stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
تکاب

| تکاب | تکاب |
| --- | --- |
 از بالا به پایین: تخت سلیمان-غروب تخت سلیمان-عکس دوتایی سمت چپ: زندان سلیمان، سمت راست: زمستان تخت سلیمان - معبدهای تخت سلیمان- سردر قلعه ساعد سلطان-:  از بالا به پایین: تخت سلیمان-غروب تخت سلیمان-عکس دوتایی سمت چپ: زندان سلیمان، سمت راست: زمستان تخت سلیمان - معبدهای تخت سلیمان- سردر قلعه ساعد سلطان-
کشور:  ایران
استان: آذربایجان غربی
شهرستان: تکاب
بخش: مرکزی
مردم: مردم
جمعیت: ۴۹٬۵۳۶ نفر (سال ۱۳۹۵)
رشد جمعیت: +%۱۲/۸ (۱۳۹۵)
تراکم جمعیت: ۲۳۲۴ نفر بر کیلومتر مربع
جغرافیای طبیعی: جغرافیای طبیعی
مساحت: ۹ کیلومترمربع
ارتفاع: ۱٬۸۴۰ متر
آب‌وهوا: آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه: ۵٫۸ درجهٔ سانتی‌گراد
میانگین بارش سالانه: ۳۵۲ میلی‌متر
روزهای یخبندان سالانه: ۲۰۱ روز (۱۳۹۰)
اطلاعات شهری: اطلاعات شهری
شهردار: رزاق محمدی
تأسیس شهرداری: پیش از سال ۱۳۰۹ خورشیدی
ره‌آورد: فرش افشار - سیب - عسل - گردو - گیاهان دارویی - طلا
پیش‌شمارهٔ تلفن: استانی: ۰۴۴ / درون‌شهری: ۴۵۵۲–۴۵۵۳ / تلفن همراه: ۰۹۱۴
وبگاه: فرمانداری تکاب
شناسهٔ ملی خودرو: ق ۲۷  ایران پلاک موتورسیکلت:۳۷۱، ۳۷۲، ۳۷۳، ۳۷۴، ۳۷۵، ۳۷۶، ۳۷۷  ایران
  تکاب  روی نقشه ایران ۳۶°۲۴′۰۵″شمالی ۴۷°۰۶′۴۱″شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۴۰۱۵°شمالی ۴۷٫۱۱۱۵°شرقی﻿ / 36.4015; 47.1115   :   تکاب  روی نقشه ایران ۳۶°۲۴′۰۵″شمالی ۴۷°۰۶′۴۱″شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۴۰۱۵°شمالی ۴۷٫۱۱۱۵°شرقی﻿ / 36.4015; 47.1115   
 :  
تَکاب مرتفع‌ترین و سردترین شهر استان آذربایجان غربی است. این شهر مرکز شهرستان تکاب بوده و یکی از شهرهای باستانی و قدیمی ایران و جهان است که قدمت آن به دوران هخامنشیان و ساسانیان بازمی‌گردد. تخت سلیمان از مهم‌ترین مناطق باستانی و فرهنگی ایران است که در میراث جهانی یونسکو ثبت شده است و در ۳۲ کیلومتری تکاب قرار دارد. تکاب به (شهر تاریخ و تمدن)، (پایتخت طلا و جواهرات خاورمیانه)، (شهر معادن)، (پایتخت سیب ایران)، (بهشت زمین‌شناسی جهان)، (سردترین شهر ایران) و (مرکز گیاهان دارویی ایران) معروف است.[نیازمند منبع] تکاب در بین چهار استان مهم کشور از جمله کردستان، زنجان، آذربایجان غربی و آذربایجان شرقی قرار گرفته است و تنها شهر استان آذربایجان غربی است که با استان زنجان مرز مشترک دارد و همچنین تکاب تنها شهر آذربایجان غربی است که با هر سه استان همسایه آذربایجان غربی مرز مشترک دارد.
تخت سلیمان و زندان سلیمان از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری در این شهر است که در میراث جهانی یونسکو ثبت شده است؛ همچنین مُهر موبد موبدان منقوش اساطیر کهن و بیش‌تر در ستایش آب و آتش است، در تخت سلیمان کشف شده است.
مردم‌شناسی

مردم تکاب به زبان‌های ترکی آذربایجانی و کردی سورانی سخن می‌گویند. مذهب مردمان این شهرستان نیز شیعه دوازده‌امامی، اهل سنت شافعی و اهل حق است.
نام گذاری

تکاب به معنای آب باریک و زمینی که آب کم و باریکی در آن باشد آمده است. تکاب به صورت اسم مرکب به معنی دره، زمینی که در بعضی از جاهای آن آب فرورود و از جای دیگر برآید. نام این شهر تا قبل از سال ۱۳۱۶ هجری خورشیدی تیکان‌تپه یا تیکان‌تپه افشار بوده است.
نام افشار برگرفته از نام قبیله قرخلو افشار است، که ترکمانان بودند.
شاه اسماعیل صفوی قسمتی از ایشان را به شمال خراسان کوچانید و در حوالی ابیورد و نسا جای داد. سپس شاه عباس صفوی در اوایل اقتدار خود، به منظور کاهش نفوذ اقوام محلی، ایل افشار را از خراسان کوچانید، و در جلگه سرسبز و خرم ارومیه و منطقه افشار متوطن گردانید، و امور سرحدی این منطقه وسیع و مهم را تقریباً به طول ۱۲۰ کیلومتر می‌باشد، در عهده آن‌ها گذاشت و بدین جهت این منطقه به افشار موسوم گردید است. منطقه افشار از دو قسمت مشخص و با دو آب و هوای متفاوت تشکیل یافت، و در منتهی‌الیه جنوب خاوری آذربایجان غربی، مابین بیجار، گروس، سقز، خمسه (قیدار) زنجان و سراسکند میانه واقع شد است. منطقه‌ای که مرکز آن تکاب است و معروف به محال علیا و منطقه دیگر را که مرکز آن شاهین‌دژ است محال سفلی می‌نامند.
پیشینه

ناحیه‌ای که امروزه تکاب نامیده می‌شود، در ناحیه‌ای واقع بوده که در سالنامه‌های آشوری از نیمهٔ دوم سدهٔ ۹ قبل از میلاد، زاموآ خوانده می‌شده، و همواره دستخوش تهاجم آشوریان بوده است. این ناحیه مسکن اقوام باستانی لولوبی و گوتی بوده است و بعدها دولت ماننا در آن تشکیل شد و از سدهٔ ۷ ق م با تشکیل دولت ماد از مراکز مهم اقتصادی دولت ماننا و ماد به‌شمار می‌رفت.
ازجمله آثار بر جای مانده از دورهٔ مادها در این منطقه، بناهای سنگی غار کرفتو است که با دست در دل سنگ تراشیده شده است و نمونه‌ای از معماری سنگی دورهٔ مادها به‌شمار می‌رود. این غار کاربرد دفاعی نیز داشته است و مردم برای گریز از تهاجم اورارتوها و آشوریها، در آن پناه می‌گرفتند. در کاوشهای باستان‌شناسی آثاری از دورهٔ هخامنشیان در زندان سلیمان و تخت سلیمان به دست آمده است. این کاوشها همچنین نشان می‌دهد که منطقه تکاب در دوره‌های اشکانی و ساسانی نیز مرکز تمدنهای درخشانی بوده است که از مظاهر آن، علاوه‌بر بناهای سنگی غار کرفتو در غرب تکاب، می‌توان به آثار ساسانی کوه بلقیس در مشرق تخت سلیمان فعلی هم اشاره کرد.
وضعیت طبیعی > جغرافیا

تکاب از نظر جغرافیا، تاریخ و زبان، یکی از شهرهای منطقه آذربایجان (آتورپاتکان) و مکریان محسوب و شناخته می‌شود.
وضعیت طبیعی > رودخانه‌ها

از نظر تقسیم‌بندی رودهای منطقه تکاب را می‌توان به سه نوع دایمی، فصلی و اتفاقی تقسیم کرد. تنها رود پرآب و دایمی این منطقه رودخانه ساروق است که در واقع از طولانی‌ترین رودهای تکاب افشار به‌شمار می‌رود. این رودخانه شاخه اصلی زرینه رود را تشکیل می‌دهد. از جمله رودهای فصلی قجور چایی و حاج بابا چایی می‌توان نام برد از رودخانه‌های اتفاقی منطقه تکاب رودخانه رجال چایی می‌باشد
وضعیت طبیعی > آب و هوا

شهر تکاب با ارتفاع ۱۸۴۰ متر مرتفع‌ترین شهر استان آذربایجان غربی است. توپوگرافی ارتفاع و جهت گسترش ناهمواریها و دوری منطقه تکاب از دریا و کانون‌های رطوبتی شرایط ویژه‌ای به آب و هوای منطقه بخشیده که بارزترین مشخصه آن، زمستانهای سرد و برفی و تابستانهای معتدل و خشک می‌باشد. با در نظر گرفتن میانگین بارش سالانه ۳۵۰ میلی‌متر در گروه رژیم بارانی نیمه بیابانی یا نیمه خشک محسوب می‌شود.
بیشترین دمای تکاب در اوایل تیرماه است که به ۳۶ درجه سانتیگراد می‌رسد و سردترین دمای تکاب هم در اواخر دی ماه که به ۳۰- درجه سانتیگراد می‌رسد.
در بیشتر روزهای سرد سال به‌طور میانگین این شهر همراه با فیروزکوه رتبه سردترین شهر کشور را به خود اختصاص می‌دهد.
اقتصاد

بیشتر درآمد مردم این شهر از راه کشاورزی و دامپروری بوده و کمتر واحد صنعتی در شهر تکاب به چشم می‌خورد. شهر تکاب در یک نگاه کاملاً خدماتی و در خدمت دامداری و کشاورزی است. در بخش معدن، تکاب دارای بزرگ‌ترین مجموعه تولید طلای ایران است. بزرگ‌ترین معادن طلای خاورمیانه با ذخایر ۸۰ تن طلای خالص در معادن زره‌شوران (اولین در ایران) و آقدره (دومین در ایران) در تکاب قرار دارد
گردشگری > تخت سلیمان (آتشکده آذرگشنسب)

تخت سلیمان مجموعه‌ای تاریخی است مشتمل بر دریاچه طبیعی، آتشکده آذرگشنسب، معبد آناهیتا، بنای چهارتاقی، تالار و کاخ شاهی که بر روی صفحه‌ای سنگی که از رسوب مواد کانی و طی میلیون‌ها سال ایجاد شده است، بنا گردیده. این مجموعه که امروزه تخت سلیمان نامیده می‌شود، در گذشته به آتشکدهٔ آذرگشنسب معروف بوده است.
هرچند قدمت تأسیسات انسانی تخت سلیمان به هزارهٔ اول قبل از میلاد مسیح برمی گردد اما اوج شکوفایی آن مربوط به دورهٔ ساسانیان است. این اعتقاد وجود دارد که تخت سلیمان برای ساسانیان همان ارزشی را داشته که تخت جمشید برای هخامنشیان داشته است. ساسانیان به ویژه خسرو انوشیروان در آبادانی این مجموعه سعی فراوان کردند و خصوصاً ساخت بزرگ‌ترین و معتبرترین آتشکده در این مکان به‌طور روزافزون بر جایگاه این مکان افزود.
طی جنگ‌های ایران و روم در سال ۶۲۴ میلادی خسرو پرویز از هراکلیوس شکست سنگینی خورد و آتشکده ویران گردید. هرج و مرج اواخر دورهٔ ساسانی، حملهٔ اعراب به ایران، قرن‌ها حاکمیت عباسیان بر این سرزمین، حکومت ترکان در شمال شرق ایران و دور بودن آنان از نواحی غربی، همه باعث شد تا تخت سلیمان برای مدت‌های طولانی به بوته فراموشی سپرده شود تا اینکه مجدداً در دورهٔ ایلخانی و تمایل آنان به مناطق غربی ایران و انتخاب تبریز، مراغه و سلطانیه به عنوان پایتخت، باعث شد جهت عمران و آبادانی این منطقه اقدام گردد. آنان از این منطقه به عنوان پایتخت استفاده می‌کردند. با افول ایلخانان، تخت سلیمان کم‌کم مرکزیت خود را از دست داد و از حدود قرن ۱۱ هجری قمری به بوتهٔ فراموشی سپرده شد.
دور تا دور مجموعهٔ تخت سلیمان با دیوارهای عربی و برج‌های متعدد حفاظت می‌شده است و مساحت آن حدود ۱۲۴۰۰۰ متر مربع است و به‌طور متوسط ۱۵ متر بلندی دارد. قطر دیوار حدود چهار متر است و ۳۸ برج نگهبانی از مجموعه حفاظت می‌کرده‌اند. حصار دارای دو دروازه بوده، یکی در ضلع شمالی و دیگری دروازهٔ ضلع جنوب شرقی.
ایوان غربی (ایوان خسرو)، معبد آناهیتا، هشت ضلعی دورهٔ ایلخانی، بقایای کاخ‌های دورهٔ ایلخانی، تالار شورا، موزه و نمایشگاه از دیگر نقاطی است که در این مجموعه قرار دارند.
گردشگری > جاذبه‌های گردشگری

از مناطق دیدنی و گردشی این شهر می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
تخت سلیمان و آتشکده آذرگشسپ که به عنوان چهارمین اثر باستانی ایران در میراث جهانی یونسکو یونسکو ثبت شده است. این محوطه باستانی با قدمت ۳۵۰۰ ساله جزو ده اثر بزرگ ملی در دست بازسازی می‌باشد.
زندان سلیمان: کوهی استوانه‌ای شکل تو خالی که در زبان مردم محلی زندان سلیمان نامیده می‌شود
کوه بلقیس:باارتفاع۳۳۳۵ قرار دارد. دریاچه‌ای فصلی وابسته به این کوه.
مسجد جامع تکاب: با قدمت بیش از صد سال با معماری زیبا ثبت شده در آثار لیست آثار ملی
سد قجور:مربوط به دوره پهلوی است و در تکاب، ۵ کیلومتری شرق تکاب واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۲ مهر ۱۳۷۷ با شمارهٔ ثبت ۲۱۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است
مسجد اوغول بیگ
یخچال اوغول بیگ
آرامگاه ایوب انصاری:مربوط به سدهٔ ۹ ه‍.ق است این بقعه جزو زیباترین مقابر مذهبی آذربایجان به حساب می‌آید بنای مذکور از تناسبات بسیار زیبایی برخوردار است که احتمال می‌رود ۵۰ سال بعد از فوت این عالم و فقیه این بنا را به پاس‌داشت وی می‌سازند؛ و در ۱۳ کیلومتری جنوب تکاب واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۷ خرداد ۱۳۳۵ با شمارهٔ ثبت ۱۲۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بازار تکاب افشار:بازار روباز تکاب در سال ۱۳۲۸ تا سال ۱۳۳۸ توسط معمار معروف شهر تبریز استاد غلام حسین معمار باشی تبریزی به دستور ساعد السطان افشار فتحعلی خان افشار در چهار خیابان اصلی به مرکزیت چهارراه فعلی تکاب ساخته شده است.
آبگرم تخت سلیمان (ایسدی سو): با چشمه‌های آب گرم، که برای درمان بیماری‌های روماتیسمی محبوبیت دارد.
چمن متحرک چملی: جزیره‌ای متحرک در داخل آب دریاچه چملی، واقع در روستای بدرلو تکاب که از مناطق بسیار زیبا ولی در عین حال گمنام و ناشناخته می‌باشد
قلعه سردار افشار بنای ساختمانی معروف به قلعه که در داخل شهر قرار دارد.
مسجد جامع یولقون آغاج
زندان نبی کندی
خانه اربابی نصرت آباد (قالا)
آبشار قینرجه
قلعه ساری قورخان
آبگرم و آبشار قینرجه در روستایی به همین نام واقع در جاده تخت سلیمان.
چهار ستون تاریخی چهار طاق زوار (کلیسای چهارطاقی) در روستای چهارطاق.
زندان برنجه
آب سرد یار عزیز
کوه چهل چشمه
از آثار باستانی و دیدنیهای شهرستان تکاب مسجد جامع تاریخی روستای اغولبیک که در ۵ کیلومتری شهرستان تکاب واقع و ۷سال زودتر از مسجدجامع تکاب بنا شده است. همچنین یخچال طبیعی بی‌نظیر قدیمی که قدمت آن به بیش از یک قرن می‌رسد می‌توان اشاره نمود؛ و کوره خانه قدیمی و… می‌توان اشاره نمود.
آب سرد معدنی روستای اوغول‌بیگ که در دربند واقع گشته خواص درمانی بسیار مفید دارد و سالانه مردم زیادی از روستاهای اطراف و شهرستان تکاب به آنجا می‌آیند.
نور تپه که یکی از آثار قدیمی و تاریخی روستای اغولبیک که هم زیارتگاه و هم کوره آجر پزی، که آجر مسجد جامع اغولبیک در آنجا تولید می‌شده است و یکی از آثار ثبت شده میراث فرهنگی می‌باشد.
صنایع دستی > فرش افشار

اقتصاد تکاب افشار کشاورزی و دامداری است و از این حیث تقریباً خودکفا و صادرکننده است، اما بخش مهم دیگری از اقتصاد منطقه محصولات صنایع دستی و بر عهده زنان فرشباف تکاب است. قالی و قالیچه‌های نفیس و گرانبهای افشار محبوبیت خاصی در بازارهای فرش دنیا دارد، و از حیث رنگ و مرغوبیت و طرز بافت و نقشه از فرش‌های درجه اول است. هرچند گاهی قالیچه‌های آن چنان ظریفی توسط زنان و دختران ماهر و هنرمند تکاب افشار بافته می‌شود، که می‌توان آن را در کیف دستی جای داد. اما در کل فرش افشار شهرت خود را به کیفیت و دوام آن مرهون، و به فرش آهنین معروف است. خانواده‌های بسیاری از بافتن این فرش‌ها امرار معاش می‌کنند. در زمانی که بازار فرش دستباف رونق خوبی داشت بیش از ۱۸ هزار نفر به‌طور مستقیم به کار فرش بافی اشتغال داشتند، فرش دستباف افشار تکاب به نوعی سوغات این شهر هم محسوب می‌شود.
اگر بخواهیم اطلاعاتی کافی در مورد رنگ‌های گیاهی به کار رفته در قالی‌های افشار کسب کنیم، باید از رنگرزان سراغ بگیریم. کلیه رنگ‌ها را کوپ رنگی یا «قازان رنگی» می‌گویند. به دلیل اینکه، این رنگ‌ها را در داخل خم یا قازان تهیه می‌کردند.
سوغات

اغلب مردم در تکاب به کشاورزی و دامداری مشغول هستند و شاید معروف‌ترین سوغات این شهر که به نوعی صنایع دستی هم به حساب می‌آید فرش این منطقه باشد.
نقشه و طرح‌های فرش تکاب برگرفته از فرهنگ و طبیعت این شهرستان است. از دیگر صنایع دستی تکاب می‌توان به گلیم، جاجیم، صنایع چوبی و پشمی اشاره کرد. اتاقک
عسل، سیب، گیاهان دارویی، طلا و جواهرات از دیگر سوغات شهر تکاب هستند
مدارس

تا پیش از تأسیس مدارس، آموزش و پرورش در تکاب توسط ملایان در مکتب خانه‌ها صورت می‌گرفت. با شروع مشروطه شیخ ابوالحسن ذوالمجدین، که به علوم جدید و زبان فرانسه آشنایی داشت با کمک همکارانش به تدریس با شیوه جدید مبادرت کرد. مدرسه محمدیه -با نام جدید شهید چمران- در سال ۱۲۹۶، اولین مدرسه تکاب است که به کمک حسینعلی خان سردار افشار ساخته شد. در سال ۱۳۲۰ نیز مدرسه دخترانه زند تأسیس شد. نخستین دبیرستان تکاب در سال ۱۳۳۲ به کمک افتخار الملک تأسیس شد.
پلاک خودرو و موتور سیکلت

کدهای استان آذربایجان غربی برای شماره‌گذاری خودرو ۱۷ و ۲۷ و ۳۷ است که کد ۱۷ برای شهرستان ارومیه و کد ۲۷ و ۳۷ برای شهرستان‌های آن می‌باشد. پلاک خودروهای تکاب ایران ۲۷ ق است.
موتور سیکلت به صورت استانی شماره گذاری می‌شود و کدهای استان آذربایجان غربی ۳۷۱، ۳۷۲، ۳۷۳، ۳۷۴، ۳۷۵، ۳۷۶، ۳۷۷ است.
ترابری

مسافت مسیر جاده‌ای تکاب به ارومیه مرکز استان ۲۸۰ کیلومتر و مسافت مسیر جاده‌ای تکاب به تهران ۵۰۰ کیلومتر است.
فاصله شهر تکاب با کلانشهرهای مهم و شهرهای همجوار (تمامی این محورها از نوع شبکه دسترسی سطح ۲ درون منطقه‌ای هستند):
| تکاب | تکاب | تکاب |
| --- | --- | --- |
| زنجان - ۲۳۱ کیلومتر | سنندج - ۱۷۵ کیلومتر | تهران - ۵۰۰ کیلومتر |
| ارومیه - ۲۸۰ کیلومتر | تبریز - ۳۰۱ کیلومتر | اردبیل - ۳۷۹ کیلومتر |
| اصفهان - ۷۴۱ کیلومتر | کرج - ۴۶۲ کیلومتر | ایلام - ۵۱۶ کیلومتر |
| بوشهر - ۱۲۳۲ کیلومتر | شهرکرد - ۸۴۱ کیلومتر | بیرجند - ۱۶۳۴ کیلومتر |
| مشهد - ۱۳۹۲ کیلومتر | بجنورد - ۱۲۰۷ کیلومتر | اهواز - ۸۰۲ کیلومتر |
| همدان - ۲۴۵ کیلومتر | سمنان - ۷۱۷ کیلومتر | زاهدان - ۱۹۶۵ کیلومتر |
| شیراز - ۱۲۲۶ کیلومتر | قزوین - ۳۴۰ کیلومتر | قم - ۴۸۵ کیلومتر |
| کرمان - ۱۴۷۱ کیلومتر | کرمانشاه - ۳۰۱ کیلومتر | یاسوج - ۱۰۷۴ کیلومتر |
| گرگان - ۹۰۱ کیلومتر | رشت - ۳۶۴ کیلومتر | خرم‌آباد - ۴۸۹ کیلومتر |
| ساری - ۷۶۷ کیلومتر | اراک - ۴۴۲ کیلومتر | بندرعباس - ۱۷۶۴ کیلومتر |
| مهاباد - ۱۸۵ کیلومتر | یزد - ۱۱۲۱ کیلومتر | بوکان - ۱۲۴ کیلومتر |
| سقز - ۱۰۷ کیلومتر | مریوان - ۲۳۰ کیلومتر | بانه - ۱۶۶ کیلومتر |
| نام محور | طول مسافرت |
| --- | --- |
تکاب - تخت سلیمان: ۴۰ کیلومتر
تکاب - غارکرفتو: ۴۰ کیلومتر
تکاب - شاهین دژ: ۸۱ کیلومتر
تکاب - میاندوآب: ۱۳۹ کیلومتر
تکاب - بیجار: ۸۸ کیلومتر
تکاب - سقز (گردنه اوباتو): ۱۰۷ کیلومتر
تکاب - دیواندره (گردنه اوباتو): ۸۸ کیلومتر
تکاب - سنندج: ۱۷۵ کیلومتر
تکاب - ماه نشان: ۱۱۷ کیلومتر
تکاب - دندی: ۸۷ کیلومتر
نگارخانه

سند تغییر نام تیکان‌تپه به تکاب در سال ۱۳۱۶ هجری خورشیدی
دریاچه تخت سلیمان و ایوان خسرو.
مجموعه تخت سلیمان- زندان سلیمان
سردر بنای قلعه سردار افشار
دختر تکابی در حال بافت فرش افشار تکاب
انتقام‌جویان: پایان بازی
بازیگران

رابرت داونی جونیور در نقش تونی استارک / مرد آهنی:
جاش برولین در نقش تانوس:
مارک رافلو در نقش بروس بنر / هالک:
کریس ایوانز در نقش استیو راجرز / کاپیتان آمریکا:
کریس همسورث در نقش ثور:
جرمی رنر در نقش کلینت بارتون / شاهین‌چشم:
اسکارلت جوهانسون در نقش ناتاشا رومانوف / بیوه سیاه:
کارن گیلان در نقش نبیولا:
بردلی کوپر در نقش راکت راکون: او یکی از اعضای اصلی نگهبانان کهکشان است؛ و یک راکون است
جان فاورو در نقش هپی هوگان
گوئینت پالترو در نقش پپر پاتز: همسر تونی استارک و مدیر شرکت صنایع استارک که تونی استارک برای او نیز زره ای مخصوص می‌سازد و لقب RESCUE را برای خود برمی‌دارد.
دان چیدل در نقش جیمز رودز / ماشین جنگ: عضو سابق نیروی دریایی ایالت متحده آمریکا که پس از اینکه یکی از زره‌های قدیمی تونی استارک را برداشت به خودش لقب ماشین جنگی را داد.
پل راد در نقش اسکات لنگ / مرد مورچه‌ای:یک خلافکار سابق که لباسش تکنولوژی خاصی برای بزرگ و کوچک شدن دارد.
بری لارسون در نقش کارول دنورز / کاپیتان مارول
تام هیدلستون در نقش لوکی:
کریس پرت در نقش پیتر کوئیل / استار-لرد:
الیزابت اولسن در نقش واندا ماکسیمُف / اسکارلت ویچ:
آنتونی مکی در نقش سم ویلسون / فالکون:
بندیکت کامبربچ در نقش دکتر استیون استرنج:
اوانجلین لیلی در نقش هوپ ون داین / زنبورک:
تام هالند در نقش پیتر پارکر / مرد عنکبوتی:
چادویک بوزمن در نقش تی چالا / پلنگ سیاه
زویی سالدانا در نقش گامورا:
دیوید باتیستا در نقش آرتور داگلاس / درکس د دسترویر:
سباستین استن در نقش باکی بارنز / سرباز زمستان:
پام کلمنتیئف در نقش مانتیس: از اعضای نگهبانان کهکشان که توانایی ذهن خوانی را دارد.
ساموئل ال. جکسون در نقش نیک فیوری:
فرانک گریلو و لتیشیا رایت نیز نقش‌های کراس‌بونز و شوری را تکرار می‌کنند. هیرویوکی سانادا و آوا روسو (دختر جو روسو) در نقش‌هایی فرعی در فیلم حضور دارند. استن لی نیز برای آخرین بار در نقشی کوتاه در این فیلم ظاهر می‌شود. کاترین لانگفورد نقش بزرگسالی مورگان (دختر تونی استارک) را در فیلم ایفا کرد اما برادران روسو اعلام کردند که صحنه‌های مربوط به این کاراکتر برای جلوگیری از پیچیده شدن داستان، از فیلم حذف شده‌است.
تولید

در اکتبر ۲۰۱۴ مارول اعلام کرد که دنبالهٔ انتقام‌جویان: عصر اولتران دو قسمتی خواهد بود و قسمت اول انتقام‌جویان: جنگ ابدیت - قسمت ۱ نام خواهد داشت و در تاریخ ۴ مهٔ ۲۰۱۸ به نمایش درمی آید و قسمت ۲ در ۳ مهٔ ۲۰۱۹ به نمایش در خواهد آمد.
در آوریل ۲۰۱۵ برادران روسو به عنوان کارگردانان این دو قسمت انتخاب شدند تا فیلمبرداری فیلم را به صورت هم‌زمان انجام دهند. در همان ماه کوین فایگی اعلام کرد که این دو فیلم، دو فیلم مستقل خواهند بود و داستان‌هایشان به دو قسمت تقسیم نمی‌شود. تا مهٔ ۲۰۱۵، کریستوفر مارکوس و استیون مک‌فیلی هم برای نوشتن فیلم‌نامهٔ هر دو قسمت فیلم استخدام شده بودند. یک سال بعد، برادران روسو اعلام کردند که برای از بین برد شبههٔ این موضوع که این دو فیلم یکی هستند و به دو قسمت تقسیم شده‌اند، قصد دارند نام فیلم‌ها را تغییر بدهند. در ژوئیه ۲۰۱۶، مارول نام این فیلم را پاک کرد و به آن با نام فیلم بدون نام انتقام‌جویان اشاره کرد. فایگی و برادران روسو نیز دراین باره گفتند فعلاً عنوان این فیلم اعلام نخواهد شد زیرا نام آن جزئیاتی دربارهٔ داستان جنگ ابدیت را لو می‌دهد. در اکتبر ۲۰۱۶، فیگ اعلام کرد که فیلم‌برداری در ژانویه ۲۰۱۷ آغاز می‌شود و تا اکتبر یا نوامبر ۲۰۱۷ طول خواهد کشید.
فیلمبرداری فیلم با مدیریت ترنت اوپالاک در ۱۰ اوت ۲۰۱۷ در پاین‌وود آتلانتا آغاز شد. ضبط این فیلم و جنگ ابدیت به وسیلهٔ دوربین‌های دوبعدی آی‌مکس آری انجام شد و این دو فیلم، به اولین فیلم‌هایی در هالیوود تبدیل شدند که به صورت کامل با دوربین‌های آی‌مکس فیلمبرداری می‌شوند.
فایگی اعلام کرد که در ابتدا قرار بود فیلمبرداری این فیلم همزمان با قسمت قبلی انجام شود، اما نهایتاً مارول تصمیم گرفت که این گونه نباشد چرا که برنامه‌ریزی آن بسیار پیچیده می‌شد. در نهایت قرار شد تا فیلم‌ها به صورت پشت سر هم فیلمبرداری شوند. آنتونی روسو پیش از این اعلام کرده بود که منطقی‌تر است که فیلم‌برداری این دو فیلم به صورت هم‌زمان انجام شود، چرا که این فیلم‌ها پروژه‌های بسیار بزرگی هستند و بازیگران زیادی دارند و از نظر مالی نیز توجیه‌پذیر است؛ او در واقع این ایده را مطرح کرده بود که برخی روزها فیلمبرداری قسمت اول انجام شود و برخی روزهای دیگر فیلمبرداری قسمت دوم و به همین صورت فیلمبرداری دو فیلم به صورت هم‌زمان صورت بگیرد.
فیلمبرداری این فیلم در ۱۱ ژانویه ۲۰۱۸ به پایان رسید، هر چند در ژوئن ۲۰۱۸، فیلمبرداری‌هایی در داچس، نیویورک و اولستر، نیویورک انجام شد. فیلمبرداری مجدد برخی صحنه‌ها در ۷ سپتامبر ۲۰۱۸ آغاز شد و در ۱۲ اکتبر ۲۰۱۸ به پایان رسید. همچنین فیلمبرداری‌های مجدد دیگری نیز در ژانویهٔ ۲۰۱۹ انجام شد. ایوانز و همسورث هر کدام برای این فیلم ۱۵ میلیون دلار دستمزد گرفتند.
در ۷ دسامبر ۲۰۱۸، با نمایش اولین تریلر این فیلم مشخص شد که عنوان آن پایان بازی (به انگلیسی: Endgame) است و همچنین تاریخ نمایش آن به ۲۶ آوریل ۲۰۱۹ تغییر کرد. جلوه‌های ویژهٔ این فیلم توسط شرکت‌های اینداستریال لایت اند مجیک، وتا دیجیتال، فریم‌استور، دابل نگتیو، سینه‌سایت، دیجیتال دامین، رایز، لولا وی‌اف‌ایکس، کانتینا کریتیو، کپیتال تی، تکنی‌کالر وی‌اف‌ایکس و تریتوری استودیو انجام شد. جفری فورد و متیو اشمیت تدوینگران این فیلم هستند.
موسیقی

در ژوئن ۲۰۱۶، آلن سیلوستری که پیش از این کار ساخت موسیقی انتقام‌جویان را بر عهده داشت، به عنوان آهنگساز این فیلم اعلام شد.
بازاریابی

در تاریخ ۷ دسامبر سال ۲۰۱۸ اولین تریلر این فیلم به نمایش درآمد. این تریلر بعد از ۲۴ ساعت ۲۸۹ میلیون تماشاگر داشت و به پر تماشاگرترین تریلر تاریخ تبدیل شد. دومین تریلر نیز در ۱۴ مارس ۲۰۱۹ به نمایش درآمد و با ۲۶۸ میلیون تماشاگر در ۲۴ ساعت اول، بعد از نخستین تریلر همین فیلم، به دومین تریلر پرتماشاگر تبدیل گشت.
تاریخ نمایش

انتقام‌جویان: پایان بازی در تاریخ ۲۶ آوریل ۲۰۱۹ به صورت آی‌مکس و سه‌بعدی به نمایش درآمد.
آینده

در مهٔ ۲۰۱۸، مدیر عامل اجرایی دیزنی، باب ایگر، برنامه‌های مارول پس از انتقام‌جویان را گفت: «حدس می‌زنم ما خودمان را در آنچه که من آن را فرنچایز جدیدی فراتر از انتقام‌جویان می‌نامم، محک خواهیم زد، اما لزوماً به این معنا نیست که شما تعداد بیشتری انتقام‌جویان را در آینده نخواهید دید. ما صرفاً هیچ اطلاعیه‌ای در این مورد نداده‌ایم.» ایگر افزود: «با توجه به محبوبیت شخصیت‌ها و با توجه به محبوبیت فرنچایز، فکر نمی‌کنم مردم به این نتیجه برسند که هرگز فیلم انتقام‌جویان دیگری وجود نخواهد داشت.» مدت کوتاهی پس از اکران فیلم، برادران روسو گفتند که به‌دلیل رابطهٔ مثبتی که با مارول استودیوز داشتند، مخالف بازگشت به دنیای سینمایی مارول در آینده نیستند، اما در آن زمان برای انجام این کار برنامه نداشتند. در ژانویهٔ ۲۰۲۱، کوین فایگی، رئیس مارول استودیوز، گفت که فیلم دیگری از انتقام‌جویان «در مقطعی» صورت خواهد گرفت.
در کامیک-کان سن دیگو در ژوئیهٔ ۲۰۲۲، فایگی از انتقام‌جویان: سلسلهٔ کانگ و انتقام‌جویان: جنگ‌های مخفی خبر داد که قرار است به ترتیب در ۲ مهٔ ۲۰۲۵ و ۷ نوامبر ۲۰۲۵ اکران شوند. این دو فیلم پایانی برای فاز ششم دنیای سینمایی مارول هستند. فایگی بعداً گفت که برادران روسو برای کارگردانی این فیلم‌ها باز نمی‌گردند. مدت کوتاهی پس از آن، دستین دنیل کرتون که شانگ چی و افسانه ده حلقه (۲۰۲۱) را کارگردانی کرد، به‌عنوان کارگردان سلسلهٔ کانگ تأیید شد. در سپتامبر، جف لاونس، نویسندهٔ مرد مورچه‌ای و زنبورک: شیدایی کوانتومی (۲۰۲۳)، برای نوشتن فیلم‌نامهٔ سلسلهٔ کانگ اعلام شد. ماه بعد، سرپرست نویسندهٔ فصل نخست لوکی و نویسندهٔ دکتر استرنج در چندجهانی دیوانگی (۲۰۲۲)، یعنی مایکل والدرون برای نوشتن فیلم‌نامهٔ جنگ‌های مخفی استخدام شد. مدت کوتاهی پس از آن، تاریخ انتشار جنگ‌های مخفی به ۱ مهٔ ۲۰۲۶ موکول شد.
تبلیغات فیلم در چین
سرگی زوبوف

| سرگی زوبوف | سرگی زوبوف | سرگی زوبوف | سرگی زوبوف |
| --- | --- | --- | --- |
 تالار افتخارات هاکی، ۲۰۱۹:  تالار افتخارات هاکی، ۲۰۱۹
 Zubov with the Dallas Stars in 2007:  Zubov with the Dallas Stars in 2007
زادهٔ:  ۲۲ ژوئیهٔ ۱۹۷۰ ‏(۵۴ سال) مسکو
قد:  ۶ فوت ۱ اینچ (۱۸۵ سانتیمتر)
وزن:  ۱۹۸ پوند (۹۰ کیلوگرم؛ ۱۴ سنگ ۲ پوند)
پست:  Defence
ضربه:  Right
بازی برای:  CSKA Moscow نیویورک رنجرز Pittsburgh Penguins Dallas Stars SKA Saint Petersburg
تیم ملی:   تیم متحد و  روسیه
منتخب ان‌اچ‌ال:  85th overall، ۱۹۹۰ نیویورک رنجرز
سوابق بازی:  ۱۹۸۸–۲۰۱۰
سرگی زوبوف (انگلیسی: Sergei Zubov؛ زادهٔ ۲۲ ژوئیهٔ ۱۹۷۰) بازیکن هاکی روی یخ اهل روسیه بود.
از باشگاه‌هایی که او در آن بازی کرده‌، می‌توان به نیویورک رنجرز اشاره کرد.
زوبوف همچنین برندهٔ جوایزی همچون جام استنلی شده‌است.
آبیاری کوزه‌ای

'آبیاری کوزه‌ای یا آبیاری گوزویی، یکی از روشهای سنتی و دیرینه آبیاری زیر سطحی است که در آن از کوزه‌های سفالی برای آبیاری استفاده می‌شود. این روش که یکی از روشهای باستانی، کم مصرف و ارزان قیمت آبیاری شناخته می‌شود، از دیرباز در مناطق خشک و نیمه خشک ایران به کار گرفته می‌شده است. از جمله جاهایی که این نوع آبیاری رواج داشته است، می‌توان به کنارهٔ کویر لوت کرمان و پیرامون شهرهای یزد و میبد اشاره کرد.
ساده‌ترین نمونه برای آبیاری کوزه‌ای، سبزه‌های سفره هفت سین نوروز هستند، که در کوزه‌های سفالی سبز شده باشند.
آبیاری کوزه‌ای
شیوه انجام

در این روش از کوزه‌های متخلخلی از جنس گل رس استفاده می‌شود که بدون لعاب هستند. شیوهٔ کار چنین است که گودالی را در زمین و پیرامون ریشه درخت می‌کنند و کوزه‌های گلی را دورن آن چال می‌کنند و اطرافشان را با خاک و کود پر می‌کنند، به گونه‌ای که سر کوزه بیرون خاک بماند. پس از آنکه کوزه از آب شد، آب به تدریج از دیواره سفالی کوزه تراوش می‌کند و به خاک وارد می‌شود. در این روش آب از کوزه با سرعتی به بیرون نشت می‌کند که تحت تأثیر جذب ریشه گیاه است.
ویژگی‌ها

تنظیم خودکار آبدهی:
هنگام کار گذاشتن کوزه در خاک، سطح بیرونی کوزه بر اثر مکش خاک خشک پیرامونش، به تدریج آب از خود تراوش می‌کند، پس از چند روز که خاک اطراف کوزه نم دار شد، تراوش آب کوزه کمتر می‌شود و دوباره با کاهش مقدار نمناکی خاک، میزان آب دهی کوزه بیشتر می‌شود. این توانایی تنظیم خودکار آبدهی همانند سیستم‌های آبیاری پیشرفته‌ای رفتار می‌کند که در آن‌ها مکش سنج و کنترلر به کار برده شده است.
پالایش:
آبی که درون کوزه ریخته می‌شود، توسط لایه‌های سفالی کوزه پالایش فیزیکی می‌یابد و در نتیجه می‌توان آبهایی را که میزان شوری شان نسبتاً بالا ست نیز در کشاورزی به کار برد.
صرفه جویی:
در این روش به علت جلوگیری از تبخیر سطحی، با کمترین مقدار آب، بیشترین مقدار محصول به‌دست می‌آید.
از میان رفتن و احیا

به‌کارگیری این روش از حدود ۵۰ سال پیش منسوخ شده است. دلیل آن نیاز به نیروهای انسانی فراوان برای کار گذاشتن کوزه‌ها در خاک و نیز احتمال شکستن و خرد شدن آن‌ها هنگام شخم زنی توسط ماشین آلات کشاورزی بود. وارد شدن فناوری حفر چاه‌های عمیق و پمپ‌های آب هم از دیگر دلایل آن بود.
با توجه به کم‌آبی‌ها و نیاز به صرفه جویی در منابع آبی، هم اکنون سامانه‌های آبیاری نوین با برگرفتن از از آبیاری کوزه‌ای و با بهره از لوله‌های سفالی اختراع شده‌اند که با رویکرد تحت فشار یا اختلاف سطحی کار می‌کنند.