چه گوارا

| چه گوارا | چه گوارا |
| --- | --- |
چریک اسطوره‌ای تصویر گرفته شده توسط آلبرتو کوردا در ۵ مارس ۱۹۶۰: چریک اسطوره‌ای تصویر گرفته شده توسط آلبرتو کوردا در ۵ مارس ۱۹۶۰
: 
وزیر صنایع کوبا: وزیر صنایع کوبا
دوره مسئولیت ۱۱ فوریه ۱۹۶۱ – ۱ آوریل ۱۹۶۵: دوره مسئولیت ۱۱ فوریه ۱۹۶۱ – ۱ آوریل ۱۹۶۵
نخست‌وزیر: فیدل کاسترو
پس از: مقام ایجادشده
پیش از: جوئل دومنک بنیتز
رئیس بانک مرکزی کوبا: رئیس بانک مرکزی کوبا
دوره مسئولیت ۲۶ نوامبر ۱۹۵۹ – ۲۳ فوریه ۱۹۶۱: دوره مسئولیت ۲۶ نوامبر ۱۹۵۹ – ۲۳ فوریه ۱۹۶۱
پس از: فیلیپه پازوس
پیش از: رائول سپرو بونیلا
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: ارنستو گوارا ۱۴ ژوئن ۱۹۲۸ روساریو، سانتا فه، آرژانتین
درگذشته: ۹ اکتبر ۱۹۶۷ (۳۹ سال) لا ایگرا، بولیوی، سانتا کروز، بولیوی
علت مرگ: اعدام به‌وسیلهٔ تیراندازی
آرامگاه: آرامگاه چه‌گوارا، سانتا کلارا
ملیت: آرژانتین کوبا
حزب سیاسی: جنبش ۲۶ ژوئیه (۱۹۵۵–۱۹۶۲) حزب متحد انقلاب سوسیالیستی کوبا (۱۹۶۲–۱۹۶۵)
همسر(ان): هیلدا گادآ آکوستا (ا. ۱۹۵۵–ج. ۱۹۵۹) آلیدا مارچ (ا. ۱۹۵۹)
فرزندان: ۵، شامل آلیدا گوارا
محل تحصیل: دانشگاه بوئنوس آیرس
پیشه: مؤلف دیپلمات چریک پزشک
شناخته‌شده برای: گواریسم
امضا: 
خدمات نظامی: خدمات نظامی
لقب(ها): چه فوسر
وفاداری: جمهوری کوبا
خدمت/شاخه: نیروهای مسلح انقلاب کوبا ارتش آزادی‌بخش ملی (بولیوی)
سال‌های خدمت: ۱۹۵۵–۱۹۶۷
یگان: جنبش ۲۶ ژوئیه
فرمانده: افسر فرمانده نیروهای مسلح انقلابی کوبا
جنگ‌ها/عملیات‌:  انقلاب کوبا حمله به ال اوورو  عملیات ورانو نبرد لاس مرسدس  نبرد سانتا کلارا  حمله به خلیج خوک‌ها  بحران موشکی کوبا  بحران کنگو  عملیات بولیوی  
ارنستو «چِه» گِوارا (به اسپانیایی: Ernesto "Che" Guevara‎؛ ۱۴ ژوئن ۱۹۲۸ – ۹ اکتبر ۱۹۶۷) پزشک، مؤلف، چریک، دیپلمات، نظریه‌پرداز جنگی و انقلابی مارکسیست اهل آرژانتین و یکی از شخصیت‌های اصلی انقلاب کوبا بود. چهره و ظاهر او به‌طور فراگیر به‌عنوان یکی از نمادهای پادفرهنگ انقلابی و یک نشان حماسی جهانی شناخته‌شده در فرهنگ عامه تبدیل شده است.
به‌عنوان دانشجوی جوان پزشکی، گوارا آمریکای جنوبی را سفر کرد و با مشاهده فقر، گرسنگی و بیماری، روحیه مبارزه در وی پدیدار شد. تمایل رو به فزون او برای نقش‌آفرینی در مبارزه برای سرنگونی آنچه استثمار کاپیتالیستی آمریکای لاتین توسط ایالات متحده آمریکا می‌دانست، او را ترغیب کرد تا با اصلاحات اجتماعی گواتمالا تحت ریاست‌جمهوری خاکوبو آربنز همراه شود، اما طولی نکشید که آربنز در اثر کودتایی که سازمان سیا در حمایت از کمپانی یونایتد فروت ترتیب داده بود، وادار به کناره‌گیری شد و این واقعه ایدئولوژی سیاسی گوارا را تحکیم کرد. پس از آن در مکزیکو سیتی با رائول و فیدل کاسترو دیدار کرد و به جنبش ۲۶ ژوئیه آن‌ها پیوست و با هدف سرنگون‌کردن فولخنثیو باتیستا، دیکتاتور کوبا که تحت حمایت ایالات متحده بود، با کشتی گرانما عازم کوبا شد. گوارا بسیار زود میان انقلابیون به چهره‌ای برجسته تبدیل شد و به درجه فرمانده دوم ترفیع یافت. او در دو سال مبارزات چریکی علیه باتیستا که منجر به انقلاب کوبا شد، نقشی کلیدی ایفا کرد.
پس از انقلاب، گوارا در دولت جدید عهده‌دار نقش‌های کلیدی متعددی شد؛ از این مناصب می‌توان به بررسی درخواست‌های تجدیدنظر و تیرباران افرادی که از سوی دادگاه‌های انقلابی به «جنایت جنگی» محکوم شده بودند، رهبری اصلاحات ارضی کوبا به‌عنوان وزیر صنایع و نیز رهبری نهضت سوادآموزی موفق کوبا، فعالیت به‌عنوان رئیس بانک ملی و مدیر آموزشی قوای مسلح کوبا و انجام سفرهای بین‌المللی به‌عنوان نماینده سوسیالیسم کوبا اشاره کرد. چنین موقعیت‌هایی او را قادر می‌کرد تا در مسائل مهمی مانند تعلیم شبه‌نظامیان کوبایی که در حمله به خلیج خوک‌ها به پیروزی رسیدند و انتقال موشک‌های بالستیک هسته‌ای شوروی به کوبا که منجر به بحران موشکی کوبا در ۱۹۶۲ شد، عهده‌دار نقشی محوری باشد. علاوه‌بر این، او یک نویسنده و خاطره‌نویس چیره‌دست بود که آثاری مانند کتاب راهنمای جنگ چریکی و کتاب پرفروش خاطرات موتور سیکلت را نوشته است. تجربیات و مطالعاتش در مارکسیسم–لنینیسم او را به این باور رسانده بود که عقب‌ماندگی و وابستگی جهان سوم نتیجه از امپریالیسم، استعمار نو و سرمایه‌داری انحصاری ناشی می‌شود و انترناسیونالیسم پرولتری و انقلاب جهانی تنها چاره رهایی از این وضعیت است. چه گوارا در سال ۱۹۶۵ میلادی کوبا را با هدف صدور انقلاب ترک کرد؛ او نخست در شورش سیمبا در کنگو شرکت کرد و پس از ناکامی، تلاشش را در بولیوی در آمریکای لاتین از سر گرفت اما توسط ارتش آن کشور با کمک سازمان سیا دستگیر و به سرعت اعدام شد.
نظرات دربارهٔ گوارا و میراثش متفاوت است؛ او برای گروهی شخصیتی محترم و برای گروهی دیگر منفور است و این تناقض را می‌توان در بسیاری از زندگی‌نامه‌ها، خاطرات، مقالات، مستندها، آهنگ‌ها و فیلم‌های مرتبط با او مشاهده کرد. «شهادت» چه گوارا، ندای شاعرانه او برای مبارزه طبقاتی و تلاشش برای خلق «انسانی نو» که به جای مشوقه‌های مادی، به وسیله انگیزه‌های اخلاقی پیش رانده می‌شود، او به یکی از اصلی‌ترین نمادها و الگوهای جنبش‌های چپ تبدیل کرده است. اما راست‌گرایان چه را به اقتدارگرایی و توسل به خشونت علیه رقبای سیاسی متهم می‌کنند. با وجود این اختلافات، مجله تایم از او به‌عنوان یکی از ۱۰۰ فرد تأثیرگذار قرن بیستم نامبرده است. همچنین به گفته دانشگاه هنر مؤسسه مریلند، تصویر او که توسط آلبرتو کوردا انداخته شده و چریک اسطوره‌ای نام دارد، معروف‌ترین عکس جهان است.