نیروی هوایی افغانستان

| فرماندهی کل نیروی هوایی | فرماندهی کل نیروی هوایی |
| --- | --- |
د هوایی ځواک عمومی قومندان (پشتو): د هوایی ځواک عمومی قومندان (پشتو)
نشان امارت اسلامی افغانستان مورد استفاده طالبان: نشان امارت اسلامی افغانستان مورد استفاده طالبان
بنیان‌گذاری: ۱۹۲۱؛ ۱۰۳ سال پیش (۱۹۲۱-خطا: زمان نامعتبر}})
کشور: افغانستان
گونه: نیروی هوایی
نقش: رزم هوایی
بخشی از: نیروهای مسلح امارت اسلامی افغانستان
مرکز فرماندهی: کابل
نبردها: فهرست جنگ‌های افغانستان شورش خوست (۱۹۲۴–۱۹۲۵)  درگیری اورتاتاگای (۱۹۲۵–۱۹۲۶)  جنگ شوروی در افغانستان  جنگ داخلی افغانستان (۱۹۹۶–۱۹۹۲)  جنگ داخلی افغانستان (۲۰۰۱–۱۹۹۶)  جنگ در افغانستان (۲۰۲۱–۲۰۰۱)  حمله ۲۰۲۱ طالبان  شورش جمهوری‌خواهان در افغانستان  درگیری داعش و طالبان 
فرماندهان: فرماندهان
فرمانده کل: امان‌الدین منصور
فرماندهان برجسته: ارتشبد عبدالقادر سپهبد عبدالفهیم رامین 
نشان: نشان
راندل (استفاده محدود): 
دُم‌نماد: 
فرماندهی کل نیروی هوایی (پشتو: د هوايي ځواک عمومي قومندان) که نیروی هوایی امارت اسلامی یا نیروی هوایی افغانستان نیز به آن گفته می‌شود، شاخه نیروی هوایی از نیروهای مسلح افغانستان است.
پس از آن‌که شاه امان‌الله در سال ۱۹۱۹ استقلال افغانستان را به‌دست می‌آورد، در صدد ایجاد نیروی هوایی در کشورش می‌شود.
در سال ۱۹۲۱ سه تن از افسران افغانستان غرض کسب آموزش در بخش‌های هوائی به کشور ایتالیا فرستاده شدند.
جَگرَن محمداحسان‌خان به سمت پیلوت، موصوف با ارتقای رتبه به فرماندهی قومندان قوای هوائی مقرر گردید.
تورَن غلام‌دستگیرخان در بخش فنی هواپیما
تورن محمدهاشم‌خان در بخش کشف. نیروی هوایی افغانستان.
سال ۱۹۲۴ در دوران حکومت امان‌الله شاه تأسیس شد. در دهه ۱۹۷۰ در دوران حکومت محمد ظاهرشاه نوسازی و توسعه داده شد. در دهه ۱۹۶۰ نیروی هوایی افغانستان حدود ۱۰۰ هواگرد شامل جنگنده سبک مادون صوت میگ-۱۵، بمب‌افکن سبک ایلیوشین-۲۸ و تعداد کمی هلیکوپتر در اختیار داشت.
اتحاد جماهیر شوروی در دهه ۱۹۸۰ و در جریان جنگ شوروی در افغانستان نیروی هوایی بسیار بزرگ و قدرتمندی را برای حکومت متحد خود در این کشور تدارک دید. تا پیش از سقوط این حکومت، نیروی هوایی افغانستان بیش از هفت هزار پرسنل رسمی، حدود ۲۴۰ هواپیمای جنگی شامل حدود ۴۵ جنگنده رهگیر میگ-۲۱ و ۶۰ جنگنده بمب‌افکن سوخو-۷ و سوخو-۱۷، حدود ۱۵۰ هلیکوپتر تهاجمی و چند منظوره میل-۱۷ و میل-۳۵ و ۴۰ هواپیمای ترابری نظامی از انواع مختلف آنتونوف در اختیار داشت.
این زمان، زمان رشد بیشتر قوای هوایی و مدافعه ای هوایی محسوب میګردد که طیارات نسبتاً مدرنتری خریداری و داخل نظام اردو شد. پوهنتون هوایی تحت اداره ای جنرال جوره بیګ پرسنل جدید را به قطعات محارزوی تقدیم کرد و انجنیران مجرب و پیلوتان مجرب در داخل کشور تربیت ګردیدند.
پیلوتان جوان در غند ۳۹۳ دهدادی در طیارات ال-۳۹ تربیت و برای پرواز به طیارات فوق الصوت به غندهای ۳۲۲ و ۳۵۵ در بگرام و غند ۳۳۵ در شیندند اعزام و تربیت می‌شدند.
قوای هوایی افغانستان در مقابل نیروهای مخالف که حمایت خارجی داشتند در جبهه‌های رزمی با موفقیت جنگیدند که بزرگترین دستاوردش دفع حمله‌ای سازمان یافته علیه دولت موجود در جلال‌آباد بود. جنگ داخلی افغانستان باعث کاهش شدید توان نیروی هوایی افغانستان شد، به طوری‌که در دوران حکومت طالبان تنها تعدادی بالگرد در اختیار نیروی هوایی افغانستان باقی‌مانده بود. از سال ۲۰۰۷ بازسازی و نوسازی نیروی هوایی افغانستان متأسفانه با تکنولوژی عقب مانده و تاریخ تیر شده، با کمک بین‌المللی به رهبری آمریکا آغاز شده‌بود که بنیاد واقعی نداشت.
جت‌های ساخت چکسلواکی ال-۳۹ آلباتروس در آسمان کابل
در سال ۲۰۱۲ این نیرو حدود ۷ هزار پرسنل فعال، ۳۵ هواپیما از انواع آموزشی و ترابری و ۵۲ هلیکوپتر چندمنظوره، سبک و تهاجمی در اختیار داشت. ۱۵ فروند هواپیمای ترابری سبک سی-۲۷، ۱۴ فروند هواپیمای آموزشی سبک سسنا-۱۸۲ و ۶ فروند سسنا ۲۰۸ کاروان، ۶ فروند هلیکوپتر تهاجمی میل-۳۵، ۶ فروند هلیکوپتر سبک چندمنظوره ام‌دی-۵۳۰ هیوز و ۴۰ فروند هلیکوپتر چندمنظوره میل-۱۷ (و بر اساس برخی منابع ۲ جت آموزشی-حمله سبک آلباتروس-۳۹) را در اختیار داشت.
این نیرو تا پیش از هجوم طالبان در سال ۱۴۰۰، دارای ۱۸۳ هواگرد و بیش از ۷۰۰۰ نفر پرسنل بود. در پی خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان و سقوط کابل، در سال ۱۴۰۰، تعداد زیادی از هواگردها به تصرف طالبان درآمده یا نابود شدند. با ورود طالبان، تعداد زیادی از پرسنل و هواگردهای نیروی هوایی نیز به تاجیکستان و دیگر کشورهای همسایهٔ افغانستان، پناهنده شدند. طبق گزارش‌ها، ۴۶ فروند هواگرد نظامی شامل ۲۲ هواپیما و ۲۴ بالگرد افغانستان، وارد ازبکستان شده و به فرودگاه ترمذ منتقل شده‌اند.
پس از این رخدادها، عموم نیروهای باقی‌مانده در افغانستان نیز ترک خدمت کرده و نیروی هوایی افغانستان، به‌صورت دفاکتو منحل شد.