ژوزف استالین

| ژنرالیسیموس ژوزف استالین | ژنرالیسیموس ژوزف استالین |
| --- | --- |
 Иосиф Сталин  იოსებ სტალინი :  Иосиф Сталин  იოსებ სტალინი 
استالین در کنفرانس تهران در سال ۱۹۴۳: استالین در کنفرانس تهران در سال ۱۹۴۳
: 
دبیرکل حزب کمونیست اتحاد جماهیر شوروی: دبیرکل حزب کمونیست اتحاد جماهیر شوروی
دوره مسئولیت ۳ آوریل ۱۹۲۲ – ۱۶ اکتبر ۱۹۵۲: دوره مسئولیت ۳ آوریل ۱۹۲۲ – ۱۶ اکتبر ۱۹۵۲
پس از: ویاچسلاو مولوتف (به‌عنوان دبیر مسئول)
پیش از: نیکیتا خروشچف (به‌عنوان دبیر اول)
رئیس شورای وزیران اتحاد جماهیر شوروی: رئیس شورای وزیران اتحاد جماهیر شوروی
دوره مسئولیت ۶ مه ۱۹۴۱ – ۵ مارس ۱۹۵۳: دوره مسئولیت ۶ مه ۱۹۴۱ – ۵ مارس ۱۹۵۳
پس از: ویاچسلاو مولوتف
پیش از: گئورگی مالنکوف
وزیر دفاع شوروی: وزیر دفاع شوروی
دوره مسئولیت ۱۹ ژوئیه ۱۹۴۱ – ۳ مارس ۱۹۴۷: دوره مسئولیت ۱۹ ژوئیه ۱۹۴۱ – ۳ مارس ۱۹۴۷
رئیس: خودش
پس از: سیمیون تیموشنکو
پیش از: نیکلای بولگانین
کمیساریای خلق ملیت‌ها: کمیساریای خلق ملیت‌ها
دوره مسئولیت ۸ نوامبر ۱۹۱۷ – ۷ ژوئیه ۱۹۲۳: دوره مسئولیت ۸ نوامبر ۱۹۱۷ – ۷ ژوئیه ۱۹۲۳
رئیس: ولادیمیر لنین
پس از: ایجاد مقام 
پیش از: انحلال مقام
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: یُسِب بِساریُنیس دزِ جوغاشویلی ۱۸ دسامبر [سبک قدیمی: ۶ دسامبر] ۱۸۷۸ گوری، فرمانداری تفلیس، امپراتوری روسیه
درگذشته: ۵ مارس ۱۹۵۳ (۷۴ سال) مسکو، روسیه شوروی، اتحاد جماهیر شوروی
آرامگاه:  آرامگاه لنین، مسکو (۱۹۵۳–۱۹۶۱)  آرامگاه دیوار کرملین، مسکو (از ۱۹۶۱) 
حزب سیاسی: حزب کمونیست (از ۱۹۱۲)  
دیگر عضویت‌های سیاسی:  حزب سوسیال دموکرات کارگری روسیه (۱۸۹۸–۱۹۱۲؛ جناح بلشویک از ۱۹۰۳) 
همسر(ان):  اکاترینا سوانیدزه (ا. ۱۹۰۶–۱۹۰۷)  نادژدا آلیلیوا (ا. ۱۹۱۹–۱۹۳۲) 
فرزندان:  یاکوف جوگاشویلی  کنستانتین کوزاکوف  الکساندر داویدوف  واسیلی استالین  سوتلانا استالین  آرتیوم سرگیف (فرزندخوانده) 
والدین:  بسارین جوغاشویلی  ککه گلادزه 
تحصیلات: مدرسه علوم دینی تفلیس
جایزه‌ها: فهرست کامل
امضا: 
خدمات نظامی: خدمات نظامی
لقب(ها):  کوبا  سوسو 
وفاداری:  روسیه شوری  اتحاد شوروی 
خدمت/شاخه:  ارتش سرخ  نیروهای مسلح شوروی 
سال‌های خدمت:  ۱۹۱۸–۱۹۲۰  ۱۹۴۱–۱۹۵۳ 
درجه: ژنرالیسیموس (از ۱۹۴۵)
فرمانده: نیروهای مسلح شوروی (از ۱۹۴۱)
جنگ‌ها/عملیات‌:  جنگ داخلی روسیه جنگ شوروی و لهستان  جنگ زمستان  جنگ جهانی دوم 
   صدای ژوزف استالین، (۰:۲۵)  اعلامیهٔ تسلیم آلمان، ضبط در مهٔ ۱۹۴۵ :    صدای ژوزف استالین، (۰:۲۵)  اعلامیهٔ تسلیم آلمان، ضبط در مهٔ ۱۹۴۵ 
 عضویت در نهاد مرکزی  ۱۹۱۷–۱۹۵۳: عضو کامل، ششمین–هجدهمین دفتر سیاسی و نوزدهمین هیئت رئیسه حزب کمونیست شوروی   ۱۹۲۲–۱۹۵۳: عضو کامل، یازدهمین–نوزدهمین دبیرخانه حزب کمونیست شوروی   ۱۹۲۰–۱۹۵۲: عضو کامل، نهم–هجدهمین اورگبورو حزب کمونیست شوروی   ۱۹۱۲–۱۹۵۳: عضو کامل، پنجمین–نوزدهمین کمیته مرکزی حزب کمونیست شوروی   ۱۹۱۸–۱۹۱۹: عضو کامل، کمیته مرکزی دوم حزب کمونیست اوکراین دومین کمیته مرکزی حزب کمونیست اوکراین     سایر سمت‌ها  ۱۹۱۷–۱۹۱۸: عضو مجلس مؤسسان روسیه از کلان‌شهر پتروگراد   ۱۹۱۹–۱۹۲۰: کمیسر خلق برای کنترل دولتی جمهوری فدراتیو سوسیالیستی روسیه شوروی   ۱۹۲۰–۱۹۲۲: کمیسر خلق برای بازرسی کارگران و دهقانان جمهوری فدراتیو سوسیالیستی روسیه شوروی   ۱۹۴۱–۱۹۴۵: رئیس، کمیته دفاع دولتی  :  عضویت در نهاد مرکزی  ۱۹۱۷–۱۹۵۳: عضو کامل، ششمین–هجدهمین دفتر سیاسی و نوزدهمین هیئت رئیسه حزب کمونیست شوروی   ۱۹۲۲–۱۹۵۳: عضو کامل، یازدهمین–نوزدهمین دبیرخانه حزب کمونیست شوروی   ۱۹۲۰–۱۹۵۲: عضو کامل، نهم–هجدهمین اورگبورو حزب کمونیست شوروی   ۱۹۱۲–۱۹۵۳: عضو کامل، پنجمین–نوزدهمین کمیته مرکزی حزب کمونیست شوروی   ۱۹۱۸–۱۹۱۹: عضو کامل، کمیته مرکزی دوم حزب کمونیست اوکراین دومین کمیته مرکزی حزب کمونیست اوکراین     سایر سمت‌ها  ۱۹۱۷–۱۹۱۸: عضو مجلس مؤسسان روسیه از کلان‌شهر پتروگراد   ۱۹۱۹–۱۹۲۰: کمیسر خلق برای کنترل دولتی جمهوری فدراتیو سوسیالیستی روسیه شوروی   ۱۹۲۰–۱۹۲۲: کمیسر خلق برای بازرسی کارگران و دهقانان جمهوری فدراتیو سوسیالیستی روسیه شوروی   ۱۹۴۱–۱۹۴۵: رئیس، کمیته دفاع دولتی  
ژوزف ویساریونویچ اِستالین (با نام تولد یُسِب بِساریُنیس دزِ جوغاشویلی؛ ۱۸ دسامبر [سبک قدیمی: ۶ دسامبر] ۱۸۷۸ – ۵ مارس ۱۹۵۳)، انقلابی و رهبر سیاسی اهل شوروی بود که این کشور را از ۱۹۲۴ تا هنگام مرگش در ۱۹۵۳ رهبری کرد. او در ردای دبیرکل حزب کمونیست اتحاد جماهیر شوروی (۱۹۲۲–۱۹۵۲) و نخست‌وزیر اتحاد جماهیر شوروی (۱۹۴۱–۱۹۵۳) قدرت را در دست داشت. استالین که نخست به‌عنوان بخشی از رهبری جمعی بر کشور حکمرانی می‌کرد، تا دههٔ ۱۹۳۰، قدرت خود را تحکیم و به دیکتاتوری تبدیل کرد. استالین از نظر ایدئولوژیک به تفسیر لنینیستی از مارکسیسم پایبند بود و او این تفکرات را به شکل مارکسیسم–لنینیسم مدون کرد. سیاست‌های خودش استالینیسم نیز نامیده می‌شود.
استالین متولد گوری در امپراتوری روسیه (گرجستان کنونی) بود. خانواده‌اش فقیر بودند. او در مدرسهٔ علوم دینی تفلیس تحصیل کرد و سپس به حزب سوسیال دموکرات کارگری روسیه پیوست. او سردبیری پراودا، روزنامهٔ حزب، را به عهده داشت و از طریق سرقت توأم با خشونت، آدم‌ربایی و باج‌گیری، برای جناح بلشویکِ حزب که توسط ولادیمیر لنین رهبری می‌شدند، سرمایه جمع‌آوری می‌کرد. او بارها دستگیر و چند بار به سیبری تبعید شد. بلشویک‌ها در انقلاب اکتبر سال ۱۹۱۷ قدرت را در روسیه به دست گرفتند و دولتی تک‌حزبی تحت سلطهٔ حزب کمونیستِ ایجاد کردند؛ استالین که از اعضای برجستهٔ حزب بود به عضویت پلیتبوروی حاکم درآمد. او در جنگ داخلی روسیه فعال بود و در پایه‌گذاری اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۲۲ نیز نقش مهمی داشت. او پس از مرگ لنین در سال ۱۹۲۴، رهبری کشور را بر عهده گرفت. در دوران استالین، سیاست «سوسیالیسم در یک کشور» به اصلی مرکزی در ایدئولوژی حزب کمونیست تبدیل شد. برنامه‌های پنج‌سالهٔ او کشور را دستخوش اشتراکی‌شدن زمین‌های کشاورزی و صنعتی‌شدن سریع کرد که منجر به ایجاد اقتصاد دستوریِ متمرکزی شد. اختلالات شدید در تولید مواد غذایی در وقوع قحطی سال‌های ۱۹۳۲–۱۹۳۳ مؤثر افتاد و منجر به مرگ میلیون‌ها نفر شد. استالین پاکسازی بزرگ را به‌منظور ریشه‌کنی «دشمنان طبقهٔ کارگر» آغاز کرد که در طی آن بیش از یک میلیون نفر عمدتاً در سیستم اردوگاه‌های کار اجباری گولاگ زندانی و حداقل ۷۰۰٫۰۰۰ نفر بین سال‌های ۱۹۳۴ و ۱۹۳۹ اعدام شدند. او تا سال ۱۹۳۷ سلطهٔ مطلقی بر حزب و دولت داشت. قحطی مصنوعی که توسط استالین در اوکراین ایجاد شد و به هولودومور مشهور است، باعث مرگ نزدیک به ۵ میلیون اوکراینی شد.
استالین مارکسیسم–لنینیسم را در خارج از کشور از طریق انترناسیونال کمونیستی ترویج، و از جنبش‌های ضدفاشیستی اروپا طی دههٔ ۱۹۳۰ (به‌ویژه در جنگ داخلی اسپانیا) پشتیبانی می‌کرد. در سال ۱۹۳۹، رژیم او پیمان عدم تجاوزی با آلمان نازی امضا کرد که نتیجهٔ آن تهاجم شوروی به لهستان بود. آلمان در سال ۱۹۴۱ با حمله به اتحاد جماهیر شوروی به این پیمان پایان داد. شوروی با مصیبت‌ها و تلفات عظیمی مواجه شد، اما ارتش سرخِ در مقابل تهاجم آلمان ایستادگی و در سال ۱۹۴۵ برلین را تصرف کرد و به جنگ جهانی دوم در اروپا پایان داد. شوروی در بحبوحهٔ جنگ کشورهای بالتیک و بیسارابیا و بوکوفینای شمالی را به خاک خود الحاق و دولت‌های همسویی در سرتاسر اروپای مرکزی و شرقی و نیز در بخش‌هایی از شرق آسیا مستقر کرد. اتحاد جماهیر شوروی و ایالات متحده به‌عنوان ابرقدرت‌های جهانی ظهور کردند و وارد دوره‌ای از تنش موسوم به جنگ سرد شدند. پس از جنگ، استالین بر بازسازی شوروی و ساخت بمب اتمی در سال ۱۹۴۹ نظارت کرد. طی این سال‌ها، کشور قحطی بزرگ دیگری و کارزار یهودستیزانه‌ای که اوجش توطئه پزشک‌ها بود را تجربه کرد. استالین در سال ۱۹۵۳ درگذشت و نیکیتا خروشچف جانشینش شد؛ خروشچف انتقادات شدیدی به حکمرانی استالین وارد کرد و سیاست استالین‌زدایی از جامعهٔ شوروی را پی گرفت.
استالین به‌طور گسترده‌ای یکی از مهم‌ترین چهره‌های قرن بیستم به‌شمار می‌رود. کیش شخصیتی فراگیری از او در جنبش بین‌المللی مارکسیست-لنینیست شکل گرفت که او را قهرمان طبقهٔ کارگر و سوسیالیسم می‌یابد. از زمان فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱، استالین محبوبیت خود را در روسیه و گرجستان حفظ کرده است، خاصه به‌عنوان رهبر جنگی پیروزمندانه که شوروی را ابرقدرتی جهانی کرد. در نقطهٔ مقابل، رژیم او تمامیت‌خواه توصیف می‌شود و به‌دلیل سرکوب وسیع، پاک‌سازی قومی، کوچ اجباری گسترده، صدها هزار اعدام و قحطی که میلیون‌ها نفر را کشت، مورد نکوهش بسیار قرار گرفته است.