قانون اساسی این جمهوری در سال ۱۸۷۵ تدوین شد. طبق این قانون فرانسه دارای دو مجلس عوام و سنا بود که رئیس‌جمهور با تأیید مجلس سنا می‌توانست مجلس عوام را منحل کند. مجلس سنا دارای ۳۰۰ عضو بود که یک چهارم آن‌ها مادام العمر بودند.
نقشهٔ فرانسه و مستعمراتش در زمان جمهوری سوم
اولین رئیس‌جمهور فرانسه مارشال مک ماهون نام داشت. البته باید توجه داشت که ابتدا کشمکش‌های زیادی بین جمهوری‌خواهان، سلطنت طلبان و کلیسا به وجود آمد و در واقع جمهوری‌خواهان در سال ۱۹۰۵ بر رقبای خود پیروز شدند و در این سال بود که حکومت جمهوری در این کشور تثبیت شد. دوران شکوفایی جمهوری سوم تا سال ۱۹۱۴ یعنی آغاز جنگ جهانی اول بود.
از سال ۱۸۷۰ تا ۱۹۱۴ درآمد ملی فرانسه تقریباً دو برابر شد، تولید صنایع به سه برابر و سرمایه‌گذاری خارجی به شش برابر رسید. میزان دستمزدهای واقعی پنجاه درصد و تجارت خارجی ۷۵ درصد افزایش یافت. حدود ۱۲۵٬۰۰۰ مایل بزرگراه جدید احداث شد. فرانسه در سال ۱۹۱۳ به بزرگ‌ترین تولیدکننده اتومبیل در اروپا تبدیل شد. در این سال صادرات اتومبیل در فرانسه به ۴۵۰۰۰ دستگاه رسید. طی این مدت ۵۶٬۰۰۰ مایل راه‌آهن احداث شد. فرانسه در زمینه کشاورزی نیز به پیشرفت‌های قابل ملاحظه‌ای دست یافت. ارزش تولیدات کشاورزی این کشور که در سال ۱۸۶۰ شش میلیارد فرانک بود در سال ۱۹۱۳ به ۱۱ میلیارد فرانک رسید و فرانسه بعد از آمریکا و روسیه به سومین صادرکننده گندم در جهان تبدیل شد.
با شروع جنگ اول جهانی آلمان در ماه اگوست سال ۱۹۱۴ از طریق بلژیک به فرانسه حمله کرد. فرانسه در این جنگ ۱٬۳۷۵٬۰۰۰ کشته؛ ۴٬۲۶۶٬۰۰۰ زخمی و ۵۳۷٬۰۰۰ ناپدید و اسیر بجا گذاشت. سرانجام جنگ اول جهانی در یازدهم نوامبر ۱۹۱۸ پایان یافت.
منبع: The Collapse of Third Republic by William L. Shirer
| ن ب ورئیسان جمهور فرانسه | ن ب ورئیسان جمهور فرانسه | ن ب ورئیسان جمهور فرانسه |
| --- | --- | --- |
| جمهوری اول (۱۷۹۲-۱۸۰۴) |  ·   ·   ·  |  |
| جمهوری دوم (۱۸۴۸-۱۸۵۲) | شارل لوئی ناپلئون پناپارت |  |
| جمهوری سوم (۱۸۷۰-۱۹۴۰) | آدولف تیر  •  پاتریس دو مک ماهون  •  ژول گروی  •  ماری فرانسوا سعدی کارنو  •  ژان کازیمیر-پریه  •  فلیکس فوره  •  امیل لوبه  •  آرمان فالیر  •  ریمون پوانکاره  •  پل دشانل  •  آلکساندر میلران‏  •  گاستون دومرگ  •  پل دومر  •  آلبر لوبرن |  |
| جمهوری چهارم ۱۹۴۶-۱۹۵۸ | ونسان اوریول  •  رنه کوتی |  |
| جمهوری پنجم (تاکنون-۱۹۵۹) | شارل دوگل  •  ژرژ پمپیدو  •  والری ژیسکار دستن  •  فرانسوا میتران  •  ژاک شیراک  •  نیکولا سارکوزی  •  فرانسوا اولاند  •  امانوئل مکرون (منتخب) |  |
 تاریخ فرانسه:  تاریخ فرانسه
| ن ب ودیپلماسی ابرقدرت‌ها ۱۸۷۱–۱۹۱۳ | ن ب ودیپلماسی ابرقدرت‌ها ۱۸۷۱–۱۹۱۳ |
| --- | --- |
قدرت بزرگ جهانی:  اتریش-مجارستان  فرانسه در سده نوزدهم  امپراتوری آلمان  پادشاهی ایتالیا  امپراتوری ژاپن  امپراتوری روسیه  پادشاهی متحد بریتانیای کبیر و ایرلند  ایالات متحده 
اتحاد نظامی:  اتحاد سه‌گانه (۱۸۸۲) (Dual Alliance)  تفاهم مثلث (اتحاد فرانسه و روسیه  توافق قلبی  قرارداد سن پترزبورگ، ۱۹۰۷ میلادی)  اتحاد ژاپن و بریتانیا 
Trends:  Ottoman Decline (Eastern Question)  انتقام‌گرایی  امپریالیسم نو (تقسیم آفریقا)  پان اسلاویسم  بازی بزرگ  The Great Rapprochement 
Treaties Agreements:  پیمان فرانکفورت (۱۸۷۱)  مجمع سه امپراتور  پیمان برلین (۱۸۷۸)  Reinsurance Treaty  معاهدهٔ پاریس  معاهدۀ بجورکو  Taft–Katsura Agreement  پیمان ۱۹۰۵ ژاپن و کره  Japan–Korea Annexation Treaty  Racconigi agreement 
Events:  کنگره برلین  کنفرانس برلین (۱۸۸۴)  سیاست جهانی  قوانین نیروی دریایی آلمان  رقابت تسلیحاتی نیروی دریایی انگلستان و آلمان (دریدنوت)  رویداد فاشودا  Annexation of Hawaii  بحران طنجه  کنفرانس الجزیراس  بحران اگادیر  بحران بوسنی 
Wars:  جنگ روسیه و عثمانی (۱۸۷۷–۱۸۷۸)  نخستین جنگ چین و ژاپن  جنگ آمریکا و اسپانیا  جنگ‌های موز  جنگ آمریکا و فیلیپین  شورش مشتزن‌ها  جنگ بوئر دوم  جنگ روسیه و ژاپن  جنگ عثمانی و ایتالیا  جنگ‌های بالکان 
↑  البته آدولف تیر اولین رییس جمهور در جمهوری سوم محسوب می‌شد و مارشال مک ماهون اولین رییس دولت قانون اساسی جدید بود