آفریقای جنوبی

آفریقای جنوبی (به انگلیسی: South Africa) با نام رسمی جمهوری آفریقای جنوبی (به انگلیسی: Republic of South Africa (RSA)) کشوری در جنوب آفریقا و در سواحل دو اقیانوس اطلس و هند است. این کشور با جمعیتی برابر ۶۳ میلیون نفر سومین کشور پر جمعیت در آفریقای جنوب صحرا (sub-saharan africa) است.
آفریقای جنوبی دو کشور لسوتو و اسواتینی را در دل خود جای داده است به گونه ای که کشور لسوتو در درون آفریقای جنوبی محصور شده و تنها با آفریقای جنوبی مرز مشترک دارد ولی کشور اسواتینی با اینکه در آفریقای جنوبی جای گرفته اما از سوی خاور با کشور موزامبیک مرز مشترک دارد.
آفریقای جنوبی همچنین از سوی شمال خاوری با زیمبابوه و از شمال با بوتسوانا و از شمال باختری با نامبیا و از سوی خاور با موزامبیک مرز مشترک دارد.
آفریقای جنوبی در دو سوی خود به دو اقیانوس هند و اطلس می‌رسد به گونه ای که از جنوب خاوری با اقیانوس هند و از سوی جنوب باختری به اقیانوس اطلس پیوند می‌خورد.
این کشور سه پایتخت گوناگون دارد: قوهٔ مجریه در پرتوریا، پارلمان در کیپ تاون، و قوهٔ قضائیه در بلوم فونتین مستقر است. پرجمعیت‌ترین شهر این کشور ژوهانسبورگ (با جمعیتی نزدیک به شش میلیون تن) است.
جمهوری آفریقای جنوبی به سه دلیل تکاملی متفاوت را نسبت به دیگر کشورهای آفریقایی تجربه کرده است. اول اینکه مهاجرت از اروپا کمی بعد از این‌که کمپانی هند شرقی هلند ایستگاهی در مکان امروزی کیپ تاون ایجاد کرد، آغاز شد. دومین اهمیت راهبردی آبراه کیپ است که با بسته شدن کانال سوئز در طی جنگ ۶ روزه اهمیت آن بیشتر مسجل شد و مورد سوم این که منابع کانی غنی این منطقه باعث اهمیت بیشتر این کشور در میان کشورهای غربی به ویژه در اواخر سدهٔ نوزدهم شد که بعدها در دوران جنگ سرد اهمیت بیشتری پیدا کرد.
به دلیل مهاجرت آفریقای جنوبی از لحاظ نژادی بسیار متنوع است. بزرگ‌ترین جمعیت‌های دورگه و اروپایی و هندی در آفریقا در این کشور مستقر هستند. سیاه‌پوستان ۸۰٫۹ درصد مردم این کشور را تشکیل می‌دهند و از این رو بزرگ‌ترین گروه نژادی این کشورند. سفید پوستان با جمعیتی برابر ۷٫۸ درصد کل اقلیت نژادی در این کشور هستند. بیشینهٔ مردم این کشور مسیحی‌اند ولی گروه اندکی از مسلمانان (نزدیک به دو درصد جمعیت کل) نیز در آن زندگی می‌کنند.
درگیری‌های نژادی میان اقلیت سفیدپوستان و سیاهپوستان اکثریت در تاریخ و سیاست آفریقای جنوبی نقش مهمی را بازی کرده است و به دوره تاریخی آپارتاید در آفریقای جنوبی منجر شده است که در سال ۱۹۴۸ توسط حزب ملی آفریقای جنوبی تأسیس شد. اگر چه از قبل جداسازی نژادی در این کشور وجود داشت. قوانینی که آپارتاید را تعریف می‌کردند در سال ۱۹۹۱ به تدریج توسط حزب ملی لغو شدند و این به دلیل درگیری‌های خشونت‌آمیز بود که باعث تحریم‌های بین‌المللی اقتصادی از سوی جامعهٔ بین‌المللی می‌شد. این منازعات بین اکثریت سیاهپوستان و بسیاری از سفید پوستان، رنگین پوستان و هندیان اتفاق می‌افتاد.
این کشور از معدود کشورهای آفریقایی است که در آن هرگز کودتا نشده و انتخابات منظم در طول یک سده گذشته در آن برگزار شده است. با این حال اکثریت سیاهپوستان تا سال ۱۹۹۴ دارای حق رای نبودند. این کشور از اعضای بنیان‌گذار اتحادیه آفریقا است و دومین اقتصاد بزرگ را در میان اعضای آن دارد. سازمان ملل، اتحادیه کشورهای همسود، سازمان تجارت جهانی، صندوق بین‌المللی پول، گروه ۷۷ و گروه ۲۰ از دیگر سازمان‌های بین‌المللی است که آفریقای جنوبی در آن‌ها عضویت دارد. جمهوری آفریقای جنوبی همچنین پس از رفع آپارتاید، در سال ۱۹۹۴ به جنبش عدم تعهد پیوست.
نظام سیاسی این کشور مردم‌سالاری پارلمانی است اما پست ریاست دولت و ریاست کشور در یک رئیس‌جمهور منتخب پارلمان ادغام شده است. پارلمان این کشور از دو مجلس تشکیل می‌شود، مجلس شورای ملی استان‌ها و شورای ملی.
آفریقای جنوبی ۱۱ زبان رسمی دارد؛ ۹ زبان از زبان‌های آفریقایی خانوادهٔ بانتو و دو زبان اروپایی؛ یکی زبان آفریکانس که از هلندی ریشه گرفته و زبان اکثریت سفیدپوستان و دورگه‌های این کشور است و دیگری زبان انگلیسی که در تجارت و عرصهٔ عمومی استفاده زیادی دارد، اما فقط پنجمین زبان پرگویشور در خانه‌هاست.
از آفریقای جنوبی به‌عنوان ملت رنگین‌کمان یاد می‌شود، این اصطلاح را نخستین بار اسقف اعظم دسموند توتو به کار برد و بعدها رئیس‌جمهور آفریقای جنوبی، نلسون ماندلا از آن به عنوان استعاره‌ای برای توصیف پیشرفت‌های جدید تنوعات فرهنگی نشات گرفته از ایدئولوژی آپارتاید استفاده کرد. آفریقای جنوبی میزبان جام جهانی ۲۰۱۰ بود و این نخستین بار بود که این تورنمنت در آفریقا برگزار شد.
این کشور در زمان آپارتاید با ایران روابط نزدیکی داشت و صادرکننده نفت، الماس، طلا، نقره، پنبه ،سلاح و اورانیوم و وارد کنندهٔ نوشیدنی‌های مختلف از بود. پس از انقلاب ۵۷ ایران به جنبش تحریم آفریقای جنوبی پیوست و این دو کشور قطع رابطه کردند. پس از رفع آپارتاید در سال ۱۹۹۴ میلادی روابط این دو کشور ادامه یافت.
این کشور اتشفشان‌های زیادی نیز دارد.