انقلاب مه
هفتهٔ مه > جمعه ۲۵ مه

صبح ۲۵ ماه مه، علی‌رغم آب و هوای بد، جمعیتی در میدان د لا ویکتوریا جمع شدند و شبه‌نظامیان به رهبری دومینگو فرنچ و آنتونیو بروتی هم حضور یافتند. آن‌ها خواستار فراخوان خونتای منتخب روز گذشته، استعفای نهایی سیسنروس و تعیین حکومتی جدید بودند که شامل او نباشد. بارتولومه میتره، مورخ، می‌گوید که فرنچ و بروتی روبان‌های آبی و سفید، شبیه به نشان ملی امروزی آرژانتین را در میان حاضران توزیع کردند. مورخان بعدی در این مورد شک دارند اما این احتمال را داده‌اند که انقلابیون از علائم مشخصی برای شناسایی استفاده کرده باشند. شایعه شده بود که ممکن است کابیلدو استعفای سیسنروس را رد کند. به دلیل تأخیر در صدور مصوبهٔ رسمی، جمعیت غلغله کرد و با صدای بلند فریاد می‌زدند: «مردم می‌خواهند بدانند چه خبر است!».
کابیلدو ساعت ۹ صبح دیدار کرد و استعفای سیسنروس را نپذیرفت. آن‌ها فکر کردند که جمعیت حق قانونی ندارند که روی چیزی که کابیلدو قبلاً تصمیم گرفته و اجرا کرده، تأثیر بگذارند. آن‌ها فکر کردند که چنان‌که خونتا فرماندهی افراد مسلح را داراست، بایستی تظاهرات را با زور سرکوب کند. همچنین افراد حاضر را مسئول هرگونه تغییر در مصوبهٔ روز قبل دانست. آن‌ها برای اجرای این دستورها، فرماندهان ارشد را احضار کردند اما ایشان تصمیم کابیلدو را اطاعت نکردند. بسیاری از آن‌ها، از جمله ساودرا، در مجلس حاضر نشدند. کسانی که این کار را انجام دادند، گفتند که نمی‌توانند از دستور دولت حمایت کنند و اگر فرماندهان به سربازان برای سرکوب تظاهرکنندگان دستور دهند، آنان سرپیچی خواهند کرد.
شور و هیجان جمعیت بیشتر شد و آن‌ها از دروازهٔ مجلس رد شدند. لیوا و لزیکا درخواست کردند کسی که می‌تواند به عنوان سخنگوی مردم عمل کند، باید وارد سالن شود و به آن‌ها بپیوندد تا خواسته‌های مردم را توضیح دهد. بروتی، شیکلانا، فرانسوی و گرلا اجازه پاس داشتند. لیوا تلاش کرد تا ضد شورش پانچو پلانز را ناامید کند اما او نیز وارد سالن شد. کابیلدو استدلال کرد که بوینس آیرس حق ندارد بدون بحث در مورد سایر استان‌ها، سیستم سیاسی نایب‌الملک را بشکند. فرنچ و شیکلانا پاسخ دادند که فراخوان کنگره قبلاً مورد بررسی قرار گرفته. کابیلدو فرماندهان را به تعامل با آن‌ها فراخواند. همان‌طور که در چند روز گذشته چندین بار اتفاق افتاده بود، رومرو توضیح داد که اگر مجبور شوند به حمایت از سیسنروس، معترضان را سرکوب کنند، سربازان دست به شورش می‌زنند. کابیلدو هنوز حاضر به تسلیم شدن نبود، تا این که صدای معترضان در سالن به گوش رسید. آن‌ها می‌ترسیدند که تظاهرکنندگان بتوانند وارد ساختمان شوند و به آن‌ها برسند. مارتین رودریگز خاطر نشان کرد که تنها راه آرام کردن تظاهرکنندگان پذیرش استعفای سیسنروس است. لیوا موافقت کرد و اعضای دیگر را متقاعد کرد تا مردم به پلازا بازگشتند. رودریگز برای دیدار با سایر انقلابیون، جهت برنامه‌ریزی مراحل پایانی انقلاب، به خانه آزکوئناگا رفت. تظاهرات بار دیگر کابیلدو را شکست داد و به سالن رایزنی رسید. بروتی به نمایندگی از مردم صحبت کرد و گفت که خونتای جدید باید توسط مردم انتخاب شود؛ نه توسط کابیلدو. او گفت که علاوه بر حدود ۴۰۰ نفری که از قبل جمع شده بودند، پادگان مملو از افرادی است که از آن‌ها حمایت می‌کنند و او تهدید کرد که در صورت لزوم با زور شهر را کنترل خواهند کرد. کابیلدو با نامه‌ای کتبی خواسته‌های آن‌ها را پاسخ داد.
پس از یک بازهٔ طولانی، سندی حاوی ۴۱۱ امضا به کابیلدو تحویل داده شد. در این سند یک ترکیب جدید برای اعضای خونتا و یک لشکرکشی ۵۰۰ نفره برای حمایت از استان‌ها پیشنهاد داد شد. در این سند — که همچنان حفظ شده‌است — بیشتر فرماندهان ارتش و بسیاری از ساکنان مشهور نامشان آمده و حاوی بسیاری از امضاهای ناخوانا است. فرانچ و بروتی سند را با عبارت «برای من و برای ششصد نفر دیگر» امضا کردند. با این وجود، در مورد طرز نوشته شدن سند نظر متفق‌القولی وجود ندارد. در همین حال، هوا بهتر شد و خورشید ابرها را کنار زد. مردم در میدان این اتفاق را به فال نیک گرفتند. خورشید مه چند سال بعد با اشاره به این واقعه طراحی و ترسیم شد.
کابیلدو سند را پذیرفت و به بالکن رفتند تا آن را مستقیماً به مردم ارائه دهند اما به دلیل دیر وقت شدن و وضعیت جوی، فقط تعداد معدودی در میدان باقی مانده بودند. لیوا ادعای نمایندگان باقی مانده برای صحبت از طرف مردم را به سخره گرفت. طاقت عدهٔ معدودی که هنوز در میدان، بارش باران را تحمل می‌کردند، طاق شد. بروتی تأخیرهای بعدی را نپذیرفت و تهدید کرد که مردم را برای به دست گرفتن اسلحه فرا خواهد خواند. چشم‌انداز احتمال وقوع خشونت بیشتر، موجب شد نهایتاً سند با صدای بلند خوانده شود و بلافاصله توسط حاضران تصویب شد.
سرانجام پریمرا خونتا تأسیس شد. در این دولت رئیس‌جمهور کورنلیو ساودرا، و اعضا مانوئل آلبرتی، میگوئل د آزکوئناگا، مانوئل بلگرانو، خوآن خوزه کاستلی، دومینگو ماتئو و خوآن لارئا و دبیران خوآن خوزه پاسو و ماریانو مورنو حضور داشتند. قوانین حاکم بر آن تقریباً همان قوانینی بود که روز قبل صادر شد، با مقررات اضافی که کابیلدو اعضای اعضای خونتا را مراقبت می‌کرد و خود خونتا در صورت خالی ماندن کرسی‌های مذکور، جایگزین‌هایی را تعیین می‌کرد. ساودرا در میان جمعیت صحبت کرد و سپس در میان صدای شلیک‌های توپخانه و نواختن زنگ‌ها، به قلعه رفت. در همین حال، سیسنروس یک سوارکار را به شهر کوردوبا اعزام کرد تا در مورد آنچه در بوینس آیرس اتفاق افتاده بود، به سانتیاگو د لینیرس هشدار دهد و درخواست اقدام نظامی علیه خونتا را بدهد.