زنان در جنگ‌های صلیبی
سایر زنان در جنگ‌های صلیبی > زنان یهودی

زنان یهودی در جنگ‌های صلیبی نقشی پیچیده و چندبعدی داشتند که در منابع تاریخی مختلف به آن پرداخته شده است. گسترش جنگ صلیبی اول از فراخوان پاپ اوربان دوم به سوی جنبش گسترده‌تر پیتر هرمیت و پیروانش، موجی از خشونت را به‌ویژه در مناطق آلمان به همراه آورد. در سال ۱۰۹۶، امیکو فلونهایم و پیروانش در ماینتس حملات شدیدی به جوامع یهودی انجام دادند. وقایع‌نگاری‌های عبری جنگ صلیبی اول، که عمدتاً به ربی الیعزر بار ناتان نسبت داده می‌شود، این تهدید خشونت را چنین توصیف می‌کند: «صلیبیون با نشان‌های خود آمدند و با پرچم‌هایشان در برابر خانه‌های ما ایستادند. هنگامی که یکی از ما را می‌دیدند، به دنبالش می‌دویدند و او را با نیزه می‌زدند، به حدی که ما حتی از عبور از خانه‌های خودمان هراس داشتیم.»
زنان یهودی در مواجهه با این خشونت‌ها، نقشی فعال در مقاومت داشتند. سلیمان بار سیمسون در روایتش از وقایع ماینتس، تصویری از زنان یهودی ترسیم می‌کند که از پنجره‌ها به سوی صلیبیون سنگ پرتاب می‌کردند. این زنان علی‌رغم جراحات ناشی از سنگ‌های پرتاب شده به سویشان، به مقاومت ادامه می‌دادند. آنها همچنین از مقاومت کلامی استفاده می‌کردند و صلیبیون را با سخنان تحقیرآمیز نسبت به مسیح مورد خطاب قرار می‌دادند: "به چه کسی اعتماد می‌کنید؟ به جسدی فاسد؟" این جسارت کلامی نشان‌دهنده عمق مقاومت زنان یهودی و عدم تمایل آنها به پذیرش اجباری مسیحیت بود. یکی از ابعاد برجسته مقاومت زنان یهودی، موضوع شهادت‌طلبی و خودکشی برای اجتناب از تغییر اجباری دین بود. وقایع‌نگاری راآوان به زنی یهودی اشاره می‌کند که در اشپایر دست به خودکشی زد تا از تغییر اجباری دین جلوگیری کند. منابع یهودی هدف صلیبیون را چنین توصیف می‌کنند: «تحمیل دین مسیحیت بر همه آنها، در درجه اول بر کودکان یهودی، و هر کس که با این امر موافقت نمی‌کرد، کشته می‌شد.» در چنین شرایطی، برخی زنان یهودی حتی حاضر به کشتن فرزندان خود بودند تا از تغییر دین اجباری آنها جلوگیری کنند.
در میان روایت‌های متعدد، به شخصیت‌های خاصی از زنان یهودی اشاره شده است. بانو راحل، همسر الیعزر، به‌عنوان یکی از رهبران مقاومت در برابر تغییر دین شناخته می‌شد و اقدامات او زنان دیگر را به مقاومت تشویق می‌کرد. سیمسون در روایت خود می‌نویسد: «زنان بسیاری هم آنجا بودند که تا آخرین نفس، نام خالق خود را تقدیس کردند و او را برای مصلوب شده نامشروع ترک نکردند. یکی از آنها بانو راحل، همسر استاد مرحوم ما، ربی الیعزر بود…» روایت دیگری از یک زن جوان نقل شده که در ورودی کاخ ایستاد و گفت: «هر کس که می‌خواهد به خاطر ترس از خدای من سرم را قطع کند، بیاید و این کار را انجام دهد.» صلیبیون بارها تلاش کردند او را با خود ببرند اما نتوانستند، زیرا او خود را به زمین می‌انداخت و وزن خود را مانند جسد، سنگین می‌کرد. این روایت نشان‌دهنده تکنیک‌های خلاقانه مقاومت است که زنان یهودی برای حفظ دین خود به کار می‌بردند. منابع یهودی همچنین به مقاومت جمعی زنان در برابر ورود به کلیساهای مسیحی اشاره می‌کنند. در روایت سلیمان بار سیمسون آمده است:
این روح‌های پاک را به جلوی حیاط کلیسا آوردند، جایی که دشمن تلاش کرد آنها را به پذیرش تعمید متقاعد کند. وقتی به معبد آیین بت‌پرستی خود رسیدند، زنان از ورود به بنای بت‌پرستی امتناع کردند، پاهای خود را بر آستانه در محکم کردند و نمی‌خواستند وارد شوند و بوی بخور نامطبوع را استشمام کنند. وقتی گمراهان دیدند که زنان در برابر کراهت استوار ایستاده‌اند و مهم‌تر اینکه با تمام قلب خود به خدای زنده وفادار مانده‌اند، با تبر به آنها حمله کردند و آنها را زدند. بدین ترتیب، زنان مقدس در تقدیس نام خدا کشته شدند.
سرنوشت همه زنان یهودی مرگ نبود. شواهدی از زندگی برخی زنان یهودی به عنوان اسیران تهیدست در پادشاهی اورشلیم وجود دارد. نامه‌ای از یک زن پناهنده یهودی باقی مانده که در آن از جامعه‌اش درخواست کمک می‌کند: «به جامعه مقدس اعلام می‌کنم که من، اسیری از اسیران ارض اسرائیل، این هفته از سونبات آمده‌ام و برهنه بدون پوشش و بدون تشک خواب هستم و پسر کوچکی با من است، و من درمانده‌ام.» این نامه نشان می‌دهد در دهه‌های پس از جنگ صلیبی اول، زنان یهودی بسیاری در اسارت و در شرایط دشوار زندگی می‌کردند. نامه‌ای گمنام از بزرگان قرائی از عسقلان، پس از فتح اورشلیم در سال ۱۰۹۹ به نکته جالبی اشاره می‌کند: «نشنیده‌ایم - شکر خدا متعال - که ملعونان معروف به اشکناز، زنان را مورد تجاوز قرار داده باشند، آنطور که دیگران انجام می‌دهند.» این یکی از موارد نادر است که در آن از رحمت صلیبیون تقدیر شده است، هرچند با تعجب و در تضاد با سایر گزارش‌های خشونت علیه زنان یهودی.
تفاوت چشمگیری بین روایت‌های یهودی و مسیحی از رفتار صلیبیون با زنان وجود دارد. در حالی که منابع یهودی بر خشونت علیه زنان تأکید می‌کنند، اما همزمان شجاعت و ایمان زنان یهودی را برجسته می‌سازند، منابع مسیحی صلیبیون را عمدتاً دارای رحمت نسبت به زنان توصیف می‌کنند. این تفاوت روایتی بیانگر پیچیدگی تجربه زنان یهودی در جنگ‌های صلیبی است و ضرورت بررسی منابع متنوع را در مطالعه این دوره تاریخی نشان می‌دهد. تجربه زنان یهودی در جنگ‌های صلیبی نشان‌دهنده نقش فعال آنها در حفظ هویت دینی و فرهنگی در برابر تهدیدات خارجی است. این زنان نه تنها قربانی خشونت بودند، بلکه کنشگرانی فعال بودند که با روش‌های مختلف، از مقاومت فیزیکی و کلامی گرفته تا فداکاری‌های نهایی، در برابر فشارهای مذهبی ایستادگی می‌کردند. روایت‌های تاریخی از این زنان، بخش مهمی از درک ما از تأثیرات جنگ‌های صلیبی بر جوامع غیرمسیحی را تشکیل می‌دهد.