آنتیوخوس سوم
جنگ با روم

از ۱۹۲ تا ۱۸۸ پیش از میلاد جنگ‌های جمهوری روم علیه آنتیوخوس سوم سلوکی آغاز گردید.زمینه این نبرد شکست مغدونیه (متحد سلوکیان) از روم طی جنگ اول و دوم مغدونیه و رومیان بود. آنتیوخوس به عنوان رهبر جهان هلنی برای آزادی یونان قصد لشکر کشی به آنجا را کرد. اما مسئله اینجا بود که یونانیان روم را به عنوان منجی خود می دیدند. رومیان توانسته بودند طی جنگهای اول و دوم مغدونیه و روم پادگان های مغدونی را از یونان جمع کنند. پادگان هایی که از زمان اسکندر در این سرزمین کنترل یونان را در دست داشتند. رهبری قوای روم در آزاد سازی یونان با کنسول رومی فلامینینوس بود که یونانیان وی را قهرمان خود می دانستند. آنتیوخوس در راس لشکر عظیمی وارد نواحی تراکیه شد و اردو زد. فرستادگان روم با اعتراض برای مذاکره با وی رفتند اما این مذاکرات به نتیجه ای نرسید و تدراکات جنگ آغاز شد. علی رغم موفقیت های اولیه آنیتوخوس در مغدونیه و شمال یونان در مواجهه با نیروهای رومی بد عمل کرد. وی درست در آستانه جنگ مشغول ازدواج با دختری معمولی شد و تا چند شب پیش از نبرد در عروسی بود، چنان که رومیان این را مورد تمسخر قرار میدادند. سپس در نبرد ترموپیل در مواجهه با رومیان به سختی شکست خورد چنان که به گزارش لیوی بخش بزرگی از لشکرش هنگام فرار کشته شدند و خود نیز با گروه کوچکی از سواره نظام گریخت.پس از آن به آسیای صغیر بازگشت و جنگ در دریا ادامه یافت که با شکست های مجدد سلوکیان همراه بود. علت این شکست پیشرفته بودن کشتی ها رومی در قیاس با کشتی های سلوکی بود. رومیان اختراعات ساده ولی موثری را به کار می بستند. مثلا طنابهایی مجهز به چنگگ ساخته بودند که کشتی دشمن را به سمت خود بکشند. یا پل متحرک کوچکی به نام "کوروس" داشتند که به کمک آن بتواند از فاصله به کشتی دشمن بروند. در آن دوران کشتی ها لازم بود مانور پیچیده ای را انجام داده و از پهلو به صورت عمود به کشتی دشمن بکوبند تا دماغه فلزی سبب غرق شدن آن شود. اما رومیان با همین اختراعات ساده و هوشمندانه از این مانور بی نیاز شده بودند. نتیجتا می توانستند پاروزن های کمتر و تکاوران دریایی بیشتری بر عرشه داشته باشند که معنی آن پیروزی قطعی در صورت نزدکی کشتی دشمن بود. سلوکیان در نبرد "کورنیکوس" با رومیان درگیر شدند. علی رغم برتری عددی سلوکیان (200 کشتی) بر رومیان (160 کشتی) پیروزی قاطع با رومیان بود که به پایان همیشگی حضور سلوکیان در دریای اژه انجامید. حتی نبوغ هانیبال در مقابل رومیان کارآمد نیوفتاد و در اوریمیدون پایگاه دیگر دریایی سوکیان که از دوران هخامنشی نقش پشتیبانی نیروهای دریایی اژه را داشت، از دست رفت و سلوکیان در اوریمیدون هم از رومیان شکست خوردند. این شکست پایگاه های دریایی سلوکیان را محدود به سواحل سوریه کرد که با توجه به عدم امکان حمل آذوغه سنگین در کشتی های جنگی و دوری فاصله معنی آن در خطر بودن تمام بندرگاه های ساحل آسیای صغیر (ترکیه امروزی) بود. رومیان با برتری دریایی خود به آسانی از هلسپونت عبور کرده و لشکر بزرگی را به پرگامون گسیل کردند تا جنگ را در آسیا ادامه دهند. فرماندهی این لشکر با کنسول رومی "لوسیوس کورنلیوس اسکیپیو آسیاتیکوس" بود که برادر اسکیپیو آفریکانوس معروف است. برادر بزرگتر به عنوان مشاور در کنار کنسول خدمت میکند و برادران اسکیپیو تدارکات جنگ را در اواخر پاییز 190 پیش از میلاد انجام دادند. قوای سلوکی نیز به ساز و برگ جنگ پرداخته و از مقر سارد برای مواجهه با رومیان آماده شدند. در لشکر سلوکی مردمانی از اقوام مختلف خدمت می کنند (ایرانی و یونانی و غیره) که یادآور سپاه هخامنشیان است. جنگ در ناحیه مگنزیا پیرامون افه سوس رخ داد. علی رغم برتری دو به یک، نیروهای سلوکی نتوانستند رومیان را که هماهنگی و ساختار موثر تری داشتند شکست دهند.