خوجین
گردشگری

در مجاورت روستای خوجین تفرجگاه و منطقه گردشگری زیبایی به نام منطقه گردشگری ازنو (ازناو) وجود دارد که معروفترین منطقه تفریحی شهرستان خلخال می‌باشد. «ازنو» مجموعه‌ای دیدنی از زیبایی‌های طبیعی متشکل از کوه وچشمه وغاروباغ و… را در فاصله کمی از مرکز شهرستان خلخال به نمایش می‌گذارد. بلندترین نقطه این منطقه قله زیبای ازناو است که ارتفاعی حدود ۲۴۲۲ متر ازسطح دریا دارد. جهت کوه، شمال غربی- جنوب شرقی بوده و درفاصله ۴۸ درجه و۳۵ دقیقه عرض شمالی ازخط استوا و ۳۷ درجه و۳۳ دقیقه و۳۰ ثانیه طول شرقی از نصف النهارگرینویچ قرارگرفته‌است. کوه ازنو به دلیل ترکیبات آهکی خود غارهای متعددی دارد. از دامنه ضلع غربی این قله و از ارتفاع حدود ۱۹۰۰ متری آن چشمه آب گوارا و خنکی به نام «چشمه ازنو» خارج می‌شود. این چشمه علاوه بر اینکه بخشی از آب آشامیدنی اهالی منطقه را فراهم می‌کند رودخانهٔ نسبتاپرآبی را تشکیل می‌دهد که تا خود هروآباد جاری است و باپیوستن به رودخانه «بویوک چای» باغ‌های بسیار زیبا و مفرحی را در امتداد خود بوجودمی آورد. قرار داشتن این ناحیه در فاصله اندکی از جاده اسالم به خلخال، ارزش‌های تفریحی آن را دو چندان می‌نماید. به سبب وجود تعداد پنج غار طبیعی بزرگ و کوچک در سازه‌های آهکی کوه ازنو، شرایط زیستگاهی بسیار مناسبی برای زندگی انواع حیوانات و پرندگان وحشی از جمله کل و بز وحشی و کبک و … به وجود آمده است. وجود موقعیت کوهستانی و راه ارتباطی مناسب باعث شده تا این منطقه از قابلیت مناسبی برای توسعه برخوردار باشد. شهرداری خلخال اخیراً امکانات تفریحی مناسبی را برای ازناو تدارک دیده تا شهروندان بتوانند اوقات فراغت خوبی را در این منطقه زیبا داشته باشند. در وجه تسمیه این کوه وچشمه روایات زیادی وجود دارد که این قلم در سنوات گذشته در مقالات جداگانه‌ای به شرح آن پرداخته است. می‌گویندکه وجه تسمیه چشمه ازناو به ناودان برمی‌گردد و چون کوهسار ازناو از دو کوه به هم پیوسته ناودانی شکلی که چشمه‌ای از میانشان جاری است تشکیل می‌شود به این عنوان نامیده شده‌است. این سرچشمه زیبا که در کنار روستای خوجین بر قامت خلخال تکیه کرده‌است با چشمه‌های جوشان و فعال و دبی آب ۴۰۰ لیتر در ثانیه یکی از پرآب‌ترین چشمه‌های استان اردبیل است که حدود ۵۰۰ هکتار از اراضی پایین دست خود را آبیاری کرده و باغات اطراف آن از اول بهار میزبان گردشگران بوده و رونق صنعت توریسم در شهرستان خلخال را رقم می‌زند.
در مجاورت کوه ازنو و درست به محاذات شرقی آن، کوه بلندی به نام «کوه کیوان» وجود دارد که اهالی منطقه آن را به اختصار «کو-کَ-وان» می‌گویند. «کو-کَ-وان» یا «کوه کیوان» که با ارتفاع ۲۴۰۰ متری خود یکی از قلل زیبای این خطه به شمارمی‌رود، زیبایی‌های منطقه گردشگری ازنو را دوچندان می‌کند. «کیوان کوه»، «کوه کیوان» یا «کوکاوان» در واقع بخشی ازارتفاعات ازنو است که در گذشته به نام‌های لشکرگاه و چشمه آن نیز به نام نظرگاه شهرت داشته‌است. این کوه به کلیه روستاهای اطراف خوجین تسلط دارد وهرکس برفراز قله آن دست یابد چشم‌انداز زیبایی از شهرخلخال، روستای خوجین و روستاهای طولاش، بیلیل، زیوه، مئجره، خانقاه بفراجرد و… را پیش چشم خود خواهد دید. شایداین کوه به خاطرهمین موقعیت استراژیکی خود ازگذشته‌های دورموردتوجه قرار گرفته‌است و اهالی منطقه با شرح داستان‌های مختلفی که به اسطوره شبیه‌اند، غارمعروف «کو-کَ-وان» و دامنهٔ شرقی کوه ازناو (ازنو) - در پنج کیلومتری خلخال – و تپه‌های قدیمی راه خوجین طولاش و بفراجرد را به دوره ساسانیان نسبت می‌دهند. می‌گویند در این منطقه نظامیان و افسران ساسانی با پیمودن مسیرها و صخره‌های تند «ازنو» مورد امتحان قرار گرفته و به درجه اسپهبدی می‌رسیدند و مراسم سوگند مخصوص به جا می‌آوردند.
رودخانه ازناو پس از طی مسافتی در حدود یک کیلومتر و گذر از بالادست باغ‌هایی که توسط این آب آبیاری می‌شود به دامنه کوه کمرخونی رسیده و در انتهای این کوه با شیب متوسطی از بین صخره‌ها به سمت پایین سرازیر می‌شود که موجب خروشان شدن آب و به وجود آمدن آبشارکوچک و زیبایی می‌شود که در نزد اهالی به «کَمَرَخونی» معروف است. «خونی» یا «خانی» در میان تات نشینان منطقه شاهرود خلخال به معنی چشمه است و «کَمَرَخونی» در معنی چشمه و آبشاری است که در کوه وکمر جاری است.
قسمت شمال شرقی خوجین با کوه بلندی به نام «هوت خونی» یا «مالان داغی» احاطه شده‌است. مالان داغی از کوه‌های بسیار مهم منطقه و مقسم المیاه و «آخارباخار» دو منطقه خلخال و گیلان بوده و از جنگل‌های استپی پوشیده شده‌است. قبل از کشیده شدن جاده خلخال به اسالم مسیر پیاده‌ای که از دامنه این کوه می‌گذرد پل ارتباطی بین استان گیلان و خلخال بوده‌است. در دامنه جنوبی «مالان داغی» چشمه آب پرآب و زیبایی به نام «فنارود» یا «فینارود» (Finārud) قرارگرفته‌است. این چشمه زیبایی‌های وصف ناپذیری دردامنه کوه‌های چهل خانی و مالان داغی ایجادکرده و منظره بی بدیلی از چمنزار و جنگل‌های استپی را در اطراف خود پدیدآورده است. در سنوات گذشته برای جلوگیری از هدر رفت آب چشمه فینارود، جمع‌آوری آب و استفاده از آن در فعالیت‌های کشاورزی سدخاکی کوچکی در پائین دست چشمه ایجاد کرده‌اند. سدخاکی فنارود، آب جاری شده از چشمه‌های منطقه را جمع کرده و دریاچه مصنوعی زیبایی را به وجود آورده‌است آب این سد در طول تابستان تأمین‌کننده آب مورد نیاز کشاورزان در پایین دست و مسیر چشمه فنارود می‌باشد.