stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
غلامرضا رضایی
آمار

| باشگاه | دسته | فصل | لیگ> بازی | لیگ> گل | جام حذفی> بازی | جام حذفی> گل | آسیا> بازی | آسیا> گل | مجموع> بازی | مجموع> گل |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| فجر سپاسی | لیگ برتر | ۱۳۸۲–۱۳۸۳ | ۲۷ | ۴ | ۰ | ۰ | _ | _ | ۲۷ | ۴ |
| فجر سپاسی | لیگ برتر | ۱۳۸۳–۱۳۸۴ | ۲۴ | ۵ | ۰ | ۰ | _ | _ | ۲۴ | ۵ |
| فجر سپاسی | لیگ برتر | ۱۳۸۴–۱۳۸۵ | ۲۴ | ۲ | ۰ | ۰ | _ | _ | ۲۴ | ۲ |
| مجموع فجر سپاسی | مجموع فجر سپاسی | مجموع فجر سپاسی | ۷۵ | ۱۱ | ۰ | ۰ | _ | _ | ۷۵ | ۱۱ |
| صبای قم | لیگ برتر | ۱۳۸۵–۱۳۸۶ | ۳۲ | ۷ | ۲ | ۰ | _ | _ | ۳۴ | ۷ |
| صبای قم | لیگ برتر | ۱۳۸۶–۱۳۸۷ | ۲۶ | ۵ | ۰ | ۰ | ۴ | ۰ | ۳۰ | ۵ |
| مجموع صبای قم | مجموع صبای قم | مجموع صبای قم | ۵۸ | ۱۲ | ۲ | ۰ | ۴ | ۰ | ۶۴ | ۱۲ |
| امارات متحده عربی | امارات متحده عربی | امارات متحده عربی | لیگ | لیگ | جام حذفی | جام حذفی | آسیا | آسیا | مجموع | مجموع |
| الامارات | لیگ امارات | ۱۳۸۷–۱۳۸۸ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | _ | _ | ۰ | ۰ |
| مجموع الامارات | مجموع الامارات | مجموع الامارات | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | _ | _ | ۰ | ۰ |
| ایران | ایران | ایران | لیگ | لیگ | جام حذفی | جام حذفی | آسیا | آسیا | مجموع | مجموع |
| فولاد | لیگ برتر | ۱۳۸۸–۱۳۸۹ | ۱۷ | ۷ | ۱ | ۰ | _ | _ | ۱۸ | ۷ |
| مجموع فولاد | مجموع فولاد | مجموع فولاد | ۱۷ | ۷ | ۱ | ۰ | _ | _ | ۱۸ | ۷ |
| پرسپولیس | لیگ برتر | ۱۳۸۹–۱۳۹۰ | ۲۳ | ۵ | ۱ | ۰ | ۲ | ۰ | ۲۶ | ۵ |
| پرسپولیس | لیگ برتر | ۱۳۹۰–۱۳۹۱ | ۲۸ | ۲ | ۲ | ۰ | ۶ | ۲ | ۳۶ | ۴ |
| پرسپولیس | لیگ برتر | ۱۳۹۱–۱۳۹۲ | ۲۴ | ۳ | ۵ | ۱ | _ | _ | ۲۹ | ۴ |
| پرسپولیس | لیگ برتر | ۱۳۹۲–۱۳۹۳ | ۹ | ۰ | ۰ | ۰ | _ | _ | ۹ | ۰ |
| مجموع پرسپولیس | مجموع پرسپولیس | مجموع پرسپولیس | ۸۴ | ۱۰ | ۸ | ۱ | ۸ | ۲ | ۱۰۰ | ۱۳ |
| فولاد | لیگ برتر | ۱۳۹۲–۱۳۹۳ | ۱۴ | ۰ | ۲ | ۰ | ۷ | ۳ | ۲۳ | ۳ |
| مجموع فولاد | مجموع فولاد | مجموع فولاد | ۱۴ | ۰ | ۲ | ۰ | ۷ | ۳ | ۲۳ | ۳ |
| نفت تهران | لیگ برتر | ۱۳۹۳–۱۳۹۴ | ۱۲ | ۵ | ۳ | ۰ | ۸ | ۲ | ۲۳ | ۷ |
| مجموع نفت تهران | مجموع نفت تهران | مجموع نفت تهران | ۱۲ | ۵ | ۳ | ۰ | ۸ | ۲ | ۲۳ | ۷ |
| سایپا | لیگ برتر | ۱۳۹۴–۱۳۹۵ |  |  |  |  | _ | _ |  |  |
| مجموع سایپا | مجموع سایپا | مجموع سایپا |  |  |  |  | _ | _ |  |  |
| مجموع آمار | مجموع آمار | مجموع آمار | ۲۵۵ | ۴۵ | ۱۶ | ۱ | ۲۷ | ۷ | ۳۰۰ | ۵۳ |
| فصل | باشگاه | پاس گل |
| --- | --- | --- |
| ۱۳۸۴–۱۳۸۵ | فجر سپاسی | ۳ |
| ۱۳۸۵–۱۳۸۶ | فجر سپاسی | ۲ |
| ۱۳۸۶–۱۳۸۷ | صبای قم | ۵ |
| ۱۳۸۷–۱۳۸۸ | صبای قم | ۳ |
| ۱۳۸۸–۱۳۸۹ | فولاد | ۲ |
| ۱۳۸۹–۱۳۹۰ | پرسپولیس | ۶ |
| ۱۳۹۰–۱۳۹۱ | پرسپولیس | ۷ |
| ۱۳۹۱–۱۳۹۲ | پرسپولیس | ۵ |
| ۱۳۹۲–۱۳۹۳ | پرسپولیس | ۰ |
| ۱۳۹۲–۱۳۹۳ | فولاد | ۲ |
| ۱۳۹۳–۱۳۹۴ | نفت تهران | ۰ |
حضور در تیم ملی ایران

رضایی در سال ۱۳۸۷ به تیم ملی فوتبال ایران به مربیگری علی دایی دعوت شد؛ که در بازی با تیم ملی فوتبال زامبیا اولین گل ملی خود را به ثمر رساند. وی ۵۰ بازی برای تیم ملی فوتبال ایران انجام داده‌است و ۱۱ گل ملی در کارنامه ورزشی خود دارد. او در جام ملت‌های آسیا ۲۰۱۱ حضور داشت و از بازیکنان فیکس تیم ملی بود و یک گل مقابل عراق برای تیم ملی کشورمان ایران به ثمر رساند.
او از سال ۱۳۸۷تا ۱۳۹۲به‌طور کامل در تیم ملی کشور ایران حضور داشت.
غلامرضا رضایی با تیم ملی کشورمان ایران با سرمربی گری علی دایی قهرمان مسابقات فوتبال غرب آسیا ۲۰۰۸ شد.
گلهای ملی

| تعداد | تاریخ | میزبان | رقیب | گل | نهایی | رقیب |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ | ۵ خرداد ۱۳۸۷ | ورزشگاه آزادی، تهران |  زامبیا | ۰-۲ | ۲–۳ | دوستانه |
| ۲ | ۱۵ خرداد ۱۳۸۷ | ورزشگاه عباسیون، دمشق |  سوریه | ۰-۱ | ۰–۲ | مرحله مقدماتی جام جهانی فوتبال ۲۰۱۰ |
| ۳ | ۲ تیر ۱۳۸۷ | ورزشگاه آزادی، تهران |  کویت | ۰-۲ | ۰–۲ | مرحله مقدماتی جام جهانی فوتبال ۲۰۱۰ |
| ۴ | ۱۷ مرداد ۱۳۸۷ | ورزشگاه تختی، تهران |  فلسطین | ۰-۲ | ۰–۳ | مسابقات فوتبال غرب آسیا ۲۰۰۸ |
| ۵ | ۲۳ مرداد ۱۳۸۷ | ورزشگاه تختی، تهران |  سوریه | ۰-۲ | ۰–۲ | مسابقات فوتبال غرب آسیا ۲۰۰۸ |
| ۶ | ۱۹ آبان ۱۳۸۷ | ورزشگاه بین‌المللی خلیفه، دوحه |  قطر | ۰-۱ | ۰–۱ | دوستانه |
| ۷ | ۲۵ دی ۱۳۸۷ | ورزشگاه آزادی، تهران |  سنگاپور | ۰-۳ | ۰–۶ | مقدماتی جام ملت‌های آسیا ۲۰۱۱ |
| ۸ | ۱۶ دی ۱۳۸۸ | ورزشگاه ملی سابق ، سنگاپور، کالنگ |  سنگاپور | ۱-۳ | ۱–۳ | مقدماتی جام ملت‌های آسیا ۲۰۱۱ |
| ۹ | ۲۱ دی ۱۳۸۹ | ورزشگاه احمد بن علی، الریان |  عراق | ۱-۱ | ۱–۲ | جام ملتهای آسیا ۲۰۱۱ |
| ۱۰ | ۱۹ مهر ۱۳۹۰ | ورزشگاه آزادی، تهران |  بحرین | ۰-۶ | ۰–۶ | مسابقات انتخابی جام جهانی ۲۰۱۴ - مرحله سوم (آسیا) |
| ۱۱ | ۲۴ آبان ۱۳۹۰ | ورزشگاه گلورا بونگ کارنو، جاکارتا |  اندونزی | ۰-۳ | ۱–۴ | مسابقات انتخابی جام جهانی ۲۰۱۴ - مرحله سوم (آسیا) |
افتخارات

غلامرضا رضایی با نفت تهران در سال ۱۳۹۴. پرسپولیس تهران
قهرمان جام حذفی ۹۰–۱۳۸۹
نایب قهرمان جام حذفی ۹۲–۱۳۹۱
فولاد خوزستان
قهرمان لیگ برتر ۹۳–۱۳۹۲
تیم ملی فوتبال ایران
قهرمان مسابقات فوتبال غرب آسیا ۲۰۰۸
غلامرضا رضایی با نفت تهران در سال ۱۳۹۴.
مونیکا ویتی

| مونیکا ویتی | مونیکا ویتی |
| --- | --- |
در ۱۹۹۰: در ۱۹۹۰
نام هنگام تولد: ماریا لوییزا سچیارلی
زادهٔ: ۳ نوامبر ۱۹۳۱ رم، ایتالیا
درگذشت: ۲ فوریهٔ ۲۰۲۲ (۹۰ سال) رم، ایتالیا
ملیت: ایتالیایی
پیشه: هنرپیشه
سال‌های فعالیت: ۱۹۵۴–۱۹۹۲
همسر: روبرتو روسو (ا. ۲۰۰۰)
مونیکا ویتی (به ایتالیایی: Monica Vitti) با نام اصلی ماریا لوییزا سچیارلی (۳ نوامبر ۱۹۳۱ – ۲ فوریه ۲۰۲۲) بازیگر اهل ایتالیا بود که بیشتر برای بازی در فیلم‌های میکل‌آنجلو آنتونیونی در اوایل دهه ۱۹۶۰ (میلادی) شناخته می‌شد.
زندگی

مونیکا ویتی با نام اصلی ماریا لوییزا سچیارلی در ۲ نوامبر ۱۹۳۱ در شهر رم زاده شد. در ایام نوجوانی در چند فیلم آماتور بازی کرد. ویتی در رشته بازیگری در آکادمی ملی هنرهای نمایشی رم (فارغ‌التحصیل سال ۱۹۵۳) و در کالج پیتمن تحصیل کرد.
میکل‌آنجلو آنتونیونی و ویتی در اواخر دهه ۱۹۵۰ (میلادی) با یکدیگر آشنا شدند. رابطه آنها تا بعد از ساخته شدن فیلم ماجرا قوی‌تر شد. اما آنها تا اواخر دهه ۱۹۶۰ (میلادی) هیچ فیلمی با یکدیگر نساختند و رابطه‌شان رو به سردی رفت تا در نهایت به صورت رسمی از یکدیگر جدا شدند. در مصاحبه‌ای که بعدها ویتی داشت گفت که آنتونیونی رابطه را تمام کرده‌است. مونیکا ویتی پس از کار با آنتونیونی ویتی بیشتر تمرکز خود را بر روی بازی در فیلم‌های کمدی گذاشت و فیلم‌های زیادی با ماریو مونیچلی کارگردان ایتالیایی ساخت. ویتی در نقش‌های مقابل بازیگران بزرگی همچون مارچلو ماسترویانی، ریچارد هریس، درک بوگارد و آلن دلون بازی کرده بود. مونیکا ویتی در سال ۱۹۹۵ با روبرتو روسو ازدواج کرد که از ۱۹۷۵ با یکدیگر زندگی می‌کردند.
مونیکا ویتی زندگی‌نامه خود را در دهه ۱۹۹۰ (میلادی) با نام تختی مانند گل رز منتشر کرد مه به یکی از پرفروش‌ترین کتاب‌ها در ایتالیا تبدیل شد و وارد متون درسی مدارس و دانشگاه‌ها شد. او در آن زمان گفت: «موفقیت کتاب، شگفت‌انگیزترین اتفاقی است که برای من رخ داده است؛ هزار بار بهتر از بردن یک اسکار.»
درگذشت

مونیکا ویتی در ۹۰ سالگی درگذشت. وزیر فرهنگ ایتالیا او را «ملکه سینمای ایتالیا» توصیف کرد.
جوایز و افتخارات

ویتی موفق به کسب پنج جایزه دیوید دی دوناتلو برای بهترین بازیگر زن، هفت جایزه گلدن گلاب ایتالیا برای بهترین بازیگر زن، یک جایزه گلدن گلاب ایتالیا برای دستاورد هنری و یک جایزه شیر طلایی جشنواره فیلم ونیز برای دستاورد هنری شده‌است.
رود وولچینا

| رود وولچینا | رود وولچینا |
| --- | --- |
The Volchina close to its mouth: The Volchina close to its mouth
مکان: مکان
کشور: روسیه
ویژگی‌های ظاهری: ویژگی‌های ظاهری
سرآب:  
 • مکان: دریاچه وولچینو
 :  
دهانه: رود مولوگا
 • مختصات: ۵۷°۴۹′۰۸″ شمالی ۳۵°۵۲′۰۴″ شرقی﻿ / ﻿۵۷٫۸۱۸۸۹°شمالی ۳۵٫۸۶۷۷۸°شرقی﻿ / 57.81889; 35.86778
طول: ۱۰۶ کیلومتر (۶۶ مایل)
اندازهٔ حوضه: ۳٬۰۵۰ کیلومتر مربع (۱٬۱۸۰ مایل مربع)
ویژگی‌های حوضه: ویژگی‌های حوضه
توالی: الگو:RMologa
رود وولچینا (انگلیسی: Volchina)  یک رودخانه در استان تور کشور روسیه است.
سرخیو گومز (بازیکن فوتبال، زاده ۲۰۰۰)

سرجیو گومس (انگلیسی: Sergio Gómez؛ زادهٔ ۴ سپتامبر ۲۰۰۰) بازیکن فوتبال اهل اسپانیا است که در پست مدافع چپ و هافبک هجومی برای باشگاه منچسترسیتی در لیگ برتر انگلستان بازی می‌کند.
وی همچنین در تیم‌های ملی فوتبال زیر ۱۶ سال اسپانیا، زیر ۱۷ سال اسپانیا، زیر ۱۸ سال اسپانیا، زیر ۱۹ سال اسپانیا، و زیر ۲۱ سال اسپانیا بازی کرده‌است.
افتخارات > باشگاهی > بارسلونا

قهرمانی لیگ جوانان یوفا(۱):۲۰۱۷–۱۸
افتخارات > باشگاهی > هوئسکا

قهرمانی سگوندا دیویسیون(۱):۲۰۱۹-۲۰
افتخارات > باشگاهی > منچستر سیتی

قهرمانی لیگ برتر فوتبال انگلستان(۱):۲۳–۲۰۲۲
قهرمانی جام حذفی فوتبال انگلستان(۱):۲۳–۲۰۲۲
قهرمانی لیگ قهرمانان اروپا(۱):۲۳–۲۰۲۲
قهرمانی سوپرجام اروپا(۱):۲۰۲۳
قهرمانی جام باشگاه‌های جهان(۱):۲۰۲۳
افتخارات > ملی > زیر ۱۷ سال اسپانیا

جام ملت‌های اروپا زیر ۱۷ سال(۱):۲۰۱۷
افتخارات > ملی > زیر ۱۸ سال اسپانیا

قهرمانی بازی های مدیترانه ای(۱):۲۰۱۸
افتخارات > ملی > زیر ۱۹ سال اسپانیا

جام ملت‌های اروپا زیر ۱۹ سال(۱):۲۰۱۹
گلستان ارم

منظومهٔ گلستان ارم یا بکتاش نامه اثر رضاقلیخان هدایت، شاعر دوره قاجاریه است که در ۲۶۴۲ بیت در بحر هزج و در چهل و چهار باب نگاشته شده‌است. و یکی از شش منظومهٔ کتابِ او با عنوان «سِتّهٔ ضروریّه» می‌باشد. مشروح افسانهٔ عاشقی و دلدادگی رابعه بنت کعب، از نخستین زنان سخنگوی پارسی که در قرن چهارم هجری می‌زیسته‌است، نسبت به بکتاش را که غلامی از غلامان برادرش بوده، در آن به نظم کشیده شده‌است.
نخست شاعر به تبعیت از سنت شاعران بلند مرتبه پارسی گوی به توحید و تقدیس ذات پروردگار و نعت پیامبر پرداخته و پس از آن به منقبت شاه اوصیا و اولیا، امیرالمؤمنین، می‌پردازد. سپس مقدمه ای را در صفت عشق و جذبات آن بیان می‌کند. حکایت رابعه و بکتاش از باب چهاردهم کتاب آغاز می‌شود و در ۲۳۴۲ بیت به انجام می‌رسد.
تیم ۶۰

| تیم ۶۰ | تیم ۶۰ |
| --- | --- |
Team 60 emblem: Team 60 emblem
فعال: 1974 – present
کشور:  سوئد
رسته: Swedish Air Force
نقش: Aerobatic flight display team
اندازه: 6 Aircraft
Base: Ljungbyhed AFB
Colours: Grey
فرماندهان: فرماندهان
ناوگان هوایی: ناوگان هوایی
هواگرد آموزشی: SK 60
تیم ۶۰ (Team 60)، یک تیم نمایشی آکروجت متعلق به نیروی هوایی سوئد است.
این تیم که در آن زمان هنوز نامش فاش نشده بود، در سال ۱۹۷۴ به عنوان یک گروه ۴ فروندی از ساب ۱۰۵ در مدرسه پرواز مرکزی نیروی هوایی سوئد واقع در پایگاه هوایی Ljungbyhed در جنوب سوئد تشکیل شد. یک سال پس از آن، دو هواپیمای دیگر به بقیه اضافه شد و در بهار ۱۹۷۶ اولین پرواز گروه شش فروندی برای اجرای نمایش با نام جدید تیم ۶۰ در گوتنبرگ به پرواز در آمد.
مراجع

↑  Andersson Lee, Joakim (2018-12-09). "Uppvisningsflygarna som var kända som "En sexa Skåne"". Helsingborgs Dagblad (به سوئدی). Retrieved 2024-02-15.
منصور قندریز

| منصور قندریز | منصور قندریز |
| --- | --- |
نام هنگام تولد: منصور قندریز
زادهٔ: ۱۳۱۴ تبریز
درگذشت: ۱۳۴۴ (۲۹ سال)
ملیت: ایرانی
شناخته‌شده برای: نقاش
منصور قندریز (زادهٔ ۱۱ اسفند ۱۳۱۴ — درگذشتهٔ ۷ اسفند ۱۳۴۴) نقاش ایرانی و از پایه‌گذاران مکتب سقاخانه بود که در مدت کوتاه عمر خویش تأثیر بسزایی در جریان نقاشی ایران گذاشت. او که یک نقاش نوپرداز بود، همواره بر حضور کیفیتی معنوی در آثارش تأکید داشت. طوری که نقاشی‌هایش به ندرت به مرز انتزاع مطلق می‌رسید.
منصور قندریز پس از زاده شدن در تبریز، تحصیلات خود در رشته نقاشی را در هنرستان هنرهای زیبا و دانشکده هنرهای تزئینی تهران گذراند و از بنیانگذاران جنبش سقاخانه محسوب می‌شود.
وی به همراه مرتضی ممیز، سیروس مالک، صادق تبریزی، فرامرز پیلارام، قباد شیوا، فرشید مثقالی و تنی چند از هنرمندان آن دوران تالار ایران را تأسیس کردند که امروزه از نگارخانه‌های تعطیل شده تهران است. پس از درگذشت منصور قندریز، تالار ایران به تالار قندریز تغییر نام داد.
او در سی سالگی بر اثر تصادف رانندگی درگذشت.
بدون عنوان، ترکیب مواد روی گونی. تاریخ خلق اثر اوایل دههٔ ۱۳۴۰ است.
کتاب «از آفتابی به آفتاب دیگر»، گزیده آثار منصور قندریز است که توسط انتشارات نظر به چاپ رسیده‌است.
مزدک

| مَزْدَک | مَزْدَک |
| --- | --- |
تیرباران مزدک بامدادان بر روی چوبهٔ دار در شاهنامه: تیرباران مزدک بامدادان بر روی چوبهٔ دار در شاهنامه
اطلاعات کلی: اطلاعات کلی
نام: مزدک
نام کامل: مزدک بامدادان
نام‌های دیگر: مَزدَکو، مَزدَکا، مَژْدَک و مَزدَق
مرگ: ۵۲۹ یا ۵۳۱ میلادی
لقب: پیامبر
آیین: مزدکیه
زادگاه: مازاریا یا پسا یا اصطخر
ملیت: ایرانی
سایر اطلاعات: سایر اطلاعات
شناخته‌شده: مبلغ کیش مزدکی
متأثر از: زرتشت دوم
دوران: شاهنشاهی ساسانی
دوره: قباد یکم و خسرو انوشیروان
اساس کیش: بر پایه آیین مانوی
خانواده: خانواده
نام پدر: بامداد
همسران: حمزه دختر فاده
مَزْدَک یا مزدک بامدادان اصلاح‌گر اجتماعی و کنشگر مذهبیِ ایرانی در زمان شاهنشاهی ساسانی بود. وی در دورهٔ پادشاهی قباد یکم فرقه‌ای مذهبی بنیان نهاد و به تبلیغ آن پرداخت. او مروج آیینی بود که تحت تأثیر باورهای مانی به‌ویژه باور «بوندوس» یا «زرتشت خورگان» قرار داشت؛ در واقع، می‌توان گفت فرقه‌ای که مزدک بسط و گسترش داد همان آیین بوندوس بود.
اوضاع ایرانشهر در زمان ترویج آیین مزدک نابسامان بود، و این کشور با بحران‌های اجتماعی، سیاسی و اقتصادی فراوانی دست‌وپنجه نرم می‌کرد. پیش از ظهور مزدک، قدرت شاه در مقابل قدرت طبقهٔ اشراف، روحانیون و صاحبان قدرت رو به افول گذارده بود. در برابر، قباد به حمایت از مزدکیان به‌منظور کاستن از قدرت اشراف و روحانیون دست یازید. این امر باعث همراهی مزدک و مزدکیان با پادشاهی قباد شد و اتحاد نوظهور قباد و مزدکیان از قدرت و نفوذ طبقهٔ اشراف، بزرگان و روحانیون به نفع شاهنشاه کاست. هم‌دلی قباد با مزدکیان سبب شد که آیین مزدک در تمامی قلمرو ایرانشهر بسط و گسترش یابد و حتی از مرزهای ایران نیز پا فراتر بگذارد و به شبه‌جزیره عربستان برسد. با این همه، قباد در اواخر پادشاهی خود از حمایت مزدکیان دست کشید و همین امر موجب قتل‌عام مزدک و مزدکیان به‌دست خسرو یکم شد. منابع تاریخی علل گوناگونی برای دشمنی خسرو انوشیروان با مزدکیان برشمرده‌اند؛ برخی منابع حمایت مزدکیان از به‌تخت‌نشاندن کاووس، برادر خسرو انوشیروان و پسر دیگر قباد، را علت اصلی این دشمنی دانسته‌اند.
به هر روی، باورها و آیین مزدک پس از قتل‌عام مزدکیان به یکباره نابود نشد، بلکه در قالب جنبش‌های جدیدی که برگرفته از آیین مزدک بود، ادامه یافت. از معروف‌ترین آن‌ها به جنبش بابک خرمدین یا جنبش خرمدینان می‌توان اشاره کرد. مورخان عقیده دارند که میان باورهای مزدکیان و اندیشه‌های افلاطون اشتراکاتی وجود دارد. وجه مشترک بین باورهای افلاطون و مزدک تنها مربوط به جامعه اشتراکی نیست، بلکه مزدک در زمینه‌های عرفانی و فلسفی هم از باورهای افلاطون تأثیر پذیرفته‌است. یکی از باورهای مزدک مشترک‌بودن زنان بود که در واقع نوعی اعتراض به حرمسراهای اشراف است. مزدک فردی صلح‌جو و مخالف جنگ و خون‌ریزی بود. گرچه جنبش مزدک شکست خورد، این جنبش توانست سرمنشأ اصلاحات در جامعه ساسانی آن زمان شود، هرچند هدفِ اصلاحاتی که خسرو یکم در پی سرکوب جنبش مزدکیان آغازید، بیشتر حفظ طبقه حاکم بود. در منابع مختلف از شخصیت مزدک برداشت‌های متفاوتی شده‌است، به عنوان مثال ادوارد گیبون از مزدک با نفرت یاد کرده‌است؛ فردوسی او را انسان خیراندیش معرفی کرده و در منابع پهلوی از او با عنوان ملحد بزرگ یاد شده‌است. برخی از مورخان مزدک را نخستین کمونیست نامیده‌اند، هرچند میان باورهای مزدک و باورهای کارل مارکس تفاوت بسیار دیده می‌شود.
نام مزدک

نام مزدک در اغلب منابع قدیمی به‌صورت مَزدَک که مشتق شدهٔ از کلمهٔ «مزدا» است، آمده‌است. مزدک در زبان اوستایی یکی از صفات خداست. نام مزدک به شکل mašdakku ، بازتاب نام ایرانی باستان mazdaka  است. قدیمی‌ترین سندی که تا به حال یافت شده و در آن نام مزدک دیده شده مربوط به قرن هشتم ق. م در کتیبه‌های سارگن دوم شاه آشور است. این نام متعلق به سه تن از حاکمان مادی بوده‌است که در لشکرکشی‌های سارگن به ماد در سال‌های ۷۱۳ تا ۷۱۴ ق. م خراجگزار سارگن دوم بودند. امروزه نام مزدک فقط به صورت مزدک به فتح اول و سوم و سکون دوم تلفظ می‌شود اما اوتاکر کلیما در کتاب خود، یعنی تاریخچه مکتب مزدک، عنوان کرده که در تحقیقاتش با حداقل پانزده صورت مختلف از این نام برخورد کرده‌است. ابوریحان بیرونی در آثار الباقیه نام او را مَژْدَک نوشته‌است و مسعودی در التنبیه و الاشراف او را مَزدَق نامیده و در مروج الذهب و معادن الجوهر در یک قسمت مزدک و در جاهای دیگر مَزدَقیه آمده‌است. طبری نام مزدک را در ابتدا به صورت مزدک و در قسمت‌های دیگر گزارشش نام او را به صورت مزدق آورده‌است.
نسب و پیشینهٔ مزدک

مزدک پسر بامداد بود. او در نیمهٔ دوم قرن پنجم، یعنی در دوران پادشاهی قباد، می‌زیست و در بین سال‌های ۴۸۸ تا ۵۳۱ م. در دوران پادشاهی قباد یکم به تبلیغ آیین خود پرداخت. مورخان عرب، نام پدر او را متفاوت نوشته‌اند به‌طوری که برخی از مورخان مانند دینوری نام پدر او را مازیار و ابن مسکویه قامارد و ابوریحان بیرونی همدادان نوشته‌اند و در منابع پهلوی او را مزدک بامدادان، یعنی مزدک پسر بامداد، نوشته‌اند؛ باید در نظر داشت الف و نون نوشته‌شده در انتهای بامدادان الف و نون ابوت است و نباید با الف و نون جمع اشتباه گرفته شود. در نتیجه باید نام و اصل و نسب صحیح مزدک را مزدک بامدادان، یعنی مزدک پسر بامداد، دانست. بنا بر گزارش طبری مزدک از اهالی شهر المذریه یا مازاریا که در سمت چپ دجله در کوت العماره امروزی واقع شده‌است، بود. این شهر تا قرن ۹ م. مسکن نجیبان ایرانی بود. ابوریحان بیرونی او را اهل نسا شهری در خراسان بین مرو و سرخس دانسته‌است و دینوری او را از اهالی اصطخر پارس معرفی می‌کند. برخی دیگر او را از اهالی پسا شهری در فارس دانسته‌اند. در کتاب روایات داراب هرمزدیار او را اهل هند می‌خواند. در کتاب تبصرة العوام او را اهل آذربایجان و زادگاهش را تبریز گفته‌است. برخی دیگر او را اهل نیشابور می‌دانند. در تحقیقات جدید، فرانتس آلتهایم مزدک را اهل خوارزم نامیده‌است.
ایران در آستانهٔ ظهور مزدک

در زمان پیدایش و سپس اوج گرفتن جنبش مزدکیان ابتدا باید به توسعه و رشد بی‌سابقهٔ شهرنشینی در ایران به خصوص رشد شهر-کشور مدائن توجه کرد، چرا که توسعه شهرگرایی در مدائن باعث به وجود آمدن اختلاف طبقاتی در آن و در نتیجه درگیری‌های سخت طبقاتی در این شهر شد. در اوج جنبش مزدکیان، درگیری‌های طبقاتی در دو جبهه در شهر مدائن شایع شده بود؛ نخست بین گروه‌های مختلف اشراف که هر یک در تلاش بودند به قدرت دست یابند، دودیگر بین گروه‌های پایین اجتماعی که در معرض بهره‌کشی‌های شدید قرار داشتند.
ایران در آستانهٔ ظهور مزدک > دین

ساسانیان برای جلوگیری از توسعه طلبی‌های روم و همچنین برای ایجاد شرایط مناسب برای بازرگانی نیاز به وحدت سیاسی، نظامی و مذهبی داشتند. بنابر سنت هخامنشیان اتحاد و وحدت دین و دولت می‌توانست قدرت عظیمی در اختیار حکومت ساسانیان قرار دهد. بر اساس زندگینامه اردشیر بابکان، خاندان ساسانی از همان ابتدای پادشاهی آیین زرتشت را به‌عنوان دین رسمی مورد حمایت قرار می‌دادند. با این حال، بر اساس سنگ‌نبشته کرتیر می‌توان دانست که در شاهنشاهی ساسانی اعتقادات مذهبی گوناگونی رواج داشته‌است، اما هدف شاهان و موبدان تقویت و گسترش دین زرتشتی در سراسر شاهنشاهی بود. در نتیجه ایشان در ایجاد فشار بر اقلیت‌های مذهبی تردیدی نداشتند. در دین زرتشتی زمان ساسانیان آثار تجملی و مراسم پیچیده بسیاری دیده می‌شد. شخصیت شاه-موبد در دوره حکومت ساسانیان به‌طور مداوم از ارزش بسیاری برخوردار بود، حتی خسرو انوشیروان نیز شاه-موبد بود. همچنین موبدان در زمان ساسانیان مقام مهمی داشتند، آنان در زندگی مردم عادی به خصوص افراد ساده دخالت می‌کردند. بنا بر گفتهٔ کریستن‌سن قدرت دستگاه دینی زرتشتی بالاتر از قدرت شاهنشاه بود و موبدان به نام آیین دینی مردم را استثمار می‌کردند. مراکز مذهبی از ثروت هنگفتی انباشته شده بود، این در حالی بود که نیروهای مذهبی با هر گونه کار عمرانی مخالف بودند. ظهور مذهب مانی در زمان ساسانیان و اقبال گسترده مردم به این آیین جدید نشان دهندهٔ نارضایتی عامه مردم از آیین زرتشتی بود. مذهب مانی که از قید مراسم‌های پیچیدهٔ دین زرتشتی رها بود مورد استقبال مردم قرار گرفت. در کنار آیین زرتشتی، مسیحیت در قرن سوم و چهارم میلادی تا اندازه‌ای در ایالات ایران رواج یافته بود. پس از آنکه مسیحیت دین رسمی روم شد، تعقیب و آزار مسیحیان در ایران ساسانی آغاز گردید. دربارهٔ تعداد یهودیان ساکن در شاهنشاهی ساسانی اطلاعات دقیقی در دست نیست، اما از آنجا که مراکز آنان در بین‌النهرین قرار داشته مسلماً در ایران ساسانی نیز این دین رواج داشته‌است. به جزء دورهٔ کوتاه ناامنی و فشار بر یهودیان در دوره اردشیر بابکان، آنان از زمان شاپور یکم و در پی تفاهمی که میان شاه با پناهندگان و خاخام‌های یهودی به صورت گرفت، شرایط یهودیان بهبود یافت به‌طوری که در زمان شاپور دوم و در جنگ‌های بین شاپور دوم و روم، یهودیان برخلاف مسیحیان به ایران وفادار ماندند. با این حال، احساسات ضدیهودی در بین عامه مردم در مقطعی بالا گرفت. علت آن بود که دو موبد زرتشتی به به‌دست یهودیان به قتل رسیدند. این امر موجب شکنجه و کشتار شدید یهودیان شد؛ این کشتار در شهر اصفهان که مسکن بسیاری از یهودیان بود شدت بیشتری داشت و تا زمان قباد ادامه یافت.
ایران در آستانهٔ ظهور مزدک > موقعیت زنان

از آثار بجا مانده از کتاب‌های دینی و قطعات پراکنده از نوشته‌های حقوقی می‌توان به مجموعه‌ای از مقررات منظم و استوار حقوقی که موقعیت زنان را در دوران ساسانیان معین می‌کرده‌است، پی برد. تعداد زنانی که یک مرد می‌توانست اختیار کند، مرز نداشت. شاهان، بزرگان و بسیاری از اشراف حرمسراهای بزرگی معروف به شبستان داشتند. زنان، هم از لحاظ حقوقی و هم از نظر شخصیتی یک کالا محسوب می‌شدند و درست در طبقهٔ بردگان قرار داشتند، و در همهٔ موارد اسیر قدرت رئیس خانواده بودند. در خانهٔ پدری و در خانهٔ شوهر همواره زیر دست شوهر یا پدر بودند و پس از مرگ آن‌ها تحت کنترل جانشین رئیس خانواده قرار می‌گرفتند. دختران بنا بر مقررات قانونی باید در ۱۵ سالگی ازدواج می‌کردند. تعدد زوجات اثر نامطلوبی بر اوضاع خانوادگی ایرانیان می‌گذاشت، واضح است که تعدد زوجات بیشتر در طبقات بالای اجتماع رخ می‌داد زیرا فقط اعیان و اشراف قادر به نگهداری زنان متعدد بودند. فقط کدبانو و فرزندانش حق استفاده از ارث را داشتند و زنان موقت و فرزندانشان هیچ حقی بر ارث نداشتند. جمعیت زیاد زنان در حرمسراها برای تودهٔ مردم دشواری‌های بسیاری به بار می‌آورد؛ این امر موجب کمبود زن و اغتشاشات خطرناکی در میان طبقات پایین اجتماع می‌شد. شاهان می‌کوشیدند از طریق اسکان اسیران جنگی این مشکل را حل کنند. قباد در جنگ با بیزانس اسیران بسیاری را به ایران آورد.
ایران در آستانهٔ ظهور مزدک > اوضاع سیاسی، اقتصادی، و اجتماعی ایران

کشاورزی منبع اصلی درآمد ایران عصر ساسانی بود. برزگران و روستاییان به‌شدت مورد بهره‌کشی قرار می‌گرفتند. پایه‌های اقتصادی دولت ساسانیان مبتنی بر مالیات و خراج بود و وضع مالیات و خراج در دوره ساسانی ارتباط نزدیکی با جنگ و طبقات اجتماعی داشت چنان‌که سنگینی مالیات بیشتر از همه متوجه طبقات پایین اجتماع بود. در سال‌های پادشاهی پیروز و قباد حوادث طبیعی گوناگونی گریبان‌گیر مردم شد، به‌طوری که قحطی‌های پی‌درپی و کمبود محصول توده‌های مردم را دچار فقر کرد. قباد و پدرش تلاش کردند با دادن تسهیلات به مردم قحطی‌زده کمک کنند، اما اوضاع اقتصادی ایران در آن دوران به‌شدت دچار بحران شده بود. بنا بر نقل قول راوندی روستاییان در بدترین شرایط قرار داشتند. برای اولین بار در اواخر قرن ۵ م. در دوران پادشاهی پیروز اول و سپس قباد رعایای زمین‌های بزرگ به‌دلیل گرسنگی از کار روی زمین فرار کردند که این مسئله موجب انتقال جمعی روستاییان به شهرهای بزرگ کشور شد، و ایجاد شکل‌های تازه‌ای از مناسبات اجتماعی-زمین‌داری و انهدام بخش‌های از جماعات روستایی را رقم زد. در واقع نهضت مزدک، هم بر ضد استمرار بزرگ‌مالکی و هم بر ضد برده‌داری بود. جنبش مزدک در دوران اولیهٔ بزرگ‌مالکی در ایران و زمانی که فشار به عامهٔ مردم زیاد شده بود، ظهور کرد، و سبب پیوستن توده‌های عظیمی از روستاییان به این نهضت شد. شکست پیروز در جنگ با هپتالیان در شمال شرقی ایرانشهر، کشته‌شدن او در این جنگ، خراج‌گزارشدن ایرانیان به ترکان برای اولین بار در تاریخ ایران، روابط سیاسی خصمانه با ارمنستان و بیزانس، شورش اعراب و حمله آنان به ایران، شورش قبایل کاسی و تموری‌ها و شکست سپاه ایران از ارمنی‌ها، همگی نشان‌دهندهٔ شرایط آشفتهٔ سیاسی ایران در آن دوران بودند. وضع اقتصادی ایران در شرایطی قرار گرفته بود که قباد برای اولین بار از دولت بیزانس تقاضای وام کرد. اختلاف‌های داخلی در آن دوران کار را به جایی کشاند که قباد از پادشاهی برکنار شد و مدتی در زندان اسیر ماند. از دیگر نشانهٔ بی‌ثباتی وضع اجتماعی ایران در آن دوران می‌توان به کشته‌شدن سوخرا از نجبای بزرگ و تأثیرگذار آن عصر اشاره کرد.
مزدک و قباد > به پادشاهی رسیدن قباد

اطلاعات بیشتر: قباد یکم
عظمت و شکوه شاهنشاهی ساسانی در حدود سال ۴۹۰ میلادی رو به افول گذارده بود؛ پیروز در جنگ با هپتالیان کشته شده و به ایران صلح‌نامهٔ تحقیرآمیزی تحمیل شده بود؛ بلاش برادر پیروز که به جای او بر تخت پادشاهی نشست، نیز نتوانست با روحانیونی که با اشراف و بزرگان هم داستان شده بودند، به توافق برسد. به‌دلیل خالی‌بودن خزانهٔ سلطنتی در همراه‌کردن سپاهیان نیز ناتوان بود. در نتیجه، روحانیون و بزرگان او را کور و از پادشاهی برکنار کردند و پسر پیروز، یعنی قباد، را در سال ۴۸۸ م. به تخت شاهی نشاندند. بنا بر نوشتهٔ دینوری، سوخرا قباد را به پادشاهی رساند. از قول طبری نقل شده که سوخرا متعلق به یکی از خاندان‌های اشرافی عصر ساسانی بود. قباد وقتی به پادشاهی رسید بسیار جوان بود. این کم‌سنی شاه باعث اغتشاش در کشور و دخالت طبقهٔ اشراف و روحانیت در امور کشور شد؛ ظاهراً ظلم و ستمی که این طبقه بر مردم روا می‌داشتند، بسیار بوده‌است. قباد می‌دانست که اگر برخلاف نظر طبقهٔ اشراف، روحانیون و سوخرا کاری انجام دهد مانند عمویش کور می‌شود؛ بنابراین منتظر فرصت ماند تا از قدرت این طبقه بکاهد، ظهور مزدک و همراهی تودهٔ مردم با او این فرصت را در اختیار قباد قرار داد.