stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
آمونیوم دی‌کرومات

| آمونیوم دی‌کرومات | آمونیوم دی‌کرومات |
| --- | --- |
نام‌گذاری آیوپاکAmmonium dichromate: نام‌گذاری آیوپاکAmmonium dichromate
دیگر نام‌هاAmmonium bichromate Ammonium pyrochromate: دیگر نام‌هاAmmonium bichromate Ammonium pyrochromate
شناساگرها: شناساگرها
شماره ثبت سی‌ای‌اس: ۷۷۸۹-۰۹-۵ Y
کم‌اسپایدر: ۲۳۰۰۲ Y
شمارهٔ یواِن: 1439
شمارهٔ آرتی‌ئی‌سی‌اس: HX7650000
جی‌مول-تصاویر سه بعدی: Image 1
 SMILES [O-][Cr](=O)(=O)O[Cr]([O-])(=O)=O.[NH4+].[NH4+] :  SMILES [O-][Cr](=O)(=O)O[Cr]([O-])(=O)=O.[NH4+].[NH4+] 
 InChI InChI=1S/2Cr.2H3N.7O/h;;۲*1H3;;;;;;;/q;;;;;;;;;۲*-1/p+۲ Y Key: JOSWYUNQBRPBDN-UHFFFAOYSA-P YInChI=1/2Cr.2H3N.7O/h;;۲*1H3;;;;;;;/q;;;;;;;;;۲*-1/p+2/rCr2O7.2H3N/c3-۱(۴٬۵)۹-۲(۶٬۷)۸;;/h;۲*1H3/q-۲;;/p+2 Key: JOSWYUNQBRPBDN-RFRSXZKWAS :  InChI InChI=1S/2Cr.2H3N.7O/h;;۲*1H3;;;;;;;/q;;;;;;;;;۲*-1/p+۲ Y Key: JOSWYUNQBRPBDN-UHFFFAOYSA-P YInChI=1/2Cr.2H3N.7O/h;;۲*1H3;;;;;;;/q;;;;;;;;;۲*-1/p+2/rCr2O7.2H3N/c3-۱(۴٬۵)۹-۲(۶٬۷)۸;;/h;۲*1H3/q-۲;;/p+2 Key: JOSWYUNQBRPBDN-RFRSXZKWAS 
خصوصیات: خصوصیات
فرمول مولکولی: (NH4)2Cr2O7
جرم مولی: 252.07 g/mol
شکل ظاهری: Orange-red crystals
چگالی: 2.115 g/cm3
دمای ذوب:  ۱۸۰ درجه سلسیوس (۳۵۶ درجه فارنهایت؛ ۴۵۳ کلوین) 
انحلال‌پذیری در آب: 18.2 g/100ml (0 °C)  35.6 g/100ml (20 °C)  40 g/100ml (25 °C)  156 g/100ml (100 °C)
انحلال‌پذیری: insoluble in استون   soluble in الکل
خطرات: خطرات
MSDS: ICSC 1368
GHS pictograms: 
GHS hazard statements: H272, H301, H312, H314, H317, H330, H334, H340, H350, H360, H372, H410
GHS precautionary statements: P201, P220, P260, P273, P280, P284
شاخص ئی‌یو: ۰۲۴-۰۰۳-۰۰-۱
طبقه‌بندی ئی‌یو:    ماده سرطان‌زا  جهش‌زا  Repr. Cat. 2
کدهای ایمنی: R۴۵, R46, R60, R۶۱, R۲, R۸, R21, R۲۵, R۲۶, R۳۴, R42/43, R48/23, R50/53
شماره‌های نگهداری: S53, S45, S60, S61
لوزی آتش:     OX
دمای خودآتشگیری:  
ترکیبات مرتبط: ترکیبات مرتبط
دیگر کاتیون‌ها: پتاسیم دی‌کرومات سدیم دی‌کرومات
به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa): به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa)
 Y (بررسی) (چیست: Y/N؟):  Y (بررسی) (چیست: Y/N؟)
Infobox references: Infobox references
:   
آمونیوم دی‌کرومات (به انگلیسی: Ammonium dichromate)، یک ترکیب غیرآلی است که به دلیل استفاده‌اش در ایجاد آتش‌فشان‌های روی‌میزی گاهی با نام Vesuvian Fire (معنی Vesuvian: وابسته به کوه آتش‌فشان Vesuvius؛ آتش‌فشانی) نیز شناخته می‌شود. این ماده در مواد آتش‌زنه و در دوران   نخستین عکاسی به کار رفته است.این ماده در صنایع شیمیایی و مواد اولیه و همچنین لیتوگرافی ، به عنوان منبع نیتروژن خالص در آزمایشگاه و به عنوان کاتالیزور مورد استفاده قرار گرفته است و همچنین به عنوان ماده رنگی برای رنگ آمیزی رنگدانه ها ، در تولید آلیزارین ، آلوم کروم ، برنزه شدن چرم و تصفیه روغن استفاده می شود
ساختار شیمیایی

فرمول شیمیایی آمونیوم دی‌کرومات ‎(NH4)2Cr2O7‎ است. این ترکیب یک جامد یونی محسوب می‌شود که حاوی یونهای آمونیوم (NH4+) و دی‌کرومات (Cr2O72-) است. در ساختار بلوری، پیوندهای هیدروژنی به جهت‌دهی این یون‌ها کنار هم کمک می‌کنند. به دلیل عدد اکسایش کروم که 6+ است، آمونیوم دی‌کرومات مانند تمام ترکیبات کروم یک ماده سمی و سرطان زا است همچنین ماده تحریک کننده قوی نیز می باشد
خواص فیزیکی

این ماده، همانند اکثر ترکیب‌های یونی، در دمای معمولی جامد است و نقطه ذوب بالایی دارد. آمونیوم دی‌کرومات به شکل جامد نارنجی رنگ محلول در آب وجود دارد. انحلال آن در آب به دلیل جاذبه‌های یون - دوقطبی، پیوند هیدروژنی و هم‌چنین نیروهای دوقطبی - دوقطبی (به دلیل قطبیت آنیون) صورت می‌گیرد.
خواص شیمیایی

واکنش کوه آتش‌فشان، معروف‌ترین واکنش آمونیوم دی‌کرومات است که شامل تجزیه‌شدن مقداری از این ماده در اثر حرارت و انرژی اولیه است. معادله این واکنش گرماده را در زیر می‌بینید:
محصول‌های این واکنش، بخار آب، گاز نیتروژن و جامد سبز رنگ کروم(III) اکسید است که در آب نیز نامحلول می‌باشد.
مانند مادهٔ آمونیوم نیترات شناخته شده، آمونیوم دی‌کرومات هم شامل یک اکسیدکننده (دی‌کرومات) و هم شامل یک کاهنده (آمونیوم) می‌باشد..
آمونیوم دی‌کرومات
فریده مومند

| فریده مومند | فریده مومند |
| --- | --- |
وزارت تحصیلات عالی افغانستان: وزارت تحصیلات عالی افغانستان
دوره مسئولیت ۲۰۱۵ – ۲۰۱۷: دوره مسئولیت ۲۰۱۵ – ۲۰۱۷
رئیس‌جمهور: محمداشرف غنی
پس از: عبیدالله عبید
پیش از: عبدالطیف روشان
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: ۱۹۶۵ مهمنددره - ننگرهار
ملیت: افغانستان
فریده مومند (زاده ۱۹۶۵، ولسوالی مهمنددره، ولایت ننگرهار) سیاستمدار، پزشک و وزیر اسبق تحصیلات عالی افغانستان است.
زندگی

فریده مومند در سال ۱۹۶۵ در ولسوالی مهمنددره ولایت ننگرهار زاده شد. او از پشتون‌های افغانستان است. او در دبیرستان رابعه بلخی تحصیل کرده و از دانشگاه کابل مدرک بی‌ای پزشکی دریافت کرد. او با حبیب راید ازدواج کرده و آنها پنج فرزند دارند.
پیشه

مومند پزشک است و در چند بیمارستان دولتی کار کرده است. او استاد دانشکده پزشکی کابل بود. شوهرش سخنگوی ائتلاف شمال بود. این ائتلاف سعی می‌کرد طالبان را از قدرت برکنار کند. زمانی که در سال ۱۹۹۶ طالبان قدرت را در دست گرفت، خانواده آنها تهدید به مرگ شدند و به ناچار به پاکستان فرار کردند. آنها در نوامبر ۲۰۰۱ پس از به آنجا بازگشتند. مومند به مدرسه پزشکی برگشته و به ریاست آنجا منصوب شد. او همچنین به عنوان نماینده دانشجویان دختر دانشگاه و کارکنان انتخاب شد.
مومند یکی از ۴۰۰ کاندید ولایت کابل در انتخابات مجلس سال ۲۰۰۵ بود. او همچنین کاندید انتخابات سال ۱۳۸۹ مجلس افغانستان بود.
مومند در آوریل ۲۰۱۵ به عنوان وزیر تحصیلات کابینه رئیس‌جمهور محمد اشرف غنی انتخاب شد. به عنوان وزیر وی خواستار شفافیت در امتحانات دانشگاه‌ها شد، از دادن بورس تحصیلی به زنان حمایت کرد، و از شروع اولین برنامه مطالعات جنسیت و مطالعات زنان در دانشگاه کابل حمایت کرد.
در سال ۲۰۱۶، ولسی جرگه شروع به استیضاح وزرایی کرد که در آن سال بیش از ۷۰٪ از بودجه توسعه وزارتخانه‌هایشان را مصرف نکرده بودند. مومند یکی از هفت وزیری بود که در بیش از چهار روز برکنار شد. او برای توضیح در مورد مصرف بودجه توسعه وزارتخانه احضار شد، ولی آنروز به مجلس نرفت و به همین دلیل از وزارت برکنار شد. رئیس‌جمهور اشرف غنی این برکناری را «غیرقابل توجیه» خوانده و با اصرار از ستره محکمه افغانستان خواست در این موضوع دخالت کند، در حالیکه عبدالله عبدالله مدیر ارشد اجرایی اصرار کرد وزرا تا زمان تفسیر مطلب مربوط به این مسئله در قانون اساسی به کار خود ادامه دهند.
انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۹

فریده مومند و عبداللطیف نظری، معاونین احمد ولی مسعود در تیم وفاق ملی برای انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۹۸ بودند.
شیش کباب

شیش کباب با پیاز، سماق، فلفل کبابی، یک تکه گوجه‌فرنگی کبابی و برگ شابانک
شیش کباب (به انگلیسی: Shish kebab) یک غذای پرطرفدار از گوشت سیخ‌شده و کبابی است. این غذا که درمیان غذاهای مدیترانه‌ای یافت می‌شود چیزی شبیه شیشلیک و خوروواتس است که در منطقه قفقاز تهیه می‌شوند.
شیش کباب یکی انواع کباب است که خاستگاه آن به خاورمیانه بازمی‌گردد. در انگلیسی آمریکای شمالی، کلمه کباب به تنهایی اغلب به شیش کباب اشاره دارد، اگرچه در خارج از آمریکای شمالی، کباب ممکن است به معنای دونر کباب نیز باشد.
برای تهیه این کباب، به‌صورت سنتی از گوشت بره استفاده می‌شود اما نسخه‌هایی با انواع مختلف گوشت مانند مرغ یا ماهی نیز وجود دارد. در ترکیه شیشلیک و سبزیجاتی که با آن سرو می‌شود به‌طور جداگانه کباب می‌شوند و معمولاً روی یک سیخ نیستند.
نگارخانه

شیش کباب
شیش کباب آنکارا
شیش کباب بره
آنا یاروسلاونا

| آنا یاروسلاونا | آنا یاروسلاونا |
| --- | --- |
فهرست ملکه‌های فرانسه : فهرست ملکه‌های فرانسه 
سلطنت: ۱۹ مه ۱۰۵۱ – ۴ اوت ۱۰۶۰
زاده: حدود ۱۰۳۰
درگذشته: ۵ سپتامبر ۱۰۷۵ (۴۵ سال)
همسران: هانری یکم رالف چهارم والوآ
فرزند(ان): فیلیپ یکم، پادشاه فرانسه هیو یکم، کنت ورماندوا
دودمان: دودمان روریک
پدر: یاروسلاو خردمند
مادر: Ingegerd Olofsdotter of Sweden
امضاء: 
آنا کیف یا آنا یاروسلاونا (حدود ۱۰۳۰–۱۰۷۵) شاهدخت روس کیف بود که در سال ۱۰۵۱ پس از ازدواج با پادشاه هانری اول، ملکه فرانسه شد. او در دوران کودکی پسرشان فیلیپ یکم از زمان مرگ هنری در سال ۱۰۶۰ تا ازدواج جنجالی او با کنت رالف چهارم والوا، به عنوان نایب‌السلطنه بر پادشاهی حکومت کرد. آن، صومعه سنت وینسنت را در سانلیس تأسیس کرد.
دوران کودکی

آنا دختر یاروسلاو خردمند ، شاهزاده بزرگ کیف و شاهزاده نووگورود، و همسر دومش اینگگرد اولوفسدوتر از سوئد بود. تاریخ دقیق تولد او مشخص نیست. فیلیپ دلورم ۱۰۲۷ را پیشنهاد کرده‌است، در حالی که اندرو گرگوروویچ ۱۰۳۲ را پیشنهاد کرده‌است.
او به‌طور قطع کوچکترین دختر بود. اطلاعات کمی در مورد دوران کودکی و تحصیلات آنا وجود دارد. فرض بر این است که او حداقل سواد کافی برای نوشتن نام خود را داشت، زیرا امضای او به خط سیریلیک در سندی از سال ۱۰۶۱ وجود دارد. دلورمه اشاره کرده‌است که یاروسلاو تعدادی مدارس را در پادشاهی خود تأسیس کرد و نشان می‌دهد که تحصیلات در خانواده او بسیار ارزشمند بوده‌است، و او را به پیشنهاد سطح قابل توجهی از آموزش برای آنه سوق داد. گرگوروویچ پیشنهاد کرده‌است که آنا برای آماده شدن برای ازدواج با هانری اول پادشاه فرانسه، زبان فرانسه را یادگرفته است.
نامزدی

مذاکرات برای ازدواج آنا با پادشاه هنری ۱۸ ساله در اواخر دهه ۱۰۴۰، پس از مرگ همسر اول هنری، ماتیلدا فریسی، و تنها فرزندشان انجام شد. به دلیل نیاز مبرم به یک وارث، و مخالفت فزاینده کلیسا با ازدواج‌های فامیلی، برای هنری ضروری شد که به دنبال یک عروس غیرمرتبط باشد. روس کیف برای فرانسوی‌ها ناشناخته نبود. یاروسلاو در تلاش برای جلوگیری از نفوذ امپراتوری بیزانس، چند تن از فرزندان خود را با حاکمان غربی مزدوج کرده بود.
ملکه شدن

آن در ۱۹ مه ۱۰۵۱ در جشن عید پنجاهه با هنری ازدواج کرد. هنری تقریباً بیست سال از آن بزرگتر بود. عروسی او در ۱۹ مه ۱۰۵۱ به دنبال نصب لیتبرت به عنوان اسقف کامبرای انجام شد و آنا بلافاصله پس از مراسم ازدواج تاجگذاری کرد و او را به اولین ملکه فرانسوی تبدیل کرد که تاجگذاری خود را در کلیسای جامع ریمز جشن گرفت.
تأثیرات

پس از مرگ هنری در ۴ اوت ۱۰۶۰، فیلیپ به سلطنت رسید. کنت بالدوین پنجم از فلاندر، شوهر خواهر هنری، آدلا، به عنوان سرپرست فیلیپ منصوب شد. ممکن است هنوز نقش فعالی در دولت در آن مقطع داشته باشد. یک عمل از سال ۱۰۶۰ نشان می‌دهد که نام او پس از فیلیپ است، و نام او در چهار تا از منشورهای بالدوین آمده‌است. او همچنین معلم فیلیپ را که در دادگاه با عنوان یونانی شناخته می‌شد، استخدام کرد.
مرگ

تاریخ دقیق مرگ آنا مشخص نیست. دلورم معتقد است که او در ۵ سپتامبر - روز بزرگداشت در سنلیس - در سال ۱۰۷۵ (سال آخرین سند امضا شده او) درگذشت، در حالی که دیگران ۱۰۸۰ را پیشنهاد کرده‌اند یک Terminus Ante Quem توسط یک سند ۱۰۸۹ از فیلیپ اول ارائه شده‌است که نشان می‌دهد آنه در آن زمان مرده بود.
در سال ۱۶۸۲، کلود فرانسوا منستریر باستانی یسوعی اعلام کرد که مقبره آن را در صومعه سیسترسین ویلیر کشف کرده‌است. این کشف متعاقباً مورد مناقشه قرار گرفت، زیرا ویلیرز تا قرن سیزدهم ساخته نشده بود اگرچه ممکن است بقایای آن در مقطعی پس از مرگ او به آنجا منتقل شده باشد. هر بنای تاریخی که در آنجا بود در انقلاب فرانسه ویران شد.
آن بر روی یک سکه اوکراینی ۲۰۱۴ به تصویر کشیده شده‌است
سوآر (معماری شناختی)

Soar یک معماری شناختی است که هدف آن فراهم‌آوردن بلوک‌های ساختاری لازم برای توسعه عامل‌های هوشمند عمومی است.
این پروژه بر آن است تا بلوک‌های ساختاری محاسباتی ثابتی ایجاد کند که برای توسعه عامل‌های هوشمند عمومی ضروری باشند. این عامل‌ها قادرند وظایف گوناگونی را انجام داده و انواع مختلف دانش را رمزگذاری، استفاده و یاد بگیرند تا قابلیت‌های شناختی انسانی مانند تصمیم‌گیری، حل مسئله، برنامه‌ریزی و درک زبان طبیعی را شبیه‌سازی کنند. Soar هم نظریه‌ای درباره ماهیت شناخت است و هم پیاده‌سازی محاسباتی آن نظریه. از زمان آغاز به کار آن در سال ۱۹۸۳ به‌عنوان پایان‌نامه جان لیرد، این معماری به‌طور گسترده توسط پژوهشگران هوش مصنوعی برای توسعه عامل‌های هوشمند و مدل‌سازی شناختی جنبه‌های مختلف رفتار انسانی به کار گرفته شده است.
پس از انتقال پل روزنبلوم به دانشگاه استنفورد و سپس به مؤسسه علوم اطلاعات دانشگاه کالیفرنیای جنوبی، وی به‌عنوان یکی از پژوهشگران اصلی در این پروژه فعال باقی ماند. در حال حاضر، Soar توسط گروه پژوهشی جان لیرد در دانشگاه میشیگان نگهداری و توسعه داده می‌شود.
معماری > یادگیری تقویتی

Soar از یادگیری تقویتی پشتیبانی می‌کند، روشی که با استفاده از پاداش، مقادیر قواعدی را که برای ارزیابی عملگرها مورد استفاده قرار می‌گیرند، تنظیم می‌کند. برای انعطاف‌پذیری بیشتر، ساختاری در حافظه کاری وجود دارد که تولید پاداش را تسهیل می‌کند.
معماری > بن‌بست‌ها، زیرحالات و قطعه‌بندی

در شرایطی که اولویت‌های عملگرها برای انتخاب یک عملگر واحد کافی نباشد، یا قوانین لازم برای اعمال یک عملگر موجود نباشد، بن‌بست به وجود می‌آید. در چنین حالتی، یک زیرحالت در حافظه کاری ایجاد می‌شود تا مشکل بن‌بست را حل کند. دانش رویه‌ای اضافی می‌تواند عملگرهایی را در این زیرحالت پیشنهاد کند، اولویت‌های جدیدی ایجاد کند یا وضعیت را تغییر دهد تا مشکل رفع شود. زیرحالات امکان استدلال پیچیده بر اساس نیاز را فراهم می‌کنند؛ از جمله تجزیه وظایف سلسله‌مراتبی، برنامه‌ریزی و دسترسی به حافظه‌های طولانی‌مدت اعلامی. پس از حل بن‌بست، تمام ساختارهای مرتبط با زیرحالت حذف می‌شوند، به جز نتایج.
مکانیزم قطعه‌بندی (chunking) در Soar فرآیندهای انجام‌شده در زیرحالت‌ها را که منجر به نتایج شده‌اند، به قوانین قابل‌استفاده در آینده تبدیل می‌کند. این قوانین آموخته‌شده به‌طور خودکار در موقعیت‌های مشابه فعال می‌شوند تا از ایجاد بن‌بست جلوگیری کنند، و به این ترتیب، استدلال پیچیده به تدریج به پردازش خودکار و واکنشی تبدیل می‌شود.
معماری > ورودی و خروجی نمادین

ورودی و خروجی نمادین از طریق ساختارهای حافظه کاری متصل به بالاترین حالت، موسوم به ورودی‌پیوند (input-link) و خروجی‌پیوند (output-link)، انجام می‌شود. ساختارهایی که در خروجی‌پیوند حافظه کاری ایجاد می‌شوند، به دستوراتی برای اقدامات خارجی (مانند کنترل حرکتی) تبدیل می‌شوند.
معماری > سیستم بصری فضایی و تصویرسازی ذهنی

برای تعامل با سیستم‌های دیداری و استدلال غیرنمادین، Soar از سیستم بصری فضایی (SVS) استفاده می‌کند. SVS جهان را به‌صورت داخلی به شکل یک گراف صحنه نمایش می‌دهد که از مجموعه‌ای از اشیاء و ویژگی‌های فضایی نظیر شکل، موقعیت، مقیاس و وضعیت نسبی تشکیل شده است. عامل Soar با استفاده از SVS می‌تواند ویژگی‌ها و روابط را استخراج کرده و به حافظه کاری اضافه کند. همچنین، عامل می‌تواند برای تصویرسازی ذهنی، اشیاء فرضی را در SVS شبیه‌سازی کرده و نتایج تعامل آن‌ها را بررسی کند.
معماری > حافظه اپیزودیک

حافظه اپیزودیک (EPMEM) به‌طور خودکار تصاویری از حافظه کاری را به‌صورت یک جریان زمانی ذخیره می‌کند. عامل می‌تواند بخش‌های گذشته را بازیابی کرده و آن‌ها را برای پیش‌بینی اثر اقدامات یا جستجوی اطلاعات خاص مرور کند.
کاربردها > معماها و بازی‌ها

Soar در پیاده‌سازی معماها و بازی‌های کلاسیک هوش مصنوعی مانند برج هانوی، کوزه آب، دوز، معمای هشت‌تایی و واریاسیون‌های دنیای بلوک‌ها استفاده شده است. این معماری توانایی آن را نشان داده که چگونه روش‌های مختلف حل مسئله به‌طور طبیعی از دانش وظیفه‌ای کدگذاری‌شده استخراج می‌شوند.
کاربردها > فهم زبان طبیعی

NL-Soar سیستمی برای درک و تولید زبان طبیعی بود که قابلیت‌های گفتگو را با تاکید بر تجزیه و تولید افزایشی و در زمان واقعی فراهم می‌کرد.
کاربردها > انسان‌های مجازی

Soar در شبیه‌سازی انسان‌های مجازی با قابلیت‌های ادراک، فهم زبان، احساسات، و کنترل بدن برای تعامل در دنیاهای مجازی استفاده شده است.
کاربردها > موسیقی

Melody-Soar توانایی Soar را در تولید ملودی‌های ساده و منحصر‌به‌فرد از طریق مدل‌سازی سلسله‌مراتب فضاهای مسئله نشان داد.
کاربردها > رباتیک

از اولین برنامه‌ریزی‌های رباتیک در سال ۱۹۹۱ تا ربات‌های پیشرفته امروزی، Soar در کنترل ربات‌های متحرک، انسان‌نما و زیرآبی مورد استفاده قرار گرفته است.
نرم‌افزار

معماری Soar توسط گروه تحقیقاتی دانشگاه میشیگان نگهداری و توسعه داده می‌شود. این سیستم با زبان‌های C و ++C نوشته شده و به‌طور آزاد تحت مجوز BSD در دسترس است. ارتباط با محیط‌های خارجی از طریق زبان نشانه‌گذاری Soar (SML) انجام می‌شود که امکان تعامل با زبان‌های C++، Java و Python را فراهم می‌کند.
نوار بهداشتی

چند نمونه از نوارهای بهداشتی بال‌دار و بدون بال.
نوار بهداشتی یا پد بهداشتی  دستمالی است که از نظر ظاهری همانند پوشک نوزادان و کوچکتر از آن است، زنان در دوران قاعدگی، برای جلوگیری از نفوذ خون خارج شده از فَرْج خود به لباس آن را روی لباس زیر خود قرار می‌دهند. یک طرف نوار بهداشتی چسب دارد و به داخل لباس می‌چسبد تا در سکون قرار بگیرد. نوار بهداشتی‌های امروزی معمولاً استریل هستند و از پوششی از الیاف مصنوعی و توده‌ای پنبه و مواد جاذب مایعات درون آن تشکیل می‌شوند.
نوع امروزی نوار بهداشتی تا مدت‌ها در ایران و دیگر کشورهای خاورمیانه مورد استفاده نبود و زنان از پنبه و پارچه‌ای که در زیر آن قرار می‌دادند یا از تا نمودن یک پارچه به‌طوری که مانع رسیدن خون به بیرون از لباس باشد استفاده می‌کردند و هربار آن را شسته و اتو می‌کردند استفاده از این پارچه‌ها به صورت مکرر و با گذشت زمان باعث بیماری‌های عفونی مختلفی در زنان شد به گونه ای که قبل از تولید و عرضه نوار بهداشتی‌ها امید به زندگی زنان و میانگین طول عمر آنها نسبت به زمان حال کم‌تر بود.
بعدها نیز انواع دیگر نوار بهداشتی تولید شد از میان آنها می‌توان به کاپ(فنجان قاعدگی) و همین‌طور تامپونها اشاره کرد که هر دو ی این محصولات بهداشتی در داخل مهبل قرار داده می‌شوند و مانع نشت خون می‌شوند.
لاگار ولهو ۱

لاگار ولهو ۱ (انگلیسی: Lagar Velho 1)، همچنین به عنوان پسر لاگار ولهو یا کودک لاپدو شناخته می‌شود، یک اسکلت کامل ماقبل تاریخ است که در پرتغال یافت شده است، که تصور می‌شود یک دورگه است که یک والد نئاندرتال و یک والد انسان  مدرن اولیه داشته است.
در سال ۱۹۹۸، این کشف دفن انسانی اولیه پارینه‌سنگی زبرین در ابریگو دو لاگار ولهو توسط تیمی به رهبری باستان‌شناس ماقبل تاریخ، João Zilhão شواهدی از انسان‌های مدرن اولیه از غرب شبه‌جزیره ایبری ارائه کرد.
تاریخ ادبیات فارسی

«تاریخ ادبیات ایران» به اینجا تغییرمسیر دارد. برای دیگر کاربردها، تاریخ ادبیات ایران (ابهام‌زدایی) را ببینید.
تاریخ ادبیات فارسی به بررسی تاریخی و جریان‌شناسی ادبیات زبان فارسی می‌پردازد. ادبیات فارسی پس از اسلام تاریخی هزار و صد ساله دارد. شعر فارسی و نثر فارسی دو گونه اصلی در ادب فارسی هستند. برخی کتاب‌های قدیمی در موضوع‌های غیرادبی مانند تاریخ، مناجات و علوم گوناگون نیز دارای ارزش ادبی هستند و با گذشت زمان در زمره آثار کلاسیک ادبیات فارسی جای گرفته‌اند.
آوازه برخی شاعران و نویسندگان ایرانی از مرزهای ایران بزرگ فراتر رفته‌است. شاعران و نویسندگانی همچون فردوسی، سعدی، حافظ شیرازی، مولوی، خیام و نظامی شهرتی جهانی دارند. در میان چهره‌های شناخته شده ادبیات معاصر پارسی در جهان می‌توان به صادق هدایت، محمدعلی جمال‌زاده، هوشنگ گلشیری و جلال آل احمد در ادبیات داستانی و شهریار، نیما یوشیج، احمد شاملو، مهدی اخوان ثالث و سهراب سپهری در چامه (شعر) اشاره کرد.
ادبیات ایران پیش از اسلام

مقاله‌های اصلی: پارسی باستان و پارسی میانه
ادبیات در ایران پیش از اسلام به سروده‌های اوستا در حدود ۱۰۰۰ سال پیش از میلاد بازمی‌گردد. این سروده‌ها که بخشی از سنت شفاهی ایرانیان باستان بوده‌اند سینه به سینه منتقل شده و بعدها بخش‌های کتاب اوستا را در دوران ساسانی پدیدآوردند. اوزان باستانی چامه در ایران ضربی و هجایی بودند و بنظر می‌رسد این شیوه در زبان پارسی باستان نیز مورد استفاده بوده‌است. در دوره اشکانیان ادبیات ایران تحت تأثیر نفوذ هلنیسم دچار دگرگونی شد. خنیاگران پارتی سرودهای محلی که تا پس از اسلام نام پهلوی نیز داشتند را قرائت می‌کردند و این نوع شعر با آلات موسیقی همراه می‌شده‌است. با نفوذ اندیشه مانوی در سرزمین پهناور ایران و هنرگرایی آنان نوعی ادبیات شعرگونه مانوی به زبان‌های پارتی، پارسی میانه و سغدی در ایران پدید آمد. در آثار بدست آمده از واحه تورفان در کشور چین آثار پارسی فراوانی کشف شده که به این مقوله بازمی‌گردند. در دوران ساسانی نگارش بهبود یافت و آثار فقهی و دینی و داستانی بسیاری به نگارش درآمد که برخی مانند کارنامه اردشیر بابکان، درخت آسوریک، یادگار زریران، ماتیکان یوشت فریان نیز دارای جنبه‌های ادبی نیز بودند. با فروپاشی شاهنشاهی ساسانی بسیاری از این نوشته‌ها از میان رفت و برخی نیز به دست زرتشتیان نجات یافته و عمدتاً به هندوستان منتقل گردید؛ که امروزه به ادبیات پهلوی شهرت دارند. دبیره (خط) به کار رفته در دوران پیش از اسلام برای نگارش آثار ادبی خط پهلوی، خط مانوی و خط سغدی بوده‌است و برخی آثار هم به پازند نوشته شده و به دین دبیره بوده‌اند. گاهی بهرام گور، شاه ساسانی، را دارای قریحه شاعرانه توصیف کرده و بیت‌هایی را به او منسوب ساخته‌اند مانند:
در آغاز دوران اسلامی نشانه‌هایی از علاقه مردم به شعر کهن در برخی متون ثبت شده‌است که ترانه کودکان بلخوبصره نمونه‌هایی از آن است. به‌هرحال تحت تأثیر صنعت شعری عرب گونه‌ای نو از ادبیات در ایران پدید آمد که بیشتر مبتنی بر چامه (شعر) بود. این چامه قالبی گاهی در قالب‌های بومی عرب و گاهی در قالب‌های ابداعی ایرانی سروده می‌شد.
در زمان بغتسما (۲۰۵–۲۵۹ ه‍.ق) شاعری به نام حنظله بادغیسی (ف. ۲۲۰) ظهور کرد. در عهد بغتسما محمد بن وصیف و فیروز مشرقی و ابوسلیک گرگانی به چامه سُرایی پرداختند.
تاریخ ادبیات فارسی در دوران اسلام > سامانیان

در دوره سامانی چامه و نثر پارسی هر دو راه کمال سپرد. در شعر شهید بلخی، رودکی سمرقندی، ابو شکور بلخی، ابو الموید بلخی، منجیک ترمذی، دقیقی طوسی، کسائی مروزی، فردوسی، عماره مروزی. در نثر رساله در احکام فقه حنفی تصنیف ابوالقاسم بن محمد سمرقندی، شاهنامه ابو منصوری، کتاب گرشاسب و عجائب البلدان هر دو تألیف ابو الموید بلخی، ترجمه تاریخ طبری توسط ابوعلی بلعمی، ترجمه تفسیر طبری توسط گروهی از دانشمندان، حدود العالم (در جغرافیا)، رساله استخراج تألیف محمد بن ایوب حاسب طبری پرداخته شد.
دوران سامانی یکی از دوران‌های درخشان در ادب پارسی به‌شمار می‌رود.
تاریخ ادبیات فارسی در دوران اسلام > خاندان بویه

در دوره آل بویه منطقی رازی و غضایری در شعر نامبردارند و در نثر دانشنامه رازی علائی و رگ‌شناسی به قلم ابن سینا پرداخته شد و ابوعبید جوزانی بخش ریاضی دانشنامه را به رشته تحریر درآورد و قصه حی بن یقظان به پارسی ترجمه و شرح شد.
تاریخ ادبیات فارسی در دوران اسلام > غزنویان

در دوره غزنوی، عنصری بلخی، عسجدی، ناصرخسرو، قطران تبریزی، فرخی سیستانی و منوچهری شعر پارسی سبک خراسانی را به کمال رسانیدند و ابو نصر مشکان نویسنده مکتوبات درباری سبکی نو در نثر پدیدآورد.
تاریخ ادبیات فارسی در دوران اسلام > سلجوقیان و خوارزمشاهیان

در زمان سلجوقیان و خوارزمشاهیان شاعران بزرگ چون اسدی، مسعود سعد سلمان، عمر خیام، امیرمعزی، انوری، خاقانی، نظامی، ازرقی، ادیب صابر، رشید وطواط، ظهیر فاریابی، جمال‌الدین اصفهانی، مجیر بیلقانی، ابوالفرج رونی، سیدحسن غزنوی، عبدالواسع جبلی، سنایی، عطار، مختاری غزنوی، عمعق بخاری و جز آنان ظهور کردند.
در نثر نمایندگانی مانند نظام‌الملک نویسنده سیاست‌نامه، کیکاووس زیاری مؤلف قابوس‌نامه، محمد بن منور نویسنده اسرارالتوحید، عطار نویسنده تذکرةالاولیاء، گردیزی مؤلف زین‌الاخبار، ابوالفضل بیهقی نویسنده تاریخ بیهقی، راوندی نویسنده راحةالصدور، غزالی مؤلف کیمیای سعادت، نصرالله منشی مترجم کلیله و دمنه، نظامی عروضی مؤلف چهار مقاله، رشید وطواط نویسنده حدائق‌السحر، حمیدالدین بلخی نویسنده مقامات حمیدی، اسماعیل گرگانی مؤلف ذخیره خوارزمشاهی (در طب) ظهور کردند.