زبان فارسی در کردستان عراق
امروزه

امروزه بسیاری از کردها در عراق و به خصوص اقشار تحصیل‌کرده با زبان فارسی آشنایی دارند یا توانایی سخن گفتن به فارسی را دارند که از آن جمله می‌توان جلال طالبانی رئیس‌جمهور سابق عراق را نام برد که از اقلیت کرد این کشور است. در دهه‌های اخیر علاقه به زبان فارسی به عنوان زبانی هم‌خانواده و نزدیک به زبان کردی در میان قشر تحصیل کرده کردستان عراق افزایش داشته است.
در جریان درگیری‌های بارزانی‌ها با حکومت عراق، ملا مصطفی بارزانی همراه با جمعی از بستگان و نزدیکانش، حدود ۴۰ هزار تن از پیشمرگان و شمار عظیمی از کردان عراق که رقم آنها را تا ۳۰۰ هزار تن هم برآورد کرده‌اند به ایران پناهنده شدند و گروهی از آنان در اردوگاهی نزدیک کرج اقامت یافتند.
بازگشت پناهندگان کُرد از ایران که بسیاری از آنان زاده و بزرگ‌شدهٔ ایران هستند و به زبان فارسی صحبت می‌کنند باعث رواج آشنایی با این زبان در بسیاری از مناطق کردستان عراق شده است. ازجمله با تمرکز این بازگشتگان که زبان اول کودکان آن‌ها نیز اکثراً فارسی است در شهر بزرگ سوران در استان اربیل این شهر هم‌اینک تبدیل به شهری با اکثریت فارسی‌زبان شده است و استفاده از زبان فارسی در ادارات و نهادهای دولتی این شهر رایج است.
پیش از سال ۱۹۹۱ زبان عربی تأثیر و نفوذ اساسی را در مطبوعات کردی عراق داشت بگونه‌ای که بیشتر منابع کردی سورانی را مطبوعات و انتشارات عربی تشکیل می‌دادند ولی از سال ۱۹۹۱ به این سو ارتباط میان ایران و کردستان عراق بسیار افزایش یافته و این باعث ایجاد تحولاتی در مطبوعات کردستان عراق شده است. هم‌اینک زبان فارسی نقش اصلی را به عنوان زبان فرهنگی مآخذ در منطقه شمال عراق به عهده گرفته است و بیشتر مطبوعات و نشریه‌های کردی در کردستان عراق برای مطالب خود بویژه در زمینه مسائل روشنفکری، فرهنگی و تاریخی از منابع فارسی استفاده می‌کنند.
دکتر امیر حسن‌پور استاد دانشگاه در دانشگاه تورنتوی کانادا در گفتگویی با بخش کردی صدای آمریکا دربارهٔ اوضاع فعلی زبان کردی بویژه در عراق چنین گفت:
«پیش از سال ۱۹۹۱ زبان عربی تأثیر و نفوذ اساسی را در مطبوعات کردی عراق داشت بگونه‌ای که بیشتر منابع کردی سورانی را مطبوعات و انتشارات عربی تشکیل می‌دادند ولی از سال ۱۹۹۱ به این سو شرایط فرق کرده است. از آن سال ارتباط میان ایران و کردستان عراق خیلی بیشتر شده و مرزها امروزه بسیار بازتر از سابق است. این باعث ایجاد تحولاتی در مطبوعات کردستان عراق شده است. زبان فارسی نقش اصلی را به عنوان زبان فرهنگی منطقه شمال عراق به عهده گرفته است و شاهد هستیم که بیشتر مطبوعات و نشریه‌های کردی در کردستان عراق برای مطالب خود از منابع فارسی استفاده می‌کنند بویژه در زمینه مسائل روشنفکری، فرهنگی و تاریخی».
در پی حضور زیاد بازرگانان ایرانی در کردستان عراق، در شهرهای مرزی این منطقه شماری از مغازه‌ها تابلوهای خود را به فارسی می‌نویسند. خواننده‌های موسیقی پاپ ایران ازجمله معین، داریوش، هایده، مهستی و شکیلا و نوازندگان و خوانندگان کرد ایرانی چون گروه کامکارها و شهرام ناظری در کردستان عراق از محبوب زیادی برخوردار هستند و شماری از این هنرمندان (هنرمندان زنده) برنامه‌های کنسرت متعددی در شهرهای کردستان عراق برگزار می‌کنند. و به‌طور کل در کردستان عراق فضای استقبال از زبان فارسی و نیز تولیدات فرهنگ ایران دیده می‌شود.
امروزه هم‌چنان پاپ‌خوان‌های ایرانی مقیم خارج از کشور مکرراً در کردستان عراق اجرای کنسرت می‌کنند. از پیشگامان این امر، جمشید بود که در سال ۲۰۰۷ برای اولین بار در شهر سلیمانیه به اجرای کنسرت پرداخت. بعد از او هم در ماه آوریل ۲۰۰۹ شهره و شهرام، ماه سپتامبر آن سال معین و جمشید، و پس از آن‌ها هم ابی و لیلا فروهر در اربیل کنسرتهایی برگزار نمودند و این نوع کنسرت‌ها ادامه یافت.
در ۳۱ خرداد سال ۹۱ عظیم حسینی، سرکنسول ایران در اربیل از تأسیس چندین مدرسه و مرکز آموزشی زبان فارسی مطابق با استانداردهای ایران در اقلیم کردستان خبر داد. عصمت محمد، وزیر آموزش و پرورش اقلیم کردستان عراق در دیدار با وی از این اقدام ایران استقبال کرد و آمادگی خود را برای حمایت از این پروژه اعلام کرد.