پنانگ
پیشینه > پیدایش پنانگ

اولین کشتی بریتانیا در ژوئن ۱۵۹۲ وارد پنانگ گردید. این کشتی که نامش ادوارد بونادونچر بود، تحت فرماندهی جیمز لنکستر قرار داشت. هرچند، بریتانیا تا قرن هیجده میلادی در جزیره حضور ثابتی نداشت. قبل از اینکه بریتانیا در جزیره استقرار پیدا کند، سه برادر بازرگان از ارتفاعات مینانگ‌کابائو در سوماترا، سکونت گاهی برای خود در جزیره برپا کردند. این سه برادر ناخدا بایان، ناخدا اینتان و ناخدا کچیل بودند که تعدادی از ملتزمین خود را از باتوبارا در شمال‌شرقی سوماترا، با خود آوردند. آنها مجوزهای مورد نیاز را از احمد تاج‌الدین، سلطان کداح دریافت کردند و سپس سکونت گاه‌هایی در بایان لپاس، بالیک پولائو، گلوگور و تانجونگ (جرج تاون کنونی) ایجاد کردند. تاجران مینانگ‌کابائو، داتوک جاناتون و داتوک مهاراجه ستیا که در سال ۱۷۴۹ وارد جزیره شدند، ناحیه باتو اوبان را ایجاد کردند.
در دههٔ ۱۷۷۰، فرانسیس لایت توسط کمپانی هند شرقی بریتانیا برای ایجاد روابط تجاری با شبه جزیره مالایی مأموریت پیدا نمود. در پی آن، لایت وارد کداح گردید که در آن زمان تحت سلطه دولت دست نشانده سیامی بود. با آگاهی از اینکه قلمرو پادشاهی تحت تهدیدات داخلی و خارجی قرار داشت، وی قول داد قوای نظامی بریتانیا از سلطان کداح، سلطان محمد جیوا زین الادیلین دوم، در برابر تهدیدات حمایت نماید، در قبال آن، سلطان جزیره پنانگ را در اختیار بریتانیا قرار داد.
سال ۱۷۸۶ هنگامی بود که کمپانی هند شرقی بریتانیا، سرانجام به لایت دستور داد تا جزیره ای از کداح را به‌دست آورد. لایت با سلطان جدید کداح به نام سلطان عبدالله مکرّم شاه، در مورد واگذاری جزیره به کمپانی هند شرقی بریتانیا در قبال حمایت نظامی بریتانیا مذاکره نمود. بعد از توافقنامه ای که میان لایت و سلطان امضاء گردید، لایت و افرادش با کشتی به سمت جزیره حرکت نمودند، به نحوی که در روز ۱۷ ژوئیه ۱۷۸۶ به جزیره رسیدند. لایت در روز ۱۱ اوت مالکیت رسمی جزیره را به نام پادشاه بریتانیا، جرج سوم و کمپانی پرافتخار هند شرقی به‌دست گرفت. جزیره پنانگ به افتخار وارث تاج و تخت پادشاهی بریتانیا به نام جزیرهٔ شاهزاده ولز تغییر نام داد، درحالی‌که شهرک جدید جرج تاون به افتخار جرج سوم تأسیس گردیده بود.
بدون اینکه سلطان عبدالله خبر داشته باشد، لایت بدون اجازه یا موافقت راج بریتانیا اقداماتی انجام می‌داد. هنگامی که لایت از تعهدش برای حمایت نظامی، پیمان‌شکنی کرد، سلطان کداح در سال ۱۹۷۱، برای باز پسگیری جزیره شاهزاده ولز، تلاشی را آغاز نمود که در پی آن کمپانی هند شرقی بریتانیا، نیروهای کداح را شکست داد. سلطان درخواست صلح کرد و پرداخت سالانه‌ای بالغ بر ۶٬۰۰۰ دلار اسپانیایی به سلطان، مورد توافق قرار گرفت.
در سال ۱۸۰۰، معاون–فرماندار آقای جرج لیث باریکه ای از پس‌کرانه در آن سوی تنگه پنانگ که تا سالها استان ولزلی نامیده شده بود (اکنون سبرانگ پرای نام دارد) را به‌دست آورد. عهدنامه توافق شده میان جرج کانتر، دستیار اول لیث، و سلطان جدید کداح، جایگزین توافقنامه قبلی لایت گردید و طبق عهدنامه جدید، هر دو منطقهٔ جزیره شاهزاده ولز و قلمرویی که همین اواخر از سرزمین اصلی کسب شده بود را تحت سلطه دائمی بریتانیا قرار داد. استان ولزلی به تدریج گسترش پیدا کرد تا اینکه در سال ۱۸۷۴ به سرحداتی رسید که امروزه تحت اختیار خود دارد. در قبال این تملک، مقدار مبلغ پرداختی سالانه به سلطان کداح به ۱۰٬۰۰۰ دلار اسپانیا افزایش یافت. از سال ۱۸۷۴ تا ۲۰۱۸، دولت مالزی (و اسلاف پیش از آن) از طرف پنانگ سالانه ۱۰٬۰۰۰ رینگیت مالزی به عنوان حرکتی نمادین به کداح پرداخت کرد.
در سال ۲۰۱۸ دولت مالزی در میزان پرداختی به کداح تجدیدنظر نمود، و این مبلغ را به ۱۰ میلیون رینگیت مالزی در سال افزایش داد. (درحالی‌که در سال ۲۰۲۱، وزیر اعظم کداح، محمد سنوسی مد نور با اشاره به مبلغ پرداختی سالانه درخواست کرد این مبلغ به ۱۰۰ میلیون رینگیت در سال افزایش پیدا کند. با وجود درخواست سنوسی، هیچ‌گونه قرارداد اجاره نامه ای بین پنانگ و کداح وجود ندارد.)