stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
نقد مسیحیت
نقد رفتار تاریخی > مسیحیت و علم

در طول سده نوزدهم، یک مدل تفسیری از رابطه دین و علم که امروزه به عنوان نظریه تضاد شناخته می‌شود، توسعه یافت که بر پایه آن، تعامل میان دین و علم تقریباً به ناگزیر به خصومت و تعارض منجر می‌شود. یک مثال رایج این تصور نادرست بود که مردم از سده‌های میانی باورمند بودند که زمین مسطح است و تنها علم رها از تعصبات مذهبی، کروی بودن آن را نشان داده‌است. این پایان‌نامه در اواخر سده ۱۹ و اوایل سده ۲۰ یک رویکرد تاریخ‌نگاری رایج بود، اما بیشتر مورخان معاصر علم اکنون آن را رد می‌کنند.
مفهوم جنگ میان علم و دین در تاریخ‌نگاری علم در اواخر سده نوزدهم و اوایل سده بیستم رایج بود. بیشتر مورخان علم امروزی باورمندند که تز تعارض با پژوهش‌های تاریخی بعدی جایگزین شده‌است. چارچوب بندی رابطه میان مسیحیت و علم به عنوان رابطه‌ای غالباً منازعه هنوز در فرهنگ عامه رایج است.
کارل ساگان، اخترشناس، اختلاف میان منظومه‌های نجومی بطلمیوس (که فکر می‌کرد خورشید و سیارات به دور زمین می‌چرخند) و کوپرنیک (که فکر می‌کرد زمین و سیارات به دور خورشید می‌چرخند) را ذکر کرد. او در کیهان: یک سفر شخصی می‌گوید که باور بطلمیوس «در دوران تاریکی توسط کلیسا حمایت می‌شد… [این] به‌طور مؤثری از پیشرفت ستاره‌شناسی به مدت ۱۵۰۰ سال جلوگیری کرد.» تد پیترز تد پیترز در دانشنامه دین می‌نویسد که اگرچه حقیقتی در این داستان وجود دارد، اما اغراق‌آمیز شده و «اسطوره‌ای مدرن که توسط کسانی که مایل به دیدن جنگ میان علم و دین هستند که گفته می‌شود توسط یک مرجع کلیسایی آتاویستی و جزم گرا مورد آزار و اذیت قرار گرفته‌اند، تداوم یافته‌است.» در سال ۱۹۹۲، به نظر می‌رسد که کلیسای کاتولیک از گالیله حمایت می‌کند، نظرات زیادی را در رسانه‌ها به خود جلب کرد.
اخلاق

فیلسوف فریدریش نیچه از منتقدان برجسته اخلاق مسیحیت بود.
اخلاق > عیسی

مقالهٔ اصلی: نقد عیسی
عیسی شخصیت اصلی مسیحیت است. از زمانی که گفته می‌شود او در آن زندگی می‌کرده‌است، تعدادی از افراد مشهور از عیسی انتقاد کرده‌اند. موضوعات مورد انتقاد شامل اخلاق زندگی عیسی، هم در زندگی عمومی و هم در زندگی خصوصی او، مانند سلامت روان عیسی، اخلاق آموزه‌های او و غیره است.
منتقدان اولیه عیسی و مسیحیت شامل کلسوس در سده دوم و پورفیری در سده سوم بودند. در سده نوزدهم، فردریش نیچه به شدت از عیسی انتقاد کرد، زیرا او آموزه‌های او را در برخورد با موضوعاتی مانند تمایلات جنسی «ضد طبیعت» می‌دانست. از منتقدان برجسته معاصر عیسی می‌توان به آین رند، هکتور آوالوس، سیتا رام گوئل، کریستوفر هیچنز، برتراند راسل و دینندا سرسوتی اشاره کرد.
اخلاق > اخلاق در کتاب مقدس

اخلاق کتاب مقدس توسط برخی مورد انتقاد قرار گرفته‌است که برخی از آموزه‌های آن را غیراخلاقی می‌دانند. برده‌داری، نسل‌کشی، مافوق‌گرایی، مجازات اعدام، خشونت، پدرسالاری، عدم تحمل جنسی، استعمار، و مشکل شر و خدای خوب، نمونه‌هایی از نقد اخلاق در کتاب مقدس هستند.
اخلاق در کتاب مقدس مورد انتقاد قرار گرفته‌است، مانند قسمت‌هایی از عهد عتیق که در آن خداوند به بنی اسرائیل دستور می‌دهد که علیه مردم دشمن نسل‌کشی کنند، و فرمان او مبنی بر اینکه هیچ‌کس در میان همان مردمان دشمن نباید در امان بماند. وجود شر به عنوان شاهدی بر عدم وجود موجود قادر مطلق و همه چیزخواه استدلال شده‌است، با این حال خداباوری شکاک نشان می‌دهد که انسان‌ها درک درستی از تصویر بزرگ برای ارزیابی کافی ندارند. با این حال، استدلال مخالف استفان مایتزن نشان می‌دهد که تناقض اخلاقی در کتاب مقدس که توسط اکثر مسیحیان یا یهودیان امروزی دنبال نمی‌شود، مانند اعدام همجنس گرایان، ناسزاگویان، کودکان نافرمان، یا مجازات برای مخلوط کردن پارچه کتان و پارچه، در نهایت استدلال خداباوری شکاکانه را تضعیف می‌کند. اخلاق مسیحی نیز به دلیل پرورش نابردباری (مانند دیدگاه‌های یهودی ستیزانه)، و داشتن ماهیت سرکوبگر مورد انتقاد قرار گرفته‌است. انتقاد نیز متوجه تهدید جهنم بوده‌است.
اخلاق > مسیحیت و سیاست

همچنین ببینید: چپ مسیحی و دین و سیاست
برخی از چپ‌ها و آزادی‌خواهان، از جمله مسیحیان که راست مسیحی را انکار می‌کنند، از اصطلاح فاشیسم مسیحی یا کریستوفاشیسم برای توصیف آنچه برخی به عنوان یک نومحافظه‌کار پیش‌فاشیست یا ملی‌گرایی دینی و احتمالاً تئوکراتیک در ایالات متحده می‌دانند، استفاده می‌کنند.
کشیش ریچ لانگ از کلیسای متدیست ترینیتی یونایتد سیاتل خطبه‌ای ایراد کرد که آن را «جرج بوش و ظهور فاشیسم مسیحی» خواند و در آن گفت: «من می‌خواهم ایدئولوژی فاشیسم مسیحی را که بوش بیان می‌کند. شکلی از مسیحیت است که آینه مخالف آنچه عیسی تجسم کرده‌است.»
اخلاق > مسیحیت و سیاست > راست مسیحی

مسیحیان محافظه‌کار اغلب توسط اومانیست‌های سکولار و مسیحیان مترقی متهم به عدم تحمل می‌شوند که ادعا می‌کنند با علمی مخالفت می‌کنند که به نظر می‌رسد با تفسیر کتاب مقدس آنها (آفرینش‌گرایی، استفاده از پیشگیری از بارداری، انکار تغییرات آب و هوا، سقط جنین، پژوهش در مورد سلول‌های بنیادی جنینی و غیره) در تناقض است) لیبرال دموکراسی (جدایی کلیسا از دولت) و سیاست‌های اجتماعی مترقی (حقوق افراد با نژادها و مذاهب دیگر، زنان و افراد با گرایش‌های جنسی متفاوت).
اخلاق > مسیحیت و سیاست > ایالات متحده

نظرسنجی گالوپ نشان می‌دهد که در داخل ایالات متحده، اعتماد به مذهب سازمان یافته از دهه ۱۹۷۰ کاهش یافته‌است. فیل زاکرمن، استاد جامعه‌شناسی، استدلال می‌کند که مبارزات سیاسی علیه ازدواج همجنس‌گرایان در کلیساها «بسیاری از مردم را از مسیحیت دور می‌کند» و عامل کاهش تعداد مسیحیان در ایالات متحده است.
دیوید کینامن، رئیس مؤسسه بارنا، و گیب لیون از پروژه فرمی، مطالعه‌ای دربارهٔ نگرش آمریکایی‌های ۱۶ تا ۲۹ ساله نسبت به مسیحیت منتشر کردند. آنها دریافتند که حدود ۳۸ درصد از همه کسانی که به‌طور منظم به کلیسا می‌رفتند، برداشت‌های منفی از مسیحیت، به ویژه مسیحیت انجیلی داشتند، که آن را با فعالیت‌های سیاسی محافظه کار، ریاکاری، همجنس‌گراهراسی، اقتدارگرایی، و قضاوت گرایی مرتبط می‌دانستند. حدود ۱۷ درصد درک «بسیار بد» از مسیحیت داشتند.
ریشه‌ها

همچنین ببینید: صحت تاریخی عیسی، نظریه افسانه بودن عیسی، و مسیحیت و پاگانیسم
برخی استدلال کرده‌اند که مسیحیت بر پایه یک عیسی تاریخی بنا نشده‌است، در عوض، آنها استدلال کرده‌اند که مسیحیت بر پایه یک آفرینش اسطوره‌ای بنا شده‌است. این دیدگاه پیشنهاد می‌کند که ایده عیسی تجلی یهودیان فرقه‌های اسرارآمیز هلنیستی بود که ماهیت غیرتاریخی خدای خود را تصدیق می‌کردند و از آن به‌عنوان وسیله آموزشی استفاده می‌کردند. با این حال، این موضع که عیسی یک شخصیت تاریخی نبود، اساساً در میان پژوهشگران کتاب مقدس و مورخان کلاسیک بدون حمایت است.
الهی‌دانان و پژوهشگران کتاب مقدس مانند جیمز اچ. چارلزورث نسبت به استفاده از شباهت با خدایان زندگی-مرگ-تولد مجدد در ادیان اسرارآمیز گسترده رایج در فرهنگ هلنیستی هشدار می‌دهند تا به این نتیجه برسند که عیسی یک شخصیت کاملاً افسانه‌ای است. چارلزورث استدلال می‌کند که «احمقانه خواهد بود که به تقویت این توهم ادامه دهیم که انجیل‌ها صرفاً داستان‌های تخیلی مانند افسانه‌های هرکول و اسکلپیوس هستند. الهیات در عهد جدید بر پایه تفاسیر وقایع تاریخی واقعی است.»
خداوند خود را در کتاب مقدس به ابراهیم نشان می‌دهد و او در اینجا با سه فرشته دیده می‌شود. نوشته جیووانی باتیستا تیپولو.
راهبان کاتولیک در حال بازخرید بردگان مسیحی از برده‌داران شمال آفریقا. سده هفدهم.
ژان آرک نبردهایی را در نبرد برای آزادی فرانسه از انگلستان رهبری کرد. او باورمند بود که خداوند به او دستور داده‌است. پس از دستگیری، او به‌دلیل بدعت دینی در دادگاه متفقین انگلیسی محاکمه شد و در آتش سوزانده شد. او اکنون یک قدیس است که در کلیسای کاتولیک روم مورد گرامیداشت قرار می‌گیرد.
کشتار پروتستان‌های فرانسوی در روز سنت بارتلمه در سال ۱۵۷۲
دانشمندان سده‌های میانی به دنبال درک اصول هندسی و هارمونیکی بودند که خداوند جهان را بر پایه آنها آفرید.
اینگرید وندل

اینگرید وندل (انگلیسی: Ingrid Wendl؛ زادهٔ ۱۷ مهٔ ۱۹۴۰) مجری تلویزیون، روزنامه‌نگار، سیاستمدار، اسکیت‌باز نمایشی، نویسنده، و مفسر ورزشی اهل اتریش است.
اوجنیو مونتی

اوجنیو مونتی (ایتالیایی: Eugenio Monti; ۲۳ ژانویهٔ ۱۹۲۸ – ۱ دسامبر ۲۰۰۳) ورزشکار بابسلد اهل ایتالیا بود.
وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۱۱ مدال طلا، ۳ مدال نقره، ۲ مدال برنز شده‌است.
امیرمحمد صمصامی

| امیرمحمد صمصامی | امیرمحمد صمصامی |
| --- | --- |
امیر محمد صمصامی در سی و چهارمین دوره جشنواره فیلم فجر: امیر محمد صمصامی در سی و چهارمین دوره جشنواره فیلم فجر
زادهٔ: ۱۸ آذر ۱۳۴۱ ‏(۶۲ سال) تهران
ملیت: ایرانی
پیشه: دوبلور، گویندهٔ رادیو
سال‌های فعالیت: ۱۳۶۳ تاکنون
جوایز: تجلیل شده به عنوان صدای ماندگار ایران در سی و چهارمین جشنواره فیلم فجر
امیرمحمد صمصامی (زادهٔ ۱۸ آذر ۱۳۴۱ در تهران) دوبلور، مدیر دوبلاژ و گویندهٔ نام آشنای ایرانی است. او یکی از صداهای ماندگار سینمای ایران است.
زندگی‌نامه

او که با نام امیر صمصامی هم شناخته می‌شود در ۱۸ آذر ۱۳۴۱ در تهران متولد شد.
در مرکز آموزش هنر در وزارت ارشاد (فرهنگسرای نیاوران) به تحصیل تئاتر، بازیگری و کارگردانی پرداخت و از ۲۳ سالگی به‌طور حرفه‌ای کار در دوبله را شروع کرد. اولین نقش در دوبله فیلم توسط جلال مقامی به او داده شد. از سال ۱۳۶۷ با اجراء نمایش‌های رادیویی و داستان شب پا به رادیو گذاشت. وی سابقهٔ اجرای تلویزیونی نیز دارد: اجرای تلویزیونی برنامهٔ «جلوه‌هایی از کامپیوتر» و برنامهٔ ویژهٔ ماه رمضان ۱۳۷۸ با کنعان کیانی، منوچهر والی‌زاده، محمد عمرانی و فریبا متخصص از جمله فعالیت‌های اوست.
هاوارد کراس

| هاوارد کراس | هاوارد کراس |
| --- | --- |
زادهٔ: ۲۲ ژوئیهٔ ۱۹۱۸
درگذشت: ۳۰ ژوئن ۱۹۶۸ لبنان، نیوهمپشایر
ملیت: ایالات متحده آمریکا
هاوارد کراس (انگلیسی: Howard Crossett; ۲۲ ژوئیهٔ ۱۹۱۸ – ۳۰ ژوئن ۱۹۶۸)از برندگان مدال‌های بازی‌های المپیک زمستانی اهل ایالات متحده آمریکا بود.
ویتوریو ونه‌تو

مکان
| ویتوریو ونه‌تو | ویتوریو ونه‌تو |
| --- | --- |
کومونه: کومونه
Città di Vittorio Veneto: Città di Vittorio Veneto
ناحیه: ونه‌تو
استان / شهرستان: استان ترویزو (TV)
دهستان: کارپسیکا، کانفین، کزولو، فادالتو، فورمنیگا، لانگهر، نُوه، سن گیاکوکو دی وگلیا
حکومت: حکومت
 • شهردار: روبرتو تونن
مساحت: مساحت
 • کل: ۸۲ کیلومتر مربع (۳۲ مایل مربع)
ارتفاع: ۱۳۸ متر (۴۵۳ فوت)
جمعیت (۳۱ دسامبر  ۲۰۱۰): جمعیت (۳۱ دسامبر  ۲۰۱۰)
 • کل: ۲۸٬۹۶۴
 • تراکم: ۳۵۰/کیلومتر مربع (۹۱۰/مایل مربع)
اهلیت‌نام: Vittoriesi
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (زمان)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (ساعت تابستانه)
کد پستی: ۳۱۰۲۹
پیش‌شماره تلفن: ۰۴۳۸
قدیس پشتیبان: St. تیتان و آگوست ترویزو
روز قدیس: ۱۶ ژانویه، ۲۲ آگوست
وبگاه: وبگاه رسمی
ویتوریو ونه‌تو (به ایتالیایی: Vittorio Veneto) یک کومونه در ایتالیا است که در استان ترویزو واقع شده‌است.
خصوصیات

ویتوریو ونه‌تو ۸۲ کیلومترمربع مساحت و ۲۸٬۹۶۴ نفر جمعیت دارد و ۱۳۸ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
خواهرخوانده

شهرهای سائو کتانو دو سول، فینال لیگور و کریسیوما خواهرخوانده‌های ویتوریو ونه‌تو هستند.
فریتس ناهمان

فریتس ناهمان (آلمانی: Fritz Nachmann؛ زادهٔ ۱۶ اوت ۱۹۲۹) از ورزشکاران و مدال‌آوران در بازی‌های المپیک زمستانی لژسوار اهل آلمان است.
واباگ

مکان در 23x15px|border |alt=|link= پاپوآ گینه نو
| واباگ Wabag | واباگ Wabag |
| --- | --- |
شهر: شهر
مختصات: ۵°۲۹′ جنوبی ۱۴۳°۴۲′ شرقی﻿ / ﻿۵٫۴۸۳°جنوبی ۱۴۳٫۷۰۰°شرقی﻿ / -5.483; 143.700: مختصات: ۵°۲۹′ جنوبی ۱۴۳°۴۲′ شرقی﻿ / ﻿۵٫۴۸۳°جنوبی ۱۴۳٫۷۰۰°شرقی﻿ / -5.483; 143.700
ناحیه: ناحیه ارتفاعات
استان: استان انگا
منطقه: منطقه واباگ
فرمانداری محلی: فرمانداری محلی شهری واباگ
ارتفاع: ۱۸۳۰ متر (۶۰۰۰ فوت)
جمعیت (۲۰۰۰): جمعیت (۲۰۰۰)
 • کل: ۴۰۷۲
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +
واباگ مرکز استان انگا، واقع در کشور پاپوآ گینه نو است.
ویتلند، داکوتای شمالی

مکان
| Wheatland | Wheatland |
| --- | --- |
مکان مختص سرشماری: مکان مختص سرشماری
Wheatland: Wheatland
ایالت: داکوتای شمالی
شهرستان: Cass
مساحت: مساحت
 • کل: ۴٫۰ مایل مربع (۱۰ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۴٫۰ مایل مربع (۱۰ کیلومتر مربع)
جمعیت (2010): جمعیت (2010)
 • کل: ۶۸
 • تراکم: ۱۷/مایل مربع (۶٫۶/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (Central (CST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۵ (CST)
ویتلند(به انگلیسی: Wheatland) شهری در ایالت داکوتای شمالی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۶۸ نفر بوده‌است.
مک‌دانل داگلاس اف-۴ فانتوم ۲
توسعه

در سال ۱۹۵۳ دفتر طراحی مک‌دانل کار بر روی اصلاح اف۳اچ را آغاز نمود. در سال ۱۹۵۴ یک نمونه کامل از هواپیمای طراحی شده به نام اف۳اچ-جی ساخته شد و به نیروی دریایی ارائه گردید. این طرح به شدت مورد توجه قرار گرفت و بنابراین دستور ساخت دو فروند نمونه اولیه از سوی نیروی دریایی به مک‌دانل داده شد. این طرح، هواپیمایی بود تک‌سرنشین و مجهز به ۴ قبضه مسلسل ۲۰ میلی‌متری و دارای ۱۱ جایگاه حمل بمب یا موشک که توانایی عملیات در هر شرایط آب‌وهوایی را دارا بود. نیروی رانش آن توسط ۲ موتور از نوع جی-۶۵ تأمین می‌گردید و این جنگنده را به راحتی به سرعت ۱٫۵ ماخ می‌رساند. اما در سال ۱۹۵۴ میلادی با توجه به شرایط جدید حاکم بر سیاست خارجی ایالات متحده و مأموریت‌های محوله به نیروی دریایی، موارد مهمی به قابلیت‌های درخواستی مورد نظر برای این جنگنده اضافه شد که موجب تأخیر در طراحی و ساخت این هواپیما گردید، از جمله این موارد می‌توان قابلیت شرکت در عملیات‌های رهگیری و دفاع، قابلیت پرواز در شرایط جوی مختلف و مشکل، اضافه شدن یک رادار پیشرفته ای‌ان/ای‌پی‌کیو ۱۰۹ و افزودن نفر دوم به خدمه برای هدایت رادار را نام برد.
طراحی > نگاه کلی

فانتوم اف۴، جنگنده-بمب‌افکن دو سرنشینه‌ای است که به عنوان هواپیمای رهگیر برای پر کردن خلأ موجود در جنگنده‌های دفاعی نیروی دریایی آمریکا طراحی شد. از نوآوری‌های به‌کار رفته در آن می‌توان به رادار دوپلر پالس پیشرفته آن و نیز به‌کارگیری گسترده تیتانیوم در بدنه آن اشاره کرد.
علاوه بر اندازه و بیشینه وزن برخاست بالای ۶۰٬۰۰۰ پوندی (۲۷٬۰۰۰ کیلوگرم) آن، اف۴ بیشینه سرعت ۲٫۲۳ ماخ را دارد و سرعت اوجگیری اولیه آن بیش از ۴۱٬۰۰۰ فوت بر دقیقه (۲۱۰ متر بر ثانیه) است. ۹ جایگاه تسلیحات آن توانایی حمل بیش از ۱۸٬۶۵۰ پوند (۸۴۸۰ کیلوگرم) جنگ‌افزار، شامل موشک‌های هوابه‌هوا، هوا به سطح، هدایت‌شده، هدایت‌نشده و بمب‌های هیدروژنی را دارد. همچون دیگر هواپیماهای رهگیر آن زمان، اف۴ بدون توپ داخلی بود.
طراحی این هواپیمای جنگنده دو سرنشینه که برد بالا و امکان حمل جنگ‌افزار بالایی را داشت پایه‌ای برای طراحی نسل بعدی جنگنده‌های سبک بهینه شده برای جنگ در طول روز بود.
طراحی > ویژگی‌های پروازی

در جنگ‌های هوایی بزرگ‌ترین برتری فانتوم، شتاب بالای آن بوده است. این توانایی باعث می‌شد خلبان‌های متبحر حق انتخاب برای آغاز یک جنگ هوایی یا عقب‌نشینی از آن را داشته باشند. هواپیمای غول‌پیکر فانتوم که برای شلیک موشک‌های هدایت‌شونده با رادار طراحی شده بودند چابکی رقبای ساخت شوروی خود مانند میگ‌ها را نداشتند و گاه در مانورهای سخت، از مسیر خود منحرف شده و دچار پیچ خوردن‌های غیرقابل کنترل می‌شد، با این حال خلبانان معتقد بودند که هواپیما انعطاف خوبی در عملکرد دارد و پرواز با آن راحت است. در سال ۱۹۷۲ به بال‌های مدل اف-۴ ئی، هوازه را افزودند که به آن توانایی مانور با زاویه حمله بالا را می‌داد.
موتورهای جی ۷۹ دود سیاه غلیظی را تولید می‌کرد که فانتوم‌ها را از دور قابل شناسایی می‌کرد. خلبان‌ها این دود را با به‌کارگیری حالت پس‌سوز از میان می‌بردند اما این کار راندمان سوخت را کم می‌کرد. بعضی از خلبان‌ها پس سوز را در یک موتور هواپیما استفاده می‌کردند که این کار روی شتاب هواپیما همان تأثیر را می‌گذاشت که از پس‌سوز در هر دو موتور استفاده شود و از طرفی هم دود به‌شدت سیاه غلیظ موقعیت هواپیما را مشخص نمی‌کرد.
یکی از ضعف‌های بزرگ فانتوم در طراحی‌های اولیه آن نبود مسلسل داخلی در آن بود. چون برای دوره کوتاهی عقیده بر این بود که جنگ‌های هوایی چرخشی در سرعت‌های مافوق صوت غیرممکن است و در واقع به خلبانان یاد داده نمی‌شد که چگونه با این هواپیما با جنگنده‌های دیگر درگیر شوند. اما در واقعیت جنگ‌های هوایی معمولاً در سرعت‌های زیر صوت دنبال می‌شدند چون خلبانان با کاهش سرعت خود تلاش می‌کردند پشت سر هواپیمای دشمن قرار بگیرند. ضمناً موشکهای هوا به هوای گرمایاب و هدایت‌شده آن دوران هم ضعیف بودند و شانس اصابت کمی داشتند. در نهایت این ضعف با اضافه کردن مسلسل ۲۰ میلی‌متری شش لول ام۶۱ والکان در اف-۴ ئی جبران شد.
طراحی > هزینه‌ها

|  | اف-۴ سی | آراف-۴ سی | اف-۴ دی | اف-۴ ئی |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| هزینه بخش تحقیق و توسعه | – | ۶۱٬۲۰۰ از ۱۹۶۵ تا ۱۹۳۷ ۴۵۱٬۳۴۲ از ۱۹۷۳ تا اکنون | – | ۲۲٬۷۰۰ از ۱۹۶۵ تا ۱۹۷۳ ۱۶۷٬۴۱۰ از ۱۹۷۳ تا اکنون |
| بدنه | ۱٬۳۸۸٬۷۲۵ در ۱۹۶۵ ۱۰٬۲۴۱٬۶۶۴ (اکنون) | ۱٬۶۷۹٬۰۰۰ در ۱۹۶۵ ۱۲٬۳۸۲٬۴۰۳ (اکنون)   | ۱٬۰۱۸٬۶۸۲ در ۱۹۶۵ ۷٬۵۱۲٬۶۴۵ در ۲۰۰۸ | ۱٬۶۶۲٬۰۰۰ در ۱۹۶۵ ۱۲٬۲۵۷٬۰۳۱ (اکنون) |
| موتورها | ۳۱۷٬۶۴۷ در ۱۹۶۵ ۲٬۳۴۲٬۶۰۵ (اکنون) | ۲۷۶٬۰۰۰ در ۱۹۶۵ ۲٬۰۳۵٬۴۶۴ (اکنون) | ۲۶۰٬۵۶۳ در ۱۹۶۵ ۱٬۹۲۱٬۶۱۸ (اکنون) | ۳۹۳٬۰۰۰ در ۱۹۶۵ ۲٬۸۹۸٬۳۲۳ (اکنون) |
| تجهیزات الکترونیکی | ۵۲٬۲۸۷ در ۱۹۶۵ ۱۸۵٬۶۱۰ (اکنون) | ۲۹۳٬۰۰۰ در ۱۹۶۵ ۲٬۱۶۰٬۸۳۶ (اکنون) | ۲۶۲٬۱۰۱ در ۱۹۶۵ ۱٬۹۳۲٬۹۶۰ (اکنون) | ۲۹۹٬۰۰۰ در ۱۹۶۵ ۲٬۲۰۵٬۰۸۶ (اکنون) |
| جنگ‌افزار | ۱۳۹٬۷۰۶ در ۱۹۶۵ ۱٬۰۳۰٬۳۱۳ (اکنون) | ۷۳٬۰۰۰ در ۱۹۶۵ ۵۳۸٬۳۶۵ (اکنون) | ۱۳۳٬۴۳۰ در ۱۹۶۵ ۹۸۴٬۰۲۹ (اکنون) | ۱۱۱٬۰۰۰ در ۱۹۶۵ ۸۱۸٬۶۱۰ (اکنون) |
| مهمات | – | – | ۶٬۸۱۷ در ۱۹۶۵ ۵۰٬۲۷۴ (اکنون) | ۸٬۰۰۰ در ۱۹۶۵ ۵۸٬۹۹۹ (اکنون) |
| هزینه پرواز | ۱٬۹ میلیون (۱۹۶۵) ۱۴ میلیون (اکنون) | ۲٬۳ میلیون (۱۹۶۵) ۱۷ میلیون (اکنون) | ۱٬۷ میلیون (۱۹۶۵) ۱۲٬۵ میلیون (اکنون) | ۲٬۴ میلیون (۱۹۶۵) ۱۷٬۷ میلیون (اکنون) |
| هزینه تغییرات | ۱۱۶٬۲۸۹ از ۱۹۶۵ تا ۱۹۷۳ ۸۵۷٬۶۱۶ از ۱۹۷۳ تا اکنون | ۵۵٬۲۱۷ از ۱۹۶۵ تا ۱۹۷۳ ۴۰۷٬۲۱۸ از ۱۹۷۳ تا ۲۰۰۸ | ۲۳۳٬۴۵۸ از ۱۹۶۵ تا ۱۹۷۳ ۱٬۷۲۱٬۷۲۲ از ۱۹۷۳ تا اکنون | ۷٬۹۹۵ از ۱۹۶۵ تا ۱۹۷۳ ۵۸٬۹۶۲ از ۱۹۷۳ تا اکنون |
| هزینه پرواز هر ساعت | ۹۲۴ در ۱۹۶۵ ۶٬۸۱۴ در ۲۰۰۸ | ۸۶۷ در ۱۹۶۵ ۶٬۳۹۵ (اکنون) | ۸۹۶ در ۱۹۶۵ ۶٬۶۰۸ (اکنون) | ۸۶۷ در ۱۹۶۵ ۶٬۶۰۸ (اکنون) |
هزینه نگهداری به‌ازای هر ساعت پرواز: ۵۴۵ در ۱۹۶۵ ۴٬۰۱۹ (اکنون)
نکته: مقادیر این جدول با ارزش دلار آمریکا در سال ۱۹۶۵ بیان شده‌اند و تغییرات آن به ازای تورم محاسبه شده است.
در نیروی هوایی ایران

نیروی هوایی شاهنشاهی ایران در ابتدا تصمیم داشت جهت دور کردن میگ‌های نیروی هوایی شوروی، جنگنده اف-۱۱۱ را از کارخانه جنرال داینامیکس خریداری نماید؛ ولی با شکست پروژه این هواپیما، آمریکا تصمیم گرفت که جنگنده فانتوم که در جنگ ویتنام امتحان خوبی پس داده بود را به ایران بفروشد. گفتنی است این هواپیما نیز در نبرد با جنگنده پیشرفته میگ-۲۵ ناکام ماند و ایران مجبور شد از شرکت گرومن هواپیمای جنگندهٔ اف-۱۴ تام‌کت را خریداری نماید.
نیروی هوایی شاهنشاهی ایران بعد از نیروی هوایی اسرائیل دومین مشتری این جنگنده از لحاظ تعداد سفارش به‌شمار می‌رود. تعداد دقیق فانتوم‌های تحویل شده به ایران از سوی آمریکا دقیقاً مشخص نیست. بر اساس یکی از برآوردها، ۲۹ فروند اف-۴ دی، ۱۶۲ فروند اف-۴ ئی و ۱۷ فروند آراف-۴ ئی و ۲تا۳ فروند آراف-۴سی به ایران تحویل داده شده است. منبع خبری دیگری روال سفارش و تحویل فانتوم‌ها به ایران را به این ترتیب معرفی کرده: سفارش ۳۲ فانتوم اف-۴ دی در ۱۹۶۷ و تحویل آن‌ها در سپتامبر ۱۹۶۸، سفارش ۱۷۷ اف-۴ ئی و ۱۶ آراف-۴ ئی در ۱۹۷۳ و تحویل آن‌ها در ۱۹۷۷.
بسیاری از تجهیزات اضافه و قطعات یدک خریداری شده در آمریکا نگهداری می‌شده‌اند. خلبانان ایرانی این جنگنده در آمریکا و پاکستان دوره‌های آموزشی را طی کرده بودند. نیروی هوایی شاهنشاهی ایران از این جنگنده در جنگ ظفار و کمک به سرکوب شورشیان عمان و همچنین پاسداری از مرزهای شمالی و غربی ایران در برابر تجاوزات هوایی پراکنده شوروی و عراق استفاده نموده است.
بعد از انقلاب ۱۳۵۷ و قطع رابطه ایران و آمریکا، این احتمال وجود دارد که این جنگنده با قطعات اصلی تجهیز نشده باشد. در طول جنگ ایران و عراق نیز ایران قطعات یدکی این جنگنده را از طرق مختلفی تأمین می‌کرد. گاه این قطعات را در چهارچوب توافقاتی همچون ماجرای مک‌فارلین به‌طور مستقیم از آمریکا تأمین می‌کرد. گاه با کمک دلالان اسلحه اسرائیلی به‌طور مخفیانه، و گاه نیز توربوفن‌های ساخت رولز-رویس پی‌ال‌سی را از کشورهای اروپایی عضو پیمان ناتو خریداری و به جای موتورهای اصلی بدون قطعات یدکی جایگزین می‌کرد. همچنین بنابر اظهارات یکی از اعضای تیم مذاکره‌کننده در ماجرای مک‌فارلین، تعدادی جنگنده فانتوم مازاد نیروی هوایی اردن و اتیوپی نیز با جلب رضایت آمریکا، خریداری و در طول جنگ به کار گرفته شد.
در نیروی هوایی ایران > پیروزی‌های هوایی هواپیماهای اف-۴ ایران در جنگ ایران و عراق

۲۹ فروند میگ-۲۱
۲۱ فروند میگ-۲۳
۱۵ فروند سوخو-۱۷
۲ فروند هلیکوپتر میل-۲۴
۲ فروند آنتونوف-۲۴
۲ فروند میراژ اف۱
۱ فروند سوپر اتاندارد
۱ فروند توپولف-۲۲
۱ فروند هلیکوپتر بل ۴۱۲
۱ فروند هلیکوپتر سوپر فرلون
در دو پیروزی نیز جنگندهُ دشمن شناسایی نشد.
پیروزی‌های هوایی جنگنده‌های فانتوم در جنگ ایران و عراق که تاکنون نام خلبانان آن ثبت شده است
| نام خلبان | تعداد پیروزی | جنگنده‌های شکار شده> نوع | جنگنده‌های شکار شده> سلاح | جنگنده‌های شکار شده> تاریخ | جنگنده‌های شکار شده>  | جنگنده‌های شکار شده>  | جنگنده‌های شکار شده>  | جنگنده‌های شکار شده>  | جنگنده‌های شکار شده>  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| عباس دوران | ۳ | میگ-۲۳ میگ-۲۳ میگ-۲۱ | ایم-۷ئی ایم-۷ئی ایم-۷ئی | ۵۹/۷/۷ ۵۹/۷/۷ ۵۹/۸/۱۱ |  |  |  |  |  |
| راثی | ۱ | میگ-۲۳ | ام۶۱ والکان | ۵۹/۶/۲۹ |  |  |  |  |  |
| ادیبی | ۱ | سوپر اتاندارد | ایم-۷ئی | ۶۳/۱/۱۳ |  |  |  |  |  |
| حسیبی | ۱ | میگ-۲۳ | ایم-۹پی | ۵۹/۷/۲۱ |  |  |  |  |  |
| عباسی | ۱ | میگ-۲۳ | ایم-۹پی | ۶۰/۲/۶ |  |  |  |  |  |
| سالاری | ۱ | میگ-۲۳ | ایم-۹پی | ۶۷/۳/۲۴ |  |  |  |  |  |
| افخمی | ۱ | میگ-۲۱ | ؟ | ؟ /۵۹/۹ |  |  |  |  |  |
| سرلک | ۱ | میگ-۲۱ | ام۶۱ والکان | ۶۰/۲/۵ |  |  |  |  |  |
| مهلوجی | ۱ | میگ-۲۱ | ایم-۹پی | ۶۰/۲/۶ |  |  |  |  |  |
| مفیدی | ۱ | میگ-۲۱ | ایم-۹پی | ۶۰/۶/۳۱ |  |  |  |  |  |
| علیرضا یاسینی | ۱ | سوپر فرلون | ای‌جی‌ام-۶۵ | ۶۵/۴/۲۱ |  |  |  |  |  |
تاریخچه کاربری > نیروهای هوایی غیر از ایالات متحده

فانتوم به جز در نیروهای مسلح ایالات متحده در نیروی هوایی بسیاری کشورها از جمله استرالیا، مصر، آلمان، بریتانیا، یونان، ایران، اسرائیل، ژاپن، اسپانیا، کره جنوبی و ترکیه مورد استفاده قرار گرفته است.
تاریخچه کاربری > نیروهای هوایی غیر از ایالات متحده > استرالیا

مقالهٔ اصلی: مک‌دانل داگلاس اف۴ فانتوم ۲ در خدمت استرالیا
نیروی هوایی سلطنتی استرالیا (RAAF) بین سال‌های ۱۹۷۰ تا ۱۹۷۳ تا پیش از تحویل جنرال داینامیکس اف-۱۱۱سی سفارشی خود تعداد ۲۴ فروند F-4E از نیروی هوایی ایالات متحده اجاره نمود. در این مدت این هواپیماها از چنان محبوبیتی برخوردار شدند که نیروی هوایی استرالیا تصمیم گرفت تا پس از تحویل اف-۱۱۱سی‌های خود نیز، فانتوم‌های اجاره‌ای را نگه دارد. فانتوم‌های استرالیا در پایگاه امبرلی و در دو اسکادران شماره ۱ و شماره ۶ به کار گرفته می‌شدند.
تاریخچه کاربری > نیروهای هوایی غیر از ایالات متحده > مصر

نیروی هوایی مصر، در سال ۱۹۷۹ تعداد ۳۵ فروند از فانتوم‌های F-4E که پیشتر در نیروی هوایی ایالات متحده خدمت می‌کردند به همراه تعدادی موشک ایم-۷ اسپارو، ایم-۹ سایدوایندر و ماوریک به مبلغ ۵۹۴ میلیون دلار طی برنامه‌ای با نام "Peace Pharaoh" خریداری نمود. در سال ۱۹۸۸ تعداد ۷ فروند فانتوم مازاد نیروی هوایی آمریکا نیز خریداری شد. همچنین تا اواخر دهه ۱۹۹۰ میلادی، تعداد ۳ فروند فانتوم فرسوده نیز جایگزین گردیدند.
تاریخچه کاربری > نیروهای هوایی غیر از ایالات متحده > آلمان

نیروی هوایی آلمان (لوفت وافه) در سال ۱۹۶۹، ۸۸ فروند F-4E سفارش داد که در ژانویه سال ۱۹۷۱ آن‌ها را دریافت کرد، این هواپیماها از سال ۱۹۹۴ تا ۲۰۱۳ بازنشسته شدند.
تاریخچه کاربری > نیروهای هوایی غیر از ایالات متحده > یونان

در سال ۱۹۷۱ نیروی هوایی یونان شروع به سفارش فانتوم کرد و از سال ۱۹۷۴ F-4E را تحویل گرفت. در اوایل دهه ۱۹۹۰، نیروی هوایی یونان RF-4E و F-4Eهای اضافی از آلمان و ایالات متحده را دریافت کرد.
در تاریخ ۵ مه ۲۰۱۷، نیروی هوایی یونان به‌طور رسمی RF-4E را در مراسم عمومی بازنشسته کرد.
تاریخچه کاربری > نیروهای هوایی غیر از ایالات متحده > ایران

نیروی هوایی شاهنشاهی ایران پس از نیروی هوایی اسرائیل دومین مشتری این جنگنده از لحاظ تعداد سفارش به‌شمار می‌رود. نیروی هوایی ایران ۲۲۵ فروند فانتوم سفارش داد که شامل F-4D , F-4E , RF-4E به ایران تحویل داده شده است. در طول جنگ سرد و در جریان پروژه ژن تیره، یک آر اف۴سی ایرانی توسط یک فروند میگ-۲۱ متعلق به شوروی، سرنگون شد.
تاریخچه کاربری > نیروهای هوایی غیر از ایالات متحده > اسرائیل

نیروی هوایی اسرائیل بزرگ‌ترین مشتری خارجی فانتوم بود و همچنین در صنایع نظامی خود نیز از این جنگنده با نام‌های اورو(RF-4Es) و کورناس(F-4E) تولید می‌کرد، این هواپیماها در درگیری‌های اعراب و اسرائیل حضور گسترده و مؤثری داشتند. اسرائیل، در دهه ۱۹۸۰، برنامهٔ ارتقا و مدرنیزه کردن فانتوم‌های خود را آغاز کرد و بخش قابل‌توجهی از آن‌ها را ارتقا داد، آخرین فانتوم‌های اسرائیلی در سال ۲۰۰۴ بازنشسته شدند.
تاریخچه کاربری > نیروهای هوایی غیر از ایالات متحده > ژاپن

نیروی هوایی ژاپن در سال ۱۹۶۸، تعداد ۱۴۰ فروند فانتوم F-4EJ را که فاقد قابلیت‌هایی مانند سوخت‌گیری هوایی، سیستم موشکی ای‌جی‌ام-۱۲ بولپاپ، سیستم کنترل هسته‌ای و قابلیت حمله زمینی بودند را خریداری کرد. در سال ۱۹۸۱، شرکت صنایع سنگین میتسوبیشی این هواگردها را به F-4EJ Kai که برخی از قابلیت‌های ذکر شده را شامل می‌شد، ارتقا داد. تا سال ۲۰۰۷ نیروی هوایی ژاپن ۹۰ فروند F-4EJ Kai را در خدمت داشت، تا این‌که ژاپن به فکر بازنشستگی و یافتن جایگزینی برای آن‌ها افتاد. ژاپنی‌ها پس از بررسی چندین جنگنده، در سال ۲۰۱۱، جنگنده نسل پنجم و مدرن اف-۳۵ را انتخاب کردند و ۱۴۷ فروند از آن جنگنده را سفارش دادند. در ۹ مارس ۲۰۲۰ آخرین فانتوم‌های شناسایی ژاپن، بازنشسته شدند.
تاریخچه کاربری > نیروهای هوایی غیر از ایالات متحده > اسپانیا

نیروی هوایی اسپانیا نخستین سری از فانتوم‌های F-4C که قبلاً در نیروی هوایی آمریکا مشغول به خدمت بودند را در سال ۱۹۷۱ طی پروژه ای با نام "Peace Alfa" خریداری نمود. در سال ۱۹۸۹ هواپیمای C.12 بازنشست شد و در همان زمان نیروی هوایی تعدادی RF-4C سابق نیروی هوایی آمریکا را دریافت نمود و نام CR.12 برای آن تعیین شد. در سال‌های ۱۹۹۵–۱۹۹۶ این هواپیماها، به‌روزرسانی وسیعی از نظر اویونیک شدند. نیروی هوایی اسپانیا RF-4های خود را در سال ۲۰۰۲ بازنشسته کرد.
تاریخچه کاربری > نیروهای هوایی غیر از ایالات متحده > کره جنوبی

نیروی هوایی کره جنوبی خرید نخستین سری از فانتوم‌های F-4D دست دوم متعلق به نیروی هوایی آمریکا را طی پروژه‌ای با نام "Peace Spectator" از سال ۱۹۶۸ آغاز کرد که فرایند تحویل آن‌ها تا سال ۱۹۸۸ ادامه یافت. همچنین این کشور در طی پروژه دیگری با نام "Peace Pheasant II" تعدادی F-4E نو و تعدادی بازنشسته شده در نیروی هوایی آمریکا را خریداری نمود.