اندامک
اندامک‌های یوکاریوتی

یاخته‌های یوکاریوتی دارای ساختاری پیچیده هستند. غشای این یاخته‌ها دولایه‌ای و از جنس لیپید(فسفو لیپید) است و این یاخته‌ها دارای اندامک‌های بزرگ و کوچکی هستند که می‌توان با میکروسکوپ نوری، اندامک‌های بزرگ‌تر همچون هسته و واکوئل را مشاهده کرد.
نکته: همهٔ یوکاریوت‌ها دربرداندهٔ همهٔ اندامک‌های فهرست‌شدهٔ زیر نیستند. همچنین برخی از اندامک‌ها نیز فقط در انواع خاصی از سلول‌ها، موجود بوده و برخی از آن‌ها مانند میتوکندری در برخی سلول‌ها موجود نیستند.
| اندامک | کارکرد اصلی | ساختار | جانداران | ملاحظات |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| کلروپلاست (پلاست) | فتوسنتز، گیراندازی انرژی نورانی جهت تولید کربوهیدرات | دوغشایی | گیاهان، آغازیان (منسوخ: جانداران دیسه‌ربایی) |  |
| شبکه اندوپلاسمی | translation and folding of new proteins (rough endoplasmic reticulum), expression of lipids (smooth endoplasmic reticulum) | تک‌غشایی | همه یوکاریوت‌ها | rough endoplasmic reticulum is covered with ribosomes, has folds that are flat sacs; smooth endoplasmic reticulum has folds that are tubular |
| تاژک | locomotion, sensory |  | برخی از یوکاریوت‌ها |  |
| دستگاه گلژی | sorting, packaging, processing and modification of proteins | تک‌غشایی | همه یوکاریوت‌ها | cis-face (convex) nearest to rough endoplasmic reticulum; trans-face (concave) farthest from rough endoplasmic reticulum |
| میتوکندری | energy production from the oxidation of glucose substances and the release of adenosine triphosphate | دوغشایی | اغلب یوکاریوت‌ها | has own DNA; theorized to be engulfed by an ancestral eukaryotic cell (endosymbiosis) |
| واکوئل | storage, transportation, helps maintain homeostasis | تک‌غشایی | یوکاریوت‌ها |  |
| هسته | DNA maintenance, controls all activities of the cell, RNA transcription | دوغشایی | همه یوکاریوت‌ها | contains bulk of genome |
میتوکندری‌ها و پلاست‌ها از جمله کلروپلاست، دارای غشا دولایه و دی‌ان‌ای مجزا و مخصوص خود هستند.
| اندامک یا ماکرومولکول | عملکرد اصلی | نوع ساختار | نوع جاندار |
| --- | --- | --- | --- |
| آکروزوم | کمک به اتصال اسپرم به تخمک | غشاء تک‌لایه | اکثر جانوران |
| اتوفاگوزوم | وزیکول تجزیه‌کننده اندامک‌ها و اجزا سیتوپلاسم | غشای دولایه | همه یوکاریوت‌ها |
| سانتریول | ایفای نقش در تقسیم سلول | ریزلوله | جانوران |
| مژک | حرکت سلول در محیط | ریزلوله | جانوران، پروتوزوئا و تعداد کمی از گیاه |
| یاخته گزنده | نیش زدن | coiled hollow tubule | گزنده‌تباران |
| Eyespot apparatus جسم بینایی | شناسایی جهت نور و کمک به فرایند حرکت به سوی نور |  | جلبک‌های سبز و ت‌سلولی‌های فتوسنتزکننده مانند euglenids |
| گلایکوزوم | انجام فرایند قندکافت | غشاء تک‌لایه | برخی پروتوزوئاها از جمله مته‌تن‌سانان |
| گلایوکسیزوم | تبدیل چربی‌ها به قند | غشاء تک‌لایه | گیاهان |
| هیدروژنوزوم | ایجاد انرژی و هیدروژن | دولایه | تعداد کمی از تک‌سلولی‌ها |
| لیزوزوم | کمک به تجزیه مولکول‌های بزرگ مانند پروتئین و پلی‌ساکاریدها | غشاء تک‌لایه | جانوران |
| ملانوزوم | ذخیره رنگدانه‌ها | غشاء تک‌لایه | جانوران |
| میتوزوم | probably plays a role in Iron-sulfur cluster(12) (Fe-S) assembly | غشا دولایه | چند تک‌سلولی فاقد میتوکندری |
| تارچه | ساختار یاخته ماهیچه‌ای | ساختار رشته‌ای | جانوران |
| هستک | پیش‌تولید ریبوزوم‌ها | پروتئین، دی‌ان‌ای و آران‌ای | اکثر یوکاریوت‌ها |
| ocelloid | شناسایی جهت نور و کمک به فرایند حرکت سلول به سوی نور | غشا دولایه | Warnowiaceae |
| parenthesome | ناشناخته | ناشناخته | قارچ |
| پراکسی‌زوم | تجزیه هیدروژن پراکسید | غشاء تک‌لایه | همهٔ یوکاریوت‌ها |
| porosome | ترشح | غشاء تک‌لایه | همهٔ یوکاریوت‌ها |
| پروتئازوم | تجزیهٔ پروتئین‌های مازاد یا آسیب‌دیده از طریق پروتئین‌کافت | مجموعه بسیار بزرگ پروتِینی | همهٔ یوکاریوت‌ها و برخی باکتری‌ها و آرکی‌ها |
| ریبوزوم | فرایند ترجمه | پروتئین و آران‌ای | همهٔ یووکاریوت‌ها |
| stress granule | ذخیره آران‌ای پیام‌رسان | mRNP | اکثر یوکاریوت‌ها |
| TIGER domain | پروتئین‌های رمزنگار آران‌ای پیام‌رسان | فاقد غشا | اکثر جانداران |
| وزیکول | حمل مواد | تک‌غشایی | همگی یووکاریوت‌ها |
سایر ساختارهای مرتبط:
سیتوزول
دستگاه غشایی درونی
نوکلئوزوم
ریزلوله‌ها