stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
منوچهر طبری
سینما

از همان آغاز علاقه‌ای به کارگردانی داشت و در فهرست کارهایش از سال ۱۳۵۱ کارگردانی–فیلمبرداری هست. منوچهر طبری که در سال ۱۳۵۱ برای فیلمبرداری از مسابقات وزنه‌برداری عازم سنندج شده بود، طی ملاقاتی که با احمد شاملو، سفارش ساخت فیلمی از دراویش قادری از او می‌گیرد. اگرچه در ابتدا به او اجازهٔ فیلمبرداری داده نمی‌شد، ولی با پافشاری وی، سرانجام در سال ۱۳۵۳ موفق شد فیلم لحظاتی چند با دراویش قادریه را به صورت سیاه و سفید و به مدت ده دقیقه بسازد. این فیلم که با دستیاری احمد صدقی وزیری ساخته شده بود در برنامهٔ فرهنگ ایران‌زمین با حضور بهرام فره‌وشی از جنبهٔ فرهنگِ «ور» یا داوری ایزدی (که آئینی برای اثبات حقانیت بود و ۹ من روی گداخته بر تن موبد بزرگ زرتشتی دورهٔ ساسانی آذرپاد مهراسپندان ریختند و تفسید) به‌طور وسیع شناسانده شد. این فیلم اولین حضور سینما در محافل دراویش قادری است.
موفقیت فیلم باعث شد تا او به فکر بیفتد تا در نسخهٔ کامل‌تری، فیلمی مفصل از دراویش و به شیوهٔ رنگی بسازد؛ و چنین شد که مطرب عشق (۱۳۵۶) شکل گرفت. تولید فیلم از سال ۱۳۵۵ شروع شد و چند ماه قبل از انقلاب ساواک راش‌های فیلم را جمع کرد و برد و کار نیمه‌تمام ماند. بعد از انقلاب با دستیابی به نگاتیوها کار با تدوین داود یوسفیان تمام شد. مطرب عشق در گروه ایران‌زمین تلویزیون و به راهنمایی پرویز شفا از پنج گروه از دراویش کردستان و خانقاه‌ها و شیوهٔ زیست و کرامات شیوخ و شرح حال و زندگی مردمان، به شیوهٔ مردم‌نگاری نجات فراهم آمد. این فیلم به عنوان پروژهٔ پایان تحصیلی وی در سال ۱۳۵۸ به دانشکده هنرهای دراماتیک ارائه شد. وی در مطرب عشق به سوی مردم‌نگاری و بافتی‌سازی فرهنگ رفت و فیلم را مبتنی بر پارادایم مردم‌نگاری یعنی «کل‌گرایی» ساخت.
از آن پس، از سال ۱۳۵۷ طبری به کارگردانی روی آورد و از آن به بعد بسیاری از ساخته‌هایش را با عنوان فیلمبردار، تهیه‌کننده، کارگردان، نویسنده و تدوینگر ارائه می‌کند. فیلم‌هایی چون: سفرنامهٔ نطنز (۱۳۶۱)، دانه‌های روغنی (۱۳۷۰)، قطعه‌ای برای شبانان دشت کودکی (۱۳۷۵) از آن جمله‌اند.
از جمله دیگر کارهای وی می‌توان به فیلمبرداری آثاری از هژیر داریوش، خسرو سینایی، زکریا هاشمی و احمد شاملو نیز اشاره کرده‌است ضمن این‌که در فیلمبرداری صحنه‌هایی از سفر شاسی مرتضی شاملی (۱۳۵۹) و سیر آب در ایران نظام کیایی و سنگ آتش آهن محمدرضا فرهومند نیز همکاری داشت.
وی به ویتنام و لبنان هم رفت. وی همراه با با جواد علامیر دولو (تهیه‌کننده گروه رپرتاژ خارجی) به ویتنام رفت. پس از انقلاب هم مدتی به آمریکا رفت.
وی در تیرماه ۱۳۵۸ از هنرهای دراماتیک با معدل بسیار خوب فارغ‌التحصیل شد. او جزو گروه فیلمبرداران روز ورود روح‌الله خمینی در ۱۲ بهمن ۱۳۵۷ بود. در جریان جنگ ایران و عراق نیز از سکوهای نفتی نصر و سیری فیلم گرفت.
آثار

منوچهر طبری به عنوان کارگردان با فیلمبردارهای چندی از جمله وانوش وارطانیان، فرهاد خرقانی، فرهاد صبا، عباس باقریان، توفیق ابراهیمی، علیرضا تقی‌خانی و اسماعیل امامی نیز کار کرد.
از دیگر فیلم‌های مهم وی عبارتند از:
۱۳۵۳ - لحظاتی چند با دراویش قادریه، سازمان رادیو و تلویزیون ملی ایران، فیلم ۱۶ میلی‌متری، سیاه و سفید، ۱۰ دقیقه
۱۳۵۶ - مطرب عشق: طریقت و زندگی دراویش قادری کردستان، ۱۳۵۶–۱۳۵۴، سازمان رادیو و تلویزیون ملی ایران، گروه ایران‌زمین، فیلم ۱۶ میلی‌متری، رنگی، ۴۰ دقیقه
۱۳۶۱ - سفرنامۀ نطنز (خاطرات یک بازدید عینی – خیالی از شهر نطنز تاریخی و چگونگی ساختن قفل‌های قدیمی و گشودن آن‌ها)
کشاورزان بلخاری (کشاورزان بلخار اصفهان، پشت جبهه‌ها تا بار فروشان میدان و وضع نابسامان این کشاورزان)
۱۳۷۰ - مروری بر دانه‌های روغنی (بررسی دانه‌های روغنی ایران و عصاری‌های قدیمی از هخامنشی تاکنون)
مجموعهٔ صنعت سنگین ([برای وزارت صنایع] بررسی امکانات و مشکلات صنایع با مروری بر صنایع آلمان و فرانسه)
۱۳۷۵ - قطعه‌ای برای شبانان دشت کودکی (زندگی تابستانی بچه‌های دشت مغان)
مردم پاکستان
عید شاووعوت (عید شاووعوت جشن اعطای تورات است)
عید سوکوت (سوکوت در زبان عبری به معنای سایبان‌ها است و منظور از سایبان در این‌جا ابری است که در بیابان بر سر عبرانیان کشیده شد)
۱۳۶۶ - پسح (عید آزادی)، صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، فیلم ۱۶ میلی‌متری، رنگی، ۳۰ دقیقه
خاخام یوسف همدانی کهن و پیرمرد یهودی‌تبار میمند و ملا مشه (یوسف همدانی کهن از مراجع دینی یهودیان ایران است. ملا مشه هلوی نیز حدود پانصد سال پیش در دوران صفویه به اتفاق جمعی، وارد کاشان شد و آرامگاهش در همان شهر است)
پی‌نوشت

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14  «مستندساز عرصۀ فرهنگ-صنعت: دربارۀ منوچهر طبری، محمد تهامی‌نژاد، انسان‌شناسی و فرهنگ، چهارشنبه، ۴ اسفند ۱۳۸۹— ۰۰:۳۰». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۳ اوت ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۱۹ اوت ۲۰۱۱.
1 2 3 4 5 6 7  نوشتاری از همایون امامی برای زنده‌یاد منوچهر طبری، انجمن مستندسازان سینمای ایران، ۱۳۸۹/۱۰/۰۸[پیوند مرده]
1 2 3 4 5 6  «منوچهر طبری، پایگاه اینترنتی 7dorim». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۸ اوت ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۱۹ اوت ۲۰۱۱.
↑  منوچهر طبری درگذشت، پایگاه اینترنتی انجمن کلیمیان تهران، ۱۷ آذر ۱۳۸۹
1 2 3  «فیلم‌شناسی مستند دینی ایران (۱۲۷۹-۱۳۷۵)، پیمان اسحاقی، پایگاه خیمه - ۲۲ تیر ۱۳۸۸ - ساعت ۱۲:۳۷». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۵ اوت ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۱۹ اوت ۲۰۱۱.
ناصر صدر تبریزی

| ناصر صدری | ناصر صدری |
| --- | --- |
نماینده مجلس شورای ملی: نماینده مجلس شورای ملی
دوره مسئولیت ۱۳۲۸ – ۱۳۳۰: دوره مسئولیت ۱۳۲۸ – ۱۳۳۰
حوزه انتخاباتی: تبریز (دورهٔ شانزدهم)
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
درگذشته: تهران، ایران
ملیت:  ایرانی
ناصر صدر تبریزی از سیاستمداران ایرانی بود، که در دوره  شانزدهم به عنوان نماینده تبریز در مجلس شورای ملی حضور داشت.
ناصر صدری از تبار خانواده نایب‌الصدر تبریز و در سال ۱۳۲۸ که رئیس دفتر استانداری آذربایجان شرقی بود، برای شرکت در انتخابات از سمت خود استعفا داد. در انتخابات تبریز که در اواخر مهر ماه برگزار شد، به نمایندگی این حوزه انتخاب شد و به مجلس راه یافت. اینکه او با وجود اصالت تبریزی، بومی آن شهر نبود، شکایت‌هایی نسبت به صحت انتخابات و اعتراض‌هایی به صلاحیتش در ارتباط با شناخته شده بودن در محل به همراه آورد اما سرانجام اعتبارنامه‌اش تأیید شد.
فهرست فرودگاه‌های باربادوس

نقشهٔ باربادوس
این مقاله شامل فهرست فرودگاه‌های باربادوس است.
فرودگاه‌ها

| شهر | Parish | ایکائو |  یاتا | نام فرودگاه | مختصات | وضعیت |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| بریج‌تاون | Christ Church | TBPB | BGI | فرودگاه بین‌المللی گرانتلی ادمز | ۱۳°۰۴′۲۹″ شمالی ۰۵۹°۲۹′۳۳″ غربی﻿ / ﻿۱۳٫۰۷۴۷۲°شمالی ۵۹٫۴۹۲۵۰°غربی﻿ / 13.07472; -59.49250﻿ (Grantley Adams International Airport) | قابل استفاده |
| Bridgetown | Saint Michael | TBPO |  | بالگردگاه بریج‌تاون | ۱۳°۰۵′۴۵″ شمالی ۰۵۹°۳۷′۰۷″ غربی﻿ / ﻿۱۳٫۰۹۵۸۳°شمالی ۵۹٫۶۱۸۶۱°غربی﻿ / 13.09583; -59.61861﻿ (Bridgetown Heliport) | تعطیل‌شده |
علی علیف

علی زورکانائویچ علیف (به روسی: Али Зурканаевич Алиев) (زادهٔ ۲۹ نوامبر ۱۹۳۷ – درگذشتهٔ ۷ ژانویه ۱۹۹۵) کشتی‌گیر آزادکار اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی و از آوارهای داغستان بود.
وی ۵ مرتبه عنوان قهرمانی جهان را به دست آورد و نخستین کشتی‌گیر از داغستان بود که توانست قهرمان کشتی آزاد بشود. وی در المپیک‌های تابستانی ۱۹۶۰، ۱۹۶۴ و ۱۹۶۸ نیز شرکت کرد و به مقام‌های چهارم و ششم دست یافت.
مسابقات کشتی علیف

پس از مرگ وی در سال ۱۹۹۵، فدراسیون کشتی روسیه رقابت‌های بین‌المللی کشتی یادوارهٔ علی علیف را از سال ۱۹۹۵ به صورت سالانه در مجموعهٔ ورزشی علی علیف (مرکز تمرینی کشتی علی علیف) در کاسپیسک، داغستان، روسیه میزبانی می‌کند.
ترجمه قرآن به زبان انگلیسی

نیمه دوم قرن بیستم، دوران اوج ترجمه قرآن به انگلیسی بود. فضل‌الله نیک‌آیین، سخنران، مترجم و زبان‌شناس ایرانی مقیم شیکاگو، اولین ترجمه منظوم قرآن به زبان انگلیسی را در مارس سال ۲۰۰۰ عرضه کرد. طرح کتابت ترجمه انگلیسی قرآن به شیوه خوشنویسی لاتین توسط مجتبی کرمی برای اولین بار در دنیا براساس ترجمه علیقلی قرایی در سال ۱۳۸۷ اجرا شد. از مترجمان قرآن به زبان انگلیسی می‌توان به این افراد اشاره کرد: آلفرد گیوم، آرتور آربری، جرج سیل، محمد مارمادوک پیکتال، ریچارد بل، محمد حبیب شاکر، عبدالله یوسف‌علی، لاله بختیار، محمد سرور و علی سلامی.
مهدی آذرسینا

| مهدی آذرسینا | مهدی آذرسینا |
| --- | --- |
مهدی آذرسینا در نشست بررسی موسیقی رسانه در خبرگزاری مهر ۲۷ بهمن ۱۳۸۶: مهدی آذرسینا در نشست بررسی موسیقی رسانه در خبرگزاری مهر ۲۷ بهمن ۱۳۸۶
اطلاعات پس‌زمینه: اطلاعات پس‌زمینه
زاده: ۱ شهریور ۱۳۲۵ ‏(۷۸ سال) زنجان
ژانر: موسیقی ایرانی موسیقی کلاسیک ایرانی موسیقی کودک
ساز(ها): کمانچه ویلنکمانچه آلتوسه‌تار
اعضا: خانه موسیقی ایران
اعضای پیشین: مرکز حفظ و اشاعه موسیقی ایران
سازهای اصلی: سازهای اصلی
کمانچه: کمانچه
استاد(ها): نورعلی برومندداریوش صفوتعلی‌اصغر بهاریرحمت‌الله بدیعی
مهدی آذرسینا (زادهٔ ۱ شهریور ۱۳۲۵) نوازنده، آهنگساز و نویسندهٔ اهل ایران است.
زندگی هنری

مهدی آذرسینا ۱ شهریور سال ۱۳۲۵ در تبریز متولد شد. همزمان با تحصیل در دبیرستان نوازندگی ویلن را آغاز کرد و پس از پایان تحصیلات متوسطه در تهران سکونت گزید. در این هنگام به کلاس‌های آزاد هنرستان موسیقی ملی راه یافت و از آموزش‌های «رحمت‌الله بدیعی» بهره برد. او تحصیلات موسیقی خود را در دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران پی گرفت. از جمله استادان وی می‌توان به نورعلی برومند، داریوش صفوت و علی‌اصغر بهاری اشاره نمود. او رشتهٔ تخصصی «آموزش موسیقی» را برگزید و متد ارف را نزد سعید خدیری آموخت.
وی از جمله آهنگسازان ایرانی است که تلاش‌های در چندصدایی موسیقی ایرانی انجام داده‌است. او همچنین در حیطهٔ تلفیق شعر نو با موسیقی ایرانی تجربیاتی داشته که از جملهٔ آن‌ها کنسرت مشترک با شهرام ناظری در اوایل دهه ۷۰ است. او در هجدهمین جشنواره موسیقی فجر مورد تقدیر قرار گرفت. وی همچنین در نوزدهمین جشن خانه موسیقی ایران برای تألیف کتاب «شعر؟ یا موسیقی؟» تجلیل شد.
فعالیت‌های هنری و پژوهشی

برخی از فعالیت‌های مهدی آذرسینا عبارتند از:
مربیگری کلاس‌های موسیقی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در دوره دانشجویی و آموزش موسیقی با متد ارف، تأسیس و مدیریت کارگاه موسیقی کودکان و نوجوانان تبریز (۱۳۵۳ تا ۱۳۵۹)، تدریس کمانچه و ویلن در مرکز حفظ و اشاعه موسیقی تبریز، تدریس کمانچه و ویلن در مرکز حفظ و اشاعه موسیقی تهران (۱۳۵۹ تا ۱۳۶۸)، عضویت در هیئت مدیره کانون نوازندگان خانه موسیقی از بدو تأسیس (۱۳۷۸ تا ۱۳۸۵)، عضویت در شورای فرهنگستان هنر در تدوین واژه‌های موسیقی ایرانی، عضویت در شورای پژوهشکده هنر حوزه هنری، عضویت در هیئت داوران جشنواره ملی موسیقی جوان تدریس ردیف نوازی در رشتهٔ موسیقی دانشگاه آزاد تهران، برگزاری مستر کلاس در دانشگاه هنر تهران، تشکیل گروه موسیقی آینه (به همراه مسعود شناسا، نوید افقه، عماد حنیفه، مهدی علومی، علیرضا شاه محمدی، امیر حاج ابراهیمی، بهزاد میرلو و محسن حسینی)، برگزاری کنسرت‌های پژوهشی
آثار هنری

از جمله آثار هنری مهدی آذرسینا به موارد زیر می‌توان اشاره نمود:
کنسرت
آهنگسازی و نوازندگی کمانچه در ارکستر موسیقی ملی تبریز به همراه غلامحسین بیگجه‌خانی، محمود فرنام و احد بهجت
اجراهای متعدد همراه با غلامحسین بیگجه‌خانی و محمود فرنام، از جمله اجرای سه‌نوازی در جشن هنر شیراز
کنسرت به همراه آوازِ نورالدین رضوی سروستانی، کریم صالح‌عظیمی و شهرام ناظری
آلبوم موسیقی
چلیپا (تکنوازی کمانچه)
سخن تازه با خوانندگی شهرام ناظری
شور آفرین (کمانچه نوازی)
سیاوشانه با خوانندگی علیرضا شاه محمدی (انتشارات سروش)
سیاه مشق با خوانندگی علیرضا شاه محمدی (مؤسسه مشکات و چهارگاه)
کمانچه و تنبک با همراهی تمبک محمد اخوان (مؤسسه فرهنگی هنری چهارگاه)
صفیر سیمرغ دونوازی و تکنوازی در کنسرت شفق (مؤسسه چهارگاه)
خنیاگر با خوانندگی سپیده رئیس‌سادات و مهدی آذرسینا
شادی می‌یاد به خونمون با خوانندگی آیسان خسروی (مؤسسه فرهنگی هنری چهارگاه)
سبد سبد گل با خوانندگی آیسان خسروی (مؤسسه فرهنگی هنری چهارگاه)
تألیفات
کتاب شیوه کمانچه نوازی با مقدمه علی تجویدی چهار دوره در یک مجلد (انتشارات سروش)
کتاب آثاری از استاد بهاری به همراه آلبوم (انتشارات سروش)
موسیقی سنتی ایران: ردیف میرزاعبدالله - برومند (انتشارات سروش)
کتاب دو جلدی از متد ارف تا چهارگاه (انتشارات سوره مهر)
کتاب شعر؟ یا موسیقی؟ (تننای شعر سپید) (انتشارات سروش)
آسیب گرفتگی پیوسته

آسیب گرفتگی پیوسته (به انگلیسی: Repetitive strain injury RSI) یکی از سریع‌ترین بیماری‌های در حال رشد می‌باشد. دلیل این بیماری به کار افزار بازمیگردد. افرادی که به دلیل نوع شغل خود مجبورند روزانه مدت زیادی پشت کامپیوتر بنشینند، اغلب به عارضه آسیب فشار تکراری مبتلا می‌شوند. از علائم این عارضه می‌توان احساس گزگز و سوزن سوزن شدن در دست‌ها و بی‌حسی، درد در ناحیه گردن و شانه‌ها اشاره کرد.
پزشکان معتقدند کار کردن طولانی‌مدت با کامپیوتر موجب بروز عارضه «آسیب فشار تکراری» (RSI) می‌شود.
این بیماری از آسیب دیدن سیستم عضلانی اسکلتی و دستگاه عصبی ناشی می‌شود که ممکن است توسط کارهای یکنواخت، کارهای دشوار بدنی، قرار گرفتن در برابر ارتعاش‌ها، فشار یا فشرده شدن مکانیکی، یا قرار گرفتن در موقعیت‌های سخت به صورت پایدار ایجاد می‌شود. RSIs این بیماری به عنوان ترومای تجمعی ویا اختلالات، و آسیب‌های تکراری استرس، صدمات حرکت تکراری یا اختلالات اسکلتی عضلانی، و سندرم استفاده بیش از حد شغلی یا ورزش نیز شناخته شده است.
سیب‌چال

| سیب چال | سیب چال |
| --- | --- |
روستا: روستا
کشور: ایران
استان: گلستان
شهرستان: آزادشهر
بخش: بخش چشمه‌ساران
دهستان: چشمه‌ساران
جمعیت: ۵۲۸ نفر (سرشماری ۹۵)
سیب چال، روستایی است از توابع بخش چشمه‌ساران شهرستان آزادشهر در استان گلستان ایران.
جمعیت

این روستا در دهستان چشمه‌ساران قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۴۸۵ نفر (۹۹خانوار) بوده‌است. جمعیت ۱۴۰۳ (۱۲۰۰نفر)
فهرست تلسکوپ‌های فضایی

بالا: تلسکوپ فضایی هابل
وسط: تلسکوپ فضایی جیمز وب، جانشین تلسکوپ هابل در ۲۰۲۱ به فضا ارسال شد.
پایین: مقایسه قطر برخی از تلسکوپ‌های فضایی
فهرست تلسکوپ‌های فضایی (رصدخانه‌های فضایی نجومی) فهرستی از تلسکوپ‌هایی است که در فضای بیرونی قرار گرفته‌اند و مسئولیت رصد سیارات دوردست، کهکشان‌ها و دیگر اشیای فضایی را برعهده دارند. گستره‌ فرکانسی عملکرد این تلسکوپ‌ها شامل اشعه گاما، اشعه ایکس، فرابنفش، نور مرئی، فروسرخ، ریزموج و امواج رادیویی است. تلسکوپ‌هایی که بیش از یک محدوده فرکانسی را پوشش داده‌اند در تمامی بخش‌های مرتبط گنجانده شده‌اند. در این فهرست، نام تلسکوپ‌هایی که پرتوهای کیهانی یا الکترون‌ها را شناسایی می‌کنند و همچنین ابزارهایی که توانایی بررسی امواج گرانشی را دارند هم آورده شده‌است. اهداف خاص واقع در منظومه شمسی مانند خورشید و سیارات در این فهرست پوشش داده نشده‌اند.
به‌منظور تعیین فاصله مداری هر تلسکوپ، دو مقدار مداری ارایه شده‌است. برای تلسکوپ‌های موجود در مدار زمین، حداقل و حداکثر ارتفاع برحسب کیلومتر ارایه شده‌است. برای تلسکوپ‌های موجود در مدار خورشیدی، حداقل فاصله (حضیض) و حداکثر فاصله (اوج) بین تلسکوپ و مرکز جرم خورشید برحسب واحدهای نجومی (AU) آورده شده‌است.
اشعه گاما

مقالهٔ اصلی: اخترشناسی پرتو گاما
تلسکوپ‌های اشعه گاما، اقدام به جمع‌آوری و اندازه‌گیری امواج منفرد و پرانرژی اشعه گاما از هدف‌های اخترفیزیکی می‌نمایند. این امواج پرانرژی توسط جو زمین جذب می‌شوند و از همین‌رو مشاهده و جمع‌آوری آن‌ها مستلزم استفاده از بالن‌های مورد استفاده در ارتفاع بالا یا مأموریت‌های فضایی است. پرتوهای گاما می‌توانند توسط ابرنواخترها، ستاره‌های نوترونی، تپ‌اختر‌ها و سیاه‌چاله‌ها ایجاد شوند. انفجار پرتوهای گاما، با انرژی بسیار بالایی نیز شناسایی شده‌اند اما هنوز مورد ارزیابی و تشخیص قرار نگرفته‌اند.
| تصویر | نام | آژانس فضایی | تاریخ ارسال | تاریخ خاتمه | محل (ارتفاع برحسب کیلومتر) | مراجع |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | پروتون-۱ | برنامه فضایی شوروی | ۰خطا: زمان نامعتبر۱۶ ژوئیه ۱۹۶۵ | ۰خطا: زمان نامعتبر۱۱ اکتبر ۱۹۶۵ | مدار زمین (۵۸۹–۱۸۳) |  |
|  | پروتون-۲ | برنامه فضایی شوروی | ۰خطا: زمان نامعتبر۲ نوامبر ۱۹۶۵ | ۰خطا: زمان نامعتبر۶ فوریه ۱۹۶۶ | مدار زمین (۶۳۷–۱۹۱) |  |
|  | پروتون-۴ | برنامه فضایی شوروی | ۰خطا: زمان نامعتبر۱۶ نوامبر ۱۹۶۸ | ۰خطا: زمان نامعتبر۲۴ ژوئیه ۱۹۶۹ | مدار زمین (۴۷۷–۲۴۸) |  |
|  | ماهواره نجومی کوچک ۲ (SAS 2) | ناسا | ۰خطا: زمان نامعتبر۱۵ نوامبر ۱۹۷۲ | ۰خطا: زمان نامعتبر۸ ژوئن ۱۹۷۳ | مدار زمین (۶۳۲–۴۴۳) |  |
|  | کُس-بی | آژانس فضایی اروپا | ۰خطا: زمان نامعتبر۹ اوت ۱۹۷۵ | ۰خطا: زمان نامعتبر۲۵ آوریل ۱۹۸۲ | مدار زمین (۳۳۹٫۶–۹۹٬۸۷۶) |  |
|  | رصدخانه نجومی انرژی بالا-۳ (HEAO 3) | ناسا | ۰خطا: زمان نامعتبر۲۰ سپتامبر ۱۹۷۹ | ۰خطا: زمان نامعتبر۲۹ مه ۱۹۸۱ | مدار زمین (۴۸۶٫۴–۵۰۴٫۹) |  |
|  | رصدخانه اخترفیزیکی بین‌المللی (GRANAT) | مرکز ملی پژوهش‌های علمی فرانسه مؤسسه تحقیقات فضایی روسیه | ۰خطا: زمان نامعتبر۱ دسامبر ۱۹۸۹ | ۰خطا: زمان نامعتبر۲۵ مه ۱۹۹۹ | مدار زمین (۲۰۰٬۰۰۰–۲٬۰۰۰) |  |
|  | گاما | روسکوسموس برنامه فضایی شوروی مرکز ملی مطالعات فضایی | ۰خطا: زمان نامعتبر۱ ژوئیه ۱۹۹۰ | ۰۱۹۹۲ ۱۹۹۲ | مدار زمین (۳۷۵) |  |
|  | رصدخانه پرتوی گامای کامپتون (CGRO) | ناسا | ۰خطا: زمان نامعتبر۵ آوریل ۱۹۹۱ | ۰خطا: زمان نامعتبر۴ ژوئن ۲۰۰۰ | مدار زمین (۴۵۷–۳۶۲) |  |
|  | تصویرگر اشعه گامای انرژی پائین (LEGRI) | انستیتوی ملی فناوری هوافضا (اسپانیا) | ۰خطا: زمان نامعتبر۱۹ مه ۱۹۹۷ | ۰خطا: زمان نامعتبرفوریه ۲۰۰۲ | مدار زمین (۶۰۰) |  |
|  | کاوشگر چشمه‌های پرانرژی گذار | ناسا | ۰خطا: زمان نامعتبر۹ اکتبر ۲۰۰۰ | ۰خطا: زمان نامعتبرمارس ۲۰۰۸ | مدار زمین (۶۵۰–۵۹۰) |  |
|  | آزمایشگاه بین‌المللی اخترفیزیکی اشعه گاما (INTEGRAL) | آژانس فضایی اروپا | ۰خطا: زمان نامعتبر۱۷ اکتبر ۲۰۰۲ | — | مدار زمین (۱۵۳٬۰۰۰–۶۳۹) |  |
|  | سوئیفت | ناسا | ۰خطا: زمان نامعتبر۲۰ نوامبر ۲۰۰۴ | — | مدار زمین (۶۰۴–۵۸۵) |  |
|  | آشکارساز سبک تصویر گاما (AGILE) | سازمان فضایی ایتالیا | ۰خطا: زمان نامعتبر۲۳ آوریل ۲۰۰۷ | — | مدار زمین (۵۵۳–۵۲۴) |  |
|  | تلسکوپ فضایی پرتو گامای فرمی | ناسا | ۰خطا: زمان نامعتبر۱۱ ژوئن ۲۰۰۸ | — | مدار زمین (۵۵۵) |  |
|  | کاوشگر ایکاروس (GAP) | جاکسا | ۰خطا: زمان نامعتبر۲۱ مه ۲۰۱۰ | — | مدار خورشید مرکزی |  |
نور مرئی

مشاهده اجسام آسمانی با کمک نور مرئی در واقع کهن‌ترین شکل اخترشناسی است، نوری که طول موج آن در گستره‌ای در حدود ۴۰۰ تا ۷۰۰ نانومتر قرار دارد. قرار دادن یک تلسکوپ نوری در فضا، موجب حذف محدودیت‌ها و اعوجاج‌های نوری و ارائه تصاویر با وضوح بالاتر می‌شوند، کیفیتی که امکان دست‌یابی به آن با کمک تلسکوپ‌های نوری واقع برروی زمین، ممکن نیست. از تلسکوپ‌های نوری برای مشاهده سیارات، ستاره‌ها، کهکشان‌ها، سحابی‌های سیاره‌ای و قرص‌های پیش‌سیاره‌ای و بسیاری از پدیده‌ها و اجسام آسمانی استفاده می‌شود.
| تصویر | نام | آژانس فضایی | تاریخ ارسال | تاریخ خاتمه | محل (ارتفاع برحسب کیلومتر) | مراجع |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | هیپارکوس | آژانس فضایی اروپا | ۸ اوت ۱۹۸۹ | مارس ۱۹۹۳ | مدار زمین (۲۲۳–۳۵٬۶۳۲) |  |
|  | تلسکوپ فضایی هابل | ناسا آژانس فضایی اروپا | ۲۴ آوریل ۱۹۹۰ | - | مدار زمین (۶۱۰٫۴۴–۵۸۶٫۴۷) |  |
|  | تلسکوپ فضائی موست | آژانس فضایی کانادا | ۳۰ ژوئن ۲۰۰۳ | مارس ۲۰۱۹ | مدار زمین (۸۳۲–۸۱۹) |  |
|  | رصدخانهٔ فضایی سوئیفت | ناسا | ۲۰ نوامبر ۲۰۰۴ | - | مدار زمین (۶۰۴–۵۸۵) |  |
|  | کوروت | آژانس فضایی اروپا مرکز ملی مطالعات فضایی | ۲۷ دسامبر ۲۰۰۶ | ۲۰۱۳ | مدار زمین (۸۸۴–۸۷۲) |  |
|  | کپلر | ناسا | ۶ مارس ۲۰۰۹ | ۳۰ اکتبر ۲۰۱۸ | در حال چرخش در مدار خورشید مرکزی به‌دور زمین |  |
|  | کاوشگر هدف روشن (BRITE) | اتریش کانادا لهستان | ۲۵ فوریه ۲۰۱۳–۱۹ اوت ۲۰۱۴ | - | مدار زمین |  |
|  | ماهواره دیدبان و شهاب‌سنگ‌یاب (NEOSSat) | آژانس فضایی کانادا تحقیقات دفاع و توسعه کانادا | ۲۵ فوریه ۲۰۱۳ | - | مدار خورشیدآهنگ زمین (۷۹۲–۷۷۶) |  |
|  | گایا | آژانس فضایی اروپا | ۱۹ دسامبر ۲۰۱۳ | - | خورشید - زمین نقطه لاگرانژی ال-۲ |  |
|  | آستروسات | سازمان پژوهش‌های فضایی هند | ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۵ | - | مدار زمین (۶۵۰–۶۰۰) |  |
|  | ماهواره نقشه‌بردار فراخورشیدی گذران (TESS) | ناسا | ۱۸ آوریل ۲۰۱۸ | - | مدار بالایی زمین |  |
|  | چیاپس (CHEOPS) | آژانس فضایی اروپا | ۱۸ دسامبر ۲۰۱۹ | - | مدار خورشیدآهنگ |  |
فروسرخ و زیرمیلی‌متری

همچنین ببینید: اخترشناسی فروسرخ و اخترشناسی زیرمیلی‌متری
نور فروسرخ دارای انرژی کمتری نسبت به نور مرئی است، از این‌رو، توسط منابعی که دارای دمای کمتری یا در حال دورشدن با سرعت زیاد از ناظر هستند، منتشر می‌شود. به‌همین ترتیب، امکان مشاهده مواردی مانند ستاره‌های سرد (مانند کوتوله‌های قهوه‌ای)، سحابی‌ها و کهکشان‌های دارای انتقال به سرخ با کمک امواج فروسرخ وجود دارد.
| تصویر | نام | آژانس فضایی | تاریخ ارسال | تاریخ خاتمه | محل (ارتفاع برحسب کیلومتر) | مراجع |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | ایراس | ناسا | ۲۵ ژانویه ۱۹۸۳ | ۲۱ نوامبر ۱۹۸۳ | مدار زمین (۹۰۳–۸۸۹) |  |
|  | تلسکوپ مادون قرمز در فضا | مؤسسه فضا و علوم فضایی آژانس توسعه فضای ملی ژاپن | ۱۸ مارس ۱۹۹۵ | ۲۵ آوریل ۱۹۹۵ | مدار زمین (۴۸۶) |  |
|  | رصدخانه فضایی فروسرخ (ISO) | آژانس فضایی اروپا | ۱۷ نوامبر ۱۹۹۵ | ۱۶ مه ۱۹۹۸ | مدار زمین (۷۰٬۵۰۰–۱۰۰۰) |  |
|  | آزمایش فضایی میان دوره‌ای (MSX) | نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا | ۲۴ آوریل ۱۹۹۶ | ۲۶ فوریه ۱۹۹۷ | مدار زمین (۹۰۰) |  |
|  | ماهواره نجومی موج زیرمیلی‌متری (SWAS) | ناسا | ۶ دسامبر ۱۹۹۸ | ۲۰۰۵ (آخرین استفاده) | مدار زمین (۶۵۱–۶۳۸) |  |
|  | کاوشگر فروسرخ میدان گسترده (WIRE) | ناسا | ۵ مارس ۱۹۹۹ | بدون مشاهده | بازگشت به زمین (۱۰ مه ۲۰۱۱) |  |
|  | تلسکوپ فضایی اسپیتزر | ناسا | ۲۵ اوت ۲۰۰۳ | ۳۰ ژانویه ۲۰۲۰ | مدار خورشیدی (۱٫۰۲–۰٫۹۸ واحد نجومی) |  |
|  | آکاری (Astro-F) | جاکسا | ۲۱ فوریه ۲۰۰۶ | ۲۴ نوامبر ۲۰۱۱ | مدار زمین (۶۱۰٫۴۴–۵۸۶٫۴۷ کیلومتر) |  |
|  | رصدخانه فضایی هرشل | ناسا آژانس فضایی اروپا | ۱۴ مه ۲۰۰۹ | ۲۹ آوریل ۲۰۱۳ | خورشید-زمین نقطه لاگرانژی ال-۲ |  |
|  | کاوشگر نقشه‌بردار فروسرخ میدان وسیع (WISE) | ناسا | ۱۴ دسامبر ۲۰۰۹ | فوریه ۲۰۱۱-اوت ۲۰۱۳ (توقف موقت فعالیت) | مدار زمین (۵۰۰ کیلومتر) |  |
|  | چیاپس (CHEOPS) | آژانس فضایی اروپا | ۱۸ دسامبر ۲۰۱۹ | - | مدار خورشیدآهنگ |  |
|  | تلسکوپ فضایی جیمز وب (JWST) | ناسا آژانس فضایی اروپا آژانس فضایی کانادا | ۲۵ دسامبر ۲۰۲۱ | - | خورشید - زمین، نقطه لاگرانژی ال-۲ |  |
امواج ریزموج

همچنین ببینید: اخترشناسی رادیویی
تلسکوپ‌های فضایی ریزموج به‌طور عمده برای اندازه‌گیری پارامترهای کیهان‌شناسی ناشی از پس زمینه ریزموج کیهانی به‌کار رفته‌اند. آنها همچنین تابش سنکروترون، تابش ترمزی، گرد و غبار چرخش کهکشان راه شیری، امواج رادیویی برون کهکشانی و خوشه‌های کهکشانی را با کمک اثر سونیائف زلدوویچ، اندازه‌گیری می‌کنند.
| تصویر | نام | آژانس فضایی | تاریخ ارسال | تاریخ خاتمه | محل (ارتفاع برحسب کیلومتر) | مراجع |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | کاوشگر زمینه کیهان (COBE) | ناسا | ۱۸ نوامبر ۱۹۸۹ | ۲۳ دسامبر ۱۹۹۳ | مدار زمین (۹۰۰) |  |
|  | اودین | شرکت فضایی سوئد | ۲۰ فوریه ۲۰۰۱ | - | مدار زمین (۶۲۲) |  |
|  | کاوشگر ناهمسان‌گرد ریزموجی ویلکینسون (WMAP) | ناسا | ۳۰ ژوئن ۲۰۰۱ | اکتبر ۲۰۱۰ | خورشید-زمین نقطه لاگرانژی ال-۲ |  |
|  | پلانک | آژانس فضایی اروپا | ۱۴ مه ۲۰۰۹ | اکتبر ۲۰۱۳ | خورشید-زمین نقطه لاگرانژی ال-۲ (مأموریت) چرخش به‌دور خورشید (رهاشده) |  |
امواج رادیویی

همچنین ببینید: اخترشناسی رادیویی و تداخل‌سنجی خط پایه بسیار طولانی
به‌دلیل این‌که جو زمین برای عبور امواج رادیویی شفاف است، تلسکوپ‌های رادیویی موجود در فضا، بیشترین استفاده از این نوع تلسکوپ‌ها برای تداخل‌سنجی خط پایه بسیار طولانی است. این کار به این صورت انجام می‌پذیرد که مشاهده همزمان جسم هدف توسط یک ماهواره و یک تلسکوپ مستقر انجام می‌شود. مشاهدات می‌تواند از بقایای ابرنواخترها، میزرهای نجومی، همگرایی گرانشی، کهکشان‌های ستاره‌فشان و بسیاری از موارد دیگر باشد.
| تصویر | نام | آژانس فضایی | تاریخ عرضه | خاتمه یافت | محل (ارتفاع برحسب کیلومتر) | مراجع |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | هالکا (HALCA) | مؤسسه فضا و علوم فضایی | ۱۲ فوریه ۱۹۹۷ | ۳۰ نوامبر ۲۰۰۵ | مدار زمین (۲۴٬۴۰۰–۵۶۰) |  |
|  | اسپکتر-آر | مرکز فضایی آسترو | ۱۸ ژوئیه ۲۰۱۱ | ۱۱ ژانویه ۲۰۱۹ | مدار زمین (۳۹۰٬۰۰۰–۱۰٬۰۰۰) |  |
تشخیص ذره

فضاپیما و ماژول‌های فضایی که ردیابی ذرات را انجام می‌دهند، به‌دنبال پرتوهای کیهانی و الکترون هستند. این پرتوها می‌توانند توسط خورشید (ذرات خورشیدی پرانرژی)، کهکشان راه شیری (پرتوهای کیهانی کهکشانی) و منابع برون کهکشانی (پرتوهای کیهانی برون کهکشانی) منتشر شوند. همچنین پرتوهای کیهانی با انرژی بسیار بالا ناشی از هسته‌های فعال کهکشانی وجود دارند که می‌توانند توسط ردیاب‌های زمینی از طریق شارش ذرات شناسایی شوند.
| تصویر | نام | آژانس فضایی | تاریخ عرضه | خاتمه یافت | محل (ارتفاع برحسب کیلومتر) | مراجع |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | پروتون-۱ | برنامه فضایی شوروی | ۱۶ ژوئیه ۱۹۶۵ | ۱۱ اکتبر ۱۹۶۵ | مدار زمین (۵۸۹–۱۸۳) |  |
|  | پروتون-۲ | برنامه فضایی شوروی | ۲ نوامبر ۱۹۶۵ | ۶ فوریه ۱۹۶۶ | مدار زمین (۶۳۷–۱۹۱) |  |
|  | رصدخانه نجومی انرژی بالا-۳ | ناسا | ۲۰ سپتامبر ۱۹۷۹ | ۲۹ مه ۱۹۸۱ | مدار زمین (۵۰۴٫۹–۴۸۶٫۴) |  |
|  | سامپکس (SAMPEX) | ناسا انستیتوی فیزیک فرازمینی ماکس پلانک | ۳ ژوئیه ۱۹۹۲ | ۳۰ ژوئن ۲۰۰۴ | مدار زمین (۶۸۷–۵۱۲) |  |
|  | طیف‌سنج مغناطیسی آلفا (AMS-01) | ناسا | ۲ ژوئن ۱۹۹۸ | ۱۲ ژوئن ۱۹۹۸ | مدار زمین (۲۹۶) |  |
|  | پاملا (PAMELA) | روسکوسموس مرکز هوافضای آلمان سازمان فضایی ایتالیا آژانس فضایی ملی سوئد موسسه ملی فیزیک هسته‌ای (ایتالیا) | ۱۵ مه ۲۰۰۶ | ۷ فوریه ۲۰۱۶ | مدار زمین (۶۱۰–۳۵۰) |  |
|  | آی‌بکس | ناسا | ۱۹ اکتبر ۲۰۰۸ | - | مدار زمین (۲۹۵٬۰۰۰–۸۶٬۰۰۰) |  |
|  | طیف‌سنج مغناطیسی آلفا (AMS-02) | ناسا | ۱۶ مه ۲۰۱۱ | - | مدار زمین (۳۵۳) در ایستگاه فضایی بین‌المللی |  |
|  | کاوشگر ذره‌ای ماده تاریک | آکادمی علوم چین سازمان ملی فضایی چین | ۱۷ دسامبر ۲۰۱۵ | - | مدار زمین (۵۰۰) |  |
امواج گرانشی

تلسکوپ‌هایی که در این دسته قرار می‌گیرند توانایی تشخیص امواج گرانشی را دارند، چین‌هایی در فضازمان که در اثر برخورد ستاره‌های نوترونی یا سیاه‌چاله‌ها ایجاد می‌شوند.
| تصویر | نام | آژانس فضایی | تاریخ عرضه | خاتمه یافت | محل (ارتفاع برحسب کیلومتر) | مراجع |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | کاوشگر لیزا | آژانس فضایی اروپا | ۳ دسامبر ۲۰۱۵ | ۳۰ ژوئن ۲۰۱۷ | مدار خورشید مرکزی |  |