stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
الماس
ناخالصی‌ها > انواع ناخالصی‌ها

الماس چه به صورت سنتزی و چه به صورت طبیعی هرگز به شکل کاملاً خالص نیست. این ناخالصی‌ها را می‌توان به دو دسته تقسیم کرد:
ناخالصی‌های بیرونی
این نوع ناخالصی‌ها روی سطح الماس قرار دارد و این نوع ناخالصی دارای انواع مختلف می باشد.
ناخالصی‌های درونی
این ناخالصی‌ها ذرات مجزایی هستند که شبکه را برهم زده و بخشی از آن نمی‌شوند.
این ناخالصی‌ها معمولاً سیلیکات‌های آلومینیوم، سیلیکات‌های منیزیم یا سیلیکات‌های کلسیم هستند.
دو عنصر دیگر که در الماس به وفور وجود دارد عنصرهای نیتروژن و بور می باشند . این دو عنصر همسایه‌های کربن در جدول تناوبی بوده و به علت داشتن شعاع اتمی کوچک و متناسب، به خوبی در شبکهٔ کریستالی الماس جایگزین می‌شوند.
بزرگ‌ترین الماس‌ها

بزرگ‌ترین الماس کشف شده الماس سیاه سرجیو و بزرگ‌ترین الماس درخشان کشف شده الماس کولینان است که در سال ۱۹۰۵ در آفریقای جنوبی کشف شد و به ۹ قطعه جدا برش یافت که بسیاری از آن‌ها در جواهرات سلطنتی انگلیس به کار رفته‌اند.
یکی دیگر از بزرگ‌ترین الماس‌های جهان در یکی از معادن بوتسوانا در نوامبر ۲۰۱۵ توسط شرکت کانادایی لوکارا دایاموند کشف شد. این سنگ قیمتی ۱۱۱۱ قیراطی از معدن کارووی واقع در ۵۰۰ کیلومتری شمال گابورون، پایتخت بوتسوانا استخراج شد و بزرگ‌ترین الماس کشف شده در بوتسوانا و همچنین بزرگ‌ترین الماسی به‌شمار می‌رود که در بیش از یک قرن گذشته کشف شده‌است. هم‌زمان دو سنگ الماس سفید دیگر به وزن ۸۱۳ و ۳۷۴ قیراط، در معدن کارووی استخراج شدند.
الماس‌های خونین

«الماس‌های خونین» اصطلاحی است در رابطه با تجارت الماس که به آن دسته از الماس‌هایی که در مناطق جنگی و در اردوگاه‌های کار اجباری استخراج و به فروش می‌رسند، گفته می‌شود. سود حاصل از فروش این الماس‌ها توسط جنگ‌سالاران معمولاً برای تأمین نیازهای مالی گروه‌های شورشی و به منظور خرید اسلحه و تأمین نیاز تسلیحاتی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
فیلم سینمایی الماس خونین محصول هالیوود به این موضوع پرداخته‌است.
ساختار مکعبی الماس
نمودار فازی کربن
تجارت «الماس‌های خونین» در جنگ داخلی سیرالئون توسط گروه‌های شورشی برای خرید سلاح به منظور ادامه جنگ، به بهای جان صدها هزار نفر تمام شد.
مدل داده محور

مدل‌های داده‌محور (به انگلیسی: Data-driven models) یا داده سواری (Data Driven)، دسته‌ای از مدل‌های محاسباتی هستند که عمدتاً به داده‌های تاریخی جمع‌آوری‌شده در طول عمر یک سیستم یا فرایند برای ایجاد روابط بین متغیرهای ورودی، داخلی و خروجی متکی هستند. مدل‌های داده‌محور که معمولاً در مقالات و نشریات متعدد یافت می‌شوند، از مدل‌های آماری قبلی تکامل یافته‌اند و بر محدودیت‌های ناشی از فرضیات دقیق در مورد توزیع‌های احتمال غلبه کرده‌اند. این مدل‌ها در زمینه‌های مختلف، به‌ویژه در عصر داده‌های بزرگ، هوش مصنوعی، و یادگیری ماشین، که در آن بینش‌ها و پیش‌بینی‌های ارزشمندی بر اساس داده‌های موجود ارائه می‌دهند، شهرت یافته‌اند.
داده سواری  (Data Driven) همچنین در شبیه سازی ها و سیستم های تصمیم یا تصمیم گیری استفاده می شود. به گونه ای که با سواری گرفتن از داده ها، به آزمایش سیاست ها و سناریو ها پرداخته می شود. به عبارت دیگر، با تغییر در حالت های مختلف، خروجی های مختلفی دریافت می شود تا مقایسه های لازم بین واقعیت و شبیه سازی ها صورت پذیرد. سپس خروجی آنها را در تصمیم گیری خود استفاده می کنند.
پیشینه

این مدل‌ها از مدل‌های آماری قبلی تکامل یافته‌اند، که مبتنی بر فرضیات خاصی در مورد توزیع‌های احتمال بودند که اغلب ثابت می‌شد بیش از حد محدودکننده هستند. ظهور مدل‌های داده‌محور در دهه‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ با توسعه رایانه‌های دیجیتال، پیشرفت‌ها در تحقیقات هوش مصنوعی و معرفی رویکردهای جدید در مدل‌سازی غیر رفتاری، مانند تشخیص الگو و طبقه‌بندی خودکار، مصادف شد.
مفاهیم کلیدی

مدل‌های داده محور طیف گسترده‌ای از تکنیک‌ها و روش‌ها را در بر می‌گیرند که هدف آن پردازش و تجزیه و تحلیل هوشمندانه مجموعه داده‌های بزرگ است. مثال‌ها عبارتند از منطق فازی، مجموعه‌های فازی و خشن برای مدیریت عدم قطعیت، شبکه‌های عصبی برای تقریب توابع، بهینه‌سازی جهانی و محاسبات تکاملی، نظریه یادگیری آماری، و روش‌های بیزی. این مدل‌ها در زمینه‌های مختلف، از جمله اقتصاد، مدیریت ارتباط با مشتری، خدمات مالی، پزشکی و نظامی و غیره کاربرد پیدا کرده‌اند.
یادگیری ماشینی، زیرشاخه‌ای از هوش مصنوعی، ارتباط نزدیکی با مدل‌سازی مبتنی بر داده دارد، زیرا بر استفاده از داده‌های تاریخی برای ایجاد مدل‌هایی تمرکز دارد که می‌توانند پیش‌بینی کنند و الگوها را شناسایی کنند. در واقع، بسیاری از مدل‌های مبتنی بر داده، تکنیک‌های یادگیری ماشین، مانند الگوریتم‌های رگرسیون، طبقه‌بندی، و خوشه‌بندی را برای پردازش و تجزیه و تحلیل داده‌ها در بر می‌گیرند.
در سال‌های اخیر، مفهوم مدل‌های داده‌محور توجه قابل‌توجهی را در زمینه منابع آب به خود جلب کرده است، با کاربردهای متعدد، دوره‌های آکادمیک و انتشارات علمی که از این اصطلاح به عنوان تعمیم مدل‌هایی استفاده می‌کنند که به جای فیزیک بر داده‌ها تکیه می‌کنند.] این طبقه‌بندی در نشریات مختلف به نمایش درآمده و حتی در دهه گذشته باعث توسعه مدل‌های هیبریدی شده است. مدل‌های ترکیبی تلاش می‌کنند درجه اطلاعات مبتنی بر فیزیکی مورد استفاده در مدل‌های هیدرولوژیکی را کمی کنند و تعیین کنند که آیا فرایند ساخت مدل اساساً توسط فیزیک هدایت می‌شود یا صرفاً مبتنی بر داده‌ها. در نتیجه، مدل‌های داده‌محور به موضوعی ضروری برای بحث و اکتشاف در مدیریت و تحقیق منابع آب تبدیل شده‌اند.
اصطلاح «مدل‌سازی مبتنی بر داده» (DDM) به الگوی فراگیر استفاده از داده‌های تاریخی در ارتباط با تکنیک‌های محاسباتی پیشرفته، از جمله یادگیری ماشین و هوش مصنوعی، برای ایجاد مدل‌هایی اشاره دارد که می‌توانند روندها، الگوها و در برخی موارد زیربنایی را آشکار کنند. پیش‌بینی کنید مدل‌های مبتنی بر داده را می‌توان با یا بدون دانش دقیق از فرایندهای زیربنایی حاکم بر رفتار سیستم ساخت، که باعث می‌شود در مواقعی که چنین دانشی وجود نداشته باشد یا تکه‌تکه باشد، بسیار مفید باشد.
یواس‌اس هاردر (اس‌اس-۲۵۷)

| 0 | 1 |
| --- | --- |
پیشینه: پیشینه
مالک: 
آب‌اندازی::  ۱ دسامبر ۱۹۴۱
آغاز کار::  ۱۹ اوت ۱۹۴۲
اعزام::  ۲ دسامبر ۱۹۴۲
مشخصات اصلی: مشخصات اصلی
وزن::  ۱٬۵۲۵ تن بزرگ (۱٬۵۴۹ تن)
درازا::  ۳۱۱ فوت ۹ اینچ (۹۵٫۰۲ متر)
پهنا::  ۲۷ فوت ۳ اینچ (۸٫۳۱ متر)
آبخور::  ۱۷ فوت ۰ اینچ (۵٫۱۸ متر)
سرعت::  ۲۱ گره (۳۹ کیلومتر بر ساعت)
یواس‌اس هاردر (اس‌اس-۲۵۷) (به انگلیسی: USS Harder (SS-257)) یک زیردریایی است که طول آن ۳۱۱ فوت ۹ اینچ (۹۵٫۰۲ متر) می‌باشد. این زیردریایی در سال ۱۹۴۲ ساخته شد.
ایلیوشین ایل-۱

| Il-۱ | Il-۱ |
| --- | --- |
کاربری: هواپیمای جنگنده
تولیدکننده: ایلیوشین
نخستین پرواز: ۱۹ مه ۱۹۴۴
وضعیت: فقط پیش‌نمونه
ساخته‌شده: ۱۹۴۴
تعداد ساخته‌شده: ۱
ایلیوشین-۱ (به انگلیسی: Ilyushin Il-1) یک جنگنده تک سرنشین ساختِ دفتر طراحی ایلیوشین بود که در سال ۱۹۴۳ به عنوان یک جنگنده زرهی سطح پایین و متوسط برای مقابله با رقبای جدید آلمانی همچون ب اف ۱۰۹ و فوکه-وولف ۱۹۰ طراحی شد و یک سال بعد برای نخستین بار به پرواز درآمد. پیش از آن که ساخت ایل-۱ به پایان برسد، شوروی برتری هوایی را مقابل دشمن به دست آورده بود و به همین همین جهت این هواپیما وارد خط تولید انبوه نشد. در ادامه هواگرد موفق ایلیوشین ایل-۱۰ به صورت دو سرنشین بر پایه ایل-۱ پدید آمد.
طراحی و توسعه

در سال ۱۹۴۳ سرگئی ایلیوشین، طراح ارشد دفتر طراحی ایلیوشین کار بر روی جنگده زرهی جدیدی را در دو نسخه تک سرنشین و دو سرنشین آغاز کرد که عنوان ایل-۱ بر آن نهاده شد. طراحی ایل-۱ مشابه ایل-۲ اما مدرن تر و جمع و جورتر از آن بود و از موتور جدید AM-42 بهره می‌برد. در ایل-۱ از پوسته یکسانی همچون ایل-۲ برای محافظت از موتور و خلبان استفاده گردید و برای افزایش محافظت خنک‌کننده روغن و رادیاتور به درون پوسته منتقل شدندو اگزوزها نیز داخل محفظه زرهی زیر بال‌ها قرار گرفتند. اَرّاده‌های فرود رو به عقب جمع شده و چرخ‌ها به صورت افقی درون بال‌ها قرار می‌گرفت. ۲ توپ خودکار ۲۳ میلی‌متر در بال‌ها و بمب‌های ۲۰۰ کیلوگرمی هم به عنوان تسلیحات تهاجمی به کار برده شد. جایگاهی نیز در انتهای بدنه برای ۱۰ نارنجک هوایی برای مقابله‌ها تعقیب کنندگان قرار گرفته بود.
ایل-۱ نخستین پرواز خود را در ۱۹ مه سال ۱۹۴۴ انجام داد و در طی مراحل آزمایش به حداکثر سرعت ۵۸۰ کیلومتر بر ساعت نیز رسید که کمتر از جنگنده‌های پیشین ساخت شوروی بود به همین جهت ایلیوشین تصمیم گرفت آن به ارتش معرفی نکند.
از همان ابتدا ایلیوشین تصمیم داشت از نسخه دو سرنشین ایل-۱ به عنوان هواگرد تهاجمی استفاده کند که از آوریل ۱۹۴۴ به آن ایل-۱۰ اطلاق شد.
مشخصات فنی > مشخصات عمومی

خدمه: ۱ نفر
طول: ۱۱٫۱۲ متر
طول بال: ۱۳٫۴ متر
ارتفاع: ۴٫۰۸ متر
مساحت بال: ۳۰ متر مربع
وزن خالی: ۴۲۸۵ کیلوگرم
وزن خالص: ۵۳۲۰ کیلوگرم
نیرومحرکه: یک موتور پیستونی ۱۲ سیلندر Mikulin AM-42 خنک شونده با مایعات: ۱۹۷۰ اسب بخار
مشخصات فنی > عملکرد

حداکثر سرعت: ۵۸۰ کیلومتر بر ساعت در ۳۲۶۰ متری
برد: ۱۰۰۰ کیلومتر
حداکثر ارتفاع: ۸۶۰۰ متر
سرعت صعود: ۱۰۰۰ متری در ۱٫۶ دقیقه
مشخصات فنی > تسلیحات

دو توپ خودکار VYa-23 با کالیبر ۲۳ میلی‌متر
بمب‌های ۲۰۰ کیلوگرمی و محفظه ای برای ۱۰ نارجک هوایی
جسیکا مائبوی

| جسیکا مائبوی | جسیکا مائبوی |
| --- | --- |
مائبوی در ۲۰۱۸: مائبوی در ۲۰۱۸
نام هنگام تولد: جسیکا هیلدا مائبوی
زادهٔ: ۴ اوت ۱۹۸۹ ‏(۳۵ سال) داروین، قلمرو شمالی، استرالیا
پیشه‌ها:  خواننده  ترانه‌سرا  بازیگر 
سال‌های فعالیت: ۲۰۰۶–اکنون
همسر: تملی ماگریپیلیس (ا. ۲۰۲۲)
پیشه موسیقی: پیشه موسیقی
ژانر:  آراندبی  پاپ 
ساز(ها): وکال
ناشر(ان):  سونی  مینستری آو ساوند  وارنر 
وبگاه: jessicamauboy.com.au
 :  
جسیکا هیلدا مائبوی (به انگلیسی: Jessica Hilda Mauboy) (زاده ۴ اوت ۱۹۸۹) خواننده، ترانه‌سرا و بازیگر استرالیایی است.
او در مسابقه آواز یوروویژن ۲۰۱۸ نماینده استرالیا بود.
ترانه‌شناسی

منتظرش بودم (۲۰۰۸)
بگیرینشون دخترا (۲۰۱۰)
زیبا (۲۰۱۳)
هیلدا (۲۰۱۹)
فیلم‌شناسی > فیلم

برن نو دی (۲۰۱۰)
یاقوت‌های کبود (۲۰۱۲)
فیلم‌شناسی > تلویزیون

آیدل استرالیایی (۲۰۰۶)
دختر مخفیانه (۲۰۱۶–۱۷)
د ویس استرالیا (۲۰۲۱–اکنون)
د ویس جنریشنز استرالیا (۲۰۲۲–اکنون)
کوه تشگر

| تشگر> مرتفع‌ترین نقطه | تشگر> مرتفع‌ترین نقطه |
| --- | --- |
ارتفاع: ۳۲۶۷ متر
فهرست‌بندی: فهرست بلندترین قله استان‌های ایران
جغرافیا: جغرافیا
موقعیت: استان هرمزگان، ایران
رشته‌کوه مادر: زاگرس
کوه تشگِر با ارتفاع ۳۲۶۷ متر، بلندترین قله استان هرمزگان ایران است. قله تشگر بلندترین نقطه کوه هماگ یا همای است که در فاصله ۶۰ کیلومتری شمال شهرستان بندرعباس و در قسمت جنوبی شهرستان حاجی‌آباد قرار دارد و از بلندترین ارتفاعات استان هرمزگان به‌شمار می‌رود.
جغرافیا

کوه هماگ بلندترین ارتفاعات استان هرمزگان از رشته کوه‌های زاگرس جنوبی و بخشی از از زاگرس چین‌خورده است. چین خوردگی‌ها و گسل‌ها اغلب از روند شمال‌غربی و جنوب‌شرقی زاگرس پیروی می‌کنند. این کوه از نظر ساختار و سازندها دارای تنوع زیادی است. تنوع ساختاری باعث شده بیرون زدگی‌های سنگی فراوان پرتگاه‌ها و دامنه‌های واریزه‌ای به شکل‌ها و جهت‌های مختلف در منطقه دیده شود.
کوه‌های منطقه هماگ به دلیل ساختار کوهستانی از آب و هوای معتدل تری نسبت به اراضی پیرامونی خود برخوردار است. به‌طور کلی آب و هوای منطقه در ردیف گرم و خشک بوده و در ارتفاعات زمستان‌ها سرد و تابستان‌ها معتدل است. میزان بارش این منطقه نیز نسبت به سایر نقاط استان هرمزگان بیشتر بوده و بارندگی سالانه آن بین ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلی‌متر است.
یواس‌ان‌اس گروهبان جک جی پندلتن (تی‌ای‌کی‌وی-۵)

| پیشینه> مالک | پیشینه>  |
| --- | --- |
آغاز کار::  ۲۶ مه ۱۹۴۴
تکمیل ساخت::  ۱۹ ژوئن ۱۹۴۴
مشخصات اصلی: مشخصات اصلی
وزن::  ۴٬۵۱۲ تن متری (۴٬۴۴۱ تن بزرگ)
درازا::  ۴۵۵ فوت (۱۳۹ متر)
پهنا::  ۶۲ فوت (۱۹ متر)
آبخور::  ۲۸ فوت ۷ اینچ (۸٫۷۱ متر)
سرعت::  ۱۶ گره (۳۰ کیلومتر بر ساعت؛ ۱۸ مایل بر ساعت)
یواس‌ان‌اس گروهبان جک جی پندلتن (تی‌ای‌کی‌وی-۵) (به انگلیسی: USNS Sgt. Jack J. Pendleton (T-AKV-5)) یک کشتی است که طول آن ۴۵۵ فوت (۱۳۹ متر) می‌باشد. این کشتی در سال ۱۹۴۵ ساخته شد.
عباس منتجم شیرازی

| عباس منتجم شیرازی | عباس منتجم شیرازی |
| --- | --- |
نام هنگام تولد: عباس منتجم
زادهٔ: ۱۳۱۴ شیراز
درگذشت: ۲۲ مرداد ۱۴۰۱ (۸۷ سال) اصفهان
ملیت: ایرانی
پیشه: خوانندگی و بازیگری
عباس منتجم شیرازی (زادهٔ ۱۳۱۴ در شیراز – درگذشتهٔ ۲۲ مرداد ۱۴۰۱ در اصفهان) خواننده و بازیگر اهل ایران بود. او در دههٔ ۱۳۴۰ با خواندن ترانه‌های محلی به شهرت رسید و به بازیگری در سینما نیز پرداخت. وی برای نخستین بار، ترانهٔ فولکلور واسونک شیرازی را در یک فیلم سینمایی اجرا کرد.
زندگی‌نامه

عباس منتجم شیرازی در سال ۱۳۱۴ در شیراز زاده شد و از کودکی موسیقی محلی را فرا گرفت. عباس منتجم شیرازی در سال ۱۳۴۱ با خوانندگی و بازیگری در فیلم عروس دهکده وارد سینما شد و در ۱۰ فیلم به بازیگری پرداخت. او در ۲۳ فیلم به عنوان خواننده، ۱ فیلم به عنوان نوازنده و آهنگساز و ۱ فیلم به عنوان تهیه‌کننده حضور داشت. وی همچنین به همراه شکر شیرازی در چند قسمت از برنامه تلویزیونی به نام «شهر من شیراز» ساخته ایرج بردبار ظاهر شد. عباس منتجم شیرازی نخستین کسی است که برای شهر شیراز ترانه خواند و ترانهٔ فولکلور واسونک شیرازی را برای نخستین بار در یک فیلم سینمایی اجرا کرد و به گوش مخاطبان رساند.
او پس از انقلاب ۱۳۵۷ در محلهٔ سعدیهٔ شیراز، در یک داروخانه مشغول به کار شد. وی در زمان جنگ ایران و عراق در عملیات والفجر ۸ حضور داشت و از ناحیهٔ سر مورد اصابت ترکش خمپاره قرار گرفت و دچار آسیب دیدگی جدی شد. او بعدها به اصفهان رفت و به همراه پسرش تا پایان زندگی در آن شهر ماند. عباس منتجم از دههٔ ۱۳۷۰، در برخی مناسبت‌ها به عنوان خوانندهٔ محلی، به شبکهٔ تلویزیونی فارس دعوت شد و به اجرای برنامه پرداخت.
او در سال ۱۳۸۰ در یک ویژه برنامهٔ تلویزیونی در شبکه فارس مورد تقدیر قرار گرفت. وی همچنین در سال ۱۳۹۲ به همراه نگهدار جمالی، مهمان برنامهٔ تلویزیونی «ویتامین ث» با اجرای علی ضیا بود. در سال ۱۳۹۵ در جشنوارهٔ موسیقی فجر فارس، از وی تجلیل به عمل آمد. کتاب از گشایش تا نوا به کوشش فرشته اسدپناه از زندگی‌نامه عباس منتجم شیرازی گردآوری شده‌ است.
عباس منتجم شیرازی، ۲۲ مرداد ۱۴۰۱ در اصفهان درگذشت.
فیلمشناخت > بازیگر

۱ - سفرنامه شیراز (۱۳۷۱)
۲ - احمد چوپان (۱۳۵۱)
۳ - قمار زندگی (۱۳۵۱)
۴ - کلاه نمدی (۱۳۴۵)
۵ - فریاد دهکده (۱۳۴۴)
۶ - دهکده طلایی (۱۳۴۳)
۷ - ستاره صحرا (۱۳۴۳)
۸ - شکوفه‌های امید (۱۳۴۳)
۹ - اشک‌ها و خنده‌ها (۱۳۴۲)
۱۰ - عروس دهکده (۱۳۴۱)
فیلمشناخت > تهیه‌کننده

۱ - گنج و رنج (۱۳۴۶)
فیلمشناخت > نوازنده

۱ - زشت و زیبا (۱۳۴۴)
فیلمشناخت > خواننده

۱ - احمد چوپان (۱۳۵۱)
۲ - قمار زندگی (۱۳۵۱)
۳ - فردای باشکوه (۱۳۴۶)
۴ - کلاه نمدی (۱۳۴۵)
۵ - کلید بهشت (۱۳۴۵)
۶ - مأمور دو جانبه (۱۳۴۵)
۷ - صیادان نمک‌زار (۱۳۴۴)
۸ - فریاد دهکده (۱۳۴۴)
۹ - مزد خونین (۱۳۴۴)
۱۰ - ترانه‌های روستائی (۱۳۴۳)
۱۱ - جهنم زیر پای من (۱۳۴۳)
۱۲ - دهکده طلایی (۱۳۴۳)
۱۳ - ستاره صحرا (۱۳۴۳)
۱۴ - شکوفه‌های امید (۱۳۴۳)
۱۵ - قانون زندگی (۱۳۴۳)
۱۶ - مسیر رودخانه (۱۳۴۳)
۱۷ - آراس خان (۱۳۴۲)
۱۸ - اشک‌ها و خنده‌ها (۱۳۴۲)
۱۹ - پرستوها به لانه بازمی‌گردن (۱۳۴۲)
۲۰ - دختر کوهستان (۱۳۴۲)
۲۱ - طلاق (۱۳۴۲)
۲۲ - چادرنشین‌ها (۱۳۴۱)
۲۳ - عروس دهکده (۱۳۴۱)
سمیتا

مبارزه ویشنو مادو و کیتابها (آیه)، برگه از نقاشی دیوی مهاتمیا (شکوه الهه)
سَمهیتا (سانسکریت: संहिता)، به معنای مجموعه‌سرود، عنوانِ عامی است که به متون مجموعه‌وار هندوئیسم گفته می‌شود اما معمولاً وقتی از سمهیتاها سخن می‌رود مقصود چهار متن مهم و اولیه به نام‌های رْگ وده، سامه ودا، یَجورودا، و اَتْهَرْوه ودا است. این متون را ودا نیز می‌خوانند. در حقیقت عنوان ودا در مفهوم خاصِ خود، که از قضا کاربرد شایع‌تری نیز دارد، در مصداق با سمهیتاهای اولیه یکی است.
ودا در لغت به معنای «دانش» است. چهار ودا در پهنه تاریخی گسترده‌ای، از ۱۵۰۰ تا ۸۰۰ ق. م. شکل گرفته‌اند تا نیازهای دینی و آیینی آریاییانی را که به هند کوچیده بودند برآورند. در حقیقت این متون بازتابی از دین و فرهنگ آریایی‌اند:
رْگ‌وِده سَمْهیتا: رْگ وده در لفظ به معنای «دانش ستایش» است، و در واقع نیز مشتمل بر مدیحه‌سرایی و ستایش‌هایی خطاب به خدا یا خدایانِ آن فرهنگ است. رْگ‌وده دارای ۱۰۱۷ (یا ۱۰۲۸) سرود است. به هر سرود سو¨کْته می‌گویند. هر سو¨کته از بیت‌هایی شکل می‌گیرد که به آن ریچ می‌گویند. همه سرودهای رْگ‌وده را در ده کتاب یا مَنْدَله تنظیم کرده‌اند.
سامه وده: این ودا به اشعاری اختصاص دارد که در مناسک قربانیِ سُمه توسط یکی از چهار روحانیِ اصلی، که با عنوان اودگاتری (نوازنده) شناخته می‌شود، قرائت می‌گردد. این اثر مشتمل بر ۱۸۱۰ یا ۱۵۴۹ بیت است، (اگر مکررات حذف شود) که تقریباً همه آن، بجز ۷۸ بیت از رْگ‌وده اخذ شده‌است. آوازهای مقدس یا سامَنه‌ها ترانه‌هایی بود که بر پایه همین سرودها تنظیم گشته بود و اودگاتری بایستی اجرای آنها را قبلاً بیاموزد. دستورالعمل‌های مربوط به هماهنگ‌خوانی سرودها نشان از آن است که سبک آواز نیایشی در دوره وده‌ای بیشتر شبیه آوازهای ساده بدوی بوده‌است. گویا اعتقاد بر این بوده که زیر و بم و آهنگ مناسب، قدرت مؤثری به آواز می‌دهد.
سامه‌وده دارای دو بخش است: بخش نخست را پو¨رْواریچیکه می‌نامند و شامل ادبیات جداگانه‌ای است که به عنوان یاری‌دهنده در یادآوری آهنگ‌های متنوع به کار می‌رود. بخش دوم را اوتّراچیکه می‌خوانند و دربردارنده متن کامل آوازهاست.
یَجوروِده یا وده قربانی در مناسک اول ماه و قرص کامل ماه، قربانی و سُمَه به کار می‌رفته‌است. این مناسک را یکی از چهار دینیارِ آیین قربانی، با عنوان اَدْهْوَرّیو اجرا می‌کرده‌است. از مجموعه یجور وده دو بخشِ تجدیدنظرشده به نام‌های یجور وده سفید و سیاه در دست است، که اولی فقط به نظم (قطعه‌های شعری یا مَنتْره) و دومی مخلوطی از نظم و نثر است. به بخش‌های منثورِ آن براهمنه می‌گویند. یجور وده سفید نماینده مکتب آدیتیَه است که در شمال و در مهاراشتره رواج دارد، و یجوروده سیاه نماینده مکتب برهما است. این تقسیم دوگانه یجوروده به سبب نگرش‌های متفاوت معلمان و پیروان اولیه آن بوده‌است.
اَتْهْروَه‌وده: این نام برگرفته از شخصیتی اسطوره‌ای به نام اَتْهَرْون است که، بنابر سنت هندی، پسر بزرگتر برهماست و همو این اثر را نوشته‌است. اتْهَروه‌وده (وده اَتْهَرْون) دربردارنده دانش جادوی مثبت و منفی است؛ دعاها و وِردهایی برای به دست آوردن سعادت و ایمنی و نیز اذکاری برای درهم‌کوبیدن و دورکردن دشمنان و شیاطین. خدایانِ این وده همان خدایان رگ‌وده، مانند ایندره و اگنی‌اند که شخصیتشان قدری به سوی نیروهای نابودگر شیاطین تغییر کرده و کم‌رنگ‌تر شده‌است.
اتهروه‌وده بیش از بقیه وِده‌ها به موضوعات نظری عرفان گرویده اما در سرودهایش فلسفه را نیز با جادو در هم پیچانده‌است. اتهروه‌وده در مجموع پنج هزار و نهصد و سی و سه بند، که هر کدام چند سطر می‌شود در خود دارد.
زیارت (فیلم ۱۹۹۹)

| زیارت | زیارت |
| --- | --- |
کارگردان: شاجی ان. کارون
تهیه‌کننده: موهن لال پییر آسولینه
بازیگران: موهن لال سوهاسینی مانیراتنام ماتونار سانکارانکوتی کوکوپاراماساوان
موسیقی: ذاکر حسین
تدوین‌گر: ای. سریکار پراساد
تاریخ‌های انتشار:  ۲۵ دسامبر ۱۹۹۹ (۱۹۹۹-12-۲۵)  
مدت زمان: ۱۱۹ دقیقه
کشور: هند فرانسه آلمان
زبان: زبان مالایالم
زیارت (به انگلیسی: Vanaprastham) فیلمی محصول سال ۱۹۹۹ و به کارگردانی گاتام منون است. در این فیلم بازیگرانی همچون موهن لال، سوهاسینی مانیراتنام، ماتونار سانکارانکوتی، کوکوپاراماساوان ایفای نقش کرده‌اند.
غلامعلی کوهساری

| غلامعلی کوهساری | غلامعلی کوهساری |
| --- | --- |
نمایندهٔ حوزهٔ انتخابیهٔ آزادشهر، رامیان و فندرسک در مجلس شورای اسلامی: نمایندهٔ حوزهٔ انتخابیهٔ آزادشهر، رامیان و فندرسک در مجلس شورای اسلامی
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: ۱۳۵۰ خورشیدی آزادشهر،  ایران
حزب سیاسی: اصلاح طلب
تحصیلات: لیسانس مهندسی کشاورزی
پیشه: نمایندهٔ دورهٔ یازدهم مجلس شورای اسلامی؛                       نمایندهٔ دورهٔ ششم مجلس شورای اسلامی
غلامعلی کوهساری (زادهٔ ۱۳۵۰ در آزادشهر) نمایندهٔ حوزهٔ انتخابیهٔ آزادشهر، رامیان و فندرسک در دوره های ششم و  یازدهم مجلس شورای اسلامی بوده است.
غلامعلی کوهساری برادر کوچک‌تر علی کوهساری است که پس از مرگ وی در حادثهٔ هواپیمای یاک ۴۰ در تاریخ ۲۷ اردیبهشت ۱۳۸۰، در انتخابات میان‌دوره‌ای در تاریخ ۹ آذر ۱۳۸۰، از حوزهٔ انتخابیهٔ آزادشهر وارد مجلس شد.
منار جام

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نمایی از منار جام: نمایی از منار جام
fa (in English: Expected satiety): fa
موقعیت در افغانستان: موقعیت در افغانستان
مکان: جام (فیروزکوه)، شهرستان شهرک، استان غور، افغانستان
مختصات: ۳۴°۲۳′۴۶″شمالی ۶۴°۳۰′۵۷″شرقی﻿ / ﻿۳۴٫۳۹۶°شمالی ۶۴٫۵۱۵۷°شرقی﻿ / 34.396; 64.5157
ارتفاع: ۶۵ متر
تاریخ: تاریخ
سازنده: سلطان غیاث‌الدین غوری
جنس: خشت خام
ساخته‌شده: سده ۱۲ میلادی
دوره‌ها: غوریان
اطلاعات بیشتر: اطلاعات بیشتر
وضعیت: سالم، فرسایش
مدیریت: وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان
دسترسی عمومی: باز
معماری: معماری
سبک‌های معماری: غوریان
 سایت میراث جهانی یونسکو:  سایت میراث جهانی یونسکو
نام رسمی: Minaret and Archaeological Remains of Jam
گونه: فرهنگی
معیار: ii, iii, iv
تاریخ ثبت: ۲۰۰۲ (جلسه ۲۶ام کمیته میراث جهانی یونسکو) طی نشست بوداپست
شماره ثبت: ۲۱۱
بخشی از: افغانستان
عضو: فهرست میراث جهانی یونسکو
 :  
 :  
منار جام در مناطق کوهستانی استان غور در ۶۲ کیلومتری منطقه «شهرک» در روستای موسوم به «جام»، محلی که رودخانه جام از جنوب به طرف شمال به رودخانه خروشان «هریرود» جریان دارد و در زاویه تلاقی این دو رودخانه قرار دارد.
این منار در سده دوازدهم میلادی ساخته شده و ۶۲ متر ارتفاع دارد و در سال ۲۰۰۲ مرکز حفظ میراث جهانی یونسکو خواستار ثبت این منار در فهرست میراث فرهنگی جهان شد. این بنا بعد از قطب منار در دهلی نو، هندوستان بلندترین مناره خشتی جهان است.
منار کهنسال و تاریخی جام در حال فرسایش است فرانچسکو بندارین مدیر این مرکز دربارهٔ منار جام گفته‌است که این منار، «احتمالاً یکی از سازه‌های خارق‌العاده معماری و کهنسال‌ترین برج آجری باقی مانده در جهان است.»
یونسکو می‌گوید به دلیل جریان آب در رودخانه‌ای که در نزدیکی منار جام قرار دارد، این منار بزرگ، در حال فرسایش است.
مکان

مناره جام در پایتخت خاندان غوریان، فیروزکوه واقع شده است.
این منار مدور روی یک پایه هشت ضلعی قرار دارد. دارای ٢ بالکن چوبی بوده و در بالای آن یک فانوس قرار دارد. شباهت ظاهری آن بسیار نزدیک به مناره های غزنی است که توسط مسعود سوم ساخته شده است. تصور می شود که قطب منار در دهلی، هند از این منار الهام گرفته شده باشد.
منار جام شامل ۶۰ مناره و برج های ساخته شده در آسیای میانه، ایران و افغانستان که بین قرون ١١ و ١٣ ساخته شده است. از جمله منار قتلغ تیمور در اورگنج قدیمی، که بلندتر از آن هنوز وجود ندارد. تصور می شود که این مناره ها به عنوان نمادهای پیروزی اسلام ساخته شده اند، در حالی که برج های دیگر فقط برج های نظامی یا دیده بانی بودند.
چشم انداز باستان شناسی اطراف منطقه جام که شامل ویرانه های یک قصر، قلعه، کوره سفالگری و گورستان یهودیان است شاید نشان دهنده بقایای شهر از دست رفته فیروزکوه باشد. تجزیه و تحلیل حفره های دزد در اطراف سایت، تصاویر ماهواره ای با وضوح بالا و داده های گوگل مپ منجر به کشف اندازه پایتخت تابستانی غوریان در اطراف منار جام گردیده است که حدود ١٩.٥ هکتار میباشد.
محوطه باستانی جام با موفقیت به عنوان اولین میراث جهانی افغانستان در سال ٢۰۰٢ معرفی شد. همچنین به دلیل وضعیت نامطلوب حفظ منار و نتایج غارت آنجا، در فهرست میراث جهانی یونسکو در معرض خطر ثبت شد.
به گفته باستان شناسان، گورستان یهودیان نیز در ١۰ کیلومتری مناره همراه با بقایای یک قلعه نظامی، کاخ و کوزه های سفالی کشف گردیده است.
پیشینه

براساس اسناد سازمان یونسکو، این مناره در سال ۱۱۹۴ میلادی در دوران سلطنت «سلطان غیاث‌الدین غوری» ساخته شده‌است. در شماره ششم کتیبه نشریه «انجمن حفظ میراث‌های فرهنگی افغانستان» (سپک) آمده‌است که سازنده این مناره معماری به نام «علی» بوده که نام او در دو نقطه این مناره دیده می‌شود همچنین در پای منار جام نیز نام شاه غیاث الدین غوری به چشم می‌خورد.
معماری

منار بلند جام به صورت استوانه‌ای و بر پایه‌ای هشت ضلعی ساخته شده که قطرش ۹ متر و بلندای آن ۶۲ متر است. قاعده‌ی این مناره به بلندای تقریباً ۲ متر از سطح زمین جای دارد که در کوچکی برای ورود به داخل مناره وجود دارد.
شیوه ساخت و شکل ظاهری جام را شبیه به مناره‌ای می‌دانند که مسعود سوم غزنوی در شهر غزنی یا غزنه ساخته بود. همچنین در شهر دهلی هندوستان هم یک مناره به نام منار قطب وجود دارد که بدون شک در ساختش از برج جام ایده گرفته‌اند. تحقیقات باستان‌شناسی نشان داده‌اند که در اطراف برج جام آثار و خرابه‌هایی از استحکامات نظامی، یک کاخ، کوزه‌های سفالین و یک گورستان متعلق به یهودیان یافت شده‌است و با این اوصاف احتمالاً از برج جام برای دیدبانی استفاده می‌کردند.
برخی باستان‌شناسان عقیده دارند که قطب منار در هند با الهام از منار جام در اوایل قرن ۱۳ به ارتفاع ۷۳ متر ساخته شده‌است.
آسیب‌ها

یکی از خطرهایی که منار جام را تهدید می‌کند جای گرفتن آن در کنار رودخانه است. با گذشت زمان، رودخانه هریرود به تدریج ساحل جنوبی خود را تخریب کرده و بستر خود را به سوی این مناره گسترش داده‌است. چنان‌که همه ساله در فصل بارندگی با افزایش سیلاب‌ها و بالا آمدن سطح آب رودخانه این خطر طبیعی چندین برابر می‌شود. نخستین آزمایش‌هایی که در سال (۱۹۷۱ میلادی) توسط کارشناسان صورت گرفت نشان داد منار جام به اندازه ۲ درجه به سمت شمال و به سوی هریرود تمایل پیدا کرده‌است.
پس از قدرت گرفتن طالبان در افغانستان، ادعا شده است پروژه استحکام این بنای تاریخی و پاک سازی رودخانه جام به هدف حفاظت بیشتر این بنای تاریخی اجرا شده است.
نوشته‌ها

منار جام دارای هشت ضلع است، اضلاع آن در مجموع صفحه‌ای را تشکیل می‌دهند که نوشته‌هایی را در خود جای داده‌است. به‌طور نمونه در هشت ضلع پائین مناره نوشته‌ای طولانی مشاهده می‌شود که متن نوشته به شکل مدور با کاشی آغاز شده‌است. این متن از جزء نوزدهم قرآن از سوره مریم انتخاب شده و مجموعاً ۹۷۶ کلمه است. در صفحه ۳ آیه۳۱، در صفحه ۴ آیه ۴۳، در صفحه ۵ آیه ۵۴، در صفحه ۶ آیه ۷۷، در صفحه ۸ آیه ۹۲، درج است.
کتیبه اول: متن این کتیبه از بالا به پائین با کلمات طیبه و شهادتین آغاز می‌شود: «اشهدان لا اله اله الله محمدرسول الله و …»
کتیبه دوم: در این کتیبه آیه‌ای از قرآن کریم: «نصر من الله و فتح قریب….»
کتیبه سوم: نوشته کوفی که در قسمت نیمه بالای آن ثبت شده‌است: «السلطان المعظم غیاث الدنیا والدین ابوالفتح محمد بن سام….»
نوشته زیرین بنا به حدی تخریب شده که تنها ۲ کلمه آن قابل خواندن است، این نوشته به سبک زیبای هنر خطاطی کوفی بافت خورده و از نوع خط برجسته است.
ثبت در فهرست میراث جهانی

منار جام در نشست ۲۶ام کمیته میراث جهانی یونسکو به تاریخ ۲۷ ژوئن ۲۰۰۲ در شهر «بوداپست» که از طرف سازمان آموزش، علمی و فرهنگی یونسکو برگزار شد در فهرست میراث فرهنگی جهان قرار گرفت.
نگارخانه

منار جام
منار جام
قصر زرافشان
تزیینات قسمت بیرونی منار جام
سنگ‌فرش خشتی حیاط در نزدیکی منار جام
نمای نزدیک جزئیات تزیینی
تزیینات نما
درون منار
منار جام در کنار هریرود
نمای نزدیک منار جام
پیروزی بابر در کنار منار جام