جام جهانی فوتبال ۲۰۲۲
حواشی > کارگران مهاجر

موضوع حقوق کارگران مهاجر نیز مورد توجه قرار گرفت، با تحقیقی که در سال ۲۰۱۳ توسط روزنامه گاردین انجام شد، مدعی شد که بسیاری از کارگران از خوردن آب و غذا محروم شده‌اند، مدارک هویتی از آن‌ها گرفته شده، مجبور به کار اجباری شده‌اند، و آن‌ها را مجبور به کار اجباری کرده‌اند. پرداختی به‌موقع یا اصلاً پرداخت نمی‌شود و برخی از آن‌ها را عملاً برده می‌کند. گاردین تخمین زد که تا زمانی که مسابقات برگزار شود، بدون اصلاحات در سیستم نظارت بر کارگران مهاجر (کفالا)، از ۲ میلیون نیروی کار مهاجر تا ۴۰۰۰ کارگر ممکن است به‌دلیل ضعف ایمنی و دلایل دیگر جان خود را از دست بدهند. این ادعاها بر این واقعیت استوار بود که ۵۲۲ کارگر نپالی و بیش از ۷۰۰ کارگر هندی از سال ۲۰۱۰، زمانی که پیشنهاد قطر به‌عنوان میزبان جام جهانی برنده شد، جان خود را از دست داده‌بودند، حدود ۲۵۰ کارگر هندی در هر سال، با توجه به اینکه نیم میلیون کارگر هندی در قطر وجود داشت، دولت هند گفت که این تعداد مرگ و میر کاملاً عادی است.
در سال ۲۰۱۵، گروهی متشکل از چهار روزنامه‌نگار بی‌بی‌سی پس از تلاش برای گزارش در مورد وضعیت کارگران در قطر، دستگیر و به مدت دو روز بازداشت شدند. خبرنگاران به‌عنوان مهمان دولت قطر برای بازدید از کشور دعوت شده‌بودند. وال‌استریت جورنال در ژوئن ۲۰۱۵ ادعای کنفدراسیون اتحادیه‌های کارگری بین‌المللی را گزارش کرد که بیش از ۱۲۰۰ کارگر در حین کار بر روی پروژه‌های زیرساختی و املاک و مستغلات مربوط به جام جهانی جان خود را از دست داده‌اند، و ادعای متقابل دولت قطر که هیچ‌یک از آن‌ها را نداشت. بی‌بی‌سی بعداً گزارش داد که این آمار که اغلب ذکر می‌شود، یعنی ۱۲۰۰ کارگری که در ساخت و ساز جام جهانی در قطر بین سال‌های ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۳ جان خود را از دست داده‌اند، صحیح نیست و عدد ۱۲۰۰ نشان‌دهنده مرگ همه هندی‌ها و نپالی‌های شاغل در قطر است، نه فقط آن دسته از کارگرانی که در تدارک جام جهانی نقش داشتند، و نه فقط کارگران ساختمانی.
اکثر اتباع قطری از انجام کارهای فیزیکی یا مشاغل کم‌درآمد و معمولی اجتناب می‌کنند. در محل کار به آن‌ها اولویت داده می‌شود. مایکل ون پراگ، رئیس فدراسیون سلطنتی فوتبال هلند، از کمیته اجرایی فیفا درخواست کرد که قطر را به خاطر این اتهامات تحت فشار قرار دهد تا شرایط بهتری برای کارگران تضمین شود. او همچنین اظهار داشت که اگر اتهامات فساد ثابت شود، باید رای جدیدی در مورد انتساب جام جهانی به قطر داده شود.
در مارس ۲۰۱۶، عفو بین‌الملل قطر را متهم کرد که از کار اجباری استفاده می‌کند، کارمندان را مجبور به زندگی در شرایط نامناسب می‌کند و آن‌ها را از دستمزد و پاسپورت محروم می‌کند. همچنین فیفا را متهم کرد که مانع از ساخت استادیوم بر اساس «نقض حقوق بشر» نشده‌است. کارگران مهاجر به عفو بین‌الملل در مورد آزار و اذیت کلامی و تهدیدهایی که پس از شکایت از پرداخت نشدن چند ماه حقوق دریافت کرده‌اند، گفتند. کارگران نپالی پس از زلزله ۲۰۱۵ نپال حتی از مرخصی برای ملاقات با خانواده خود محروم شدند.
در اکتبر ۲۰۱۷، کنفدراسیون بین‌المللی اتحادیه‌های کارگری اعلام کرد که قطر توافقنامه‌ای برای بهبود وضعیت بیش از ۲ میلیون کارگر مهاجر در این کشور امضا کرده‌است. به گفته آی‌تی‌یوسی، این توافقنامه برای ایجاد اصلاحات اساسی در سیستم کار، از جمله پایان دادن به سیستم کفالا، ارائه شده‌بود. آی‌تی‌یوسی همچنین اعلام کرد که این توافق بر وضعیت عمومی کارگران، به‌ویژه کسانی که در پروژه‌های زیرساختی جام جهانی فوتبال ۲۰۲۲ کار می‌کنند، تأثیر مثبت خواهد گذاشت. کارگران، دیگر برای خروج از کشور یا تغییر شغل به اجازه کارفرمای خود نیاز نخواهند داشت. عفو بین‌الملل این سؤال را مطرح کرد که آیا قطر اصلاحات کاری وعده داده‌شده را قبل از شروع جام جهانی تکمیل خواهد کرد، انتظاری که تحت حمایت فیفا نیز قرار گرفت. عفو بین‌الملل دریافت که علیرغم برداشتن گام‌هایی از سوی این کشور برای بهبود حقوق کار، سوء استفاده‌ها همچنان در حال وقوع است.
در ماه مه ۲۰۱۹، تحقیقی توسط روزنامه بریتانیایی، دیلی میرور نشان داد که برخی از ۲۸۰۰۰ کارگر حاضر در استادیوم‌ها ۷۵۰ ریال قطر در ماه حقوق می‌گیرند که معادل ۱۹۰ پوند در ماه یا ۹۹ پنی در ساعت برای یک هفته معمولی ۴۸ ساعته است. هندریکس گرازودِن، تأمین‌کننده چمن برای جام جهانی ۲۰۰۶ و مسابقات قهرمانی اروپا در سال‌های ۲۰۰۸ و ۲۰۱۶، از تأمین چمن جام جهانی به قطر خودداری کرد. به‌گفته سخنگوی شرکت، گردین ولوت، یکی از دلایل این تصمیم اتهامات نقض حقوق بشر بود.
در آوریل ۲۰۲۰، دولت قطر ۸۲۴ میلیون دلار را برای پرداخت دستمزد کارگران مهاجر در قرنطینه یا تحت درمان برای کووید-۱۹ فراهم کرد. در اواخر همان سال، دولت قطر حداقل دستمزد ماهانه را برای همه کارگران ۱۰۰۰ ریال (۲۷۵ دلار آمریکا) اعلام کرد که نسبت به حداقل دستمزد موقت قبلی ۷۵۰ ریال در ماه افزایش داشت. قوانین جدید در مارس ۲۰۲۱ اجرایی شد. سازمان بین‌المللی کار گفت: «قطر اولین کشور در منطقه است که حداقل دستمزد بدون تبعیض را معرفی کرده‌است، که بخشی از یک سری اصلاحات تاریخی قوانین کار این کشور است.» با این وجود، حداقل دستمزد جدید برای رفع نیاز کارگران مهاجر با هزینه‌های بالای زندگی در قطر بسیار پایین بود.
کارفرمایان موظفند در صورت عدم فراهم کردن شرایط، به کارکنان مبلغ ۳۰۰ ریال برای غذا و ۵۰۰ ریال برای اسکان پرداخت کنند. گواهی عدم اعتراض حذف شد تا کارمندان بتوانند بدون رضایت کارفرمای فعلی، شغل خود را تغییر دهند. کمیته حداقل دستمزد نیز برای بررسی اجرای آن تشکیل شد. این اصلاحات سیستم کفالا را حذف کرد و یک سیستم پیمانی معرفی شد.
گزارش تحقیقی منتشر شده توسط گاردین، از داده‌های سفارت‌خانه‌ها و دفاتر کار ملی خارجی برای تخمین تلفات کارگران مهاجر از زمان اهدای جام جهانی به قطر استفاده کرد. بین سال‌های ۲۰۱۰ تا اواخر سال ۲۰۲۰، بیش از ۶۵۰۰ کارگر مهاجر از هند، بنگلادش، پاکستان، نپال و سری‌لانکا در قطر جان باختند. گزارش سالانه اتحادیه اروپا در مورد حقوق بشر و دموکراسی در جهان در سال ۲۰۲۱ اشاره کرد که اصلاحات قانون کار قطر شامل سیستم‌های حداقل دستمزد بدون تبعیض و حذف سیستم کفلا در سال ۲۰۲۱ بود.
در مارس ۲۰۲۲، اینفانتینو، رئیس فیفا در مصاحبه‌ای مدعی شد که کشور خلیج از نظر حقوق کار و مسائل مربوط به حقوق مهاجران که قبلاً شایع بود، رو به رشد است و افزود: «من از دیدن تعهد قوی مقامات قطر برای اطمینان از اجرای کامل اصلاحات در بازار کار خوشحالم. میراث ماندگاری از جام جهانی فوتبال مدت‌ها پس از این رویداد به جا می‌ماند و در دراز مدت به کارگران مهاجر در کشور میزبان سود می‌رسانند.» کمی قبل از مسابقات، فرانس ۲۴، گزارشی با عنوان «مشکلات کارگران مهاجر در قطر» پخش کرد و جزئیات بیشتری را به بحث و جدل و اینکه چه تعداد از قوانین اصلاحی رعایت نشده‌است، اضافه کرد.
اینفانتینو در یک کنفرانس خبری قبل از برگزاری مسابقات در ۱۹ نوامبر ۲۰۲۲ از قطر دفاع کرد و گفت: «به نظر من به خاطر کاری که ما اروپایی‌ها برای ۳۰۰۰ سال در سراسر جهان انجام داده‌ایم، باید قبل از شروع به دادن درس‌های اخلاقی به مردم، برای ۳۰۰۰ سال آینده عذرخواهی کنیم.» او پرسید: «چه تعداد از این شرکت‌های اروپایی که میلیون‌ها و میلیون‌ها دلار از قطر یا سایر کشورهای منطقه درآمد دارند - میلیاردها دلار در سال - چند نفر از آنها به حقوق کارگران مهاجر پرداخته‌اند؟ من پاسخ می‌دهم: هیچ‌کدام، زیرا اگر آنها قانون را تغییر دهند یعنی سود کمتر. اما ما این کار را کردیم. و فیفا بسیار، بسیار، بسیار کمتر از هر یک از این شرکت‌ها، از قطر درآمد داشته‌است.»
در ابتدای مسابقات، بی‌بی‌سی از پخش مراسم افتتاحیه خودداری کرد و به جای آن گری لینکر مجری برنامه، از سوابق قطر در مورد همجنس‌گرایی و رفتار با کارگران مهاجر انتقاد کرد. جیم واترسون از روزنامه گاردین بیان داشت که مقامات قطری «احتمالا امیدوار بودند (مراسم افتتاحیه) لحظه ای باشد که رسانه های جهانی سرانجام به جای حقوق بشر بر فوتبال تمرکز کنند.»