آئنیاس
اسطوره و ادبیات رومی > خلاصه داستان آئنیاس در انه‌اید

| نام بخش | تصویر | توضیح تصویر | خلاصه بخش |
| --- | --- | --- | --- |
| کتاب یکم |  | آئنیاس در کاخ ملکه دیدو داستان فرار خود پس از شکست در جنگ تروآ را بازگو می‌کند. | شاعر خصومت ملکه آسمان، یونو (ضد قهرمان داستان) با تروجان‌ها و علاقهٔ او به کارتاژ را توصیف می‌کند. یونو به خدای کوچک بادها، آئولوس، رشوه می‌دهد تا طوفانی بفرستد تا ناوگان تروا را ویران کند. آئنیاس با طوفانی روبرو می‌شود و در کارتاژ به ساحل پرتاب می‌شود. ونوس مادر آئنیاس به پدرش زئوس می‌گوید که وعده سرنوشت آئنیاس محقق نمی‌شود. او پاسخ می‌دهد که تحقق خواهد یافت، و شکوهی را که در انتظار مردم روم است و مأموریت آنها برای متمدن کردن جهان را بیان می‌کند. ونوس کوپیدو را که به شکل اسکانیوس (یولوس) مبدل شده بود می‌فرستد تا دیدو را عاشق آئنیاس کند. یونو نیز ونوس مایل به ازدواج بین دیدو و آئنیاس است زیرا به او گفته شد که شهر مورد علاقه اش کارتاژ در نهایت توسط فرزندان تروجان‌ها شکست خواهد خورد. |
| کتاب دوم |  | اسب تروآ که موجب شکست تروجان‌ها در جنگ تروآ شد | آئنیاس داستان اسب تروا، مرگ شاه تروآ پریاموس، سقوط تروا و فرار خود با پدرش آنخیسس و پسرش اسکانیوس (یولوس) را روایت می‌کند. وقتی تروا به دست یونانیان افتاد، ویرژیل نقل می‌کند که آئنیاس، که تا آخرین لحظه شجاعانه جنگیده بود، در رؤیایی توسط هکتور دستور داده شد که بگریزد و شهری بزرگ در آن سوی دریا بسازد. آئنیاس خانواده و پیروان خود را جمع کرد و خدایان خانگی (تصاویر کوچک) تروا را با خود برداشت، اما در سردرگمی ترک شهر در حال سوختن، همسرش ناپدید شد. روح همسرش به او اطلاع داد که قرار است به سرزمینی غربی که رودخانه تیبر در آن جریان دارد برود. |
| کتاب سوم |  | فرار آئنیاس از تروآ به همراه همسر و پسرش، در حالی که پدرش آنخیسس را بر دوش دارد. | آئنیاس داستان سرگردانی خود را به دیدو شرح می‌دهد. او می‌گوید که آئنیاس و همراهانش پس از ویرانی تروا ناوگانی می‌سازند و در آغاز تابستان عازم سرزمین‌های ناشناخته می‌شوند. آئنیاس ابتدا با کشتی به تراکیه می‌رود و شروع به ساختن شهری می‌کند. آئنیاس شورایی را فرا می‌خواند و تروجان‌ها تصمیم به ترک می‌گیرند. تروجان‌ها به سمت دلوس، جزیره مقدس آپولون می‌روند و آنیوس (پادشاه دلوس) از آنها مهمان نوازی می‌کند. آئنیاس از آپولوم برای راهنمایی دعا می‌کند، و پاسخی غم‌انگیز دریافت می‌کند که از تروجان‌ها می‌خواهد به دنبال «مادر باستانی» خود باشند. روجان‌ها از دلوس به کرت می‌روند و در آنجا شروع به ساختن شهری به نام پرگاموم می‌کنند. یک آفت ناگهان به آنها حمله می‌کند. آئنیاس پیشنهاد می‌کند که باید به دلوس بازگردند تا دوباره با پیشگو مشورت کنند، اما رؤیایی از پناتس‌ها در شب به آئنیاس ظاهر می‌شود و به او می‌گوید که در «هسپریا»، —نامی که یونانی‌ها ایتالیا را می‌نامیدند— است که باید شهر مقدر خود را تأسیس کند. آئنیاس اشتباه خود را در تفسیر پیشگوی آپولون تشخیص می‌دهد و تروجان‌ها کرت را ترک می‌کنند. آنها در امتداد ساحل سیسیل به سمت جنوب حرکت را ادامه می‌دهند و سرانجام به درپانا (غرب سیسیل) می‌رسند که آنخیسس، پدر آئنیاس می‌میرد. آئنیاس بازگویی داستان سرگردانی خود را به دیدو پایان می‌دهد. |
| کتاب چهارم |  | ونوس، مادر آئنیاس، چندین بار به پسرش در طول سفر کمک می‌کند. | دیدو که غرق در عشق آئنیاس است و به خواهرش «آنا» می‌گوید که اگر پس از مرگ شوهرش قاطعانه تصمیم نمی‌گرفت که دیگر ازدواج نکند، شاید تسلیم می‌شد. آنا در پاسخ مزایای ازدواج با آئنیاس را برشمرد و دیدو متقاعد می‌شود. به دستور زئوس، آئنیاس برای انجام وظیفه و مأموریت خود از کارتاژ می‌رود. دیدو خودش را می‌کشد. |
| کتاب پنجم |  | زنان تروا ناوگان خود را به آتش کشیدند | آئنیاس به سیسیل می‌رسد. مراسم تشییع جنازه برای آنخیسس انجام می‌شود. در هنگام مراسم، الهه یونو، ایریس را از آسمان به پایین می‌فرستد تا زنان تروا را تحریک کند تا کشتی‌هایشان را بسوزانند. آنها در ساحل جمع شده‌اند و بر مرگ آنخیسس و سرگردانی‌های بی پایانشان گریه می‌کنند. ایریس از آنها می‌خواهد که کشتی‌ها را آتش بزنند تا دیگر نتوانند از سیسیل به جای دیگری بروند. آئنیاس به زئوس دعا می‌کند یا کمک بفرستد یا نابودی نهایی را بر آنها وارد کند. زئوس دعای او را می‌شنود. شعله‌های آتش با رعد و برق خاموش می‌شود و همه کشتی‌ها به جز چهار کشتی نجات می‌یابند. |
| کتاب ششم |  | آئنیاس با سیبیل (پیشگو) در کومای دیدن می‌کند. او همراه با سیبیل کومایی برای گفتگو با پدرش به دنیای مردگان یا هادس می‌رود. | آئنیاس کومای در جنوب ایتالیا می‌رسد و به دنبال دستور پدرش، معبد آپولون را می‌سازد، جایی که پیشگو، سیبیل کومایی به نام دیفوبه به ملاقات او می‌آید. آئنیاس به دیفوبه می‌گوید که می‌خواهد برای دیدن روح پدرش به دنیای مردگان فرود آید و از او برای رفتن به آنجا کمک می‌خواهد. دیفوبه به آئنیاس می‌گوید که باید شاخه طلایی را از درختی در جنگل مجاور بیابد و بکند. شاخه به او اجازه می‌دهد تا وارد دنیای مردگان شود. دیفوبه آئنیاس را به دنیای مردگان راهنمایی می‌کند. آنها به رودخانه خارون می‌رسند. سواحل رودخانه مملو از ارواح کسانی است که به درستی دفن نشده‌اند و بنابراین باید صد سال قبل از عبور از رودخانه صبر کنند. در اینجا، آئنیاس، خارون، قایق‌ران را می‌بیند که ارواح مردگان را از رودخانه عبور می‌دهد. شارون در ابتدا تمایلی به عبور آئنیاس، مردی زنده، از طریق رودخانه را ندارد، اما وقتی دیفوبه، با ستایش از آئنیاس، شاخه طلایی را به قایق‌دار نشان می‌دهد، نظرش تغییر می‌کند. آئنیاس و سیبیل که در ساحل دیگر پیاده می‌شوند، آنها سرانجام به دشت‌های عزا می‌آیند، خانه کسانی که از عشق مرده‌اند. در اینجا آئنیاس با روح دیدو ملاقات می‌کند. با دانستن اینکه دیدو به دلیل اینکه او را رها کرده‌است، خودکشی کرده، سعی می‌کند خود را برای او توجیه کند و بگوید که او را ناخواسته ترک کرده‌است اما روح دیدو همچنان ناخشنود از آئنیاس کناره‌گیری می‌کند. دو مسیر سر راه او قرار داشتند، منطقه تارتاروس، محل مجازات ابدی برای شریران قرار دارد. در سمت راست الیزیوم، مقصد آئنیاس قرار دارد. آئنیاس نگاهی اجمالی به تارتاروس می‌اندازد، زندان تیتان‌ها، که خدایان المپیاد آنها را شکست دادند، و زندان کسانی که سعی در رقابت با آپولون داشتند. همچنین در قلمرو تارتاروس، فانیانی که مرتکب گناه شنیع شده‌اند، از جمله زناکاران، خائنان و زناکاران با محارم مجازات می‌شوند. سرانجام به الیزیوم و بیشه‌های مبارک می‌رسند. منطقه ای از چمنزارهای زیبا که ارواح مبارک در آن زندگی می‌کنند. پس از تبادل احوالپرسی احساسی با پدرش، آئنیاس در مورد رودخانه ای که در دوردست می‌بیند می‌پرسد. آنخیسس به او می‌گوید که رودخانه لته نام دارد، «رودخانه فراموشی»، و ارواح که پس از نوشیدن آب لته، تمام خاطرات وجود قبلی خود را از دست داده‌اند، منتظر نوبت خود هستند تا دوباره در بدن‌های جدید متولد شوند، با هویت‌های جدیدی که قبلاً به آنها اختصاص داده شده‌است. آن ارواح هزار سال در جهان مردگان سپری کرده‌اند و در نهایت با پاک شدن از گذشته فانی خود، در حال آماده شدن برای ورود مجدد به جهان در بدن‌های جدید هستند. هنگامی که آئنیاس از پدرش می‌خواهد که تناسخ را برای او توضیح دهد، آنخیسس شرحی از شخصیت‌های تاریخی را می‌دهد که برای خوانندگان رومی زمان ویرژیل آشنا هستند، اما از منظر آئنیاس و آنخیسس ساکنان آن زمان الیزیوم توصیف می‌شوند. او به نوادگان آئنیاس اشاره می‌کند و هفت تپه رم را توصیف می‌کند. از جمله ارواحی که آنخیسس به آن اشاره می‌کند: سیلویوس، پسر آئنیاس از لاوینیا (همسر دوم آئنیاس) و بنیان‌گذار پادشاهی آلبا لونگا. رومولوس، بنیان‌گذار شهر رم؛ و نوادگان پسر دیگر آئنیاس، اسکانیوس (از همسر اول)، خاندان ژولیان، که شکوه و جلال آنها با آگوستوس، «پسر خدایان» به اوج خود خواهد رسید. همچنین خدای «الوهیت شده»، ژولیوس سزار نیز در الیزیوم حضور دارد. |
| کتاب هفتم |  | تصویری از تورنوس پادشاه روتولی (ایتالیا) و ایریس که پیام یونو را به او می‌رساند. | آئنیاس به سرزمین لاتیوم وارد می‌شود. شاه لایتوم، لاتینوس و همسرش آماتا یک دختر به نام لاوینیا دارند که تنها فرزند بازمانده آنها است که در سن ازدواج است و خواستگاران زیادی از جمله تورنوس، رهبر قبیله روتولیان دارد. درست در زمانی که تروجان‌ها به سرزمین او می‌رسند، لاتینوس از سخنان پدر متوفی خود می‌آموزد که باید برای لاوینیا به دنبال شوهری خارجی باشد و فرزندانی به وجود بیاورد. در این صورت آنها جهان را فتح خواهند کرد. شاه لایتوم، لاتینوس وعده ازدواج دخترس لاوینیا را به او می‌دهد. یونو با اطلاع از این چرخش وقایع، یک بار دیگر عصبانی می‌شود. یونو و آلکتو به جنگ بین تروآیی‌ها و لاتین‌ها دامن می‌زنند. آماتا از شوهرش می‌خواهد که به جای آئنیاس دخترشان با تورنوس ازدواج کند. خصومت‌ها شروع می‌شود و به زودی تلفاتی وارد می‌شود. |
| کتاب هشتم |  | ورود آئنیاس به پالانتیوم و ملاقات با رهبر آن اواندر | آئنیاس با دو کشتی پارودار خود و خدمه آنها به سمت تیبر می‌رود. روز بعد، با نزدیک شدن به پالانتیوم، به اواندر، پسرش، پالاس (پسر اواندر) و جمعیتی از شهروندان که مشغول پرستش هرکول هستند، می‌رسند. آئنیاس با شناسایی مردم خود و مأموریت خود، مورد استقبال گرم اواندر، یونانی که سال‌ها قبل با مردم خود به ایتالیا آمد و پالانتیوم را تأسیس کرد، قرار می‌گیرد. آئنیاس از اواندر کمک می‌گیرد. مادر آئنیاس، ونوس به ملاقات شوهرش، ولکان (اسطوره)، آهنگر خدایان می‌رود و او را متقاعد می‌کند که برای پسرش اسلحه و زره بسازد. آئنیاس به نزد اتروسک‌ها می‌رود تا از آنها کمک بگیرد که با کمک ونوس موفق می‌شود. |
| کتاب نهم |  | یونو، دستیارش ایریس را نزد تورنوس می‌فرستد. | یونو که مشتاق شروع جنگ است، ایریس را می‌فرستد، تا به تورنوس اطلاع دهد که باید از غیبت آئنیاس، که برای جلب حمایت ایواندر و اتروسک‌ها رفته استفاده کرده و تروجان‌ها حمله کند. تورنوس به اردوگاه تروجان حمله می‌کند. معرفی نیسوس و اریالوس. اردوگاه تروجان‌ها به سختی تحت فشار است. کتاب نهم تنها کتابی است که آئنیاس در آن غایب است. با این حال، روحیه او و رهبری خشن او همچنان بر رزمندگان تحت فرمان او حاکم است. |
| کتاب دهم |  | کشته شدن لاوسوس پسر مزنتیوس به دست آئنیاس | ژوپیتر، با احضار خدایان، در مورد سیاستی که باید در مقابله با جنگ در حال انجام انسان‌ها دنبال کنند، دستور می‌دهد. او با غلبه بر ونوس و یونو، که به ترتیب به مدافع تروجان‌ها و لاتین‌ها استدلال می‌کنند، اعلام می‌کند که دیگر مداخله ای از سوی خداوند وجود ندارد. نتیجه جنگ را باید به سرنوشت واگذار کرد. تورنوس، پالاس (پسر اواندر) را می‌کشد. آئنیاس مزنتیوس پادشاه تبعید شده آتروسک که به تورنوس کمک می‌کند، را زخمی می‌کند سپس پسر او لاوسوس را که برای کمک به پدرش به میدان می‌آید را می‌کشد. مزنتیوس قبل از مرگ می‌خواهد که او را در قبر پسرش دفن کنند. |
| کتاب یازدهم |  | عزاداری پادشاه پالانتئوم برای پسرش پالاس | در سحرگاه روز بعد، آئنیاس به افراد خود می‌گوید که زمان لشکرکشی به لاتینوس فرا رسیده‌است اما او می‌گوید که ابتدا باید مردگان را به‌طور تشریفاتی سوزانده و دفن کنند و پالاس (پسر اواندر) را به پالانتئوم برگردانند. در طول آتش‌بس که دوازده روز طول می‌کشد، تروجان‌ها و لاتین‌ها در صلح و آرامش با هم زندگی می‌کنند. تروجان‌ها در پالانتئوم، جسد پالاس را به پدرش اواندر تحویل می‌دهند. پادشاه از اینکه خودش به جای پسرش نمرده، ابراز تاسف می‌کند، اما اعلام می‌کند که تروجان‌ها را برای مرگ پسرش مقصر نمی‌داند. لاتین‌های ناامید اعلام می‌کند که جنگ علیه تروجان‌ها فایده ای ندارد و باید به آمدن آنها لاتیوم خوشامد گفت و به آنها زمین داد یا اگر به جای دیگری بروند، کشتی به آنها داده شود اما تورنوس رام‌نشدنی اعلام می‌کند که پیروزی بر تروجان‌ها هنوز امکان‌پذیر است. |
| کتاب دوازدهم |  | آئنیاس، تورنوس را می‌کشد. | آئنیاس به خدایان عهد می‌کند که اگر بر تورنوس پیروز شود، تروجان‌ها به پالانتئوم عقب‌نشینی خواهند کرد و هیچ نسلی در آینده به لاتین‌ها حمله نخواهد کرد. او قول می‌دهد که اگر پیروز شود، هیچ ادعایی برای خود نخواهد داشت: لاتین‌ها و تروجان‌ها در مسالمت‌آمیز و برابر با هم زندگی خواهند کرد. او با لاوینیا ازدواج خواهد کرد و پدرش، لاتینوس، قدرت خود را حفظ خواهد کرد. در نبرد تن به تن، آئنیاس، تورنوس را می‌کشد. آئنیاس بعد از ازدواج با لاوینیا، لاوینیوم (اطراف رم امروزی) را تأسیس می‌کند. |