سنگ‌نوشته‌های هخامنشیان
سنگ‌نوشته‌ها > فهرست سنگ‌نوشته‌ها

مقالهٔ اصلی: فهرست سنگ‌نوشته‌های هخامنشیان
قاعدهٔ نام‌گذاریِ سنگ‌نوشته‌های هخامنشی ابتدا توسط رولاند کنت در سال ۱۹۵۳ ارائه شد و بعدها توسط مانفرد مایرهوفر، علیرضا شاپور شهبازی و رودیگر اشمیت بسط یافت.
حرف نخستِ نامِ مخففی که برای سنگ‌نوشته‌ها برگزیده می‌شود، حرفِ نخستِ نامِ پادشاهی است که در سنگ‌نوشته بیشتر به او اشاره شده، حرف دوم مربوط به مکانِ کشفِ سنگ‌نوشته‌است و حرف سوم نیز توسط پژوهشگران برای ایجاد تمایز میانِ سنگ‌نوشته‌هایی است که در یک مکان کشف شده‌اند.
در کتاب کتیبه‌های هخامنشی، نوشتهٔ پیر لوکوک (Pierre Lecoq) فهرست سنگ‌نوشته‌های هخامنشی این گونه آمده‌است:
سنگ‌نوشتهٔ کوروش بزرگ در پاسارگاد (CMa)
سنگ‌نوشتهٔ داریوش بزرگ در بیستون
سنگ‌نوشتهٔ داریوش بزرگ در پارسه (DPa)
سنگ‌نوشتهٔ داریوش بزرگ در شوش (DSe)
سنگ‌نوشتهٔ داریوش بزرگ در شوش (DSf)
سنگ‌نوشتهٔ داریوش بزرگ در شوش (DSj)
سنگ‌نوشتهٔ داریوش بزرگ در شوش (DSs)
سنگ‌نوشتهٔ داریوش بزرگ در نقش رستم (DNa)
سنگ‌نوشتهٔ داریوش بزرگ در نقش رستم (DNb)
سنگ‌نوشتهٔ داریوش بزرگ در سو اِز (DZc)
کتیبهٔ داریوش بزرگ در کاخ آپادانای شوش
سنگ‌نوشتهٔ اردشیر در شوش (A2Sa)
سنگ‌نوشتهٔ خشایارشا در پارسه (XPa)
سنگ‌نوشتهٔ خشایارشا در پارسه (XPb)
سنگ‌نوشتهٔ خشایارشا در پارسه (XPc)
سنگ‌نوشتهٔ خشایارشا در پارسه (XPd)
سنگ‌نوشتهٔ خشایارشا در پارسه (XPe)
سنگ‌نوشتهٔ خشایارشا در پارسه (XPf)
سنگ‌نوشتهٔ خشایارشا در پارسه (XPg)
سنگ‌نوشتهٔ خشایارشا در پارسه (XPh)
سنگ‌نبشتهٔ خشایارشا در شوش (xsb)
سنگ‌نبشتهٔ خشایارشا در شوش (xsc)
سنگ‌نبشتهٔ خشایارشا در شوش (xsd)
کتیبهٔ سه زبانه خشایارشا در ترکیه
کتیبهٔ داریوش دوم در شوش (D2sa)
کتیبهٔ داریوش دوم در شوش (D2sb)
کتیبهٔ داریوش دوم در شوش (D2sc)
کتیبهٔ اردشیر دوم در همدان (A2Ha)
کتیبهٔ اردشیر دوم در همدان (A2Hb)
کتیبهٔ اردشیر دوم در همدان (A2Hc)
کتیبهٔ اردشیر دوم در تخت جمشید (A2Pa)
کتیبهٔ اردشیر دوم در شوش (A2sa)
کتیبهٔ اردشیر دوم در شوش (A2sb)
کتیبهٔ اردشیر دوم در شوش (A2sc)
کتیبهٔ اردشیر دوم در شوش (A2sd)
کتیبهٔ اردشیر سوم در تخت جمشید (A3pa)
| زبان‌ها | زبان‌ها | داریوش بزرگ> D | خشایارشا یکم> X | اردشیر یکم> A | داریوش دوم> D2 | اردشیر دوم> A2 | اردشیر سوم> A3 | کُل>  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| چهارزبانه | فارسی باستانی، بابلی، عیلامی، مصری | ۱ | ۱۵ | ۵ |  |  |  | ۲۱ |
| سه‌زبانه | فارسی باستانی، بابلی، عیلامی | ۶۲ | ۲۴ | ۱ | ۱ | ۴ | ۱ | ۹۳ |
| دوزَبانه | فارسی باستانی، عیلامی | ۴ |  |  |  |  |  | ۴ |
| دوزَبانه | فارسی باستانی، بابلی |  | ۱ | ۱ |  |  |  | ۲ |
| تک‌زبانه | فارسی باستانی | ۱۸ | ۱۰ | ۲ | ۴ | ۶ | ۳ | ۴۳ |
| تک‌زبانه | بابلی | ۴ | ۲ | ۱ |  |  | ۱ | ۸ |
| تک‌زبانه | عیلامی | ۳ |  |  |  | ۴ |  | ۷ |
| تک‌زبانه | آرامی | ۱ |  |  |  |  |  | ۱ |
|  |  | ۹۳ | ۵۲ | ۱۰ | ۵ | ۱۴ | ۵ | ۱۷۹ |
| Name | پادشاه | تاریخ کشف | مکان کشف | زبان | انتشار |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| AmHa | آریارامنس | ۱۹۳۰ | همدان | فارسی باستان |  |
| AsHa | آرسامس | ۱۹۲۰ | همدان | فارسی باستان |  |
| Cyrus A | کوروش دوم | ۱۸۵۰ | اوروک | بابلی |  |
| Cyrus B | کوروش دوم | ۱۹۲۳ | اور | بابلی |  |
| استوانهٔ کوروش | کوروش دوم | ۱۸۷۹ | بابل | بابلی |  |
| CMa | کوروش دوم | ۱۸۱۲ | پاسارگاد | فارسی باستان، عیلامی، بابلی |  |
| CMb | کوروش دوم | ۱۹۲۸ | پاسارگاد | فارسی باستان، عیلامی، بابلی |  |
| CMc | کوروش دوم | ۱۹۲۸ | پاسارگاد | فارسی باستان، عیلامی، بابلی |  |
| سنگ‌نوشتهٔ زندان | کوروش دوم | ۱۹۵۲ | پاسارگاد | فارسی باستان، عیلامی |  |
| CM-Fragment | کوروش دوم | ۱۹۶۱–۱۹۶۳ | پاسارگاد | فارسی باستان |  |
| DB | داریوش یکم | ۱۸۳۵ | بیستون | فارسی باستان، عیلامی، بابلی |  |
| DB Aram | داریوش یکم | ۱۹۰۶–۱۹۰۸ | الفانتین | آرامی |  |
| DEa | داریوش یکم | ۱۸۵۱–۱۸۵۴ | کوهستان الوند | فارسی باستان، عیلامی، بابلی |  |
| DHa | داریوش یکم | ۱۹۲۶ | همدان | فارسی باستان، عیلامی، بابلی |  |
| DNa | داریوش یکم | ۱۸۴۳ | نقش رستم | فارسی باستان، عیلامی، بابلی |  |
| DNb | داریوش یکم | ۱۸۴۳ | نقش رستم | فارسی باستان، عیلامی، بابلی |  |
| DNc | داریوش یکم | ۱۸۴۸ | نقش رستم | فارسی باستان، عیلامی، بابلی |  |
| DNd | داریوش یکم | ۱۸۴۸ | نقش رستم فارسی باستان، عیلامی، بابلی |  |  |
| DNe | داریوش یکم | ۱۸۴۸ | نقش رستم | فارسی باستان، عیلامی، بابلی |  |
| DNf | داریوش یکم | ۲۰۰۱ | نقش رستم | فارسی باستان، عیلامی، بابلی |  |
| DPa | داریوش یکم | ۱۷۳۷ | تخت جمشید | فارسی باستان، عیلامی، بابلی |  |
| DPb | داریوش یکم | ۱۷۰۴ | تخت جمشید | فارسی باستان، عیلامی، بابلی |  |
| DPc | داریوش یکم | ۱۶۶۴–۱۶۷۰ | تخت جمشید | فارسی باستان، عیلامی، بابلی |  |
| DPd | داریوش یکم | ۱۷۷۴–۱۷۷۸ | تخت جمشید | فارسی باستان |  |
| DPe | داریوش یکم | ۱۷۷۴–۱۷۷۸ | تخت جمشید | فارسی باستان |  |
| DPf | داریوش یکم | ۱۷۷۴–۱۷۷۸ | تخت جمشید | عیلامی |  |
| DPg | داریوش یکم | ۱۷۷۴–۱۷۷۸ | تخت جمشید | بابلی |  |
| DPh | داریوش یکم | ۱۹۳۳ | تخت جمشید | فارسی باستان، عیلامی، بابلی |  |
| DSaa | داریوش یکم | ۱۹۶۹/۱۹۷۰ | شوش | بابلی |  |
| DSab | داریوش یکم | ۱۹۷۲ | شوش | فارسی باستان، عیلامی، بابلی، مصری |  |
| DSf | داریوش یکم | ۱۹۰۰ | شوش | فارسی باستان، عیلامی، بابلی |  |
| DSq | داریوش یکم | ۱۹۲۹ | شوش | فارسی باستان |  |
| DSz | داریوش یکم | ۱۹۶۹/۱۹۷۰ | شوش | عیلامی |  |
| XEa | خشایارشا یکم | ۱۸۵۱–۱۸۵۴ | کوهستان الوند | فارسی باستان، عیلامی، بابلی |  |
| XPa | خشایارشا یکم | ۱۸۳۹ | تخت جمشید | فارسی باستان، عیلامی، بابلی |  |
| XPb | خشایارشا یکم | ۱۷۱۱ | تخت جمشید | فارسی باستان، عیلامی، بابلی |  |
| XPc | خشایارشا یکم | ۱۷۱۱ | تخت جمشید | فارسی باستان، عیلامی، بابلی |  |
| XPd | خشایارشا یکم | ۱۸۵۱–۱۸۵۴ | تخت جمشید | فارسی باستان، عیلامی، بابلی |  |
| XVa | خشایارشا یکم | ۱۸۲۷ | وان | فارسی باستان، عیلامی، بابلی |  |
|  | اردشیر یکم |  |  |  |  |
|  | داریوش دوم |  |  |  |  |
| A2Ha | اردشیر دوم | ۱۸۸۶ | همدان | فارسی باستان، عیلامی، بابلی |  |
| A2Hb | اردشیر دوم | ۱۹۲۶ | همدان | فارسی باستان |  |
| A2Hc | اردشیر دوم | ۱۹۴۸ | همدان | فارسی باستان |  |
| A2Hd | اردشیر دوم |  | همدان |  |  |
| A2Sa | اردشیر دوم | ۱۸۴۹–۱۸۵۲ | شوش | فارسی باستان، عیلامی، بابلی |  |
| A2Sb | اردشیر دوم | ۱۸۴۹–۱۸۵۲ | شوش | فارسی باستان، عیلامی، بابلی |  |
| A2Sc | اردشیر دوم | ۱۸۹۰ | شوش | فارسی باستان |  |
| A2Sd | اردشیر دوم | ۱۸۴۹–۱۸۵۲ | شوش | فارسی باستان، عیلامی، بابلی |  |
| A3Pa | اردشیر سوم | ۱۸۵۱–۱۸۵۴ | تخت جمشید | فارسی باستان |  |
| A3Pb | اردشیر سوم | ۱۹۳۰ | تخت جمشید | فارسی باستان، عیلامی، بابلی |  |