stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
میلان (اسکو)
فرهنگ، مدنیت، و ویژگی‌ها و جلوه‌های اجتماعی و فرهنگی > تشکیل انجمن‌های ادبی

استادان و آموزگاران اسکو و مناطق مجاور آن، در نخستین سال‌ها و دهه‌های ایجاد و تأسیس دبستان‌ها در این ناحیه، بعد از اتمام کلاس‌ها و برنامه‌های درسی‌شان به‌طور مستمر گرد هم می‌آمدند و سروده‌هایشان را ارائه می‌کردند. در این خصوص، افرادی مانند میر الیاس ناطقی، طباطبائی عدنان، پژوهی و غلامحسین حقانی از سایرین پیشتازتر و ممتازتر بودند. بدین طریق تعدادی انجمن ادبی پنج‌نفره در دبستان‌ها تشکیل شد. از جمله امور و فعالیت‌هایی که در این انجمن‌ها به آن پرداخته می‌شد، شعرسرایی، مقالهنویسی، خطاطی و نقاشی بود.
فرهنگ، مدنیت، و ویژگی‌ها و جلوه‌های اجتماعی و فرهنگی > زبان

زبان شفاهی رایج میلانی‌ها مانند سایر مناطق آذربایجان ایران و منطقهٔ اسکو، زبان ترکی آذری است، اما آن‌ها هم مانند سایر هم‌زبانان خود در نوشتار متون، اغلب مواقع از زبان فارسی و رسم‌الخط مرسوم این زبان بهره می‌برند.
فرهنگ، مدنیت، و ویژگی‌ها و جلوه‌های اجتماعی و فرهنگی > دین و مذهب و اعتقادات عامه

اهالی روستا، مانند سایر مناطق آذربایجان شرقی و نواحی اطراف اسکو، مسلمان و شیعه اثنی‌عشری هستند.
فرهنگ، مدنیت، و ویژگی‌ها و جلوه‌های اجتماعی و فرهنگی > علما و معاریف دینی و مذهبی

تعدادی از آیات عظام و مراجع تقلید بزرگ شیعه و علما و فضلای برجستهٔ حوزوی و دینی منتسب به میلان هستند، من جمله آیت‌الله‌العظمی سید محمدهادی حسینی میلانی (ره) (۸ محرم ۱۳۱۳ ق. / تیر ۱۲۷۴ ش. ـ جمعه ۲۹ رجب ۱۳۹۵ ق. / ۱۷ مرداد ۱۳۵۴ ش) از مراجع عالیقدر جهان تشیع که شرح زندگانی و خدمات علمی، فرهنگی و سیاسی او در گلشن ابرار آمده‌است، علامه آیت‌الله حاج سید نورالدین میلانی (فرزند محمدهادی حسینی میلانی) (۱۴ شوال ۱۳۳۶ ق. / تیر ۱۲۹۷ ش. ـ ۱۴۲۵ ق)، و علامه سید علی حسینی میلانی (سید علی‌اصغر) (رمضان ۱۳۶۷ ق. / ۱۳۲۷ ش. ـ) (نوهٔ آیت‌الله محمدهادی حسینی میلانی).
از دیگر روحانیان این خطه میتوان از آقامیرتقی فخرالاسلامی میلانی (۱۲۳۷ ش. -۱۳۰۹ ش.) روحانی دربار مظفری نام برد که با فرمان مظفرالدین شاه، جهت کسب علوم عالی دینی عازم عتبات عالیات شد. این فرمان (تصویر حاضر) هنوز نزد نوادگان ایشان موجود است. وی پس از بازگشت به سرزمین مادری، از سوی مظفرالدین شاه به کسب لقب «فخرالاسلام» نائل آمد و در روستای میلان اولین دفترخانه ثبت ازدواج را تأسیس نمود و در کنار آن به حل مسائل خانوادگی نیز میپرداخت.
از وی پسری به نام میر ابوالقاسم فخرالاسلامی میلانی به یادگار ماند که خود نیز از مفاخر روستای میلان و مخترع دستگاه های صنعت نساجی بود. (به قسمت «شخصیتهای علمی، فرهنگی و اجتماعی برجسته دیگر» در همین صفحه رجوع شود)
فرهنگ، مدنیت، و ویژگی‌ها و جلوه‌های اجتماعی و فرهنگی > علما و معاریف دینی و مذهبی > خاندان های معروف  میلان

از خاندان های مهم و تاثیرگذار در تاریخ  می توان به نام هایی از جمله عطاري ميلاني، سادات حسینی میلانی، ضامنی میلانی، شمشیری میلانی، عنابی میلانی، جلیلی میلانی ،منتظری میلانی، آقامحمدی میلانی ، کاظم زاده میلانی، افتخاری میلانی، روشنی میلانی، فخرالاسلامی میلانی و جعفری میلانی اشاره کرد.
این خاندان ها به پاس خدمات یکتا و کم نظیر در کمک به توسعه و رقم زدن تاریخ و همچنین تربیت انسان های فرهیخته و تاثیر گذار در همه‌ی ادوار تاریخ، ماندگار مانده و بین مردم  شهرستان اسکو به نیکی یاد خواهند شد.
فرهنگ، مدنیت، و ویژگی‌ها و جلوه‌های اجتماعی و فرهنگی > علما و معاریف دینی و مذهبی > خاندان سادات حسینی میلانی > نقش خانوادهٔ سادات میلانی در سیاست و تاریخ > ارادت به آیت‌الله خمینی

میلانی نسبت به خمینی اخلاص و ارادت داشته‌است. در نامه‌ای که خطاب به خمینی در دوران تبعید وی در ترکیه نوشته‌است، چنین می‌گوید:
خوشا به سعادت آن سرزمین که حضرت‌عالی در آن تشریف دارید.
شهید سعیدی خاطره‌ای بدین مضمون از آیت‌الله میلانی تعریف کرده‌است:
… روزی آیت‌الله میلانی هنگامی که نزدشان نام امام خمینی برده شد، فرمودند: «سلام الله علیه». پس عده‌ای به آیت‌الله اعتراض کردند. ایشان فرمودند: ساکت باشید فلانی! اینجا مسألهٔ تقلید در بین نیست که گفته شود فلانی اعلم است یا من! اینجا، بحث رهبری است و چنین نیست که هر مجتهدی لیاقت رهبری داشته‌باشد، لیاقت رهبری را تنها فقیه سیاستمداری داراست که عالم به زمان خویش باشد و در راه خدا از ملامت ملامتگران هراس نداشته‌باشد و اکنون این مشخصات در کسی جز آیت‌الله خمینی نیست…
فرهنگ، مدنیت، و ویژگی‌ها و جلوه‌های اجتماعی و فرهنگی > علما و معاریف دینی و مذهبی > خاندان سادات حسینی میلانی > نقش خانوادهٔ سادات میلانی در سیاست و تاریخ > خدمات

آیت‌الله میلانی با وجود همهٔ اشتغالاتی که در مقام مرجعیت و زعامت حوزه داشت، هیچ‌گاه از مشکلات مردم غافل نشد. او پس از زلزلهٔ سال ۱۳۴۷ شمسی در جنوب خراسان (منطقهٔ کاخک)، مردم را برای بازسازی و کمک به آوارگان بسیج کرد و بارها طلاب را جهت کمک به مردم به این شهر اعزام نمود. گفته شده که برای مردم بی‌خانمان و آوارهٔ آن منطقه خانه‌ها ساخت و حتی سند به نام آن‌ها نوشت. وی در بازسازی مسجد امام علی هامبورگ آلمان نقش مؤثری ایفا کرد و در اعزام آیت‌الله بهشتی به آنجا تلاش بسیاری نمود. وی همچنین به مسلمانان و اندیشمندان اسلام‌گرای اروپا کمک می‌کرد تا در نشر و ترویج اسلام جدی باشند. او علاوه بر این موارد، بازسازی مدارس علمی مشهد و مدرسهٔ حقانی قم و کمک به ایجاد چندین مدرسهٔ دینی در شهرستان‌ها و ده‌ها کار نیکوکارانهٔ دیگر برای مسلمانان ایران و سایر کشورهای اسلامی را در کارنامهٔ خود دارد.
فرهنگ، مدنیت، و ویژگی‌ها و جلوه‌های اجتماعی و فرهنگی > علما و معاریف دینی و مذهبی > خاندان سادات حسینی میلانی > نقش خانوادهٔ سادات میلانی در سیاست و تاریخ > تقدیر و تجلیل

سایت شفقنا (پایگاه بین‌المللی همکاری‌های خبری شیعه) در تاریخ ۸ دی ۱۳۹۵ در گزارشی اعلام کرد که طی مراسمی با حضور برخی مراجع عظام تقلید از مجموعه‌ای ۲۶ جلدی از آثار و تألیفات شخصی آیت‌الله‌العظمی سید محمدهادی میلانی و آثار دیگر مرتبط با او رونمایی شده‌است.
فرهنگ، مدنیت، و ویژگی‌ها و جلوه‌های اجتماعی و فرهنگی > شخصیتهای علمی، فرهنگی و اجتماعی برجستهٔ دیگر

از چهره های شاخص روستای میلان میتوان به مهندسِ مخترع میر ابوالقاسم فخرالاسلامی میلانی (۱۲۹۵ ش. -۱۳۸۱ ش.) اشاره کرد. بر اساس آنچه در فرهنگ سه جلدی اَعلام سخن (۱۳۸۷ ش.) آمده است ایشان طراح ماشین آلات نساجی و اولین مهندسی بود که دستگاه ژاکارد را اختراع کرد. این دستگاه، پارچه های گلدار و طرحدار میبافت. وی همچنین مخترع نخستین دستگاه فتیله بافی گرد بود. اختراعات ایشان همواره کمک شایانی به صنعت نساجی ایران کرده و از نامشان در کتب دانشگاهی یاد شده است.[۵۱]
از دیگر چهره های شاخص, سید محمد میلانی حسینی (چهارشنبه، ۱ فروردین ۱۳۱۸ ش. ـ) پزشک متخصص اطفال و نمایندهٔ مردم در اولین دورهٔ مجلس شورای اسلامی (مرحلهٔ دوم) از شهر تبریز و دانشیار دانشکدهٔ پزشکی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی تهران از دیگر شخصیت‌های مهم و معروف معاصر اهل میلان است.
فرهنگ، مدنیت، و ویژگی‌ها و جلوه‌های اجتماعی و فرهنگی > جلوه‌ها و مظاهر فرهنگی منطقه > پارچهٔ کلاقه‌ای، نان و دوشاب اسکو

اسکو مرکز اصلی تجمع کارگاه‌های چاپ باتیک یا چاپ کَلاقه‌ای در استان آذربایجان شرقی و قطب اصلی این هنر-صنعت در کشور محسوب می‌شود.اسکو از مراکز مهم تولید پارچه‌های حریر ابریشمی به‌خصوص پارچه‌های زیبا و خوش‌سلیقهٔ کلاقه‌ای است که به صورت طبیعی و مصنوعی توسط هنرمندان اسکویی تولید می‌شوند، و علاوه بر مصرف در داخل، به کشورهای مشترک‌المنافع نیز صادر می‌گردند. تولید این نوع پارچه به دورهٔ انقلاب مشروطیت برمی‌گردد. برخی از اهالی  شهر اسکو که در آن زمان  جهت امرار معاش به کشورهای اقماری شوروی سابق رفته بودند، هنگام بازگشت به میهن، صنعت بافت و تولید پارچه‌های کلاقه‌ای را از شهر  گنجه جمهوری آذربایجان با خود به اسکو منتقل کردند و رفته‌رفته رونق و آوازهٔ این نوع پارچه‌های ساخت اسکو در منطقه فراگیر شد.
درست است که اسکو، تاکستان‌ها و باغ‌های انگور قابل توجهی ندارد، یا به علت کوهستانی بودن فاقد مزارع وسیع گندم و جو است، اما جالب توجه است که بهترین دوشاب (نوعی شیرهٔ مخصوص حاصل از انگور) و لذیذترین نان خوردنی با عالی‌ترین کیفیت و مرغوبیت (که حتی تا چندین سال هم می‌تواند سالم بماند) و نیز بهترین عسل طبیعی در همین منطقه تولید و نه تنها به اقصی نقاط کشور؛ بلکه به کشورهای همجوار نیز صادر می‌شود.
بناهای تاریخی > حمام

شاید بتوان گفت معروف‌ترین بنای میلان، حمام قدیمی آن است که قدمتش به دورهٔ صفویان می‌رسد. ورودی این حمام در منتهی‌الیه ضلع جنوبی آن قرار دارد و با چهار پله وارد یک هشتی هشت‌ضلعی می‌شود و از آنجا منتهی به راهروی شمالی سربینه می‌گردد. رعایت سلسله مراتب ورودی، دالان، سربینه و گرمخانه چون سایر حمام‌های تاریخی به چشم می‌خورد. پوشش طاق و گنبدی بر روی ستون‌های سنگی با سرستون‌های مقرنس کاری سنگی از ویژگی‌های خاص این بناست. بنا پلانی به ابعاد تقریبی ۱۵ در ۴۰ متر دارد. مصالح به‌کاررفته در بنا، سنگ و آجر با ملات ساروج و گچ می‌باشد. حمام پس از هشتی و راهروی ضلع شمالی، شامل یک سربینه با سقف گنبدی است که بر روی چهار ستون سنگی استوار شده‌اند. فضای گرمخانه نیز سقف گنبدی زیبایی دارد. تزئینات بنا شامل سرستون‌های مقرنس سنگی در فضای داخلی است.
حمام میلان در سال ۱۳۸۲ شمسی توسط سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری با شماره ۱۰۴۷۵ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسید.
بناهای تاریخی > مسجد جامع

در میلان مسجد کهنی وجود دارد که به عنوان مسجد جامع روستاست و بنای آن به سال‌های نخست هزارهٔ دوم هجری مربوط می‌شود (دورهٔ صفویه). این مسجد به صورت مجموعه طراحی و اجرا شده‌است. پلان اصلی مسجد به‌طور یک مربع منسجم در ابعاد ۱۶ در ۱۶ متر گنجانده شده و شامل ۹ گنبد عرق‌چین می‌باشد. عمق ایوان‌های سه‌طرفهٔ مسجد ـ یعنی شمال، شرق و غرب ـ به‌طور دقیق محاسبه شده‌است؛ به طوری که در مدت نزدیک به چهار قرن از بنا و ایجاد مسجد، در طاق‌ها و گنبدهای آن هیچ رانش و خللی مشاهده نمی‌شود. ایوان ضلع غربی که مشرف به میدان و آب‌نماست، به طول ۱۶ متر و عرض ۳ متر علاوه بر زیبایی، در تابستان و زمستان به اعتدال هوای فضای داخل مسجد کمک می‌کند. منارهٔ آجری جالبی برای مسجد تعبیه شده، که کلاهکش به صورت گنبد کوچک ضربی است. سنگنبشته‌ای نیز بر بالای در ورودی مسجد نصب گردیده که مضمونش چنین است: «قال الله تبارک و تعالی و إن المساجد لله، فلاتدعوا مع الله احداً،و قال النبی علیه‌السلام: من بنی مسجداً لله، بنی الله له بیتاً فی الجنة». سنگنبشتهٔ مزبور، خط ثلث برجسته دارد و تاریخ حجاری آن معلوم نیست، ولی شیوهٔ کار و مضمون عبارت درود فرستاده شده به پیامبر اسلام به خوبی مسلم می‌سازد که سنگنوشته متعلق به قبل از ظهور حکومت صفویه است.
مسجد مزبور در دههٔ هفتاد شمسی در حال تخریب بود، به همین جهت در سال‌های ۱۳۷۶ و ۱۳۷۷ برای پیشگیری از ریزش و جلوگیری از خطرات جانی و انسانی، مورد بازسازی و مرمت کلی قرار گرفت و جمع‌آوری و دوباره‌سازی شد.
سطوح و بخش‌های مختلف مسجد جامع میلان به‌طور کلی عبارتند از: سطح مسجد: ۲۵۶ مترمربع، ایوان غربی دوطبقه: ۹۶ مترمربع، بخش شرقی در دوطبقه: ۲۲۴ مترمربع، که مجموع مساحت آن ۵۷۶ مترمربع می‌شود و از این مقدار، ۲۵۶ مترمربع آن مرمت و ۳۳۰ مترمربع آن در دههٔ هفتاد بازسازی شد. منارهٔ مسجد نیز به علت عدم ایستایی و تعمیرات نامناسب گذشته، مجدداً طراحی و اجرا گردید.
این مسجد که بنا و تجدید ساختمان و مرمت آن مربوط به دوره‌های صفویه و قاجاریه است، در تاریخ ۱۶ مهر ۱۳۷۹ شمسی با شمارهٔ ثبت ۲۷۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی کشور به ثبت رسیده‌است.
Mozaffar ad-Din Shah Qajar - Commandment
مهندسِ میر ابوالقاسم فخرالاسلامی میلانی
ویکی‌واژه

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نمای صفحهٔ خانگی wiktionary.org: نمای صفحهٔ خانگی wiktionary.org
گونه وبگاه: فرهنگ لغت برخط
در دسترس به زبان: چند زبانه (بیش از ۱۷۰)
مالک: بنیاد ویکی‌مدیا
پدیدآور(ها): جیمی ولز و اجتماع ویکی‌مدیا
وبگاه: http://www.wiktionary.org
نیاز به ثبت نام: اختیاری
راه‌اندازی: دسامبر ۱۲، ۲۰۰۲
وضعیت کنونی: فعال
ویکی‌واژه (به انگلیسی: Wiktionary)، یک فرهنگ لغت اینترنتی با محتوای آزاد برپایهٔ همکاری باز است که واژگان بسیاری از زبانهای جهان را دربردارد و معنا، ریشه‌شناسی و تلفظ (آوایِش) واژه‌ها گنجانده می‌شود. ویکی‌واژه بُن‌مایهٔ واژگانیِ دانشنامهٔ آزاد ویکی‌پدیا است.
نسخهٔ زبان فارسی ویکی‌واژه برگردان واژه‌ها از فارسی به زبان‌های دیگر و برعکس آن را فراهم می‌سازد، در ۲۰ اکتبر ۲۰۰۴ آغاز به کار کرده و هم‌اکنون بیش از ۱۰۰٬۰۰۰ سرواژه (مدخل) دارد.
پررود

| پررود | پررود |
| --- | --- |
روستا: روستا
کشور: ایران
استان: قزوین
شهرستان: قزوین
بخش: بخش رودبارالموت غربی
دهستان: بهرام آباد
جمعیت: ۴۱۶ نفر (سرشماری ۹۵)
وبگاه: http://parrood.blog.ir
پررود، روستایی از توابع بخش رودبارالموت غربی شهرستان قزوین در استان قزوین ایران است.
جمعیت

این روستا در دهستان بهرام آباد قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۰۶ نفر (۴۸خانوار) بوده‌است. زبان اهالی روستا تاتی و عمده محصول کشاورزیشان زغال اخته و فندق است.
مرگ‌ها در ۲۰۲۲

این نوشتار فهرستی از افراد سرشناس است که در سال ۲۰۲۲ میلادی درگذشته‌اند.
در هر عنوان به‌ترتیب نام شخص، سن، دلیل سرشناسی، ملیت، علت مرگ، و منبع آمده‌است.
ژانویه

مرگ‌ها در ژانویه ۲۰۲۲ آنچه در پی می‌آید فهرستی از افراد سرشناس است که در ژانویه ۲۰۲۲ درگذشته‌اند.
ژانویه > ۱

آندریاس کونز، ۷۵، ورزشکار نوردیک ترکیبی اهل آلمان.
ژانویه > ۲

اریک والتر الست، ۸۵، ستاره‌شناس اهل بلژیک.
ریچارد لیکی، ۷۷، دیرین‌مردم‌شناسی، محافظه‌کار و سیاستمدار و مؤسس حزب صفینا اهل کنیا.
ژانویه > ۳

جانی چلاتی، ۸۴، نویسنده، مترجم و منتقد ادبی اهل ایتالیا.
ویکتور سانیف، ۷۶، ورزشکار رشتهٔ پرش سه‌گام و قهرمان المپیک (۱۹۶۸، ۱۹۷۲، ۱۹۷۶) اهل گرجستان.
ماریو لانفرانکی، ۹۴، کارگردان فیلم، بازیگر، فیلم‌نامه‌نویس، تهیه‌کننده فیلم و تهیه‌کننده تلویزیونی اهل ایتالیا.
کمال لموی، ۸۲، بازیکن فوتبال اهل الجزایر.
ژانویه > ۴

رولف-دیتر آمند، ۷۲، قایقران کانو اهل آلمان.
جوآن کاپلند، ۹۹، هنرپیشه و بازیگر سینما اهل ایالات متحده آمریکا.
آناتولی کوکسوف، ۷۲، بازیکن فوتبال اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی.
ژانویه > ۵

جرج روسی، ۶۰، بازیگر اهل بریتانیا.
کیم می-سو، ۲۹، بازیگر اهل کره جنوبی.
آناتول نوواک، ۸۴، دوچرخه‌سوار اهل فرانسه.
ژانویه > ۶

پیتر باگدانوویچ، ۸۲، هنرپیشه، کارگردان و فیلم‌نامه‌نویس اهل ایالات متحده آمریکا.
سیدنی پوآتیه، ۹۴، بازیگر، کارگردان فیلم و سفیر باهامایی-آمریکایی
گلوریا پیه‌دیمونته، ۶۶، خواننده و هنرپیشه اهل ایتالیا.
باب فالکنبورگ، ۹۵، تنیس‌باز اهل ایالات متحده آمریکا.
ماریانو لائورنتی، ۹۲، کارگردان فیلم اهل ایتالیا.
ژانویه > ۷

ایبرهارد زایدلر، ۹۵، معمار اهل آلمان.
مارک فورست، ۸۹، هنرپیشه اهل ایالات متحده آمریکا.
ژانویه > ۸

بکتاش آبتین، ۴۸، فیلمساز|شاعر و نویسنده اهل ایران.
مرلین برگمن، ۹۳، موسیقی‌دان اهل ایالات متحده آمریکا.
نینا راچوا، ۷۳، اسکی‌باز صحرانوردی اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی.
مایکل لنگ، ۷۷، تهیه‌کننده موسیقی اهل ایالات متحده آمریکا.
ویکتور مازین، ۶۷، وزنه‌بردار اهل شوروی.
ژانویه > ۹

آکیرا اینوئه، ۹۳، کارگردان اهل ژاپن.
دزموند ده سیلوا، ۷۷، خواننده اهل سری لانکا.
باب سگت، ۶۵، استندآپ کمدین، بازیگر و مجری تلویزیونی اهل ایالات متحده آمریکا.
فرانکو کاوالو، ۸۹، قایقران قایق بادبانی اهل ایتالیا.
توشیکی کایفو، ۹۱، سیاست‌مدار اهل ژاپن، نخست‌وزیر (۱۹۸۹–۱۹۹۱).
عبدالکریم کروم، ۸۵، بازیکن فوتبال اهل الجزایر.
دواین هیکمن، ۸۷، بازیگر و مجری تلویزیون، تهیه‌کننده و کارگردان اهل ایالات متحده آمریکا.
ژانویه > ۱۰

هربرت آخترنبوش، ۸۳، کارگردان فیلم، نویسنده، فیلم‌نامه‌نویس، شاعر، هنرپیشه، نقاش و نمایشنامه‌نویس اهل آلمان.
رابرت آلن آکرمن، ۷۷، کارگردان فیلم اهل ایالات متحده آمریکا.
ولادیمیر دولگوف، ۶۱، شناگر اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی.
رابرت درست، ۷۸، کارآفرین اهل ایالات متحده آمریکا.
دیون لندور، ۲۹، دونده اهل ترینیداد و توباگو.
ژانویه > ۱۱

آناتولی آلیابیف، ۷۰، ورزشکار دوگانه اهل روسیه.
رازمیک داوویان، ۸۱، شاعر و روزنامه‌نگار اهل ارمنستان.
ژردی ساباتس، ۷۳، موسیقی‌دان، آهنگ‌ساز، نوازنده پیانو و تنظیم‌کننده موسیقی اهل اسپانیا.
دیوید ساسولی، ۶۵، سیاست‌مدار اهل ایتالیا.
ارنست شونکان، ۸۵، سیاست‌مدار اهل نیجریه، رئیس‌جمهور (۱۹۹۳).
ژانویه > ۱۲

رانی اسپکتور، ۷۸، خوانندهٔ اهل ایالات متحده آمریکا.
ایرج پزشک‌زاد، ۹۴، نویسنده و طنزپرداز اهل ایران.
اورت لی، ۱۰۵، موسیقی‌دان اهل ایالات متحده آمریکا.
ژانویه > ۱۳

ژان-ژاک بنکس، ۷۵، کارگردان فیلم اهل فرانسه.
ورنر دلمس، ۹۱، بازیکن هاکی روی چمن اهل آلمان.
فرد فان هوفه، ۸۴، موسیقی‌دان سبک جاز اهل بلژیک.
رائول ویلچس، ۶۷، بازیکن والیبال اهل کوبا.
ژانویه > ۱۴

ریکاردو بوفیل، ۸۲، معمار اهل اسپانیا.
آنجلو جیلاردینو، ۸۰، موسیقیدان و نوازنده گیتار کلاسیک و آهنگساز اهل ایتالیا.
جاسانت سینگ، ۹۰، بازیکن هاکی روی چمن اهل هند.
ژانویه > ۱۵

نینو چروتی، ۹۱، کارآفرین و طراح مد اهل ایتالیا.
ناظم حسین صدیقی، ۸۱، قاضی اهل پاکستان.
حسین والامنش، ۷۲، نقاش و تندیس‌گر ایرانی-استرالیایی.
ژانویه > ۱۶

ابراهیم ابوبکر کیتا، ۷۶، سیاست‌مدار اهل مالی، رئیس‌جمهور (۲۰۱۳–۲۰۲۰).
ژانویه > ۱۷

ایوت میمی‌یو، ۸۰، هنرپیشه اهل ایالات متحده آمریکا.
میشل سوبور، ۸۶، هنرپیشه اهل فرانسه.
ژانویه > ۱۸

فرانسیسکو خنتو، ۸۸، بازیکن فوتبال اهل اسپانیا.
دیوید کاکس، ۹۷، آماردان اهل انگلستان.
آناتولی نویکوف، ۷۵، جودوکار اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی.
لوسیا هریس، ۶۶، بازیکن بسکتبال اهل ایالات متحده آمریکا.
ژانویه > ۱۹

گاسپار اولیل، ۳۷، بازیگر اهل فرانسه.
هانس-یورگن دورنر، ۷۰، بازیکن فوتبال اهل آلمان شرقی.
دانیل لئونارد دوورسکی، ۹۴، معمار، بازیکن فوتبال و کشتی‌گیر اهل ایالات متحده آمریکا.
هاردی کروگر، ۹۳، هنرپیشه اهل آلمان.
باب گولبی، ۹۲، گلف‌باز اهل ایالات متحده آمریکا.
آنتونینا گیریچ، ۸۲، هنرپیشه اهل لهستان.
ژانویه > ۲۰

هیدئو اونچی، ۸۸، کارگردان اهل ژاپن.
گرنوت بومه، ۸۵، فیلسوف و متفکر اهل آلمان.
هایدی بیبل، ۸۰، اسکی‌باز آلپاین اهل آلمان.
بنجامین کوگو، ۷۷، ورزشکار دو و میدانی اهل کنیا.
میت لوف، ۷۴، هنرپیشه، آهنگساز و خوانندهٔ راک اهل ایالات متحده آمریکا.
کامیلو میلی، ۹۲، بازیگر اهل ایتالیا.
ژانویه > ۲۱

لویی اندرسون، ۶۸، هنرپیشه، کمدین، مجری مسابقات تلویزیونی و پدیدآور اهل ایالات متحده آمریکا.
جیمز فوربس، ۶۹، بازیکن بسکتبال اهل ایالات متحده آمریکا.
فرانچسکو پائولو فولچی، ۹۰، دیپلمات اهل ایتالیا.
مارسل مورون، ۹۲، بازیکن فوتبال اهل سوئیس.
ژانویه > ۲۲

تیک نات هان، ۹۵، راهب بودایی، نویسنده و فعال صلح اهل ویتنام.
ژانویه > ۲۳

رناتو چکتو، ۷۰، بازیگر، صداپیشه و مدیر دوبلاژ اهل ایتالیا.
باربارا کرافتوونا، ۹۳، هنرپیشه اهل لهستان.
کتو لوسابریدزه، ۷۲، کماندار گرجی‌تبار اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی.
تیری ماگلر، ۷۳، طراح مد اهل فرانسه.
ژانویه > ۲۴

سیلوستر چولانی، ۵۱، ژیمناست اهل مجارستان.
فاطما گیریک، ۷۹، بازیگر و سیاستمدار اهل ترکیه.
ژانویه > ۲۵

ویم جنسن، ۷۵، بازیکن فوتبال اهل هلند.
اتیکا کورو، ۹۲، هنرپیشه اهل فرانسه.
ژانویه > ۲۶

ارنست استانکوفسکی، ۹۳، بازیگر اهل اتریش.
آگوستو سیکاره، ۸۴، مخترع، مهندس و طراح صنایع هوایی اهل آرژانتین.
ژانویه > ۲۷

کارل اشپیس، ۹۰، تهیه‌کننده فیلم اهل اتریش.
رنه د اوبالدیا، ۱۰۳، نمایش‌نامه‌نویس، شاعر و نویسنده اهل فرانسه.
چارانجیت سینگ، ۹۰، بازیکن هاکی روی چمن اهل هند.
محمدعلی فرخیان، ۸۶، کشتی‌گیر اهل ایران.
ژانویه > ۲۸

هایدماری کخ، ۷۸، ایران‌شناس اهل آلمان.
هانس-پتر لانیش، ۸۶، اسکی‌باز آلپاین اهل آلمان.
ژانویه > ۲۹

برنار کیلفن، ۷۲، دوچرخه‌سوار اهل فرانسه.
هاورد هسمن، ۸۱، هنرپیشه اهل ایالات متحده آمریکا.
ژانویه > ۳۰

فرانس آرنهاوتس، ۸۴، دوچرخه‌سوار اهل بلژیک.
چسلی کریست، ۳۰، مدل و وکیل اهل ایالات متحده آمریکا.
لئونید کوراولیوف، ۸۵، هنرپیشه اهل روسیه.
رابرت وال، ۸۲، هنرپیشه اهل ایالات متحده آمریکا.
ژانویه > ۳۱

پی‌یر بلون، ۹۲، کارآفرین و مدیر ارشد اجرایی اهل فرانسه.
رکس کاولی، ۸۱، دونده اهل ایالات متحده آمریکا.
وولدماراس نوویسکیس، ۶۵، بازیکن هندبال لیتوانیایی‌تبار اهل شوروی.
فوریه

مرگ‌ها در فوریه ۲۰۲۲ آنچه در پی می‌آید فهرست افراد سرشناسی است که در فوریه ۲۰۲۲ درگذشته‌اند.
فوریه > ۱

شینتارو ایشیهارا، ۸۹، سیاستمدار و نویسنده اهل ژاپن.
ولفگانگ شوانیتس، ۹۱، سیاستمدار اهل آلمان.
لطف‌الله صافی گلپایگانی، ۱۰۲، فقیه، مجتهد و مرجع تقلید اهل ایران.
پائولو گراتسیوزی، ۸۲، بازیگر سینما و تئاتر اهل ایتالیا.
فوریه > ۲

آلبرتو به‌یر، ۹۰، کارآفرین، سرمایه‌دار و مدیر ارشد اجرایی اهل مکزیک.
اد فورمن، ۸۸، سیاستمدار اهل ایالات متحده آمریکا.
مونیکا ویتی، ۹۰، بازیگر اهل ایتالیا.
فوریه > ۳

باب پراکتور، ۸۷، نویسنده اهل کانادا.
کریستوس سارتزتاکیس، ۹۲، سیاست‌مدار اهل یونان، رئیس‌جمهور (۱۹۸۵–۱۹۹۰).
ابوابراهیم هاشمی قرشی، ۴۵، خلیفه دولت اسلامی عراق و شام.
دیتر مان، ۸۰، هنرپیشه، کارگردان، تهیه‌کننده و مجری رادیویی اهل آلمان.
فوریه > ۴

اشلی برایان، ۹۸، نویسنده و تصویرگر اهل ایالات متحده آمریکا.
فوریه > ۵

مونا حیدری، ۱۷، قربانی قتل ناموسی اهل ایران.
بوریس ملنیکوف، ۸۳، شمشیرباز اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی.
فوریه > ۶

ریسزرد کوبیاک، ۷۱، قایقران روئینگ اهل لهستان.
عبدالمالک علی مسعود، ۶۶، بازیکن فوتبال اهل الجزایر.
لتا منگیشکر، ۹۲، خواننده اهل هند.
هانس نوینفلس، ۸۰، نویسنده، شاعر، لیبرتو، تهیه‌کننده فیلم و کارگردان نمایش اهل آلمان.
فوریه > ۷

داگلاس ترامبل، ۷۹، تهیه‌کننده، کارگردان، و ناظر جلوه‌های ویژه اهل ایالات متحدهٔ آمریکا.
ژاک کالون، ۹۱، آهنگساز، هنرپیشه، نویسنده و نقاش اهل بلژیک.
مارگاریتا لوسانو، ۹۰، هنرپیشه اهل اسپانیا.
زبیگنیف نامیسووسکی، ۸۲، آهنگساز و نوازندهٔ سبک جاز اهل لهستان.
فوریه > ۸

جکی رابینسون، ۹۴، بازیکن بسکتبال اهل ایالات متحدهٔ آمریکا.
آزیتا راجی، ۶۰، دیپلمات و بانکدار ایرانی-آمریکایی.
بیل لیندهارد، ۹۲، بازیکن بسکتبال اهل ایالات متحده آمریکا.
لوک مونتانیه، ۸۹، ویروس‌شناس اهل فرانسه، برنده نوبل (۲۰۰۸).
فوریه > ۹

آندره ویلم، ۷۴، هنرپیشه اهل فرانسه.
فوریه > ۱۰

مانوئل اسکوئیول، ۸۱، سیاست‌مدار اهل بلیز، نخست‌وزیر (۱۹۸۴–۱۹۸۹، ۱۹۹۳–۱۹۹۸).
استفان زیوتکو، ۱۰۲، مربی فوتبال اهل لهستان.
جان وسلی، ۹۳، نقاش اهل ایالات متحده آمریکا.
دووال هکت، ۹۱، قایقران روئینگ اهل ایالات متحده آمریکا.
فوریه > ۱۱

لوئیز ریبیرو پینتو نتو، ۷۵، مربی فوتبال اهل برزیل.
راوی تاندون، ۸۶، کارگردان اهل هند.
فوریه > ۱۲

راهول باجاج، ۸۳، کارآفرین، سرمایه‌دار و سیاستمدار اهل هندوستان.
ایوان رایتمن، ۷۵، تهیه‌کننده و کارگردان متولد چکسلواکی اهل کانادا.
بریل ورتیو، ۹۰، تهیه‌کننده تلویزیونی و سرمایه‌دار رسانه‌ای اهل بریتانیا.
فوریه > ۱۳

انتسو روبوتی، ۸۸، بازیگر اهل ایتالیا.
فوریه > ۱۴

ژلیکو میاچ، ۶۸، بازیکن و مربی فوتبال اهل کرواسی.
فوریه > ۱۵

پاتریک جی ارورکه، ۷۴، روزنامه‌نگار و نویسنده اهل ایالات متحده آمریکا.
یوزف زاپنجکی، ۹۲، تیرانداز اهل لهستان.
باپی لاهیری، ۶۹، آهنگساز، خواننده و بازیگر اهل هند.
دومینیک مارکا، ۱۰۱، بازیگر اهل فرانسه.
فوریه > ۱۶

اسماعیل جبارزاده، ۶۱، سیاستمدار اهل ایران.
اندره لوپاتف، ۶۴، بازیکن بسکتبال اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی.
فوریه > ۱۷

دیوید برنر، ۵۹، تدوین‌گر اهل ایالات متحده آمریکا.
استیو بورتنشاو، ۸۶، بازیکن فوتبال اهل بریتانیا.
لوون چائوشیان، ۷۵، آهنگساز اهل ارمنستان.
فائوستو چیلیانو، ۸۵، خواننده و هنرپیشه اهل ایتالیا.
جوزپه روس، ۷۹، بوکسور اهل ایتالیا.
راجر سیوری، ۹۷، ایران‌شناس اهل بریتانیا.
آندره مسلیس، ۹۱، دوچرخه‌سوار اهل بلژیک.
احمد مصطفی، ۸۱، بازیکن فوتبال اهل مصر.
فوریه > ۱۹

دن گراهام، ۷۹، هنرمند، مجسمه‌ساز، معمار، روزنامه‌نگار و عکاس اهل ایالات متحده آمریکا.
کاکوچی میمورا، ۹۰، بازیکن فوتبال اهل ژاپن.
فوریه > ۲۰

جونی جیمز، ۹۱، موسیقی‌دان اهل ایالات متحده آمریکا.
الکساندر سیدورنکو، ۶۱، شناگر اهل اوکراین.
سامی کلارک، ۷۳، خواننده و نوازنده اهل لبنان.
فوریه > ۲۱

جان امری، ۹۰، ورزشکار بابسلد اهل کانادا.
عبدالواحد، ۸۵، بازیکن هاکی روی چمن اهل پاکستان.
پل فارمر، ۶۲، پزشک و انسان‌شناس پزشکی اهل ایالات متحده آمریکا.
فوریه > ۲۲

جودیت لین پیپر، ۸۱، اخترفیزیک‌دان اهل ایالات متحده آمریکا.
کی.پی.ای.سی. لالیتا، ۷۴، هنرپیشه اهل هند.
مارک لنگن، ۵۷، ترانه‌سرا و موسیقی‌دان راک اهل ایالات متحده آمریکا.
فوریه > ۲۳

ادموند کیلی، ۹۴، زبان‌شناس و مترجم اهل سوریه.
فوریه > ۲۴

دمیتری دبلکا، ۴۶، کشتی‌گیر اهل بلاروس.
ایوانکا کریستووا، ۸۰، پرتاب‌گر وزنه اهل بلغارستان.
سالی کلرمن، ۸۴، هنرپیشه و خواننده اهل ایالات متحده آمریکا.
جان لندی، ۹۱، دونده اهل استرالیا.
کاثلین نورد، ۵۶، شناگر اهل آلمان.
گری نورث، ۸۰، نویسنده اهل ایالات متحده آمریکا.
ویتالی شاکون، ۲۵، فرد نظامی اهل اوکراین.
فوریه > ۲۵

الکساندر اوکسانچنکو، ۵۳، خلبان جنگنده اهل اوکراین.
فارا فورک، ۵۴، بازیگر اهل ایالات متحده آمریکا.
لورل گودوین، ۷۹، هنرپیشه اهل ایالات متحده آمریکا.
شرلی هیوز، ۹۴، نویسنده و تصویرگر ادبیات کودک و نوجوان اهل انگلستان.
فوریه > ۲۶

دنی اونگایس، ۷۹، راننده مسابقات اتومبیل‌رانی اهل ایالات متحده آمریکا.
فوریه > ۲۷

ایچیرو آبه، ۹۹، جودوکار اهل ژاپن.
ند ایزنبرگ، ۶۵، بازیگر اهل ایالات متحده آمریکا.
ورونیکا کارلسون، ۷۷، بازیگر و مدل اهل انگلستان.
منوچهر وثوق، ۷۸، بازیگر اهل ایران.
هانا هاوریلت، ۶۳، آهنگساز اهل اوکراین.
فوریه > ۲۸

ابو زید دورده، ۷۷، سیاست‌مدار اهل لیبی، نخست‌وزیر (۱۹۹۰–۱۹۹۴).
کیم جانگ جو، ۵۴، کارآفرین، سرمایه‌دار و مدیر ارشد اجرایی اهل کره جنوبی.
آندری سوخووتسکی، ۴۷، ژنرال اهل روسیه.
مارس

مرگ‌ها در مارس ۲۰۲۲ آنچه در پی می‌آید فهرست افراد سرشناسی است که در مارس ۲۰۲۲ درگذشته‌اند.
مارس > ۱

کنراد جنیس، ۹۴، هنرپیشه و نوازنده اهل ایالات متحده آمریکا.
آلفتینا کولچینا، ۹۱، اسکی‌باز صحرانوردی اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی.
مارس > ۲

جان استال، ۶۸، هنرپیشه اهل بریتانیا.
فردریک تریستان، ۹۰، نویسنده و شاعر اهل فرانسه.
مارس > ۳

بروس جانستون، ۸۵، راننده مسابقات اتومبیل‌رانی فرمول یک اهل آفریقای جنوبی.
والری چیبینایف، ۳۴، تک تیرانداز اهل اوکراین.
دین وودز، ۵۵، دوچرخه‌سوار اهل استرالیا.
ماریان ویسنیسکی، ۸۵، بازیکن فوتبال اهل فرانسه.
مارس > ۴

میچل رایان، ۸۸، هنرپیشه اهل ایالات متحده آمریکا.
پئولا ماروشی، ۸۵، شمشیرباز اهل مجارستان.
شین وارن، ۵۲، بازیکن کریکت اهل استرالیا.
مارس > ۵

آنتونیو مارتینو، ۷۹، سیاست‌مدار اهل ایتالیا.
مارس > ۶

کنث آیوز، ۸۷، کارگردان اهل بریتانیا.
فرانک اوفارل، ۹۴، بازیکن و مربی فوتبال اهل ایرلند.
رابی برایتول، ۸۲، دونده اهل بریتانیا.
جیوسپه ویلسون، ۷۶، بازیکن فوتبال اهل ایتالیا.