stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
محمد حنفیه
واقعه کربلا

هنگامی که حسین در مکه در فکر لشکرکشی به سوی کوفه بود که به واقعه کربلا انجامید، محمد بن حنفیه با اشاره به اینکه مردم کوفه قبلاً به پدرشان علی و برادرشان حسن بن علی خیانت کرده‌اند، به او توصیه کرد که نرود. او گفت که می‌ترسم به حسین نیز خیانت کنند. حسین پاسخ داد اگر در مکه بمانم، یزید مرا در آنجا می‌کشد و حرمت شهر مقدس را زیر پا می‌گذارند. محمد بن حنفیه از او خواست که به جای آن به یمن برود، جایی که او می‌تواند به‌طور نامحدود از تعقیب لشکریان فرار کند. روز بعد حسین پاسخ داد که جدش محمد در خواب بر او ظاهر شده و از او خواسته‌است که این سفر را انجام دهد.
پس از واقعه کربلا

پس از واقعه کربلا علی بن حسین (زین العابدین سجاد) جوان عزلت پیشه کرد و به دعوت مختار برای خونخواهی از پدرش اعتنایی نکرد پس مختار به نام محمد بن حنفیه به سال (۶۸۵م ۶۶ق) در کوفه قیام کرد.
در مناسک حج سال ۶۸۸م ۶۹ق، چهار مرد با ادعای ریاست مسلمین پیروان خود را همراهی کردند. محمد بن حنفیه، رهبر شیعیان عبدالله بن زبیر حاکم مکه عبدالملک بن مروان رهبر بنی امیه و نجد بن امیر حنفی رهبر خوارج.
محمد در ۶۹۲م ۷۳ق به دمشق رفت و با عبدالملک بن مروان بیعت کرد
در منابع، علت بی تمایلی وی به نهضت‌های مذهبی، اعتقادش مبنی بر اینکه نه مردم، بلکه خداوند حافظ حقوق آل علی است ذکر شده‌است. اما دانشنامه اسلام بر این باور است که دلیل این امر بدون شک عدم ریسک پذیری وی و کمبود اعتماد به نفسش است که این ویژگی در بعضی از افراد خاندان علی دیده می‌شود.
رابطه با مختار

مختار ثقفی قیامی را (۶۸۵م ۶۶ق) برای احقاق حقوق بنی‌هاشم سامان داد، محمد محتاطانه عمل کرد و لقب مهدی را که این گروه به وی دادند رد کرد. وی توجهی به مختار نداشت با این حال به خاطر خطراتی که وی را احاطه کرده بود و تصمیماتی که در ذهن داشت، مایل نبود که رابطه با مختار را از دست بدهد. وقتی گروهی از مردم کوفه پیش وی می‌آمدند و در مورد مختار از وی کسب تکلیف می‌نمودند، وی پاسخی دیپلماتیک به آنان می‌داد و صریحاً وی را رد یا تأیید نمی‌نمود. اما با این حال، آنان از عدم تصریح محمد مبنی بر رد مختار، استنباط کردند که وی با مختار موافق است. محمد پس از شنیدن اخبار خون‌خواهی مختار و کشتن قاتلان حسین، با عمل وی موافق نبود. اما وقتی که ابن زبیر دشمنی اش را با وی بیشتر آشکار کرد و او و برخی از بنی‌هاشم مانند عبدالله بن عباس را نزدیک چاه زمزم زندانی کرد، از مختار کمک خواست. مختار که مدت‌ها در پی همین فرصت بود، لشکری را به مکه فرستاد که لشکریان ابن زبیر را غافل‌گیر و محمد و دیگر هاشمیان را به سرعت آزاد نمودند. پس از آزادی ابن‌عباس درخواست کرد که هیچ‌گونه جنگ و خون‌ریزی‌ای بین سپاهیان مختار و سپاهیان آل زبیر صورت نپذیرد تا حرمت شهر امن حفظ گردد.
محمد پس از این دوران به منا و سپس به طائف رفت و آنجا را مکانی آرام برای زندگی خود و خاندانش دید. وی دیگر با مختار رابطه‌ای نداشت تا اینکه نهضت مختار در سال ۶۷ هجری/۷–۶۸۶ میلادی سقوط کرد. با وجود تهدیدهای ابن زبیر و نامه‌های ملایمت‌آمیز عبدالملک بن مروان و با وجود اینکه به وی پیشنهاد شد که به جایی غیر از حجاز و شام برود و در آنجا زندگی آرامی داشته باشد، وی قبول خلافت هر کس را منوط به اجماع امت بر سر آن شخص دانست. در سال ۶۸ هجری/۶۸۸ میلادی وی در حجی شرکت جست که در آن آل زبیر، آل امیه و خوارج نیز حضور داشتند و سربازان هر گروه، ضامن امنیت و عدم خون‌ریزی بودند. پس از سقوط آل زبیر در سال ۷۳ هجری/۶۹۲ میلادی، آرزوی محمد مبنی بر اجماع امت بر سر خلیفه محقق گردید و وی عبدالملک بن مروان را به رسمیت شناخت و در سال ۷۸ هجری/ ۸–۶۹۷ میلادی به دمشق به دیدارش رفت. پس از آن محمد به مدینه آمد و در آنجا در سال ۸۱ هجری/۱–۷۰۰ میلادی درگذشت.
مرگ و مهدویت

وی در سال ۷۰۰م ۸۱ق در مدینه درگذشت و پس از آن عقیده‌ای شکل گرفت که او نمرده‌است بلکه در انزوا در کوه رضوا در نزدیکی مدینه زندگی بسر می‌برد و توسط حیوانات وحشی محافظت و تغذیه می‌گردد و در وقت مناسب از جانب خدا برای برقراری عدالت بازخواهد گشت.
جانشینی او

پس از مرگ محمد بن حنفیه، پسرش ابوهاشم حنفیه ادعای امامت کرد. پس از مرگ او، عباسیان ادعا کردند که ابوهاشم در بستر مرگ، پسر عموی دور خود، محمد بن علی بن عبدالله بن عباس  را به امامت معرفی کرده. پسر این مرد، عبدالله همان سفاح، اولین خلیفه عباسی شد و تشیع را که عموی بزرگ او محمد بن حنفیه را به عنوان امام شناخته بودند رد کرد و از اینجا درگیری عباسیان با امامان شیعه آغاز شد. پسر دیگر او منصور دوانقی دومین خلیفه عباسی شد.
خدرا

مکان در 23x15px|border |alt=|link= اسرائیل
| خدرا חֲדֵרָה‎ الخضيرة‎> نویسه‌گردانی(های) عبری | خدرا חֲדֵרָה‎ الخضيرة‎> نویسه‌گردانی(های) عبری |
| --- | --- |
 • ISO 259: Ḥdera
  [[ خدرا|]]:   [[ خدرا|]]
خدرا: خدرا
مختصات: ۳۲°۲۷′ شمالی ۳۴°۵۵′ شرقی﻿ / ﻿۳۲٫۴۵۰°شمالی ۳۴٫۹۱۷°شرقی﻿ / 32.450; 34.917: مختصات: ۳۲°۲۷′ شمالی ۳۴°۵۵′ شرقی﻿ / ﻿۳۲٫۴۵۰°شمالی ۳۴٫۹۱۷°شرقی﻿ / 32.450; 34.917
استان:  استان حیفا
بخش: بخش خدرا
تأسیس‌شده: ۱۸۹۰
حکومت: حکومت
 • نوع: شهر (از ۱۹۵۲)
 • سرپرست شهرستان: Zvika Gendelman
مساحت: مساحت
 • کل: ۵۳۰۰۰ دونوم (۵۳ کیلومتر مربع یا ۲۰ مایل مربع)
جمعیت (۲۰۱۷): جمعیت (۲۰۱۷)
 • کل: ۹۳٬۹۷۳
وبگاه: https://www.hadera.muni.il/
تصویری از نیروگاه برق اوروت رابین در شهر خدرا.
خَدِرا (به عبری: חדרה)(به عربی: الخضيرة‎) نام شهری بندری در استان حیفا اسرائیل است که جمعیت آن در سال ۲۰۰۶ ۷۶٬۴۰۰ نفر و مساحت آن ۴۶٬۳۵۹ کیلومتر مربع بوده‌است.
شهر خدرا در فاصله ۵۰ کیلومتری شمال کلان‌شهر تل‌آویو و در ۴۵ کیلومتری جنوب شهر حیفا قرار گرفته‌است.
حمل و نقل

خدرا در امتداد دو خط اصلی راه‌آهن اسرائیل قرار دارد: خط ساحلی و خط شرقی که امروزه فقط باربری دارد. ایستگاه راه‌آهن شهر در غرب شهر و در خط حومه تل‌آویو که بین بنیامینا و اشکلون می‌گذرد، قرار دارد. مرکز شهر خدرا در نزدیکی دو بزرگراه اصلی شمال-جنوب اسرائیل واقع شده است. بزرگراه 2 که تل آویو را به حیفا وصل می کند و بزرگراه 4.این امر خدرا را پس از سال 1948 و تا دهه 1950 به یک نقطه اتصال مهم برای تمام حمل و نقل اتوبوس های ساحلی تبدیل کرد.
جمعیت شناسی

طبق آمار اداره مرکزی آمار اسرائیل، تا اکتبر 2013، خدرا دارای 91634 نفر جمعیت بوده که با نرخ سالانه 1.2 درصد در حال افزایش است. در سال 2003، این شهر دارای تراکم جمعیت 1516.6 در هر کیلومتر مربع بود.از جمعیت شهر در سال 2013 از 91634 نفر، تقریباً 23407 نفر مهاجر بودند که بسیاری از آنها از اتیوپی بودند.
طبق سرشماری که در سال 1922 توسط مقامات قیمومیت بریتانیا انجام شد، خدرا دارای 540 نفر جمعیت بود که متشکل از 450 یهودی، 89 مسلمان و 1 مسیحی بود.خدرا از سال 1948، زمانی که شهر 11800 نفر جمعیت داشت، به طور پیوسته رشد کرده است. در سال 1955، جمعیت تقریبا دو برابر شد و به 22500 نفر رسید. در سال 1961 به 25600، 1972 به 32200 و 1983 به 38700 افزایش یافت.
میانگین سنی در حضره 32.8 سال با 23200 نفر 19 سال یا کمتر، 12.1 درصد بین 20 تا 29 سال، 14100 بین 30 تا 44، 17600 از 45 تا 64 و 9700، 65 سال یا بیشتر است.تا سال 2007، 37500 مرد و 39200 زن وجود داشت.
در سال 2003، ترکیب قومیتی 93.2٪ یهودی، 0.8٪ عرب و 6.0٪ دیگر بود. در سال 2000، 27920 کارگر حقوق بگیر و 1819 کارگر خوداشتغال وجود داشت. متوسط ​​دستمزد ماهانه در سال 2000 برای یک کارگر حقوق بگیر 5135 ILS بود که تغییر واقعی 8 درصد در طول سال 2000 بود. مردان حقوق بگیر میانگین دستمزد ماهانه 6607 ILS (تغییر واقعی 9.0٪) در مقایسه با 3598 ILS برای زنان داشتند. (تغییر واقعی 3.1٪). میانگین درآمد برای افراد خوداشتغال 6584 بوده است. در مجموع 1752 نفر مقرری بیکاری و 6753 نفر مکمل درآمد دریافت کردند. در سال 2019، کل جمعیت 97334 نفر بوده است که از این تعداد 91.8 درصد یهودی و 0.9 درصد عرب بوده اند.
پچک (گناباد)

مکان
| پچک (گناباد) | پچک (گناباد) |
| --- | --- |
روستا: روستا
محل : محل 
پچک (گناباد): پچک (گناباد)
مختصات: ۳۴°۷′۴۴″ شمالی ۵۸°۳۷′۵۱″ شرقی﻿ / ﻿۳۴٫۱۲۸۸۹°شمالی ۵۸٫۶۳۰۸۳°شرقی﻿ / 34.12889; 58.63083: مختصات: ۳۴°۷′۴۴″ شمالی ۵۸°۳۷′۵۱″ شرقی﻿ / ﻿۳۴٫۱۲۸۸۹°شمالی ۵۸٫۶۳۰۸۳°شرقی﻿ / 34.12889; 58.63083
استان: خراسان رضوی
شهرستان: گناباد
بخش: بخش کاخک
دهستان: کاخک
جمعیت: ۱۶۴ نفر (سرشماری ۹۵)
پچک (گناباد)، روستایی از توابع بخش کاخک شهرستان گناباد در استان خراسان رضوی ایران است.
جمعیت

براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۷۵ نفر (۹۹خانوار) بوده‌است.
استان چهارمحال و بختیاری

مکان
| چهارمحال و بختیاری | چهارمحال و بختیاری |
| --- | --- |
fa (in English: Expected satiety): fa
مختصات: ۳۲°۱۹′۳۹″شمالی ۵۰°۵۱′۱۷″شرقی﻿ / ﻿۳۲٫۳۲۷۵°شمالی ۵۰٫۸۵۴۶°شرقی﻿ / 32.3275; 50.8546: مختصات: ۳۲°۱۹′۳۹″شمالی ۵۰°۵۱′۱۷″شرقی﻿ / ﻿۳۲٫۳۲۷۵°شمالی ۵۰٫۸۵۴۶°شرقی﻿ / 32.3275; 50.8546
تأسیس: ۱۳۵۲
مرکز: شهرکرد
شمار شهرستان‌ها: ۱۲
حکومت: حکومت
 • نوع: مرکز
 • استاندار: جعفر مردانی
 • نماینده ولی فقیه: سید ابوالحسن فاطمی
 • نمایندگان در مجلس خبرگان رهبری ‏: ۱ نماینده
جمعیت (۱۳۹۵): جمعیت (۱۳۹۵)
 • کل: ۹۴۷۷۶۳ نفر
 • تراکم: ۵۱٫۶/کیلومتر مربع (۱۳۴/مایل مربع)
کد منطقه: ۱۳۵۲
پلاک خودرو: فهرست پلاک وسایل نقلیه استان
استان چهارمحال و بختیاری یکی از استان‌های مرکزی کشور به مرکزیت، شهرکرد است.
این استان با گستره‌ای برابر با ۱۶٬۴۲۱ کیلومتر مربّع، بیست و دومین استان کشور از نظر پهناوری است. استان چهارمحال و بختیاری از جمله بخش‌های کوهستانی فلات مرکزی ایران محسوب می‌شود و در ۳۱ درجه و ۹ دقیقه تا ۳۲ درجه و ۳۸ دقیقه عرض شمالی و ۴۹ درجه و ۳۰ دقیقه تا ۵۱ درجه و ۲۶ دقیقه طول شرقی گرینویچ قرار دارد. این استان از شمال و مشرق به استان اصفهان، از مغرب به استان خوزستان، از جنوب به استان کهگیلویه و بویراحمد و از سوی شمال غربی به استان لرستان محدود می‌شود. حدود ۷۵ درصد جمعیت استان به گویش بختیاری، ۱۵ درصد به زبان فارسی و ۱۰ درصد هم به زبان ترکی قشقایی یا همان ترکی چهارمحالی سخن می‌کنند.
شهرکرد با ۲۰۶۶ متر ارتفاع از سطح دریا، بلندترین مرکز استان در ایران است. میانگین ارتفاع در استان چهارمحال و بختیاری حدود ۲۱۵۳ متر است و به همین خاطر استان چهارمحال و بختیاری را بام ایران می‌دانند.
تقسیمات کشوری

مقالهٔ اصلی: فهرست شهرستان‌های استان چهارمحال و بختیاری
بر پایه آخرین بخش‌بندی سیاسی کشور، استان چهار محال و بختیاری دارای ۱۲ شهرستان، ۴۳ شهر، ۲۸ بخش و ۵۱ دهستان است. شهرستان‌های این استان عبارتند از: شهرکرد، بروجن، فارسان، لردگان، اردل، کوهرنگ، کیار، بن، سامان، خانمیرزا، فلارد و فرخشهر.
تقسیمات کشوری > تقسیمات کنونی

مقالهٔ اصلی: فهرست شهرهای استان چهارمحال و بختیاری
استان چهارمحال و بختیاری به مرکزیت شهرکرد دارای ۱۲ شهرستان، ۲۹ بخش، ۵۶ دهستان و ۴۳ شهر به شرح زیر است:
| نقشه | شهرستان | مرکز شهرستان | مساحت (Km²) | جمعیت شهرستان (۱۳۹۵) | بخش | مرکز بخش | شهر |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | شهرکرد | شهرکرد | ۱٬۳۶۴ |  | مرکزی | شهرکرد | شهرکرد هفشجان کیان طاقانک نافچ |
|  | شهرکرد | شهرکرد | ۱٬۳۶۴ |  | لاران | سورشجان | سورشجان سودجان هارونی |
|  | بروجن | بروجن | ۲٬۳۰۸ |  | مرکزی | بروجن | بروجن فرادنبه سفیددشت نقنه |
|  | بروجن | بروجن | ۲٬۳۰۸ |  | گندمان | گندمان | گندمان |
|  | بروجن | بروجن | ۲٬۳۰۸ |  | بلداجی | بلداجی | بلداجی |
|  | لردگان | لردگان | ۱٬۸۲۸ |  | مرکزی | لردگان | لردگان |
|  | لردگان | لردگان | ۱٬۸۲۸ |  | منج | منج | منج |
|  | لردگان | لردگان | ۱٬۸۲۸ |  | رودشت | سردشت | سردشت |
|  | فارسان | فارسان | ۵۵۹ |  | مرکزی | فارسان | فارسان گوجان |
|  | فارسان | فارسان | ۵۵۹ |  | جونقان | جونقان | جونقان پردنجان چلیچه |
|  | فارسان | فارسان | ۵۵۹ |  | باباحیدر | باباحیدر | باباحیدر فیل‌آباد |
|  | اردل | اردل | ۱٬۸۳۲ |  | مرکزی | اردل | اردل دشتک کاج |
|  | اردل | اردل | ۱٬۸۳۲ |  | میانکوه | سرخون | سرخون |
|  | کوهرنگ | چلگرد | ۳٬۷۱۲ |  | مرکزی | چلگرد | چلگرد |
|  | کوهرنگ | چلگرد | ۳٬۷۱۲ |  | بازفت | بازفت | بازفت |
|  | کوهرنگ | چلگرد | ۳٬۷۱۲ |  | دوآب صمصامی | صمصامی | صمصامی |
|  | کیار | شلمزار | ۱٬۴۰۸ |  | مرکزی | شلمزار | شلمزار گهرو دستنا |
|  | کیار | شلمزار | ۱٬۴۰۸ |  | ناغان | ناغان | ناغان |
|  | کیار | شلمزار | ۱٬۴۰۸ |  | کیار شرقی | دزک | ******** |
|  | بن | بن | ۸۲۳ |  | مرکزی | بن | بن وردنجان |
|  | بن | بن | ۸۲۳ |  | شیدا | یان‌چشمه | یان‌چشمه |
|  | سامان | سامان | ۴۷۹ |  | مرکزی | سامان | سامان |
|  | سامان | سامان | ۴۷۹ |  | زاینده رود | هوره | هوره |
|  | خانمیرزا | آلونی | ۹۳۶ |  | مرکزی | آلونی | آلونی |
|  | خانمیرزا | آلونی | ۹۳۶ |  | ارمند | ارمند | ******** |
|  | فلارد | مال‌خلیفه | ۵۷۹ |  | مرکزی | مال‌خلیفه | مال‌خلیفه |
|  | فلارد | مال‌خلیفه | ۵۷۹ |  | امامزاده حسن | شاه نجف | ******** |
|  | فرخ‌شهر | فرخ‌شهر | ۵۸۳ |  | مرکزی | فرخ‌شهر | فرخ‌شهر |
|  | فرخ‌شهر | فرخ‌شهر | ۵۸۳ |  | دستگرد | دستگرد امامزاده | ******** |
تقسیمات کشوری > پیشینه در بخش‌بندی کشوری

منطقه چهارمحال همواره از بلوکات اصفهان به‌شمار می‌رفته؛ مسعود میرزا ظل السلطان، در دو سفر پی در پی خود به چهارمحال، آن را بلوکی سرد، بسیار آباد، پر نعمت و پرجمعیت، با چراگاه‌های سبز و خرم و چمنهای زیاد و آب فراوان وصف کرده و افزوده چهارمحال مشهور به هند کوچک است و بهترین بلوک اصفهان پس از لنجان می‌باشد. تقریباً در اوسط سلطنت ناصری آنگاه که قوای سلطنت رو به ضعف و سلطنت قاجاریه به طرف اضمحلال روان گردید از جمله ممالکی که از ایران منتزع گردید چهارمحال اصفهان بود. بعد از گذشت چهل سال و با ظهور پهلوی و تقدیم دویست کشته، چهارمحال به ایران اتصال پیدا کرد. ولی سلاطین متنبه نشده و تا مدتها به دسایس و حِیَل مانع اجرای قوانین مملکتی شده و هر مالیاتی که در مرکز لغو می‌شد از قبیل باج راه و گله‌داری و غیره سه چهار برابر دریافت می‌کردند. چهارمحال و بختیاری تا پیش از سال ۱۳۳۲ خورشیدی در قالب شهرستان شهرکرد و بختیاری از شهرستان‌های استان اصفهان به‌شمار می‌آمد. در این سال، شهرستان شهرکرد از استان اصفهان جدا و به عنوان فرمانداری مستقل بختیاری و چهارمحال در تقسیمات سیاسی کشور قرار گرفت. در دههٔ ۳۰ با تغییر رویکردهای حکومت در سال ۱۳۳۷ شمسی فرمانداری مستقل بختیاری و چهارمحال به فرمانداری کل ارتقاء می‌یابد و در گسترهٔ آن فرمانداری‌های تازه بروجن و نیز بخش‌های نو شوراب و گندمان ایجاد می‌گردند. در مصوبه سال ۱۳۵۲ هیئت وزیران، فرمانداری کل چهارمحال و بختیاری به استانداری چهارمحال و بختیاری ارتقاء یافت.
دربارهٔ نام استان > وجه تسمیه

نام چهارمحال و بختیاری اشاره به دو بخش منطقه چهارمحال و منطقه بختیاری دارد. چهارمحال بخشی روستانشین میان اصفهان و منطقه ایل‌نشین بختیاری بود. محال جمع مکسر واژه محل به معنی جا و مکان است و چهار محال یعنی چهار ناحیه که عبارت بودند از: لار، کیار، میزدج و گندمان. در بخش‌بندی کنونی استان، لار در شهرستان شهرکرد، شهرستان سامان و شهرستان بن، میزدج در شهرستان فارسان، کیار در شهرستان کیار و گندمان در شهرستان بروجن قرار می‌گیرد. منطقه بختیاری نیز که از دیر باز کوچ گاه ایل بزرگ بختیاری بوده و هست، هم‌اکنون دربردارنده شهرستان‌های کوهرنگ، اردل و لردگان و فارسان و خانمیرزا و بخش ناغان شهرستان کیار و بخش گندمان از شهرستان بروجن می‌باشد.
هفشجان مرکز پیشین چهارمحال تا پایان عصر صفوی، کیان مرکز چهارمحال در دوره افشاریه، چالشتر مرکز چهارمحال در دوره زندیه و در میانه قاجاریه و شهرکرد یا دهکرد پیشین مرکز استان از دوره پهلوی و به‌طور رسمی از سال ۱۳۵۲ مرکز استان بختیاری و چهارمحال می‌باشد. منطقه بختیاری استان چهارمحال و بختیاری نیز در واقع بخش گرمسیری ایل بختیاری است که بیشتر کوچ رو هستند.
دربارهٔ نام استان > تغییر نام استان

برخی از مردم استان و مسئولان استانی و کشوری معتقد به تغییر نام این استان هستند. دلیل اصلی این گروه طولانی بودن نام استان است. طولانی بودن نام استان سبب حذف یکی از بخش‌های نام استان می‌شود، گاه چهار محال خوانده می‌شود و گاه بختیاری و در هر صورت باعث می‌شود که مقصود اصلی از آن به‌دست نیاید. در برخی موارد هم در نامه نگاری‌ها نام کوتاه شده چ و ب به کار می‌برند که چوب خوانده می‌شود. برخی دیگر بر این باور اند که نام استان باعث ایجاد شکاف بین مردم استان می‌شود و با وجود کوچکی استان، آن را به دو بخش تقسیم می‌کند. این توده معتقدند هویت یک استان باید همانند هویت یک کشور از همبستگی کامل برخوردار باشد و مردم آن بر پایه نژاد بخش‌بندی نشوند.


تغییر نام استان به دلیل نگرانی از واکنش بختیاری‌ها استان هنوز عملی نشده است.
جمعیت‌شناسی

مقالهٔ اصلی: جمعیت‌شناسی استان چهارمحال و بختیاری
جمعیت این استان در سال۱۳۹۰، ۸۹۵۲۶۳ نفر گزارش شده است.
جمعیت‌شناسی > اقوام

طی پژوهشی که به سفارش شورای فرهنگ عمومی در سال ۱۳۸۹ انجام شد و براساس یک بررسی میدانی و یک جامعه آماری از میان ساکنان ۲۸۸ شهر و حدود ۱۴۰۰ روستای سراسر کشور، درصد اقوامی که در این نظر سنجی نمونه‌گیری شد در این استان به قرار زیر بود:
| اقوام استان چهارمحال و بختیاری | اقوام استان چهارمحال و بختیاری | اقوام استان چهارمحال و بختیاری | اقوام استان چهارمحال و بختیاری | اقوام استان چهارمحال و بختیاری |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| قومیت | قومیت |  | درصد | درصد |
| لر | لر |   | ۷۳٫۳٪ | ۷۳٫۳٪ |
| فارسی‌زبان | فارسی‌زبان |   | ۱۵٫۵٪ | ۱۵٫۵٪ |
| ترک‌زبان | ترک‌زبان |   | ۱۰٫۱٪ | ۱۰٫۱٪ |
| سایر و بدون جواب | سایر و بدون جواب |   | ۱٪ | ۱٪ |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ردیف  | اقوام (به ترتیب الفبایی)  | شهر(%)  | روستا(%)  | مرد(%)  | زن(%)  | کل استان(%) |
| ۱ | بلوچ | - | - | - | - | - |
| ۲ | ترک قشقایی | ۱۵٫۳ | ۸٫۷ | ۱۴٫۶ | ۹٫۶ | ۱۲٫۱ |
| ۳ | شمالی   | - | - | - | - | - |
| ۴ | عرب | - | - | - | - | - |
| ۵ | فارس | ۴۴٫۹ | ۱۵٫۲ | ۲۹٫۲ | ۳۰٫۹ | ۳۰٫۰۵ |
| ۶ | کرد | - | - | - | - | - |
| ۷ | لر بختیاری | ۳۸٫۸ | ۷۵ | ۵۵٫۲ | ۵۸٫۵ | ۵۶٫۸ |
| ۸ | سایر | - | ۱٫۱ | - | ۱٫۱ | ۰ |
| ۹ | بدون جواب یا نمی‌دانم | ۱ | - | ۱ | - | ۱ |
اقتصاد

هرچند استان چهار محال و بختیاری در زمینه کشاورزی، باغداری و دام‌داری در سطح کشور مطرح تر است اما صنعت هم در این استان از رونق خوبی برخوردار است.
پولکی و نبات از سوغاتی‌های این استان می‌باشد.
اقتصاد > کشاورزی

استان چهارمحال و بختیاری به سبب موقعیت جغرافیایی ویژه و در اختیار داشتن منابع آبی غنی یکی از مساعدترین مناطق برای کشت، پرورش و تولید بادام در کشور ایران است. استان چهار محال و بختیاری با تولید بیش از ۲۰ درصد از مجموع محصول بادام کشور، رتبه اول تولید بادام در ایران را به خود اختصاص داده است. بیشتر باغ‌های بادام این استان در شهرستان سامان قرار دارند. بادام محب (پوست کاغذی) و مامایی مهم‌ترین تولیدات شهرستان سامان می‌باشد که عمدتاً به کشور هند صادر می‌شود و یکی از مهم‌ترین منابع ارز آوری استان می‌باشد.
اقتصاد > صنعت

از مهم‌ترین کارخانه‌های صنعتی استان می‌توان به کارخانه‌های زیر اشاره کرد:
فولاد سفیددشت
مالت‌سازی هفشجان
قند هفشجان
خمیر مایه ناغان
گچ فارسان
آرد چلیچه
فولاد فرخ شهر
فولاد بروجن
ورق خودرو چهارمحال
بروجن خودرو
لوازم خانگی برفاب شهرکرد
سیمان شهرکرد
سیمان لردگان
گچ لردگان (سردشت)
پتروشیمی لردگان
گاز کربنیک شهرکرد
نساجی حجاب شهرکیان
ریسندگی بروجن
صنایع شیر و لبنی شهرکیان
نهان گل بروجن
ظریف مصور بروجن
مجتمع کشت و صنعت شهرکرد
شرکت شیر خشک نوزاد پگاه
اقتصاد > صنعت > کارخانه سیمان شهرکرد

کارخانه سیمان شهرکرد در قلب زاگرس مرکزی در استان چهار محال و بختیاری و در ۳۵ کیلومتری شهرکرد در سال ۱۳۸۷ به بهره‌برداری رسید. این واحد تولیدی با دسترسی به معادن بسیار غنی، شرایط منحصر بفردی را در بین تولیدکنندگان داخلی به خود اختصاص داده و با اتکاء به تجارب ارزشمند مدیران، مهندسین و کارکنان و به‌کارگیری پیشرفته‌ترین تکنولوژی و ماشین آلات مدرن قادر به تولید انواع سیمان‌های ۴۲۵–۱، ۵۲۵–۱، تیپ II و تیپ V با مقاومت‌های بسیار بالا گردیده است. در سال ۱۳۹۲، کارخانه سیمان شهرکرد برای دومین سال متوالی مقام نخست تولید سیمان کشور را کسب کرد.
اقتصاد > صنعت > کارخانه مالت‌سازی هفشجان

کارخانه بِه مالت هفشجان باعنوان اولین و تنها کارخانه مالت‌سازی ایران و خاورمیانه در شهرک صنعتی هفشجان قرار دارد. نخستین کارخانه مالت‌سازی صنعتی کشور با ۳۰ میلیارد ریال سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و شبکه بانکی در سال ۱۳۸۹ توسط مهندس رستمی در شهر هفشجان به بهره‌برداری رسید.
به مالت، بزرگ‌ترین و پیشرفته‌ترین واحد تولیدکنندهٔ جو جوانه زده (مالت)، گندم جوانه زده، فراورده‌های آن و آرد جو در خاورمیانه است. «به مالت» به صورت تخصصی بر روی این دانه‌های جوانه زدهٔ ارزشمند کار کرده و نتیجهٔ این تحقیقات گسترده و ارزشمند، معرفی شدن «به مالت» به عنوان شرکت دانش بنیان و کسب مقام اول بومی‌سازی صنعت مالت‌سازی بوده است.
اقتصاد > صنعت > کارخانه قند چهارمحال (هفشجان)

کارخانه قند هفشجان اولین واحد صنعتی استان چهارمحال و بختیاری و تنها واحد صنعتی استان تا پایان دودمان پهلوی است. عملیات اجرایی و احداث ابنیه کارخانه با ظرفیت اسمی ۱۰۰٬۰۰۰ تن تولید قند و شکر در سال ۱۳۴۸ خورشیدی در زمین‌های ورودی شهر هفشجان با مساحت ۸۰ هکتار و با مشارکت کارشناسان کشور بلژیک آغاز و در سال ۱۳۵۰ با نام کارخانه قند و شکر کوروش کبیر به‌طور رسمی آغاز به کار کرد. هم‌اکنون نیز تنها مشغول به تولید محصول قند است که از زمین‌های کشاورزی اطراف چغندر قند لازم که در حدود ۳۰٬۰۰۰ تن است را جهت تولید قند به این کارخانه صادر می‌کنند. منطقه مسکونی این کارخانه حدود ۳۰۰ نفر جمعیت دارد.
استان چهار محال و بختیاری از استان‌های مطرح در زمینهٔ تولید گوشت سفید است به‌طوری‌که هم‌اکنون ۲۱ درصد از کل گوشت سفید (مرغ) کشور ایران در استان چهارمحال و بختیاری تولید می‌شود.
استان چهار محال و بختیاری با داشتن منابع آبی غنی از استان‌های مطرح در پروش ماهی است به‌طوری‌که مطابق آمار سال ۱۳۹۰، ۲۰ درصد ماهی سردآبی کشور در استان چهارمحال و بختیاری تولید شده است. استان چهار محال و بختیاری برای پنج سال متوالی است که به عنوان قطب تولید ماهیان سردآبی ایران شناخته می‌شود.
استان چهار محال و بختیاری با مجموع تولیدات گوشت قرمز به اندازهٔ ۳۵ هزار تُن در سال، ۲٫۵ درصد از مجموع تولیدات گوشت قرمز کشور ایران را به خود اختصاص داده است.
جغرافیا

استان چهارمحال و بختیاری از جمله مناطق کوهستانی فلات مرکزی ایران محسوب می‌شود که در بخش مرکزی رشته کوه‌های زاگرس واقع شده است. به علت جوان بودن دوره کوه‌زایی و شرایط تشکیل گسل‌های خاص، در این منطقه وجود بلایا و مخاطرات طبیعی بسیاری چون ریزش بهمن، سیل، زلزله و رانش زمین در اکثر نقاط آن مشاهده می‌شود.
جغرافیا > ارتفاعات

استان چهارمحال و بختیاری به عنوان بام ایران، دارای ۱۶ قلهٔ مرتفع با ارتفاع بیش از ۳۵۰۰ متر است. این کوه‌ها از شمال غرب استان به جنوب شرق آن کشیده شده‌اند و هر چه از غرب استان به طرف شرق آن به پیش رویم از میزان ارتفاعات کاسته می‌شود و در نهایت به دشت‌های نسبتاً وسیع همچون دشت لار، فرادنبه، کیار و گندمان می‌رسیم. ارتفاعات حدود ۷۶ درصد و دشت‌ها در مجموع نزدیک به ۲۴ درصد وسعت استان را شامل می‌شوند و انباشتهٔ رسوبات در آن‌ها زمینه مساعدی برای کشاورزی به وجود آورده است. «زردکوه» دومین کوه بلند رشته کوه زاگرس در این استان قرار گرفته است. مرتفع‌ترین کوه‌های این استان عبارت‌اند از:
| ردیف | نام کوه | ارتفاع |
| --- | --- | --- |
| ۱ | زردکوه | ۴۲۲۲ |
| ۲ | شاه شهیدان | ۴۱۰۰ |
| ۳ | کوه سوخته | ۴۰۰۰ |
| ۴ | گره | ۳۹۷۵ |
| ۵ | فردان | ۳۹۳۷ |
| ۶ | میلی | ۳۹۰۳ |
| ۷ | کلار | ۳۸۲۰ |
| ۸ | ونک | ۳۸۰۳ |
| ۹ | کاکلک | ۳۵۸۹ |
| ۱۰ | جهان بین | ۳۳۴۲ |
| ۱۱ | ریگ | ۳۵۴۸ |
جغرافیا > آب‌ها

به علت ماهیت کوهستانی که در مسیر بادهای مرطوب سیستم‌های مدیترانه‌ای قرار داشته و موجب تخلیه بار این سامانه‌ها می‌گردد، این استان دارای بارش نسبتاً مناسب است به حدی که این منطقه با وجود داشتن تنها یک درصد از مساحت ایران، ده درصد از منابع آب کشور را در اختیار دارد.
ریزش‌های جوی (برف و باران) درکوه‌های این استان، سرچشمه معروفترین رودخانه‌های دائمی ایران یعنی کارون، زاینده رود و دز هستند. زاینده رود تنها رودخانه دائمی در فلات مرکزی ایران بوده و کارون نیز بزرگ‌ترین رودخانه ایران و تنها رودخانه قابل کشتیرانی در ایران است که به سبب سد سازی‌های فراوان و انتقال نادرست اب به استان‌های یزد، اصفهان و کرمان، این دو رودخانه دائمی در معرض تهدید قرار گرفته‌اند.
در این استان چشمه‌های مختلفی نیز وجود دارد که علاوه بر ایجاد جاذبه‌های گردشگری و زیبایی‌های طبیعی زمینه مناسبی را برای ایجاد کارخانه‌های آب معدنی فراهم کرده است. برخی چشمه‌های بزرگ و معروف این استان عبارت‌اند از:
چشمه دیمه در چلگرد
چشمه زنه در هفشجان
چشمه شلمزار در شلمزار
چشمه کوهرنگ در چلگرد
چشمه مایک در سورشجان
چشمه برم در لردگان
چشمه مولا در آلیکوه
چشمه سرداب در رستم‌آباد
چشمه سیاسرد در بروجن
چشمه برم در مالخلیفه
چشمه پیرغار در فارسان
چشمه سندگان در سندگان
جغرافیا > جنگل‌ها

جنگل‌های استان چهارمحال و بختیاری در گروه جنگل‌های غرب و جنوب غرب کشور قرار می‌گیرند. بخش زیادی از این جنگل‌ها در پنج منطقه بازفت، اردل، ناغان، لردگان، دوراهان و فلارد قرار گرفته‌اند. این جنگل‌ها با مساحتی در حدود ۳۰۷ هزار هکتار به صورت نواری از شمال به جنوب از منطقه بازفت در شهرستان کوهرنگ به سمت منطقه فلارد در شهرستان لردگان و شهرستان فلارد کشیده شده‌اند. پوشش عمدهٔ جنگلی این مناطق، تقریباً ۹۸ درصد از بلوط تشکیل شده است.
حاشیه سبز رودخانه زاینده رود که می‌توان گفت جزی جنگل‌های مصنوعی و توریست پذیر استان می‌باشد.
انتقال آب

این استان به دلیل وجود آب فراوان، دستخوش مسائل زیست‌محیطی گوناگونی است. از سویی خشکسالی منابع آبی این استان را تهدید می‌کند و پربارش‌ترین استان کشور را به رده کم‌بارش‌ترین استان‌ها رسانیده است و از سوی دیگر طرح‌های گوناگون انتقال آب تهدیدات مختلفی را علیه محیط زیست استان بسیج کرده است. از جمله مهم‌ترین طرح‌های انتقال آب که به نابودی کامل اکوسیستم استان و از بین رفتن کشاورزی و دامداری به عنوان مشاغل اصلی مردمان این استان منجر می‌شود، می‌توان به:
طرح بهشت آباد: انتقال آب کارون به استانهای اصفهان، یزد و کرمان برای مصارف صنعتی و کشاورزی.
تونل گلاب: انتقال آب به استان اصفهان.
تونل کوهرنگ ۱: انتقال آب کارون به اصفهان.
تونل کوهرنگ ۲ : انتقال آب کارون به اصفهان.
تونل کوهرنگ ۳ : انتقال آب کارون به اصفهان.
سد خرسان۳ : انتقال آب رود خرسان به اصفهان و کرمان.
ونک-سولگان:انتقال آب برای باغات رفسنجان
با روند کنونی انتقال منابع آبی تا چند سال دیگر بخش عمده استان غیرقابل سکونت و به یک کویر مرتفع تبدیل خواهد شد.این انتقال آب برای مصارف صنعتی درحالی است که در دشت‌های شهرستان شهرکرد و فرادنبه و سفیددشت به دلیل بی آبی سال‌هاست کشاورزی نمی‌شود صنابع استان با کم‌آبی مواجه اند و دامداری‌ها از بی آبی رنج می‌برند. در حال حاضر اهالی ۲۰۰ روستای چهارمحال و بختیاری با بی آبی و جیره‌بندی مواجه شده‌اند و حتی شهرهایی در شهرستان‌های لردگان، بروجن، سامان و اردل به دلیل خشکسالی و خشک شدن دشت‌ها، آب شرب آلوده نصیبشان می‌شود.
جاذبه‌های طبیعی و گردشگری

صفحهٔ اصلی: ویکی‌پدیا:فهرست یادمان‌های ملی ایران/چهارمحال و بختیاری