stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
پایگان (پیاده نظام)
سلاح

زره این سربازان بسیار سنگین بود و جنسی از تکه‌های آهن و فولاد و کلاه‌های فولادی و فلزی به همراه تزئینات چرمی و سنگ‌های براق بر سر می‌گذاشتند و نیزه تبرزین شمشیر و گروهی گرز حمل می‌کردند، البته برخی نیز سلاحهای خود را به همراه داشتند مانند چاقو و اکیانه. این نیرو به علت :داشتن زره مناسب در مبارزهٔ نفر به نفر بسیار کارآمد بودند. به دلیل آسیب‌پذیری نیروهای سبک اسلحه در مقابل سربازان رومی ساسانی‌ها نیز به سمت ساختن نیروهای سنگین پیاده‌نظام خود روی آوردند.
بلیساریوس، سردار رومی در مورد نیروهای پیاده‌نظام ساسانیان می‌گوید:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| « | درست نیست این را بگوییم ولی پیاده‌نظام سنگین اسلحه ساسانی با نقاب‌ها مخوف زره‌های فولادی و فلسی کلاهایی فلزی و چرمی شمشیرهایی دو لبه گرزها گاو سر و تبرهای فولادین لژیون‌های رومی را نابود می‌ساختند گرچه گروهی از پیاده‌نظام سبک اسلحه برای حفر تونل‌های زیر زمینی کندن خندق و… به کارمی‌رفتند اما پیاده‌نظام ساسانی انچنان مهیب بود که لژیون‌های رومی اعتقاد داشتند در خون ایرانیان ماده ای وجود دارد که انهارا شکست ناپذیر می‌کند. |  » |
آمیانوس مارسلینوس، Rerum Gestarum, 19.7.3 دربارهٔ نیروهای ساسانی می‌گوید:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| « | "و روز به پایان رسیده بود، که سربازان زره‌پوش در زیر آسمان پخش شدند، و این نیروهای متراکم به جلو حرکت کردند، نه مثل قبل در آشفتگی، بلکه سازماندهی شده [ص. ۵۰۵] صدای شیپور آهسته بدون اینکه کسی به جلو بدود، همچنین توسط pent-houses (؟) و حمل سپر‌ها فولادی در مقابل خود محافظت می‌شدند." |  » |
پیاده‌نظام حرفه‌ای ساسانی و خراج دهقانی (حضور روستائیان در نبرد به عنوان مالیات) اغلب به عنوان یک نیروی واحد در منابع رومی اشتباه گرفته می‌شوند. پایگان‌ها نیروی حرفه‌ای و حقوق‌بگیر بوده‌اند.
رسوراترول

| Resveratrol | Resveratrol |
| --- | --- |
 Chemical structures of cis- ((Z)-resveratrol, left) and trans-resveratrol ((E)-resveratrol, right):  Chemical structures of cis- ((Z)-resveratrol, left) and trans-resveratrol ((E)-resveratrol, right)
دیگر نام‌هاtrans-35،4'-Trihydroxystilbene; 34'5-Stilbenetriol; trans-Resveratrol; (E)-5-(p-Hydroxystyryl)resorcinol; (E)-5-(4-hydroxystyryl)benzene-13-diol: دیگر نام‌هاtrans-35،4'-Trihydroxystilbene; 34'5-Stilbenetriol; trans-Resveratrol; (E)-5-(p-Hydroxystyryl)resorcinol; (E)-5-(4-hydroxystyryl)benzene-13-diol
شناساگرها: شناساگرها
شماره ثبت سی‌ای‌اس: ۵۰۱-۳۶-۰ Y
پاب‌کم: ۴۴۵۱۵۴
کم‌اسپایدر: ۳۹۲۸۷۵ Y
UNII: Q369O8926L Y
دراگ‌بانک: DB02709
KEGG: C03582 Y
ChEBI: CHEBI:45713 Y
ChEMBL: CHEMBL۱۶۵ Y
شمارهٔ آرتی‌ئی‌سی‌اس: CZ8987000
جی‌مول-تصاویر سه بعدی: Image 1
 SMILES Oc2ccc(C=Cc1cc(O)cc(O)c1)cc2 :  SMILES Oc2ccc(C=Cc1cc(O)cc(O)c1)cc2 
 InChI InChI=1S/C14H12O3/c15-12-5-3-10(4-6-12)1-2-11-7-13(16)9-14(17)8-11/h1-9,15-17H/b2-۱+ Y Key: LUKBXSAWLPMMSZ-OWOJBTEDSA-N YInChI=1/C14H12O3/c15- ۱۲-۵-۳-۱۰(۴-۶-۱۲) ۱-۲-۱۱-۷-۱۳(۱۶)۹- 14(17)8-11/h1-۹٬۱۵- 17H/b2-۱+ :  InChI InChI=1S/C14H12O3/c15-12-5-3-10(4-6-12)1-2-11-7-13(16)9-14(17)8-11/h1-9,15-17H/b2-۱+ Y Key: LUKBXSAWLPMMSZ-OWOJBTEDSA-N YInChI=1/C14H12O3/c15- ۱۲-۵-۳-۱۰(۴-۶-۱۲) ۱-۲-۱۱-۷-۱۳(۱۶)۹- 14(17)8-11/h1-۹٬۱۵- 17H/b2-۱+ 
خصوصیات: خصوصیات
فرمول مولکولی: C۱۴H۱۲O۳
جرم مولی: ۲۲۸٫۲۴ g mol−1
شکل ظاهری: white powder with slight yellow cast
دمای ذوب: ۲۶۱–۲۶۳ °C / 501.8 - 505.4 °F  
انحلال‌پذیری در آب: 0.03 g/L
انحلال‌پذیری در دی‌متیل سولفواکسید: 16 g/L
انحلال‌پذیری در اتانول: 50 g/L
UV-vis (λmax): 304nm (trans-resveratrol in water) 286nm (cis-resveratrol in water)
خطرات: خطرات
MSDS: Fisher Scientific Sigma Aldrich
کدهای ایمنی: R۳۶ (irritating to eyes)
شماره‌های نگهداری: S26 (in case of contact with eyes, rinse immediately with plenty of water and seek medical advice)
LD50: ۲۳٫۲ µM (5,29 g)
به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa): به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa)
 Y (بررسی) (چیست: Y/N؟):  Y (بررسی) (چیست: Y/N؟)
Infobox references: Infobox references
:   
رزوراترول (به انگلیسی: Resveratrol) یک ترکیب شیمیایی با شناسه پاب‌کم ۴۴۵۱۵۴ است.
شکل ظاهری این ترکیب، پودر سفید و کمی زرد است.
رزوراترول یک ترکیب آنتی‌اکسیدانی است که با از بین بردن رادیکالهای آزاد، از بدن در برابر بیماری‌های مزمن محافظت می‌نماید. رزوراترول در انگور قرمز، بلوبری، کشمش، مویز، توت سفید و پوست قرمزرنگ بادام‌زمینی یافت می‌شود.
غنی‌ترین منبع این آنتی‌اکسیدان انگور سیاه است.
فواید

مکمل هایی که حاوی رسوراترول هستند، به دلیل خواص ضدپیری و توانایی مبارزه با بیماری‌های مختلف شهرت یافته اند. تحقیقات علمی نشان می‌دهد که این ماده دارای اثرات ضدعفونی‌کننده، ضدالتهابی و ضدسرطانی امیدوارکننده‌ای است. بر اساس مطالعات اولیه، مصرف رسوراترول ممکن است در برابر بیماری‌های زیر از شما محافظت کند:
فواید > 1. بیماری‌های قلبی

رسوراترول می‌تواند با کاهش التهاب، کاهش سطح کلسترول LDL (کلسترول بد) و جلوگیری از تشکیل لخته‌های خونی که خطر سکته قلبی را افزایش می‌دهند، از سلامت قلب حمایت کند.
فواید > 2. سرطان

این مکمل توانایی کند کردن رشد سلول‌های سرطانی و القای مرگ این سلول‌ها را دارد که می‌تواند در پیشگیری و کنترل سرطان نقش موثری ایفا کند.
فواید > 3. آلزایمر

رسوراترول از سلول‌های عصبی در برابر آسیب محافظت می‌کند و مانع از تجمع پروتئین‌های مضر در مغز می‌شود که عامل اصلی ایجاد بیماری آلزایمر هستند.
فواید > 4. دیابت

این ماده می‌تواند از بروز مقاومت به انسولین پیشگیری کند. مقاومت به انسولین به کاهش حساسیت بدن به هورمون انسولین گفته می‌شود که یکی از عوامل اصلی ابتلا به دیابت نوع ۲ است.
فواید > 5. چاقی

تحقیقات نشان می‌دهد که رسوراترول ژن SIRT1 را فعال می‌کند؛ ژنی که نقش مهمی در محافظت از بدن در برابر اثرات منفی چاقی و بیماری‌های مرتبط با پیری دارد.
فواید > 6. تب یونجه (حساسیت فصلی)

استفاده از اسپری بینی حاوی رسوراترول به‌مدت ۴ هفته و سه بار در روز می‌تواند علائم حساسیت فصلی را در بزرگسالان کاهش دهد. همچنین، در کودکان مبتلا به حساسیت فصلی، مصرف این اسپری همراه با بتا گلوکان‌ها به مدت ۲ ماه تاثیر مثبتی در کاهش علائم دارد.
فواید > 7. التهاب

رسوراترول به دلیل دارا بودن ترکیبات آنتی‌اکسیدانی قوی، یک ضدالتهاب طبیعی است. این ماده از سلول‌ها در برابر آسیب محافظت کرده و در کاهش التهاب مغز و قلب موثر است. همچنین، با ایجاد یک لایه محافظ روی رگ‌ها از آسیب‌های احتمالی جلوگیری می‌کند، که این امر به حفظ سلامت مغز، بهبود عملکرد حافظه و پیشگیری از سکته‌های قلبی و مغزی کمک می‌کند.
موسیقی امبینت

| موسیقی اَمبینت | موسیقی اَمبینت |
| --- | --- |
ریشه‌های سبکی: موسیقی الکترونیک پیش‌زمینه مبلمان مینی‌مال موسیقی تجربی (اوایل) درون فریپرترونیکس کراوت‌راک اسپیس راک سایکدلیک راک پراگرسیو راک
ریشه‌های فرهنگی: اواخر دهه۸۰ میلادی، اروپا
سازهای معمول: سینث‌سایزر، سازهای موسیقی الکترونیک و تقریباً همهٔ انواع سازها
فرم‌های مشتق‌شده: امبینت هاوس، چیل اوت، دان تمپو، موسیقی ترنس، موسیقی رقص هوشمند
زیرژانرها: زیرژانرها
دارک امبینت، Drone music، لاورکیس، دیترویت تکنو: دارک امبینت، Drone music، لاورکیس، دیترویت تکنو
ژانرهای درهم‌آمیخته: ژانرهای درهم‌آمیخته
امبینت داب، ایل‌بینت، سایبینت، امبینت اینداستریال، امبینت هاوس، اسپیس میوزیک: امبینت داب، ایل‌بینت، سایبینت، امبینت اینداستریال، امبینت هاوس، اسپیس میوزیک
موسیقی اَمبینت (به انگلیسی: Ambient music) گونه‌ای از موسیقی برآمده از آثار هنرمندان سینث‌پاپ تجربی دههٔ ۱۹۷۰ میلادی مانند کرافت‌ورک و برایان اینو -که مبنای موسیقی را در استفاده از سینث‌سایزر فرض داشتند- و فضای خلسه‌آور موسیقی تکنو دههٔ ۱۹۸۰ میلادی است. در موسیقی اَمبینت بیش از آن‌که به ملودی و ضرب اهمیت داده شود به عناصر کمپوزیسیون و جنس و بافت صداها توجه می‌شود.
آثار هنرمندان موسیقی کلاسیک/آوانگارد مانند اریک ساتی و کلود دبوسی نیز تأثیر مهمی در بسط ساختار موسیقی اَمبینت داشتند. مفهومی که ساتی از نوشتن قطعه‌های ساده برای تکنوازی پیانو یا اجرا توسط نوازندگان محدود در نظر داشت، همجنسی شگفت‌آوری با تعریف اِنو از موسیقی اَمبینت دارد: «ایجاد فضای خوشایند موسیقایی که صداها به‌جای این‌که به زور محیط را احاطه کنند، به شیوه‌ای دلپذیر در آن پراکنده شده‌اند.»
موسیقی اَمبینت در سال‌های آغازین دههٔ ۱۹۹۰ میلادی و به لطف آثار گروه‌هایی مانند The Orb و هنرمندانی هم‌چون افکس توئین محبوبیت پیدا کرد.
واژهٔ اَمبینت اولین بار توسط برایان اِنو و پس از آن‌ که به ‌علت حادثه‌ای مجبور شد مدتی را در بستر بیماری سپری کند، برای اشاره به این سبک موسیقی استفاده شد. از میان ساخته‌های او آلبوم امبینت ۱: موسیقی برای فرودگاه‌ها ‏(۱۹۷۸) به ترویج موسیقی اَمبینت کمک شایانی کرد.
سبک‌های در هم آمیخته > امبینت داب

امبینت داب (به انگلیسی: Ambient dub) عبارت است از سبکی که از در هم آمیختن سبک‌های داب به وجود آمده‌است. این سبک توسط کینگ تابی و دیگر هنرمندان جامائیکائی که از موسیقی امبینت-الکترونیکای مورد علاقهٔ دی‌جی‌ها استفاده می‌کردند ابداع شد و با فرودها، پژواک‌ها، برابرسازی (اکولیزاسیون) و افکت‌های روان گردان الکترونیک به تکامل رسید. این سبک همچنین شامل تکنیک‌های لایه بندی است و المان‌های موسیقی نقاط مختلف جهان را با باس‌های عمیق و اصوات هارمونیک در هم آمیخته است.
سبک‌های در هم آمیخته > سایبینت

سایبینت (به انگلیسی: Psybient) (که با نام‌های «امبینت گوآ»، «سایچیل» و «سایداب» نیز شناخته شده‌است) کوتاه شدهٔ عبارت «سایکدلیک امبینت»، یک سبک موسیقی الکترونیک است که دربردارندهٔ عناصری از سایکدلیک ترنس، امبینت، دان تمپو، داب، موسیقی بومی و موسیقی عصر نو است. تمپوی این سبک دو برابر آهسته‌تر از سایکدلیک ترنس است (عموماً کمتر از ۱۱۰ ضرب در دقیقه)، همراه با ریتمی که کمتر مشخص است. سایبینت همچنین دارای پایه و اساس ریتمیک آهسته‌ای است و ممکن است از عناصر موسیقی امبینت سود برده و برای دست‌یابی به یک صدای روان‌گردان ویژه، با استفاده از عوامل مختلف و بسیاری تصفیه و بازنگری شود.
سایبینت می‌تواند شامل لایه‌های الکترونیک، سازهای سنّتی، تاکتیک‌های آواز قدیمی و عناصر آواز مراقبه‌ای باشد. بیشتر وقت‌ها در این سبک صداهای الکترونیک با سازهای بومی و مدرن، صداهای کیهانی تولید شده بوسیلهٔ کیبوردها و «موسیقی صدای فرعی» ترکیب شده‌اند. این موسیقی معمولاً در «اتاق‌های کسب آرامش» و مناطقی در جشنواره‌های موسیقی (غالباً در جشنواره‌های موسیقی ترنس و مهمانی‌های بزرگ) پخش می‌شود. سایبینت بعضی وقت‌ها در مراقبه‌های دسته‌جمعی و تشریفات مذهبی (بعنوان مثال برای موسیقی پس‌زمینهٔ تمرین‌های یوگا و چی کونگ) نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد. از نمایندگان قابل ذکر این سبک، می‌توان به هالوسینوژن و بلوتک اشاره کرد.
مک‌دانل داگلاس دی‌سی-۱۰

| DC-10 / MD-10 | DC-10 / MD-10 |
| --- | --- |
دی‌سی-۱۰–۱۰ مدرن‌سازی‌شدهٔ شرکت کنتیننتال ایرلاینز: دی‌سی-۱۰–۱۰ مدرن‌سازی‌شدهٔ شرکت کنتیننتال ایرلاینز
کاربری: هواپیمای مسافربری پهن‌پیکر
کشور سازنده: آمریکا
تولیدکننده: مک‌دانل داگلاس
نخستین پرواز: ۲۹ اوت ۱۹۷۰؛ ۵۴ سال پیش (۱۹۷۰-29}})
معرفی‌شده در: ۵ اوت ۱۹۷۱ با امریکن ایرلاینز
وضعیت: استفاده محدود، تنها برای کاربری
کاربر اصلی: فدکس اکسپرس  10 Tanker Air Carrier  Transportes Aéreos Bolivianos  Orbis International 
ساخته‌شده: ۱۹۶۸-۱۹۸۸
تعداد ساخته‌شده:  DC-10: ۳۸۶  KC-10: ۶۰ 
گونه‌ها:  مک‌دانل داگلاس کی‌سی-۱۰ اکستندر  DC-10 Air Tanker 
توسعه‌یافته به: مک‌دانل داگلاس ام‌دی-۱۱
مک‌دانل داگلاس دی‌سی-۱۰ (به انگلیسی: McDonnell Douglas DC-10) یک هواپیمای پهن‌پیکر سه موتوره است که دو موتور آن در زیر بال‌ها و موتور سوم در قاعدهٔ دم آن قرار دارد و می‌تواند مسافت‌های متوسط تا طولانی را پرواز نماید. موتور مورد استفاده در ورژن 30- آن cf6-50 میباشد.
شرکت مک‌دانل داگلاس این هواپیما را برای انجام پروازهای طولاني طراحي نمود و آن را جانشین دیگر هواپیمای خود یعنی دی‌سی-۸ نمود. رقیب دی‌سی-۱۰ در این زمینه، ال-۱۰۱۱ ترای‌استار شرکت لاکهید بود که از نظر ظاهری نیز به آن شباهت داشت.
تولید دی‌سی-۱۰ در سال ۱۹۸۹ به پایان رسید و مک‌دانل داگلاس تا آن زمان تعداد ۳۸۶ فروند از این هواپیما را به شرکت‌های هواپیمایی و ۶۰ فروند آن را به عنوان تانکر سوخت‌رسان هوا به هوا به نیروی هوایی آمریکا تحویل داده بود. جانشین دی‌سی-۱۰، مک‌دانل داگلاس ام‌دی-۱۱ بود که در ۱۹۹۰ وارد سرویس شد.
این تیپ از این هواپیما بدلیل سوانح معروفش در عموم مردم شهرت دارد.
ادبیات عامه‌پسند

ادبیات عامه‌پسند یا ادبیات مردم‌پسند یا ادبیات عامه یا ادبیات عوامانه یا ادبیات توده‌پسند یا ادبیات همه‌خوان بخشی از فرهنگ عامه و گونه‌ای از ادبیات است که مخاطبانش تودهٔ مردم هستند و بر پایهٔ ذوق و سلیقه و علاقهٔ آنان پدید می‌آید. هدف اصلی این نوع ادبیات سرگرم کردن خواننده است و از همین رو در پدید آوردن آن‌ها موازین هنری و خلاقیت ادبی نقش ندارد.
از میان نویسندگان آثار عامه پسند قدیمی در ایران می‌توان به نام‌های زیر اشاره کرد:
شاهپور آرین‌نژاد، نویسندهٔ پرکار پاورقی‌های پرهیجان تاریخی در دههٔ ۱۳۳۰ و خالق ده مرد رشید،
احمد احرار، نویسندهٔ رمان‌های تاریخی،
رسول ارونقی کرمانی، سردبیر اطلاعات هفتگی،
ر اعتمادی، سردبیر مجلهٔ جوانان امروز و از مشهورترین و پرخواننده‌ترین نویسندگان پاورقی‌های عشقی احساسی که از نام مستعار راما نیز استفاده کرده‌است،
پرویز قاصی‌سعید،
کورس بابایی،
سبکتکین سالور.
امروزه نیز عدهٔ زیادی در این زمینه قلم می‌زنند که از میان ایشان می‌توان به فهیمه رحیمی، نسرین ثامنی، شهره وکیلی، مرتضی مودب‌پور، نسرین قدیری و فریده رهنما اشاره کرد.
جان مکسول

| جان مکسول | جان مکسول |
| --- | --- |
زاده: ۲۰ فوریهٔ ۱۹۴۷ ‏(۷۷ سال) گاردن سیتی، میشیگان، امریکا
پیشه: نویسنده، سخنران حرفه‌ای، کشیش
دوره: از سال ۱۹۷۹ تاکنون
وبگاه: johnmaxwell.com
جان کالوین مکسوِل (به انگلیسی: John Calvin Maxwell) نویسنده، سخنران و کشیش آمریکایی است که کتابهای بسیاری درزمینهٔ رهبری نوشته‌است. بیشتر کتابهای او به مبحث رهبری اختصاص دارند. از کتابهای مشهور او می‌توان به کتاب «۲۱ قانون انکارنشدنی رهبری» و «۲۱ ویژگی ضروری یک رهبر» اشاره کرد. کتابهای او به تعداد میلیون‌ها نسخه فروخته شدند که برخی از آنها در فهرست کتاب‌های پرفروش نیویورک تایمز جای دارند. جان مکسول توانست تا پایان سال ۲۰۱۲ میلادی، تعداد ۲۰ میلیون نسخه کتاب بفروشد که موفقیت بزرگی محسوب می‌شود. ارزش خالص دارایی‌های او بیش از ۱۰ میلیون دلار امریکاست. برخی از کتابهای او به ۵۰ زبان ترجمه شدند.
زندگی شخصی

جان مکسول در سال ۱۹۴۷ در گاردن سیتی، میشیگان زاده شد. او که یک مسیحی آونجلیک به دنیا آمد، به دنبال پدرش که فردی مذهبی بود به کلیسای محله‌شان پیوست. پس از آن به حوزه علمیه آموزش مسیحیت در سیرکلویل، اوهایو رفت و مدرک کارشناسی مسیحیت را در سال ۱۹۶۹ دریافت کرد. پس از آن مدرک کارشناسی ارشد الهیات را از دانشگاه دانشگاه آزوزا پاسیفیک و مدرک دکترای الهیات را از حوزه علمیه الهیاتی فولر دریافت کرد. او اکنون به‌همراه همسرش مارگارت در ایالت فلوریدا زندگی می‌کند. از دهه ۱۹۷۰ تاکنون، مکسول رهبری چند کلیسا را در اوهایو، فلوریدا، ایندیانا و کالیفرنیا برعهده داشته‌است. او موفق شد در سال ۲۰۱۳، تعداد ۲۴هزار رهبر را در کشور گواتمالا آموزش دهد و روانهٔ بازار کند. پس از ۱۴ سال کشیشی را رها کرد و به سخنرانی انگیزشی و آموزش رهبری و نویسندگی روی آورد. مکسول در سال ۲۰۱۴ به‌عنوان برترین کارشناس مسائل رهبری در «مجلهٔ اینک» انتخاب شد.
هامون جازموریان

| دریاچهٔ هامون جازموریان | دریاچهٔ هامون جازموریان |
| --- | --- |
تصویر ماهواره‌ای هامون جازموریان: تصویر ماهواره‌ای هامون جازموریان
fa (in English: Expected satiety): fa
موقعیت: ایران استان کرمان استان سیستان و بلوچستان
مختصات: ۲۷°۲۹′۲۷″ شمالی ۵۸°۳۲′۴۶″ شرقی﻿ / ﻿۲۷٫۴۹۰۸۳°شمالی ۵۸٫۵۴۶۱۱°شرقی﻿ / 27.49083; 58.54611
برون‌شارش‌های کلان:  تبخیر  نفوذ به سفره آب زیرزمینی شور دریاچه 
حوضهٔ آبریز: ۶۹٬۳۹۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع
مساحتِ رو: ۱۰۸٬۰۰۰ هکتار
ارتفاع سطح: ۳۶۶ متر از سطح دریا
آبگیری ۵۰٪ از سطح دریاچه جازموریان در سیل دی ماه سال ۱۴۰۰ در نتیجه ورود موج باد از غرب و جنوب غربی به منطقه. بیشتر حوضه آبریز خشک جازموریان که از هر طرف توسط کوه احاطه شده است، کمتر از ۱۰۰ میلی‌متر بارندگی در سال دریافت می‌کند. مرطوب‌ترین قسمت در غرب، سالانه حدود ۲۰۰ میلی‌متر بارش دریافت می‌کند. در مقابل، تبخیر سالانه در سراسر حوضه ۲۵۰۰ میلی‌متر تخمین زده شده است که یک محیط بسیار خشک را ایجاد می‌کند که فقط به‌طور موقت رطوبت را حفظ می‌کند.
هامون جازْموریان، دریاچه هامون جازموریان یا جازموریان یا جَزْموریان یک دریاچه و فرونشت زمین‌شناختی جوان در مرز استان‌های سیستان و بلوچستان و کرمان است که ارتفاع آن از سطح دریا ۳۶۶ متر می‌باشد. هم‌اکنون رودهای متعدد در موقع بارش‌های شدید گاهی تا کفه جازموریان ادامه پیدا کرده و به آن می‌ریزند که از جمله آن‌ها رود بَمپور و هلیل‌رود است. کفه جازموریان در شمال با رشته کوه جبال بارز و در جنوب با بلندی‌های بشاگرد محاصره شده است. سفره آب زیرزمینی در محدوده پهنه هامون جازموریان دارای آب شور می‌باشد؛ در نتیجه در محدوده پهنه، برداشتی از آب زیرزمینی برای شرب یا کشاورزی انجام نمی‌شود.
مساحت آبگیر دریاچه جازموریان ۱۰۸ هزار هکتار و وسعت حوضهٔ آبریز آن ۶۹٬۳۹۰ هزار کیلومتر مربع است. نیمهٔ غربی این حوضه به وسعت ۳۵٬۳۹۰ کیلومتر مربع در استان کرمان و نیمهٔ شرقی آن به وسعت ۳۴٬۰۰۰ کیلومتر مربع در استان سیستان و بلوچستان جای دارد. دشت‌های حوضهٔ آبریز جازموریان شامل دشت‌های جیرفت، فاریاب و رودبار جنوب در استان کرمان و دشت‌های ایرانشهر، بمپور، سردگان، دلگان، سرتختی و اسپکه در استان سیستان و بلوچستان هستند. بعضی از این دشت‌ها مانند دشت جیرفت و رودبار از مساعدترین نقاط فلات ایران برای کشت گیاهان گرمسیری به‌شمار می‌آیند.
رودخانه هلیل‌رود مهم‌ترین و پرآب‌ترین رودخانه حوضه آبریز جازموریان است. با آبگیری سد جیرفت در سال ۱۳۷۰ شمسی که بر روی این رود و رها نساختن جریان زیست‌محیطی رودخانه، عملاً رودخانه هلیل‌رود در پایین دست سد تبدیل به یک رودخانه غیر دائمی شد و اثر جدی بر وضعیت دریاچه گذاشت. جازموریان که سال‌ها به کانون تولید ریزگرد در منطقه تبدیل شده بود، در جریان سیل‌های دی‌ماه ۱۳۹۸ آب‌گیری شد.
واژه‌شناسی

در اصطلاح محلی پوشش گیاهی را جاز می‌نامند و انبوهی و کثرت آن را موریان می‌گویند. به همین سبب، این ناحیه به «جازموریان» معروف شده است.
حوضه آبریز > مشخصات حوضه

در حوضهٔ آبریز جازموریان، آب همهٔ رودخانه‌ها و مسیل‌ها به هامونِ (دریاچهٔ) جازموریان می‌ریزد. عمده آورد آب حوضه آبریز از طریق دو رودخانه دائمی هلیل‌رود و بمپور است. علاوه بر این دو، شماری آبراهه نیز وجود دارد که آب آن‌ها مستقیماً وارد هامون جازموریان می‌شوند. در این حوضه ۹۱ رودخانهٔ کوچک و بزرگ جریان دارد که هلیل‌رود بزرگ‌ترین آن‌هاست. حجم آب این رودخانه بستگی به ذوب شدن برف‌های انباشته شده در کوه‌های استان کرمان و ریزش باران دارد. کمبود ریزش‌های جوی و بالا بودن درجهٔ حرارت و میزان تبخیر، دیگر رودهای این حوضه را به صورت رودهای کم‌آب فصلی و خشکرود و مسیل درآورده است.
هَلیل‌رود از بلندی‌های بافت و رابر سرچشمه می‌گیرد و تنها در سال‌های پربارش از سد جیرفت سرریز می‌کند و پس از آبیاری مزارع جیرُفت و رودبار به باتلاق می‌پیوندد. رود بپمور از غرب بلوچستان به سوی مشرق باتلاق جاری می‌شود.
حوضه آبریز > هواشناسی حوضه آبریز جازموریان

آب و هوای این منطقه به شدت متأثر از ارتفاع از سطح دریا و عرض جغرافیایی است و جزو اقلیم‌های بیابانی به‌شمار می‌آید. بلندترین نقطهٔ حوضه که در دیواره‌های کوهستانی شمال و شمال غرب آن واقع است، در ناحیهٔ کوه شاه حدود ۴٬۴۰۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد؛ این ارتفاع در چالهٔ جازموریان در نواحی مرکزی به حدود ۳۵۰ متر کاهش می‌یابد و از آنجا مجدداً در جهت جنوب بر ارتفاع اراضی افزوده می‌شود تا آنکه به بلندی‌های بشاگرد ختم می‌شود.
میزان بارش سالانه در بلندی‌های شمال حوضهٔ جازموریان میان ۵۰۰ تا ۶۰۰ میلی‌متر در نوسان است، در حالی‌که در بخش گسترده و پست جنوبی میزان بارش از حدود ۱۰۰ میلی‌متر در سال تجاوز نمی‌کند. هرچند حوضهٔ آبریز جازموریان از لحاظ هیدرولوژیکی ایران بخشی از حوضهٔ آبریز مرکزی ایران است، اما از لحاظ اقلیم‌شناسی به علت دریافت رطوبت نسبی فراوان از دریای عمان، دارای شرایطی استثنایی و مستقل از نواحی مرکزی ایران است؛ به همین علت با وجود محدودیت بارش‌های جوی و گرمای توان‌فرسا و تبخیر سالانهٔ بسیار بالا، که در بعضی نواحی بیش از ۴٬۵۰۰ میلی‌متر است، این حوضه از نظر امکان احیا و بازسازی و بهره‌برداری از منابع طبیعیِ تجدید شونده از امکانات مناسبی برخوردار است و به هیچ‌وجه با دیگر حوضه‌های مرکزی ایران قابل مقایسه نیست.
حوضه آبریز > خاک و پوشش گیاهی دریاچه جازموریان

بستر دریاچه از قلوه سنگ و لایه‌های شنی و آهکی ساخته شده است که در نفوذ آب به منابع آبهای زیرزمینی (که شور هستند) کمک می‌کند. منطقه دریاچه که سواحل آن پیوسته در تغییر است، دارای زمینهای باتلاقی و لجن‌زار است؛ گیاهان آن کم است و فقط بعضی تپه‌های پوشیده از بوته و خار در آن دیده می‌شود در تحقیق کریستی در سال ۱۹۷۰ دریاچه جازموریان را دارای ۳ بخش دانسته که بخش اول آن یک دریاچه فصلی، بخش دوم یک پهنه مرطوب و بخش سوم یک پهنه باتلاقی است.
شوری خاک در حوضه آبریز دریاچه جازموریان از بلندی‌های اطراف که ۰/۶۵ دسی زیمنس بر متر است تا مناطق پست و خود دریاچه که ۳۵۵٫۵ دسی زیمنس بر متر است (۷ برابر شوری خاک سواحل دریای عمان) تغییر می‌کند.
حوضه آبریز > آب دریاچه جازموریان

آب هامون جازموریان به علت فرورفتن سریع آب در زمین و ساکن نماندن در دریاچه، زیاد شور نیست. اگرچه که معمولاً کفه جازموریان بعد از ساخت سدها بر روی رودخانه هلیل رود و بمپور خشک است و تنها در مواقع بارش سنگین آب به دریاچه می‌رسد. فیشر و همکاران (۱۹۶۸) آب هامون جازموریان را شور می‌داند. بنابر این تحقیق او شوری آب جازموریان تا حد فوق اشباع از نمک گزارش شده ولی در تحقیق اوبرلندر (۱۹۸۸) آب هامون قابل شُرب دانسته شده.
حوضه آبریز > آب سفره زیر زمینی دریاچه جازموریان

سفره آب زیرزمینی در محدوده پهنه هامون جازموریان دارای آب شور می‌باشد؛ در نتیجه در محدوده پهنه، برداشتی از آب زیرزمینی برای شرب یا کشاورزی انجام نمی‌شود.
جغرافیای جازموریان

دریاچه جازموریان به عنوان یکی از تالاب‌های فصلی مشترک بین سیستان و بلوچستان و کرمان است که با مساحت ۳۳۰۰ کیلومتر مربع بر اثر فرونشست زمین با ساختی جوان در فاصلهٔ ۱۵۰ کیلومتری غرب ایرانشهر ایجاد شده است. این کفه به علت پدیدهٔ تغییر اقلیم در سال‌های اخیر و همچنین احداث سدهای متعدد بر حوضهٔ آبریز آن همچون سد جیرفت در استان کرمان بر روی هلیل‌رود و سد کارواندر در سیستان و بلوچستان، دچار خشکسالی شده و به عنوان یکی از کانون‌های گرد و غبار جنوب شرق ایران شناسایی شده است.
حوضهٔ آبریز جازموریان از شمال توسط کوه شاه، کوه بزمان، جبال بارز از حوضهٔ آبریز کویر لوت، و از جنوب توسط بلندی‌های بشاگرد از حوضهٔ آبریز دریای عمان و خلیج فارس جدا می‌شود. حدود ۳۴٬۱۶۰ کیلومتر مربع از اراضی این حوضه را مناطق کوهستانی، و حدود ۳۲٬۴۰۰ کیلومتر مربع آن را دشت‌ها و کوهپایه‌ها، و حدود ۳٬۰۰۰ کیلومتر مربع باقی‌مانده را باتلاق‌ها و شوره‌زارها تشکیل می‌دهد. به سبب فقدان پوشش گیاهی مناسب در اراضی حوضه، به هنگام بارندگی سیلاب‌های شدیدی به راه می‌افتد که باعث می‌گردد تا آب‌های حاصل از بارندگی کمتر در زمین نفوذ کند و از سوی دیگر فرسایش شدید خاک نیز زیان‌های بسیاری به بار می‌آورد.
هامون جازموریان بین کوه‌های مکران و شاهسواران قرار دارد و از مشرق به مغرب تقریباً به‌طول ۳۰۰ کیلومتر و از شمال به جنوب به‌عرض ۱۰۰ کیلومتر است. رودهای هلیل‌رود و بمپور به این هامون می‌ریزند. برخلاف تمام هامون‌های بسته درونی ایران خاک‌های هامون جازموریان چندان شور نیست و زمین آن از قلوه‌سنگ‌ها و لایه‌های شنی و آهکی ساخته شده است. کوه‌هایی که آن را فرا گرفته‌اند یا به‌طور ملایم به‌داخل آن پیش می‌روند یا یک‌مرتبه فرود آمده شیب تند می‌سازند و دامنه‌های آن‌ها را نهرهای کوچکی قطع می‌کند که گل و لای با خود حمل کرده مخروط‌های سیلی می‌سازد. [نیازمند منبع]
رستنی‌های این دامنه‌ها بسیار کم و عبارت از بوته‌های پراکنده و مختصر علف است. منظره آن فقط با تپه‌های کوچک و نخلستان‌های کوچک در بعضی قسمت‌ها عوض می‌شود. هامون جازموریان در دوره‌های اخیر زمین‌شناسی مسدود شده و سابقاً رودهای هلیل‌رود و بمپور در جنوب غربی به دریای عمان می‌ریخته‌اند. چین‌خوردگی زمین، دره را مسدود و آن را به‌صورت هامون کنونی درآورده و دو رود نام‌برده محل جدیدی برای آب‌های خود یافته دریاچه جزموریان را تشکیل داده‌اند.[نیازمند منبع]
جغرافیای جازموریان > وسعت دریاچه

وسعت هامون جازموریان به‌طور قابل ملاحظه‌ای در فصل‌های مختلف سال متفاوت است و معمولاً در اواخر تابستان یا اوایل پاییز خشک می‌گردد و به علت شیب کم دریاچه، کوچک‌ترین تغییر در حجم آبِ آن در سطح وسیعی منعکس می‌شود.
منطقه دریاچه که سواحل آن پیوسته در تغییر است دارای زمین‌های باتلاقی لجن‌زار و رستنی‌های آن کم و فقط بعضی ماهورهای پوشیده از بوته و خار در آن می‌توان یافت. در بعضی از نقاط کرانه آن ماهورهای پوشیده از گیاه دیده می‌شود. در قسمت‌های شمالی و مرکزی هامون در امتداد بستر نهرها تا فاصله چندین کیلومتر رشته‌های باریک سبزی و شیارهای ماهوری سبز در جنوب و شمال رود بمبور دیده می‌شود. قسمتی از این سبزی‌ها نیزار و خارزار است. تپه‌های شنی چندان بلند نیستند و دندانه‌های شانه‌ای آن‌ها امتداد معینی ندارند. در قسمت جنوب شرقی هامون توده‌های عظیم شنی وجود دارد که بعضی از آن‌ها را تا ارتفاعات ۸۰۰ متری می‌توان یافت. یکی از این توده‌های شنی به‌شکل بیضی به‌طول ۲۰ کیلومتر از مغرب تا مشرق و بعضی ۱۶ کیلومتر از شمال به جنوب است.
سطح هامون جازموریان در مواقعِ پرآبی به حدود ۳٬۳۰۰ کیلومتر مربع، و درازای آن به حدود ۱۰۰ کیلومتر و پهنای آن به بیش از ۴۵ کیلومتر می‌رسد. آب هامون جازموریان برخلاف دیگر هامون‌های بستهٔ درونی ایران چندان شور نیست. علت این امر را فرورفتن آب و ساکن نماندن آن در دریاچه دانسته‌اند. بستر دریاچه از قلوه سنگ و لایه‌های شنی و آهکی ساخته شده است که در نفوذ آب به منابع آب‌های زیرزمینی کمک می‌کند. منطقهٔ دریاچه که سواحل آن پیوسته در تغییر است، دارای زمین‌های باتلاقی و لجن‌زار است؛ گیاهان آن کم است و فقط بعضی تپه‌های پوشیده از بوته و خار در آن دیده می‌شود.