هومبابا
هومبابا و گیلگمش > حماسه گیلگمش > نسخه بابلی باستان

ادغام هومبابا در حماسه گیلگمش از دوره بابلی باستان گواهی شده‌است. چندین رونوشت شناخته‌شده، بخش مربوط به سفر گیلگمش به جنگل سدر و رویارویی با ساکن آن را حفظ کرده‌است. برخلاف روایت‌های قدیمی‌تر هومبابا، که او در شرق زندگی می‌کند، در نسخه بابلی باستان حماسه، او ساکن غرب می‌شود. نسخه‌های جداگانه به جنگل سدر در شمال سوریه یا در مجاورت آن اشاره می‌کنند، با اشاره مستقیم به سیریون و لبنان ، یا در عوض ابلا و سرزمین‌های محل سکونت آموری‌ها. احتمالاً این تغییر وضعیت ژئوپلیتیک متفاوتی را منعکس می‌کند و نشان از پیوندهای نزدیک‌تر بین بین النهرین و مردم و دولت‌های غربی در نواحی فرات میانه و خابور با خود دارد. احتمال دیگر این است که این تغییر تحت تأثیر سنتهای متمرکز بر اعمال افسانه‌ای پادشاهان امپراتوری اکد بوده‌است، زیرا نارام سین به دلیل جستجوی سدر در کوههای آمانوس در غرب مشهور بود. به گفته اندرو آر. جورج، ذکر ابلا به ویژه از فرض اخیر پشتیبانی میک‌ند، زیرا این توپونیم در متن‌های ادبی درباره نارام سین و سلفش سارگون نیز دیده می‌شود.
نام هومبابا برای اولین بار زمانی ذکر می‌شود که گیلگمش پیشنهاد سفر به جنگل او را برای بهتر کردن حال‌وهوای انکیدو می‌کند. برخلاف روایت‌های قدیمی‌تر، او ظاهراً برای ساکنان اوروک به خوبی شناخته شده‌است، نه اینکه یک برخورد غیرمنتظره در جنگل بدون اطلاع قبلی باشد. بزرگان اوروک او را شخصیتی ترسناک با چهرها‌ی غریب توصیف می‌کنند، در حالی که انکیدو می‌گوید که در ظاهرِ او «همه چیز تغییر کرده‌است». با این حال، هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که او لزوماً بزرگتر از یک انسان بوده باشد، و قدرت او مانند متن‌های پیشین از هاله‌های او ناشی می‌شود که در اینجا با واژگان اکدی melammū مشخص شده‌است. برخلاف روایت‌های سومری، آن‌ها او را آسیب‌ناپذیر نمی‌کنند، اما نسخه اکدی در عوض قدرت جدیدی به او می‌دهد: صدای او دارای ویژگی‌های ماوراء طبیعی است، در رونوشتی از حماسه که در حال حاضر در مجموعه بابلی ییل وجود دارد، چنین توصیف می‌شود: «صدای او طوفان است، دهانش آتش است، نفسش مرگ است» و قطعه‌ای از تل ایشچالی تشکیل سیریون و لبنان را به غرش او نسبت می‌دهد. یکی دیگر از موردهای افزودهشده اشاره به احتمال شکست او با کمک نیروهای الهی شمش و لوگالباندا است. وی همچنین به صراحت به عنوان نگهبان جنگل معرفی شده‌است و حضور در نزد وی مستلزم اقدامات احتیاطی خاصی است. انکیدو نیز قبلاً با او روبرو شده‌است و به گیلگمش می‌گوید زمانی که هنوز در حیات وحش پرسه می‌زد با او آشنا شده بود. انکیدو تاکید می‌کند که او یک دشمن خطرناک است، و همچنین بیان می‌کند که جنگل سدر که در آن زندگی می‌کند توسط خدای وِر نیز محافظت می‌شود:
چگونه توانیم، دوست من، به جنگل سدر رویم؟

آن که نگاهبانش، وِر است، زورمند است، هرگز نمی‌خوابد.

هوواوا را وِر گاشته است،

ادد نخست است، او دوم!

برای نگاهبانی سدر،

انلیل «هفت وحشت» به او واگذار کرد.
اندرو آر. جرج می‌گوید که وِر اسماً فرمانروای جنگل بوده‌است و هومبابا را به عنوان دومین فرمانده خود منصوب کرده است و انلیل تنها مسئول تأیید این تصمیم است. دنیل فلمینگ و سارا جی میلشتاین در عوض استدلال می‌کنند که ور باید به‌عنوان شخصیتی که مستقیماً با هومبابا در این زمینه شناسایی می‌شود، تفسیر شود.
بزرگان اوروک نیز به گیلگمش در مورد هومبابا هشدار می‌دهند، اما او این درخواست‌ها را رد می‌کند و همراه با انکیدو سفر به جنگل سدر را آغاز می‌کند. رونوشت باقیمانده از این بخش در لوح ییل قبل از رویارویی با هومبابا از بین رفته‌است. با این حال، جزئیات بیشتر توسط قطعه‌های کوتاه‌تر دیگری ارائه شده‌است، که نشان می‌دهد در طول سفر، گیلگمش خواب‌هایی دیده‌است که رویارویی خود با هومبابا را پیش‌بینی می‌کند. در این رویارویی نگهبان جنگل سدر به چهره‌های مختلف نمادینِ غیر انسان‌نما ظاهر می‌شود که نشان از قدرت او دارد: مانند بهمن، رعد و برق، پرنده آنزو و گاو وحشی. رویاها بین رونوشت‌های شناخته‌شده کمی متفاوت است. آنها ممکن است از یک منبع متنی پیشین که هنوز کشف نشده‌است یا سنت شفاهی سرچشمه بگیرند، یا اختراعی از گردآورندگان حماسه باشند. در حالی که هیچ منبع شناخته‌شده‌ای نبرد بین هومبابا و گیلگمش را توصیف نمی‌کند، قطعه‌ای از تپه حرمل ظاهراً جزئیات تسلیم او را نشان می‌دهد و ممکن است نشان دهد که در این نسخه او از شکست آینده‌اش خبر دارد، این شکست به دلیل رؤیایی است که توسط شمش ارسال شده بود. اشاره‌ای به مرگ او در لوحی از تل ایشچالی، و احتمالاً در لوح اثبات‌نشده‌ای که در حال حاضر در بغداد نگهداری می‌شود، رخ می‌دهد، اگرچه روایت‌ها متفاوت است و آخری ممکن است در عوض، سرنوشت یک شخصیت ناشناسِ متعلق به خانمان او را توصیف کند. اولی نشان می‌دهد که مرگ او با زلزله همراه بوده است.