ازبکستان
مردم

مقاله‌های اصلی: ازبک‌ها و جمعیت‌شناسی ازبکستان
جمعیت جمهوری ازبکستان حدود ۳۳ میلیون نفر است. تراکم جمعیت تقریباً ۷۰ نفر در یک کیلومتر مربع است.
ترکیب جمعیتی ازبکستان طبق آمار دولتی شامل ۸۰٪ ازبک، ۵٫۵٪ روس، ۵ تا ۵٫۵٪ تاجیک، ۳٪ قزاق، ۲٫۵٪ قره قالپاق، ۱٫۵٪ تاتار و ۲٫۵٪ نیز از سایر اقوام تشکیل می‌دهند.
برخلاف آمار رسمی فارسی زبانان ازبکستان (تاجیک‌ها) ۳۰ تا ۴۰ درصد برآورد شده‌اند. نمایه‌های رسمی سرشماری کشور ازبکستان شمار تاجیکان این کشور را پیرامون ۵ درصد کل جمعیت اعلام کرده‌اند و این نمایه‌ها به همین شکل بدون چون و چرا از سوی بیشتر غربیان دانشگاهی، روزنامه‌نگار و نویسندگان راهنماهای مسافرتی تکرار شده‌اند. در همین حال تاجیک‌ها در سراسر ازبکستان بر این پافشاری دارند که این نمایه بیشتر به ۲۵ تا ۳۰ درصد نزدیک است و بر اینکه تاجیکها ۷۰ درصد باشندگان (جمعیت) سمرقند، پایتخت پیشین و دومین شهر بزرگ ازبکستان و بیش از ۹۰ درصد مردم بخارا را تشکیل می‌دهند تأکید می‌کنند. بیشتر مردم منطقه کوهستانی شمال خاوری تاشکند، آنسوی سد چورووک تاجیکند، همچنین مردم بخش‌هایی از دره فرغانه، استان جیزَّخ، سرخان دریا و کشکه‌دریا. استادان دانشگاه دولتی سمرقند کل جمعیت تاجیک ازبکستان را ۶ تا ۷ میلیون نفر برآورد می‌کنند. این شمار دو برابر یا بیش از دو برابر جمعیت تاجیکان در جمهوری تاجیکستان است. پان ترکیسم از اواخر قرن نوزدهم یکی از عناصر اصلی در جعل جمهوری بخارا بود. در تمام نقاطی که ساکنانش پارسی‌گو (تاجیک) بودند مدارس به زبان ترکی جغتایی ایجاد شد و دانش‌آموزان تاجیک به اجبار به این مدارس می‌رفتند.
| قومی گروه | آمار دولتی ۱۹۲۶۱> تعداد | آمار دولتی ۱۹۲۶۱>  % | آمار دولتی ۱۹۳۹۲> تعداد | آمار دولتی ۱۹۳۹۲>  % | آمار دولتی ۱۹۵۹۳> تعداد | آمار دولتی ۱۹۵۹۳>  % | آمار دولتی ۱۹۷۰۴> تعداد | آمار دولتی ۱۹۷۰۴>  % | آمار دولتی ۱۹۷۹۵> تعداد | آمار دولتی ۱۹۷۹۵>  % | آمار دولتی ۱۹۸۹۶> تعداد | آمار دولتی ۱۹۸۹۶>  % |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ازبک‌ها | ۳٬۴۶۷٬۲۲۶ | ۷۳٫۰ | ۴٬۸۰۴٬۰۹۶ | ۶۵٫۱ | ۵٬۰۳۸٬۲۷۳ | ۶۲٫۲ | ۷٬۷۳۳٬۵۴۱ | ۶۴٫۷ | ۱۰٬۵۶۹٬۰۰۷ | ۶۸٫۷ | ۱۴٬۱۴۲٬۴۷۵ | ۷۱٫۴ |
| روس‌ها | ۲۴۵٬۸۰۷ | ۵٫۲ | ۷۲۷٬۳۳۱ | ۱۱٫۶ | ۱٬۰۹۰٬۷۲۸ | ۱۳٫۵ | ۱٬۴۹۵٬۵۵۶ | ۱۲٫۵ | ۱٬۶۶۵٬۶۵۸ | ۱۰٫۸ | ۱٬۶۵۳٬۴۷۸ | ۸٫۴ |
| تاجیک‌ها | ۳۵۰٬۶۷۰ | ۷٫۴ | ۳۱۷٬۵۶۰ | ۵٫۱ | ۳۱۱٬۳۷۵ | ۳٫۸ | ۴۵۷٬۳۵۶ | ۳٫۸ | ۵۹۴٬۶۲۷ | ۳٫۹ | ۹۳۳٬۵۶۰ | ۴٫۷ |
| قزاق‌ها | ۱۹۱٬۱۲۶ | ۴٫۰ | ۳۰۵٬۴۱۶ | ۴٫۹ | ۳۳۵٬۲۶۷ | ۴٫۱ | ۵۴۹٬۳۱۲ | ۴٫۶ | ۶۲۰٬۱۳۶ | ۴٫۰ | ۸۰۸٬۲۲۷ | ۴٫۱ |
| تاتارها | ۲۸٬۳۳۵ | ۰٫۶ | ۱۴۷٬۱۵۷ | ۲٫۳ | ۳۹۷٬۹۸۱ | ۴٫۹ | ۴۴۲٬۳۳۱ | ۳٫۷ | ۵۳۱٬۲۰۵ | ۳٫۵ | ۴۶۷٬۸۲۹ | ۲٫۴ |
| قره‌قالپاق | ۱۴۲٬۶۸۸ | ۳٫۰ | ۱۸۱٬۴۲۰ | ۲٫۹ | ۱۶۸٬۲۷۴ | ۲٫۱ | ۲۳۰٬۲۷۳ | ۱٫۹ | ۲۹۷٬۷۸۸ | ۱٫۹ | ۴۱۱٬۸۷۸ | ۲٫۱ |
| تاتارهای کریمه |  |  |  |  | ۴۶٬۸۲۹ | ۰٫۶ | ۱۳۵٬۴۲۶ | ۱٫۱ | ۱۱۷٬۵۵۹ | ۰٫۸ | ۱۸۸٬۷۷۲ | ۱٫۰ |
| کره‌ای‌ها | ۳۰ | ۰٫۰ | ۷۲٬۹۴۴ | ۱٫۲ | ۱۳۸٬۴۵۳ | ۱٫۷ | ۱۵۱٬۰۵۸ | ۱٫۳ | ۱۶۳٬۰۶۲ | ۱٫۱ | ۱۸۳٬۱۴۰ | ۰٫۹ |
| قرقیزها | ۷۹٬۶۱۰ | ۱٫۷ | ۸۹٬۰۴۴ | ۱٫۴ | ۹۲٬۷۲۵ | ۱٫۱ | ۱۱۰٬۸۶۴ | ۱٫۰ | ۱۴۲٬۱۸۲ | ۰٫۷ | ۱۷۴٬۹۰۷ | ۰٫۸ |
| اوکراینی‌ها | ۲۵٬۳۳۵ | ۰٫۵ | ۷۰٬۵۷۷ | ۱٫۱ | ۸۷٬۹۲۷ | ۱٫۱ | ۱۱۴٬۹۷۹ | ۱٫۰ | ۱۱۳٬۸۲۶ | ۰٫۷ | ۱۵۳٬۱۹۷ | ۰٫۸ |
| ترکمن‌ها | ۳۱٬۴۹۲ | ۰٫۷ | ۴۶٬۵۴۳ | ۰٫۷ | ۵۴٬۸۰۴ | ۰٫۷ | ۷۱٬۰۶۶ | ۰٫۶ | ۹۲٬۲۸۵ | ۰٫۶ | ۱۲۱٬۵۷۸ | ۰٫۶ |
| ترک‌ها | ۳۷۱ | ۰٫۰ | ۴۷۴ | ۰٫۰ | ۲۱٬۲۶۹ | ۰٫۳ | ۴۶٬۳۹۸ | ۰٫۴ | ۴۸٬۷۲۶ | ۰٫۳ | ۱۰۶٬۳۰۲ | ۰٫۵ |
| یهودیان | ۳۷٬۶۲۱ | ۰٫۸ | ۵۰٬۶۷۶ | ۰٫۸ | ۹۴٬۳۰۳ | ۱٫۲ | ۱۰۲٬۸۴۳ | ۰٫۹ | ۹۹٬۸۳۶ | ۰٫۷ | ۹۴٬۶۸۹ | ۰٫۵ |
| ارمنی‌ها | ۱۴٬۸۶۲ | ۰٫۳ | ۲۰٬۳۹۴ | ۰٫۳ | ۲۷٬۳۷۰ | ۰٫۳ | ۳۴٬۴۷۰ | ۰٫۳ | ۴۲٬۳۷۴ | ۰٫۳ | ۵۰٬۵۳۷ | ۰٫۳ |
| آذربایجانی‌ها | ۲۰٬۷۶۴ | ۰٫۴ | ۳٬۶۴۵ | ۰٫۱ | ۴۰٬۵۱۱ | ۰٫۵ | ۴۰٬۴۳۱ | ۰٫۳ | ۵۹٬۷۷۹ | ۰٫۴ | ۴۴٬۴۱۰ | ۰٫۲ |
| اویغورها | ۳۶٬۳۴۹ | ۰٫۸ | ۵۰٬۶۳۸ | ۰٫۸ | ۱۹٬۳۷۷ | ۰٫۲ | ۲۴٬۰۳۹ | ۰٫۲ | ۲۹٬۱۰۴ | ۰٫۲ | ۳۵٬۷۶۲ | ۰٫۲ |
| باشقیرها | ۶۲۴ | ۰٫۰ | ۷٬۵۱۶ | ۰٫۱ | ۱۳٬۵۰۰ | ۰٫۲ | ۲۱٬۰۶۹ | ۰٫۲ | ۲۵٬۸۷۹ | ۰٫۲ | ۳۴٬۷۷۱ | ۰٫۲ |
| دیگر اقوام | ۷۷٬۸۸۹ | ۱٫۶ | ۹۸٬۸۳۸ | ۱٫۶ | ۱۲۶٬۷۳۸ | ۱٫۶ | ۱۹۸٬۵۷۰ | ۱٫۷ | ۱۷۶٬۲۷۴ | ۱٫۱ | ۲۰۴٬۵۶۵ | ۱٫۰ |
| مجموع | ۴٬۷۵۰٬۱۷۵ | ۴٬۷۵۰٬۱۷۵ | ۶٬۲۷۱٬۲۶۹ | ۶٬۲۷۱٬۲۶۹ | ۸٬۱۰۵٬۷۰۴ | ۸٬۱۰۵٬۷۰۴ | ۱۱٬۹۵۹٬۵۸۲ | ۱۱٬۹۵۹٬۵۸۲ | ۱۵٬۳۸۹٬۳۰۷ | ۱۵٬۳۸۹٬۳۰۷ | ۱۹٬۸۱۰٬۰۷۷ | ۱۹٬۸۱۰٬۰۷۷ |
۱ Excluding the Tadzjik ASSR, but including the Kara-Kalpak Autonomous Oblast (in 1926 part of the Kazakh ASSR); source: . ۲ Source: . ۳ Source: . ۴ Source: . ۵ Source: . ۶ Source: . : ۱ Excluding the Tadzjik ASSR, but including the Kara-Kalpak Autonomous Oblast (in 1926 part of the Kazakh ASSR); source: . ۲ Source: . ۳ Source: . ۴ Source: . ۵ Source: . ۶ Source: .