stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
کوماری (الهه)

Sajani Shakya, کوماری سابق Bhaktapur, نپال، هنگام دیدارش از جشنواره فیلم Silverdocs در ایالات متحده ژوئن ۲۰۰۷.
در فرهنگ و آداب و رسوم چند کشور هندو مذهب و بوداییان نپال (به جز بوداییان تبت)، کوماری به عنوان یک الهه باکره زنده برگزیده می‌شود و تا زمانی که به سن بلوغ و به عادت ماهیانه نرسیده است در نقش الهه پرواتی پرستیده می‌شود. کوماری در زبان سانسکریت به معنی شاهدخت است.
او تا قبل از دوران بلوغ در یک معبد حبس می‌شود و در طول سال تنها ۱۳ بار در مراسم مذهبی اجازه حضور در فضای بیرون از آن خانه را دارد. در آن روزها نیز در کجاوه‌ای بر دوش کاهنان حمل می‌شود. کوماری حق رفتن به مدرسه و دیدن کودکان هم‌سن و سال خود و بازی با آنها را ندارد. کوماری وقتی به سن بلوغ برسد، با اولین قاعدگی جایگاه خود را از دست می‌دهد. پنج سال «ناپاک» و «نجس» شمرده می‌شود و باید در فضایی بیرون از خانه بخوابد و در غارها و کوهستان‌ها زندگی کند. در این دورهٔ پنج ساله، ممکن است خوراک حیوانات درنده شود یا به دست اشرار خلاف‌کار بیفتدو کشته شود.
تاریخچه

چندین افسانه در مورد منشأ سنت کوماری وجود دارد. مشهورترین آن‌ها، افسانه‌ای است مربوط به آخرین شاه سلسله مالا، (سده‌های ۱۲ تا ۱۷ میلادی)، جایاپراکاش مالا است. بر اساس این افسانه، خبرچینی در یک نیمه‌شب به تخت پادشاه نزدیک شد و مشاهده کرد که پادشاه، با یک الهه به نام تالجو، مشغول انجام یک بازی با تاس است. الهه هرشب برای بازی نزد شاه می‌آمد با این شرط که کسی از حضورش مطلع نشود. شبی، همسر شاه تا تخت او را تعقیب کرد و از این ملاقات‌ها، مطلع شد. الهه خشمگین شد و اعلام کرد اگر شاه بخواهد او را دوباره ببیند و او از کشورش محافظت کند، باید در طبقه «نواری» (شاکیا) به دنبال او که به شکل دخترکی کوچک درآمده، بگردد تا وجود مجسم او را بیابد. شاه به امید یافتن تجسم الهه از قصر خارج شد تا دنبال دختری بگردد که روح تالجو در او حلول کرده بود.
شرایط انتخاب

هنگامی که تالجو، بدن یک کوماری را ترک می‌کند، جنب و جوشی برای یافتن جانشین او درمی‌گیرد. فرایند یافتن تناسخ تالجو، شبیه یافتن دالایی لاما در تبت است. روحانی ارشد بودایی به همراه اختربین سلطنتی و داوطلبانی که مایلند در یافتن کوماری شرکت کنند، جستجو را آغاز می‌کنند.
دختران واجد شرایط از طبقه نوار شاکیا هستند. آن‌ها باید سالم بوده و هرگز خون ندیده و بیمار نشده باشند. باکره باشند و دندان‌های شیری‌شان نیفتاده باشد. دخترانی که این شرایط اولیه را داشته باشند، به مرحله بعدی قدم می‌گذارند که باید سی و دو شرط را احراز کنند تا به عنوان کوماری انتخاب شوند. برخی از این شرایط در بیانی شاعرانه، چنینند:
گردنی مانند پوسته صدف
بدنی مثل یک درخت انجیر هندی
مژگانی مانند یک گاو
ران‌هایی مانند گوزن
قفسه سینه‌ای مانند یک شیر
صدایی نرم و روشن مانند اردک
مقام‌های دف

مقام‌های دف یا مقامات دف به تعدادی از ریتم‌های مشهور دف گفته می‌شود که در طی اعصار به طریق شفاهی و سینه به سینه نقل شده است. مقامات دف بیشتر ریتم‌های کوتاه درحد یک، دو یا چند میزان هستند که معمولاً در مراسمات ذکر یا شادی به صورت مکرر اجرا می شدند. مقام‌های دف در طرایق کسنزانی (قادری) و دیگر طریقت‌ها از ۷ تا ۱۰ مقام اصلی هستند، اما به جز مقامات عرفانی ریتم‌های دیگری هم بدان‌ها افزوده شده‌اند. نام مقامات خانقاهی بیشتر عربی و نام مقامات مجازی کردی است.
مقامات مشهور دف

حی الله: این مقام ریتم چهارچهارم دارد.
حی الله الله
دائم: این مقام ریتم دوچهارم دارد.
ذکر دوم
غوثی
حی یا هو
حی یا قیوم
هلگرتن (به کردی: ھەڵگرتن)
سقزی: این مقام ریتم شش هشتم دارد.
گریان (به کردی: گەڕیان) به معنی چرخیدن. نام نوعی رقص و نیز یکی از مقامات تنبورست. این مقام لنگ دارای ریتم هفت هشتم است.
کوون هه نول

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زادروز:  ۷ مارس ۱۹۸۸ ‏(۳۶ سال)
قد:  ۱٫۵۷ متر (۵ فوت ۲ اینچ)
پست:  هافبک
اطلاعات باشگاهی: اطلاعات باشگاهی
باشگاه کنونی:  Boeun Sangmu
شمارهٔ پیراهن:  ۸
باشگاه‌های حرفه‌ای*: باشگاه‌های حرفه‌ای*
| سال‌ها |  باشگاه‌ها |  بازی† |  (گل)† |
| ۲۰۱۱– |  Boeun Sangmu |   |   |
تیم ملی‡: تیم ملی‡
| ۲۰۰۵ |  South Korea U17 |  ۵ |  (۳) |
| ۲۰۰۴–۲۰۰۷ |  South Korea U20 |  ۱۱ |  (۴) |
| ۲۰۰۶– |  تیم ملی فوتبال زنان کره جنوبی |  ۱۰۴ |  (۱۵) |
 تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است.   ‡ آمار بازی‌ها و گل‌های ملی به‌روز شده در تاریخ ۱۳ آوریل ۲۰۲۱:  تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است.   ‡ آمار بازی‌ها و گل‌های ملی به‌روز شده در تاریخ ۱۳ آوریل ۲۰۲۱
کوون هه نول (انگلیسی: Kwon Hah-nul؛ زادهٔ ۷ مارس ۱۹۸۸) بازیکن فوتبال اهل کره جنوبی است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به اشاره کرد.
وی همچنین در تیم‌های ملی فوتبال Korea Republic women's national under-17 football team, Korea Republic women's national under-20 football team، و زنان کره جنوبی بازی کرده‌است.
دومینیک و یوجین

| دومینیک و یوجین | دومینیک و یوجین |
| --- | --- |
پوستر فیلم: پوستر فیلم
کارگردان: رابرت ام یونگ
تهیه‌کننده: مایک فارل ماروین مینوف
نویسنده: کوری بلچمن آلوین سارجنت
بازیگران: ری لیوتا تام هولس جیمی لی کرتیس
موسیقی: ترور جونز
فیلم‌بردار: کورتیس کلارک
تدوین‌گر: آرتور کوبرن
توزیع‌کننده: اوریون پیکچرز
تاریخ‌های انتشار:  ۱۸ مارس ۱۹۸۸ (۱۹۸۸-03-۱۸)  
مدت زمان: ۱۱۱ دقیقه
کشور: آم یکا
زبان: انگلیسی 
هزینهٔ فیلم: ۵ میلیون دلار
فروش گیشه: ۳٫۰۷۶٫۰۳۱ دلار
دومینیک و یوجین (به انگلیسی: Dominick and Eugene) یک فیلم درام آمریکایی محصول سال ۱۹۸۸ به کارگردانی رابرت ام یونگ که دربارهٔ برادران دوقلو، دومینیک و یوجین است. دومینیک به دلیل تصادف در جوانی دچار کم‌توانی ذهنی شد. در این فیلم ری لیوتا، تام هولس و جیمی لی کرتیس به ایفای نقش پرداخته‌اند. داستان توسط دنی پورفیریو نوشته شده‌است.
این فیلم نقدهای مثبتی را دریافت کرد و بر اساس ۲۰ نقد، امتیاز ۸۰ درصدی را در راتن تومیتوز دریافت کرد. تام هولس برای بازی خود (جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر مرد فیلم درام) نامزد شد.
پرچم‌های ایالات مؤتلفه آمریکا

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نخستین پرچم ملی ایالات مؤتلفه آمریکا، با هفت ستاره.: نخستین پرچم ملی ایالات مؤتلفه آمریکا، با هفت ستاره.
نام: "The Stars and Bars"
کاربرد: پرچم ملی 
تناسب: ۵:۹
پذیرفته‌شده: ۴ مارس ۱۸۶۱ (نخستین نسخه ۷ ستاره) ۱۰ دسامبر ۱۸۶۱ (نسخه ۱۳ ستاره نهایی)
طرح: سه نوار افقی با ارتفاع برابر، متناوب قرمز و سفید، با مربع آبی دو سوم ارتفاع پرچم به عنوان کانتون. در داخل کانتون هفت، یازده یا سیزده ستاره پنج‌پر سفید با اندازه برابر وجود دارد که به صورت دایره‌ای مرتب شده‌اند و به سمت خارج هستند.
طراح: نیکولا مارشال
 :  
گونه دیگر از پرچم‌های ایالات مؤتلفه آمریکا: گونه دیگر از پرچم‌های ایالات مؤتلفه آمریکا
نام: "The Stainless Banner"
کاربرد: پرچم ملی 
تناسب: ۱:۲
پذیرفته‌شده: ۱ مه ۱۸۶۳
طرح: یک مستطیل سفید دو برابر عرض آن، یک چهارضلعی قرمز در کانتون، در داخل کانتون یک نمک آبی با طرح کلی سفید، با سیزده ستاره پنج‌پر سفید با اندازه برابر در داخل نمکزار است.
 :  
گونه دیگر از پرچم‌های ایالات مؤتلفه آمریکا: گونه دیگر از پرچم‌های ایالات مؤتلفه آمریکا
نام: "The Blood-Stained Banner"
کاربرد: پرچم ملی 
تناسب: ۲:۳
پذیرفته‌شده: ۴ مارس ۱۸۶۵
طرح: یک مستطیل سفید دو برابر عرض آن، یک چهارضلعی قرمز در کانتون، در داخل کانتون یک نمک آبی با طرح کلی سفید، با سیزده ستاره پنج‌پر سفید با اندازه برابر در داخل نمکزار است.
طراح: سرگرد آرتور ال. راجرز
 :  
پرچم ایالات مؤتلفه آمریکا دارای سه طرح پیاپی در طول جنگ داخلی آمریکا است. این پرچم‌ها به عنوان «ستاره‌ها و میله‌ها» شناخته می‌شدند که از سال ۱۸۶۱ تا ۱۸۶۳ استفاده می‌شد. «بنر ضدزنگ»، مورد استفاده از ۱۸۶۳ تا ۱۸۶۵؛ و «بلند آغشته به خون» که در سال ۱۸۶۵ کمی پیش از انحلال مؤتلفه استفاده شد. یک طرح پرچم ملی رد شده نیز به عنوان پرچم جنگ توسط ارتش مؤتلفه استفاده شد و در طرح‌های «بنر ضدزنگ» و «بنر خون‌آلود» به نمایش درآمد. اگرچه این طرح هرگز یک پرچم ملی نبود، اما رایج‌ترین نماد مؤتلفه است.
از زمان پایان جنگ داخلی، استفاده خصوصی و رسمی از پرچم‌های مؤتلفه، به ویژه پرچم جنگ، در میان مناقشات فلسفی، سیاسی، فرهنگی و نژادی در ایالات متحده ادامه یافته است. این شامل پرچم‌های نمایش داده‌شده در ایالت‌ها می‌شود. شهرها، شهرستان‌ها و شهرستان‌ها؛ مدارس، کالج‌ها و دانشگاه‌ها؛ سازمان‌ها و انجمن‌های خصوصی؛ و افراد پرچم نبرد در پرچم‌های ایالت جورجیا و میسیسیپی نیز به چشم می‌خورد، اگرچه در سال ۲۰۰۳ توسط جورجیا و میسیسیپی در سال ۲۰۲۰ حذف شد. با این حال، طرح جدید پرچم جورجیا همچنان به تکرار اصلی «ستاره‌ها و میله‌ها» پرچم جورجیا اشاره دارد. پس از تغییر پرچم جورجیا در سال ۲۰۰۱، شهر ترنتون، جورجیا، از طرح پرچم تقریباً مشابه نسخه پیشین با پرچم جنگ استفاده کرده است.
تخمین زده می‌شود که ۵۰۰–۵۴۴ پرچم در طول جنگ داخلی توسط اتحادیه تسخیر شده است. این پرچم‌ها به وزارت جنگ در واشینگتن فرستاده شد.
نگارخانه

طراحی در کهنه سربازان متحد کنفدراسیون ۱۸۹۵ آلبوم سوغاتی حامی مالی
مکان و موزه ایالتی جفرسون دیویس. پرچم آبی بانی در سمت راست است.
پرچم ملی کنفدراسیون فورت مک‌آلیستر
پرچم جنگ تفنگ‌های امت
پرچم ملی کنفدراسیون از فورت جکسون گرفته شد
پرچم نبرد یازدهمین هنگ پیاده نظام میسیسیپی که در آنتی‌تام استفاده می‌شود
پرچم تسلیم ارتش ویرجینیای شمالی
وسیه‌کش

| وسیه کش | وسیه کش |
| --- | --- |
روستا: روستا
کشور: ایران
استان: مازندران
شهرستان: سوادکوه
بخش: مرکزی
دهستان: ولوپی
جمعیت: کمتر از ۳ خانوار (سرشماری ۹۵)
وسیه کش، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان سوادکوه در استان مازندران ایران.
جمعیت

این روستا در دهستان ولوپی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۷۶ نفر (۲۱خانوار) بوده‌است.
۲۲۲ (عدد)

Natural number
۲۲۲ یک عدد طبیعی است که بعد از ۲۲۱ و قبل از ۲۲۳ قرار دارد.
مقدمه ای بر متافیزیک (جستار)

| 0 | 1 |
| --- | --- |
تصویر روی جلد ترجمه انگلیسی جستار مقدمه ای بر متافیزیک: تصویر روی جلد ترجمه انگلیسی جستار مقدمه ای بر متافیزیک
نویسنده(ها): آنری برگسون
برگرداننده(ها): احسان حنیف
زبان: فرانسوی
موضوع(ها): متافیزیک و شهود و زیبایی‌شناسی
شابک: شابک ‎۹۷۸۶۰۰۶۹۸۵۶۹۵
مقدمه‌ای بر متافیزیک (به فرانسوی: "Introduction à la Métaphysique") جستاری است از فیلسوف و متفکر فرانسوی، آنری برگسون که در سال ۱۹۰۳ نوشته شده‌است. این جستار دربارهٔ مفهوم واقعیت است. برای برگسون، واقعیت نه در مجموعه ای از وضعیت‌های مجزا بلکه به عنوان فرایند مشابهی روی می‌دهد که در فلسفه هستی‌شناسی شدن (Process philosophy) توصیف شده.
واقعیت سیال بوده و نمی‌توان آن را به‌طور کامل به واسطه تحلیل‌های تقلیل گرایانه درک کرد، تحلیل‌هایی که به گفته او شامل "گشتن دور یک ابژه" و کسب دانش از دیدگاه‌های مختلف مرتبط است. در عوض، واقعیت را تنها از طریق شهود می‌توان درک کرد. شهودی که خود او ورود به ابژه، می خواندش.

درواقع در این چارچوب برگسون را باید نخستین فیلسوفی دانست که به اراده بیش از تفکر اهمیت می‌دهد و در این راستا جمله "من اراده می‌کنم" را به جای جمله مشهور دکارت، یعنی می‌داند می‌اندیشم پس هستم قرار می‌دهد. اثرگذاری متن نوشته برگسون بیشتر شبیه اثرگذاری شعر است تا فلسفه به همین دلیل برتراند راسل فلسفه برگسون را فلسفه شعر خوانده‌است.
دیگر عنصر مهم در تفسیر برگسون زمان است، به گونه ای که او زمان و استمرار عامل شناخت انسانی می‌داند. به گفته هورکهایمر برگسون نظریه متافیزیک خود را در بسط نظریه پوزیتیویستی از علم بسط می‌دهد. نظریه‌ها و تفکرات حوزه روانشناسی و زیست‌شناسی بعد از این متن بسیار تحت تأثیر نظریات برگسون در مورد متافیزیک قرار گرفتند.

برگسون در این متن با ارائه توصیفی از شهر پاریس به عنوان یک مثال فضایی، به ما توضیح می دهد که چگونه شهود و هوش موردنظر او با یکدیگر ترکیب می شوند تا به تولید یک دانش مفهومی از فضا برسند. در اینجا برگسون عنوان میکند که برای رسیدن به هر گونه دانش حقیقی زیبایی شناسانه از فضا و یا یک ابژه هنری به همان اندازه که به شهود برای بی غرضی نیاز داریم به هوش خام علمی هم نیاز دارم.
ترجمه به فارسی

در کتاب نظریه های زیبایی شناسی، آنری برگسون و دیگران، گردآوری و ویرایش مارک فاستر گیج، ترجمه احسان حنیف، تهران: فکرنو، ۱۳۹۹.
پرسی بارت

| اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی |
| --- | --- | --- | --- |
نام کامل:  Percy Marriott Barratt
زادروز:  6 اکتبر 1898
تاریخ مرگ:  ۱۹۷۴ (۷۵−۷۶ سال)
پست:  مدافع
باشگاه‌های حرفه‌ای*: باشگاه‌های حرفه‌ای*
| سال‌ها |  باشگاه‌ها |  بازی† |  (گل)† |
| ۱۹۱۴–۱۹۱۵ |  آنسلی سنت آلبان |   |   |
| ۱۹۱۹–۱۹۳۰ |  باشگاه فوتبال ناتینگهام فارست |  ۲۱۷ |  (۱۷) |
| ۱۹۳۰ |  باشگاه فوتبال گرنثم تاون |   |   |
| مجموع |   |  ۲۱۷ |  (۱۷) |
 تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است. :  تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است. 
پرسی بارت (انگلیسی: Percy Barratt؛ 6 October 1898 – ۱۹۷۴ (۷۵−۷۶ سال)) بازیکن فوتبال بود.
هن‌تنگ

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نوع پیشین: خصوصی
صنعت: صنعت خودروسازی
بنا نهاده: ۲۰۱۳
از بین رفته: ۲۰۲۲
دفتر مرکزی: شانگراو، جیانگشی، چین
محصولات: خودرو
وبگاه: hantengauto.com
جیانگشی هان‌تنگ (به انگلیسی: Jiangxi Hanteng automobile) شرکت خودروسازی چینی است که در سال ۲۰۱۳ تأسیس شد و ۳ سال بعد هن‌تنگ ایکس۷ را تولید کرد. یک سال بعد نیز خودروی هن‌تنگ ایکس۵ تولید کرد.
تاریخچه

در سال ۲۰۱۳ تأسیس شد.
در سال ۲۰۱۴ کارخانه‌اش ساخته شد.
در سال ۲۰۱۵ نخستین خودروی خود را معرفی کرد.
در سال ۲۰۱۶ هن‌تنگ ایکس۷ را تولید و در همان سال هن‌تنگ ایکس۵] را معرفی کرد.
در سال ۲۰۱۷ هن‌تنگ ایکس۵ را تولید کرد.
پس از این، خودروهای مینی‌ون و خودروی برقی و فیس‌لیفت مدل‌های قبلی را تولید می‌کرد.
در آوریل ۲۰۲۲ اعلام ورشکستگی کرد.
خودروها

هن‌تنگ ایکس۵
هن‌تنگ ایکس۵ ئی‌وی
هن‌تنگ ایکس۷
هن‌تنگ ایکس۷اس
هن‌تنگ ایکس۷ PHEV
هن‌تنگ ایکس۸
هن‌تنگ وی۷
هنارس

هنارس نام آلبومی موسیقایی با ملودی پردازی و خوانندگی حسین رضا اسدی است که در سال ۱۳۹۷ منتشر گردید و اولین آلبوم موسیقیفولکلور می‌باشد که در ژانر موسیقی لکی تولید و روانه بازار شده‌است.
شرح > هنرمندان

تنظیم کننده آلبوم :مهدی مرتضایی
تار: بهزاد رواقی
آواز: حسین رضا اسدی
کمانچه: همایون پشتدار
سنتور: مهدی مرتضایی
عود: علی رضا عقیقی
بم تار: بهزاد رواقی
دف: رضا دربندی
دف: بابک پیمانی
ویولا: مهرنوش مهرپویا
سرنا: احسان عبدیپور
تمبک: بابک پیمانی
دف: رضا دربندی
کمانچه آلتو: اشکان مرادی
تنبور: محمد ذوالنوری
ویولن سل: سالار غفار بجویی
ترانه‌سرا: مرتضی خدایگان
شرح > تک نوازان

سرنا: احسان عبدیپور
کمانچه: همایون پشتدار
کمانچه آلتو: اشکان مرادی
سنتور: مهدی مرتضایی
فهرست آهنگ‌ها > قطعات

هنارس
آمان گلیا
میمنای
هرنگ
آواز گلارا
پلامار
چلسرو
چله بر
سار خس
ورزش در ایران

چوگان یک ورزش ملی ایرانی برای زنان و مردان است که بلندپایگان و شاهان نیز آن را بازی می‌کردند.
ورزش در ایران بخشی مهم از جامعه و فرهنگ ایرانی بوده است.
ورزش‌های سنتی ایران، شامل بخش‌های کشتی، اسب‌دوانی و بدن‌سازی می‌شود. ورزش‌های تیمی، در سدهٔ بیستم میلادی، از غرب وارد این کشور شدند که شاخص‌ترین آنان، فوتبال، راگبی و والیبال بوده است. در دوران حکومت سلطنتی پیشین، ورزش‌های نوین در برنامه‌های درسی آموزشگاه‌ها گنجانیده شدند. در سال ۱۹۴۸، ورزشکاران ایرانی برای نخستین‌بار در بازی‌های المپیک شرکت کردند. نخستین حضور ایران در بازی‌های المپیک زمستانی نیز در سال ۱۹۵۶ بود. بیشتر مدال‌های المپیک ایران، در رشته‌های کشتی، وزنه‌برداری و ورزش‌های رزمی به‌دست آمده‌اند. ایران، زادگاه آیین‌های پهلوانی و زورخانه‌ای و چوگان (مورد اختلاف با آذربایجان) است. چوگان برای نخستین‌بار، در ایران در سدهٔ ششم پ. م پدیدار گشت و کم‌کم تا تبت، چین، ژاپن، عربستان و هند گسترش یافت. ورزش زورخانه‌ای و چوگان، در فهرست میراث فرهنگی ناملموس یونسکو در ایران به ثبت رسیده‌اند.
ورزشگاه آزادی تهران، از بزرگ‌ترین ورزشگاه‌های آسیا که به عنوان میزبان اصلی بازی‌های آسیایی ۱۹۷۴ ساخته شد و میزبان مسابقات بین‌المللی قابل توجهی بوده است.
فوتبال به پرهوادارترین ورزش در ایران تبدیل شده است. به عنوان دوره‌ای درخشان، تیم ملی فوتبال ایران در سال‌های ۱۹۶۸، ۱۹۷۲، ۱۹۷۴ و ۱۹۷۶ به قهرمانی در بالاترین سطح آسیا دست یافت و نخستین‌بار در سال ۱۹۷۸ به جام جهانی فوتبال راه پیدا کرد. در این دوران درخشان، باشگاه فوتبال تاج نیز در مسابقات باشگاهی قهرمانی آسیا ۱۹۷۰ به قهرمانی رسید. برخی از این موفقیت‌ها، با گرفتن میزبانی بالاترین رقابت‌های ورزشی آسیا توسط ایران، هم‌دوره بودند و میزبانی جام ملت‌های آسیا ۱۹۶۸ و ۱۹۷۶ نمونه‌های آن هستند. با روی دادن انقلاب ۱۳۵۷، یک وقفه در پیشرفت ورزش ایران، اتفاق افتاد. در دورانی، دولت جدید، ورزشگاه‌ها را رقیب مساجد دانست. تیم‌های بزرگ ایرانی، ملی شدند و از حضور زنان در بسیاری از فعالیت‌های مربوط، جلوگیری شد. افزون بر این، جنگ ایران و عراق، منابع کمی را برای اختصاص دادن به ورزش ایران، باقی گذاشت. با این حال، پشتیبانی عظیم مردم از ورزش، به ویژه در مورد فوتبال، ادامه‌دار بود. از دههٔ ۱۹۹۰ میلادی، ورزش ایران و فعالیت بانوان، احیا شد. با این حال، حجاب اجباری برای ورزشکاران زن و بی‌حجابی آنان در خارج از این کشور، باعث برخورد فدراسیون‌های ورزشی جمهوری اسلامی با این ورزشکاران، شده است. با وجود آنکه در دوران جمهوری اسلامی، هیچ قانونی حضور زنان در ورزشگاه‌های ایران را منع نمی‌کند، زنان، تنها در موارد محدودی برای تماشای فوتبال یا دیگر رشته‌های ورزشی مردان، به ورزشگاه‌ها راه یافتند. در سال ۱۳۹۸، کمی پس از درگذشت دختر آبی، که پس از تلاش برای ورود به ورزشگاه دستگیر شده بود، در بازی ایران و کامبوج از سری بازی‌های مقدماتی جام جهانی فوتبال، رسماً به زنان اجازه داده‌شد تا وارد ورزشگاه شوند.
ورزش زنان > تاریخچه

ورزش زنان در ایران به صورت جدی در دوران سلطنت دودمان پهلوی آغاز شد. در این دوره، تمرکز بالایی بر افزایش فعالیت‌های ورزشی بین زنان وجود داشت. از جمله فعالیت‌هایی که باعث رونق ورزش زنان و عادی‌سازی ورزش کردن زنان شد می‌توان از برگزاری مسابقات آموزشگاه‌های ایران از دهه ۳۰ شمسی، برگزاری لیگ‌های والیبال، بسکتبال، هندبال، فوتبال، دو و میدانی، تنیس روی میز و … در اشاره کرد. این مسابقات در ابتدا در سری مسابقات لیگ‌های استانی شروع شد، مانند لیگ والیبال زنان استان تهران از دهه ۳۰ یا لیگ بسکتبال زنان استان تهران از دهه ۴۰ شمسی. سپس در دهه ۳۰ و ۴۰ شمسی مسابقات کشوری در این رشته‌ها به صورت مسابقه بین تیم‌های استان‌های مختلف در سطح کشور شروع به برگزاری کرد، مانند مسابقات والیبال، بسکتبال یا هندبال قهرمانی زنان ایران. در بین تیم‌های قهرمان این مسابقات نام استان‌های تهران و اصفهان معمولاً به چشم می‌خورد. در دهه ۵۰ شمسی و سال‌های پایانی سلطنت دودمان پهلوی نوع جدیدی از مسابقات ورزشی در ایران پایه‌گذاری شد که در آن باشگاه‌های ورزشی از سراسر ایران در لیگ‌های باشگاهی مختلف با یکدیگر رقابت می‌کردند. جام والیبال شهبانو و جام بسکتبال شهبانو از مهم‌ترین این مسابقات بودند.
در دوران سلطنت دودمان پهلوی باشگاه‌های ورزشی مختلفی در ورزش زنان شکل گرفت، مانند انجمن دوشیزگان و بانوان توسط پری اباصلتی که تیم‌های ورزشی دختران را در رشته‌های مختلف به میدان می‌فرستاد. علاوه بر آن، باشگاه‌های مطرح آن زمان نیز به تأسیس تیم‌های بخش زنان نیز روی آوردند، مانند تاج، پاس، آرارات، پرسپولیس، هما، ذوب‌آهن و سپاهان.
برگزاری گسترده مسابقات ورزشی باشگاهی و استانی زنان در این دوره باعث سرعت گرفتن شکل‌گیری تیم‌های ملی ورزش زنان شد، مانند بسکتبال، شمشیربازی و والیبال (که اولین مدال بین‌المللی ورزش زنان ایران را در بازی‌های آسیایی ۱۹۶۶ کسب کردند).
ورزش زنان > تماشاگران زن در ورزشگاه‌ها

مقالهٔ اصلی: حضور زنان در ورزشگاه‌های ایران
در سال‌های پیش از انقلاب ۱۳۵۷، حضور زنان در ورزشگاه‌های ایران آزاد بود و زنان ایرانی می‌توانستند بازی‌های تیم ملی مردان را نیز آزادانه تماشا کنند اما در سال‌های پس از این انقلاب و در راستای سیاست‌های حکومت جمهوری اسلامی، حضور زنان، محدود و تماشای مسابقات مردان در سالن یا ورزشگاه، ممنوع شد. با وجود این ممنوعیت‌ها، زنان ایرانی همواره تلاش کرده‌اند که وارد ورزشگاه آزادی بشوند تا بازی تیم ملی را از نزدیک ببینند؛ اما نیروی انتظامی جمهوری اسلامی، این زنان را دستگیر کرده و مانع ورودشان به ورزشگاه شده است. در دهه‌های هفتاد و هشتاد این موضوع با درخواست زنان برای دیدن بازی‌های ورزشی مردان به ویژه فوتبال جدی‌تر شد و فشار فدراسیون‌های ورزشی آسیایی و جهانی برای پایان دادن به این ممنوعیت، ابعادی تازه به این موضوع داد. ممنوعیت تماشای بازی مردان در ورزشگاه‌ها برای زنان، گونه‌ای تبعیض جنسی شمرده شده است.
محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهور محافظه‌کار ایران، در تیر ۱۳۸۴، وعده داد که ورود زنان به ورزشگاه‌های ایران را آزاد کند؛ اما با مخالفت صریح روحانیت ایران، در طرح خود، شکست خورد. در همین دوره و در حاشیهٔ بازی ایران و بحرین در مرحلهٔ مقدماتی جام جهانی ۲۰۰۶ که منجر به راه‌یابی تیم ملی به جام جهانی شد، شمار کمی از زنان ایرانی (حدود ۷۰ تن) پس از تلاش‌های فراوان و تنها در نیمهٔ دوم، اجازه یافتند در ورزشگاه حاضر شوند؛ این، نخستین حضور زنان تماشاگر ایرانی پس از سال ۱۳۵۷، در ورزشگاه آزادی بود. در شهریور ۱۳۹۸، فیفا ضرب‌الاجلی برای حضور هواداران زن ایرانی در ورزشگاه‌ها داد. در پی این اقدام فیفا، زنان ایرانی در بازی ایران و کامبوج در مرحلهٔ مقدماتی جام جهانی ۲۰۲۲، وارد ورزشگاه آزادی شدند. برای زنان جایگاه ویژه‌ای تعیین شده‌بود و تلویزیون دولتی ایران در هنگام پخش زنده، به حضور زنان در ورزشگاه، اشاره‌ای نکرد.
با وجود محدودیت‌ها برای زنان ایرانی، هواداران زن رقبای تیم ملی، همانند کره‌جنوبی در ۱۳۹۵ و سوریه در سال ۱۳۹۶، توانسته‌اند وارد ورزشگاه آزادی شوند، در هنگامی که هواداران زن ایرانی، در پشت درها مانده‌اند. نخستین مورد از این حضور زنان خارجی در ورزشگاه آزادی در بازی پلی‌آف آسیا و اروپا در مرحلهٔ مقدماتی جام جهانی ۲۰۰۲ بود: زنان ایرلندی، تیم رقیب ایران، توانستند برای تشویق تیم ملی‌شان وارد ورزشگاه آزادی شوند. این رویداد با اعتراض فعالان جنبش زنان ایران مواجه شد؛ چرا که دریافتند این فقط زنان ایرانی هستند که اجازهٔ ورود به ورزشگاه را ندارند.
پرهوادارترین ورزش‌ها > فوتبال

مقالهٔ اصلی: فوتبال در ایران
فوتبال در ایران به پرهوادارترین ورزش در این کشور تبدیل شده است. به عنوان دوره‌ای درخشان، تیم ملی فوتبال مردان ایران در سال‌های ۱۹۶۸، ۱۹۷۲، ۱۹۷۴ و ۱۹۷۶ به قهرمانی در بالاترین سطح آسیا دست یافت و نخستین‌بار در سال ۱۹۷۸ به جام جهانی فوتبال راه پیدا کرد. در این دوران درخشان، باشگاه فوتبال تاج نیز در مسابقات باشگاهی قهرمانی آسیا ۱۹۷۰ به قهرمانی رسید. برخی از این موفقیت‌ها، با گرفتن میزبانی بالاترین رقابت‌های ورزشی آسیا توسط ایران هم‌دوره بودند و میزبانی جام ملت‌های آسیا ۱۹۶۸ و ۱۹۷۶ نمونه‌های آن هستند. با روی دادن انقلاب ۱۳۵۷، یک وقفه در پیشرفت ورزش ایران، اتفاق افتاد. در دورانی، دولت جدید، ورزشگاه‌ها را رقیب مساجد دانست. تیم‌های بزرگ ایرانی، توقیف شدند و از حضور زنان در بسیاری از فعالیت‌های مربوط، جلوگیری شد. علاوه بر این، جنگ ایران و عراق، منابع کمی را برای اختصاص دادن به ورزش ایران باقی گذاشت. با این حال، پشتیبانی عظیم مردم از ورزش، به ویژه در مورد فوتبال، ادامه‌دار بود تا حکومت مجبور به از سرگیری فعالیت‌ها شود. پیشینهٔ فوتبال مردان در ایران به اواخر قاجار و رسمی‌اش به نخستین سال‌های دوران پهلوی می‌رسد؛ سال‌هایی که در آن نخستین باشگاه‌های ایرانی (حدود سال ۱۳۰۵) بنیان‌گذاری شدند. در سال ۱۳۲۵ فدراسیون فوتبال ایران ایجاد شد؛ اگرچه تیم ملی مردان زودتر ایجاد شده بود. لیگ برتر خلیج فارس بالاترین رده از فوتبال مردان در ایران است که ادامه‌دهندهٔ لیگ‌های پیشین این کشور است. به شکل رسمی پیشینهٔ فوتبال زنان در ایران به دههٔ ۱۳۴۰ برمی‌گردد. باشگاه‌های تهرانی تاج، پرسپولیس، دیهیم و عقاب پیشگامان ایجاد تیم حرفه‌ای زنان در ایران هستند. لیگ برتر فوتبال زنان ایران بالاترین رده از فوتبال زنان در ایران است. با وجود قطع ورزش و فوتبال زنان پس از انقلاب ۱۳۵۷، اما در دوران رئیس‌جمهوری محمد خاتمی به فوتبال زنان ایران اهمیت داده شد و زیرساختی برای زنان در نظر گرفته شد. تا پیش از این، پس از شروع دوبارهٔ ورزش زنان پس از انقلاب، فوتبال زنان ایرانی به دلایل انقلابی در سالن‌ها برگزار می‌شد.
پرهوادارترین ورزش‌ها > بسکتبال

نخستین نشانه‌های بسکتبال در ایران در سال‌های ۱۳۱۰ و ۱۳۱۱ یافت می‌شود. بسکتبال در ایران در سال‌های ۱۳۱۰ به بعد، در آموزشگاه‌های ایران وجود داشت تا اینکه در سال ۱۳۱۴، این ورزش به شکل رسمی توسط فریدون شریف‌زاده به مردم ایران، شناسانده گردید. در سال ۱۳۲۴، فدراسیون بسکتبال ایران بنیان‌گذاری شد. تیم ملی بسکتبال زنان ایران در سال ۱۳۴۴ تأسیس شد و تیم ملی بسکتبال مردان ایران نیز برای بار نخستین توانست در سال ۱۹۴۸ در مسابقه‌های المپیک لندن شرکت کند. مسابقات باشگاهی بسکتبال زنان ایران از سال ۱۳۵۴ با عنوان جام شهبانو آغاز شد که ایرانا اولین قهرمان ایران نام گرفت. در بخش مردان مسابقات باشگاهی بسکتبال مردان ایران از سال ۱۳۵۴ با عنوان جام ولیعهد آغاز شد که باشگاه پهلوی تهران اولین قهرمان ایران نام گرفت.
پرهوادارترین ورزش‌ها > والیبال

از سال ۱۳۰۴ بود که توجه همگانی در ایران نسبت به ورزش والیبال بیشتر شد و به سرعت هواداران بسیاری را جذب کرد. نخستین مسابقهٔ والیبال ایران در سال ۱۳۰۴ میان دو تیم دارالمعلمین ورزش و کلوپ شایسته برگزار گردید. کمی بعد، والیبال به آموزشگاه‌های این کشور نیز راه یافت. در سال ۱۳۱۴ نیز دوره‌ای از مسابقه‌های باشگاهی در تهران، پایتخت ایران، برگزار گردید و تیم والیبال باشگاه دربند توانست به قهرمانی برسد. در این سال همچنین مسابقه‌های دوستانه و انگیزشی میان تیم‌های زنان ایرانی برگزار شد. در سال ۱۳۱۸، نخستین دورهٔ مسابقه‌های والیبال قهرمانی ایران، هم‌دوره با مسابقه‌های رشته‌های ورزشی دیگر، برگزار گردید. در دورهٔ نخست پدید آمدن فدراسیون‌های ورزشی (۱۳۲۵–۱۳۲۰) والیبال و بسکتبال فدراسیونی مشترک داشتند و تا سال ۱۳۳۶ به همین روش ادامه یافت. در این سال‌ها رقابت‌های سطح بالای این ورزش در رده‌های گوناگونی برگزار می‌شد. تیم ملی والیبال مردان ایران بعدتر به مسابقه‌های والیبال در بازی‌های آسیایی ۱۹۵۸ رفت و افتخارآفرینی کرد. پس از این نیز این ورزش در ایران گسترش یافت و دستاوردهای قابل توجهی داشته است. تیم ملی والیبال زنان ایران در که اولین مدال بین‌المللی ورزش زنان ایران را در بازی‌های آسیایی ۱۹۶۶ کسب کردند.
مسابقات باشگاهی والیبال زنان ایران از سال ۱۳۵۴ با عنوان جام شهبانو آغاز شد که هما اولین قهرمان ایران نام گرفت. مسابقات باشگاهی والیبال مردان ایران از سال ۱۳۵۴ با عنوان جام پاسارگاد آغاز شد که دخانیات تهران اولین قهرمان ایران نام گرفت.