stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
پرویز ناتل خانلری
آشنایی با حلقه‌های ادبی

خانلری از دورانِ دانشجویی همکاریِ خود را با مطبوعات آغاز کرد و اشعار و نوشته‌هایش در مجلّهٔ مهر انتشار می‌یافت. در خاطرات خود از جمعی از ادیبانِ نامدارِ آن زمان همچون محمّدتقی بهار و غلامرضا رشید یاسمی و سعید نفیسی یاد می‌کند که در دفترِ مجلّهٔ مهر گردمی‌آمدند و مشهور به ادبای سَبعه (هفت‌گانه) بودند. در مقابلِ ایشان به چهار جوانِ نوگرا و دانش‌آموختهٔ اروپا، یعنی صادق هدایت و مجتبی مینوی و بزرگ علوی و مسعود فرزاد، اشاره می‌کند که در «کافهٔ رز نوار» در خیابان لاله‌زار جمع می‌شدند و به گروهِ ربعه (چهارگانه) مشهور شده بودند و خانلری در حدودِ سالِ ۱۳۱۵ با آنان نیز آشنایی یافت.
ازدواج و زندگیِ شخصی

پرویز ناتل خانلری در سال ۱۳۲۰ با زهرا کیا ازدواج کرد که حاصل آن یک دختر و یک پسر بود. پسرش آرمان در جوانی درگذشت.
فعالیتِ ادبی و سیاسی

در خردادِ ۱۳۲۲ نخستین شماره از مجلّهٔ ادبی سخن را انتشار داد و، با وجودِ وقفهٔ ناخواسته‌ای که پیش آمد، تا سالِ ۱۳۵۷ انتشار آن را تداوم بخشید.
وی در سالِ ۱۳۲۷ به پاریس رفت و مدّت دو سال در «انستیتو دو فونتیک»، که وابسته به دانشگاه سوربن بود، به مطالعه و پژوهش مشغول شد. او نخستین ایرانی‌ای بود که با رشتهٔ فونتیک (آواشناسی) در این مؤسسه آشنا شد و رساله‌ای نیز در این مورد به زبان فرانسوی نوشت.
پرویز ناتل خانلری در سالِ ۱۳۳۴ معاونِ وزارت کشور (در دورهٔ وزارتِ اسدالله علم) شد. از همان دوران سناتور انتصابیِ مازندران شد و چند دوره تا سالِ ۱۳۵۷ در آن سِمَت بود. از شهریورِ ۱۳۴۱ تا بهمنِ ۱۳۴۲ وزیرِ فرهنگِ کابینهٔ اسداللّه علم بود. در مقامِ وزارت فرهنگ، طرحِ ایجادِ سپاه دانش را پیشنهاد کرد و به تصویب رساند و اجرایش را آغاز کرد.
از مهم‌ترین خدماتِ خانلری به فرهنگِ ایرانی تأسیسِ بنیاد فرهنگ ایران با جلبِ همکاریِ عدّه‌ای پژوهشگر بود که در سالِ ۱۳۴۴ آغاز به کار کرد. بنیاد فرهنگ ایران در مدّتِ فعالیتِ خود بیش از سیصد کتاب منتشر کرد که غالبِ آن‌ها متون و پژوهش‌های مهمّی در جنبه‌های مختلفِ ادبی و تاریخی و علمی بود. ریاستِ بنیادِ فرهنگ از ابتدای تأسیس تا سالِ ۱۳۵۷ بر عهدهٔ خانلری بود. خانلری همچنین ریاستِ فرهنگستان ادب و هنر ایران را بر عهده داشت. مدّتی نیز مدیریتِ کلِّ سازمان پیکار با بی‌سوادی را بر عهده گرفت.
پس از انقلابِ ۱۳۵۷

پس از انقلابِ ۱۳۵۷ خانلری به مدّتِ صد روز زندانی شد و از همهٔ فعالیت‌های رسمی و دانشگاهی کناره گرفت. در خاطراتش می‌نویسد که با آزادی از زندان، حکومت علاوه بر بستن حساب‌های بانکی او بابت حقوق دورهٔ سناتوری‌اش مبلغ یک میلیون و سیصد هزار تومان از او مطالبه می‌کند که به دلیل تنگدستی نهایتاً پانصد هزار تومان از او دریافت می‌کنند.
پرویز ناتل خانلری در شهریور ۱۳۶۹، پس از یک دوره طولانی بیماری، در ۷۶ سالگی در تهران درگذشت. پیکر وی در بهشت زهرای تهران، قطعهٔ ۷۳، ردیف ۳۰، شمارهٔ ۶۶ به خاک سپرده شده است.
دستاوردها و آثار > مجلّهٔ سخن

از کارهای ارزشمند خانلری، انتشار مجلّهٔ سخن از سال ۱۳۲۲ تا ۱۳۵۷ بود که جمعاً ۲۷ دوره منتشر شد. شمارهٔ اوّل مجلّه به صاحب‌امتیازیِ ذبیح‌الله صفا منتشر شد، امّا با رسیدن خانلری به سی سالگی، صاحب‌امتیازی مجلّه به او منتقل شد. مجلّهٔ سخن، به خصوص در دوره‌های اوّل خود، دریچه‌ای به روی ادبیّات جهان بود و محلّی برای انتشار آثار نویسندگان تازه‌نفس و شاعران نوگرا بود، و نقش بسزائی در جهت‌گیری ادبیّات فارسی در دورهٔ معاصر داشت.
روشِ خانلری و نوشته‌های او در سخن راهگشای جوانان مستعد شد. بسیاری از نویسندگان و شاعرانِ نامدار چون جلال آل احمد، محمّدعلی اسلامی ندوشن و بهرام صادقی اوّلین اثرشان در مجلّهٔ سخن به چاپ رسید. مجلّهٔ سخن در دورانِ درازِ انتشارش دو نسل از شاعران، مترجمان، محقّقان، داستان‌نویسان و ناقدان را تربیت کرد.
دستاوردها و آثار > دستورِ فارسی

دستور زبان فارسیِ خانلری اوّلین بار در سال ۱۳۴۳ به عنوان کتاب درسی دبیرستانی به چاپ رسید و سال‌ها در دبیرستان‌ها تدریس می‌شد، و بعداً مورد تجدیدنظر قرار گرفت و در دانشگاه‌ها نیز تدریس شد. نوآوری عمده‌ای که در اوّلین نگاه در دستور زبان فارسی تألیف خانلری به چشم می‌خورَد، اینست که برخلاف دستورهای پیشین، که مبنای بحث خود را اجزای جمله و تعریف انواع واژه قرار می‌دادند و سپس به ترکیب جمله می‌رسیدند، در دستور خانلری کوچک‌ترین واحد گفتار که منظور گوینده، یعنی رساندن پیام را برآورده می‌سازد و جمله خوانده می‌شود، مبنای بحث قرار می‌گیرد، و سپس این واحد گفتار به دو قسمت اصلی تقسیم می‌شود که هر یک شامل اجزای کوچکتریست، و پس از آن به شناخت یک‌یک اجزای هر قسمت می‌رسد. دستور زبان خانلری برپایهٔ زبان‌شناسی و با توجّه به روح زبان فارسی تدوین شد؛ و می‌توان گفت اوّلین دستور زبان فارسی بر بنیاد زبان‌شناسی در ایران است. در این دستور، بسیاری از اصطلاحات زبان‌شناسی که اکنون در زبان‌شناسی و دستور زبان رایجست، مانند نهاد، گزاره، عملکرد، پایه، پیرو، وابسته و نظایر آن از برساخته‌های اوست. او در این کتاب، در فصل «درازنویسی»، فصاحت را در کوتاه‌نویسی می‌داند و توصیه به کوتاه‌نویسی می‌کند، چنانکه نوشته: «می‌گویند که زبان لاتینی فصیح‌ترین زبان دنیا بوده است، زیرا که در آن می‌توان مقصود را به کوتاه‌ترین عبارت بیان کرد.»
دستاوردها و آثار > تاریخ زبان فارسی

اثر مهمّ و ماندگار دیگر خانلری تاریخ زبان فارسی است که یگانه کتابِ مرجع در این زمینه به حساب می‌آید.
بنای کتاب دستور زبان فارسی بر ۵ جلد ریخته شده بود که زبان ایرانیان را از زمان کهن تا دورهٔ معاصر دربرمی‌گرفت. جلد اوّل شامل اصطلاحاتی بود دربارهٔ زبان ایرانی باستان و پارسی میانه تا ورود اسلام. جلد دوم مشتمل بر زبان‌ها و گویشهایی بود که پس از اسلام در قلمرو ایران‌زمین شکل گرفته و تکامل پیدا کرده است. این دوره به قرن هفتم هجری ختم می‌شود. جلد سوم ویژگی‌های نحوی و لغوی و آواشناسی دورهٔ دوم زبان فارسی دری، یعنی بعد از استیلای مغول را شامل می‌شود. این دوره به قرن سیزدهم خاتمه می‌یابد و از دوره‌های اثرگذار در زبان فارسی معاصر است. جلد چهارم دربارهٔ زبان فارسی معاصر و تحوّل و دگرگونی آنست و جلد پنجم دربارهٔ زبان فارسی در کشورهای همسایه مانند تاجیکستان، افغانستان و شبه‌قاره است. خانلری در دورهٔ حیات خود موفّق شد تنها جلد اوّل و دوم آن را در چندین مُجَلَّد به تألیف درآورَد که از آثار پرارزش و ماندگار این حوزه است. همچنین او طرح جامعی بر همین اساس ابزار زبان فارسی برای تألیف فرهنگ لغت پایه‌گذاری کرده بود که تنها موفّق شد بخشی از دورهٔ اوّل را آماده کند و به چاپ برساند.
دستاوردها و آثار > فرهنگ تاریخی زبان فارسی

از دیگر کارهای عمدهٔ خانلری، طرح‌ریزی تألیف و انتشار فرهنگ تاریخی زبان فارسی بود. در این نوع فرهنگ، برخلافِ روشِ رایجِ فرهنگ‌نگاری فارسی که مآخذِ اصلیِ موردِ استفاده در آن فرهنگ‌های موجود است، مؤلّفان نخست همهٔ متن‌های موجود در زبان را به ترتیبِ تاریخی از پیِ هم قرار می‌دهند و واژه‌ها و معنی‌های گوناگون آن‌ها را، نه از روی فرهنگ‌های دیگر، بلکه از متن‌ها می‌گیرند. بدین ترتیب معلوم می‌شود که هر واژه از چه تاریخی واردِ زبان (مکتوب) شده و هریک از معنی‌های گوناگونِ آن از چه روزگاری بر جا مانده است. چنین لغتنامه‌ای در هر زبان شناسنامهٔ تاریخیِ یک‌یکِ واژه‌های آن زبان است و فایده‌های در دست داشتن چنین سندی برای زبان‌شناسان و ادیبان و محقّقان و شاعران چندان فراوان و گوناگون است که در آغاز کار نمی‌توان تمام آن‌ها را پیش‌بینی کرد.
خانلری طرح تهیّهٔ فرهنگ تاریخی زبان فارسی را تهیّه کرد و آن را در بنیاد فرهنگ ایران به موقع اجرا گذاشت. همکاران این طرح بزرگ را، که تعدادشان انگشت‌شمار بود، با تحقیق و تجسّس بازشناخت و گروهی جوانان علاقه‌مند را به این کار برگماشت. نخستین جلد فرهنگ تاریخی زبان فارسی در سال ۱۳۵۷ انتشار یافت. جلد دوم آن نیز به زیر چاپ رفته بود که با کناره‌گیری خانلری معلّق ماند و به سرنوشت نامعلومی دچار شد.
دستاوردها و آثار > غزل‌های حافظ

پرویز ناتل خانلری در سال ۱۳۳۷ در مقدّمهٔ غزل‌های حافظ اظهار امیدواری کرده بود که با استفاده از نسخه‌های کهن، دیوان کامل حافظ تهیّه و منتشر گردد. این فکر پس از بیست‌ودو سال تحقّق یافت و در سال ۱۳۵۹ دیوان خواجه شمس‌ّالدین محمّد حافظ توسّط بنیاد فرهنگ ایران انتشار یافت. خانلری در تنظیم دیوان حافظ متن ۴۸۶ غزل حافظ را پس از بررسی و مقایسهٔ ضبط ۱۴ نسخهٔ اساس خود به ترتیب حروف تهجّیِ قافیه‌های غزل‌ها در صفحات سمت راست کتاب قرار داده است. در صفحات مقابل، برای هر غزل نخست نشانه‌های معرّف نسخه‌هایی که آن غزل را درج کرده‌اند در بالای صفحه و به دنبال آن ترتیب ابیات آن غزل در نسخه‌های مأخذ و سپس اختلاف نسخه‌ها در ضبط کلمات و عبارات در مورد هر بیت نقل گردیده است. دیوان حافظ چاپ خانلری، با وجود چندین ویرایش دیگر از غزل‌های حافظ، که طیّ سی سال پس از آن انتشار یافته است، اعتبار خود را حفظ کرده و مورد استفادهٔ محقّقان است.
دستاوردها و آثار > شاعری و نمایشنامه‌نویسی

خانلری خود باآنکه در جوانی در شاعری گرایش‌هایی مشابه نیما یوشیج داشت، ولی با مطالعهٔ بیشتر به این نتیجه رسید که عروض فارسی ظرفیّت‌های گسترده‌ای دارد و آنچه نیازمند تغییر و تحوّلست، زبان شعر است که باید امروزی شود. مجموعهٔ اشعار او با نام ماه در مرداب در سال ۱۳۴۳ انتشار یافت و بارها تجدید چاپ شد.
پرآوازه‌ترین شعر او مثنوی بلند «عقاب» است که به صادق هدایت تقدیم شده است. عقاب با این ابیات آغاز می‌شود:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| گشت غمناک دل و جان عقاب |  | چو ازو دور شد ایّام شباب |
| دید کش دُور به انجام رسید |  | آفتابش به لب بام رسید |
| باید از هستی دل برگیرد |  | ره سوی کشور دیگر گیرد |
| خاست تا چارهٔ ناچار کند! |  | چاره‌ای جوید و در کار کند |
دانشنامهٔ ایرانیکا «عقاب» را مهم‌ترین شعرِ فارسیِ قرنِ بیستمِ میلادی دانسته است.
خانلری دستی هم در نمایشنامه‌نویسی آزمود؛ از جمله تک‌پرده‌ایِ سفر هشتم سندباد را تحتِ تأثیرِ حکایاتِ سندباد بحریِ هزار و یک شب در دی‌ماهِ ۱۳۳۱ در مجلّهٔ سخن با امضای مستعار «ا.ب.» چاپ کرد که الهام‌بخشِ یکی از مهم‌ترین نمایشنامه‌های فارسی به نامِ هشتمین سفر سندباد (۱۳۴۳) به قلمِ بهرام بیضایی شد.
کتاب‌شناسی

دختر سروان، پوشکین (ترجمه)، ۱۳۱۰
روان‌شناسی و تطبیق آن با اصول پرورش، ۱۳۱۶
چند نامه به شاعر جوان (ترجمه)، ۱۳۲۰
تحقیق انتقادی در عروض و قافیه و چگونگی تحول اوزان غزل فارسی (تألیف)، ۱۳۲۷
مخارج‌الحروف، ابن سینا (ترجمه)، ۱۳۳۳
تریستان و ایزولد (ترجمه)، ۱۳۳۴
وزن شعر فارسی، ۱۳۳۷
غزل‌های حافظ، ۱۳۳۷
سمک عیار (تصحیح)، در ۵ جلد ۱۳۳۸–۱۳۵۳
چند نکته در تصحیح دیوان حافظ، ۱۳۳۸
شاهکارهای هنر ایران، آرتور اپهام پوپ (ترجمه)، ۱۳۳۸
زبان‌شناسی و زبان فارسی (تألیف)، ۱۳۴۳
زبان‌شناسی و زبان فارسی (مجموعه مقالات)، ۱۳۴۳
ماه در مرداب (مجموعه شعر)، ۱۳۴۳
شعر و هنر (مجموعه مقالات)، ۱۳۴۵
فرهنگ و اجتماع (مجموعه مقالات)، ۱۳۴۵
تاریخ زبان فارسی (تألیف)، در ۳ جلد ۱۳۴۸
دستور زبان فارسی (تألیف)، ۱۳۵۱
فرهنگ تاریخی زبان فارسی (تألیف مقدمه)، ۱۳۵۷
دیوان حافظ (تصحیح خانلری)، ۱۳۵۹
داستان‌های بیدپای (تصحیح) با همکاری محمد روشن، ۱۳۶۱
شهر سمک (یادداشت‌های مربوط به سمک عیار)، ۱۳۶۲
هفتاد سخن (مجموعه مقالات در چهار جلد)، ۱۳۷۰
یادمان

در ۲۸ آبانِ ۱۳۹۹ خیابان پروانه در محدوده خیابان شهید کلاهدوزِ تهران به نامِ پرویز ناتل خانلری تغییر نام یافت.
پانوشت‌ها

↑  «برگی از تقویم تاریخ. ۲۹ اسفند زادروز پرویز ناتل خانلری». چغورک. ۱۳۹۷-۱۲-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۲۳. کاراکتر C1 control character در |نشانی= در موقعیت 44 (کمک)
↑  دانشگاه تهران، دانشکده ادبیات و علوم انسانی. اعضای هیئت علمی بازنشسته
↑  روزنامهٔ اعتماد ملی، شمارهٔ ۷۵، ص۱۲، ۱۳۸۵
↑  «پرویز ناتل خانلری؛ ادیب سیاستمدار». توانا. ۲۰۱۹-۰۱-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۲۳.
↑  آرتور جفری (۱۳۸۳). واژگان دخیل در قرآن. ترجمهٔ فریدون بدره‌ای. انتشارات توس. ص. ۳۴ (مقدمهٔ مترجم).
↑  «پرویز ناتل خانلری از رجال برجسته ادبی معاصر ایران». وبگاه دانشنامه جهان اسلام.
↑  یادداشت‌های او با عنوان سفرنامهٔ خانلرخان در سال ۱۳۵۱ در تهران به چاپ رسیده است.
↑  «خاطرات پرویز ناتل خانلری»، بازنویسی یدالله جلالی پَندَری، مجلهٔ آینده، مرداد-آبان ۱۳۶۹، ص۴۲۷–۴۴۸
1 2 3  «از دفتر خاطرات دکتر پرویز ناتل خانلری (تنگدستی)». پرتال جامع علوم انسانی. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۰۲.
↑  «خاطرات پرویز ناتل خانلری»، همان‌جا
↑  «خاطرات پرویز ناتل خانلری»، همان‌جا
↑  «خاطرات پرویز ناتل خانلری»، همان‌جا
↑  جلال متینی، «پیمان پایدار با فرهنگ ایران»، ایران‌شناسی، تابستان ۱۳۷۰، ص۲۳۳–۲۳۷
↑  Abbas Milani: Eminent Persians, Syracuse University Press, 2008, p. 971-977
↑  محمدجعفر محجوب، «دکتر پرویز ناتل خانلری»، ایران‌نامه، پاییز ۱۳۶۹، شماره ۳۲، ص ۶۵۶–۶۶۴
↑  محمد پروین گنابادی، مجلهٔ یغما، فروردین ۱۳۵۲
↑  پرویز ناتل خانلری (۱۳۵۵). دستور زبان فارسی (ویراست چهارم). تهران: انتشارات بابک. ص. ۳۵۶.
↑   بایگانی‌شده  در ۳۰ سپتامبر ۲۰۰۸ توسط Wayback Machine، محمد مهیار: «خانلری و زبان»، هفته‌نامهٔ شهروند امروز
↑  محمدجعفر محجوب، همان‌جا
↑  مقدمه‌ای بر تدوین غزل‌های حافظ، دکتر سلیم نیساری، ۱۳۶۷
↑  https://iranicaonline.org/articles/khanlari-parviz
↑  «بیضاییِ معاصر». rasekhoon.net. ۲۴ دی ۱۳۹۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۲۳.
↑  http://www.iranicaonline.org/articles/khanlari-parviz
↑  «نامگذاری ۱۳ خیابان تهران به نام شاعران/ مخالفت خانواده مرحوم سرحدی‌زاده با نامگذاری یک خیابان به یاد او». خبرگزاری ایلنا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۳-۰۹.
خانلری همراه با همسرش زهرا کیا در روز ازدواجشان
«آخرین مصاحبهٔ دکتر خانلری» پس از مرگش در دنیای سخن (۳۴) منتشر شد.

خانلری در دانشکده ادبیات دانشگاه تهران
خانلری در اواخرِ عمر
زوریخ، کانزاس

مکان
| Zurich, Kansas | Zurich, Kansas |
| --- | --- |
شهر: شهر
Location of Zurich, Kansas: Location of Zurich, Kansas
ایالت: کانزاس
شهرستان: Rooks
مساحت: مساحت
 • کل: ۰٫۱۷ مایل مربع (۰٫۴۴ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۰٫۱۷ مایل مربع (۰٫۴۴ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰ مایل مربع (۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۲۲۱۵ فوت (۶۷۵ متر)
جمعیت (۲۰۱۰): جمعیت (۲۰۱۰)
 • کل: ۹۹
 • برآورد (۲۰۱۱): ۹۹
 • تراکم: ۵۸۲٫۴/مایل مربع (۲۲۴٫۹/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (Central (CST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۵ (CDT)
زیپ‌کد: ۶۷۶۶۳
کد منطقه: ۷۸۵
FIPS کد: ۲۰-۸۱۰۲۵
GNIS feature ID: ۰۴۷۲۴۳۶
زوریخ (به انگلیسی: Zurich) شهری در ایالت کانزاس کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۹۹ نفر بوده‌است.
سرگودها

مکان در 23x15px|border |alt=|link= پاکستان
| سرگودها سرگودھا | سرگودها سرگودھا |
| --- | --- |
شهر: شهر
نام مستعار: شهر عقاب ها: نام مستعار: شهر عقاب ها
سرگودها: سرگودها
مختصات: ۳۲°۵′۱″ شمالی ۷۲°۴۰′۱۶″ شرقی﻿ / ﻿۳۲٫۰۸۳۶۱°شمالی ۷۲٫۶۷۱۱۱°شرقی﻿ / 32.08361; 72.67111: مختصات: ۳۲°۵′۱″ شمالی ۷۲°۴۰′۱۶″ شرقی﻿ / ﻿۳۲٫۰۸۳۶۱°شمالی ۷۲٫۶۷۱۱۱°شرقی﻿ / 32.08361; 72.67111
ایالت (استان): پنجاب
ضلع (بخش): سرگودها
مساحت: مساحت
 • کل: ۵٬۸۵۴ کیلومتر مربع (۲۲۶۰ مایل مربع)
جمعیت: ۱٬۰۲۳٬۰۰۰
 • تراکم: ۴۵۵/کیلومتر مربع (۱۱۸۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۵ (PST)
پیش‌شماره تلفنی: 048
Number of شهرکs: 7
Number of union councils: 22
سرگودها (به اردو: سرگودھا) (به انگلیسی: Sargodha)، مرکز ضلع (بخش) سرگودها، شهری در ایالت پنجاب در شمال غرب پاکستان، با بیش از یک میلیون جمعیت دوازدهمین شهر بزرگ پاکستان و به عنوان بهترین تولیدکننده مرکبات پاکستان است. این شهر دارای جمعیت شیعه‌نشین نیز می‌باشد.
سراقب

مکان در 23x15px|border |alt=|link= سوریه
| Saraqib سراقبSaraqeb | Saraqib سراقبSaraqeb |
| --- | --- |
شهر: شهر
استان: استان ادلب
شهرستان: شهرستان ادلب
ناحیه: Saraqib
ارتفاع: ۳۷۰ متر (۱۲۱۰ فوت)
جمعیت (۲۰۰۴): جمعیت (۲۰۰۴)
 • کل: ۳۲۴۹۵
سراقب (به عربی: سراقب) شهری در شمال غربی سوریه است این شهر در شرق استان ادلب واقع شده‌است. در جریان جنگ داخلی سوریه، این شهر در سال ۲۰۱۲ به دست شورشیان افتاد و در سال ۲۰۲۰ به کنترل ارتش سوریه درآمد.
در سال ۲۰۰۴ جمعیت این شهر ۳۲٬۴۹۵ بوده‌است. ساکنان آن عمدتاً مسلمانان سنی هستند.
جنگ داخلی سوریه

شهر سراقب در محل تلاقی دو بزرگراه استراتژیک M4 و M5 قرار دارد. این بزرگراه استراتژیک حلب را به دمشق، پایتخت متصل می‌کند و تا مرز اردن ادامه دارد. از زمان شروع جنگ داخلی سوریه، از آوریل ۲۰۱۱، این شهر شاهد مخالفت‌های مردمی با دولت بشار اسد بوده‌است. همچنین دیدبان حقوق بشر سوریه ادعا کرد که بیش از ۲۰۰ مظنون طرفدار دولت در زمانی دستگیر شدند که نیروهای امنیتی سوریه سراقب را در ۱۱ اوت ۲۰۱۱ تصرف کرده بودند.
نیروهای دولتی سوریه این شهر را در نبرد سراقب در ۲۴ تا ۲۷ مارس ۲۰۱۲ بازپس گرفتند. در ۱۹ ژوئیه ۲۰۱۲، حداقل ۲۵ نفر در جریان درگیری ارتش سوریه و ارتش آزاد سوریه کشته شدند. بین ۳۰ اکتبر و ۱ نوامبر ۲۰۱۲، جبهه النصره و لواء داود (واحدی از صقور الشام) حمله‌ای به سه ایست بازرسی دولتی در ورودی‌های شهر انجام دادند.
در تاریخ ۲۳ ژانویه ۲۰۱۷، احرار الشام سراقب را از کنترل جبهه فتح شام خارج کرد. در ۱۹ ژوئیه ۲۰۱۷ هیئت تحریر شام (اتحاد جبهه فتح شام و چند گروه شورشی دیگر)، شهر را از احرار الشام بازپس گرفت. سراقب در ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۷ توسط جنگنده‌های سوریه و روسیه بمباران شد.
در ۳ فوریه ۲۰۱۸، با سرنگون شدن یک جنگنده روسیه توسط شورشیان در این شهر، یک خلبان روس نیز کشته شد هر چند که به گفته برخی منابع، این خلبان روس با منفجر کردن نارنجک خود برای جلوگیری از دستگیری، خودکشی کرد.
در تاریخ ۱۵ اکتبر ۲۰۱۸، شورای نگهبان دین که شعبه القاعده در سوریه است ویدیویی را منتشر کرد که در آن پلیس مذهبی این گروه در سراقب، با صدای بلند در شهر رانندگی می‌کند و مردم را به پایبندی به شریعت فرا می‌خواند.
در ژوئیه ۲۰۱۹، هیئت تحریر شام به پایگاه داعش در این شهر یورش برد و چندین نفر از جمله یک فرد مرتبط با ابوبکر بغدادی رهبر داعش را دستگیر کرد.
در ۶ فوریه ۲۰۲۰، ارتش سوریه کنترل سراقب را به دست گرفت. اما در ۲۷ فوریه ۲۰۲۰ شورشیان سوری، مجدداً کنترل شهر سراقب را به دست گرفتند. سرانجام در ۱ مارس ۲۰۲۰، سراقب بار دیگر تحت کنترل ارتش سوریه قرار گرفت.
خصوصیات

سراقب ۳۲٬۴۹۵ نفر جمعیت دارد و ۳۷۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
لیکن پلان

Medical condition
| لیکن پلان | لیکن پلان |
| --- | --- |
Lichen planus affecting the shins.: Lichen planus affecting the shins.
تخصص: پوست‌شناسی 
طبقه‌بندی و منابع بیرونی: طبقه‌بندی و منابع بیرونی
آی‌سی‌دی-۱۰: L43
آی‌سی‌دی-۹-سی‌ام: 697.0
دادگان بیماری‌ها: 7452
مدلاین پلاس: 000867
ئی‌مدیسین: derm/۲۳۳ derm/663
پیشنت پلاس: لیکن پلان
سمپ: D008010
[ویرایش در ویکی‌داده]: [ویرایش در ویکی‌داده]
لیکن پلان (Lichen planus) یا خزه پوستی یک بیماری التهابی نسبتاً شایع پوست و مخاط است. اگرچه این بیماری غالباً در افراد میان سال رخ می‌دهد، اما احتمال ابتلاء در هر سنی وجود دارد.
واژه لیکن پلان از یونانی و لاتین و به معنی «خزه تخت و صاف» است.
بیماریزایی

لیکن پلان یک بیماری خودایمنی است. این بدان معنی است که سیستم ایمنی بدن در طی این بیماری علیه بخش‌های طبیعی پوست، مخاط، مو یا ناخن خود فرد فعال می‌شوند. البته گاهی اوقات این روند بر اثر ورود یک عامل خارجی مثل دارو یا یک عامل میکروبی آغاز می‌شود. به نظر نمی‌رسد توارث و تغذیه در ایجاد آن نقشی داشته باشند.
علت بیماری

علت اصلی این بیماری تاکنون ناشناخته باقی‌مانده‌است. قابل ذکر است که این بیماری واگیر نیست؛ یعنی از شخصی به شخص دیگر انتقال نمی‌یابد و استرس می‌تواند این بیماری را بدتر کند.
این امکان نیز وجود دارد که این بیماری با ویروس هپاتیت c ارتباط داشته باشد. این ویروس عامل ایجاد بیماری‌های کبدی است. بعضی از داروها نیز امکان به وجود آمدن این بیماری را افزایش می‌دهند که باید با پزشک در این مورد مشورت کرد.
علائم

لیکن پلان معمولاً با ضایعات برجسته بنفش رنگی که اغلب بسیار خارش دار هم هستند بروز می‌کند. هرچند در افراد مختلف ممکن است به اشکال گوناگون تظاهر پیدا کند.
این بیماری هر نقطه‌ای از بدن را ممکن است درگیر کند اما معمولاً به‌طور کلاسیک مچ دست و پا را درگیر می‌کند. گاه در محل خراش پوست ضایعات لیکن پلان ایجاد می‌شود که به این پدیده فنومن کوبنر می‌گویند. ممکن است تنها ناحیه‌ای از مچ دست و پا درگیر باشد یا اینکه برعکس تقریباً تمام سطح پوست مبتلا باشد. این بیماری ممکن است مو، ناخن و به‌خصوص مخاط دهان و ناحیه تناسلی را هم درگیر کند.
تظاهرات بالینی

برخلاف ضایعات اگزمایی، ضایعات لیکن‌پلان به صورت ماکول و به شکل مسطح و قطر کمتر از یک سانتی‌متر است. رنگ ضایعات لیکن‌پلان بنفش مایل به قهوه‌ای است با شبکه‌ای از خطوط سفیدرنگ. خارش این ضایعات به حدی نیست که به خراشیدن منتهی شود و معمولاً در نواحی مچ دست و پا و کمر دیده می‌شود. حتی اشکالی از لیکن پلان وجود دارد که خود را تنها به شکل تیره‌شدن پوست نشان می‌دهد.
درمان

لیکن پلان یک بیماری مزمن است اما در بسیاری از موارد طی دو سال کاملاً از بین می‌رود یا آثار پیشرونده آن متوقف می‌شود. در درمان این بیماری معمولاً از کورتون موضعی و گاهی از استرویید خوراکی استفاده می‌شود، اغلب می‌توان خارش را با آنتی هیستامین خوراکی کنترل کرد و ظاهر ضایعات را بهبود بخشید.
انجمن در ایران

انجمن لیکن پلان ایران بایگانی‌شده  در ۱۸ مه ۲۰۱۶ توسط Wayback Machine به نشانی lichenplanus.ir بایگانی‌شده  در ۱۸ مه ۲۰۱۶ توسط Wayback Machine مکان مناسبی برای ارتباط، آشنایی و استفاده از تجربیات افرادی که لیکن پلان دارند می‌باشد. سایت مجددا راه اندازی شده و با این سایت میتوان نظرات را به اشتراک گذاشت.
ولسوالی جاغوری

| جاغوری | جاغوری |
| --- | --- |
منظره جاغوری از لابلای کوه بداسیه: منظره جاغوری از لابلای کوه بداسیه
موقعیت این ولسوالی در ولایت غزنی: موقعیت این ولسوالی در ولایت غزنی
اطلاعات کلی: اطلاعات کلی
کشور: افغانستان
ولایت: غزنی
مرکز ولسوالی: سنگ‌ماشه
سایر شهرها: لومان انگوری
اداره: اداره
ولسوال: عارف باهنر
شوراهای ولایتی: شورای ولایتی ولایت غزنی
مردم: مردم
جمعیت: ۵۶۰۰۰۰ (۲۰۱۵)
پراکندگی: ۲۰۴ نفر بر کیلومتر مربع
دین: اسلام
زبان: فارسی گویش‌های دری و هزارگی
اطلاعات جغرافیا: اطلاعات جغرافیا
مساحت: ۲۷۳۹ کیلومتر مربع
ارتفاع از سطح دریا: ۱۸۰۰–۳۶۰۰ متر
داده‌های دیگر: داده‌های دیگر
کدپستی: ۲۳۶۶
وبگاه: www.jaghorinews.com
منطقه زمانی: ۴:۳۰+ (وقت استاندارد افغانستان)
جاغوری دومین ولسوالی بزرگ در ولایت غزنی بعد از ناور بوده و مرکز آن سنگ‌ماشه می‌باشد. بر پایه آمار رسمی جمعیت آن ۱۹۹٬۵۵۳ نفر در سال ۱۳۹۹ بوده است. باشندگان جاغوری از قوم هزاره می‌باشند.
نام

درمورد وجه تسمیه جاغوری چندین نظریه از محققین غربی به‌شرح ذیل مطرح شده است:
در عرف عده‌ای جاغوری‌ها، کلمه جاغوری را مرکب از جام و غوری می‌داند و عده‌ای دیگر آنرا مرکب از کلمه جای غوریان می‌داند؛ هرچند نظر دوم محتمل‌تر می‌نماید اما تاهنوز برای هیچ‌کدام مدرک علمی در دسترس نیست.
فوچر نام جاغوری را مشتق‌شده از کلمه سانسکریت جاگودا می‌داند که شکل تغییریافته کلمه زابل است.
بیوار قدم فراتر گذاشته و جاگودا را عبارت سانسکریت شده کلمه زابل دانسته است.
پیشینه

اطلاعات بیشتر: تاریخ افغانستان
پروفسور بیوار هنگام بازدیدش از جاغوری در سال ۱۹۶۲، صخره‌های نقاشی ۺده‌ای را در روستای بیدسای کشف کرد که از قدمت مسکونی بودن این منطقه از عصر برنز خبر می‌دهد. او متوجه شد که این کنده‌کاری‌ها بیشتر شکل بز کوهی را دارند و در گوشه بالایی سمت راست نیز دو مرد با شمشیر در حال مبارزه است. در منطقه ریگ‌گردون علاوه بر سنگ‌نوشته‌ها، اشکال شکارچی‌های در حال حمله با نیزه را نشان می‌دهد.
پروفسور بیوار نتایج تحقیقات خودرا راجع به مکان اول اینگونه بیان کرد که این کنده‌کاری‌ها مربوط به دوره هفتالی‌ها می‌باشد و راجع به مکان دوم وی بیان داشت که این نقاشی‌ها از دوره مغولان در قرن سیزدهم است. وی نظریات خود را مبتنی بر نقاشی‌های مشابه که در سرتاسر آسیای میانه مشاهده کرده است بیان می‌کند.
جغرافیا

اطلاعات بیشتر: جغرافیای طبیعی افغانستان
ولسوالی جاغوری ۲۰۰۰ الی ۳۶۰۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. جاغوری ۱۸۵۵ کیلومتر مربع از دره ارغنداب علیا را شامل می‌شود که از غرب به ولسوالی‌های مالستان و دای‌چوپان، از شمال به ولسوالی ناور، از شرق به ولسوالی‌های قره‌باغ و مُقُر و از جنوب به ولسوالی‌های گیلان و ارغنداب وصل است.
ساختار جغرافیایی جاغوری به صورت کلی متشکل از یک دره اصلی بزرگ (ارغنداب علیا) است که در آن سه دره فرعی تقریباً به موازات هم قرار گرفته و از شرق به غرب امتداد یافته‌اند. در زبان محلی به دره ناوه گفته می‌شود. این سه ناوه عبارتند از: ناوه سنگ‌ماشه، ناوه المیتو و ناوه گری. ناوه سنگ‌ماشه در مرکز قرار دارد و بزرگ‌ترین منطقه جاغوری را شامل می‌شود که از شرق به کوتل لومان (لومو) و تمکی قره‌باغ، از غرب به بابه و ایچه، از شمال به ناوه المیتو و از جنوب با ناوه گری وصل است. منطقه مسکونی مهم این ناوه پس از شهر سنگماشه، دره حیدر است. ناوه المیتو از شرق به خربید، تکلغو، از غرب به از جنوب به ناوه سنگماشه و از شمال به وصل است منطقه مسکونی مهم این ناوه دره علودال است. ناوه نیرو یا ناوه گری از شمال با ناوه سنگماشه از شرق به زیرک، از غرب به حوتقول و از جنوب به متصل است.
از داخل ناوه المیتو دریایی جریان دارد که در منطقه خربید پس از یکجا شدن با دریای مالستان به دریای تبرغنک یاد می‌شود. این دریا پس از رسیدن به ناوه سنگ‌ماشه به‌نام دریای سنگ‌ماشه معروف می‌شود. که سر انجام به رود ارغنداب می‌ریزد.
در بازنمایی‌های محلی، ولسوالی جاغوری را می‌توان به بیش از بیست منطقه تقسیم کرد اما هرگز رسماً تصدیق نشده است: اَلمیتو، اَنگوری، بابه، بوسعید، چیلباغتوی اوقی، چیلباغتوی پَشی، دهمرده گلزار، داوود، حیدر، حوتقول، کَمَرک، لومان، مَسکه، پاتو، سنگِماشه، سیداحمد، چاپار، سَرزَیده، شولگله، سیاه‌زمین، تبرغان، اولویتو و زیرک.
اقتصاد

کشاورزی بخش مهم چرخه اقتصادی را شامل می‌شود. گندم (بیشتر پاییزی)، جو، کچالو، لوبیا، پیاز، زردک، شلغم و گیاهان علوفه‌ای به‌ترتیب محصولات کشاورزی زراعتی را شامل می‌شود. محصولات میوه‌ای شامل بادام، توت، زردآلو و سیب است. در گذشته و در نبود تیل شرشم هم کاشته می‌شد و از روغن آن برای روشنایی در چراغ استفاده می‌کردند.
اصولاً جاغوری سرزمینی است کوهستانی و دارای آب و هوایی دلپذیر و کوه‌ها و دره‌های آن مستعد رویش درختان متنوعی چون انجیر، خنجک، تاخم، دولنه، بید، عرعر که هر ساله در فصل بهار و تابستان هزاران مشتاق طبیعت را به سوی خود می‌کشاند. در گذشته‌های نه چندان دور آنگونه که کهنسالان به خاطر دارند، کوه‌ها پوشیده از درختچه‌های نامبرده بوده است. اما بر اثر استفاده بی‌رویه اهالی به منظور تأمین سوخت زمستانی و کاهش بارندگی ناشی از
تغییرات جوی دهه‌های اخیر، امروزه از پوشش گیاهی مزبور فقط بوته، بیده و کوده و در بعضی نقاط درختان خنجک برجای مانده است.
اقتصاد جاغوری مبتنی بر حواله‌های مردانی است که در کابل، پاکستان، ایران و محصوصا استرالیا کار می‌کنند و امروزه مردم جاغوری برای تأمین احتیاجات شان به زراعت وابسته نمی‌باشند. خانواده‌های جاغوری اکثراً از طریق درآمدهای فرزندان شان که بعد از فراگیری تحصیل مصروف کار و شغل در ادارات دولتی و غیردولتی می‌باشند و نیز توسط مهاجرت و کار در بیرون از کشور تأمین مالی می‌شوند.