stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
برهوت (فیلم)
خلاصه داستان

رسول آموزگاری است که از منطقه‌ای سرسبز در شمال به کویر رفته و آرزو دارد به کمک دانش‌آموزان، روستا را از خطر توفان شن ایمن نگه دارد و آنجا را با ساختن باغچه شبیه به زادگاهش کند.
دایناسور
طبقه‌بندی دایناسورها

طبقه‌بندی دایناسورها رسماً در سال ۱۸۴۲ توسط دیرینه‌شناس انگلیسی ریچارد اوون نامیده شد که برای اشاره کردن به تبار جدا یا از زیرراسته خزندگان سوسماری استفاده کرد. در نتیجه در بریتانیا و سراسر جهان به رسمیت شناخته شد. این اصطلاح از کلمه یونانی δεινός (دنیوس به معنی وحشتناک، نیرومند یا شگفت‌انگیز) و کلمه یونانی σαύρα (سورا به معنی مارمولک یا خزنده) گرفته شده است. با اینکه نام طبقه‌بندی، اغلب به دندان، چنگال‌های و دیگر مشخصات ترسناک دایناسورها اشاره دارد. ریچارد اوون صرفاً قصد داشته به اندازه و عظمتشان اشاره کند.
با وجود این‌که دایناسورها ۱۶۰ میلیون سال بر زمین حکومت کردند و فراوانی و تنوع آنها و تنوع وارثانشان (پرندگان) زیاد بوده است اما در زبان عامیانه انگلستان دایناسور بعضی اوقات برای شرح دادن کهنه یا ناموفق بودن یک چیزی یا شخصی، بکار گرفته می‌شود. این کاربرد در زمانی که دایناسورها به عنوان موجوداتی خون‌سرد و تنبل تلقی می‌شدند متداول شد.
ویژگی‌ها > رژیم غذایی

اگرچه امروز، دایناسورهای گوشت‌خوار شناخته‌شده‌تر هستند اما بیشتر دایناسورها گیاه‌خوار بودند. در هر زنجیره غذایی باید موجودات زنده بیشتری در سطح‌های پایین‌تر زنجیره غذایی وجود داشته باشد و گرنه انتقال انرژی غذا کافی نخواهد بود. شمار زیادی از گیاهان (تولیدکنندگان یا آنها که خودبخود تغذیه می‌کنند) غذای تعداد کمتری از گیاه‌خواران (مصرف‌کنندگان اولیه) را تأمین می‌کنند. این گیاه‌خواران به وسیله تعداد کمتری از گوشت‌خواران (مصرف‌کنندگان ثانویه) خورده می‌شوند. برای نمونه صدها جریب گیاه لازم بوده تا گروه کوچکی از تریسراتوپس‌ها تغذیه شوند. این گروه تریسراتوپس‌ها می‌توانستند غذای تنها یک تیرانوسور را تأمین کنند تا به زندگی خود ادامه دهد. با نگاهی به فسیل‌هایی که تا کنون از انواع دایناسورها کشف شده نشان می‌دهد که ۶۵ درصد دایناسورها گیاه‌خوار بودند و تنها ۳۵ درصد آنها گوشت‌خوار بودند. چون فسیل‌های زیادی از بعضی از دایناسورهای گیاه‌خوار پیدا شده است.
ویژگی‌ها > رژیم غذایی > تعادل

هنگامی که در یک جامعه شمار گوشت‌خواران افزایش می‌یابد آنها تعداد بیشتر و بیشتری از گیاه‌خواران را می‌خورند و جمعیت گیاه‌خواران کاهش می‌یابد. به همین علت، یافتن و خوردن گیاه‌خواران برای گوشت‌خواران رفته‌رفته سخت می‌شود و در نتیجه تعداد گوشت‌خواران به ناچار کاهش پیدا می‌کند. به همین دلیل، جمعیت گوشت‌خواران و گیاه‌خواران در حالت تعادل نسبتاً باثباتی می‌ماند. چون اگر جمعیت گیاه‌خواران کاهش یابد، جمعیت گوشت‌خواران را هم محدود می‌کند. تعادل مشابهی بین گیاهان و گیاه‌خواران نیز وجود دارد؛ یعنی اگر میزان گیاهان کاهش یابد تعداد گیاه‌خواران نیز کاهش می‌یابد.
ویژگی‌ها > گیاه‌خواران

گیاه‌خواران معمولاً دندان‌های کند و بدون نوک دارند که برای کندن گیاهان (برگ‌ها، شاخه‌های کوچک و …) مناسب است. همچنین بعضی‌ها دندان‌های تخت و صافی دارند که برای خرد و آسیاب کردن فیبرهای گیاهی سخت مناسب است. بسیاری از گیاه‌خواران هم یک کیسه لب دارند که می‌توانند برای مدتی غذا را در آن ذخیره کنند. گیاه‌خواران معمولاً باید نسبت به گوشت‌خواران حجم خیلی بزرگ‌تری از مواد غذایی را بخورند تا همان مقدار کالری را به دست آورند (چون که برگ‌ها، شاخه‌های کوچک و ریشه‌ها کالری کمتری دارند. گیاه‌خواران معمولاً دستگاه‌های گوارش بزرگ‌تری هم نسبت به گوشت‌خواران دارند. در بعضی از دایناسورها سنگ‌ها (که گاسترولیت نامیده می‌شود) به خرد کردن فیبرها در احشا کمک می‌کرد. بعضی از انکیلوسوروس‌ها حتی محل‌های تخمیر (مانند اتاقک‌هایی) داشتند که فیبرهای گیاهی در آنها تجزیه می‌شد. تنها راه دقیق برای فهمیدن این که کدام گیاهان را کدام دایناسوری می‌خورده، پیدا کردن بقایای معده فسیل‌شده یا مدفوع فسیل شده دایناسور است که در آن مواد گیاهی گوارده یافت می‌شود. اما باقی مانده‌های معده فسیل شده بی‌نهایت نادر پیدا می‌شود و به سختی می‌توان فهمید که مدفوع پیداشده، متعلق به کدام دایناسور است. با این محدودیت‌ها نوع غذای یک دایناسور را تنها می‌توان بر پایه نوع دندان‌هایی که دایناسور داشته (می‌توانسته مواد گیاهی سخت یا نرم را بخورد)، محلی که در آن زندگی می‌کرده (آب‌وهوا و محل سکونت و… آنچه بوده که معمولاً شناخته شده نیست) و این که کدام گیاهان در طول دوره زمانی ویژه‌ای در آن حوالی بودند، فهمید. احتمال دارد که در طول دوره میانه‌زیستی گیاهانی شامل سرخس‌ها، سرخس‌های نخلی، دم‌اسبی‌ها، سرخس‌های تخم ریز، درخت معبد و خزه‌ها بیشتر وجود داشته‌اند؛ بنابراین دایناسورها در دوره میان‌زیستی بیشتر از این گیاهان تغذیه می‌کردند. گیاهان گلدار هم در طول دوره کرتاسه تکامل پیدا کرده و به وجود آمده‌اند.
ویژگی‌ها > گوشت‌خواران

دایناسورهای گوشت‌خوار که تقریباً همگی جزو ددپایان هستند نیاز داشتند تا راهی برای به دست آوردن گوشت پیدا کنند. دایناسورهای گوشت‌خوار معمولاً پاهای قوی داشتند. آنها همچنین به فک‌های قوی بزرگ و دندان‌های تیز و چنگال‌های مرگبار نیاز داشتند تا بتوانند شکارشان را پاره‌پاره کنند و بکشند. دید خوب، حس بویایی تیز و یک مغز بزرگ برای این که استراتژی‌های شکار را طرح‌ریزی کنند هم خیلی برای شکار موفق مهم بوده است.
ویژگی‌ها > همه‌چیزخواران

تنها چند دایناسور شناخته شده همه‌چیزخوار بوده‌اند (یعنی هم گیاهان و هم جانوران را می‌خورده‌اند). بعضی نمونه‌ها از همه‌چیزخوارها اورنیتومیمیدها/Ornithomimidae و اویرپتور / Oviraptor هستند که گیاهان، تخم‌ها، حشرات و سایر مواد مغذی را می‌خوردند. این بدان معنی نیست که گوشتخواران یا گیاهخواران صرفاً گوشتخواری یا گیاهخواری محض می‌کردند.
ویژگی‌ها > داشتن پر در پوست

مقالهٔ اصلی: دایناسور پردار
بیشتر دایناسورها بر روی پوست خود پرهایی مانند کرک و پرز جوجه داشتند. در پی کشف یک فسیل ۱۵۰ میلیون ساله «کولیندادروموس زابایکالیکوس» در سیبری مشخص شد که داشتن پرروی بدن، میان دایناسورها بسیار معمول بوده است. در ابتدا پرها برای محافظت از بدن دایناسورها در برابر تغییر دما و نیز ارتباط آنها با یکدیگر به کار می‌رفتند و بعدها برای پرواز سازگاری پیدا کردند.
ویژگی‌ها > تولید مثل

با توجه شکل بدن دایناسورها اینکه آنها چگونه تولیدمثل می‌کردند یا اندام تناسلی آنها چگونه بوده، مشخص نیست. حتی تشخیص جنسیت دایناسورها ممکن نیست.
بررسی تغذیه

راه‌های خیلی متفاوتی برای مطالعه نوع تغذیه دایناسورها وجود دارد که شامل این هاست.
مدفوع فسیل شده: مدفوع فسیل شده به تشخیص رفتارهای غذایی دایناسور کمک می‌کند. در کانادا یک مدفوع بزرگ پیدا شده که شاید به یک تیرانوسور تعلق داشته باشد. مدفوع، استخوان‌های خرد شده‌ای در خود دارد که نشان می‌دهد که تیرانوسور استخوان‌های شکارش را خرد می‌کرده و همه چیزها را کامل نمی‌بلعیده است.
مواد فسیل شده داخل معده: این مواد خیلی به سختی پیدا می‌شوند. از جمله محتوای معده یک سنگین‌پنجه (باریونیکس) که موجوداتی در مقیاس ماهی و سینوسوروپتریکس، یک دایناسور پرنده مانند در خود دارد.
۲. دندان‌ها: ساختمان دندان یک دایناسور نشان می‌دهد که دایناسور چه غذایی می‌خورده است. گوشت‌خواران به دندان‌های تیز برای دریدن و فروکردن یا به دندان‌های قوی برای خرد کردن جانوران نیاز داشته‌اند. گیاه‌خواران دندان‌هایی داشتند که با آنها می‌توانسته‌اند برگ‌ها و شاخه‌های کوچک را بکنند یا بجوند. البته بعضی دایناسورها مانند لیموسورس نیز دندان شیری داشته‌اند. این گونه در کودکی دندان گوشت‌خوار داشته و پس از بلوغ، گیاه‌خوار می‌شده است.
سنگ‌های معده: سنگ‌های سنگدان‌ها (که به گوارش یاری می‌رساند) همراه با فسیل‌های بعضی از دایناسورها پیدا شده‌اند. این سنگ‌ها اطلاعاتی دربارهٔ تغذیه دایناسورها می‌دهند.
قطر شکم: اندازه شکم نیز نشانه نوع تغذیه است. گیاه‌خواران بزرگ به مقدار زیادی کالری نیاز داشتند تا وزنشان را حفظ کنند. برای به دست آوردن انرژی بسیار زیاد از مواد گیاهی، باید مقدار خیلی زیادی از گیاهان را می‌بلعیدند و هضم گیاهان پروسه زمانبری می‌باشد. برای این کار باید دستگاه گوارشی پیچیده‌ای در بدنشان وجود می‌داشته است.
رفتارشناسی

بازسازی چگونگی رفتار دایناسورها معمولاً بر پایه سنگواره‌های یافته شده، محیط زیست، شبیه‌سازی‌های بیومکانیک به‌وسیلهٔ رایانه و نیز مقایسه با گونه‌های مدرن صورت می‌گیرد؛ بنابراین بسیاری از نظریه‌های کنونی در رابطه با کنش‌شناسی دایناسورها براساس فرضیه‌هایی است که ممکن است برای مدتی طولانی موضوعی برای مباحثه و انتقاد باقی بمانند. با این وجود، گمان می‌رود که بعضی رفتارها که در برخی تمساح‌سانان و پرندگان که بیشترین خویشاوندی را نسبت به دایناسورها دارند مشترک است، در دایناسورها نیز رواج داشته است.
رفتارشناسی > گله

نخستین اثبات زندگی گله‌ای دایناسورها در سال ۱۸۷۸ در بلژیک رخ داد. به نظر می‌رسید ۳۱ ایگوانودون در یک فروریزی زمین فرورفته و غرق شده باشند. سپس مرگ‌هایی توده‌ای در چند جایگاه دیگر نیز کشف شد.
بر پایه این کشفیات و نیز فسیل‌هایی یافته شده، دانشمندان به این نتیجه رسیدند که زندگی گروهی در برخی از گونه‌های دایناسور رایج بوده است.
رفتارشناسی > لانه‌سازی

کشف لانه‌های مایاسورا در مونتانا در سال ۱۹۷۸ نشان داد که مراقبت از نوزادان در راسته اورنیتیسکین‌ها فقط تا زمان بازشدن تخم‌ها نیست. شواهد دیگری نشان می‌دادند که چنین رفتاری در بعضی دایناسورهای دوره کرتاسه نیز همچون سالتاسورس وجود داشت و آنها همچون پنگوئن‌ها گروه‌های عظیمی برای لانه‌سازی تشکیل می‌دادند.
رفتارشناسی > جفت‌گیری

با وجود این که دانسته‌های امروز ما در این مبحث ناچیز هستند ولی به نظر می‌رسد شاخ‌های برخی از دایناسورها همچون ددپایان احتمالاً به علت شکنندگی خود نه به عنوان وسیله دفاع، بلکه به عنوان وسیله زورآزمایی در نرها استفاده می‌شدند.
رفتارشناسی > روش جابه‌جایی

با توجه به فسیل‌های یافت شده، گمان می‌رود که هیچ‌کدام از دایناسورها حفار نبودند و فقط تعداد کمی از آنها می‌توانستند از درخت بالا بروند. از آن‌جا که روند تکاملی پستانداران در دوره نوزیستی به پیدایش جاندارانی حفار و بالارونده انجامید، نبود شواهدی بر وجود دایناسورهایی با چنین خصوصیاتی تعجب‌برانگیز است.
درک درستی از چگونگی جابه‌جایی دایناسورها در واقع کلیدی برای مدل‌سازی از رفتار آنها است. روش بیومکانیک اطلاعات مفیدی را در اختیار ما می‌گذارد. برای نمونه می‌تواند بر پایه نیروی ماهیچه‌ها و نیروی وزن بر ساختار استخوان‌بندی سرعت حرکت جاندار را مشخص کند. یا این که آیا ددپایان بزرگ برای جلوگیری از آسیب‌دیدگی به هنگام دنبال کردن شکار، سرعت خود را کم می‌کردند یا نه.
تاریخچه مطالعه

پیشینه شناخت دایناسورها به سده‌ها پیش بازمی‌گردد. بدون این که لزوماً به این نام شناخته شوند یا حتی درک درستی از آنها بشود.
چینی‌ها آثار و استخوان‌های یافت شده آنها را به اژدها نسبت می‌دادند. درحالی که اروپاییان آنها را بقایای نفیلیم یا موجوداتی غول‌آسا که در طوفان بزرگ کشته شدند می‌دانستند.
ایگوآنودون نخستین گونه‌ای بود که در سال ۱۸۲۲ توسط زمین‌شناس انگلیسی گیدئون مانتل که متوجه تشابهاتی میان فسیل‌های آن و ایگوانای امروزی شده بود، کشف شد. نخستین مقاله علمی دربارهٔ دایناسورها دو سال بعد توسط ویلیام باکلند، استاد دانشگاه آکسفورد و در رابطه با مگالوسور که فسیل آن به تازگی در نزدیکی آکسفورد کشف شده بود، منتشر شد.
مطالعه این جانوران به زودی مورد توجه همایش‌های علمی اروپایی و آمریکایی قرار گرفت و در سال ۱۸۴۲ دیرین‌شناس انگلیسی، ریچارد اوون واژه دایناسور را اختراع کرد. او مشاهده کرد که در میان بقایای دایناسورهایی که تا آن زمان کشف شده بودند تشابهاتی وجود دارد. به همین دلیل تصمیم گرفت رده‌بندی جدیدی تهیه کند. او با کمک همسر ملکه ویکتوریا، موزه تاریخ طبیعی لندن را به وجود آورد تا کلکسیون ملی فسیل‌ها و بقایای دایناسورها را به نمایش بگذارد.
یکی از نخستین دایناسورهایی که در آمریکا کشف شد هادروسور فولکی بود که در سال ۱۸۵۸ در نیوجرسی کشف شد. این اکتشاف بسیار مهم بود. چرا که این نخستین اسکلتی بود که تقریباً به‌طور کامل پیدا شده بود و در ضمن نشان می‌داد که این جانور بدون شک دوپا بوده است. تا این زمان دانشمندان فکر می‌کردند که دایناسورها همچون مارمولک‌ها بر روی چهار پای خود حرکت می‌کردند.
این اکتشاف ابتدای دوره شکار سنگواره دایناسورها در آمریکا بود. به‌طوری‌که رقابت شدید میان ادوارد درینکر کوپه و اتنیل چارلز مارش به جنگ استخوان معروف شد. این درگیری تقریباً ۳۰ سال تا ۱۸۹۷ سال مرگ کوپه (که همه دارایی خود را در این راه خرج کرده بود) ادامه داشت. مارش که تحت حمایت مالی سازمان زمین‌شناسی آمریکا بود از این جنگ پیروز بیرون آمد. کلکسیون کوپه امروزه در موزه تاریخ طبیعی آمریکا و کلکسیون مارش در دانشگاه ییل نگهداری می‌شوند.
از آن پس، تجسس برای کشف دایناسورها در سراسر جهان، حتی در جنوبگان وسعت یافت. امروزه آمریکای جنوبی به ویژه آرژانتین و چین که در اعماق خاک‌های آن فسیل‌های دست‌نخورده و اسکلت‌های کاملی پیدا شده‌اند مورد توجه ویژه‌ای قرار می‌گیرند.
طبقه‌بندی

تقسیم‌بندی دایناسورها به دو راسته بر پایه ساختار لگن خاصرهٔ آن‌ها صورت می‌گیرد
تیرانوسور نمونه‌ای است از دایناسورهای خزنده‌کفل
ادمونتوسور نمونه‌ای است از دایناسورهای پرنده‌کفل
دایناسورها
خزنده‌کفلان (ددپایان و خزنده‌پاریختان)
هرراسورها (طعمه‌خوارهای دوپای قدیمی)
ددپایان (همه دوپایه‌ها گوشت‌خوار بودند)
تهی‌پیکرواران (تهی‌پیکر و منسوبان نزدیکش)
شاخ‌خزندگان (سراتوسور و آبلی‌سورها شکارگران مهم کرتاسه پسین در قاره‌های جنوبی)
تیغه‌پشتان
گوشت‌خزندگان (آلوسور و نزدیکانش، مانند تیزدندان‌خزندگان)
تهی‌دم‌خزندگان (درندگان چابک و سبک‌وزن با استخوان‌های توخالی و مغز بزرگ)
بیدادگرخزنده‌ریختان (کوچک تا غول‌پیکر)
شترمرغی‌واران (مقلد شترمرغ بی‌دندان، گوشت‌خوار تا گیاه‌خوار)
داس‌خزندگان (گیاه‌خواران دوپا با بازوی بلند و سر کوچک)
خاگ‌دزدخزندگان (بی‌دندان، رژیم غذایی و سبک زندگی نامعلوم)
دونده‌خزندگان (مانند درندگان شکارچی پرنده‌مانند در پارک ژوراسیک)
ترودونتیدا (شبیه دونده‌خزندگان، اما همه‌چیزخوار)
پرندگان (تنها دایناسورهای زنده)
خزنده‌پاریختان (گیاه‌خواران چهارپا با سرهای کوچک و گردن و دم‌های بلند و بدنی شبیه فیل)
پروساروپودا (خویشاوندان قدیمی ساراپود؛ کوچک تا کاملاً بزرگ؛ احتمالاً همه چیز خوار؛ دوپا و چهارپا)
ساروپودا (خیلی بزرگ حدود ۱۵ متر درازا)
دوتیرکیان (جمجمه و دم‌های دراز شده دندان‌های باریک مانند مداد)
بزرگ‌منخران(جمجمه جعبه‌ای؛ دندان قاشقی شکل یا مدادی شکل)
برکیوسورسانان (گردن خیلی بلند؛ اندام‌های جلو بزرگتر)
تیتانوسورها (کرتاسه پسین در قاره‌های جنوبی)
پرنده‌کفلان (گوناگون از گیاهخوار دوپا و چهارپا)
دایناسور ناجوردندان (گیاهخوار یا همه چیز خوار با دندان سگی برجسته)
زره‌پوشان (دایناسور زره‌دار بیشتر چهارپا)
خمیده‌خزنده‌سانان (زره دار و دمی چماق مانند)
پوشیده‌خزنده‌سانان (زره پوش)
پرنده‌پایان
هادروسارید
ستبرسرخزندگان (استخوان‌سرها، دو پا و با رشد گنبدی یا گره‌دار روی جمجمه)
شاخ‌چهرگان (دایناسورهای شاخ‌دار و منقاردار)
انقراض

دانشمندان، تقریباً مطمئن بودند که انقراض نسل دایناسورها بر اثر برخوردی بزرگ بوده است. زیست‌شناسان و زمین‌شناسان احتمال می‌دادند که شاید علت دیگری باعث این انقراض شده باشد. از جمله:
دهانه برخوردی شیوا در هند که باعث فعال شدن آتش فشان‌ها شده.
فوران‌های عظیم آتش فشانی در سطح زمین.
یک دلیل دیگر ممکن است این باشد که موقع برخورد شهاب سنگ سبب موج‌های بزرگ تاریخ شدند و ممکن است باعث انقراض دایناسورها شده باشند.
بر پایه آخرین پژوهش‌ها ثابت شده که برخورد یک شهاب‌سنگ عظیم با زمین در حدود ۶۶ میلیون سال پیش در مکزیک عامل انقراض دایناسورها و تقریباً ۷۵ درصد از گونه‌های زنده روی زمین بوده است. رویداد انقراض کرتاسه-پالئوژن در اصل آخرین انقراض بزرگی است که بر روی زمین رخ داده و به همین دلیل مورد توجه است که منجر به گوناگونی پستانداران و سرانجام پیدایش انسان شد.
انقراض > برخورد شهاب سنگ

۶۶ میلیون سال پیش، شهاب سنگی به قطر ۱۵ کیلومتر به منطقه‌ای که امروزه به نام دهانه چیکسالوب نامیده می‌شود و در خلیج مکزیک قرار دارد برخورد کرد و نزدیک به ۴۲۰ زتا ژول (یعنی ۴۲۰ ضربدر ۱۰ به توان ۲۱ ژول) انرژی را آزاد کرد که برابر با انرژی انفجار ۱۰۰ ترا تن (یعنی ۱۰۰ ضربدر ۱۰ به توان ۱۲ تن) TNT بود. برای مقایسه، کافی است اشاره کنیم که انرژی آزاد شده از برخورد چیکسالوب، ۲ میلیون بار بزرگتر از انرژی رها شده در بمب تزار (پر قدرت‌ترین آزمایش هسته‌ای) است. این برخورد باعث فرورفتن زمین و تشکیل گودالی به قطر ۱۸۰ کیلومتر شد.
انقراض > رخدادهای پس از برخورد

بر اثر این برخورد، یک ابر عظیم از گرد و غبار به پا خاست که نور خورشید را مسدود کرد و منجر به شروع فرایند مرگ بخش بزرگی از پوشش گیاهی زمین شد که آن هم منجر به مرگ جانوران گیاه‌خوار و بعد از آن جانوران گوشت‌خوار شد. با توجه به درصد بالای اکسیژن جو زمین در دوران کرتاسه، این برخورد بزرگ، احتمالاً منجر به توفان‌های بزرگ آتشین، در سطح کره زمین شده که آن نیز می‌تواند علت مرگ شمار دیگری از جانوران باشد. محل برخورد در اقیانوس بوده و احتمالاً سونامی‌های عظیم هم در سواحل کره زمین به وجود آمده است.
انقراض > تاریخ دقیق برخورد

اکنون دانشمندان اروپایی و آمریکایی با استفاده از تجهیزات جدید توانسته‌اند دامنه تخمین زمان برخورد در دهانه چیکسالوب را به ۱۱ هزار سال محدود کرده و بین ۶۶٫۰۳ تا ۶۶٫۰۴ میلیون سال پیش قرار دهند که تقریباً هم‌زمان با انقراض عظیم دایناسورها است. وقتی از زمان وقایع زیست‌شناسی بحث می‌شود ۱۱ هزار سال نهایت دقت ممکن به‌شمار می‌رود.
معادل‌های انگلیسی

↑  Sauropodomorpha
↑  Cerapoda
↑  Thyreophora
↑  Richard Owen
↑  William Buckland
↑  Hadrosaurus foulkii
↑  Edward Drinker Cope
↑  Othniel Charles Marsh
↑  Brachiosaurus
↑  sauropod
↑  sauropods
↑  Herrerasaurians
↑  predators
↑  Theropods
↑  Bipedalism یا bipedal
↑  ref>Coelophysoidea یا Coelophysoids
↑  Coelophysis
↑  Ceratosaurians
↑  Ceratosaurus
↑  abelisaurids
↑  continents
↑  Spinosauroidea یا Spinosauroids
↑  Carnosaurians
↑  Allosaurus
↑  archarodontosaurus
↑  Coelurosaurians
↑  Tyrannosauroidea یا Tyrannosauroids
↑  Ornithomimosaurians
↑  ostrich-mimics
↑  Therizinosauroids
↑  Oviraptorosaurians
↑  Dromaeosauridae یا Dromaeosaurids
↑  raptors
↑  Troodontidae یا Troodontids
↑  Sauropodomorpha یا Sauropodomorphs
↑  Prosauropoda یا Prosauropods
↑  Sauropoda یا Sauropods
↑  Macronarians
↑  Brachiosauridae یا Brachiosaurids
↑  Titanosaurians
↑  theropod
↑  Heterodontosauridae یا Heterodontosaurids
↑  Thyreophorans
↑  Ankylosaurians
↑  Stegosaurians
↑  Ornithopoda یا Ornithopods
↑  Hadrosaurids
↑  Pachycephalosaurians
↑  Ceratopsians
↑  ornithopod
↑  heterodontosaurid
↑  Camptosaurus
↑  heterodontosaurus
نگاره ریچارد اوون در کنار جمجمه یک تمساح
تندیسی از یک تریسراتوپس در موزه تاریخ طبیعی قم
ردیف بالا؛ از چپ به راست: ترایسراتاپس (یشمی)، استگوسورس (آجری)، تیرانوسورس رکس (خاکستری)، سوپرسورس (نارنجی)، آپاتوسورس (آبی)، آرژانتیناسورس (سبز)، سوروپوسایدون (سرخ)، شانتونگوسورس (صورتی)، اسپینوسورس (خاکی)، آنکیلوسورس (فیروزه‌ای)
 ردیف پایین؛ بزرگ‌ترین گیاه‌خواران: آرژانتیناسورس (سبز)، پاتاگوتایتان (سرمه‌ای)، پوئرتاسورس (بنفش) آلاموسورس (قهوه‌ای)
۴ نمونه از سنگواره از دایناسورهای پردار
جمجمه اُمِیسورس/ Omeisaurus نوعی ساروپود گیاه‌خوار
جمجمه سراتوسورس نوعی تروپود گوشت‌خوار
بازسازی لانه یک مایاسور به همراه جوجه‌های درون لانه
دو اسکلت سوارشده از تیرانوسور در حالت جفت‌گیری
ادوارد درینکر کوپه
برداشت مارش از استخوان‌بندی استگوسور در سال ۱۸۹۶، مارش این نوع دایناسور را در سال ۱۸۷۷ کشف و توصیف کرده بود.
اتنیل چارلز مارش
طبقه‌بندی دایناسورها
براکیوسوروس یک مثال از دایناسورهای سوسمارپا
استروتیومیموس، یک دایناسور ددپا شترمرغ مانند.
دایناسورهای پرنده‌پای مختلف و یک دایناسور ناجوردندان. دور چپ: کامپتوزاروس، چپ: ایگوانودون، مرکز زمینه: شانتونگوسور، مرکز پیش‌زمینه: دریوسوروس، راست: کاریتوسور، دور راست (کوچک): هترودونتوسور، دور راست (بزرگ): تنونتوسور
آکوئدوکتو ده لوس میلاگروس

| میراث جهانی یونسکو | میراث جهانی یونسکو |
| --- | --- |
مکان:  اسپانیا
معیار ثبت: فرهنگی: iii, iv
شمارهٔ ثبت: ۶۶۴
تاریخ ثبت: ۱۹۹۳ (جلسهٔ هفدهم)
آکوئِدوکتو دِه لوس میلاگروس (به اسپانیایی: Acueducto de los Milagros) به‌معنای «آب‌گذر معجزه‌آسا»، ویرانه‌ای از یک آب‌گذر رومی در شهر مریدای اسپانیاست. این ناحیه در عهد باستان مستعمره‌ای رومی به‌نام اِمِریتا آگوستا بود.
تنها بخش کوچکی از این آب‌گذر هنوز پا برجای مانده است که شامل ۳۸ ستون قوسی‌شکل به ارتفاع ۲۵ متر و طولی پیرامون ۸۳۰ متر می‌شود. این سازه در زمان خود کار آبرسانی به شهر را از منبعی موسوم به لاگو دِه پروسِرپینا که خود از نهری به‌نام لاس پاردیاس در ۵ کیلومتری شمال شرقی مریدا تغذیه می‌شده برعهده داشته است.
تصور بر آن است که این آب‌گذر در سدهٔ یکم میلادی ساخته شده و فاز دوم ساخت یا نوسازی آن در حدود سال ۳۰۰ اتفاق افتاده باشد. هیبت بنا و ترسی که در ساکنان مریدا ایجاد می‌کرد سبب شد تا آنان این آب‌گذر را آب‌گذر معجزه‌آسا بنامند. آکوئِدوکتو ده لوس میلاگروس یکی از سه آبگذری است که در مریدا ساخته شد. آبگذر ۱۵ کیلومتری آکوا آگوستا که از منبع کورنالوو تغذیه می‌شد و آبگذر سن لازارو که کانال‌های زیرزمینی آب آن را تأمین می‌کردند دو آبگذر دیگر شهر مِریدا بودند. همچنین در مجاورت این آبگذر پل رومی کوچکی به نام پوئنته ده آلبارِگاس قرار دارد که به موازات آن کشیده شده است.
آکوئدوکتو ده لوس میلاگروس در سال ۱۹۹۳ به‌عنوان بخشی از مجموعهٔ باستانی اِمِریتا آگوستا در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.
استیون نایت

| استیون نایت | استیون نایت |
| --- | --- |
استیون نایت ح. ۱۹۷۶استیون نایت ح. ۱۹۷۶: استیون نایت ح. ۱۹۷۶استیون نایت ح. ۱۹۷۶
زاده: ۲۶ سپتامبر ۱۹۵۱ Hainault, اسکس، انگلستان
درگذشته: ۲۵ ژوئیهٔ ۱۹۸۵ (۳۳ سال) Carradale, آرگیل، اسکاتلند
پیشه: روزنامه‌نگار
دوره: ۱۹۷۶–۱۹۸۴
کار(های) برجسته: Jack the Ripper: The Final Solution The Brotherhood
همسر(ها): Margot Kenrick (۱۹۷۶–۱۹۸۰)
فرزند(ان): ۱
استیون نایت (انگلیسی: Stephen Knight؛ زاده ۲۶ سپتامبر ۱۹۵۱ - درگذشته ۲۵ ژوئیه ۱۹۸۵) نویسنده بریتانیایی بود. عمده شهرت وی به دلیل نگارش دو کتاب پرفروش جک قاتل: راه حل نهایی (به انگلیسی: Jack the Ripper: The Final Solution) (۱۹۷۶) و کتاب برادری (به انگلیسی: The Brotherhood) در سال ۱۹۸۴ بود.
نایت در کتاب جک قاتل: راه حل نهایی، بیان نمود که قتل‌های رخ داده توسط جک قاتل بخشی از توطئه فراماسون‌ها و خانواده سلطنتی بریتانیا است. این ادعا هرگز توسط هیچ تاریخ‌نگاری تأیید نشد اما کتاب از محبوبیت زیادی برخوردار شد. در سال ۱۹۷۹ (سه سال پس از نگارش کتاب) فیلمی با اقتباس از همین کتاب با نام فرمان قتل به کارگردانی باب کلارک و همچنین رمانی مصور از آلن مور ساخته شد.
استیون نایت در کتاب برادری به نحوه ورود فراماسونری به بریتانیا اشاره و به نقد آن پرداخت.
استیون نایت کتاب‌های دیگری نیز در نقد فراماسونری نوشته بود. وی پیرو آیین اشو بود. این نویسنده بریتانیایی در بیشتر دوران زندگی خود از بیماری صرع رنج می‌برد. مرگ وی در ابهام قرار دارد.
ردپای آب

ردپای آب (به انگلیسی: water footprint) ردپای آب شخص، جامعه یا کشور، مقدار کل آب شیرین مورد استفاده‌ایی است که برای تولید کالاها یا خدمات مصرف می‌شود. یا به عبارتی میزان استفاده از آب را نسبت به میزان مصرف مردم نشان می‌دهد. ردپای آب را می‌توان برای هر گروه از مصرف‌کنندگان مثل خانواده یا تولیدکنندگان مثل شرکت محاسبه کرد. ردپای آب یک نشانگر جغرافیایی است و نه تنها میزان استفاده از آب و آلودگی را نشان می‌دهد بلکه مکان‌ها را نیز نشان می‌دهد؛ بنابراین در تأثیرگذاری بر فرایندهای اقتصادی در دسترسی به منابع آب کافی و سایر واقعیت‌های اکولوژیکی در سراسر جهان تأثیر می‌گذارد. ردپای ایجاد شده توسط انسان باعث افزایش فشار شدید یا متوسط آب می‌شود که کشورهای زیادی اکنون از آن رنج می‌برند.
ردپای آب از سه جزء تشکیل شده‌است یا به عبارتی سه نوع مختلف ردپای آب وجود دارد که از هم متمایز می‌شود؛ آبی، سبز، خاکستری
ردپای آبی: مقدار آب زیرزمینی یا آب‌های سطحی برای تولید محصول است یا به عبارت دیگر آب‌های زیرزمینی وارد محصولات شده و به محیط بازگردانده می‌شود.
ردپای آب سبز: مقدار آب باران برای تولید محصول است یا به عبارت دیگر آب تبخیر شده ناشی از باران و رطوبت است.
ردپای آب خاکستری: آلودگی که در اثر فعالیت‌های بشر از جمله فعالیت صنایع یا فعالیت‌های کشاورزی به‌وجود می‌آید یا به عبارت دیگر آب آلوده به تولید کالاها و خدمات است.
بنابراین، ردپای آب به مصرف مستقیم و غیرمستقیم آب در فرایند تولید محصول، که شامل مصرف آب و آلودگی‌های آن در سراسر چرخه تولیدات، می‌پردازد.
برای مثال برای تولید یک کیلوگرم شکر ۱۵۰۰ لیتر آب نیاز است. یا برای تولید یک فنجان قهوه ۱۴۰ لیتر آب نیاز است. یا برای تولید یک کیلوگرم شکلات ۲۴۰۰ لیتر آب نیاز است.
بی‌سوک‌چی‌گی

بی‌سوک‌چی‌گی (کره‌ای: 비석치기) یک دسته بازی‌های سنتی کره‌ای است که در آن افراد ماهرانه سنگ‌ها را پرتاب می‌کنند یا لگد می‌زنند.
برای این بازی نام‌های مختلفی در مناطق مختلف وجود دارد، از جمله بی‌سوک‌چاگی (비석차기)، بی‌سوک‌کاگی (비석까기)، موک‌جاکاگی (목자까기)، جاکاگی (자까기)، بی‌ساسِک‌گی (비사색기) و غیره.
خاستگاه

بی‌سوک‌چی‌گی بازی‌ای است با تاریخی طولانی، اما پیدا کردن سابقه‌ای از منشأ آن دشوار است؛ به همین دلیل است که این بازی با نام‌های مختلفی در مناطق مختلف شناخته می‌شود، چرا که تنها به چند سنگ صاف و یک فضای باز یا حیاط برای بازی نیاز دارد. با این حال، طبق روایت‌های شفاهی، پیشینهٔ این بازی به دوران اواخر سلسلهٔ چوسان برمی‌گردد. در سراسر کشور مکان‌های زیادی به نام «خیابان‌های یادمان» وجود دارد که این نام به مکان‌هایی اطلاق می‌شود که در آن‌ها سنگ‌نوشته‌ها کنار هم قرار دارند.
روش انجام بازی

روش بازی بسته به منطقه متفاوت است.
دو خط بلند به فاصله ۴ تا ۵ متر از هم بکشید.
هر شخص یک سنگ به اندازه کف دست آماده می‌کند. سپس هر کاپیتان یا بازیکن (اگر تیمی بازی نمی‌کنند) با بازی سنگ کاغذ قیچی تصمیم می‌گیرند که چه کسی اولین حمله را انجام دهد.
تیم بازنده باید سنگ خود را به صورت عمودی روی خط کشیده شده قرار دهد، در حالی که تیم برنده سنگ‌های خود را پرتاب می‌کنند تا سنگ حریف را بیندازند. بی‌سوک‌چی‌گی مراحل مختلفی دارد؛ شما می‌توانید سنگ را در حالت ایستاده پرتاب کنید یا آن را با شانه، سر، پا یا حتی زیر بغل خود حمل کرده و رها کنید.
اگر سنگ حریف انداخته نشود یا پرتاب خطا برود، حمله‌کننده تغییر می‌کند.
شخص یا تیمی که تمام مراحل را طی کرده و سنگش باقی بماند، برنده می‌شود.
مهرستان

| مهرستان | مهرستان |
| --- | --- |
کشور:  ایران
استان: سیستان و بلوچستان
شهرستان: مهرستان
بخش: مرکزی
نام(های) پیشین: مگس، مئ گِس، زابلی
سال شهرشدن: ۱۳۷۹ خورشیدی
مردم: مردم
جمعیت: ۱۲٬۲۴۵ نفر(۱۳۹۵)
رشد جمعیت: ۲۱٪+ (۵سال)
جغرافیای طبیعی: جغرافیای طبیعی
ارتفاع: ۱۲۶۴ متر از سطح دریا
آب‌وهوا: آب‌وهوا
میانگین بارش سالانه: ۴/۱۱۲
روزهای یخبندان سالانه: ۱۴ روز
اطلاعات شهری: اطلاعات شهری
ره‌آورد: خرما، عسل
پیش‌شمارهٔ تلفن: ۰۵۴۳۷۷۲
شناسهٔ ملی خودرو:  ایران
کد آماری: ۲۳۵۵
  مهرستان  روی نقشه ایران ۲۷°۰۷′۵۳″شمالی ۶۱°۳۷′۵۵″شرقی﻿ / ﻿۲۷٫۱۳۱۴°شمالی ۶۱٫۶۳۱۹°شرقی﻿ / 27.1314; 61.6319   :   مهرستان  روی نقشه ایران ۲۷°۰۷′۵۳″شمالی ۶۱°۳۷′۵۵″شرقی﻿ / ﻿۲۷٫۱۳۱۴°شمالی ۶۱٫۶۳۱۹°شرقی﻿ / 27.1314; 61.6319   
 :  
مِهرِستان (به بلوچی: مِئ گِس یا مِه گس یا مُگس) مرکز شهرستان مهرستان و یکی از شهرهای استان سیستان و بلوچستان ایران است.
موقعیت جغرافیایی

مهرستان با ۴۲/۶۱ طول جغرافیائی و ۱۸/۲۷ عرض جغرافیائی در ۹۸ کیلومتری سراوان، ۶۰ کیلومتری سوران، ۱۲۰ کیلومتری ایرانشهر، ۱۲۰ کیلومتری سرباز و ۱۴۵ کیلومتری خاش قرار دارد و از طریق شهرستان سرباز به بندر چابهار ارتباط دارد.