اصفهان

برای دیگر کاربردها، اصفهان (ابهام‌زدایی) را ببینید.
مکان
| اصفهان | اصفهان |
| --- | --- |
کلان‌شهر: کلان‌شهر
ساعت‌گرد از بالا: میدان نقش جهان، نمایی از سی‌وسه‌پل، چهل‌ستون، ورزشگاه نقش جهان، کاخ هشت‌بهشت، سیتی سنتر اصفهان، پل خواجو: ساعت‌گرد از بالا: میدان نقش جهان، نمایی از سی‌وسه‌پل، چهل‌ستون، ورزشگاه نقش جهان، کاخ هشت‌بهشت، سیتی سنتر اصفهان، پل خواجو
  مهرنشانزایچه-پرچم:   مهرنشانزایچه-پرچم
ریشه‌شناسی: اسپهان: ریشه‌شناسی: اسپهان
fa (in English: Expected satiety): fa
موقعیت اصفهان در ایران: موقعیت اصفهان در ایران
مختصات: ۳۲°۳۸′۴۱″ شمالی ۵۱°۴۰′۰۳″ شرقی﻿ / ﻿۳۲٫۶۴۴۷۲°شمالی ۵۱٫۶۶۷۵۰°شرقی﻿ / 32.64472; 51.66750: مختصات: ۳۲°۳۸′۴۱″ شمالی ۵۱°۴۰′۰۳″ شرقی﻿ / ﻿۳۲٫۶۴۴۷۲°شمالی ۵۱٫۶۶۷۵۰°شرقی﻿ / 32.64472; 51.66750
استان: اصفهان
شهرستان: اصفهان
منطقه: ۲
تأسیس: ۱۲۹۱ خورشیدیقبل از ۴۳۰ (میلادی)
همنام: گابا، گابیه، گابیان، گبی، گی، جی، اسپادانا، سپهان، اسپهان، سپاهان، اصفاهان، صفاهان، اصفهان، اصبهان
شهرداری: ۱۵
حکومت: حکومت
 • نوع: شهرداری
 • نهاد: شورای اسلامی شهر اصفهان
 • شهردار: علی قاسم‌زاده
 • نماینده ولی فقیه: سید یوسف طباطبایی‌نژاد
 • مجلس خبرگان: نمایندگان مجلس خبرگان
مساحت: مساحت
 • کلان‌شهر: ۳۵۱ کیلومتر مربع (۱۳۶ مایل مربع)
ارتفاع: از ۱۵۴۰ تا ۲۰۸۰ متر از سطح آبهای آزاد متر (خطای عبارت: عملگر < دور از انتظار فوت)
جمعیت: جمعیت
 • تراکم: ۲۴۷۱/کیلومتر مربع (۶۴۰۰/مایل مربع)
 • شهری: ۲٫۱۰۹٫۶۵۴
 • رتبه جمعیت در ایران: سوم
 • رشد جمعیت: ۱/۱۳ درصد (از سال ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۰)
 : 
اهلیت‌نام: اصفهانی
زبان‌ها: زبان‌ها
 • اصلی: زبان فارسی (رسمی)  لهجه اصفهانی (بومی)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۰۳:۳۰ (IRST)
کدپستی: کل رنج کامل ۸۱ ۸۱۱-۸۱۳-۸۱۴-۸۱۵ ۸۱۶-۸۱۷-۸۱۸-۸۱۹
کدهای منطقه: (+۹۸) ۰۳۱
کد ایزو ۳۱۶۶: IR-04
پلاک خودرو:  ایران ۶۷–۵۳–۱۳
روزهای یخبندان سالانه: ۹۱
فرودگاه: فرودگاه بین‌المللی شهید بهشتی اصفهان
ترانزیت سریع‌السیر:  -   
اداره شبکه بهداشت و سلامت: دانشگاه علوم پزشکی اصفهان
آب‌وهوا: اقلیم معتدل نیمه سرد
میانگین دما و بارندگی: ۱۶٫۳ درجه سانتی‌گراد  ۱۲۵ میلی‌متر
مسیرها:  جاده ۶۵  آزادراه ۹ (آزادراه معلم)
دادستان عمومی و انقلاب: علی اصفهانی (دادستان)
خزانه‌دار: علیرضا بوژ مهرانی (مدیر)
وبگاه: isfahan.ir
=: =
اصفهان کلان‌شهری در مرکز ایران، و مرکز استان اصفهان و نیز شهرستان اصفهان است. اصفهان با سه میراث جهانی یونسکو، سومین شهر پرجمعیت ایران پس از تهران و مشهد، یکصد و شصت و پنجمین شهر پرجمعیت جهان و نهمین شهر پرجمعیت غرب آسیا به‌شمار می‌رود. اصفهان چهاردهمین کلان‌شهر پرجمعیت خاورمیانه است. کلان‌شهر اصفهان با ۱۵ منطقه شهری، پس از تهران و مشهد، سومین کلانشهر بزرگ ایران با ۲۵۰ کیلومتر مربع وسعت از نظر مساحت شهری است.شهر اصفهان کلان‌شهری بوده که نامش همواره در کنار رودخانه زاینده‌رود می‌آید.
این شهر در مرکز فلات ایران قرار دارد و پیش‌تر پایتخت امپراتوری‌های آل بویه و سلجوقیان بود. در دورهٔ صفوی پس از جنگ ایران با ازبک‌ها در ۱۵۹۸، شاه عباس بزرگ مراحل انتقال پایتخت کشور از قزوین به اصفهان را آغاز کرد. اصفهان در دوران عباس و جانشینانش معرفِ ایران صفوی شد. اروپایی‌های بازدیدکنندهٔ اصفهان از بازآفرینی این شهر شگفت‌زده شدند و شاهد نشانه‌هایی از ایرانی‌تر شدنِ نخبگانِ سیاسیِ صفوی بودند. از آن زمان «اصفهان نصف جهان» اصطلاحی برای معرفی این شهر شد. شاه عباس بناهایی متعددی را در اصفهان ساخت و خودش نیز از معماران این شهر به‌شمار می‌رفت.
این شهر بر روی دشتی هموار و در ارتفاع ۱۵۷۰ متری از سطح دریا واقع شده است که عامل پیدایش آن زاینده رود بیان می‌شود. این شهر به داشتن معماری ایرانی، پل‌های سرپوشیده، مسجدها و مناره‌های منحصر به فردش نام‌آور است، همین امر سبب شده تا در فرهنگ عامه، اصفهان نصف جهان، لقب بگیرد. این شهر در آذر ۱۳۹۴ (دسامبر ۲۰۱۵) به همراه رشت به عنوان نخستین شهرهای ایران، به شبکه شهرهای خلاق جهان زیر نظر یونسکو پیوست و از ۱۳۹۷ به ابتکار شهرهای دوستدار کودک ملحق شد. براساس استانداردهای یونسکو، شهر خلاق، شهری است که از نوآوری و توانمندی‌های شهروندان در توسعه پایدار شهری بهره می‌برد.
بناهای تاریخی متعددی در شهر وجود دارد که شماری از آن‌ها به عنوان میراث تاریخی در یونسکو به ثبت رسیده‌اند. گرچه صنایع در اصفهان از قدمت و جایگاه ویژه ای برخوردار است لیکن وَجه بارز اصفهان هنری و فرهنگی و تاریخی است. سالانه مسافران و گردشگران زیادی از داخل و خارج کشور به این استان سفر می‌کنند. صنعت طلا در اصفهان بیشترین کارگاه و بزرگ‌ترین کارخانه‌های طلای ایران را در خود جای داده است. صنایع دستی متعدد اصفهان نیز از دیرباز یکی از پایه‌های اقتصاد اصفهان بوده است.