stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
عنصر شیمیایی
ویژگی‌های عناصر > عدد جرمی

عدد جرمی یک عنصر که با A نشان داده می‌شود، برابر است با مجموع تعداد نوکلئون‌ها (پروتون و نوترون) در داخل هسته اتم‌های آن عنصر. عدد جرمی معمولاً در کنار نماد عنصر نشان داده نمی‌شود؛ مگر این که بخواهیم به تفاوت ایزوتوپ‌های آن عنصر اشاره کنیم. برای نشان دادن عدد جرمی در کنار نماد شیمیایی عنصر، باید آن را در گوشه سمت چپ و بالای آن به صورت AX نوشت.
اگرچه تعداد پروتون‌های اتم‌های یک عنصر همواره برابر است؛ ولی اتم‌های یک عنصر می‌توانند دارای تعداد نوترون‌های متفاوت و در نتیجه عدد جرمی متفاوت (ایزوتوپ‌های متفاوت) باشند. برای مثال، هیدروژن دارای سه ایزوتوپ اصلی است که عبارتند از:
پروتیوم یا هیدروژن معمولی که هسته آن فاقد نوترون است و با نماد H نمایش داده می‌شود،
دوتریوم که کمیاب‌تر بوده و هسته آن دارای یک نوترون و یک پروتون است (گاهی با نماد 2H و بعضی مواقع با نماد D نشان داده می‌شود)
و تریتیم که هیدروژن پرتوزا است و در طبیعت به تعداد بسیار کم یافت شده و در هسته خود دارای دو نوترون و یک پروتون است (می‌توان این ایزوتوپ را با نماد 3H یا T هم نشان داد).
تغییر عدد جرمی تأثیری بر روی آرایش الکترونی اتم‌های یک عنصر ندارد؛ پس انتظار داریم ایزوتوپ‌های یک عنصر خواص شیمیایی یکسانی داشته باشند که معمولاً همین‌طور است؛ اما اثرات ایزوتوپیک (تغییرات عدد جرمی) می‌توانند در اتم‌های سبک (لیتیم، هیدروژن و هلیم) به راحتی مشاهده شوند؛ زیرا اضافه یا کم شدن یک نوترون در هسته این اتم‌ها منجر به تغییرات نسبتاً مشهود در جرم اتم می‌شود که بر روی سینتیک واکنش‌های شیمیایی و استواری پیوندهای شیمیایی تأثیرگذار است. عدد جرمی، برای ۱۱۵ عنصر دیگر، اثر چندانی بر روی خواص شیمیایی عنصر ندارد.
ویژگی‌های عناصر > جرم اتمی

مقالهٔ اصلی: جرم اتمی
جرم اتمی هر اتم، عددی است حقیقی که برابر است با جرم هر ایزوتوپ خاص از اتم یک عنصر که با واحد یکای جرم اتمی (U) نشان داده می‌شود. به دلیل برابر واحد U نبودن جرم پروتون و نوترون، بیشتر بودن تعداد نوترون‌ها از پروتون‌ها و ناچیز بودن جرم الکترون‌ها و همچنین به خاطر وجود انرژی بستگی هسته‌ای، عدد جرمی با جرم اتمی متفاوت است. به عنوان مثال، جرم اتمی کلر-۳۵ تا پنج رقم معنی‌دار برابر با ۳۴/۹۶۹U و وزن اتمی کلر-۳۷ برابر با ۳۶/۹۶۶U می‌باشد. جرم اتمی یک ایزوتوپ خالص یک عنصر بر حسب U بسیار به عدد جرمی آن نزدیک می‌باشد. تنها استثنا در مورد جرم اتمی ایزوتوپی از یک عنصر که از لحاظ ریاضی یک عدد حقیقی نیست، ایزوتوپ کربن-۱۲ است که مقدار آن بر حسب تعریف، دقیقاً برابر با دوازده U می‌باشد؛ زیرا یکای جرم اتمی به صورت یک دوازدهم جرم ایزوتوپ آزاد و بدون بار کربن-۱۲ در حالت پایه تعریف می‌شود.
جرم اتمی نسبی یا همان وزن اتمی (اصطلاح مشهور و تاریخی برای جرم اتمی نسبی) هر عنصر در واقع میانگین جرم‌های اتمی تمام ایزوتوپ‌های آن عنصر با توجه به درصد فراوانی آن‌ها است. برای مثال جرم اتمی نسبی کلر برابر با ۳۵/۴۵۳U است که اختلاف معنی‌داری با عدد طبیعی منظور شده برای کلر (۳۵) دارد. علت آن، وجود دو ایزوتوپ با درصدهای فراوانی متفاوت در طبیعت است: کلر-۳۵ با درصد فراوانی ۷۶٪ و کلر-۳۷ با درصد فراوانی ۲۴٪.
ویژگی‌های عناصر > ایزوتوپ

مقالهٔ اصلی: ایزوتوپ
ایزوتوپ‌های یک عنصر، اتم‌هایی با تعداد پروتون‌های برابر و تعداد نوترون‌های متفاوت می‌باشند. برای مثال، عنصر کربن سه ایزوتوپ اصلی دارد. تمام اتم‌های کربن دارای شش پروتون در درون هسته خود هستند؛ ولی می‌توانند دارای شش، هفت یا هشت نوترون باشند؛ بنابراین سه ایزوتوپ کربن به ترتیب دارای عدد جرمی ۱۲، ۱۳ و ۱۴ بوده و کربن-۱۲، کربن-۱۳ و کربن-۱۴ نام دارند.
به جز هیدروژن که ایزوتوپ‌های آن دارای جرم نسبی بسیار متفاوت با یکدیگر و در نتیجه اثرات شیمیایی متفاوت می‌باشند، ایزوتوپ‌های دیگر عناصر به راحتی از هم قابل شناسایی نیستند.
تمام عناصر دارای تعدادی ایزوتوپ رادیواکتیو یا رادیوایزوتوپ می‌باشند. هر چند تمام این رادیوایزوتوپ‌ها طبیعی نیستند. رادیوایزوتوپ‌ها معمولاً با تابش پرتو آلفا یا پرتو بتا به عناصر دیگری تبدیل می‌شوند. ایزوتوپ‌های غیر رادیو اکتیو از هر عنصر، ایزوتوپ پایدار نام دارند. تمام ایزوتوپ‌های پایدار شناخته شده به صورت طبیعی یافت می‌شوند. بیشتر عناصری که در طبیعت یافت می‌شوند، بیش از یک ایزوتوپ پایدار دارند. بسیاری از رادیوایزوتوپ‌ها که در طبیعت یافت نمی‌شوند، پس از سنتز مصنوعی توصیف و معرفی می‌شوند. برخی عناصر نیز دارای هیچ ایزوتوپ پایداری نیستند که عنصر پایدار نامیده می‌شوند و به عکس برخی تنها دارای ایزوتوپ‌های رادیواکتیو می‌باشند. تمام عناصری که دارای عدد اتمی بیشتر از ۸۲ باشند در این دسته قرار دارند.
ویژگی‌های عناصر > دگرشکل

مقالهٔ اصلی: دگرشکلی
اتم‌های عناصر خالص می‌توانند با یکدیگر بیش از یک نوع پیوند، ایجاد کرده و در نتیجه با چندین ساختار متفاوت مشاهده شوند. به این اشکال مختلف، آلوتروپ می‌گویند. آلوتروپ‌ها در خواص شیمیایی با یکدیگر متفاوت هستند. برای مثال، کربن می‌تواند به شکل الماس با ساختار چهاروجهی در اطراف هر اتم کربن، به شکل گرافیت با ساختار لایه‌لایه و شش وجهی، به شکل گرافین که تشکیل شده از یک لایه گرافیت و بسیار مستحکم است یا به شکل فولرن با ساختار کروی یافت شود. ریزلوله‌های کربن نیز یکی دیگر از آلوتروپ‌های کربن هستند که از لوله‌هایی با ساختار شش وجهی تشکیل شده‌اند (که حتی در خواص الکتریکی نیز می‌توانند با یکدیگر متفاوت باشند). توانایی یک عنصر برای وجود داشتن به اشکال مختلف آلوتروپی نامیده می‌شود.
حالت استاندارد یک عنصر شیمیایی، شکلی از آن عنصر است که آنتالپی استاندارد تشکیل آن در شرایط طبیعی کمینه باشد. طبق قرارداد، کمترین آنتالپی استاندارد تشکیل را در محاسبات برابر با صفر در نظر می‌گیرند. برای مثال حالت استاندارد کربن، گرافیت است؛ زیرا پایدارترین آلوتروپ در بین همه ساختارهای کربن می‌باشد.
ویژگی‌های عناصر > خلوص شیمیایی و خلوص ایزوتوپیک

خلوص شیمیایی با خلوص ایزوتوپیک متفاوت است. عنصر خالص ماده ای است که اتم‌های آن دارای عدد اتمی یکسان یا تعداد پروتون‌های یکسان باشند. در حالیکه از دیدگاه ایزوتوپیک عنصر خالص عنصری است که تنها دارای یک ایزوتوپ پایدار باشد.
برای مثال اگر ۹۹/۹۹٪ اتم‌های یک سیم مسی از اتم‌های مسی که همگی دارای ۲۹ پروتون باشند، تشکیل شده باشد، از دیدگاه شیمیایی خالص است. اما مس از دیدگاه ایزوتوپیک خالص نیست زیرا مس معمولی از دو ایزوتوپ پایدار  {\ce {^{63}cu}}به میزان ۶۹٪ و  {\ce {^{65}Cu}}به میزان ۳۱٪ با تعداد نوترون‌های متفاوت تشکیل شده است. برخی عناصر مانند طلای خالص هم از دیدگاه ایزوتوپیک و هم شیمیایی خالص هستند زیرا طلای معمولی تنها دارای یک ایزوتوپ ( {\ce {^{197}Au}}) می‌باشد.
خواص عمومی

چندین اصطلاح معمولاً برای توصیف خواص فیزیکی و شیمیایی عناصر شیمیایی استفاده می‌شوند.
خواص عمومی > رسانایی

مقالهٔ اصلی: مقاومت و رسانایی الکتریکی
نخستین وجه تمایز بین فلزات و غیر فلزات، توانایی آن‌ها در رسانایی الکتریکی است. عناصری که توانایی هدایت جریان الکتریسیته را دارند، در گروه فلزات تقسیم‌بندی می‌شوند و عناصری که رسانایی الکتریکی آن‌ها بسیار پایین است، غیر فلزات را تشکیل می‌دهند. در این میان، گروه دیگری از عناصر به نام شبه فلز نیز وجود دارند که خواصی حد واسط بین فلزات و غیر فلزات را نشان داده و به صورت نیم‌رسانا عمل می‌کنند.
معمولاً چنین تمایزاتی را در جدول تناوبی به تفاوت رنگ‌ها نشان می‌دهند. به جز تقسیم‌بندی بر اساس توانایی هدایت جریان الکتریکی، اکتینیدها، فلزهای قلیایی، فلزهای قلیایی خاکی، هالوژن‌ها، لانتانیدها، فلزهای واسطه، فلزهای پسا واسطه و گازهای نجیب نیز در جدول تناوبی حضور دارند.
خواص عمومی > حالت ماده

معیار دیگر برای متمایز کردن عناصر از یکدیگر، حالت ماده یا فاز ماده است. در دما و فشار استاندارد، فازهای متصور برای یک عنصر عبارتند از جامد، مایع و گاز. بیشتر عناصر در دمای مرسوم و فشار اتمسفر، جامد هستند. در حالی که برخی گاز بوده و تنها عناصر مایع در دمای صفر درجه سلسیوس (سی و دو درجه فارنهایت) برم و جیوه هستند. گالیم و سزیم نیز در این دما جامد هستند، اما به ترتیب در دماهای ۲۸/۴ سلسیوس و ۲۹/۸ سلسیوس تبدیل به مایع می‌شوند.
خواص عمومی > دمای جوش و دمای ذوب

دمای جوش و دمای ذوب را که معمولاً در مقیاس سلسیوس در فشار یک اتمسفر ذکر می‌شوند، می‌توان به عنوان معیاری برای تشخیص عناصر از یکدیگر مورد استفاده قرار داد. این دو معیار برای بسیاری از عناصر محاسبه شده‌اند، اما دمای ذوب و جوش برای بسیاری از عناصر مصنوعی و برخی عناصر پرتوزای بسیار کمیاب شناخته شده نیست. هلیم در صفر مطلق نیز مایع باقی می‌ماند؛ بنابراین برای این عنصر، نقطه ذوب تعریف نمی‌شود و تنها نقطه جوش برای آن معنی‌دار است.
خواص عمومی > چگالی

چگالی در دما و فشار استاندارد، برای توصیف و تشخیص عناصر از یکدیگر مورد استفاده قرار می‌گیرد. چگالی معمولاً با واحد g/cm3 بیان می‌شود. از آنجایی‌که تعداد زیادی از عناصر به شکل گاز یافت می‌شوند، چگالی آن‌ها نیز برای حالت گازی، مایع یا شکل جامد آن‌ها به صورت جداگانه بیان می‌شود. برای عناصری که آلوتروپ‌های متفاوت و در نتیجه چگالی‌های متفاوت دارند، معمولاً چگالی یک آلوتروپ به عنوان نماینده چگالی‌های متفاوت آن عنصر عنوان می‌شود. هر چند در صورت نیاز به جزئیات بیشتر می‌توان چگالی هر آلوتروپ را به صورت جداگانه عنوان کرد؛ مثلاً چگالی سه آلوتروپ معروف کربن یعنی کربن آمورفی، گرافیت و الماس به ترتیب ۱/۸–۲/۱، ۲/۲۶۷ و ۳/۵۱۵ g/cm3 می‌باشد.
خواص عمومی > ساختار بلوری

مقالهٔ اصلی: ساختار بلوری
عناصری که تاکنون به عنوان نمونه عناصر جامد مطالعه شده‌اند، هشت نوع حالت بلور را نشان می‌دهند: مکعبی، مکعبی مرکز-پر، مکعبی وجه-پر، شش وجهی، مونو کلینیک، اورتورومیک و چهار وجهی. برای برخی عناصر مصنوعی پس از اورانیوم، بلورهایی موجود است که از فرط کوچکی نمی‌توان برای آن‌ها ساختار بلوری تعیین نمود.
خواص عمومی > پیدایش عناصر بر روی زمین

از بین ۹۴ عنصری که به صورت طبیعی بر روی زمین قرار دارند، ۸۳ عنصر پایدار بوده یا خاصیت پرتوزایی ضعیفی داشته و در دسته عناصر نخستین جای دارند. ۱۱ عنصر باقی مانده نیمه عمری آنقدر کوتاه دارند که نمی‌توانسته‌اند در ابتدای پیدایش سامانه خورشیدی وجود داشته باشند و بنابراین جزو فلزات واسطه هستند. از بین این ۱۱ عنصر ۵ عنصر پولونیوم، رادون، رادیوم، آکتینیوم و پروتاکتینیوم نسبتاً کمیاب و محصول مشترک رادیوم و توریوم هستند. ۶ عنصر دیگر یعنی تکنتیوم، پرومتیوم، استاتین، فرانسیوم، نپتونیوم و پلوتونیوم که به ندرت یافت می‌شوند محصول واپاشی‌های کم‌یاب یا فرایند واکنش هسته ای اورانیوم یا فلزهای سنگین دیگرند.
تمام عناصر دارای عدد اتمی ۱ تا ۴۰ پایدارند. عناصر دارای اعداد اتمی ۴۱ تا ۸۲ به جز تکنتیوم و پرومتیوم متااستیبل می‌باشند که نیم عمر آن‌ها به اندازه ای بلند است (حداقل ۱۰۰ میلیون برابر بیش از سن تخمین زده شده کیهان که ردیابی واپاشی هسته ای آن‌ها هنور به شکل تجربی امکان‌پذیر است. عناصر با عدد اتمی ۸۳ تا ۹۴ به شکلی ناپایدارند که واپاشی آن‌ها قابل ردیابی است. سه عنصر از این عناصر یعنی بیسموت (عنصر ۸۳)، توریوم (عنصر۹۰)، و اورانیوم (عنصر ۹۲) دارای یک یا بیش از یک ایزوتوپ با نیم عمری به اندازه ای بلند هستند که از فرایند هسته زایی ستاره ای که به نوبه خود عناصر سنگین را پیش از پدید آمدن سامانه خورشیدی تولید نموده است، باقی مانده‌اند. ۲۴ عنصر باقی مانده (از پلوتونیوم به بعد) عناصر سنگین دارای نیم عمر پایینی هستند که به صورت طبیعی یافت نمی‌شوند.
جدول تناوبی

مقالهٔ اصلی: جدول تناوبی
ویژگی‌های عناصر شیمیایی در جدول تناوبی خلاصه می‌شوند. در این جدول، عناصر به ترتیب عدد اتمی در سطرها و ستون‌هایی جای گرفته‌اند. به هر سطر، یک تناوب و به هر ستون، یک گروه می‌گویند. هر چند پیش از مندلیف، کسانی سعی کرده بودند که این جدول را شکل دهند؛ اما افتخار تهیه آن به نام دیمتری مندلیف، شیمی‌دان روس، به سال ۱۸۶۹ ثبت شده است. هدف مندلیف در ابتدا نشان دادن خواص تناوبی عناصر بود. با گذشت زمان و به موازات کشف عناصر تازه، جدول بارها دستخوش تغییر و پالایش شد و مدل‌های نظری نوین برای توضیح رفتار شیمیایی عناصر ارائه شد. امروزه استفاده از جدول تناوبی در محیط‌های آموزشی به امری روزمره تبدیل شده است.
نام‌گذاری عناصر

| نام | نماد | نام لاتین |
| --- | --- | --- |
| آنتیموان | Sb | Stibium |
| مس | Cu | Cuprum |
| طلا | Au | Aurum |
| آهن | Fe | Ferrum |
| سرب | Pb | Plumbum |
| جیوه | Hg | Hydrargyrum |
| پتاسیم | K | Kalium |
| نقره | Ag | Argentum |
| سدیم | Na | Natrium |
| قلع | Sn | Stannum |
نام‌گذاری مواد مختلف که امروزه به نام عنصر شناخته می‌شوند، پیش از ارائه نظریه اتمی آغاز شده بود. بسیاری از فلزات، ترکیب‌ها و آلیاژهایی که در آن زمان از سوی شیمی‌دانان به عنوان عنصر شناخته نمی‌شدند، با توجه به ویژگی‌های زبانی و فرهنگی خاص هر منطقه، دارای نام‌های محلی بودند. حتی پس از شناخته شدن مفهوم عنصر، نام‌های موجود برای عناصر شناخته شده قدیمی مانند جیوه، طلا، نقره، آهن و … در بیشتر کشورهای دنیا حفظ شدند.
به منظور برقراری ارتباط ساده‌تر در بین محافل آکادمیک و نیز به منظور تسهیل اهداف تجاری، نام عناصر قدیمی و همین‌طور عناصری که اخیراً کشف شده‌اند، توسط آیوپاک (اتحادیه بین‌المللی شیمی کاربردی و شیمی محض) و بیشتر با نگاهی مثبت نسبت به زبان انگلیسی به عنوان یک زبان بین‌المللی انتخاب می‌شود؛ مثلاً پذیرش نام طلا (گلد) به جای Aurum به عنوان نام عنصر ۷۹ در حالی که نماد آن یعنی «Au» از زبان لاتین وام گرفته شده است، حاصل این رویکرد است.
در نیمه دوم قرن بیستم آزمایشگاه‌های فیزیک قادر به ساخت هسته عناصر با نیم‌عمر بسیار کوتاه و در کمیتی‌هایی شدند که در هر بازه زمانی بتوان آن‌ها را ردیابی کرد. این عناصر هم توسط آیوپاک معمولاً با پیشنهاد کاشفان آن‌ها نامگذاری می‌شوند. البته در مورد برخی عناصر با عدد اتمی بزرگتر از ۱۰۳ تا مدت‌ها بحث بر سر این بود که کدام گروه زودتر عناصر مذکور را سنتز کرده‌اند و بنابراین نام‌گذاری آن‌ها تا مدت‌ها به تعویق افتاد.
نام‌گذاری عناصر > نماد شیمیایی عناصر

عناصر شیمیایی طبق قرارداد با نمادهای شیمیایی نشان داده می‌شوند که از یک یا دو حرف ابتدایی از نام انگلیسی (مانند سدیم (Soda))، آلمانی (مانند تنگستن (Wolfram))، لاتین (مانند مس (Cuprum)) آن عنصر تشکیل شده است. جدول روبرو نشان دهنده نماد و نام برخی عناصر است که ریشه لاتین دارند. هر چند عناصر بسیاری هستند که نام‌های متفاوتی در زبان‌های مختلف دارند، اما نماد هر عنصر در همه زبان‌ها یکسان است.
نام‌گذاری عناصر > نماد شیمیایی عمومی

به جز نمادهای عناصر، نمادهای دیگری نیز هستند که در شیمی به صورت تک حرفی و با مفاهیم مشخص استفاده می‌شوند؛ مثلاً "X" برای اشاره به عناصر گروه هفتم یعنی هالوژن‌ها، "R" برای اشاره به رادیکال‌ها یعنی مواد مرکب مانند زنجیره‌های هیدروکربنی، "Q" برای نشان دادن گرما در واکنش‌های شیمیایی، "L" برای اشاره به لیگاندها در شیمی معدنی و شیمی فلزی آلی و "M" به صورت عمومی برای نشان دادن فلزات به کار می‌روند. "Ln" نیز یک نماد دو حرفی است که برای اشاره به لانتانیدها استفاده می‌شود.
فراوانی

مقالهٔ اصلی: فراوانی عنصرهای شیمیایی
۱۱۸ عنصر تا سه‌ماهه اول سال ۲۰۱۵ توسط شیمی‌دانان مشاهده شدند. مشاهده به این معناست که حداقل یک اتم از عنصر مورد نظر را بتوان در شرایط معتبر و قابل اطمینان ردیابی کرد. برای نمونه تا امروز تنها سه اتم از عنصر ۱۱۸ ردیابی شده است. از این میان آیوپاک تنها ۱۱۲ عنصر ابتدایی به همراه عناصر شماره ۱۱۴ و ۱۱۶ را به رسمیت شناخته است.
از میان نود و چهار عنصری که در طبیعت یافت می‌شوند، شش عنصر یعنی عناصر تکنسیم، پرومتیم، استاتین، پلوتونیم، فرانسیم و نپتونیم تنها به صورت رادیوایزوتوپ طبیعی در مقادیر بسیار ناچیز یافت می‌شوند. تمام این شش عنصر به علاوه عنصری بنام کالیفرنیم در فضا نیز ردیابی شده‌اند. ۲۲ عنصر دیگر که نه بر روی زمین و نه در فضا یافت نمی‌شوند، به‌طور مصنوعی از عناصر سبک‌تر و به روش همجوشی هسته‌ای ساخته می‌شوند.
فراوانی > فرایند ساخت عناصر در فضا

| عدد اتمی | نام عنصر | فراوانی (قسمت در میلیون) |
| --- | --- | --- |
| ۱ | هیدروژن | ۷۳۹۰۰۰ |
| ۲ | هلیم | ۲۴۰۰۰۰ |
| ۸ | اکسیژن | ۱۰۴۰۰ |
| ۶ | کربن | ۴۶۰۰ |
| ۱۰ | نئون | ۱۳۴۰ |
| ۲۶ | آهن | ۱۰۹۰ |
| ۷ | نیتروژن | ۹۶۰ |
| ۱۴ | سیلیسیم | ۶۵۰ |
| ۱۲ | منیزیم | ۵۸۰ |
| ۱۶ | گوگرد | ۴۴۰ |
همان‌طور که اشاره شد تنها ۴٪ مواد موجود در کیهان از اتم و یون تشکیل شده و به عنوان عنصر قابل شناسایی هستند. بقیه ماده موجود در کائنات که ۱۵٪ مواد موجود را تشکیل می‌دهد، ماده تاریک است که ماهیت آن بر ما شناخته شده نیست اما می‌دانیم که از اتم‌های عناصر شیمیایی تشکیل نشده‌اند زیرا حاوی پروتون، نوترون و الکترون نیستند.
بر اساس مدل استاندارد کیهان‌شناسی، فراوانی نسبی ایزوتوپ‌های ۹۴ عنصر در جهان هستی حاصل چهار پدیده است:
هسته زایی مه بانگ که در پی آن، سه یا چهار عنصر نخستین یعنی هیدروژن، هلیم، لیتیم و بریلیم تنها در چند دقیقه ابتدایی مه بانگ به وجود آمدند. به جز این عناصر مقدار کمی دوتریوم نیز در این فرایند تولید شدند. میزان لیتیم و برلیم تولید شده در این مرحله بسیار اندک بوده است. حتی ممکن است مقداری بسیار کمتر از بور نیز در این مرحله پدیدار شده باشد زیرا این عنصر در بسیاری از ستاره‌های قدیمی مشاهده شده است. در حالیکه کربن در این سیاره‌ها وجود ندارد. بر سر این مسئله که عناصر سنگین تر از بور در این مرحله تولید نشده‌اند تقریباً توافق وجود دارد؛ بنابراین عناصر ابتدایی عبارتند از  {\ce {^{1}H}}به میزان ۷۵٪،  {\ce {^{4}He}}۲۵٪، دوتریوم ۰/۰۱٪ و تنها مقداری بسیار اندک از لیتیوم، برلیوم، احتمالاً بور و شاید مقدار خیلی کمی کربن.
هسته زایی ستاره ای که بیست و دو عنصر بعدی (تا عنصر آهن) را پدیدآورد اما مقدار کمی لیتیم، برلیوم و بر نیز تولید نمود.
پدیده پراش که در طی آن هسته‌های عناصر یاد شده، محیط بین اختری را (به ویژه با عناصر لیتیم و بریلیم که به مقدار بسیار زیاد در تشعشع کیهانی یافت می‌شوند) پر نموده‌اند.
هسته زایی ابر نواختری که در آن، هسته این عناصر بر روی ستاره‌های در حال مرگ، به ویژه ابرنواخترها، تمام عناصر سنگین‌تر از آهن را به دو روش سریع (R) یا آرام (S) به وجود آوردند. هر چند به جز این دو روش، روش پروتون سریع (RP) و روش فروپاشی نوری (P) به خصوص برای تشکیل هسته اتم عناصر پر پروتون نظیر جیوه دخیل بوده‌اند.
هیدروژن فراوان‌ترین عنصر موجود در همه جهان است. پس از آن، هلیم، اکسیژن و کربن، بیشترین فراوانی را در جهان دارند.
فراوانی > فراوانی بر روی زمین

فراوان‌ترین عنصر در کره زمین و اتمسفر آن، اکسیژن با درصد جرمی ۴۹/۲ درصد است. اما فراوان‌ترین عنصر در لایه‌های مختلف کره زمین (هسته، پوسته و گوشته) آهن با درصد جرمی ۴/۷ درصد است.
نگارخانه

گاز آرگون در لوله مخصوص
سکه شناور روی جیوه
نمونه گوگرد خالص
نمونه مس خالص
نماد عناصر چهارگانه در یونان باستان
آهن با خلوص بالا
اوریجین انرژی

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نوع: شرکت سهامی عام
ISIN: AU000000ORG5 
صنعت: نفت و گاز
بنا نهاده: ۲۰۰۰
دفتر مرکزی:  سیدنی، استرالیا
مدیر عامل اجرایی: گرنت کینگ
محصولات: نفت خام گاز طبیعی برق
درآمد:  ۱۴٫۶ A$ میلیارد دلار استرالیا (۲۰۱۳)
سود خالص:  ۷۶۰ A$ میلیون دلار استرالیا (۲۰۱۳)
تعداد کارکنان: ۶٫۰۰۰ نفر (۲۰۱۳)
وبگاه: www.originenergy.com.au
نیروگاه گازی اوریجین انرژی، در نیو ساوت ولز
اوریجین انرژی (به انگلیسی: Origin Energy) شرکت انرژی استرالیایی است، که در زمینه تولید و فروش نفت خام، گاز طبیعی، ال‌پی‌جی و تولید برق از طریق انرژی زمین‌گرمایی، نیروگاه‌های بادی و نیروگاه‌های خورشیدی فعالیت می‌نماید.
شرکت اوریجین انرژی در سال ۲۰۰۰ با تفکیک از شرکت خوشه‌ای بورال لیمیتد راه‌اندازی شد. دفتر مرکزی این شرکت در شهر سیدنی، نیو ساوت ولز قرار دارد و بخشی از سهام آن در بازار بورس اوراق بهادار استرالیا معامله می‌شود.
آمریکای زیبا

|  آمریکای زیبا |  آمریکای زیبا |
| --- | --- |
کارگردان: بابک شکریان
تهیه‌کننده: آندرو سومرز
نویسنده: بابک شکریانبرایان هوریچی
بازیگران: منصورشهره آغداشلودیوید دیان
موسیقی: لوگا رامین ترکیان
تاریخ‌های انتشار: آوریل ۲۰۰۱
مدت زمان: ۹۱ دقیقه
کشور:  ایالات متحده آمریکا ایران
زبان: انگلیسی، فارسی
هزینهٔ فیلم: ۸ هزار دلار
آمریکای زیبا (به انگلیسی: America So Beautiful) فیلمی به کارگردانی بابک شکریان و با بازی منصور است که اولین بار در آوریل سال ۲۰۰۱ به نمایش درآمد.
داستان

هوشنگ (منصور) جوانی ایرانی است که بعد از انقلاب ایران به آمریکا مهاجرت کرده و با پادویی در یک مغازه امرار معاش می‌کند، اما رؤیای تأسیس یک کلوپ ایرانی ذهنش را به شدت درگیر کرده‌است. او با کمک دوستی به نام پرویز (فریبرز داودیان) مقداری پول جمع می‌کند ولی برای تهیه مابقی مجبور می‌شود از صاحب مغازه دزدی کند. وی بعد از سپردن پول به کارگزاری به نام سهمی (هوشنگ توزیع) با زنی به نام لوسی آشنا شده و.
بازیگران

منصور در نقش هوشنگ
شهره آغداشلو در نقش یک بازیگر معروف
دیوید دیان در نقش پرویز
هوشنگ توزیع در نقش سهمی
دیان گاردی در نقش لوسی
الن دا ستی در نقش حمید
آتوسا لئونی در نقش مریم
بلیندا ویموث در نقش کتی
برای مطالعهٔ بیشتر

Loewenstein, Lael (2001-05-06). "America So Beautiful". Variety (به انگلیسی). Retrieved 2019-05-07.{{cite web}}:  نگهداری یادکرد:تاریخ و سال (link)
Langford, Michelle (2002-05-21). "Dreams, Disco and Politics: An Interview with Babak Shokrian". Senses of Cinema (به انگلیسی). Retrieved 2019-05-07.{{cite web}}:  نگهداری یادکرد:تاریخ و سال (link)
اوست-ساخرای

| اوست-ساخرای Усть-Сахрай | اوست-ساخرای Усть-Сахрай |
| --- | --- |
Settlement: Settlement
کشور: روسیه
ناحیه‌های فدرال روسیه: آدیغیه
شهرستان: شهرستان مایکوپسکی
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۳:۰۰
اوست-ساخرای (به لاتین: Ust-Sakhray) یک منطقهٔ مسکونی در روسیه است که در آدیغیه واقع شده‌است.
اولاد بوجمعه (تموشنت)

| اولاد بوجمعه | اولاد بوجمعه |
| --- | --- |
موقعیت اولاد بوجمعه در نقشه: موقعیت اولاد بوجمعه در نقشه
کشور: الجزایر
استان: استان عین تموشنت
مساحت: مساحت
 • کل: ۸۱٫۶۶ کیلومتر مربع (۳۱٫۵۳ مایل مربع)
جمعیت (2010): جمعیت (2010)
 • کل: ۶۲۲۸
 • تراکم: ۷۶/کیلومتر مربع (۲۰۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (West Africa Time)
اولاد بوجمعه (به عربی: اولاد بوجمعة) یک شهرداری در الجزایر است که در استان عین تموشنت واقع شده‌است. اولاد بوجمعه ۸۱٫۶۶ کیلومتر مربع مساحت و ۶٬۲۲۸ نفر جمعیت دارد.
اوتوستراد

| اوتوستراد | اوتوستراد |
| --- | --- |
نام بومی: أوتوستراد
خاستگاه: امان، اردن
ژانر: آلترناتیو راک، رگی، فانک، ایندی راک
سال‌های فعالیت: ۲۰۰۷–اکنون
اعضا:  آفو دمیرجیان  بزن سارایره  بشار حمدان  یزن الروسان  برهان العلی  مهند شویات 
اعضای پیشین:  حمزه آرناؤوط  وسام قطاونه  عبدالرحمان عطاری 
اوتوستراد (عربی: أوتوستراد) یک گروه ایندی راک اهل امان، اردن است که در سال ۲۰۰۷ تشکیل شد.
اعضا

اشخاص زیر اعضای اصلی اوتوستراد را تشکیل می‌دادند:
آفو دمرجیان - گیتار بیش و آواز
بشار حمدان - ساکسیفون و پیانو
حمزه آرناؤوط - گیتار و آواز
وسام قطاونة - پیانو و آواز
یزن الروسان - گیتار و خواننده اصلی
برهان العلی - درامز و آواز
بعداً آرناؤوط و قطاونه از گروه جدا شدند و یزن سارایره و مهند شویات به گروه اضافه شدند.
اوارد

| اوارد | اوارد |
| --- | --- |
روستا: روستا
کشور: ایران
استان: مازندران
شهرستان: گلوگاه
بخش: مرکزی
دهستان: توسکاچشمه
جمعیت: ۶۷۰ نفر (سرشماری ۹۵)
اوارد، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان گلوگاه در استان مازندران ایران.
جمعیت

این روستا در دهستان توسکاچشمه قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۹۸۸ نفر (۲۴۷خانوار) بوده‌است. مردم اوارد از قومیت طبری هستند که ریشه آن به قوم آمارد و قوم تپوری می‌رسد. مردم اوارد به زبان طبری (مازندرانی)  سخن میگویند. سکنه بومی گلوگاه خود را تات می‌نامند و زبان خود را زبان تاتی می‌نامند. به گفته محققان تات در زبان اهالی مازندران به معنی بومی، روستایی و یکجانشین می‌باشد و منظور از تات همان قوم طبری است و منظور از زبان تاتی همان زبان طبری می‌باشد.
طرود

| طرود | طرود |
| --- | --- |
روستا: روستا
فهرست کشورهای مستقل:  ایران
استان‌های ایران: استان سمنان
شهرستان‌های ایران: شهرستان شاهرود
بخش (تقسیمات کشوری): بخش مرکزی شهرستان شاهرود
دهستان: دهستان طرود
جمعیت (۱۳۸۵): جمعیت (۱۳۸۵)
 • کل: ۱۹۰۱
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۳:۳۰ (ساعت رسمی ایران)
طُرود یکی از روستاهای شهرستان شاهرود در استان سمنان ایران است. این روستای بیابانی مرکز دهستان طرود (بخش مرکزی شهرستان شاهرود) است و در دشت کویر جای دارد. بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵، جمعیت این روستا ۱۹۰۱ نفر (۴۱۰ خانوار) بوده است.در کتب قدیمی از طرود به عنوان بندرگاه یاد می‌شده و در مسیر اصلی جاده ابریشم قرار داشته که به خور و جندق منتهی می‌شود. آنچه که از قدمت طرود به یاد مانده این است: که طرود در حال حاضر به عنوان طرود چهارم می‌باشد و سه طرود قبل از آن به علت وجود گسل بر روی خط زلزله بر اثر زلزله از بین رفته‌اند که آثارشان هنوز باقی است.ازمکانهای زیارتی وتفریحی امامزاده پیرمردان است که درفاصله بیست کیلومتری ازروستادربالای یک کوه قرارگرفته است
در سالهای اخیر پیدا شدن سنگ وکانی کمیابی به نام سولفات استرانسیوم معروف به سلستین به آبادنی ومعروفیت روستا کمک شایانی کرده است
آب و هوای طرود

آب‌وهوای طرود بسیار گرم و خشک است و دارای درختان نخل نیز هست. منطقه کویری طرود شاهرود که به ریگزار چاه جام معروف است بزرگ‌ترین نخلستان شمال شرق کشور را در خود جای داده به همراه رملهای کویری زیبا یکی از مناطق کویر گردی در ایران می‌باشد. در این کویر میزان دمای هوا در گرمترین زمان در روز (ماه تیر) به حدود ۶۰ درجه و در شب در حدود ۲۵ تا ۳۰ درجه می‌باشد. این اختلاف فاحش دما باعث خرد شدن کامل سنگها (گریه سنگ) می‌شود. در فصول سرما میزان دما در روز در حدود ۱۳ تا ۱۷ درجه ور در شب در حدود ۰ تا ۷- می‌باشد. میانگین بارندگی در این کویر در حدود ۲ تا ۵ میلیمتر در سال می‌باشد.
بسیاری از مردم این روستا به مرور زمان به محله طرودی‌ها در شهرهای شاهرود و گرگان مهاجرت کرده‌اند.
پوشش گیاهی طرود

از محصولات کشاورزی منطقه می‌توان خرما، سیر، شلغم، جو، گندم، گوجه و یونجه را نام برد که تولیدات خرما و سیر آن به شهرهای اطراف ارسال می‌شود.
تولیدات دامی

تولیدات دامی این منطقه شامل شتر، شترمرغ، بز و بره می‌باشد. کیفیت شیر شتر و گوشت دامهای این منطقه بسیار بالاست. همچنین محصولات دامی مانندکره وکشک وهاروشه آن بسیارمرغوب است ومشتری بسیاردارد
دسترسی

طرود در مسیر راه ارتباطی شاهرود به اصفهان قراردارد.که درفاصله ۱۲۵ کیلومتری درجنوب شهرشاهرودقراردارد
آموس رکس

| 0 | 1 |
| --- | --- |
Amos Andersonin taidemuseo Amos Andersons konstmuseum: Amos Andersonin taidemuseo Amos Andersons konstmuseum
بنیان‌گذاری: ۱۹۶۵ (۱۹۶۵)
مکان: هلسینکی، فنلاند
مختصات: ۶۰°۱۰′۰۶″ شمالی ۲۴°۵۶′۱۴″ شرقی﻿ / ﻿۶۰٫۱۶۸۳۳°شمالی ۲۴٫۹۳۷۲۲°شرقی﻿ / 60.16833; 24.93722
گونه: موزه هنر
آموس رکس (Amos Rex) یک موزه هنری به نام ناشر و حامی هنر آموس اندرسون است که در بنای لاسیپالاتسی در خیابان مانرهایمینتی در هلسینکی واقع شده‌است.
این موزه در سال ۲۰۱۸ افتتاح شد و به سرعت به محبوبیت بین‌المللی رسید و بازدید ماهانه آن تا ۱۰۰۰۰ نفر برآورد شد.
پیشینه

در سال ۱۹۱۳، اندرسون طراحی ساختمانی در ایرژنکاتو را آغاز کرد. این ساختمان هم به عنوان محل زندگی خصوصی اندرسون و هم به عنوان فضای اداری برای مشاغل و فعالیت‌های وی در نظر گرفته شده بود. پس از مرگ اندرسون در سال ۱۹۶۱، این ساختمان به بنیاد هنری آموس اندرسون که مشهور به آموس رکس است تبدیل شد که در سال ۱۹۶۵ رسماً افتتاح و درهای خود را به روی عموم باز کرد. ساخت موزه جدید در ژانویه ۲۰۱۶ آغاز شد و در اوت ۲۰۱۸ افتتاح شد.