stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
پسوه
ترکیب اجتماعی > جمعیت

این روستا در دهستان لاهیجان شرقی قرار داشته و تا سال ۹۱ بیش از ۳۵۰۰ نفر جمعیت را در خود جای داده‌است.
اوپازیلا

| اوپازیلا | اوپازیلا |
| --- | --- |
مکان: بنگلادش
ایجاد: ۱۹۸۲
تعداد: ۴۹۲
جمعیت: ۵۹۶٬۸۸۶–۱٬۶۳۴٬۷۵۰
مساحت: ۵۷۲–۲٬۸۲۹ km²
اوپازیلا (بنگالی: উপজেলা) یا منطقه فرعی، یک منطقه از تقسیمات کشوری در کشور بنگلادش است، که زیرمجموعه‌ای از مناطق و ناحیه‌های این کشور محسوب می‌شوند. اوپازیلا در سایر کشورها و به‌طور خاص در کشورهای غربی، شهرستان نامیده می‌شود. کشور بنگلادش شامل ۴۹۲ اوپازیلا می‌باشد.
آذر ابتهاج

| آذرنوش ابتهاجآذر صنیع خاتم | آذرنوش ابتهاجآذر صنیع خاتم |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۲۹۹ خورشیدی (۱۰۴ سال) بابل
ملیت: ایرانی
محل تحصیل: دانشگاه تهران
پیشه(ها): دندانپزشک، بانکدار
همسر: هاشم عروضی (درگذشت ۱۳۲۹) مهندس ابوذر ابوالحسن ابتهاج (ازدواج ۱۳۳۵)
فرزندان: ۴
آذرنوش ابتهاج (متولد ۱۲۹۹؛ نام پیش از ازدواج صنیع همایون) دندانپزشک و بانکدار ایرانی است.
زندگی‌نامه

آذر صنیع در بابل به دنیا آمد. پدر او، حسین صنیع شیرازی و از دندانپزشکان صاحب نام مازندران و خواهرزادهٔ فرصت‌الدوله شیرازی بود. آذر صنیع در سال تحصیلی ۱۸–۱۳۱۷ وارد دانشکده دندانپزشکی دانشگاه تهران شد و دورهٔ پنج سالهٔ دندانسازی را طی و فارغ‌التحصیل شد. در سال ۱۳۳۰ مجدداً وارد دانشگاه شد و در سال ۱۳۳۲ مدرک دکتری گرفت و به کار در دانشگاه مشغول شد. او مؤسس و سردبیر «مجلهٔ دندان‌پزشکی» منتشر شده با هزینهٔ شخصی خود بوده است. شوهر اول آذر صنیع، مهندس هاشم عروضی (درگذشت ۱۳۲۹) بود که فرزندانی با نام‌های علیرضا و الهه از او دارد. شوهر دوم او مهندس ابوذر نام داشت. در سومین بار، او در سال ۱۳۳۵ با ابوالحسن ابتهاج که در سال‌های اول پادشاهی محمدرضا پهلوی در دولت ایران مناصبی چون ریاست سازمان برنامه را برعهده داشت ازدواج کرد. ابوالحسن ابتهاج در این زمان در آستانهٔ ۶۰ سالگی بود و ۲۶ سال بود که با زن اولش زندگی کرده بود. ابوالحسن ابتهاج گفته در یکی از مهمانی‌های برادرش با آذر آشنا شده است و او از همسر اولش مریم معزالدوله نبوی که از او فرزندی نداشت جدا شده و با آذر ازدواج کرده است. گفته شده شاهزاده اشرف پهلوی این زوج را با یکدیگر آشنا کرده است. به گفتهٔ حسین فردوست اشرف ترتیب طلاق صنیع از همسرش و ازدواج او با ابتهاج را داد. ابتهاج تنها با راکت تنیس، چوب گلف و کتابهایش خانه‌اش را ترک کرد و با صنیع ازدواج کرد. ابوالحسن ابتهاج در سال ۱۹۶۱ پس از ناخرسندی دولت ایران از نظرات او در یک مصاحبه راجع به رابطهٔ ایران و آمریکا، در بازگشت از آمریکا دستگیر شد. پس از بازداشت ابوالحسن ابتهاج، آذر هم در سال ۱۳۴۸ پس از ۱۶ سال کار از هیئت علمی دانشگاه تهران اخراج شد.
پس از این ازدواج آذر ابتهاج فعالیت اقتصادی را شروع کرد و با تأسیس بانک ایرانیان توسط شوهرش با شراکت چند بانک بزرگ آمریکایی، او هم در سال ۱۳۳۸ به عنوان اولین زن در ایران عضو هیئت مدیرهٔ یک بانک شد. آن‌ها بعداً این بانک را به هژبر یزدانی فروختند. او فعالیت زیادی در زمینهٔ خرید و فروش سهام داشت و بیشتر وکالت ابتهاج را انجام می‌داد. به دلیل علاقه به زادگاهش شمال ایران، بیشتر املاک خود را در این منطقه خریداری می‌کرد. او مؤسس و عضو هیئت مدیرهٔ بولینگ شمیرانات و به همراه شوهرش صاحب بیمهٔ بین‌المللی ایران و آمریکا بودند. ابتهاج تنها زن در میان ۵۳ نفری بود که اموالشان پس از انقلاب ۱۳۵۷ بر اساس قانون حفاظت و توسعهٔ صنایع ایران مصادره شد. ابتهاج و همسرش در اردیبهشت ۱۳۵۷ برای معالجهٔ چشم شوهرش (لیزیک) از ایران خارج شدند و ابتدا در کن فرانسه و سپس در لندن اقامت کردند. اموالی که توانستند از ایران خارج کنند آن‌ها را قادر ساخت زندگی متجملی در اروپا داشته باشند. خانهٔ آذر ابتهاج در لندن، محفلی برای نویسندگان و روشنفکران ایرانی است و او یک کتابفروشی در این شهر برای ایرانیان گشوده است. او پس از مرگ شوهرش در تهران و پاریس زندگی می‌کند.
ابتهاج و همسرش دو فرزند به نام‌های شهرزاد (متولد ۱۹۵۸) و داور (متولد ۱۹۶۱) دارند. ابوالحسن ابتهاج پس از ازدواج با آذر صنیع، دو فرزند او از ازدواج اولش را به فرزندخواندگی پذیرفت.
چوبیه

یک گروه اهل الچوبی درحال رقصیدن
چوبیه یا چوبی، (به عربی: الجوبیة أو الجوبی)، یک سبک موسیقی و رقص بادیه نشین و روستایی عراقی است که توسط گروهی به صورت دایره‌ای رقصیده می‌شود.
این نوع رقص در شام بعنوان دبکه نامیده می‌شود و اغلب در جشنواره‌ها و جشن‌های عروسی اجرا می‌شود. گروه چوبی متشکل از یک گروه پنج تا ده رقصنده است که به این گروه‌ها اهل الچوبی می‌گویند. هنگام خواندن این سبک موسیقی از آرغول، شبابه و طبل استفاده می‌کنند. الچوبی یک رقص گروهی شرقی است که در شمال، مرکز و جنوب عراق شناخته شده است و در غرب عراق و در استان‌های انبار، صلاح‌الدین، نینوا و عرب‌های ایرانی در خوزستان بسیار رایج است. لباس رقص چوبی متشکل از دشداشه، چفیه و عقال و فرم رقص آنها شامل حرکات هماهنگ رقصندگان چوبی است که دست یکدیگر را گرفته‌اند که اول آنها با تسبیح می‌رقصد.
ای‌تی‌پاز

آدنوزین تری‌فسفات
آدنوزین دی‌فسفات
ای‌تی‌پاز (به انگلیسی: ATPase) طبقه‌ای از آنزیم‌ها هستند که باعث تسریع در تجزیه ATP به ADP و یون فسفات می‌شوند. این واکنش فسفات‌زدایی منجر به آزاد شدن انرژی می‌شود که توسط آنزیم برای انجام واکنش‌های شیمیایی که در حالت عادی اتفاق نمی‌افتند استفاده می‌شود. چنین فرایند در اشکال مختلف حیات اتفاق می‌افتد.
بعضی از این آنزیم‌ها پروتئین‌های غشائی درونی هستند که به درون غشاء سلولی متصل شده‌اند و مواد حل شدهٔ دو طرف غشاء را جابه‌جا می‌کنند. این آنزیم‌ها ATPaseهای تراغشائی نامیده می‌شوند.
کارکرد

ATPaseهای تراغشائی مواد لازم برای سوخت و ساز سلول را وارد سلول کرده و سموم و ضایعات و سایر موادی که مانع انجام فرایندهای سلولی می‌شود را خارج می‌کنند. یکی از مثال‌های مهم جابه‌جاگر سدیم-پتاسیم (یا ATPase سدیم/پتاسیم) است که تعادل غلظت یونی لازم برای حفظ پتانسیل سلول را ایجاد می‌کند. مثالی دیگر ATPase هیدروژن پتاسیم (K/H-ATPase یا پمپ پروتونی در معده) است که محیط داخل معده را اسیدی می‌کند.
ATP سنتازهای تراغشائی

مقالهٔ اصلی: ای‌تی‌پی سنتاز
ATP سنتازهای تراغشائی > طبقه‌بندی

انواع مختلفی از ATPase وجود دارند که این تفاوت می‌تواند در کارکرد (سنتز ATP و/یا آبکافت)، ساختار (F-، V-، A-ATPase دارای موتور چرخان هستند) یا در نوع یونی باشد که جابه‌جا می‌کنند.
F-ATPase (F1F0-ATPases)
V-ATPase (V1V0-ATPases)
A-ATPase (A1A0-ATPases)
P-ATPase (E1E2-ATPases)
E-ATPase
ATP سنتازهای تراغشائی > P-ATPase

به علت این که این کلاس از پمپ ها، ضمن انتقال مواد دچار فسفریلاسیون و دفسفریلاسیون می شوند، به آن ها پمپ های کلاس P می گویند. در تمام این خانواده اسیدآمینه ای که فسفریله می‌شود آسپارتیک اسید است که در تکامل حفظ شده است موتیفی که در طی تکامل در این خانواده حفظ شده موتیف DKTGT (آسپارتیک اسید، لیزین، ترئونین، گلایسین،ترئونین) است و منبع فسفات، گروه فسفات γ ،ATP است. ارگانیسم ها حدود 70 درصد از انرژی که تولید می کنند صرف مصرف این فوق خانواده ی P-Type می شود. کاری که این فوق خانواده انجام می دهد 1- انتقال موادغذایی به داخل سلول، 2- خارج کردن سموم از داخل به خارج و ایجاد گرادیان یونی با مصرف ATP. این کلاس در پمپ کردن یون ها نقش دارند و دارای دو زیرواحد A که جایگاه فعال پمپ بوده و به ATP متصل می شوند و دو زیرواحد B می باشد که نقش تنظیمی دارد. 
ویژگی های ساختاری این فوق خانوده :
در همه ی آنها دارای یک دمین ترانس ممبران (TM) اند.که حدود 8 تا 10 بار از عرض غشاء عبور کرده است و 3 تا دمین سیتوپلاسمی دارد. یک دمین به نام فسفریلیشن یا P-Domain دمین دوم دمین متصل شونده به نوکلئوتید یا N-Domain که محل اتصال ATP است سومین دمین actuator Domain (A-domain) که یک عمل اتوماتیک را برای عمل دومین های اول و دوم انجام می دهد.کاری که دمین ها انجام می دهند این است که در سطح سیتوزول ATP به دمین N متصل می‌شود سپس در دمین P عملکرد فسفریلاسیون صورت می گیرد سپس تغییری در ساختار ایجاد می‌شود و که با کمک دمین A و بخش های ترانس ممبران بخش کانالی ایجاد می‌شود که آن وضعیت کاملاً به صورت معکوس پذیر می باشد علت معکوس بودن به خاطر اتصال برگشت پذیر فسفات است. بنابراین این خانواده دارای دوتا کانفورماسیون اصلی اند :
1-کانفورماسیونی که به سمت داخل سیتوزول است (E_1) ، 
2- کانفورماسیونی که کانال به سمت خارج سیتوزول ایجاد شده است (E_2).
ATPase سدیم/پتاسیم
غار تمتمان

غار تمتمان یا تمتمه یک اثر طبیعی در حدود ۱۸ کیلومتری جنوب غربی شهر ارومیه در کوهی با همین نام در غرب دریاچه ارومیه قرار دارد که در سال ۱۹۴۹ میلادی توسط پروفسور کارلتون لتون استنلی کون مورد بررسی قرار گرفت. کمیسیون ملی یونسکو در ایران بعد از بررسی نتیجه تحقیقات دانشمندان آمریکایی در گزارش خود آبان ۱۳۳۶ اعلام کرد، ابزارآلات انسان دوره 'لوا لوازین' که در حدود ۳۵ هزار سال پیش از میلاد در منطقه آذربایجان زندگی می‌کرد، از غار تمتمان به دست آمده است.
این غار با قدمتی بیش از ۴۰ هزار سال قدیمی‌ترین مستندات در زمینهٔ سکونت انسان در آذربایجان غربی است و سکونت انسان را در دورهٔ پارینه‌سنگی در این منطقه تأیید می‌کند.
طول این غار ۳۵٫۳۰ و عرض آن ۱۶٫۹۰ متر است و در بخش داخلی غار دو حفره وجود دارد. حفره سمت راست به عمق ۴ و عرض ۵٫۵ متر و حفره درازتر سمت چپ به عمق ۲۸ و عرض میانگین ۵ متر است.
غار تمتمان در تاریخ ۱۳۸۴/۱۱/۰۹ با شماره ۱۴۲۹۹ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
اوس (هلند)

Municipality
| اوس | اوس |
| --- | --- |
Municipality: Municipality
چشم‌اندازی از اوس: چشم‌اندازی از اوس
  پرچمنشان:   پرچمنشان
Location in North Brabant: Location in North Brabant
مختصات: ۵۱°۴۶′ شمالی ۵°۳۱′ شرقی﻿ / ﻿۵۱٫۷۶۷°شمالی ۵٫۵۱۷°شرقی﻿ / 51.767; 5.517: مختصات: ۵۱°۴۶′ شمالی ۵°۳۱′ شرقی﻿ / ﻿۵۱٫۷۶۷°شمالی ۵٫۵۱۷°شرقی﻿ / 51.767; 5.517
استان: برابانت شمالی
حکومت: حکومت
 • نهاد: Municipal council
 • Mayor: Wobine Buijs-Glaudemans (VVD)
مساحت: مساحت
 • کل: ۱۷۰٫۹۳ کیلومتر مربع (۶۶٫۰۰ مایل مربع)
 • خشکی: ۱۶۳٫۱۶ کیلومتر مربع (۶۳٫۰۰ مایل مربع)
 • آب: ۷٫۷۷ کیلومتر مربع (۳٫۰۰ مایل مربع)
ارتفاع: ۷ متر (۲۳ فوت)
جمعیت (ژانویه 2019): جمعیت (ژانویه 2019)
 • کل: ۹۱٬۴۵۱
 • تراکم: ۵۶۰/کیلومتر مربع (۱۵۰۰/مایل مربع)
اهلیت‌نام: Ossenaar
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (زمان)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (ساعت تابستانی اروپای مرکزی)
Postcode: ۵۳۴۰–۵۳۵۱, ۵۳۶۶–۵۳۷۳
Area code: ۰۴۱۲, ۰۴۸۶
وبگاه: www.oss.nl
اوس (به هلندی: Oss) یک شهرستان در هلند است که در برابانت شمالی واقع شده‌است.
خصوصیات

اوس ۷ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
درگیری ۲۰۲۰–۲۰۲۱ چین و هند

درگیری ۲۰۲۰–۲۰۲۱ چین و هند (انگلیسی: 2020–2021 China–India skirmishes) بخشی از یک درگیری ادامه‌دار میان نظامیان هند و چین در منطقه مرزی لداخ بود که از ۵ مه ۲۰۲۰ جریان داشت، این منطقه در شمال ایالت جامو و کشمیر در خط کنترل واقعی قرار دارد و در یک درگیری سخت و مبارزه تن به تن دست‌کم ۲۰ سرباز هندی کشته شدند.
فتح الفتوح

فَتحُ الفُتوح به معنی «پیروزی پیروزیها»، نامی است که اعراب مسلمان در حمله به ایران به نبرد خونین نهاوند بعد از فتح این شهر باستانی اختصاص دادند.
جایگاه شهر باستانی نهاوند

نهاوند شهر بزرگ و تعیین‌کننده با آب و هوای معتدل کوهستانی، میان دو رشته کوه گرین در جنوب آن و جبل اردیشان (اردوشان) در شمال آن، در زاگرس میانی در مرکز امپراتوری ایران بزرگ قرار داشت.
قلعه و دژی بسیار محکم و مجلل بر بلندای خود داشت، پایتخت تابستانی یزدگرد سوم و شهر رؤیایی با درختان میوه و باغات انبوه و سرابهای خروشان و نسیمی معتدل، استراحت‌گاه و پایتخت تابستانی شاهان ساسانی و اشکانی بوده است.
که قبل از آنها ملکهٔ یونانی‌ها لائودیسه در نهاوند حکمرانی می‌کرد و پرستشگاه‌های بسیاری در کنار آتشکده‌های ایرانی ساخت که بعدها قلعه و دژ ساسانی در کنار این معابد ساخته شدند.
بیشتر تاریخ‌دانان نهاوند را نوح‌آوند و پایتخت نوح نبی ذکر کرده‌اند و تمدن باستانی تپه‌گیان متعلق به آن دوران به بعد بوده است.
پای‌قلعه یا پاقلا نام محله‌ای باستانی در شهر نهاوند است که قدمت آن به دورهٔ ساسانیان و هخامنشیان می‌رسد و محل دژ مستحکم و استراتژیک ساسانیان بود و آخرین تکیه و جایگاه امپراتوری ایران بود که به دست اعراب مسلمان فتح شد.
تازیان عرب با دیدن شکوه و عظمت پارسی در نهاوند، شگفت زده از غنائم انبوه ایران شده بودند که حتی در مخیله خود تصور آن را نمی‌کردند و به همین خاطر فتح نهاوند را پیروزی پیروزیها (فتح الفتوح) نامیدند.
سرنوشت نعمان بن مقرن فرمانده اعراب

نعمان بن مقرن، یکی از سرداران و فرماندهان خلیفه راشدین بود که در حمله اعراب مسلمان به ایران، در جنگ نهاوند، بعد از سه روز نبرد سنگین، قبل از اینکه بتواند دروازهٔ قلعه ساسانی را بگشاید خودش به دست سربازان ایران به فرماندهی فیروزان (مردانشاه) کشته شد و حذیفه بن یمانی جانشین او شد که توانست قلعه نهاوند را با تسلیم شدن دینار تحویل بگیرد.
قبر نعمان، در ۵ کیلومتری شمال غربی شهر نهاوند در دهستان قشلاق، جادهٔ نهاوند به کرمانشاه بر دامنه کوهستان اردیشان قرار دارد و آرامگاه این سردار عرب در نهاوند معروف به بابا پیره است. که مورد بازدید و گاهی زیارت ایرانیان است. و در تاریخ ۲۵ اسفند سال ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۵۰۳۷ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مردم نهاوند، نعمان بن‌مقرن یا باباپیره را از یاران حسین بن علی می‌پنداشتند و مقبرهٔ او را امام زاده تلقی می‌کردند. درحالی‌که این باور ایجاد شده صحت نداشت. با آشکار شدن هویت اصلی آرامگاه، موجی از نفرت نسبت به آن تقریباْ شکل گرفت.
نعمان در زمان حمله مسلمین به ایران فرماندار کسکر (قدیمی‌ترین شهر مسیحی نشین عراق) بود. عمر به او نامه نوشت که از فرمانداری کناره‌گیری کند وبه فرماندهی سپاه مسلمانان دربیاید و به قصد تسخیر نهاوند حرکت کند. او در روزهای اولیه جنگ نهاوند کشته شد و فردی به نام حذیفه جانشین وی شد.
عاشق پیشه

عاشق‌پیشه به معنای داشتن علائم روحی و جسمی مرتبط با عاشق شدن است: "عاشق پیشه … یعنی از عشق ضربه خوردن … قلبت با شور عشق می‌زند.»
در حالی که در طول تاریخ به عنوان یک اختلال روانی کوتاه مدت که به دلیل تغییرات شدید مرتبط با عشق رمانتیک ایجاد می‌شود، تلقی می‌گشت، این دیدگاه از زمان کنار گذاشته شدن مدل هومورال و از زمان ظهور روان‌پزشکی علمی مدرن، کنار گذاشته شده است.
استعاره‌ها

این مفهوم با مجموعه‌ای از استعاره‌ها مرتبط است که سعی می‌کنند سرعت و شدت عاشق شدن را با توصیف آن به‌عنوان یک فرایند فیزیکی مانند سقوط یا مصیبت دیدن، منتقل کنند.
متناوباً، عاشق شدن اغلب با اشاره به پیکان کوپیدو توصیف می‌شود. منابع دیگر، مانند تریسترام شاندی، این روند را با اشاره به تیراندازی با اسلحه توصیف می‌کنند: «من عاشق خانم وادمن هستم، به نقل از عمویم توبی. – او یک توپ را در اینجا جا گذاشته است – عمویم توبی را اضافه کرد – به سینه اش اشاره می‌کند.»
لوئی ترول یلمسلف

لوئی ترول یِلْمْزلِف یا یلمسلف یا یلمسلو (به دانمارکی: Louis Trolle Hjelmslev) (زادهٔ ۳ اکتبر ۱۸۹۹ – درگذشتهٔ ۳۰ مهٔ ۱۹۶۵) زبان‌شناس دانمارکی بود. او به‌همراه راسموس ویگو بروندال، مکتب زبان‌شناسی کپنهاگ را پایه‌گذاری کرد.
لویی ترول یلمزلف، پسر ریاضی‌دان برجستهٔ دانمارکی، در ۳ اکتبر ۱۸۹۹ در شهر کپنهاگ متولد شد. وی «فیلولوژی تطبیقی» را از هولگر پدرسن (۱۹۵۳–۱۸۶۷) آموخت و در سال ۱۹۲۳ مدرک فوق‌لیسانس خود را اخذ نمود. پس از گذراندن یک سال در پراگ، به پاریس عزیمت کرد و همان‌جا، طی سال‌های ۱۹۲۶ و ۱۹۲۷، بخش اعظم نخستین اثرش اصول دستور زبان عمومی Principes de grammaire générale(1928) را به‌نگارش درآورد. او رسالهٔ دکترای خود را با موضوع «تغییرات آوایی زبان لیتوانیایی» و در سیاقی سنتی نگاشت، و سپس در سال ۱۹۳۴ در دانشگاه اُرهوس به‌عنوان «دانشیار فیلولوژی تطبیقی» مشغول به‌کار شد، صرفاً با این هدف که بتواند در آینده جانشین هولگر پدرسون شود و کرسی «استاد فیلولوژی تطبیقی» را در دانشگاه کپنهاگ تصاحب کند (۱۹۳۷). وی علی‌رغم پیشنهادهای تملق‌آمیز بسیار از سوی دانشگاه‌های بزرگ خارج از دانمارک، تمام باقی عمرش را در کپنهاگ گذراند، و به انجام سفرهای علمی متعدد، بالاخص پس از جنگ جهانی دوم، بسنده کرد.
او در سال‌های اولیهٔ کارش فعالیت فوق‌العاده چشمگیر و مطالعات بسیار گسترده‌ای داشت، اما در پی آسیبی که به علت یک بیماری مغزی بر وی وارد شد، به‌تدریج توانش رو به کاهش نهاد. می‌توان گفت که با شروع گسترش بیماری، فعالیتش در دههٔ ۱۹۵۰ تا حد زیادی کُند شد و در پنج سال پایانی عمرش تلخ‌ترین ساعت‌ها را برای او به‌همراه آورد. وی در ۳۰ مه ۱۹۶۵ چشم از جهان فروبست.
یلمزلف تحصیلاتش را در فیلولوژی تطبیقی به انجام رسانید، اما آنچه او بدان شهره است، سهم عمده‌اش در پیشبرد جنبش ساختارگرایی است. او مدعی شد که ایده‌های سوسور را در مسیری پی می‌گیرد که تا آن زمان هیچ‌کس آن را درنیافته بود. وی در مخالفت با «مکتب پراگ» بر این باور بود که نظریهٔ زبانی بایستی صرفاً بر صورت [form] متمرکز شود و این که تمایز بین صورت و جوهر [substance] برای چنین نظریه‌ای امری ضروری محسوب می‌گردد. او نظریهٔ زبان خویش را، که با نام گلوسم‌شناسی یا «تحلیل بنیادی[Glossematics]» مشهور است، در همکاری نزدیکی با هانس یورگن اولدال (۱۹۵۷–۱۹۰۷) پروراند.
حلقهٔ زبان‌شناسی کپنهاگ

حلقهٔ زبان‌شناسی کپنهاگ به دست یلزلف و گروهی از همکاران دانمارکی او در تاریخ ۲۴ سپتامبر ۱۹۳۱ تأسیس شد. آنها بیش از چیز تحت تأثیر حلقهٔ زبان‌شناسی پراگ بودند که در ۱۹۲۶ تأسیس شده بود. در ابتدا، این گروه مجمعی برای گرد هم آمدن و بحث در باب مسائل نظری و روش‌شناختی در زبان‌شناسی و حل مشکلات در این زمینه بود و در بدو امر، تلاش و علاقهٔ اصلی اعضای این حلقه آن بود که جایگزینی برای مفهوم واج بیابند که در آن زمان کوچکترین واحد زبانی به شمار می‌رفت. اما بعدها این تلاش‌های خرد به ایجاد نظریه‌ای به نام نظریهٔ تحلیل بنیادی انجامید که در آن صورت‌بن‌ها (glossemes) کوچکترین واحد زبان بودند؛ نظریه‌ای که دقیقاً تا مرحلهٔ نظریه شدن به معنای دقیق کلمه پیش نرفت، اما دستاوردهای آن به شدت ساختارگرایی را تحت تأثیر قرار داد. گرچه پس از مرگ یلمزلف این حلقه دچار فروپاشی نشد، دیگر اعضای آن پیرو یک مکتب و دارای چشم‌انداز نظری مشترک نبودند و فعالیت‌های آنان را نمی‌توان دقیقاً ادامهٔ مکتب کپنهاگ دانست.
یلمزلف تأثیر بسیار شگرفی بر زبان‌شناسی دانمارکی گذاشت، اما ورای آن تاثیراتش به‌طور ویژه بر ساختارگرایان فرانسوی، و بالاخص مکتب معناشناسی یا نشانه‌شناسی ساختارگرای گرماس، بسیار چشمگیر است.
چارچوب نظری

ویژگی منحصر به فرد نظریهٔ یلمزلف و تأثیرات عمدهٔ او، به این امر برمی‌گردد که دغدغهٔ اساسی‌اش پایه‌ریزی نظریهٔ زبانی است که هم زبان‌شناسی را به‌مثابهٔ رشتهٔ علمی مرکزی در نظر بگیرد، چنان‌که در نظریه (همان‌گونه که در کتاب تمهیدات آمده) قلمرو «صورت» تحت اختیار زبان‌شناسی قرار گیرد و همین «صورت» اصل حاکم بر «جهان به‌مثابهٔ یک کل» باشد، و هم این که هردوی «صورت» و «جوهر» بایستی (همان‌گونه که در مقالهٔ چینه‌بندی آمده) به‌واسطهٔ یک نظریهٔ زبانیِ جبریِ (algebra) به غایت انتزاعی و به سختی صورت‌بندی‌شده تحت بررسی قرار گیرند. این نظرگاه دوم با نسخهٔ اولدال از تحلیل بنیادی قرابت بیشتری دارد.
در دههٔ ۱۹۸۰، بار دیگر آثار یلمزلف علایقی را برانگیخت، یکی از آن جهت که او بر مطالعهٔ زبان در چارچوب نشانه‌شناختی گسترده‌تر تأکید و اصرار می‌ورزید، و دیگر بدین دلیل که دوران چامسکیایی در اروپا دیگر تقریباً به سر آمده بود. آثار یلمزلف برای تمام مخاطبان فرانسوی‌خوان به‌راحتی در دسترس است (جستارهای زبان‌شناختی Essais linguistiques1959، جستارهای زبان‌شناختی 2 Essais linguistiques II1973، جستارهای جدید Nouveaux essais1985)؛ در حالی که خوانندگان انگلیسی و آمریکایی می‌توانند از ترجمه‌های قدیمی چند اثر و نیز کتاب چکیده بهره‌مند شوند. تمام مقالات و مکاتبات منتشرنشدهٔ وی، هم‌اکنون در کتابخانهٔ سلطنتی کپنهاگ در دسترس هستند.
کتاب‌شناسی

مهمترین آثار یلمزلف عبارت‌اند از:
جستاری در باب نظریهٔ مورفم‌ها [یا تکواژها] Essai d’une théorie des morphèmes(1936)
تمهیداتی بر نظریهٔ زبان Omkring Sprogteoriens Grundlieggelse(1943، ترجمه به زبان انگلیسی تحت عنوان Prolegomena to a theory of languageتوسط فرانسیس ج. ویتفیلد) (۲۰۱۸ ترجمه به زبان فارسی توسط محمدامین شاکری)
فعل و جملهٔ اسمیه Le verbe et la phrase nominale(1948)
چینه‌بندی زبان [یا لانگاژ] La stratification du langageدر نشریهٔ Word)1954)
و کتابی که پس از مرگ‌اش تحت عنوان چکیدهٔ نظریهٔ زبان Résumé of a theory of language(1977، ترجمه و ویرایش توسط فرانسیس ج. ویتفیلد) منتشر شد.
شیرهای سنگی

برای فیلمی به همین نام، شیر سنگی (فیلم) را ببینید.
شیر سنگی از نمادهای فرهنگیِ مردم بختیاری است.
شیر سنگی، در زبان بختیاری بَردِ شیر گفته می‌شود.
ویژگی‌ها

شیرهای سنگی، تندیس‌هایی از جنس سنگ هستند که در گذشته توسط سنگ‌تراش‌ها به خصوص در مناطق بختیاری در استان چهارمحال و بختیاری، استان خوزستان، کهگیلویه و بویر احمد، فارس، غرب اصفهان و استان لرستان به شکل شیر تراشیده می‌شدند و به نشانهٔ شجاعت، دلاوری و ویژگی‌هایی چون هنرمندی در شکار و تیراندازی در جنگ و مهارت در سوارکاری، بر آرامگاهِ بزرگانِ قوم خود قرار می‌دادند. معمولاً اندازهٔ شیرهای سنگی قرار گرفته شده بر روی قبور بستگی به جایگاه متوفی نزد بازماندگانش دارد و ساختار شیرهای سنگی به گونه‌ای است که انتهای دست و پای شیر معمولاً بر روی سطحی سنگی گذاشته می‌شود تا برای سر پا ماندن شیر در دل خاک دفن گردد و دست‌ها به شکل حراست به جلو کشیده شده‌اند که البته شیوهٔ تراش شیرهای سنگی نزد قبایل مختلف بختیاری دارای تفاوت‌های جزئی با یکدیگر هستند و شمشیر، خنجر یا گرز از جمله نقش‌هایی است که بر روی آن‌ها حک می‌گردد.[نیازمند منبع]
نماد شیر

شیر به جهتِ خصوصیاتِ بی‌مانندش در فرهنگِ اقوام مختلف جایگاهی ویژه دارد. معانی نمادین شیر در ادبیات ملل گوناگون، بیش‌تر نماد پیروزی، قدرت، دلاوری، نجابت و نیروی ماورای انسانی بوده است. بختیاری‌ها با توجه به این مفهوم و معنا، شیر را به عنوان نماد خود پذیرفته‌اند.[نیازمند منبع]
در نقوش تخت جمشید، جام‌ها، الواح ساسانی و قالی‌های شکارگاهی، همه‌جا شیر در جدال با دلاوران، نقش بسته است. منشأ شیرهای سنگی و بافته‌های منقش به شیر را، می‌توان در همان سنتِ دیرین و باستانی جستجو کرد که در فرهنگ بختیاری نیز وجود داشته است.
شیر در میان مردم بختیاری نماد شجاعت است. نماد شیر علاوه بر این تندیس‌ها، در قالی و گلیم و گبه‌هایی که بختیاری‌ها می‌بافند نیز دیده می‌شود.
اصطلاح محلی

در زبان لری با گویش بختیاری به این مجسمه‌ها، برد شیر می‌گویند. برد شیرها، نماد رشادت، شجاعت، فروتنی و مردانگی است که همواره از کیاست، فرهنگ و اخلاق خوب انسانی در زاگرس، با کمال شجاعت پاسبانی کردند و هدفشان اهتمام نام نیک قوم و تبار خود بوده است. هیبت و شکوه این تندیس، یادآور مردانی است که تاریخ پرفراز و نشیب، قومشان را در قالبی اسطوره‌ای با نام خود زینت داده و روی در دل خاک نهفته‌اند. برد شیرها از پهلو، مزین به نقش شمشیر، اسب، تفنگ و تسبیح هستند و بر گرده آن‌ها، مشخصات متوفی نقر می‌شود.
هنری لایارد در کتاب ماجراهای اولیه، آورده است:
لرهای بختیاری، تندیس و نقش شیر را به روی قبور خان‌ها و افراد سرشناس نصب یا نقر می‌کنند، تا خاطره سلح‌شوری و جنگجویی آن‌ها، برای همیشه زنده بماند.
گسترهٔ جای‌گیری در ایران

چهارمحال و بختیاری، سرزمین شیرهای سنگی است. این مجسمه‌های شیر، هنوز در گورستان‌های قدیمی دیده می‌شوند.
در این میان، شهر ایذه، بزرگ‌ترین منبع دسترسی به شیرهای سنگی است. روستای کهباد یک در گورستان باستانی خود، بیش از پنجاه شیر سنگی را در دل خود جای داده است.[نیازمند منبع]
در گورستان بزنوید، در بخش «زلقی» شهرستان الیگودرز، شیرهای سنگی با مجسمه شیر ایستاده و غران که به گویش محلی «بردشیر» گفته می‌شوند وجود دارد، که تحت حفاظت اداره میراث فرهنگی استان لرستان قرار دارد.[نیازمند منبع]
در شهر اصفهان نیز آرامگاه‌هایی با شیرهای سنگی هستند که از نظر سنگتراشی و ساختار مجسمه‌سازی، تفاوت‌هایی با دیگر شیر سنگی‌های ایران دارند، از جمله شیر سنگی هارونیه اصفهان (هارون ولایت) و شیر سنگی درب کوشک اصفهان (دروازه درب کوشک) که متعلق به دوره شاه عباس صفوی هستند. در استان اصفهان نیز این آرامگاه‌های شیر سنگی دیده می‌شود؛ به ویژه در منطقه فریدن (شهرستان چادگان، روستای تاریخی مشهد کاوه)، که آن جا آرامگاه کاوه آهنگر است، شیر سنگی‌های بسیاری وجود دارد.
گسترهٔ جای‌گیری در ایران > شیرهای سنگی پل خواجو

مقالهٔ اصلی: پل_خواجو § شیرهای_سنگی_پل_خواجو
در گوشه‌های ضلع شرقی پل خواجو دو شیرسنگی وجود دارد که ظاهرا نماد سپاهیان بختیاری محافظ اصفهان و زاینده‌رود هستند.
گسترهٔ جای‌گیری در ایران > هفشجان

شهر هفشجان، یکی از مراکزِ مهمِ سنگ‌تراشی است و اکنون تعدادی از سنگ‌تراش‌های قدیمی در خیابان سنک تراشان هفشجان در قیدِ حیاتند. شیرهایی که در قبرستان‌های هفشجان باقی‌مانده است از زیباترین و خوش‌نقش‌ترین شیرهای سنگی محسوب می‌شوند. قدیمی‌ترین شیرِ سنگی موجود در استان چهار محال و بختیاری مربوط به دوره صفویه است. بنا به گفته‌ها، این شیر سنگی یادگار دوران ماد هاست.
در ۳ دههٔ گذشته شیرهای سنگیِ بی نظیرِ این قبرستان به غارت رفته‌اند. به طوریکه از هزاران شیر سنگی این شهر، تنها تعداد، انگشت شماری باقی‌مانده است. پرویز تناولی از معروف‌ترین مجسمه سازانِ ایران کتابی در خصوصِ شیر سنگی به چاپ رسانده است که شیر سنگیِ هفشجان را از مهم‌ترین نمونه‌های ایران برشمرده است.
گسترهٔ جای‌گیری در ایران > گورستان شهسوار

مقالهٔ اصلی: گورستان و زیارتگاه شهسوار
گورستان و زیارتگاه شهسوار واقع در روستای کهباد یک در ۸ کیلومتری ایذه یک منبع غنی از شیرهای سنگی است.
قدمت

در تاریخ ساختِ تندیسِ شیر، اختلاف نظر است. در هنر ایران، شیر همواره با خورشید به عنوان نماد ملی ایرانیان محسوب می‌شد، که اشاره به ساکن شدن قدرت در خورشید دارد. این جانور، تقریباً در کلیه تمدن‌های خاور نزدیک، به عنوان سمبل قدرت و شجاعت به کار رفته است.
قدیمی‌ترین شیر سنگی موجود در استان چهار محال و بختیاری مربوط به دوره صفویه است. بنا به گفته‌ها شیر سنگی یادگار دوران مادهاست.[نیازمند منبع]
پیوندها به بیرون

آشنایی با شیرهای سنگی چهارمحال و بختیاری
برد شیر
مفهوم نماد شیر
| ن ب ومردم بختیاری | ن ب ومردم بختیاری |
| --- | --- |
 چهارلنگ  هفت‌لنگ :  چهارلنگ  هفت‌لنگ 
فرهنگ:  گویش بختیاری  ضرب‌المثل‌های بختیاری  عزاداری بختیاری‌ها  باورهای بختیاری‌ها  تُشمال  سرنا  کرنا  ایل‌راه  گاگریو  بَردِشیر  سوارکاری  ساز چپ  چوبازی  پارسوماش  زاگرس  عقد و ازدواج در بختیاری  نان تیری  رقص بختیاری 
زیستگاه:  شهرستان اردل  شهرستان بروجن  شهرستان خانمیرزا  شهرستان فارسان  شهرستان کوهرنگ  شهرستان فلارد  شهرستان کیار  شهرستان لردگان  شهرستان اندیکا  شهرستان ایذه  شهرستان باغ‌ملک  شهرستان دزفول  شهرستان رامهرمز  شهرستان شوشتر  شهرستان گتوند  شهرستان لالی  شهرستان مسجدسلیمان  شهرستان هفتکل  شهرستان ازنا  شهرستان الیگودرز  شهرستان دورود  شهرستان چادگان  شهرستان فریدن  شهرستان فریدون‌شهر  شهرستان گلپایگان  شهرستان خمین 
تن‌پوش:  گیوه  شلوار قری  شلوار دَبیت  چوغا  کلاه خسروی  مینا و لچک 
مردم‌شناسی: لُرِ بزرگ •  لُرِ کوچک •  ایل‌بیگ •  ایل‌خان •  ایل •  عشایر •  بالاطایفه •  طایفه •  تیره •  خاندان •  تش •  اولاد •  خانوار (مال)
چهره‌های فرهنگی:  داراب افسربختیاری  بی‌بی مریم بختیاری  قیصر امین‌پور  بهرام مشیری  سید علی صالحی  مسعود بختیاری  امید سلطانی  سیاوش شمس  یاس  ملک‌محمد مسعودی  پروین عالی‌پور  هالو زال  حمدلله مستوفی 
  :   
شیر سنگی‌های شهسوار در ایذه
سنگ آرامگاه شیر سنگی (بنای آرامگاهی هارونیه، اصفهان) | دوره صفوی
کهن‌ترین شیرهای سنگی در هفشجان