stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
قانون متکالف
تاریخچه و استنتاج > رشد n

اندازه شبکه و از این رو ارزش، بدون کران رشد نمی کند و توسط محدودیت های عملی مانند زیرساخت، دسترسی به تکنولوژی و محدودیت عقلانی مثل عدد دانبار، محدود شده است. تقریبا همیشه این مورد که رشد کاربرها n به یک نقطه ی اشباع می رسد، اتفاق می افتد.
فرض می شود که رشد n به صورت یک تابع سیگموئید مانند یک تابع لجستیک یا تابع گومپرتز است.
تاریخچه و استنتاج > تراکم(چگالی)

A همچنین تابع اتصال یا چگالی توپولوژی شبکه است. در یک شبکه بدون جهت، هر یال دو گره را به هم متصل می کند، به طوری که به ازای هر یال 2m گره وجود دارد. تعداد گره های متصل توسط رابطه زیر مشخص می شود c=2m/n.
بیشترین تعداد اتصال ها در یک شبکه ساده ( یعنی بین هر دو گره حداکثر یک یال و هیچ یالی گره ای را به خودش متصل نمی کند)،  {\binom {n}{2}}=n(n-1)/2 است.
بنابراین چگالی یک شبکه ρ، قسمتی از یال هایی هست که واقعا در شبکه حضور دارند و برابر با  \rho =c/(n-1)، که برای شبکه های بزرگ به صورت  \rho =c/n تخمین زده می شود.
محدودیت ها

قانون متکالف فرض می کند که ارزش هر گره کاربر n دارای سود برابر است. اما اگر این مورد برقرار نباشد، مثلا یک ماشین فکس توسط 50 کارمند یک شرکت استفاده می شود، و ماشین دوم توسط نصف آن افراد استفاده و ماشین سوم یک سوم و ماشین های دیگر نیز به همین ترتیب، در این صورت ارزش نسبی هر اتصال جدید کاهش می یابد. به طور مشابه در شبکه های اجتماعی، اگر کاربرهایی که بعدا به شبکه اضافه می شوند، کمتر از کاربران اولیه از شبکه استفاده کنند، ممکن است ارزش هر کاربر که اضافه می شود کمتر بشود، و اگر هزینه ها به ازای هر کاربر ثابت باشد، باعث کاهش کارآمدی شبکه می شود.
مدل های اصلاح شده

در زمینه ی شبکه های اجتماعی بسیاری از افراد، از جمله خود متکالف، مدل های اصلاح شده ای را پیشنهاد کرده اند که در آنها ارزش شبکه به جای  n^{2} به صورت  n\log n  رشد می کند.
نقد لینوکس

نسل اول تبلت Nexus 7 با اندروید، سیستم عاملی که از هسته لینوکس استفاده می‌کند. در حالی که سیستم‌عامل‌های مبتنی بر لینوکس در تبلت‌ها رایج هستند، کمتر به عنوان رایانه‌های رومیزی مورد استفاده قرار می‌گیرند.
انتقاد از لینوکس (به انگلیسی: criticism of Linux) به موضوعات مربوط به استفاده از سیستم عاملهایی که از هسته لینوکس استفاده می‌کنند، متمرکز است.
در حالی که سیستم عامل اندروید مبتنی بر لینوکس در بسیاری از کشورها بازار گوشی‌های هوشمند را در اختیار دارد، و از لینوکس در بورس اوراق بهادار نیویورک و اکثر ابر رایانه‌ها استفاده می‌شود، در تعداد کمی از رایانه رومیزی و لپ تاپ مورد استفاده قرار می‌گیرد. بیشتر انتقادها از لینوکس مربوط به عدم استفاده در رایانه رومیزی و لپ تاپ مربوط می‌شود، اگرچه از سال ۲۰۱۵ نگرانی فزاینده‌ای از دیدگاه پروژه در مورد امنیت وجود داشته‌است و پذیرش systemd در آن بحث‌برانگیز بوده‌است.
انتقادات هسته لینوکس > سیاست توسعه هسته

برخی از متخصصان امنیتی می‌گویند که افزایش برجسته سازی مجازی سازی در سطح سیستم عامل با استفاده از لینوکس، باعث افزایش مشخصات حملات علیه هسته شده‌است و لینوس توروالدز با سختگیری می‌تواند در نسخه‌های رسمی کاهش در برابر حملات سطح هسته را اضافه کند. Linux 4.12، که در سال ۲۰۱۷ منتشر شد، به‌طور پیش فرض KASLR را فعال می‌کند، اما در مورد کارایی آن بحث می‌شود.
Con Kolivas، توسعه دهنده سابق هسته، سعی کرد برنامه‌ریز هسته را برای استفاده تعاملی از دسک تاپ بهینه کند. او سرانجام به دلیل عدم قدردانی از پیشرفت خود، پشتیبانی از وصله‌های خود را کنار گذاشت. در مصاحبه ۲۰۰۷ چرا من ترک کردم: توسعه دهنده هسته Con Kolivas وی اظهار داشت:
اگر یک مشکل بزرگ در توسعه هسته و لینوکس وجود داشته باشد، قطع ارتباط کامل فرایند توسعه با کاربران عادی است. می‌دانید، کسانی که ۹۹٫۹٪ از پایگاه کاربران لینوکس را تشکیل می‌دهند. لیست پستی هسته لینوکس راهی برای برقراری ارتباط با توسعه دهندگان هسته است. به بیان ملایم، لیست پستی هسته لینوکس (lkml) به همان اندازه ترسناک بودن یک انجمن ارتباطی ترسناک است. اکثر مردم از ارسال نامه به این لیست کاملاً وحشت دارند که مبادا به دلیل بی تجربگی، گزارش اشکال نامناسب، احمق بودن یا هر چیز دیگری شعله‌ور (خشمگین) شوند. … من فکر می‌کنم توسعه دهندگان هسته به‌طور گسترده‌ای تصور نمی‌کنند که مشکلات فضای کاربران چقدر بزرگ است.
انتقادات هسته لینوکس > عملکرد هسته

در LinuxCon 2009، لینوس توروالدز، خالق لینوکس گفت که هسته لینوکس «متورم و بزرگ» شده‌است:
بوتوملی با استناد به یک مطالعه داخلی اینتل که رهاسازی هسته‌ها را ردیابی می‌کند، گفت که عملکرد لینوکس در هر نسخه حدود دو درصد کاهش یافته‌است، که نسبت به ده نسخه گذشته حدود ۱۲ درصد افت داشته‌است. "آیا این مشکلی است؟" او پرسید. -ما دچار نفخ و عظمت می‌شویم. بله، این یک مشکل است … اوه، من دوست دارم بگویم که ما یک برنامه داریم … منظورم این است که، گاهی کمی ناراحت‌کننده است که ما قطعاً هسته ساده، کوچک و بسیار کارآمد نیستیم که من ۱۵ سال تصور کردم پیش از این … هسته آن بزرگ و متورم است و رد پای icache ما ترسناک است. منظورم این است که هیچ سؤالی در این مورد وجود ندارد؛ و هر زمان که ویژگی جدیدی اضافه کنیم، فقط بدتر می‌شود.
در LinuxCon 2014، لینوس توروالدز، خالق لینوکس اظهار داشت که فکر می‌کند وضعیت نفخ بهتر است زیرا رایانه‌های شخصی مدرن بسیار سریعتر هستند:
توروالدز گفت که دوست دارد لینوکس از نظر اندازه کوچک شود «ما در ۲۰ سال گذشته هسته را نفخ کرده‌ایم، اما سخت‌افزار سریعتر رشد کرده‌است.»
انتقادات هسته لینوکس > کیفیت کد هسته

در نوامبر ۲۰۱۱، لینوس توروالدز در مصاحبه ای با روزنامه آلمانی Zeit Online اظهار داشت که لینوکس «بیش از حد پیچیده» شده‌است و او نگران است که دیگر توسعه دهندگان نتوانند از طریق نرم‌افزار راه خود را پیدا کنند. او شکایت کرد که حتی زیر سیستم‌ها نیز بسیار پیچیده شده‌اند و او به نشریه گفت که «می‌ترسد از روزی» که خطایی روی دهد که «دیگر قابل ارزیابی نیست».
اندرو مورتون، یکی از توسعه دهندگان اصلی هسته لینوکس، توضیح می‌دهد که بسیاری از اشکالات شناسایی شده در لینوکس هرگز برطرف نمی‌شوند:
س: آیا به نظر شما کیفیت هسته رو به کاهش است؟ به نظر می‌رسد اکثر توسعه دهندگان در مورد مشکل کلی کیفیت بسیار مبهم هستند. با فرض اینکه در اینجا اختلاف نظر وجود دارد، فکر می‌کنید از کجا ناشی شود؟ چگونه می‌توانیم آن را حل کنیم؟ پاسخ: من قبلاً فکر می‌کردم [کیفیت کد] رو به زوال است، و فکر می‌کنم که ممکن است فکر کنم هنوز هم هست. من بسیاری از رگرسیون را می‌بینم که هرگز برطرف نمی‌کنیم.
تئو دو راد، بنیانگذار OpenBSD، فرایند توسعه OpenBSD را با لینوکس مقایسه می‌کند:
«لینوکس هرگز به کیفیت نپرداخته‌است. بخشهای زیادی از سیستم وجود دارد که فقط همین هک‌های ارزان قیمت است و اتفاقاً اجرا می‌شود.» در مورد لینوس توروالدز، که لینوکس را ایجاد کرده و بر توسعه نظارت دارد، تئو دو راد می‌گوید: «من نمی‌دانم تمرکز [لینوس] به چه صورت است، اما کیفیت آن نیست.»
استفاده از دسک تاپ

مقالهٔ اصلی: انتقاد از دسکتاپ لینوکس
منتقدان لینوکس روی دسکتاپ بارها معتقدند که فقدان بازی‌های ویدئویی پرفروش در این سیستم عامل باعث می‌شود فرزندخواندگی خود را عقب نگه دارد. از سپتامبر سال ۲۰۱۵، سرویس بازی Steam دارای ۱۵۰۰ بازی در دسترس در لینوکس است، در مقایسه با ۲٬۳۲۳ بازی برای مک و ۶٫۵۰۰ بازی ویندوز.
از اکتبر ۲۰۲۱، Proton، یک تلاش توسعه مبتنی بر Steam که برگرفته از واین است، سازگاری با تعداد زیادی از بازی‌های فقط ویندوز را فراهم می‌کند و در برخی موارد عملکرد بهتری را نسبت به پورت‌های بومی لینوکس ارائه می‌کند. ProtonDB تلاشی است که توسط جامعه انجام می‌شود تا میزان عملکرد نسخه‌های مختلف پروتون با یک بازی مشخص را اندازه‌گیری کند.
به عنوان یک سیستم عامل دسک تاپ، لینوکس در چندین جبهه مورد انتقاد قرار گرفته‌است، از جمله:
تعداد گیج کننده ای از گزینه‌های توزیع و محیط دسک تاپ.
هندلینگ صوتی (این از زمانی که PulseAudio پایدار شد و به‌طور گسترده‌ای پشتیبانی شد، مورد بی اعتنایی قرار گرفته‌است).
پشتیبانی از منبع باز ضعیف برای برخی از سخت‌افزارها، به ویژه درایورهای تراشه‌های گرافیکی سه بعدی، جایی که تولیدکنندگان تمایل به ارائه مشخصات کامل ندارند. در نتیجه، بسیاری از کارتهای ویدئویی هم دارای درایور منبع باز و هم بسته هستند، معمولاً با سطوح مختلف پشتیبانی.
در دسترس بودن محدود برنامه‌های تجاری پرکاربرد (مانند Adobe Photoshop و Microsoft Word). این نتیجه عدم پشتیبانی توسعه‌دهندگان نرم‌افزار از لینوکس است، نه نقص خود لینوکس. گاهی می‌توان این مشکل را با اجرای نسخه‌های ویندوز این برنامه‌ها از طریق واین، ماشین مجازی یا بوت دوگانه حل کرد. با این حال، این وضعیت مرغ یا تخم مرغ را ایجاد می‌کند که توسعه دهندگان به دلیل سهم بازار ویندوز، برنامه‌هایی برای ویندوز می‌سازند و مصرف‌کنندگان به دلیل در دسترس بودن برنامه‌ها از ویندوز استفاده می‌کنند.
استفاده از دسک تاپ > تقسیم توزیع

یکی دیگر از شکایات رایج علیه لینوکس، فراوانی توزیع‌های موجود است. از ژانویه، ۲۰۲۰، DistroWatch لیست ۲۷۸ توزیع عمده را نشان می‌دهد. در حالی که طرفداران لینوکس از این عدد به عنوان نمونه ای از آزادی انتخاب دفاع کرده‌اند، سایر منتقدین تعداد زیادی را دلیل سردرگمی و عدم استانداردسازی در سیستم عامل‌های لینوکس ذکر می‌کنند. الکساندر وولف در InformationWeek نوشت:
به یاد داشته باشید نگرانی‌های دهه ۱۹۸۰ دربارهٔ اینکه چگونه «انشعاب» یونیکس می‌تواند می‌تواند به شانس پذیرش سیستم عامل آسیب برساند؟ این هیچ چیزی در مقایسه با آشفتگی امروز ما با لینوکس نیست، جایی که به بعد از ۳۰۰ توزیع برای جلب توجه کاربران رایانه ای که به دنبال جایگزینی برای ویندوز هستند، توجیه می‌شود.
کیتلین مارتین از LinuxDevCenter به تعداد توزیع‌های لینوکس بسیار مهم بوده‌است:
ما نیازی به ابداع مجدد لینوکس نداریم، توزیع‌هایی را ایجاد می‌کنیم که در صورت غیرمعمول، بخش‌های مهم را در موارد جالب و مبتکرانه قرار دهند. برنامه ای که برای لینوکس نوشته شده‌است باید نسبتاً ساده باشد و روی هر توزیع لینوکس نصب شود. اینطوری نیست آیا ما واقعاً به صدها توزیع هدف کلی، همه با ابزارهای مختلف، طرح بندی فایلهای مختلف سیستم، تغییرات در سه طرح اصلی مدیریت بسته بسته نرم‌افزاری و میزبان موارد عجیب و غریب و غیره نیاز داریم؟ آیا ما به محصول بیشتری احتیاج داریم؟
استفاده از دسک تاپ > پشتیبانی سخت‌افزار

در دهه‌های اخیر (از زمان تسلط بر مایکروسافت ویندوز) توسعه دهندگان سخت‌افزار اغلب تمایلی به ارائه مستندات فنی کامل برای محصولات خود ندارند، تا بتوانند درایورها را بنویسند. این بدان معناست که یک کاربر لینوکس برای اطمینان از عملکرد و سازگاری مجبور شده بود سخت‌افزارهایی را که سیستم ایجاد کرده بود، با دقت انتخاب کند. این مشکلات تا حد زیادی مرتفع شده‌است:
سالها پیش، اگر می‌خواستید لینوکس را روی دستگاه نصب کنید، باید مطمئن شوید که هر قطعه سخت‌افزار را با دست انتخاب کرده‌اید یا نصب شما صد در صد کار نمی‌کند … این در حال حاضر اینقدر نیست. می‌توانید یک رایانه شخصی (یا لپ تاپ) بگیرید و به احتمال زیاد یک یا چند توزیع لینوکس برای نصب و کار تقریباً ۱۰۰٪ دریافت کنید. اما هنوز استثناهایی وجود دارد؛ به عنوان مثال، خواب زمستانی / تعلیق همچنان برای بسیاری از لپ تاپ‌ها مشکل به نظر می‌رسد، اگرچه مسیری طولانی طی شده‌است.
در یک زمان، سیستم‌های لینوکس به رسانه‌های قابل جابجایی مانند فلاپی دیسک‌ها و CD-ROMها احتیاج داشتند که قبل از دسترسی به آنها دستی نصب شوند. با توسعه udev، رسانه‌های مونتاژ تقریباً در همه توزیع‌ها به صورت خودکار است.
برخی از شرکت‌ها، مانند EmperorLinux، با جفت‌گیری توزیع‌های توزیع شده لینوکس با سخت‌افزار مخصوص برای اطمینان از سازگاری از تحویل، مشکلات سازگاری سخت‌افزار لپ تاپ را حل کرده‌اند.
استفاده از دسک تاپ > ساختار دایرکتوری

ساختار دایرکتوری سنتی، که میراثی از ریشه‌های یونیکس لینوکس در دهه ۱۹۷۰ است، به دلیل نامناسب بودن کاربران نهایی دسک تاپ مورد انتقاد قرار گرفته‌است. برخی از توزیع‌های لینوکس مانند GoboLinux و MoonOS سلسله مراتب جایگزینی را ارائه داده‌اند که گفته می‌شود برای کاربران نهایی ساده‌تر است، اگرچه آنها پذیرش کمی داشتند.
انتقاد مایکروسافت

در سال ۲۰۰۴، مایکروسافت کمپین بازاریابی خود را با عنوان واقعیت‌ها آغاز کرد، که به‌طور خاص از سرور لینوکس انتقاد می‌کرد. به ویژه، ادعا می‌شود که آسیب‌پذیری‌های ویندوز نسبت به توزیع‌های لینوکس از تعداد کمتری برخوردار است، که ویندوز از لینوکس قابل اطمینان تر و مطمئن تر باشد، که کل هزینه مالکیت لینوکس بالاتر است (به دلیل پیچیدگی، هزینه‌های کسب و هزینه‌های پشتیبانی)، که استفاده از لینوکس مسئولیت مشاغل را به دوش می‌کشد، و «فروشندگان لینوکس در صورت وجود هر گونه جبران خسارت کمی تأمین می‌کنند.» علاوه بر این، شرکت منتشر کرد. مطالعات مختلفی در تلاش برای اثبات این امر - واقعیتی که توسط نویسندگان مختلفی که ادعا می‌کنند مقایسه مایکروسافت نادرست است، به شدت مورد بحث قرار گرفته‌است. بسیاری از توزیع کنندگان لینوکس اکنون به مشتریان غرامت می‌دهند.
گزارش‌های داخلی مایکروسافت از افشای اسناد هالووین دیدگاه‌های متناقضی را ارائه کرده‌است. به ویژه اسناد مربوط به سال‌های ۱۹۹۸ و ۱۹۹۹ نشان می‌دهد که "لینوکس… در برنامه‌های کاربردی حیاتی مورد اعتماد است و - به دلیل کد منبع باز آن - اعتبار طولانی‌مدتی دارد که از بسیاری دیگر از سیستم‌عامل‌های رقابتی فراتر می‌رود. یک چرخه یادگیری کوتاه برای مولد شدن [در لینوکس]، "طولانی مدت، آزمایش‌های ساده من نشان می‌دهد که لینوکس شانسی در بازار دسکتاپ دارد…"، و "به‌طور کلی پاسخ دهندگان احساس می‌کردند قانع کننده‌ترین دلیل برای پشتیبانی از OSS این بود که "هزینه کل مالکیت پایین (TCO) را ارائه می‌دهد."
پاسخ به انتقاد

جامعه لینوکس نسبت به اینها و سایر انتقادها پاسخهای متفاوتی داشته‌است. همان‌طور که در بالا ذکر شد، در حالی که برخی انتقادات منجر به ویژگی‌های جدید و استفاده بهتر از کاربر شده‌است، جامعه لینوکس به عنوان یک کل دارای اعتبار مقاوم در برابر انتقاد هستند. Keir Thomas با نوشتن مقاله برای PC World، خاطرنشان کرد: «اکثر اوقات دنیای لینوکس تمایل به ضد بحرانی دارد. اگر کسی در جامعه جرئت انتقادی داشته باشد، دچار اشتباه می‌شود.» در مصاحبه در سال ۲۰۱۵ لینوس توروالدز همچنین گرایش پروژه‌های محیط دسکتاپ لینوکس را برای سرزنش کاربران خود به جای خود در صورت انتقاد ذکر کرد.
مایکروسافت ماکرو اسمبلر

| 0 | 1 |
| --- | --- |
توسعه‌دهنده(ها): مایکروسافت
انتشار پایدار: ۱۱٫۰۰٫۶۰۶۱۰٫۱    /    ۲۶ ژوئن ۲۰۱۳؛ ۱۱ سال پیش (۲۰۱۳-26}})
 :  
سیستم‌عامل: مایکروسافت ویندوز و ام‌اس-داس
نوع: اسمبلر
مجوز: Microsoft EULA
مایکروسافت ماکرو اسمبلر (به انگلیسی: Microsoft Macro Assembler) یا MASM یک اسمبلر خانواده ایکس۸۶ برای سیستم عامل ام‌اس-داس و مایکروسافت ویندوز است که از طیف گسترده‌ای از امکانات ماکرو و برنامه‌نویسی ساخت‌یافته، شامل تابع‌های سطح بالا برای تشکیل حلقه و روال‌ها، پشتیبانی می‌کند. مایکروسافت ماکرو اسمبلر از نسخهٔ ۸ به بعد شامل دو اسمبلر است که ML.EXE برای داده‌های ۱۶-بیتی و ۳۲-بیتی و ML64.EXE برای داده‌های ۶۴-بیتی استفاده می‌شود.
این اسمبلر توسط مایکروسافت عرضه شده ولی از نسخهٔ ۶٫۱۲ فروش آن به عنوان یک محصول جداگانه متوقف شد و به همراه کیت‌های توسعهٔ نرم‌افزار و مفسرهای زبان سی این شرکت عرضه گردید. نسخه‌های اخیر MASM در بستهٔ نرم‌افزاری مایکروسافت ویژوال استودیو موجود است.
ابزارهای پشتیبان

برخی از نرم‌افزارهایی که از مایکروسافت ماکرو اسمبلر پشتیبانی می‌کنند عبارتند از:
ابزارهای پشتیبان > محیط‌های یکپارچه توسعه نرم‌افزار

RadASM
WinAsm Studio
EasyCode
Visual Studio
ابزارهای پشتیبان > اشکال‌زداها

OllyDbg
ابزارهای پشتیبان > دیس‌اسمبلرها

دی‌اسمبلر تعاملی IDAPro
دیگر اسمبلرهای سازگار

اسمبلرهای زیر می‌توانند بیشتر کدهایی را که برای مایکروسافت ماکرو اسمبلر نوشته شده به استثنای آن‌هایی که شامل ماکروهای پیچیده هستند را اسمبل کنند:
توربو اسمبلر توسط بورلند عرضه شد و سپس به مالکیت امبارکادرو (به انگلیسی: Embarcadero) در آمد. آخرین بار در سال ۲۰۰۲ به‌روزرسانی شد و برای چندین سال همراه با دلفی و سی++بیلدر عرضه شد.
جی‌وسم ماکرو اسمبلر (به انگلیسی: JWASM Macro Assembler)
پلز ماکرو اسمبلر (به انگلیسی: Pelle's Macro Assembler) که جزئی از محیط توسعه پلز سی (به انگلیسی: Pelles C) بود.
مثال

برنامه Hello World برای سیستم‌عامل ام‌اس-داس (۱۶-بیتی):
.model small
.stack 2048

.data
message db "Hello, World!", '$'

.code
main proc
	mov ax, @data
	mov ds, ax 
	
	mov ah, 09h
	mov dx, offset message
	int 21h
	
	mov ax, 4c00h
	int 21h
main endp
	end main
معادل همین برنامه برای مایکروسافت ویندوز (۳۲-بیتی):
.386
.model small, stdcall
.stack 4096

includelib kernel32.lib

STD_OUTPUT_HANDLE equ -11					; predefined Win API constant

GetStdHandle proto, 				; get standard handle
	nStdHandle:dword 					; type of console handle

WriteConsoleA proto,					 	; write a buffer to the console
	hConsoleOutput:dword,				 	; output handle
	lpBuffer:ptr byte,					; pointer to buffer
	nNumberOfCharsToWrite:dword,		 		; size of buffer
	lpNumberOfCharsWritten:ptr dword,	 		; ptr to number of bytes written
	lpReserved:dword					; (not used)
	
ExitProcess proto,
	dwExitCode:dword

.data
message		db "Hello, World!"				; string to write
bytesWritten	dw ? 		 			; number of bytes written

.code
main proc
	invoke GetStdHandle, STD_OUTPUT_HANDLE			; returns console output handle to eax
		
	invoke WriteConsoleA,
		eax, 					; console output handle
		offset message,			 	; points to string
		13,					 	; string length
		offset bytesWritten, 		 		; returns number of bytes written
		0
	
	invoke ExitProcess, 0
main endp
	end main
قاهر ۳۱۳

| قاهر ۳۱۳ | قاهر ۳۱۳ |
| --- | --- |
قاهر ۳۱۳، قبل از اینکه به عنوان یک پهپاد، بازسازی شود.: قاهر ۳۱۳، قبل از اینکه به عنوان یک پهپاد، بازسازی شود.
کاربری: پهپاد
کشور سازنده: ایران
تولیدکننده: شرکت صنایع هواپیماسازی ایران / صنایع هواپیمایی ایران (صها)
معرفی‌شده در: ۲ فوریه ۲۰۱۳
وضعیت: در حال توسعه (مارس ۲۰۱۷)
فروردین ۱۳۹۶

قاهر اف-۳۱۳، پهپاد ایرانی است که ابتدا طرحی ادعایی برای ساخت یک جنگنده نسل پنجم سبک با قابلیت پشتیبانی نزدیک بود که توسط سازمان صنایع هوایی نیروهای مسلح پیگیری می‌شد اما هدف این پروژه در دههٔ ۱۴۰۰ به تولید پهپاد تغییر کرد و در نمایشگاه هوایی کیش ۱۴۰۳ به‌عنوان به سفارش نیروی دریایی سپاه یاد شد. سرانجام در سال ۱۴۰۳ بر روی ناو پهپادبر شهید باقری رونمایی شد و پرواز کرد.
پروژه ساخت جنگنده قاهر پروژه‌ای برای ساخت نوعی هواپیمای جت جنگندهٔ تک‌سرنشین و پنهان‌کار در ایران بود که وزارت دفاع مدعی است همه مراحل طراحی و ساخت آن را دانشمندان و متخصصان ایرانی انجام دادند. اولین پیش‌نمونه یا ماکت آن در ۱۴ بهمن ۱۳۹۱ توسط رئیس‌جمهور پیشین ایران محمود احمدی‌نژاد رونمایی شد. این جت جنگنده در روز ۲۶ فروردین ۱۳۹۶ آزمایش‌های حرکت بر روی باند را انجام داد و در بهمن ماه همان سال انجام تست فست تاکسی (سرعت‌گیری در باند تا پرواز) توسط وزیر دفاع اعلام شد.
نسخهٔ سرنشین‌دار

قاهر یک جنگندهٔ جت دوموتوره و تک‌سرنشینه با دو ورودی هوا در دو طرف کابین خلبان و دو خروجی است. طول قاهر تقریباً ۱۴ متر و فاصلهٔ دو نوک بال آن تقریباً ۸ متر تخمین زده می‌شود. این جنگنده دارای قابلیت نشست و برخاست با طول باند کوتاه و تعمیر و نگهداری آسان و سریع از دیگر ویژگی هواپیمای قاهر۳۱۳ می‌باشد. همچنین گفته شده است که این جنگنده ایرانی قادر است، ۴ موشک هوا به هوا کوتاه برد را در محفظه داخلی خود جای دهد. طبق اظهارات احمد وحیدی وزیر دفاع وقت ایران، این جنگنده دارای سطح مقطع راداری بسیار کم بوده و با تجهیزات پیشرفته ساخته شده و به سامانه‌های الکترواویونیک مجهز می‌باشد. به گفتهٔ وی این جنگنده قادر به حمل تسلیحات پیشرفتهٔ بومی بوده و از قدرت تهاجمی بالایی برخوردار است. وحیدی قابلیت نشست و پرواز با طول باند کوتاه، توانایی انجام عملیات پروازی در ارتفاع پست و تعمیر و نگهداری آسان و سریع را از دیگر ویژگی‌های این جنگنده برشمرد. هرچند برخی از کارشناسان بین‌المللی آن را شبیه به یک مدل آزمایشی دانسته‌اند؛ و طبق گفته وزیر دفاع در هفته دولت ۱۳۹۵ اعلام کرد نمونه اصلی ساخته شده و سپاه نیازمند و کاربر هواپیمای مورد نظر می‌باشد و تا اواخر سال آماده نصب موتور و تست اصلی هست و این هواپیما بیشتر نمونه پژوهشی است و در صورت سفارش تولید خواهد شد
توان عملیاتی قاهر۳۱۳ تاکنون هیچ پرواز رسمی نداشته و ضمن تردید دربارهٔ توانمندی‌های آن از جمله رادارگریزی هیچ‌گونه پرواز یا عملیاتی پرواز آزمایشی از آن گزارش نشده است.
مشخصات عمومی
خدمه: ۱ افسر خلبان
طول:  (۱۴ متر)
پهنای بال: ۸ متر ()
ارتفاع:  (۳٫۵ متر)
عملکرد
نسخهٔ بی‌سرنشین

براساس گفته‌های سرتیپ افشین خواجه‌فرد، معاون وزیر دفاع، در برنامه تلویزیونی «صف اول»؛ در ابتدای طرح به نیروی کاربر جنگنده مراجعه نشد و این طرح جنبه «توسعه فناوری» را دنبال می‌کرد، اما پس از مراجعه به دو نیرو از نیروهای مسلح ایران، هواگرد قاهر قرار است در نقش «هواگرد بی‌سرنشین» ظاهر شود.این نسخه در ۶ فوریه ۲۰۲۵ در ناو پهپاد بر سرلشکر باقری به پرواز درآمد و رونمایی شد.
انتقادها > پاسخ مسئولان وزارت دفاع

مجید بکایی جانشین وزیر دفاع ایران در پاسخ به ماکت بودن و عدم توانایی ساخت هواپیما در ایران، گفت: «وقتی جنگنده رونمایی شد دشمن ابتدا می‌گفت که ماکت و مقوا است و بعد تجزیه و تحلیل کردند و گفتند ایران آن را برای مقابله با بالگردها طراحی کرده است؛ زیرا نقاط قوت ما قایق‌های تندروست و دشمن برای مقابله با آن از بالگرد استفاده می‌کند و آن‌ها تحلیل کردند که این جنگنده با تکنولوژی گراند افکت قادر است در یکی دو متری سطح آب پرواز کند و بالگردهایشان را بزند…»
خبرگزاری مهر در پاسخ به تردیدهایی که در مورد ویژگی‌های غیرعادی این هواپیما مطرح شده و دلایلی که در مورد ناتوانی آن برای پرواز آورده شده، در گزارشی ده ویژگی برتر «قاهر» را برشمرده است. از جمله ویژگی‌های این هواپیما در این گزارش ذکر شده است می‌توان به این موارد اشاره کرد؛
از دو ورودی و مکنده هوا برای رساندن اکسیژن به موتور استفاده شده است؛ با توجه به زاویه غیر مستقیم ورودی هوا نسبت به موتور، بازتاب راداری آن کاهش یافته، و آن را زاویه‌دار ساخته‌اند تا بتواند انرژی موجی رادار را جذب کند، همانند آن چیزی که در اف۳۵ لایتنینگ۲ دیده می‌شود.
گازهای داغ خروجی موتور قبل از خروج با هوای خنک مخلوط می‌شوند، تا تأثیر گرمایی بر سطح هواپیما کاهش یابد.
از مواد جاذب-راداری در بدنه استفاده شده است، تا انرژی موجی را جذب و بازتاب راداری آن کاهش یابد.
با توجه به طول و ارتفاع کم ۱۶ و ۴ متری که برآورد شده است، هواپیما دارای دو محفظه با ظرفیت دو بمب ۲۰۰۰ پوندی، یا تعداد بیشتری موشک هوابه‌سطح، یا حداقل ۶ موشک هوابه‌هوا در رستهٔ آر-۷۷ یا پی‌ال-۱۲ می‌باشد.
در ۱ آذر ۱۳۹۳ رئیس سازمان صنایع هوایی نیروهای مسلح در پاسخ به سؤال دیگر خبرنگار مشرق در مورد وضعیت ساخت جنگنده قاهر به گفت: آنچه که پیش‌تر رونمایی شده بود، طراحی مفهومی این جنگنده بود و در حال حاضر نیز این طرح ادامه داشته و در حال گذراندن تست‌های آزمایشی خود می‌باشد.
حسین دهقان وزیر پیشین دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح در نشست خبری در مرداد ۹۵ اعلام کرد جنگنده قاهر۳۱۳ در مراحل پایانی ساخت و تولید قرار دارد و در آینده نزدیک عملیاتی می‌شود.
وزیر دفاع ادامه داد: قاهر یک هواپیمای «پشتیبانی نزدیک و یک جنگنده سبک نظامی و آموزشی» است که نمونه‌های کوچکتر آن پیش‌تر ساخته شده و امروز در مراحل پایانی ساخت است.
جستارها

جنگنده کوثر
نیروی هوایی ایران
بوئینگ برد آو پری (Boeing Bird of Prey)
علی صافی گلپایگانی

| آیت الله علی صافی گلپایگانی علی صافی گلپایگانی | آیت الله علی صافی گلپایگانی علی صافی گلپایگانی |
| --- | --- |
عنوان(ها): آیت‌الله‌العظمی
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: علی صافی گلپایگانی مهر ۱۲۹۱ گلپایگان، استان اصفهان
درگذشته: ۱۴ دی ۱۳۸۸ (۹۷ سال) گلپایگان، استان اصفهان، ایران
محل دفن: آرامستان قاضی زاهد گلپایگان
دین: اسلام
محل اقامت: گلپایگان
مذهب: شیعه دوازده‌امامی
آثار معروف: ذخیرة‌العقبی فی شرح العروة‌الوثقیالدلالة الی من له الولایةدر انتظار وصال (شعر)المحجة فی تقریرات الحجة (۲ جلد)رساله توضیح‌المسائلمناسک حجتاریخ تحول فقه شیعهمنتخب الاحکامدیوان اشعار (شعر)اصول الفقه (شعر)تقریرات درس آیت‌الله العظمی بروجردی
استادان: سید حسین طباطبایی بروجردی
 شاگردان آیت الله محمدرضا کمیلی موحد که داماد ایشان هستند :  شاگردان آیت الله محمدرضا کمیلی موحد که داماد ایشان هستند 
علی صافی گلپایگانی (زادهٔ دی ۱۲۹۲ در گلپایگان – درگذشتهٔ ۱۴ دی ۱۳۸۸ در گلپایگان) از مجتهدان و مراجع تقلید معاصر شیعه بود. لطف‌الله صافی گلپایگانی (متولد ۱۲۹۷ – درگذشته ۱۲ بهمن ۱۴۰۰) برادر کوچک علی صافی گلپایگانی نیز از مراجع تقلید شیعه بود. آیت الله محمدرضا کمیلی موحد یکی از دامان ایشان است  که در شهر قم مشغول به تدریس درس خارج است
تحصیلات

تحصیلات ابتدایی را نزد پدرش محمدجواد صافی گلپایگانی گذراند. در نوزده سالگی عازم قم شد و در سن بیست‌ودو سالگی به درجه اجتهاد نائل شد.
دروس سطح را نزد میرزا محمد همدانی تکمیل نمود. درس خارج را نزد سید محمد حجت و سید حسین بروجردی به پایان برد. بروجردی چنان شیفتهٔ هوش و ذکاوت و نیروی استدلال وی در جلسات درس و مباحثه شد، که در برخی مجالس از وی یاد می‌کرد و این امر سبب شهرت او در جمع طلاب علوم دینی شد و در رده برجسته‌ترینشان شناخته گردید. وی از دوستان صمیمی ابوالفضل فصیحی خوانساری بود و با وی دوستی و مراوده دیرینه‌ای داشت.
علی صافی گلپایگانی ارشد شاگردان سید حسین بروجردی به‌شمار می‌رفت. از لحاظ فکری مشاور امین آن مرجع کل شیعه بود و از ممتحنین سطوح عالی و دروس خارج در آن زمان بود.
وی از نزدیکان و برجسته‌ترین شاگردان سید حسین طباطبایی بروجردی و عضو هیئت استفتای او بود. همچنین شاگرد سید محمد حجت کوه‌کمری، محمد همدانی، محمدتقی خوانساری بود.
مرجعیت و فعالیت‌ها

وی علاوه بر کارهای تحقیقاتی و مطالعاتی و توجه عمیق به اهمیت تألیف و درس و بحث در زمینه‌های گوناگون، از حضور مؤثر در اجتماع نیز غافل نماند. اولین رساله فارسی ایشان پس از فوت سید محمدرضا گلپایگانی تحت عنوان منتخب‌الاحکام در اسفندماه ۱۳۷۲ منتشر شد و پس از حدود سه ماه چاپ اول رساله توضیح‌المسائل معظم له منتشر می‌شود.
در اطلاعیه‌ای که فرزند محمدتقی بهجت پس از درگذشت او منتشر کرد، اعلام شد که محمدتقی بهجت، او را مجتهد اعلم و اصلح می‌دانسته و به مقلدان بهجت توصیه شد که به وی رجوع کنند. وی همچنین اعلام کرد فعالیت دفتر محمدتقی بهجت با اجازه علی صافی گلپایگانی و با توجه به اینکه نظر او بر جواز بقای بر تقلید از میت است، ادامه می‌یابد. اما ایشان یک ریال از وجوهات باقی‌مانده از محمدتقی بهجت استفاده شخصی نکرد.
آثار

آثاری از وی به نظم و نثر فارسی و عربی به جا مانده‌است که برخی به چاپ رسیده بود. شماری از آن‌ها زیر چاپ و قسمتی به صورت دست‌نویس بود. آثار فقهی ایشان مورد عنایت علما و اساتید دروس خارج است.
بخشی از آثار چاپ‌شدهٔ او شامل موارد زیر است:
ذخیرة‌العقبی فی شرح العروة‌الوثقی
منتخب الحکام
مناسک حج
در انتظار وصال
رساله عملیه توضیح‌المسائل فارسی
تقریرات اصول آیت‌الله حجت به نام «المحجة فی تقریرات الحجة» در دو جلد
راز دل
الدلالة الی من له الولایة
المحجة فی تقریرات الحجة (۲ جلد)
تاریخ تحول فقه شیعه
منتخب الاحکام
اصول الفقه
تقریرات درس آیت‌الله بروجردی (صلاة، وصیت و …)
تقریرات درس آیت‌الله حجت (تیمم، بیع و …)