هری پاتر و سنگ جادو (فیلم)
ساخت > پیش‌تولید

در سال ۱۹۹۷، تهیه‌کننده فیلم، دیوید هیمن در جست‌وجوی کتاب کودکی بود که بشود با اقتباس از آن یک فیلم پرفروش ساخت. او ابتدا قصد داشت تا بر اساس رمان فانتزی غول طبقه پایین  نوشته دایانا وین جونز یک اقتباس سینمایی را تهیه کند؛ اما این موقعیت فراهم نشد تا اینکه همکاران وی در هی‌دی فیلمز، رمان هری پاتر و سنگ جادو را به هیمن پیشنهاد دادند که دستیار وی آن را یک «ایدهٔ باحال» توصیف کرد. هیمن با این فکر به سراغ شرکت برادران وارنر رفت. رولینگ ابتدا نسبت به فروش حق اقتباس از آثار خود شک داشت، چون گمان می‌کرد سازندگان فیلم ممکن است کنترل جهان وی را دست بگیرند، چرا که قراداد به گونه‌ای بود که شرکت برادران وارنر می‌توانست با استفاده از شخصیت‌های کتاب، فیلمی بسازد که خط داستانی رمان را دنبال نکند. سرانجام در سال ۱۹۹۹، رولینگ بعد از ۲ سال مقاومت، حق امتیاز چهار رمان اول هری پاتر را به قیمت ۱ میلیون پوند (معادل ۱٬۹۸۲٬۹۰۰ میلیون دلار آمریکا) فروخت. رولینگ شروطی را برای این کار تعیین کرد؛ از جمله اینکه تمامی بازیگران اصلی فیلم، انگلیسی یا ایرلندی باشند. او تنها برای شخصیت‌هایی که در هری پاتر و جام آتش حضور دارند، با حضور بازیگران اروپایی و شرقی موافقت کرد.
استیون اسپیلبرگ ابتدا برای کارگردانی فیلم وارد مذاکره شد، اما در نهایت این پیشنهاد را رد کرد. اسپیلبرگ قصد داشت تا فیلم را به صورت انیمیشن بسازد و هالی جوئل آزمنت را نیز برای صداپیشگی کاراکتر هری پاتر در نظر داشت. اسپیلبرگ همچنین قصد داشت تا عناصر و خطوط داستانی چندین کتاب را در فیلم باهم ترکیب کند، اما ایده‌های او توسط برادران وارنر رد شد. اسپیلبرگ معتقد بود که ساختن فیلم به شیوهٔ مورد نظر کمپانی دارای چالش خاصی نیست و برادران وارنر به آن صرفاً به چشم یک منبع برداشت پول نگاه می‌کند. رولینگ با حضور اسپیلبرگ در پروژه مخالف بود اما به گفته خودش مخالفت او دلیل ترک پروژه توسط اسپیلبرگ نبود. دیوید هیمن نیز معتقد است که دلیل اصلی اسپیلبرگ برای رد پیشنهاد کارگردانی فیلم این بود که شرایط ساخت فیلم هوش مصنوعی (۲۰۰۱) برای وی فراهم شد.
«هری پاتر یک دستاور ادبی و ابدی است که فقط یک‌بار در طول زندگی انسان به وجود می‌آید. از آن‌جایی که رمان برای طرفدارن بی‌شمار خود اهمیت زیادی داشت، برای ما مهم بود که بتوانیم کارگردانی را پیدا کنیم که توانایی ایجاد پیوستگی بین دنیای کودکان و جهان جادویی کتاب را داشته باشد و من هرچه فکر کردم، گزینه‌ای مناسب‌تر از کریس برای این کار پیدا نکردم.»
—لورنزو دی بوناونتورا، تهیه‌کننده دربارهٔ انتخاب کریس کلمبوس به عنوان کارگردان
بعد از ترک پروژه توسط اسپیلبرگ، مذاکره برای یافتن کارگردان جدید آغاز شد. تری گیلیام، جاناتان دمی، آلن پارکر، مایک نیوول، ولفگانگ پترسن، راب راینر، ایوان رایتمن، تیم رابینز، برد سیلبرلینگ، ام. نایت شیامالان و پیتر ویر از جمله کارگردانان انتخابی کمپانی بودند. پترسن و راینر در مارس ۲۰۰۰ از لیست حذف شدند. لیست نهایی شامل کریس کلمبوس، گیلیام، سیلبرلینگ و پارکر بود. تری گیلیام، انتخاب نخست رولینگ برای کارگردانی بود. گیلیام نیز به حضور در پروژه علاقه داشت اما سرانجام برادران وارنر، کریس کلمبوس را به خاطر سابقه‌ای که در ساخت فیلم‌های خانوادگی پرفروش همچون تنها در خانه (۱۹۹۰) و خانم داوت‌فایر (۱۹۹۳) داشت، برای هدایت پروژه انتخاب کرد. گیلیام بعد از دیدن فیلم، اقتباس کلمبوس از هری پاتر را «فاجعه» و «عروسکی» توصیف کرد. کلمبوس بعد از انتخاب شدن به عنوان کارگردان، برنامهٔ خود را برای ساخت یک فیلم دو ساعته اعلام کرد. او اعلام کرد از نظر فرم بصری قصد دارد تا صحنهٔ مربوط به مشنگ‌ها را «سرد و افسرده‌کننده» و فضای دنیای جادویی را پر از رنگ، جزئیات و حس‌وحال خلق کند. کلمبوس از فیلم‌های آرزوهای بزرگ (۱۹۴۶)، الیور توئیست (۱۹۴۸)، الیور! (۱۹۶۸) و پدرخوانده (۱۹۷۲) برای خلق فضای بصری، طراحی صحنه و سبک دوربین الهام گرفت.
استیو کلاوز که فیلم‌نامهٔ اقتباسی از روی رمان را نوشته‌است، این کار را «سخت» توصیف کرد زیرا نمی‌توانست از عناصر دو کتاب بعدی مجموعهٔ هری پاتر که در آن زمان نوشته شده بودند، در فیلم‌نامهٔ مربوط به کتاب اول استفاده کند. برادران وارنر ابتدا چندین سیناپس فیلم را برای کلاوز فرستاد تا او را برای نوشتن قانع کند اما کلاوز تقریباً هیچ‌کدام از آن‌ها را نخواند. به مرور کلاوز نسبت به هری پاتر کنجکاو شد و کتاب نخست مجموعه را تهیه کرد و بعد از خواندن آن تبدیل به یکی از طرفداران دنیای رولینگ شد. کلاوز در هنگام مذاکره با برادران وارنر، از شرط رولینگ مبنی بر انگلیسی بودن فیلم استقبال کرد و گفت که این مسئله حتی باید شخصیت‌های داستان را نیز شامل شود. کلاوز در نخستین ملاقات خود با رولینگ بسیار اضطراب داشت، زیرا نمی‌خواست رولینگ فکر کند او قصد از بین بردن رمانش را دارد. رولینگ می‌گوید در نگاه اول از کلاوز «متنفر» بوده اما یادآوری ملاقاتش با او باعث شده تجدید نظر کند: «کلاوز از من پرسید که می‌دانی شخصیت مورد علاقه من کیست؟ من با خودم فکر کردم که حتماً رون است. نمی‌تواند غیر از رون باشد اما کلاوز گفت به هرماینی بیشتر از بقیه شخصیت‌ها علاقه دارد. وقتی این را گفتم تقریباً آب شدم.»