ادوار
ادوار ملایم و متنافر > دانگ‌ها

چنان‌که گفته شد، هر دور به صورت ترکیبی از دو دانگ (یک ذی‌الاربع و یک ذی‌الخمس) تعریف می‌شد که به آن‌ها «جنس» می‌گفتند. فاصله هر نت دانگ با نت بعدی برابر با بقیه، مجنب یا طنینی بود و فواصل دیگر به کار نمی‌رفتند؛ مثلاً جنس ذی‌الاربع «دو، ر کرن، ر بکار، می» ملایم دانسته نمی‌شد چرا که فاصلهٔ بین ر کرن و ر بکار کمتر از «بقیه» بود. همچنین جنس ذی‌الاربع «سل، لا بمل، لا بکار، دو» نیز ملایم دانسته نمی‌شد چون دو فاصلهٔ «بقیه» به صورت پیاپی در آن استفاده شده بود (که این توالی ملایم دانسته نمی‌شد).
اجناس ذی‌الاربع، که همگی به اندازهٔ یک چهارم درست طول داشتند، توسط ارموی و مراغی به هفت شکل تقسیم می‌شدند. در مقابل، برای اجناس ذی‌الخمس که همگی به اندازهٔ یک پنجم درست طول داشتند، ارموی دوازده شکل و مراغی سیزده شکل مختلف ذکر می‌کند. محمد بنایی که از پیروان مکتب ارموی و مراغی بود برای هر یک از اجناسی که توسط ارموی معرفی شده‌اند نامی نیز در رسالهٔ موسیقی خود ذکر کرده‌است.
|  | اقسام | فواصل (ط = طنینی، ج‍ = مجنب، ب = بقیه) | پرده‌ها (نت‌نویسی ابجد) | نام |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| اجناس ذی‌الاربع (دانگ‌های چهارم درست) | قِسم اول | ط ط ب | ا د ز ح | عشاق |
| اجناس ذی‌الاربع (دانگ‌های چهارم درست) | قسم دوم | ط ب ط | ا د ه‍ ح | نوا |
| اجناس ذی‌الاربع (دانگ‌های چهارم درست) | قسم سوم | ب ط ط | ا ب ه‍ ح | بوسلیک |
| اجناس ذی‌الاربع (دانگ‌های چهارم درست) | قسم چهارم | ط ج‍ ج | ا د و ح | راست. |
| اجناس ذی‌الاربع (دانگ‌های چهارم درست) | قسم پنجم | ج‍ ج‍ ط | ا ج ه‍ ح | نوروز |
| اجناس ذی‌الاربع (دانگ‌های چهارم درست) | قسم ششم | ج‍ ط ج | ا ج و ح | عراق |
| اجناس ذی‌الاربع (دانگ‌های چهارم درست) | قسم هفتم | ج‍ ج‍ ج‍ ب | ا ج ه‍ ز ح | اصفهان |
| اجناس ذی‌الخمس (دانگ‌های پنجم درست) | قسم اول | ط ط ب ط | ح یا ید یه یح | عشاق |
| اجناس ذی‌الخمس (دانگ‌های پنجم درست) | قسم دوم | ط ب ط ط | ح یا یب یه یح | نوا |
| اجناس ذی‌الخمس (دانگ‌های پنجم درست) | قسم سوم | ب ط ط ط | ح ط یب یه یح | بوسلیک |
| اجناس ذی‌الخمس (دانگ‌های پنجم درست) | قسم چهارم | ط ج‍ ج‍ ط | ح یا یج یه یح | راست. |
| اجناس ذی‌الخمس (دانگ‌های پنجم درست) | قسم پنجم | ج‍ ج‍ ط ط | ح ی یب یه یح | حسینی |
| اجناس ذی‌الخمس (دانگ‌های پنجم درست) | قسم ششم | ج‍ ط ج‍ ط | ح ی یج یه یح | حجازی |
| اجناس ذی‌الخمس (دانگ‌های پنجم درست) | قسم هفتم | ج‍ ج‍ ج‍ ب ط | ح ی یب ید یه یح | همایون |
| اجناس ذی‌الخمس (دانگ‌های پنجم درست) | قسم هشتم | ط ج‍ ج‍ ج‍ ب | ح یا یج یه یز یح | اصفهان |
| اجناس ذی‌الخمس (دانگ‌های پنجم درست) | قسم نهم | ج‍ ط ج‍ ج‍ ب | ح ی یج یه یز یح | عراق |
| اجناس ذی‌الخمس (دانگ‌های پنجم درست) | قسم دهم | ج‍ ب ط ج‍ ج | ح ی یا ید یو یح | بزرگ |
| اجناس ذی‌الخمس (دانگ‌های پنجم درست) | قسم یازدهم | ج‍ ج‍ ب ط ج | ح ی یب یج یو یح | زیرافکند |
| اجناس ذی‌الخمس (دانگ‌های پنجم درست) | قسم دوازدهم | ط ج‍ ط ج | ح یا یج یو یح | نیریز صغیر |
| اجناس ذی‌الخمس (دانگ‌های پنجم درست) | قسم سیزدهم | ط ط ج‍ ج | ح یا ید یو یح |  |
نکته‌ای که از بررسی فهرست ذی‌الاربع‌ها و ذی‌الخمس‌ها بر می‌آید آن است که هر ذی‌الخمس را می‌شود از افزودن یک فاصلهٔ طنینی به یکی از ذی‌الاربع‌ها به دست آورد، و در بسیاری موارد می‌توان این کار را با افزودن یک فاصلهٔ طنینی به ابتدا یا انتهای یک ذی‌الاربع انجام داد (مثلاً با افزودن یک طنینی به انتهای قسم اول ذی‌الاربع، قسم اول ذی‌الخمس به دست می‌آید، یا با افزودن یک طنینی به ابتدای قسم چهارم ذی‌الاربع، قسم سیزدهم ذی‌الخمس حاصل می‌شود). از همین رو، دورهایی که از ترکیب چنین دانگ‌هایی حاصل شوند را می‌توان به صورت ترکیبی از دو ذی‌الاربع و یک فاصلهٔ طنینی نیز توصیف کرد. این شکل از توصیف دورها از زمان فارابی در کتاب موسیقی کبیر او مورد اشاره بوده‌است و ارموی نیز توضیح می‌دهد که چنین دورهایی می‌توانند به سه شکل حاصل بشوند: با چسباندن دو ذی‌الاربع و افزودن یک طنینی در انتها، با چسباندن دو ذی‌الاربع و افزودن یک طنینی در ابتدا، یا با قرار دادن یک طنینی میان دو ذی‌الاربع.