تپه بالکین
تاریخگذاری

بررسی و مطالعه شواهد و یافته‌های گردآوری شده از سطح محوطه باستانی بالکین آگاهی‌های ارزشمندی از دوره‌های مختلف استقراری در محوطه در اختیار قرار داد. بر اساس مطالعه سفال‌های گرد آوری شده، یافته‌های بالکین مجموعه‌ای همگون از سفال‌های شاخص عصر آهن است. همانگونه که پیشتر نیز آمده مواد و یافته‌های دوره‌های کهن از بررسی تپه بالکین به دست نیامد. در گزارش برتون براوان آمده که سفال‌های مشابه با سفال‌های قره تپه از بالکین به دست آمده‌است، همچنین در گزارش فرشید مصدقی امینی بررسی و شناسایی آثار فرهنگی – تاریخی شهرستان شهریار توسط مصدقی بالکین متعلق به هزاره سوم و دوم ق. م تاریخ‌گذاری شده‌است. بر اساس آگاهی‌های پیشین شواهد فرهنگی از هزاره‌های پنجم، سوم و دوم قبل از میلاد در بالکین به دست آمده‌است. در بازدید و بررسی‌های چندین باره شواهد مربوط به هزاره‌های پنجم و سوم قبل از میلاد به دست نیامد، اما حجم قابل توجهی از مواد فرهنگی هزاره‌های دوم و اول قبل از میلاد گردآوری و مطالعه شد. مجموعه سفال‌های گردآوری شده و قابل مطالعه شامل چند گروه مختلف است. در میان سفال‌های به دست آمده تعدادی سفال خاکستری – سیاه صیقل شده وجود دارد که به احتمال مربوط به استقرار دوره آهن ۱ در بالکین هستند. نمونه‌های قابل مقایسه با این سفال‌ها از گنج تپه خوروین، دروس شمیران، قیطریه، خمارآباد، تپه گلستان و اقلان تپه و چندین محوطه دیگر این دوره به دست آمده‌است. به نظر می‌رسد مواد پس از این دوره تعداد بسیار زیادی از سفال‌های خاکستری رنگ است. این سفال‌ها که در جای جای سطح محوطه دیده می‌شوند، بیشترین قطعات پراکنده بر سطح محوطه را شامل می‌شوند.
بر اساس مطالعه و مقایسه و مقایسه تطبیقی اگر نمونه‌ها به احتمال فراوان این قطعات مربوط به عصر آهن ۲ هستند. نمونه‌های بسیار مشابه از این چندین گورستان و محوطه استقراری چون صرم، خمار آباد، ده ماسین، حصار شالپوش، آلارد پرندک و قلی درویش از شمال فلات مرکزی گزارش شده‌اند. در مورد قطعات سفال‌هایی با خمیره خشن و شاموت شن که اکثراً دارای پوشش گلی قرمز غلیظ یا قهوه‌ای است، دانسته‌های ما اندک است.
سرلک بر اساس مطالعه و کاوش در قلی درویش قم این قطعات را با عنوان سفال آلویی جدید معرفی کرده و آن را مربوط به عصر برنز متاخر دانسته‌است. اما با توجه به دست نیامدن دیگر سفال‌های شاخص دوره برنز متاخر و با توجه به محوطه‌های دیگری که چنین سفالهایی از آنجا گزارش شده، به احتمال این قطعات در رابطه با استقرارهای عصر آهن ۲ در محل‌های پیش گفته‌است. سفال‌های بسیار مشابه از نظر رنگ، جنس و فرم ظروف از آلارد، گلستان، ده ماسین، خمار آباد و اقلان تپه به دست آمده‌است. گروه دیگر از سفال‌های سطحی نشان از استقرار عصر آهن در محوطه است. سفال‌های منتسب به این دوره تعداد زیادی سفال با خمیره نارنجی و پوشش گلی به رنگ خمیره یا کرم روشن (نخودی بسیار روشن) است. فرم این ظروف شامل خمره‌های کوچک و بزرگ، سبوهای کروی بزرگ، کاسه‌های کم عمق و یک نوع ظروف با دهانه باز و لبه به بیرون برگشته است. نمونه‌های بسیار مشابه و قابل مقایسه از چندین محوطه مربوط به این دوره در فلات مرکزی چون حصار شالپوش، خمار آباد، ده ماسین و حصار سرخ به دست آمده‌است.
از دیگر یافته‌های محوطه تعداد اندکی سفال و قطعه‌ای از یک کاشی مربوط به قرون میانی اسلام است. بر اساس داده‌های سطحی گرد آوری شده و آگاهی‌های پیشین به نظر می‌رسد که محوطه مهم و بزرگ بالکین از دوره‌های بسیار کهن، یعنی هزاره پنجم، سوم، دوم و اول قبل از میلاد و پس از آن در قرون میانی اسلام مسکون بوده‌است. علاوه بر قطعات گوناگون سفال وجود آثار و شواهد معماری در بالکین، محوطه را به یکی از شاخص‌ترین و اندیشمندترین محوطه‌های باستانی منطقه به‌خصوص در عصر آهن تبدیل کرده‌است. از دیگر دلایل اهمیت محوطه وجود استقرارهای متوالی عصر آهن ۱، ۲ و ۳ در محوطه است.
در کمترین محوطه باستانی چنین توالی زمانی مربوط به دوره آهن شناسایی و معرفی شده‌است. با توجه به شواهد و یافته‌های به دست آمده اگر چنین فرضی درست باشد، با کاوش در بالکین می‌توان به آثار و یافته‌های ارزشمندی از معماری و همچنین آگاهی‌های سودمندی از دیگر جنبه‌های زندگی مردمان عصر آهن دست خواهیم یافت. بر اساس مطالعات صورت گرفته، بالکین یک محوطه مهم و ارزشمند استقراری عصر آهن در شمال فلات مرکزی است.