stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
۱۳۷۵ (میلادی)

| 0 | 1 |
| --- | --- |
سده:: سده ۱۳ - سده ۱۴ - سده ۱۵
دهه:: ۱۳۴۰  ۱۳۵۰  ۱۳۶۰  ۱۳۷۰  ۱۳۸۰  ۱۳۹۰  ۱۴۰۰ 
سال:: ۱۳۷۲ ۱۳۷۳ ۱۳۷۴ - ۱۳۷۵ - ۱۳۷۶ ۱۳۷۷ ۱۳۷۸
| 0 | 1 |
| --- | --- |
گاه‌شماری ایرانی: ۷۵۳–۷۵۴
گاه‌شماری میلادی: ۱۳۷۵ MCCCLXXV
گاه‌شماری اتیوپیایی: ۱۳۶۷–۱۳۶۸
گاه‌شماری ارمنی: ۸۲۴ ԹՎ ՊԻԴ
گاه‌شماری اسلامی: ۷۷۶–۷۷۷
گاه‌شماری ایگبو: ۳۷۵–۳۷۶
گاه‌شماری آشوری: ۶۱۲۵
گاه‌شماری بربری: ۲۳۲۵
گاه‌شماری بنگالی: ۷۸۲
گاه‌شماری بهائی: −۴۶۹ – −۴۶۸
گاه‌شماری بودایی: ۱۹۱۹
گاه‌شماری بیزانسی: ۶۸۸۳–۶۸۸۴
گاه‌شماری جوچه: نامعلوم
گاه‌شماری چینی: 甲寅年 (چوب ببر) ۴۰۷۱ یا ۴۰۱۱     — تا — 乙卯年 (چوب خرگوش) ۴۰۷۲ یا ۴۰۱۲
گاه‌شماری خورشیدی تایلندی: ۱۹۱۸
گاه‌شماری دیسکوردیان: ۲۵۴۱
گاه‌شماری ژاپنی: Ōan ۸ / Eiwa ۱ (永和元年)
گاه‌شماری ژولینی: ۱۳۷۵ MCCCLXXV
گاه‌شماری سنتی برمه‌ای: ۷۳۷
گاه‌شماری عبری: ۵۱۳۵–۵۱۳۶
گاه‌شماری قبطی: ۱۰۹۱–۱۰۹۲
گاه‌شماری کره‌ای: ۳۷۰۸
گاه‌شماری مینگو: ۵۳۷ پیش از گاه‌شماری جمهوری چین 民前۵۳۷年
گاه‌شماری هولوسن: ۱۱۳۷۵
گاه‌شماری‌های هندو: 
 - ویکرم سموت: ۱۴۳۱–۱۴۳۲
 - شاکا ساموات: ۱۲۹۷–۱۲۹۸
 - کالی یوگا: ۴۴۷۶–۴۴۷۷
از تاریخ پیدایش رم: ۲۱۲۸
سال سلطنت انگلیس: ۴۸ ادوارد ۳ – ۴۹ ادوارد ۳
این جعبه:  نمایش بحث ویرایش: این جعبه:  نمایش بحث ویرایش
۱۳۷۵ (میلادی) هزار و سیصد و هفتاد و پنجمین سال تقویم میلادی است.
درگذشتگان

۲۱ دسامبر – جووانی بوکاچیو، نویسنده، شاعر، و دیپلمات ایتالیایی (ز. ۱۳۱۳)
۱۷۲۹ گوشنیت

سیارک ۱۷۲۹ (به انگلیسی: 1729 Beryl، نامگذاری:1963SL) هزار و هفتصد و بیست و نهمین سیارک کشف شده‌است که در ۱۹ سپتامبر ۱۹۶۳ کشف شد.
قدر مطلق سیارک برابر ۱۲٫۵۰ است.
سوتبوک

| سوتبوک Сутбук | سوتبوک Сутбук |
| --- | --- |
Selo: Selo
سوتبوکنمایش نقشه داغستانسوتبوکنمایش نقشه روسیه: سوتبوکنمایش نقشه داغستانسوتبوکنمایش نقشه روسیه
مختصات: ۴۲°۰۶′ شمالی ۴۷°۳۲′ شرقی﻿ / ﻿۴۲٫۱۰۰°شمالی ۴۷٫۵۳۳°شرقی﻿ / 42.100; 47.533: مختصات: ۴۲°۰۶′ شمالی ۴۷°۳۲′ شرقی﻿ / ﻿۴۲٫۱۰۰°شمالی ۴۷٫۵۳۳°شرقی﻿ / 42.100; 47.533
کشور: روسیه
ناحیه‌های فدرال روسیه: داغستان
شهر: شهرستان داخادایفسکی
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۳:۰۰
سوتبوک (به لاتین: Sutbuk) یک منطقهٔ مسکونی در روسیه است که در شهرستان داخادایفسکی واقع شده‌است.
سرگی ایوانوف (سیاستمدار استونیایی)

| سرگی ایوانوف | سرگی ایوانوف |
| --- | --- |
زادهٔ: ۵ ژانویهٔ ۱۹۵۸ هاپسالو
ملیت: استونی
سرگی ایوانوف (استونیایی: Sergei Ivanov؛ زادهٔ ۵ ژانویهٔ ۱۹۵۸) سیاستمدار و نماینده سابق مجلس اهل استونی است.
یورونکست آمستردام

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نوع شرکت: بورس اوراق بهادار
مکان: آمستردام، هلند
بنیان‌نهاده: ۱۶۰۲؛ ۴۲۲ سال پیش (۱۶۰۲-خطا: زمان نامعتبر}})
مالک: یورونکست
افراد کلیدی: موریس ون تیلبورگ (مدیر عامل اجرایی)
واحد پول: یورو
شمار فهرست‌ها: ۱۶۹
وبگاه: www.aex.nl
یورونکست آمستردام (انگلیسی: Euronext Amsterdam) بازار بورس اوراق بهادار هلند است، که در سال ۱۶۰۲ توسط کمپانی هند شرقی هلند تأسیس شد. امروزه سهام ۱۶۹ شرکت در بورس آمستردام دادوستد می‌شود و از زیرمجموعه‌های بورس یورونکست به‌شمار می‌آید. محل مرکزی بازار بورس آمستردام در شهر آمستردام، هلند مستقر می‌باشد.
یوری گریگوروفسکی

| یوری گریگوروفسکی | یوری گریگوروفسکی |
| --- | --- |
زادهٔ: ۲۸ مارس ۱۹۳۹ مسکو
ملیت: اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی
یوری گریگوروفسکی (روسی: Юрий Николаевич Григоровский؛ زادهٔ ۲۸ مارس ۱۹۳۹) بازیکن واترپلو اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی است.
کیومی آسایی

| کیومی آسایی | کیومی آسایی |
| --- | --- |
浅井 清己: 浅井 清己
زادهٔ: ۱۲ آوریل ۱۹۷۴ ‏(۵۰ سال)
ملیت: ژاپن
دیگر نام‌ها:  Don Ohana (大花どん؟)  Kiyosato Otomo (大友清里؟)  Yuria Hokuto (ほくとゆりあ؟)  Shinya Aizaki (愛咲深夜؟)  Remi Haruno (春野レミ؟)  Midori Amamiya (雨宮みどり؟) 
پیشه: Voice actress
سال‌های فعالیت: ۱۹۹۷–اکنون
نماینده: D-Color
کیومی آسایی (انگلیسی: Kiyomi Asai; ۱۲ آوریل ۱۹۷۴ – ) صداپیشه، و بازیگر اهل ژاپن بود. وی از سال ۱۹۹۷ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
قمری زمینی بال‌سیاه

| قمری زمینی بال‌سیاه | قمری زمینی بال‌سیاه |
| --- | --- |
وضعیت حفاظت: وضعیت حفاظت
 کمترین نگرانی  (IUCN 3.1):  کمترین نگرانی  (IUCN 3.1)
رده‌بندی علمی : رده‌بندی علمی 
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: طنابداران
رده:: پرندگان
راسته:: کبوترسانان
تیره:: کبوتران
سرده:: Metriopelia
گونه:: M. melanoptera
نام دوبخشی: نام دوبخشی
Metriopelia melanoptera (Molina, 1782): Metriopelia melanoptera (Molina, 1782)
قمری زمینی بال‌سیاه (نام علمی: Metriopelia melanoptera) گونه‌ای از پرندگان خانواده کبوتران (Columbidae) است که در آرژانتین، بولیوی، شیلی، کلمبیا، اکوادور و پرو یافت می‌شود.
قمری زمینی بال‌سیاه، دامنه‌های پایین چیمبورازو، اکوادور
ارتفاع (فیلم ۲۰۲۲)

| ارتفاع | ارتفاع |
| --- | --- |
کارگردان: سورج بارجاتیا
بازیگران: آمیتاب باچان انوپم کهیر بومان ایرانی دنی دنزونگپا پرینیتی چوپرا نینا گوپتا ساریکا
توزیع‌کننده: یاش راج فیلمز
تاریخ‌های انتشار:  ۱۱ نوامبر ۲۰۲۲ (۲۰۲۲-11-۱۱)  
مدت زمان: ۱۷۰ دقیقه
کشور: هند
زبان: هندی 
ارتفاع (به هندی: Uunchai) و (به انگلیسی: Altitude) فیلمی محصول سال ۲۰۲۲ و به کارگردانی سورج بارجاتیا است. در این فیلم بازیگرانی همچون آمیتاب باچان، انوپم کهیر، بومان ایرانی، دنی دنزونگپا، پرینیتی چوپرا، نینا گوپتا، ساریکا، نفیسه علی و راجو کهیر ایفای نقش کرده‌اند.
قبیله‌های عرب

محل زندگی قبیله‌های عرب در قرن هفتم میلادی
عربستان در پایان قرن ششم میلادی در گیر و دار انتقال به مرحلهٔ یکتاپرستی بود. در دههٔ دوم قرن هفتم میلادی همزمان با گسترش اسلام در حجاز، در سه نقطهٔ دیگر عربستان نیز دین یکتاپرستی در حال شکل گرفتن بود و کسانی ادعای نبوت داشتند و دین نوینی را عرضه می‌نمودند.
قبایل پیش از اسلام

قبایل درون عربستان پیش ازظهور اسلام به ۳ مجموعهٔ بزرگ و رقیب و متخاصم تقسیم می‌شدند که هرکدام دارای خدایان قبیله‌ای ویژه و کعبه قبیله‌ای خاص و آداب و رسومِ سنتی و دین مخصوص به خودشان بودند، و در آداب و رسومشان نقاط مشترک بسیاری با مجموعه‌های دیگر داشتند.
این سه مجموعه عبارت بودند از:
مجموعه قبایل یمنی در جنوب عربستان؛
مجموعه قبایلِ ربیعه در شرق و شمالشرق عربستان؛
مجموعه قبایل مُضَر (بر وزن هنر) در مرکز و غرب عربستان.
قبایل پیش از اسلام > قبایل یمنی

بزرگ‌ترین مجموعه قبایل عربستان قبایلِ یمنی بودند. مجموعه قبایل یمنی جنوب عربستان به چند بخش تقسیم شده بود:
قبایل مِذحَج (بر وزن بهتر) با شاخه‌های متعددشان در درون یمن ساکن بودند. (مانند قبائل بزرگ مذحج، السواعد، الجبور، الدلیم، و ده‌ها قبائل بزرگ دیگر.
قبایل کِنده (بر وزن قبله) که محل اسکانشان در منطقه حَضرَموت در شرق یمن در همین سرزمینی بود که اکنون نیز شرق یمن نامیده می‌شود و تا مرزهای عمان امتداد دارد و از چندین شاخه تشکیل می‌شد.
قبایل کَلب که از بزرگ‌ترین قبایل کوچنده به شام در اوائل قرن هفتم میلادی بودند.
قبایل غسان که در جنوب شام مستقر شده بودند.
قبیله بنی‌اسد که در شمال حجاز می‌زیستند و از نظر آداب و رسوم سنتی شباهت تام و تمام با قبایل درون یمن داشتند و دارای کاهنان مقدس قبیله‌ای بودند که منصب شان موروثی بود.
قبایل کَلب و غسان دو مجموعه از قبایل یمنی بودند که در زمانی از تاریخ به بیابان‌های شام کوچیده و درون مرزهای امپراطوری روم می‌زیستند.
یمنی‌ها از نظر سنتی دارای یک خدای برتر و مشترک بودند که دارای کعبه مخصوص به خودش بود. در کنار او خدایان کوچک دیگر نیز پرستیده می‌شدند که نیاهای مقدس از خاندان‌های کاهنان سنتی- به نام‌های وُد، یَغوث، یَعوق، نَسرا- بودند؛ یعنی دین قبایل یمن یک دین مبتنی بر نیاپرستی بود، و کاهنانِ مرده و زنده که نوادگان نیاهای تقدس یافته بودند، رابطان میان مردم و خدای مشترکشان پنداشته می‌شدند؛ و منصب کهانت از پدر به پسر دست به دست می‌شد. آخرین کاهن مقدس قبایل یمنی مردی بود که در تاریخ اسلام با نام «اسود عَنسی» - یعنی سیاه قبیله عنس - شناخته می‌شود.
قبایل پیش از اسلام > قبایل ربیعه

قبایل ربیعه که در بخش شرقی عربستان جاگیر بودند به دو بخش تقسیم می‌شدند.
قبایل بنی‌بکر بزرگ‌ترین بخش قبایل ربیعه بودند که در شمالشرق عربستان اسکان داشتند.
قبایل بنی‌حنیفه که محل اسکانشان در منطقه یَمامه در شرق عربستان بود، ازنظر جمعیتی دردرجه دوم قرار می‌گرفتند.
خدای مشترک دسته‌بندیِ قبایل ربیعه الرحمان نام داشت، و دارای کعبه مخصوص به خودش در یمامه بود. یمامه از روزگاران دور تا اوائل قرن هفتم میلادی در درون قلمرو ایران واقع می‌شد.
قبایل پیش از اسلام > قبایل مُضَری

قبایل مُضَری که سومین دسته‌بندی قبایل عربستان بودند به چهار دسته تقسیم می‌شدند:
قبیله بنی‌عامر که بزرگ‌ترین بخش قبایل مضری بود و در مرکز عربستان اسکان داشت.
قبیله بنی‌تمیم که بین بنی‌عامر و حجاز جاگیر بودند و بعد از بنی‌عامر ازنظر جمعیتی مرتبه دوم را داشتند.
قبایل هوازن و ثقیف که ازنظر جمعیتی بعد ازاین‌ها قرار می‌گرفتند و در منطقه طائف ساکن بودند.
قبایل قریش و کِنانه که در مکه و اطرافش اسکان داشتند و کوچک‌ترین بخش قبایل مُضَری بودند.
خدای مشترک تمامی قبایل مضری الله بود؛ و کعبه واقع در مکه که در زمانی از تاریخ برای پرستش او ساخته شده بود در اوائل قرن هفتم میلادی برترین بیت الله نزد این قبایل بود.
قبایل پیش از اسلام > دیگر قبایل

مجموعه دیگری از قبایل عرب به نام «اِیاد» نیز در بخش شرقی بیابان‌های شام می‌زیستند. تمدن‌های معروف به پترا و تدمر که ویرانه‌های شکوهمندی ازآن هنوز در سوریه و اردن برجا است یادگار این مجموعه از قبایل عرب است. خدای باستانی این‌ها اللات نام داشت؛ و درنوشته‌های هرودوت نیز نام این خدا آمده‌است. خدای باستانی این‌ها اللات نام داشت؛ و درنوشته‌های هرودوت نیز نام این خدا آمده‌است. آخرین پادشاه تدمر، وهب اللات معاصر شاپور اول ساسانی بود؛ و رومی‌ها با کشتن وی تدمر را به‌کلی ویران کردند. خرابه‌های بزرگ معبد اللات در منطقه تدمر سوریه داستان یک دوران پرشکوه را بازگوئی می‌کند.
قبایل عربِ شام تا اواخر قرن ششم میلادی عموماً به دین مسیح گرویده بودند و چیزی از دین کهن در میانشان نمانده بود. بعد ازگسترش اسلام نیز این‌ها خیلی دیر- و با آهنگی آهسته در طی یکی دو قرن مسلمان شدند. از این رو در جریان سخن از شکلگیری اسلام‌های متنازع که موضوع این نوشتار است به این‌ها اشاره‌ای نخواهد رفت. دراینجا همینقدر اشاره کنم که مبلغان مسیحی قبایل عرب شام- مخصوصاً قبایل ایاد- که برای تبلیغ یکتاپرستی به میان قبایل عربستان می‌رفتند و در مناسبتها و بازارهای فصلی سخنرانی میکرند و شعر می‌خواندند اثر بسیار محسوسی در توجه دادن قبایل درون عربستان به یکتاپرستی داشتند؛ و داستان‌های بسیاری از این مبلغان وارد کتاب‌های سیره و تاریخ اسلام شده‌است که جای سخن از آن‌ها دراینجا نیست.
علاوه براین‌ها دو مجموعه کوچکِ دیگر به نام‌های اَزُد و عبدالقیس نیز در سواحل جنوبی خلیج فارس - ازحد ظفار و عُمان درمرور از امارات کنونی تا قطر و بحرین کنونی- می‌زیستند که به علل جغرافیائی از بقیه قبایل عربستان جدا افتاده بودند و ارتباطی با رقابت‌های قبایلی درون عربستان نداشتند. این‌ها از روزگار هخامنشی در درون مرزهای سنتی ایران واقع می‌شدند و تا اواخر قرن ششم میلادی آئین‌های مزدایسنا و مسیحیت درآن‌ها رواج یافته بود، و درآستانه ظهور اسلام تابع ایران ساسانی بودند.
قبیله قریش: که به طوایف بزرگی مانند بنی عدی بنی عمرو و بنی کلاب تقسیم شده و هر چهار خلیفه راشد و پیامبر اسلام از این قبیله هستند همچنین سلسله امامان شیعیان هم از یکی از طوایف این قبیله به نام بنی هاشم است حکومت بنی امیه نیز از فرزندان امیه که از این قبیله است هستند و نیز حکومت بنی عباس از همین قبیله نشئت می‌گیرد
این قبیله مهم‌ترین و تأثیر گذارترین قبیله عرب چه در دوران اسلام و چه بعد از اسلام است. در تواریخ اسلامی اینطور گفته شده که اینان ریشه عرب نداردند و از فرزندان اسماعیل هستند .
پس از ظهور اسلام

تا پیش از ظهور اسلام قبایل گوناگون عربی در شبه جزیره عربستان، بین النهرین (عراق) و شامات تا شبه جزیره سینا ساکن بودند و با دیگر اقوام سامی در ایران، روم، شمال افریقا و شرق افریقا و حبشه ارتباط داشتند.
در مرحله اول مهاجرت اعراب شبه جزیره، اعرابی که در سپاه اسلام می جنگیدند پس از فتح ایران و روم، در کنار دیگر قبایل بومی عرب در بین النهرین و شامات ساکن شدند و سپس قبایل بیشتری به علت خشکسالی و رقابت های قبیله ای در شبه جزیره عربستان، به سمت شمال یعنی بین النهرین و شامات مهاجرت کردند.
در مرحله دوم، اعراب شبه جزیره عربستان به همراه بسیاری از قبایل عرب بین النهرین و شامات و صحرای سینا به منظور فتح مصر متحد شده و در جنگ با رومیان موفق به فتح دلتای نیل و سرزمین مصر شدند و مهاجرت گسترده اعراب شبه جزیره عربستان و بین النهرین و شامات به مصر و حوزه رود نیل شامل سودان کنونی و همچنین سواحل مدیترانه یعنی لیبی امروزی آغاز شد و تا قرن سوم هجری عرب زبانان مهاجر نیمی از جمعیت مصر را تشکیل میدادند. رشد جمعیت بسیار بالای اعراب و مهاجرت های بعدی تا دوره معاصر باعث شد جمعیت اعراب امروزه به بیش از نود درصد و جمعیت قبطی ها به کمتر از ده درصد جمعیت مصر برسد . به علت صحرایی بودن منطقه برقه و فزّان یعنی لیبی کنونی و در نتیجه جمعیت بسیار اندک قبایل بربر در این سرزمین، قبایل عربی به اکثریت غالب جمعیت این منطقه تبدیل شدند.
در مرحله سوم و در دوران بنی امیه و بنی عباس پس از فتح سایر مناطق شمال و شمال غرب آفریقا، مهاجرت های وسیع اعراب از شبه جزیره عربستان و بین النهرین و شامات و مصر و حوزه رود نیل به مناطق حاصلخیز و پربار رشته کوه اطلس (تونس و الجزایر و مراکش کنونی) انجام شد و بازماندگان امویان قرنها بر این منطقه حکومت کردند و اندلس و سیسیل و جنوب اروپا در این دوره فتح شد. مهاجرت اعراب از شبه جزیره عربستان و عراق و شام به شمال افریقا تا حدود یک قرن پیش به ویژه در دوره عثمانی که به صورت واحد اداره می شد نیز ادامه یافت و اعراب به جمعیت غالب این مناطق تبدیل شدند.
در مرحله چهارم یعنی دوره معاصر، مهاجرت اعراب از کشورهای عربی به شکل فردی و غیر قبیله ای به کشورهای اروپایی مانند فرانسه، ایتالیا، اسپانیا تا ترکیه و آلمان و سوئد در حال انجام است و با توجه به رشد کم جمعیت بومی در این کشورها و رشد بالای جمعیت و میزان زاد و ولد بیشتر در بین اعراب مهاجر، اعراب بخشی از جمعیت این کشورها را تشکیل می دهند.
پردتچنکا (شهرستان موسکوا)

| پردتچنکا Предтеченка | پردتچنکا Предтеченка |
| --- | --- |
پردتچنکا: پردتچنکا
مختصات: ۴۲°۵۷′۰۹″ شمالی ۷۴°۰۳′۲۳″ شرقی﻿ / ﻿۴۲٫۹۵۲۵۰°شمالی ۷۴٫۰۵۶۳۹°شرقی﻿ / 42.95250; 74.05639: مختصات: ۴۲°۵۷′۰۹″ شمالی ۷۴°۰۳′۲۳″ شرقی﻿ / ﻿۴۲٫۹۵۲۵۰°شمالی ۷۴٫۰۵۶۳۹°شرقی﻿ / 42.95250; 74.05639
کشور: قرقیزستان
منطقه: استان چوی
منطقه: شهرستان مسکوفسکی، قرقیزستان
Predtechenka: ۱۹۱۴
ارتفاع: ۶۳۴ متر (۲۰۸۰ فوت)
جمعیت (۲۰۰۹): جمعیت (۲۰۰۹)
 • کل: ۱۴۳۷
پردتچنکا (به لاتین: Predtechenka) یک منطقهٔ مسکونی در قرقیزستان است که در شهرستان مسکوفسکی، قرقیزستان واقع شده‌است. پردتچنکا ۱٬۴۳۷ نفر جمعیت دارد و ۶۳۴ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
بنیاد (مجموعه کتاب)

| 0 | 1 |
| --- | --- |
روکش جلدِ چاپ اول بنیاد: روکش جلدِ چاپ اول بنیاد
 سرآغاز بنیاد  پیشبرد بنیاد  بنیاد  بنیاد و امپراتوری  بنیاد دوم  لبهٔ بنیاد  بنیاد و زمین :  سرآغاز بنیاد  پیشبرد بنیاد  بنیاد  بنیاد و امپراتوری  بنیاد دوم  لبهٔ بنیاد  بنیاد و زمین 
نویسنده: ایزاک آسیموف
کشور: ایالات متحده
زبان: انگلیسی
ژانر: علمی-تخیلی
ناشر: مجلهٔ شگفت‌آور, انتشارات نوم، اِسپِکترا، دابل‌دِی
تاریخ انتشار: ۱۹۴۲–۱۹۹۳
گونه رسانه: چاپ
مجموعه کتاب بنیاد توسط نویسندهٔ آمریکایی ایزاک آسیموف نوشته شده‌است. این مجموعه در ابتدا به صورت سری داستانهایی کوتاه در فاصلهٔ سالهای ۵۰–۱۹۴۲ چاپ شد و سپس در فاصلهٔ سال‌های ۵۳–۱۹۵۱ در قالب سه کتاب منتشر شد. برای حدود سی سال مجموعه فقط شامل سه‌گانه بود: بنیاد، بنیاد و امپراتوری، و بنیاد دوم. در سال ۱۹۶۶، به این سه‌گانه جایزهٔ بهترین مجموعهٔ همهٔ دوران‌ها اهدا شد (تنها یک بار در 'جایزه هوگو چنین اتفاقی افتاد). در سال ۱۹۸۱ آسیموف شروع به افزودن کتاب‌های تازه‌ای به مجموعه کرد، دو دنباله: لبهٔ بنیاد، و بنیاد و زمین؛ و دو پیش‌درآمد: سرآغاز بنیاد، و پیشبرد بنیاد. آسیموف در این کتابها مجموعهٔ بنیاد خود را با مجموعهٔ ربات و مجموعهٔ امپراتوری کهکشانی پیوند می‌دهد و همه را در یک هستیِ فرضی قرار می‌دهد.
داستان بر این قرار است که در غروب امپراتوری کهکشانی، ریاضی‌دانی به نام هَری سِلدون، روان‌تاریخ را بنیان می‌گذارد، دانشی که می‌توان آیندهٔ جمعیت‌های بزرگ را به کمکش پیش‌بینی کرد. او برای آمادگی در مقابلِ سقوط امپراتوری و عصر تاریکِ ۳۰٬۰۰۰ سالهٔ پس از آن، برنامه‌ای را طرح‌ریزی می‌کند که می‌تواند دورهٔ پس از فروپاشی را به ۱٬۰۰۰ سال کاهش دهد. او برای اجرای برنامه‌اش دو بنیاد را پایه می‌گذارد تا نگهدارِ عصارهٔ علم و تمدن باشند، و بتوانند امپراتوری کهکشانی جدیدی را شکل دهند.
یک ویژگی مهم نظریهٔ سلدون، که در علوم اجتماعی در دنیای واقعی به اهمیت آن می‌پردازند، این اصل است که: اگر جمعیتی از پیش‌بینیِ رفتارش آگاهی یابد، کردار جمعیِ خودآگاهش غیرقابل پیش‌بینی می‌شود.
تاریخچهٔ انتشار > پیشینه

در سال ۱۹۴۱ آسیموف پس از جلسه‌ای با جان کمبل (سردبیر علمی-تخیلی شگفت‌انگیز) با الهام از کتاب ادوارد گیبون با عنوان تاریخ انحطاط و سقوط امپراتوری روم، شروع به نوشتن مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه می‌کند. در فاصلهٔ مِی ۱۹۴۲ تا ژانویهٔ ۱۹۵۰ تعداد این داستان‌های (رمان‌های) کوتاه به هشت می‌رسد. برای انتشار اولین کتاب سه‌گانه در سال ۱۹۵۱، آسیموف چهار داستان کوتاه (از میانِ هشت تای ذکر شده) را برمی‌گزیند و بخش تازه‌ای را به آنها به عنوان پنجمین بخش اضافه می‌کند (که البته این بخش از نظر داستانی در ابتدای کتاب بنیاد می‌آید).
دو کتاب بعدیِ سه‌گانه با فاصله‌های یک ساله منتشر می‌شوند و هر کدام شامل دو داستان (رمان) کوتاه از چهار داستان باقیمانده هستند.
پس از وقفه‌ای نزدیک به سی سال، آسیموف دوباره به سراغ مجموعهٔ بنیاد می‌رود و تا پایان عمر دو رمان دنباله و سپس دو رمان پیش‌درآمد به آنها اضافه می‌کند (پیشبرد بنیاد پس از مرگ او منتشر می‌شود).
تاریخچهٔ انتشار > سه‌گانه

اما ترتیب نگارش این داستان‌ها متفاوت از خط داستانی آن‌هاست. حقیقت این است که آسیموف در سال ۱۹۵۱ نگارش سه‌گانهٔ بنیاد را آغاز کرد. او در سال ۱۹۵۱، بنیاد، در سال ۱۹۵۲ بنیاد و امپراتوری و در سال ۱۹۵۳، بنیاد دوم را نگاشت.
او برای نوشتن این داستان از ظهور و سقوط امپراتوری روم الهام گرفت. کتاب‌های سه‌گانه به صورت مجموعه داستان‌هایی نوشته شدند که ربط مستقیمی به هم نداشتند اما در یک هستی اتفاق می‌افتادند. دنیای سه‌گانه، امپراتوری رو به زوال کهکشانی است. آسیموف در این مجموعه امپراتوری را به تصویر کشیده که دوازده هزار سال است پا بر جاست و از بیست و پنج میلیون سیاره مسکونی تشکیل شده‌است. ریاضی‌دانی به نام هری سلدون راهی می‌یابد تا با استفاده از ریاضیات سیر آیندهٔ تاریخ را پیشگویی کند. او این دانش جدید را «روان‌تاریخ» می‌نامد و با استفاده از آن سقوط قریب‌الوقوع امپراتوری کهکشانی را پیش‌بینی می‌کند. سه‌گانه شامل کتابهای بنیاد، بنیاد و امپراتوری، و بنیاد دوم است.
تاریخچهٔ انتشار > رمان‌های دنباله و پیش‌درآمد

آسیموف خود می‌گوید به علت اصرار خوانندگان و ناشر، دوباره سراغ مجموعهٔ بنیاد رفت؛ از سال ۱۹۸۱ تا ۱۹۹۳ چهار رمان دیگر به سه‌گانهٔ بنیاد افزود، که نتیجهٔ آن هفتگانه‌ای شد که فهرست آن قبل‌تر ذکر شد.
سال نگارش و انتشار این چهار رمان عبارت است:
سرآغاز بنیاد: ۱۹۸۸
پیشبرد بنیاد: ۱۹۹۳
لبهٔ بنیاد: ۱۹۸۱
بنیاد و زمین: ۱۹۸۶
اولین کتابی که به سه‌گانه افزوده شد، جلد ششم آن (به ترتیب خط داستانی) بود، که البته در آن زمان جلد چهارم محسوب می‌شد و ماجراهای بنیاد، بعد از جلد سوم آن را دنبال می‌کرد.
کتاب بعدی که آسیموف نوشت، جلد آخر آن یعنی بنیاد و زمین بود.
بعدها آسیموف احساس کرد باید قدری بیشتر دربارهٔ بنیاد توضیح بدهد (و احتمالاً باز هم اصرار خوانندگان و ناشران در این زمینه نقش داشت) برای همین جلد اول مجموعه، تحت عنوان سرآغاز بنیاد را نوشت. آخرین داستان بلند مجموعهٔ بنیاد و آخرین داستان بلندی که آیزاک آسیموف نوشت، پیشبرد بنیاد نام دارد و در سال ۱۹۹۳ منتشر شد. این داستان ادامهٔ کتاب اول است و ماجراهای آن مربوط به زندگی شخصیت اول، کتاب اول می‌باشد.
مجموعه رمان‌های بنیاد آسیموف

آسیموف داستان‌های بلند و کوتاه بسیاری نگاشته‌است، مهم‌ترین آثار او کتاب‌ها و داستان‌هایی هستند که به نام مجموعهٔ بنیاد شناخته می‌شوند. کتاب‌های اصلی مجموعهٔ بنیاد هفت جلد هستند، که به ترتیب خط داستانی عبارتند از:
| سری | عنوان | سال |
| --- | --- | --- |
| رمان‌های پیش‌درآمد | سرآغاز بنیاد | ۱۹۸۸ |
| رمان‌های پیش‌درآمد | پیشبرد بنیاد | ۱۹۹۳ |
| سه‌گانه اصلی | بنیاد | ۱۹۵۱ |
| سه‌گانه اصلی | بنیاد و امپراتوری | ۱۹۵۲ |
| سه‌گانه اصلی | بنیاد دوم | ۱۹۵۳ |
| رمان‌های دنباله | لبه بنیاد | ۱۹۸۲ |
| رمان‌های دنباله | بنیاد و زمین | ۱۹۸۶ |
مجموعه رمان‌های بنیاد آسیموف > ۱. سرآغاز بنیاد (۱۹۸۸)

مقالهٔ اصلی: سرآغاز بنیاد
مجموعه رمان‌های بنیاد آسیموف > ۲. پیشبرد بنیاد (۱۹۹۳)

مقالهٔ اصلی: پیشبرد بنیاد
مجموعه رمان‌های بنیاد آسیموف > ۳. بنیاد (۱۹۵۱)

مقالهٔ اصلی: بنیاد (رمان)
این کتاب شامل پنج بخش است. بخش اول با عنوان «روان‌تاریخ‌دان‌ها» در سال ۰ (صفر) ع.ب. (عصر بنیاد) اتفاق می‌افتد و شخصیت اول آن هری سلدون (بنیانگذار دانش روان‌تاریخ) است. بخش دوم با عنوان «دانش‌نامه‌نویسان» در سال ۵۰ ع.ب. روی می‌دهد و قهرمان آن سالوور هاردین است. زمانِ بخش سوم با عنوان «شهرداران» سال ۸۰ ع.ب. است و همچنان محورش شهردار ترمینوس (هاردین) است. بخش چهارم که کوتاهترین بخش کتاب است با عنوان «تاجران» در حدود ۱۳۵ ع.ب. می‌گذرد. در آخرین بخش کتاب (شاهزاده-بازرگانان) قهرمان تازه‌ای (هُبِر مَلو) پیدا می‌شود که راه تازه‌ای در مدیریت بنیاد در پیش می‌گیرد (در حدود ۱۵۵ ع. ب).
مجموعه رمان‌های بنیاد آسیموف > ۴. بنیاد و امپراتوری (۱۹۵۲)

مقالهٔ اصلی: بنیاد و امپراتوری
مجموعه رمان‌های بنیاد آسیموف > ۵. بنیاد دوم (۱۹۵۳)

مقالهٔ اصلی: بنیاد دوم
مجموعه رمان‌های بنیاد آسیموف > ۶. لبهٔ بنیاد (۱۹۸۲)

مقالهٔ اصلی: لبه بنیاد
مجموعه رمان‌های بنیاد آسیموف > ۷. بنیاد و زمین (۱۹۸۶)

مقالهٔ اصلی: بنیاد و زمین
تاریخ آیندهٔ نادقیق آسیموف

در بهار ۱۹۵۵، آسیموف تاریخ آیندهٔ داستان‌هایش را منتشر کرد که دربرگیرندهٔ فرایندهای فکری او تا آن زمان دربارهٔ جهان بنیاد است. بنا به یادداشت سردبیر «این طرح از ابتدا به عنوان الگویی پایدار شکل نگرفته بود و فقط یک‌چهارم کارهای او را در بر می‌گیرد.» به همین خاطر تاریخ‌گذاری مجموعهٔ بنیاد تقریبی و ناسازگار است.
برآورد آسیموف این است که مجموعهٔ بنیادش در حدود ۵۰٬۰۰۰ سال بعد اتفاق می‌افتد، و هری سلدون در ۴۷٬۰۰۰ دوران مشترک به دنیا می‌آید. در حدود همین زمان، امپراتور آینده کلئون اول در ترانتور، پایتخت امپراتوری، به دنیا می‌آید؛ که ۷۸ سال قبل از عصر بنیاد (ع. ب) و رویدادهای سه‌گانهٔ اصلی بنیاد است. پس از به سلطنت رسیدن کلئون، ریاضی‌دانی با نام هری سلدون از هلیکان به ترانتور می‌آید تا نظریهٔ روان‌تاریخ خود که سقوط امپراتوری را پیش‌بینی می‌کند، طرح کند؛ و این منجر به رویدادهای سرآغاز بنیاد می‌شود. پیشبرد بنیاد داستان را از چند سال بعد ادامه می‌دهد که امپراتور ترور شده و سلدون از سیاست کناره می‌گیرد.
رویدادهای کتاب آغازین بنیاد (ابتدا به صورت چندین داستان کوتاه در علمی-تخیلی شگفت‌انگیز چاپ شد) در واقع شروع عصر بنیاد به شکل حقیقی است. به گفتهٔ آسیموف او می‌خواست که این اتفاق در حدود ۴۷٬۰۰۰ دوران مشترک رخ دهد که امپراتوری در حال زوال با بنیاد رو به رشد وارد جنگ می‌شود، و بنیاد چند قرن بعد به قدرت غالب تبدیل می‌شود. پس از آن رویدادهای بنیاد و امپراتوری آغاز می‌شود که شامل ظهور غیرقابل پیش‌بینی میول می‌شود که به لطف توانایی‌های جهش‌یافتهٔ خود، بنیاد را شکست می‌دهد.
رویدادهای بنیاد دوم روایت تاریخ جستجو برای بنیاد دوم و شکست میول توسط آن، و کشمکش‌هایش با بقایای بنیاد اول برای جلوگیری از «عصر تاریکی» می‌باشد. تخمین آسیموف این است که ظهور و سقوط میول در حدود ۴۷٬۳۰۰ دوران مشترک است.
لبه بنیاد ۵۰۰ سال پس از برپایی بنیاد، جدا از سه‌گانهٔ اصلی روی می‌دهد. رویدادهای بنیاد و زمین بلافاصله پس از آن دربارهٔ انتخاب راه سومی متفاوت از بینش‌های در تضاد دو بنیاد است. بنا به گفتهٔ آسیموف، دومین امپراتوری کهکشانی در ۴۸٬۰۰۰ دوران مشترک، ۱٬۰۰۰ سال پس از رویدادهای اولین رمان بنیان‌گذاری می‌شود.
آسیموف شخصاً گفت که تاریخ درونی داستانش «در واقع ساختگی و موردی بود. ارجاع‌های متقابلم به هنگام خطور کردن به ذهنم درون رمان‌ها پرتاپ می‌شوند و از یک تاریخ منسجم برنمی‌آیند… اگر خواننده‌ای داستان‌هایم را بادقت بررسی کند و دریابد که تاریخ‌گذاری‌هایم از نظر درونی ناسازگار هستند، تنها می‌توانم بگویم که تعجب نمی‌کنم.»
داستان‌های رخ داده در جهان ربات/امپراتوری/بنیاد

همچنان‌که قبلاً اشاره شد آسیموف مجموعه‌های ربات، امپراتوری و بنیاد خود را با هم پیوند می‌دهد. رمان‌های زیر به ترتیب خط داستانی مرتب شده‌اند:
من، ربات (۱۹۵۰)، ۹ داستان کوتاه دربارهٔ ربات‌ها، در قرن ۲۱ بر روی زمین
مرد پوزیترونی (۱۹۹۲)، رمانی تکی که آسیموف همراه با رابرت سیلوربرگ نوشت (بر اساس داستان کوتاهی از خودش با نام مرد دویست‌ساله) (۱۹۷۶)، در قرن ۲۲ تا ۲۴
نمسیس (۱۹۸۹)، رمانی تکی در قرن ۲۳
غارهای پولادی (۱۹۵۴)، اولین کتاب مجموعهٔ ربات‌ها، در قرن ۳۵ بر روی زمین
خورشید عریان (۱۹۵۷)، دومین کتاب مجموعهٔ ربات‌ها، در قرن ۳۵ بر روی سولاریا
روباتهای سپیده دم (۱۹۸۳)، سومین کتاب مجموعهٔ ربات‌ها، در قرن ۳۵ بر روی آرورا
روباتها و امپراتوری (۱۹۸۵)، چهارمین کتاب مجموعهٔ ربات‌ها، در قرن ۳۷ بر روی زمین، سولاریا و آرورا
ستارگان همچون غبار (۱۹۵۱)، اولین کتاب مجموعهٔ امپراتوری، هزاران سال بعد و قبل از شکل‌گیری امپراتوری کهکشانی
جریان‌های فضا (۱۹۵۲)، دومین کتاب مجموعهٔ امپراتوری، هزاران سال بعد و در زمانی که ترانتور در حال ایجاد امپراتوری کهکشانی است
قلوه سنگی در آسمان (۱۹۵۰)، سومین کتاب مجموعهٔ امپراتوری، هزاران سال بعد بر روی زمین در حالی که امپراتوری کهکشانی ایجاد شده
سرآغاز بنیاد (۱۹۸۸)، اولین کتاب مجموعهٔ بنیاد
پیشبرد بنیاد (۱۹۹۳)، دومین کتاب مجموعهٔ بنیاد
بنیاد (۱۹۵۱)، سومین کتاب مجموعهٔ بنیاد
بنیاد و امپراتوری (۱۹۵۲)، چهارمین کتاب مجموعهٔ بنیاد
بنیاد دوم (۱۹۵۳)، پنجمین کتاب مجموعهٔ بنیاد
لبهٔ بنیاد (۱۹۸۲)، ششمین کتاب مجموعهٔ بنیاد
بنیاد و زمین (۱۹۸۶)، هفتمین کتاب مجموعهٔ بنیاد
پایان ابدیت (۱۹۵۵)، رمانی تکی
دنباله‌ها

پس از مرگ آسیموف سه دنبالهٔ دیگر برای بنیاد نوشته شد:
خطر بنیاد (نوشتهٔ گریگوی بنفورد)
بنیاد و آشوب (نوشتهٔ گرگ بیر)
موفقیت بنیاد (نوشتهٔ دیوید برین)
برگردان فارسی

هر ۷ جلد این مجموعه به زبان فارسی برگردانده شده‌اند، سه‌گانه اول با نام‌های «ظهور امپراتوری کهکشان‌ها» به ترجمهٔ محمد فیروزبخت (۱۳۷۱)، «جنگ امپراتوری کهکشان‌ها» (۱۳۷۲) و «سقوط امپراتوری کهکشان‌ها» (هر دو به ترجمهٔ حسن اصغری) توسط انتشارات شقایق و چهارگانه بعدی توسط «چاپ و نشر بنیاد» (هر چهار کتاب به ترجمهٔ پیمان اسماعیلیان خامنه) به عرصه طبع رسیده‌است. انتشارات پاسارگاد نیز جلد دوم این مجموعه را به چاپ رسانده‌است. همچنین کتابی تحت عنوان «آخرین بنیاد کهکشانی» (نشر دنیای قلم - ۱۳۷۵) در ایران به چاپ رسیده که مجموعه‌ای است از داستان‌های علمی/تخیلی فرهاد ارکانی و ایزاک آسیموف؛ آخرین داستان این مجموعه به شیوه‌ای تخیلی به نحوهٔ شکل‌گیری سری کتاب‌های بنیاد توسط آسیموف می‌پردازد. انتشارات کتابسرای تندیس عناوین «بنیاد»، «بنیاد و امپراتوری» و «بنیاد دوم» را در سال ۱۳۹۹ و دو کتاب پس‌در‌آمد «لبه‌ی بنیاد» و «بنیاد و زمین» را در سال ۱۴۰۱، همگی به ترجمه‌ی حسین شهرابی، منتشر کرد.