خاندان اسفندیاری بالاوند
دورهٔ قاجار

رهبری ایل بالاوند به اسماعیل خان دوم رسید و پس از وی اسفندیار خان به حکومت  منطقه رسید و پس از وی پسر بزرگترش حیدر علی خان اول طی حکمی به حکومت منطقه رسید پس از کشته شدن حیدر علی خان در دوران محمد شاه قاجار برادر کوچکتر وی لطفعلی خان بالاوند ملغب به سردار ارفع به حکومت  هلیلان رسید. لطفعلی خان متولد ۱۲۲۰ هجری قمری فرزند اسفندیار خان از نوادگان باله خان؛ جد ایل مذکور از مقتدرترین سران ایل بالاوند بود، چریکف که در اوایل پادشاهی ناصرالدین شاه قاجار در ایران به سر می‌برده‌است، در سیاحت‌نامه اش از لطفعلی خان با عنوان حاکم هلیلان نام می‌برد، لطفعلی خان باعث به وجود آمدن پیوندهای سیاسی میان ایل بالاوند و خاندانها و سران طوایف منطقه شد که به ثبات و اقتدار ایل او انجامید: در زمان حیات او ابنیه و آثار و قلاع متعددی در منطقه بنا گردید از جمله قنات قلعه حمام و باغ روستای کهره و آسیاب‌های آبی کهره قلعه و سردخانه روستای شاه بداغ که امروزه ویرانه‌ای بیش نیستند. پس از مرگ لطفعلی خان پسران وی هرکدام طوایفی از ایل بالاوند را گرد خود جمع کردند و تشکیل حکومت های محلی کوچکی را دادند از جمله خوانین ایل بالاوند در دوره قاجار عبارتند از: آزاد خان اسفندیاری در منطقه هلیلان و محبعلی خان معتمد السلطان فرزند ارشد لطفعلی خان در زردلان حکومت محلی داشتند. در اواخر سلسله قاجار ریاست ایل بالاوند به دست نوادگان لطفعلی خان بالاوند اداره میشد از نوادگان و خوانین ایل بالاوند در اواخر قاجار به تعداد به شرح زیر است:
محمود خان اسفندیاری بالاوند
محمود خان  ملقب به صمصام السلطان از خوانین پشتکوه در عهد قاجاریه بود. محمود خان فرزند علی نقی خان نوه لطفعلی خان بالاوند در سال ۱۲۳۵ هجری شمسی در هلیلان قلعه شاهبداغ چشم به جهان گشود. وی در زندگی شخصی سه بار ازدواج نمود همسر اول ایشان بانو هدیه فرزند حاجی خان اسفندیاری ولد کالبرضا خان و همسر دوم ایشان بانو نور محل دختر علی محمد خان از طایفه کوشکی و همسر سومش بانو فردوس دختر نصرالله خان اسفندیاری ولد محبعلی خان معتمد السلطان بود، مادر محمود خان بانو سحر خانم دختر دختر (فتح الله خان امرایی) بود. محمود خان در جنگ ساوه سرکردگی ایل بالاوند و دیگر قشون طوایف پشتکوه الهیارخان و سام‌خان گراوند و سا یر خوانین طوایف مختلفهٔ طرهان را در غائلهٔ غرب ایران جنگ باغ شاه ساوه به سرکردگی
سالارالدوله فرزند سوم مظفرالدین‌شاه قاجار بر عهده داشت، سالارالدوله برای رسیدن به مقاصد سیاسی در غرب ایران، با دختر رؤسای ایلات و عشایر آن حدود وصلت کرد که حاصلش نُه فرزند بود. یکی از این همسران، ملکه خانم دختر غلامرضاخان امیرجنگ، والی پشتکوه از همسرش آغا سلطان نوه لطفعلی خان بالاوند جد علای خاندان اسفندیاری بالاوند بود. علت همکاری سواران بالاوند به سرکردگی محمود خان صمصام السلطان بر می گردد به زمانی که سالار الدوله حاکم کرمانشاه بود و با ایل بالاوند رابطه نزدیکی داشت و با خواهر زاده امامقلی خان اسفندیاری بالاوند دختر والی غلامرضا خان فیلی به نام ملکه خانم ازدواج نمود که حاصل این ازدواج پسری به نام محمد میرزا قاجار بود، محمود خان به دلیل شجاعتی که در جنگ باغ شاه از خود نشان داد لقب صمصام السلطان از سوی سالار الدوله به وی داده شد. محمود خان سرانجام چهار سال پس از جنگ ساوه در سال ۱۳۳۴(هجری قمری) دیده از جهان فروبست و در شهر نجف اشرف قبرستان وادی السلام به خاک سپرده شد.
امامقلی خان اسفندیاری
امامقلی خان اسفندیاری فرزند حیات قلی خان متولد ۱۲۶۴ شمسی در هلیلان بود. امامقلی خان در برقراری نظم و رسیدگی به امور از حمایت والی برخوردار بود، امامقلی خان سال ها بر زردلان حکم راند و پس از ورود به هلیلان تا زمان ورود شهاب الدوله از حکومت های محلی هلیلان به شمار میرفت مدت ها مرکز حکومت خود را املاک کلاته و شاهبداغ و چندی نیز در سرخلیفه هلیلان قرار داد. وی به انگیز جلوگیری از تقسیم قدرت و دارایی بین او ودیگر خوانین اسفندیاری به انجام چندین پیوند ایلی اقدام نمود. که موجب مستحکم تر شدن حکومت محلی اش گردید، آغانازار خانم دخترش را به عقد توشمال خان (میر قیصر سوم) فرزند نظر علی خان در آورد و به علت نزاع و درگیری توشمال خان کشته شد و سپس به همسری علی محمد خان امیر اعظم فرزند دیگر نظر علی خان حاکم طرحان در آمد. و همچنین لیلا خانم دختر عبدالله خان ضیغم السلطان رزم آور کلهر را به عقد پسرش ماشالله خان اسفندیاری در آورد. وی در نهایت در ۲۹ مرداد سال ۱۳۵۵ در سن ۹۱ سالگی چشم از جهان فروبست و در شهر قم به خاک سپرده شد.