دنیای فوتبال
شماره‌های بیادماندنی > شماره چهاردهم؛ پرونده ویژه شعبان جعفری، باستانی‌کارِ کودتاچی

شهریور ۱۳۹۵ شماره چهاردهم مجله دنیای فوتبال منتشر شد. از آن دست جلدهایی که نشریات ورزشی به سراغش نمی‌روند. موضوعی تاریخی-سیاسی از چهره ای ورزشی؛ شعبان جعفری. تیتر انتخابی برای جلد این شماره «باستانی کارِ کودتاچی» بود. بخشی از متن این گونه بود: «باشگاهش در شمال پارک شهر همیشه پر از مهمان‌های خارجی دربار بود. شعبان و نوچه‌هایش برای آنها برنامه اجرا می‌کردند. دهه چهل و پنجاه هر اداره‌ای و وزارتخانه‌ای از او حساب می‌بردند. نام او گره‌گشای کار خیلی از پرونده‌ها و سفارش‌شده‌ها بود. جای تعجب نداشت که ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ که خیابان‌های تهران صحنه درگیری مردم با نظامیان بود، مردم به باشگاه ورزشی در خیابان شمال پارک شهر حمله کرده و آن را آتش زدند. حتی وقتی مبارزات قهرآمیز و چریکی شکل گرفت، شعبان جعفری یکی از هدف‌های عملیات چریکی شد ولی فقط مجروح شد. گویا او که شاه را بالا برده بود، باید زنده می‌ماند و سقوط او را هم با چشم می‌دید. در مقطع سال ۱۳۵۷ و تزلزل حکومت شاه، شعبان حال و هوای خوبی نداشت. «شاه که رفت، منم رفتم. وقتی شاه خواست بره بیرون، گفتم خب شاه که داره می‌ره، من اینجا بمانم چی کار کنم؟ منم می‌رم.» از این زمان شعبان آواره دیار فرنگ شد. مدتی اسرائیل، آمریکا، ترکیه و… دیگر کسی به حرف او وقعی نمی‌گذاشت. به گفته رئیس دفتر رضا پهلوی، چند بار به رضا پهلوی رو انداخت و تقاضای کمک کرد اما او هم کمک دندان‌گیری به او نکرد. گر چه خودش این واقعه را تکذیب می‌کرد اما تصویر چَکَش را هم احمدعلی انصاری بعدها منتشر کرد.» در این شماره با جهانگیر کوثری گفتگویی مفصل به چاپ رسید که خواندنی بود. او دربارهٔ خاطراتش از حضورش در باشگاه تاج گفت: من به واسطه سینما علاقه به مطالعه داشتم. خود همبازی‌های آن روزها در تاج هم یادشان می‌آید که هفت، هشت نفرشان را کتابخوان کردم. یعنی بعضی‌هایشان اصلاً نمی‌دانستند شعر نو چیه؟ کتاب فروغ برایشان می‌بردم. یادم می‌آید یکی از بچه‌ها عاشق شده بود، خیلی شدید. می‌آمد پیش من درد دل می‌کرد که چکار کنم؟ من برایش نامه عاشقانه می‌بردم این می‌برد از لای در خانه دختر مورد علاقه اش می‌انداخت تو. بعداً خودش می‌گفت دخترک تعجب کرده بود که فوتبالیست عاشق‌پیشه چه انشای عاشقانه ای دارد! می‌خواهم بگویم دست به نوشتنم خوب بود. حتی وقتی برای راه‌آهن بازی می‌کردم، برای مجله «فیلم و هنر» به عنوان خبرنگار گزارش می‌نوشتم. در دانشگاه با هوشنگ گلمکانی همکلاسی بودیم. این مجله آن موقع جایزه سپاس را پایه‌ریزی کرده بود و معتبر بود. آن موقع یک برنامه به اسم «ورزش از نگاه دو» پخش می‌شد، من به خاطر علاقه ای که به ورزش داشتم آمدم در مجله این برنامه را نقد کردم. آن نقد خیلی صدا کرد. حتی استاد بهمنش هم شاکی شده بود که این نقد کار کیست؟» هم‌چنین کوثری در بخش دیگری از مصاحبه‌ش گفت: «قلیچ خانی قربانی یک شوخی شد! سرهنگی بود که آن شب مسئول ساواک به حساب می‌آمده. همان کسی که شب بازداشت قلیچ خانی مسئول شهربانی بود. این بعدها برای من گفت آن شب ما سر به سر قلیچ خانی گذاشتیم. من رفتم جلوی سلولش و اسمش را پرسیدم. گفت قلیچ خانی! گفتم چکاره ای؟ تعجب کرد که چطور نمی شناسمش. گفت فوتبالیستم! سرم را تکان دادم. ترسید. گفتم من نمی‌دانم تو چکار کردی ولی حکم اعدام برایت صادر کرده‌اند! ما فقط می‌خواستیم سر به سرش بگذاریم. چند دقیقه بعد یکی دیگر از افسرها می‌رود سراغش و همین سؤال و جواب را می‌کند. عمداً می‌گوید تو را نمی‌شناسیم که خردش کند. این افسر می‌گوید سرهنگ (یعنی من) مخالف است اما از بالا دستور داده‌اند حکمت اعدام است! ما مزاح کردیم اما موضوع جدی شد! پرویز اصلاً کاری نکرده بود. با لگد کوبیده بود به در بوفه دانشسرا و چند جمله گفته بود. آن موقع خیلی‌هایمان با پا می کوبیدیم به در کافه! بگذریم! شوخی شوخی کاری کردند که برای زهرچشم گرفتن از خیلی‌ها پرویز را آوردند تلویزیون و آن اعترافات را کرد».