انفجار بیمارستان الاهلی عرب
عامل انفجار

نیروهای دفاعی اسرائیل می‌گویند علت انفجار، شلیک یک راکت اشتباهی توسط جهاد اسلامی فلسطین (PIJ)—گروه مسلح فلسطینی متحد با حماس—بوده که در اصل به سمت شهر حیفای اسرائیل شلیک شده بوده است. دریابد دانیل هاگاری از واحد روابط عمومی ارتش اسرائیل گفت که اطلاعات نشان می‌دهد جهاد اسلامی تعداد زیادی راکت را از مبدأیی نزدیک بیمارستان شلیک کرده است. ارتش اسرائیل عکس‌های هوایی جمع‌آوری شده با پهپاد را به اشتراک گذاشت که می‌گوید نشان دهنده عدم انطباق سطح تخریب انفجار با قدرت مهمات اسرائیلی است. ارتش اسرائیل همچنین می‌گوید اسرائیل مکالمات میان مبارزان حماس را رهگیری و شنود کرده است که آن‌ها به یکدیگر خبر می‌دهند شلیک راکت اشتباهی فلسطینی‌ها باعث انفجار شده است. یک سخنگوی جهاد اسلامی مسئولیت حمله را رد کرد. آکسیوس و بی‌بی‌سی انگلیسی نوشتند که مستقلاً نمی‌توانند صحت این فایل را تأیید کنند و آلکس تامسون گزارشگر شبکه ۴ بریتانیا نوشت چندین کارشناس دیدگاه حماس مبنی بر جعلی بودن آن را تأیید کرده‌اند. در ۱۸ اکتبر، ارتش اسرائیل تصاویر پهپادی منتشر کرد که ادعا می‌کند نشان دهنده وضعیت بیمارستان قبل و بعد از انفجار است. ویدیو خودروهای سوخته‌ای در پارکینگ بیمارستان و همچنین عدم وجود حفره‌ای یا آسیب قابل توجهی به ساختمان‌های اطراف را نشان می‌داد. ارتش اسرائیل گفت که این ویژگی‌ها با پیامدهای حملات مهماتی اسرائیلی همخوانی ندارد.
اسرائیل ابتدا حمله را به جهاد اسلامی نسبت داد اما سپس به حماس منتسب کرد. طبق گفته اکونومیست، «برخی از تحلیلگران اطلاعات آزاد (اوزینت) اظهار داشته‌اند که این انفجار زمانی رخ داد که یک راکت فلسطینی در هوا منفجر شد - شاید به دلیل رهگیری آن توسط سامانه‌های دفاع هوایی اسرائیل - و کلاهک جنگی آن بر روی بیمارستان افتاده است.» به گفتهٔ بی‌بی‌سی وریفای، در حالی که اجماع کلی از عامل حمله وجود ندارد، یک متخصص گفته است که جزئیات آسیب‌دیدگی با حمله هوایی اسرائیل همخوانی ندارد.
در ۱۹ اکتبر، الجزیره تحلیل خود را از انفجار بیمارستان منتشر کرد. الجزیره اظهار داشت که آنها یک جدول زمانی ثانیه به ثانیه را با تجزیه و تحلیل فیلم‌های ویدئویی این رویداد ساخته‌اند. به گزارش الجزیره، موشکی که از غزه پرتاب شده بود، ۵ ثانیه قبل از انفجار بیمارستان توسط یک موشک گنبد آهنین رهگیری و در هوا «به‌طور کامل منهدم شد». از آنجایی که از این زمان تا زمان انفجار بیمارستان، هیچ پرتاب موشک دیگری در فیلم‌های ویدئویی از غزه دیده نمی‌شود، الجزیره گفت که آنها «هیچ دلیلی» برای ادعای ارتش اسرائیل پیدا نکردند که انفجار بیمارستان ناشی از پرتاب نافرجام موشک از غزه بوده است.
نیویورک تایمز در ۲۴ اکتبر ۲۰۲۳ تحلیلی منتشر کرد که در این نظریه که موشک دیده شده در ویدئوی الجزیره علت انفجار در بیمارستان بوده شبهه وارد کرد. بنا بر این تحلیل، حدوداً ۲۵ ثانیه بین شلیک آخرین موشک فلسطینی به سوی اسرائیل و انفجار بیمارستان فاصله وجود دارد. ارتش اسرائیل به تصاویر درون ویدئوی الجزیره به این عنوان استناد کرد که این تصاویر موشکی را نشان می‌دهد که به اسرائیل هدف‌گیری شده و به‌طور گسترده نتیجه‌گیری شد که نزدیک به زمان انفجار بیمارستان الاهلی عرب منفجر شده. اما بر اساس تحقیق نیویورک تایمز این موشک از موضع اسرائیلی در نزدیکی ناحل اوز شلیک شده و در مرز با فاصله حدوداً ۲ مایل از بیمارستان منفجر شده، که آن را با انفجار بیمارستان بی ارتباط می‌کند. تحلیل تایمز نتیجه گرفت که با این که مسئولیت انفجار بیمارستان نامعلوم است، اظهارات سازمان‌های اطلاعاتی آمریکایی و اسرائیلی که یک موشک فلسطینی عمل نکرده مسبب انفجار بوده ممکن است. با این حال این تحلیل اضافه کرد که تحلیل تایمز بر یکی از شواهدی که مقامات اسرائیلی بیش از همه برای اثبات موضع خود آن را تبلیغ کرده‌اند شبهه می‌افکند و روایت سرراستی را که آنها ارائه کرده‌اند را با مشکل مواجه می‌کند. علاوه بر این، ویدئوهای تحلیل شده توسط تایمز دو چیز را نشان داد: اول این که ستیزه‌جویان داشتند ده‌ها موشک را از جنوبغرب بیمارستان شلیک می‌کردند، بنا بر این پرتاب اشتباه یک موشک که به هدفش اصابت نکند و سوخت استفاده نشده داشته باشد ممکن است باعث این انفجار آتشین شده باشد، و این که به نظر می‌رسد بمباران اسرائیل در این منطقه رخ داده باشد، و دو انفجار قابل مشاهده در بیمارستان در فاصله دو دقیقه ای هدف قرار گرفتن آن رخ داده باشد. نیروهای اسرائیلی به تایمز گفتند که «در محدوده ای که بیمارستان را به خطر بیندازد حمله ای انجام نداده بودند» ولی نشانه ای از این که نزدیکترین حمله چقدر نزدیک بوده ارائه ندادند.