stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
فرهنگ‌های سکایی

| 0 | 1 |
| --- | --- |
مکان: استپ اوراسیا
دوران: عصر آهن
تاریخ‌ها: ح. ۹۰۰ BCE-۲۰۰ CE
پس از: فرهنگ گورالواری، فرهنگ آندرونوو
پیش از: گوت‌ها، الانان، شیونگ‌نو
مردمان با فرهنگ‌های سکایی (انگلیسی: Scythian cultures) ازجمله تیره‌های باستانی تأثیرگذار تاریخی بودند که ارزشمندی بسزا داشته‌اند امّا نحوهٔ پیشامدهای در تاریخ باستان به گونه‌ای پیش رفت که درنهایت این قوم کهن در میان مردمان پیرامون خود مضمحل شدند و دیگر نشانی از آنها به‌جز اشارات پراکنده‌ای در کتب باستانی باقی نماند؛ که همانا سبب اصلی این امر را باید در ویژگی سرشتی مردم سکا یعنی بیابان‌گردی و نداشتن وطن معین دید. ارّابه‌های سرپوشیده سکاها به منزله خانه همیشگی آنها بوده است و مردان سکایی که، پیوسته به این‌سو و آن‌سو می‌تاختند، شب‌هنگام به ارّابه‌های خود بازمی‌گشتند. قوم سکایی، نهایت با باشندگان سرزمین‌هایی که در آنجا بودن داشتند، درآمیختند. فعل‌وانفعالاتی در شرق فلات ایران به شکل آمیزش اندک اندکی و درنهایت به یک پارچگی ماساژت‌های سکا و ترک‌ها انجامید، و در ناحیه زرنگ و میان پهنه ایران نیز، درهم آمیختن پارت‌ها و طایفه «سکاهای هوم‌نوش» روی داد. تیراندازی و کمانداری بر روی اسب از نوآوری‌ها و ویژگی‌های بنیادین سکاها و فرهنگ سکایی به شمار می‌رفت.
واژهٔ یونانی برابر با سکا، " skuthai " به معنی "پیاله" (مانند پیالهٔ آب) است و از قول هرودوت آمده است که «سکاها همواره همراه خود پیاله‌ای داشته‌اند»، معانی دیگری نیز مانند "سگ" برای این نام در منابع ایران‌شناسی قید شده است. سکاها صرف‌نظر از محلی که در آن جای می‌گرفتند، ویژگی‌های مشترکی داشتند که فرهنگ مشترک همهٔ آنها به‌شمار می‌رفت و همین رفتارها بود که این قوم پخش‌شده در سرزمین‌های گوناگون را زیر عنوان مشترک «سکایی» قرار می‌دهد. آثار هنری کشف‌شده از گورستان‌های پهنه جغرافیایی بسیار وسیع و گستردهٔ سکاها، همگی نشان‌گر از گونه‌ای همبستگی فرهنگی میان این تیره‌های گوناگون است؛ از این رو تصوّر منشأ یکی نژادی بر همه آنها دارای توجیهات منطقی و علمی و مستند است. شاخصهٔ این قوم، مهارت در کمانداری بوده است و آیین نبرد سگاها که بر پایهٔ جنگ‌وگریز و فریب طرف مقابل بوده است.
جایگاه اسب در فرهنگ سکایی

شیوه زندگی سگاها مبتنی بر جنگ و بیابان‌گردی و در تاخت‌وتاز همیشگی بوده و اسب جزء جدانشدنی از زندگی قوم سکا (یا سگزی) به‌شمار می‌رفته است. آنها جزء نخستین مردمانی بودند که به رام کردن و پرورش اسب پرداختند و آیین نبرد و به‌ویژه تیراندازی و کمانداری بر روی اسب نیز از ابتکارات این قوم به شمارمی‌رود. رایزنی رستم با اسب خود (رخش) و نقش تعیین‌کننده اسب در نبرد با دیوان، دقیقاً نشانه و نمونه‌ای از جایگاه برجسته اسب در میان مردمان سکایی است. در داستان‌های شاهنامه فردوسی پیروزی‌های رستم وابسته به فراست و توانایی اسبش است و مرگ او زمانی فرامی‌رسد که به وضعیت اسبش بی‌اعتنایی می‌کند.
نشانه‌های سکایی در نام‌های جغرافیایی امروز ایران

نشانه‌هایی از واژه «سگزی» در جغرافیای امروز ایران دیده می‌شود، ازجمله نام شهری در پیرامون شهرستان اصفهان، که دشت نزدیک آن نیز امروزه به نام دشت سگزی شهرت دارد.
سه شاخه اصلی مردمان سکایی > اسکیتث‌ها

اسکیتث‌ها گروه‌هایی خون‌ریز و راهزن و جنگ‌آور بودند و به اقتضای زندگی بیابانی و کوچ‌نشینی مرتباً به همسایگان خود یورش می‌بردند و با غارت مردمان یکجانشین مانند مادها و پارس‌ها و آشوریان روزگار خود را می‌گذراندند. به گفته هرودوت در زمان «هووخشتره»، دومین پادشاه ماد (۶۳۳–۵۸۵ ق. م)، اسکیتث‌ها به قلمرو مادها حمله‌ور شدند و با شکست دادن مادها به مدّت ۲۸ سال (از ۶۵۳ تا ۶۲۵ ق. م) در آسیای غربی فرمانروایی داشتند؛ امّا سرانجام با تدبیر هووخشتره، اسکیت‌های مهاجم به کنار رانده شدند. ازجمله اقدامات هووخشتره اینکه او یکی از فرماندهان سکاها و سردارانش را به یک بزم فراخواند و همه را یکجا مسموم و کشت و با این دست کارها مادها مجدداً زمام امورشان را به‌دست گرفتند.
سه شاخه اصلی مردمان سکایی > سکاهای مهاجر به داخل فلات ایران و سکاهای سیستان

همچنین ببینید: پادشاهی هندوسکایی
برخی از طوایف سکایی نیز به درون پهنه مرکزی ایران روی آوردند و در کنارهٔ برخی جایگاه‌ها در نزدیکی طوایف ماد و پارس همسایه شدند. از مهم‌ترین تیره‌های سکایی مهاجر به درون پهنه ایران، هومَ ورگ (Saka haumavarga) یا «سکاهای نوشنده هوم» بودند که در منابع یونانی ازیشان زیر نام Amyrgaeans یادشده است. این تیره سکایی که در آغاز «به‌صورت قبیله‌ای در ارتفاعات بالای جیحون سکنی داشتند» به علّت برخورداری از مهارت برجسته در کمانداری به خدمت ارتش داریوش یکم نیز درآمدند. در حدود سال‌های ۱۳۰ ق. م و در عهد اشکانیان، همین طایفه‌های سکایی در جنوب شرقی ایران نیز در منطقه‌ای به نام «زرنگ» و «زرنج» نیز جای‌گیر بوده‌اند و فرماندهی آن ناحیه را نیز در دست گرفتند. زرنگ به دلیل بودن سکاها به «سکستان» (سگستان، سجستان، سیستان امروزی) نیز نام داشت. برخی احتمال داده‌اند که خاندان سام و زال و رستم مذکور در شاهنامه فردوسی درواقع همان سکاهای سکنی گزیده در پهنه ایران هستند که در ساتراپ «زرنگا» نیز زندگی می‌کرده‌اند.
سه شاخه اصلی مردمان سکایی > شاهان سکایی هند

همچنین ببینید: تاریخ هند
از اقوام مهاجر سک که در بخش جنوب ایران ساکن گردیده بوده‌اند و در تماس پیوسته با حکومت‌های مجاور و ساختار سیاسی آنان، در نهایت خود آنها هم دست به تشکیل حکومت نیز زدند. نام اولین شاه سکایی هند، موگه می‌باشد که در کتیبه‌ها نام او ذکر شده است. جانشینی او را نیز اقوام اشکانی سکایی ایرانی بر عهده داشته‌اند که در منطقه ای به مرکزیت قندهار حکومت می‌کردند.
فرهنگ سکایی و آداب و رسوم سکاها

سکاهای بیابان‌گرد درعین‌حال زرگری نیز می‌کرده‌اند، به باور گروهی، یونانی‌ها از سکاها این هنر را آموخته‌اند. البته باید توجه داشت که سکاها آثار هنری خود را به شکل قطعات قابل حمل که مقتضی زندگی بیابان‌گردی بود آفرینش می‌کردند. قطعاتی که به‌کار آراستن اسب‌ها و چادرها و ارابه‌ها و اسلحه نبرد می‌آمد. ماده اولیه این زیورآلات بیشتر طلا بود گرچه از آثار یافت شده از کورگان‌های سکایی زیورآلاتی از جنس فلزات برنز، نقره و آهن هم پیدا شده است.
سکاها به فرهنگ جادو و افسونگری وابسته بودند و از آداب‌ و رسوم جادو و افسونگری در امورات روزانهٔ خود بهره می‌گرفتند. غالب اشیاء آذینی که زرگران این قوم می‌ساختند پیکره‌هایی به شکل حیوانات و به‌ویژه اسب و گاو بود که چنین پیداست ساختن این پیکره‌ها کاربرد آیینی نیز داشته و افراد این تبار از پیکره‌های خود الهام گرفته و در نبردها با به‌کارگیری سلاح‌هایی آراسته به پیکره حیوانات، از آنها یاری می‌جستند.
فرهنگ سکایی و آداب و رسوم سکاها > آیین خاکسپاری مردگان

سکاها آیین خاصی برای دفن مردگان داشته‌اند. در مراسم تدفین متوفّی رسم بر این بود که معمولاً همراه شاه متوفّی او را همراه با اسب به‌صورت ایستاده و آماده‌به‌خدمت، به خاک می‌سپردند و طلسم‌های بسیاری، همچون سم اسپان در گور به‌کار می‌بردند. البته همه این تجملات مدتی پس‌ از آنکه تشییع‌کنندگان محل را ترک می‌گفتند، مورد دستبرد دزدان قرار می‌گرفت و به خاطر زَرهای موجود در آنها به تاراج می‌رفت. به‌عنوان‌مثال در داستان سهراب شاهنامهٔ فردوسی، زمانی که رستم برای در خاک کردن فرزندش، دخمه‌ای مهیّا می‌کند، با آنکه تمایل دارد آن را با طلا و مشک بیاراید، با این استدلال که این تجملات پس از ترک محل، به تاراج می‌رود؛ تنها به آراستن آن با سم اسب، اکتفا می‌نماید. ویژگی‌های دخمه‌ای که فردوسی برای دفن رستم نیز بیان می‌کند بدین ریخت است که در جلوی دخمه گوری برای خاک‌سپاری رخش (اسب رستم) حفر، و پیکر اسب را نیز ایستاده در گور دفن می‌کنند. این‌گونه خاک‌سپاری و در خاک کردن اسب فرد سکایی در کنار وی به‌صورت ایستاده و چشم به راه سوار خویش، ازجمله رسوم سکایی بوده است.
فرهنگ سکایی و آداب و رسوم سکاها > فرهنگ سکایی و سکاها در شاهنامه

در شاهنامه داستان‌های در پیوند با خاندان زال و رستم سیستانی، بنیان‌های سکایی و پارتی دارد. رایزنی رستم با رخش (اسبش) و نقش تعیین‌کننده این اسب درنبرد با دیوان، دقیقاً یادآور جایگاه مهم اسب در میان اقوام سکایی است. در داستان‌های شاهنامه فردوسی پیروزی‌های رستم وابسته به زیرکی و قدرت اسبش است و مرگ او زمانی فرا می‌رسد که به وضعیت اسبش بی‌اعتنایی می‌کند. آنچه از درونمایه داستان‌های رستم سیستانی و خاندان زال در شاهنامهٔ فردوسی متبادر می‌شود، آن است که رستم در عین وفاداری و فرمانبری از حکومت‌های مرکزی ایران در طی سال‌های متمادی و در عین التزام به جانبداری از ایرانیان در برابر هجوم دشمنان، اما در ناحیهٔ متعلق به خودش؛ برای خود خودسری تام قائل بوده است و همواره پس از پایان هر جنگی، برخلاف دیگر پهلوانان و فرماندهان ایرانی، همچون گیو و گودرز و طوس، رستم سگزی به جایگاه سرزمین خودش بازگشت نموده و فرمانروایی قلمرو خودش را از سر می‌گرفته است. رستم سیستانی به‌صورت پهلوانی بود که در زمان نبردها به یاری ایرانیان می‌شتابید، وانگهی از سپاه اصلی ایرانیان جدا بوده است.
پادشاهی‌های سکایی

شاهنشاهی اشکانی
پادشاهی هندوسکایی
خاندان سورن (پادشاهی سورن)
سلسله اشکانی ارمنستان
سلسله اشکانی ایبری
جستارهای وبسته

سکاها
گرگ‌ها در فولکلور، دین و اساطیر
سکاستان
مردمان ایرانی
سرمتیان
ماساژت ها
دولت سکایی هند در بزرگ‌ترین گستره خود
پادشاهی سورن در نهایت گستره خود
ورونیکا لاریو

| ورونیکا لاریو | ورونیکا لاریو |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۹ ژوئیهٔ ۱۹۵۶ ‏(۶۸ سال)
ملیت: ایتالیا
سال‌های فعالیت: ۱۹۷۹–اکنون
ورونیکا لاریو (ایتالیایی: Veronica Lario؛ زادهٔ ۱۹ ژوئیهٔ ۱۹۵۶) یک هنرپیشه اهل ایتالیا است. وی از سال ۱۹۷۹ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
رنتسو اولیویری

| اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی |
| --- | --- | --- | --- |
زادروز:  ۲ فوریهٔ ۱۹۴۱ ‏(۸۳ سال)
زادگاه:  سان مینیاتو
پست:  هافبک
باشگاه‌های جوانان: باشگاه‌های جوانان
:  باشگاه فوتبال فیورنتینا
باشگاه‌های حرفه‌ای*: باشگاه‌های حرفه‌ای*
| سال‌ها |  باشگاه‌ها |  بازی† |  (گل)† |
| ۱۹۶۵–۱۹۶۶ |  Cuoiopelli |   |   |
دوران مربیگری: دوران مربیگری
۱۹۶۶–۱۹۶۷:  Cuoiopelli
۱۹۶۷–۱۹۶۸:  San Miniato
۱۹۶۸–۱۹۷۱:  Prato (youth team)
۱۹۷۱–۱۹۷۲:  Fucecchio
۱۹۷۲–۱۹۷۶:  باشگاه فوتبال امپولی
۱۹۷۶–۱۹۷۸:  باشگاه فوتبال فیورنتینا (youth team)
۱۹۷۸–۱۹۷۹:  باشگاه فوتبال ترنانا
۱۹۷۹–۱۹۸۰:  باشگاه فوتبال ویچنزا ویرتوس
۱۹۸۰–۱۹۸۱:  باشگاه فوتبال پروجا
۱۹۸۱–۱۹۸۴:  باشگاه فوتبال سمپدوریا
۱۹۸۴–۱۹۸۶:  باشگاه فوتبال کالیاری
۱۹۸۹–۱۹۹۱:  باشگاه فوتبال مودنا
۱۹۹۱–۱۹۹۴:  باشگاه فوتبال ویچنزا ویرتوس
۱۹۹۴–۱۹۹۸:  باشگاه فوتبال بولونیا
۱۹۹۸–۱۹۹۹:  باشگاه فوتبال ناپولی
۱۹۹۹–۲۰۰۰:  باشگاه فوتبال کالیاری
۲۰۰۱:  باشگاه فوتبال پارما
۲۰۰۲–۲۰۰۳:  باشگاه فوتبال تورینو
۲۰۰۴–۲۰۰۵:  باشگاه فوتبال پادوا
۲۰۰۵:  باشگاه فوتبال بولونیا
۲۰۰۶–۲۰۰۷:  باشگاه فوتبال بولونیا
۲۰۰۷–۲۰۰۸:  باشگاه فوتبال رجینا
 تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است. :  تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است. 
رننسو اولیویری (انگلیسی: Renzo Ulivieri؛ ‏تلفظ در ایتالیایی: [ˈrɛntso]؛ ‏ زادهٔ ۲ فوریهٔ ۱۹۴۱) بازیکن فوتبال اهل ایتالیا است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال فیورنتینا اشاره کرد.
کارونگاسور

| کارونگاسور محدودهٔ زمانی: کرتاسه پیشین | کارونگاسور محدودهٔ زمانی: کرتاسه پیشین |
| --- | --- |
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: طنابداران
رده:: سوسماریان
بالاراسته:: دایناسور
راسته:: خزنده‌کفلان
زیرراسته:: سوسمارپاشکلان
سرده:: Karongasaurus
کارونگاسور (نام علمی: Karongasaurus) نام یک سرده از زیرراسته سوسمارپاشکلان است.
ژولیت ژاک

ژولیت ژاک متولد ۳ اکتبر سال ۱۹۸۱ روزنامه نگار ، منتقد و نویسنده انگلیسی داستان کوتاه است ، که به دلیل کار در زمینه تجربه تغییرجنسیت از جمله تغییر او به عنوان یک زن ترنس معروف است . او در دو قسمت از پادکست دموکراسی رسانه حضور یافت و در مورد نحوه برخورد رسانه های انگلیس با افراد ترنس و غیر هم جفت در دهه گذشته صحبت کرد.
تحصیلات

ژاک در ردهیل ، ساری متولد شد و در نزدیکی هورلی بزرگ شد. او قبل از اینکه والدینش او را به یک مدرسه جامع محلی منتقل کنند ، دو سال در مدرسه گرامر Reigate تحصیل کرد ،  و سپس به دنبال تحصیل در کالج ریچارد کالیر در هورشام ، واقع در ساسکس غربی در رشته تاریخ دانشگاه منچستر و سپس به دنبال تحصیل در رشته ی ادبیات و فیلم دانشگاه ساکس بود.
نوشتن

در سال ۲۰۰۷ ، او کتابی راجع به نویسنده آوانگارد انگلیسی Rayner Heppenstall برای مطبوعات dalkey Archive pressمنتشر کرد. خاطرات او با عنوان Trans (ترنس ) توسط Verso Books در سال ۲۰۱۵ منتشر شده است. این کتاب از سریالی که ژاک از سال ۲۰۱۰ تا سال ۲۰۱۲ برای روزنامه گاردین نوشت بیرون آمد. به طوریکه او ستون هایی منظم برای گاردین در مورد  هویت جنسی ، برای دولتمرد جدید  در زمینه ی ادبیات، فیلم، هنر و فوتبال نوشته است ، و به طور گسترده در زمینه ی فیلم در امواج فیلم ، سرگیجه و Cineaste منتشر شده است. او شروع به نوشتن تواریخی برای تغییر جنسیت خود در سال ۲۰۱۰کرد. وی در کتاب "زنان در لباس"با شیلا هتی به مشارکت پرداخت که در سال ۲۰۱۴ منتشر شد.
جوایز

او برای سریال خود در زمینه تغییر جنسیت در سال ۲۰۱۱ در لیست طولانی جایزه جرج اورول قرار گرفت .  وی در سال ۲۰۱۲ به عنوان یکی از روزنامه نگاران با نفوذ و تاثیر گذار در فهرست صورتی های مستقل در روز یکشنبه انتخاب شد  و همچنین در لیست ۲۰۱۳ قرار گرفت.
ژاک همچنین فوتبال بازی می کند ، و در مسابقات جهانی IGLFA 2008 با سپاهان برایتون قهرمان shield شد.
در طی دوره اصلاحات اندرو لنسلی ، ژاک برای چندین سال در سرویس جهانی سلامت کار کرد. وی در سال ۲۰۱۴ از کار برکنار شد. او در مورد این دوره از سرویس جهانی سلامت در مقاله ای شخصی برای شکت مجله ی انگلیسی به نام New Stateman نوشت .
کوتاه‌بال

| کوتاه‌بال محدودهٔ زمانی: Middle Ordovician  PreЄ Є O S D C P T J K Pg N      | کوتاه‌بال محدودهٔ زمانی: Middle Ordovician  PreЄ Є O S D C P T J K Pg N      |
| --- | --- |
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: بندپایان
زیرشاخه:: گیره‌داران
رده:: کژدم‌های دریایی
سرده:: Brachyopterus
تصویری از یک بندپای کوتاه بال
کوتاه‌بال (نام علمی: Brachyopterus) نام یک سرده از راسته کژدم‌های دریایی است.
روزن‌رانی

آلومینیم اکسترود شده با چندین حفره مختلف. شیارهای T-شکل اجازه می‌دهد که میله‌ها با بست‌های خاصی بهم متصل شوند.
روزَن‌رانی یا اکستروژن (extrusion) یکی از روش‌های حجمی، برای تغییر شکل مواد به منظور کاهش ضخامت یا سطح مقطع آن‌ها است که در نتیجه آن، قطعاتی با سطح مقطع صاف و عمودی تولید می‌شوند. جهت انجام فرایند اکستروژن، ماده اولیه موردنظر، به درون قالب اکستروژن که سطح مقطع موردنظر روی آن ایجادشده‌است، فشرده می‌شود و در نتیجه، قطعه روزن‌رانده با سطح مقطع قالب، تولید می‌شود.
دو مزیت این فرایند، نسبت به دیگر روش‌های شکل‌دهی، قابلیت بالا در تولید قطعاتی با سطح مقطع پیچیده و همچنین شکل‌دهی مواد ترد و شکننده است، زیرا ماده در این روش، تنها تحت فشار و تنش برشی قرار می‌گیرد. این روش همچنین قطعاتی، با سطح مقطع بسیار باکیفیت و صاف ایجاد می‌کند و باعث استحکام بیشتر مواد می‌شود.
روزن‌رانی می‌تواند پیوسته (تولید قطعات با طول زیاد) یا نیمه‌پیوسته (تولید چندتکه‌ای) باشد. فرایند روزن‌رانی می‌تواند با مواد اولیه‌های سرد یا گرم انجام شوند. انواع موادی که روزن‌رانی روی آن‌ها انجام می‌شود عبارتند از: فلزات، پلیمرها، سرامیک‌ها و مواد غذایی و …
در واقع فرایند روزن‌رانی، مواد خام یک پلاستیک جامد را به یک مایع غلیظ مذاب و سپس به یک جامد سخت یا فیلم انعطاف‌پذیر برای استفاده عملی تبدیل می‌کند. تجهیزات روزن‌رانی پلاستیک: اکسترودر، دای، واحد خنک‌کننده و تجهیزات وایندر روزن‌رانی
روزن‌رانی برای بسیاری از انواع محصولات پلاستیکی که دارای شکل بیرونی یکنواخت هستند و می‌توانند پیچیده باشند و بریده شوند مناسب است. تبدیل مواد خام جامد پلاستیکی به یک سیال غلیظ مذاب در ماردون اکسترودر از طریق عمل برش مکانیکی یک مار پیچ چرخان و گرمای فراهم شده از گرم‌کننده‌های دارای مقاومت الکتریکی متصل به قسمت بیرونی ماردون اکسترودر و دای اتفاق می‌افتد. ترکیبی از عمل برش مکانیکی و چرخشی مارپیچ و گرمای ناشی از گرم‌کننده‌های الکتریکی منجر به مواد خام جامد پلاستیکی به مواد ذوب شده می‌شود. انواع اساسی روزن‌رانی پلاستیک: روزن‌رانی مارپیچ و روزن‌رانی پیستون پرس
دسته‌بندی براساس دمای قطعه کار:
درصورتیکه که قطعه قبل از شروع شکل دهی حرارت داده شود روزن‌رانی گرم و در غیر این صورت روزن‌رانی سرد می‌نامند. دمای فلز در روزن‌رانی سرد دمای محیط یا نزدیک به آن است ولی روزن‌رانی گرم بستگی به نوع آلیاژ و روش روزن‌رانی مقادیر بالاتری است. برای مثال دمای روزن‌رانی آلیاژهای آلومینیوم تا حدود ۴۰۰–۵۰۰ درجه سانتیگراد، برای برنج و آلیاژهای مس حدود ۷۰۰–۸۰۰ درجه سانتیگراد و برای فولادها ۱۱۰–۱۲۰۰ درجه سانتیگراد است. فرایند روزن‌رانی گرم به منظور تولید محصولات فلزی نیمه تمام با طول نسبتاً زیاد و مقطع ثابت مانند انواع پروفیل‌های توپر و توخالی متقارن و غیر متقارن فولادی، آلومینیومی، مسی و آلیاژهای آنها استفاده می‌شود. روزن‌رانی سرد به دلیل وجود مقاومت تغییر شکل بالا در تغییر شکل سرد، برای شکل‌دادن ماده اولیه ای به شکل میله و مفتول و تولید قطعات نسبتاً کوچک، کوتاه و متقارن به تعداد زیاد، با ابعادی و پرداخت سطحی خوب به کار می‌رود.
تاریخچه

در سال ۱۷۹۷، Joseph Bramah اولین فرایند روزن‌رانی برای تولید لوله از مواد نرم زا انجام داد. او ابتدا ماده اولیه فلزی را پیش گرم کرد و آن را به‌وسیله یک پیستون دستی متحرک، به داخل قالب حرکت داد. در سال ۱۸۲۰، Thomas Burr، همین فرایند را به‌وسیله یک پرس هیدرولیک انجام داد. در سال ۱۸۹۴، Alexander Dick، فرایند روزن‌رانی را برای آلیاژهای مسی و برنجی نیز گسترش داد.
دستگاه پرس روزن‌رانی

در این دستگاه از پیستونی قوی جهت اعمال بار یکنواخت بر قطعه مورد نظر و پرس کردن و فشار دادن آن در بدنه دستگاه استفاده می‌شود. از آنجایی که اصطکاک میان بدنه دستگاه و قطعه زیاد است، درجه حرارت نیز زیاد می‌شود؛ بنابراین لازم می‌شود که بدنه دستگاه هر چند بار خنک کاری شود. جهت خنک کاری از آب صابون یا روغن استفاده می‌شود. جنس بدنه این دستگاه باید مقاوم باشد تا بتواند تنشهای وارد بر آن را تحمل کند. جنس بدنه معمولاً از تنگستن کربوناید است.
فرایند روزن‌رانی

فرایند روزن‌رانی، با گرم کردن مواد اولیه (در روزن‌رانی گرم) شروع می‌شود. سپس داخل مخزن دستگاه پرس قرار داده می‌شود. (مواد اولیه فلزی، به‌صورت بیلت‌های استوانه‌ای ریخته‌گری شده و داخل مخزن دستگاه پرس قرار می‌گیرند)
سپس یک قطعه حائل بین بیلت و پیستون قرار می‌گیرد و بیلت توسط پیستون به داخل قالب، فشرده می‌شود. سپس محصول اکسترود شده از سمت دیگر کشیده می‌شود تا صاف شود. برای بهبود خواص محصول باید روی آن فرایندهای گرم کاری و سرد کاری انجام شود.
فرایند روزن‌رانی > عیوب روزن‌رانی

ممکن است روی سطح محصول، ترک‌های سطحی اتفاق بیفتد. دلیل ایجاد این ترک‌ها می‌تواند دمای فرایند روزن‌رانی، اصطکاک، یا زیاد بودن سرعت پیستون باشد. ترک‌های سطحی می‌توانند در دما-های پایین‌تر هم ایجاد شوند و این اتفاق زمانی رخ می‌دهد که محصول روزن‌رانی به قالب بچسبد.
الگوهای جریانی، اکسیدها و آلودگی‌های سطحی را به سمت مرکز محصول روزن‌رانی هدایت می-کنند و باعث کاهش استحکام محصول می‌شود. این عیب به دلیل وجود اصطکاک و فرایندهای سرد کاری روی لایهٔ خارجی بیلت، اتفاق می‌افتد.
ترک‌های داخلی که به دلیل وجود تنش‌های داخلی، هنگام عبور بیلت از قالب و در اثر نیروی فشاری پیستون در محصول نهایی ایجاد می‌شود و باعث کاهش استحکام نهایی محصول می‌شود.
خطوط سطحی. این خطوط روی محصولات روزن‌رانی دیده می‌شوند. ایجاد این عیب به میزان زیادی به کیفیت قالب روزن‌رانی و نحوه ساخت آن بستگی دارد.. دلیل دیگری که می‌تواند باعث وجود این عیب در محصولات روزن‌رانی شود، چسبیدن محصول خروجی به دیواره قالب است.
تجهیزات و انواع روش‌های روزن‌رانی

تجهیزات مختلفی جهت انجام یک فرایند روزن‌رانی وجود دارد که ۴ ویژگی زیر، باعث تمایز آن‌ها می‌شوند:
جهت حرکت محصول روزن‌رانی نسبت به جهت حرکت پیستون. اگر قالب ساکن باشد و پیستون حرکت کند، فرایند «روزن‌رانی مستقیم» و اگر پیستون به‌صورت ساکن قرار گیرد و قالب درون دستگاه حرکت کند، «روزن‌رانی غیرمستقیم» نامیده می‌شود.
نوع پرس روزن‌رانی که می‌تواند عمودی یا افقی باشد.
نوع سیستم محرک که می‌تواند هیدرولیک یا مکانیکی باشد.
نوع بارگذاری آن که می‌تواند متغیر یا هیدرو استاتیک باشد.
یک متهٔ تک یا دوبل که به‌وسیله یک پیستون یا موتور الکتریکی تغذیه می‌شود، به‌وسیله یک فشار هیدرولیک یا یک فرایند مشابه، رانده می‌شود تا محصولات روزن‌رانی از ماده اولیه، حاصل شود.
تجهیزات و انواع روش‌های روزن‌رانی > ایجاد حفره‌های داخلی

روش‌های مختلفی برای ایجاد حفره‌های داخلی در یک فرایند روزن‌رانی وجود دارد. یک راه، استفاده از یک بیلت میان‌تهی است که درون بیلت اولیه، حفره با شکل موردنظر از ابتدا با یکی از روش‌های ساخت، ایجادشده‌است.
به‌منظور ایجاد حفره‌ها، با دقت ابعادی بالاتر از ماندرل استفاده می‌شود. ماندرل‌ها بر دو نوعند: ۱- ماندرل شناور ۲- ماندرل ثابت
ماندرل شناور (ماندرل نوع فرانسوی): داخل قطعه حائل بین بیلت و قالب به‌صورت آزادانه قرار می‌گیرد و هنگام انجام فرایند، خود را درون قالب، جا می‌اندازد و به این ترتیب، حفره موردنظر درون محصول روزن‌رانی ایجاد می‌شود.
ماندرل ثابت (ماندرل نوع آلمانی): همانند قالب ساخته می‌شود و قبل از قالب قرار می‌گیرد و در نتیجهٔ عبور از آن، ابتدا حفره داخلی در مواد ایجاد می‌شود و سپس با عبور از قالب، محصول نهایی روزن‌رانی ساخته می‌شود.
تجهیزات و انواع روش‌های روزن‌رانی > روزن‌رانی مستقیم

روزن‌رانی مستقیم، رایج‌ترین نوع روزن‌رانی است که در آن جهت حرکت پیستون و محصول روزن‌رانی یکسان است. در حقیقت در این روش، قالب ثابت است و پیستون، بیلت را به درون قالب حرکت می‌دهد. در این روش، بیلت داخل یک محفظهٔ محافظت شده قرار می‌گیرد. سپس بیلت به وسیله فشار پیستون، به داخل قالب رانده می‌شود. در این مرحله، یک قطعه حائل بین پیستون و بیلت قرار می‌گیرد تا آن‌ها را جدا از هم نگه دارد. در نتیجه این فرایند، محصول روزن‌رانی از سمت دیگر دستگاه، در جهت یکسان با جهت حرکت پیستون، خارج می‌شود. عیب اصلی این روش نسبت به روش غیرمستقیم این است که در این روش، به دلیل وجود نیروهای اصطکاکی در اثر حرکت بیلت در طول مخزن، نیروی بیشتری جهت شروع فرایند روزن‌رانی لازم است و با حرکت بیشتر بیلت، این نیرو رفته رفته کاهش می‌یابد. در انتهای بیلت نیز نیرو به شدت افزایش می‌یابد؛ زیرا بیلت در این قسمت باریک است و ماده باید به‌صورت شعاعی از قالب خارج شود. به همین دلیل انتهای بیلت بدون استفاده می‌ماند و در انتهای فرایند باید بریده شود.
تجهیزات و انواع روش‌های روزن‌رانی > روزن‌رانی غیرمستقیم

در روزن‌رانی غیر مستقیم، جهت حرکت پیستون و محصول روزن‌رانی، مخالف یکدیگر هستند. در این روش، بیلت و محفظه‌ای که بیلت داخل آن قرار دارد، بایکدیگر به سمت قالب که ثابت است حرکت می-کنند. به دلیل اینکه در این روش بیلت و محفظه با یکدیگر حرکت می‌کنند، نیروهای اصطکاکی بین آن‌ها کاهش می‌یابد. مزایای این روش عبارتند از:
%۳۰–۲۵ کاهش اثرات نیروی اصطکاک که به همین دلیل در این روش، می‌توان بیلت‌های با طول بیشتری را اکسترود کرد.
به دلیل کاهش حرارت ناشی از اصطکاک، احتمال ایجاد و رشد ترک در محصول روزن‌رانی، به حداقل می‌رسد.
استفاده از این روش باعث کاهش عیوب ناشی از روزن‌رانی در محصول روزن‌رانی می‌شود.
معایب این روش عبارتند از:
ناخالصی‌ها و عیوب سطحی بیلت، بر روی سطح محصول روزن‌رانی نیز تأثیر می‌گذارد.
کاربرد محدودتری نسبت به روزن‌رانی مستقیم دارد؛ زیرا محفظه‌ای که قالب در آن قرار می‌گیرد، باعث محدودیت در ابعاد سطح مقطع محصول می‌شود.
تجهیزات و انواع روش‌های روزن‌رانی > روزن‌رانی هیدرواستاتیک

یکی از روش‌های متداول شکل‌دهی شدید فلزات، روزن‌رانی هیدرواستاتیک می‌باشد. این روش نوین جزو زیرشاخه‌های روزن‌رانی می‌باشد که به سه صورت سرد، گرم و داغ انجام می‌پذیرد. اولین استفاده کاربردی و صنعتی روزن‌رانی هیدرواستاتیک از سال ۱۸۹۳ میلادی شروع شده‌است. با این وجود، پیشرفت این روش به خصوص در تولید مواد نانو ساختار در سال‌های اخیر انجام شده‌است. روش انجام این فرایند بسیار ساده می‌باشد. بدین صورت که یک بیلت (به صورت استوانه‌ای شکل) اولیه در داخل محفظه روزن‌رانی قرار می‌گیرد. سپس توسط پیستون پرس مانند، فشار به یک سیال منتقل گشته و در نهایت فشار یکنواخت سیال روی بیلت اولیه، موجب تغییر شکل و روزن‌رانی ماده می‌گردد. به خاطر ایجاد تغییر شکل یکنواخت و همچنین امکان ایجاد نرخ کرنش‌های بالا(104 بر ثانیه) ضریب اصطکاک بین بیلت و قالب کم در نظر گرفته می‌شود. همچنین با انتخاب زاویه قالب کوچک نیز می‌توان به تغییر شکل همگن و یکنواخت دست یافت. با استفاده از این روش می‌توان مواد نانو ساختار با اشکال مختلف با سطح مقطع‌های پیچیده تولید کرد. با توجه به پارامترهای مختلف فرایند در هر مرحله از روزن‌رانی، کرنشهای بالا (در حدود هشت) را می‌توان ایجاد کرد. البته لازم است ذکر شود که برای رسیدن به مواد با اندازه نانو این فرایند باید در چند مرحله انجام پذیرد. همچنین باید در نظر داشت که نرخ کرنش بالا نباید بیش از حد زیاد باشد زیرا باعث فشار بیش از حد به بدنه قالب می‌گردد. در این روش به دلیل استفاده از فشار هیدرو استاتیک اکسترود شدن مواد به صورت یکنواخت انجام می‌گیرد. با مقایسه دیگر روش‌های تغییر شکل شدید مانند پرس با قالب زاویه دار(ECAP), پیچش با فشار زیاد(HPT) و روزن‌رانی دوره‌ای و تکنیک فشار(CEC) می‌توان با کرنش کمتر به اندازه دانه یکسان دست یافت.
تجهیزات و انواع روش‌های روزن‌رانی > روزن‌رانی هیدرواستاتیک > مزایا و محدودیت‌های روزن‌رانی هیدرواستاتیک

روزن‌رانی هیدرواستاتیک در مقایسه با روزن‌رانی سنتی دارای مزایا و معایب مختلف می‌باشد. از جمله مزایای این روش می‌توان به سه مورد اشاره کرد. الف) فشار موجود در این فرایند به طول بیلت مورد آزمایش بستگی ندارد؛ زیرا اصطکاک بین بیلت و محفظه روزن‌رانی از بین رفته‌است. ب) فشار کل موجود بین بیلت و محفظه و بیلت با قالب به خاطر عدم وجود اصطکاک ناشی از بیلت با محفظه بسیار کم می‌باشد. ج) به خاطر اعمال تنش هیدرواستاتیک خمیدگی ماده اکسترود شده وجود نداشته و ماده با ساختار همگن تولید می‌شود. با این وجود این فرایند دارای محدودیت‌هایی نیز می‌باشد که از جمله آن‌ها عبارتند از: الف) مشکل شدن طراحی ایمن محفظه به خاطر استفاده مداوم از فشارهای بالا. ب) بارگذاری پیچیده به خاطر وجود سیال و فشار بالا و در نهایت ج) کاهش راندمان فرایند با افزایش فشار وارد بر سیال. همچنین به خاطر روغن کاری مداوم و سیکل وار در فرایند روزن‌رانی رفتار چسبش-لغزش (Stick-Slip) مشاهده می‌شود. این پدیده باعث می‌شود تا فشار لازم ثابت نبوده و از فشار در حالت ثابت (فشار بهینه) منحرف گردد. پدیده چسبش-لغزش همچنین باعث تغییرات در قطر بیلت و عدم ثبات در فرایند می‌شود.