قلندر
شعر

اقبال لاهوری
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| قلندر جره‌باز آسمانها |  | به بال او سبک گردد گرانها |
| فضای نیلگون نخجیرگاهش |  | نمی‌گردد به گرد آشیانها |
| قلندر میل تقریری ندارد |  | بجز این نکته اکسیری ندارد |
| از آن کشت خرابی حاصلی نیست |  | که آب از خون شبگیری ندارد |
امیرخسرو دهلوی
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| می مغانه به رسم قلندر آر و ببین |  | که ماه روزه و وقت نماز آدینه است |
| قلندر گر شراب تلخ نوشد |  | به از صوفی که حلواخوار باشد |
| زاهد ما دوش باز در ره بت پا نهاد |  | دین قلندر گرفت خانهٔ یغما نهاد |
| رسم قلندر خوش است بی‌سر و پا زیستن |  | کار جهان را کسی چون سر و پایی ندید |
| شد آنکه پای مرا بوسه می‌زند اوباش |  | بیار باده که گشتم قلندر و قلاّش |
| تا دامن از بساط جهان درکشیده‌ایم |  | رخت خرد به کوی قلندر کشیده‌ایم |
امیر معزی
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| بر سیرت قلندریانم ز بیم آنک |  | مستم ز عشق و راه قلندر همی‌زنم |
| لیکن مرا کسی نشناسد قلندری |  | چون پیش صدر دنیی ساغر همی‌زنم |
. بابا طاهر عریان
اوحدالدین مراغه‌ای
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| تا قلندر نشوی راه نیابی به نجات |  | در سیاهی شو اگر می‌طلبی آب حیات |
| موی بتراش و کفن ساز تنت را از موی |  | تا در این عرصه نگردی تو به هر مویی مات |
| صفات قلندر نشان برنگیرد |  | صفات تجرد بیان برنگیرد |
| باز قلندر شدیم خانه برانداختیم |  | عشق نوایی بزد خرقه درانداختیم |
| بدین ریش تراشیده قلندر کی شوی؟ چون تو |  | جوالی موی در پوشی و مشتی پشم بتراشی |
| چون قلندر مباش لوت‌پرست |  | کاسه از معده کرده کفچه ز دست |
انوری ابیوردی
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| ای پسر مذهب قلندر گیر |  | که در او دین و کفر یکسان است |
| خویشتن بر طریق ایشان بند |  | که طریقت طریق ایشان است |
بیدل دهلوی
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| ناخدا! لنگر تدبیر به طوفان افکن |  | کشتی خویش قلندر به کمر برزده است |
| از دلق گشودیم معمای قلندر |  | پوشیدگی این اسن که کس ژنده ندارد |
| اگر کشتی آسمان غرق گردد |  |  قلندر ندارد غم ناخدایی |
حافظ
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| وقت آن شیرین قلندر خوش که در اطوار سیر |  | ذکر تسبیح ملک در حلقهٔ زنار داشت |
| هزار نکتهٔ باریک‌تر ز مو اینجاست |  | نه هر که سر بتراشد، قلندری داند |
| سوی رندان قلندر به ره‌آورد سفر |  | دلق بسطامی و سجادهٔ طامات بریم |
| از این مزوجه و خرقه نیک در تنگم |  | به یک کرشمهٔ صوفی‌وشم قلندر کن |
| بر در میکده رندان قلندر باشند |  |  که ستانند و دهند افسر شاهنشاهی |
حزین لاهیجی
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| رندان قلندروش از بزم برون رفتند |  | محفل چو شود خالی خاموش و خراب اولی |
خاقانی
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| شهری غریب دشمن و یاری غریب حسن |  | اینجا چه جای غم‌زدگان قلندر است |
| الصبوح ای دل که ما بزم قلندر ساختیم |  | چون مغان از قلهٔ می قبله‌ای برساختیم |
| دست‌گیر آفتاب را چون صبح |  | در سماع خوش قلندر کش |
خواجوی کرمانی
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| دست در دامن رندان قلندر زده‌ایم |  | زآنکِ رندی و قلندرصفتی پیشهٔ ماست |
سعدی
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| پسر کو میان قلندر نشست |  |  پدر گو ز خیرش فروشوی دست |
| دریغش مخور بر هلاک و تلف |  | که پیش از پدر، مُرده به، ناخلف |
سلمان ساوجی
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| کی در دِماغ عاشق سودای عقل گنجد |  | آری سر قلندر دستار برنتابد |
| به قلندری ملامت چه کنی منِ گدا را؟ |  | که سکندر ار به کوی تو رسد قلندر آید |
| با تو تا مویی ز هستی هست، هستی در حجاب |  | بر سر کویش قلندروار می‌باید شدن |
سنایی غزنوی
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| دین زردشتی و آیین قلندر چند؟ چند؟ |  | توشه باید ساختن مر راه جان‌آویز را |
| در خرابات قلندر گر تو را مأواستی |  | من نشیمن در خرابات قلندر دارمی |
| چند گویی از قلندر وز طریق و رسم او؟ |  | یا حدیث او فرو نه یا قلندروار باش |
| هر کو به جهان راه قلندر گیرد |  | باید که دل از کون و مکان برگیرد |
| در راه، قلندری مهیا باید |  | آلودگی جهان نه در بر گیرد |
| جز راه قلندر و خرابات مپوی |  | جز باده و جز سماع و جز یار مجوی |
سیف فرغانی
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| از می‌عشقت چو من گر بخورد جرعه‌ای |  | زاهد پرهیزگار رند و قلندر شود |
شاه‌نعمت‌اللّه ولی
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| چون مذهب قلندر، رندی و عاشقی است |  | رندانه ما طریق قلندر گرفته‌ایم |
شهریار
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| ای زیارتگه رندان قلندر برخیز |  | توشهٔ من همه در گوشهٔ انبانهٔ توست |
شیخ کمال خجندی
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| ما رند و قلندرصفت و عاشق و مستیم |  | معذور توان داشت اگر توبه شکستیم |
صائب تبریزی
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| می‌کند از پیکر بستان لباس عاریت |  | برگ‌پوشان را قلندر می‌کند فصل خزان |
| جبه و دستار می‌خواهیم ما بیرون بریم |  | از خراباتی که صد قارون، قلندر بازگشت |
عبید زاکانی
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| همچو عبید ما را دریوزه عار ناید |  | در مذهب قلندر عارف گدا نباشد |
عطار نیشابوری
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| عزم آن دارم که امشب نیم‌مست |  | پای‌کوبان شیشهٔ دُردی به دست |
| سر به بازار قلندر برنهم |  | تا به یک ساعت ببازم هر چه هست |
سید خلیل عالی نژاد
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| از تن بی سر چه ترسانی مرا  |  |  من قلندرزاده‌ام، داد از فراق |
سید ابوالقاسم نباتی
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| تاج نمد برسرم دیده، حقیرم مبین |  | عشق قلندر کند بس شه و شهزاد را |