پرده بکارت

| پرده بکارت | پرده بکارت |
| --- | --- |
بخش خارجی دستگاه تناسلی زن: بخش خارجی دستگاه تناسلی زن
جزئیات: جزئیات
شناسه‌ها: شناسه‌ها
لاتین: hymen vaginae
MeSH: D006924
TA98: A09.1.04.008
TA2: 3530
FMA: 20005
پرده واژن، پرده بکارت، زه‌چین یا هایمن (به انگلیسی: Hymen) یک قطعه کوچک از غشاء مخاطی است که دهانه ورودی واژن را احاطه می‌کند یا تا حدی می‌پوشاند. پردهٔ بکارت در ورودی واژن قرار دارد و مرز بین فرجو واژن محسوب میشود. پرده بکارت انسان هیچ عملکرد شناخته شده‌ای در بدن ندارد.
پردهٔ بکارت ممکن است در طول اولین رابطه جنسی واژینال آسیب ببیند که معمولاً منجر به درد و گاهی خونریزی موقت یا لکه بینی می‌شود. در گذشته اعتقاد بر این بود که که اولین دخول واژینال، لزوماً منجر به آسیب و خونریزی می‌شود اما اکنون منابع این موضوع را رد می‌کنند و اذعان دارند در برخی افراد اولین دخول واژینال می‌تواند باعث خونریزی شود و در برخی دیگر نیز این موضوع صدق نمی‌کند و خونریزی و آسیب به پردهٔ بکارت اتفاق نمی‌افتد. آسیب به پردهٔ بکارت می‌تواند در طول زمان بدون اینکه هیچ نشانه‌ای از آسیب باقی بگذارد بهبود یابد. بنابراین وضعیت پردهٔ بکارت و خونریزی در اولین رابطه نشان‌دهنده باکرگی در دختران نیست.
منابع و نظرات امروزی پیرامون پرده بکارت، دیدگاه‌های سنتی مانند تست‌های بکارت را به چالش کشیده و فاقد پشتوانه علمی و منسوخ می‌دانند و بسیاری از کشورها اقداماتی مانند انجام تست باکرگی برای افراد را جرم دانسته و برای ان مجازات تعیین کرده‌اند. با این وجود «آزمایش باکرگی» هنوز در برخی فرهنگ‌ها یک عمل رایج باقی مانده است که گاهی با جراحی بازسازی پردهٔ بکارت به جهت ایجاد علائم و ظاهری از آسیب دیدن پرده بکارت، همراه می‌شود. جراحی ترمیم یا بازسازی پرده بکارت که با عنوان هایمنوپلاستی نیز شناخته می‌شود هیچ مقررات و استانداردی ندارد زیرا بخشی از مراقبت‌های پزشکی استاندارد نیست و در دانشکده‌های پزشکی تدریس نمی‌شود.
پیدایش هایمن بر اثر تکامل جداگانه اندام‌های داخلی دستگاه تناسلی (مثل واژن) و اندام‌های خارجی دستگاه تناسلی (مثل لبه‌های فرج) جنین در دوران بارداری است. واژن جنین در مراحل اولیه رشد به شکل یک ریسمان توپر در حدفاصل رحم تا دیواره بدن است. داخل این ریسمان به مرور تحلیل رفته و به شکل مجرا مانندی در می‌آید که کماکان در داخل بدن راه خروجی به بیرون ندارد و انتهای آن به دیواره بدن ختم می‌شود. در نهایت دیواره بدن در نقطه‌ای که واژن به آن برخورد می‌کند شروع به متلاشی شدن می‌کند و سوراخی در دیواره بدن ایجاد می‌شود که در آن نقطه دهانه واژن به وجود می‌آید. هر آنچه که از دیواره بدن باقی می‌ماند پس از شکل‌گیری منفذ واژن به این منفذ می‌چسبد و پرده بکارت را به‌وجود می‌آورد. بخش اصلی پرده بکارت از بافت پیوندی رشته‌ای و تا حدودی از رشته‌های کشسان و کلاژن تشکیل شده است. هر دو سطح سمت جلویی و عقبی هایمن توسط بافت پوششی سنگفرشی چند لایه پوشیده شده است که فاقد هر گونه شواهدی از شاخی شدگی است. بافت پوششی هایمن در لبه متصل آن به واژن ضخیم‌تر است. دانه‌های گلیکوژن هم به‌طور یکسان در سطح واژن و سطح فرج وجود دارند. تعداد پاپیلاهای بافت پیوندی در لبه آزاد و سطح سمت واژن هایمن بیشتر و منشعب تر دیده می‌شود. هیچ نشانه‌ای از وجود بافت غددی یا عضلانی در ساختار هایمن دیده نمی‌شود. پرده بکارت به‌صورت فزاینده‌ای توسط رشته‌های عصبی عصب‌دهی نمی‌شود. هیچ سلول و رشته عصبی‌ای در سمت لبه آزاد پرده بکارت وجود ندارد. اما می‌توان سلول‌های عصبی‌ای در قسمت انتهایی (قسمت متصل به دیواره واژن) مشاهده نمود. این سلول‌های عصبی دوقطبی، کوچک، بیضی مانند یا دوکی شکل هستند. رشته‌های عصبی انتهایی از بافت پیوندی به سمت بالا امتداد پیدا می‌کنند و در بین پاپیلاهای بافت پیوندی، به درون لایه پوششی نفوذ می‌کنند. در نوزادان، هایمن عروقی و بافت پوششی ضخیم است که دلیل قرار گرفتن نوزاد در معرض استروژن مادر در رحم اتفاق می‌افتد. در دوران بارداری فرد نیز بافت پوششی هایمن بسیار ضخیم و غنی از گلیکوژن دیده می‌شود.
پرده واژن شکل ثابتی ندارد و گستره‌ای از نازک و کشدار تا انواع ضخیم و تا حدودی سفت را شامل می‌شود و در افراد مختلف، اشکال متفاوتی دارد؛ اما نبود آن فقط در تعداد بسیار کمی از افراد اتفاق می‌افتد.