stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
شهرستان دشتستان
نمایندگان مجلس شورای اسلامی و شخصیتهای مشهور

نمایندگان مجلس شورای اسلامی :
مجلس اول: سید محمدمهدی جعفری
مجلس دوم: شیخ عباس رحیمی
مجلس سوم: خدانظر قاسمی
مجلس چهارم: غلامرضا رازقی
مجلس پنجم:خدانظر قاسمی
مجلس ششم: حمیده عدالت
مجلس هفتم: عبدالمجید شجاع
مجلس هشتم: ایوب پاپری مقدم فرد
مجلس نهم: سید مهدی موسوی نژاد
مجلس دهم: محمدباقر سعادت
مجلس یازدهم: ابراهیم رضایی
افراد تاریخی :
غضنفرالسلطنه برازجانی
ورزشکاران :
محمد دانشگر
بخش چاه‌ورز

| بخش چاه‌ورز | بخش چاه‌ورز |
| --- | --- |
 بالا: نخل دوقلو، حمام ده‌کهنه وسط: از راست برکه چاهورز، چند تکه کوزه در قلعه گلرخ،  مسجد فاطمه‌الزهرا، مسجد نماز جمعه  دو عکس آخر: نمایی از میدان  هفت سین شهر چاهورز:  بالا: نخل دوقلو، حمام ده‌کهنه وسط: از راست برکه چاهورز، چند تکه کوزه در قلعه گلرخ،  مسجد فاطمه‌الزهرا، مسجد نماز جمعه  دو عکس آخر: نمایی از میدان  هفت سین شهر چاهورز
اطلاعات کلی: اطلاعات کلی
کشور:  ایران
استان: فارس
شهرستان: لامرد
مرکز بخش: شهر چاه‌ورز
شهرها: چاه‌ورز
دهستان‌ها: چاه‌ورز ، شیخ‌عامر
سال تأسیس: ۲۹ شهریور ۱۳۹۱
نام‌های پیشین: چاه‌برد، چاه‌ورد
بخش‌دار: یوسف حق‌شناس   بهرام الهیاری
مردم: مردم
جمعیت: ۷٬۰۱۰ (۱۳۹۵)
رشد جمعیت: +۳٫۳٪
داده‌های دیگر: داده‌های دیگر
پیش‌شمارهٔ تلفن: ۰۷۱
بخش چاه‌ورز (تلفظپرونده:Chah varz.ogg(1)تلفظ چاه ورز.ogg) یکی از بخش‌های پنج‌گانه شهرستان لامرد، همچنین هشتاد و چهارمین بخش استان فارس است و مرکب از دهستان شیخ‌عامر و دهستان چاه‌ورز می‌باشد. براساس سرشماری در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن ۷٬۰۱۰ نفر (۲٬۰۱۱ خانوار) بوده‌است.
این بخش در دشت علامرودشت ۳۵۰ کیلومتری جنوب شیراز واقع شده و مرکز آن شهر چاه‌ورز است که در ۴۸۶ متری از سطح دریا قرار دارد. جنوب آن به رشته کوه علامرودشت محصور است و از شمال آن نهر چاه‌ورز می‌گذرد که به رودخانه فصلی علامرودشت می‌پیوندد و سرانجام به خلیج فارس می‌ریزد. آب و هوای بخش نیز گرم و خشک است.
بنا بر آخرین یافته‌های باستان شناسان چاهورز از دوره اشکانیان مسکونی و دین مردم زرتشتی بوده است تا در اواسط قرن چهارم هجری سپاهی از عرب‌های قبیله بنی تمیم به رهبری عفیف‌الدین شاه‌زندو حمله کرد و سردار بهرام را شکست داد، بنابراین اسلام جای آیین زردشت را گرفت. پس از حمله شاهزندو زمین‌های چاهورز نسل به نسل در تملک نوادگان شاهزندو قرار داشت تا اینکه با مهاجرت‌های صورت گرفته به این منطقه مثل مهاجرت عالی محب در سال ۱۲۱۰ ه.ق به چاهورز مالکیت زمین‌های چاهورز از نوادگان شاهزندو به ساکنان جدید رسید. سال ۱۳۷۳ دهستان چاه‌ورز ایجاد شد. طرح توجیهی ایجاد بخش چاه‌ورز در سال ۱۳۸۳ در سال ۱۳۹۰ به‌وسیله احمدزاده کرمانی استاندار وقت فارس تصویب و به وزارت کشور ارسال شد. سرانجام بخش چاه‌ورز در ۲۹ شهریور ۱۳۹۱ با تصویب هیئت دولت تأسیس گردید. سال ۹۷ نیز روستای چاه‌ورز تبدیل به شهر شد.
پوشش سنتی بانوان چاه‌ورز در موزه عروسک و فرهنگ ایران نگهداری می‌شود. احمد اکبرپور با الهام گرفتن از داستان واقعی در چاه‌ورز کتاب «من نوکر بابا نیستم» را نوشته‌است. این کتاب به ترکی ترجمه شده‌است. یکی از شاعران این بخش مختار حقیقت برنده هفتمین جشنواره بین‌المللی شعر فجر معرفی شد.
نخل دوقلوی چاه‌ورز در کتاب فرهنگ عامه و آداب رسوم لامرد جزء ده آثار هدف گردشکری در شهرستان لامرد معرفی شده‌است. از آثار تاریخی پیش از اسلام این بخش قلعهٔ گلرخ و تپه ده‌گچی می‌باشد. یکی از آثار کشف شده از محوطه تپه گلرخ سکه‌ای متعلق به سال ۶۱۱ میلادی است.
واژه‌شناسی

چاه‌ورز اسم مرکبی است که از دو واژه چاه و ورز تشکیل شده، چاه فارسی که همان چاه آب است و معنی ورز در این ترکیب مشخص نیست. در متون قدیمی مثل فارسنامه ناصری و تذکره شاهزندو چاهورز با نام چاه‌برد ذکر شده است که دلیل تحول نام آن به چاهورز می‌تواند ریشه در لهجه مردم چاهورز داشته باشد که «ب» در وسط جمله تبدیل به واو می‌شود؛ برای نمونه صبر به شکل صور تلفظ می‌شود و از طرف دیگر دال در آخر جمله تبدیل به ز می‌شود مثل مرد که مرز نطق می‌شود لذا چاه‌برد به چاهورز تحول یافته است. لذا یکی از حدسیات چاه‌ورز را با واژه فارسی ورد به معنی گل مربوط می‌داند ورد طبق قاعده ذال معجم تبدیل به ورذ شده‌است، قاعده ذال معجم به این‌گونه‌است که اگر قبل از دال مصوت بیاید دال به ذال تبدیل می‌یابد. طبق همین فرض مسئولان اداره‌های ثبت احوال و سرشماری‌ها طی سالیان متمادی چاه‌ورد می‌نوشتند. بُرد در لغت‌نامه دهخدا، اسمِی فارسی به معنی سنگ آمده‌است. یک روایت محلی می‌گوید که در چاه‌چاه‌ورز گاوی بوده که آب را از چاه می‌کشیده‌است و به وسیله آن گله را آب می‌دادند و به همین «چاه‌ورزا» نامیده شده‌است. ورزا در لغت‌نامه دهخدا و فرهنگ معین به معنی گاو نر است. ورزا در فرهنگ عمید به معنی گاو نر مخصوص شخم زدن زمین آمده‌است.
پیشینه > پس از اسلام > رونق مجدد در دوره قاجاریه

پس از اسلام زمین‌های چاه‌ورز به شاهزندو می‌رسد و در شمال زمین‌های کشاورزی چاه‌ورز طبق روال قبل از حمله شاهزندو مثل دوره ساسانیان تداوم یافت و پس از وفات شاهزندو توسط فرزندان شاهزندو زمین‌ها اداره می‌شد. نسل به نسل زمین‌های چاهورز در تملک فرزندان شاهزندو بود تا اینکه ساکنانی جدید طبق تذکره عفیف الدین شاهزندو که در زمان قاجاریان توسط سید علی اکبر بیرمی تصحیح‌سازی شد از مناطق انگالی به چاه‌ورز مهاجرت کردند.
مردمان محلی نام رئیس مهاجرت‌کنندگان را «عالی محب» گفته‌اند. طائفه‌هایی که از انگالی مهاجرت کردند طبق کتاب خلیج فارس و کرانه‌های شمالی سال ۱۲۱۰ ه‍.ق به این منطقه مهاجرت کردند. زمین‌های چاهورز که به نوادگان شاهزندو ارث رسیده بود به مرور زمان مالکیت آن به ساکنان جدید منتقل شد. چاه‌ورز که در زمان قاجار طبق فارسنامه ناصری اسم آن به صورت «چاه‌برد» آمده‌است و از آن به عنوان دهی در ناحیه بیقه احشام یک فرسخی بیرم یاد شده است. تفنگ‌داران این بیقه که امروزه به عنوان بخش چاهورز شناخته می‌شود با فرماندهی سید حاجی علی بابا حاکم لار را شکست می‌دهند تا سه سال حکومت لار در دست حاجی علی بابا قرار  گیرد. سپس در سال ۱۳۲۰ ه.ق تفنگداران چاهورزی به همراه تفنگداران مناطق همجوار که پیرو سید عبدالحسین لاری  بودند به بستک حمله کردند و آن شهر را غارت کردند.
پیشینه > پس از اسلام > کشف حجاب پهلوی، نافرمانی مدنی

زنان از کتله استفاده می‌کردند لذا نحوه لباس پوشیدن آنان متغایر با کشف حجاب رضا خان نبود. سالیان بعد از این قانون توسط فردی روحانی به نام «حسین رفیعی» لباس مقنعه برای بانوان چاه‌ورز بکار برده شد. اما مردان لباس‌های شال و قبایی می‌پوشیدند که با مدرنیزه‌سازی قوانین کشف حجاب همخوانی نداشت به همین جهت سربازان شاه قبای بلند آنان را از کمر کوتاه می‌کردند. اغلب مردم چاه‌ورز با طرح کشف حجاب مخالف بودند تا کار به جایی رسید که یکی از ماموران رضا خان در شیخ عامر شهروند ناراضی هنگام تلاش برای کوتاه کردن قبایش مامور رضاخان را به قتل رساند.
هنگام تظاهرات‌های ایران علیه شاه با وجود اینکه در بخش چاه‌ورز و روستاهای مجاور شرایط نسبتاً آرام بود، مردم مرکز بخش چاه‌ورز به رهبر فردی روحانی به نام «حسین رفیعی» که ضد محمدرضا شاه سخنرانی می‌کرد، تقریباً هر روز تظاهرات می‌کردند. دست آخر با حمایت مردم پاسگاه ژاندارمری وقت را خراب کردند و افراد نظامی مستقر در آن فرار کردند.
پیشینه > پس از اسلام > جمهوری اسلامی

پس از شروع جنگ ایران و عراق گروهی از مردم بخش چاه‌ورز در جنگ شرکت کردند که 25 تن از اینان کشته شدند که 9 تن از کشته شدگان از شهر چاه‌ورز بودند و ده‌ها تن دیگر نیز زخمی شدند. از لحاظ آمار مشارکت در جنگ چاه‌ورز بیشترین حضور در جبهه‌های جنگ را در شهرستان لامرد بنام خود ثبت کرده‌است. تعدادی از اهالی چاه‌ورز در جنگ داخلی سوریه تحت عنوان مدافع حرم حضور یافتند که نخستین کشته از لامرد فرهاد طالبی نیز از بخش چاه‌ورز-دهنو فاضلی بود. وی از تحصیلات حوزوی
برخوردار بود و به هدف دفاع از حرم زینب در این جنگ شرکت کرده بود. فرمانده سابق بسیج چاهورز مهدی مهدیار نیز در این جنگ زخمی شد.
جغرافیا > جغرافیای سیاسی > تقسیمات کشوری

بخش چاه‌ورز از شرق، شمال شرقی، شمال و شمال غربی به بخش بیرم، از شرق به بخش خیرگو و بخش علامرودشت، از جنوب و جنوب غربی به بخش مرکزی لامرد و از جنوب شرقی به بخش اشکنان محصور است.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  | بخش بیرم | بخش بیرم | بخش بیرم |  |
|  | بخش بیرم |  | بخش خیرگو بخش علامرودشت |  |
|  | بخش بیرم |    بخش چاهورز     | بخش خیرگو بخش علامرودشت |  |
|  | بخش بیرم |  | بخش خیرگو بخش علامرودشت |  |
|  | بخش اشکنان | بخش مرکزی لامرد | بخش مرکزی شهرستان لامرد |  |
مرکز بخش شهر چاه‌ورز است و از دو دهستان چاه‌ورز و شیخ عامر تشکیل شده‌است. دهستان چاه‌ورز متشکل از روستاهای دهبان، دهنو و چاه چاورز است. دهستان شیخ‌عامر نیز مرکز آن روستای شیخ‌عامر است.
این دهستان روستاهای شیخ عامر، حاجی‌آباد، ده نوفاضلی، احشام، چاه چاورز، نعمه، شیرینو، فاضلی، ده کهنه، نخلستان باد، نخلستان کت، نخلستان شکری‌دان دربر گرفته‌است.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | رشته کوه |  |  |
|  | چاه چاورز |  | دهبان، دهنو، روستای شیخ‌عامر (مرکز دهستان شیخ‌عامر) |  |
|  | چاه چاورز |    مرکز بخش چاه‌ورز (شهر چاه‌ورز)     | دهبان، دهنو، روستای شیخ‌عامر (مرکز دهستان شیخ‌عامر) |  |
|  | چاه چاورز |  | دهبان، دهنو، روستای شیخ‌عامر (مرکز دهستان شیخ‌عامر) |  |
|  |  | رشته کوه | رشته کوه |  |
جغرافیا > جغرافیای سیاسی > تاریخچه تقسیمات کشوری

چاهورز سال ۱۳۱۶ دهی در دهستان بیرم بخش گاوبندی (پارسیان) بود. در سال ۱۳۷۲ ه‍.ش دهستان چاه‌ورز تأسیس شد و ده سال بعد، پیشنهاد تهیهٔ طرح توجیهی بخش شدن چاه‌ورز به مسئولان چاه‌ورز ارائه شد. این طرح توجیهی توسط دو مسؤول در چاه‌ورز به نام‌های فتحعلی قائدی (رئیس شورای اسلامی روستا) و محمود رحیمی (دهیار) آماده می‌شود و در ۲۸ اسفند همان سال توسط انصاری لاری (استاندار وقت فارس) تصویب و به وزارت کشور ارسال می‌شود چون این طرح در اواخر عمر دولت خاتمی بود و دولت جدید روی کار آمد عملاً آن طرح متوقف شد و بعد از آن با پیگیری معتمدین و جمعی از متنفذین از جمله فردی روحانی به نام غلامحسین سبحانی نیا در استان و مجید اکبرپور در تهران به سال ۱۳۹۰ طرح توجیهی جدیدی اما مبتنی بر طرح قبلی در دوران احمدزاده کرمانی (استاندار وقت فارس) با اضافاتی تصویب و به وزارت کشور ارسال می‌شود و در ۲۹ شهریور ۱۳۹۱ توسط اعضای کمیسیون سیاسی - دفاعی هیئت دولت تصویب نهایی می‌شود. پس از ۵ ماه از تصویب نهایی، در ۲۳ اسفند ۱۳۹۱ اعلام رسمی می‌شود.
به مناسبت تأسیس این بخش، جشنی در تاریخ ۲۸ شهریور ۱۳۹۲ با حضور گروه فرهنگی هنری صدای تهران در شهر چاه‌ورز برگزار شد. حمایت مالی این جشن را کارخانه سیمان لامرد به عهده داشت. در این جشن هنرمندانی از سطح کشور از جمله وحید قادری خواننده و نرگس محمدی بازیگر ایفای نقش کردند.
روستایی چاه‌ورز که مرکز این بخش بود طبق قانون باید تبدیل به شهر می‌شد. ابتدا نظر به این بود که چاه‌ورز با روستاهای چاه‌چاورز دهبان و دهنو که کاملاً به هم پیوسته‌است ادغام شود اما این نظر رد شد و روستای چاه‌ورز به تنهایی در تاریخ ۸ فروردین ۱۳۹۷ طی ابلاغیه‌ای وزیر کشور عبدالرضا رحمانی فضلی به شهر ارتقاء یافت. در ابلاغیه‌ای آمده‌است: «... با توجه به مطالعات کارشناسی با پیشنهاد آن استانداری مبنی بر تبدیل روستای چاه‌ورز به شهر موافقت می‌گردد». در تاریخ ۲۱ دی ۹۷ شهرداری چاهورز با حضور مسئولان استانی و محلی این بخش افتتاح شد.
جغرافیا > موقعیت

بخش چاه‌ورز در دشت علامرودشت با فاصلهٔ ۳۵۰ کیلومتر از جنوب شیراز واقع شده‌است. مختصات جغرافیایی این بخش عبارتست از ۲۷ درجه، ۲۵ دقیقه شمالی و ۵۳ درجه و ۲۶ دقیقه و ارتفاع آن از سطح دریا ۴۸۶ متر است. چاه‌ورز از جنوب رشته‌کوه علامرودشت احاطه شده‌است؛ این رشته‌کوه از روستای شلدان آغاز می‌شود و در روستای پاقلات به پایان می‌رسد طول این کوه ۱۲۴ کیلومتر و بلندترین قسمت آن ۱۴۳۰متر از سطح دریا است. از شمال آن نهر چاه‌ورز که از ارتفاعات شمالی کال و شرق روستای بالاده و آبکنه سر چشمه گرفته می‌گذرد. این شاخه با پیوستن به شاخه فداغ که در شهرستان لارستان می‌باشد از جنوب لار و شرق هرمز سرچشمه می‌گیرد، رودخانه فصلی علامرودشت را تشکیل می‌دهد که در نهایت به خلیج فارس سرازیر می‌شود.
بندها > پروژه کنترل سیلاب نعمه

در جهت کنترل سیلاب‌ها روستای نعمه بندی بر روی آن احداث گردید. این بند گنجایش یک میلیون لیتر مکعب آب را دارد. طول این بند بالغ بر ۲۵ متر است و ۶ هزار پانصد مترمکعب عملیات خاکی باعث شد ارتفاع بند به ۱۰ متر برسد. فاز اول آن با اعتبار ۱۰ میلیارد ریال در شش ماه دوم ۹۶ شروع شد و فاز دوم آن در سال ۹۷ با اعتبار ۶/۵ میلیارد ریال صورت گرت. در دی ۹۸ با بارش‌هایی که رخ داد، ظرفیت آن پر شد و برای اولین بار آب از این سد سرازیر کرد.
مردم > گویش

مردم چاه‌ورز طبق کتاب جغرافیای ایران به «فارسی محلی» صحبت می‌کنند. هر کدام از روستاهای موجود در چاه‌ورز لهجه‌ای متفاوت با هم دارند که در کل ویژگی‌هایی مشترک با هم دارند که منجر به این شده‌است که به سادگی با یکدیگر ارتباط کلامی برقرار کنند. از مواردی که مشترکاً در تمامی لهجه‌های روستاهای بخش چاه‌ورز دیده می‌شود ذال معجم است بدین ترتیب که «دال» در وسط جمله تبدیل به «ذال» می‌شود بعضاً نیز «دال» از جمله حذف می‌شود. برای مثال: «مرد» «مرذ» و «داد» «دا» گفته می‌شود. همچنین در این لهجه‌های «ب» تبدیل به «واو» و «واو» تبدیل به «ی» می‌شود، مانند «صبر» که «صَوْر» و «کوزه» که «کیزه» تلفظ می‌شود. البته در تمام موارد گفته شده استثناهایی هم وجود دارد، مانند «اندروید»، «دبیر»، «پول» و … که همانند همانند لهجه معیار گفته می‌شود.
مردم > جمعیت

| جمعیت تاریخی> سال | جمعیت تاریخی> جمعیت | جمعیت تاریخی> ±% |
| --- | --- | --- |
| ۱۳۷۵ | ۶٬۳۷۸ | —     |
| ۱۳۸۵ | ۷٬۹۹۱ | ۲۵٫۳٪+ |
| ۱۳۹۰ | ۶٬۷۸۸ | ۱۵٫۱٪− |
| ۱۳۹۵ | ۷٬۰۱۰ | ۳٫۳٪+ |
جمعیت بخش چاه‌ورز در سال ۱۳۷۵ بالغ بر ۶٬۳۷۸ بود که با رشد ۲۵ درصدی در سال ۱۳۸۵ به ۷٬۹۹۱ نفر رسید. اما این آمار در سال ۱۳۹۰ با افت ۱۵ درصد به ۶٬۷۸۸ نفر بالغ شد و همچنین با رشد ۳/۳ درصدی سال ۱۳۹۵ جمعیت این بخش ۷٬۰۱۰ تن برآورد شد.
| جمعیت تاریخی> سال | جمعیت تاریخی> جمعیت | جمعیت تاریخی> ±% |
| --- | --- | --- |
| ۱۳۱۶ | ۵۳۸ | —     |
| ۱۳۳۵ | ۴۹۵ | ۸٪− |
| ۱۳۴۵ | ۷۴۷ | ۵۰٫۹٪+ |
| ۱۳۸۵ | ۲٬۶۴۰ | ۲۵۳٫۴٪+ |
| ۱۳۹۰ | ۲٬۴۰۴ | ۸٫۹٪− |
| ۱۳۹۵ | ۲٬۳۹۱ | ۰٫۵٪− |
جمعیت شهر چاهورز در سال ۱۳۱۶ بالغ بر ۵۳۸ که با رشد ۳۹۰٫۷ درصد یعنی با رشدی نزدیک به چهار برابر جمعیت این شهر بر پایه سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲٬۶۴۰ نفر (۵۲۱خانوار) شد. اما در سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۰ با کاهش ۷/۹ درصدی برابر به ۲٬۴۰۴ تن رسید؛ که متشکل از ۶۱۹ خانوار و ۱٬۱۸۹ زن و ۱٬۲۱۵ مرد بوده‌است.
دیگر توابع بخش چاه‌ورز نیز که جمعیت آن در سرشماری ۹۵ ذکر گردیده‌است به شرح ذیل است؛
| نام آبادی | جمعیت |
| --- | --- |
دهنو: ۱٬۲۶۰
شیخ‌عامر: ۱٬۲۳۹
دهبان: ۳۷۲
احشام: ۳۳۵
ده کهنه: ۲۸۶
نعمه: ۲۳۵
شیرینو: ۲۱۴
فاضلی: ۱۶۸
چاه چاورز: ۱۵۸
حاجی‌آباد: ۸۶
:
مردم > مذهب

طبق آمار تمام ساکنان چاه‌ورز شیعه دوازده امامی هستند. حسینیه‌ها و مساجد از پس از ورود اسلام رونق داشته‌است و امروزه نیز حسینیه شهید بهشتی که در حسینیه شهید رفیعی ادغام شده‌است، حسینیه زینب کبری (س) از حسینیه‌ها فعال چاه ورزند.
مساجد جامع، فاطمه الزهرا و مسجد النبی به همراه چندین مسجد بسیار قدیمی و کوچک محله‌ای پذیرای جماعات مردم هستند. در فرودین ۱۳۹۵ نخستین نماز جماعت این بخش با امامت طاهری برگزار شد. مسجد محمد رسول‌الله که در آن نماز جمعه اقامه می‌شود در بخش چاه‌ورز با تأمین بودجه توسط غلام‌رضا جوشن گراشی در سه طبقه به مساحت هزار و هشتصد متر مربع و زیربنای ۱۲۰۰ متر یک میلیارد و دویست میلیون تومان هزینه داشته و قسمت آشپزخانهٔ آن نیز با زیربنای هزار و دویست متر جنب مسجد ساخته شده‌است. طبقهٔ زیرزمین مسجد به کتابخانه، طبقهٔ اول سالن مردانه و طبقهٔ دوم به سالن بانوان اختصاص داده شده‌است.
مردم > مذهب > هیئت فدائیان رهبر

اولین مؤسسه و هیئت فرهنگی که به ثبت رسیده‌است برای اولین بار در بین شهرهای اطراف در چاه‌ورز به نام «فدائیان رهبر» از سال ۱۳۸۳ تأسیس شده‌است و ساماندهی فعالیتهای مذهبی، ملی و فرهنگی را برعهده دارد.
مردم > سرشناسان

مجید اکبرپور (معاونت اسبق دادگستری‌های بوشهر، قزوین و زنجان، مدیر کل اسبق پیشگیری‌های انتظامی قوه قضاییه، مدیرعامل روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران)
احمد اکبرپور (نویسنده ادبیات کودک و نوجوان و دارای جایزه بهترین کتاب سال از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در سال۸۴ و در سال ۲۰۰۶ در لیست هیئت بین‌المللی کتاب برای افراد جوان (IBBY) قرار گرفت.)
احمد پرهیزی (خبرنگار خبرگزاری فرانسه و مترجم آثار فرانسوی و نامزد کسب جایزه کتاب سال در زمینه ترجمه)
علیرضا عسکری چاوردی (رئیس سابق دانشگاه هنر شیراز، محقق و نویسنده و سرپرست ایرانی مطالعات شهر پارسه)
حمید اکبرپور (نویسنده ادبیات پایداری و ویراستار و صاحب تألیفات بسیار در زمینه جنگ ایران و عراق)
علمدار راستگو او چوپان کم سوادی است که بیشتر عمر خود را در کوه‌ها مشغول چوپانی بوده‌است و حتی قادر به نوشتن نیست. اما قادر است اشعاری از حافظ، سعدی و … را از حفظ بخواند. تاکنون در صداوسیما ملی و استانی و در چند دانشگاه واقع در استان فارس حضور یافته‌است. در قرآن نیز در سبک‌های مختلف از او پرسش شده‌است. رضا رفیع پس از مصاحبه با وی به او لقب «چوپان راستگو» داد.
مختار عباسی (فرماندار شهرستان خنج از سال ۹۲ تا ۹۹)
مردم > فهرست اهالی قلم

| نام | زمینه فعالیت | آثار | جوایز |
| --- | --- | --- | --- |
| احمد اکبرپور | نویسنده |  | دیپلم افتخار IBBY |
| احمد پرهیزی | مترجم |  | جایزه ابوالحسن نجفی |
| علیرضا عسکری چاوردی | نویسنده و پژوهشگر |  |  |
| جواد عسکری چاوردی | نویسنده |  |  |
| مختار حقیقت | شاعر |  | یکی از ۱۸ شاعر برگزیده هفتمین جشنواره بین المللی شعر فجر |
| حمید اکبرپور | نویسنده و ویراستار |  |  |
| حمیدرضا اکبرپور | نویسنده و پژوهشگر |  |  |
| ناصر تهمک | شاعر | مافیای سیر و سلوک |  |
| پیمان عدالتی | مترجم |  |  |
| بهرام عاشوری | نویسنده | نام‌های علل و ریشه‌های ناهنجاری در نوجوانان، نقش امید در تربیت انسان و ابعاد زیبا شناختی زندگی انسان از دید قرآن | ][ |
| علمدار راستگو | شاعر | علمدار سخن (در مورد علمدار راستگو پس از درگذشت وی) |  |
| محمد باقر عامری نیا | نویسنده | یا حسین تا عرش بیش از ۱۷ جلد کتاب |  |
جاذبه‌های گردشگری و آثار باستانی

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از روابط عمومی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری فارس، با همکاری دو اکیپ از باستان شناسان مجرب استانی، محققان، پژوهشگران و راهنمایان بومی، طی مدت زمان دو ماه از تاریخ ۱۲ اردیبهشت ماه الی ۱۲ تیر ماه ۹۶، عملیات اجرایی بررسی و شناسایی آثار تاریخی در بخش چاهورز و دیگر بخش‌های لامرد به اتمام رسید و در این طرح تعدادی از آثار تاریخی شناسائی، نقشه‌برداری و پرونده آنها جهت ثبت در فهرست آثار ملی تشکیل گردید. تأمین اعتبار این پروژه از محل ۲ درصد نفت‌وگاز شهرستان انجام شد.
جاذبه‌های گردشگری و آثار باستانی > تپهٔ گلرخ

مقالهٔ اصلی: محوطه تپه گلرخ
تپهٔ گلرخ، از آثار تاریخی دورهٔ قبل از اسلام واقع در جنوب چاه ورز است. این اثر در تاریخ ۲۴ تیر ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۹۲۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این اثر بعد از قلعه اژدها پیکر لار در رده چهل و هشتم مهم‌ترین آثار تاریخی فارس قرار دارد. قدمت تاریخی قلعه گلرخ در ارتفاعات جنوب چاهورز، بر اساس بررسی‌های انجام شده روی سفال‌هایی که در این قلعه پیدا شده‌است مربوط به دوره ساسانی بوده‌است. این نظر با پیدا شدن یک سکه بیشتر تقویت شد. با بررسی این سکه مشخص شد که این سکه مربوط به دوره حکومت خسرو انوشیروان بوده که در ضرابخانه داربگرد داراب ضرب شده‌است.
جاذبه‌های گردشگری و آثار باستانی > نخل دوقلو

«نخل دوقلو» نادرترین نخل موجود در استان فارس بود. این نخل تبدیل به نماد چاه‌ورز شده‌است و در شهرستان لامرد شناخته شده بود. در کتاب فرهنگ لامرد، این نخل دهمین نقطه برای گردشگری در شهرستان لامرد معرفی شده همچنین در این کتاب به این نخل صفت: «عجایب خلقت» داده شده‌است. اسم این نخل چندبار در کتاب من نوکر بابا نیستم از احمد اکبرپور آمده‌است. این کتاب یکی از سه نامزد کتاب سال جمهوری اسلامی و نامزد بهترین رمان جشنوارهٔ دو سالانهٔ کانون پرورش ایران بوده‌است. از سال ۹۲ کم‌کم دو تنهٔ نخل در حال از هم جدا شدن بود. مسؤولین چاه‌ورزی برای نگهداشت دو تنه به دور آن دو سیم پیچیدند اما خبرگزاری فداغ آن را ناکافی دانست. این خبرگزاری این اقدام را ناکافی دانست و از رسیدگی به این نخل ابراز نگرانی کرد.
سال ۹۴ برگ‌های این نخل رو به زردی نهاد. تا در همین سال به‌طور کامل خشک شد.
جاذبه‌های گردشگری و آثار باستانی > تپه ده گچی

مقالهٔ اصلی: تپه ده گچی
مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام و در روستای احشام واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۴ تیر ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۹۲۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
جاذبه‌های گردشگری و آثار باستانی > قلعه گبری شیرینو

مقالهٔ اصلی: قلعه گبری شیرینو
این اثر تاریخی مربوط به دوره ساسانی و قرون اولیه اسلامی است که به شماره ثبت ۳۲۱۷۹ در فهرست آثار ملی ایران قرار گرفت. این قلعه در تنگه ای موسوم به تنگه شیرینو در شرق شهر لامرد قرار دارد. با توجه به بررسی‌های سطح الارضی و جمع‌آوری و مقایسه سفال‌ها و معماری قلعه توسط کارشناسان قدمت این قلعه را به اواخر دوران ساسانی و قرون اولیه اسلامی تخمین زده می‌شود. معماری خاص و شیوه جمع‌آوری آبهای سطحی و تعبیه حوضچه‌های آب در پایین سطح قلعه که کنار دیواره شمالی این قلعه واقع شده از ویژگی‌های این اثر تاریخی است و سفال‌های جمع‌آوری شده از این قلعه، عمدتاً از نوع خمره و ظروف نگهداری آذوقه می‌باشد. دره شرقی که قلعه بر آن مشرف است به عنوان گذرگاه و محل ورود به قلعه می‌باشد و این دره با توجه به ساختار سنگی آن به عنوان محلی مناسب برا ایجاد سد و ذخیره آب در آن دوره تاریخی بوده‌است.
جاذبه‌های گردشگری و آثار باستانی > قلعه لید

قلعه لیت یا لید در بلندی‌های جنوبی روستای احشام قرار دارد. این قلعه از زمان ساسانیان به جا مانده است. امروزه بقایای دیوارهای سنگ و ساروج و اهکی از این قلعه دیده می شود و در خارج از آن نیز چاه مشهود است. این اثر با شماره ۳۳۰۷۴ دستور ثبت آثار ملی آن ابلاغ شده است.
جاذبه‌های گردشگری و آثار باستانی > حمام دهکنه

مقالهٔ اصلی: حمام ده‌کهنه
حمامی باستانی از دوره ساسانیان است که در دهکنه واقع شده و بخش‌های زیادی از آن سالم مانده‌است. این حمام برای ثبت میراث تاریخی نامزد شده و طی مراحل اداری آن در جریان داشت. تا اینکه در دی ۱۳۹۹ این اثر با شمارهٔ ثبت ۳۳۰۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.
جاذبه‌های گردشگری و آثار باستانی > بومگردی جواد

بومگردی جواد واقع در شیرینو در بخش چاه‌ورز است. در این بوم‌گردی موزه‌ای وجود دارد که ادوات سنتی و عتیقه بخش چاهورز یافت می‌شود. همچنین این موزه عروسک‌هایی در آن به نمایش گذاشته شده که شبیه‌ساز پوشش بومی مردان و زنان این بخش است.
جاذبه‌های گردشگری و آثار باستانی > آرامگاه امام‌زاده شاه نصرالله

یکی از امام‌زاده‌های بخش است که در دهنو واقع شده است.
جاذبه‌های گردشگری و آثار باستانی > آرامگاه امام‌زاده عامری بن حسن

این آرامگاه در شیخ‌عامر واقع شده و محل برگزاری مراسم مذهبی است.
در این مقبره «عالی محب» بنیان‌گذار چاهورز جدید، دفن شده است.
نمای بخش

چشم‌انداز چاه‌ورز در غروب. از سمت راست به چپ: چاه‌چاهورز، چاه‌ورز (مرکز این بخش)، دهبان، دهنو (قسمتی از آن در تصویر نیست)
میدان هفت‌سین چاه‌ورز
نمای بخش > پارک‌ها

پس از بازدید مرتضی نکوگو مسئول اداره منابع طبیعی و آبخیزداری لامرد و مسئولان چاه‌ورز از مناطق سبز مرکز بخش چاه‌ورز با توجه به کمبود فضای سبز در مرکز این بخش و نیاز مبرم مردم به پارک جنگلی و با کارشناسی صورت گرفته ۵–۱۰ هکتار برای ایجاد پارک جنگلی به چاه‌ورز اختصاص داده شد.
نمای بخش > سیل و نوسازی خانه‌ها

ٔٔٔپس از سیل‌های دیماه 1400 و تخریب خانه‌های سنگ و شلی در بخش چاهورز طرح نوسازی مسکن در این بخش کلید خورد. در این سیل روستای نعمه نیز با فوران رودخانه و تخریب پل رابط این روستا ارتباطش را با دیگر روستاهای چاه‌ورز از دست داد که نیروهای امدادی دوباره مسیرهای ارتباطی با این روستا برقرار شد. با همکاری نماینده لامرد در مجلس 50 میلیارد از 57 میلیارد بازسازی خانه‌های تخریب شده در لامرد به بخش چاهورز اختصاص یافت. با آغاز تخریب خانه‌های چاهورز منتقدان طرح نوسازی همانند دکتر جواد عسکری بر این باورند که نمای قدیمی خانه‌ها که نشان از فرهنگ چاهورز دارد با این طرح دچار تخریب می‌دهد و خانه‌های با حیاط بزرگ تبدیل به خانه‌های ویلایی با حیاط کوچک می‌شود.
اقتصاد

یافته‌های باستان‌شناسان نشان می‌دهد چاهورز از اواخر دوره اشکانیان تا سه الی چهار قرن پس از فروپاشی ساسانیان منطقه چاهورز در تعامل اقتصادی با حوزه خلیج فارس و برون مرزی تا هند بوده است.
بنابر کتاب فرهنگ جغرافیایی ایران، در گذشته مردم چاه‌ورز در دوران قاجار و اوایل حکومت پهلوی بیشتر شغلشان دامداری و کشاورزی بوده‌است و محصول اصلی آن‌ها خرما بود. اما امروزه شغل ساکنان چاه‌ورز کارهای خدماتی و تجاری است و مرکز بخش چاه‌ورز اجناس مورد نیاز شهرهای دور و نزدیک را تأمین می‌کنند. راه‌های ارتباطی مهم استان باعث بهبود اقتصاد بخش شده‌است.
به گفته وزیر اطلاعات محمود علوی حدود ۱۵ درصد از جمعیت بخش چاه‌ورز تحت پوشش کمیته امداد قرار دارند که بیشترین میزان در شهرستان لامرد است. رئیس اداره بهزیستی شهرستان لامرد معصومه کاظم‌زاده دوشنبه ۱۷ آذر در جهت کمک به خانواده‌های دارای معلول در بخش چاه‌ورز ۵ واحد در این بخش احداث می‌شود. این اقدام در راستای اجرایی شدن تفاهم نامه سه جانبه بهزیستی، بنیاد مسکن و قرارگاه خاتم، عملیاتی شده‌است.
عمده فعالیت کشاورزی در این بخش متکی به دامداری و تولید و فروش گوشت قرمز است. شیوه‌های دامداری به صورت سنتی و نیمه صنعتی می‌باشد. امام جمعه چاه‌ورز پیشنهاد داد تا با اختصاص بودجه بیشتر این سیستم کاملاً تبدیل به صنعتی شود تا ضمن اشتغال‌زایی بیشتر، افزایش تولید نیز صورت گیرد.
از لحاظ ظرفیت کشت غلات با کارشناسی‌های صورت گرفته با در نظر گرفتن مشکل آب بخش چاهورز و با سرمایه‌گذاری در احداث گلخانه می‌توان در کشاورزی بخش رونقی ایجاد نمود. در همین جهت به مناسبت هفته دولت و با حضور مسئولان شهرستانی و بخش چاهورز، کلنگ احداث یک واحد گلخانه ۵ هزار مترمربعی در این بخش زمین زده شد. این طرح با اعتبار ۱۵ میلیارد ریال در شیخ عامر اجرا شد و مجوز آن از طرف جهادکشاورزی لامرد صادر گردید. گلخانه زائری در چاه‌ورز نیز تا سال ۹۳ به صورت مستقیم برای پنج نفر ایجاد شغل کرده بود و محصول آن که اغلب خیار سبز بود در اشکنان، بیرم، علامرودشت و چاه‌ورز، لامرد و لارستان به فروش می‌رسید. در سال ۱۳۹۵، واحد گلخانه ای تولید صیفی جات با مساحت ۵۲۰۰ متر مربع با ظرفیت تولید سالیانه ۱۵۰ تُن و اشتغالزایی برای ۶ نفر توسط کار آفرین «غلامرضا عبدالله‌پور» با مشارکت و پرداخت تسهیلات اقتصاد مقاومتی بسیج سازندگی سپاه ناحیه لامرد در بخش احداث کرد.
زیرساخت > بهداشت و درمان

از لحاظ دسترسی به خدمات پزشکی روستاهای دورتر از چاه‌ورز از نظر متخصصان دچار کمبود هستند که به همین جهت اردوی خیریه‌ای توسط بسیج در سال ۹۵ در احشام برپا شد که دویست نفر رایگان ویزیت شدند و داروهای رایگان در اختیارشان قرار گرفت.
زیرساخت > بهداشت و درمان > مرکز درمانی چاهورز

مرکز بهداشتی درمانی چاهورز در مرکز این بخش سال ۱۳۷۷ در زیر بنای بالغ بر ۳۰۰ متر مربع به همراه دو پانسیون برای پرسنل و پزشک احداث گردید در این مرکز بهداشتی در زمان افتتاحیه خدمات بهداشتی درمانی مثل پزشکی و مامایی
و واکسیناسیون ارایه می‌گردید و در سال‌های بعد خدمات آزمایشگاه و دندانپزشکی نیز در این مرکز اضافه شد.