stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
آلدئید
نامگذاری آلدهیدها

در نامگذاری قدیمی، نام آلدهید از نام اسید آلی مربوطه گرفته می‌شد؛ مثلاً آلدهید فرمیک از اسید فرمیک، آلدهید استیک از اسید استیک و آلدئید پروپیونیک از اسید پروپیونیک. در نامگذاری جدید برای نامگذاری آلدهیدها، ابتدا طولانی‌ترین زنجیر حاوی عامل آلدهیدی را انتخاب کرده و سپس شماره‌گذاری اتم‌های کربن از جهتی که گروه آلدهیدی قرار گرفته‌است، انجام می‌گیرد. برای نامگذاری، ابتدا شماره و نام شاخه‌های فرعی را نوشته، در پایان، اسم هیدروکربن را به‌طور کامل ذکر و پسوند آل (al) بر آخر آن افزوده می‌شود. البته می‌توان از حروف آلفا (α) و بتا (β) و گاما (γ) و دلتا (δ) برای شماره گذاری هم استفاده کرد. به این ترتیب که کربن متصل به گروه کربونیل را کربن آلفا (α) کربن بعدی را بتا (β) و . . . می‌نامیم. اگر در ترکیبی هم گروه آلدهیدی و هم کتونی وجود داشته باشد، گروه آلدهیدی بر کتونی مقدم خواهد بود. در نام‌گذاری، اگر گروه‌های آلدهیدی و کتونی خود به صورت استخلاف به کار برده شوند، برای عامل کربونیل پیشوند (اُکسو) و برای آلدهیدها پیشوند (فُرمیل) استفاده می‌شود.
خواص فیزیکی آلدهیدها

آلدهیدها به علت داشتن ساختار دو قطبی – دو قطبی و در نتیجه وجود نیروهای قوی‌تر بین مولکولی در این ترکیب‌ها نسبت به آلکان‌ها و اترهای دارای وزن ملکولی یکسان، نقطه جوش بالاتری دارند، اما در مقایسه با الکل‌ها نقطه جوش پائین‌تری دارند. علت این امر آن است که آلدهیدها و کتون‌ها هیدروژن فعال (هیدروژن که دارای خاصیت اسیدی باشد) ندارند، قابلیت تشکیل پیوند هیدروژنی با ترکیب‌های کربونیل‌دار را ندارند. اما اکسیژن کربونیل به علت دارا بودن جفت الکترون‌های غیرپیوندی، می‌تواند با ترکیب‌هایی که هیدروژن اسیدی دارند پیوند هیدروژنی تشکیل دهد (گیرنده پیوند هیدروژنی باشند). با بزرگتر و شاخه‌دار شدن گروه‌های آلکیل متصل به آلدهیدها و کتون‌ها، همانند الکل‌ها، حلالیت کاهش می‌یابد. آلدهیدها و کتون‌های کوچک مانند فرمآلدهید، استالدهید یا استون با آب کاملاً قابل امتزاج می‌باشند.
طرز تهیه آلدهیدها > اُکسایش الکل‌های نوع اول

از معمول‌ترین روش‌های آزمایشگاهی برای تهیهٔ آلدهیدها، اکسایش الکل‌های نوع اول است. واکنش اکسایش الکل‌ها توسط واکنش‌گرهای کرم (VI) ترکیب‌های کربونیل‌دار تولید می‌کند. اکسایش گزینشی الکل‌های نوع اول توسط معرف پیریدینیوم کلروکرومات (PCC)، منجر به تولید آلدهیدها می‌شود، که معمولاً بازده این واکنش‌ها بالاست.
طرز تهیه آلدهیدها > اکسایش آلکن‌ها

از اُزونولیز آلکن‌ها، آلدهید یا کتون تولید می‌شود.
طرز تهیه آلدهیدها > هیدرولیز آلکین‌ها توسط نمک‌های جیوه

برای تهیه آلدهید از آلکین‌ها نیاز به حضور واکنشگرهای انتخابی بوران مانند بی‌سیکلوهگزیل بوران می‌باشد. در حضور این ترکیب‌ها آبدهی در کربن سرزنجیر که ممانعت فضایی کمتری دارد رخ می‌دهد.
طرز تهیه آلدهیدها > آسیل‌دار کردن فریدل-کرافتس

در طی این واکنش که به واکنش گاترمن-کوچ معروف است، از واکنش منوکسیدکربن تحت فشار و HCl در حضور اسیدلوئیس یک گروه فرمیل CHO به حلقه بنزن اضافه می‌گردد.
طرز تهیه آلدهیدها > کاهش آسیل کلریدها

با کاهش آسیل کلریدها یا استرها (مشتق‌های اسیدهای کربوکسیلیک) توسط معرف‌های احیاءکنندهٔ قوی مانند لیتیم آلومینیوم تری بوتوکسی هیدرید LiHAl(t-BuO)3با نام اختصاری (LABH) می‌توان این ترکیب‌ها را به آلدهیدها تبدیل کرد. همچنین از واکنشگر دی‌ایزوبوتیل آلومینیوم هیدرید AlH 2(CH3)2CHCH2)) به عنوان یک کاهنده، می‌توان برای تبدیل استرها یا آسیل‌ها به آلدهیدها استفاده کرد. علاوه بر واکنشگرهای اشاره شده در بالا، به وسیله کاتالیزوری مانند پالادیم و باریم سولفات نیز می‌توان آسیل‌کلریدها را کاهش داد و به آلدهید تبدیل کرد.
طرز تهیه آلدهیدها > واکنش‌های آلدهیدها – واکنش‌های هسته دوستی

پیوند کربونیلی در آلدهیدها و کتون‌ها مهم‌ترین مرکز واکنش به‌شمار می‌رود. به علت وجود پیوند π بین کربن و اکسیژن (C=O) و با توجه به قطبی بودن گروه کربنیل (اکسیژن الکترونگاتیو و وجود بارمثبت روی اتم کربن) یک گونه هسته‌دوست می‌تواند به عامل کربونیل حمله کند. با توجه به مسطح بودن کربونیل (هیبریدsp2) هسته‌دوست به راحتی می‌تواند از هر دو طرف به پیوند دوگانه حمله کند. دراین واکنش هیبرید کربن از sp2به sp3 تغییر می‌یابد. ممانعت فضایی در شدت واکنشگری آلدهیدها و کتون‌ها دخالت دارد. با بزرگتر شدن گروه‌های آلکیل متصل به گروه کربنیل یعنی با افزایش ممانعت فضائی، نزدیک شدن هسته‌دوست به کربن گروه کربنیل مشکل‌تر خواهد شد (استخلاف بیشتر فعالیت کمتر). همچنین گروه‌های الکترون‌دهنده فعالیت عامل کربونیل را کمتر می‌کند و گروه‌های الکترون کشنده فعالیت عامل کربونیل را زیادتر می‌کنند. واکنش‌های هسته‌دوستی بر روی عامل کربوتیل هم در محیط اسیدی و هم در محیط بازی امکان‌پذیر است. در هر دو محیط واکنش‌ها به صورت تعادلی خواهد بود.
طرز تهیه آلدهیدها > واکنش با آب

آب این امکان را دارد که به عنوا یک هسته‌دوست با آلدهیدها و کتون‌ها در شرایط اسیدی یا بازی وارد واکنش شود. واکنش در هر دو حالت در تمامی مراحل تعادلی است. آب هسته‌دوست ضعیفی است و در واکنش کاتالیز شده توسط اسید، ابتدا گروه کربنیل در اثر پروتونه شدن اکسیژن فعال می‌گردد. در این صورت تراکم بار مثبت روی کربن کربنیل افزایش می‌یابد تا آب به عنوان هسته‌دوست ضعیف بتواند به راحتی به آن اضافه شود. یون هیدروکسید (OH-) یک هسته‌دوست خوب می‌باشد و در واکنش کاتالیز شده توسط باز به سرعت به گروه کربنیل اضافه می‌شود. با قرار گرفتن گروه‌های الکترون‌کشنده (مانند هالوژن‌ها) در کربن آلفا، به علت افزایش قطبیت پیوند کربونیلی و افزایش بار مثبت بر روی کربن امکان حمله هسته‌دوست به کربن گروه کربونیلی افزایش می‌یابد و در نتیجه تعادل بیشتر به سمت تشکیل محصول آبدار (هیدراته) پیش خواهد رفت.
طرز تهیه آلدهیدها > واکنش با الکلها

همچنین مشابه با آب، الکل‌ها نیز با آلدئیدها واکنش داده، همی‌اَستال‌ها و اَستال‌ها را به وجود می‌آورند. از واکنش کتون‌ها با الکل‌ها، همی‌کِتال‌ها و کِتال‌ها حاصل می‌گردند (کِتال و همی‌کِتال به نوعی نام‌های متداول و قدیمی محسوب می‌شوند، امروزه از نام اَستال برای مشتق‌های کتونی نیز استفاده می‌شود). این واکنش‌ها در محیط اسیدی کاتالیز می‌شوند. همانند واکنش با آب، واکنش در تمامی مراحل تعادلی است و معمولاً تعادل به سمت تشکیل ترکیب کربونیلی می‌باشد. واکنش برگشت نیز در حضور اسید به عنوان کاتالیست و مقدار اضافی آب انجام می‌شود. بعد از اضافه شدن اولین گروه الکلی به ساختار اولیه آلدهید و قبل از حذف گروه هیدروکسیل از آن، ترکیبی حاصل می‌گردد که حالوی یک گروه هیدرکسیل و یک عامل اتری بر روی یک کربن می‌باشد که به آن همی‌اَستال می‌گویند. همی‌استال به نوعی هم الکل است و هم اتر. این ترکیب‌ها به‌طور کلی بسیار ناپایدار بوده و قابل جداسازی از محسط واکنش نمی‌باشند. مشابه همین اتفاق در کتون‌ها رخ می‌دهد و ساختار همی‌کِتال‌ها حاصل می‌گردد. برای جلوگیری از برخی از واکنش‌های مزاحم و ناخواسته واکنش‌دهنده‌هایی مانند ترکیب‌های آلی فلزی (RLi , RMgBr) و همچنین با توجه به تعادلی بودن تشکیل استال‌ها وکتال‌ها می‌توان از این واکنش برای محافظت گروه کربنیل استفاده کرد.
طرز تهیه آلدهیدها > واکنش با واکنشگر گرینیارد و اُرگانولیتیم

واکنشگر گرینیارد (RMgX) و اُرگانولیتیم‌ها (RLi) شدیداً قطبی است (کربن در این ترکیب‌ها شدیداً هسته‌دوست است) و در اثر واکنش آن با فرمالدئید و آلدئیدها به ترتیب الکل‌های نوع اول و نوع دوم حاصل می‌گردند. باید به این نکته توجه داشت که تنها از واکنش فرمآلدهید (اولین عضو از خانواده آلدهیدها) با واکنشگرهای آلی فلزی مانند گرینیارد امکان تشکیل الکل نوع اول وجود دارد و در صورت استفاده از سایر آلدهیدها در این واکنش، الکل نوع دوم حاصل خواهد شد. در اثر افزایش واکنشگر گرینیارد و اُرگانولیتیم‌ها به ترکیب‌های کربونیلی، گروه آلی به کربن و منیزیم یا لیتیم به اکسیژن متصل می‌گردد و نمک منیزیم یا لیتیم الکی حاصل می‌گردد که خصلت اسیدی ضعیفی دارد و بر اثر افزایش آب و اسید به الکل و نمک محلول منیزیم یا لیتیم تبدیل می‌گردد.
طرز تهیه آلدهیدها > افزایش هیدروژن سیانید

هیدروژن سیانید (HCN) نیز می‌تواند همانند سایر هسته‌دوست‌ها به گروه کربونیل در آلدهیدها یا کتون‌ها حمله کند. جزء فعال که به گروه کربونیل اضافه می‌گردد یون سانید (CN-) است که هسته دوست خوبی محسوب می‌شود. محصول تولید شده را سیانوهیدرین می‌نامند. مشکل اصلی این روش سمیت بسیار زیاد HCNاست که برای غلبه بر آن معمولاً از نمک‌سیانید در حضور یک اسید استفاده می‌شود. سیانوهیدرین را می‌توان در محیط اسیدی گرم هیدرولیز کردکه در نتیجه آن محصول نهایی یک اسیدکربوکسیلیک خواهد بود یا توسط یک کاهنده مثل (LiAlH4) احیاء کرد که در این صورت محصول نهایی یک آمین خواهد بود.
طرز تهیه آلدهیدها > واکنش با آمونیاک و مشتق‌های آن

مشابه واکنش الکل‌ها با آلدهیدها و کتون‌ها، آمونیاک، آمین‌های نوع اول و دوم به عنوان یک هسته‌دوست با آلدهیدها و کتون‌ها واکنش می‌دهند. این واکنش در محیط اسیدی ملایم رخ می‌دهد. آمونیاک با آلدهیدها و کتون‌ها واکنش داده و ترکیب‌هایی به نام ایمین تولید می‌کند. ایمین‌ها دارای گروه عاملی C=N هستندو در شناسائی ترکیب‌های کربونیل‌دار بسیار پرکاربرد و مهم می‌باشند. آمونیاک و آمین‌های نوع اول با آلدهیدها یا کتون‌ها ایمین پایدارتری تولید می‌کنند. آمین‌های نوع دوم نیز با آلدهیدها یا کتون‌ها واکنش داده و تولیدترکیب‌هایی به نام اِنامین می‌کنند. اِنامین‌ها در ساختار خود گروهC=C-N دارند. واکنش تشکیل ایمین و اِنامین برگشت‌پذیر است و در حضور آب اسیدی به سادگی عمل هیدرولیز رخ می‌دهد.
طرز تهیه آلدهیدها > احیاء آلدهیدها

به وسیله برخی ترکیب‌ها احیاءکننده مانند سدیم بوروهیدرید (NaBH4) و لیتیم‌آلومینیم هیدرید (LiAlH4) یا هیدروژن به همراه کاتالیزور (پلاتین، پلادیم و…) می‌توان آلدهیدها را کاهش داد و به الکل مربوطه تبدیل کرد. ترکیب‌های احیاءکننده همچون (NaBH4) و (LiAlH4) به معرف‌های هیدریددهنده (H-) معروفند. علاوه بر معرف‌های کاهنده ذکر شده در بالا، گروه کربونیلی در آلدهیدها و کتون‌ها را به وسیله گاز هیدروژن و کاتالیزورهای فلزی می‌توان کاهش داد. در اثر کاهش گروه کربونیل، آلدهیدها به الکل‌های نوع اول تبدیل می‌گردند. در صورتی در مولکول هم پیوند غیراشباع کربنی و هم گروه کربونیل وجود داشته باشد و هدف کاهش گزینشی گروه کربونیل باشد استفاده از کاهنده‌های بوران نتیجه مطلوب‌تری در پی خواهد داشت. همان‌گونه که در واکنش بالا نیز مشخص گردیده، استفاده از گاز هیدروژن وکاتالیزور فلزی منجر به کاهش هر دو پیوند غیراشباع می‌گردد.
طرز تهیه آلدهیدها > واکنش آلدهیدها در موقعیت هیدروژن آلفا

علاوه بر موقعیت کربونیلی به عنوان محل اصلی و مهم برای انجام واکنش در آلدهیدها و کتون‌ها، کربن و هیدروژن مجاور گروه کربونیل که موقعیت آلفا (α) نامیده می‌شوند نیز محلی برای انجام انواع واکنش‌های سنتزی می‌باشد. هیدروژن موجود بر روی کربن آلفا به علت گروه الکترون‌کشنده بودن گروه کربونیل خاصیت اسیدی دارد. این قدرت اسیدی باعث ایجاد تعادلی بین هیدروژن آلفا و اکسیژن می‌شود. در نتیجه ترکیب‌های کربونیل‌دارد و حالت تعادلی (نه رزنانسی) دارند که به این فرم‌ها توتومر (یا تاتومر) گویند. در یکی از این دو فرم، که معمولاً فرم ناپایدارتر است، یک گروه هیدرکسیل به کربن دارای باند دوگانه متصل است که به آن فرم اِنول می‌گویند. تعادل بسته به نوع حلال ممکن است به سمت تشکیل فرم اِنول یا کتو متغیر باشد. ثابت تعادل کتو به فرم اِنول در مورد آلدهیدها و کتون‌های ساده، بسیار کوچک است و فقط مقدار کمی اِنول تشکیل می‌شود. البته ایجاد این تعادل معمولاً مستلزم وجود محیط اسیدی یا بازی می‌باشد. خاصیت اسیدی هیدروژن آلفا (Hα) باعث می‌شود که این هیدروژن توسط بازها جذب گردد و کربانیون (یون اِنولات) تولید شود (شرایط بازی). یون اِنولات دارای دو فرم رزنانسی است و به‌طور کلی هرچه بتوان آنیون تولید شده را پایدارتر کرد، قدرت اسیدی هیدروژن بیشتر خواهد شد و جداکردن آن آسان‌تر خواهد بود. برای جداکردن هیدروژن آلفا (Hα) معمولاً به بازهای قوی همچون (NaNH2)، (R-O-Na+) یا لیتیم‌دی‌ایزوپروپیل‌آمید (LDA) نیاز است. اِنولات حاصل توانایی حمله به ترکیب‌های الکترون‌دوست به عنوان یک هسته دوست را دارد. معمولاً واکنش از طریق کربن اِنولات که حامل بار منفی خواهد بود، رخ می‌دهد. به‌طور مثال در حضور یک گروه آلکیلی با گروه ترک‌کننده مناسب و بدون ممانعت فضایی کربن حاوی بار منفی به عنوان هسته‌دوست به آلکیل حمله می‌کند. در حضور هالوژن‌ها نیز واکنش مشابهی رخ می‌دهد و امکان هالوژن‌دار شدن در کربن آلفا وجود دارد. این واکنش هم در محیط اسیدی و هم در محیط بازی رخ می‌دهد. واکنش در محیط اسیدی قابل کنترل است و می‌توان محصولی با یک هالوژن یا بیشتر در کربن آلفا بدست آورد. در حضور اسید، هالوژن‌دار شدن معمولاً بعد از ورود اولین هالوژن، متوقف می‌شود. علت آن است که برای تکرار هالوژن‌دار کردن، ترکیب هالوکربونیل دوباره باید انولیزه شود ولی قدرات الکترونگاتیویتهٔ هالوژن، اولین مرحله انولیزاسیون، یعنی پروتون‌دار شدن را مشکل‌تر از ترکیب کربونیل‌دار می‌سازد. در این واکنش سرعت هالوژن‌دار شدن مستقل از غلظت هالوژن است ولی به غلظت کتون و اسید بستگی دارد. در صورت استفاده از آلدهید در شرایط اسیدی، به جای جانشینی هالوژن در موقعیت آلفا، واکنش اکسایش رخ می‌دهدو الدهید به کربوکسیلیک اسید تبدیل می‌شود. در شرایط بازی این امکان وجود دارد که تمام هیدروژن‌های آلفا توسط هالوژن جایگزین شوند. این واکنش به خصوص وقتی گروه متیل در کنار گروه کربونیلی قرار دارد بسیار ارزشمند است. در این شرایط اگز از ید به استفاده کنیم امکان تشکیل تری‌یدومتان (یدوفرم) وجود دارد که با حذف از کربونیل اولیه به صورت رسوب زرد رنگ در محیط ته‌نشین خواهد شد و شاهد خوبی برای اثبات ساختار متیل‌کربونیل خواهد بود.
عطر

آلدئیدها به خصوص آلدئیدهای چرب بوی خوشایندی دارند و برای ساخت عطر، صمغ‌های مصنوعی، رنگدانه‌ها، طعم دهنده‌های غذایی و سایر ترکیبات شیمیایی استفاده می‌شوند.
نقش آلدهیدها در بروز سرطان

خوردن یا استنشاق آلدهیدها، حتی به مقدار کم احتمال بیماری‌های قلبی و سرطان را افزایش می‌دهد.
نقشه‌های کهن

نقشه‌های کهن یا نقشه‌های نخستین تصوراتی است از دوره عصر آهن تا پایان دوره قرون وسطی (سده‌های میانه) و عصر اکتشاف، نوآوری و ظهور جغرافیای مدرن را در بر می‌گیرد. نقشه‌ها در این دوره تصور انسان‌های اولیه را از جهان نشان می‌دهد که تفکر آن‌ها بسیار بسیط بوده‌است. نقشه بابلیون قدیمی‌ترین نقشه است که تصور مردم را از جهان نشان می‌دهد، بعدها در نقشه‌های جهان، دنیا به هفت دریا و هفت اقلیم کاچ (تقسیم) شده‌است؛ که دریای پارس و سرزمین پارس یکی از هفت اقلیم است.
نقشه جهان بطلمیوس در یک بازسازی قرن پانزدهم (قرن دوم).
نقشه‌های نخستین قبل از میلاد > ۵۰۰ ق م. نقشه بابلیون

قدیمی‌ترین نقشه به‌جای مانده ۵۰۰ سال قبل از میلاد از تمدن میان رودان نقشه جهان موسوم به بابلیون است.
بنا بر اسنادی که تا کنون کشف شده، قدیمی‌ترین نگاره‌ها و نقشه‌ها ی ترسیمی کشف شده به سرزمین مصر و بین‌النهرین منصوب شده‌اند. نقشه‌ای از سرزمین بابلیون (عراق) حک شده بر گل پخته پیدا شده‌است که در موزه بریتانیا به شماره ۱۵۳/۹۲۶۸۷ نگهداری می‌شود و متعلق به۵۰۰ سال قبل از میلاد و به دوره بابلی جدید (از سلطه پارسها بر بابل) است اما گفته شده این نسخه از نسخه‌ای مشابهه که گویا متعلق به دوره سارگون پادشاه اکد (۲۳۰۰ق. م) بوده‌است نسخه‌برداری شده‌است که در آن خلیج فارس بدون اسم ترسیم شده‌است.
دوره‌ها و مراحل مختلف توسعه و دقیق شدن نقشه‌ها

یونانی‌ها و رومیان و فنیقی‌ها حرفه نقشه‌کشی را توسعه داده‌اند و به ویژه بطلیموس (۱۶۸ ق. م) و استرابون(۶۴ ق. م) در این حرفه کوشا بوده‌اند.
در دورهٔ عباسیان که دانشمندان و مدیران ایرانی بر امور خلافت تسلط داشتند، نیازبه جهت‌یابی قبله برای مسلمانان، به ویژه کشورهای دور دست، ضرورت کارتوگرافی را ایجاب می‌کرد و به دستور مأمون (۸۳۳–۸۱۴ م) ترجمه آثار یونانی شروع شد و نقشه‌ای از جهان تهیه شد.
خوارزمی(۸۲۱ ق)، اسطخری (استخری)(۹۲۵ ق)، ابن حوقل(۹۷۷ ق)، ادریسی حمودی (۱۱۶۵ ق) (با ترسیم هشتادو دو نقشه در کتاب نزهه المشتاق) نقشه‌هایی از دیار عرب، بلاد فارس بحر فارس و روم و شام ترسیم کردند که پایه و اساس نقشه‌های قرون بعدی توسط اروپائیان گردید. گفتنی است که در تمام این نقشه‌ها خلیج فارس نام خود را تحت عنوان بحر فارس یا خلیج فارس حفظ کرده‌است. به نقل از کتاب اسناد نام خلیج فارس، میراثی کهن و جاودان دکتر عجم ۹۸–۱۲۲ - ص ۱۰۶–۱۰۷
.
دوره‌ها و مراحل مختلف توسعه و دقیق شدن نقشه‌ها > نقشه‌های کهن، ایران و خلیج فارس

اقلیم ایران و خلیج فارس در همه نقشه‌های کهن بکار رفته‌است. در کتاب اسناد نام خلیج فارس، میراثی کهن و جاودان، به جزئیات کامل این اطلس‌ها اشاره شده‌است. در نقشه بابلیون دریای شور وجود دارد اما به‌درستی نمی‌توان آن را منطبق با خلیج فارس دانست بنا بر این این گونه نقشه را نقشه‌های غیر انطباقی یا افسانه ای باید دانست. ولی از کهن‌ترین نقشه هاس جغرافیایی به‌طور نمونه می‌توان به نقشه جهان از اناکسیماندر (۶۱۰–۵۴۶ ق. م)، (Anaximander)، جغرافیدان یونانی که در کتاب Kleinere schriften، اثر (Joachim Lelewel (1836 بازسازی شده‌است، نقشه جهان هکاتئوس (۵۵۰–۴۷۶ ق. م)، (Hecataeus)، از سرشناس‌ترین جغرافیدانان یونانی، و به نقشه جهان بطلمیوس (۱۶۸–۹۰ م)، (Claudius Ptolemy) منجم و جغرافیدان مشهور اسکندریه و نخستین کسی که اطلسی شامل ۳۶ نقشه از نقاط مختلف جهان تهیه کرده‌است اشاره نمود که می‌توان نام‌های آنرا بر جغرافیا مطابقت داد.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
نقشه جهان والدسیمولر متعلق به سال ۱۵۰۷ میلادی (تصویر سمت چپ)  نام خلیج فارس در آن آشکار است (تصویر سمت راست): نقشه جهان والدسیمولر متعلق به سال ۱۵۰۷ میلادی (تصویر سمت چپ)  نام خلیج فارس در آن آشکار است (تصویر سمت راست)
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
نقشه جهان پیترو کوپو متعلق به سال ۱۵۲۰ میلادی (تصویر سمت چپ)  نام خلیج فارس در آن آشکار است (تصویر سمت راست): نقشه جهان پیترو کوپو متعلق به سال ۱۵۲۰ میلادی (تصویر سمت چپ)  نام خلیج فارس در آن آشکار است (تصویر سمت راست)
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
نقشه جهان متعلق به سال ۱۶۸۹ میلادی (تصویر سمت چپ)  نام خلیج فارس به زبان لاتین: Sinus Persicus در نقشه آورده شده‌است. (تصویر سمت راست): نقشه جهان متعلق به سال ۱۶۸۹ میلادی (تصویر سمت چپ)  نام خلیج فارس به زبان لاتین: Sinus Persicus در نقشه آورده شده‌است. (تصویر سمت راست)
دوره‌ها و مراحل مختلف توسعه و دقیق شدن نقشه‌ها > آناکسیماندر (c. 610 - 546)

آناکسیماندر (حدود ۵۴۶ پ.م. درگذشته است) یکی ازاولین نقشه‌های جهان را که به شکل دایره ای بود ایجاد کرده‌است که سرزمین‌های شناخته شده جهان را که در حوالی دریای اژه در مرکز قرار دارند نشان می‌دهد وهمه این‌ها همه توسط اقیانوس احاطه شده‌است.
دوره‌ها و مراحل مختلف توسعه و دقیق شدن نقشه‌ها > نقشه جهان هکاتئوس ملتوس

۳۳۰ یا ۳۷۴ قطعه بسیار کوتاه از کتاب دوجلدی «تشریح زمین» (Periegesis or Periodos ges) در نوشته‌های نویسندگان پس از او باقی‌مانده‌است. کتابی که یک جلد آن آسیا و جلد دیگرش اروپا نام داشت و بیشتر به دادن اطلاعات جغرافیایی در مورد شهرها، رودخانه‌ها و کوهستان‌ها و توضیح در مورد اقوام و ملت‌ها و مرزهای آنان و همچنین حیات وحش و آداب و سنن و به ویژه افسانه‌هایی در مورد بنیان‌گذاران شهرها می‌پرداخت.
۳۰۴ قطعه از نوشته‌های هکاتئوس در این کتاب در واژه‌نامه جغرافیاییِ استفان بیزانسی به نام اِتنیکا (Ethnica) آمده‌است.
نقشه هکاتئوس بر اساس و با اصلاح نقشه آناکسیماندر تهیه شده‌است. او خشکی‌های دنیا را در یک صفحه مدور مشخص کرده که دور تا دور آن را اقیانوس فرا گرفته‌است. وی خشکی‌های زمین را به سه قسمت اروپا، آسیا، و لیبیا تقسیم کرده بود.
دوره‌ها و مراحل مختلف توسعه و دقیق شدن نقشه‌ها > نقشه جهان إراتوستنس

نقشه جهان إراتوستنس (276 – 194 BCE)
اراتوستن (276-194 BCE) نقشه جهان را توسعه داد و فتوحات اسکندر و جانشینانش را ترسیم کرد. آسیا او تصور از جهان را کمی توسعه داد.
دوره‌ها و مراحل مختلف توسعه و دقیق شدن نقشه‌ها > نقشه جهان استرابو

نقشه جهان استرابو (c.64. 24)
نقشه‌های بعد از میلاد

نقشه جهان بطلمیوس (c. 150)
Tabula Peutingeriana, from Iberia in the west, to India in the east.
قرون میانه

نقشه‌های استخری در کتاب مسالک و ممالک و در کتاب اقالیم
مسالک و ممالک به معنای «راه‌ها و ایالت‌ها» است. این کتاب نیز در زمینه جغرافیا است و شبیه کتاب الاقالیم است. این کتاب دویست سال بعد از نوشته شدنش توسط استخری، ترجمه گردیدو دارای چندین نسخه خطی است.
«مسالک و ممالک» از نفیس‌ترین نُسخ خطی اثر استخری در زمینه تاریخی و جغرافیایی است که در قرن چهارم هجری قمری (۱۰ میلادی) نوشته شده‌است. از مهم‌ترین نقشه‌های این کتاب می‌توان به موقعیت و نام خلیج فارس با عنوان «بحر صوره فارس» اشاره کرد.
این نسخهٔ خطی به همراه نقشه‌های آن دوم دی ماه ۱۳۸۷ در فهرست کمیته ملی حافظه جهانی یونسکو و به شمارهٔ ۱۰۰۵ به ثبت رسیده و اکنون در موزه دوران اسلامی، موزه ملی ایران نگهداری می‌شود.
نقشه ادریسی یکی از مهم‌ترین نقشه‌های جهان اسلام است
نزهة المشتاق فی اختراق الآفاق، نوشته ابی عبدالله شریف ادریسی مراکشی، یکی از علماء و فلاسفهٔ و جغرافی‌دان قرن ششم هجری قمری. مورخان، تاریخ نوشتن این کتاب را به سال ۶۰۰ هجری قمری گزارش کرده‌اند. کتابی است برجسته و تنها کتاب جغرافیایی است که در سده ششم تألیف شده‌است. این کتاب در دوران حکومت پادشاه راجر دوم پادشاه سیسیل نوشته شده‌است؛ و نقشه جهان آن شهرت دارد.
World map by Cosmas Indicopleustes
From a 12th-century copy of Etymologiae
نقشه جهان ابن حوقل
نقشه جهان انگلو ساکسون (c. 1040)
نقشه جهان بیتوس (c. 1040)
نقشه جهان بی توس موندی (۱۰۵۰)
نقشه جهان محمد کاشغری(۱۰۷۲)
نقشه جهان ادریسی روجریانا (۱۱۵۴)
نقشه جهان هرفورد موندی(۱۳۰۰)
نقشه جهان پیترو ویسکونت
نقشه جهان کاتلاند (۱۳۷۵)
دامینگ هویی تو (۱۳۸۹)
نقشه جهان کانگنیدو (۱۴۰۲)
نقشه جهان دی ورگا (۱۴۱۱–۱۴۱۵)
Bianco world map (1436)
جنویس (۱۴۵۷)
نقشه جهان فرامارو (۱۴۵۹): نقشه جهان فرامارو (۱۴۵۹) در سال‌های ۱۴۵۷ تا ۱۴۵۹ ترسیم شده‌است بر روی چوب و در دو متر نگار شده‌است.
نقشه جهان مارتلوس ۱۴۹۰
Behaims Erdapfel globe (1492)
نقشه جهان از ۱۵۰۰ به بعد

نقشه جهان کار جوان دیلاکوسا
نقشه جهان کانتینو (۱۵۰۲)
نقشه جهان کاوریو(c.1505)
نقشه جهان روچ
Waldseemüller and Ringmannنقشه جهان (۱۵۰۷)
نقشه جهان پیری ریز (۱۵۱۳)
نقشه جهان پترو کوپو(۱۵۲۰)
نقشه جهان دیوگو ریبرو(۱۵۲۷)
نقشه جهان مرکارتور(۱۵۶۹)
نقشه جهان آبراهام اورتلیوس(۱۵۷۰)
نقشه جهان هندیوس (۱۶۳۰)
نگارخانه

نقشه آسیا از کریستوف ویگل به سال ۱۷۱۹ میلادی (نام خلیج فارس مشهود است.)
به عبارت «بحر فارس» در پایین تصویر توجه شود. اثر استخری، متوفی ۳۳۰ ه. ش (سدهٔ ۹ م.)
به لاتین: خلیج فارس. برگرفته از اثر بطلمیوس. ۱۴۷۸ میلادی.
لاتین: خلیج فارس. سدهٔ ۱۵ میلادی. برگرفته از نقشهٔ جهان اثر بطلمیوس (۸۳–۱۶۸ م.)
لاتین: خلیج فارس. Waldseemüller map. ۱۵۰۷ م.
انگلیسی: خلیج فارس. ۱۵۳۱-۱۵۳۲ م.
ایتالیایی: خلیج فارس. ۱۵۴۰ م.
فرانسوی: خلیج فارس. ۱۵۴۰ م.
ایتالیایی: خلیج فارس. ۱۵۴۸ م.
خلیج فارس. ۱۵۶۳ م.
خلیج فارس. ۱۶۲۴-۱۵۷۰ م.
ایتالیایی: خلیج فارس. ۱۵۷۴ م.
لاتین: خلیج فارس. نقشهٔ آسیا. ۱۵۷۸ م.
انگلیسی: خلیج فارس. ۱۵۸۰ م.
انگلیسی: خلیج فارس. ۱۵۸۴ م.
انگلیسی: خلیج فارس. ۱۵۸۸ م.
انگلیسی: خلیج فارس. ۱۵۹۵ م.
انگلیسی: خلیج فارس. ۱۵۹۸ م.
انگلیسی: خلیج فارس. ۱۶۱۰ م.
نام خلیج فارس در گوشهٔ نقشهٔ سرزمین‌های مقدس. ۱۶۵۷ م.
آلمانی: خلیج فارس یا خلیج بصره. ۱۷۰۷ م.
انگلیسی: خلیج فارس. ۱۷۱۷-۱۷۳۵ م.
لاتین: خلیج فارس. منتشرشده در ۱۷۲۰ م.
فرانسوی: خلیج فارس یا خلیج بصره. ۱۷۴۰ م.
انگلیسی: خلیج فارس. ۱۷۴۴-۱۷۵۲ م.
آلمانی: خلیج فارس. ۱۷۴۵ م.
نقشهٔ امپراتوری ایران، ۱۱۲۶ خورشیدی، چاپ شده در لندن. ۱۷۴۷ م. نام خلیج فارس «Persian Gulf» و نام دریای عمان «Persian Sea» نوشته شده‌است.
نام خلیج فارس در نقشه‌ای متعلق به ۱۷۵۸ م. که وسعت امپراتوری زندیه را نشان می‌دهد.
نقشهٔ تمدن‌های کهن رسم‌شده در ۱۷۶۲ م. به همراه نام خلیج فارس
انگلیسی: خلیج فارس. ۱۷۹۶ م.
انگلیسی: خلیج فارس یا دریای قطیف. سدهٔ ۱۷ م.
انگلیسی: خلیج فارس. ۱۸۰۸ م.
خلیج فارس. ۱۸۱۵ م.
انگلیسی: خلیج فارس. ۱۸۱۸ م.
انگلیسی: خلیج فارس. ۱۸۲۰ م.
فرانسوی: خلیج فارس. ۱۸۳۸ م.
خلیج فارس. ۱۸۸۳ م. برگرفته از اثر اراتوستن (۱۹۴ پیش از میلاد).
نام خلیج فارس در نقشهٔ آفریقا از دانشنامهٔ بریتانیکا. ۱۸۹۰ م.
نقشهٔ آسیا و نام خلیج فارس. ۱۸۹۲ م.
لاتین: خلیج فارس. ۱۹۰۳ م.
انگلیسی: خلیج فارس. منتشرشده در ۱۹۱۳ م.
نام خلیج فارس در نقشهٔ خراسان کهن. ۱۹۲۶ م.
۱۸۸۶: دریای جرجان و طبرستان
عربی:خلیج فارس و بحر قزبین
نقشهٔ چاپ شده در ۱۹۲۳  کاسپین و خلیج فارس
به انگلیسی (۱۷۰۰تا۱۷۲۰میلادی):هیرکانیا (به فارسی: ورکانه) و کاسپین و خلیج فارس
زبان لاتین (۱۶۸۹): دریای آمارد
انگلیسی در (۱۸۰۸): کاسپین
انگلیسی (۱۷۱۹):هیرکانیا (به فارسی: ورکانه)
انگلیسی (۱۵۸۰):دریای آمارد و کاسپین
فرانسوی mare cafpiu: دریای کاسپین
خلیج فارس و نئارخوس the took

بازسازی نقشه آناکسیماندر
بازسازی نقشه هکاتئوس
1883 reconstruction of اراتوستن' map
A 1628 reconstruction of پوسیدونیوس ideas about the positions of continents (many details couldn't have been known by Posidonius)
نقشه کتاب مسالک و ممالک ثبت شده در یونسکو
The modern copy of the Tabula Rogeriana, upside-down with North oriented up.
مستعمرات امپراتوری بریتانیا در سال ۱۸۹۷ میلادی با رنگ قرمز در نقشه یا زیر نامشان مشخص شده‌اند.
PersianSeaنقشه ایران در دوره افشاریه ۱۷۴۷توسط امانوئل بوئن جغرافی‌دان-
Map of the Indian Ocean and the China Sea was engraved in 1728 by Ibrahim Müteferrika
هپبورن، آیووا

مکان در 23x15px|border |alt=|link= آیووا, 23x15px|border |alt=|link= ایالات متحده آمریکا
| Hepburn, Iowa | Hepburn, Iowa |
| --- | --- |
شهر: شهر
Location of Hepburn, Iowa: Location of Hepburn, Iowa
مختصات: ۴۰°۵۰′۵۵″ شمالی ۹۵°۱′۰″ غربی﻿ / ﻿۴۰٫۸۴۸۶۱°شمالی ۹۵٫۰۱۶۶۷°غربی﻿ / 40.84861; -95.01667: مختصات: ۴۰°۵۰′۵۵″ شمالی ۹۵°۱′۰″ غربی﻿ / ﻿۴۰٫۸۴۸۶۱°شمالی ۹۵٫۰۱۶۶۷°غربی﻿ / 40.84861; -95.01667
ایالت:  آیووا
شهرستان: شهرستان پیج، آیووا
مساحت: مساحت
 • کل: ۰٫۰۸ مایل مربع (۰٫۲۱ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۰٫۰۸ مایل مربع (۰٫۲۱ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰ مایل مربع (۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۱۰۲۷ فوت (۳۱۳ متر)
جمعیت (۲۰۱۰): جمعیت (۲۰۱۰)
 • کل: ۲۳
 • برآورد (2012): ۲۳
 • تراکم: ۲۸۷٫۵/مایل مربع (۱۱۱٫۰/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (CST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۵ (CDT)
FIPS code: 19-35760
GNIS feature ID: 0457401
هپبورن (به انگلیسی: Hepburn) شهری در ایالت آیووا کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۲۳ نفر بوده‌است.
بازار کوکس-۳

| بازار کوکس-۳ | بازار کوکس-۳ |
| --- | --- |
حوزهٔ انتخاباتی   مربوط به جاتیا سانگساد: حوزهٔ انتخاباتی   مربوط به جاتیا سانگساد
بخش: ناحیه کاکس‌بازار
Division: استان چیتاگونگ
رأی‌مندان: 414,930 (2018)
حوزهٔ کنونی: حوزهٔ کنونی
شکل‌گیری: 1984
حزب: عوامی لیگ بنگلادش
نماینده(گان): شیموم سرور کمال
شکل‌گیری از: چیتاگونگ-17
بازار کوکس-۳ (به لاتین: Cox's Bazar-3) یک منطقهٔ مسکونی در بنگلادش است که در ناحیه کاکس‌بازار واقع شده‌است.