فارسی‌ستیزی در افغانستان
یادداشت

↑  شمس الحق آریان‌فر در اینباره می‌گوید: طالبان هم‌اکنون علوم مختلف و به‌خصوص زبان فارسی را از مکاتب، حذف و به‌جای آن، علوم هم‌راستا با تفکرات طالبانی را با زبان پشتو، جایگزین کرده‌اند. افرادی در این مکاتب به‌عنوان معلم به تدریس می‌پردازند که در پاکستان با هدف انجام اقدامات تروریستی در کشور ما پرورش‌یافته‌اند. هم‌اکنون، ۳۰ مکتب در ولایت‌های مختلف ساخته‌شده و تعداد این مکاتب در حال گسترش است. دانش‌آموزان در این مدارس با تفکرات طالبانی برای شرکت در جنگ‌های پیش رو پرورش می‌یابند.
↑  شمس الحق آریان‌فر در اینباره می‌گوید: طالبان به ولایت‌های پشتوزبان می‌روند و با سردادن شعارهایی، مردم پشتو را برای جنگ با فارسی‌زبان‌ها و قتل آن‌ها تحریک می‌کنند.
↑  شمس الحق آریان‌فر در اینباره می‌گوید: طالبان به محافل ادبی فارسی‌زبانان، هجوم می‌برند و این محافل را لت و کوب می‌کنند. در هیچ مراسمی، هیچ‌کس حق صحبت کردن به زبان فارسی را ندارد. تمامی این اقدامات در حالی انجام می‌شود که ۷۵ درصد مردم این کشور به فارسی سخن می‌گویند.
↑  پس از تسلط دوباره طالبان برای نخستین بار زبان فارسی از تابلوی قوه قضائیه افغانستان حذف شد و پس از آن از تابلوی بیمارستان هرات و تابلوی ساختمان قدیم دانشگاه بلخ نیز حذف گردید. همچنین به تازگی زبان فارسی از تابلوهای ساختمان دادگستری ولایت‌های غور و بامیان حذف شده‌است. در یک اقدام دیگر برگه تعرفه‌های برق در ولایت بدخشان از فارسی به پشتو تغییر یافته‌است. این در حالی است که ساکنان غور و بامیان و بدخشان همه فارسی‌زبان هستند. اخیراً نیز حذف دوباره واژه «دانشگاه» از تابلوی دانشگاه بلخ باعث واکنش‌های جدی شد که سرانجام مقامات طالبان نیز واکنش نشان داد و استفاده از واژه «دانشگاه» را خلاف قانون تحصیلات عالی افغانستان اعلام کرد.
↑  یعقوب یسنا، از استادان پیشین دانشگاه کابل، دربارهٔ جدیدترین اقدامات طالبان علیه زبان فارسی در افغانستان می‌گوید: فارسی‌زدایی طالبان، هر روز شدیدتر می‌شود و نیت این کار، قومی و فاشیستی است. این روزها در افغانستان، وقتی مردم برای انجام کارهای اداری می‌روند، اگر درخواستشان به زبان پشتو نوشته نشود، به درخواست آن‌ها توجهی نمی‌کنند. این افراد به‌ناچار باید یک مترجم پشتوزبان، استخدام کنند تا درخواستشان را بنویسد. در بامیان، بدخشان و سایر ولایت‌های افغانستان که حتی یک نفر پشتون زندگی نمی‌کند، مردم را مجبور کرده‌اند زبان مادری خود را که همان زبان فارسی است، کنار بگذارند و به زبان پشتو سخن بگویند.
↑  گفتگوی دکتر شمس الحق آریان‌فر با روزنامه خراسان: طی دو سال گذشته، فارسی ستیزی در افغانستان با سرعت سرسام‌آوری در حال انجام است. امروز در افغانستان در ادارات و دانشگاه‌ها بیش از ۹۵ درصد کارمندان و در کابینه طالبان ۹۹ درصد، پشتون زبان هستند. دولت طالبان برای از میان برداشتن زبان فارسی قصد دارد زبان مکاتبات اداری را نیز به پشتون تغییر دهد. در واقع این روزها یک نوع رفتار فاشیسم گونه در افغانستان شدت گرفته‌است.
↑  استادان دانشگاه در اکثر مناطقی که ساکنان آن فارسی‌زبان هستند، به زبان فارسی و در مناطقی که ساکنان آن پشتو زبان هستند، به زبان پشتو تدریس می‌کردند و هیچ گونه ممانعت و مخالفتی با آن وجود نداشت. در دانشگاه کابل که بزرگ‌ترین دانشگاه افغانستان به‌شمار می‌رود، به دلیل این‌که اکثر جمعیت پایتخت این کشور فارسی‌زبان هستند و همه ساکنان آن به زبان فارسی تسلط دارند، استادان به زبان فارسی تدریس می‌کردند. اکنون طالبان با این شیوه استادان دانشگاه را علاوه بر این‌که مجبور کرده‌اند که به هر دو زبان فارسی و پشتو تسلط داشته باشند و تدریس کنند، از استفاده از کلمات «زبان‌های دیگر» نیز منع کرده‌اند. تناقض در این است که این زبان‌های دیگر شامل زبان فارسی هم می‌شوند. در دستور وزارت تحصیلات عالی طالبان، کلماتی چون «دادگاه، دادستانی، دانشجو، دانشگاه و دانشکده» از جمله «کلمات زبان‌های دیگر» شمرده شده و گفته شده که به جای این کلمات از «مصطلحات ملی» استفاده شود. آنچه که طالبان مصطلحات ملی می‌خوانند، معادل پشتوی کلمات دادگاه، دادستانی، دانشجو، دانشگاه و دانشکده است.