دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه کابل
اساس‌گذاری دانشکده هنرهای زیبا

این دانشکده در سال ۱۳۴۵ مطابق ۱۹۶۶ میلاد ی توسط یک تن از استادان ماهر مجسمه‌سازی کشور افغانستان، محترم پوهندوی استاد امان‌الله حیدرزاد (که تازه از تحصیلات عالی از کشور ایتالیا در رشته مجسمه‌سازی به افغانستان برگشته بود) آموزشگاه مجسمه‌سازی و نقاشی در چو کات دانشکده ادبیات و علوم بشری وقت اساس گذاشته شد که بخش نقاشی توسط استاد امان‌الله پارسا که وی نیزاز جمله نقاشان تحصیلکرده بود وبخش مجسمه‌سازی آن توسط استاد امان‌الله حیدرزاد پیش برده می‌شد. کارگاه عملی آموزشگاه یاد شده در تالار مدور فعلی دانشکده هنرها موقعیت داشت و دانشجویان مستعد و علاقه‌مند به هنر، از دانشکده‌های گوناگون دانشگاه کابل در اوقات فراغت جهت فراگیری رشته‌های مورد نظرشان مراجعه می‌نمودند در سال ۱۳۴۷ مطابق ۱۹۶۸ در پهلوی رشته‌های نقاشی و مجسمه‌سازی کورس‌های موسیقی، نطاقی، تمثیل و خطاطی نیز افزود گردید که بخش موسیقی شرقی آن توسط استاد محمد حسین سراهنگ و بخش غربی آن توسط یکی از استادان آلمانی پیش برده می‌شد.
در سال ۱۳۴۸ مطابق ۱۹۶۹ نمایشگاه‌های آثار هنری بخش نقاشی و مجسمه‌سازی دانشجویان شامل آموزشگاه‌ها در مرکز فرهنگی آمریکا؛ بخش دانشگاه کابل واقع چمن حضوری، تالار سید جمال الدین افغان در کتابخانه دانشگاه، گویته انستسیتوت، مرکز فرهنگی فرانسه، سالن شهرداری کابل تدویر گردید که به استقبال مردم مواجه شد.
از جمله هنرمندان جوان آموزشگاه‌های متذکره می‌توان از محترم حامد نوید، مصطفی اندوه، کریم امید، خلیل حیدرزاد، محمد نعیم حنیفی، عبدالله نوابی، سپوزمی روف، وهاب سعید، محمد هاشم سنجر، محمد عظیم سر خوش و سید عثمان شریفیان نام برد که بعضی ایشان از جمله هنرمندان ورزیده کشور گردیدند.
آموزشگاه هنر دراماتیک بعد از سال ۱۳۵۱مطابق ۱۹۷۲ نیز به یک سلسله فعالیت‌های هنری آغاز نمود و توانست با عده‌ای از دانشجویان با استعداد و موفق به نمایش دادن نمایشنامه‌ها و انترکت‌ها که از آن جمله یکی هم نمایشنامه وحدت ملی نوشته فضل الربی پژواک بود که در سالن اجتماعات دانشگاه کابل به نمایش گذاشته شد، می‌باشد.
بالاخره این دانشکده در سال ۱۳۵۴ مطابق ۱۹۷۵ میلادی به شکل بخش رسمی و اساسی به نام هنرهای زیبا در پهلوی بخش‌های دری، پشتو، عربی، خبرنگاری، تاریخ، جغرافیا، آلمانی، انگلیسی و فرانسوی دانشکده ادبیات و علوم بشری، توسط محترم پو هندوی استاد امان اله حیدرزاد و محترم داکتر عنایت اله شهر انی و عده‌ای از استادان هنر دوست اساسگذاری شد که در رشته‌های نقاشی و مجسمه‌سازی دانشجویان واجد شرایط را که فارغ التحصیلان صنوف ۱۲ می‌بودند بعد از امتحان کانکور اختصاصی جذب می‌نمودند.
این دانشکده دارای طرح منظم درسی شامل ۱۲۷ کریدت بود که در مدت چهار سال یا هشت سمستر (ترم) دانشجویان تحت آموزش قرار می‌گرفتند و بعد از فراغت برای شان مدرک لیسانس داده می‌شد که تا اکنون نیز ادامه دارد در آن زمان ساعات در سی از ۸ صبح آغاز و ۵ عصر همه روزه دوام داشت. که در بین ساعت درسی وقفه‌ها نیز موجود بود.
اولین دوره فارغان این دانشکده که به ده تن می‌رسیدند در سال ۱۳۵۷ مطابق ۱۹۷۸ به جامعه تقدیم گردیدند که می‌توان از سید فاروق فریاد، سراج الدین سراج، شیر محمد ترابی محمد همایون کریمپور، سید خادم قبادی، عبدالمالک دوست زاد، زمری شیر زاد، عبدالاحمد منیر، سید محمد شاه و حسین علی یاد نمود.
در سال ۱۳۵۹ رشته‌های گرافیک، تآتر و موسیقی نیز بدان افزود گردید و تعدادی از استادان و دانشجویان در آن دانشکده جذب شدند. از اینکه از لحاظ کمی به پنج رشته یعنی نقاشی، گرافیک، مجسمه‌سازی، تئاتر و موسیقی رسید از لحاظ کیفی نیز باید ارتقا می‌نمود. خوشبختانه نظر به توجه استادان آن رشته‌ها خصوصاً جناب پوهنمل داکتر محمد نعیم فرحان و توجه عدهیی از هنر دوستان در ۱۸ سرطان سال ۱۳۶۳مطابق ۱۹۸۴ از سطح بخش به سطح دانشکده ارتقا نمود که با پنج بخش یادشده امور علمی و تدریسی‌اش مستقلانه پیش برده می‌شد و با وجود مشکلات زیاد الی سال ۱۳۷۱به قسم نور مال دروس آن ادامه داشت.
تعداد استادان آن بیش ا ز پنجاه تن و تعداد شاگردانش بیش از سه صد تن می‌رسید و همچنان دارای یک کتابخانه کوچک و یک گالری با کمیت بیش از سه صد اثر نقاشی، گرافیک و مجسمه در جنب خویش داشت در بخش تآتر نیز انکشافات قابل ملاحظه نموده بود که می‌توان از نمایشنامه‌های پر و میته در زنجیر، مرض سفید و ده‌ها نمایشنامه دیگر یاد نمود که اکثراً در ادیتوریم پوهنتون به معرض نمایش قرار می‌گرفت که دیپارتمنت‌های دیگر نیز باآن‌ها همکاری می‌نمودند.
در سال ۱۳۷۱ مطابق ۱۹۹۲ که ولایت کابل خصوصاً ساحه دانشگاه کابل، میدان زد و خورد گروه‌های متخاصم تنطیمی قرار گرفت، در اثر آن تعدادی از استادان و دانشجویان به کشورهای دیگر مهاجر گردیدند و پوهنحی هنرها بعد از تاراج، حریق گردید و تمام اسناد علمی و تدریسی و آثار هنر ی همه از بین رفت. این دانشکده نسبت به سایر دانشکده‌های دانشگاه کابل خسارات زیادی را متقبل گردید. گرچه با اندک آرامش در محوطه دانشگاه یک سلسله کارهای بازسازی صورت پذیرفت ولی با آمدن رژیم طالبان در سال ۱۳۷۵مطابق ۱۹۹۶ ناتمام ماند و بعد از آن این پوهنحی ضربه سختی دیگری را متقبل گردید و بزرگ‌ترین موانع در راه انکشاف آن به عمل آمد که از آنجمله تعیین رییس غیر تخصصی و یک سلسله موانع مانند نداشتن مواد درسی، کمبود استاد، اجازه ندادن فعالیت‌های هنری مانند نقاشی تصویر اجسام زنده که برای یک اثر هنری خیلی بااهمیت می‌باشد و از بین رفتن رشته‌های موسیقی و مجسمه‌سازی خود موانع بزرگی در راه رشد این دانشکده به‌شمار می‌رفت.
در آن زمان تعداد زیاد استادان و دانشجویان ترک وطن نموده بالاخره به هفت هفت تن ر سیدند که اگر تحولات سال ۱۳۸۰ رخ نمی‌داد و اداره موقت در کشور به وجود نمی‌آمد از بین رفتن این پو هنحی، حتمی بود اینک که دو سال از اداره موقت و حکو مت انتقالی اسلامی می‌گذرد تعداد استادان و دانشجویان افزایش یافته، تعمیر دانشکده ترمیم گر دیده و به کمک استادان این دانشکده و رهبری دانشگاه و مساعدت کشورهای آلمان، ایتالیا، هندوستان، نروژ، انگلستان و ژاپن کارگاه‌های دروس عملی ترمیم و تجیهز قسمی گردیده و تعدادی از استادان ورزیده خارجی جهت تدریس و تدویر کارگاه‌های هنری و علمی به این دانشکده مراجعه نموده مشترکاً با استادان و دانشجویان کار و فعالیت می‌نمایند.
تاکنون به تعداد ۸ تن ا ز استادان و هشت تن از دانشجویان جهت بازدید به کشورهای نروژ، آلمان، ژاپن، چین و هندوستان سفر نموده که نتایج مثبت به بار داشته‌است و امیدواریم تا استادان دیگر جهت بازدید و ادامه تحصیلات عالی به خارج کشور اعزام گردند، دانشکده هنرهای زیبا در سال جاری یعنی ۱۳۸۲ دارای یک کتابخانه مجهز، یک نگارخانه برای حفظ آثار هنری پایان‌نامه‌های فارغان و پروژه‌های صنفی دانشجویان، تالار مشق وتمرین بخش تآتر و موسیقی، کارگاه‌های مجسمه‌سازی، نقاشی، گرافیک وهمچنان دارای صنوف درسی مضامین نظری و اتاق‌های استادان بخش تدریسی و اداری و تعداد تحویلخانه‌ها می‌باشد و فعلاً دارای پنج بخش بوده که اینک با طرح‌های درسی آن معرفی می‌گردند.