stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
صولت‌السلطنه هزاره
درگذشت

سرتیپ بیگلری در بهمن ماه ۱۳۲۰ با قوای نظامی به خراسان آمد وصولت السلطنه را در سنگ بست و فریمان سرکوب کرد. در این محل روز ۱۳ بهمن ۱۳۲۰ و در سرمای شدید زمستان نبردی سنگین میان دو طرف درگرفت که ۲ روز به‌طول انجامید و با شکست سنگین نیروهای صولت‌السلطنه به‌پایان رسید. صولت‌السلطنه هزاره دژ کلات را مرکز فعالیت خود قرار داد. در این موقع علی منصور (منصورالملک) به استانداری خراسان منصوب و مشغول به کار شد.
بنا به پیشنهاد او قوای نظامی به سرپرستی سرتیپ نخجوان به خراسان آمدند در اثر اقدامات استاندار و اخطار نظامیان صولت السلطنه تسلیم شد و به تهران اعزام گردید و سایر خان‌ها نیز دستگیر و افراد آن‌ها نیز خلع سلاح و پراکنده شدند.
صولت السلطنه هزاره باردیگر در سال ۱۳۲۲ هـ. ش از تهران خارج شد وخود را به باخرز رسانید، علی منصور یک نفر از افسران ناحیهٔ ژاندارمری خراسان را به نام ستوان یکم جمتاش با نامه‌ای نزد صولت السلطنه به با خرز فرستاد و او را دعوت کرد که به مشهد بیاید تا حضوری مذاکره و برای انجام خواسته‌های او تصمیم اتخاذ شود. ستوان یکم جمتاش به محل اقامت صولت السلطنه رفته و پیام استاندار را می‌رساند و در مورد آمدن او به مشهد اصرار می‌ورزد وکار به مشاجره می‌کشد و در اثر تیراندازی جمتاش به صولت السلطنه وبا هدف قرار دادن متقابل جمتاش توسط صولت هردو کشته شدند.
میراث

شجاع‌الملک روستای احمدآباد را به نام پسرش صولت‌السلطنه، احمدآباد صولت نامید که امروزه نیز توسط مردم به همین نام خوانده می‌شود. روستاهای یوسف‌آباد، نقی‌آباد و محمدآباد نیز به نام پسران دیگرش احداث شدند. روستای احمدآباد پس از آنکه از او گرفته شد، به آستان قدس رضوی فروخته شد و او نتوانست پس از بازگشت به خراسان این روستا را پس بگیرد. محمدآباد نیز به روستایی تقریباً خالی از سکنه و بایر تبدیل شد. با اینکه قانونی برای بازگرداندن املاکی به صاحبانشان وضع شده بود که در زمان رضا شاه از آن‌ها به‌زور گرفته بودند. تا سررسیدن موعد اعتبار این قانون، صولت‌السلطنه و ورثه‌اش نتوانستند املاک را پس بگیرند و پس از مرگ او برادرانش با وضعیت مالی دشواری ناچار به کوچ به تهران شدند.
اینجا هم امیر تیمور کلالی به یاری خانواده صولت‌السلطنه آمد. او طرحی در قالب تبصره‌ای به قانون بودجه با امضای نمایندگانی دیگر همچون دکتر مصدق، عمادالسلطنه فاطمی، حسن نبوی و داود طوسی به تصویب مجلس رساند که دولت را مکلف می‌کرد املاک صولت‌السلطنه یا بهای آن را به ورثه‌اش بپردازد.
کتاب

کاوه بیات در کتاب شورش خراسان و صولت السلطنه هزاره (زمستان ۱۳۲۰) به زندگی و فعالیت‌های او پرداخته‌است. این کتاب بار اول توسط انتشارات پروین در سال ۱۳۷۰ و برای بار دیگر در قالب یکی از عناوین مجموعه «برگی از تاریخ» که توسط انتشارات جهان کتاب چاپ می‌شود، به انتشار می‌رسد.
صولت‌السطلنه هزاره (دومین نفر نشسته از راست) در کنار برادران و دایی‌هایش
رستاخیز (فیلم ۱۹۶۰)

| رستاخیز | رستاخیز |
| --- | --- |
کارگردان: Mikhail Schweitzer
نویسنده: لئو تولستوی Yevgeny Gabrilovich Mikhail Shveitser
بازیگران: Tamara Syomina یوگنی ماتویف Pavel Massalsky رایسا ماکسیمووا آلیسا ایوانووا   والنتینا تیلیگینا
موسیقی: گئورگی اسویریدف
فیلم‌بردار: Sergei Poluyanov Era Savelyeva
تدوین‌گر: Klavdiya Aleyeva
شرکت تولید: موس‌فیلم
توزیع‌کننده: موس‌فیلم
تاریخ‌های انتشار: ۲۰ نوامبر ۱۹۶۰ (بخش اول) ۲۳ مارس ۱۹۶۲ (بخش دوم) ۶ اکتبر ۱۹۶۳ (US)
مدت زمان: ۲۰۹ دقیقه
کشور: Soviet Union
رستاخیز (انگلیسی: Resurrection) یک فیلم درام روسی است که در سال ۱۹۶۰ منتشر شد.
شین اولترامن

| شین اولترامن | شین اولترامن |
| --- | --- |
جلد فیلم: جلد فیلم
ژاپنی: シン・ウルトラマン
هپبورن: Shin Urutoraman
 :  
کارگردان: شینجی هیگوچی
تهیه‌کننده: هیدئاکی آنو
فیلمنامه‌نویس: هیدئاکی آنو
بر پایه: اولترامن اثر تسوبورایا پروداکشنز
بازیگران:  تاکومی سایتوه  ماسامی ناگاساوا  نیشی‌جیما هیده‌توشی 
موسیقی: شیرو ساگیسو
شرکت تولید:  توهو  Cine Bazar 
توزیع‌کننده: توهو
تاریخ‌های انتشار:  ۱۳ مه ۲۰۲۲ (۲۰۲۲-0۵-۱۳)  
کشور: ژاپن
زبان: ژاپنی 
شین اولترامن (シン・ウルトラマン, Shin Urutoraman؟) یک فیلم ابرقهرمانی ژاپنی از سال ۲۰۲۲ در سبک کایجو به کارگردانی و نویسندگی شینجی هیگوچی و تهیه کنندگی هیدئاکی آنو است. این فیلم یک بازسازی از اولترامن است. این فیلم محصول مشترک توهو پیکچرز و Cine Bazar است که توسط شرکت‌های Tsuburaya Productions، توهو و استودیو خارا منتشر می‌شود. شین اولترامن پس از تأخیر در تاریخ اکران در سال ۲۰۲۱ به دلیل دنیاگیری کووید-۱۹ در ۱۳ مه ۲۰۲۲ در ژاپن اکران شد.
بازیگران

تاکومی سایتوه مردی را به تصویر می‌کشد که در نهایت میزبان انسانی اولترامن می‌شود. به گفته تاکومی، او خاطره خوبی از بازی با فیگورهای اولترامن دارد و پدرش یکی از خدمه اولترامن تارو بوده‌است.
ماسامی ناگاساوا
نیشی‌جیما هیده‌توشی
سایر بازیگران اعلام شده عبارتند از دایکی آریوکا، آکاری هایامی، تتسوشی تاناکا، کوجی یاماموتو، ریو ایواماتسو، کیساکو شیمادا، تورو ماسوکا، کنشی ناگاتسوکا، هاجیمه یامازاکی و سوکو وادا.
انتشار

این فیلم در ۱۳ مه ۲۰۲۲ در ژاپن اکران شد. تاریخ انتشار در جریان TsubarayaCon به همراه یک تیزر تریلر جدید و پوستری با تاریخ انتشار به روز شده اعلام شد. این فیلم قبلاً برای اکران در اوایل تابستان سال ۲۰۲۱ برنامه‌ریزی شده بود، اما به دلیل همه‌گیری کووید-۱۹ به تعویق افتاد.
پیوند بیرونی

وب سایت رسمی (ژاپنی)
چاپ‌نقش چوبی

یک باسمه چوبی از موزهٔ چاپ در یانگژو
چاپ‌نقش چوبی یا چاپ چوبی یا آجُرَک (انگلیسی: Woodblock printing) یا لوح چوبین‌چاپ، یک تکنیک هنری برای چاپ متن، نگاره یا الگوهای هنری است که به شکل گسترده‌ای در سراسر شرق آسیا و از زمان‌های بسیار قدیم مورد استفاده قرار گرفته. منشأ و پیدایش این هنر را چین باستان می‌دانند که در آنجا به عنوان یک روش چاپ بر روی پارچه و کاغذ کاربرد بسیاری داشته.
به عنوان یک روش تلفیقی چاپ بر روی پارچه، اولین نمونهٔ بازمانده به سال ۲۲۰ قبل از میلاد باز می‌گردد. چاپ‌نقش چوبی سنتی، بازمانده از رایج‌ترین روش‌های چاپ کتاب و متون دیگر در شرق آسیا است. در زمینهٔ نقش و نگار تا قرن نوزدهم می‌توان به اوکی‌یوئه که یک نوع از هنر چاپ ژاپنی در قالب چاپ‌نقش چوبی است اشاره داشت. عمده استفادهٔ اروپاییان از این شیوهٔ چاپ، تکنیک هنری چاپ بر روی کاغذ توسط هنر حکاکی روی چوب بود که به جز بلوک کتاب عمدتاً در قرن پانزدهم رواج داشت.
چگونگی

جیا شیا روشی برای رنگ‌رزی منسوجات(به ویژه ابریشم) با تکه‌های چوب است که در سده‌ی پنج و شش میلادی در چین اختراع شد. پارچه، چندبار تا می‌شود و بین دو تکه‌‌چوبِ دارایِ نقش و نگار قرار می‌گیرد. این دو تکه‌چوب دارای محفظه‌های رنگ هستند و می‌توان با جابه‌جایی آن‌ها و تعویض رنگ‌هایشان سطح بزرگی از پارچه را رنگ کرد. با این حال این روش را نمی‌توان چاپ دانست چون همراه با فشار نیست.
چگونگی > چاپ نقش رنگی

کهن‌ترین چاپ‌نقشِ چوبیِ رنگیِ یافت‌شده مربوط به جاده ابریشم، سلسله هان در چین و ترکیبی از سه رنگ است. رنگ در چاپ چوبی در شرق آسیا بسیار مهم است. در چین، نخستین نمونه شناخته‌شده، یک سوترای الماس در سال ۱۳۴۱ است که به رنگ سیاه و قرمز در معبد زیفو در استان هوبی امروزی چاپ شده‌است. قدیمی‌ترین کتابِ چاپ‌شده در بیش از دو رنگ، کتاب تاریخ چنگشی مویوان (به چینی: 程氏墨苑)، پیرامون کیک های جوهر، چاپ شده در سال ۱۶۰۶ است. نمونه‌های قابل توجه، رساله هو ژنگیان در مورد نقاشی‌ها و نوشته‌های استودیویِ ده بامبو در سال ۱۶۳۳ و کتابچه راهنمای نقاشی باغ دانه خردل منتشرشده در سال‌های ۱۶۷۹ و ۱۷۰۱ است.
چاپ روی چوب، حکاکی در تایپوگرافی اولیه اثر ویلیام اسکین، کلمبو، سیلان، ۱۸۷۲
«ولایت مینو: یورو تاکی» از مجموعه «نماهای مکان‌های معروف در شصت و چند استان» اثر هیروشیگه، هنرمند اوکیویی
کیا افراسیاب چلاوی

| کیا افراسیاب | کیا افراسیاب |
| --- | --- |
کیای چلاوی : کیای چلاوی 
مناطق تحت فرمان کیا افراسیاب با رنگ قهوه‌ای: مناطق تحت فرمان کیا افراسیاب با رنگ قهوه‌ای
حاکم مازندران: حاکم مازندران
سلطنت: ۷۵۰ تا ۷۶۰ هجری قمری ۱۳۴۹ تا ۱۳۵۹ میلادی
پیشین: دودمان باوندیان
جانشین: دودمان مرعشیان
سپهسالار باوندیان: سپهسالار باوندیان
سلطنت: تا ۷۵۰ هجری
پیشین: پسران جمال احمد اجل
جانشین: نداشت
درگذشته: آمل، نبرد جلالک مار پرچین
فرزند(ان): ۸ پسر (سیف‌الدین، حسن، علی، محمد، حسین، سهراب، لهراسب و اسکندر)
دودمان: چلاویان
کیا افراسیاب چُلاوی سیاستمدار، شاعر، سپهسالار و فرمانروای طبرستانی از خاندان چلاویان بود. افراسیاب در ابتدا توسط حسن دوم، حاکم دودمان باوندیان، به مقام سپهسالاری رسید ولی مدتی بعد با به قتل رساندن او، حکومت چلاویان را تأسیس کرد و بین سال‌های ۷۵۰ تا ۷۶۰ هجری قمری حاکم طبرستان بود.
پس از قتل سپهبد باوندی، امیران و خان‌های جزء مازندران از هر سوی سربرآوردند و علیه کیا افراسیاب چلاوی موضع گرفتند. کیا افراسیاب برای سرپا نگهداشتن حکومتش به یکی از واعظان متنفذ به نام میرقوام‌الدین مرعشی، ملقب به میربزرگ، روی آورد و خود را از مریدان مسلک او معرفی کرده و سبک زندگی درویشان را برگزید. این اتحاد موجب شد طرفداران هر دوی آنان افزایش یابد و کیا افراسیاب با حمایت درویشان، رقبای خود را شکست دهد. اما پس از تثبیت قدرت، کیا افراسیاب تدریجاً از درویشان فاصله گرفت. از دلایل این جدایی رویکرد مساوات‌خواهانه در آئین درویشان و میربزرگ بود که کیا افراسیاب نمی‌توانست آن را تحمل کند. در این مسلک کیا افراسیاب و دیگر اشراف نسبت به دیگر درویشان برتری نداشتند و همه در یک سطح اجتماعی در نظر گرفته می‌شدند. از سویی بر حامیان قوام‌الدین مرعشی هر آن افزوده می‌شد و این کیا افراسیاب را به هراس افکند.
کیا افراسیاب پس از مشورت‌هایی، تصمیم گرفت مناظره‌ای میان قوام‌الدین مرعشی و دیگر علمای دینی برقرار کند. در این مناظره برخی رفتارهای قوام‌الدین توسط دیگر علمای مسلمان محکوم شد ولی او قانع به شکست خود نگشت. بدین ترتیب با حکم علما، کیا افراسیاب قوام‌الدین را روانهٔ زندان کرد، ولی درویشان و حامیان قوام‌الدین به زندان هجوم بردند و او را آزاد کردند و به منطقهٔ دابو، زادگاه قوام‌الدین، رفتند. پس از مدتی کیا افراسیاب به بهانه‌ای حمله‌ای به سوی دابو ترتیب داد تا قوام‌الدین را مجدداً دستگیر کند ولی درویشان با ایجاد باتلاق بر سر راه لشکرکشی او و کمین کردن، سواره‌نظام چلاویان را با تیراندازی شکست دادند. در این نبرد که به نام جلالک مار پرچین مشهور شده‌است، کیا افراسیاب و چند تن از پسرانش کشته شدند و پس از آن شهر آمل به دست مرعشیان افتاد. فرزندان کیا افراسیاب، پس از مرگ او، از طبرستان گریختند. اسکندر شیخی، یکی از این فرزندان وی، مدتی بعد توانست با کمک تیمور گورکانی به آمل برگردد و حکومت این شهر را تحت نظر تیموریان به کنترل خود درآورد؛ مرعشیان در آن هنگام به ماوراءالنهر تبعید شدند.
کیا افراسیاب در ادبیات مازندرانی نیز شاعری تأثیرگذار است. وی دارای اشعاری قابل توجه به این زبان است که بخشی از آن‌ها در کتاب ظهیرالدین مرعشی و بخشی دیگر به صورت الحاقی در میان اشعار اسکندرنامه باقی مانده‌است. همچنین سکه‌هایی از دوران حکومت کیا افراسیاب باقی مانده‌اند.
منبع‌شناسی

مقالهٔ اصلی: منبع‌شناسی مرعشیان
از مهم‌ترین منابع متقدم این دوره کتاب‌های تاریخ رویان اثر مولانا اولیاءالله آملی و تاریخ طبرستان و رویان و مازندران اثر ظهیرالدین مرعشی هستند. اولیاءالله از نویسندگان دربار باوندیان بود که پس از روی کار آمدن افراسیاب چلاوی و مرگ واپسین حاکم باوندی، به دربار پادوسپانی گریخت و اطلاعات او دارای اهمیت بسیاری است. ظهیرالدین که خود یکی از سادات مرعشی بوده، نیز با توجه به حضورش در مراتب قدرت، اطلاعات حائز اهمیتی را دربارهٔ خاندان خود به نگارش درآورده است. منابع معاصر دیگری همچون مطلع السعدین اثر عبدالرزاق سمرقندی، زبدة التواریخ اثر حافظ ابرو، روضة الصفا اثر میرخواند و تذکرةالشعرا اثر دولتشاه سمرقندی نیز مطالبی دربارهٔ این دوره دارند. منابع متأخری نیز وجود دارند که غالباً بر اساس منابع متقدم نوشته شده‌اند؛ مانند مجمع التواریخ اثر میرزا عبدالخلیل مرعشی، تاریخ مازندران اثر ملا شیخ علی گیلانی، تاریخ جهان‌آرا اثر قاضی احمد غفاری و حبیب‌السیر اثر غیاث‌الدین خواندمیر.
رقیه بابازاده طلوتی در مقاله‌ای دیدگاه ظهیرالدین مرعشی نسبت به چلاویان را همراه با کینه و یک‌جانبه می‌داند و تفاوت فاحش شخصیت اسکندر چلاوی، فرزند کیاافراسیاب، در منابع تیموری با آنچه ظهیرالدین عنوان کرده‌است، را شاهدی بر این مسئله بیان می‌کند. از جمله منابع تیموری معاصر اسکندر چلاوی حافظ ابرو، یزدی، شامی، ابن عربشاه، خوافی و معینی نطنزی هستند. برخی همچون میرخواند و سمرقندی هم نیم قرن پس از او درباره‌اش مطالبی نوشته‌اند. وی دلیل این ذهنیت منفی ظهیرالدین را مسئول شناختن چلاوی‌ها در ساقط شدن حکومت هفت‌صد سالهٔ باوندیان، ایجاد هرج و مرج و نهایتاً هجوم تیمور به طبرستان می‌داند. در حالی که منابع تیموری قدرت‌طلبی، اختلاف مذهبی و دیپلماسی نادرست مرعشیان را مقصر می‌دانند.
مقدمه > باوندیان

همچنین ببینید: تاریخ طبرستان و باوندیان
از زمان تسلط ساسانیان بر طبرستان حکومت‌هایی مستقل و نیمه مستقل در این سرزمین وجود داشتند، که یکی از آنان دودمان باوندیان بود. مورخان، حکام باوندیان را به علت طولانی مدت بودن دوران حضور این حکومت، به سه دوره تقسیم می‌کنند که در این میان دورهٔ نخست ملک‌الجبال، دورهٔ دوم اسپهبدیه و دورهٔ سوم کین‌خواریه نام دارد. کین‌خواریه (آخرین دورهٔ حکومت باوندی) شاخه‌ای از باوندیان است که توسط حسام‌الدوله اردشیر در سال ۶۳۵ هجری قمری بنیان نهاده شد. اغلب اسپهبدهای دورهٔ کین‌خواریه تحت نظر ایلخانان بودند و حکومتی محدود داشتند. این وضع تا قرن هشتم هجری، یعنی زمانی که باوندیان به رستمدار کوچیدند، ادامه داشت.
در زمان فخرالدوله حسن (یکی از اسپهبدان شاخهٔ کین‌خواریه) سربداران قدرتمند شدند و امیر مسعود (حاکم سربداران) از خراسان تا طبرستان را تحت نظر گرفت و حتی توانست قومس، گرگان و استرآباد را فتح کند. او پس از این فتوحات قصد کرد که به سوی طبرستان لشکرکشی کند. فخرالدوله حسن علی‌رغم آن‌که از تمایلات و مقاصد امیرمسعود آگاه بود، با او سازش نمود و مسعود با آرامش وارد شهر آمل شد ولی پس از ورود او به آمل، باوندیان با نقشه‌ای طراحی شده، بر او چیره شدند و وی را به قتل رساندند. در این نبرد پادوسپانیان و باوندیان در جبهه‌ای متحد و با مساعدت چشم‌گیر جلالیان، به پیروزی رسیدند.
خانواده

کیاهای چلاوی - یا چلابی و جلابی - منسوب به ناحیهٔ چلاو در شهرستان آمل بودند و از زمین‌داران بزرگ آن منطقه محسوب می‌شدند. گویا این خاندان خود را به بیژن و گیو، از شخصیت‌های شاهنامه فردوسی، منتسب می‌کردند و این مسئله در منابع تیموری آمده‌است، اما به نظر می‌رسد این نسب‌نامه جعلی باشد.
چلاویان یکی از دو خاندان متنفذ در دربار باوندیان بودند و کیا افراسیاب بزرگ این خاندان محسوب می‌شد. خواهر کیا افراسیاب که پیشتر دختری به نام «ریبه» داشت، جهت تحکیم مناسبات در دربار باوندی، با اسپهبد حسن باوندی ازدواج کرد.
کیا افراسیاب ۸ پسر داشت؛ بزرگترین آن‌ها کیا سیف‌الدین بود که ولیعهد افراسیاب نیز محسوب می‌شد. او نهایتاً در اثر مریضی قولنج درگذشت. کیا محمد و کیا علی دو پسر افراسیاب بودند که صدای خوشی داشتند و برای اسپهبد حسن آواز می‌خواندند. کیا علی بعدها، در سال ۷۵۰ هجری، حسن باوندی را به قتل رساند. او به همراه سه برادر دیگرش به نام‌های کیا حسین، کیا سهراب و کیا لهراسب در نبرد جلالک مار پرچین کشته شدند. تنها فرزند بازمانده از کیا افراسیاب اسکندر شیخی بوده‌است.
رشد کیا افراسیاب در دربار باوندیان

فخرالدوله حسن پس از شکست دادن سربداران با دو قدرت محلی وارد رقابت شد. این دو قدرت در واقع دو خاندان چلاویان، به رهبری افراسیاب چلاوی و جلالیان، به رهبری جمال احمد اجل، بودند. این دو خاندان محلی با یکدیگر رقابت و دشمنی داشتند و اوضاع طبرستان را با رقابت‌هایشان به آشفتگی کشانده بودند. آن‌ها عمدتاً به عنوان وزرا و هیئت حاکمهٔ باوندیان مشغول به کار بودند و انگیزهٔ دشمنی‌هایشان منافع خانوادگیشان بود. فخرالدوله حسن نیز سعی داشت از این اختلاف به نفع خود استفاده کند.
هنگامی که کیا جلال از ارکان حکومت فخرالدوله بود و وزارت داشت، کیا افراسیاب، رهبر خاندان چلاوی، حکومت لارجان را در دست داشت. فخرالدوله پس از مدتی دستور قتل کیا جلال را صادر کرد و جلالیان از او فاصله گرفتند و فخرالدوله به سوی چلاویان گرایش یافت. افراسیاب که برادر زن حسن باوندی نیز بود، به انتخاب او سپهسالار لشکر باوندیان شد. برگزیدن افراسیاب چلاوی به مقام سپهسالاری، قدرت او را به قدر زیادی افزایش می‌داد و این موجب نارضایتی بیشتر خاندان جلالیان گشت. آن‌ها به جلال‌الدوله اسکندر (استاندار رویان و حاکم دودمان پادوسپانیان) پناه بردند و او را ترغیب کردند که با فخرالدوله بجنگد. حاکم پادوسپانی نیز با لشکر بزرگی به قلمرو باوندیان حمله کرد. فخرالدوله با دیدن لشکریان اسکندر پادوسپانی به ناتوانی ارتش خود در مقاومت در برابر دشمنانش پی برد و با رفتاری صلح‌آمیز جلالیان را به سمت خود مایل کرد و تلاش کرد تا دو خاندان محلی جلالی و چلاوی را آشتی دهد که این امر با ناخوشایندی افراسیاب چلاوی همراه شد.
افراسیاب چلاوی قصد داشت محبوبیت فخرالدوله را از بین ببرد و کارگزاران وفادارش را از اطرافش پراکنده کند. افراسیاب در ابتدا «بحث درویشی و سرداری» که در خراسان بر سر زبان‌ها افتاده بود را گسترش داده و اصرار داشت که فخرالدوله نیز با این مسلک همراه شود و مرید قوام‌الدین مرعشی شود. همچنین افراسیاب بعدها، پس از صلح بین فخرالدوله حسن و جلالیان، او را متهم به «روابط نامشروع» با دخترِ همسرِ خود نمود. ظهیرالدین مرعشی این دختر را خواهرزادهٔ افراسیاب از همسر سابق خواهرش دانسته و نامش را «رییبه» گفته و می‌گوید که این افترا با تأیید خواهر افراسیاب انجام شده‌است. کیاافراسیاب حتی به بهانهٔ این رابطهٔ نامشروع فتوای قتل فخرالدوله را نیز از علمای آمل اخذ کرد و سید قوام‌الدین مرعشی هم از افرادی بود که این فتوا را امضا کرد.ولی با این همه به مقاصد خود دست نیافت.
سرانجام در ۲۷ محرم ۷۵۰ هجری، فخرالدوله حسن پس از حمام کتاب شاهنامه گشود و خنجرش را بالای آن گذاشته بود و پسران کیا افراسیاب با نام‌های «کیا محمد» و «کیا علی»، که خوش آواز بودند، را طلبید و از آنان خواست برایش بخوانند. کیا علی خنجر را از بالای کتاب برداشت و چنان وانمود کرد که برگهٔ کتاب را عوض می‌کند. سپس خنجر را بر بدن اسپهبد فخرالدوله فروکرده و او را کشت.
جدایی مرعشیان از خاندان چلاوی

نگرانی کیا افراسیاب از این خاطر بود که مردم طبرستان به سمت قوام‌الدین مرعشی جذب شوند و با توجه به آنچه از علویان طبرستان و نوع حکومتشان شنیده بودند، به دنبال بنیان دودمانی مشابه آن باشند و اقتدار و ثروت به‌دست آمدهٔ او را تهدید کنند. کیا افراسیاب پیش از این نیز وقتی که به طرفداران قوام‌الدین پیوسته‌بود، خرقهٔ درویشی پوشیده‌بود و دیگر هواداران میربزرگ نیز خوراک و پوشاکی مانند او را می‌طلبیدند و چه بسا این اندیشهٔ اجتماعی به شکل مساوات ارائه شد و در رفتار هواداران میربزرگ تجلی یافت که این موجب جدایی و رویارویی کیا افراسیاب با آنان گشت.
سید کاظم روحانی در این باره معتقد است قوام‌الدین از ابتدا به دنبال تأسیس «حکومت اسلامی» بود و برای آن که «راه و روش سیاسی خود» را نشان دهد، از کیا افراسیاب خواست که به آئین درویشی و ساده‌زیستی روی آورد؛ کیا افراسیاب نیز این خواسته را پذیرفت. از آن پس درویشان و مریدان قوام‌الدین، کیا افراسیاب را مریدی از مریدان سید می‌شناختند و خود را با وی برابر و مساوی می‌دانستند؛ به‌طور مثال پس از حمام لباس او را می‌پوشیدند و به او می‌گفتند که برای خود لباس دیگری تهیه کند؛ سلاح فرزندانش را می‌گرفتند و پیغام می‌فرستادند که فلان درویش سلاحت را گرفته چون شما از این اسلحه‌ها زیاد دارید؛ به خاطر کمبود محصولات کشاورزی از او تقاضای برنج می‌کردند یا خودسرانه از مزارعش کیسه‌های برنج را می‌بردند. این روش زندگی برای کیا افراسیاب قابل تحمل نبود و وقتی دید بدین شکل پیروان سید قوام‌الدین مدام بیشتر می‌شود، اظهار مخالفت کرد و از مسلک درویشی دست برداشت.
در نهایت تضادهای گوناگون بین این دو و رفتار و اشرافیت‌گرایی کیا افراسیاب، موجب جدایی میربزرگ از او شد. این مسائل باعث شد کیا افراسیاب با عده‌ای از علمای سُنّی به مشورت بنشیند. به نوشتهٔ خواندمیر «نتیجهٔ این مشاوره این بود که جهت جلوگیری از اختلال در امور ملک و مال، افراسیاب را به اجتناب از روش سید و تشکیل محکمه‌ای برای وادار کردن قوام‌الدین به دست کشیدن از بدعت درویشی ترغیب نمودند.» قوام‌الدین به مناظره دعوت شد و فقها با او به بحث شرعی پرداختند، ولی موفق نشدند او را متقاعد کنند. کیا افراسیاب از فقها فتوایی مبنی بر حرام بودن «ذکر جلی» ستاند و دستور داد در میان بازار آمل دستار از سر قوام‌الدین برداشتند و او را به بند کشیدند و نهایتاً محبوسش کردند.
هم‌زمان با حبس قوام‌الدین، یکی از فرزندان کیا افراسیاب به نام «کیا سیف‌الدین»، که ولیعهدش بود، به مرض قولنج درگذشت و مریدان قوام‌الدین این واقعه را از کراماتش دانستند و مصمم به آزادی وی گشتند و بدین ترتیب قوام‌الدین آزاد شد.
نبرد جلالک مار پرچین

مقالهٔ اصلی: نبرد جلالک مار پرچین
سال‌شمار کیا افراسیاب
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  | ۷۵۰ | قتل اسپهبد حسن باوندی |
|  | ۷۵۰ | به امارت رسیدن |
|  | ۷۵۰ | نبرد با امیران محلی |
|  | ۷۵۱ | نبرد میراناده |
|  | ۷۶۲ | نبرد جلالک مار پرچین |
|  | ۷۶۲ | درگذشت |
قوام‌الدین مرعشی پس از رها شدن از حبس، همراه حامیان و اقوامش به دابو رفت و آمادگی دفاعی خود را افزایش داد. از طرفی کیا افراسیاب در این مدت به حکومتی مستبدانه روی آورده بود. او با چند تن از افراد خاندان جلالیان صلح کرد و به مشورت با آنان پرداخت و با توجه به نظر آنان، از سید قوام‌الدین دعوت کرد به دیدنش بیاید. سید قوام‌الدین نیز با مریدان خود مشورت کرد و از ترس جانش، دعوت کیا را نپذیرفت.
بدین ترتیب چند سال پس از ماجرای محبوس کردن قوام‌الدین، در نبردی که در حدود سال ۷۶۰ هجری قمری با نام جلالک مار پرچین رخ داد، درویشان مازندران به رهبری قوام‌الدین توانستند در جنگ بر سپاهیان چلاوی غلبه کنند. البته بر سر حوادث این نبرد اختلاف نظری میان منابع تیموری و مرعشی وجود دارد؛ منابع تیموری می‌گویند کیا افراسیاب و تعداد اندکی از نزدیکانش برای عرض ارادت به سوی دابو در حرکت بوده، قوام‌الدین و درویشان به حیله و نیرنگ نقشه‌ای کشیده و برای رسیدن به قدرت، او را کشتند و این در حالی است که ظهیرالدین از یک جنگ خبر می‌دهد و نقشهٔ درویشان را همچون تاکتیکی جنگی می‌نماید. به‌هرحال در این پیکار سواره‌نظامان چلاوی در باتلاقی که پیروان مرعشیه ساخته بودند، گیر کردند و افراسیاب چلاوی و چهار تن از پسرانش به نام‌های کیا حسین، کیا سهراب، کیا علی و کیا لهراسب و اکثر همراهانشان، با تیر و کمان به قتل رسیدند. در تاریخ رویان مرگ کیا افراسیاب ۲۸ اردیبهشت ۷۶۲ یادداشت شده‌است؛ ولی سید ظهیرالدین مرعشی زمان وقوع نبرد را در سال ۷۶۰ هجری می‌داند.
میراث

اسکندر شیخی تنها پسر کیا افراسیاب بود که به علت کم سن و سال بودن در این نبرد حضور نداشت. عده‌ای از حامیان و فرزندان کیا افراسیاب همراه اسکندر شیخی، از میدان جنگ گریختند و به خارج از طبرستان رفتند. از نظر  مصطفی مجد این گریز نشان می‌دهد چلاویان در آمل و اطراف آن شهر دارای پایگاه مردمی نبوده‌اند. سید کاظم روحانی اما می‌گوید پس از پیروزی در این نبرد، درویشان فاتحانه وارد شهر آمل شدند و هر جا حامیان کیا افراسیاب را می‌یافتند، به قتل می‌رساندند.
اسکندر شیخی، کوچک‌ترین پسر افراسیاب که توانست از مهلکه بگریزد، ابتدا به لاریجان و سپس به قصران و شیراز رفت. پس از آن به مشورت یکی از ملازمان پدرش، به نام شیخ نورالدین، به شهر سبزوار که در دست خواجه علی مؤید (آخرین امیر سربداران) بود، حمله کرد و توانست آنجا را فتح کند. پس از به دست گرفتن سبزوار نامه‌ای به حاکم آل کرت نوشت و ملک حسین از او دعوت کرد به هرات برود. اسکندر در دربار آل کرت و پس از آن تیموریان حضور داشت و بعدها با حملهٔ تیمور به طبرستان، او توانست حکومت شهر آمل را در سال ۷۹۵ هجری از جانب تیمور به دست آورد ولی با طغیان علیه تیمور کشته شد. پس از اسکندر نیز همچنان برخی از افراد خاندان چلاوی در قلعه‌هایی نظیر قلعه فیروزکوه و استاناوند استقلال نسبی داشته‌اند.
ادبیات

همچنین ببینید: زبان مازندرانی
کیا افراسیاب گاهی اشعاری می‌سروده است، اما دیوان او موجود نیست؛ البته برخی از شعرهایش به زبان طبری (مازندرانی) باقی مانده‌است. در نسخه‌ای از اشعار نظامی گنجوی که در پاریس نگهداری می‌شود، بین مخزن‌الاسرار و خسرو و شیرین تعدادی از اشعار خیام نهفته شده‌است و همچنین در بین اسکندرنامه چندین دو بیتی به زبان طبری و با خطی الحاقی آمده‌است که نسبتاً قدیمی است. گویا وزن این رباعیات، وزن ویژه ملی ایرانیان – و لااقل طبری‌ها – است و از بحرهای خلیل بن احمد خارج است.
شاعران این دو بیتی‌ها «امیر افراسیاب»، «امیر داوود» و «حسن کیا» ذکر شده‌اند که در این میان اولی همان کیا افراسیاب چلاوی است و دو نفر دیگر نیز از معاصران و اطرافیان وی می‌باشند. از کیا افراسیاب چلاوی سه دو بیتی دیگر نیز در کتاب تاریخ طبرستان و رویان و مازندران وجود دارد.
این دو بیتی‌ها در تاریخ زبان و ادبیات طبری ارزش زیادی دارند؛ چنانکه قدیمی‌ترین سروده‌های باقی ماندهٔ این زبان از قرن‌های چهارم تا نهم هجری قمری هستند و ۱۲ بیت مذکور یک پنجم این مجموعه را تشکیل می‌دهد و این در حالی است که از نظر کیفی هم این اشعار قابل قرائت‌تر از اشعار پیشین هستند. از دیگر تفاوت‌های این اشعار، ذکر نشدن علت سرودن شعر است.
در واقع این اشعار از واپسین متون تاریخی زبان طبری است؛ زیرا با نابودی دودمان‌هایی که دنبالهٔ اسپهبدان طبرستان بودند، ترویج فرهنگ پهلوانی طبرستان و دوران ادبیات رزمی و بزمی آن به سر می‌رسد. گرچه تمام الفاظ با آوانگاری اصیل طبری نوشته شده‌اند، ولی در اشعار مذکور «فارسی‌گرایی» نیز دیده می‌شود. به‌طور مثال در این اشعار از «ا» به جای «و» در موضع پیش از صامت خیشومی استفاده شده‌است.
بخشی از اشعار طبری کیا افراسیاب چلاوی:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| آن عهد که کُردی آ من تو نوجه آهنگ |  | هادانستمه جا راست نبی چر خور رنگ |
| چون دل پلنگی دارمه او شیر بیا چنگ |  | این سان مرد بگیتی بکشی کسی ننگ |
و آخر هزیمت بر لشکر رستمدار رسید در آن معرکه سیصد و سی تن از مردم رستمدار کشته و کیا افراسیاب در آن باب گفته طبری:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| ملک رستمدار پسر شهنشاه غازی |  | آمل به نتوندی گیتن بواز وازی |
| مردان جنگی دارمه و اسپون تازی |  | پرفریسیومه قد باین درازی |
سکه‌شناسی

در زمان فرمانروایی از کیا افراسیاب چلاوی سکه‌هایی ضرب شده‌است. نمونه‌ای از این مسکوکات، به وزن ۳٫۰۴ گرم و قطر ۲۳٫۳ میلی‌متر، موجود است که بنا بر نوشته‌های روی آن، در سال ۷۵۳ هجری (سنه ثلاث خمسین سبعمائه) در شهر ساری ضرب شده‌است. بر روی این سکه در میان طرح‌های اسلیمی چهار بار نام علی، در قالب یک چلیپا، آمده‌است و در هر زاویهٔ آن نام دو تن از امامان تشیع دیده می‌شود. در پشت سکه نیز شعائر «لا اله الا الله»، «محمد الرسول الله» و «علی ولی‌الله» حک شده.
پس از انقراض باوندیان نوعی دورهٔ ملوک‌الطوایفی در طبرستان به وجود آمد. حدود قلمرو برخی امیران و خان‌های طبرستان در این دوره را در تصویر مشاهده می‌کنید:
     کیا افراسیاب چلاوی
     کیا اسکندر سیاوش سخت‌کمان
     کیا جلال مُتمِیر
     کیا حسن کیای ضماندار
     امیر ولی استرآبادی (گرگان) و پولادقبا (دماوند)
     استندار جلال‌الدوله اسکندر پادوسپانی
     کیا فخرالدین جلالی
     کیا ویشتاسب جلالی
مرز پر رنگ: قلمرو سابق حسن دوم باوندی.
وضعیت مرزهای سیاسی خاورمیانه، هنگامی که کیا افراسیاب در مازندران به قدرت رسیده بود.
██ دابو (خاستگاه مرعشیان)██ چلاو (خاستگاه چلاویان) آمل (پایتخت وقت طبرستان)
شعری از افراسیاب چلاوی با دست‌خط «محمد قزوینی» که از روی نسخهٔ موجود در پاریس نوشته شده‌است.
سکهٔ ضرب شده توسط افراسیاب.