ملک کیومرث یکم
اقدامات مذهبی

کیومرث زمانی که در شیراز بود، به مذهب شیعه اثنی عشری (امامیه) گروید و پس از بازگشت به رستمدار، آن را مذهب رسمی قلمرو پادوسپانی اعلام کرده و به زور در میان مردم رواج داد. در مناطق روستایی رستمدار وی چندین زیارتگاه برای امامزاده‌ها بنیان نهاد که در کتیبه‌های آن‌ها نوشته‌هایی به عربی و فارسی نشان‌دهندهٔ ارادت ملک کیومرث به آیین شیعه امامیه است. او همچنین در زمان سلطنتش عالمی شناخته شده به نام عبدالرحیم بن معروف را برای تحصیل فقه شیعی نزد سایر علمای دین در عراق فرستاد. مورخ معاصر،
کیومرث قرقلو، می‌گوید که عبدالرحیم مدت کوتاهی پس از مرگ کیومرث، به رستمدار بازگشت و تحت حمایت ملک کاووس یک جلد کتاب دینی نوشت؛ اما رسول جعفریان، دیگر مورخ معاصر، تحریر کتاب را در حوالی ۸۵۰ هجری می‌داند و با توجه به این که از درگذشت کیومرث در کتاب نیل المرام حرفی به میان نیامده، نگارش آن را پیش از درگذشت کیومرث می‌داند و معتقد است اگر پس از آن نوشته شده‌بود، می‌بایست اشاره یا تعبیر و دعایی برای رحمت و غفران وی در کتاب می‌بود. در کتاب نیل المرام قصیده‌ای در ستایش کیومرث آمده که دست کمی از شعرهای دیگر شاعران برجسته برای پادشاهان وقت ندارد.
تاکنون حدود چهل کتیبه از دوران ملک کیومرث شناسایی شده‌است که مربوط به سال‌های ۸۱۱، ۸۲۰، ۸۲۸، ۸۲۹، ۸۳۱، ۸۴۰، ۸۴۳، ۸۴۷، ۸۴۹، ۸۵۱ و ۸۵۸ هجری قمری هستند و با این که تنها دوازده سال از پنجاه سال حکومت کیومرث را دربرمی‌گیرند، می‌توان محاسبه نمود که هر سال حداقل سه کتیبه و در مجموع بیش از ۱۵۰ کتیبه ساخته شده باشد که یحتمل بخشی از آن‌ها نابود شده‌اند. تقریباً هیچ کتیبه‌ای از بیست سال نخستین حکومت کیومرث وجود ندارد. تمامی موارد شناسایی شده کنونی در سیزده بنا قرار دارند که اکثرشان در امامزاده‌ها هستند و بیست درصدشان در بقاع عرفا قرار دارد. عمدهٔ کتیبه‌ها در بقاع طاهر و مطهر، سید محمد صالحان و شاه بالوی ناتل قرار دارند. تمامی کتیبه‌ها به دو زبان عربی و فارسی هستند؛ متون عربی که بیشترند، شامل آیات قرآن، صلوات، احادیث و فرمان‌های شاهی هستند و بخش فارسی شامل شعرهای فارسی یک یا دو بیتی هستند که در سال‌های ۸۴۰، ۸۴۸ و ۸۴۹ نوشته شده‌اند. خط کتیبه‌ها به ترتیب فراوانی ریحان، ثلث، نسخ، رقاع، کوفی و تعلیق است و اکثر کتیبه‌ها بر چوب ساخته شده ولی کتیبه‌نویسی با رنگ روی دیوار گچی، سنگ، آجر، سفال و کاشی نیز موجود است. مضامین کتیبه‌ها را می‌توان به سه بخش «فنی-هویتی» که دربارهٔ بنا و شناسنامهٔ خود کتیبه است، «حکومتی-سیاسی» که شامل نام و القاب ملک و ستایش اوست و «دینی-مذهبی» که شامل آیات و اسماء جلاله و احادیث است، تقسیم نمود. در اکثر کتیبه‌ها نام حاکم با دو لقب همراه است و به‌طور کلی بیشتر از دو واژهٔ «السلطان» و «الملک» برای کیومرث استفاده شده‌است ولی مواردی از القاب «استندار»، «شاه»، «اکاسره» و «خسرو» نیز وجود دارد که نشانگر توجه پادوسپانیان به اصل و نسبشان، که به ساسانیان می‌رسیده، است. در این میان یک کتیبهٔ طاهر و مطهر واژهٔ «ایران» را دربردارد که منحصر به فرد است و مشابه آن در هیچ کتیبهٔ دیگری در شمال ایران وجود ندارد. الفاظ استفاده شده در این کتیبه‌ها، علاوه بر معانی ظاهری، می‌توانند نشان‌دهندهٔ اهداف و جهت‌گیری‌های سیاسی، نظامی، مذهبی و طرز تلقی پادوسپانیان از حکومت خودشان باشد.
مسیر اردوکشی تیمور گورکانی که منجر به سقوط دولت مرعشیان در سال ۷۹۵ هجری شد.
تیمور گورکانی سرزمین‌های خود را میان فرزندان و نوه‌هایش تقسیم کرده‌بود که پس از درگذشت او، موجب رقابت ورثه و جنگ‌های جانشینی شد.
بقایای قلعهٔ نور که بر فراز کوهی در بلده قرار دارد. کیومرث از ۷۹۲ هجری کوتوال این قلعه بود.
نقشه قلمروهای کرانهٔ دریای مازندران در ۸۲۸ هجری. قلمرو پادوسپانی با رنگ سرخ متمایز است.
در این نقشه، قلمرو سبز پررنگ سرزمین موروثی پادوسپانیان حول رستمدار است و مناطق زیتونی، هر کدام مدتی در اختیار ملک کیومرث قرار گرفتند.
حد و حدود متصرفات ملک کیومرث علاوه بر رستمدار، شامل ولایات نمارستاق، دیلارستاق، تریته‌رستاق، لاریجان، رودبست، لوندر، کارود و بخش اعظم ملک ری در البرز جنوبی و شامل طالقان، تا نزدیکی‌های قزوین می‌شد.
مدفن ملک کیومرث در امامزاده طاهر مطهر
آرامگاه آقا شاه بالو زاهد در نور، از جمله امامزاده‌هایی است که ملک کیومرث نسبت به ساخت و آبادانی آن‌ها همت گماشت. بر کتیبه‌ای در این آرامگاه نوشته شده:
 «شه کیومرث بن سلطان بیستون ظل خدا
در زمان هشتصد و چهل ختم فرمود این بنا»