stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
سرب
کاربردها > فرم عنصری

فلز سرب دارای چندین ویژگی مکانیکی مفید است که شامل چگالی بالا، نقطه ذوب پایین، قابلیت کشسانی و عدم واکنش نسبی است. بسیاری از فلزات در برخی از این جنبه‌ها بر سرب برتری دارند، اما به‌طور کلی کمتر رایج بوده و استخراج آن‌ها از سنگ‌های معدنی دشوارتر است. سمیت سرب باعث شده که از برخی کاربردهای آن کاسته شود.
سرب از زمان اختراع گلوله‌ها در قرون وسطی برای ساخت گلوله‌ها استفاده شده است. این فلز ارزان است؛ نقطه ذوب پایین آن به این معناست که گلوله‌های اسلحه‌های کوچک و گلوله‌های تفنگ ساچمه‌ای می‌توانند با حداقل تجهیزات فنی ریخته‌گری شوند؛ همچنین چگالی آن بیشتر از سایر فلزات رایج است که این امر باعث می‌شود سرعت گلوله بهتر حفظ شود. این فلز همچنان ماده اصلی برای گلوله‌ها است که با فلزات دیگر به‌عنوان سخت‌کننده‌ها آلیاژ می‌شود. نگرانی‌هایی در مورد آسیب‌هایی که گلوله‌های سربی در شکار می‌توانند به محیط زیست وارد کنند، مطرح شده است. تفنگ ساچمه‌زنی کارتریج‌های تفنگ ساچمه‌ای استفاده‌شده برای شکار پرندگان آبزی باید امروز در ایالات متحده آمریکا، کانادا، و در اروپا.
چگالی بالا و مقاومت به خوردگی سرب در بسیاری از کاربردهای مرتبط بهره‌برداری شده است. از آن به‌عنوان ballast در کیل قایق‌های بادبانی استفاده می‌شود؛ چگالی آن به‌این معناست که می‌تواند حجم کمی اشغال کرده و مقاومت در برابر آب را حداقل کند، بنابراین اثر کج شدن باد روی بادبان‌ها را متعادل می‌کند. از آن در غواصی اسکوبا برای سیستم وزن‌دهی غواصی استفاده می‌شود تا بر شناوری غواص غلبه کند. در سال ۱۹۹۳، پایه برج کج پیزا با ۶۰۰ تن سرب تثبیت شد. به‌دلیل مقاومت در برابر خوردگی، سرب به‌عنوان غلاف محافظ برای کابل‌های زیرآبی استفاده می‌شود.
سرب کاربردهای زیادی در صنعت ساختمان دارد؛ ورق‌های سرب به‌عنوان فلزات معماری در مواد سقف‌سازی، پوشش‌دهی، آب‌بندی، آب‌ریزها و اتصالات آب‌ریزها، و دیوارهای بلند سقف استفاده می‌شوند. سرب هنوز در ساخت تندیس‌ها و مجسمه‌ها استفاده می‌شود، از جمله برای قاب‌ها. در گذشته، گاهی از آن برای متعادل‌سازی چرخ‌های خودرو استفاده می‌شد؛ به دلایل زیست‌محیطی، این استفاده در حال کنار گذاشته شدن است و به مواد دیگری ترجیح داده می‌شود.
سرب به آلیاژهای مس، مانند برنج (آلیاژ) و برنز اضافه می‌شود تا قابلیت ماشین‌کاری آن‌ها را بهبود بخشد و خواص روانکاری آن را افزایش دهد؛ زیرا سرب تقریباً در مس حل نمی‌شود، سرب در نواقص موجود در آلیاژ، مانند مرز دانه، به‌صورت گلوله‌های جامد تشکیل می‌شود. در غلظت‌های پایین، به‌علاوه نقش روان‌کننده‌ای که ایفا می‌کند، این گلوله‌ها از تشکیل براده هنگام کار روی آلیاژ جلوگیری کرده و به این ترتیب قابلیت ماشین‌کاری را بهبود می‌بخشند. آلیاژهای مس با غلظت‌های بالاتر سرب در یاتاقانها استفاده می‌شوند. سرب روانکاری فراهم می‌کند و مس از حمایت بار برخوردار است.
چگالی بالا، عدد اتمی، و قابلیت شکل‌دهی سرب، اساس استفاده از آن به‌عنوان یک مانع برای جذب صدا، ارتعاش و تابش را تشکیل می‌دهد. سرب هیچ فرکانس رزونانس طبیعی ندارد؛ به همین دلیل، ورق‌های سربی به‌عنوان لایه‌ای برای کاهش صدا در دیوارها، کف‌ها و سقف‌های استودیوهای صدا استفاده می‌شود. لوله‌های ارگان معمولاً از یک آلیاژ سرب ساخته می‌شوند که با مقادیر مختلفی از قلع ترکیب می‌شود تا صدای هر لوله کنترل شود. سرب به‌عنوان یک ماده محافظ سربی در برابر پرتو یونیزان در علوم هسته‌ای و در اتاق‌های اشعه ایکس به‌طور گسترده‌ای استفاده می‌شود به دلیل چگالی و ضریب جذب بالای آن. سرب مذاب به‌عنوان خنک‌کننده در رآکتور سریع خنک‌شده سرب استفاده شده است.
کاربردها > باتری‌ها

بزرگ‌ترین استفاده از سرب در اوایل قرن بیست‌ویکم در باتری‌های اسید-سرب است. سرب در باتری‌ها تماس مستقیم با انسان ندارد، بنابراین نگرانی‌های کمتری در مورد سمیت آن وجود دارد. افرادی که در تولید باتری‌های سربی یا کارگاه‌های بازیافت آن‌ها کار می‌کنند ممکن است در معرض گرد و غبار سرب قرار گیرند و آن را استنشاق کنند. واکنش‌های موجود در باتری میان سرب، دی‌اکسید سرب و اسید سولفوریک منبع قابل اعتمادی از ولتاژ فراهم می‌آورد. ابرخازنهایی که باتری‌های اسید-سرب را دربردارند، در مقیاس کیلووات و مگاوات در استرالیا، ژاپن و ایالات متحده در کاربردهایی مانند تنظیم فرکانس، تسویه و تغییر خورشیدی، تسویه باد و دیگر کاربردها نصب شده‌اند. این باتری‌ها چگالی انرژی و کارایی شارژ-دشارژ کمتری نسبت به باتری‌های یون‌لیتیم دارند، اما به‌طور قابل توجهی ارزان‌تر هستند.
کاربردها > پوشش برای کابل‌ها

سرب در کابل‌های برق با ولتاژ بالا به‌عنوان ماده پوسته‌ای برای جلوگیری از نفوذ آب به عایق استفاده می‌شود؛ این کاربرد در حال کاهش است زیرا استفاده از سرب در حال کنار گذاشته شدن است. استفاده از سرب در لحیم برای الکترونیک نیز در برخی کشورها در حال کاهش است تا میزان خطر زیست‌محیطی زباله‌ها کاهش یابد. سرب یکی از سه فلزی است که در آزمایش اودی برای مواد موزه‌ها استفاده می‌شود، که کمک می‌کند تا اسیدهای آلی، آلدهیدها و گازهای اسیدی شناسایی شوند.
کاربردها > ترکیبات

علاوه بر اینکه باتری‌های اسید-سرب اصلی‌ترین کاربرد سرب فلزی هستند، این باتری‌ها همچنین اصلی‌ترین مصرف‌کننده ترکیبات سربی نیز می‌باشند. واکنش ذخیره/انتشار انرژی در این دستگاه‌ها شامل سرب(II) سولفات و دی‌اکسید سرب است:
سایر کاربردهای ترکیبات سربی بسیار تخصصی هستند و اغلب در حال کاهش می‌باشند. عوامل رنگ‌دهنده مبتنی بر سرب در لعابها و شیشه‌ها استفاده می‌شوند، به‌ویژه برای سایه‌های قرمز و زرد. در حالی که رنگ‌های سربی در اروپا و آمریکای شمالی کنار گذاشته شده‌اند، هنوز در کشورهای کمتر توسعه‌یافته‌ای مانند چین، هند، یا اندونزی استفاده می‌شوند. سرب تترااستات و دی‌اکسید سرب به‌عنوان عوامل اکسیدکننده در شیمی آلی استفاده می‌شوند. سرب به‌طور مکرر در پوشش پلی‌وینیل کلراید کابل‌های الکتریکی استفاده می‌شود. همچنین می‌تواند برای درمان فتیله‌های شمع استفاده شود تا سوزاندن یکنواخت و طولانی‌تری فراهم آورد. به دلیل سمیت آن، تولیدکنندگان در اروپا و آمریکای شمالی از جایگزین‌هایی مانند روی استفاده می‌کنند. شیشه کریستال از ۱۲–۲۸٪ اکسید سرب (II) تشکیل شده است که ویژگی‌های اپتیکی آن را تغییر می‌دهد و انتقال تابش یونیزه‌کننده را کاهش می‌دهد، ویژگی‌ای که در تلویزیون‌ها و مانیتورهای قدیمی با لامپ پرتوی کاتدی استفاده می‌شد. نیمه‌رساناهای مبتنی بر سرب مانند تلورید سرب و سلنید سرب در سلول‌های فتوولتائیک و آشکارسازهای فروسرخ استفاده می‌شوند.
اثرات بیولوژیکی

مقالهٔ اصلی: مسمومیت با سرب
| سرب> خطرات | سرب> خطرات |
| --- | --- |
GHS pictograms: 
سیستم هماهنگ جهانی طبقه‌بندی و برچسب‌گذاری مواد شیمیایی: Danger
GHS hazard statements: H302, H332, H351, <span class="abbr" style="color: blue; border-bottom: 1px dotted blue"  title="Error in hazard statements">H360Df, H373, H410
GHS precautionary statements: P201, P261, P273, P304, P340, P312, P308, P313, <span class="abbr" style="color: blue; border-bottom: 1px dotted blue"  title="Error in hazard statements">P391
لوزی آتش:     
به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa): به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa)
Infobox references: Infobox references
:   
سرب هیچ نقش بیولوژیکی تأیید شده‌ای ندارد و هیچ سطح ایمنی تأیید شده‌ای برای قرارگیری در معرض سرب وجود ندارد. مطالعه‌ای که در سال ۲۰۰۹ توسط کانادا و آمریکا انجام شد، به این نتیجه رسید که حتی در سطوحی که به نظر می‌رسد خطر کمی دارند یا هیچ خطری ندارند، سرب می‌تواند «نتایج منفی در سلامت روانی» ایجاد کند. شیوع آن در بدن انسان—به‌طور متوسط ۱۲۰ میلی‌گرم در بزرگسالان—فقط از روی (۲۵۰۰ میلی‌گرم) و آهن (۴۰۰۰ میلی‌گرم) بیشتر است و تنها فلزات سنگین می‌باشند. نمک (شیمی)های سرب به‌طور بسیار مؤثری توسط بدن جذب می‌شوند. مقدار کمی از سرب (۱٪) در استخوان‌ها ذخیره می‌شود؛ بقیه آن در ادرار و مدفوع طی چند هفته از قرارگیری در معرض، دفع می‌شود. حدود یک‌سوم از سرب در بدن کودک دفع می‌شود. قرارگیری مداوم در معرض سرب می‌تواند منجر به زیست‌انباشتگی آن شود.
اثرات بیولوژیکی > سمیت

سرب یک فلز بسیار سمی است (چه استنشاق شود و چه بلعیده شود) و تقریباً تمام ارگان‌ها و سیستم‌های بدن انسان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. در سطوح هوایی ۱۰۰ میلی‌گرم بر مترمکعب، سرب بلافاصله برای زندگی و سلامت خطرناک است. بیشتر سرب بلعیده‌شده در خون جذب می‌شود. علت اصلی سمیت سرب تمایل آن به اختلال در عملکرد صحیح آنزیم‌ها است. این کار را با پیوستن به تیول (شیمی) موجود در بسیاری از آنزیم‌ها انجام می‌دهد، یا با شبیه‌سازی و جابجایی فلزات دیگر که به‌عنوان کوفاکتور (بیوشیمی) در بسیاری از واکنش‌های آنزیمی عمل می‌کنند. فلزات ضروری که سرب با آن‌ها تعامل دارد شامل کلسیم، آهن و روی است. سطوح بالای کلسیم و آهن معمولاً برخی حفاظت از مسمومیت با سرب فراهم می‌کنند؛ سطوح پایین آن‌ها باعث افزایش حساسیت به سرب می‌شود.
اثرات بیولوژیکی > اثرات

سرب می‌تواند آسیب شدیدی به مغز و کلیه‌ها وارد کرده و در نهایت منجر به مرگ شود. با تقلید از کلسیم، سرب قادر است از سد خونی مغزی عبور کند. این عنصر باعث تخریب غلاف‌های میلین در نورونها، کاهش تعداد آن‌ها، اختلال در مسیرهای ناقل عصبی و کاهش رشد نورونی می‌شود. در بدن انسان، سرب آنزیم‌های پروفوبیلیروژن سنتاز و فروکلاتاز را مهار کرده و از تشکیل پروفوبیلیروژن و ترکیب آهن با پروتوپرفیرین IX، که آخرین مرحله در سنتز هم است، جلوگیری می‌کند. این امر منجر به سنتز ناکارآمد هم و ایجاد کم‌خونی میکروسیتیک می‌شود.
علائم مسمومیت با سرب شامل بیماری کلیوی، دردهای شکمی شبیه کولیک و احتمالاً ضعف در انگشتان، مچ یا مچ پا است. افزایش اندک فشار خون، به‌ویژه در افراد میانسال و سالمند، ممکن است آشکار باشد و می‌تواند به کم‌خونی منجر شود.[نیازمند منبع] چندین مطالعه، عمدتاً مقطعی، ارتباط بین افزایش مواجهه با سرب و کاهش تغییرپذیری ضربان قلب را نشان داده‌اند. در زنان باردار، قرارگیری در معرض مقادیر زیاد سرب ممکن است منجر به سقط جنین شود. همچنین مواجهه مزمن و شدید با سرب می‌تواند موجب کاهش باروری در مردان شود.
در مغز در حال رشد کودکان، سرب در تشکیل سیناپس در قشر مغز، رشد مواد شیمیایی عصبی (از جمله ناقل‌های عصبی) و سازماندهی مجرای یونی اختلال ایجاد می‌کند. قرارگیری در معرض سرب در دوران کودکی با افزایش خطر اختلالات خواب و خواب‌آلودگی بیش از حد در دوران بعدی زندگی مرتبط است. سطح بالای سرب در خون با تأخیر در بلوغ دختران ارتباط دارد. افزایش و کاهش سطح مواجهه با سرب موجود در هوا، ناشی از احتراق تترااتیل سرب در بنزین طی قرن بیستم، با نوسانات تاریخی در سطح جرم و جنایت مرتبط دانسته شده است.
اثرات بیولوژیکی > منابع مواجهه

مواجهه با سرب یک مسئله جهانی است، زیرا استخراج و ذوب سرب، تولید، دفع و بازیافت باتری در بسیاری از کشورها رایج است. سرب از طریق استنشاق، بلع یا جذب از طریق پوست وارد بدن می‌شود. تقریباً تمام سرب استنشاق‌شده جذب بدن می‌شود؛ در حالی که میزان جذب از طریق بلع بین ۲۰ تا ۷۰ درصد متغیر است و کودکان نسبت به بزرگسالان درصد بیشتری را جذب می‌کنند.
مسمومیت معمولاً از طریق مصرف غذا یا آب آلوده به سرب ایجاد می‌شود و به‌ندرت بر اثر بلع تصادفی خاک، گرد و غبار یا رنگ‌های حاوی سرب رخ می‌دهد. محصولات دریایی می‌توانند در صورت قرارگیری در معرض پساب‌های صنعتی حاوی سرب آلوده شوند. میوه‌ها و سبزیجات نیز در خاک‌های دارای سطوح بالای سرب آلوده می‌شوند. خاک ممکن است از طریق تجمع ذرات سرب از لوله‌های آب، رنگ سرب و بقایای انتشار سرب از بنزین آلوده شود.
استفاده از سرب در لوله‌های آب در مناطقی که آب نرم یا اسیدی دارند، مشکلی جدی محسوب می‌شود. آب سخت لایه‌های محافظ نامحلولی را در سطح داخلی لوله‌ها تشکیل می‌دهد، در حالی که آب نرم و اسیدی باعث حل شدن سرب موجود در لوله‌ها می‌شود. حل شدن دی‌اکسید کربن در آب می‌تواند منجر به تشکیل بی‌کربنات سرب محلول شود؛ آب اکسیژنه نیز ممکن است سرب را به صورت هیدروکسید سرب (II) حل کند. مصرف طولانی‌مدت چنین آبی می‌تواند به مشکلات جدی سلامتی ناشی از سمیت سرب منجر شود. هرچه آب سخت حاوی کلسیم بی‌کربنات و کلسیم سولفات بیشتری باشد، لایه محافظ داخلی لوله‌ها از کربنات سرب یا سولفات سرب بیشتر تشکیل می‌شود.
بلعیدن رنگ‌های حاوی سرب مهم‌ترین منبع تماس کودکان با این ماده است؛ یکی از منابع مستقیم، جویدن لبه‌های رنگ‌شدهٔ پنجره‌های قدیمی است. علاوه بر این، زمانی که رنگ حاوی سرب روی یک سطح تخریب می‌شود، به شکل پوسته‌پوسته در می‌آید و به گرد و غبار تبدیل می‌شود. این گرد و غبار سپس از طریق تماس دست با دهان یا از طریق غذای آلوده یا نوشیدنی وارد بدن می‌شود. بلعیدن برخی طب سنتی ممکن است منجر به تماس با سرب یا ترکیبات آن شود.
استنشاق، دومین مسیر اصلی مواجهه با سرب است که افراد سیگاری و به‌ویژه کارگران شاغل در مشاغل مرتبط با سرب را تحت تأثیر قرار می‌دهد. دود سیگار علاوه بر مواد سمی دیگر، حاوی ایزوتوپ‌های سرب رادیواکتیو است. «در نتیجهٔ تلاش‌های نظارتی آژانس حفاظت از محیط زیست ایالات متحده، سطح سرب در هوا [در ایالات متحده] بین سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۰ حدود ۸۶ درصد کاهش یافته است.» میزان غلظت سرب در هوای ایالات متحده در سال ۲۰۱۴ به کمتر از استاندارد ملی ۰٫۱۵ μg/m3 رسید.
تماس پوستی ممکن است برای افرادی که با ترکیبات آلی سرب کار می‌کنند، قابل توجه باشد. میزان جذب پوستی سرب معدنی کمتر از سرب آلی است.
اثرات بیولوژیکی > منابع مواجهه > سرب در مواد غذایی

سرب ممکن است در غذا وجود داشته باشد اگر مواد غذایی در خاک آلوده به سرب رشد کرده باشند، آلودگی سرب موجود در هوا بر محصولات تأثیر بگذارد، حیوانات در رژیم غذایی خود سرب مصرف کنند، یا این ماده از طریق ظروف ذخیره‌سازی یا پخت‌وپز وارد غذا شود. بلعیدن رنگ‌های حاوی سرب و باتری‌ها یکی دیگر از مسیرهای تماس دام‌ها با این ماده است که می‌تواند در نهایت بر سلامت انسان تأثیر بگذارد. شیر تولید شده توسط دام‌های آلوده می‌تواند با رقیق‌سازی به سطح پایین‌تری از غلظت سرب برسد و برای مصرف فروخته شود.
در بنگلادش، ترکیبات سرب به زردچوبه اضافه شده‌اند تا رنگ آن زردتر شود. باور بر این است که این عمل از دهه ۱۹۸۰ آغاز شده و تا تا تاریخ ۲۰۱۹ ادامه داشته است. این موضوع یکی از منابع اصلی سطوح بالای سرب در این کشور محسوب می‌شود.
در هنگ‌کنگ، حداکثر میزان مجاز سرب در مواد غذایی، ۶ قسمت در میلیون برای مواد جامد و ۱ قسمت در میلیون برای مایعات است.
گرد و غبار حاوی سرب می‌تواند بر روی دانه‌های کاکائو که در فضای باز و نزدیک به کارخانه‌های آلاینده خشک می‌شوند، بنشیند. در دسامبر ۲۰۲۲، Consumer Reports با آزمایش ۲۸ برند شکلات تلخ دریافت که ۲۳ مورد از آن‌ها دارای سطوح بالقوه خطرناک سرب، کادمیم یا هر دو هستند. این سازمان از تولیدکنندگان شکلات خواسته است که سطح سرب را کاهش دهند، زیرا می‌تواند به ویژه برای جنین در حال رشد مضر باشد.
در مارس ۲۰۲۴، سازمان غذا و دارو (آمریکا) به‌طور داوطلبانه فراخوانی برای شش برند دارچین به دلیل آلودگی به سرب صادر کرد. این اقدام پس از دریافت ۵۰۰ گزارش از مسمومیت با سرب در کودکان انجام شد. سازمان غذا و دارو (FDA) تشخیص داد که دارچین با سرب(II) کرومات تقلب شده است.
اثرات بیولوژیکی > منابع مواجهه > سرب در اسباب‌بازی‌های پلاستیکی

بر اساس گزارش مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری (ایالات متحده), استفاده از سرب در پلاستیک‌ها تا سال ۲۰۲۴ ممنوع نشده است. سرب باعث نرم شدن پلاستیک و افزایش انعطاف‌پذیری آن می‌شود تا بتواند به شکل اولیه خود بازگردد. مشخص شده که جویدن مداوم عایق پلاستیکی رنگی از سیم‌های برق لخت‌شده، در یک مرد ۴۶ ساله منجر به افزایش سطح سرب در بدن او شده است. ممکن است از سرب در اسباب‌بازی‌های پلاستیکی برای پایدارسازی مولکول‌ها در برابر گرما استفاده شود. گرد و غبار سرب زمانی تشکیل می‌شود که پلاستیک در معرض نور خورشید، هوا و مواد شوینده قرار بگیرد، زیرا این عوامل باعث شکستن پیوند شیمیایی بین سرب و پلاستیک می‌شوند.
اثرات بیولوژیکی > درمان

درمان معمول برای مسمومیت با سرب شامل تجویز دیمرکاپرول و دی مرکاپتو سوکسینیک اسید است. در موارد حاد، ممکن است از سدیم کلسیم ادتات، چنگاله کلسیم و نمک دی‌سدیم اتیلن‌دی‌آمین‌تترااستیک اسید (اتیلن‌دی‌آمین‌تترااستیک اسید) استفاده شود. این ماده تمایل بیشتری به سرب نسبت به کلسیم دارد، بنابراین با جایگزینی آن، ترکیب چنگاله‌ای سرب تشکیل شده و از طریق ادرار دفع می‌شود، درحالی‌که کلسیم بی‌ضرر باقی می‌ماند.
تأثیرات زیست‌محیطی

استخراج، تولید، استفاده و دفع سرب و محصولات آن باعث آلودگی گسترده خاک‌ها و منابع آبی زمین شده است. انتشار جوی سرب در دوران انقلاب صنعتی و همچنین دورهٔ استفاده از بنزین سرب‌دار در نیمه دوم قرن بیستم به اوج خود رسید.
منابع انتشار سرب شامل منابع طبیعی (یعنی غلظت طبیعی سرب موجود)، تولیدات صنعتی، سوزاندن زباله و بازیافت، و جابجایی سرب دفن‌شدهٔ پیشین هستند. به‌ویژه در مناطق جنوبی جهان، با حذف تدریجی سرب از سایر مصارف، فعالیت‌های بازیافت سرب به‌عنوان روشی ارزان برای تأمین سرب مورد نیاز تولید جهانی، به منبعی مستند از قرار گرفتن در معرض سرب تبدیل شده است. غلظت‌های بالای سرب همچنان در خاک‌ها و رسوبات مناطق پساصنعتی و شهری باقی مانده‌اند؛ انتشار صنعتی، از جمله انتشار ناشی از سوزاندن زغال‌سنگ، در بسیاری از نقاط جهان، به‌ویژه در کشورهای در حال توسعه، ادامه دارد.
سرب می‌تواند در خاک‌ها، به‌ویژه خاک‌های دارای محتوای آلی بالا، تجمع یافته و صدها تا هزاران سال باقی بماند. سرب محیطی می‌تواند با فلزات دیگر موجود در سطح و داخل گیاهان رقابت کند و احتمالاً فتوسنتز را مهار کرده و در غلظت‌های بالا، رشد و بقای گیاهان را تحت تأثیر قرار دهد. آلودگی خاک‌ها و گیاهان می‌تواند منجر به ورود سرب به زنجیره غذایی شود و بر میکروارگانیسم‌ها و جانوران تأثیر بگذارد. در جانوران، سرب در بسیاری از اندام‌ها سمیت نشان می‌دهد و پس از بلع، استنشاق یا جذب از طریق پوست، به سیستم عصبی، کلیه، تولیدمثل، خون‌سازی و سیستم قلبی‌عروقی آسیب می‌رساند. ماهیان از هر دو منبع آب و رسوب، سرب را جذب می‌کنند؛ تجمع زیستی آن در زنجیره غذایی تهدیدی برای ماهیان، پرندگان و پستانداران دریایی محسوب می‌شود.
سرب حاصل از فعالیت‌های انسانی شامل سرب موجود در ساچمه و وزنه ماهیگیری است. این منابع همراه با مکان‌های تولید سرب، از مهم‌ترین منابع آلودگی محسوب می‌شوند. استفاده از سرب در ساچمه و وزنه ماهیگیری در ایالات متحده در سال ۲۰۱۷ ممنوع شد، اما این ممنوعیت تنها برای یک ماه اجرایی بود، و ممنوعیت مشابهی در اتحادیه اروپا در حال بررسی است.
روش‌های تحلیلی برای تعیین مقدار سرب در محیط شامل طیف‌نورسنجی، طیف‌سنجی فلورسانس پرتو ایکس، طیف‌سنجی اتمی و الکتروشیمی هستند. یک الکترود انتخابی یونی ویژه بر اساس یونوفور S,S'-متیلن‌بیس(N,N-دی‌ایزوبوتیلدی‌تیوکربامات) توسعه یافته است. یکی از مهم‌ترین آزمایش‌های زیستی برای سنجش مسمومیت با سرب، اندازه‌گیری سطح δ-آمینولوولینیک اسید در پلاسما، سرم و ادرار است.
محدودیت‌ها و روش‌های کاهش آلودگی

تا اواسط دهه ۱۹۸۰، استفاده از سرب در صنایع به‌طور قابل‌توجهی کاهش یافت. در ایالات متحده، قوانین زیست‌محیطی موجب کاهش یا حذف سرب از محصولات غیر باتری، از جمله بنزین، رنگ‌ها، لحیم‌کاری‌ها و سیستم‌های آب‌رسانی شدند. همچنین، در نیروگاه‌های زغال‌سنگ‌سوز تجهیزات کنترلی برای جلوگیری از انتشار ذرات سرب نصب گردید. در سال ۱۹۹۲، کنگره ایالات متحده، آژانس حفاظت از محیط زیست را موظف کرد تا سطح سرب در خون کودکان این کشور را کاهش دهد. استفاده از سرب همچنین با اجرای دستورالعمل محدودیت مواد خطرناک اتحادیه اروپا در سال ۲۰۰۳، محدودتر شد. ممنوعیت استفاده از ساچمه‌های سربی برای شکار و تیراندازی ورزشی در هلند در سال ۱۹۹۳، میزان رسوب سرب را از ۲۳۰ تن در سال ۱۹۹۰ به ۴۷٫۵ تن در سال ۱۹۹۵ کاهش داد. با این حال، استفاده از سرب در بنزین هوایی برای هوانوردی عمومی در اتحادیه اروپا همچنان تا سال ۲۰۲۲ مجاز بوده است.
در ایالات متحده، حد مجاز مواجهه با سرب در محیط کار برای سرب فلزی، ترکیبات معدنی سرب و صابون‌های سربی، به میزان ۵۰ میکروگرم بر متر مکعب در یک شیفت کاری ۸ ساعته تعیین شده است. همچنین، حد مجاز سطح سرب در خون در سال ۲۰۱۲ به ۵ میکروگرم در هر ۱۰۰ گرم خون کاهش یافت. با این حال، سرب همچنان ممکن است در مقادیر خطرناک در برخی محصولات مانند ظروف سفالی، وینیل (مانند عایق‌های سیم‌های برق) و برنج چینی یافت شود. خانه‌های قدیمی ممکن است همچنان دارای رنگ‌های سرب‌دار باشند. اگرچه رنگ سفید سربی در کشورهای صنعتی از بازار حذف شده است، اما برخی رنگدانه‌های سربی، مانند سرب(II) کرومات زرد، هنوز برای کاربردهای خاص، به‌ویژه در رنگ‌آمیزی خطوط جاده‌ها استفاده می‌شوند.
سنباده‌زنی رنگ‌های قدیمی حاوی سرب، گرد و غبار سمی تولید می‌کند که استنشاق آن خطرناک است. برخی مقامات، اجرای برنامه‌های کاهش آلودگی سرب را در املاک مسکونی دارای کودکان خردسال اجباری کرده‌اند. استفاده از سرب در بنزین هوایی برای هوانوردی عمومی در ایالات متحده همچنان تا سال ۲۰۲۳ مجاز بوده است.
زباله‌های سربی، بسته به حوزه قضائی و ماهیت زباله‌ها، ممکن است به‌عنوان زباله‌های خانگی (برای تسهیل فعالیت‌های کاهش آلودگی سرب)  یا به‌عنوان زباله‌های خطرناک که نیاز به درمان یا ذخیره‌سازی ویژه دارند، در نظر گرفته شوند. سرب در مکان‌های تیراندازی به محیط‌زیست وارد می‌شود و چندین روش مدیریت سرب برای مقابله با آلودگی ناشی از آن توسعه یافته است. مهاجرت سرب در خاک‌های اسیدی می‌تواند افزایش یابد؛ برای مقابله با این مسئله، توصیه می‌شود خاک‌ها با آهک خنثایش شوند تا از زهکشی سرب جلوگیری شود.
تحقیقات زیادی در مورد چگونگی حذف سرب از سیستم‌های زیستی از طریق روش‌های زیستی انجام شده است: استخوان‌های ماهی در حال تحقیق هستند تا توانایی آن‌ها در زیست‌پالایی سرب در خاک‌های آلوده بررسی شود. قارچ Aspergillus versicolor برای جذب یون‌های سرب از زباله‌های صنعتی قبل از رهاسازی در منابع آب مؤثر است. چندین باکتری نیز برای توانایی آن‌ها در حذف سرب از محیط زیست مورد تحقیق قرار گرفته‌اند، از جمله باکتری‌های کاهش‌دهنده سولفات Desulfovibrio و Desulfotomaculum که هر دو در محلول‌های آبی بسیار مؤثر هستند. گیاه Urochloa ramosa (چمن ارزن) توانایی تجمع مقادیر زیادی از فلزات مانند سرب و روی را در بافت‌های شاخه و ریشه خود دارد و آن را به گیاهی مهم برای پاکسازی خاک‌های آلوده تبدیل می‌کند.
برای مطالعهٔ بیشتر

Astrid, S.; Helmut, S.; Sigel, R. K. O., eds. (2017). Lead: Its Effects on Environment and Health. Metal Ions in Life Sciences. Vol. 17. De Gruyter. ISBN 978-3-11-044107-9. Table of contents
Casas, J. S.; Sordo, J., eds. (2006). Lead Chemistry, Analytical Aspects. Environmental Impacts and Health Effects. Elsevier. ISBN 978-0-444-52945-9.
Hunt, A.; Abraham, J. L.; Judson, B.; Berry, C. L. (2003). "Toxicologic and epidemiologic clues from the characterization of the 1952 London smog fine particulate matter in archival autopsy lung tissues". Environmental Health Perspectives. 111 (9): 1209–1214. Bibcode:2003EnvHP.111.1209H. doi:10.1289/ehp.6114. PMC 1241576. PMID 12842775.
Ingalls, Walter Renton (1865-), Lead Smelting and Refining, With Some Notes on Lead Mining
Zhang, Hao; Wei, Kai; Zhang, Mengyu; Liu, Rutao; Chen, Yadong (2014). "Assessing the mechanism of DNA damage induced by lead through direct and indirect interactions". Journal of Photochemistry and Photobiology B: Biology. 136: 46–53. Bibcode:2014JPPB..136...46Z. doi:10.1016/j.jphotobiol.2014.04.020. PMID 24844619.
نمونه‌ای از سرب که از حالت مذاب جامد شده است
وزنه‌های ماهیگیری از جنس سرب
شهاب‌سنگ هولسینگر، بزرگ‌ترین قطعه از شهاب‌سنگ کانیون دیابلو. تاریخ‌گذاری سنجش سن اورانیوم-سرب و سنجش سن سرب-سرب این شهاب‌سنگ به تعیین سن زمین در ۴٫۵۵ میلیارد ± ۷۰ میلیون سال کمک کرد.
آزمون شعله: رنگ شعله سرب آبی کمرنگ
اکسید سرب (II)
سرب و اکسیژن در یک ساختار بلوری چهارگوش از سرنج
آنیون هرم مربعی کلاه‌دار [Pb9]4− از [K(18-crown-6)]2K2Pb9·(en)1.5
ساختار یک مولکول تترااتیل‌سرب:

  کربن

  هیدروژن

  سرب
نمودار نهایی فرایند s-process، از جیوه تا پولونیم. خطوط و دایره‌های قرمز نشان‌دهنده گیراندازی نوترونها هستند؛ پیکان‌های آبی نشان‌دهنده واپاشی بتاها هستند؛ پیکان سبز نمایانگر یک واپاشی آلفا است؛ پیکان‌های سیان نشان‌دهنده گیراندازی الکترونها هستند.
سرب به عنوان یک عنصر نسبتاً رایج در پوسته (سیاره) برای شماره اتمی بالای خود (۸۲) محسوب می‌شود. بیشتر عناصر با شماره اتمی بالای ۴۰ فراوانی کمتری دارند.
گلوله‌های سربی قدیمی یونانی با آذرخش بالدار در یک طرف و نوشته ΔΕΞΑΙ ("بگیر این را") در طرف دیگر
تخته سربی مگلیانو، ایتالیا، دارای نوشته‌ای از اترسک در اواسط قرن ۵ پیش از میلاد.
چاه‌های سربی رومی
الیزابت یکم معمولاً با چهره‌ای سفید شده به تصویر کشیده می‌شد. تصور می‌شود که سرب در سفیدکننده‌های صورت به مرگ او کمک کرده است
تصویر از استخراج سرب در منطقه بالایی رود می‌سی‌سی‌پی در ایالات متحده در سال ۱۸۶۵
تصویر تبلیغاتی برای Dutch Boy رنگ سرب، ایالات متحده، ۱۹۱۲
تولید اولیه سرب از سال ۱۸۴۰
آجرهای سرب (آلیاژ شده با ۴٪ آنتیموان) برای محافظت در برابر تابش استفاده می‌شوند.
یک تندیس سربی پوشیده از طلا در قرن ۱۷
شیشه کریستال
سرب(II) کرومات و سرنج
نشانه‌های مسمومیت با سرب
ثبت کیموگرافی اثر استات سرب بر روی قلب قورباغه در یک آزمایش
محل جمع‌آوری باتری در داکار، سنگال، جایی که در سال ۲۰۰۸ حداقل ۱۸ کودک بر اثر مسمومیت با سرب جان باختند.
تصویر رادیولوژی از یک قوی مرده در کُنده-سور-لِسکو (شمال فرانسه) که وجود ساچمه‌های سربی را نشان می‌دهد. صدها گلوله سربی در بدن این پرنده دیده می‌شود (در حالی که تنها دوازده عدد می‌تواند یک قوی بالغ را ظرف چند روز از بین ببرد). چنین لاشه‌هایی از منابع آلودگی محیط‌زیست به سرب محسوب می‌شوند.
ووتکورزیا

Village
| Votkurzya Воткурзя | Votkurzya Воткурзя |
| --- | --- |
Village: Village
Votkurzyaموقعیت روی نقشه باشقیرستانVotkurzyaموقعیت روی نقشه روسیه: Votkurzyaموقعیت روی نقشه باشقیرستانVotkurzyaموقعیت روی نقشه روسیه
مختصات: ۵۵°۴۶′ شمالی ۵۴°۵۴′ شرقی﻿ / ﻿۵۵٫۷۶۷°شمالی ۵۴٫۹۰۰°شرقی﻿ / 55.767; 54.900: مختصات: ۵۵°۴۶′ شمالی ۵۴°۵۴′ شرقی﻿ / ﻿۵۵٫۷۶۷°شمالی ۵۴٫۹۰۰°شرقی﻿ / 55.767; 54.900
ناحیه‌های فدرال روسیه: باشقیرستان
شهر: شهرستان بورایفسکی
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۵:۰۰
ووتکورزیا (انگلیسی: Votkurzya) یک شهرک در شهرستان بورایفسکی باشقیرستان کشور روسیه است.
روت وست‌هایمر

| روت وست‌هایمر | روت وست‌هایمر |
| --- | --- |
نام هنگام تولد: Karola Ruth Siegel
زادهٔ: ۴ ژوئن ۱۹۲۸
درگذشت: ۱۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۴ (۹۶ سال) منهتن
آرامگاه: پاراموس، نیوجرسی، U.S.
ملیت: جمهوری وایمار
دیگر نام‌ها: Dr. Ruth Ruth K. Siegel Ruth K. Westheimer
شهروندی: German Reich (1928–1935) United States (1965–2024) Germany (2007–2024)
تحصیلات:  دانشگاه پاریس (بی‌ای)  نیو اسکول (ام‌ای)  دانشگاه کلمبیا (EdD)  دانشگاه کرنل 
پیشه‌ها: [[Sex therapist academic talk show host author]]
سال‌های فعالیت: ۱۹۵۹–۲۰۲۴
قد: ۴ ft ۷ in (۱۴۰ cm)
عضو هیئت مدیرهٔ: Museum of Jewish Heritage
همسران:  David Bar-Haim (ا. ۱۹۵۰–۱۹۵۵)  Dan Bommer (ا. ۱۹۵۶–۱۹۵۷)  Manfred Westheimer (ا. ۱۹۶۱–۱۹۹۷) 
فرزندان: 2, including Joel Westheimer
جوایز: الگو:Ubil
پیشینه نظامی: پیشینه نظامی
وفاداری:  اسرائیل
Branch:  هگانا
Service years: ۱۹۴۶–۱۹۴۹
Conflict: جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل
 :  
روت وست‌هایمر (انگلیسی: Ruth Westheimer; ۴ ژوئن ۱۹۲۸ – ۱۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۴) مجری رادیو، مجری تلویزیون، استاد دانشگاه، جامعه‌شناس، نویسنده، بازیگر تلویزیون، بازیگر تئاتر، صداپیشه، و تک‌تیرانداز اهل جمهوری وایمار بود. وی بین سال‌های ۱۹۵۹ تا ۲۰۲۴ میلادی فعالیت می‌کرد.
وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون مدال افتخار جزیره الیس شده است.