واکنش‌ها به تظاهرات ۱۳۹۶ ایران
واکنش‌های داخلی > احزاب و کانون‌ها

حزب کمونیست کارگری ایران در بیانیهٔ ۹ دی ۱۳۹۶ خود تأکید کرد که از میان شعارهای معترضان «حکومت اسلامی، نمی‌خواهیم، نمی‌خواهیم!»، چکیدهٔ اعتراضاتی است که در طی نزدیک به چهار دهه اعتراضات در جامعه در جریان داشته‌است. این شعار باید در سراسر ایران طنین افکن شود.» این بیانیه در پایان با سه شعار «مرگ بر جمهوری اسلامی!» «آزادی، برابری، حکومت کارگری!» «زنده باد جمهوری سوسیالیستی!» پایان می‌یابد.
حزب توده ایران در بیانیهٔ ۸ دی ۱۳۹۶ خود می‌گوید که «راه نجات کشور، مبارزهٔ مشترک و سازمان‌یافتهٔ همهٔ نیروهای آزادی‌خواه، ملی و ضددیکتاتوری برای طرد رژیم استبدادی و ضدمردمی ولایت فقیه است.» این بیانیهٔ کمیتهٔ مرکزی حزب تودهٔ ایران تأکید می‌کند که آنان «سال‌هاست بر این عقیده پای می‌فشرد که نظام سیاسی حاکم بر ایران، یعنی نظامی بنا شده بر حاکمیت یک فرد، در مقام «نمایندهٔ خدا برزمین»، و بر فراز کلیهٔ قوانین و دستگاه‌های اجرایی، قانون‌گذار، قضایی، نظامی و انتظامی، نظامی اصلاح‌پذیر نیست و نمی‌توان با استحالهٔ این نظام سیاسی از درون آن حاکمیتی مردم‌سالار را پدیدآورد.»
حزب کمونیست ایران در اطلاعیهٔ ۷ دی ۱۳۹۶ دربارهٔ تظاهرات علیه گرانی، نوشت که «اعتراضات کارگری و توده‌ای بطور اجتناب‌ناپذیری گسترش پیدا خواهند کرد، چون رژیم هیچ برنامه‌ای برای بهبود زندگی و معیشت مردم در دستور کار ندارد.»
حزب کار ایران (توفان) در بیانیهٔ ۷ دی ۱۳۹۶ بیان می‌دارد که نکته مهمی که باید بدان توجه کرد «برخی از شعارهای انحرافی است که متأسفانه تظاهرکنندگان فریاد زدند و محافل ارتجاعی داخلی وخارجی نیز آن را برجسته نمودند و به جای همبستگی میان ملل درمنطقه به نفرت ملی و ضد عرب دامن زدند. شعارهای نه غزه، نه لبنان، نه سوریه جانم فدای ایران شعارهای مترقی نیستند و نمی‌توانند باشند.» در پایان تأکید می‌کند که این حزب از «مبارزه برحق مردم مشهد و سراسر ایران علیه گرانی و فقر و بیکاری و پیکار برای مطالبات دمکراتیک و آزادی احزاب و اجتماعات عمیقاً حمایت می‌کند.» و «تنها آلترناتیو برای رهایی از شر نظام گندیدهٔ سرمایه‌داری جمهوری اسلامی، سوسیالیسم است و جز این نیز نیست.»
حزب کارگزاران سازندگی در ۱۳ دی ۱۳۹۶ بیانیه‌ای صادر نمود: «اعتراض را از آشوب جدا کنیم» و تأکید نمود «کارگزاران سازندگی ایران به عنوان حزبی سیاسی و قانونی به صراحت اعلام می‌کند ضمن اذعان به ضعف‌های ساختاری در اداره کشور همچنان از موضع اصلاح‌طلبی و اعتدال‌گرایی و توسعه‌خواهی، خواهان خویشتن‌داری دولت و حاکمیت و ملت در حوادث اخیر است.»
حزب دموکرات کردستان ایران و کومله در بیانیه‌ای مشترک ۳۰ دسامبر ۲۰۱۷، بیان کرد که «شعارهای معترضان نشانگر این است که مردم ایران دیگر این رژیم را نمی‌پذیرند و خواهان جایگزینی آن با حکومتی دمکراتیک هستند که پاسخگوی مطالباتشان بوده که عدالت، برابری و حفظ کرامت انسانی و ملی را برایشان به ارمغان بیاورد.» و در پایان از «همه مجامع و سازمان‌های بشردوست و مراکز سیاسی و صلاحیتدار جهانی» خواستار پشتیبانی از «مطالبات برحق مردم ستمدیده ایران» و «فشار بر رژیم ایران» شده‌است.
حزب دموکرات کردستان با انتشار بیانیه‌ای در ۳۱ دسامبر ۲۰۱۷ عنوان کرد: «تظاهرات کنونی مردم ایران، هم از لحاظ صراحت شعارها و خواست‌های معترضین، هم از نظر شرکت قشرها و طبقات مختلف مردم و همچنین گسترهٔ جغرافیایی و عمومی بودن آن، در مقایسه با اعتراضات سال‌های گذشته، بسیار متفاوت‌تر و بی‌سابقه‌تر است». هم‌چنین در این بیانیه بیان کرد: «حزب دمکرات کردستان، ضمن اعلام حمایت از تظاهرات مردم به‌جان‌آمدهٔ ایران علیه رژیم ستمگر، منحوس و فاسد جمهوری اسلامی، اعمال خشونت نیروهای سرکوبگر در برابر مردم و بازداشت و حصر تظاهرکنندگان را قویاً محکوم می‌نماید.» هم‌چنین در ادامه افزود: «از کشورهای دموکراتیک و نهادهای بین‌المللی مدافع دمکراسی و حقوق بشر نیز می‌خواهیم از مردم تحت‌ستم و به‌جان‌آمدهٔ ایران که با دست خالی اما با اراده‌ای مستحکم و با خواست‌هایی مشروع به میدان آمده‌اند و خواستار آزادی و دمکراسی و ابتدایی‌ترین حقوق خویش هستند، حمایت به عمل آورند.»
مجمع روحانیون مبارز در جلسهٔ شامگاه ۱۱ دی ۱۳۹۶ خورشیدی، به ریاست سید محمد خاتمی، بیانیه‌ای صادر کرد که در آن به «حل مشکلات و تأمین خواسته‌های مردم» با «روش‌های اصلاح‌طلبانه» تأکید شده‌است. در این بیانیه آمده‌است: «حوادث تلخ روزهای اخیر در نقاط مختلف کشور نشان داد که عناصر فرصت‌طلب و عوامل آشوبگر با سوء استفاده از اجتماعات و اعتراضات آرام مردمی با ایجاد آشوب، ناامنی، تخریب اموال عمومی، اهانت به مقدسات دینی و ملی، و حتی قتل انسان‌های بی‌گناه، اهداف پلید دشمنان را دنبال می‌کنند.»
حزب مردم‌سالاری در بیانیهٔ ۱۳ دی ۱۳۹۶ خود، خواستار «افزایش کارآمدی قوای سه‌گانه برای حل مشکلات مردم» شد و تأکید می‌کند که «حزب مردم‌سالاری اعتقاد دارد حوادث اخیر نه تنها تهدید نیست بلکه یک فرصت است.»
حزب اعتماد ملی در بیانیه ۱۴ دی ۱۳۹۶ خود با توصیف رویداد به «حرکت اعتراضی بخشی از شهروندان و هموطنان نسبت به شرایط اقتصادی و سیاسی کشورند و برخی شخصیت‌ها و نهادهای حاکمیتی و حکومتی» تأکید می‌کند که «صاحبان قدرت، از صدر تا ذیل، باید بدانند که مسولیت ایجاد شرایط موجود کشور بر عهده آنهاست و همگی باید پاسخگو باشند»، سپس می‌گوید «باید این نظام پالایش و درمان شود، ساختارهای سیاسی معیوب مثل نظام انتخاباتی اصلاح شوند، ساختارهای اقتصادی بسترساز اختلاس‌ها، اصلاح شوند. ساختارهای فرهنگی مشکل‌زا اصلاح گردند و در نهایت شخصیت‌ها و مسئولان سیاسی ناپاک و نالایق کنار گذاشته شوند.»
کانون نویسندگان ایران بیانیه‌ای به تاریخ ۲ ژانویه صادر کرد، «در جامعه‌ای که اعتراض کردن آزاد نباشد، از آزادی خبری نیست. مردم به همان اندازه که حق اعتراض کردن را به دست می‌آورند، آزادند.» «این حق مردم است که به سختی‌های معیشتی خود، به تبعیض و زندگی زیر خط فقر اعتراض کنند، این حق نویسندگان و هنرمندان است که به سانسور و تیغ حذف و قلع‌وقمع فرهنگی و ده‌ها مشکل دیگر معترض باشند، این حق زنان است که به تبعیض جنسیتی نه بگویند؛ حق جوانان است که در مقابل موانع کار و شادی‌شان معترض باشند. این . . . این حق همگان است که آزادانه صدای اعتراض خود را بلند کنند. مردم در تجمع‌های اعتراضی خود، حق طبیعی و مدنی‌شان را محقق می‌کنند. مقابله با این حق است که ناحق است.»
کانون مدافعان حقوق بشر: نرگس محمدی، نائب رئیس کانون مدافعان حقوق بشر، روز ۱۴ دی، در بیانیه‌ای بر حق راهپیمایی مسالمت‌آمیز تأکید کرد و اتهام «کشیده شدن رفتار مردم به سوی خشونت»، را متوجه حکومت دانسته‌است. «حکومت، نهادهای مدنی، احزاب و روزنامه‌ها را پایگاه دشمن و فعالان مدنی و سیاسی را مزدور مزد بگیر و تجمعات مسالمت‌آمیز مدنی را اغتشاش نامید و سرکوب کرد. آنچه امروز و فردا خواهیم دید نه دست دشمن و بیگانه که ماحصل تدبیر نابخردانه حکومت است.» در ادامه بیانیه خود، داشتن نهادهای مدنی، اولین و ضروری‌ترین اقدام در رفع بی‌عدالتی و فساد را ممانعت از تصویب لایحه بودجه سال ۹۷ عنوان کرد.
رضا پهلوی، ولی‌عهد پیشین و سخنگوی شورای ملی ایران در ۸ دی در پیامی در صفحه فیسبوک خود نوشت که «فریاد حق‌طلبانه شما بیانگر آگاهی و دانایی شما است از حقوقتان در اعتراض به ظلم و بی‌عدالتی حاکم بر مملکت. راه چنین است و راهی دیگر جز سر فرود آوردن فرقه تبهکار در مقابل اراده شما نیست.» سپس در صفحهٔ فیسبوک خود نگاشت که «مفتخرم که صدای حق طلبانه شما را می‌شنوم.» همچنین وی در توئیتر خود در سه پست جداگانه به انگلیسی نوشت: رژیم فعلی در ایران هیچ‌گاه تغییر نخواهد کرد. ۳۸ سال زمان داشت تا تعدیل شود اما نشد. به جای آن ثروت کشور را بر باد داد، ایران را به ورطه درگیری‌های خارجی کشاند، و ده‌ها هزار نفر از ایرانیان را برای حفظ قدرت به قتل رساند.
تشکل‌های مستقل کارگری در ایران (از جمله اتحادیه آزاد کارگران ایران) در یک بیانیه مشترک به تاریخ ۱۸ دی ۱۳۹۶ برخورد حکومت با معترضان، «اعلام جنگی نهایی از سوی حکومت‌گران» به «توده‌های مردم به جان آمده از شرایط فلاکت‌بار موجود» توصیف شده‌است. این بیانیه با اشاره به اینکه اعتراض‌های مداوم و پراکنده، امروزه به «اعتراض‌هایی سراسری و توفنده» بدل شده‌است، اضافه کرد: «هر درجه از سرکوب وحشیانه تر، توده‌های هر چه وسیعتری از مردم ایران را به خیابان‌ها خواهد کشاند و به اعتراض‌های آنان عمق و دامنه بیشتری» خواهد داد.