هاینتس گودریان
ورماخت > بازرس کل نیروهای زرهی

گودریان مدتی در زمره افسران ذخیره قرار گرفت. سپس در ۱۶ ژانویه سال ۱۹۴۲ به ستاد سپاه جایگزینی در برلین منتقل شد. پس از شکست فاجعه‌بار آلمان در نبرد استالینگراد، مجدداً مورد توجه واقع گشت. گودریان با فراخوانی مجدد به خدمت، ۲۸ فوریه سال ۱۹۴۳ به عنوان بازرس کل نیروهای زرهی برگزیده شد. انتخاب گودریان به این مقام تحت نفوذ سرلشکر رودولف اشمونت، آجودان ارشد هیتلر و رئیس دفتر کارکنان نیروی زمینی صورت گرفت. گودریان مدعی شده است بنا بر شروطی این انتصاب را پذیرفت. از جمله این شروط عدم تبعیت آن از ستاد کل یا فرماندهی عالی نیروی زمینی و داشتن یک فرماندهی مستقل با تبعیت صرف از هیتلر عنوان شده است. گودریان خواهان قرار گرفتن در موقعیتی بود که در توسعه تجهیزات زرهی در دفتر مهمات نیروی زمینی و نیز وزارت تسلیحات تأثیرگذار باشد. او همچنین به دنبال داشتن تأثیری مشابه در سازمان و آموزش یگان‌های زرهی وافن اس‌اس و لوفت‌وافه بود. گودریان خواسته‌های خود را به صورت مکتوب روز ۹ مارس در جلسه با هیلتر در وینیتسا ارائه نمود که تماماً مورد تأیید پیشوا واقع شد. وظایف گودریان حول سازمان، آموزش و توسعه فنی بازوی زرهی در تمامی جنبه‌های آن بود که شامل نیروهای تانک، زره‌پوش‌های سنگین ضد تانک پنتسریگر، گردان‌های زرهی و موتوریزه شناسایی، توپچی‌های ضد تانک پیاده و نیروهای زرهی ریلی می‌شد. علاوه بر این، نیروهای پیاده‌نظام موتوریزه که از ماه آوریل سال ۱۹۴۲ به پنتسرگرندیر تغییر عنوان داده بودند، نیز در زمره اختیارات گودریان قرار داشت. طبق خواسته‌هایش، گودریان هیچ مسئولیتی در قبال رئیس ستاد کل نیروی زمینی نداشت و تنها می‌بایست «او را در جریان امور نگاه می‌داشت». فرماندهی تمامی آرایش‌ها، یگان‌ها، دانشکده‌ها و تأسیسات نیروهای زرهی در داخل و خارج از رایش که جزو نیروهای جایگزینی به حساب می‌آمدند، از ارتش جایگزینی جدا شد و مستقیماً به گودریان تعلق گرفت. به هر صورت این مسئله موجب بروز اصطکاک بین ارتش جایگزینی تحت امر ارتشبد فریدریش فروم و فرماندهی گودریان می‌شد. سرهنگ ولفگانگ توماله معاونت گودریان در این مسئولیت‌ها را بر عهده داشت.
نیروهای زرهی آلمان در این زمان در شرایط بدی به سر می‌بردند و نیازمند سازمان‌دهی مجدد بودند؛ مأموریتی که گودریان با بهره‌گیری از اختیارات گسترده، با تمام توان خود را وقف آن نمود. هدف کوتاه‌مدت او، تا پایان سال ۱۹۴۳، ایجاد تعداد ثابتی لشکر زرهی بود که به سطحی از بهره‌وری رزمی رسانده شوند. هدف بلند مدت، تا بهار سال ۱۹۴۴، به دنبال بازیابی توان رزمی در بازوی زرهی آلمان بود. گودریان قصد داشت لشکرهای زرهی با تعداد زیادی تانک، مشخصا در حدود ۴۰۰ دستگاه، در قالب دو هنگ زرهی بسازد. طرح تجهیز مجدد و بازسازماندهی گودریان که روز ۱۳ مه ۱۹۴۳ ارائه شد، خواهان عقب کشیده شدن سه لشکر زرهی از شانزده لشکر زرهی جبهه شرقی برای استراحت و بازسازی بود. او در نظر داشت یک گردان زرهی لشکرهای زرهی را با توان کامل به تانک‌های پنزر ۴ و با برآورد تولید ۱۷۰۰ دستگاه از آن‌ها تا ماه دسامبر، یک گردان دیگر از دست کم ۱۵ لشکر زرهی را به تانک‌های پنتر مجهز سازد. با توجه به زمان مورد نیاز برای آموزش این گردان‌ها، گودریان دستیابی لشکرهای زرهی به آمادگی رزمی کامل تا پیش از بهار سال ۱۹۴۴ را غیرممکن می‌دانست. با توجه به این که این طرح، برای لشکرهای زرهی جبهه شرقی برای حدود یک سال تنها یک گردان زرهی باقی می‌گذاشت، گودریان توانست موجب شود بخشی از تولیدات توپ‌های تهاجمی اشتوگ ۳ با لوله بلند که در آن زمان تحت امر رسته توپخانه بودند، به لشکرهای زرهی اختصاص یابد تا به عنوان گردان‌های زرهی موقت تا حدودی این خلع را پوشش دهند. به هر صورت با توجه خسارات رزمی بالا و محدودیت دسترسی به این ادوات، تنها در لشکرهای زرهی محدودی از جبهه شرقی این گردان دوم شکل گرفت.
گودریان قدم‌های قدرتمندی برای جبران خسارت‌های وارد آمده به لشکرهای زرهی در جبهه شرقی، برداشت. تا پیش از انتصاب او به این جایگاه، تولیدات تانک آلمان ناهماهنگ پیش می‌رفت که موجب اتلاف وقت و منابع می‌شد. به نقل از آلبرت اشپر، وزیر صنایع تسلیحات رایش، بر خلاف هیتلر که خواهان اولویت دادن به تولیدات جدید تانک بود، گودریان می‌گفت اگر بتوان به کمک تعداد کافی قطعات یدکی، به سرعت تانک‌های پیشین را تعمیر کرد، با کسری از هزینه تولیدات جدید، تعداد بیشتری تانک برای میدان‌های نبرد در دسترس خواهد بود. گودریان در این مسیر رابطه نزدیکی با اشپر برقرار نمود. به هر صورت یکی از وظایف اصلی گودریان رساندن سطح تولیدات از ۶۰۰ به ۱۴۵۰ دستگاه در ماه بود. او تمهیداتی را به‌کار گرفت تا سطح تولیدات تانک‌های آلمان را افزایش دهد. این اقدامات، در کنار سایر عوامل، سبب شد تحویل تانک‌ها و توپ‌های تهاجمی جدید در ماه مه به قله ۹۸۸ دستگاه برسد. گودریان ملزوماتی برای برنامه تحقیق و توسعه آینده در تعیین نمود. اقدامات گودریان در همراهی با اشپر در این جهت «معجزه‌آسا» توصیف گشته است. تا ماه ژوئن سال ۱۹۴۳ لشکرهای زرهی به سطحی نه‌چندان پایین‌تر از توان اولیه بازسازی و تسلیح شدند. بازسازی سریع نیروهای زرهی یاری‌گر ضد حمله خارق‌العاده فن مانشتاین در خارکوف بود و فرماندهی عالی نیروی زمینی آلمان را قادر ساخت تجدید عملیات‌های تهاجمی در جبهه شرقی را از اواخر بهار و تابستان سال ۱۹۴۳ در نظر بگیرد. به هر صورت گودریان در این زمان با هر گونه تهاجمی که امکان ایجاد ذخایر زرهی آماده درگیر شدن در جبهه دوم که انتظار می‌رفت با تهاجم متفقین غربی به تصرفات رایش ایجاد شود، را از او می‌گرفت، مخالف بود.
گودریان در این جایگاه مکرراً با هیتلر در تماس بود و تلاش می‌کرد آرای خود را به او تحمیل نماید اما معمولاً به نتیجه‌ای نمی‌رسید. دخالت مستقیمی در نبرد کورسک در ماه ژوئیه نداشت اما با آن مخالف بود. گودریان این مخالفت را در جلسه روز ۴ مه در مونشن به شکل شدیدی با هیتلر در میان گذاشت. تمامی زحمات گودریان در بازسازی نیروهای زرهی در این نبرد مغلوبه به باد رفت.
در این جایگاه نفوذ او در عملیات‌ها تنها محدود به گزارش‌های موردی به هیتلر می‌شد. دفاع موفق آلمان در طول رود دنیپر در اواخر ماه سپتامبر و ماه اکتبر به گودریان امکان داد چند لشکر زرهی را بازسازی کند اما این مسئله توازن کلی را تغییر نداد. گودریان پاییز سال ۱۹۴۳، در جریان نبردهای جنوب اوکراین، همانند نبرد مسکو، توصیه به اتخاذ دفاع کشسان حول پنج لشکر زرهی بازسازی شده گروه ارتش جنوب، کرد. این بار نیز با چنین توصیه‌هایی که موجب از دست رفتن بخشی از اراضی تحت سلطه آلمانی‌ها می‌شد، بنا بر ملاحظات سیاسی-راهبردی، مخالف گردید.
در ادامه گودریان وظیفه آماده‌سازی نیروهای زرهی در مقابل تهاجم متفقین در جبهه غربی را بر عهده گرفت. در جریان این آماده‌سازی‌ها، گودریان پس از دیدار با گیر فن شوپنبورگ، فرمانده گروه زرهی غرب در فرانسه، ماه مارس سال ۱۹۴۴ به مشورت با هیتلر در ارتباط با تمهیدات فیلدمارشال اروین رومل، بازرس دفاع غرب، پرداخت. با توجه به این که رومل تصور می‌کرد انتقال به موقع لشکرهای زرهی زیر حملات هوایی دشمن دشوار خواهد بود و قصد داشت آن‌ها را پشت خط مقدم قرار دهد، گودریان قرار دادن لشکرهای زرهی در نزدیکی دفاع ساحلی را به جهت از دست رفتن تحرک آن‌ها، خطرناک می‌دانست. با تشکیک هیتلر در این نظر و به دستور او، گودریان ماه آوریل با حضور گیر فن شوپنبورگ به دیدار رومل در قرارگاه او در لا روش گویون رفت تا در این باره به گفت‌وگو بپردازد. به هر صورت این دیدار نتیجه‌ای نداشت. پس از هماهنگی با فیلدمارشال گرت فن روندشتت، فرمانده کل جبهه غربی، ملاقات مجدد گودریان با هیتلر در آغاز ماه مه، با اشتراک نظر پیشوا با رومل، نیز نتیجه‌بخش نبود. با اعتراض گیر فن شوپنبورگ، تصمیم به قرار گرفتن چهار لشکر زرهی در جایگاه ذخیره راهبردی فرماندهی عالی ورماخت گرفته شد. لیدل هارت این تصمیم را موجب به‌هم ریختن طرح‌ریزی همه از جمله رومل می‌داند. بدین ترتیب پس از ورود نیروهای متفقین به ساحل نرماندی آلمانی‌ها قادر به اجرای ضد حمله یک‌پارچه زرهی و دفع تهاجم آن‌ها نشدند.
درحالیکه در این زمان هیتلر شخصاً فرماندهی کل نیروی زمینی را بر عهده داشت و تصور می‌شد بنابر دلایلی امکان اجرای مناسب مسئولیت‌های آن برای او وجود ندارد، گودریان جزو افرادی بود که خواهان برگزیده شدن فرد دیگری به عنوان فرمانده کل نیروی زمینی بود. وقتی گودریان این مسئله با پیشوا در میان گذاشت، هیتلر با تندی غیرمعمولی آن را رد کرد.