stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ملبورن
فضاهای سبز و گردشگاه‌ها

فضاهای سبز و پارک‌های گستردهٔ درون-شهری چند صد هکتاری با هزاران گونهٔ گیاهی گوناگون و برکه‌ها و دریاچه‌ها، به همراه رودبزرگ یاررا که از میان شهر می‌گذرد و به اطراف شهر امتداد می‌یابد و نیز بندرگاه‌ها، اسکله‌ها و سواحل زیبای ملبورن از آن شهری با طبیعت روح‌انگیز به وجود آورده‌است، به گونه‌ای که این شهر، «بوستانشهر استرالیا» لقب گرفته‌است. برخی از این فضاهای سبز شهری عبارتند از:
مجموعه گستردهٔ دومینز پارکلندز شامل: کینگز دومین، رویال بوتانیک گاردنز، کوئین ویکتوریا گاردنز، الکساندراگاردنز و بناهای آنها.
آلبرت پارک و دریاچهٔ آن (۲۲۵ هکتار)
رویال پارک (۱۸۱ هکتار)
همچنین کارلتون گاردنز، پرینس پارک، یاررا پارک، فاوکنر پارک، فیتسروی گاردنز، فلگستف گاردنز، بیررارونگ مار، ادینبورگ گاردنز، فوتسکری پارک، سن وینسنت گاردنز، سن کیلدا بوتانیک گارذنز و ده‌ها بوستان دیگر.
سواحل زیبای سن کیلدا، جنوب ملبورن، برایتون و ویلیامز تاون به همراه سواحل گوناگون خارج شهر از جذابیت‌های دیگر ملبورن است.
حمل و نقل عمومی

شبکهٔ تراموای ملبورن به لحاظ گستردگی در رتبهٔ نخست جهان ایستاده است.
دانشگاه ها

دانشگاه ملبورن
دانشگاه مانش
مؤسسه سلطنتی فناوری ملبورن
دانشگاه فناوری سوینبرن
دانشگاه لا تروب
دانشگاه ویکتوریا
University of Divinity
دانشگاه دیکن
شهرهای خواهرخوانده

اوزاکا، ژاپن
تیانجین، چین
تسالونیکا، یونان
بوستون، ایالات متحده
سنت پترزبورگ، روسیه
میلان، ایتالیا
زمین کریکت ملبورن در فینال بزرگ AFL 2010.
پردیس دانشگاه موناش کلایتون، ساختمان رابرت منزیس در نزدیکی چشمه منزیس
نمای هوایی ملبورن
توپولف تو-۱۱۰

| توپولف تو-۱۱۰ | توپولف تو-۱۱۰ |
| --- | --- |
Tu-110 on a 1958 Soviet postage stamp: Tu-110 on a 1958 Soviet postage stamp
کاربری: Jet airliner
کشور سازنده: اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی
تولیدکننده: توپولف
طراح: Dmitriy S. Markov
نخستین پرواز: 11 March ۱۹۵۷
وضعیت: Never entered service
تعداد ساخته‌شده: ۴
توسعه‌یافته از: توپولف-۱۰۴
توپولف تو-۱۱۰ (به انگلیسی: Tupolev Tu-110) یک هواگرد ساختِ کارخانهٔ توپولف در کشور اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی است. این هواگرد برای نخستین بار در ۰۱۹۵۷−۰۳−۱۱ ۱۱ مارس ۱۹۵۷ میلادی مورد استفاده قرار گرفت.
پل (فیلم ۱۳۵۰)

| پل | پل |
| --- | --- |
کارگردان: خسرو پرویزی
تهیه‌کننده: نندلال نارننداس هندوجا
نویسنده: مسعود اسدالهی
بازیگران: ناصر ملک مطیعی صغری عبیسی بهمن مفید ژاله حسین گیل
موسیقی: مرتضی حنانه
فیلم‌بردار: نصرت‌الله کنی
شرکت تولید: فیلمکو فیلمز
تاریخ‌های انتشار: ۱۸ فروردین ۱۳۵۰
مدت زمان: ۹۰ دقیقه
کشور: ایران
زبان: فارسی
پل فیلمی به کارگردانی خسرو پرویزی و نویسندگی مسعود اسدالهی محصول سال ۱۳۵۰ است.
خلاصه داستان

«مجتبی»، راننده لکوموتیو، در ورودش به دهکده با دختری به نام «شیرین» که فروشندهٔ دوره‌گردی است، آشنا شده و این آشنایی منتهی به عشق می‌شود…
بازیگران

ناصر ملک‌مطیعی
آفرین
جمشید مشایخی
ژاله
بهمن مفید
حسین گیل
شهرزاد
ممرزکتی

| ممرزکتی | ممرزکتی |
| --- | --- |
روستا: روستا
کشور: ایران
استان: مازندران
شهرستان: آمل
بخش: دابودشت
دهستان: دابوی جنوبی
جمعیت: ۲۴۰ نفر (سرشماری ۹۵)
ممرزکتی، روستایی است از توابع بخش دابودشت شهرستان آمل در استان مازندران ایران.
جمعیت

این روستا در دهستان دابوی جنوبی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۶۵ نفر (۶۹خانوار) بوده‌است.
دورنیه دو ۳۳۵

| دورنیه دو ۳۳۵ | دورنیه دو ۳۳۵ |
| --- | --- |
کاربری: جنگنده سنگینجنگنده-بمب‌افکنجنگنده شبانه
تولیدکننده: دورنیه
نخستین پرواز: ۲۶ اکتبر ۱۹۴۳
معرفی‌شده در: ۱۹۴۴
بازنشستگی: ۱۹۴۵
کاربر اصلی: لوفت‌وافه
ساخته‌شده: ۱۹۴۴–۱۹۴۵
تعداد ساخته‌شده: ۳۷ فروند
دورنیه دو ۳۳۵ فایل (پیکان) (آلمانی: Dornier Do 335 Pfeil) یک جنگنده سنگین تک‌باله دو موتوره با چینش کشنده-هل‌دهنده ساخت شرکت دورنیه در آلمان بود که اواخر جنگ جهانی دوم طراحی و به شکل محدودی در لوفت‌وافه خدمت کرد.
طراحی و توسعه

شرکت دورنیه بر مبنای تجربیات پیشین خود در زمینه هواگردهای دارای رانش خط مرکز مخصوصاً در ساخت قایق پرنده، اواسط دهه ۱۹۳۰ کار بر روی یک جنگنده پر سرعت با دو موتور مرکزی را آغاز کرد. در چنین پیکربندی موتورها خط رانش یکسانی داشتند و یک موتور در حالت کشش و دیگری در حالت هل‌دادن بود. این پیکربندی نسبت به چیدمان سنتی دو موتوره، چند مزیت داشت. نخست این که سطح پیشین، همانند هواگردهای تک‌موتوره، کم بود و بال‌ها خالی از سازه اضافه می‌ماند. دیگر این که در صورت از کار افتادن یکی از موتورها رانش نامتقارن ایجاد نمی‌شد. البته مشکلاتی در زمینه محور محرک پیشران پشتی وجود داشت.
بدین منظور، گروهی به رهبری اولریش هوتر هواگرد گوپینگن گو ۹ را به عنوان بستر آزمایش مفهوم طراحی کرد. این هواگرد یک موتور هیرت هااِم ۶۰اِر با توان ۸۰ اسب بخار داشت که در گرانی‌گاه زیر بال‌شانه‌ای بود. محور محرک از درون یک دم‌سازه نازک و طولانی پشت بال‌ها به یک پیشران چوبی چهار تیغه در دُم صلیبی‌شکل می‌رفت. گو ۹ نخستین بار سال ۱۹۴۰ به پرواز درآمد و نشان داد کاربرد پیشران فشاری از پشت کارآمد و امن است. با این وجود، دفتر فنی وزارت هوانوردی رایش در این زمان از دورنیه خواست کار بر روی جنگنده را رها و بر تولید بمب‌افکن و قایق پرنده تمرکز کند.
در نهایت سال ۱۹۴۲ دفتر فنی تقاضایی برای یک هواگرد پر سرعت غیر مسلح برای رخنه در اراضی دشمن، مطرح ساخت. دورنیه «پروژه ۲۳۱» خود با چیدمان موتور کشنده-هل‌دهنده را ارائه کرد. در رقابت با شرکت‌های آرادو و یونکرس، پس از ارزیابی قرارداد توسعه با دورنیه امضا و عنوان دو ۳۳۵ بر طرح آن نهاده شد. در ادامه وزارت هوانوردی با صدور فرمانی جدید خواهان باز طراحی دو ۳۳۵ به عنوان یک هواگرد چندمنظوره در نقش جنگنده روزانه، جنگنده شبانه، جنگنده-بمب‌افکن، جنگنده سنگین و هواگرد شناسایی شد که ساخت پیش‌نمونه به تأخیر انداخت. دو ۳۳۵ پائیز سال ۱۹۴۳ آماده پرواز بود.
دو ۳۳۵ یک موتور دایملر-بنتس دی‌ب ۶۰۳ با پوسته گرد در جلوی بدنه داشت. خروجی‌های اگزور این موتور پشت بال‌ها بود. موتور دیگری پشت بدنه قرار داشت که یک پیشران سه‌تیغه در پشت دُم صلیبی‌شکل را به چرخش درمی‌آورد. یک هواکش بزرگ زیر بخش پشتی بدنه برای این موتور تعبیه شد. زیر بخش مرکزی بال‌ها دریچه‌هایی برای محفظه تسلیحات بود. هواگرد می‌توانست یک بمب ۵۰۰ کیلوگرمی یا دو بمب ۲۵۰ کیلوگرمی را حمل کند. ارابه فرود شامل سه چرخ بود که بخش اصلی آن به طرف داخل درون بال‌ها و چرخ دماغه پس از چرخش ۹۰ درجه‌ای به پشت زیر اتاقک خلبان جمع می‌شد.
دو ۳۳۵ به صورت نیمه‌رسمی پیکان (Pfeil) خوانده می‌شد. خلبانان به جهت دماغه طولانی لقب «مورچه‌خوار» (ameisenbär) بر آن نهادند. یکی از خلبانان دورنیه روز ۲۶ اکتبر سال ۱۹۴۳ پیش‌نمونه نخست (دو ۳۳۵ فاو-۱) را در اوبرپفافنهوفن به پرواز درآورد. پس از کارآزمایی‌های شرکت، هواگرد برای کارآزمایی‌های گسترده رسمی به مرکز رشلین منتقل شد. گزارش‌ها از عملکرد پروازی، جز مقداری ناپایداری طولی، غالباً مطلوب بود. بیشتر خلبان از سرعت، شتاب، شعاع چرخش و هدایت‌پذیری عمومی آن رضایت بالایی داشتند. بدین شکل فرایند توسعه به خوبی پیش رفت و پیش‌نمونه‌های دیگری به کارآزمایی‌ها پیوستند.
عاشیق یوسف اوهانس

عاشیق یوسف اوهانس در سال ۱۳۰۶ در روستای دیزج تکیه  از توابع شهرستان ارومیه به دنیا آمد. این هنرمند از اقلیت‌های آشوری بود. وی شب ۲۱ اردیبهشت ماه ۱۳۹۸ در سن ۹۲ سالگی درگذشت.
این عاشیق جایزه اخلاق و نیایش را به خاطر اشاعه آواهای آیینی دریافت کرده است. در سال ۱۳۹۱، با حضور مسئولان میراث فرهنگی، در سالن آمفی تئاتر شهید امینی موزه ارومیه از تندیس عاشیق "دهقان" و عاشیق "یوسف اوهانس" رونمایی شد. بعلاوه، از او در جشنواره‌های مختلف تقدیر شده است.
ویلیام جیمز
زندگی و خانواده

ویلیام جیمز در نیویورک سیتی به دنیا آمد. پدرش هنری جیمز (بزرگ) عالم روحانی و پیرو فلسفه سوئدنبرگ بود. ویلیام، بزرگ‌ترین فرزند از پنج فرزند خانواده به‌شمار می‌آمد. یک خواهر و سه برادر داشت. یکی از برادرانش موسوم به جیمز (کوچک) رمان‌نویس مشهوری شد. خانواده او خانواده‌ای بااستعداد، استثنائی و فعال بودند. ویلیام جیمز به همراه برادر کوچکتر خود هنری جیمز موفقیت‌های بسیاری را کسب کردند.
همچنین خواهر او الیس جیمز نیز در زمینه نویسندگی، موفقیت‌هایی کسب نمود.
تحصیلات

تحصیلات رسمی ویلیام جیمز به‌طور منظم صورت نگرفت. دانش‌اندوزی واقعی او در محیط خانواده آغاز شد زیرا دوستان هوشمند و فاضل پدرش غالباً به خانه آنان می‌آمدند و دربارهٔ موضوع‌های گوناگونی بحث و گفتگو می‌کردند. ویلیام جیمز در مدارس سوئیس، آلمان، فرانسه و انگلستان تحصیل کرد و علاقه خاصی به علوم طبیعی و نقاشی در او بیدار شد. در سال ۱۸۶۰ آموزش رسمی را برای نقاش شدن آغاز کرد ولی دشواری کار به او فهماند که نقاش شدن کار او نیست؛ لذا پس از یک سال وارد دانشکده «علوم لارنس» در هاروارد شد؛ اما در سال ۱۸۶۴ تغییر رشته داد و به دانشکده پزشکی رفت.
در مأموریتی به برزیل، دچار بیماری آبله شد و از آن زمان تا اواخر عمرش این بیماری بارها عود کرد. درجه دکترای پزشکی‌اش را در سال ۱۸۶۹ دریافت کرد و پس از گذراندن یک دوره عود بیماری آبله، کار تدریس در دانشگاه هاروارد را آغاز کرد؛ ابتدا آناتومی و فیزیولوژی، سپس روان‌شناسی و بالاخره در سال ۱۸۷۹ فلسفه تدریس کرد.
اندیشه‌ها

هنگامی که در سال ۱۸۷۸ ازدواج کرد، به نظر می‌رسید که تندرستی و روحیه فعال خود را نه تنها حفظ کرده، بلکه سالم‌تر و فعال‌تر شده است. او تدریس کرد، به شاگردانش دانش آموخت، سفرها کرد، به شهرت و آوازه رسید، و انگیزش فکری عظیمی را در محفلی از دوستان و همکاران برجسته و فاضل خود پدید آورد و نیز از محضر آنان نیز بهره‌ها برد. فیلسوف بزرگ عصر و زمانه‌اش بود. وی فلسفه پراگماتیسم را که از سوی همشهری آمریکایی‌اش چارلز سندرز پیرس باب شده بود، پذیرا شد و آن را بسط و توسعه داد. در واقع ویلیام جیمز بنیان‌گذار مکتب پراگماتیسم می‌باشد.
پذیرش کثرت، سیلان و صیرورت و نامتعین بودن همه چیزها و یک دیدگاه واقع‌بینانه و مبتنی بر عقل موجود - نسبت به همه جنبه‌های تجربه بشری - در کانون تفکر او قرار دارد. اما این هرگز موجب نمی‌شود که فلسفه وی یکنواخت و دنیوی شود. او معتقد بود که اگر فکر و اندیشه‌ای مؤثر واقع شود، از نوع فکر و اندیشه واقعی است؛ و مادامی که سبب‌ساز دگرگونی در زندگی شود، پرمعنا و ارزشمند خواهد بود. از نگاه او، حقیقت یک امر مطلق ثابت و تغییرناپذیر نیست بلکه در اثر فعالیت انسان ابداع یا ایجاد می‌شود. علاوه بر آن، بین حقیقت و خیر پیوندی تنگاتنگ وجود دارد: آنچه حقیقت است تبدیل به خیر می‌شود.
دغدغه نهایی او یک امر اخلاقی است. او می‌خواهد روشی فلسفی را برای زندگی و نیز انسان‌ها ارائه دهد. شیوه زنده و با روح کلام و نوشتارش، وی را در نزد همگان محبوب کرد.
او دغدغه‌های دینی‌اش را در اولین نوشته‌هایش و کتابش با عنوان اصول بیان کرد اما در آثار دیگرش به‌طور واضح‌تری به آن‌ها پرداخت از جمله در کتاب اراده باور. همچنین در (مکتب اصالت عمل) نظراتی را گفته است. این مکتب در مورد معرفت مبتنی بر مکتب فایده گرایی است. او چنین گفته است که عقیده ای درست است که در عمل به کار ما انسان‌ها بیاید و این یک عقیده موفق است. و همچنین افراد دیگر مکتب او را ادامه دادند مثل هنری برگسون.
درگذشت

در سال ۱۸۹۹ که ویلیام جیمز سرگرم بالا رفتن از کوهی در نزدیکی خانه‌اش در نیوهمپشایر بود، راه بازگشت خود را گم کرد. تلاش شدید او برای یافتن راه بازگشت از کوه مزبور، موجب تشدید ناراحتی قلبی‌اش شد. در طول دو سال آینده، تقریباً زمین‌گیر بود. اما به ناگهان و در کمال حیرت، بهبود یافت و توانست به هاروارد برگردد و شغل پرمشغله تدریس را از سر گیرد.
در سال ۱۹۰۷ بازنشسته شد و در ۱۹۰۹ کتاب یک جهان کثرت‌گرا را انتشار داد؛ وی در این اثر به طرز درخشانی به آثار هگل، فخنر و برگسون پرداخته است. پس از چند ماه، ناراحتی قلبی او دوباره بروز کرد و در ۲۶ اوت ۱۹۱۰ در خانه‌اش، واقع در نیوهمپشایر، درگذشت.
آثار

پراگماتیسم، نامی تازه برای برخی طرق اندیشیدن، مطالعات همگانی در فلسفه (Prognatism, a New Name for some Old Ways of Thinking: Popular Lectures on Philosphy) این کتاب، که در ۱۹۰۷ انتشار یافت، مجموعه‌ای از سخنرانی‌هایی است که ویلیام جیمز، در ۱۹۰۶–۱۹۰۷ ایراد کرده است. پراگماتیسم از کلمه یونانی «پراگما» به معنای عمل است، و کلمه‌ای است که نخستین بار چارلز پیرس انگلیسی در مقاله معروفش با عنوان چگونه می‌توان افکار خود را روشن ساخت، به کار برده است. پیرس در این مقاله ثابت می‌کند که برای شکافتن یک فکر کافی است که به تعیین رفتاری که این فکر برمی‌انگیزد، بپردازیم). این اصل که بیست سال بعد ویلیام جیمز بحث دربارهٔ آن را از سر می‌گیرد در اندک زمان به نحو گسترده‌ای رواج می‌یابد. دقیق‌تر بگوییم، اصطلاح «پراگماتیسم» فقط به این جریان که در دهه‌های آخر قرن نوزدهم مخصوصاً به همت جیمز و دیویی اروپا را فرا گرفت گفته می‌شود. جیمز از این اصل آغاز می‌کند که هیچ‌یک از نظام‌های فلسفی که تا این زمان پیشنهاد شده است، قانع‌کننده نیست، زیرا مذهب اصالت تجربه غیرانسانی و غیردینی است و مذهب اصالت عقل از صفت عینی عالم واقع غافل است. «هیچ نظریه‌ای نسخه مطلق واقعیت نیست»؛ همه نظریه‌ها جنبه سودمندی دارند و بیشتر صورت‌های ذهنی سازگاری با واقعیت‌اند تا جلوه‌ها و پاسخ به معمایی که از سوی الوهیت طرح شده است. مذهب اصالت عمل تنها فلسفه‌ای است که در دسترس آدمی است، زیرا سعی ما در راه شناخت در هر قدم بر اثر ترجیحات و منافع و نیازهای ما تحریض و هدایت می‌شود. به همین جهت، جیمز به جای این‌که اصل فکری و عقلی کاملاً غیرشخصی را ملاک حقیقت انگارد، فلسفه‌ای را می‌پذیرد که با احتیاجات و خواسته‌های ما مطابقت دارد. برطبق اصول مذهب اصالت عمل، هرگاه نتایج فرضیه‌ای در زندگی سودمند باشد نمی‌توان آن را طرد کرد. بدین ترتیب در شیوه تفکر ما، امر حقیقی و درست تنها آن چیزی است که در شیوه عمل مناسب باشد. حقیقت یک تصور صفتی از این تصور نیست، بلکه حقیقت بر تصور ما «فرود می‌آید»، و آن‌گاه تصور حقیقی می‌شود و حقیقت خود را از حوادث می‌گیرد؛ بنابراین، فلسفه امر حقیقی را مشاهده نمی‌کند، بلکه آن را خلق می‌کند: «ما قطعه‌ای از سنگ مرمر را دریافت می‌کنیم، اما مجسمه را ما خود می‌تراشیم.» ملاحظه می‌کنیم که در این شرایط، جیمز در تاریخ فلسفه تنها میان مزاج‌های فردی تعارضی می‌بیند که از ظریف (مذهب اصالت عقل) به وحشی (مذهب اصالت تجربه) ادامه دارد؛ بنابراین، مذهب اصالت عمل به جای جستن انسجام مطلقی سعی دارد که برخوردهای میان مکاتب مختلف را تعدیل کند. این فلسفه توانسته است نوعی عرفان ملموس باشد که معرفت را صورت ساده‌ای از سازگاری حیاتی می‌بیند؛ با این همه، هدف آن عالی‌تر است و می‌خواهد ضابطه عمل را به مقام ضابطه عینی ارتقاء دهد. به همین جهت، فلسفه عملی به نوعی فلسفه انسانی (اومانیسم) تعبیر می‌شود که فرق دقیق آن برحسب آرمان زندگی فلاسفه مختلف که مبلغ آن‌اند، متغیر است. در نظر جیمز، این مکتب رنگ فلسفه روحی (اسپیریتوئالیسم) به خود گرفته است.
اصول روان‌شناسی (The Principles of Psychology)
اراده باور و مقالاتی دیگر در فلسفه (The Will to Believe and Other Essays in Popular Philosophy)
تنوع تجربه دینی (The varieties of Religious Experience) این کتاب که حاصل سخنرانی‌های او در مجموعه پر وجهه گیفورد است که در سال‌های ۱۹۰۱ و ۱۹۰۲ در ادینبورگ ایراد کرد امروزه اثری کلاسیک در حوزه دین‌پژوهی شمرده می‌شود.
پی‌نوشت

↑  Krey, Peter (2004), "The Ethics of Belief: William Clifford versus William", p. 1.
↑  "Bill James, of Harvard, was among the first foreigners to take cognizance of Thought and Reality, already in 1873...", Lettres inédites de African Spir au professeur Penjon (Unpublished Letters of African Spir to professor Penjon), Neuchâtel, 1948, p. 231, n. 7.
↑  Swedenborg
↑  https://plato.stanford.edu/entries/james
↑  A pluralistic universe
↑  Fechner
↑  Pragma
↑  Charles Peirce
↑  Dewey
↑  Spiritualisme
↑  https://plato.stanford.edu/entries/james/#Bib
↑  http://wikifeqh.ir/ویلیام_جیمز
منزل ویلیام جیمز
جمشید جمشیدیان

| جمشید جمشیدیان | جمشید جمشیدیان |
| --- | --- |
جمشید جمشیدیان در سال ۱۳۲۱ه. ق هنگام دریافت نشان از مظفرالدین شاه: جمشید جمشیدیان در سال ۱۳۲۱ه. ق هنگام دریافت نشان از مظفرالدین شاه
زادهٔ: ۱۲۲۹ یزد ایران قاجاری 
درگذشت: ۱۶ دی ۱۳۱۱ (۸۱–۸۲ سال)
ملیت: ایرانی
شناخته‌شده برای: نماینده دوره نخست مجلس شورای ملی تاجر
ارباب جمشید جمشیدیان، معروف به ارباب جمشید (زادهٔ ۱۲۲۹ خورشیدی در یزد - درگذشته ۱۶ دی ماه ۱۳۱۱ خورشیدی  در تهران) از بازرگانان و ثروتمندان و ملاکان مشهور زرتشتی در عصر قاجاریه، و نخستین نمایندهٔ زرتشتیان در مجلس شورای ملی بود. هرچند او در مجلس اول رسماً از نمایندگان صنف تجار تهران بود نه نماینده زرتشتیان. ارباب جمشید همچنین از بنیان‌گذاران بانک ملی ایران به‌شمار می‌آید. مراودات او با دربار قاجاریه، کارهای عام‌المنفعهٔ او و همچنین تأثیرگذاری او در روند منجر به پیروزی انقلاب مشروطیت در تاریخ معاصر ایران مشهور است. وی سرانجام بر اثر رقابت با بانک‌های بزرگ خارجی در دوران خویش ورشکست گردید و با فقر و فلاکت از دنیا رفت. خیابان و محله‌ای به نام او هنوز هم در تهران مشهور است.
کودکی و جوانی

ارباب جمشید جمشیدیان در سال ۱۲۲۹ خورشیدی (معادل با ۱۲۶۷ هجری قمری) در شهر یزد و در خانواده‌ای زرتشتی به‌دنیا آمد. پدرش، بهمن، او را در سن یازده سالگی برای کار در تجارتخانه ارباب رستم دینیار به او سپرد و تا سن بیست سالگی در آنجا مشغول به کار بود. وی سپس برای خودش تجارتخانه کوچکی در بروجرد و سپس در بندرعباس ایجاد نمود و به تجارت لباس و پارچه و منسوجات و … مشغول گردید. پس از مهاجرت به تهران در سال ۱۲۹۰ هجری قمری، در سرای مشیرخلوت مشغول به فعالیت شد. در تهران وی علاوه بر کار خود، به کشاورزی، تجارت و صرافی و سپس به بانکداری پرداخت و در ۳۵ سالگی شعبه‌های متعدد صرافی خود را در بازار تهران دایر کرد.
بدین ترتیب او به تدریج از تُجّار عمده و معروف بازار تهران شد و موفق گردید تا شعبه‌هایی از تجارتخانه خود (تجارتخانه جمشیدیان) را در بیش از ۱۲ شهر کشور دایر کند و بعدها شعبه‌هایی از این تجارتخانه را در بغداد، بمبئی، کلکته و پاریس نیز تأسیس نمود. وی همچنین در پی گسترش دامنه فعالیت‌های تجاری خود، در ۱۳۱۱ بانک جمشیدی را نیز تأسیس نمود.
ارتباطات و مراودات با دربار قاجار

ارباب جمشید در سالهای ۱۳۰۸ و ۱۳۰۹ هجری قمری به عنوان تاجر معتبر با ناصرالدین شاه قاجار ارتباط پیدا کرده و به دربار او راه یافت. از آن زمان تا پایان حکومت قاجار وی با دربار قاجاریه مراوده داشت و در دربار مظفرالدین‌شاه نیز وی منشأ خدمات بسیاری به شاه و درباریان بود. از جمله جمشیدآباد (جمالزاده کنونی) را که از جمله املاک شخصی وی بود، به عنوان تفرجگاه در اختیار شاه و اهالی حرمش می‌نهاد و هرگاه شاه به آنجا می‌رفت ارباب جمشید به وی سینی اشرفی تقدیم می‌کرد. در نتیجه همین قبیل خدمات، مظفرالدین‌شاه در سال ۱۳۲۱ه‍.ق وی را به لقب رئیس‌التجاری و دریافت نشان و جبّه و شال سرفراز کرد. وی در صرافی خود به امور مالی درباریان و دولتمردان نیز می‌پرداخت و با بسیاری از آنها، از جمله با میرزا علی اصغر خان اتابک اعظم (معروف به امین السلطان)، دوستی داشت. بسیاری از رجال آن زمان، به‌ویژه حاکمان یزد و کرمان، از او وام می‌گرفتند و چون مدیون او بودند به وضع زرتشتیان آن شهرها رسیدگی می‌کردند، حتی شخص محمدعلی‌شاه و خانواده‌اش نیز از تجارتخانه جمشیدیان مبالغی قرض می‌گرفتند که بازپرداخت آن برعهده عده‌ای از تجار و ملاکین می‌افتاد!. ارباب جمشید، همچنین در سال ۱۳۲۶ه‍.ق از طرف محمدعلی شاه قاجار به ریاست مخزن دولتی منصوب گردید. در این زمان او لباس قشون، اعم از قزاقخانه و سربازخانه، را تأمین می‌کرد.
آبادانی‌ها و اقدامات عام‌المنفعه

ارباب جمشید علاوه بر فعالیت‌ها و آبادانی‌های چشمگیری که در املاک جمشیدآباد و امیرآباد خود انجام داده بود، در تابستان‌ها که آب جنوب تهران کم بود، آب قنات‌های جمشیدآباد و امیرآباد را به رایگان، برای جبران کمبود آب این منطقه به آن روانه می‌نمود. وی برای رسیدگی به مستمندان و اطعام فقرا اهتمام ویژه داشت. ساخت چند آب‌انبار و سقاخانه (به ویژه در شهرهای یزد و نیز در مسیر بین بندرعباس و یزد) و ساخت چند مدرسه (از جمله مدرسه جمشید جم) و همین‌طور چند گرمابه رایگان برای زرتشتیان از جمله کارهای اوست. ارباب جمشید در امور دینی و زرتشتی گری خود نیز علاقه‌مند بود، طوری‌که موبد ویژهٔ خانواده خود را از یزد آورده بود و با توجه به نبودن محل مخصوص (آتشکده) برای عبادت زرتشتیان تهران، در منزل شخصی اش محلی را برای امور دینی زرتشتیان اختصاص داده بود. از طرفی وی به مراسم عزاداری حسین بن علی نیز کمک مالی می‌کرد و در روزهای عزاداری تعدادی اسب و درشکه و قاطر (ظاهراً به منظور استفاده در مراسم شبیه خوانی) در اختیار دسته‌های سوگوار می‌گذاشت و در شب‌های اول ماه نیز به امور نیازمندان رسیدگی می‌کرد. تعمیر تکایا و پرداخت هزینهٔ سفر کربلا و مشهد به علاقه‌مندان نیازمند، از جمله دیگر اقدامات اوست.
نقش او در مشروطیت

مقارن نهضت مشروطه، او کمک مالی بسیاری به مشروطه‌خواهان کرد؛ و از جمله پارک جمشیدآباد (جمالزاده کنونی) را در موقع ورود ستارخان و باقرخان و شاهسون‌ها محل توقف و سکونت و پذیرایی از آنان قرار داد. تنها یک فقره از کمک‌های او به مشروطه طلبان، پرداخت بیست هزار تومان بود. همچنین در اوج درگیری‌های مشروطه‌خواهان با نیروهای حامی استبداد، به دستور وی اسلحه و مهمات را در عدل‌های پارچه و پنبه جاسازی می‌کردند و از بوشهر به تهران می‌فرستادند. وی همچنین در زمان تحصن بازرگانان و بازاریان تهران در سفارت انگلیس برای حمایت از مشروطه، به واسطه حاج محمدتقی بنکدار هشت هزار تومان برای تأمین هزینه‌های متحصنین پرداخت.
انتخاب به نمایندگی مجلس

آن طور که ناظم‌الاسلام کرمانی در کتاب تاریخ بیداری ایرانیان نوشته‌است، پس از آن که مظفرالدین‌شاه قاجار در سال ۱۳۲۴هجری قمری فرمان مشروطیت را امضا کرد، موضوع ورود اقلیت‌های مذهبی به مجلس شورای ملی مطرح شد. البته ارامنه و کلیمیان دفاع از حقوق خود را بر عهده سید محمد طباطبایی و سید عبداللّه بهبهانی گذاشتند، اما زرتشتیان خواستار کسب یک کرسی در مجلس شدند، که با آن موافقت شد و ارباب جمشید به عنوان اولین نمایندهٔ زرتشتیان در مجلس شورای ملی برگزیده شد. البته در دوره دوم مجلس، ارباب جمشید به سبب گرفتاری‌های شغلی و بیماری، حاضر به پذیرش وکالت مجلس نشد و میرزا کیخسرو شاهرخ (که بعدها به ارباب کیخسرو شاهرخ معروف شد) را به جانشینی خود معرفی کرد و زرتشتیان نیز، به پیروی از وی، به کیخسرو شاهرخ رأی دادند.
نقش در تأسیس بانک ملی

در سال ۱۲۸۲ه‍.ش مطابق با ۱۰ شوال ۱۳۲۴ه‍.ق تجار عضو مجلس و خارج از آن، در اطلاعیه‌ای قصد خود را برای تأسیس بانک ملی ایران اعلام کردند و مقرر شد تا زمان تأسیس بانک، مردم پول‌های خود را به چند فرد مشخص شده (از جمله ارباب جمشید) تحویل دهند و رسید دریافت کنند. این امر مقدمهٔ تأسیس بانک ملی ایران بود و پس از چندی ارباب جمشید را به تکاپو برای تأسیس این بانک ایرانی واداشت. بدین ترتیب ارباب جمشید خود از سهام‌داران عمده و از مؤسسان و بنیان‌گذاران بانک ملی ایران محسوب می‌شود.
ورشکستگی و عاقبت کار

شعبه‌های تجارتخانه ارباب جمشید در سرتاسر ایران علاوه بر فعالیت‌های بازرگانی کارهای بانکی را نیز انجام می‌دادند، طوری‌که به زودی به صورت رقیبی برای بانک‌های خارجی فعال در ایران یعنی بانک شاهی انگلیس و بانک استقراضی روس درآمد و از طرفی صرافان و تجار بزرگی همچون او از رقبای اصلی بانک‌های شاهنشاهی انگلیس و استقراضی روس در ایران به‌شمار می‌آمدند. به همین دلیل این بانک‌ها در صدد برآمدند اقداماتی علیه ارباب جمشید انجام بدهند و چون ارباب جمشید در حدود سیزده میلیون تومان از بانک استقراضی و دو میلیون تومان از بانک شاهنشاهی وام گرفته بود، این بانک‌ها دستاویز مناسبی علیه او در دست داشتند و بدین ترتیب ابتدا بانک استقراضی و سپس بانک شاهنشاهی خواستار وصول مطالباتشان از وی شدند و هم‌زمان به جمع‌آوری مطالباتشان از بازاریان پرداختند. ارباب جمشید، توان پرداخت این مطالبات را علی‌رغم حمایت‌های دولت وقت از او و مصادره بخشی از اموالش همچون تجارتخانه‌های او در کرمان و اصفهان و همین‌طور پارک اختصاصی اش یعنی پارک اتابک (که بعدها به سفارت روس تبدیل شد) را نداشت و نهایتاً پس از مقاومتهای فراوان اعلام ورشکستگی نمود. در این زمان مشکلات مالی وی، با افراد گوناگون، از جمله آصف‌الدوله، نیز به اوج خود رسید و با آن که کمیسیون حل اختلاف به ریاست مخبرالسلطنه در مورد واگذاری املاک خمسه ورثه آصف‌الدوله به ارباب جمشید اقداماتی به انجام رساند، اما وی هرگز زیر بار این مشکلات مالی کمر راست نکرد.
بنابر گزارشی که وثوق‌الدوله به مجلس شورای ملی داد، درآمد املاک ارباب جمشید بیش از ۵۹ هزار تومان بود. امیرنظام قراگوزلو وزیر مالیه املاک او را شامل ۲۳ پارچه ملک با درآمد سالیانه ۲۷ هزار تومان اعلام کرد که در رهن بانک استقراضی بود و یازده باب منزل مسکونی و تعدادی دکان و مستغلات در تهران که در رهن بانک شاهنشاهی بود.
در حدود سال ۱۲۹۷ خورشیدی وثوق‌الدوله نخست‌وزیر وقت ۱۵۲ هزار تومان از خزانه دولت برداشت کرد تا روستای مردآباد کرج را که به ارباب جمشید تعلق داشت، برای دولت بخرد. این روستا را ارباب جمشید از خانواده سالارالدوله خریده بود. اما ارباب جمشید مدعی شد که تنها پنج هزار تومان دریافت کرده و ۳۷ هزار و پانصد تومان را وثوق‌الدوله برای خودش برداشته و بقیه پول را هم میان دیگرانی که دست اندرکار برداشت پول و خرید ملک بوده‌اند تقسیم کرده‌است. ارباب جمشید به عدلیه شکایت کرد اما وثوق‌الدوله در خارج بود و هیچگاه برای پاسخ به این اتهام در دادگاه حاضر نشد.
سرانجام او و مرگش

ارباب جمشید، پس از اعلام ورشکستگی، فاضل عراقی را به وکالت خود انتخاب کرد و به منظور معوق ماندن پرونده، مبالغی رشوه داد؛ اما، با افزایش شکایتها، دولت مجبور به رسیدگی شد و دادگاه در یازدهم دی ماه ۱۳۰۲ وی را محکوم به پرداخت مطالبات مردم کرد و اندکی بعد او و وکیلش را به جرم پرداخت رشوه بازداشت کردند. فاضل عراقی پس از دو ماه آزاد شد، اما ارباب جمشید مدتی در بازداشت به سر برد و بعد از آن نیز تا آخر عمر خویش در گیر ودار امورات عدلیه (دادگستری) بود. ارباب جمشید، پس از آزادی، تقریباً تمام ثروتش را از دست داده بود و گرچه بنابه مندرجات یکی از صورت‌جلسات انجمن زرتشتیان تهران گروهی از همکیشان او قصد همراهی او برای گشایش کارش را داشتند، اما وی با مناعت طبع این کمک را نپذیرفت.
سرانجام وی در شانزدهم دی ماه سال ۱۳۱۱ خورشیدی پس از ۸۲ سال زندگی و در حالیکه از مال دنیا چیز چندانی برایش باقی نمانده بود، درگذشت.
منابع اصلی

اشیدری، جهانگیر، تاریخ پهلوی و زرتشتیان، انتشارات ماهنامه هوخت، چاپ:۱۳۵۵، صفحات: ۳۷۸ تا ۳۸۳ [با تلخیص]
نمیرانیان، دکتر کتایون، زرتشتیان ایران پس از اسلام تا امروز، انتشارات مرکز کرمان‌شناسی، چاپ اول: ۱۳۷۸خورشیدی، صفحات:۳۷۸ و ۳۷۹
بامداد، مهدی، شرح حال رجال ایران در قرن ۱۲ و ۱۳ و ۱۴ هجری، تهران چاپ ۱۳۵۱ خورشیدی؛ ذیل نام ارباب جمشید.
محمدبن علی ناظم‌الاسلام کرمانی، تاریخ بیداری ایرانیان، چاپ علی‌اکبر سعیدی سیرجانی، تهران، فرازهای مختلف مجلدات دوگانه.
ارباب جمشید و کارکنانش
ممش‌خان

| ممش‌خان | ممش‌خان |
| --- | --- |
روستا: روستا
کشور: ایران
استان: آذربایجان غربی
شهرستان: خوی
بخش: بخش صفاییه
دهستان: سکمن‌آباد
جمعیت: ۲۵۱ نفر (سرشماری ۹۵)
پیش‌شمارهٔ تلفن: ۰۴۶
ممش‌خان، روستایی است از توابع بخش صفاییه و در شهرستان خوی استان آذربایجان غربی ایران. زیارتگاه میر فتاح در روستای ممش خان از توابع شهرستان خوی در ۳۵ کیلومتری شمال غرب خوی در بخش صفاییه (زر آباد) واقع گردیده‌است.
صحن زیارتگاه میر فتاح خوی
جمعیت

این روستا در دهستان سکمن‌آباد قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۲۶۱ نفر (۵۴ خانوار) بوده‌است.