stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
هواتاب
تاریخچه

پدیده هواتاب اولین بار در سال ۱۸۶۸ توسط فیزیکدان سوئدی آندرش یوناس انگستروم شناسایی شد. از آن زمان، آن را در آزمایشگاه مورد مطالعه قرار داد و واکنش‌های شیمیایی مختلفی برای انتشار انرژی الکترومغناطیسی به عنوان بخشی از فرایند مشاهده شد. دانشمندان برخی از آن فرآیندهایی را که در جو زمین وجود دارند شناسایی کرده‌اند و ستاره‌شناسان وجود چنین گسیل‌هایی را تأیید کرده‌اند. سیمون نیوکام اولین کسی بود که در سال ۱۹۰۱ به مطالعه و توصیف علمی هواتاب پرداخت.
هواتاب در جامعه ماقبل صنعتی وجود داشت و برای یونانیان باستان شناخته شده بود. «ارسطو و پلینی پدیده‌های Chasmata را توصیف کردند که می‌توان آن‌ها را تا حدی به‌عنوان شفق‌های قطبی و تا حدی به‌عنوان هواتاب شناسایی کرد».
شرح

هواتاب در اثر فرآیندهای مختلفی در اتمسفر بالایی زمین ایجاد می‌شود، مانند بازترکیب اتم‌هایی که توسط خورشید در طول روز فتویونیزه شده‌اند. درخشندگی ناشی از پرتوهای کیهانی که به اتمسفر فوقانی برخورد می‌کنند، و تابناکی شیمیایی، ناشی از واکنش اکسیژن و نیتروژن با رادیکال‌های آزاد هیدروکسیل در ارتفاعات چند صد کیلومتری است. در طول روز به دلیل تابش خیره کننده و پراکنده شدن نور خورشید قابل رویت نیست.
حتی در بهترین رصدخانه‌های زمینی، هواتاب حساسیت به نور تلسکوپ‌های نوری را محدود می‌کند. تا حدی به همین دلیل، تلسکوپ‌های فضایی مانند هابل می‌توانند اجرام بسیار کم نورتر از تلسکوپ‌های زمینی فعلی را در طول طیف‌های مرئی رصد کنند.
هواتاب در شب ممکن است به اندازه کافی روشن باشد که یک ناظر زمینی متوجه آن شود و به‌طور کلی مایل به آبی به نظر برسد. اگرچه انتشار هواتاب تقریباً یکنواخت در سراسر جو است، اما در حدود ۱۰ درجه بالاتر از افق ناظر، روشن‌ترین آن به نظر می‌رسد، زیرا هر چه پایین‌تر به نظر می‌رسد، جرم جوی که فرد به آن نگاه می‌کند بیشتر است. با این حال، انقراض جوی بسیار پایین، روشنایی ظاهری هواتاب را کاهش می‌دهد.
یک مکانیسم ایجاد هواتاب زمانی است که یک اتم نیتروژن با یک اتم اکسیژن ترکیب می‌شود و یک مولکول نیتریک اسید (NO) را تشکیل می‌دهد. در این فرایند، یک فوتون ساطع می‌شود. این فوتون ممکن است هر یک از چندین طول موج متفاوت مشخصه مولکول‌های نیتریک اسید را داشته باشد. اتم‌های آزاد برای این فرایند در دسترس هستند، زیرا مولکول‌های نیتروژن (N2) و اکسیژن (O2) توسط انرژی خورشیدی در قسمت‌های بالایی جو جدا می‌شوند و ممکن است برای تشکیل نیتریک اسید با یکدیگر برخورد کنند. سایر مواد شیمیایی که می‌توانند هواتاب را در اتمسفر ایجاد کنند عبارتند از: هیدروکسیل (OH), اکسیژن اتمی (O)، سدیم (Na) و لیتیوم (Li).
هواتاب القایی

آزمایش‌های علمی برای القای هواتاب با هدایت گسیل‌های رادیویی پرقدرت در یونوسفر زمین انجام شده‌است. این امواج رادیویی با یونوسفر برای القای نور، نوری ضعیف اما قابل مشاهده در طول موج‌های خاص تحت شرایط خاص تعامل دارند. این اثر در باند فرکانس رادیویی با استفاده از یونوسندها نیز قابل مشاهده است.
مشاهده هواتاب در سیاره‌های دیگر

فضاپیمای ونوس اکسپرس دارای یک حسگر فروسرخ است که انتشارات نزدیک به مادون قرمز را از اتمسفر فوقانی زهره شناسایی کرده‌است. انتشار از نیتریک اکسید و از اکسیژن مولکولی حاصل می‌شود. دانشمندان قبلاً در آزمایش‌های آزمایشگاهی مشخص کرده بودند که در طول تولید نیتریک اکسید، انتشارات فرابنفش و نزدیک به فروسرخ تولید می‌شوند. تشعشعات فرابنفش در اتمسفر زهره شناسایی شده بود، اما تا قبل از این مأموریت، انتشارات نزدیک به فروسرخ در اتمسفر فقط نظری بود.
هواتاب بر فراز اوورنی، فرانسه
انواع و لایه‌بندی هواتاب در اتمسفر زمین
اولین تصویر مکعب‌سوئیسی-۱ (ماهواره سوئیسی) از زمین (که از نزدیک، فروسرخ به رنگ سبز تغییر یافت) در ۳ مارس ۲۰۱۱ ثبت شد.
مصطفی هجری

| مصطفی | مصطفی |
| --- | --- |
دبیرکل: دبیرکل
پیش از: عبدالله حسن‌زاده
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: مصطفی هجری ۱۱ دی ۱۳۲۳ نقده، آذربایجان غربی، ایران
ملیت: ایرانی
حزب سیاسی: حزب دمکرات کردستان ایران
تحصیلات: لیسانس ادبیات فارسی
محل تحصیل: دانشگاه تهران
مصطفی هجری (۱۳۲۳ در نقده) فعال سیاسی کرد و دبیرکل حزب دمکرات کردستان ایران و یکی از شخصیت‌های مهم اپوزیسیون حکومت جمهوری اسلامی است.
زندگی‌نامه

مصطفی هجری در ۱۱ دی ۱۳۲۳ در شهر نقده، استان آذربایجان غربی، شهر و استانی که به لحاظ قومیتی شامل دو قومیت اصلی‌ آذری و کُرد می‌‌باشد، متولد شد.  سال ۱۳۴۲ش از دانشسرای کشاورزی ارومیه فارغ التحصیل شد و به عنوان معلم دبیرستان در سقز مشغول به کار شد. در سال ۱۳۴۹ش تحصیل در رشته ادبیات فارسی را در دانشگاه تهران آغاز کرد و در آنجا مدرک لیسانس گرفت.  پس از بازگشت به شهر خود، تدریس در مدارس متوسطه را دوباره آغاز کرد.
وی به زبانهای کردی، فارسی و ترکی آذری (سه زبان اصلی‌ و مهم کشور ایران) و زبان انگلیسی‌ تسلط دارد.
فعالیت سیاسی > پس از انقلاب سال ۱۳۵۷

هجری نقش مهمی در تظاهرات سال ۱۹۷۸ علیه رژیم شاه داشت.
فعالیت سیاسی > نامزدی در انتخابات

پس از انقلاب، در انتخابات نخستین مجلس در مناطق انتخابی نقده و اشنویه به رقابت پرداخت و با بیش از ۸۰٪ آرا برنده شد. اما جمهوری اسلامی تازه‌ روی‌ کار‌ آمده نتایج را رد کرد.
فعالیت سیاسی > حزب دمکرات کردستان ایران

سال ۱۳۵۸ (۱۹۷۹) به عضویت در حزب دمکرات کردستان ایران درآمد و سال ۱۳۵۹ به عضویت دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان ایران انتخاب شد.
هجری در چهارمین کنگره این حزب در سال ۱۹۷۹ به رهبری حزب دموکرات کردستان انتخاب شد. او بعداً به عضویت کمیته اجرایی حزب انتخاب شد. در پی ترورِ عبدالرحمن قاسملو رهبر حزب دموکرات کردستان ایران در سال ۱۹۸۹ توسط ایران، طی مذاکرات صلح در وین اتریش، صادق شرفکندی به عنوان رهبر جدید حزب و مصطفی هجری به عنوان معاون وی انتخاب شدند.
در سپتامبر ۱۹۹۲  شرفکندی نیز توسط ماموران ایرانی در برلین آلمان ترور شد. پس از ترور  شرفکندی، هجری تا کنگره دهم حزب دموکرات در سال ۱۳۷۴ رهبر موقت حزب بود. در پانزدهمین کنگره حزب در سال ۲۰۱۲، هجری مجدداً برای چهار سال دیگر به رهبری حزب انتخاب شد.
هجری در فاصله بین کنگره دهم و سیزدهم حزب دموکرات کردستان ایران جانشین حزب بود و از سیزدهمین کنگره حزب در سال ۱۳۸۵ به رهبری حزب برگزیده شد.
مصطفی هجری بعد از کنگرهٔ سیزدهم حزب دمکرات کردستان ایران (۲۰۰۴) به دبیر کلی این حزب برگزیده شد. در جریان همین کنگره شعار استراتژیک حزب از دموکراسی برای ایران، خودمختاری برای کردستان به فدرالیسم برای ایران تغییر کرد. بعد از این انتخاب، حزب به دو حزب حزب دمکرات کردستان و حزب دمکرات کردستان ایران منشعب شد و تا ۲۱ اوت ۲۰۲۲ که بار دیگر دو حزب به یکدیگر پیوستند به صورت مستقل از یکدیگر فعالیت می‌کردند.
هجری خود از چندین سوءقصد جان سالم به در برده است. آخرین حمله به وی در سال ۱۳۸۶ بود.
مواضع و نظریات مختلف هجری > اصول‌گرایی

هجری توسط هواداران و مخالفان سیاسی خود به عنوان فردی اصولگرا شناخته و قدردانی می شود. در منطقه خاورمیانه که نقض اصول یک امر عادی است و خشونت وسیله ای برای حل مناقشات است، هجری پیوسته خواستار فرهنگ سیاسی جدید برای تسهیل حل مسالمت آمیز درگیری های منطقه است. در حالی که رهبران حزب دموکرات کردستان از جمله هجری با مبارزه مسلحانه از حقوق و منافع ملت کرد دفاع کرده اند، آنها معتقدند صلح و ثبات واقعی تنها در صورتی حاصل می شود که مردمان منطقه حقوق یکدیگر را به رسمیت بشناسند و برای یافتن راه‌حل‌هایی با شرایط منصفانه برای مسائل و مشکلات طولانی‌مدت، وارد گفت‌وگوها و مذاکرات سیاسی شوند.
مواضع و نظریات مختلف هجری > در مورد دموکراسی

از آنجایی که ایران یکی از مهم ترین کشورهای خاورمیانه است، هجری در سخنرانی ها و نوشته های خود بر لزوم همبستگی و احترام متقابل گروه های اپوزیسیون ایرانی برای پایان دادن به دیکتاتوری در کشور تاکید کرده است. هجری از سال ۲۰۰۴ خواستار یک دموکراسی فدرال شده است که حقوق و منافع جوامع مختلف قومی، ملی و مذهبی در ایران را منعکس کرده و طبق قانون اساسی از آنها حمایت کند. هجری استدلال کرده است که یک ایران فدرال و دموکراتیک می تواند تضمین کند که ایران هم به "وفاق ملی‌" پایبند باشد و هم نقش یک عضو موثر را در جامعه بین‌الملل ایفا کند.
مواضع و نظریات مختلف هجری > در مورد ملی‌گرایی کُردستانی

هجری در سخن‌رانی‌‌هایش تاکید نموده است که به عنوان حزب دمکرات کردستان ایران، بر مبنای فلسفه و بنیان‌های جمهوری کردستان، بر این باور است که ملت کُرد یک ملت واحد و کُردستان نیز یک سرزمین واحد است.
ابطال پاسپورت عراقی

در تاریخ ۱۰ اسفند ۱۴۰۲، خبرگزاری‌ها، به نقل از یک منبع آگاه در دولت فدرال عراق، از ابطال پاسپورت عراقی مصطفی هجری که توسط دولت اقلیم اقلیم کردستان به وی اعطاء شده بود خبر دادند. این تصمیم پس از یک نشست امنیتی در بغداد گرفته شد. و به نظر می‌رسید که این تصمیم، در ادامهٔ توافق‌نامه امنیتی ایران و عراق برای خلع سلاح احزاب کرد ایرانی اتخاذ شده باشد.
ارنستو برامبیلا

| 0 | 1 |
| --- | --- |
زاده: ۳۱ ژانویهٔ ۱۹۳۴ ‏(۹۰ سال) مونتزا، ایتالیا
درگذشته: ۳ اوت ۲۰۲۰ مونتزا، ایتالیا
فعالیت در مسابقات جهانی فرمول یک: فعالیت در مسابقات جهانی فرمول یک
ملیت:  ایتالیایی
سال‌های فعالیت: ۱۹۶۳، ۱۹۶۹
تیم‌ها: اسکودریا سنترو ساد، فراری
ورودی‌ها: ۲ (۰ شروع)
قهرمانی‌ها: ۰
پیروزی‌ها: ۰
سکوها: ۰
مجموع امتیازات: ۰
پول پوزیشن: ۰
سریع‌ترین دور: ۰
اولین ورود: جایزه بزرگ ایتالیا ۱۹۶۳
آخرین ورود: جایزه بزرگ ایتالیا ۱۹۶۹
ارنستو «تینو» برامبیلا (ایتالیایی: Ernesto "Tino" Brambilla؛ زادهٔ ۳۱ ژانویهٔ ۱۹۳۴ در مونتزا - درگذشته ۳ اوت ۲۰۲۰ در مونتزا) رانندهٔ سابق مسابقات اتومبیل‌رانی اهل ایتالیا بود که در فصل ۱۹۶۳، و دوباره در فصل ۱۹۶۹ در مجموع در دو گراند پری از مسابقات جهانی فرمول یک شرکت کرد، اما موفق به کسب هیچ امتیازی نشد.
اروین جایسلی

| مشخصات فردی | مشخصات فردی |
| --- | --- |
زاده: ۲۸ ژانویهٔ ۱۹۳۷ ‏(۸۷ سال) زوریخ، سوئیس، سوئیس
اطلاعات تیم: اطلاعات تیم
Infobox last updated on ۲ اوت ۲۰۱۴: Infobox last updated on ۲ اوت ۲۰۱۴
اروین جایسلی (انگلیسی: Erwin Jaisli؛ زادهٔ ۲۸ ژانویهٔ ۱۹۳۷) دوچرخه‌سوار اهل سوئیس است.
کالوین گراهام

| کالوین لئون گراهام | کالوین لئون گراهام |
| --- | --- |
ناوی یکم کالوین گراهام در 1942: ناوی یکم کالوین گراهام در 1942
زاده: ۳ آوریل ۱۹۳۰ کانتون، تگزاس, US
درگذشته: ۶ نوامبر ۱۹۹۲ (۶۲ سال) فورت ورث, US
وفاداری:  United States
شاخه نظامی:  United States Navy   سپاه تفنگداران دریایی ایالات متحده آمریکا
سال‌های خدمت: 1942–1943 1948–1951
درجه:  Seaman First Class – USN  Corporal – USMC
یگان: USS South Dakota
جنگ‌ها و عملیات‌ها: جنگ جهانی دوم نبرد جزایر سانتا کروز  نبرد دریایی گوادالکانال  جنگ کره
نشان‌ها:  نشان ستاره برنزی (W/"V" Device)   پرپل هارت
کلوین لئون گراهام (3 آوریل 1930 - 6 نوامبر 1992) جوان ترین سرباز ایالات متحده بود که در طول جنگ جهانی دوم جنگید و یکی از معدود کودک سربازان شناخته شده ای بود که به نمایندگی از ایالات متحده در جنگ حضور داشت. پس از حمله به پرل هاربر، او در 15 اوت 1942 در سن 12 سالگی از هیوستون، تگزاس به نیروی دریایی ایالات متحده اعزام شد. مورد او شبیه جک دبلیو هیل بود که به دلیل داشتن شماره پرسنلی یک میلیون در طول جنگ جهانی دوم مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفت، اما بعداً مشخص شد که درباره سن خود دروغ گفته و متعاقباً از خدمت مرخص شد.
اوایل زندگی

گراهام در کانتون، تگزاس به دنیا آمد و قبل از اینکه تصمیم بگیرد به نیروی دریایی بپیوندد، پس از فوت پدرش و ازدواج مجدد مادرش، در مدرسه ابتدایی در هیوستون تحصیل می کرد.
نیروی دریایی ایالات متحده، جنگ جهانی دوم

گراهام در 15 آگوست 1942 در نیروی دریایی نام نویسی کرد. او به مدت شش هفته در کمپ بوت در سن دیگو، کالیفرنیا رفت. او به ناو یو اس اس داکوتای جنوبی در پرل هاربر در اوآهو، هاوایی مستقر شد.
نیروی دریایی ایالات متحده، جنگ جهانی دوم > یو اس اس داکوتای جنوبی

در 26 اکتبر 1942، او در نبرد سانتا کروز جنگید. داکوتای جنوبی و خدمه‌اش برای خدمات خود لوح تقدیر واحد نیروی دریایی دریافت کردند. در شب 14–15 نوامبر 1942، گراهام در جریان نبرد دریایی گوادالکانال مجروح شد. او به عنوان بار زن یک اسلحه ضد هوایی 40 میلی متری خدمت می کرد و در حین انتقال پیام دستی به یک افسر مورد اصابت ترکش قرار گرفت. اگرچه او جراحاتی برداشت، اما با کمک و کشیدن مجروح روی کشتی به محل امن، در امر نجات کمک کرد. مدال ستاره برنز و قلب بنفش به او اعطا شد و او و خدمه‌اش لوح دیگری از یگان نیروی دریایی دریافت کردند.
داکوتای جنوبی در 18 دسامبر 1942 برای تعمیرات اساسی و تعمیر آسیب های جنگی (او 42 ضربه از حداقل سه کشتی دشمن گرفته بود) در شهر نیویورک به ساحل شرقی بازگشت و از آن زمان به بعد در شهر نیویورک "نبرد کشتی ایکس" نام گرفت. برای اینکه ژاپنی ها فکر کنند او غرق شده است. مادر گراهام سن او را پس از اینکه او بدون اجازه نیروی دریایی به مراسم خاکسپاری مادربزرگش در تگزاس سفر کرد (با یک روز تأخیر به آنجا رسید) را فاش کرد، و او سه ماه را در ناوچه تگزاس گذراند. او پس از تهدید خواهرش به تماس با روزنامه ها آزاد شد. اگرچه او تلاش کرده بود به کشتی خود بازگردد، اما در 1 آوریل 1943 از نیروی دریایی اخراج شد و جوایزش لغو شد. افسر توپخانه داکوتای جنوبی که در رسیدگی به پرونده او نقش داشت، سارجنت شرایور بود.
او پس از ترک تحصیل در کارخانه کشتی سازی هیوستون به عنوان جوشکار مشغول به کار شد. در ۱۴ سالگی ازدواج کرد و سال بعد پدر شد. در سن 17 سالگی هنگامی که در سپاه تفنگداران دریایی ثبت نام کرد طلاق گرفت.
تفنگداران دریایی ایالات متحده، 1948-1951

گراهام در سال 1948 در سن 17 سالگی به سپاه تفنگداران دریایی ایالات متحده پیوست. حضور او در تفنگداران دریایی نیز به صورت زودهنگام، زمانی که از اسکله سقوط کرد و در سال 1951 در طول جنگ کره کمرش شکست، به پایان رسید. اگرچه خدمت در سپاه تفنگداران دریایی باعث شد او تبدیل به یک کهنه سرباز شود، اما بقیه عمر خود را صرف مبارزه برای دریافت مزایای کامل پزشکی و پاک کردن سابقه خدمت سربازی خود کرد.
خدمت پس از سربازی

در سال 1978، سرانجام گراهام به دلیل خدمتش در نیروی دریایی، با افتخار از خدمت خارج شد و پس از نامه نگاری به کنگره و با تایید رئیس جمهور جیمی کارتر، تمام مدال ها به جز قلب بنفش او دوباره به کار گرفته شد. داستان او در سال 1988 مورد توجه عموم قرار گرفت، زمانی که داستان او در قالب یک فیلم تلویزیونی، «قهرمان خیلی جوان» (Too Young The Hero) با بازی ریک شرودر بیان شد.
در سال 1988، رئیس جمهور وقت رونالد ریگان قانونی را امضا کرد که طی آن به گراهام مزایای کامل از کارافتادگی اعطا می شد، حقوق عقب افتاده او را به 4917 دلار افزایش می داد و به او اجازه می داد 18000 دلار برای قبض های پزشکی گذشته، مشروط به دریافت هزینه های پزشکی، 18،000 دلار برای قبض های پزشکی خود در نیروی دریایی را امضا کرد، گراهام مزایای ناتوانی و حقوق معوقه دریافت کرد. در این زمان، برخی از پزشکانی که او را معالجه می کردند فوت کرده بودند و بسیاری از صورت حساب های پزشکی از بین رفته بودند. او تنها 2100 دلار از 18000 دلار ممکن را دریافت کرد. در حالی که پول حق داستان او برای فیلم Too Young The Hero بالغ بر 50000 دلار بود، 50٪ به دو عامل و 20٪ به نویسنده کتاب منتشرنشده درباره گراهام رسید. او و همسرش فقط 15000 دلار قبل از کسر مالیات دریافت کردند.
خدمت پس از سربازی > مرگ

سرانجام مدال قلب ارغوانی گراهام دوباره برقرار شد و در 21 ژوئن 1994 توسط وزیر نیروی دریایی جان دالتون در آرلینگتون، تگزاس، تقریباً دو سال پس از مرگ او بر اثر نارسایی قلبی، به بیوه‌اش، مری، تقدیم شد. او در پارک یادبود لورل لند در فورت ورث، تگزاس به خاک سپرده شد.
جوایز نظامی

مدال ها و جوایز نظامی گراهام، که در نهایت پس از مداخله رئیس جمهور جیمی کارتر، رونالد ریگان و بیل کلینتون در سال 1994 دوباره برقرار شدند:
ادموند اچ. فیشر

| ادموند فیشر | ادموند فیشر |
| --- | --- |
ادموند فیشر در ژوئن ۲۰۱۶: ادموند فیشر در ژوئن ۲۰۱۶
نام هنگام تولد: ادموند هانری فیشر
زادهٔ: ۶ آوریل ۱۹۲۰ شانگهای، جمهوری چین
درگذشت: ۲۷ اوت ۲۰۲۱ (۱۰۱ سال)
محل تحصیل: دانشگاه ژنو
شناخته‌شده برای: فسفرگیری
جوایز:  آکادمی ملی علوم (۱۹۷۳)  جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی (۱۹۹۲)  ForMemRS (۲۰۱۰) 
پیشینه علمی: پیشینه علمی
محل کار: دانشگاه واشینگتن
پایان‌نامه: La purification et l'isolement de l'alpha-amylase de pancréas (۱۹۴۷)
استاد راهنما: کورت هاینریش مایر
دانشجویان دکتری: ادوین جی. کربس
 :  
وبگاه: depts.washington.edu/biowww/pages/faculty-Fischer.shtml
ادموند اچ. فیشر (انگلیسی: Edmond H. Fischer؛ زاده ۶ آوریل ۱۹۲۰ – درگذشته ۲۷ اوت ۲۰۲۱) یک زیست‌شیمیدان اهل سوئیس بود. وی به همراه همکارش ادوین جی. کربس، برندگان جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی سال ۱۹۹۲ میلادی بودند. او از سال ۲۰۰۷ تا سال ۲۰۱۴ میلادی، رئیس افتخاری انجمن فرهنگ جهانی بود.
سرباره (بختیاری)

همانند همیاری اوزی در عروسی، در مراسم سوگواری نیز یک نوع همیاری میان قوم بختیاری وجود دارد  که به آن سر باره  گویند.سرباره از دیرباز وقبل از اسلام از آداب ایرانی بوده ودر آن زمان در موقع مرگ یک نفر از قبایل دیگر و دوستان و آشنایان هدایایی برای فرد فوت شده میآوردن که ممکن بود همراه فرد با در مقبره این شخص دفن شوند
معنی لغوی

سرباره  SAR BARA یا SAR BARE.
در بین بختیاریها رسم بوده و هست که وقتی کسی از دنیا می‌رود، خویشان وبستگان برای کمک به تأمین هزینهٔ مراسم عزاداری که معمولاً سنگین هم هست، خانوادهٔ متوفی را با دادن سرباره  یاری می‌کنند.
«وقتی کسی از دنیا می‌رود در روز برگزاری مراسم سوم یا هفتمین روز وی، بستگان و خویشاوندان مبالغی پول یا چند راس گوسفند همراه برده و به خانوادهٔ متوفی اهدا می‌کنند. این روش پسندیده از دیرباز وجود داشته و امروزه هم دیده می‌شود».
نحوهٔ دادن سرباره

در عشایر سر باره بیشتر به صورت دادن جنس مانند قند، روغن، برنج  یا گوسفند است تا به این طریق فشار مالی کمتری به صاحبان عزا وارد گردد اما در شهرها کمک به صورت نقدی است. کمک را معمولاً چندین نفر از افراد یک خانواده یا یک طایفه روی هم گذاشته و یک نفر به نمایندگی از سوی دیگران شخصا به خود صاحب عزا یا به دست یکی از نزدیکان  او می‌رساند.  امروزه رسم است در محلی که مراسم سوگواری برگزار می‌شود، صندوقهایی قرار می‌دهند که دور آن را با پارچهٔ مشکی می‌پوشانند تا شرکت کنندگان در مراسم، پاکت محتوی کمک نقدی خود را در آن بیندازند. کسانی که سرباره می‌پردازند جهت آگاهی صاحب عزا، نام و مبلغ همیاری (سرباره) هرفرد را روی  تکه‌ای کاغذ یاد داشت کرده و در پاکت قرار می‌دهند.
در بین اکثر طوایف بختیاری عدم قبول سرباره از جانب صاحب عزا نوعی اهانت به کمک کنندگان محسوب می‌شود.
پانویسها

↑  حاجت پور، صفحهٔ ۳۵
↑  زبان بختیاری، سرباره
دن فوگلر

| دن فوگلر | دن فوگلر |
| --- | --- |
فوگلر در سال ۲۰۱۸: فوگلر در سال ۲۰۱۸
زادهٔ: ۲۰ اکتبر ۱۹۷۶ ‏(۴۸ سال) بروکلین،  نیویورک
ملیت:  ایالات متحده آمریکا
پیشه(ها): بازیگر، کمدین
سال‌های فعالیت: ۱۹۹۹-حال
همسر: جودی کاپس (۲۰۰۹-اکنون)
فرزندان: ۲
دن فوگلر (به انگلیسی: Dan Fogler) (زاده ۲۰ اکتبر ۱۹۷۶) بازیگر، کمدین و فیلم‌ساز آمریکایی است. او برای بازی در فیلم‌های توپ‌های خشم، موفق باشی چاک، جانوران شگفت‌انگیز و زیستگاه آن‌ها و جانوران شگفت‌انگیز: جنایات گریندل‌والد شناخته‌می‌شود. فوگلر به عنوان صداپیشه در فیلم‌های هورتون صدایی می‌شنود!، پاندای کونگ‌فوکار، مریخ به مامان‌ها نیاز دارد و پرندگان آزاد حضور داشته‌است. وی از سال ۲۰۱۸ به جمع بازیگران سریال مردگان متحرک اضافه شد.
فیلم‌شناسی > سینما

مدرسه‌ای برای مزدوران (۲۰۰۶)
توپ‌های خشم (۲۰۰۷)
موفق باشی چاک (۲۰۰۷)
هورتون صدایی می‌شنود (۲۰۰۸)
پاندای کونگ‌فوکار (۲۰۰۸)
به دست آوردن وودستاک (۲۰۰۹)
عشق پیش می‌آید (۲۰۰۹)
امشب منو ببر خونه (۲۰۱۱)
مریخ به مامان‌ها نیاز دارد (۲۰۱۱)
گزارش اروپا (۲۰۱۳)
پرندگان آزاد (۲۰۱۳)
دان پیوت (۲۰۱۴)
غیرمرگبار (۲۰۱۵)
دارایی‌های آوا (۲۰۱۵)
جانوران شگفت‌انگیز و زیستگاه آن‌ها (۲۰۱۶)
شرط‌بندی (۲۰۱۷)
جانوران شگفت‌انگیز: جنایات گریندل‌والد (۲۰۱۸)
ریبوت جی و باب ساکت (۲۰۲۰)
بحث و جدل (۲۰۲۰)
جانوران شگفت انگیز: اسرار دامبلدور (۲۰۲۲)
فیلم‌شناسی > تلویزیون

بابای آمریکایی! (۲۰۱۰-۲۰۰۹)
تعطیلات پاندای کونگ‌فوکار (۲۰۱۰)
مرغ ربات (۲۰۱۸-۲۰۱۱)
آمریکایی‌های زشت (۲۰۱۲)
هانیبال (۲۰۱۳)
همسر خوب (۲۰۱۵)
مردگان متحرک (۲۰۱۸-اکنون)
رافائلا کارا

| رافائلا کارا | رافائلا کارا |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۸ ژوئن ۱۹۴۳ بولونیا،  ایتالیا
درگذشت: ۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱ (۷۸ سال) رم، ایتالیا
ملیت: ایتالیایی
سال‌های فعالیت: ۱۹۵۲ تا ۲۰۲۱
رافائلا کارا (ایتالیایی: Raffaella Carrà؛ زادهٔ ۱۸ ژوئن ۱۹۴۳) بازیگر، مجری و خواننده اهل ایتالیا است.
قطار سریع‌السیر فون راین
ادموند ام کلارک

| ادموند ام کلارک | ادموند ام کلارک |
| --- | --- |
زادهٔ: ۲۷ ژوئیهٔ ۱۹۴۵ نیوپورت نیوز، ویرجینیا
ملیت: ایالات متحده آمریکا
ادموند ام کلارک (انگلیسی: Edmund M. Clarke؛ زادهٔ ۲۷ ژوئیهٔ ۱۹۴۵) یک دانشمند علوم رایانه و استاد دانشگاه آمریکایی بود که معروفیت او به دلیل توسعه بررسی روش برای تأیید رسمی طراحی‌های سخت‌افزار و نرم‌افزار بود. او استاد سیستم‌های FORE در علوم رایانه در دانشگاه کارنگی ملون بود.
کلارک به همراه ارنست آلن امرسون و جوزف سیفاکیس جایزه تورینگ ACM را در سال ۲۰۰۷ دریافت کردند.
زندگی‌نامه

کلارک مدرک B.A. در ریاضیات را از دانشگاه ویرجینیا، در شارلوتزویل  در سال ۱۹۶۷، مدرک کارشناسی ارشد در ریاضیات را از دانشگاه دوک، در دورهام  در سال ۱۹۶۸، و پی‌اچ‌دی در علوم رایانه را از دانشگاه کرنل، در ایتاکا، نیویورک در سال ۱۹۷۶دریافت کرد. پس از دریافت پی‌اچ‌دی، به مدت دو سال در گروه علوم رایانه دانشگاه دوک تدریس کرد. در سال ۱۹۷۸، او به دانشگاه هاروارد، کمبریج نقل مکان کرد و در آنجا استادیار علوم رایانه در بخش علوم کاربردی شد. او در سال ۱۹۸۲ هاروارد را ترک کرد تا به دانشکده علوم رایانه در دانشگاه کارنگی ملون، پیتسبرگ بپیوندد.
رود واینگا

| رود واینگا | رود واینگا |
| --- | --- |
نام محلی: Ваенга  (روسی) Ваеньга  (روسی)
مکان: مکان
کشور: روسیه
ویژگی‌های ظاهری: ویژگی‌های ظاهری
دهانه: رود دوینای شمالی
 • مختصات: ۶۲°۵۸′۵۳″ شمالی ۴۲°۳۸′۳۳″ شرقی﻿ / ﻿۶۲٫۹۸۱۳۹°شمالی ۴۲٫۶۴۲۵۰°شرقی﻿ / 62.98139; 42.64250
طول: ۲۱۸ کیلومتر (۱۳۵ مایل)
اندازهٔ حوضه: ۳٬۳۷۰ کیلومتر مربع (۱٬۳۰۰ مایل مربع)
دبی:  
 • میانگین: ۳۰٫۴ متر مکعب بر ثانیه (۱٬۰۷۰ فوت مکعب بر ثانیه)
 :  
ویژگی‌های حوضه: ویژگی‌های حوضه
توالی: الگو:RNorthern Dvina
رود واینگا (انگلیسی: Vayenga) یک رودخانه در استان آرخانگلسک کشور روسیه است.
رود تیگودا

| رود تیگودا | رود تیگودا |
| --- | --- |
مکان: مکان
کشور: روسیه
ویژگی‌های ظاهری: ویژگی‌های ظاهری
سرآب:  
 • مکان: Ogorelye
 • ارتفاع: ۵۵ متر (۱۸۰ فوت)
 :  
دهانه: رود وولخوف
 • مختصات: ۵۹°۲۲′۰۳″ شمالی ۳۱°۵۳′۴۲″ شرقی﻿ / ﻿۵۹٫۳۶۷۵۰°شمالی ۳۱٫۸۹۵۰۰°شرقی﻿ / 59.36750; 31.89500
طول: ۱۴۳ کیلومتر (۸۹ مایل)
اندازهٔ حوضه: ۲٬۲۹۰ کیلومتر مربع (۸۸۰ مایل مربع)
دبی:  
 • میانگین: ۴ متر مکعب بر ثانیه (۱۴۰ فوت مکعب بر ثانیه)
 :  
ویژگی‌های حوضه: ویژگی‌های حوضه
توالی: الگو:RVolkhov
رود تیگودا (انگلیسی: Tigoda) یک رودخانه در استان لنینگراد کشور روسیه است.
رود برتنگ

| رود برتنگ | رود برتنگ |
| --- | --- |
مکان: مکان
کشور: افغانستان، تاجیکستان
ویژگی‌های ظاهری: ویژگی‌های ظاهری
دهانه: رود پنج
 • مختصات: ۳۷°۵۵′۰۷″شمالی ۷۱°۳۵′۳۱″شرقی﻿ / ﻿۳۷٫۹۱۸۵°شمالی ۷۱٫۵۹۱۹°شرقی﻿ / 37.9185; 71.5919
طول: ۵۲۸ کیلومتر (۳۲۸ مایل)
اندازهٔ حوضه: ۲۴٬۷۰۰ کیلومتر مربع (۹٬۵۰۰ مایل مربع)
ویژگی‌های حوضه: ویژگی‌های حوضه
توالی: پنج← آمودریا← دریاچه آرال
رود برتنگ رودی در آسیای مرکزی و از شاخه‌های پنج است که خود از شاخه‌های آمودریا است. از طریق واخان در افغانستان، سپس از طریق ناحیه روشان در ولایت خودمختار بدخشان کوهستانی، تاجیکستان می‌گذرد. این رود ۵۲۸کیلومتر (۳۲۸ مایل) طول دارد (۱۳۳ کیلومتر به استثنای آکسو و مرغاب) و مساحت حوضه آن ۲۴۷۰۰ کیلومتر مربع (۹۵۰۰ مایل مربع) است.
دوره

این رود در دریاچه چاک‌ماکتین در پامیر کوچک در واخان سرچشمه می‌گیرد، جایی که به آکسو یا اوکسو ("آب سفید") معروف است. سپس به شرق می‌ریزد و از تاجیکستان می‌گذرد، سپس با عبور از روستای شیمک به سمت شمال به شهر مرغاب می‌پیچد.
چند کیلومتر پایین‌تر از مرغاب دریاچه سریز است که در اثر زمین‌لرزه ۱۹۱۱ تاجیکستان بلندترین سد طبیعی جهان به نام سد اوسوی و دریاچه سریز را ایجاد کرد. رودخانه غدره درست در زیر دریاچه سریز به این رود می‌پیوندد.
محل اتصال رود به برتنگ معروف است. برتنگ مسیری را به سمت پایین کوه‌های پامیر غربی دنبال می‌کند که ۱۳۲ کیلومتر (۸۲ مایل) جریان دارد و پیش از تبدیل شدن به شاخه‌ای از پنج در مرز تاجیکستان و افغانستان است. بیشتر رود در محدوده پارک ملی پامیر قرار دارد.
برتنگ بیشتر از یخچال‌های طبیعی و ذوب برف تغذیه می‌شود. این رود تنها رودی است که از شرق به غرب از گورنو بدخشان عبور می‌کند. برتنگ درست در بالای شهر روشان وارد پنج قرار دارد.
دسترسی

در کنار رود سه مسیر وجود داشت، یکی در امتداد رود، که فقط در پاییز زمانی که آب کم بود قابل استفاده بود، دومی در امتداد صخره ها و سومی بسیار طولانی‌تر، جایی که حیوانات بارکش را می‌توان در امتداد یال کوه هدایت کرد. جاده اصلی به دلیل رانش سنگ غیر قابل عبور می‌شود. بالای بسید روستای بزرگ روشوو قرار دارد. بالاتر از آن رود غدره و رود مرغاب به هم می‌پیوندند و برتنگ را تشکیل می‌دهند. این جاده از شمال شرقی غداتا تا محل اتصال خود به تانیماس که از غرب به یخچال طبیعی فدچنکو منتهی می‌شود، می‌آید. این جاده‌ از شرق تا دریاچه کاراکول ادامه دارد.
مرغاب عموماً جز با پذیرش خطرات زیاد قابل عبور نیست. تا شهر مرغاب ۳۷ کیلومتر آخر جاده خاکی وجود دارد. بالاتر از مرغاب جاده‌ای جیپ‌رو با کیفیت رو به کاهش وجود دارد که رود را در جنوب شرقی به سمت توختامیش و شیمک دنبال می‌کند.
دریاچه سریز

در ۱۸ فوریه ۱۹۱۱، زمین‌لرزه ۱۹۱۱ تاجیکستان، با قدرت ۷/۴ ریشتر، باعث رانش‌زمین بزرگی شد که جریان مرغاب را به طور کامل مسدود کرد و یک روستای محلی را مدفون کرد. این رانش زمین که دو کیلومتر مکعب سنگ تخمین زده می شود، سدی طبیعی به نام سد اوسوی را تشکیل داد. مرغاب در ماه‌های بعد فضای پشت اوسوی را پر کرد تا دریاچه سریز را تشکیل دهد که اکنون حدود ۶۰ کیلومتر از دره را رود مرغاب پر کرده و ۱۷ کیلومتر مکعب آب دارد. زمین‌شناسان بر این باورند که سد ممکن است ناپایدار باشد و ممکن است در طی یک زلزله قوی آینده، یا به دلیل شکست ساختاری خود سد خاکی یا روان شدن خاک و بقایای سنگی که سد را تشکیل می‌دهند، فرو بریزد. دیواره سد اوسوی از زلزله محلی ۷/۲ ریشتری، زلزله ۲۰۱۵ تاجیکستان در ۷ دسامبر ۲۰۱۵ بدون هیچ نشانه‌ای از خراب شدن جان سالم به در برد.
استاینار آموندسن

استاینار آموندسن (انگلیسی: Steinar Amundsen؛ زادهٔ ۴ ژوئیه ۱۹۴۵) قایقران کانو اهل نروژ بود.
وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۴ مدال طلا، ۱ مدال برنز شده‌است.
آبگوشت

| 0 | 1 |
| --- | --- |
آب‌گوشت در آوندهای ویژه آن: آب‌گوشت در آوندهای ویژه آن
نام‌های جایگزین: دیزی
بخش: صبح، ظهر، شب
خاستگاه:  ایران
خوراک ملی وابسته:  ایران
مدت پخت:  
دمای سرو: گرم
مواد اصلی: گوشت گوسفند، نخود، لوبیا
مواد معمول: پیاز، سیب‌زمینی، گوجه‌فرنگی، زردچوبه و لیمو عمانی
  رسانه: آب‌گوشت:   رسانه: آب‌گوشت
آبگوشت که به آن دیزی هم می‌گویند، یکی از خوراکی‌های سنتی ایرانی شامل گوشت، دنبه گوسفند، پیاز، سیب‌زمینی، گوجه‌فرنگی (یا رب گوجه‌فرنگی)، نخود و لوبیا است که در دو مرحله میل می‌شود؛ اول آب آن را با تکه‌های نان یا ترید میل می‌کنند (جهت مصرف مفید نان خشک) و بقیه مواد را نیز با گوشت‌کوب کاملاً کوبیده یا نکوبیده با نان، پیاز و چاشنی مانند ترشی و سبزی‌خوردن می‌خورند که به گوشت‌کوبیده مشهور است. در صورت پخته‌شدن آبگوشت در ظروف سنگی، آن را دیزی سنگی می‌نامند.