فضای مجازی
ریشهٔ واژه

اصطلاح فضای مجازی برای نخستین بار در اواخر دههٔ ۱۹۶۰ میلادی در هنرهای تجسمی ظاهر شد، زمانی که هنرمند دانمارکی سوزان یوسینگ (۱۹۴۰–۱۹۹۸) و معمار شریک وی کارستن هاف (د. ۱۹۳۴) خود را به عنوان آتلیهٔ فضای مجازی معرفی کردند. تحت این نام، این دو مجموعه‌ای از نصب‌ها و تصاویر با عنوان «فضاهای حسی» ساخته شده‌اند که بر اساس اصل سیستم‌های باز قابل انطباق با تأثیرات مختلف، مانند حرکت انسان و رفتار مواد جدید ساخته شده‌اند. [۸]
رایانه‌سپهر یا بهتر رایاسپهر، ساخته شده از پیشوند «رایا» و واژهٔ «سپهر» در معنای مجازی «فضا» می‌باشد.
آتلیهٔ فضای مجازی در زمانی کار می‌کرد که اینترنت وجود نداشته و رایانه‌ها کم و بیش از نظر هنرمندان و درگیری خلاق محدود بود. در مصاحبه‌ای (۲۰۱۵) با مجلهٔ هنری اسکاندیناوی Kunstkritikk، کارستن هوف یادآوری می‌کند که اگرچه آتلیهٔ فضای مجازی سعی در پیاده‌سازی رایانه‌ها داشت، اما هیچ علاقه‌ای به فضای مجازی به این ترتیب ندارند: [۸]
برای ما «فضای مجازی» صرفاً در مورد مدیریت فضاها بود. هیچ چیز باطنی در مورد آن وجود نداشت. هیچ چیز دیجیتال، یا. این فقط یک ابزار بود. فضای بتن، جسمی بود.
و در همان مصاحبه هاف ادامه می‌دهد:
نقطهٔ عزیمت مشترک ما این بود که ما با تنظیمات بدنی کار می‌کردیم، و از معماری از آن دوره ناامید و ناامید شدیم، به خصوص وقتی که به فضاهایی برای زندگی رسیدیم. ما احساس کردیم که نیاز به سست کردن محدوده‌های سخت و سفت و سخت از برنامه‌ریزی شهری، هدیهٔ خلاقیت به انسان‌های مختلف استرداد داده می‌شود و به آن‌ها اجازه می‌دهد خانه‌ها یا خانه‌های خود را شکل دهند و طراحی کنند؛ به جای اینکه یک معمار باهوش ظاهر شود، می‌گوید. شما چگونه باید زندگی کنید ما در حال فکر کردن بر حسب سیستم‌های روباز هستیم که همه چیز در صورت لزوم می‌تواند رشد و تکامل یابد.
به عنوان مثال، ما نوعی واحد تولید موبایل را تصور می‌کردیم، اما متأسفانه نقشه‌ها از بین رفت. نوعی کامیون با نازل در پشت بود. مثل زنبور عسل که در حال کندو است. این نازل موادی را تولید می‌کند که برای رشد قارچ‌های آمورف یا هر آنچه که تصور می‌کنید، منتشر می‌کند. قرار بود این کامپیوتر کنترل شود و به شما امکان می‌دهد اشکال جالب و توالی فضایی را ایجاد کنید. این ادغام سیستم‌های ارگانیک و فناوری، روشی جدید برای ساخت جهان بود؛ و پاسخی که یکنواختی صنعتی را خنثی کرد. ما این ایده را داشتیم که نرم‌افزار پیشرفته ممکن است به ما امکان دهد تا از نحوهٔ ایجاد طبیعت محصولاتی را تقلید کنیم؛ جایی که چیزهایی که به یک خانواده تعلق دارند می‌توانند اشکال مختلفی داشته باشند. همه درختان بلوط درخت بلوط هستند اما هیچ دو بلوط دقیقاً یکسان نیستند؛ و سپس یک مادهٔ کاملاً جدید، فوم پلی استایرن، وارد صحنه شد. مانند طبیعت رفتار می‌کرد به این معنا که وقتی دو جزء آن مخلوط شدند رشد می‌کند. تقریباً مثل رشد قارچ است. این امر باعث شده تا این انتخاب برای کار ما در فضای مجازی آتلیه انتخابی آشکار باشد.
آثار Atelier فضای مجازی در ابتدا در تعدادی از مکان‌های کپنهاگ به نمایش درآمده و بعدها به عنوان بخشی از نمایشگاه «چه اتفاقی می‌افتد» در گالری ملی دانمارک در کپنهاگ به نمایش گذاشته شده‌است. [۹]
اصطلاح فضای مجازی برای نخستین بار در دههٔ ۱۹۸۰ میلادی در اثر نویسندهٔ علمی تخیلی سایبرپانک، ویلیام گیبسون ظاهر شد، ابتدا در داستان کوتاه ۱۹۸۲ خود «سوزاندن کروم» و بعدها در رمان خود در سال ۱۹۸۴ " Neuromancer" . [10] در چند سال آینده، این کلمه با شبکه‌های رایانه ای آنلاین مشخص شد. بخش مورد اشاره Neuromancer از این نظر معمولاً به شرح زیر است: [۱۱]
فضای مجازی توهم اجماعی که روزانه توسط میلیاردها اپراتور مشروع، در هر کشور، توسط کودکانی که به آنها مفاهیم ریاضی آموزش داده می‌شود، تجربه می‌شود … بازنمایی گرافیکی از داده‌های منتخب از بانکهای هر رایانه ای در سیستم انسانی. پیچیدگی غیرقابل تصور. خطوط نور در فضای نامشخص ذهن، خوشه‌ها و صورت‌های فلکی داده‌ها قرار داشتند. مانند چراغ‌های شهر، در حال عقب افتادن است.
اکنون از این پس این انتقاد توسط گیبسون مورد انتقاد قرار گرفته‌است که در مورد مستند ۲۰۰۰ هیچ نقشه برای این سرزمینها دربارهٔ منشأ این اصطلاح اظهار داشت:
تمام چیزی که من هنگام ساختن آن در مورد کلمه «فضای مجازی» می‌دانستم، این بود که به نظر می‌رسد یک کلمه فعال مؤثر است. به نظر می‌رسید تحریک آمیز و اساساً بی‌معنی است. این حاکی از چیزی بود، اما معنای واقعی معنایی نداشت، حتی برای من، همان‌طور که دیدم در صفحه ظاهر می‌شود.
استعاری
دون اسلاتر از استعاره برای تعریف فضای مجازی استفاده می‌کند، و توصیف «احساس یک فضای اجتماعی است که صرفاً در یک فضای بازنمایی و ارتباطات وجود دارد … کاملاً در یک فضای رایانه ای وجود دارد که در شبکه‌های فشرده و پیچیده توزیع می‌شود.» اصطلاح فضای سایبر در دهه ۱۹۹۰ به ویژه در محافل دانشگاهی [۱۲] و جوامع فعال شروع به تبدیل به یک مترادف de facto برای اینترنت و بعداً شبکه جهانی وب نمود. نویسنده بروس استرلینگ، که این معنا را محبوب کرده‌است ، [۱۳] جان پری بارلو را به عنوان اولین کسی که از آن استفاده کرد برای اشاره به «پیوند امروزی شبکه‌های رایانه ای و ارتباطی» استفاده کرد. بارلو در نتیجه در مقاله خود برای اعلام بنیاد الکترونیکی مرز (یادداشت استعاره مکانی) را در ژوئن سال ۱۹۹۰ توضیح داد: [۱۴]
در این دنیای ساکت، تمام مکالمه تایپ می‌شود. برای ورود به آن، فرد هر دو بدن و بدن را رها می‌کند و به تنهایی کلمه ای می‌شود. شما می‌توانید ببینید که همسایگان شما چه می‌گویند (یا اخیراً گفته‌اند)، اما آنچه آنها یا محیط فیزیکی آنها به نظر می‌رسد نیست. جلسات شهر به‌طور مداوم است و بحث و گفتگو در مورد همه چیز، از وقفه‌های جنسی تا برنامه استهلاک خشمگین است. خواه از طریق یک اتاقک تلفنی یا میلیونها نفر، همه آنها به یکدیگر متصل هستند. در مجموع، آنها چیزی را تشکیل می‌دهند که ساکنانشان شبکه می‌نامند. این کشور در آن ناحیه گسترده‌ای از حالت‌های الکترونی، مایکروویو، میدان مغناطیسی، پالس‌های نور و تفکر گسترش یافته‌است که ویلیام گیبسون نویسنده علمی تخیلی را به نام فضای مجازی معرفی کرده‌است.
- جان پری بارلو، "جنایت و پیمانکاری"، ۱۹۹۰-۰۶-۰۸
از آنجا که بارلو، و EFF، تلاشهای آموزش عمومی را برای تبلیغ ایده " حقوق دیجیتال " ادامه دادند، این اصطلاح به‌طور فزاینده ای در دوران رونق اینترنت اواخر دهه ۱۹۹۰ مورد استفاده قرار گرفت.