فرزندپروری
انواع پرورش > مهارت‌ها

والدین برای خوب بودن، نیاز به مهارت‌های خاصی دارند که باید به شکل مستمر و مداوم با صبر و حوصله خصوصاً در سال‌های ابتدایی تولد ایجاد و تقویت گردد. ماحصل این مهارت‌ها منجر به شکل‌گیری رفتارهای منفی و مثبت فرزندان در بزرگسالی و کسب مهارت‌های اجتماعی و رفتاری انسان می‌شود. مهارت‌های والدینی شامل ارتباط مؤثر، گوش دادن فعال، مدیریت احساسات، ایجاد محیط امن، آموزش ارزش‌ها، تشویق استقلال، و حمایت از رشد عاطفی و اجتماعی کودکان است.
شورا آموزش کانادا مهم‌ترین این عوامل را به شرح زیر می‌داند:
توضیح صادقانه در مورد وقایع به کودکان باعث می‌شود که فرزندان درک بهتری از اتفاقات بیابند و واقع بین تر رشد کنند.
ثبات قدم داشتن والدین باعث می‌شود که الگو رفتاری کودکان به شکل مناسب رشد و تثبیت گردد.
کمک به فرزندان برای استفاده بهینه از منابع در دسترس و ایجاد شبکه اجتماعی مناسب حمایت گر برای فرزندان،
توجه بیشتر به نیازهای آموزشی و اولیه کودکان خصوصاً با بازی‌های که باعث تقویت استقلال، معاشرت، انسجام، آرامش و اعتماد آنها می‌شود،
آگاهی از نیازها کودکان و درک آنچه که آنها می‌بینند، یادمی‌گیرند، انجام می‌دهند و تأثیرات آنها بر روی فرزندان. به اختصار آگاه و بروز بودن والدین.
اکثر والدین فکر می‌کنند که به شکل طبیعی قابلیت‌ها فرزند پروری را دارند ولی واقعیت این است که در بسیاری از موارد محیط‌های منفی، آسیب‌ها اجتماعی و بسیار عوامل دیگر باعث می‌شود که والدین نا خواسته در حق فرزندان خود ستم نمایند. این مشکلات به خصوص در شرایط خاص مانند دوران گذار جدایی و طلاق والدین یا ازدواج مجدد می‌تواند منشأ بسیاری از خطرات باشد و پیامدهای منفی عاطفی عمیقی بر فرزندان به جا گذارد. فرزندپروری به گفته ویرجینیا ساتیر «پیچیده‌ترین کار در جهان است».
نمونه کامل تری از حداقل مهارت‌های والدین برای فرزند پروری را می‌توان به شرح زیر دانست:
مهارت‌های رابطه والدین و فرزند: مدت زمان با کیفیت، ارتباطات مثبت و نمایش لذت بخش از محبت.
تشویق رفتار مطلوب: ستایش و تشویق، توجه غیر کلامی، تسهیل فعالیت‌های جذاب.
مهارت‌ها و رفتارهای تدریس: مثال و الگو خوب بودن، استفاده از فرصت‌ها برای آموزش‌ها زندگی، تقویت تعامل اجتماعی با رفتار شخصی، استفاده از فرصت بازی‌ها.
مدیریت رفتار نادرست: تعیین قوانین محرمانه (تعیین محدودیت)، بحث و گفتگو جهت دار، ارائه دستورالعمل‌های روشن و آرام، برقراری ارتباط و اجرای پیامدهای مناسب برای رفتار مشکل، استفاده از وسایل محدود کننده مانند زمان رفت‌وآمد، بازی و … به شکل مقتدرانه،
پیش‌بینی و برنامه‌ریزی: برنامه‌ریزی و آماده‌سازی پیشرفته برای آماده‌سازی کودک در برابر چالش‌ها، یافتن فعالیت‌های رشد متناسب با سن کودک، آماده‌سازی توسعه و توانمند سازی مدیریت اقتصادی در کودک به تناسب سن و سال.
مهارتهای خودتنظیمی: نظارت بر رفتارها (خود و فرزندان)، تعیین اهداف مناسب از نظر توسعه، ارزیابی نقاط قوت و ضعف و تعیین وظایف عملی برای بهبود مهارت‌ها، نظارت و جلوگیری از درونی و بیرونی کردن رفتارها، تعیین اهداف شخصی برای تغییر مثبت.
خلق و خو و مهارت‌های مقابله ای: اصلاح کردن و دلسرد کردن افکار غیرمجاز (انحراف، جهت‌گیری هدف و ذهن آگاهی)، مدیریت استرس و تنش (برای خود و خانه)، تدوین اظهارات مقابله شخصی و برنامه‌هایی برای موقعیت‌های پرخطر، ایجاد احترام متقابل و توجه بین اعضای خانواده، مشارکت مثبت: مشارکت در پشتیبانی و فعالیتهای مشترک / مناسبی برای تقویت روابط بین فردی.
مهارت‌های پشتیبانی از شریک: بهبود ارتباطات شخصی، آموزش بده بستان اجتماعی سازنده، جلوگیری از شیوه‌های منفی تعامل خانواده، روش‌های سازگاری با محیط، جامعه و مشارکت و رهبری و حل مسائل و مشکلات و ارتقاء شادی و صمیمیت.
نکته: حمایت بیش از حد از نقاط ضعف والدین در فرزندپروری است.