stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
تئوتیئواکان
نقاط ضعف

پژوهشگران معتقدند یکی از دلایل غارت و سوخته شدن شهر، حملات مهاجمان به آن در قرن هفتم یا هشتم می‌باشد. گرچه با مدارک جمع‌آوری شده بیشتری این نتیجه بدست آمد که آتش گرفتن شهر محدود به ساختمان‌ها و منازل مسکونی بود که اساساً مالک آن طبقه اشراف بودند. با این نظریه برخی بر این باورند که نابودی شهر و سوخته شدنش در آتش از شورش داخلی نشأت گرفته شده‌است.
پژوهشگران می‌گویند به دلیل اینکه طبق برنامهٔ اولیه در ساخت شهر در ابتدا توجه خاصی به کاخ‌ها و معابد (یعنی اماکنی که توسط طبقات بالا مورد استفاده قرار می‌گرفتند) شده بود، در نتیجه تئوری حمله یک تئوری ناقص است. چونکه در تمامی زمین‌های داخل و خارج شهر اثر آتش‌سوزی دیده می‌شود، باستان شناسان به این نتیجه رسیده‌اند که شهر به‌طور یکپارچه در آتش سوخته شده‌است. علی‌رغم این تعاریف در حال حاضر این نتیجه حاصل می‌شود که گستردگی آتش تا ساختمان‌های مدنی که در امتداد خیابان مرگ بودند ادامه داشته‌است. به نظر می‌رسد برخی از مجسمه‌ها به طریقی هدفمند همراه با چارچوب‌های اطرافشان نابود شده‌اند.
مدارکی جهت جمع‌آوری اطلاعات حول و حوش قرن ششم میلادی در آشنایی با برخی حمایت‌ها جهت فرضیه ناآرامی‌های داخلی شروع شد، تا بدین ترتیب دلیل کاهش یکباره جمعیت کشف شود. کاهش جمعیت شهر تئوتی وکان مرتبط با خشکسالی بلند مدتی بود که آن نیز خود بر اثر تغییرات آب و هوایی بین سال‌های ۵۳۵ تا ۵۳۶ پس از میلاد به وجود آمد.
با کار دائم باستان شناسان بر روی مسئله کاهش بوم شناختی نظریه جدیدی بدست آمد که حاکی از آن بود: در بین اجساد مردگان قرن ششم درصد کثیری از آن‌ها را نوجوانان تشکیل می‌دادند که اثبات شده مرگ آن‌ها بر اثر سوء تغذیه بوده‌است.
این یافته‌ها جدای از تئوری‌های دیگری که در بالا ذکر شد، می‌باشند. با این وجود، هر دو به افزایش تئوری جنگ و ناآرامی‌های داخلی دامن می‌زنند و همچنین می‌توانند از یک دوره کلی از خشکسالی و قحطی تأثیر گرفته باشند. دیگر شهرهای نزدیک مرکزی همچون کولوا، زوچیکالکو و کاکاکستلا برای پرکردن خلاء قدرت که با سقوط شهر تئوتی وکان آن‌ها نیز از بین رفتند با یکدیگر رقابت می‌کردند. آن‌ها احتمالاً خودشان را برخلاف مردم تئوتی وکان در برابر کاهش نفوذ و قدرت وفق پذیر کردند. در این زمین‌ها دو امر هنر و معماری به وسیلهٔ فرم‌های مختلف معماری شهر تئوتی وکان با یکدیگر رقابت می‌کردند. اما همچنین دو اصل نقش و نگارها و دست نوشته‌های گلچین از دیگر بخش‌های آمریکای میانه به خصوص در ناحیه مایا نابود شد. نابودی و ویرانی ناگهانی شهر تئوتی وکان برای مردم ایالت آمریکای میانه از دوران کلاسیک امری غیرعادی نبود. مورد دیگری وجود دارد که گفته شده برخی از مردم ایالت مایا از چاقی متشابهی در قرن‌های ذکر شده رنج می‌بردند، که پژوهشگران این امر را نیز متمایز از وقایع ویرانی دوران کلاسیک مایا نمی‌دانند در سال ۹۰۰ پیش از میلاد و حدود ۱۱۵۰ سال قبل از میلاد مردم شهر تویا نیز از چاقی مشابهی رنج می‌بردند. یکی دیگر از شهرهایی که در آن دوران تقریباً به کل ویران شده و در آتش سوخت شهری بنام زوچیکالکو است که در دره مورلاس واقع شده بود.
فرهنگ

مدارک باستان‌شناسی حاوی این مطلب اند که شهر تئوتی وکان شهری چند نژاده با مناطق مجزایی برای ساکنین اوتومی، زاپوتک، میکستک، مایا و ناحوا بوده‌است.
همچنین مردم توتوناکس اظهار کرده‌اند که در ساخت این شهر دخیل بوده‌اند. آزتک‌ها نیز همین داستان را تکرار کرده‌اند، اما این ادعاها در یافته‌های باستان شناسان اثبات نشده‌اند.
در سال ۲۰۰۱، ترنس کافمن با ارائه مدارک زبانشناسی اظهار کرد که یک نژاد بسیار مهم در شهر تئوتی وکان مربوط به نژاد توتوناکان‌ها یا زبانشناسی وابسته میکزه ـ زوکوان بوده‌است. او به این نکته اشاره کرد تا تأثیرات کلی زبان توتونکان‌ها و میکزه زوکوان‌ها را در تعداد دیگری از زبان‌های آمریکای میانه تفسیر کند. همان کسانیکه هیچ پیشینه تاریخی معروفی در تماس با دیگر گروه‌های ذکر شده در بالا نداشتند. دیگر پژوهشگران اظهار کرده‌اند که بزرگترین گروه از جمعیت احتمالاً مربوط به قبیله اوتومی‌ها بوده‌است و این بدان دلیل است که زبان اوتومی زبان شناخته شده و معروفی بود که در برخی نواحی اطراف شهر تئوتی وکان چه در دوره قبل و چه در دوره بعد از دوره کلاسیک و البته نه در دوران میانه بدان صحبت می‌شد. یک نقاشی دیواری هرآنچه که به عنوان بزرگترین الهه شهر تئوتی وکان شناسایی شد را نشان می‌دهد. در نشان اختصاری کتاب چاپ شده در سال ۱۹۹۲، یعنی یک دیکشنری که در آن به توصیف خدایان و نشانه‌های مکزیک باستان و نیز مایا و میلروتاب پرداخته شده نام ۸ خدا آمده‌است. در زیر به برخی از آن‌ها اشاره می‌شود:
خدای طوفان (بزرگترین الهه)

که مقابل ابلیس پرپوش قرار می‌گرفت و یک خدای مهم در تئوتی وکان بود و هرم آن کاملاً نزدیک به هرم ابلیس پرپوش ساخته شده بود.
خدای ریش سفید و مسن

که در مقابل ابلیس جنگ قرار می‌گرفت. قبیله طاب تمایزی را بین دو خدای در نظر گرفته شده برای دو ابلیس عنوان شده در نظر گرفته بودند. محققان دیگر در دین و عقاید مذهبی اینچنینی (همچون جاگوار بدام افتاده) مشکوک می‌باشند.
خدای صبر

که در مقابل ابلیس چاقی قرار می‌گرفت. اعتقاد بر این بوده که این خدا اساساً از پیکری کوچک برخودار بوده و در نتیجه مرتبط با تشریفات مذهبی در مراسم خانوادگی بوده‌است.
اتفاق آرایی که در بین نتایج پژوهشگران به چشم می‌خورد اینست که: خدای اصلی تئوتی وکان بزرگترین الهه آن نواحی بوده‌است.
طرح معماری ساختمان مدنی آن شهر یکی از اهرم برجسته می‌باشد. سیاستمدارانی که روی این ناحیه تمرکز کرده بودند جزء سرگروه‌های مذهبی سیاسی بوده‌اند.
یکی از ویژگی‌های شهر تئوتی وکان پذیرفتن قربانیان انسانی بوده‌است. همچون: اجزای بدن انسان‌ها و نیز قربانی کردن برخی از حیوانات که تمامی آن‌ها در هرم اصلی تئوتی وکان صورت می‌گرفته‌است.
پژوهشگران معتقدند که وقتی ساختمان‌ها ساخته و پیامد آن مجلل شدند، مردم از قربانی کردن انسان‌های دیگر به عنوان بخشی اهدایی ناراضی بودند.
معمولاً قربانی‌ها جنگجویان دشمنی بودند که در جنگ اسیر شده و برای این مراسم قربانی مذهبی به شهر آورده می‌شدند تا این اطمینان حاصل شود که قربانی کردن انسان‌ها مایه پیشرفت و رونق شهر می‌شود. برخی از قربانیان سرشان از تنشان جدا می‌شد، برخی قلبشان درآورده می‌شد، برخی دیگر با زدن چندین ضربه به سرشان کشته می‌شدند و بعضی هم با زنده سوزانده شدن.
حیواناتی هم که به عنوان قربانی و پیشکش برای حفظ قدرت و ارتش این شهر در نظر گرفته می‌شدند نیز در حالی که در قفس زندانی بودند، به‌طور زنده در آتش می‌سوختند. حیوانات در نظر گرفته شده برای این مراسم شامل: شیرکوهی، گرگ، عقاب، شاهین، جغد یا حتی مارهای سمی بودند.
همچنین تعداد زیادی ماسک سنگی نیز در این شهر پیدا شد که پژوهشگران به اجماع عقیده داشتند آن ماسک‌ها برای مراسم خاکسپاری استفاده می‌شده‌اند. اگرچه برخی از پژوهشگران که در این مورد شک دارند اینطور عنوان کرده‌اند: «به نظر نمی‌رسد این ماسکها از مراسم خاکسپاری بجا مانده باشند.»
اقامتگاه

شهر تئوتی وکان ترکیبی از منازل مسکونی و تجاری بود. خانه‌های اشرافی معمولاً ترکیبی از چندین خانه بودند که چندین خانواده را در خود جای می‌داد، و نیز در برخی از این خانه‌ها مکان‌هایی طراحی شده بود که حدود ۶ یا حتی ۸ خانواده را در خود جای می‌داد. چنین محل‌های سکونت لوکسی عموماً از گچ ساخته شده بودند و تک تک دیوارها نیز به طرز استادانه‌ای با نقاشی‌های دیواری تزئین می‌شدند. این منازل ترکیبی یا بهتر بگوئیم این آپارتمان‌های چندین طبقه عموماً در مرکز شهر دیده می‌شدند. دریاچه پهناور ایالت مکزیک این امکان را برای مردم آن نواحی فراهم آورده بود که بتوانند در اطراف آن سکنی گزینند و نیز اتاق خواب‌های راحتی و تخت‌های گهواره‌ای نرم از لجن‌های باتلاقی آن ناحیه برای خود بسازند و نیز بین اتاق خواب‌ها کانال کشی کنند.
دیگر بخش‌های این شهر به خانه‌های قبایل با نژادهای گوناگون و مهاجران اختصاص داده شده بود؛ و به‌طور معمول در این بخش‌ها به چندین زبان مختلف مکالمه می‌شد.
زمین‌های باستانی

دو مورد از آثار باستانی تئوتی وکان که حتی پس از ویرانی و نابودی آن شهر هم کاملاً از بین نرفتند، هرم خورشیدی و مکان باستانی دیوراما می‌باشند که درموزه تئوتی وکان نگهداری می‌شوند. بعد از سقوط شهر مردم زیادی از اقصی نقاط مکزیک به آن منطقه آمدند و به‌طور غیرقانونی در زمین‌های آن ساکن شدند. در زمان سکونت آزتک‌ها، شهر به یک زیارتگاه تبدیل شده بود و طبق افسانه تولانی‌ها، شهر تئوتی وکان مکانی بود که خورشید در آنجا خلق شده بود. امروزه، شهر تئوتی وکان یکی از بارزترین و قابل توجه‌ترین مکان‌های مکزیک برای جذب باستان شناسان می‌باشد.
عملیات خاکبرداری و تحقیق

در اواخر قرن هفدهم کارلوس دسی گوانزا وای جونگورا (۱۶۴۵ تا ۱۷۰۰) در اطراف هرم خورشید شروع به عملیات حفاری و خاکبرداری کرد. حفاری‌های باستان‌شناسی جزئی دیگری نیز در قرن نوزدهم صورت گرفت. در سال ۱۹۰۵ یک باستان‌شناس بنام لئوپولدو باتراس پروژه اصلی و بزرگی از حفاری و بازسازی را اجرا کرد. هرم خورشید برای برپایی جشن صدمین سالگرد جنگ مکزیک که در سال ۱۹۱۰ به استقلال رسید، تعمیر شد. حفاری‌های دیگر در سی اودادلا در دهه ۱۹۲۰ صورت گرفتند که با نظارت شخصی بنام مانوئل گامیو اجرا شد. دیگر بخش‌های این زمین در دهه‌های ۱۹۴۰ و ۱۹۵۰ مورد حفاری و خاکبرداری قرار گرفتند. اولین پروژه بازسازی و حفاری که روی بخش بسیطی از یک ناحیه در این شهر صورت گرفت توسط شخصی بنام اینا و با نظارت جرج اکوستا از سال۱۹۶۰ تا ۱۹۶۵ صورت گرفت. این کار با اهداف پاکسازی خیابان مرگ، استحکام بخشیدن به ساختمان‌های مشرف در آن خیابان و عملیات حفاری و خاکبرداری از کاخ کوات زالپا پالوت صورت گرفت.
طی این عملیات که بنام «صدا و نور» معروف شده بود، کارگران در سال۱۹۷۱ در زیر بخشی از زمین هرم خورشیدی درب ورودی یک تونل و یک سیستم غارمانند را کشف کردند.
اگر پژوهشگران مدت‌های مدید بر این باور بودند که این غاری است کاملاً طبیعی، با بررسی‌های اخیر ثابت شد که تمامی این تونل به وسیلهٔ انسان‌ها ساخته شده‌اند. قسمت داخلی هرم خورشیدی هرگز به‌طور کامل حفاری نشدند.
بین سال‌های ۱۹۸۰ تا ۱۹۸۲ برنامه اصلی دیگری از حفاری و بازسازی در هرم ابلیس پرپوش و کل خیابان مرگ صورت گرفت. اخیراً یک سری عملیات حفاری در هرم ماه نیز صورت گرفته که براساس خاکبرداری گسترده‌ای که در آن منطقه صورت گرفت، مدارک معتبری از فرهنگ آن شهر بدست آمد.
در سال ۲۰۰۵ یک بارندگی صورت گرفت که پیامد آن کشف یک تونل ۳۳۰ فوتی زیر هرم بودو در مجاورت آن نیز هیچ پوششی برای درب ورودی تخصیص داده نشده بود. همچنین چندین حفره زیر زمینی نیز کشف شد. این تونل و چندین حفره درون آن در سال ۲۰۱۳ توسط یک رباط کنترلی بنام تلالوک ۱۱-TC و با نظارت باستان‌شناسی بنام سرجیو گومز چاوز (مدیر اجرایی پروژه تلالوکان) مورد بازبینی و تحقیق و تفحص قرار گرفت.
در یکی از حفره‌ها، رباط گوی‌های عجیب زرد رنگی را پیدا کرد که دارای هسته‌ای سفالین از خاک شهر تئوتی وکان بودند که توسط اکسیداسیون پیریت و با لایه‌ای سفالین دربرگرفته شده بودند. اینور فرض شده که این گوی‌های در ابتدا فلزی بوده‌اند و به عنوان لوسترهایی پرنور و درخشنده بکار گرفته می‌شدند. فردی بنام جرج کوگیل از دانشگاه ایالت آریزونا اینطور نتیجه‌گیری می‌کند: «براستی که آن‌ها بی نظیرند، اما من هیچ ایده خاصی در مورد اینکه آن‌ها دقیقاً به چه کار می‌آیند ندارم.»
از دیگر چیزهایی که در تونل زیرزمینی بخشی از هرم یافت شد ماسک‌هایی بود که با بلورهای کوارتز و یشم پوشیده شده بودند و در ظروف سفالین با قدمت ۱۰۰ سال قبل از میلاد جای داده شده بودند. تیم تحقیقاتی با کشف چنین نتایجی تشویق و ترغیب به جستجوی بیشتر در این تونل شد.
توضیحاتی در مورد ساخت شهر

خیابان بزرگ اصلی شهر با نام «خیابان مرگ» (که این نام ترجمه شده واژه ناحواتی آن با نام میکوآلتی می‌باشد) با سبک معماری تأثیرگذار و فوق‌العاده‌ای همچون هرم بسیار بزرگ خورشید (یعنی سومین هرم بزرگ در دنیا پس از اهرام کولوا و گیزا) ساخته شد. در امتداد خیابان مرگ تعداد زیادی سکوی کوچکتر طالود ـ تیبلرو وجود دارد. آزتک‌ها بر این باور بودند که آن‌ها مقبره‌هایی الهام بخش برای شکل‌گیری نام خیابان مذکور بوده‌اند. در حال حاضر پژوهشگران به این نتیجه رسیده‌اند که «اینها سکوهای تشریفاتی به منظور اجرای مراسم مذهبی بوده‌اند، که در بالای معابد نصب می‌شدند.»
کمی پائین‌تر از خیابان مرگ منطقه‌ای است معروف به سیتادل که معبد ویران شده ابلیس پرپوش در آنجا قرار دارد. این منطقه دارای میدان بزرگی است که به وسیلهٔ معابدی که به نیات مذهبی و سیاسی در مرکز شهر قرار گرفته‌اند، دربر گرفته شده‌است. نام «سیتادل» توسط اسپانیایی‌ها به آن داده شد، یعنی همان کسانیکه معتقد بودند آن یک دژ می‌باشد. اکثر مردم عادی ساکن آن شهر در آپارتمانهای بزرگی که در اطراف شهر ساخته شده بودند زندگی می‌کردند. برخی از این آپارتمان‌ها دارای مغازه‌هایی بودند که در آن‌ها صنعتگران به تولید ظروف سفالین و دیگر کالاها می‌پرداختند.
ترکیب جغرافیایی شهر تئوتی وکان مثال خوبی از سنت آمریکای میانه در برنامه‌ریزی شهرها برای ساخت محل‌های مسکونی و الگوهای ساختمانی منحصر به فردی از دیدگاه معماران سرتاسر جهان می‌باشد.
شبکه شهری با برآورد °۵/۱۵ دقیقه منطقه شرق را به شمال وصل می‌کرد. این برآورد طبق فرضیه‌ای صورت گرفت که می‌گفت در تابستان هر سال خورشید در همان زاویه سال قبل طلوع می‌کند.
ساکنین این شهر از این شبکه متصل برای تنظیم کردن زمانشان یا به عنوان نشانه‌ای برای کاشت گیاهان یا انجام مناسکی خاص استفاده می‌کرده‌اند.
فرضیه موجود دیگر این است که در آمریکای میانه زمین‌های باستانی بی‌شماری وجود دارد که به نظر می‌رسد با بلندترین کوه آن ناحیه هم جهت شده‌اند. اینطور به نظر می‌رسد که وجود چنین موردی در تئوتی وکان، طبق برآمدگی‌های نزدیک این رشته کوهستانی در جهت کوه مورد نظر در پیچیدگی شهر تئوتی وکان به چشم نمی‌آید. دوایر درون‌شهری و در نواحی اطراف بیان‌کننده این مطلبند که مردم خود این عملیات را مدیریت می‌کردند تا این کانال‌های شهری را تا نزدیک اهرام پای کوه که خارج از نقطه دید آن‌ها بود، بکشانند.
ساخت شهرسی اودادلا طی یک برهه بنام میکائوتلی و تحت تأثیر هرم خورشیدی و در کل طی یک سری کامل از اضافات و بازسازی‌ها کامل شد.
ترکیب بزرگ در امتداد خیابان مرگ، یعنی در غرب سی اودادلا شکل گرفت، که می‌توان گفت این شهر احتمالاً بازار اصلی آن منطقه بوده‌است. وجود بازاری بزرگ در مرکز شهر با این اندازه مدرک معتبری دال بر سازماندهی این ایالت می‌باشد. شهر تئوتی وکان در آن نقطه بسیار بزرگ و پیچیده بود تا به‌طور قابل قبولی به عنوان شهر اول آن منطقه در نظر گرفته شود.
شهر سی اودادلا ترکیب محصور بزرگی بود و حدود ۱۰۰۰۰۰ نفر را در خود جای داده بود؛ که حدود ۷۰۰۰۰۰ متر مکعب (یارد) مواد برای ساخت خانه‌های آن منطقه استفاده شده بود. تمرکز اصلی آن بر معبد کواتزال کوآتل بود که در کنار آپارتمان‌های شیک و لوکس بنا شده بود. کل این ترکیب‌ها این‌گونه طراحی شده بود تا بازدید کنندگان بسیاری را به سمت خود جذب کند.
ترس از توسعه و پیشرفت

پارک باستانی شهر تئوتی وکان تحت تأثیر ترس از فشارهای توسعه قرار گرفت. در سال ۲۰۰۴، دولتمرد ایالت مکزیک بنام آرتورو مانتیل به شخصی بنام والمارت اجازه ساخت فروشگاه بزرگی را در سومین ناحیه باستانی این پارک داد. طبق سازمان نفوذی متقابلی دوران ساخت این فروشگاه محصولات مصنوعی (غیرکاشتنی) احتکار و انبار نشدند. طبق گزارش‌ها بدست آمده این موارد طی آتش زدن کارگران وقتیکه پرده از کشتار بسیار شدید و وحشتناکی برداشته شد، و آشغال‌ها در خیابان‌ها ماند برملا شد.
ولید دقه

| ولید دقه | ولید دقه |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۸ جولای ۱۹۶۱ باکا الغربیا
درگذشت: ۷ آوریل ۲۰۲۴ مرکز پزشکی عاصف هاروفه
علت مرگ: ابتلا به سرطان
ملیت:  فلسطین
پیشه(ها): نویسنده و اندیشمند فلسطینی
سبک: رمان، ادبیات کودک و نوجوان
همسر: سنا سلامه
ولید دقه (زاده ۱۸ جولای ۱۹۶۱ در باکا الغربیا - درگذشته ۷ آوریل ۲۰۲۴) نویسنده، مبارز سیاسی و اندیشمند معاصر فلسطینی است.
دقه یکی از ۲۳ فلسطینی است که از قبل از امضای پیمان اسلو در دهه ۱۹۹۰ در اسارت اسرائیل بوده است.
دستگیری و زندان

ولید دقه در ۱۸ جولای ۱۹۶۱ در باکا الغربیا متولد شد. در ۲۵ مارس ۱۹۸۶ توسط اسرائیل دستگیر شد. او قرار بود در مارس ۲۰۲۳ در پایان دوران محکومیتش آزاد شود. با این حال، محکومیت او به اتهام قاچاق تلفن همراه برای تماس با خانواده اش به مدت دو سال دیگر تمدید شد.
زندگی شخصی

در سال ۱۹۹۹ ولید دقه در پشت میله های زندان با سنا سلامه ازدواج کرد. این زوج در سال ۲۰۲۰ صاحب یک دختر شدند. دقه به دلیل محدودیت های زندان هرگز  هرگز نتوانست دخترش را که میلاد نامیده بود در آغوش بگیرد.
بیماری و درگذشت

در سال ۲۰۲۱، ولید دقه مبتلا به میلوفیبروزیس، نوع نادری از سرطان مغز استخوان که تولید طبیعی سلول‌های خونی بدن را مختل می‌کند، تشخیص داده شد. از آنجایی که قرار بود وی در سال ۲۰۲۵ آزاد شود، فعالان حقوق بشر خواستار آزادی زودهنگام دقه شدند زیرا دقه به مراقبت های پزشکی فوری نیاز داشت، اما اسرائیل این موضوع را رد کرد. اسراییل به طور سیستماتیک از رسیدگی پزشکی به زندانیان فلسطینی مبتلا به بیماری های شدید خودداری کرده است.
دقه پس از ۳۸ سال بازداشت در ۷ آوریل ۲۰۲۴ در سن ۶۲ سالگی بر اثر عوارض سرطان درگذشت. دقه در زمان مرگش یکی از برجسته ترین و قدیمی ترین اسیران فلسطینی در اسارت اسرائیل بود.
دقه یکی از ۲۳ فلسطینی است که از قبل از امضای پیمان اسلو در دهه ۱۹۹۰ در اسارت اسرائیل بوده است. در جریان این پیمان در سال ۱۹۹۳ بر سر آزادی وی  توافق شد. با این حال، ساعاتی قبل از آزادی او، مقامات اسرائیلی از این تصمیم خودداری کردند.
اظهارنظرها در مورد ولید دقه

در سال ۲۰۲۳، در جریان تلاش ها برای آزادی دقه از زندان به دلیل بیماری، ایتامار بن گویر، وزیر امنیت ملی اسرائیل، نوشت: دقه باید به زندگی خود در زندان پایان دهد.
سازمان امور اسرا و آزادگان فلسطین و باشگاه اسرای فلسطین در بیانیه مطبوعاتی درباره درگذشت ولید دقه تاکید کردند که مرگ او پس از زنجیره‌ای از جنایات اهمال پزشکی از سوی اسراییل رخ داد.
دی‌ان‌ای برون‌زاد

به هر گونه اسید دی‌اکسی‌ریبونوکلئیکی که سرچشمهٔ آن از بیرون از جاندار باشد، دی‌ان‌ای برون‌زاد می‌گویند.
درون شدن دی‌ان‌ای برون‌زاد به درون یاخته را ترا آلودگی می‌گویند.
فهرست شهرهای استان بوشهر

جمعیت شهرهای استان بوشهر بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ خورشیدی:
| رتبه در استان | نام شهر | شهرستان | جمعیت | رتبه در شهرستان | سال شهرشدن |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ | بوشهر | بوشهر | ۲۲۳٬۵۰۴ | ۱ | ۱۳۰۱ |
| ۲ | برازجان | دشتستان | ۱۴۵٬۴۶۰ | ۱ | ۱۳۰۷ |
| ۳ | بندر گناوه | گناوه | ۷۳٬۴۷۲ | ۱ | ۱۳۴۱ |
| ۴ | بندر کنگان | کنگان | ۶۰٬۱۲۹ | ۱ | ۱۳۴۱ |
| ۵ | خورموج | دشتی | ۶۰٬۹۴۲ | ۱ | ۱۳۳۷ |
| ۶ | جم | جم | ۳۱٬۴۳۶ | ۱ | ۱۳۷۵ |
| ۷ | بندر دیر | دیر | ۲۵٬۷۳۰ | ۱ | ۱۳۴۵ |
| ۸ | عالی‌شهر | بوشهر | ۲۳٬۱۷۸ | ۲ | ۱۳۹۳ |
| ۹ | بندر دیلم | دیلم | ۲۲٬۳۹۳ | ۱ | ۱۳۳۷ |
| ۱۰ | آب‌پخش | دشتستان | ۱۸٬۹۱۳ | ۲ | ۱۳۷۵ |
| ۱۱ | نخل تقی | عسلویه | ۱۸٬۸۳۷ | ۱ | ۱۳۸۲ |
| ۱۲ | چغادک | بوشهر | ۱۸٬۷۰۲ | ۳ | ۱۳۷۹ |
| ۱۳ | اهرم | تنگستان | ۱۵٬۱۹۸ | ۱ | ۱۳۴۴ |
| ۱۴ | بنک | کنگان | ۱۴٬۱۲۶ | ۲ | ۱۳۸۲ |
| ۱۵ | بندر عسلویه | عسلویه | ۱۳٬۵۵۷ | ۲ | ۱۳۸۲ |
| ۱۶ | وحدتیه | دشتستان | ۱۱٬۴۱۴ | ۳ | ۱۳۷۹ |
| ۱۷ | کاکی | دشتی | ۱۰٬۱۵۶ | ۲ | ۱۳۶۹ |
| ۱۸ | شیرینو | کنگان | ۹٬۹۷۶ | ۲ | ۱۴۰۲ |
| ۱۹ | بیدخون | عسلویه | ۸٬۸۸۶ | ۳ | ۱۳۹۸ |
| ۲۰ | سعدآباد | دشتستان | ۸٬۲۴۸ | ۴ | ۱۳۵۴ |
| ۲۱ | خارک | بوشهر | ۸٬۱۹۳ | ۴ | ۱۳۴۸ |
| ۲۲ | شبانکاره | دشتستان | ۷٬۹۰۰ | ۵ | ۱۳۶۹ |
| ۲۳ | بردستان | دیر | ۷٬۱۱۲ | ۲ | ۱۳۸۹ |
| ۲۴ | بندر سیراف | کنگان | ۶٬۹۹۲ | ۳ | ۱۳۸۴ |
| ۲۵ | آبدان | دیر | ۶٬۸۲۷ | ۳ | ۱۳۷۹ |
| ۲۶ | بندر ریگ | گناوه | ۶٬۲۵۲ | ۲ | ۱۳۴۳ |
| ۲۷ | دالکی | دشتستان | ۶٬۰۴۴ | ۶ | ۱۳۷۸ |
| ۲۸ | بهارستان | جم | ۵٬۹۸۹ | ۲ | ۱۳۹۸ |
| ۲۹ | بردخون | دیر | ۵٬۳۳۳ | ۴ | ۱۳۷۹ |
| ۳۰ | چاه‌مبارک | عسلویه | ۴٬۹۶۸ | ۵ | ۱۳۹۶ |
| ۳۱ | دوراهک | دیر | ۴٬۸۵۲ | ۵ | ۱۳۹۱ |
| ۳۲ | دلوار | تنگستان | ۴٬۴۴۲ | ۲ | ۱۳۷۵ |
| ۳۳ | بادوله | دشتی | ۴٬۰۲۸ | ۳ | ۱۳۹۱ |
| ۳۴ | آباد | تنگستان | ۳٬۷۸۷ | ۳ | ۱۳۹۱ |
| ۳۵ | انارستان | جم | ۳٬۴۰۰ | ۳ | ۱۳۸۸ |
| ۳۶ | تنگ ارم | دشتستان | ۳٬۲۴۲ | ۷ | ۱۳۸۳ |
| ۳۷ | ریز | جم | ۳٬۲۸۲ | ۴ | ۱۳۸۴ |
| ۳۸ | شُنبه | دشتی | ۲٬۷۴۷ | ۴ | ۱۳۸۷ |
| ۳۹ | امام حسن | دیلم | ۲٬۷۳۱ | ۲ | ۱۳۷۸ |
| ۴۰ | کلمه | دشتستان | ۲٬۴۶۳ | ۸ | ۱۳۸۳ |
| ۴۱ | بوشکان | دشتستان | ۲٬۱۳۵ | ۹ | ۱۳۹۱ |
بحران خودکشی

خودکشی بالفعل
بحران خودکشی یا خودکشی بالفعل به موقعیتی اشاره دارد که در آن فرد به شدت در افکار خودکشی غوطه‌ور است و تصمیم دارد خود را از بین ببرد. بر اساس نظر مسئولین مرکز مدیریت حوادث و فوریت‌های پزشکی این یک موقعیت اضطراری پزشکی است که به سرعت باید اقدام‌های لازم جهت پیشگیری از خودکشی توسط کادر متخصص صورت پذیرد و نباید هرگز از آن به شوخی گذشت.
توصیف بحران خودکشی

در بیشتر مواقع بحران خودکشی نشانه‌هایی نیز دارد که می‌توان به افکار خودکشی، خودآزاری، نقشه خودکشی، یادداشت خودکشی، صحبت بیش از اندازه در رابطه با مرگ، آرزوی مرگ کردن یا انجام عملی که خطر مرگ در پی داشته باشد، اشاره نمود. از نشانه‌های کوچک‌تر آن نیز می‌توان به آماده شدن برای مرگ در حالی که فرد از نظر جسمی سالم است، خداحافظی کردن از نزدیکان، نوشتن نامه‌های خداحافظی، تنظیم وصیت‌نامه و انجام امور باقی‌مانده اشاره کرد. فرد حتی ممکن است شروع به بخشش اموال با ارزش خود به دیگران نماید؛ چرا که فکر می‌کند دیگر بدان‌ها نیاز ندارد. ممکن است شخص افسرده که چنین اعمالی از او سر می‌زند، دوباره به حالتی عادی بازگردد اما نباید تصور کرد که وی از افسردگی رهایی یافته و همواره باید مراقب وی بود؛ چرا که این عمل شاید نشان‌دهنده این باشد که فرد برای انجام خودکشی با خود کنار آمده‌است.
افسردگی یکی از مهم‌ترین دلایل خودکشی است و همواره این خطر به شدت آن‌ها را تهدید می‌کند اما افسردگی تنها عامل آن نیست؛ بیش از ۹۰٪ موارد خودکشی مربوط است به یکی از انواع اختلالات خلقی همچون اسکیزوفرنی یا اختلال دوقطبی. هرچه افسردگی فرد عمیق‌تر باشد، خطر این بحران نیز بیشتر می‌شود. از علائم آن می‌توان به ناامیدی، احساس تنهایی شدید و احساس بی‌ارزشی اشاره نمود. همچنین عوامل دیگری چون از دست دادن یکی از عزیزان، بیماری لاعلاج، شکست عشقی، ورشکستگی، پیری و عدم رضایت از جنسیت نیز در خودکشی ناشی از افسردگی دخالت دارند. بر اساس تحقیقی که سازمان بهداشت جهانی در سال ۲۰۰۶ در رابطه با میزان خودکشی در جهان انجام داد، مشخص شد که به‌طور مثال در کشور کانادا ۸۰–۹۰٪ خودکشی‌ها ناموفق بوده و ۹۰٪ این خودکشی‌های ناموفق نیز سبب بستری شدن فرد در بیمارستان شده‌است. ۱۲٪ خودکشی‌ها نیز در بیمارستان صورت گرفته‌است.
تصویر (اول شخص) کسی که تمایل به خودکشی از ارتفاع را دارد.
آمیکاسین

| 0 | 1 |
| --- | --- |
داده‌های بالینی: داده‌های بالینی
نام‌های تجاری: Amikin
AHFS/Drugs.com: monograph
مدلاین پلاس: a682661
رده‌بندی داروهایبارداری:  AU: D   
روش مصرف دارو: Intramuscular, intravenous
کد ATC: D06AX12 J01GB06 (WHO)‎, S01AA21 (WHO)‎
وضعیت قانونی: وضعیت قانونی
وضعیت قانونی:  UK: فقط ℞ (POM)   US: فقط ℞  
داده‌های فارماکوکینتیک: داده‌های فارماکوکینتیک
پیوند پروتئینی: 0-11%
نیمه‌عمر حذف: 2-3 hours
دفع: Renal
شناسه‌ها: شناسه‌ها
 نام آیوپاک (2S)-4-amino-N-[(2S,3S,4R,5S)-5-amino-2- [(2S,3R,4S,5S,6R)-4-amino-3,5-dihydroxy- 6-(hydroxymethyl)oxan-2-yl]oxy-4-[(2R,3R, 4S,5R,6R)-6-(aminomethyl)-3,4,5-trihydroxy- oxan-2-yl]oxy-3-hydroxy-cyclohexyl]-2-hydroxy- butanamide :  نام آیوپاک (2S)-4-amino-N-[(2S,3S,4R,5S)-5-amino-2- [(2S,3R,4S,5S,6R)-4-amino-3,5-dihydroxy- 6-(hydroxymethyl)oxan-2-yl]oxy-4-[(2R,3R, 4S,5R,6R)-6-(aminomethyl)-3,4,5-trihydroxy- oxan-2-yl]oxy-3-hydroxy-cyclohexyl]-2-hydroxy- butanamide 
شمارهٔ سی‌ای‌اس: 37517-28-5 Y
پاب‌کم CID: 37768
دراگ‌بنک: DB00479 Y
کم‌اسپایدر: 34635 Y
UNII: 84319SGC3C
KEGG: D02543 Y
ChEBI: CHEBI:2637 Y
ChEMBL: ChEMBL177 Y
CompTox Dashboard (EPA): DTXSID3022586 
ECHA InfoCard: 100.048.653 
داده‌های فیزیکی و شیمیایی: داده‌های فیزیکی و شیمیایی
فرمول شیمیایی: C22H43N5O13
جرم مولی: 585.603 g/mol g·mol−1
مدل سه بعدی (جی‌مول): Interactive image
 SMILES O=C(N[C@H]3[C@H](O[C@H]1O[C@@H]([C@@H](O)[C@H](N)[C@H]1O)CO)[C@@H](O)[C@H](O[C@H]2O[C@H](CN)[C@@H](O)[C@H](O)[C@H]2O)[C@@H](N)C3)[C@@H](O)CCN :  SMILES O=C(N[C@H]3[C@H](O[C@H]1O[C@@H]([C@@H](O)[C@H](N)[C@H]1O)CO)[C@@H](O)[C@H](O[C@H]2O[C@H](CN)[C@@H](O)[C@H](O)[C@H]2O)[C@@H](N)C3)[C@@H](O)CCN 
 InChI InChI=1S/C22H43N5O13/c23-2-1-8(29)20(36)27-7-3-6(25)18(39-22-16(34)15(33)13(31)9(4-24)37-22)17(35)19(7)40-21-14(32)11(26)12(30)10(5-28)38-21/h6-19,21-22,28-35H,1-5,23-26H2,(H,27,36)/t6-,7+,8-,9+,10+,11-,12+,13+,14+,15-,16+,17-,18+,19-,21+,22+/m0/s1 Y Key:LKCWBDHBTVXHDL-RMDFUYIESA-N Y :  InChI InChI=1S/C22H43N5O13/c23-2-1-8(29)20(36)27-7-3-6(25)18(39-22-16(34)15(33)13(31)9(4-24)37-22)17(35)19(7)40-21-14(32)11(26)12(30)10(5-28)38-21/h6-19,21-22,28-35H,1-5,23-26H2,(H,27,36)/t6-,7+,8-,9+,10+,11-,12+,13+,14+,15-,16+,17-,18+,19-,21+,22+/m0/s1 Y Key:LKCWBDHBTVXHDL-RMDFUYIESA-N Y 
  (صحت‌سنجی):   (صحت‌سنجی)
آمیکاسین (به انگلیسی: Amikacin) داروی آنتی بیوتیکی از دسته ی آمینوگلیکوزید ها است که برای درمان عفونت های باکتریایی شامل عفونت های مفصلی، عفونت های داخل شکمی، مننژیت، سینه پهلو، سپسیس و عفونت های دستگاه ادراری استفاده می شود. همچنین برای درمان سل مقاوم استفاده می گردد.
مکانیسم اثر

همه آمینوگلیکوزیدها با اتصال به ریبوزوم مانع سنتز پروتئین در باکتری می‌شوند.
موارد مصرف

از این دارو در درمان برخی از عفونت‌های جدی مانند عفونت با باکتری گرم منفی به‌ویژه عفونت ادراری، سل، مننژیت (عفونت غشاهای اطراف مغز و نخاع)، سپسیس (عفونت خون)، شکم (ناحیه معده)، ریه، پوست، استخوان، مفاصل و واژینیت به کار برده می‌شود.
منع مصرف

افرادی که حساسیت شدید به آمیکاسین یا دیگر آمینوگلیکوزیدها را دارند.
موارد احتیاط:
اختلال عملکرد کلیه
وزوز گوش
کاهش شنوایی در فرکانس‌های بالا
بیماری میاستنی گراو
بیماری پارکینسون
افت قند خون
نوزادان و شیرخواران
بیماران مسن
عوارض دارویی

کاهش شنوایی، وزوز گوش
مسمومیت کلیه، نارسایی حاد کلیه، نفروز کلیه، نفریت بینابینی
آسیب عصبی
تهوع واستفراغ
اسهال
سردرد
تب
عوارض جدی: 
راش، پوسته پوسته یا تاول زدن پوست، خارش، کهیر، تورم چشم، صورت، گلو ، زبان و لب، مشکل در تنفس یا بلع، خشونت صدا، اسهال شدید (مدفوع آبکی یا خونی) که ممکن است همراه یا بدون تب و گرفتگی معده ایجاد شود. (ممکن است تا 2 ماه یا بیشتر پس از درمان رخ دهد)
تداخلات دارویی

مهمترین تداخلات دارویی آمیکاسین با داروهای مدر نظیر فوروزماید ، ااسپیرونولاکتون و تریامترن اچ است که میتوانند باعث افزایش سمیت کلیوی آمیکاسین شوند. همچنین مصرف سایر داروهای آمینوگلیکوزید نظیر جنتامایسین و توبرامایسین با آمیکاسین میتواند موجب افزایش سمیت آنها شود و خاصیت اتوتوکسیک آنها را افزایش میدهد.
فوتبال در المپیک تابستانی ۲۰۱۶

| 0 | 1 |
| --- | --- |
جزئیات مسابقات: جزئیات مسابقات
کشور میزبان: برزیل
تاریخ برگزاری: ۳–۲۰ آگوست
شمار تیم‌ها: ۱۶ (مرد) + ۱۲ (زنان) (از ۶ کنفدراسیون)
شمار ورزشگاه‌ها: ۷ (در ۶ شهر)
→ ۲۰۱۲ ۲۰۲۰ ← : → ۲۰۱۲ ۲۰۲۰ ← 
فوتبال یکی از رشته‌های ورزشی بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۱۶ می‌باشد که از ۳ تا ۲۰ آگوست برگزار شد.
این مسابقات در شهرهای ریودو ژانیرو، بلو هوریزونته، برازیلیا، سالوادور، سائو پائولو و مانائوس انجام شده.