stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
زردزخم
علائم

به‌طور معمول یک فرد مبتلا به زردزخم، شروع علائم را در عرض ۱ تا ۳ روز بعد از وارد شدن عفونت به پوستش، تجربه می‌کند. اولین نشانه زردزخم، جوش‌های قرمز است که معمولاً بر روی صورت، بازوها یا ساق پا واقع شده‌اند.
زردزخم غیرتاولی معمولاً باعث ایجاد جوش و خارش در روی پوست می‌شود. در ابتدا این جوش‌ها بسیار کوچک و قرمزرنگ هستند. عفونت به شکل تاول‌های کوچک پر از مایع یا ضایعاتی پر از چرک گسترش می‌یابد. پس از گذشت چند روز، تاول‌ها و جوش‌ها پاره و چرک و مایعات آن‌ها خارج می‌شود. سپس یک پوسته زردرنگ تشکیل می‌شود.
زردزخم تاولی، تاول‌ها و جوش‌های پر از مایع بزرگ‌تری دارد و مانند زردزخم غیرتاولی دارای پوسته زردرنگ است. این نوع زردزخم اغلب نواحی از بدن که با لباس پوشانده شده‌است را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
زردزخم اکتیما شدیدترین نوع زردزخم است و دارای زخم‌های عمیقی است که به لایه درم پوست گسترش یافته‌است. این نوع زردزخم نیز مانند انواع دیگر دارای پوسته زردرنگ است.
پیشگیری

بهترین راه برای جلوگیری از زردزخم، اجتناب از تماس با افراد بیمار و اشیاء آلوده‌است. شستن دست‌ها در کاهش گسترش عفونت بسیار مؤثر است. لازم است ذکر شود که این عفونت تنها در زمان‌هایی وارد پوست می‌شود که یک شکاف یا برش روی پوست وجود داشته باشد؛ بنابراین باید به کودکان آموزش داد که از خاراندن پوست و زخم کردن آن خودداری و ناخن‌های خود را همیشه کوتاه کنند.
درمان

موارد زیر را رعایت کنید:
زردزخم را با پارچه یا باند بپوشانید.
لباس‌ها، حوله و ملحفه را با آب گرم بشویید و آن‌ها را در یک محل با درجه حرارت بالا خشک کنید.
به مدت ۲۴ تا ۴۸ ساعت پس از شروع مصرف آنتی‌بیوتیک، کودک را در خانه نگه دارید و او را به مدرسه و مهدکودک نبرید. (برای جلوگیری از انتقال به کودکان دیگر)
درمان > درمان با آنتی بیوتیک

درمان موارد خفیف با آنتی‌بیوتیک موضعی مانند پماد موپیروسین mupirocine است که می‌بایست صبح و شب روی محل استفاده شود. عفونت‌های شدیدتر نیاز به آنتی‌بیوتیک خوراکی مانند سفالکسین و دی‌کلوگزاسیلین دارند.
ممکن است درمان تا دو هفته طول بکشد.
در صورت بروز حساسیت به پزشک اطلاع دهید.
بعد از ۴۸ ساعت استفاده از آنتی‌بیوتیک، شخص مبتلا به زرد زخم دیگر واگیردار نیست.
درمان خانگی توصیه نمی‌شود.
درمان > درمان خانگی

استفاده موضعی از سرکه سفید، پارچه گرم، روغن درخت چای، عصارۀ هسته انگور، صاف شدۀ سیر سرخ شده در روغن کنجد، ژل برگ آلوئه ورا، مکمل حاوی روی در درمان زردزخم خفیف، مؤثر شناخته شده‌اند.
کتلمن سیتی، کالیفرنیا

| کتلمن سیتی، کالیفرنیا | کتلمن سیتی، کالیفرنیا |
| --- | --- |
حوزه سرشماری: حوزه سرشماری
Kettleman City in 2017Kettleman City in 2017: Kettleman City in 2017Kettleman City in 2017
موقعیت کتلمن سیتی، کالیفرنیا در نقشه: موقعیت کتلمن سیتی، کالیفرنیا در نقشه
کشور:  ایالات متحده آمریکا
ایالت:  کالیفرنیا
شهرستان: کینگز
مساحت: مساحت
 • کل: ۰٫۲۱۱ مایل مربع (۰٫۵۴۶ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۰٫۲۱۱ مایل مربع (۰٫۵۴۶ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰ مایل مربع (۰ کیلومتر مربع)  ۰٪
ارتفاع: ۲۵۳ فوت (۷۷ متر)
جمعیت (۲۰۱۰): جمعیت (۲۰۱۰)
 • کل: ۱۴۳۹
 • تراکم: ۶۸۰۰/مایل مربع (۲۶۰۰/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۸ (PST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۷ (PDT)
زیپ‌کد: ۹۳۲۳۹
کد منطقه: 559
کد FIPS: ۰۶–۳۸۳۹۴
شماره GNIS: ۱۶۵۲۷۳۳
کتلمن سیتی (به انگلیسی: Kettleman City) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان کینگز، کالیفرنیا واقع شده‌است. کتلمن سیتی ۰٫۵۴۶ کیلومتر مربع مساحت و ۱٬۴۳۹ نفر جمعیت دارد و ۷۷ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
شریف‌الله کامه‌وال

| شریف الله کامه وال | شریف الله کامه وال |
| --- | --- |
نمایندهٔ مردم ولایت کابل در دوره شانزدهم (پارلمان افغانستان): نمایندهٔ مردم ولایت کابل در دوره شانزدهم (پارلمان افغانستان)
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: ۱۹۵۶ (۶۸–۶۹ سال) ولایت ننگرهار، ولسوالی جلال‌آباد
ملیت: افغانستان
پیشه: سیاستمدار
شریف الله کامه وال (زاده ۱۳۵۶ ولسوالی جلال‌آباد ولایت ننگرهار) سیاستمدار افغانستان و نماینده مردم ولایت کابل در دوره شانزدهم مجلس نمایندگان است. وی در مجلس شانزدهم نمایندگان افغانستان عضو کمیسیون مصونیت، حقوق و امتیازات وکلا می‌باشد.
زندگی‌نامه

شریف الله کامه وال زاده ۱۳۵۶ از ولسوالی جلال‌آباد ولایت ننگرهار می‌باشد. ایشان تحصیلات متوسطه خود را در لیسه/دبیرستان عمر در جلال‌آباد در سال ۱۳۸۶ به پایان برد و سند لیسانس خود را در رشته روانشناسی در سال ۱۳۹۰ از دانشگاه کابل کسب کرد. وی بنیان‌گذار حزب ملی باور می‌باشد.
دیگر فعالیت‌ها

دیگر فعالیت‌های ایشان:
عضو تشریفات جرگهٔ امن افغانستان و پاکستان.
عضو پالسی جرگه مشورتی صلح افغانستان.
عضو لویه جرگه مشورتی و مسئول تنظیم اعضای ولسی جرگه.
رئیس تحریک جوانان اجتماعی افغانستان و معاون مؤسسه یار (۱۳۸۸ الی ۱۳۸۹).
بنیان‌گذار حزب سیاسی ملی باور.
هفته‌نامه افغان باور و بنیاد خیریه افغان باور.
مشاور وزیر مالیه و معاون گمرک میدان هوایی کابل (۱۳۸۷ الی ۱۳۸۸).
مشاور فاروق وردک در اداره امور (۱۳۸۶).
رئیس مؤسسهٔ یار (۱۳۸۴الی ۱۳۸۶).
نائب رئیس در سازمان کابورا (۱۳۸۰الی ۱۳۸۲).
مشاور کرکت بورد
مشاور المپیک
رئیس شورای آسیب دیدگان و بیجا شدگان.
چنگ فه‌یی

| اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی |
| --- | --- |
نام کامل: Cheng Feiyi
ملیت:  چین
زاده: ۶ ژانویهٔ ۱۹۹۱ ‏(۳۴ سال) لیائونینگ, China
قد: ۱٫۷۹ m (۵ ft ۱۰ in)*
وزن: ۷۳ کیلوگرم (۱۶۱ پوند)
ورزشی: ورزشی
ورزش: شنا
گونه: کرال پشت
باشگاه: Liaoning Swimming Team
 :  
چنگ فه‌یی (به انگلیسی: Cheng Feiyi) (زادهٔ ۶ ژانویهٔ ۱۹۹۱) شناگر اهل چین است.
اکبر رادی

| اکبر رادی | اکبر رادی |
| --- | --- |
زاده: ۱۰ مهر ۱۳۱۸ رشت، استان گیلان، ایران
درگذشته: ۵ دی ۱۳۸۶ (۶۸ سال) تهران، ایران سرطان مغز استخوان
آرامگاه: قطعهٔ هنرمندان بهشت زهرا
پیشه: تدریس، نویسندگی
زمینه کاری: نویسنده، نمایشنامه‌نویس
ملیت: ایرانی
سال‌های فعالیت: ۱۳۳۵–۱۳۸۶
همسر(ها): حمیده بانو عنقا
فرزند(ان): آریا و آرش رادی
پدر و مادر: حسن، ام‌ّالبنین
اکبر رادی (۱۰ مهر ۱۳۱۸ – ۵ دی ۱۳۸۶) نمایشنامه‌نویس و داستان‌نویس معاصر ایرانی بود. از وی که یکی از مهم‌ترین نمایشنامه‌نویسان تاریخ زبان فارسی به‌شمار می‌رود، با عنوان «پدر نمایشنامه‌نویسی نوین ایران» یاد می‌کنند.
زندگی

اکبر رادی در ۱۰ مهر ۱۳۱۸ در شهر رشت زاده شد. فرزند سوم بین شش برادر و خواهر بود. پدرش حسن و مادرش ام‌ّالبنین نام داشت. چهار سالِ اول ابتدایی را در دبستان عنصری رشت گذراند. در سال ۱۳۲۹، به‌علت ورشکستگی پدر، که یک کارخانهٔ کوچک قندریزی داشت، به‌همراه خانواده به تهران مهاجرت کرد. دو کلاس آخر ابتدایی را در دبستان صائب تهران گذراند و دورهٔ متوسطه را در دبیرستان فرانسوی رازی به سال ۱۳۳۸ به پایان رساند. وی در همین سال وارد دانشگاه تهران شد و به تحصیل در رشتهٔ علوم اجتماعی پرداخت. بعد از اخذ مدرک کارشناسی، تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد را در همان دانشگاه آغاز کرد، اما پس از مدتی آن را نیمه‌کاره گذاشت و بعد از طی دورهٔ تربیت معلم در سال ۱۳۴۱، به کارِ معلمی روی آورد.
رادی شغل معلمی را از کلاس سوم دبستان مدرسهٔ بامشاد و سپس ششم دبستان مدرسهٔ شهرام در جنوب شهر تهران آغاز کرد و طی ۳۲ سال، به تدریس ادبیات در دبیرستان، ادبیات نمایشی انستیتو مربیان امور هنری، نمایشنامه‌نویسی مقطع کارشناسی دانشگاه تهران و نمایشنامه‌نویسی پیشرفتهٔ کارشناسی ارشد دانشگاه هنر تهران پرداخت. وی در سال ۱۳۷۳ بازنشسته شد. او در سال ۱۳۴۴ با یکی از هم‌درسانش به نام حمیده عنقا ازدواج کرد که حاصل این ازدواج دو پسر به نام‌های آریا و آرش است.
درگذشت

رادی در چهارشنبه پنجم دی‌ماهِ ۱۳۸۶ بر اثر سرطان مغز استخوان درگذشت. او پیش از مرگ یادداشتی به بهرام بیضایی نوشت با نام «تو آن درخت روشنی». روز مرگ رادی که مصادف با تولّد بیضایی بود، بیضایی یادداشتی در سوگ وی نوشت و مرگ او را به بستگان و همسر او تسلیت گفت. در این یادداشت رادی را به «سرچشمه‌ای» مانند می‌کند و شکوهِ نوشته‌هایش را به «غرّش رودی . . . که از زیر سرانگشتان وی جاری بود». بیضایی همچنین نمایش افرا (۱۳۸۶) را به رادی تقدیم کرده است.
کارنامه

مقالهٔ اصلی: کتاب‌شناسی اکبر رادی
از جمله آثار اکبر رادی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
از دست رفته (۱۳۳۷)
روزنه آبی (نمایشنامه) (۱۳۳۸)
افول (۱۳۴۳)
مرگ در پاییز (شامل سه تک‌پرده: محاق، مسافران، مرگ در پاییز)(۱۳۴۵)
از پشت شیشه‌ها (۱۳۴۵) - ترجمه گرجی گیورگی لوبژانیدزه در تفلیس چاپ شده.
ارثیهٔ ایرانی (۱۳۴۷)
صیادان (۱۳۴۸)
لبخند باشکوه آقای گیل (۱۳۵۲)
در مه بخوان (۱۳۵۴)
هاملت با سالاد فصل (۱۳۵۶)
منجی در صبح نمناک (۱۳۵۸)
پلکان (۱۳۶۱)
تانگوی تخم‌مرغ داغ (ورسیون دیگر ارثیه ایرانی)(۱۳۶۲)
آهسته با گل سرخ (۱۳۶۵)
شب روی سنگفرش خیس (۱۳۷۰)
آمیز قلمدون (۱۳۷۱)
باغ شب‌نمای ما (۱۳۷۵)
ملودی شهر بارانی (۱۳۷۹)
خانمچه و مهتابی (۱۳۸۲)
دو تک‌پرده‌ایِ شب به خیر جناب کنت و کاکتوس (۱۳۸۳)
روی صحنهٔ آبی: دورهٔ آثار رادی در چهار جلد (۱۳۸۳)
پایین گذر سقاخانه (۱۳۸۴)
آهنگ‌های شکلاتی (۱۳۸۶)
پشت صحنه آبی (گفتگوی تفصیلی مهدی مظفری ساوجی با اکبر رادی) (۱۳۸۸)
جاده (مجموعه داستان کوتاه)(۱۳۴۹)
دستی از دور (تحلیل تئاتر دههٔ چهل ایران)(۱۳۵۲)
نامه‌های همشهری (مجموعه یادداشت‌ها و تحلیل‌ها)(۱۳۵۶)
مکالمات (گفتگوی تفصیلی با اکبر رادی)(۱۳۷۰)
انسان ریخته یا نیمرخ شبرنگ در سپیده سوم (مجموعه مقالات)(۱۳۸۳)
بنیاد و جشنواره تئاتر اکبر رادی

جشنواره تئاتر اکبر رادی توسط توسط «بنیاد اکبر رادی» برگزار می‌شود.
نخستین جشنواره تئاتر اکبر رادی در دی ماه ۱۳۹۷ برگزار شد و اختتامیه آن روز شنبه ۲۲ دی بود.
دومین جشنواره تئاتر اکبر رادی از ۳۰ بهمن تا ۳ اسفند ۱۳۹۸ با دبیری بهزاد صدیقی در تهران برگزار شد و اختتامیه آن روز ۳ اسفند بوده است.
لازم است ذکر شود که جشنواره بین‌المللی تئاتر دانشگاهی ایران نیز جایزه‌ای به نام «جایزهٔ استاد اکبر رادی» دارد که ویژه بخش مسابقه نمایشنامه نویسی است.
پشت صحنهٔ آبی (گفت‌وگو با اکبر رادی)

مهدی مظفری ساوجی در گفت‌وگویی مفصل با اکبر رادی که در سال ۱۳۸۶ صورت گرفته، با او دربارهٔ موضوعاتی چون «تعریف و هدف نمایش»، «تئاتر و زندگی»، «تکنیک»، «رابطهٔ زیبایی و هنر»، «تئاتر بِرادوی»، «جریان تئاتر تلویزیون»، «مسئلهٔ سانسور»، «روشنفکر و مسائل پیرامونی»، «لبخند باشکوه آقای گیل»، «بیضایی و مسئلهٔ بازگشت به گذشته»، «تئاتر و سینما»، «ادبیات و سینما»، «جهان‌وطنی»، «حاشیه‌ای بر هدایت و چوبک»، «دن‌کیشوت»، «چخوف»، «بوف کور»، «کلیدر» و… صحبت کرده و به ثبت و ضبط دیدگاه‌های وی پرداخته است. این کتاب، در سال ۱۳۸۷، در ۴۳۵ صفحه از سوی انتشارات مروارید به چاپ رسیده است.
کتاب‌های اکبر رادی - رادی بیشترِ نمایشنامه‌هایش را بازنویسی کرده و از این‌ها بیش از یک نسخهٔ منتشرشده هست.
زبان ناواتل

| ناواتْل / ناواڸ | ناواتْل / ناواڸ |
| --- | --- |
آزتک، مکزیکی: آزتک، مکزیکی
nāhuatl, nāhuatlahtōlli, mēxihcatlahtōlli, mācēhuallahtōlli, mēxihcacopa: nāhuatl, nāhuatlahtōlli, mēxihcatlahtōlli, mācēhuallahtōlli, mēxihcacopa
زبان بومی در: مکزیک
منطقه: مخیکو، پوئبلا، سن لوئیس پوتوسی، وراکروز، ایدالگو، گررو، مورلوس، تلاسکالا، اوآخاکا، میچوآکان، چی‌واوا، دورانگو، مهاجرانی نیز در ایالات متحده آمریکا، السالوادور، گواتمالا و کانادا
قومیت: مردمان ناوا
شمار گویشوران: ۱٬۷۴۰٬۰۰۰  (۲۰۱۰)
تبار: یوتو-آزتک  یوتو-آزتک جنوبیناواییناواتْل / ناواڸ
گونه‌های نخستین: نیاناوایی ناواتْل / ناواڸ 
گویش‌ها: ناواتل غربی ناواتل شرقی ناواتل هواستکا ناواتل مرکزی                
وضعیت رسمی: وضعیت رسمی
زبان رسمی در:  مکزیک (به دلیل قانون عمومی زبان‌های بومی)
تنظیم‌شده توسط: انجمن ملی زبان‌های بومی مکزیک
کدهای زبان: کدهای زبان
ایزو ۲–۶۳۹: nah
ایزو ۳–۶۳۹: nci
گلاتولوگ: azte1234  (Aztec)
پراکندگی زبان ناواتْل پیش از ورود اروپاییان (سبز) و امروزه (قرمز) در مکزیک: پراکندگی زبان ناواتْل پیش از ورود اروپاییان (سبز) و امروزه (قرمز) در مکزیک
این نوشتار شامل نمادهای آوایی آی‌پی‌ای است. بدون پشتیبانی مناسب تفسیر، ممکن است علامت‌های سوال، جعبه یا دیگر نمادها را جای نویسه‌های یونی‌کد ببینید.: این نوشتار شامل نمادهای آوایی آی‌پی‌ای است. بدون پشتیبانی مناسب تفسیر، ممکن است علامت‌های سوال، جعبه یا دیگر نمادها را جای نویسه‌های یونی‌کد ببینید.
مرد ناوا از  فلورانس. طومارهای گفتار بیانگر سخنرانی یا آهنگ است.
زبان ناواتْل (Nāhuatl)، زبان ناواڸ، زبان مکزیکی یا آزتک یک زیرگروه از زبان‌های مرتبط و بهم وابسته بومی در آمریکای مرکزی و بخش‌هایی از ایالات متحده آمریکاست که امروزه حدود یک و نیم میلیون تن گویشور دارد. این زبان از خانواده زبان‌های یوتو-آزتک محسوب می‌شود. زبان ناواتْل گویش‌های متعددی دارد که بیشتر آن‌ها روبه نابودی هستند. زبان مادری امیلیانو ساپاتا ناواتْل بوده‌است. پیش از ورود زبان اسپانیایی ناواتْل مهم‌ترین زبان مکزیک بوده برای همین این زبان را با نام مکزیکی (Mexicano) نیز می‌شناسند.
از مشخصات بارز و خاص این زبان، کاربرد گسترده همخوان به اصطلاح «انسایشی کناری لثوی بیواک» می باشد. این همخوان تلفظی دارد که یک شنونده غیربومی، معمولا آن را بین دو صدای «ت» و «ل» برداشت می کند. به همین دلیل، در الفبای لاتین ناواتل که توسط مبلغینِ مسیحیِ اسپانیایی‌زبان طراحی شد، این همخوان را با دونگاره «tl» نشان می دهند. در روگردانی وام واژه‌های ناواتل به فارسی، معمولا از دونگاره «تْل» استفاده می شود. باید توجه داشت کل «تل» یک همخوان بوده و به صورت یک حرف باید خوانده شود.
همخوان به اصطلاح «انسایشی کناری لثوی بیواک» در زبان‌های دنیا کم‌یاب است. در زبان‌هایی که در طول تاریخ از الفبای عربی استفاده کرده‌اند، تنها تعداد انگشت‌شماری از آنان در قفقاز شمالی همخوان «تْل» را داشته اند. در این موردها، در رسم الخط عربی از حرف «ل» با سه نقطه زیر آن، ڸ، برای نوشتن «تل» استفاده شده است.
پیشینه زبان

زبان ناواتْل از حدود سده هفتم میلادی تا کنون در مناطق آمریکای مرکزی تکلم می‌شده و زبان آزتک‌ها نیز بوده‌است. اوج رواج این زبان برپایه گاه‌نگاری آمریکای مرکزی در دوره پساکلاسیک بوده‌است. حسب نفوذ و قدرت امپراتوری آزتک این زبان به نواحی دیگری مانند تنوشتیتلان سوق داده شد و در همان زبان به عنوان زبان با اعتبار آمریکای مرکزی رواج یافت.
ریشه نام

این زبان چه در طول تاریخ، و چه امروزه در بین گویش‌ها و لهجه‌های مختلف گویشوران آن، نام‌هایی متفاوت و متنوع دارد. ناواتْل و یا زبان ناوا امروزه فراگیرترین و پرکاربردترین نام برای این زبان می باشد. واژه «ناواتل» خود از زبان ناواتل آمده و مشتق شده از واژهٔ «ناوا» ([ˈnaːwa-])، به معنی «فصیح»، «قابل فهم»، یا «واضح»، می باشد. باز، به احتمال زیاد، نام «ناواتل» خود کوتاه‌شدهٔ‌ واژهٔ‌ ناواتْلائتولّی/ناواڸائتولّی (ناهواتل: nāhuatlahtōlli، [naːwat͡ɬaʔˈtoːliˀ])، به معنی «زبان فصیح و قابل درک» می باشد.
این که چرا در رسم الخط لاتین، این واژه به صورت «Nahuatl» نوشته می شود، بر می گردد به قرن ۱۶ میلادی ‌و رسم الخط اسپانیایی در آن زمان. در آن زمان، پس از تسخیر امپراتوری آزتک، این تلاش اسپانیاییها در ترویج مسیحیت بود که آنها را به سوی طراحی و استاندارد سازی رسم الخطی برای مردم بومی ناوا، بر اساس رسم الخط اسپانیانیی سوق داد. تلفظ صحیح واژه «ناواتْل» می باشد. اما در اسپانیایی آن زمان، حرف لاتین «w» کاربرد نداشت‌، و امروزه نیز جز در وام‌واژه‌های اروپایی، کاربرد ندارد. در اسپانیایی همینطور، حرف «h» صامت است (و این حرف «j» است که صدایی معادل «ه، ح، خ» می دهد). به همین دلیل، در رسم الخط ناواتل، از ترکیب «hu»  برای نوشتن صدای «و» استفاده شد. امروزه در اسپانیایی، و به تبع از آن، در انگلیسی و سایر زبانهای اروپایی، این زبان با نام «Nahuatl» شناخته می شود.
ٔدر دهه‌های اخیر، تلاشهای متعددی توسط فرهنگیان و نویسندگان ناواتل-زبان برای اصلاح رسم الخط این زبان و استانداردسازی آن انجام شده است، و از تلاشهای آنها، معرفی حرف لاتین «w» بوده است. بنابراین، نام زبان در رسم الخط ناواتل، به صورت «Nawatlahtolli» نیز نوشته می شود.
سابقا، در طول حکم‌فرمایی امپراتوری آزتک و سالهای اول ورود مهاجمان اروپایی به منطقه، به دلیل ارتباط این زبان با ملت و شهر مکزیک (تنوچتیتلان)، این زبان با نام زبان مکزیکی شناخته می شد، مه‌شیئکاتْلائتولّی/مه‌شیئکاڸائتولّی (ناهواتل: mēxihcatlahtōlli). این نام نیز در میان گویشوران ناواتل برای اشاره به زبان خویش رایج است.
از نامهای دیگر برای این زبان، زبان ماسِوالّی یا به ناواتل، ماسه‌والّائتولّی (ناهواتل: mācēhuallahtōlli) می باشد. این نام، مشتق گرفته شده از واژهٔ ناواتل «ماسه‌والّی» (ناهواتل: mācēhualli)، به معنی «رعیت، موالی، تحت الحکومه» می باشد. این واژه، در دوران حاکمیت استعماری اسپانیا، در اشاره به بومیان تحت حاکمیت اسپانیا و برای تمییز آنها از اسپانیاییهای حاکم، رایج شده بود. به همین دلیل، نام «زبان رعیتی» («زبان ماکسِوالّی»، ماسه‌والّائتولّی) رایج شد.
ادبیات ناواتل

تا پیش از ورود مهاجمان اروپایی این زبان از نظر ادبی تنها جنبه شفاهی داشت و مکتوب نبود. با به‌کارگیری الفبای لاتین برای نگارش این زبان در سده هفدهم و پس از آن ادبیات این زبان ترقی کرد. به‌دنبال استقلال مکزیک بر پردازش به این زبان افزوده شد و آثار ادبی گوناگونی در زمینه شعر و داستان‌های بومی و ملی پدید آمد و مدارک زیادی نیز از آن دوران در دست است.
پژوهش درباره زبان ناواتل

تا کنون پژوهش‌ها و تحقیقات فراوانی در زمینه زبان ناواتل انجام شده. این زبان در بسیاری از دانشگاه‌های آمریکا و مکزیک تدریس می‌شود و امکانات آموزش پیش از دانشگاه نیز در کشور مکزیک برای این زبان فراهم است. زبان ناواتل نسبت به سایر زبان‌های بومی آمریکا از اقبال بیشتری برخوردار بوده و بیش از سایر زبان‌ها شناخته شده‌است.
گویشوران امروزی

زبان ناواتل امروزه از زبان‌های در خطر نابودی قرار دارد. این زبان در مکزیک به سرعت به سود زبان اسپانیایی در حال پسروی است و در آمریکا نیز در بسیاری مناطق جای خود را به انگلیسی سپرد. زبان ناواتل در ۱۸۹۵ زبان مادری ۵٪ از جمعیت مکزیک بود. این درحالیست که امروزه گوشوران ان زبان تنها ۱٫۴۹٪ از جمعیت کشور را شامل می‌شوند. دلیل عمده این امر را مهاجرت گسترده روستاییان مکزیک از نواحی مرتفع کوهستانی به دورن شهرهای بزرگ و اسپانیایی زبان مکزیک است. با توجه به اینکه در شهرها زبان اصلی و گفتاری اسپانیایی است این زبان کم‌کم جایگاه خود را در میان آن جمعیت مهاجر از دست داد.
از نیمه اول قرن بیستم تا نیمه دهه هشتاد همان قرن سیاست‌های زبان آموزشی در مکزیک مبتنی بر اسپانیایی‌سازی و تک‌زبانی بود. این امر موجب شکست این زبان در تلاش برای بقا در عصر جدید شد. در آن دوره هیچ نوشته یا آثار ادبی به زبان ناواتل در این کشور چاپ نشد. با آغاز دهه ۹۰ از قرن بیستم سیاست‌های دولت مکزیک درباره زبان‌ها و فرهنگ‌های بومی تغییر کرد و از آن زمان به آموزش و ابقای زبان‌های بوم مکزیک اهتمام ورزیده‌شد. امروزه از سوی حاکمیت مکزیک بجز زبان اسپانیایی تمامی زبان‌های بومی این کشور به رسمیت شناخته شده و جایگاه زبان رسمی یافته‌اند. هرچند عملاً اسپانیایی هنوز به‌عنوان تک‌زبان رسمی و میانجی ادامه می‌دهد.
نمونه زبانی

متن زیر گوشه‌ای از بیانیه‌ایست که در ۱۹۱۸ توسط امیلیانو زاپاتا به زبان ناواتل صادر شد:
| 0 | 1 |
| --- | --- |
 [Tlanahuatil Panoloani An Altepeme de non cate itech nin tlalpan  de netehuiloya den tlanahuatiani Arenas.  Axcan cuan nonques tlalticpacchanéhque  de non altepeme tlami quitzetzeloa  neca tliltic amo cuali nemiliz Carrancista,  noyolo pahpaqui  ihuan itech nin mahuiztica,  intoca netehuiloanime-tlatzintlaneca,  ihuan nanmechtitlanilia  ze páhpaquilizticatlápaloli  ihuan ica nochi noyolo  niquinyolehua nonques altepeme  aquihque cate qui chihuazque netehuiliztle  ipampa meláhqui tlanahuatil  ihuan amo nen motenecahuilia  quitlahtlaczazque  in anmocualinemiliz.  tiquintlahpaloa nonques netehuiloanime  tlen mocuepan ican nin yolopaquilizticatequi,  ihuan quixnamiqui in nexicoaliztle  ipan non huei tehuile  tlen aic hueliti tlami nian aic tlamiz  zeme ica nitlamiliz in tliltic oquichtlanahuatiani,   de neca moxicoani, teca mocaya   de non zemihcac teixcuepa  tlen itoca Venustiano Carranza  que quimahuizquixtia in netehuiliztle  ihuan quipinahtia to tlalticpac-nantzi "Mexico"  zeme quimahuizpolóhtica. ] Error: {{Lang}}: متن دارای نشانه‌گذاری ایتالیک است (راهنما):  پیام به اطراف و اکناف فرستاده می‌شود دو شهر در این منطقه واقع شده‌اند  که در گیرودار مبارزه همگانی‌اند. هم‌اکنون ساکنان این سرزمین  مبارزه را پایان دادند  و هم آن زندگی شیطانی و سیاه کارانسیسمو  دل من عمیقاً شادمان است  و با ادای احترام و  به نام آنان که در عرصه‌های نبرد بودند،  برای شما فرستادم  درود و شادباش.  و با تمامی خواسته‌ام  این دو شهر را دعوت می‌نمایم،  برای ملحق شدن و نبرد و مبارزه  برای ایجاد عدالت  و نه برای صدور یک بیانیه بیهوده و بی‌ارزش  تا نگذارید به پایان رسانند  خوبی و شادی در زندگی شمایان‌را.  ما درود می‌فرستم بر مبارزان  که با این عمل خود در پایان شادی به ارمغان آورند  و با حرص و ریا به نبرد برخیزند  در نبرد فاتحانه‌شان  که آن را پایانی نیست و نخواهد بود  تا پایان یافتن این استبداد سیاه  این دله دروغگو که به تمسخر گرفته  و فریب می‌دهد مردم را  بنام ونوستیانو کارانزا  که شکوه مبارزه را به ارمغان می‌آورد  و کسی‌که از سرزمین مادری ما مکزیک شرم نداشته‌باشد  به آن بی‌حرمتی کرده‌است.
کوره بلند

نمای پانورامیک از یک کوره بلند از نوع کوره‌های روسیه سابق  در دومبرووه گورنیچا، لهستان
کورهٔ بُلَند (به انگلیسی: Blast furnace) کوره‌ای عمودی است که در کارخانه‌های ذوب فلز برای استخراج فلز به ویژه آهن، از سنگ معدنی استفاده می‌شود. کوره بلند به عنوان اصیل‌ترین روش جداسازی از سنگ آهن شمرده می‌شود.
به همراه سنگ آهن، کک و آگلومره هم داخل کوره بلند ریخته می‌شود. در کوره بلند سوخت جامد، معمولاً کُک همراه با جریان دمشی هوا می‌سوزد و کانی‌ها را ذوب می‌کند.
تاریخچه

کوره‌های بلند در چین از حدود سده پنجم پیش‌از میلاد وجود داشته‌اند. در سده‌های میانه در اروپا نیز این‌گونه کوره‌ها ساخته‌شد و در سده ۱۵ از استان نامور در بلژیک به مناطق دیگر گسترش یافت. سوخت به‌کاررفته در این کوره‌ها زغال سنگ بود. بزرگترین کوره بلند ایران به حجم ۲۰۰۰ متر مکعب و در ذوب آهن اصفهان احداث شده‌است. کوره‌های بلند در دو نوع زنگدار و بدون زنگ ساخته می‌شوند. فناوری ساخت کوره بلندهای ایران سابقاً توسط شوروی سابق و اخیراً توسط شرکت پوسکو کره جنوبی وارد ایران شده‌است. کوره‌های روسی اساساً زنگدار و کوره‌های کره‌ای با فناوری جدیدتر و بدون زنگ ساخته می‌شوند. در کوره‌های بدون زنگ شارژ مواد توسط تجهیزی دوار صورت گرفته و باعث می‌شود مواد با نظم زیادی در کوره انباشته شود، لذا جریان هوای دم کوره به صورت یکنواخت در بین مواد نفوذ کرده و نهایتاً مصرف کُک کمتری به همراه خواهد داشت.
اندازه کوره بلند

کوره‌های بلند با حجم از ۷۰ مترمکعب تا ۵۰۰۰ متر مکعب طراحی می‌شوند.
کوره‌های بلند مدرن > کوره بلند مدرن آهن

سیستم cowper stove برای پیش گرم کردن هوای ورودی در کورهٔ بلند بخش مهمی از روش مدرن تولید آهن است. کوره‌های مدرن بسیار کارآمد هستند که از جملهٔ دلایل آن استفاده از سیستم بازیابی برای استفاده از گرمای گازهای خارج شده از کورهٔ بلند، افزایش فشار هوا و اینجکت پودر کک می‌باشد. علت دیگر آن افزایش مقدار اکسیژن ورودی به کوره است. این عوامل باعث افزایش تولید آهن، مقدار گازهای گرمازا و حجم کک مورد استفاده در کوره شده‌است. بزرگترین سیستم کورهٔ بلند آهن در جهان در کرهٔ جنوبی قراردارد که ۶۰۰۰ متر مکعب حجم دارد. این کوره می‌تواند در حدود ۵۶۵۰۰۰۰ تن در سال آهن تولید کند.این یک جهش بزرگ در تولید آهن نسبت به کوره‌های بلند قدیمی در قرن ۱۸ که حدوداً ۳۶۰ تن در سال آهن تولید می‌کردند.
کوره‌های بلند مدرن > کورهٔ بلند مدرن سرب

کوره‌های بلند در حال حاضر به ندرت در ذوب سرب استفاده می‌شوند. کوره‌های بلند سرب بسیار کوتاه‌تر از کورهٔ بلند آهن هستند و از نظر شکل هندسی مکعب مستطیلی هستند.ارتفاع کلی آن در حدود ۵ تا ۶ متر است.کوره‌های بلند مدرن سرب فاقد دیواره جانبی با پوشش نسوز هستند و پایهٔ کوره از مواد نسوز (آجر نسوز ریخته‌گری) ساخته شده‌است.
HOT BLAST

Hot blast مهمترین پیشرفت در کارایی و بازده کورهٔ بلند و یکی از مهمترین فناوری‌های توسعه یافته در انقلاب صنعتی بوده‌است. این فناوری توسط جیمز باومومنت و ویلسون تاون در سال ۱۸۲۸ اختراع شد که با پیش گرم کردن گاز ورودی به وسیلهٔ سوزاندن گازهای نسوختهٔ خروجی مصرف کک را به شدت کاهش داد و هم چنین باعث افزایش ظرفیت کورهٔ بلند به علت کاهش حجم سوخت شد.
فرایند مدرن تولید آهن در کورهٔ بلند > انتقال مواد اولیه

کوره‌های مدرن برای افزایش کارایی مانند مخزن‌های ذخیره‌سازی سنگ معدن مجهز به مجموعه ای از تجهیزات پشتیبانی هستند. مواد اولیه توسط اتومبیل‌های انتقال سنگ معدن به مجتمع انبار منقل می‌شود. مواد اولیه توسط یک ماشین container که از وینچ یا تسمه نقاله استفاده می‌کند به بالای کورهٔ بلند آورده می‌شود.
فرایند مدرن تولید آهن در کورهٔ بلند > شارژ کوره

روش‌های مختلفی برای شارژ کورهٔ بلند وجود دارد. بعضی از کوره‌های بلند از سیستم زنگ دوتایی استفاده می‌کنند که در آن از دو زنگ برای کنترل ورود مواد اولیه به داخل کورهٔ بلند استفاده می‌شود. هدف از استفاده از این زنگ‌ها به حداقل رساندن اتلاف گازهای داغ از کوره و به تبع آن از دست رفتن انرژی است. کوره‌های بلند به صورت مداوم به وسیلهٔ لوله‌های آبگرد که در اطراف آن قرار دارد خنک کاری می‌شود. ابتدا مواد اولیه در زنگ بالا یا زنگ کوچک تخلیه می‌شوند سپس زنگ کوچک بسته می‌شود تا از خروج گازهای داغ جلوگیری شود. زنگ بزرگ باز می‌شود و با استفاده از مکانیزم خاصی که دارد مواد اولیه را به‌طور یکنواختی در کوره پخش می‌کند. سیستم دیگری که برای شارژ کورهٔ بلند وجود دارد استفاده از سیستم " bell less " است. این سیستم از چند دریچه برای فراهم کردن مواد اولیهٔ کوره استفاده می‌کند. این دریچه‌ها در کنترل میزان ورود مواد اولیه به کورهٔ بلند دارای دقت بیشتری نسبت به نسبت به سیستم زنگ دوتایی است که از این طریق باعث افزایش کارایی کورهٔ بلند می‌شود.
فرایند مدرن تولید آهن در کورهٔ بلند > فرایند درون کوره

کورهٔ بلند آهن به شکل یک برج بلند (به ارتفاع ۳۰ تا ۸۰ متر) است که دیوارهٔ داخلی آن از آجر نسوز و دیوارهٔ خارجی آن از ورقه‌های فولادی ساخته می‌شود تا امکان اضافه کردن مواد اولیه به صورت پیوسته وجود داشته باشد. زیرا امکان خاموش کردن کوره برای برای کوتاه مدت وجود ندارد و اگر کوره ای روشن شود تا چند سال باید به‌طور مداوم کار کند. کوره‌های بلند به صورت مداوم به وسیلهٔ لوله‌های آبگرد که در اطراف آن قرار دارد خنک کاری می‌شوند. به این ترتیب سنگ آهن وسنگ آهک و کک با دستوری دقیق از بالای کوره وارد می‌شود. برای مدتی از ذغال سنگ استفاده شد که به علت وجود گوگرد که باعث شکننده شدن آهن می‌شد منسوخ شد. هوای گرم (با دمایی بین ۸۰۰ تا ۱۲۰۰ درجهٔ سانتی گراد) از پایین توسط شیپورک‌های دمنده (tuyeres) وارد و با کک یا همان کربن ترکیب می‌شود و باعث تولید منو کسید کربن می‌شوند و گرما ی زیادی تولید می‌کند. شیپورک‌های دمنده هوای گرم به داخل کوره در لایه خارجی دارای پوششی از سرامیک و در لایهٔ داخلی دارای پوششی از مس (به علت ضریب انتقال حرارت بسیار خوب) هستند که در معرض جریان آب به منظور خنک کاری قرار دارند.
واکنشهای شیمیایی مهم

بخشی از مهم‌ترین واکنش‌هایی که در کورهٔ بلند رخ می‌دهند به شرح زیر است:
2C+O2 \rightleftharpoons 2CO
Fe2O3+CO \rightleftharpoons 2Fe3O4+CO
CaCO3 \rightleftharpoons CaO+CO2
Fe3O4+CO \rightleftharpoons 3FeO+CO2
FeO+CO \rightleftharpoons Fe+O2