stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
نام‌های دریای خزر
در ایران

کمیته تخصصی نام‌نگاری و یکسان‌سازی نام‌های جغرافیایی ایران در جلسه مورخ ۱۳۸۱/۹/۱۸ این کمیته مستقر در سازمان نقشه‌برداری کشور متن ذیل را به تصویب رساند:
جهت جلوگیری از هرگونه سوء تفاهم احتمالی و جلوگیری از تشتت آراء در زمینه نام پهنه آبی شمال کشور، از نام «خزر» در داخل کشور و Caspian در متون خارجی، قراردادها و معاهدات بین‌المللی استفاده گردد.
علت صدور این مصوبه آن بودکه در داخل کشور بعضی از وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها برای دریای شمال ایران نام‌های جداگانه‌ای بکار می‌برد که این مغایر با مصوبات سازمان ملل و سازمان هوانوردی بین‌المللی و دریانوردی بین‌المللی بود. بنا بر استعلامی که از وزارت خارجه به عمل آمد، آن وزارت‌خانه اعلام کرد نام انگلیسی دریای شمال ایران Caspian Sea است و نام آن در زبان ترکی و فارسی خزر و در زبان عربی هر دو نام قزوین و خزر بکار می‌رود و در تمام اسناد بین‌المللی که یک طرف آن ایران بوده همواره نام خزر بکار رفته است و دریای مازندران هم یک نام محلی است که فقط درایران گاهی در متون رسمی بکار می‌رود.
به گفته «محمد عجم»، حقوقدان، در ایران کاسپی را هم می‌توان به‌کار برد.
نام‌های اصلی

در گذشته تاریخ نویسان و جغرافی‌نگاران دریاها را با نام اقوام ساکن ساحل آن‌ها مشخص می‌کردند. این شیوه نه تنها در ایران بلکه در غرب آسیا و اروپا رایج بود. با پیشرفتهای بعدی در دانش جغرافیا از تعدد نامها کاسته شد. در نوشته‌های مؤلفان مشهور یونان و روم به جز نام مشهور هیرکانی، به سبب آشنایی بیشتر با نواحی غربی دریای شمال ایران آن را کاسپی، گاه دریای اسکیت‌ها (سکاها) و دریای آلبانیا نامیدند، ولی جغرافی نویسان ایران و سرزمین‌های نزدیک به آن جز نام مشهورتر هیرکان (جرجان) به دلیل آشنایی بیشتر با اقوام ساکن کرانه جنوبی آن را با نام اقوام ساحلی مشخص می‌کردند. از آثار جغرافیایی ایران باستان منابعی بر جای نمانده ولی در آثار نخستین سده‌های اسلامی، مسعودی در ذکر نام دریای شمال ایران از دریای خزری، باب و ابواب (دربند قفقاز)، و دریای ارمینیه (ارمنستان)، آذربایجان، موقان، گیل (گیلان)، دیلم، آبسکون و به دیگر سخن ساحل گرگان و طبرستان و دیگر اقوام غیر عرب نام می‌برد که بر کرانه‌های آن سکنی دارند و می‌گوید به دلیل پیوستگی به خوارزم خراسان بعضی بدان دریای خراسان می‌گویند. در کتابی دیگر او می‌نویسد که دریا معروف به بحر باب والابواب و خزر و گیل و دیلم و طبرستان است و اقسام طوایف ترک بر ساحل آن سکنی دارند. او از معدود دانشمندانی ست که دریای شمال ایران را دریاچه (بحیره) نامید و نوشت که بزرگ‌ترین دریاچه جهان است.
محمد بن موسی خوارزمی، در نقشه جهان این دریا را دریای جرجان نامیده است. او این دریا را با نام‌های دریای خوارزم، دریای گرگان، دریای طبرستان و دریای دیلم معرفی کرده و این نام را متعلق به دریای واحدی دانسته است. «بحر خوارزم و بحر جرجان و طبرستان و الدیلم واحد».
با گذشت زمان نام خزر هم بر این دریا نهاده شد و در ردیف نام‌های متعدد این دریا قرار گرفت.
نام‌های اصلی > هیرکان/ گرگان

دریای گرگان یا دریای ورکانه قدیمی‌ترین نام ثبت شده دریای شمال ایران است. نام این دریاچهٔ بزرگ در عهد هخامنشیان و همچنین اشکانیان است که در واقع یک ساتراپی (شهربانی یا در واقع استانداری امروزین) بوده است. ورکانه نام پارسی آن و هیرکانیا ([Hyrcania]) نام یونانیش می‌باشد. این نامگذاری بدان جهت است که ورک به معنی گرگ در طبری (ورگ گفته می‌شود) امروزین و ورکانه به معنی همان گرگان است و هیرکانیا گرگان بزرگ‌ترین و آبادترین شهر در اطراف آن دریا بود. نام یونانی آن هیرکانیا (Hyrcania) نامی علمی است که غربیان به جنگل‌ها و ببرهای شمال ایران داده‌اند. اعرابی که به تازگی به ایران تاخته بودند آن را دریای گرگان (بحر جرجان) می‌نامیده‌اند.
نام‌های اصلی > تپورستان/تبرستان

دریای تپورستان، تبرستان یا طبرستان نام دیگری است که در منابع کهن آمده است. نام طبرستان پیش از اسلام بصورت تپورستان بود که ریشه در نام قوم تپور دارد که در شمال ایران سکونت داشتند و پس از اسلام طبری نام گرفتند. در اسنادی که در مؤسسات تاریخ‌شناسی روسیه است آمده که نوجین زیس در قرن دوازدهم نوشته است که ایرانیان این دریا را قرن‌ها دریای تبرستان می‌خواندند، ولی چون واژهٔ مازندران میان بومیان تبرستان جایگزین گشته، آن را دریاچهٔ مازندران (دریاچه مازندران! در این جمله ترجمه مشکوک است) می‌خوانند،
علی‌رغم اینکه در اسطوره‌ها نام مازندران بسیار کهن است و نام اسطوره دریای مازندران هم در نگهبان دریای مازندران آمده اما نام دریای مازندران برای دریای شمال ایران در دویست سال اخیر در نقشه‌ها رایج شده است. نام دریای مازندران و دریای خزر در ۵۰ سال گذشته در رسانه‌های گروهی ایران رایج بوده و در سال ۱۳۶۱ دولت نام دریای مازندران را نام رسمی اعلام کرد. اما همچنان هر دو نام به‌طور متناوب بکار می‌رفت. دومین همایش همایش ژئوماتیک اردیبهشت ۱۳۸۲ سازمان نقشه‌برداری کشور دبیرخانه کمیته یکسان‌سازی نام‌های جغرافیایی. مقاله «اسامی جغرافیایی باستانی میراث بشریت پژوهشی در مورد دو نام خلیج فارس و خزر و چالشهای فراروی.».
، گذشته از آن نام دریای تبرستان به دلیل مجاورت دولت تبرستان به آن بوده است، نام‌های جرجان، ساری، خراسان، گیلان که زمانی بر روی این دریا بوده است، همگی به مناطقی از تبرستان باستانی (که مازندران امروزی باقیماندهٔ آن است) برمی‌گردد. به اعتقاد عنایت‌الله رضا، اصلاً سرزمین شمال ایران، در طول تاریخ نام مازندران نداشته، بلکه نخست «تپوران» و بعدها در دوره اسلامی «طبرستان» نامیده می‌شده است. درحالی که مازندران نام ناحیه‌ای در شرق سیستان در شمال هند و در نزدیک ناحیه رود سند بوده است. مأخذ قدیمی‌تری مانند «معجم البلدان» یاقوت حموی در این باره به صراحت می‌نویسد: «من بسیار تلاش کردم تا ببینم نام مازندران از کجا بر این ناحیه در شمال ایران وجود داشته و هرچه گشتم، دلیلی بر این کار پیدا نکردم. معلوم است که این نام، نوساخته است.» همچنین در کتاب «تاریخ طبرستان»، ابن اسفندیار نیز می‌گوید: «نام محدث است.» به اعتقاد او بدین ترتیب نام دریای مازندران به عنوان نخستین نام برای دریای شمال ایران منتفی است.
نام‌های اصلی > قزوین

بحر قزوین یکی از نام‌هایی است که در دوران اسلامی برای نامیدن دریای مازندران از آن استفاده می‌شد. منطقه قزوین در دوران اسلامی دارالمرز نامیده می‌شد و این ناحیه جز آخرین فتوحات مسلمانان به‌شمار می‌رفت و فتوحات اعراب تا قزوین ادامه داشت و در قزوین متوقف شده بود. به گفته مورخین صدر اسلام همچون مسعودی و بلاذری در عهد قدیم شهر قزوین را کشوین می‌نامیدند. شهر امروزی قزوین معرب کشوین می‌باشد. به اعتقاد برخی محققین نام کشوین همچون کاشان با نام قوم کاشی مرتبط می‌باشد. به اعتقاد برخی محققین قزوین عربی شده از کاسپین است و کاسپین جمع یا لاتین شده کاسی است. این نام امروزه از سوی کشورهای عربی و در زبان اردو به شکل بحر القزوین و بحیره قزوین به کار می‌رود. حمدالله مستوفی نوشته است که قزوین عربی شده کشوین یا کچ بین است. اما این نظر را زبانشناسی امروزی تأیید نمی‌کند زیرا هیچ سند دیگری نیز این نظر را نیاورده است اما در متون فارسی و در شاهنامه از کاس و کوس و کاسی سخن به میان آمده است؛ و برتولت معتقد است کاسپین جمع کاسی است. کاسپین نامی است که از دوره هرودوت همواره در متون لاتین برای دریای شمال ایران بکار رفته است. در متون روسی کاسپ هم آمده است.
نام‌های اصلی > گیلان

کهن‌ترین سندی که در آن از دریای شمال ایران به نام دریای گیلان نام برده شده، کتاب مفقوده «خوتای نامگ» نگارش یافته در سده‌های ششم تا هفتم میلادی یعنی در سال‌های پایانی پادشاهی سلسله ساسانیان بوده است. پس از حدود ۴۰۰ سال بعد از نگارش کتاب خوتای نامگ، فردوسی در شاهنامه از طریق ترجمه متن زبان پهلوی خدای نامه به زبان نثر فارسی دری، به تنظیم شاهنامه دست‌زد و در دو بیت از دریای شمال ایران به عنوان دریای گیلان نام برد.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| ز دریای گیلان چن ابر سیاه |  | دُمادُم به ساری رسیده سپاه |
| ز یک سو به دریای گیلان رهست |  | چراگاه اسپان و جای نشست |
دیگر نام‌ها

دریای باکو: در قرون وسطا توسط بعضی اروپاییان باکو گفته می‌شد
دریای گرگان (هیرکانی): دریای هیرکانی (هیرکانیا) که در منابع یونانی و لاتین (Hyrcania Maro) آمده به‌طور مثال هرودوت. هیرکانی یونانی‌شدهٔ وُرکان (گرگان) است.
دریای فراخ‌کرت (وُئوروکَشَ): در اوستا از دریایی به نام وُئوروکَشَ نام برده شده که در نوشتارهای پارسی میانه از آن با نام فراخ‌کرت یاد شده است. فراخ‌کرت در زبان پارسی میانه به معنای فراخ بریده است. فراخ یعنی وسیع و کرت Kart چند معنی دارد معنی رایج آن که امروزه کاله هم تلفظ می‌شود یعنی یک بخش زمین یا باغچه که از بخش‌های دیگر بریده و جدا شده است؛ مثلاً یک زمین محصور شده شالیزار را می‌توان کرت شالیزار نامید. ابراهیم پورداود احتمال داده فراخ‌کرت همان دریای مازندران باشد. مهرداد بهار این فراخ‌کرت را با اقیانوس هند یکی دانسته است. جهانشاه درخشانی فراخ‌کرت را همان خلیج فارس می‌داند.
دریای آبسکون: پس از شکست سلطان محمد خوارزمشاه از چنگیزخان‌مغول، او به جزیرهٔ آبسکون در دریای آبسکون گریخت.
دریای ساری: برخی از اقوام مازندران و گلستان از دریای مازندران، دریای ساری هم یاد کردند.
دریای دیلم یا دیلمستان: امروزه به کار نمی‌رود.
دریای کبود (زَراه اَکفوده). در معجم البلدان آمده است: … و حمزة اصفهانی نوشته است: اسم آن به فارسی" زراه أکفودة " و با "أکفودة دٍریاً است و ارسطو گفته است أرقانیا (هیرکانی-گرگان) بعضی گفته‌اند خوارزم. بعضی خراسان و دیلم و بعضی جیلان گفته‌اند.
دریای خراسان در زمان حکومت طاهریان در خراسان و اتحاد و یگانگی آن‌ها با علوبان تبرستان و چیرگی قلمرو خراسان تا بخش‌های شرقی دریا، بدین نام شهرت یافت.
انتقادها > انتقاد به نام قوم مهاجم خزر

پنجم ژوئیهٔ سال ۵۲۷ میلادی که بر پایهٔ برابر گذاری‌های گاهشماری، همان ۱۴ تیر ماه خورشیدی است، قباد ساسانی توانست قوم خزر را که به خاک ایران زمین وارد شده بودند، تا آنسوی رودخانه ولگاه براند. در چنین روزی قباد ساسانی، فرمان داد تا شهر دربند و دژ دربند بازسازی شود. این دژ شهر که هنوز نام پهلوی بر خود دارد و در جمهوری داغستان روسیه واقع است شمالی‌ترین مرزبانی ایران در زمان ساسانیان بوده است، جایی میان دریای کاسپین و کوه‌های قفقاز در میانه یک تنگه. بنابر کتیبه پهلوی که بر دیوارهای سنگی این شهر نصب است، دژ دربند به فرمان خسرو انوشیروان، ساخته می‌شود تا جلوی تازش اقوام شمالی گرفته شود و قباد، پسر خسرو انوشیروان، پس از واپس راندن خزرها، در پیروز نامه‌ای که بر سنگ‌های شهر دربند نقش است داستان این پیروزی و فرمانش به بازسازی را نقل کرده است. خزرها یکی از حکومت هائی هستند که در شمال قفقاز نزدیک به ۵۰۰ تا ۶۰۰ سال همسایه تاریخی ایران بودند. از اقوام آلتائی هستند. خزرها بازمانده قوم هون هستند که از شمال چین یک حرکت بزرگ را آغاز کردند تا به قلب اروپا رسیدند. خزرها بخشی از قوم هون هستند که در این حرکت بزرگ در قفقاز شمالی یا جنوب روسیه امروزی ماندگار شدند. این قوم مهاجم و هم‌مرز با ایران همواره پدیدآور درگیری‌های مرزی بودند. دژ دربند دژ سنگی و استوار در بند تنها برای پیشگیری از چنین تازش هائی ساخته شد؛ بنابراین دژ شهر دربند یک جایگاه استراتژیک بوده برای مهاجمان. شهری ایرانی که یکی از زیباترین شهرهای تاریخی جهان به‌شمار می‌آید. آن اندازه زیبا که توسط روس‌ها به عنوان میراث معنوی و فرهنگی به ثبت جهانی رسیده است. هنوز هم می‌توان خانه‌هایی به دیرینگی ۷۰۰ و ۸۰۰ و حتی هزار سال را در این شهر دید و هنوز هم هرچند شمارشان رو به کاهش گذاشته اما مردمان شهر پهلوی زبان هستند. تا سالیان پیش تات‌ها بیشترین جمعیت این شهر را دربرداشتند. تات‌های پهلوی زبان که زبان شمال باختری ایران را داشتند و این بدان معنا است که پس از گذشت چیزی نزدیک به هزار و چهارصد سال آن‌ها زبان ایرانی خود را پاس داشتند. این روزها از کتاب‌های درسی گرفته تا رادیو و تلویزیون دریای شمال ایران خزر نامیده می‌شود. واژه خزر بر این دریا که مالکش دست کم تا پیش از پیمان نامه‌های ننگین ترکمان چای و گلستان ایران بوده آیا تعبیری جز قوم مهاجم خزر دارد؟ قومی که برای جلوگیری از تاخت و تازشان بر میهن، جلویشان دیوار کشیدیم، زنجیر بستیم، جنگیدیم، و کشته دادیم. واژه خزر هیج معنایی جز یادآوری قوم مهاجم خزر ندارد. نمونه آن دریای شمال ایران است که همواره به نام مردمان ایرانی که در کنارش می‌زیسته‌اند، دریای مازندران، دریای کاسپین، دریای تبرستان، دریای تپورستان خوانده شده است. اصلاً واژه خزر هیچ پیشینه تاریخی ندارد. بی‌گمان باشید که باستان شناسان، تاریخ دانان، زبان شناسان و دیگر کار آمدان این سرزمین، بر این باورند که خزر نه تنها ایرانی نیست بلکه تاریخی هم نیست. نام کاسپین ایرانی را که همه جهان به رسمیت شناخته کشور ایران به رسمیت نشناخته است. اداره یکسان‌سازی نام‌های جغرافیایی کشور ایران چند سال پیش نام خزر غیر ایرانی را برای نامیدن این دریا تصویب کرد. جالب است بدانید که بر سکه‌های پنج تومانی قدیمی نام دریای شمال ایران مازندران ضرب شده بود.
در نقشه‌ها

در کهن‌ترین نقشه‌های جهان که موقعیت این پهنه در آن‌ها آمده، چون نقشه هکاتوس (مربوط به ۵۰۰پ. م) و نقشه معروف آراتوتس (۲۰۰پ. م) همه جا نام این دریا برگرفته از نام کاسپین است. پلینی و سفرنامه پریپلوس دریای اریتره نیز کاسپین بکار برده است. در متن‌های دانشنامه‌های روسی همه‌جا از این پهنه با نام کاسپیس کویه موره یاد شده است. جالب اینکه ترک زبانان جمهوری آذربایجان وقتی به ترکی نوشته‌اند از آن با نام خزر دنیزی یاد کرده‌اند و وقتی به روسی مطلبی نوشته‌اند به همان صورت کاسپین کویه موره از این دریا نام برده‌اند.
نام این دریا در زبان‌ها و کشورهای جهان

در تمام کشورهای اروپائی و آمریکائی و بعضی از کشورهای آسیایی و آفریقایی آن را «دریای کاسپین» می‌نامند. چند کشور ترک‌زبان مثل ترکیه، ترکمنستان و جمهوری آذربایجان آن را دریای خزر Hazar Denizi می‌خوانند. در بین کشورهای عربی نیز از دو سه قرن پیش آن را به قزوین منسوب دانسته بحرالقزوین نام نهادند.
در جمهوری آذربایجان دربارهٔ نام این دریا دوگانگی وجود دارد، به زبان ترکی آن را خزر دنیزی و به روسی آن را به روسی (kaspiskore more) دریای کاسپین معرفی می‌کنند.
در نقشه‌های ایرانی نیز از نام‌های تپورستان (پس از اسلام به طبرستان تبدیل شد)، جرجان (پیش از اسلام گرگان و هیرکانی بود) و در برخی موارد نام‌هایی چون: آبسکون، زادراکرتا و… یادشده و در ۲الی ۳ قرن اخیر نیز خزر جایگزین آن شده و امروزه در ایران نام رسمی در داخل ایران خزر و در خارج ایران دریای کاسپین است. در بقیهٔ کشورهای فارسی‌زبان مثل تاجیکستان و افغانستان از دریای کاسپین استفاده می‌شود.
در افغانستان و تاجیکستان کلمات قزوین و کاسپی استفاده می‌گردد و در پاکستان فقط از نام قزوین استفاده می‌شود. در کردستان نیز از کلمهٔ کاسپین با املای کاسپیه‌ن استفاده می‌شود.
در آفریقای جنوبی یا زبان آفریکانس «کاسپیس»، در کشورهای عربی رسماً «بحر قزوین» (عربی شده کاسپین) بکار می‌رود، در زبان کاتالا «کاسپیا»، در زبان دانمارکی «کاسپیسکه»، در آلمانی «کاسپیشز»، در انگلیسی «کاسپین»، در اسپرانتو «کاسپیو»، در اسپا نیایی «کاسپیو»، در زبان استی «کاسپیا»، در فرانسوی «کاسپین»، در پنجابی «کسپیئن»، در زبان پرتقالی «کاسپیو»، در رومانی «کاسپیکا»، در قزاقی «کاسپین»، در سومالی «کاسپین/قزوین»، در اردو «بحیره قزوین»، در روسی «کاسپین»، در کُردی «دریای کاسپیه ن»، در
تالشی «کاسپی دییو»، در گیلکی «کاسپیأنٚه گٚر»، در مازندرانی «مازرون دریو»، در ترکمنستان «خزر»، در جمهوری آذربایجان «خزر»، در ترکیه «خزر»، در ایران «خزر یا مازندران یا کاسپین».
نگارخانه

۱۸۸۶: دریای جرجان و طبرستان
عربی: قزبین
اواخر دوران قاجار: خزر
نقشهٔ چاپ شده در ۱۹۲۳ که در آن دریای مازندران را با نام کاسپین نگاشته‌اند
به انگلیسی (۱۷۰۰تا۱۷۲۰میلادی):هیرکانیا (به فارسی: ورکانه) و کاسپین
زبان لاتین (۱۶۸۹): دریای آمارد
انگلیسی در (۱۸۰۸): کاسپین
انگلیسی (۱۷۱۹):هیرکانیا (به فارسی: ورکانه)
انگلیسی (۱۵۸۰):دریای آمارد
فرانسوی mare cafpiu: دریای کاسپین
برای مطالعه بیشتر

متن مقاله همایش ملی ژئوماتیک اردیبهشت ۱۳۸۲ اسامی جغرافیایی باستانی میراث بشریت پژوهشی در مورد دو نام خلیج فارس و خزر و چالشهای فراروی ص ۲۴ تا 36
مقالات همایش یکسان‌سازی نام‌های جغرافیایی 1382
نام دریای شمال ایران، عنایت‌الله رضا، ناشر: مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی سال: ۱۳۸۷، تعداد صفحه‌ها: ۱۸۰
ماهنامهٔ پبام دریا شماره‌های ۱۳۱ و ۱۳۳ مهر و آذر ۱۳۸۳
عجم (۱۰ مهر ۱۳۸۳). «دروازه کاسپین اسناد هویت ملی». پیام دریا شماره ۱۳۱. دریافت‌شده در ۸ اسفند ۱۳۹۰.
بحر خزر در نقشه عثمانی
حصار دربند در قفقاز برای جلوگیری از هجوم خزرها به ایران در دوره باستان
دریا هیرکانی
نقشه دریای خزر در نقشه ایران در دوره افشاریه
نقشهٔ بازسازی شدهٔ علویان تبرستان از روی یک نمونهٔ قدیمی. در این نقشه، عبارتِ دریای طبرستان دیده می‌شود.
نقشه ای قدیمی که نشان می‌دهد نام کاسپین و کفوین/کسوین (قزوین) یکی نیستند.
عنوان همزمان نام مازندران و تبرستان بر روی یک نقشه قدیمی
روزنامه پایتخت محرم ۱۳۲۹ (دی ماه ۱۲۸۹)
درون یک پلاژ تفریحی در فرح‌آباد (ساری)
نقشه برگرفته از سفرنامه پریپلوس ۵۰ م. دریای اریترا+ پرشن دریا+ دریای کاسپی
معاون مجلس بوئنوس آیرس

| 0 | 1 |
| --- | --- |
کارگردان: آلخاندرو اگرستی
تهیه‌کننده: آلخاندرو اگرستی
نویسنده: Alejandro Agresti
فیلمنامه‌نویس: آلخاندرو اگرستی
بازیگران: فرنان میراس
تدوین‌گر: Alejandro Agresti Alejandro Brodersohn
تاریخ‌های انتشار:  نوامبر ۱۹۹۶ (۱۹۹۶-۱۱) (جشنواره بین‌المللی فیلم ماردل پلاتا)   ۲۰ مارس ۱۹۹۷ (۱۹۹۷-0۳-۲۰) (هلند)  
مدت زمان: ۱۲۲ دقیقه
کشور: آرژانتین هلند
زبان: اسپانیایی 
معاون مجلس بوئنوس آیرس (اسپانیایی: Buenos Aires viceversa‎) یک فیلم به کارگردانی آلخاندرو اگرستی است که در سال ۱۹۹۶ منتشر شد. از بازیگران آن می‌توان به آلخاندرو اگرستی اشاره کرد.
ایرانچه

مکان
| ایرانچه | ایرانچه |
| --- | --- |
روستا: روستا
محل : محل 
ایرانچه: ایرانچه
مختصات: ۳۲°۵′۲۹″ شمالی ۵۱°۱′۴۵″ شرقی﻿ / ﻿۳۲٫۰۹۱۳۹°شمالی ۵۱٫۰۲۹۱۷°شرقی﻿ / 32.09139; 51.02917: مختصات: ۳۲°۵′۲۹″ شمالی ۵۱°۱′۴۵″ شرقی﻿ / ﻿۳۲٫۰۹۱۳۹°شمالی ۵۱٫۰۲۹۱۷°شرقی﻿ / 32.09139; 51.02917
استان: چهارمحال و بختیاری
شهرستان: فرخ‌شهر
بخش: دستگرد
دهستان: سورک
جمعیت: ۳۳۴ نفر (سرشماری ۹۵)
ایرانچه، روستایی در دهستان سورک بخش دستگرد در شهرستان فرخ‌شهر در استان چهارمحال و بختیاری ایران است.
مردم

مردم این روستا به گویش لری بختیاری سخن می گویند
پیشینه

این روستا در سال ۱۲۶۰ هجری شمسی توسط ملا محمد علی ایرانی کدخدای روستای دهنو با احداث قلعه ای در دشتی به نام ایران بنیان نهاده شد.
جمعیت

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت این روستا برابر با ۳۳۴ نفر (۱۰۷ خانوار) بوده‌است.
پارک بتل، پنسیلوانیا

مکان در 23x15px|border |alt=|link= پنسیلوانیا, 23x15px|border |alt=|link= ایالات متحده آمریکا
| بتل پارک, پنسیلوانیا | بتل پارک, پنسیلوانیا |
| --- | --- |
بخش: بخش
کلیسای پرسبیتری بتل, همنام جامعه: کلیسای پرسبیتری بتل, همنام جامعه
  پرچم بتل پارک, پنسیلوانیاپرچمنشان رسمی بتل پارک, پنسیلوانیامهر:   پرچم بتل پارک, پنسیلوانیاپرچمنشان رسمی بتل پارک, پنسیلوانیامهر
واقع شده در شهرستان الگینی در ایالت پنسیلوانیا ایالات متحده: واقع شده در شهرستان الگینی در ایالت پنسیلوانیا ایالات متحده
مختصات: ۴۰°۱۹′۳۹″ شمالی ۸۰°۲′۲۲″ غربی﻿ / ﻿۴۰٫۳۲۷۵۰°شمالی ۸۰٫۰۳۹۴۴°غربی﻿ / 40.32750; -80.03944: مختصات: ۴۰°۱۹′۳۹″ شمالی ۸۰°۲′۲۲″ غربی﻿ / ﻿۴۰٫۳۲۷۵۰°شمالی ۸۰٫۰۳۹۴۴°غربی﻿ / 40.32750; -80.03944
ایالت:  پنسیلوانیا
شهرستان: الگینی
تاسیس (به عنوان شهرک بتل): ۱۸۸۶
یکپارچگی: ۱۹۴۹ (بخش)
حکومت: حکومت
 • نوع: شورایی
 • شهردار: جک آلن
مساحت: مساحت
 • کل: ۱۱٫۷۰ مایل مربع (۳۰٫۳۱ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۱۱٫۷۰ مایل مربع (۳۰٫۳۱ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰٫۰۰ مایل مربع (۰٫۰۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۱٬۱۹۷ فوت (۳۶۵ متر)
جمعیت (۲۰۲۰): جمعیت (۲۰۲۰)
 • کل: ۳۳۵۷۷
 • تراکم: ۲۸۶۹٫۳۴/مایل مربع (۱۱۰۷٫۸۵/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۵ (Eastern (EST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۴ (EDT)
ZIP Code: ۱۵۱۰۲, ۱۵۲۳۴, ۱۵۲۳۶, ۱۵۲۴۱
کد منطقه: 412
FIPS code: ۴۲-۰۶۰۶۴
وبگاه: bethelpark.net
پارک بتل (به طور رسمی شهرداری پارک بتل  ) یک ناحیه با وضعیت قوانین خانه  در شهرستان آلگنی، ایالت پنسیلوانیا ، در ایالات متحده آمریکا است. این پارک درحومه شهر در منطقه شهری پیتسبورگ واقع شده که تقریباً در ۷ مایل (۱۱ کیلومتر) جنوب پیتسبورگ واقع شده است. جمعیت این محدوده بر اساس سرشماری سراسری ایالات متحده در سال ۲۰۲۰، ۳۳۵۷۷ نفر بوده است.
تاریخ

منطقه‌ای که اکنون پارک بتل در آن واقع شده است نخست در حدود سال ۱۸۰۰ برپا شد و در سال ۱۸۸۶ میلادی به عنوان شهرک بتل بنیانگذاری شد. این نام مأخوذ از نام کلیسای پروتستان بتل گرفته شده است که به نوبه خود از محلی مقدس در اسراییل باستانی با نام عبری بث ئیل نامگذاری شده است.  پارک بتل در ۱۷ مارس ۱۹۴۹ به عنوان یک دهکده ثبت شد.
نخستین سرقت خودروی زرهی در ایالات متحده در پارک بتل در ۱۱ مارس ۱۹۲۷ میلادی رخ داد، زمانی که یک کامیون برینکس در حالی که به سمت معدن کاوردیل در حدود یک مایل دورتر می‌رفت مورد یورش سارقان قرار گرفت.  در این واقعه، پل جاورسکی و باند تبهکاری Flathead جاده را با دینامیت ویران و تخریب کردند تا حقوق و دستمزد کارگران و سود معدن را از کامیون بربایند.
جغرافیا

بنابر آمار اداره سرشماری ایالات متحده، تمام زمین این منطقه در مجموع ۱۱٫۷ مایل مربع (۳۰ کیلومتر مربع) مساحت داشت . همچنین میانگین ارتفاع این منطقه، ۱٬۱۹۷ فوت (۳۶۵ متر) بالاتر از سطح دریاست .  پارک بتل در حاشیه بین بخش‌های فلات پایین پیتسبورگ و بخش تپه‌های وینزبورگ در مناطق فیزیوگرافی فلات آلگنی قرار دارد. این منطقه به عنوان یک منطقه کاملاً تشریح شده مشخص می‌شود که در آن شاخه‌های فرعی زودگذر به شاخه‌های نهرهای اصلی همگرا می‌شوند.
بلندترین نقطه در پارک بتل، راکی ریج، در بخش جنوب‌غربی با ارتقاع ۱٬۳۷۰ فوت (۴۲۰ متر) است، و پایین‌ترین نقطه در تقاطع در گوشه جنوب‌شرقی نهرهای پینی فورک و آلسیپ ران، با ارتفاع ۹۸۰ فوت (۳۰۰ متر) است.
جغرافیا > شهرهای اطراف

پارک بتل هفت مرز دارد، از جمله قلعه شانون در شمال، وایت هال در شمال-شمال شرقی، بالدوین در شمال‌شرقی، پارک جنوبی در شرق و جنوب‌شرقی، شهرستان پیترز در شهرستان واشنگتن در جنوب، بالا سنت کلر در غرب، و کوه لبنان در شمال-شمال‌غرب.
سنگ‌های در معرض دید پارک بتل بیشتر از ماسه سنگ، سنگ آهک، شیل و چند لایه زغال سنگ (ردستون، وینزبورگ، واشنگتن و غیره) تشکیل شده‌اند. سن سنگ‌های آشکار شده در اواخر دوران پنسیلوانیا (عصر گزلیان؛ تقریباً ۳۰۳ میلیون سال پیش) در نزدیکی پایین‌ترین ارتفاعات و دوره پرمین اولیه (عصر آسلیان؛ تقریباً ۲۹۷ میلیون سال پیش) در نزدیکی بلندترین بخش‌های جنوب بتل پارک (به عنوان مثال راکی ریج) قرار دارد. این سنگ‌های رسوبی با بالا آمدن و پایین آمدن سطح دریا در امتداد خط ساحلی باستانی (با منطقه متناوب بین دلتا، دریاچه کم عمق و دریای کم عمق) رسوب کردند و در نهایت با تشکیل کوه های آپالاچی بالا آمدند.
پارک بتل در زیر بنای مونانگالهلا متعلق به سن پنسیلوانیا قرار دارد. سازند Monongahela از عضو Uniontown و عضو زیرین پیتسبورگ تشکیل شده است و پایه آن درز زغال سنگ پیتسبورگ است. بخش اعظمی از بخش جنوبی آلگنی تضعیف شده است، و PADEP نشان می دهد که تمام پارک بتل تضعیف شده است.
بخشی از این منطقه توسط معدن شماره ۸ ترمینال پیتسبورگ (Cortis و دیگران، ۱۹۷۵) که معمولاً به عنوان معدن "H" و معدن Coverdale شناخته می شد، قرار دارد. این معدن در حدود سال ۱۹۲۰ افتتاح شد.  عملیات تاریخی معدن کاوردیل در نقشه توپوگرافی ۷٫۵ دقیقه ای بریج ویل آشکار است. یک «معدن خالی» در مجاورت مسیرهای راه‌آهن مونتور و جاده ساوت پارک نشان داده شده است. زغال‌سنگ از طریق شفت‌های عمودی که به شیب‌های شیب‌دار به دنبال شیب درز زغال‌سنگ پیتسبورگ دسترسی دارند استخراج می‌شد. حفره‌های معدن در شیب شیب‌دار ناشی از عمل معدنکاری اتاق و ستون در اوایل قرن بیستم است. معدن Coverdale بسته است و تا حد زیادی بدون بهره.
رخداد ویژه

در ۱۳ ژوئیه ۲۰۲۴ تلاشی برای ترور پرزیدنت دونالد ترامپ رئیس‌جمهور سابق ایالات متحده آمریکا رخ داد. این اتفاق در هنگام سخنرانی وی، به عنوان نامزد حزب جمهوری‌خواه برای انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۴، در محل برگزاری گردهمایی انتخاباتی در همین منطقه روی داد. در پی تیراندازی دونالد ترامپ، در اثر برخورد گلوله به گوش راست مجروح شد.
جمعیت شناسی

| جمعیت‌ها> سرشماری | جمعیت‌ها> جمعیت | جمعیت‌ها>  | جمعیت‌ها> ٪± |
| --- | --- | --- | --- |
| ۱۹۵۰ | ۱۱٬۳۲۴ |  | — |
| ۱۹۶۰ | ۲۳٬۶۵۰ |  | ۱۰۸٫۸% |
| ۱۹۷۰ | ۳۴٬۷۵۸ |  | ۴۷٫۰% |
| ۱۹۸۰ | ۳۴٬۷۵۵ |  | ۰٫۰% |
| ۱۹۹۰ | ۳۳٬۸۲۳ |  | -۲٫۷% |
| ۲۰۰۰ | ۳۳٬۵۵۶ |  | -۰٫۸% |
| ۲۰۱۰ | ۳۲٬۳۱۳ |  | -۳٫۷% |
در سرشماری سال ۲۰۲۰ تعداد ۳۳۵۵۶ نفر، ۱۳۳۶۲ خانوار و ۹۵۴۰ خانوار در شهرداری ساکن بودند. تراکم جمعیت ۲٬۸۶۹٫۸ ساکن در هر مایل مربع (۱٬۱۰۸٫۰ ساکن در هر کیلومتر مربع)   . 13871 واحد مسکونی با تراکم متوسط ۱٬۱۸۶٫۳ بر مایل مربع (۴۵۸٫۰ بر کیلومتر مربع)   داشت. ترکیب نژادی منطقه ۹۷٫۱۰٪ سفیدپوست، ۱٫۰۲٪ آفریقایی آمریکایی، ۰٫۰۳٪ بومیان آمریکایی، ۱٫۱۱٪ آسیایی، ۰٫۰۳٪ جزیرهی اقیانوس آرام، ۰٫۱۳٪ از سایر نژادها، و ۰٫۵۸٪ از دو یا چند نژاد بود. اسپانیایی یا لاتین تبار از هر نژاد ۰٫۴۹٪ بود.
شمار ۱۳۳۶۲ خانوار، ۳۰٫۳ درصد فرزندان زیر ۱۸ سال با آنها زندگی می‌کردند، ۶۲٫۰ درصد زوج متأهل بودند که با هم زندگی می کردند، ۷٫۲ درصد خانه‌دار زن بدون حضور شوهر و ۲۸٫۶ درصد غیرخانواده بودند. ۲۶٫۱ درصد از خانوارها را افراد تشکیل می‌دادند و ۱۲٫۰ درصد را یک نفر با سن ۶۵ سال یا بیشتر تشکیل می‌دادند. متوسط بعد خانوار ۲٫۴۸ و متوسط بعد خانواده ۳٫۰۱ بود.
توزیع سنی زیر ۱۸ سال ۲۳٫۷ درصد، از ۱۸ تا ۲۴ سال ۵٫۰ درصد، از ۲۵ تا ۴۴ سال ۲۶٫۸ درصد، از ۴۵ تا ۶۴ سال ۲۶٫۵ درصد و ۶۵ سال یا بیشتر ۱۸٫۱ درصد بود. میانگین سنی ۴۲ سال بود. به ازای هر ۱۰۰ زن ۹۱٫۹ مرد وجود داشت. به ازای هر ۱۰۰ زن ۱۸ ساله و بالاتر، ۸۷٫۷ مرد وجود داشت.
متوسط درآمد خانوار ۵۳۷۹۱ دلار و متوسط درآمد خانواده ۶۴۳۹۰ دلار بود. درآمد متوسط مردان ۴۷۸۷۶ دلار در مقابل ۳۲۳۵۱ دلار برای زنان بود. درآمد سرانه برای شهرستان ۲۵۸۶۷ دلار بود. حدود ۲٫۵ درصد از خانواده ها و ۳٫۷ درصد از جمعیت زیر خط فقر بودند، از جمله ۴٫۱ درصد از افراد زیر ۱۸ سال و ۳٫۸ درصد از افراد ۶۵ سال یا بیشتر.
هنر و فرهنگ

کلیسای پروتستان بتل
دهکده ساوت هیلز
دولت

وضعیت حاکمیت خانه شهرداری به پارک بتل نسبت به شکل پیش‌فرض دولت محله، اختیارات بیشتری را برای حکومت‌داری می‌دهد. این بخش به ۹ بخش با جمعیت تقریباً مساوی تقسیم می‌شود که هر کدام یک عضو شورای شهرداری پارک بتل را انتخاب می‌کنند و همه با هم شهردار را انتخاب می‌کنند. هم شهردار و هم عضو شورا دوره‌های چهار ساله را خدمت می کنند. هر یک از اعضای شورا موظف است در بخش مورد نظر خود اقامت کنند.
سیاست

الیزا گریسوولد از نیویورکر شهرداری را به عنوان "یک جامعه مختلط از نظر سیاسی و اقتصادی" با اندازه‌ها و امکانات مختلف در مسکن توصیف کرد.
تحصیلات

منطقه مدرسه، منطقه مدرسه پارک بتل است.  همچنین این منطقه دارای یک دبیرستان جامع ناحیه، تحت عنوان دبیرستان بتل پارک است.