stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
تپه سله تان

| تپه سله‌تان | تپه سله‌تان |
| --- | --- |
نام: تپه سله‌تان
کشور: ایران
استان: استان لرستان
شهرستان: شهرستان خرم‌آباد
اطلاعات اثر: اطلاعات اثر
کاربری: تپه
اطلاعات ثبتی: اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت: ۱۸۱۹۳
تاریخ ثبت ملی: ۲۲ اسفند ۱۳۸۵
تپه سله‌تان در شهرستان خرم‌آباد، بخش دوره چگنی، دهستان کشکان، ۶۰۰ متری شمال روستای خانه سرخ واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۲ اسفند ۱۳۸۵ با شمارهٔ ثبت ۱۸۱۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
زیردریایی تیپ ۲۱۶

| پیشینه> مالک.اطلاعات کلی کلاس | پیشینه> .اطلاعات کلی کلاس |
| --- | --- |
فعال:: None
مشخصات اصلی: مشخصات اصلی
وزن::  4,000 metric tonnes
درازا::  90 m
پهنا::  8.1 m
آبخور::  6.6 m
سرعت::  ۲۰ گره (۳۷ کیلومتر بر ساعت)
زیردریایی تیپ ۲۱۶ (به انگلیسی: Type 216 submarine) یک زیردریایی است که طول آن 90 m می‌باشد.
هرم جوزر

| هرم جوزر | هرم جوزر |
| --- | --- |
جوزر: جوزر
مختصات: ۲۹°۵۲′۱۶٫۵۶″ شمالی ۳۱°۱۲′۵۹٫۰۲″ شرقی﻿ / ﻿۲۹٫۸۷۱۲۶۶۷°شمالی ۳۱٫۲۱۶۳۹۴۴°شرقی﻿ / 29.8712667; 31.2163944
ساخت: ح. ۲۶۶۷–۲۶۴۸ پیش از میلاد (دودمان سوم مصر)
گونه: هرم پلکانی
مصالح: سنگ آهک
بلندی: ۶۲ متر (۲۰۳ فوت)
پایه: ۱۲۵٫۲۷ متر (۴۱۱ فوت) (larger) ۱۰۹٫۱۲ متر (۳۵۸ فوت) (smaller)
حجم: ۳۳۰٬۴۰۰ متر مکعب (۱۱٬۶۶۷٬۹۶۶ فوت مکعب)
هرم جوزر (به انگلیسی: Pyramid of Djoser) یا هرم پلکانی (به انگلیسی: step pyramid) سازه‌ای باستانی در گورستان سقاره در مصر است که در شمال غربی شهر ممفیس قرار دارد. این هرم در سده ۲۷ام پیش از میلاد و به سال ۲۶۲۰ قبل از میلاد به عنوان مکانی برای به خاکسپاری فرعون جوزر توسط وزیرش ایمهوتپ ساخته شد. این هرم در مرکز مجموعه آرامگاهی بسیار بزرگی است که شامل سازه‌های آیینی و تزییناتی نیز می‌شود.
این هرم، که نخستین هرم مصری است، از شش مصطبه تشکیل شده که بر روی هم و با اندازهٔ کم‌شونده قرار گرفته‌اند. هرم در اصل ۶۲ متر ارتفاع داشت با زیربنایی برابر با ۱۰۹ × ۱۲۵ متر که با پوششی از سنگ آهک سفید رنگ پوشانده شده بود.
آرامگاه جوزر در هنگام ساخت از دهلیزی زیرزمینی تشکیل می‌شد که عمق آن از روی زمین ۲۷ متر بود. در این مقبره دو طبقه را با گرانیت سرخ پوشانده بودند. مدفن اصلی در طبقه زیرین قرار داشت. ورودی محل دفن، دریچه‌ای دایره‌ای شکل بود که بعد از مرگ جوزر آن را با تخته سنگی گرانیتی به وزن سه تن مسدود کردند.
هرم پلکانی جوزر
هرم جوزر به همراه مجموعه آرامگاهی
هاروکا ناکاگاوا

| هاروکا ناکاگاوا | هاروکا ناکاگاوا |
| --- | --- |
仲川 遥香: 仲川 遥香
زادهٔ: ۱۰ فوریهٔ ۱۹۹۲ ‏(۳۲ سال)
ملیت: ژاپن
پیشه(ها): خوانندگی، رقص، بازیگر
نماینده: Production Ogi (former)
قد: ۱۵۷ سانتیمتر (۵ فوت ۲ اینچ)
پیشه موسیقی: پیشه موسیقی
نام(های) دیگر: Harugon (はるごん), Haruka (はるか)
ژانر: جی-پاپ
سال‌های فعالیت: ۲۰۰۶–۲۰۱۶ (ای‌کی‌بی ۴۸/JKT48) 2017–present (soloist)
ناشر(ان): کینگ رکوردز, Defstar Records, Hits Records, دنتسو Inter Admark Media Group Indonesia
همکاری‌های مرتبط: ای‌کی‌بی ۴۸، Watarirouka Hashiritai, JKT48، 4 Gulali
 :  
هاروکا ناکاگاوا (انگلیسی: Haruka Nakagawa؛ زادهٔ ۱۰ فوریهٔ ۱۹۹۲) خواننده، رقصنده و بازیگر ژاپنی است.
تونیسماگی

| Tõnismäe | Tõnismäe |
| --- | --- |
Subdistrict of تالین: Subdistrict of تالین
Tõnismägi, May 2007: Tõnismägi, May 2007
Tõnismäe within the district of Kesklinn (Midtown).: Tõnismäe within the district of Kesklinn (Midtown).
کشور: استونی
شهرستان‌های استونی: شهرستان هاریو
فهرست شهرهای استونی: تالین
منطقه: Kesklinn
جمعیت (01.06.2011): جمعیت (01.06.2011)
 • کل: ۱٬۲۱۰
تونیسماگی (به لاتین: Tõnismägi) یک منطقهٔ مسکونی در استونی است که در تالین واقع شده‌است.
خصوصیات

تونیسماگی ۱٬۲۱۰ نفر جمعیت دارد.
سیارک ۹۰۵

سیاره
سیارک ۹۰۵ (به انگلیسی: 905 Universitas، نامگذاری:1918ES) نهصد و پنجمین سیارک کشف شده‌است که در ۳۰ اکتبر ۱۹۱۸ کشف شد.
قدر مطلق سیارک برابر ۱۱٫۶۵ است.
تپه ویر

| تپه ویر | تپه ویر |
| --- | --- |
نام: تپه ویر
کشور: ایران
استان: استان همدان
شهرستان: شهرستان رزن
اطلاعات اثر: اطلاعات اثر
کاربری: تپه
دیرینگی: دوران‌های تاریخی پس از اسلام
دورهٔ ساخت اثر: دوران‌های تاریخی پس از اسلام
اطلاعات ثبتی: اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت: ۹۸۴۵
تاریخ ثبت ملی: ۱۱ شهریور ۱۳۸۲
تپه ویر مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان رزن، بخش سرد رود، روستای ویر واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۱ شهریور ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۹۸۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه سلیمان‌آباد

| تپه سلیمان‌آباد | تپه سلیمان‌آباد |
| --- | --- |
نام: تپه سلیمان‌آباد
کشور: ایران
استان: استان کرمانشاه
شهرستان: شهرستان دالاهو
اطلاعات اثر: اطلاعات اثر
کاربری: تپه
دیرینگی: عصر مس
دورهٔ ساخت اثر: عصر مس، دوره اشکانیان، دوره ساسانیان
اطلاعات ثبتی: اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت: ۱۷۵۷۳
تاریخ ثبت ملی: ۶ اسفند ۱۳۸۵
تپه سلیمان‌آباد مربوط به عصر مس و سنگ - دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان دالاهو، بخش مرکزی، دهستان حومه کرند، ضلع غربی روستای سلیمان‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ ۶ اسفند ۱۳۸۵ با شمارهٔ ثبت ۱۷۵۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تین شوی وای

| تین شوی وای 天水圍新市鎮 | تین شوی وای 天水圍新市鎮 |
| --- | --- |
Tin Shui Wai Sports Ground: Tin Shui Wai Sports Ground
منطقه ویژه اداری (چین):  هنگ کنگ
District: Yuen Long District
تأسیس‌شده: ۱۹۹۳
مساحت: مساحت
 • کل: ۴٫۳ کیلومتر مربع (۱٫۷ مایل مربع)
جمعیت (۲۰۱۴): جمعیت (۲۰۱۴)
 • کل: ۲۹۲۰۰۰
 • تراکم: ۶۷۹۰۶/کیلومتر مربع (۱۷۵۸۸۰/مایل مربع)
وبگاه: Yuen Long District Council
زمان خورشیدی UTC+08: زمان خورشیدی UTC+08
تین شوی وای (به لاتین: Tin Shui Wai) یک منطقهٔ مسکونی در جمهوری خلق چین است که در هنگ کنگ واقع شده‌است. تین شوی وای ۴٫۳ کیلومتر مربع مساحت و ۲۹۲٬۰۰۰ نفر جمعیت دارد.
تی، راتلند

منطقه مسکونی در England
| تی، راتلند | تی، راتلند |
| --- | --- |
 Holy Trinity Church:  Holy Trinity Church
تی، راتلندتی، راتلند نمایش داده شده در: تی، راتلندتی، راتلند نمایش داده شده در
مساحت: ۲٫۰۱ مایل مربع (۵٫۲ کیلومتر مربع)
جمعیت: ۴۸ سرشماری ۲۰۰۱ بریتانیا
• تراکم جمعیت: ۲۴ بر مایل مربع (۹٫۳ بر کیلومتر مربع)
مرجع شبکه OS: SK903162 
• لندن: ۸۹ مایل (۱۴۳ کیلومتر) نامگذاری به ترتیب نقاط قطب‌نما
مناطق انگلستان: راتلند
Shire county: راتلند
شهرستان تشریفاتی: راتلند
ناحیه: میدلند شرقی
کشور: England
کشور مستقل: بریتانیا
پست شهر: OAKHAM
کدپستی منطقه: LE15
کد تلفن: ۰۱۵۷۲
مجلس انگلستان: Rutland and Melton
 فهرست مکان‌‌ها بریتانیا انگلستان  ۵۲°۴۴′۱۳″شمالی ۰°۳۹′۴۷″غربی﻿ / ﻿۵۲٫۷۳۷°شمالی ۰٫۶۶۳°غربی﻿ / 52.737; -0.663:  فهرست مکان‌‌ها بریتانیا انگلستان  ۵۲°۴۴′۱۳″شمالی ۰°۳۹′۴۷″غربی﻿ / ﻿۵۲٫۷۳۷°شمالی ۰٫۶۶۳°غربی﻿ / 52.737; -0.663
تی (به انگلیسی: Teigh) یک روستا و محله مدنی در بریتانیا است که در راتلند واقع شده‌است. تی ۴۸ نفر جمعیت دارد.
زبان فارسی در هند

زبان و ادب فارسی در هند سابقهٔ دیرینه‌ای دارد. دربارهٔ پیشینهٔ رواج زبان و ادب پارسی در شبه‌قاره، از مدارک تاریخی چنین برمی‌آید که در سدهٔ سوم هجری، برای نخستین بار هندوان فرصت یافتند تا با فارسی‌زبانان آشناییِ مؤثر پیدا کنند. در آن زمان بنا به قول ابن حوقل در صوره‌الارض و اصطخری در المسالک و الممالک، مردمِ «مُلتان» و «منصوره» به زبان عربی و سِندی، و مردم «مُکران»، به زبان فارسی سخن می‌گفتند. در اوایل سده چهارم هجری، در سِند شاعری ظهور کرد مشهور به رابعه بنت کعب که اشعار فصیح دلکشی از او در قدیمی‌ترین تذکره‌ها نقل شده‌است و می‌رسانَد که در زمان او، زبان فارسی در سِند رواج داشته‌است. در حدود یک میلیون نسخه خطی به زبان فارسی در هند وجود دارد که این میزان یک دهم کل نسخ خطی موجود در این کشور است و خط فارسی در منابع علمی کشور هند بسیار رایج است.
نقش تاجران و زرتشتیان

نکته دیگری که دربارهٔ فارسی در هند جالب است، نقش مهاجران یا فراریان یا هم تاجران ایرانی است که بعدها در هند ساکن شدند. به‌طور مثال شاهزاده آقاخان، امام حاضر اسماعلیه جهان، از اعقاب امام آقاخان محلاتی است که از ایران تبعید شد. آن‌ها علاقه به زبان فارسی و معارف آن را نیز با خود در هند گسترش دادند.
همان‌طور که جمعیت پارسیان هند که زرتشتیان مهاجرند و جامعه‌ای ثروتمند در هند به‌شمار می‌روند، برای این عجیب نیست که بگوییم این مهاجران هم در نشر کتاب و روزنامه فارسی و هم در اتفاقات سیاسی ایران، تأثیراتی مهمی در تاریخ داشته‌اند. در سال ۱۷۸۱ نخستین کتاب فارسی چاپ شده در هند با عنوان انشای هرکرن با آن چاپ شد و در سال ۱۷۸۸ کتاب لیلی و مجنون هاتفی خرجردی با کوشش و تصحیح ویلیام جونز به عنوان اولین کتاب ادبی فارسی و نخستین کتاب آموزشی فارسی نیز به سال ۱۷۹۲ با عنوان درس‌های فارسی و انگلیسی در کلکته چاپ شد.
نفوذ در زبان‌های شبه قاره هند

زبان فارسی جزو زبانهای هندواروپایی است که شباهت بسیار زیادی به زبان بسیار قدیمی سانسکریت دارد. زبان فارسی به‌طور نظام یافته توسط محمود غزنوی به هند وارد شد. امروزه نیز در بسیاری از زبان‌های محلی هند از جمله زبان پنجابی، زبان گجراتی، زبان بنگالی، زبان تامیل و به خصوص زبان اردو کلمات فارسی زیادی به کار می‌رود. این زبان، زبان قانونی و حقوقی هند بوده تست و اغلب اصطلاحات حقوقی هند از زبان فارسی نشات گرفته‌است. ارزش بسیار بالای آکادمیک زبان فارسی در شبه قاره هند به گونه ای است که امروزه زبان فارسی در تمامی دانشگاه‌های مرکزی هند از سطح کارشناسی تا دکتری تدریس می‌شود. در بیش تر مدارس نیز این زبان جزو زبان‌های انتخابی است و تدریس می‌گردد اگرچه در سال‌های اخیر در شمال هند که مسلمانان حضور حداکثری دارند برخی مدارس زبان عربی را به جای زبان فارسی آموزش می‌دهند.
زبان فارسی پیش از آنکه هندوستان مستعمره انگلستان شود، دومین زبان رسمی این کشور (در دوره گورکانیان زبان رسمی) و زبان فرهنگی و علمی به‌شمار می‌رفت. اما پس از استعمار، انگلیسی‌ها در سال ۱۸۳۲ میلادی با اجبار زبان انگلیسی را جایگزین زبان فارسی کردند. زبان فارسی در دورهٔ غزنویان به هند راه یافت در آن دوره پارسی، زبان ادبیات، شعر، فرهنگ و دانش بود. با تأسیس امپراتوری مغول هندوستان به اوج پیشرفت خود در هند رسید و زبان رسمی هندوستان شد. زبان فارسی هندوستان شاعران بزرگی همچون بیدل دهلوی، و امیر خسرو دهلوی و دستگاه شعری سبک هندی را در خود پروراند. از دیگر شاعران نامدار فارسی زبان شبه قاره هندوستان، می‌توان از اقبال لاهوری نام برد. همچنین فارسی زبانان هندوستان، واژه‌نامه‌های ارزشمندی برای زبان فارسی گردآوری کردند که از آن‌جمله می‌توان به فرهنگ ابراهیمی از ابراهیم قوام‌الدین فروغی، فرهنگ آنندراج از محمد پاشا، اشاره کرد.
در قرن دوازدهم در حدود چهل تذکره (یادنامه) فارسی در شرح احوال شعرای پارسی‌گو در هند نوشته شد که به عنوان نمونه می‌توان به تذکره خزانه عامره نوشته آزاد بلگرامی اشاره کرد.
وضعیت امروزی زبان فارسی در هند > ساختار و گویش

فارسی هندی از نظر زبانی با فارسی مدرن یکی است.  با این حال، در مقایسه با فارسی مدرن ایرانی، تفاوت قابل توجهی در تلفظ دارد.  زیرا فارسی که در شبه قاره صحبت می شود هنوز هم فارسی کلاسیک است که از نظر تاریخی به عنوان یک زبان در سراسر "جهان پارسی" استفاده می شود.  بارزترین تفاوت در نظام مصوت دیده می‌شود: در ایران، زبان برای رسیدن به شکل کنونی خود دستخوش تحولات جداگانه‌ای شد که به موجب آن سیستم هشت مصوت به سیستم شش مصوت تبدیل شد.  فارسی هندی همچنان از سیستم قدیمی‌تر استفاده می‌کند و از این رو «تحجر» فارسی کلاسیک نامیده می‌شود.  این امر در کلماتی مانند شِر (در ایران شیر) و رُز (اکنون روز) آشکار است.  قابل ذکر است که فارسی دری افغانستان نیز این سیستم قدیمی را حفظ کرده است.  همچنین در فارسی هندی به دلیل بومی شدن تغییراتی صورت گرفته است.  مصوت‌های بینی که در فارسی جدید مشاهده نمی‌شوند، در پایان‌های ān ،in و ūn وجود دارند. در واقع فارسی در شبه قاره هند معمولاً به گونه ای تلفظ می شود که گویی اردو (هندوستانی) است.
وضعیت امروزی زبان فارسی در هند > مراکز علمی و دانشگاهی

زبان فارسی درهند حدود یک هزار سال سابقه دارد که در حدود ۶۰ دانشگاه، دانشکده یا ترکیبی از آن‌ها توسط ۱۷۰ استاد تدریس می‌شود. در حال حاضر در بیش از ۵۰ دانشگاه هند زبان و ادبیات فارسی تدریس می‌شود و در چندین دانشگاه این کشور نیز بخش مستقل زبان فارسی وجود دارد. دانشگاه‌های علیگر، دهلی، جواهر لعل نهرو، جامعه ملی اسلامی، کشمیر، لکهنو، بنارس، پاتنا، بوپال، عثمانیه، بمبئی، گوهاتی، بی آرامبیدکر (مظفرنگر) و مگد از دانشگاه‌هایی هستند که گروه مستقل فارسی دارند. مراکز تحقیقات زبان فارسی نیز در دانشگاه‌های علیگر، مولانا آزاد، پاتنا، مالیر کوتلا و احمدآباد، نیز فعالیت دارند. با این وجود هنوز آمار دقیقی از تعداد مراکز آموزش زبان فارسی در هند در دسترس نیست.
تاکنون تعداد زیادی دانشجوی زبان فارسی از هند برای شرکت در دوره‌های دانش‌افزایی به ایران اعزام شده‌اند.
امروزه نیز، شبه‌قاره هند و البته پاکستان، جمعیت‌های فارسی‌زبان پراکنده‌ای دارد، در هند بیش از ۱۴۰ شاعر فارسی‌زبان، توسط بنیاد فارسی هند، شناسایی شده‌اند، بعضی از آن‌ها حتی ۳۰ ساله نشده‌اند. همان‌طور که بنیاد فارسی هند که دکتر اکبرشاه جعفری، استاد دانشگاه دهلی و از فارسی‌گویان کشمیری، ریاستش را برعهده دارد، امسال برای اولین‌بار جایزه کتاب سال فارسی هند را نیز برگزار کردند، به روایت او هر سال بیش از چند صد کتاب خوب فارسی در هند منتشر می‌شود. اگر چه به سختی می‌توانند دیگر حامی پیدا کنند.
دیرینگی پیوند زبانی ایران و هندوستان

تاریخ پیوند ایران و هند به هزاران سال پیش برمی‌گردد. تاریخ‌نگاران می‌نویسند که وقتی حدود ۱۱۰۰ تا ۱۵۰۰ سال پیش از میلاد، تیره‌های آریایی از درهٔ خیبر وارد سرزمین‌های ایران و هند شدند، روابط فرهنگی و زبانیِ این دو کشور از آن روزگار آغاز گردید.
همانندی‌های فراوان میان زبان اوستا و سانسکریت هم نشانه دیگری از پیوند دیرینهٔ ایران و شبه قاره دارد. در دوران اشکانیان (۲۲۶–۲۴۹ ق. م) این روابط رو به گسترش نهاد تا اینکه در زمان ساسانیان (۲۲۶ ق. م - ۶۵۲ م) با وجود ترجمهٔ کتاب‌های مهم هندی مانند «کلیله و دمنه» در عصر انوشیروان، پیوستگی‌های فرهنگی قوت گرفت.
پس از حمله سلطان محمود غزنوی به هندوستان دراوایل سدهٔ پنجم هجری زبان فارسی با آمدن سپاهیان محمود در شبه قاره گسترش می‌یابد. البته نباید سهم صوفیان را که مبلغان اصلی اسلام و زبان فارسی بودند، فراموش کرد. بزرگ صوفیانی چون هجویری، خواجه معین‌الدین چشتی، شیخ بهاءالدین زکریا مولتانی، سیداشرف جهانگیر سمنانی، سیدعلی همدانی و… که با گفتار و کردارشان بر خیل مسلمانان و فارسی زبانان افزودند. حکومت پادشاهان مسلمان، به ویژه پادشاهان پارسی گوی هندوستان در سراسر شبه قاره را هم نباید از یاد برد، زیرا آنان با حمایت و پشتیبانیِ فراوان خود از علماء، دانشمندان، سرایندگان، ادیبان، هنرمندان و سایر فرهیختگان موجب شکوفایی و ارتقای زبان فارسی شدند و در این باره منابع و مآخذ فراوان است.
رسمیت یافتن زبان فارسی به عنوان زبان دین، سیاست، ادب و هنر در شبه قاره موجب شد که علاوه بر پدید آمدن آثار فراوان فارسی در آن سرزمین توسط اهالی شبه قاره یا ایرانیان و دیگر مهاجران، به ویژه در زمینه‌های تاریخ، فرهنگ، دستور، یادنامه (تذکره) و انشاء آثار بزرگان شعر و ادب و عرفان ایران زمین مورد پروا و پذیرش دانشوران و متفکران قرار گیرد و دربارهٔ آن‌ها پژوهش شود یا به زبان‌های گوناگون بومی سرزمین هند و پاکستان ترجمه گردد.
زبان فارسی هشت قرن پیش وارد هند شد، ۷۰۰ سال بر تارک اندیشه، روابط، سیاست، اقتصاد و فرهنگ مردم هند حاکمیت داشت. به گونه‌ای که کلیه آثار مهم فرهنگی، مذهبی، سیاسی، ادبی، مکاتبات، اسناد شخصی و دولتی و احکام قضایی هند به زبان فارسی نوشته می‌شد. هم‌اکنون آثار و نسخ خطی بسیار ارزنده موجود در هند حکایت از این واقعیت دارد. در سراسر هند بیش از پنجاه بخش زبان فارسی در دانشگاه‌ها و کالج‌ها به فعالیت اشتغال دارند. بیش از یکصد مدرسه و دبیرستان فعالانه به تدریس زبان فارسی می‌پردازند. در اکثر قریب به اتفاق مدارس سنتی اسلامی، زبان فارسی در متون درسی وجود دارد و همه علما و مدرسین با دیوان‌های شعرای بزرگ، خصوصاً گلستان سعدی، آشنا و مأنوس هستند.
زبان فارسی از آن رو که قرن‌ها زبان رسمی سلاطین گورکانی درهند بود، علاوه بر آن تکلم گونه‌ای از زبان پارسی توسط اقلیت پارسیان هند، تأثیر قابل ملاحظه‌ای بر زبانهای رایج در شبه قاره به‌ویژه زبان اردو داشته‌است.
نوشته روی سنگ قبر

از انگیزه‌های شاهان و بزرگان هند در تشویق از سخن و سخنوران، دلبستگی شدید ایشان به زبان فارسی بوده است. چنانکه برای نمونه اکبرشاه از عشقی که به زبان فارسی داشته به ترجمه بسیاری از آثار سانسکریت به فارسی دستور داد و شاه‌جهان با آنکه ترکی، هندی و فارسی را خوب و به یک نسبت می‌دانست از بس علاقه به فارسی داشت به این زبان تکلم می‌کرده است.
آرامگاه تاج محل در جهان نماد عشق شناخته می‌شود. در داخل آرامگاه یا درگاه تاج محل (از عجایب هفتگانه جدید جهان در یونسکو) قبر شاه جهان و ارجمندبانو وجود دارد که با سنگ مرمر یکپارچه تزئین شده‌است کنار سنگ مرمر قبر سمت راست به خط نست فارسی رایج دوره صفویه نوشته شده‌است:
مرقد منور ارجمندبانو بیگم مخاطب به ممتاز محل متوفی سنه...
کنار سنگ گور شاه جهان نوشته شده:
«مرقد مطهر اعلیحضرت فردوس آشیانی صاحبقران ثانی شاه جهان طاب ثراه سنه ۱۰۷۶ ق)»
تعدادی از سنگ نوشته‌های دیگر فارسی با خط نست.
زر نوشته‌ها و اشعار ایوان خاص قصر قلعه اگرا شاه جهان و تختگاه سیاه
قصر اکبر شاه اگرا نوشته‌ها و اشعار ایوان و دیواره‌ها و (سنگ نوشته‌ای با نام پنج تن آل عبا به خط نست (نستعلیق))
سنگ نوشته‌های فارسی درگاه جهانگیر
نوشته‌های قبر تاج محل ممتاز محل یا ارجمند بانو بیگم (۱۵ آوریل ۱۵۹۳–۱۷ ژوئن ۱۶۳۱) همسر ایرانی شاه جهان از پادشاهان فارس زبان سلسله گورکانی. او همسر دوم شاه‌جهان در ۱۷ جون ۱۶۳۱ میلادی در هنگام تولد چهاردهمین فرزندش جان باخت. شاه جهان بنای باشکوه تاج محل را برای یادبود وی ساخت.
ارجمند بانو دختر یک ایرانی بنام عبدالحسن آصف خان بود.
خواهر آصف خان نور جهان نام داشت. نوزاد دختری که مادرش در سفر تبعیدی از ایران به هند او را در کنار آب انباری رها کرد تا شاهد دردهای خود و خانواده اش نباشد اما سرگذشت شگفت او بگونه‌ای رقم خورد که همسر جهانگیر شاه و قدرتمندترین ملکه تاریخ هند شد.
برلوحه سنگ مزار نورجهان و جهانگیر این شعر نورجهان حک شده‌است:
برمزار ما غریبان نی چراغی نی گلی- نی پر پروانه سوزد نی سراید بلبلی.
روی مزار جهان آراء (دختر شاه جهان) در درگاه خواجه نظام الدین دهلی این بیت نگار شده‌است:
بغیر سبزه نپوشد کسی مزار مرا- که قبرپوش غریبان همین گیاه بس است
برای هفتصد سال فارسی زبان اداری هندوستان بود تا اینکه در سال ۱۸۳۶م چارلز تری ویلیان زبان انگلیسی را به جای زبان فارسی رسمیت داد.
واژه‌نامه‌های فارسی در هند

بنیاد زبان امروزی فارسی بر پایه زبان پارسی باستان در سده اول اسلام گذاشته شد و در مدت یکصد سال شعر فارسی رشد کرد و به پایه کمال رسید. در سده سوم هجری ابو حفص سغدی به منظور کمک به تورانیان در فهم دقائق شعر فارسی فرهنگی نوشت که امروز از نام و نشان آن کسی را آگاهی نیست. بلکه جمال الدین حسین انجو در فرهنگ جهانگیری و محمد قاسم سروری در مجمع الفرس که هر دو در اوائل سده یازدهم تألیف شده و شمس الدین قیس رازی در کتاب المعجم فی معاییر اشعار العجم تألیف اوائل قرن هفتم و ابو نصر فارابی در سال موسیقی خود از این کتاب یاد می‌کنند
و این تألیف ابو حفص سغدی نخستین فرهنگ واژگان فارسی است و نیز نخستین کتاب نثر فارسی به‌شمار است و کتاب دوم تاج المصار رودکی و سوم ترجمه تاریخ طبری است که در حدود ۳۵۲ ابو علی محمد بلعمی به حکم امیر منصور سامانی آن را بپارسی گردانید.
فرهنگ دوم تاج المصادر است که ابو عبد اللّه جعفر بن محمد رودکی متوفی بسال ۳۲۹ به منظور حل مشکلات اشعار برای مردم خراسان نوشت و از نسخه آن نیز اطلاعی در دست نیست.
سوم لغت فرس تألیف ابو منصور علی بن احمد اسدی طوسی است که در سدهٔ پنجم می‌زیسته و در آن اشعار بسیار از استادان سخن مضبوط است که در جایی دیگر دیده نشده. نام هفتاد و شش تن از شعراء قدیم و نیز بعض اشعار کلیله و دمنه و سندبادنامه گمشده رودکی و بعض اشعار و امق و عذرای گمشده عنصری در آن آمده و در ترتیب لغات ملاحظه حرف آخر شده‌است. پاول‌هورن خاورشناس آلمانی بسال ۱۸۹۷ مسیحی آن را چاپ کرده[و چاپی دیگر پس از مقابله و تصحیح آقای عباس اقبال بسال ۱۳۱۹ در چاپخانه مجلس خورده‌است.
چهارمفرهنگ قطران تألیف حکیم ابو منصر قطران تبریزی معاصر اسدی است. در مقدمه فرهنگ جهانگیری و صحاح الفرس به آن اشاره شده ولی امروز کسی را سراغ نداریم که نسخه‌ای از این فرهنگ را داشته یا دیده باشد.
پنجم صحاح الفرس تألیف محمد هندوشاه منشی غیاث الدین بن رشید الدین فضل اللّه‌است که از لغت فرس استفاده کرده و ازفرهنگ ابو حفص بی‌اطلاع بوده‌است.
ششم معیار جمالی تألیف شمس الدین محمد فخری اصفهانی است که بسال ۷۴۵ بنام انجو شاه فارس نوشته و بسال ۱۸۸۵ مسیحی به اهتمام کارل زالمان در روسیه بچاپ رسیده‌است. مؤلف به جای آنکه از استادان سلف شاهد بیاورد اشعار خود را بمناسبت معانی لغات ثبت کرده‌است.
نسخه‌های خطی فارسی در هندوستان

محمدعلی ربانی رایزن فرهنگی ایران در هند در شهریور ۱۳۹۸ اعلام کرد که در حدود یک میلیون نسخه خطی به زبان فارسی در هند وجود دارد که این میزان یک دهم کل نسخ خطی موجود در این کشور است و خط فارسی در منابع علمی کشور هند بسیار رایج است. بر اساس نقش پارسی بر احجار هند و گزارش‌های سال‌های اخیر در کتابخانه‌های هندوستان هزاران و بعضی نوشته‌ها از میلیون‌ها کتاب خطی فارسی در کتابخانه‌های هند سخن گفته‌اند که بخشی از آن‌ها در دوره حکومت کمپانی هند شرقی بریتانیا از هند خارج شده و بخشی نیز در اثر مرور زمان و رطوبت تخریب یا خوراک موریانه شده‌است اما با این وجود هنوز هزاران نسخه خطی و چاپ سنگی به زبان فارسی وجود دارد. که فهرستی از کتاب‌ها و آدرس تعدادی از آن‌ها تهیه شده‌است که از جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه شعبه تحقیق و اشاعه کشمیر و کتابخانه حمیدیه بوپال، بهمن ماه۱۳۶۳ ه‍.ش/فوریه ۱۹۸۶ م.
فهرست نسخه‌های خطی عربی کتابخانه ندوه العلما، لکهنو، مردادماه ۱۳۶۵ هش/ ذی‌ال حجه ۱۴۰۶ ه.
فهرست نسخه‌های خطی فارسی کتابخانه ندوه العلما، لکهنو، فروردین‌ماه۱۳۶۵ ه‍.ش/ آوریل ۱۹۸۶ م.
فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه راجه محمودآباد، لکهنو، بهمن ماه ۱۳۶۶ هش/ جمادی‌الثانی ۱۴۰۸ ه.
فهرست نسخه‌های خطی و چاپی دیوان حافظ در هند، ترتیب و تنظیم: دکتر شریف حسین قاسمی، دیماه ۱۳۶۷ ه‍.ش/جمادی‌الاول ۱۴۰۹ ه.
فهرست نسخه‌های خطی فارسی کتابخانه‌های عمومی و آرشیو پتیالا (پنجاب، هند), نشر اول ۱۳۷۷ ه‍.ش/۱۹۹۹ م.
فهرست نسخه‌های خطی فارسی کتابخانه انجمن ترقی اردو، دهلی‌نو، نشر اول ۱۳۷۷ ه‍.ش/۱۹۹۹ م.
فهرست نسخه‌های خطی فارسی کتابخانه کتابخانه عمومی هردیال، دهلی، نشر اول ۱۳۷۷ ه‍.ش/۱۹۹۹ م. قند پارسی ۵۶۸
فهرست نسخه‌های خطی فارسی کتابخانه جامعه همدرد، تغلق‌آباد، دهلی‌نو، نشر اول زمستان ۱۳۷۷ ه‍.ش/۱۹۹۹ م.
فهرست نسخه‌های خطی فارسی کتابخانه جامعه ملیه اسلامیه، دهلی‌نو، نشر اول ۱۳۷۷ ه‍.ش/۱۹۹۹ م.
فهرست نسخه‌های خطی فارسی کتابخانه رضا رامپور، جلد اول، دوم و سوم، شامل معرفی ۵٬۵۰۰ نسخه فارسی با همکاری کتابخانه رضا رامپور ـ رامپور.
فهرست نسخه‌های خطی فارسی و عربی، جلد اول (به زبان فارسی) کتابخانهٔ مولانا آزاد دانشگاه اسلامی علیگر شامل معرفی ۲۰۳۵ نسخه.
فهرست نسخه‌های خطی فارسی و عربی، جلد دوم (به زبان فارسی) بخش تاریخ و کتابخانه مولانا آزاد دانشگاه اسلامی علیگر، شامل معرفی ۷۰۰ نسخه.
فهرست نسخه‌های خطی فارسی و عربی، جلد اول (به زبان انگلیسی) کتابخانه مولانا آزاد دانشگاه اسلامی علیگر
فهرست نسخه‌های خطی فارسی و عربی، جلد دوم به زبان انگلیسی) بخش تاریخ و کتابخانه مولانا آزاد دانشگاه اسلامی علیگر.
فهرست نسخه‌های خطی فارسی و عربی، جلد سوم (به زبان فارسی) کتابخانه حکیم ظلّالرحمن (آکادمی ابنسینا) علیگر شامل معرفی ۲۹۰ نسخه.
فهرست میکروفیلم نسخه‌های خطی فارسی و عربی، کتابخانه‌های گجرات شامل کتابخانه عالیه مهدویه، کتابخانه عالیه چش تیه و کتابخانه درگاه پیر محمد شاه، فارسی، به کوشش مرکز میکروفیلم نور.
فهرست میکروفیلم نسخه‌های خطی فارسی کتابخانه رضا رامپور (جلد سوم)، شامل معرفی ۱۵۰۰ نسخه تألیفات شیعه در این کتابخانه، در دست اقدام.
۵۶۹ فهرست فهارس نسخ خطی کتابخانه‌های هند
فهرست میکروفیلم نسخه‌های خطی کتابخانه راجه محمودآباد، لکهنو، شامل معرفی ۸۰۰ نسخه خطی عربی و فارسی.
فهرست میکروفیلم نسخه‌های خطی کتابخانه جامعه همدرد، دهلی.
فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مزمل اﷲ خان، علیگر، در دست اقدام.
فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه شاه ابوالخیر، دهلی، در دست اقدام.
فهرست انگلیسی میکروفیلم نسخه‌های خطی کتابخانه جامعه همدرد، دهلی‌نو، در دست اقدام.
پیشینهٔ چاپ کتاب‌ها و روزنامه‌های فارسی در هند

چاپ فارسی در شرق از هندوستان آغاز گردید. در هند نخستین ماشین چاپ برای چاپ فارسی توسط چارلز ویلکینز(Sir Charles Wilkins) که یک دانشمند زبان‌شناس بود ساخته شد. این ماشین با خط نستعلیق کار می‌کرد. نخستین فرهنگ دوزبانهٔ فارسی-انگلیسی در هند به سال ۱۷۸۰ با عنوان A compendious vocabulary English and Persian , نوشته فرانسیس گلادوین با این دستگاه به چاپ رسید و در سال ۱۷۸۱ نخستین کتاب فارسی چاپ شده در هند با عنوان انشای هرکرن با آن چاپ شد. از این دستگاه علاوه بر چاپ کتاب‌های فارسی برای چاپ برخی آگهی‌های فارسی کمپانی هند شرقی نیز استفاده می‌شد. در سال ۱۷۸۸ کتاب لیلی و مجنون هاتفی خرجردی با کوشش و تصحیح ویلیام جونز به عنوان اولین کتاب ادبی فارسی در هند چاپ شد. نخستین کتاب آموزشی فارسی نیز به سال ۱۷۹۲ با عنوان درس‌های فارسی و انگلیسی (Persian and English works) در کلکته چاپ شد. اوایل سده نوزدهم دوران درخشان چاپ کتاب‌های فارسی در هند است. خاورشناسانی که در کمپانی هند شرقی کار می‌کردند به کشورداران سفارش می‌کردند که چون هندوها و مسلمانان گرایشی به پذیرش فرهنگ نوین غربی ندارند از اینرو بهتر است دست به آراستن و نیروبخشی به مظاهر تمدن‌های موجود در شبه قاره زد. کمپانی نیز به این راهبرد روی آورد تا به جای که هزینه‌های کلان برای چاپ کتاب‌های فارسی کرد و از آن جمله است تخصیص ۲۰۰۰ پوند برای چاپ کامل دوره کارهای پورسینا. این دوران طلایی در هفتم مارس ۱۸۳۵ با روی کار آمدن حکمران جدید سر چارلز ترولیان به پایان رسید. او اعلام کرد که دیگر بودجه‌ای برای چاپ و رواج دادن زبان شرقی اختصاص نخواهد یافت و بهتر است هندیان سرگرم ادبیات و هنر اروپایی شوند. با این همه چاپ کتاب‌های فارسی در هند ادامه یافت و سده نوزدهم را تبدیل به یکی از درخشان‌ترین سده‌های چاپ کتاب‌های فارسی کرد.
روزنامه‌نگاری فارسی در هند قدمتی بیش از روزنامه‌نگاری فارسی در ایران دارد. از سال ۱۸۲۱ چاپ روزنامه‌های فارسی توسط هندی‌ها آغاز گردید. هند مرکز مهم چاپ روزنامه‌هایی بود که توسط آزادی‌خواهان و روشنفکران ایرانی مقیم هند منتشر می‌شد تا آغاز جنگ جهانی اول از مجموع حدود ۴۷ روزنامه‌ای که در خارج از به زبان فارسی منتشر می‌شد هندوستان با ۱۹ روزنامه مقام نخست را داشت. در سال ۱۸۴۶ هم‌زمان ۶ روزنامه فارسی به هواداری از جنبش مشروطیت ایران در هند چاپ می‌شد.
تصویر خیالی همدانی بر روی اسکناس ده سامانی تاجیکستان

تاج محل - قلعه اگرا
سنگ نوشته سبک فارسی
سنگ قبر ارجمندبانو
تختگاه سنگ سیاه عزاداری شاه جهان برای ارجمند بانو بیگم (تاج الدوله)
اشعار فارسی
اشعار فارسی
توفیق فکیکی

| توفیق فکیکی | توفیق فکیکی |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۹۰۳م / ۱۳۲۱ق بغداد
درگذشت: ۱۹۶۹م/ ۱۳۸۹ق بغداد
ملیت: عراقی
پیشه(ها): وکیل و پژوهشگر
توفیق بن علی فکیکی (۱۹۰۳–۱۹۶۹) وکیل، فقیه، قاضی، ادیب، روزنامه‌نگار و پژوهشگر عراقی بود.
تحصیل

او از دانشسرای معلمان و دانشکدهٔ حقوق فارغ‌التحصیل شد. اصول و ادبیات خواند، به وکالت پرداخت. در روزنامه‌نگاری نیز کار کرد، روزنامهٔ النظام را در سال ۱۹۲۷م برپا کرد که به‌زودی از سوی حکومت بریتانیایی عراق تعطیل شد. همچنین روزنامهٔ الرعد را در سال ۱۹۴۸م نشر داد که نیز توقیف شد.