stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
مریخ
ویژگی‌های فیزیکی

مریخ از زمین کم چگالی‌تر است، به گونه‌ای که حجمی برابر ۱۵٪ و جرمی برابر ۱۱٪ زمین دارد. مساحت سطح آن تنها اندکی کمتر از مجموع سطوح خشکی‌های زمین است. مریخ در برابر عطارد بزرگتر و دارای جرم بیشتر و در نتیجه چگالی‌تر است. همین زمینه سبب شده است نیروی گرانش بیشتری در سطح مریخ وجود داشته باشد. مریخ از نظر میزان حجم و جرم، هشتمین جسم در منظومهٔ شمسی است.
مریخ از دید اندازه، جرم و گرانش سطح، حالتی میان زمین و ماه (ماه زمین) دارد؛ ماه قطری برابر یک دوم قطر مریخ دارد، در حالی که قطر زمین حدود دو برابر قطر مریخ است، زمین دارای جرمی در حدود ده برابر جرم مریخ است، در حالی که جرم ماه ده برابر کمتر از مریخ است. نمای سرخ-نارنجی رنگ مریخ در اثر وجود آهن (III) اکسید، که بیشتر به هماتیت یا زنگ آهن مشهور است، به وجود آمده است.
خاک

در ژوئن ۲۰۰۸، داده‌های به دست آمده به دست کاوشگر فینیکس ثابت کرد که خاک مریخ دارای اندکی ویژگی بازی (قلیایی) و همچنین دربرگیرندهٔ موادی مانند منیزیم، سدیم، پتاسیم و کلر، که وجود همه آن‌ها برای زیست و رویش موجودات زنده ضروری است، می‌باشد. پژوهشگران خاک به دست آمده از بخشی نزدیک قطب شمال مریخ را با کمی خاک باغچه زمینی هم سنجی کردند و به این نتیجه رسیدند که خاک مریخ برای رشد گیاهانی چون مارچوبه مناسب است.
در اوت ۲۰۰۸، کاوشگر فینیکس با انجام آزمایش‌های ساده شیمیایی، مثل آمیختن آب زمین با خاک مریخ، با هدف آشکار ساختن پی‌اچ خاک مریخ، نشانه‌هایی از نمک پرکلرات پیدا کرد، که این موضوع تئوری دانشمندان بسیاری را که ادعا کرده بودند خاک مریخ به‌طور چشمگیری دارای ویژگی بازی است، تأیید می‌کرد. pH خاک مریخ ۷٫۷ اندازه‌گیری شد.
نتایج حاصل از نمونه‌گیری و آزمایش خاک سطح مریخ، که از جمله با کمک اشعه ایکس، توسط کاوشگر کنجکاوی انجام گرفت، نشان می‌دهد که سطح مریخ بافتی بازالتی دارد که نوعی سنگ آتش‌فشانی، مشابه شن‌های سواحل هاوایی است.
مدار

فاصلهٔ متوسط مریخ از خورشید تقریباً ۲۳۰ میلیون کیلومتر (۱۴۳ میلیون مایل) و دوره مداری آن ۶۸۷ روز (زمین) است. روز خورشیدی در مریخ تنها کمی طولانی‌تر از روز زمین است: ۲۴ ساعت، ۳۹ دقیقه و ۳۵٫۲۴۴ ثانیه. یک سال مریخ برابر با ۱٫۸۸۰۹ سال زمین یا یک سال، ۳۲۰ روز و ۱۸٫۲ ساعت است.
جو

جو زمین شامل ۷۸ درصد نیتروژن، ۲۱ درصد اکسیژن، ۰٫۹ درصد آرگون، ۰٫۰۳ درصد کربن دی‌اکسید و مقادیری بخار آب و ذرات معلق است. در حالی که در جو مریخ ۹۵ درصد دی‌اکسید کربن، ۳ درصد نیتروژن، ۱٫۶ درصد آرگون و فقط مقدار ناچیز اکسیژن و آب وجود دارد. جو سیارهٔ سرخ بسیار رقیق است، به‌طوری‌که فشار جوی سطح آن معادل یک صدم فشار جو زمین در سطح دریاست. افزون‌بر این جو مریخ محافظ خوبی در برابر تابش‌های مرگبار فضایی نیست.
بیشتر مناطق مریخ بسیار سرد است. دمای هوا در قطب‌های آن می‌تواند تا ۱۳۰ درجه زیر صفر پایین برود.
به دلیل رقیق بودن «هوای» مریخ، دمای هوا به سرعت تغییر می‌کند؛ مثلاً فقط لحظاتی پس از طلوع خورشید دما در سطح بیش از ۲۰ درجه افزایش می‌یابد. در هر لحظه دمایی که پای شما احساس می‌کند (هوای نزدیک سطح) با دمای هوای اطراف سر شما ممکن است تا ۲۰ درجه اختلاف داشته باشد. به این ترتیب اگر روی استوای مریخ باشید، دمای سطح ۲۰ درجهٔ سلسیوس و دمای اطراف سر شما صفر درجه است.
در مریخ بادهایی با سرعت زیاد (متجاوز از ۲۰۰ کیلومتر بر ساعت) می‌وزد که سبب می‌شود غبارها در ارتفاع ۴۰ کیلومتری معلق بمانند علت ایجاد این بادها غالباً اختلاف دما توأم با اختلاف فشار است
افسانه

مریخ، نام ستارهٔ فلک پنجم از ستاره‌های خنس و آن را بهرام نیز گویند، منحوس و دال بر جنگ و خصومت و خون‌ریزی و ظلم است. (منتهی‌الارب). کوکبی است از جملهٔ سبعهٔ سیاره و در آسمان پنجم است. (برهان). ستاره‌ای است از خنس، گویند سبب تسمیهٔ آن سرعت سیرش است و برخی گویند به سبب رنگ زرد و سرخ آن است که شبیه مرداسنج (مردار سنگ) باشد. (از اقرب الموارد). چهارم کوکب سیار در عالم شمسی که بهرام نیز گویند و به اعتقاد بطلمیوس کوکب سیاری که در آسمان پنجم واقع شده است. (ناظم الاطباء). از کواکب سبعهٔ سیاره است و مأخوذ از مرخ و آن درختی است که از چوب آن آتش‌زنه سازند و سبب تسمیهٔ آن تشبیه به آتش است از نظر سرخی، و گویند مریخ در لغت عبارت از تیر بدون پر است که در حرکت خود پیچ و تاب می‌خورد و ستارهٔ مذکور نیز به سبب به چپ و راست رفتن در حرکت بدین نام خوانده شده مریخ در فلک پنجم است و فاصلهٔ آن از زمین سه هزار هزار و نهصد هزار و دوازده هزار و هشتصد و شصت و شش میل است. (از صبح الاعشی ج ۲). از کلدانی مَرداخ، و شاید اصل مرداخ نیز فارسی باشد، یا فارسی و کلدانی از مرد (رجل) و آک به‌معنی اسب به فارسی یا به کلدانی. یکی از پیکرهایی که یونانیان باستان برای مریخ می‌پنداشتند اسب بود، و واژهٔ مارس از همین مریخ آمده است، یعنی مرداخ و مرداس نامی است که به پدر ضحاک می‌داده‌اند و این نام در میان عرب بسیار است.
خروج از مرکز

خروج از مرکز مریخ متغیر است و از ۰٫۰۰۹ درجه تا ۰٫۱۰۴ درجه تغییر می‌کند اکنون خروج از مرکز ۰٫۰۹۳ درجه است؛ مدت زمان این تغییر صدها سال تا هزاران سال تغییر می‌کند
مقابلهٔ مریخ و زمین

توجه به مدت زمان سال مریخی (۶۸۷ روز) و سال زمینی (۳۶۵ روز) نشان می‌دهد که فاصلهٔ زمانی هر دو مقابله حدود دو سال و دو ماه است. اما با توجه به بیضی بودن مدار هر دو سیاره می‌توان انتظار داشت که فاصلهٔ بین زمین و مریخ در هر مقابله متفاوت باشد. کمترین فاصله، زمانی رخ می‌دهد که زمین در اوج و مریخ در حضیض مدار خود باشد. در این حالت زمین و مریخ تا ۵۶ میلیون کیلومتر به هم نزدیک خواهند شد. دورترین فاصله بین دو سیاره در مقابله می‌تواند تا ۲۴۰ میلیون کیلومتر افزایش یابد.
کمترین فاصله بین زمین و مریخ در مقابله‌هایی رخ می‌دهد که در دوره‌های ۱۵ تا ۱۷ ساله تکرار می‌شوند. اما آنچه حائز اهمیت است توجه به این نکته می‌باشد که فاصلهٔ دو سیاره در مقابله‌های نزدیک الزاماً یکی نیست و به همین دلیل است که نزدیک‌ترین مقابله‌ها (مانند آنچه در ۲۷ اوت سال ۲۰۰۳ رخ داد) در فواصل زمانی بسیار طولانی رخ می‌دهند.
جهت‌گیری مدار مریخ در فضا به هنگام مقابلهٔ نزدیک به گونه‌ای است که مریخ در جهت صورت فلکی دلو یا در نزدیکی صورت فلکی بزغاله قرار می‌گیرد. از طرفی کرهٔ زمین نیز در امرداد هر سال از این مکان می‌گذرد؛ بنابراین مقابلهٔ نزدیک دو سیاره همیشه در مرداد یا شهریور هر ۱۵ تا ۱۷ سال رخ می‌دهد. در این هنگام مریخ در جنوب استوای سماوی قرار دارد و بنابراین این نوع مقابله‌ها از عرض‌های جغرافیایی جنوبی زمین بهتر مشاهده می‌شوند. عکس این مطلب در مقابله‌های دور صادق است چرا که این نوع مقابله‌ها در صورت فلکی شیر و در ماه بهمن و اسفند رخ می‌دهند، در نتیجه از نیمکرهٔ شمالی زمین بهتر دیده می‌شوند.
کاوشگران مریخ

ناسا تاکنون چندین فضاپیما و کاوش‌گر کاربردی را در اطراف و روی سیارهٔ مریخ به کار گرفته است: کاوشگرهای مریخ‌نورد فرصت (آپورچونیتی) و کنجکاوی و اینسایت و استقامت که به ترتیب در سال‌های ۲۰۰۴ و ۲۰۱۲ و ۲۰۱۸ و ۲۰۲۱ در مریخ فرود آمدند و مدارگردهای اودیسهٔ مریخ، MRO و ماون که در مدار خود گرد سیارهٔ سرخ گردش می‌کنند. اودیسهٔ مریخ در سال ۲۰۰۱، MRO در سال ۲۰۰۶ و ماون در سال۲۰۱۴ به مدار مریخ وارد شدند. فضاپیمای مارس اکسپرس اروپا و مأموریت مدارگرد مریخ هند نیز از بالا به پایش سیارهٔ سرخ می‌پردازند و تعداد مدارگردهای عملکردی مریخ را به پنج رسانده‌اند.
دوربین های‌رایز مدارگرد MRO شامل یک لنز تلسکوپی است که می‌تواند ویژگی‌های کوچک تا یک متر را در سطح مریخ تشخیص دهد. این دوربین همچنین تصاویر را در طول‌موج‌های نزدیک فروسرخ جمع‌آوری کرده که به پژوهشگران در یادگیری کانی‌شناسی مریخ کمک می‌کند.
وجود آب

مقالهٔ اصلی: آب در مریخ
کلیهٔ مشاهدات پیشین توسط ماهواره‌ها و مریخ‌نوردها حاکی از آن بوده است که سیارهٔ سرخ زمانی پوشیده از لایهٔ غلیظی از گازها بوده که امکان حضور آب مایع بر سطح را فراهم می‌کرده است. این برداشت (وجود آب سطحی) در مشخصه‌های سطح مریخ، مثل آثاری که شبیه بستر رودها، دلتاها و دریاچه‌هاست، مشهود می‌باشد. اما فشار هوای مریخ امروز کمتر از یک درصد زمین است، یعنی اگر آب مایع را روی سطح بریزید (بسته به جای آن) می‌جوشد و بخار می‌شود یا یخ می‌بندد.
در ماه آوریل ۲۰۱۵، مریخ‌نورد ناسا که حدود سه سال در این سیاره مشغول پژوهش است، خاکی مرطوب شده با آب نمک را کشف کرد که نقطهٔ انجماد را کاهش می‌دهد. سپس مریخ‌نورد در ماه سپتامبر صخره‌هایی زیر سطح مریخ یافت که چهار برابر آنچه که پیش از آن تصور می‌شد مرطوب بود. افزون‌بر این، تصاویر ماهواره‌ای که از سنگ‌ریزه‌ها در سطح این سیاره تهیه شده بود، نشان می‌داد روزی در این سیاره جریان آب وجود داشته است. همچنین مریخ، درون خاکش خاکستری است. ایلان ماسک پروژه سفر به مریخ با استار شیپ را آماده کرده است. مریخ بهترین گزینه بعد زمین برای زیست می‌باشد. با مطالعهٔ تصاویر تهیه شده توسط مریخ‌نورد از سنگ‌های بازالتی و تیرهٔ سطح مریخ، گمانه‌زنی‌هایی از پوشیده بودن این سیاره از آب در سال‌های دور به میان آمد.
ناسا در نشستی خبری در ۶ مهر ۱۳۹۴ (۲۸ سپتامبر ۲۰۱۵) وجود آب در مریخ را تأیید و اعلام کرد که در ماه‌های گرم آب جاری در این سیاره وجود دارد. عکس‌هایی از مریخ به زمین رسیده بود که در آن‌ها به‌طور واضح دیده می‌شد که رگه‌های تیره روی یک سرازیری مریخ چگونه با فصل‌ها تغییر می‌کنند. این رگه‌ها با نام رگه‌های خطوط شیب برگردنده (recurrent slope linea) در ماه‌های گرم‌تر تا پایین شیب‌ها هم کشیده می‌شوند ولی طی فصل‌های سردتر ناپدید می‌شوند. دانشمندان ناسا اعلام کردند که رگه‌های تیره به‌طور حتم آب جاری هستند که در تابستان دیده شده و در زمستان مریخ محو می‌شوند. باید توجه داشت که آب کشف شده خالص نیست و نوعی نمک موجود در آن باعث می‌شود که این آب بتواند در دمای معمول ۵۰ درجهٔ سلسیوس زیر صفر مریخ جاری باشد. این مسئله می‌تواند به معنای وجود نوعی حیات در مریخ باشد.
در تاریخ ۱ مرداد ۱۳۹۶ ۲۵ ژوئیه ۲۰۱۸ دانشمندان ایتالیایی با بررسی اطلاعات ابزارهای راداری مدارگرد مریخ (مدارگرد اکسپرس) توانستند دریاچه‌ای از آب مایع در قطب جنوب سیارهٔ سرخ پیدا کنند، این دریاچه ۱/۵ کیلومتر زیر سطح قلهٔ یخی در قطب جنوب مریخ پنهان شده است. به گفتهٔ گروه تحقیقاتی این دریاچهٔ بزرگ ۲۰ کیلومتر عرض دارد. با کشف آب مایع روی این سیاره احتمال وجود حیات نیز افزایش می‌یابد. محققان ایتالیایی می‌گویند دریاچهٔ مریخ بسیار شبیه به دریاچه‌های به دام افتاده زیر توده‌های یخی در قطب شمال و جنوب سیارهٔ زمین است. از آنجایی که در دریاچه‌های زیریخی زمینی حیات وجود دارد، احتمال دارد که در دریاچهٔ مریخی نیز علائمی از حیات کشف شود.
جدول مشخصات سیارهٔ مریخ

| مشخصات مداری (ژانویه ۲۰۰۰) | مشخصات مداری (ژانویه ۲۰۰۰) |
| --- | --- |
نیم‌قطر بزرگ: ۲۲۷، ۹۳۶، ۶۳۷ کیلومتر ۱۴۱، ۶۳۲، ۹۷۶ مایل ۱٫۵۲۳، ۶۶۲، ۳۱ واحد نجومی
پیرامون مدار: ۱، ۴۲۹، ۰۰۰، ۰۰۰ کیلومتر ۸۸۷، ۹۰۰، ۰۰۰ مایل ۹٫۵۵۳ واحد نجومی
خروج از مرکز: ۰٫۰۹۳، ۴۱۲، ۳۳
حضیض: ۲۰۶، ۶۴۴، ۵۴۵ کیلومتر ۱۲۸، ۴۰۲، ۹۶۷ مایل ۱٫۳۸۱، ۳۳۳، ۴۶ واحد نجومی
اوج: ۲۴۹، ۲۲۸، ۷۳۰ کیلومتر ۱۵۴، ۸۶۳، ۵۵۳ مایل ۱٫۶۶۵، ۹۹۱، ۱۶
تناوب مداری: ۶۸۶٫۹۶۰۰ روز ۱٫۸۸۰۸ سال
تناوب هلالی: ۷۷۹٫۶۹ روز ۲٫۱۳۵ سال
سرعت مداری: ~میانگین ~بیشینه ~کمینه:  ۲۴٫۰۷۷ کیلومتر در ثانیه (۵۳٫۸۵۹ مایل در ساعت) ۲۶٫۴۹ کیلومتر در ثانیه (۵۹٫۲۷۷ مایل در ساعت) ۲۱٫۹۷۲ کیلومتر در ثانیه (۴۹٫۱۵۰ مایل در ساعت)
تمایل نسبت به: ~صفحه مداری زمین ~صفحه استوایی خورشید:  ۱٫۸۵۰، ۶۱ درجه ۵٫۶۵ درجه
طول دائرةالبروجی اعتدال بهاری: ۴۹٫۵۷۸، ۵۴ درجه
شناسه حضیض: ۲۸۶٫۴۶۲، ۳۰ درجه
تعداد ندیم‌های طبیعی: ۲
مشخصات فیزیکی (ژانویه ۲۰۰۰): مشخصات فیزیکی (ژانویه ۲۰۰۰)
قطر استوایی: ۶٬۸۰۴٫۹ کیلومتر ۴، ۲۲۸٫۴ مایل ۰٫۵۳۳ برابر قطر زمین
قطر قطبی: ۰٫۵۳۳ برابر قطر زمین ۴، ۱۹۷٫۲ مایل ۰٫۵۳۱ برابر زمین
پخی: ۰٫۰۰۷، ۳۶
مساحت سطح: ۱۴۴، ۷۹۸، ۴۶۵ کیلومتر مربع ۵۵٬۹۰۶٬۷۷۱ مایل مربع ۰٫۲۸۴ برابر زمین
حجم: ۱٫۶۳۱، ۸‎×۱۰۱۱ کیلومتر مکعب ۰٫۱۵۱ برابر زمین
جرم: ۶٫۴۱۸، ۵‎×۱۰۲۳ کیلوگرم ۰٫۱۰۷ برابر زمین
چگالی متوسط: ۳٫۹۳۴ گرم در سانتیمتر مکعب
گرانش استوایی: ۳٫۶۹ متر در مجذور ثانیه ۰٫۳۷۶ برابر زمین
سرعت فرار: ۵٫۰۲۷ کیلومتر در ثانیه ۱۱٫۲۴۵ مایل در ساعت
تناوب گردش: ۱٫۰۲۵، ۹۵۷ روز ۲۴٫۶۲۲، ۹۶۲ ساعت
تمایل محور: ۲۵٫۱۹ درجه
بعد سرسو در قطب شمال: ۳۱۷٫۶۸۱، ۴۳ درجه ۲۱:۱۰:۴۴
بازتاب: ۰٫۱۵
دمای سطحی: ~کمینه ~متوسط ~بیشینه:  ۱۴۰- درجه سانتی‌گراد (۱۳۳ کلوین) ۶۳- درجه سانتی‌گراد (۲۱۰ کلوین) ۲۰ درجه سانتی‌گراد (۲۳۹ کلوین)
مشخصات جوی: مشخصات جوی
فشار جوّی: ۰٫۷ تا ۰٫۹ کیلو پاسکال
دی‌اکسید کربن: ۹۵٫۷۲ درصد
نیتروژن: ۲٫۷ درصد
آرگون: ۱٫۶ درصد
اکسیژن: ۰٫۱۳ درصد
مونو اکسید کربن: ۰٫۰۷ درصد
بخار آب: ۰٫۰۳ درصد
اکسید نیتریک: ۰٫۰۱ درصد
نئون: ۰٫۰۰۰۲۵ درصد (۲٫۵ ذره در هر میلیون)
کریپتون: ۰٫۰۰۰۰۳ درصد (۳۰۰ ذره در هر میلیارد)
زنون: ۰٫۰۰۰۰۰۸ درصد (۸۰ ذره در هر میلیارد)
ازن: ۰٫۰۰۰۰۰۳ درصد (۳۰ ذره در هر میلیارد)
هم‌سنجی سیاره‌های سامانهٔ خورشیدی با شماری از ستاره‌های پرآوازه:
الف:
زمین (۴) > زهره (۳) > مریخ (۲) > عطارد (۱)
ب:
هرمز (۸) > کیوان (۷) > اورانوس(۶) > نپتون (۵) > زمین (بدون شماره)
پ:
شباهنگ (۱۱) > خورشید (۱۰) > ولف ۳۵۹ (۹) > هرمز (بدون شماره)
ت:
دبران (۱۴) > نگهبان شمال (۱۳) > رأس پیکر پسین (۱۲) > شباهنگ (بدون شماره)
ث:
ابط‌الجوزا (۱۷) >قلب عقرب (۱۶) > پای شکارچی (۱۵) > دبران (بدون شماره)
ج:
وی‌وای سگ بزرگ (۲۰) >وی‌وی قیفاووس (۱۹) > مو قیفاووس (۱۸) > ابط‌الجوزا (بدون شماره)
مدار مریخ با ۲۳۰ میلیون کیلومتر (۱۴۳ میلیون مایل) فاصله از خورشید؛ که آن را در ۶۸۷ روز زمینی می‌پیماید، به رنگ قرمز نشان داده شده. مدار زمین آبی است.
تصویری از سطح مریخ
از چپ به راست به ترتیب عطارد، زهره، زمین و مریخ
دریاچه الپین، ویرجینیای غربی

Unincorporated community
| Alpine Lake | Alpine Lake |
| --- | --- |
Unincorporated community: Unincorporated community
ایالت: ویرجینیای غربی
شهرستان: Preston
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۵ (Eastern (EST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۴ (EDT)
دریاچه الپین، غرب ویرجینیا (به انگلیسی: Alpine Lake, West Virginia) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در ویرجینیای غربی واقع شده‌است.
اوینس، آیووا

مکان در 23x15px|border |alt=|link= آیووا, 23x15px|border |alt=|link= ایالات متحده آمریکا
| Oyens, Iowa | Oyens, Iowa |
| --- | --- |
شهر: شهر
Location of Oyens, Iowa: Location of Oyens, Iowa
ایالت:  آیووا
شهرستان: شهرستان پلیموث، آیووا
مساحت: مساحت
 • کل: ۰٫۰۹ مایل مربع (۰٫۲۳ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۰٫۰۹ مایل مربع (۰٫۲۳ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰ مایل مربع (۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۱۲۸۳ فوت (۳۹۱ متر)
جمعیت (۲۰۱۰): جمعیت (۲۰۱۰)
 • کل: ۱۰۳
 • برآورد (2012): ۱۰۲
 • تراکم: ۱۱۴۴٫۴/مایل مربع (۴۴۱٫۹/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (CST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۵ (CDT)
زیپ‌کد: 51045
کد منطقه: 712
FIPS code: 19-60780
GNIS feature ID: 0459980
اوینس (به انگلیسی: Oyens) شهری در ایالت آیووا کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۱۰۳ نفر بوده‌است.
دروونیو

مکان
| دروونیو | دروونیو |
| --- | --- |
کومونه: کومونه
دروونیو: دروونیو
ناحیه: پیمونت
استان / شهرستان: استان وربانو-کوزیو-اوسولا (VB)
مساحت: مساحت
 • کل: ۲۹٫۰ کیلومتر مربع (۱۱٫۲ مایل مربع)
ارتفاع: ۸۳۶ متر (۲۷۴۳ فوت)
جمعیت (Dec. 2004): جمعیت (Dec. 2004)
 • کل: ۹۵۵
 • تراکم: ۳۳/کیلومتر مربع (۸۵/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (زمان)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (ساعت تابستانه)
کد پستی: ۲۸۰۳۰
پیش‌شماره تلفن: ۰۳۲۴
دروونیو (به ایتالیایی: Druogno) یک کومونه در ایتالیا است که در استان وربانو-کوزیو-اوسولا واقع شده‌است.
خصوصیات

دروونیو ۲۹٫۰ کیلومترمربع مساحت و ۹۵۵ نفر جمعیت دارد و ۸۳۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
پانجی

مکان در 23x15px|border |alt=|link= هند
| Panjim Ponnjé / पणजीPangim | Panjim Ponnjé / पणजीPangim |
| --- | --- |
شهر: شهر
Panaji: Panaji
ایالت: گوا
شهرستان: North Goa
Sub-district: Ilhas
حکومت: حکومت
 • شهردار: Surendra Furtado
 • Deputy mayor: Bento Lorena
مساحت: مساحت
 • کل: ۳۶ کیلومتر مربع (۱۴ مایل مربع)
ارتفاع: ۷ متر (۲۳ فوت)
جمعیت (۲۰۱۱): جمعیت (۲۰۱۱)
 • کل: ۱۱۴۴۰۵
 • تراکم: ۳۲۰۰/کیلومتر مربع (۸۲۰۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۵:۳۰ (IST)
PIN: 403 00x
کد تلفن: ۰۸۳۲
پلاک خودرو: GA-07
وبگاه: www.ccpgoa.com
پانجی (به انگلیسی: Panaji) یک شهر در هند است که در گوا واقع شده‌است.
خصوصیات

پانجی ۳۶ کیلومترمربع مساحت و ۱۱۴٬۴۰۵ نفر جمعیت دارد و ۷ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
خواهرخوانده

شهر آکاپولکو، گوئررو خواهرخواندهٔ پانجی هست.
اکامولی

مکان
| Accumoli | Accumoli |
| --- | --- |
کومونه: کومونه
Comune di Accumoli: Comune di Accumoli
ناحیه: لاتیوم
استان / شهرستان: استان ریتی (RI)
دهستان: Cassino, Cesaventre, Colleposta, Collespada, Fonte del Campo, Grisciano, Illica, Libertino, Macchia, Macchiola, Mole, Poggio Casoli, Poggio d'Api, Roccasalli, San Giovanni, San Giovanni Vecchio, Terracino, Tino, Villanova
حکومت: حکومت
 • شهردار: Stefano Petrucci
مساحت: مساحت
 • کل: ۸۷٫۲ کیلومتر مربع (۳۳٫۷ مایل مربع)
ارتفاع: ۸۵۵ متر (۲۸۰۵ فوت)
جمعیت (2008): جمعیت (2008)
 • کل: ۷۱۲
 • تراکم: ۸٫۲/کیلومتر مربع (۲۱/مایل مربع)
اهلیت‌نام: Accumolesi
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (زمان)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (ساعت تابستانه)
کد پستی: 02011
پیش‌شماره تلفن: 0746
قدیس پشتیبان: Holy Virgin Addolorata
روز قدیس: Third Sunday in September
اکامولی (به ایتالیایی: Accumoli) یک سکونتگاه مسکونی در ایتالیا است که در استان ریتی واقع شده‌است.
خصوصیات

اکامولی ۸۷٫۲ کیلومترمربع مساحت و ۷۱۲ نفر جمعیت دارد و ۸۵۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
اکایا، فیک

مکان در 23x15px|border |alt=|link= ترکیه
| اکایا | اکایا |
| --- | --- |
روستا: روستا
استان: استان آدانا
District: فکه، ترکیه
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۲ (EET)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۳ (EEST)
اکایا، فیک (به لاتین: Akkaya, Feke) یک منطقهٔ مسکونی در ترکیه است که در استان آدانا واقع شده‌است.
دنباله‌دار انکه

تصویربرداری مسنجر از «دنباله‌دار انکه» در نزدیک‌ترین فاصله به عطارد - نوامبر ۲۰۱۳
دنباله‌دار اِنکه در سال ۱۷۸۶ توسط پیر مچین کشف شد.
دنباله‌داری با کوتاه‌ترین دورهٔ مداری شناخته‌شده، برابر با ۳٬۳ سال. این دنباله‌دار به‌افتخار ریاضی‌دان و اخترشناس آلمانی، یوهان فرانتس اِنکه (۱۷۹۱–۱۸۶۵)، نام‌گذاری شده‌است که در ۱۸۱۹، مدار آن را با توجه به دیدارهای پیشین محاسبه کرد. نخستین‌بار اخترشناس فرانسوی، پیِر مِشَن، در ۱۷۸۶ این دنباله‌دار را دیده بود. اِنکه سرمنشأ بارش‌های شهابی ثوری است و شاید تکه‌ای از آن در ۱۹۰۸، در رویداد تونگوسکا، به زمین اصابت کرده باشد. در ۱۹۱۳، آنکه نخستین دنباله‌داری بود که اخترشناسان رصدخانهٔ ماونت ویلسون آن را در کالیفرنیای آمریکا با عکس‌برداری در نزدیکی اوج خورشیدی، دورترین فاصلهٔ مداری آن از خورشید، در سراسر مسیر مدارش رصد کردند.
این دنباله دار در ۲۲ مهر ۱۴۰۲ با قدر ۸ در شرایط رصدی مناسبی قرار گرفته بود.
شرفنامه بدلیسی

شرف‌نامهٔ بدلیسی نام کتابی از شرف‌خان بدلیسی (۹۴۵ قمری - درگذشتهٔ ۱۵۹۹ میلادی) یکی از تاریخ‌نگاران ایرانی تبار است. این کتاب تاریخ مفصل کردستان است که به زبان فارسی نوشته شده و از منابع اصلی تاریخی مردم کرد به‌شمار می‌آید. او نگارش کتاب شرفنامه را در سال ۱۵۹۷ میلادی به پایان رساند.
کتاب شامل یک مقدمه، چهار صحیفه و یک خاتمه است. در مقدمه به نسب طوایف کُرد می‌پردازد، صحیفه اول را امیران کردی که مقام سلطنت داشتند، سکه ضرب می‌کردند و خطبه به نامشان خوانده می‌شود، از جمله حاکمان دیاربکر، جزیره، دینور و شهر زور و ...- تشکیل می‌دهد؛ صحیفه دوم به اُمرای کردی که تحت حکومت مرکزی بودند و گاهی سکه ضرب می‌کردند مثل اردلان و بابان اختصاص دارد؛ صحیفه سوم به سایر امرا و حاکمان کردستان در سه فرقه می‌پردازد و صحیفه چهارم هم به حاکمان بدلیس به صورت مفصل پرداخته است، خاتمه این کتاب هم مختص تاریخ سلاطین عثمانی و شاهان صفوی است.
ترجمه‌ها > کردی

محمود بایزیدی خلاصه‌ای از جلد اول کتاب را به زبان کردی کرمانجی ترجمه کرده‌ است.
عبدالرحمن شرفکندی (هژار) جلد اول کتاب را به کردی سورانی ترجمه کرده‌ است.
صلاح‌الدین آشتی هر دو جلد کتاب را به‌طور کامل به کردی سورانی ترجمه کرده‌ است.
ترجمه‌ها > انگلیسی

مهرداد ایزدی
دات لیک، آلاسکا

CDP
| Dot Lake, Alaska | Dot Lake, Alaska |
| --- | --- |
CDP: CDP
Location of Dot Lake, Alaska: Location of Dot Lake, Alaska
ایالت: آلاسکا
Census Area: Southeast Fairbanks
مساحت: مساحت
 • کل: ۲۷۹٫۱ مایل مربع (۷۲۲٫۹ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۲۷۸ مایل مربع (۷۲۰٫۱ کیلومتر مربع)
 • آب: ۱٫۱ مایل مربع (۲٫۸ کیلومتر مربع)
جمعیت (2010): جمعیت (2010)
 • کل: ۱۳
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۹ (AKST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۸ (AKDT)
کد منطقه: 907
FIPS code: 02-19720
دات لیک (به انگلیسی: Dot Lake) شهرکی در ناحیه سرشماری ساوت‌ایست فیربنکس، آلاسکا ایالت آلاسکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۰۰ میلادی ۱۹ نفر بوده‌است.
زلوس

زلوس
زلوس (به یونانی: Ζῆλος، شور و شیفتگی) پسر پالاس و استوکس و برادر نیکه، کراتوس و بیا در افسانه‌های یونان باستان است.
زلوس نمایشگر تنگ‌چشمی و رشک، چشم‌وهم‌چشمی و پیکار، شیفتگی و ازخودگذشتگی بود. او همراه برادر و خواهرانش به همراهی زئوس پرداخت و فرمانهای زئوس را بکار بست.
پاویا

مکان در 23x15px|border |alt=|link= ایتالیا
| پاویا Pavia | پاویا Pavia |
| --- | --- |
شهر: شهر
کالج پاویا: کالج پاویا
ناحیه: لمباردی
استان: پاویا (PV)
حکومت: حکومت
 • شهردار: الساندرو کاتانئو
مساحت: مساحت
 • کل: ۶۲ کیلومتر مربع (۲۴ مایل مربع)
ارتفاع: ۲۵۳ متر (۸۳۰ فوت)
جمعیت (۲۰۱۰): جمعیت (۲۰۱۰)
 • کل: ۷۰۲۹۴
 • تراکم: ۱۱۰۰/کیلومتر مربع (۲۹۰۰/مایل مربع)
اهلیت‌نام: Pavesi
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی ۱+ (CET)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی ۲+ (CEST)
کد پستی: ۲۷۱۰۰
کد منطقه: ۰۳۸۲
قدیس حامی شهر: سنت سیروس
روز مقدس: ۹ دسامبر
وبگاه: www.comune.pavia.it
شهر پاویا (به ایتالیایی: Pavia) با جمعیت ۷۰٬۲۰۷ نفر در ناحیه لمباردی در کشور ایتالیا واقع شده‌است.
نزدیک به ۳۰٪ جمعیت شهر پاویا را که قریب به ۲۱۰۰۰ نفر هستند دانشجویان تشکیل داده‌اند که این شهر را به شهری دانشجویی تبدیل نموده‌است.
دانشگاه پاویا یکی از معتبرترین و قدیمی‌ترین دانشگاه‌های ایتالیاست.
تاتیانا وولوسوژار

تاتیانا وولوسوژار (روسی: Татья́на Андре́евна Волосожа́р؛ زادهٔ ۲۲ مهٔ ۱۹۸۶) اسکیت‌باز نمایشی اهل اوکراین-روسیه است.
اویل اسپرینگز، انتاریو

Village در 23x15px|border |alt=|link= انتاریو, 23x15px|border |alt=|link= کانادا
| اویل اسپرینگز، انتاریو | اویل اسپرینگز، انتاریو |
| --- | --- |
Village (lower-tier): Village (lower-tier)
اویل اسپرینگز، انتاریو: اویل اسپرینگز، انتاریو
استان:  انتاریو
کانتی: Lambton
سکونتگاه: دهه ۱۸۵۰
ثبت‌شده: ۱۸۶۵
حکومت: حکومت
 • شهردار: Ian Veen
 • Federal riding: Sarnia—Lambton
 • Prov. riding: Sarnia—Lambton
مساحت: مساحت
 • خشکی: ۸٫۱۸ کیلومتر مربع (۳٫۱۶ مایل مربع)
جمعیت (2011): جمعیت (2011)
 • کل: ۷۰۴
 • تراکم: ۸۶٫۱/کیلومتر مربع (۲۲۳/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۵ (EST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۴ (EDT)
Postal Code: N0N 1P0
کد(های) منطقه: ۵۱۹ و ۲۲۶
وبگاه: www.oilsprings.ca
اویل اسپرینگز، انتاریو (به انگلیسی: Oil Springs) یک روستا در کانادا است که در شهرستان لمتون واقع شده‌است.
خصوصیات

اویل اسپرینگز ۷۰۴ نفر جمعیت دارد.
ترکمن، باردا

مکان در 23x15px|border |alt=|link= جمهوری آذربایجان
| ترکمن | ترکمن |
| --- | --- |
شهرستان: شهرستان
بخش: شهرستان بردع
جمعیت[نیازمند منبع]: جمعیت[نیازمند منبع]
 • کل: ۱٬۲۴۱
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۴ (AZT)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۵ (AZT)
ترکمن (به لاتین: Türkmən) یک منطقهٔ مسکونی در جمهوری آذربایجان است که در شهرستان بردع واقع شده‌است.
خصوصیات

ترکمن ۱٬۲۴۱ نفر جمعیت دارد.
اکامیا

مکان در 23x15px|border |alt=فجیره|link=فجیره فجیره, 23x15px|border |alt=|link= امارات متحده عربی
| Akamiya | Akamiya |
| --- | --- |
امارات متحده عربی:  فجیره
ارتفاع: ۸ متر (۲۶ فوت)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۴ (UAE Standard Time)
اکامیا یک منطقهٔ مسکونی در امارات متحده عربی است که در فجیره واقع شده‌است.
خصوصیات

اکامیا ۸ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
ترکه، اسپانیا

مکان
| ترکه، اسپانیا | ترکه، اسپانیا |
| --- | --- |
  پرچم:   پرچم
بخش خودمختار: اندلس
دهستان: آلمریا
حکومت: حکومت
 • شهردار: Baldomero Cadenas Giralt (حزب کارگران سوسیالیست اسپانیا)
مساحت: مساحت
 • کل: ۱۶ کیلومتر مربع (۶ مایل مربع)
ارتفاع: ۳۰۰ متر (۱۰۰۰ فوت)
جمعیت (۲۰۰۵): جمعیت (۲۰۰۵)
 • کل: ۴۶۴
 • تراکم: ۲۹/کیلومتر مربع (۷۵/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (CET)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (CEST)
ترکه (اسپانیایی: Terque‎) دهستانی در استان آلمریای اسپانیا است.
در این دهستان ۴۶۳ نفر زندگی می‌کنند. مساحت این دهستان ۱۶ کیلومتر مربع است.
ویک ویلد

ویک ویلد (روسی: Виктор Айван Уайлд؛ زادهٔ ۲۳ اوت ۱۹۸۶) اسنوبردسوار اهل ایالات متحده آمریکا است.
وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۲ مدال طلا، ۱ مدال برنز شده‌است.
دریاآباد

مکان در 23x15px|border |alt=|link= هند
| دریاآباد | دریاآباد |
| --- | --- |
شهر: شهر
ایالت: اوتار پرادش
شهرستان: بارابانکی
جمعیت (2001): جمعیت (2001)
 • کل: ۱۵٬۶۶۱
زبان‌ها: زبان‌ها
 • رسمی: زبان هندی
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۵:۳۰ (IST)
دریاآباد (به انگلیسی: Dariyabad) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در بهار (استان هند) واقع شده‌است.
خصوصیات

دریاآباد  ۱۵٬۶۶۱ نفر جمعیت دارد.
پایاس

Town در 23x15px|border |alt=|link= ترکیه
| Payas | Payas |
| --- | --- |
Town: Town
استان: استان ختای
District: درتیول
حکومت: حکومت
 • نهاد: Payas Municipality
ارتفاع: ۳۶ متر (۱۱۸ فوت)
جمعیت (۲۰۱۱): جمعیت (۲۰۱۱)
 • کل: ۳۳۴۲۶
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۲ (ساعت)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۳ (ساعت تابستانی)
کد منطقه: ۰۳۲۶
پایاس (به ترکی استانبولی: Payas) شهری است در کشور ترکیه که در استان ختای واقع شده‌است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی ۳۳٬۵۴۷ نفر و بر اساس برآوردهای سال ۲۰۰۹ میلادی ۳۴٬۵۰۷ نفر می‌باشد.
داتیان

County
| داتیان 大田县 | داتیان 大田县 |
| --- | --- |
County: County
استان: فوجیان
شهر مرکزی: سانمینگ
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۸ (China Standard)
داتیان (به لاتین: Datian County) یک شهرستان در جمهوری خلق چین است که در سانمینگ واقع شده‌است.
نظارت بر بیماری

نظارت بر بیماری (به انگلیسی: Disease surveillance)، یک عمل همه‌گیرشناسی است که از طریق آن گسترش بیماری به منظور ایجاد الگوهای پیشرفت نظارت می‌شود. نقش اصلی نظارت بر بیماری، پیش‌بینی، مشاهده و به حداقل رساندن آسیب ناشی از شیوع، همه‌گیری، و موقعیت‌های دنیاگیری و همچنین افزایش دانش دربارهٔ عواملی است که در چنین شرایطی نقش دارند. بخش کلیدی نظارت بر بیماری نوین، گزارش دادن موارد بیماری است.
در دوران نوین، گزارش موارد شیوع بیماری از ثبت سوابق دستی به ارتباطات اینترنتی فوری در سراسر جهان تبدیل شده‌است.
تعداد موارد را می‌توان از بیمارستان‌ها جمع‌آوری کرد- که انتظار می‌رود بیشتر موارد را ببیند- گردآوری شد و در نهایت عمومی شد. با ظهور فناوری ارتباطات نوین، این امر به طرز چشمگیری تغییر کرده‌است. سازمان‌هایی مانند سازمان جهانی بهداشت (WHO) و مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری (CDC) اکنون می‌توانند موارد و مرگ و میر ناشی از بیماری‌های مهم را ظرف چند روز گزارش کنند- گاهی در عرض چند ساعت پس از وقوع. علاوه بر این، فشار عمومی قابل توجهی برای در دسترس قرار دادن سریع و دقیق این اطلاعات وجود دارد.[عدم مطابقت با منبع]