ایل بهمئی
گویش لری بهمئی > نمونه واژه‌ها

| لری بهمئی | فارسی | تلفظ | توضیحات |
| --- | --- | --- | --- |
| بو | بابا | bow |  |
| دی/دای/دا | دای، مادر | day/dey |  |
| کَکا/گه گو | برادر | kaka |  |
| گو | برادر | gow |  |
| دَدَ/دَیَه/دِیَه | خواهر | daya/dada |  |
| باوا | پدربزرگ | bavaa |  |
| نَنَه | مادربزرگ | nana |  |
| تاتَه | عمو | tata |  |
| حالو | خالو_دایی | haloo |  |
| هُمریش | همریش (باجناغ) | homrish |  |
| بنکو/بمکو | گروه-دسته | bomkoo/bonkoo |  |
| کُر | پسر | kor | (کُره که به معنی (بچه مذکر) است از همین ریشه است) |
| دُوَر | دختر | dooar |  |
| جمو | دوقلو | jmo |  |
| کاش | کفش | kash |  |
| دین | دنبال، پیرو | din | کلمه دین در عربی از همین واژه گرفته شده است. |
| سی | برای | si |  |
| سی چه | برای چه | si che |  |
| ها | آره | ha |  |
| بهر | سهم | bahr |  |
| هرپه | هرگاه | harpa |  |
| هردمبیل | قاتی پاتی | hardambil |  |
| دس نماز | وضو | das nemaz |  |
| پساپس | عقب عقب (پس پس) | pasaapas |  |
| همی اچنو | همین‌طور | hamechno |  |
| تته | (گهواره | tata |  |
| گَه | روز | gah |  |
| حالا | iso |  |  |
| اوسو | اونوقت | ouso |  |
| مِن | داخل | men |  |
| تو | اتاق | too |  |
| پلشت، نشسته | کثیف، پلشت | pelasht |  |
| جومه | جامه-پیراهنن | jooma |  |
| لوقه | روسری | charghay |  |
| پتی | خالی-برهنه | pati |  |
| گَپو | بزرگ | gapoo |  |
| دوال | کمربند | dooal |  |
| دشوری | توالت | dashori |  |
| گُنج | زنبور | Gonj |  |
| بِنگِشت | گنجشک | bengesht |  |
| گِلو | گربه | geloo , gloo |  |
| مَندیر | منتظر | mandir |  |
| تیه | چشم | tiya |  |
| نُفت | دماغ | noft |  |
| فیر | دماغ | fir |  |
| کلیچ | انگشت | clich |  |
| کچه | چونه | kacha |  |
| بُت | گلو | bot |  |
| کَپ | دهان | kap |  |
| چیل | دهان | chil |  |
| گُرده | کلیه | Gorda |  |
| کُم | شکم | kom |  |
| گُز | نیشگون | konjor |  |
| پِرز | ذره | perz |  |
| بَرد | سنگ | bard |  |
| صوا | فردا | savaa |  |
| دوش | دیشب | doosh |  |
| پرندوش | پریشب | parandoosh |  |
| دیگ | دیروز | dig |  |
| پَرد | پریروز | parid |  |
| پسین | عصر-غروب | pasin |  |
| وَدَر | به در -بیرون | vadar |  |
| سیزه و در | سیزده به در | siza vadar |  |
| حولکی | با عجله | houlaki |  |
| اَغرض | ازدستی، عمداً | agharazh |  |
| وَراسی! | به راستی-جدی! واقعا! | varaasi |  |
| هیمَه | هیزم | hima |  |
| هوار | صاف (هموار) | hovar |  |
| حونه | خانه | hoona |  |
| بالاحونه | پشت بام | baalaa hoona |  |
| رهگه | محل عبور | rahgah |  |
| برم | برکه-گودال بزرگ آب | barm |  |
| سمَه | سوراخ | sema |  |
| کاسه‌پشت | لاک‌پشت | kaasa posht |  |
| موری | مورچه | mouri |  |
| بق | قورباغه | ghorbak |  |
| باهِندَه | پرنده | bahenda |  |
| وَرزا | گاو نر اخته با هیکل ورزیده | varza |  |
| گووَر | گودر، گوساله | gooar |  |
| کاوَه | بره نر | kaavah |  |
| کَهرَه | بزغاله | kahra |  |
| جولَه/جیلَه | جوجه تیغی | joola/jila |  |
| کتو | سگ | ketoo |  |
| سه توره | شغال | satoora |  |
| گَرگَراک | آفتاب‌پرست | gargarak |  |
| لس لسک | مارمولک، | leslesak |  |
| کندر | عنکبوت | kondgor |  |
| کفولک | تار عنکبوت | kafolak |  |
| بال جفتو | جغد | baljaftoo |  |
| گندی | عدس | gendi |  |
| بُنگ | بانگ، صدا | bong |  |
| پَل | گیسو، گیسوی بافته شده | pal |  |
| پیاله | کاسه بزدگ | peyala |  |
| می‌بریز | ماهی بریز، ظرفی مانند ماهی تابه | mey beriz |  |
| رو | رود | roo |  |
| رود | عزیز | rood | در گویش لری لرستانی روله گفته می‌شود |
| کول | شانه | kool |  |
| گوشتل | کشتی | goushtil |  |
| گُند | بیضه | Gond |  |
| رم | موهای زهار | rom |  |
| پند | مقعد | pend |  |
| کند | باسن | kend |  |
| خینگ | ظرفی برای نگهداری روغن | khingh |  |
| آشپلان | آب‌کش-تراوش پیاله | troshpla |  |
| دول | پارچ | dool |  |
| دشه | نخ | dasha |  |
| تش | آتش | tash |  |
| بوی | ای وای-اوا | booy |  |
: 
| کلو | دیوونه | kaloo |  |
| لوه | آدم ساده | liva |  |
| گیزال | گیج و منگ | gizaal |  |
| شیتکی | شوت، گیج و منگ | shitaki |  |
| آجز | بی‌حس، خسته | ajez |  |
| برق | رعد و برق | bargh |  |
| رقات | پشت سرهم | reghaat |  |
| تلیشه | تکه باریک از پارچه یا چیزهای دیگر مثلاً استخوان | tlisha |  |
| خس، خسه | هست-استخوان | khas |  |
| دسپلیچی | دستمالی کردن چیزی | dasploo |  |
| تنگ | محکم | tengh |  |
| سله | نوعی سبد | salah |  |
| شپلاک | سیلی | shapalakh |  |
| کلم | شل صفت شده | klom |  |
| کته | توده سفتی که روی زخم پس از مدتی ایجاد می‌شود | kota |  |
| برن | ته‌دیگ | bran | این کلمه از ریشه کروندن یعنی خراشیدن آمده است. |
| قاتق | غذایی که با نان خورده می‌شود | ghaatogh |  |
| گله گله | جای به جای | gla gla |  |
| گله | نوک | gla |  |
| گمبگل | دسته گل | gomb gol |  |
| گمبله | کوتاه وچاق | gembla |  |
| مازَه | منطقه بالا و وسط هر چیز تپه مانند | maazah |  |
| و فرصت | آهسته | va frsat |  |
| وایه | آرزو | vaaya |  |
| نها | جلو | nhaa |  |
| دیندا | پشت سر | dindaa |  |
| رِک | چوبی که به عنوان حائل زیر شاخه سنگین شده درخت می‌گذارند تا نشکند | rek |  |
| خایه | تخم | khaya | هاگ همان خاگ به معنی تخم یا خایه می‌باشد. |
| کُل | کوتاه | kol |  |
| دمری | دمر-وارونه | damari |  |
| وهشه | عطسه | vahsha |  |
| کشکاور | خمیازه | Kashkaver |  |
| ور کردی | گیر دادی | wer kerdi |  |
| همدا (هندا) | هم اندازه | homda |  |
| خُش | خشک | khos |  |
| آسره | ستاره | asera |  |
| آفری | مراسم ختم | afari |  |
| و دُز | مخفی | panaapala |  |
| کَرَه | سنگ چین هاییکه از روی هم انباشتن سنگ‌های کوچک و بزرگ از داخل زمین‌ها و باغ‌ها ایجاد می‌شود و معمولاً به عنوان مرز زمین‌ها و باغ‌ها استفاده می‌شود | karra |  |
| مَهلی | خیلی | mahli |  |
| یه چنو | اینقدر | ya chnini | همراه با نشان دادن چیزی برای مقایسه مانند حجم مشت |
| هور | ظرفی خورجین مانند بافته شده از نوارهای پارچه‌های مختلف که برای حمل گندم بر روی خر استفاده می‌شد | hoor |  |
| پندوم | ورم | pandoom |  |
| جِر | قوز | jer |  |
: 
بعضی از واژه‌ها به صورت شکسته ادا می‌شوند و در بیشتر موارد حروف صدادار تغییر می‌کنند یعنی مثلاً آ به او و او به‌ای تبدیل می‌شود یا حروفی که در یک کلمه تلفظ آن‌ها کمی مشکل است حذف می‌شوند مانند:
زونی:زانو
نون:(نان)
دس:دست
چو:چوب
رَه:راه
کُه:کوه
می:مو
رووهه:روباه
حونه:خونه
نخون:ناخن
آو:آب
ساز:سبز
دو:دوغ
قلا:کلاغ