حمایت جمهوری اسلامی ایران از حماس
تاریخچه > جنگ تونلی

پس از تحمیل محاصره نوار غزه در سال ۲۰۰۷ توسط اسرائیل و مصر، نیروی قدس سپاه پاسداران به فرماندهی دیرینه قاسم سلیمانی، در حمایت از ساخت تونل‌های زیر غزه و قاچاق سلاح از طریق این تونل‌ها به غزه و شاخه‌های مسلح حماس و جهاد اسلامی، فعال بود. در سال ۲۰۲۱، نماینده ارشد حماس در لبنان، احمد عبدالهادی گفت:
ایده [حفر] تونل … امروز ۳۶۰ کیلومتر تونل در غزه وجود دارد. بیش از ۳۶۰ کیلومتر تونل در زیر زمین وجود دارد. من وارد جزئیات در این مورد نمی‌شوم. دو نفر به فکر حفر این تونل‌ها افتادند: اولی سردار شهید عماد مغنیه و دومی حاج قاسم سلیمانی است که بیش از یک بار به غزه رفت و از همان لحظه ای که طرح دفاعی برای اولین بار تهیه شد، به غزه کمک کرد. اتفاقاً من هیچ رازی را فاش نمی‌کنم. دشمنان همه اینها را می‌دانند، اما آنچه دشمنان نمی‌دانند بسیار بیشتر از آنچه می‌دانند است.
سردار سرتیپ عبدالفتاح اهوازیان، مشاور فرمانده سپاه قدس در آبان ۲۰۲۳ در خصوص نقش سلیمانی در ساخت و گسترش شبکه تونل غزه گفت:
بعد از شهادت حاج قاسم [سلیمانی] بچه‌های حماس یک فیلم به ما نشان دادند. من فیلم را دیدم و به گفته اهالی حماس در آنجا حاج قاسم به غزه رفته بود. به آنها گفت: چرا بیکار نشسته‌اید؟ جواب دادند: حاجی، راهی نیست. پس دستور داد تا اقدامی جهادی انجام دهند و صدها تونل حفر کنند و از مرزهای غزه عبور کنند. طی سه سال، فلسطینی‌ها صدها تونل به طول تقریبی ۸۰۰ کیلومتر با کلنگ و بیل حفر کردند. اینها از آن نوع تونل‌هایی نیستند که فقط موش‌ها بتوانند از آن استفاده کنند. این تونل‌ها امکان عبور ماشین‌ها، قاطرها با مهمات و موتورسیکلت‌ها را فراهم می‌کند. ۷۰۰ کیلومتر بدون بیل و کلنگ.
سرلشکر بازنشسته سپاه، سید عزت‌الله ضرغامی، در نوامبر ۲۰۲۳ اذعان داشت که در طول خدمت فعال خود در سپاه قدس، خود به همراه اعضای ارشد حماس از تونل‌های غزه بازدید و نظارت کرده است:
فجر ۳ که موشک ۲۴۰ میلی‌متری است یکی از محصولات ما بود. بعدها سرجنگی آن را کوچک‌تر کردیم و ۷۰ کیلومتر برد داشت. اولین مأموریت من گرفتن این موشک بود… این را با نهایت افتخار و بدون ترس از کسی می‌گویم. مقام معظم رهبری قبلاً گفته‌اند که ما به [حماس] کمک می‌کردیم. ما از مظلومان در همه جا حمایت می‌کنیم - حزب‌الله شیعه و همچنین حماس سنی. اینها همان چیزی است که [خامنه‌ای] در گذشته اعلام کرده است. من به عنوان مدیر تولید آن موشک‌ها به منطقه سفر کردم و آنها را هم در اختیار حزب‌الله و هم برای فلسطینی‌ها قرار دادم. مدتی داخل همان تونل‌هایی بودم که آنها از آن می‌جنگند. شش یا هفت سال پیش، من در این مورد پست گذاشتم و نام مستعار «قناری زرد» را گرفتم. در تونل‌ها، من در مورد کاربرد و مشخصات راکت‌ها آموزش می‌دادم. این دوره‌های آموزشی بسیار موفق بود. دیدم در تونل‌ها قفس قناری‌های آوازخوان دارند. از تیزبینی فرماندهشان برای داشتن موسیقی در دوران سربازی تمجید کردم. فرمانده پاسخ داد که این پرندگان برای آواز خواندن نیستند، بلکه برای اینکه جریان هوا مختل شود، حسگرهای [اکسیژن] هستند. اگر جریان هوا ضعیف‌تر شود، آواز خواندن پرندگان متوقف می‌شود و می‌میرند. وقتی پرنده می‌میرد، متوجه می‌شویم که مشکلی در جریان هوا وجود دارد.
در دسامبر ۲۰۲۳، منصور حقیقت‌پور، ژنرال بازنشسته سپاه قدس نیز اعلام کرد که ایجاد تونل‌های زیر غزه نه تنها از سوی فلسطینی‌ها بلکه از سوی کل «محور مقاومت» بوده است:
نکته دیگری که می‌خواهم به آن اشاره کنم این است که محور مقاومت که با فلسطینی‌ها برای ساخت بیش از ۴۰۰ کیلومتر تونل در زیر زمینی که بیش از ۴۰ کیلومتر مربع نبود، برنامه‌ریزی کرده بود، «سناریوهای» احتمالی مختلفی را در نظر گرفت. این سناریوها شامل [اسرائیل] سیل تونل‌ها با آب، پمپاژ گاز سمی به داخل آنها، یا منفجر کردن بخش‌هایی از آنها است؛ بنابراین، طرف فلسطینی در تونل‌ها به خوبی می‌داند که چگونه با همه چالش‌های احتمالی مقابله کند.
در ژانویه ۲۰۲۴، جعفر لداک، روحانی شیعه اظهار داشت که سلیمانی، نقش مهمی در تأثیرگذاری بر استراتژی جناح‌های فلسطینی، ایفا کرده است و آن را از حملات انتحاری که در زمان انتفاضه دوم به کار گرفته شده بود و به سمت استراتژی یک جنگ زیرزمینی برمی‌گرداند:
زرقاوی کسی بود که ایده بمب‌گذاری‌های انتحاری را آغاز کرد و سپس از این تأثیر بر فلسطینی‌ها استفاده کرد که پس از آن احساس کردند لازم است بتوانند در سرزمین‌های اشغالی بمب‌گذاری انتحاری انجام دهند. بمب‌گذاری‌های انتحاری البته نه تنها مشکل بزرگی دارد، بلکه به مذاق مقاومت اسلامی هم نیست. اهداف را برآورده نمی‌کند و خشم جامعه جهانی را به سمت مقاومت فلسطین برانگیخته است. افرادی مثل شهید قاسم سلیمانی وارد شوید. و با نفوذ او، در واقع خواهید دید که ساختار مقاومت فلسطین بازنگری شد. تونل‌هایی که در حال یدک‌کشیدن بودند و رابطه آن با بقیه جهان اسلام، به‌ویژه تونل‌های لبنان، به‌ویژه ایران، به حدی شکوفا شد که اکنون به اصطلاح قوی‌ترین ارتش در غرب آسیا هنوز نمی‌تواند آن‌ها را شکست دهد. افرادی که بیش از سه ماه است که گرسنه هستند.
سردار سرلشکر محمدعلی جعفری، فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در جریان عملیات نوامبر ۲۰۱۲ اسرائیل در نوار غزه گفت که به دلیل انزوای جغرافیایی نوار غزه، جمهوری اسلامی نمی‌تواند مستقیماً چیزی در اختیار حماس قرار دهد اما هنوز هم فناوری و قطعات را از طریق تونل‌ها در اختیار آنها قرار می‌دهد، که سپس توسط گردان‌های قسام برای ساخت یک دستگاه استفاده می‌شود مانند نسخه دست‌ساز فلسطینی موشک فجر ۵ ایرانی که توانسته اهداف اسرائیل را در شهر تل‌آویو، هدف قرار دهد.