زیوسودرا
پیشینه > تعالیم شوروپاک

نسخه استاندارد «تعالیم شوروپاک» به حدود ۱۹۰۰ تا ۱۸۰۰ پیشا دوران مشترک تعلق دارد. نسخه‌ای نیز به زمان دودمان نخستین بین‌النهرین (۲۶۰۰ تا ۲۵۰۰ پیشا دوران مشترک) برمی‌گردد. دو ترجمه اکدی نیز از آن باقی مانده، یکی به حدود ۱۵۰۰ و دیگری به حدود ۱۱۰۰ پیشا دوران مشترک تعلق دارند. نسخه استاندارد از حدود ۸۰ قطعه به دست آمده از نیپور و اور و سایر مکان‌ها بازسازی شده‌است. این قطعه از زبان حاکمی پیش از طوفان به نام شوروپاک به پسرش زیوسودرا بیان می‌شود. در این تعالیم، امور مربوط به زندگی سکولار قرار دارند: اداره خانواده، نگهداری از حیوانات، کارهای کشاورزی و رفتار اجتماعی عمومی. در متن تأکید کمی بر آیین و دین قرار دارد و بیشتر گفته‌ها ضرب‌المثل هستند. تصویرسازی زندگی روزانه قابل توجه است. خودخواهی متواضعانه‌ای در آن وجود دارد: انسان نباید با دیگران به گونه‌ای رفتار کند که آنها را برانگیزد تا بر ضد خودش عمل کنند. گفته‌ها دو بخشی است، بخش اول شامل نصیحت است و بخش دوم به انگیزه می‌پردازد. شبیه به آن دسته از ضرب‌المثل‌های کتاب مقدس عبری که نتایج اعمال توصیف شده در بخش اول را روشن می‌کنند (معمولا با طنز یا اغراق).
تعالیم شوروپاگ یکی از اولین نمونه‌های ژانری است که به آینهٔ شاهزاده‌ها شناخته می‌شود. این ژانر در ادبیات خاور میانه به گستردگی گواهی شده است. اینگونه آثار فرمی به این شکل دارند که مذکری پیر، مرد حوانی را که معمولا از خون پادشاهان است، نصیحت می‌کند. در این مورد، مقدمه (سطرهای ۱ تا ۱۳) در گذشته‌ای دور قرار دارد. سخنگو شوروپاگ، پسر اوبار-توتو، است و پسرش زیوسودرا را نصیحت می‌کند. شوروپاگ معمولا در ادبیات سومری نام یک شهر است که حاکم آن اوبار-توتو است. در یکی از نسخه‌های فهرست پادشاهان سومری، اوبار-توتو آخرین پادشاه سومر پیش از طوفان آغازین تصویر می‌شود.
«سپس زیمبیر سقوط کرد (؟) و پادشاهی به شوروپاگ منتقل شد. در شوروپاگ، اوبار-توتو پادشاه شد؛ او ۱۸٬۶۰۰ سال حکومت کرد. یک پادشاه، او به مدت ۱۸٬۶۰۰ سال حکومت کرد. در ۵ شهر ۸ پادشاه، آنها به مدت ۲۴۱٬۲۰۰ سال حکومت کردند. سپس سیل همه جا را فراگرفت.»
در یکی از فهرست‌های پادشاهان پیش از طوفان این دوگانه به خانواده‌ای از سه نسل تبدیل می‌شود «شوروپاک، پسر اوبار-توتو: ۲۸٬۸۰۰ سال؛ / زیوسودرا، پسر شوروپاک: ۳۶٬۰۰۰ سال: / دو پادشاه (در) شوروپاک». این روند در نسخهٔ استاندارد «تعالیم شوروپاک» دیده می‌شود. «شوروپاک، پسر اوبار-توتو، / نصیحت کرد پسرش زیوسودرا را». سطر اول در ترجمهٔ اکدی این دو سطر ممکن است منشا سطر بیست و سه در لوح XI نسخهٔ معیار حماسه بابلی گیلگمش باشد. این تحول ناشی از اشتباه بوده است.
زیوسودرا در مقابل در داستان طوفان سومری، پادشاهی است که از طوفان نجات می‌یابد. او کشتی‌ای می‌سازد و حیوانات و گیاهان را به به درون آن می‌برد. حتی در نسخهٔ بابلی حماسه گیلگمش در هزاره اول پیش از دوران مشترک (بیش از یک هزار سال پس از «تعالیم شوروپاگ»)، نجات‌یافتهٔ طوفان —با نام اکدی اوتنپیشتی— پسر اوبار-توتو (پادشاه شوروپاگ) توصیف می‌شود.
متنی که شامل نصیحت می‌شود از سه رشتهٔ طولانی ضرب‌المثل‌مانند تشکیل شده که هر یک با عبارت «شوروپاک این تعالیم را به پسرش داد. شوروپاگ، پسر اوبار-توتو، این تعالیم را به پسرش زیوسودرا داد» پایان می‌یابد. بخش اول (سطرهای ۱۴ تا ۷۲)، «تو» مخاطب قرار دارد و در مورد ارتباط با سایرین است؛ بخش دوم (سطرهای ۸۳ تا ۱۴۲) و سوم (سطرهای ۱۵۳ تا ۲۷۶) عمدتا سوم شخص بیان شده و و یک درونمایه واحد ندارد. متن با ستایش الهه نیسابا (سطرهای ۲۷۸ تا ۲۸۰) پایان می‌یابد.
تعالیم شوروپاگ در مدارس کتابت در بابل باستان (در شهر نیبرو) به شکل گسترده‌ای رونویسی می‌شد. نسخه‌ای نیز از دوره دودمان نخستین در ابو صلابیخ به دست آمده است.