stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
بنی‌آدم اعضای یکدیگرند
ابعاد بین‌المللی

در برخی از منابع فارسی و انگلیسی گزارش شده که این شعر بر سردر ورودی تالار ملل مقر سازمان ملل متحد در نیویورک با خط نستعلیق طلاکوب نقش بسته‌است؛ ولی بر اساس اظهار نظر محمدجواد ظریف، دیپلمات ایرانی که به مدت ۵ سال نماینده ایران در مقر سازمان ملل متحد بوده‌است، این ادعا درست نیست و عکسی نیز از این شعر بر سردر نام‌برده دیده نشده‌است.شعر سعدی نه‌تنها با خط نستعلیق فارسی، بلکه با مضمون انگلیسی یا لاتین هم در سازمان ملل متحد وجود نداشته‌است و نقل این داستان از اساس شایعه بوده‌است. همچنین کاووس حسن‌لی، مؤسس مرکز سعدی‌شناسی، وجود هر گونه لوح یا سردری را با این اشعار از سعدی در مقر سازمان ملل متحد در نیویورک، رد می‌کند و معتقد است: «متأسفانه الان طوری شده که اگر این حرف را بزنیم، هیچ‌کس باور نمی‌کند و مردم واقعاً فکر می‌کنند شعر سعدی در سردر سازمان ملل متحد نوشته شده‌است حال آنکه سردری و تابلویی با اشعار سعدی در سازمان ملل وجود ندارد.»
با این حال در سال ۱۳۸۴، از سوی ایران، فرشی از صیرفیان به سازمان ملل متحد اهدا و در آن نصب شد که شعر بنی‌آدم در آن نقش بسته بود. بان کی مون، دبیرکل سازمان ملل متحد در سخنرانی سال ۲۰۱۲ خود در تهران با اشاره به این شعر گفت: «در ورودی سازمان ملل فرش عظیمی قرار دارد-فکر می‌کنم بزرگترین فرشی است که سازمان ملل دارد- که زینت بخش دیوار سازمان ملل و هدیه‌ای از سوی مردم ایران است. در کنار آن سخنان اعجاب‌آور سعدی شاعر بزرگ ایرانی قرار دارد.» و سپس شعر بنی آدم را خواند.
با توجه به بررسی‌های انجام شده توسط مصطفی دبیری، کارمند بازنشسته سازمان ملل متحد در ژنو، دو بیت اول از این قطعه مشهور سعدی را نخستین بار، حسین علا در سخنرانی خود در سومین جلسه دوازدهمین اجلاس جامعه ملل در شهریور ۱۳۲۰ خواند. سخنرانی وی در دفاع از قطعنامه‌ای به‌منظور حمایت از مصیبت‌دیدگان سیل در کشور چین ایراد شده‌بود.
این شعر در پیام فارسی که در مجموعهٔ پیام‌های فضاپیمای وویجر (در مجموع، پیام‌هایی به ۵۵ زبان) برای فضاهای دوردست فرستاده شده‌است، به‌عنوان پیام برگزیده شده‌است. (شنیدن پیام فارسی برای ساکنان فضا از وبگاه وویجر، ناسا) باراک اوباما رئیس‌جمهوری سابق ایالات متحده نیز در پیام نوروزی سال ۲۰۰۹ این بیت از سعدی را خواند. بیت اول این شعر در اساسنامه حزب سوسیالیست عثمانی مورد اشاره واقع شده‌است.
این شعر در قطعه بنی آدم در آلبوم Everyday Life از گروه موسیقی بریتانیایی Coldplay که در نوامبر ۲۰۱۹ منتشر شد، گنجانده شده‌است. این شعر در این قطعه به زبان فارسی، انگلیسی و چند زبان دیگر دکلمه شده‌است.[نیازمند منبع]
پدرو سانچز، نخست‌وزیر اسپانیا، در سخنرانی‌اش برای تمدید سه هفته‌ای قرنطینه در این کشور به علت دنیاگیری کروناویروس در اسپانیا در دعوت از اسپانیایی‌ها برای رعایت محدودیت‌ها برای نجات جان خود و دیگران این قطعه از گلستان سعدی را خواند.
تصویر روی اسکناس

تاکنون شعر بنی آدم به دو زبان فارسی و انگلیسی همراه با تصویر آرمگاه سعدی بر روی دو اسکناس ۱۰ هزار ریالی جهوری اسلامی ایران چاپ شده است.
| تصویر> رو | تصویر> پشت | ارزش | دوره چاپ | سال چاپ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | ۱۰۰٬۰۰۰  |  جمهوری اسلامی ایران |  ۱۳۸۹  سری روح‌الله خمینی  |
|  |  | ۱۰۰٬۰۰۰ |  جمهوری اسلامی ایران |  ۱۳۹۹  سری میان‌نسلی با چهار صفر کمرنگ |
فرش نصب شده در سازمان ملل متحد که شعر بنی‌آدم در آن نقش بسته است
آذربو

آذربو یا آذربویه یا عرطنیثا گیاهی است خودرو از تیره اسفناج. این گیاه برگ‌های ریز به هم فشرده دارد. ریشه آن را گلیم شوی یا چوبک اشنان می‌نامند.
چوبک زبر و چوهٔ صباغان را در طبقه‌بندی به زبان لاتین (Acanthophyllum squarrosum)می‌نامند، عربی آن سطرونیون، یونانی آن آذربویه است. بخور مریم نوعی از آن است ریشه گیاهی است سیاه رنگ شبیه به شلغم و بر روی آن چیزی مانند گره رسته و گیاه آن خاردار به اندازه شبری و شاخ و برگش شبیه به برگ کرنب و میوه اش شبیه به غلاف نخود با دو یا سه عدد دانه زرد رنگی. گفته‌اند گل آن زرد است. طبیعت آن گرم و خشک در سوم است. این دارو با خواص عطسه‌آور و پاک‌کنندگی و بازکنندگی در موارد سقط جنین و سنگ‌های کلیه و مثانه بکار فته و مدر (بول و حیض) و حل‌کنندگی می‌باشد مواد مترشحه اضافی را جذب نموده و موادی که در مفاصل در شرف رسوب هستند دفع می‌نماید. دردهای حاصل از گزیدگی حشرات را مسکن است.
هشدار:مقدار مصرف آن به صورت شربت یک مثقال و بیش از آن کشنده است.
درختچه ای کوچک با رنگ پوست کبود صاف یا کمی کرک دار یا برگهایی کشیده نوک تیز و گلهایش در مجموعه ای در روی یک پایک بلند قرار دارد نام‌های دیگر آن: اسپرون، چوغان، فلار، غاسول، عرطنیثه، صابونیه، فول‌العرب و صابونی می‌باشد.
آلبانی ونیزی

آلبانی ونیزی (ونتی: Albania vèneta, ایتالیایی: Albania Veneta, آلبانیایی: Arbëria Venedikase, صربی‌کرواتی: Mletačka Albanija, Млетачка Албанија) به‌عنوان اصطلاح رسمی برای مستعمرات متعدد جمهوری ونیز در جنوب شرقی دریای آدریاتیک شناخته می‌شود که مناطق ساحلی عمدتاً در مونته‌نگروی جنوبی کنونی و بخش‌هایی از آلبانی شمالی را در بر می‌گرفت.
در طول حکومت ونیزی‌ها در این مناطق، تغییرات بزرگی در قلمروها رخ داد، که از سال ۱۳۹۲ آغاز شد و تا سال ۱۷۹۷ ادامه یافت. تا پایان قرن پانزدهم، دارایی‌های اصلی ونیزی در شمال آلبانی به‌دلیل گسترش امپراتوری عثمانی از دست رفت. با وجود این، ونیزی‌ها تمایلی به چشم‌پوشی از ادعاهای رسمی خود بر سواحل آلبانی نداشتند و اصطلاح آلبانی ونیزی به‌صورت رسمی در استفاده باقی ماند و به مستعمرات باقی‌مانده ونیزی در سواحل مونته‌نگرو، که حول خلیج کوتور متمرکز بود، اشاره داشت. در این دوران، دزدی دریایی آلبانیایی به اوج خود رسیده بود. این مناطق تا سقوط جمهوری ونیز در سال ۱۷۹۷ تحت سلطه ونیز باقی ماندند. با پیمان کامپو فورم‌یو، این منطقه به پادشاهی هابسبورگ منتقل شد.
جین کوچ

| جین کوچ | جین کوچ |
| --- | --- |
کوچ در سال ۱۹۹۸: کوچ در سال ۱۹۹۸
آمار: آمار
لقب(ها): قاتل فلیتوود
وزن(ها):  سبک‌وزن  میان‌وزن 
قد: ۵ فوت ۷ ۱⁄۲ اینچ (۱۷۱ سانتیمتر)
ملیت: انگلستانی
زادهٔ: ۱۴ اوت ۱۹۶۸ ‏(۵۶ سال) فلیتوود، لانکاشر، انگلیس
طرز ایستادن: ارتودکس
سوابق بوکس: سوابق بوکس
مجموع مبارزه‌ها: ۳۹
تعداد برد: ۲۸
برد با ناک‌اوت: ۹
تعداد باخت: ۱۱
جین کوچ (زادهٔ ۱۴ اوت ۱۹۶۸) یک بوکسور حرفه‌ای بازنشسته بریتانیایی است که از سال ۱۹۹۴ تا ۲۰۰۷ رقابت می‌کرد. او در سال ۱۹۹۸ به‌عنوان اولین بوکسور زن دارای مجوز در بریتانیا شناخته شد. کوچ توانست در سال ۲۰۲۴ به تالار مشاهیر بوکس بین‌المللی راه یابد.
پیش‌زمینه

کوچ در فلیتوود، لنکشایر متولد شد. او از مدرسه‌اش در بلکپول اخراج شد و پس از آن، زندگی‌ای پر از «مشروبات الکلی، مواد مخدر و دعواهای خیابانی» را تجربه کرد. در سن ۲۶ سالگی، پس از تماشای یک مستند تلویزیونی دربارهٔ بوکس زنان، تصمیم گرفت این ورزش را امتحان کند. در اولین مسابقه رسمی خود، که یک مسابقه «موی تای» بود، او یک افسر پلیس را شکست داد و دربارهٔ آن مسابقه بعدها گفت: «عالی بود که یک افسر پلیس را زمین انداختم و برایش پول گرفتم».
دوران حرفه‌ای در بوکس

هیئت کنترل بوکس بریتانیا در ابتدا به کوچ به دلیل زن بودن مجوز حرفه‌ای نداد و عنوان کرد که «سندرم پیش از قاعدگی» زنان را برای بوکس بی‌ثبات می‌کند. با ادعای تبعیض جنسیتی و با حمایت کمیسیون فرصت‌های برابر، کوچ توانست این تصمیم را در دادگاهی در مارس ۱۹۹۸ لغو کند. با این حال، انجمن پزشکی بریتانیا این تصمیم را «توسعه دیوانه‌وار فرصت‌های برابر» نامید.

کوچ بعدها برای کسب حق مبارزه با یک حریف مرد تلاش کرد، اما موفق نشد. او دربارهٔ این موضوع گفت:
رفتن به رینگ مقابل یک مرد برای من مهم نبود. من هر روز هفته با مردان تمرین می‌کنم، بنابراین تجربه جدیدی برایم نخواهد بود. خیلی برایم مهم است که در ومبلی و در یک مسابقه رسمی حضور داشته باشم.
اولین موفقیت بزرگ کوچ در پنجمین مسابقه حرفه‌ای او در سال ۱۹۹۶ رقم خورد، زمانی که او با شکست دادن «ساندرا گیگر» از فرانسه در ده راند در کپنهاگ، دانمارک، عنوان قهرمانی سبک‌وزن فدراسیون بین‌المللی بوکس زنان (WIBF) را کسب کرد. کوچ در سال ۲۰۰۴ دربارهٔ این مسابقه گفت: «هیچ‌وقت در زندگی‌ام چنین ضربات سختی نخورده بودم»، و گیگر را «سخت‌ترین حریفی که با او مبارزه کردم» نامید.
اولین مسابقه رسمی بوکس حرفه‌ای بین زنان در بریتانیا در نوامبر ۱۹۹۸ در استریتهام لندن بین کُوچ و سیمونا لوکیچ برگزار شد. کُوچ برنده این مسابقه بود و بدین ترتیب اولین مسابقه رسمی بوکس زنان در بریتانیا را کُوچ برد.
کُوچ در ۱ دسامبر ۲۰۰۸ بازنشستگی خود را اعلام کرد و گفت که قصد دارد به عنوان یک برگزارکننده مسابقات بوکس به کار خود ادامه دهد. او در آن زمان گفت:
بوکس برای مدت طولانی زندگی من بوده و همیشه هم خواهد بود، اما دلم برای این که سرم در رینگ له شود تنگ نخواهد شد.
دیگر دستاوردها

در سال ۲۰۰۱، کوچ زندگی‌نامه خود را با عنوان «جین کوچ – قاتل فلیتوود» منتشر کرد.
کوچ در سال ۲۰۰۷ نشان امپراتوری بریتانیا (MBE) را کسب کرد و این عنوان را در همایش افتخارات ملکه به صورت رسمی دریافت کرد.
در سال ۲۰۱۲، کوچ به خاطر نقشی که در افزایش آگاهی و پذیرش عمومی مبارزان زن ایفا کرد، جایزه «مشارکت برجسته بیداری را دریافت» کرد.
در سال ۲۰۱۶، کوچ به تالار مشاهیر بین‌المللی بوکس زنان در فورت لادردیل، فلوریدا وارد شد.
«لوشیا ریچر» و جین کوچ در حال مبارزه، ۲۰۰۳
بخش ساردوئیه

بخش ساردوئیه یکی از بخش‌های شهرستان جیرفت در استان کرمان ایران بوده و مرکز آن شهر درب بهشت است.
| بخش ساردوئیه> اطلاعات کلی | بخش ساردوئیه> اطلاعات کلی |
| --- | --- |
کشور:  ایران
استان: کرمان
شهرستان: جیرفت
مرکز بخش: درب بهشت
دهستان‌ها: ساردوئیه ، دلفارد ، گور
مردم: مردم
جمعیت: ۳۹٬۱۵۸ نفر
تقسیمات کشوری

بخشداری ساردوئیه رسما در سال ۱۳۱۶ خورشیدی تاسیس شده و پیش از آن تاریخ هم با نام بلوک ساردویه در تقسیمات کشوری ایران حضور داشته.
بخش ساردوئیه
دهستان ساردوئیه
دهستان دلفارد
دهستان گور
شهر:  درب بهشت
جمعیت

بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش ساردوئیه در سال ۱۳۹۵ برابر با ۱۲،۸۵۳ خانوار و ۳۹٬۱۵۸ نفر بوده‌است. طبق آمار این سرشماری بخش ساردوئیه مشتمل بر یک شهر، سه دهستان و ۴۹۲ آبادی است.
رتبه بخش در استان

بخش ساردوئیه براساس سرشماری سال ۹۵ سومین بخش پرجمعیت استان کرمان می باشد.
فهرست ۱۰ بخش پرجمعیت استان کرمان که در آینده شهرستان خواهند شد:
منبع:فهرست بخش های استان کرمان
| ردیف | بخش | شهرستان | جمعیت سال ۱۳۹۵ |
| --- | --- | --- | --- |
| ۱ | بخش بروات | بم | ۵۹٬۶۱۲ |
| ۲ | بخش اسماعیلی | جیرفت | ۴۲٬۸۶۷ |
| ۳ | بخش ساردوئیه | جیرفت | ۳۹٬۱۵۸ |
| ۴ | بخش ماهان | کرمان | ۳۳٬۵۲۱ |
| ۵ | بخش گلباف | کرمان | ٣٢٣۵۴ |
| ۶ | بخش چترود | کرمان | ۳۱٬۱۸۳ |
| ۷ | بخش زیدآباد | سیرجان | ۲۷٬۸۱۸ |
| ۸ | بخش نگین کویر | فهرج | ۲۶٬۹۲۲ |
| ۹ | بخش گنبکی | ریگان | ۲۵٬۹۷۶ |
| ۱۰ | بخش چاه دادخدا | قلعه گنج | ۲۵٬۵۴۰ |
هم اکنون جمعیت بخش ساردوئیه از ۵ شهرستان استان کرمان بیشتر است که در زیر آمده است.
| ردیف | شهرستان | مرکز | تاریخ تأسیس | جمعیت ۱۳۹۵ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ | شهرستان ارزوئیه | ارزوئیه | ۱۳۸۹ | ۳۸٬۵۱۰ |
| ۲ | شهرستان انار | انار | ۱۳۸۸ | ۳۶٬۸۹۷ |
| ۳ | شهرستان رابر | رابر | ۱۳۸۸ | ۳۵٬۳۶۲ |
| ۴ | شهرستان فاریاب | فاریاب | ۱۳۸۹ | ۳۴٬۰۰۰ |
| ۵ | شهرستان کوهبنان | کوهبنان | ۱۳۸۳ | ۲۱٬۲۰۵ |
موقعیت و پیشینه

این بخش از حدود ۲۰ کیلومتری شهر جیرفت تا حدود ۱۰۰ کیلومتری این شهر در نزدیکی شهر رابر امتداد یافته.بعضی از مناطق که از لحاظ تاریخی و مردم شناسی جزو ساردوئیه بوده است مانند بخش هنزاء،امروزه در شهرستان رابر و دهستان گروه که در بخش راین شهرستان کرمان واقع شده اند. از نظر آب و هوایی دارای آب و هوای سرد و کوهستانی است که در فصل تابستان به دلیل چشمه سارها و کوه‌های دیدنی همچون کوههای بحر آسمان و مراکز تاریخی همچون مقبره امام زاده سلطان سیداحمد توجه گردشگران زیادی را به خود جلب نموده‌است.
بنابر احتمال سِر پِرسی سایکس نویسنده و جغرافی دان بریتانیایی در سالهای نخستین چیرگی عربهای مسلمان بر امپراتوری ساسانی یک فوج بزرگ از سپاه عربهای مسلمان در ساردوئیه دچار برف شدید شده و همه آنها جز دو نفر جان باختند و این دو نفر شرح حادثه کردند.
همچنین این سرزمین ناحیه ییلاق نشین قوم کوچروی کوفج که به صورت قفص و همچنین کوچ در مصادر مهم تاریخی نام ایشان آمده در نظر گرفته میشود.طبق بعضی از نوشته های تاریخی که توسط بعضی رد و توسط بعضی تایید شده در ناحیه دلفارد از این بخش جنگی میان همین قبایل کوچرو و سپاه دولت قدرتمند و گسترده آل بویه در میگیرد که با شکست و مجروح شدن شاهزاده آل بویه همراه میشود اما پس از آن این قوم چیرگی آل بویه را بر خود می پذیرد.
با تطبیقاتِ جغرافیایی که در نوشته های مارکو پولو صورت گرفته دشت مرتفعی که ایشان برای رسیدن از بخش شمالی ایالت کرمان به سمت شهر و شهرک تجاری کامادی در مکان امروزی شهر جیرفت طی کرده است، ساردوئیه می باشد.طبق همین تطبیقات مارکو پولو از تنگه سربیژن و دره دلفارد در همین بخش ساردوئیه هم گذر کرده است.
در دوره صفویه در بعضی مصادر سخن از وجود وزیر و حسابداری از این منطقه در دربار والی و حاکم کرمان به میان آمده است.
همچنین در سفرنامه ها،کتابهای مربوط به جغرافیای  ایران و تقسیمات کشوری این کشور نوشته شده توسط نویسندگان داخلی و خارجی دوره قاجار بارها نام ساردویه ذکر شده.
با آغاز حکومت پهلوی مردم این بخش مانند دگر نقاط کشور شاهد تغییرات و تجربه هایی همچون تشکیل سازمانها و ادارات جدید،ساخت مدارس مدرن،اخذ شناسنامه،اسکان اجباری عشایر و کشف حجاب بوده  که در خاطر افراد مسن نقش بسته است.
مانند نقاط دیگر کشور،مبارزات و طغیان هایی در این بخش بر علیه حاکم جدید ایران یعنی رضاشاه پهلوی صورت گرفت،فردی از مردم دلفارد در بخش ساردوئیه که به نام علیجان یاغی مشهور گشته به صورت مسلحانه با دولت درگیر میشود و در حین جنگ کشته و جسد ایشان به پایتخت منتقل میشود.
در نخستین تقسیمات کشوری گسترده و رسمی ایران پس از برکناری خاندان قاجار که در سال ۱۳۱۶ صورت پذیرفت بخشداری ساردوئیه تاسیس شد که از آن سال تا تقسیمات کشوری سالهای پس از انقلاب مناطق زیادی به این بخش ملحق و منتزع شدند.
یکی از قدیمی ترین مدرسه های استان کرمان و بویژه نیمه جنوبی این استان در این بخش و در شهر درب بهشت(درمزار) قرار دارد.این مدرسه که ساختمان شاخص و زیبایی دارد احتمالا اواخر حکومت قاجار یا اوایل پادشاهی رضاشاه پهلوی تاسیس شده باشد،در روستاهای این بخش مدارس قدیمی دیگری هم وجود داشته که متاسفانه امروزه یا تخریب یا درصد زیادی از ساختمان آنها از میان رفته است.
در حوضه شهرستان جیرفت،دراتفاقات اواخر حکومت پهلوی،انقلاب،جنگ هشت ساله،تصمیم گیریها و انتخابات سیاسی مردم بخش ساردوئیه همراه مردمان دگر بخشهای شهرستان جیرفت نقش بسزایی داشته اند.
محصولات

محصولات آن کلیه محصولات سردسیری از جمله گردو، گیلاس، زردآلو، هلو، سیب درختی، گلابی، بادام و ... هستند.
حادثه ۲۰۱۸ قطار امریتسار

حادثه ۲۰۱۸ قطار امریتسار، واقعه‌ای است که در ساعت ۱۸۳۰ عصر جمعه ۱۹ اکتبر رخ داد و طی آن یک قطار در نزدیکی شهر امریتسار، ایالت پنجاب، هند به انبوهی از مردم برخورد کرد، این حادثه باعث مرگ بیش از ۵۰ نفر و زخمی شدن دست‌کم ۲۰۰ نفر گردید.
شرح

در عصر جمعه ۱۹ اکتبر ۲۰۱۸ ساعت ۱۸:۳۰ در نزدیکی شهر امریتسار، شهرستان امریتسار، ایالت پنجاب، هند یک قطار با سرعت زیاد به جمعیت انبوهی که برای تماشای جشن هندوی دوشرا بر روی ریل قطار و اطراف آن جمع شده بودند و صدای قطار را به دلیل جشن و پایکوبی و آتش‌بازی نشنیده بودند تصادف کرد. در این حادثه دست‌کم ۵۹ نفر کشته و بیش از ۱۰۰ نفر زخمی شدند.
واکنش‌ها

آماریندر سینگ، وزیر اول ایالت پنجاب این حادثه را «یک تراژدی واقعی» نامید.
نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند نیز این حادثه را «دلهره‌آور» توصیف کرده‌است.
دانش مازندرانی

با ملا علی نوری اشتباه نشود.
| دانش مازندرانی | دانش مازندرانی |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۶۰۱م/ ۱۰۱۰ق ساری
درگذشت: ۱۶۶۰م/ ۱۰۷۰ق اصفهان
پیشه(ها): فقیه، قاضی، شاعر
شناخته‌شده برای: سروده‌هایش
عنوان: ملا
ملا علی بن محمدعلی حبش مازندرانی متخلص به دانش سپس جاوید همچنین شناخته‌شده به مولانا علی جاوید ساروی (۱۶۱۰ - ۱۶۶۰م) فقیه شیعه، قاضی و شاعر فارسی‌زبان ایرانی در سدهٔ هفدهم م/ یازدهم هجری بود.
زندگی

علی مازندرانی حوالی سال ۱۶۱۰م/ ۱۰۱۰ق در ساری زاده شد. محمدطاهر نصرآبادی در تذکره خود یاد کرده که نسب مازندرانی به بلال حبشی می‌رسد. او در مشهد تحصیلات خود را در فقه ادامه داد سپس در اصفهان و نکا به قضاوت پرداخت.

مازندرانی در سال ۱۶۶۰م/ ۱۰۷۰ق در اصفهان درگذشت و در آرامگاه محمدبیگ دفن شد (تخت فولاد امروزی)؛ ماده‌تاریخ وفاتش:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| دریغ از دانش مازندرانی |  | از آن فرزانه استاد خودآگاه |
| همان شاعر که در اقصای عالم |  | فتاد آوازهٔ شعرش به افواه |
| به مصر فضل یوسف بود، لیکن |  | سپهر کینه‌توز افکند در چاه |
| چو ناگه خیمه در باغ جنان زد |  | وزین محنت‌سرا برکند خرگاه |
| پی تاریخ فوتش نکته‌سنجان |  | رقم کردند دانش رحمت‌الله |
بن‌مایه

1 2 3  نظمی تبریزی، علی (۱۹۷۶). دویست سخنور؛ تذکرةالشعرای منظوم و منثور. تابش. ص. ۹۹.
↑  نصرآبادی، محمدطاهر (مهر ۱۳۱۷). تذکرة الشعراء. چاپخانه ارمغان. ص. ۳۷۴.
↑  خیامپور، عبدالرسول (زمستان ۱۳۶۸). فرهنگ سخنوران. ج. یکم. طلایه. ص. ۲۰۷.
↑  صبا، محمد مظفر (۱۳۴۳). تذکره روز روشن. کتابخانه رازی،. ص. ۱۴۰.
↑  سامی, شمس‌الدین (1311). قاموس الأعلام (به ترکی عثمانی). Vol. سوم. p. ۱۷۶۵.
↑  بهمنش، تهمینه (۱۳۶۷). [[دانشنامه بزرگ اسلامی]]. ج. هفدهم. مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی. ص. ۴۳۲. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۷۰۲۵-۰۴-۱. تداخل پیوند خارجی و ویکی‌پیوند (کمک)
↑  تهرانی، آقابزرگ (1408ق). [[الذریعه الی تصانیف الشیعه]] (به عربی). ج. نهم. اسماعيليان. ص. ۱۹۰ (ش:۱۱۸۱). تاریخ وارد شده در |سال= را بررسی کنید (کمک); تداخل پیوند خارجی و ویکی‌پیوند (کمک)
↑  دهخدا، علی‌اکبر. [[لغت‌نامه دهخدا]]. پارسی‌ویکی. تداخل پیوند خارجی و ویکی‌پیوند (کمک)
↑  آذر بیگدلی، لطفعلی بیگ (۱۳۳۷). آتشکده آذر. انتشارات علمي. ص. ۱۶۵.
↑  مصلح‌الدین مهدوی (۱۳۸۶). اعلام اصفهان. اصفهان: سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری اصفهان. صص. ۵۳۹. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۲۵۸۸-۴۸-۰.
↑  مصلح‌الدین مهدوی (۱۳۸۴). دانشمندان و بزرگان اصفهان. ج. دوم. گلدسته. صص. ۵۹۶. شابک ۹۶۴۲۹۳۱۴۳۴۲ مقدار |شابک= را بررسی کنید: length (کمک).
↑  «مولانا علی جاوید». مجموعه تاریخی ، فرهنگی و مذهبی تخت فولاد. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸.
اوتاکو

عکسی مربوط به فروش وسایل انیمه‌ای و اوتاکویی در شهر آکیهابارا، ژاپن.
اوتاکو (به ژاپنی: otaku یا おたく یا オタク یا ヲタク) واژه‌ای ژاپنی است که به معنای فردی است که دارای شیدایی یا علاقه‌مندی شدید است. اوتاکو به ویژه به افرادی که به انیمه و مانگا، بازی‌های ویدئویی‌، یا رایانه‌ای‌ دلبستگی دارند، اشاره دارد. استفاده معاصر آن با مقاله ای در سال ۱۹۸۳ توسط آکیئو ناکاموری در مانگا بوریکو آغاز شد.
خرده فرهنگ اوتاکو موضوع اصلی انیمه، مانگا، مستند و تحقیقات دانشگاهی مختلف است. خرده فرهنگ در دهه ۱۹۸۰ با تغییر ذهنیت‌های اجتماعی و پرورش خصلت‌های «اوتاکو» توسط مدارس ژاپنی همراه با تسلیم شدن چنین افرادی از آنچه که در آن زمان ناگزیر به عنوان طردشدگان اجتماعی تلقی می‌شد، آغاز شد. تولد این خرده فرهنگ همزمان با رونق انیمه پس از انتشار آثاری مانند موبایل سوت گاندام بود، قبل از اینکه به کومیک مارکت منشعب شود.
فرهنگ اوتاکو همچنین می‌تواند به عنوان پناهگاهی از فرهنگ نانپا دیده شود. در سال ۱۹۸۰، در اطراف منطقه کابوکیچو در شینجوکو-کو، توکیو، رونق «نیو فوزوکو» یا خدمات جنسی جدید که دانش‌آموزان دختر دانشگاه یا مدرسه‌های حرفه ای را استخدام می‌کرد، رونق گرفت. رونق «بوروسه‌را» و رونق معاشقه جبرانی در دهه ۱۹۹۰ گسترش این امر بود. از این نظر، دوره ۱۹۸۰ تا اواسط دهه ۱۹۹۰ «عصر عشق جنسی» بود. هر چه رونق عشق جنسی بالاتر می‌رفت، مردم بیشتر از عشق جنسی ناامید می‌شدند زیرا به آنها احساس پذیرش همه‌جانبه نمی‌داد. ظهور فناوری اطلاعات و پایگاه‌های اطلاعاتی، قبل از هر چیز، ابزاری برای هدر رفتن خود، یعنی دفاع از خود، غنی کرد. و ثانیاً به سرعت این احساس را تضعیف کرد که «واقعیت» (یا ارتباط تجسم یافته) از «تخیلی» (یا واقعیت مجازی) پربارتر است.
خرده فرهنگ «اوتاکو» با گسترش اینترنت و رسانه‌ها رشد کرد، زیرا انیمیشن‌ها، بازی‌های ویدیویی، نمایش‌ها و کمیک‌های بیشتری ساخته شدند.
اوتاکو در ابتدا در ژاپن دارای مفاهیم منفی بود و ممکن بود به عنوان تحقیرآمیز مورد استفاده قرار گیرد. منفی بودن آن در آن زمان ناشی از دیدگاه کلیشه‌ای «اوتاکو» به عنوان طردشدگان اجتماعی و گزارش رسانه‌ها در مورد تسوتومو میازاکای، «قاتل اوتاکو» است، در سال ۱۹۸۹. تبعیض اوتاکو به ویژه بین سال ۱۹۸۹ (زمانی که یک قتل زنجیره ای انجام شد) شدید بود. مظنون دستگیر شد) و ۱۹۹۶ (زمانی که رونق دوستیابی جبرانی در اوج خود بود). بر اساس مطالعات منتشر شده در سال ۲۰۱۳، این اصطلاح کمتر منفی شده است و تعداد فزاینده ای از مردم اکنون خود را به عنوان «اوتاکو» معرفی می‌کنند، هم در ژاپن و هم در جاهای دیگر. از ۱۳۷۷۳۴ نوجوانی که در سال ۲۰۱۳ در ژاپن مورد بررسی قرار گرفتند، ۴۲٫۲٪ خود را به عنوان یک نوع «اوتاکو» معرفی می‌کردند. طبق یک نظرسنجی سراسری ایالات آمریکا که توسط دنتسو در ژوئیه ۲۰۲۲، ۳۴ درصد از آمریکایی‌ها نسل زد (حدود ۱۵ میلیون نفر)، خود را به‌عنوان اوتاکوی انیمه می‌شناسند.
در سال ۲۰۰۵، نامورا ریسرچ اوتاکو را به دوازده گروه تقسیم کرد و اندازه و تأثیر بازار را تخمین زد. هر یک از این گروه‌ها مؤسسات دیگر آن را بیشتر تقسیم کرده‌اند یا بر یک علاقه اوتاکو متمرکز شده‌اند. این نشریات گروه‌های متمایزی از جمله انیمه، مانگا، دوربین، خودرو، آیدل ژاپنی و الکترونیک اوتاکو را طبقه‌بندی می‌کنند. در سال ۲۰۰۵، تأثیر اقتصادی «اوتاکو» تا ۲ تریلیون ین (۱۸ دلار آمریکا میلیارد) تخمین زده شد.
ریشه‌شناسی

«اوتاکو» از یک اصطلاح ژاپنی برای اشاره به خانه یا خانواده شخص دیگری (به ژاپنی: お宅،  Otaku) گرفته شده است. از این کلمه می‌توان در گفتار محترمانه در زبان ژاپنی به عنوان استعاره به جای  ضمیر شخصی دوم شخص استفاده کرد. در این کاربرد، ترجمه تحت‌اللفظی آن «تو» است. با برخی از گویش‌های ژاپنی غربی و با زن خانه‌دار مرتبط است و نسبت به ضمایر صمیمی مانند «آناتا» و ضمایر مذکر مانند «کیمی» و «اومائه» (همه به معنی تو) کمتر مستقیم و دورتر است.
منشأ استفاده از ضمیر در میان طرفداران مانگا و انیمه دهه ۱۹۸۰ مشخص نیست. طرفداران داستان‌های علمی تخیلی از «اوتاکو» برای خطاب به صاحبان کتاب در اواخر دهه ۱۹۶۰ استفاده می‌کردند.
منتقد اجتماعی ایجی اوتسوکا معتقد است که "اوتاکو" به این دلیل استفاده می‌شود که به مردم اجازه می‌دهد برای اولین بار ملاقات کنند، مثلاً در یک کنوانسیون از فاصله‌ای راحت با هم تعامل داشته باشند. یک نظریه معتقد است که «اوتاکو» به عنوان یک ضمیر توسط نویسنده علمی تخیلی موتوکو آرای در مقاله ای در سال ۱۹۸۱ در مجله Variety, و دیگری ادعا می‌کند که توسط طرفداران استودیو انیمه گایناکس که برخی از بنیانگذاران آن از استان توتوری در غرب ژاپن (جایی که معمولاً «اوتاکو» است استفاده شد). این ضمیر در انیمه محبوب "ماکروس (انیمه)" نیز استفاده شد. اولین بار در سال ۱۹۸۲ توسط شخصیت‌های هیکارو ایچیجیو و لین مین می پخش شد که تا زمانی که یکدیگر را بهتر بشناسند، همدیگر را اوتاکو خطاب می‌کنند.
شکل عامیانه مدرن، که با استفاده از قدیمی‌تر با نوشته شدن در هیراگانا (おたく)، کاتاکانا (オタク یا کمتر، ヲタク) یا به ندرت در روماجی متمایز می‌شود،
اولین بار در دهه ۱۹۸۰ با آثار طنزنویس و مقاله‌نویس آکیئو ناکاموری در گفتمان عمومی ظاهر شد. مجموعه او در سال ۱۹۸۳ تحقیق در مورد اوتاکو (به ژاپنی: おたく)، چاپ شده در مجله «لولیکون» مانگا بوریکو، این اصطلاح را به عنوان تحقیر آمیز برای طرفداران «ناخوشایند» به کار برد، به‌طور خاص به نداشتن حس مد و ظاهر ساده آنها حمله کرد. ناکاموری به‌ویژه از «دیوانه‌های مانگا» که جذب شخصیت‌های دخترهای بامزه مانگا می‌شوند، انتقاد داشت. و برچسب «اوتاکوی» خود را به عنوان اصطلاحی که بین بچه‌های دبیرستانی در همایش‌های مانگا و انیمه استفاده می‌شود، توضیح داد.
در سال ۱۹۸۹، پرونده تسوتومو میازاکای، «قاتل اوتاکو»، هواداران را به طرز بسیار منفی مورد توجه ملی قرار داد.میازاکی، که به‌طور تصادفی چهار دختر را انتخاب کرده و به قتل رسانده بود. مجموعه‌ای از ۵۷۶۳ نوار ویدئویی که برخی از آن‌ها حاوی انیمه و فیلم اسلشر هستند که در هم آمیخته شده‌اند. فیلم‌ها و تصاویر قربانیان او بعداً در همان سال، مجله دانش معاصر "Bessatsu Takarajima" صد و چهارمین شماره خود را به موضوع اوتاکو اختصاص داد. به آن می‌گفتند اوتاکو نو هون (おたくの本, lit. کتاب اوتاکو؟) و با ۱۹ مقاله توسط افراد داخلی اوتاکو، از جمله آکیو ناکاموری، به خرده فرهنگ اوتاکو پرداخت. این نشریه توسط محقق رودیارد پسیمو ادعا شده است که این اصطلاح را رایج کرده است.
استفاده

در زبان عامیانه مدرن ژاپنی، اصطلاح اوتاکو بیشتر معادل «گیک» یا «خوره (روان‌شناسی)» است (هر دو به معنای وسیع؛ یک متخصص فناوری می‌تواند چنین باشد. یک «گیجوتسو اوتاکو» 技術オタク (اوتاکوی فن‌آوری/خورهٔ فن‌آوری؟) و یک «بونکاکی اوتاکو» 文化系オタク (اوتاکوی رشته‌هنری/خورهٔ هنر؟) یا «گاریبن» ガリ勉 (خورهٔ درس‌خواندن؟))، اما به شیوه‌ای تحقیرآمیزتر از آنچه در غرب استفاده می‌شود. همچنین برای هر هوادار در هر موضوع سرگرمی یا شکل خاصی از سرگرمی استفاده می‌شود. اوتاکوها به خاطر رفتارهایشان مورد قضاوت قرار می‌گیرند - و مردم ناگهان یک «اوتاکو» را به عنوان فردی می‌بینند که نمی‌تواند با واقعیت ارتباط برقرار کند.
بنابراین این اصطلاح در جامعه ژاپن بیشتر حکم یک عبارت تحقیرآمیز دارد.
این کلمه به عنوان یک وام‌واژه از زبان ژاپنی وارد انگلیسی شده است. معمولاً برای اشاره به طرفداران انیمه و مانگا استفاده می‌شود، اما به‌طور کلی می‌تواند به بازی‌های ویدئویی در ژاپن یا حتی فرهنگ ژاپنی نیز اشاره کند. پلتفرم‌هایی مانند TrackOtaku و مجله آمریکایی اوتاکو یواس‌آ این موارد را محبوب کرده و جنبه‌های مختلف پوشش می‌دهند. استفاده از این کلمه به دلیل مفاهیم منفی و کلیشه ای بودن هواداران، منبع اختلاف بین برخی از طرفداران است. در سال ۱۹۸۸ با انتشار گان باستر که طرفداران انیمه را با نام اوتاکو معرفی می‌کند، مواجهه گسترده انگلیسی با این اصطلاح آغاز شد. گان باستر به‌طور رسمی در مارس ۱۹۹۰ به زبان انگلیسی منتشر شد. استفاده از این اصطلاح در سراسر گروه خبری مربوط به سرگرمی، هنر و انیمه، گسترش یافت. به دنبال بحث‌هایی پیرامون اوتاکوی ویدئو که در سال ۱۹۹۴ چاپ شد، جنبه‌های مثبت و منفی، از جمله کاربرد تحقیرآمیز، در هم آمیخته شدند. این اصطلاح همچنین توسط رمان ویلیام گیبسون در سال ۱۹۹۶ ایدورو رایج شد، که به اوتاکو اشاره می‌کند.
خرده فرهنگ > مکان‌ها

منطقه آکیهابارا در توکیو، که در آن کافه خدمتکار پیشخدمت‌هایی وجود دارند که لباس می‌پوشند و مانند خدمتکارها یا شخصیت‌های انیمیشن رفتار می‌کنند، یک جاذبه قابل توجه است. مرکز اوتاکو آکیهابارا همچنین دارای ده‌ها فروشگاه تخصصی در انیمه، مانگا، رترو گیمینگ، مجسمه‌ها، بازی‌های کارتی، و سایر محصولات کلکسیونی است. مکان محبوب دیگر جاده اوتومه در ایکه‌بوکورو در توکیو است. دانش‌آموزان از دانشگاه شهر ناگویا پروژه‌ای را برای کمک به ترویج جاذبه‌های گردشگری پنهان و جذب بیشتر اوتاکو در ناگویا آغاز کردند.