stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
تقی بهرامی
آثار و تالیفات

برخی از آثار و کتابهای دکتر تقی بهرامی از قرار زیر می‌باشند:
ارزیابی کشاورزی، تهران، ۱۳۲۵ خورشیدی
از سوئیس برای ایران، تهران، ۱۳۲۸ خورشیدی
ایران، آزاد و بزرگ می‌شود، شرکت چاپ خودکار، ۱۳۲۲ خورشیدی، شماره کتابشناسی ملی ۱‌۲‌۳‌۵‌۹‌۱‌۸
باغبانی عمومی و خصوصی
تاریخ کشاورزی ایران، انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۳۰ خورشیدی، شماره کتابشناسی ملی ۱۵۳۰۱
جغرافیای کشاورزی ایران، انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۳۳ خورشیدی، شماره کتابشناسی ملی ۱۳۱۷۲
دامپروری، انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۳۸ خورشیدی، شماره کتابشناسی ملی ۱‌۱‌۵‌۰‌۳‌۱‌۱
فرهنگ روستایی (دائرةالمعارف فلاحتی)، شرکت چاپ خودکار، ۱۳۱۶ خورشیدی، شماره کتابشناسی ملی ۱۶۴۷۸
کتاب فلاحت برای ملاکین، مستاجرین، مباشرین، کدخدایان، تبریز، ۱۳۱۴ خورشیدی
بررسی دربارهٔ سیلوی علوفه، کرج، شماره کتابشناسی ملی ۲۵۱۸۴
پ‍رورش کودک در خ‍ان‍ه، انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۳۳ خورشیدی، شماره کتابشناسی ملی م۸۰-۲۲۱۸۶
فلاحت، تبریز، ۱۳۱۳ خورشیدی، شماره کتابشناسی ملی ۱۰۶۲ ت‌م
گ‍وس‍ف‍ن‍د ق‍ره‌گ‍ل/، انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۴۴ خورشیدی، شماره کتابشناسی ملی ۲۸۲۸۷
نگهداری و تربیت بز، شتر و خوک، ۱۳۱۴ خورشیدی
نگهداری و تربیت گاو و گاومیش و تهیه لبنیات و پوست، ۱۳۱۴ خورشیدی
دستور شستشو و خشکانیدن و چیدن پشم
جوجه‌کشی
زراعت خصوصی
زراعت عمومی
نخستین استادان مدرسه عالی فلاحت و صنایع روستایی ۱۳۰۸ ش

ایستاده از راست: دکتر محمود معاضد، دکتر تقی بهرامی، میرخانی، دکتر اسفندیار اسفندیاری، ناشناس و رحمت‌الله شیبانی. نشسته از راست: دکتر جلال افشار، دکتر پرالما فرانسوی، احمدحسین عدل، مصطفی قلی بیات، لونی فرانسوی، محمدمظاهر صدیق‌حضرت، دکتر مرتضی گلسرخی.
جهانی از هیچ

| 0 | 1 |
| --- | --- |
Softcover edition: Softcover edition
نویسنده(ها): لاورنس کراوس
کشور: United States
زبان: English
موضوع(ها): فیزیک کیهان‌شناسی
ناشر: Free Press
تاریخ نشر: January 10, 2012
گونه رسانه: Print (گالینگور و کتاب جلدکاغذی), e-book
شمار صفحات: 224 pp
شابک: شابک ‎۹۷۸−۱−۴۵۱۶−۲۴۴۵−۸
رده‌بندی دیوئی: 523.1/8
کتابخانه کنگره: QB981 .K773 2012
پس از: Quantum Man 
پیش از: The Greatest Story Ever Told—So Far 
جهانی از هیچ: چرا به جای اینکه چیزی نباشد چیزی هست (به انگلیسی: A Universe from Nothing: Why There is Something Rather Than Nothing) کتابی نوشته فیزیکدان لاورنس کراوس، و با مقدمه ای از ریچارد داوکینز در آغاز کتاب است. کریستوفر هیچنز پیش از مرگ قول نوشتن مقدمه‌ای برای کتاب را به کراوس داده بود که به علت بیماری قادر به اتمامش نشد.
در نوشتن این کتاب، کراوس از سخنرانی پربازدیدش که درباره پیامدهای انبساط جهان برای بنیاد ریچارد داوکینز در کنفرانس اتحاد جهانی بیخدا در سال ۲۰۰۹ انجام داده بود استفاده کرده‌است. این کتاب در ۲۹ ژانویه در فهرست پرفروش نیویورک تایمز قرار گرفت.
این کتاب به چرایی اینکه هستی از نیستی بوجود می‌آید و نوسانات کوانتومی خلا میپردازد و اینکه زیبایی کیهان میتواند تنها از همین نوسانات کوانتومی خلا بوجود بیاید
تقی اخوان نیاکی

سید تقی اخوان نیاکی (متولد ۱۳۳۵) پژوهشگر ایرانی و استاد ممتاز دانشکده صنایع دانشگاه صنعتی شریف است. او در سال ۱۳۹۳ به‌عنوان استاد ممتاز انتخاب شد.
تحصیلات

نیاکی لیسانس خود را در سال ۱۳۵۸ از دانشگاه صنعتی شریف گرفت و سپس به آمریکا رفت و کارشناسی ارشد مهندسی صنایع را در سال ۱۹۸۸ و دکتری مهندسی صنایع را در سال ۱۹۹۲ از دانشگاه ویرجینیای غربی گرفت.
سوابق آموزشی

۱۳۸۳–۱۳۸۷ رئیس مهندسی صنایع دانشگاه صنعتی شریف
۱۳۷۹–۱۳۸۳ مدیر گروه مهندسی صنایع دانشگاه صنعتی شریف
۱۳۷۶–۱۳۷۹ رئیس مهندسی صنایع دانشگاه صنعتی شریف
۱۳۷۲–۱۳۷۵ مدیر گروه مهندسی صنایع دانشگاه صنعتی شریف
فعالیت‌های علمی

سردبیر مجله Scientia Iranica، از مارس ۲۰۱۶ تا اکنون.
سردبیر مجری مجله علمی و پژوهشی شریف، اسفند ۱۳۹۴ – اسفند ۱۳۹۷.
سردبیر مجله مهندسی صنایع و مدیریت شریف، ۱۳۸۸ تا اکنون.
رئیس گروه مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی شریف، مرداد ۱۳۸۳ – مرداد ۱۳۸۷.
تالیفات

نظریه احتمال و کاربرد آن نشر دانشگاه صنعتی شریف
تجزیه و تحلیل رگرسیون نشر دانشگاه صنعتی شریف
سه دقیقه نخستین

| 0 | 1 |
| --- | --- |
جلد ویرایش اول: جلد ویرایش اول
نویسنده(ها): استیون واینبرگ
کشور: آمریکا
زبان: انگلیسی
موضوع(ها): فیزیک نوین، کیهان‌شناسی، کیهان‌زایی
ناشر: Basic Books
انتشار به انگلیسی: ویرایش اول ۱۹۷۷ ویرایش دوم ۱۹۹۳(به‌روزشده، با موخرۀ جدید توسط نویسنده)
گونه رسانه: کتاب چاپی (گالینگور و شومیز)
شمار صفحات: ۲۲۴
جایزه(ها): Science Writing Award در ۱۹۷۷
شابک: شابک ‎۹۷۸−۰−۴۶۵−۰۲۴۳۵−۳
سه دقیقه نخستین: نمایی امروزی از سرآغاز هستی (انگلیسی: The First Three Minutes: A Modern View of the Origin of the Universe) (۱۹۷۷؛ چاپ دوم ۱۹۹۳) کتابی است نوشتهٔ فیزیک‌دان آمریکایی استیون واینبرگ.
واینبرگ تلاش می کند مراحل اولیهٔ جهان، پس از انفجار بزرگ را توضیح دهد. در ابتدای کتاب، واینبرگ به ریشه‌ها و پیامدهای قانون هابل، همچنین به شواهد جمع‌آوری‌شده برای گسترش جهان می‌پردازد. وی سپس داستان کشف تابش زمینهٔ کیهانی را بازگو می‌کند. پس از ارائه مبانی‌ای برای درک اخترفیزیک و فیزیک ذرات به خواننده، در فصل ۵، واینبرگ نحوهٔ آرایش جهان پس از پیدایش را، در مجموعه‌ای از قاب‌ها به تصویر می‌کشد.
زبان لکی

برای زبان مردم لاک در قفقاز، زبان لاکی را ببینید.
| لکی | لکی |
| --- | --- |
زبان بومی در: ایران، ترکیه، عراق
منطقه: غرب ایران
شمار گویشوران: ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ (تخمین ۲۰۰۰)  (بدون تاریخ)
تبار: هندواروپایی  هندوایرانیایرانیایرانی غربیایرانی شمال غربیکردی (مورد اختلاف)لکی
کدهای زبان: کدهای زبان
ایزو ۳–۶۳۹: lki
گلاتولوگ: laki1244
زبان‌شناسی: 58-AAC-aac
زبان لَکی از زبان‌های ایرانی شاخه شمالی غربی رایج در غرب ایران است. بسیاری از منابع از جمله دانشنامه اتنولوگ آن را شاخه‌ای از زبان‌های کردی می‌دانند و برخی منابع نیز لکی را گویشی از کردی جنوبی دانسته‌اند . اما با این حال، این نظریات مورد پذیرش همگان نیستند؛ چنان‌که برخی از منابع آن را شاخه‌ای از گورانی، لری یا بازماندهٔ فارسی باستان و برخی نیز لکی را یک زبان مستقل دانسته‌اند.
حدود یک‌ونیم میلیون تا دو میلیون نفر با زبان مادری (۲۰۱۴) به این زبان سخن می‌گویند. گویشوران این زبان در استانهای همجوار غرب ایران زندگی می‌کنند. و زبان مشترک اقوام کرد و لر بوده‌است.
زبان لکی به درخواست میراث فرهنگی استان لرستان در مرداد ماه ۱۳۹۶ ثبت ملی شد. در زبان لکی کنونی برخی از لغات، اصطلاحات و واژه‌های موجود در زبان اوستایی با کمترین تغییر، رایج و معمول هستند. ادبیات لکی، منظوم و مملو از اشعار، ضرب‌المثل‌ها، تمثیل‌ها، افسانه‌ها و بسیاری از کلمات و جملات آن دارای اوزان عروضی است، با این تفاوت که شعر لکی همه‌جا ۱۰هجایی است، اما گاهی ۸ و ۱۲هجایی نیز دارد. زبان و ادبیات لکی در معرض فراموشی و آسیب جدی است و این زبان در مدارس آموخته نمی‌شود. رسم‌الخط واحدی در زبان لکی وجود ندارد. عبدالعلی میرزانیا کارشناس، شاعر و پژوهشگر زبان لکی می‌گوید: واژه‌های زبان لکی در معرض فراموشی قرار دارند که این موضوع هشداری جدی برای مقابله با آسیب رسیدن به این زبان کهن است. زبان گفتاری اکثر کودکان لک زبان، فارسی است.
تبارشناسی > نظریه‌ها در مورد تبار کردی

دانشنامه اتنولوگ لکی را شاخه‌ای از زبان‌های کردی می‌داند.دائرةالمعارف بزرگ اسلامی نیز، لکی را لهجه‌ای از زبان کردی دانسته‌است. در فرهنگ دهخدا، لکی، «لهجه‌ای از زبان کردی که مردم هرسین و توابع بدان سخن گویند.» تعریف شده‌است. برخی از زبانشناسان لکی را در شاخه کردی جنوبی طبقه‌بندی کرده‌اند. برخی از منابع زبان‌شناسی لکی را در شاخه زبان‌های کردی از شاخه زبان‌های ایرانی‌تبار غربی قرار داده‌اند.

ژویس بلو معتقد است که کردی جنوبی از تعداد زیادی گویش‌های ناهمگون تشکیل شده که از این بین می‌توان به گویش کرمانشاهی، گویش سنجابی، گویش کلهری، گویش لکی، گویش لری (متعلق به پشتکوه) و غیره اشاره کرد.
گویش‌های کردی جنوبی شامل تعداد زیادی لهجه‌های منفرد و متفاوت نظیر (کرمانشاهی، کلهری، لکی، سنجابی، فیلی) در استان‌های کرمانشاه، کردستان، ایلام و لرستان در غرب ایران و نیز در شرق عراق می‌باشند.
تبارشناسی > سایر نظریه‌ها

اما به تازگی برخی از زبانشناسان رویکرد جدیدی را در این مورد آغاز کرده‌اند که دربارهٔ طبقه‌بندی لکی به عنوان یکی از زیرشاخه‌های زبان کردی ابهام دارد. فرامرز شهسواری زبان لکی را یک شاخه مستقل زبان‌های ایرانی در گروه شمال غربی و جدا از کُردی و لُری می‌داند. همچنین محمد دبیرمقدم در کتاب رده‌شناسی زبان‌های ایرانی لکی را به عنوان زبانی مستقل و جدا از کُردی و لُری طبقه‌بندی کرده‌است.
مهرداد ایزدی و نادر انتصار نیز زبان لکی را یکی از گویش‌های اصلی زبان گورانی می‌دانند.
در کتاب فرهنگ و واژه‌نامه لکی کیان به نقل از کتاب جغرافیای نظامی ایران آمده: «زبان لکی از زبان‌های فارسی قدیم ایران می‌باشد که به علت کوهستانی بودن جایگاه آن مردم، از نفوذ واژه‌های بیگانه محفوظ مانده‌است.» ویلیام فرالی لکی را شاخه‌ای از زبان لری می‌داند.
ویژگی‌ها

برخی معتقدند ساختار اصلی دستوری و افعال لکی «همانند دیگر لهجه‌های کردی» در زمره زبان‌های ایرانی غربی قرار می‌گیرد. این ارتباط همچنین با مشاهده بقایای ساختار کنایی (ارگاتیو) در لکی تصدیق می‌شود. در گویش لکی مانند هورامی و لهجه اردلانی و کرمانجی ویژگی ارگاتیو مشاهده می‌شود، بنابراین زبان لکی شبیه به کردی و از لری متفاوت است. حمید ایزد پناه محقق لر، دربارهٔ زبان لکی می‌گوید که این زبان از لری متفاوت است؛ لکی مربوط به پهلوی اشکانی است و لری مربوط به فارسی هخامنشی می‌باشد و لکی را همان شعر فهلوی دانسته‌است.
لکی در دسته شمال غربی زبان‌های ایرانی قرار دارد و چون لری در شاخه جنوبی زبان‌های ایرانی قرار دارد. می‌توان گفت لکی در دسته زبان لری قرار نمی‌گیرد و پیوند ۸۰ درصدی با لری خرم‌آبادی را می‌توان در حضور بیشینه طوایف لک در شهر خرم‌آباد دانست. این که ۷۰ درصد واژه‌های لکی و زبان فارسی و ۶۹ درصد با لری شمالی و ۷۸ درصد با لری خرم‌آباد یکی است، به گفته فرامرز شهسواری دلیل صریحی است که زبان لکی کاملاً از لُری و کُردی جداست و مشابهت‌ها به دلیل همجواری جغرافیایی است:
«به‌طور تقریبی، انواعی که بین ۹۰–۸۰ درصد تشابه واژگانی دارند، ممکن است به یک زبان واحد تعلق داشته باشند یا نه. زبان‌های با بیش از ۹۰ درصد تشابه واژگانی، معمولاً گویشهای یک زبان هستند.»
ویژگی‌ها > تحقیقات اتنولوگ و آنونبی

تحقیقات اتنولوگ و آنونبی دربارهٔ زبان لکی نشان می‌دهد ۷۰ درصد واژگان لکی با زبان فارسی مشترک است. ۷۸ درصد با لری خرم‌آبادی و ۶۹ درصد با لری شمالی.
در لرستان جایگزینی زبانی به سوی لری در میان گویشوران لکی در جریان است و گویشوران لری نیز به نوبه خود گرایش به استفاده بیشتر از فارسی معیار دارند.
محل زندگی گویشوران

حوزه گسترش لکی عبارت است از:
استان لرستان:
شهرستان سلسله (با مرکزیت الشتر)
شهرستان دلفان (با مرکزیت نورآباد)
شهرستان کوهدشت
شهرستان خرم‌آباد
استان کرمانشاه:
شهرستان هرسین
شهرستان صحنه
شهرستان کنگاور
شهرستان کرمانشاه
استان ایلام:
شهرستان هلیلان
شهرستان دره‌شهر
استان همدان:
شهرستان نهاوند
بخش‌هایی از جنوب غربی استان همدان
بخش‌هایی دیگر از طوایف لک در کردستان عراق، کرکوک و خانقین سکونت دارند. در کردستان عراق تعداد گویشوران لک بیشتر از ایران است.
گروه‌های زیادی از لک‌ها در طول تاریخ از مناطق خود کوچانده و تبعید شده‌اند از جمله گروهی که ساکن شمال ایران هستند و به کردهای تبعیدی معروفند و گروهی دیگر که توسط عثمانی‌ها به اطراف آنکارا (شهر هایمانا یا هیمنا) کوچانده شدند به لک‌های «شیخ بزینی» یا کردهای هیمنه‌ای معروفند که هنوز فرهنگ و هویت خود را کمابیش حفظ کرده‌اند.
معمولاً لک‌های جنوب استان همدان لر دانسته می‌شوند.
در تاریخ‌های گذشتگان از جمله تاریخ گزیده نوشته حمدالله مستوفی از شانزده ولایت به عنوان کردستان یاد شده‌است. حمدالله مستوفی در سال ۷۴۰ هجری نخستین کسی بود که اسم کردستان و شانزده ولایت آن را آورده‌است: «کردستان و آن شانزده ولایت است و حدودش به ولایات عرب و خوزستان و عراق عجم و آذربایجان و دیاربکر پیوسته‌است. آلانی، الیشتر، بهار، خفتیان، دربند، تاج خاتون، دربند رنگی، دزبیل، دینور، سلطان آباد، چمچمال، شهر زور، کرمانشاه (قرمیسین) هرسین، وسطام.»
در اسناد تاریخی سده شانزدهم میلادی نیز طوایف لک را بخشی از طوایف کرد می‌دانند نظیر کتاب شرفنامه اثر شرف‌خان بدلیسی که به فارسی نوشته شده‌است.
بخش‌هایی دیگر از مردم قوم لک در کرکوک و خانقین عراق سکونت دارند. در عراق تعداد گویشوران لک را بیشتر از ایران حدس زده‌اند.
طوایف استان لرستان خود سه بخش اصلی هستند، لر بختیاری، لر بالا گریوه‌ای یا خرم‌آبادی، و لک.
با این حال پرویز ناتل خانلری زبان‌های لری و بختیاری را هم‌خانواده با کردی می‌داند. در کوهستان بختیاری و قسمتی از مغرب استان فارس ایل‌های بختیاری و ممسنی و بویراحمدی به گویش‌هایی سخن می‌گویند که با کردی خویشاوندی دارد، اما با هیچ‌یک از شعبه‌های آن درست یکسان نیست، و میان خود آن‌ها نیز ویژگی‌ها و دگرگونی‌هایی وجود دارد که هنوز با دقت حدود و فواصل آن‌ها مشخص نشده‌است. اما معمول چنین است که همه گویش‌های بختیاری و لری را جزو یک گروه بشمارند.
چالش‌ها

یکی از مشکلات این زبان، عدم تدریس آن در مراکز علمی است. از آنجا که زبان لکی دارای یک رسم‌الخط استاندارد لکی نیست، آموزش این زبان در مناطق لک‌نشین تاکنون عملی نشده‌است.
یک سال پس از ثبت زبان لکی، در جلسه‌ای که توسط تنی چند از زبانشناسان در تاریخ ۱۳ مرداد ۱۳۹۷ در استان لرستان تشکیل شد، قرار شد در آینده‌ای نزدیک رسم‌الخطی واحد برای زبان لکی معرفی شود.
ثبت ملی زبان لکی

لکی به عنوان زبانی قدیمی از طرف سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری جمهوری اسلامی ایران در جلسهٔ روز ۱۰ مرداد ۱۳۹۶ خورشیدی، به عنوان اثری ملی در حوزهٔ میراث ناملموس به در خواست لرستان ثبت شد.
ثبت زبان لکی به عنوان یک زبان مستقل و جدای از زبان کردی واکنش منفی و تندی را از طرف برخی از کردهای ایران و عراق در پی داشت و باعث شد دانشجویان دانشگاه مهاباد طی نامه‌ای از سازمان میراث فرهنگی تقاضا کنند از این تصمیم صرف نظر کند. احزاب کرد اپوزسیون ایران هم آن را آسمیلاسیون و تفرقه افکنی در بین کردها قلمداد کردند.
آواها

| لکی | a | e | ê | i | î | o | ö | ü | u | û |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| فارسی | آ (مثل آرام) | اَ (مثل اشک) | کسرهٔ کشیده (در فارسی معادل ندارد) | اِ، کسرهٔ کوتاه (مثل امروز) | ای (مثل ایلام) | اُ، ضمهٔ کشیده (در فارسی معادل ندارد) | (در فارسی معادل ندارد) | (در فارسی معادل ندارد) | اُ (مثل اردک) | او (مثل دوست) |  |
| مثال | Agir (آتش) | Esp (اسب) | Sê (سیاه) | Esir (اشک) | Fîl (فیل) | Non (نان) | Sör (قرمز) | Sür (عروسی) | Kurd (کرد) | Dûs (دوست) |  |
اُ (مثل اردک) از لری وارد لکی شده‌است و برخی از لک‌ها این آوا را ندارند (لرها معمولاً «آ» را به «ۆ» تبدیل می‌کنند).
دستور > ضمایر شخصی

| مفرد | مفرد فارسی | جمع | جمع فارسی |
| --- | --- | --- | --- |
| مِ | من | ئیمه | ما |
| تۆ | تو | هُمَ | شما |
| ئو | او | ئه‌ون، یه‌ون | آنها، ایشان |
ضمیر انعکاسی "خود " در لکی «ووژ» است.
دستور > ضمایر اشاره

| حالت | مفرد | جمع |
| --- | --- | --- |
| نزدیک | یه(-وه) | یِونَ |
| نزدیک فارسی | این | اینها |
| دور | ئه‌وه | ئِونَ |
| دور فارسی | آن | آنها |
:
دستور > حالت مجهولی

پسوند مجهول‌ساز در لکی "-ریاً و "یاً" است.
| فارسی | لکی |
| --- | --- |
کشته‌شده: کوشریا
خورده‌شده: هوه‌ریا
خوانده‌شده: خوه‌نریا
سوخته‌شده: سزیا
قهرکرده: توریا
شکسته‌شده: اشکیا
پخته‌شده: کولیا
دستور > افعال

حال ساده فعل "خوردن":
| مفرد | جمع |  |
| --- | --- | --- |
| مه‌رم | مه‌ریمن |  |
| مه‌رین | مه‌رینان(-ون) |  |
| مه‌رێ | مه‌رن |  |
مثال: ئاوه مه‌هوارد. (آب خوردم)
ماضی ساده فعل "خوردن":
| مفرد | جمع |  |
| --- | --- | --- |
| هواردم | هواردمان(-ون) |  |
| هواردت | هواردتان(-ون) |  |
| هواردێ | هواردان(-ون) |  |
مثال: ئاوت هوارد. (آب خوردی)
ماضی استمراری فعل "خوردن":
| مفرد | جمع |  |
| --- | --- | --- |
| مه‌هواردم | مه‌وواردمان(-ون) |  |
| مه‌هواردت | مه‌هواردتان(-ون) |  |
| مه‌هواردێ | مه‌هواردان(-ون) |  |
مثال: ئه‌وانه مه‌هووارد. (آب می‌خوردند)
ماضی نقلی فعل "خوردن":
| مفرد | جمع |  |
| --- | --- | --- |
| هواردمه | هواردمانه(-ونه) |  |
| هواردته | هواردتانه(-ونه) |  |
| هواردیه | هواردیانه(-ونه) |  |
مثال: ئاومان هواردیه. (آب خورده‌ایم)
ماضی بعید فعل "خوردن":
| مفرد | جمع |  |
| --- | --- | --- |
| هواردۊیم | هواردۊیمان(-ون) |  |
| هواردویت | هواردۊیتان(-ون) |  |
| هواردۊیتێ | هواردۊیان(-ون) |  |
مثال: ئاوتان هواردۊی. (آب خورده بودید)
تظاهرات ۳۰ خرداد ۱۳۸۸ معترضان به نتیجه انتخابات ریاست‌جمهوری در ایران

| تظاهرات اعتراضی معترضان به انتخابات در ایران (۳۰ خرداد ۱۳۸۸) | تظاهرات اعتراضی معترضان به انتخابات در ایران (۳۰ خرداد ۱۳۸۸) |
| --- | --- |
جایگاه:  ایران، تهران، شیراز، سنندج، اصفهان، تبریز، مشهد، اراک، کرمانشاه، اهواز، آبادان، زاهدان، رشت، کرج
تاریخ: ۳۰ خرداد ۱۳۸۸
گونه: اعتراض و درگیری خیابانی
کشته‌شدگان: بیش از ۶۰ نفر
به دعوت مجمع روحانیون مبارز (که دبیر آن محمد خاتمی است) و حزب اعتماد ملی (که دبیرکل آن مهدی کروبی است) از فرمانداری تهران خواسته شد که برای برگزاری تظاهرات اعتراضی به نتیجه انتخابات ریاست جمهوری دهم، تجمعی در میدان انقلاب تا میدان آزادی برگزار گردد.
پیش از آن هم چهار تظاهرات گسترده نیز از سوی معترضان در تهران و سایر شهرها برگزار گردیده بود.
پیش‌زمینه

علی خامنه‌ای در ۲۹ خرداد در خطبه نماز جمعه خواستار توقف تظاهرات معترضان شد و به مخالفین هشدار داد عواقب اتفاقات به عهده آن‌ها خواهد بود. فرمانداری تهران پس از سخنان تهدیدآمیز خامنه‌ای تأکید کرد که مجوزی برای این تظاهرات صادر نخواهد شد. معترضان بارها تأکید کردند که بر اساس قانون اساسی تظاهرات و تحصن بدون حمل اسلحه آزاد است. شورای امنیت کشور و فرمانده نیروی انتظامی نیز در بیانیه‌های جدا گانه‌ای میرحسین موسوی را پیرامون تداوم اعتراضات پس از سخنان خامنه‌ای اخطار جدی دادند.
تظاهرات

در آغازین ساعات روز شنبه، ۳۰ خرداد اغلب خیابانها و میدان‌های مرکزی تهران در کنترل نیروهای انتظامی و نظامی و لباس شخصی‌ها بود. همچنین ماشین‌های آب پاش و هلیکوپتر هم برای سرکوب تظاهرات مورد استفاده قرار گرفته بود.
با وجود تهدیدهای صورت گرفته مردم تظاهرات آرام خود را در خیابان انقلاب آغاز کردند. با یورش نیروهای نظامی و انتظامی به مردم درگیری هیا شدیدی میان طرفین روی داد. به دلیل فشار شدید بر رسانه‌های داخلی و خارجی و تأکید وزارت ارشاد دولت احمدی‌نژاد مبنی بر ممنوع بودن چاپ و مخابره هر خبری پیرامون اعتراضات، گزارش دقیقی از تعداد کشته و زخمی‌ها ارائه نشد. تلویزیون سی ان ان به نقل از منابع بیمارستانی تعداد کشته شدگان را ۱۹ نفر اعلام کرد. صدها نفر دیگر هم مجروح یا بازداشت شدند.
در این روز یک بسیجی از بام مسجد لولاگر اقدام به تیراندازی به سمت مردم نمود که در این حادثه تعدادی از معترضان کشته شدند.
میرحسین موسوی نیز در خیابان جیحون به جمع تظاهر کنندگان پیوست و در میان آنان سخنرانی کوتاهی ایراد کرد. به گفته برخی شاهدان وی گفت که غسل شهادت کرده‌است. اما سایت قلم نیوز (یک روز بعد و با تأخیر) گفت که خبر حضور وی تکذیب شده‌است.
همچنین فائزه هاشمی در کنار چهار تن دیگر از زنان خانواده وی نیز بازداشت شدند.
این تظاهرات و درگیریها بازتابهای فراوانی در رسانه‌های جهان داشت.
علی مطهری، نماینده مجلس هشتم، و از منتقدان محمود احمدی‌نژاد، در مناظره‌ای با حمید رسایی، از اعضای جبهه پایداری و حامیان محمود احمدی‌نژاد، اعلام کرد که تعداد کشته‌شدگان تظاهرات اعتراضی که در روز ۳۰ خرداد ۱۳۸۸ – یک روز پس از برگزاری نماز جمعه به امامت خامنه ای – بیش از ۶۰ نفر بوده‌است.
کشته‌شدگان

در اعتراضات سراسری ۱۳۸۸ خورشیدی، شماری از ایرانیان، کشته شدند که نام‌های برخی از آنان، چنین است:
ندا آقاسلطان در خیابان کارگر شمالی به علت اصابت گلوله به سینه به قتل رسید.
حمید حسین‌بیگ عراقی در نزدیکی میدان آزادی به علت اصابت گلوله به سینه به قتل رسید.
ابوالفضل عبداللهی در مقابل دانشگاه صنعتی شریف به دلیل اصابت گلوله به پشت سر جان باخت.
محسن حدادی در خیابان نصرت به دلیل اصابت گلوله به پیشانی جان باخت
فاطمه سمسارپور به ضرب گلوله جان باخت.
اشکان سهرابی بر اثر اصابت سه گلوله به سینه‌اش در گذشت.
رضا طباطبایی در خیابان آذربایجان به دلیل برخورد گلوله به سرش کشته شد.
سالار طهماسبی در خیابان جمهوری به دلیل اصابت گلوله به پیشانی جان باخت.
بهزاد مهاجر در نزدیک میدان آزادی با شلیک گلوله نیروهای نظامی به قتل رسید.
مسعود هاشم‌زاده به ضرب گلوله جان باخت.
ایمان هاشمی در خیابان آزادی به دلیل اصابت گلوله به چشم جان باخت.
میلاد یزدان‌پناه بر اثر تیراندازی نیروهای امنیتی جان باخت.
کاوه علی‌پور به ضرب گلوله جان باخت.
سعید عباسی فر گلچی در خیابان رودکی به دلیل اصابت گلوله به قتل رسید.
محمدحسین فیض در نزدیکی پایگاه بسیج مقداد به علت اصابت گلوله به پشت سرش به قتل رسید.
مسعود خسروی به دلیل اصابت گلوله به قتل رسید.
ترسیم فنی

تصویری از یک نقشه‌کش
ترسیم فنی در رشته‌های فنی، رسمِ نوعی تصاویر ساده‌شدهٔ خاص به نام نقشه است که برای انتقال ایده‌ها استفاده می‌شوند و نوعی زبان ترسیمی به شمار می‌آیند. نقشه‌کشی ترکیبی از ترسیمات تک‌تصویری سه‌بعدی و ترسیمات چندتصویری دوبعدی است.
انواع نقشه

نقشه های متفاوتی در صنعت وجود دارد که هر یک ویژگی خاص خود را دارد.
نقشه با دست ازاد (sketch) یا (پیش‌طرح)
پیش‌طرح نقشه اولیه‌ای که طراح از ذهن خود یا در هنگام نقشه‌برداری از روی یک قطعه ترسیم می کند نقشه‌های دستی نامیده می‌شود که این‌گونه نقشه‌ها دقیق نیست.
کروکی
در این نقشه هم میتوان با دست و هم با ابزار و شابلون رسم شود. در این نقشه بیشتر موقعیت اجسام و مکان‌ها نسبت به هم نمایش داده می‌شود.
نقشه اختصاری
برای معرفی و نمایش قطعات پیچیده و پر کاربرد، شکل مفید و مختصری طراحی و استاندارد شده است که در رشته های مختلف فروانی بسیاری دارد.
نقشه هندسی
اگر برای رسم نقشه ها از ابزار، لوازم و اصول هندسی نقسه کشی به صورت دقیق استفاده کنیم، ان نقشه را هندسی میگویند. این نقشه ها دارای مقیاس و اندازه های دقیق هستند.
نقشه شماتیک
به جای تصویر کشیدن واقعی یک دستگاه، می توان از ترسیم نماد های کلی استفاده کرد که نیازی به بیان جزئیات آن مجموعه نیست. برای مثال در نقشه مترو ایستگاه ها را با یک نقطه نمایش می دهند؛ با وجود اینکه نقطه شباهتی به ایستگاه واقعی ندارد.
نقشه سه بعدی
برای نمایش و تجسم اجسام می توان نقشه های دو بعدی را به سه بعدی تبدیل کرد تا سریع تر و آسان تر درک شوند.
نقشه انفجاری
برای نمایش ارتباط اجزا  و چگونگی مونتاژ قطعات یک مجموعه از نقشه های انفجاری سه بعدی استفاده میکنند.
پیشینه

همزمان با ساخت سرپناه توسط انسان اولیه، که معماری نیز آغاز شده‌بود، طراحی ساختمان نیز عنوان شد. طراحی ساختمان نیاز به تهیهٔ نقشه و تعبیر و تفسیر و خواندن نقشه می‌داشت.
مصریان برای اندازه‌گیری فواصل افقی میان دو نقطه از ابزارهایی چون طناب، ترازو گونیا و بعدها خط‌کش و پرگار استفاده کردند. ساختار چهارگوش منظم هرم بزرگ جیزه در مصر (۲۷۰۰ پیش از میلاد) خبر از وجود نقشه‌کشی در آن دوران می‌دهد.
همچنین بناهای به جا مانده در ایران باستان چون زیگورات چغازنبیل و تخت‌جمشید نیز نشان از وجود نقشه‌کشی در ایران باستان است. ایرانیان باستان جایگاه به سزایی در پایه‌گذاری دانش نقشه‌برداری در جهان داشته‌اند. اکتشافات دریایی در دوران گذشته و توانایی تعیین عرض جغرافیایی همگی نشان از این دارند. هرچند برای تعیین طول جغرافیایی با دشواری مواجه بودند. برای سفرها در آن دوران به نقشه نیاز بوده‌است، که این نقشه‌ها معمولاً بدون توجه به فواصل رسم می‌شده‌اند.
دانشمندان ایرانی با بهره از استرلاب، عرض جغرافیایی و با کاربرد ساعت آبی، طول جغرافیایی را اندازه‌گیری می‌کردند. ابوریحان بیرونی دانشمند بزرگ ایرانی پیرامون روش‌های اندازه‌گیری نجومی و فواصل میان شهرها، مطالعات فراوانی انجام داد. در گذشته نقشه‌برداران برای مشخص کردن فاصله و زاویه وسایلی ساخته بودند که از جمله اولین‌های آن‌ها می‌توان به ریسمان اشاره کرد. برای مشخص کردن تراز افقی از تراز (ترازهای گوناگون در طول تاریخ) استفاده می‌شد. کهن‌ترین این ترازها، تراز آبی بوده‌است که گونهٔ امروزی آن همان شیلنگ‌تراز است که امروزه به کار می‌رود.
پیشرفت در تهیهٔ نقشه‌ها تا سدهٔ ۱۶ میلادی رشد چندانی نداشته‌است. از سدهٔ ۱۶ به بعد نقشه‌ها دقیق‌تر و علمی‌تر شدند. در زمان ناپلئون (سال ۱۷۹۸ میلادی) مهندسی فرانسوی به نام گاسپارد مونژ کتابی به نام هندسهٔ ترسیمی را نوشت که این کتاب اساس و پایهٔ نقشه‌کشی فنی قرار گرفت. از او به عوان بنیان‌گذار نقشه‌کشی نوین (مدرن) یاد می‌شود.[نیازمند منبع]
در سال ۱۸۲۵ برای نخستین بار نقشه‌ها با عکس تهیه شدند.
نرم افزارهای نقشه کشی

برای نقشه کشی ،همانند سایر امور و علوم ، نرم افزارهای خاصی وجود دارد که به طراحان و مهندسین برای رسم هر چه دقیق تر نقشه ها کمک می کنند.نرم افزارهایی همچون اتوکد،کتیا،سالیدورکز،تری دی مکس و غیره را می توان نام برد.
نقشه‌های چون ساخت

نقشه های چون ساخت یا ازبیلت به نقشه های سازه ای گفته می شود که از وضعیت موجود و اجرا شده سازه برداشت می شود و معمولا با نقشه های اجرایی متفاوت است. غالبا کارفرما (بسته به اهمیت و بزرگی) در انتهای هر فاز از پیمانکار درخواست نقشه های ازبیلت را می کند تا برای اجرای مراحل بعد مورد استفاده قرار دهد.
نقشه‌های‌های ازبیلت به دو علت تهیه می گردد:
1- خطای حین اجرا: به عنوان مثال در پروژه‌ای پس از برداشت نقشه‌های ازبیلت فونداسیون مشخص شد در یکی از آکس‌ها محور ستون به اندازه دو سانتی‌متر از موقعیت اصلی خود جابجا اجرا شده‌است. بنابراین برای تهیه نقشه‌های شاپ دراوینگ از نقشه‌های ازبیلت فونداسیون استفاده شده تا تغییر فوق لحاظ گردد.
2-تغییرات اعمال شده قبل و حین اجرا بر روی نقشه‌های اجرایی با تأیید کارفرما: به عنوان مثال در اجرای یک خط انتقال آب در داخل شهر، قبل از اجرا متوجه وجود تاسیسات دیگر در تراز خط اجرایی (طبق نقشه ها) شدیم و به همین خاطر باید ارتفاع خط تغییر کند و این کار باعث تغییر نقشه‌ها می گردد و برای همین نقشه همچون ساخت تهیه می گردد تا ارتفاع واقعی خط لوله برای نگهداری و تعمیرات معلوم باشد.
یکی از عوامل تهیه همچون ساخت این است که شاید مشکلی در اجرا پیش بیاد و این کار باعث بشه کار در حین اجرا در نقشه تغییراتی پیش بیاد برای همین بعد از مراحل یا بعد از اتمام پروژه اقدام به تهیه نقشه‌های همچون ساخت می نمایند. 
به عنوان مثال در اجرای یک خط انتقال آب در داخل شهر ، قبل از اجرا متوجه وجود تاسیسات دیگر در تراز خط اجرایی (طبق نقشه ها) شدیم و به همین خاطر باید ارتفاع خط تغییر کند و این کار باعث تغییر نقشه‌ها می گردد و برای همین نقشه همچون ساخت تهیه می گردد تا ارتفاع واقعی خط لوله برای نگهداری و تعمیرات معلوم باشد.
نقشه‌های چون ساخت (As Built) نقشه‌ای است که اصلاحات انجام شده بر روی نقشه‌ها ی تأیید شده برای ساخت (AFC)  را نشان می‌دهد. این اصلاحات ناشی از تغییرات با (داشتن مجوز) برای سهولت یا برخورد با تجهیز دیگر یا  بر اثر خطا در اجرا می‌باشد. این مدارک نشان دهنده آنچه ساخته شده‌است می‌باشد.
نقشه‌های چون ساخت فاز مهمی را ارائه می‌دهد به این دلیل که شامل اطلاعات بروز شده مدارک در سایت می‌باشد که جهت مدیریت پیش راه اندازی، عملیات، نگهداری و تعمیرات ضروری است  برای تهیهٔ مدارک چون ساخت می‌باشد که شامل اصلاحاتی که در کارگاه بر روی مدارک صادر شده توسط بخش مهندسی نقشه‌برداری، صورت می‌گیرد.