stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
زواره
تاریخچه

زواره از شهرهای کهن ایران است که پیشینه آن به قبل از اسلام بازمی‌گردد و می‌توان گفت که از بقایای #هفت_شهر_لیلاز می‌باشد. نام آن برگرفته از نام برادر رستم، زواره، گرفته شده‌است. در آن بناهای تاریخی همچون منار در مسجد امام حسن مجتبی (مسجد پامنار)، قلعهٔ سنگ بست و مسجد جامع چهار ایوانی (قدیمی‌ترین مسجد چهار ایوانی کشور با بیش از ۱۰۰۰ سال قدمت) وجود دارد. بخش مرکزی زواره ساختاری گلی دارد و دارای معماری ایرانی اصیل است.
در کنار موارد یاد شده می‌توان به بناها و آثار ارزشمند زیر اشاره کرد که در نوع خود از لحاظ معماری و تاریخی در خور توجه می‌باشد:
امامزاده یحیی زواره ، بازار ، حسینه‌های سرپوشیده و سرباز بزرگ ، مدرسه علمیه، آب انبار (زورخانه زواره)، مسجد کُرسی، حمام و با اندک قدمی فراتر از آن بازارچه، مسجد جامع، بنای تاریخی عمارت هشت بهشت و بقعه سید بهاءالدین حیدر، خانه‌های چهار صفه‌ای، مسجد نیکویه، یخچال، برج و باروهای به یادگار مانده از دوران گذشته.
وجود نخستین مسجد چهار ایوانی ایران در زواره که بنا به کتیبه‌هایش در دوره سلجوقیان ساخته شده، نشان می‌دهد در قرون بعد از ظهور اسلام، منطقه‌ای پراهمیت بوده‌است.
ملکه سابق ایران، فرح دیبا در سفری به شهرهای حاشیه کویر ایران در سال ۱۳۵۵، در پایان سفر خویش با استقبال مردم زواره، از این شهر و بناهای تاریخی این شهر دیدن کرد.
یکی از پدیده‌های طبیعی در بخش زواره، چشم‌انداز کویر است و یکی دیگر از دیدنی‌های آن، شترداری به روش سنتی است که حال و هوای روزگاران گذشته را در ذهن مجسم می‌کند. به اضافه این‌که درکویر زواره معادن نمک، طلا، سرب و نفت نیز وجود دارد. زواره از قرن چهارم قمری با عنوان مدینه السادات نامیده شده و مورخان متعدد در تألیفات خود به نام زواره و شخصیت‌های نامی برخاسته از آن اشاره کرده‌اند.
همچنین قلعه سنگ‌بست زواره، بعد از قلعه الموت از بزرگ‌ترین و مستحکم‌ترین قلعه‌های ایران به‌شمار می‌رود که در قرن پنجم توسط ابوعلی دهدار (از مقربان حسن صباح) ساخته شده و از نوع چهار صفه‌ای دوطبقه است.
جمعیت زواره ده هزار نفر است و چندین برابر این رقم، از مردم زواره در شهرهای کاشان، تهران، اصفهان و دیگر نقاط بسر می‌برند.
هرساله مراسم تعزیه و سینه زنی وزنجیر زنی و عزاداری در ماه محرم و صفر در حسینیه بزرگ و حسینیه کوچک با شکوه و عظمت خاص برگزار می‌شود.
بیش از ده هزار هکتار از اراضی زواره زیر کشت غلات، چغندر، علوفه، صیفی جات درختان انار و پسته است. (به دلیل خشکسالی این اراضی در حال کاهش و بی رونقی است)، و بیش از صدهزار هکتار از بیابانهای زواره پوشیده از درختان تاغ است.
درزمینه هنر و صنعت خصوصاً، هنر سفالگری، کوزه‌گری، آهنگری، قالی بافی وکارگاه‌های آجرپزی شهرت استانی دارد.
گردشگری

کویر مرکزی زواره(تل شیطان و کویر دق سرخ)
یخچال
بنکویه
حسینه کوچک
حسینیه بزرگ
گنبد سبز
بازار
زورخانه زواره
مسجد جامع
خانه هشت بهشت نیری
موزه مردم شناسی
قلعه سنگ بست
خانه‌های چهار صفه‌ای خاص شهر زواره
مجموعه سرهنگ آباد
کویر تل شیطان
کویر دق سرخ
صنعت

تعدادی شهرک صنعتی در این شهر شامل: کارخانه فولاد زواره، را د نوین نوتاش، مجموعه كارخانجات رشد طیور زواره ، تولیدی تابان نوار، مقواسازی، کاغذ سازی، تهران بست پاسارگاد، راهیان کویر، کارخانه دفترچه سازی، کارخانه تولید سبک سازان قطره، کارخانه مدرن سپاهان، شهرک ریلی و احداث شهرک واگن ساز ی و شهرک دام بانضمام نیروگاه سیکل ترکیبی زواره و عبور خط هشتم گاز سراسری از نزدیکی شهر زواره از ویژگی‌های صنعتی زواره هستند. همچنین احداث شرکت کال سنتر سایپا که توسط آقای دکتر مهدی جمالی مدیر عامل گروه خودروسازی سایپا تاٌسیس شده‌است.
.
شخصیت‌های برجسته

زواره طی قرون گذشته به‌طور متمادی کانون علم، ادب و فرهنگ بوده و در هر عصر و زمان شخصیت‌هایی را در دامان خود پرورانده ‌است که به بزرگان زیر می توان اشاره نمود :
سید محمد طباطبایی ملقب به میر رفیا (به لهجه زواره ای میشود=می رِفی)
فخرالدین علی بن حسن زواره‌ای (مفسر قرآن و صاحب ترجمه الخواص)
ابوالفتح زواره‌ای (فقیه و محدث)
سید غیاث‌الدین جمشیدگار (مفسر قرآن)
شیخ حافظ رجب برسی (عارف)
میرزا ابوالحسن جلوه (فیلسوف و حکیم)
حاج سیدحسین زواره‌ای (از شاگردان میرزای شیرازی)
ملا محمدرضا آموزگار (مکتب دار)
محیط طباطبائی (از استادان تاریخ و ادبیات)
سید محمد حسین صدر طباطبایی (محقق در حوزه بازاریابی)
سید رضا زواره ای؛ حقوق دان و نماینده
غلامرضا گلی زواره؛ نویسنده و محقق
خانواده طبائی زواره
میزبانی سادات طباطبائی در قرون دور

بوعلی احمد بن محمد بن رستم که گويا از مصر به ايران وارد شده و عامل خراج اصفهان و فارس و شهرهای جنوب ايران بوده است، در اوايل سده‏‌ی چهارم هجری ازواره (زواره) و مقداری از روستاها و ده‌های ديگر ولايت اصفهان را بر حسب وقف‏نامه‌ای که شايد کهنه‏‌ترين سند پايدار وقف اسلامی در ايران باشد. بر اولاد خود وقف کرده و تصدی و استفاده از عوايد آن را به ترتيب تقدم نسل ذکور بر اناث پيش بينی کرده است. تاريخ تنظيم اين وقف‏نامه شهر رمضان سنه‏‌ی ۳۱۶ هجری قمری است. برخی از سادات طباطبائي اصفهان که از احمد پسر رستم نسب دختری مي‏‌بردند، پس از قطع رشته‌ی انتساب در اولاد ذکور واقف، موقوف عليهم و ارحام شناخته شده و تصدی موقوفه‏‌ی احمد رستم را عهده‏‌دار شدند و از همان قرن چهارم هجری از اصفهان به اردستان و زواره کوچ کردند. به همین جهت زواره، به مدینة السادات (شهر سادات) مشهور گشت. برخی از این سادات به تبریز کوچیدند در روزگار فرمان‌روایی آق‌قویونلو، غالباً منصب شیخ الاسلامی آذربایجان را عهده‌دار بودند و پس از آن به خاندان‌های مختلف با نام‌های گوناگون مانند وهابی، وکیلی، عدل، دیبا و قاضی ( سادات عبدالوهابیه) تقسیم شدند. اجداد عده قابل توجهی از سادات طباطبایی ایران و چهره‌های جهان اسلام همچون آیت‌الله بروجردی، علامه طباطبایی، شهید قاضی و بحرالعلوم (سید بحرالعلوم) در شهر زواره آرمیده‌اند.
همچنین مقبره امامزاده یحیی، فرزند امام موسی کاظم، در این شهر واقع شده‌است.
صنایع دستی

شامل خراطی چوب و سفالگری و آهنگری است که هم‌اکنون نیز تولید می‌شوند. همچنین زنان در گذشته به منظور کمک به اقتصاد خانواده قالی بافی (از نوع بافت فارسی) می‌کرده‌اند که دارای نقش‌های مذهبی و تزئینی بوده‌اند.
اسلیته

مکان
| اسلیته | اسلیته |
| --- | --- |
نمای هوایی از اسلیته: نمای هوایی از اسلیته
استان: گوتلاند
شهرستان: گوتلاند
شهرداری: بخش گوتلند
مساحت: مساحت
 • کل: ۲٫۵۱ کیلومتر مربع (۰٫۹۷ مایل مربع)
جمعیت (۳۱ دسامبر ۲۰۱۴): جمعیت (۳۱ دسامبر ۲۰۱۴)
 • کل: ۱۵۰۰
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (زمان)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (ساعت تابستانی اروپای مرکزی)
وبگاه: www.slite.nu
اسلیته (به سوئدی: Slite) یک منطقهٔ مسکونی در سوئد است که در بخش گوتلند واقع شده‌است. اسلیته ۲٫۵۱ کیلومتر مربع مساحت و ۱٬۵۰۰ نفر جمعیت دارد.
میات گاچینوویچ

میات گاچینوویچ (صربی: Mijat Gaćinović؛ زادهٔ ۸ فوریهٔ ۱۹۹۵) بازیکن فوتبال اهل صربستان است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال وویوودینا و باشگاه فوتبال آینتراخت فرانکفورت اشاره کرد.
وی همچنین در تیم ملی فوتبال صربستان بازی کرده‌است.
استان راتچابوری

مکان در Thailand
| راتچابوری ราชบุรี | راتچابوری ราชบุรี |
| --- | --- |
شهر: شهر
Highway, Ratchaburi: Highway, Ratchaburi
استان: راتچابوری
منطقه: Mueang Ratchaburi District
Subdistrict: راتچابوری
جمعیت (۲۰۰۶): جمعیت (۲۰۰۶)
 • کل: ۳۸۲۰۸
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۷ (Thailand)
استان راتچابوری (به تایلندی: ราชบุรี) یک شهر در تایلند است که در استان راتچابوری واقع شده‌است.
خصوصیات

راتچابوری  ۳۸۲۰۸ نفر جمعیت دارد.
اسلو، مینه‌سوتا

مکان
| Oslo, Minnesota | Oslo, Minnesota |
| --- | --- |
شهر: شهر
Location of Oslo, Minnesota: Location of Oslo, Minnesota
State: مینه‌سوتا
شهرستان: Marshall
مساحت: مساحت
 • کل: ۰٫۳۸ مایل مربع (۰٫۹۸ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۰٫۳۶ مایل مربع (۰٫۹۳ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰٫۰۲ مایل مربع (۰٫۰۵ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۸۰۷ فوت (۲۴۶ متر)
جمعیت (سرشماری ۲۰۱۰ ایالات متحده امریکا): جمعیت (سرشماری ۲۰۱۰ ایالات متحده امریکا)
 • کل: ۳۳۰
 • برآورد (2012): ۳۲۷
 • تراکم: ۹۱۶٫۷/مایل مربع (۳۵۳٫۹/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (CST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۵ (CDT)
زیپ‌کد: 56744
کد منطقه: 218
FIPS code: 27-48976
GNIS feature ID: 0649021
وبگاه: http://www.oslo.ima-jenn.com/
اسلو، مینه‌سوتا (به انگلیسی: Oslo, Minnesota) یک روستا در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان مارشال واقع شده‌است.
خصوصیات

اسلو ۰٫۹۸ کیلومترمربع مساحت و ۳۳۰ نفر جمعیت دارد و ۲۴۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
استان چوی

مکان در 23x15px|border |alt=|link= قرقیزستان
| استان چوی Чүй облусу چۉي وبلۇسۇ Чуйская область | استان چوی Чүй облусу چۉي وبلۇسۇ Чуйская область |
| --- | --- |
استان: استان
برج بورانا: برج بورانا
  پرچممهر:   پرچممهر
جای استان چوی بر روی نقشه قرقیزستان: جای استان چوی بر روی نقشه قرقیزستان
مرکز: بیشکک
حکومت: حکومت
 • فرماندار: قانات جمعه‌قاضیوف
مساحت: مساحت
 • کل: ۲۰۲۰۰ کیلومتر مربع (۷۸۰۰ مایل مربع)
جمعیت (۲۰۰۹): جمعیت (۲۰۰۹)
 • کل: ۷۹۰۴۳۸
 • تراکم: ۳۹/کیلومتر مربع (۱۰۰/مایل مربع)
کد ایزو ۳۱۶۶: KG-C
پلاک خودرو: 08
وبگاه: www.chuy.in.kg
استان چوی (به قرقیزی: Чүй облусу، چۉي وبلۇسۇ)(به روسی: Чуйская область) یکی از استان‌های قرقیزستان است. شهر بیشکک، پایتخت کشور، با وجود این‌که از لحاظ اداری مستقل از این استان بوده و مستقیما پاسخگو به حکومت ملی است، مرکز اداری این استان نیز می‌باشد.
جغرافیا

مرکز این استان شهر بیشکک پایتخت قرقیزستان است.
نام این استان از رودی به این نام که در آن جریان دارد گرفته شده.
شهرها و شهرستان‌ها

استان چوی متشکل از ۱ شهر «در سطح شهرستان» و ۸ شهرستان می‌باشد.
| ردیف | نام شهر/شهرستان | نام به قرقیزی | نام به روسی | مساحت(km۲) | جمعیت (سرشماری سال ۲۰۲۱) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ | شهر تخماق | Токмок шаары توقموق شاارى | город Токмак gorod Tokmak | ۵۵ | ۷۱٬۴۴۳ |
| ۲ | شهرستان ایسیق‌آته | Ысык-Ата району ىسىق اتا رايونۇ | Ысык-Атинский район Ysyk-Atinskiy rayon | ۳٬۰۲۸ | ۱۵۴٬۳۴۰ |
| ۳ | شهرستان پانفیلوف | Панфилов району پانفىلوۋ رايونۇ | Панфиловский район Panfilovskiy rayon | ۴٬۸۶۱ | ۴۷٬۹۳۸ |
| ۴ | شهرستان چوی | Чүй району چۉي رايونۇ | Чуйский район Chuyskiy rayon | ۱٬۵۹۲ | ۵۴٬۶۲۲ |
| ۵ | شهرستان سوقلوق | Сокулук району سوقۇلۇق رايونۇ | Сокулукский район Sokulukskiy rayon | ۲٬۵۵۰ | ۱۹۴٬۵۷۹ |
| ۶ | شهرستان عَلَم‌الدین | Аламүдүн району الامۉدۉن رايونۇ | Аламудунский район Alamudunskiy rayon | ۳٬۰۲۸ | ۱۸۸٬۴۸۴ |
| ۷ | شهرستان کمین | Кемин району كەمىن رايونۇ | Кеминский район Keminskiy rayon | ۳٬۵۳۳ | ۴۸٬۳۶۰ |
| ۸ | شهرستان مسکوا | Москва району موسكۋا رايونۇ | Московский район Moskovskiy rayon | ۳٬۰۲۸ | ۱۰۳٬۰۰۷ |
| ۹ | شهرستان یای‌ایل | Жайыл району جايىل رايونۇ | Жайылский район Zhayylskiy rayon | ۳٬۲۰۰ | ۱۱۲٬۲۱۱ |
نگارخانه

تقسیمات اداری استان چوی در سال ۲۰۲۴ میلادی
الانکنت

مکان در 23x15px|border |alt=|link= ترکیه
| Alankent | Alankent |
| --- | --- |
شهر: شهر
استان: استان اردو
District: Kabataş
ارتفاع: ۸۱۵ متر (۲٬۶۷۰ فوت)
جمعیت (2011): جمعیت (2011)
 • کل: ۵٬۰۸۰
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۲ (EET)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۳ (EEST)
کد پستی: 52510
کد منطقه: 452
پلاک وسایل نقلیه ترکیه: 52
الانکنت (به لاتین: Alankent) یک منطقهٔ مسکونی در ترکیه است که در استان اردو واقع شده‌است.
خصوصیات

الانکنت ۵٬۰۸۰ نفر جمعیت دارد و ۸۱۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
پاستا پومودورو

| 0 | 1 |
| --- | --- |
  :   
بخش: پریمو (دوره غذای پاستا)
خاستگاه: ایتالیا
مواد اصلی: پاستا، گوجه فرنگی، روغن زیتون، سیر، ریحان
  رسانه: پاستا پومودورو:   رسانه: پاستا پومودورو
پاستا پومودورو یک نوع پاستاست که معمولاً با گوجه‌فرنگی تازه، روغن زیتون فوق بکر، سیر، ریحان و نمک تهیه می‌شود.
ریشه‌شناسی

پومودورو در زبان ایتالیایی به معنای گوجه فرنگی است. به‌طور خاص، پومودورو ترکیبی از پومو ("سیب") + د ("از") + اورو ("طلا") است، احتمالاً به این دلیل است که اولین گونه‌های گوجه فرنگی که به اروپا رسیدند و از اسپانیا به ایتالیا گسترش یافتند، با رنگ زرد بودند.
یک گونه قرمز گوجه‌فرنگی بعداً در آفریقا ایجاد شد که در ایتالیا به عنوان pomo dei morì شناخته شد ("سیب موروها ").
آسوشیتد پرس

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نوع: سازمان غیرانتفاعی
بنا نهاده: ۲۲ مه ۱۸۴۶؛ ۱۷۸ سال پیش (۱۸۴۶-۲۲}})
دفتر مرکزی: ۲۰۰ خیابان لیبرتی، نیویورک، ایالت نیویورک، ایالات متحده آمریکا
محدودهٔ فعالیت: سراسر جهان
محصولات: خبرگزاری
درآمد:  ۵۶۸/۱۳ میلیون دلار آمریکا (۲۰۱۵)
سود خالص: ۱/۶ میلیون دلار آمریکا (۲۰۱۶)
تعداد کارکنان: ۳٬۲۰۰
وبگاه: www.ap.org
آسوشیِّتِد پِرِس (به انگلیسی: Associated Press) به معنی «انجمن مطبوعات شراکتی» (با سرواژه AP) یک آژانس خبرگزاری آمریکایی و بزرگ‌ترین از نوع خود در جهان است که در سال ۱۸۴۶ توسط ۶ روزنامه با هدفِ کاهش هزینه‌های فرستادن اخبار جنگ آمریکا و مکزیک پایه‌گذاری شد. این خبرگزاری پس از خبرگزاری فرانسه، قدیمی‌ترین خبرگزاری جهان است.
این آژانس یک مالکیت شراکتی برای روزنامه‌ها، رادیوها و ایستگاه‌های‌تلویزیونی شریک خود در ایالات متحده آمریکا است که در تولید گزارش و استفاده از مطالبی که توسط کارکنان نوشته شده، با یکدیگر همکاری دارند. بسیاری از روزنامه‌ها و ایستگاه‌های پخش‌سراسری در خارج آمریکا نیز از مشترکان آسوشیِتِدپِرِس هستند، به این معنی که هزینه‌ای برای استفاده از مطالب آژانس پرداخت می‌کنند، ولی عضو شرکت نیستند.
نشان‌واره ستاد آسوشیتد پرس در نیویورک
بر پایهٔ بررسی‌های سال ۲۰۱۶، اخبار آسوشیِتدپِرِس در بیش از ۱۳۰۰ روزنامه و رسانه و همچنین این اخبار در ۵۰۰۰ تلویزیون و رادیو استفاده شده است. آسوشیتد پرس در ۹۹ کشور جهان فعالیت می‌کند و بیش از ۲۴۸ دفتر در سراسر جهان با بیش از ۳۳۰۰ کارمند دارد که دوسومِ کارمندان آن، جمع‌آوری‌کننده‌ی‌خبر و خبرنگار هستند.  آسوشیتدپرس دارای بایگانی بزرگی با بیش از ۱۰میلیون عکس است! این خبرگزاری تاکنون ۵۴ بار برندهٔ جایزه پولیتزر شده است که ۳۰ بار آن، در حوزه‌ی عکس بوده است.
امروزه، ستاد مرکزی این خبرگزاری در شهر نیویورک است و در پنجاه ایالت آمریکا شعبه دارد. این خبرگزاری مهمترین ارزش های خود را گزارشگری دقیق، مبتنی بر حقایق و بی‌طرفی عنوان کرده است.
درآمد آسوشیتدپرس در سال ۲۰۱۰ بیش از ۶۳۱ میلیون دلار بوده است. روش تنظیم اخبار در این خبرگزاری، به نام هرم وارونه به عنوان الگویی در همهٔ جهان شناخته می‌شود.
با از هم پاشیدن اصلی‌ترین خبرگزاری‌رقیبِ آسوشیتدپرس، یعنی یونایتدپرس اینترنشنال در سال ۱۹۹۳، این‌خبرگزاری به عنوان تنها خبرگزاری رسمی مردمی (ملی‌گرا) در آمریکا شناخته شد. رقیبان دیگر این خبرگزاری در جهان، خبرگزاری انگلیسی رویترز و خبرگزاری فرانسه است.
آسوشیتد پرس، همچنین به دلیل نظرسنجی‌های‌ورزشی (که در بسیاری از کالج‌های‌ورزشی‌آمریکا انجام‌می‌دهد) متمایز است. کتاب شیوه‌ی‌نگارش‌خبر آسوشیتدپِرِس همه‌ساله منتشر شده و از مراجع‌معتبر حرفه‌ی خبرنگاری به‌شمار می‌آید.
تاریخچه

در سال ۱۸۶۱، این خبرگزاری در هنگام پوشش خبری جنگ داخلی آمریکا، برای نخستین‌بار با سانسور شدید روبرو شد.
در سال ۱۸۷۶، مارک کیلوگ که در خط مقدم جبهه در نبرد لیتل بیگ‌هورن کشته شد به عنوان نخستین خبرنگار این خبرگزاری، نام گرفت.
در سال ۱۸۹۳، این خبرگزاری با مدیریت مِلویل ای. اِستون دوران طلایی کار خود را آغاز کرد و جهانی شد.
در سال ۱۹۳۵، این خبرگزاری شروع به استفاده از سیستم ارسال تصاویر از طریق سیم، برای نخستین‌بار در آمریکا کرد که نخستین عکس فرستاده شده این خبرگزاری از این راه، عکس از هواپیمای سقوط کرده در روستای مورهوس در ایالت نیویورک آمریکا، در ۱ ژانویه ۱۹۳۸ بود.
در سال ۱۹۴۱، آسوشیتد پرس، کار خبررسانی خود را به غیر از روزنامه و خبررسانی از طریق تلگراف، به رادیو نیز گسترش داد.
در سال ۱۹۹۴، این خبرگزاری، با راه‌اندازی تلویزیون آسوشیتد پرس در انگلستان، رقابت تصویری خود را با خبرگزاری رویترز آغاز کرد.
در سال ۲۰۰۴، ستاد این خبرگزاری پس از ۶۸ سال، از طبقهٔ ۵۰ راکفلر سنتر به خیابان سی و سومِ ۴۵۰ غربی، تغییر مکان داد.
مالکیت

یک شرکت تعاونی غیرانتفاعی متعلق به اعضای روزنامه‌ای و شبکه‌های رادیو تلویزیونی آمریکا است. این اعضا یک هیئت مدیره ۱۷ نفره را انتخاب می‌کنند.
سینمای بلغارستان

سینما بالکان در شهر پلوودیف بلغارستان دهه ۱۹۵۰
سینمای بلغارستان به صنعت فیلم در بلغارستان اشاره دارد. سینمای بلغارستان در ژانویه ۱۹۱۵ با نمایش نخست فیلم بلند بلغار زن‌نواز آغاز شد. فرهنگ و هنر در بلغارستان برخاسته از هنر تاریخی اسلاوها و رومانیایی است. این روند هم به لحاظ جغرافیایی و هم به دلیل مناسبات تاریخی روی داده‌است. بلغارستان تا پایان جنگ جهانی دوم رژیم سلطنتی داشت. پدیده نوظهور سینما نیز مانند بسیاری دیگر از کشورهای پادشاهی، ابتدا به دربار وارد شد و پس از آن با تأسیس دفتری کوچک در صوفیه در فاصله سال‌های ۱۹۰۸ تا ۱۹۱۰ فیلمسازی ابتدایی در این کشور پا گرفت.
پیشینه

سینمای بلغارستان بین سالهای ۱۹۱۰ تا ۱۹۳۹ یک مقطع تاریخی را سپری کرد. از ۱۹۴۶ با تثبیت رژیم کمونیستی در این کشور اوضاع و احوال فرهنگ و هنر دقیقاً شبیه بقیه کشورهای بلوک شرق بود. فرهنگی سفارشی و منطبق با آرمان‌های حزب کمونیست که هیچ خلاقیتی در آن بروز و ظهور نمی‌یافت.
عمده تولیدات سینمای بلغارستان در این دوره ثبت رخدادهای روز یا ساخت مستندهای تبلیغاتی و گزارشی بود. البته با ورود ادبیات ملی بلغارستان به سینمای این کشور در سال‌های دهه ۳۰ تولیداتی داستانی بر مبنای داستان‌ها و تاریخ شفاهی فرهنگ بلغاری کم‌کم به رونق رسید.
ورود بازیگران و کارگردان تئاتر صوفیه به سینمای این کشور نیز از دهه ۳۰ شروع گردید. با این‌همه تمام تولیدات سینمایی بلغارستان تا قبل از شروع جنگ جهانی دوم حقیقتاً آثاری نیمه حرفه‌ای محسوب می‌شدند.
از ۱۹۴۵تا ۱۹۸۹

از سال ۱۹۴۶دوره دوم سینمای بلغارستان شکل می‌گیرد. دولت با کنترل ایدئولوژی فرهنگی، سینما و تتاتر را قبضه می‌کند و در این مسیر بودجه مناسبی نیز برای ساخت فیلم‌های تبلیغاتی حزب کمونیست و آثار داستانی از همین دست نیز در اختیار هنرمندان قرار می‌گیرد.
از اواخر دهه ۴۰، برای آموزش علاقمندان به کارگردانی و سایر رشته‌های فنی سینما، بحث اعزام به کشورهایی نظیر اتحاد جماهیر شوروی، چکسلواکی و لهستان مورد توجه جدی کمیته فرهنگی حزب کمونیست قرار می‌گیرد و دراوایل دهه ۶۰ تقریباً اولین گروه از سینماگران بلغاری که از این مدارس فارغ‌التحصیل شده بودند جذب بدنه سینمایی این کشور شدند.
فیلمسازانی مانند کریستو کریستوف، لودمیل کرکوف، نیکولا کورابوف، ولو رادف، پیتر واسیلیف، متودی آندونوف، گئورگی دولگروف، رادوسلاو اسپاسوف و لودمیل استایکوف در دهه ۶۰ و۷۰ از مطرح‌ترین سینماگران بلغاری برشمرده می‌شدند.
در دهه ۶۰ فعالیت برای سینماگران زن نیز مهیا شد و بیانکا ژلوازکووا به عنوان اولین کارگردان زن تاریخ سینمای بلغارستان با ساخت آثاری مانند ما جوان بودیم ۱۹۶۱ و بادکنک بسته ۱۹۶۷ بسیار مورد استقبال قرار گرفت.
با اینهمه باید در نظر داشت دوره دوم فیلمسازی در بلغارستان بین سالهای ۱۹۴۶ تا ۱۹۸۹ اگرچه از نظر کمیت با تولید سالیانه ۲۵ فیلم به نظر قابل قبول جلوه‌گری می‌کند اما کیفیت آثار سینمای بلغارستان در این دهه‌های سرشار از خفقان و سانسور پلیسی عمدتاً حرفی برای گفتن نداشت.
در این سالها البته چند فیلم خوب مانند سفرهای خشمگین ساخته نیکولا کورابوف ۱۹۷۱ ،آخرین تابستان ساخته کریس کریستوف ۱۹۷۴، تعادل ساخته لودمیل کرکوف محصول ۱۹۸۳ نیز تولید شدند. یکی از موفق‌ترین فیلم‌های این دهه با نام تفوق (Advantage) ساخته گئورگی دولگروف محصول ۱۹۷۷ بود. فیلمی که در جشنواره برلین همان سال موفق شد به خرس نقره‌ای این فستیوال معتبر سینمایی برسد و سینمای بلغارستان را در آن سوی پرده آهنین نیز معرفی نماید. پیش از این نیز در سال ۱۹۷۲ فیلم شاخ بز ساخته متودی آندونوف موفق شده بود جایزه ویژه فستیوال فیلم کارلووی واری را تصاحب کند.
از دهه ۹۰ تاکنون

دوره سوم سینمای بلغارستان از سال ۱۹۸۹ و با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی آغاز می‌گردد. نبود منابع مالی تا سال ۱۹۹۲ چنان شدت گرفت که بیش از نیمی از بدنه سینمای بلغارستان عملاً جذب تلویزیون و تئاتر شدند و یا اینکه به کشورهای مجاور رفتند. اگرچه وضع سینمای رومانی و یا حتی مجارستان و حوزه بالکان نیز بهتر از آنها نبود.
در سال ۱۹۹۲ با سرمایه‌گذاری برخی از تجار بلغاری چند استودیوی خصوصی در صوفیه تأسیس گردید. یک دهه بعد بودجه دولتی نیز وارد بدنه سینمای بلغارستان شد و سینماگران قدیمی و چندین چهره جوان مانند ماریوس کورکینسکی و تونیسلاو هریستوف سینمای بومی این کشور را راهبری کردند. ضمن اینکه بین سال‌های ۲۰۰۵ تا ۲۰۰۹ استفان دنیلوف بازیگر پیشکسوت این کشور به عنوان وزیر فرهنگ در کابینه دولت بلغارستان حضور داشت. از آثار شاخص این دهه، ۲ فیلم از سینماگران کهنه‌کار بلغاری لیدی زی ساخته گئورگی دولگروف و چشمان دزدیده ساخته رادوسلاو اسپاسوف هر دو فیلم محصول ۲۰۰۵ قابل ذکرند.
همچنین در سال ۲۰۰۸ فیلم رستگاری در گوشه‌ای از دنیای بزرگ ساخته اسنفان کوماندارف به عنوان یکی از شانس‌های نامزدی اسکار بهترین فیلم خارجی زبان مطرح بود که البته در مرحله نهایی بین ۵ نامزد قرار نگرفت. از بازیگران سرشناس سینمای بلغارستان نیز افرادی مانند گِئورگی چِرْکِلُف، ایتسخاک فینتسی، ویکتوریا کولوا، تودور کولف، استویانکا موتافووا، استفان دنیلوف، نیکلای بینف، یوسیف سورچادژیف، نونا کوکانووا، کریل گوسپودینوف و کاتیا پاسکه‌لوا قابل اشاره هستند.
فیلم‌هایی که تمام یا بخشی از آن‌ها در بلغارستان فیلمبرداری شدند

۳۰۰: ظهور یک امپراتوری
آسپاروخ خان (فیلم)
آغاز باهوبالی
اجرای فرماندهی (فیلم ۲۰۰۹)
افتخار (فیلم ۲۰۱۶)
افسانه هرکول
اقدامات انتقام (فیلم ۲۰۱۷)
ال گرینگو
امروز خواهی مرد۳۰۰ محصول ۲۰۰۶
انتقام غارتگر
بازگشت به خانه روی تپه جن‌زده
بازمانده (فیلم ۲۰۱۵)
باغ آلبالو (فیلم ۱۹۹۹)
بدل (فیلم ۲۰۰۱)
برهماسترا
بویکا: شکست‌ناپذیر
به گورت تف می‌کنم ۲
بی‌مصرف‌ها ۲
بی‌مصرف‌ها ۳
پسر جهنمی (فیلم ۲۰۱۹)
پل اژدها
پیام‌رسانان ۲: مترسک
پیچ اشتباه ۳: تنها در برابر مرگ
پیچ اشتباه ۵: تبارها
پیچ اشتباه ۶: آخرین پناهگاه
تا دم مرگ
تماس مستقیم (فیلم ۲۰۰۹)
تورنومنت (فیلم)
تیکر (فیلم ۲۰۰۱)
تیمارستان استون‌هیرست
جزیره (فیلم ۲۰۱۱)
جوانی بدون جوانی (فیلم)
چوپان: گشت مرزی
حادثه ترن (فیلم ۲۰۰۲)
خاکستر (فیلم ۱۹۶۵)
در جهنم (فیلم)
دراکولای برام استوکر
دریاچه آرام ۳
دشمنان نزدیک
دلداده (فیلم ۲۰۱۵)
راه بازگشت (فیلم)
رمبو: آخرین خون
روز مردگان (فیلم ۲۰۰۸)
رینگ خونین ۴: مبارزه تاریکی
زیر آب (فیلم ۲۰۰۵)
سپتامبرهای شیراز (فیلم)
ستاره‌ها
سرباز جهانی: احیا
سرقت طوفانی
سیاه‌چاله (فیلم ۲۰۰۶)
شکست‌ناپذیر ۲: آخرین پایمرد
شکست‌ناپذیر ۳: رستگاری
شیوای (فیلم)
عاشقان بلغاری
علی‌بابا و هفت کوتوله
فرقه (فیلم ۲۰۰۱)
فصل کشتن (فیلم)
قاتل شکارچی (فیلم)
قرارداد (فیلم ۲۰۰۶)
قطار (فیلم ۲۰۰۸)
کشتار (فیلم)
کنترل (فیلم ۲۰۰۴)
کوکب سیاه
کون-تیکی (فیلم ۲۰۱۲)
کونان بربر (فیلم ۲۰۱۱)
کینه ۳
گالیلئو (فیلم ۱۹۶۸)
گروهان قهرمانان (فیلم)
گریز (فیلم ۲۰۱۳)
لندن سقوط کرده‌است
ماسو نام مستعار ماسیلامانی
محافظ مزدور
مکانیک (فیلم ۲۰۰۵)
مکانیک: رستاخیز
نمایش شب
نوع چهارم
نهنگ (فیلم ۱۹۷۰)
نینجا (فیلم)
وظیفه (فیلم ۲۰۱۱)
وقتی نیچه گریست (فیلم)
هیتمن (فیلم ۲۰۰۷)
جشنواره‌های سینمایی

جشنواره بین‌المللی فیلم صوفیه (انگلیسی: Sofia International Film Festival) از جشنواره‌های مهم فیلم در اروپا به‌شمار می‌رود که اولین دوره آن در سال ۱۹۹۷ برگزار شد. این جشنواره در ماه مارس هر سال برگزار می‌شود.
آمار و ارقام

طبق آمار سال ۲۰۱۱ در بلغارستان ۱۳۸ سالن سینما وجود دارد و جمعیت سینماروی این کشور سالیانه ۴ میلیون و ۷۲۲ هزار نفر برآورد شده‌است. سرانه تولید فیلم در بلغارستان سالیانه ۹ فیلم سینمایی و ۶ فیلم مستند است.
بی‌مصرف‌ها ۲
جوانی بدون جوانی
سینمای یوگوسلاوی

الکساندر پتروویچ پر افتخارترین سینماگر تاریخ سینمای یوگسلاوی
سینمای یوگسلاوی به صنعت فیلم در این کشور فروپاشیده اشاره دارد. یوگسلاوی، نام سه موجودیت سیاسی بود که در طول سده ۲۰ به‌صورت پی‌درپی در جنوب شرقی اروپا و اروپای مرکزی وجود داشتند. این ۳ کشور، پادشاهی یوگسلاوی، جمهوری فدرال سوسیالیستی یوگسلاوی و جمهوری فدرال یوگسلاوی بودند. بر این مبنا سینمای یوگسلاوی به تاریخ سینمای آن در قالب این سه موجودیت سیاسی مرتبط است.
پیشینه

جمهوری فدرال سوسیالیستی یوگسلاوی کشوری دارای بدنه سینمایی قوی و مستعد و دارای امکانات سینمایی مناسب بود. از ۱۹۴۸ تا ۱۹۹۱ سینمای یوگسلاوی در سطح بین‌المللی شناخته شده بود. در طی این بازه زمانی یوگسلاوی ۲۹ فیلم به عنوان نماینده سینمای این کشور به آکادمی اسکار معرفی کرد تا در بخش جایزه اسکار بهترین فیلم بین‌المللی (با نام قبلی اسکار بهترین فیلم خارجی‌زبان) حضور پیدا کنند. این تداوم موفقیت‌آمیز بود و نمایندگان یوگسلاوی ۶ مرتبه به جمع نامزدهای بهترین فیلم خارجی زبان اسکار راه یافتند:
جاده یک‌ساله (۱۹۵۸) در سی و یکمین دوره جوایز اسکار به کارگردانی جوزپه دسانتیس
دایره نهم (۱۹۶۰) در سی و سومین دوره جوایز اسکار به کارگردانی فرانس استیگلیچ
سه (۱۹۶۵) در سی و نهمین دوره جوایز اسکار به کارگردانی الکساندر پتروویچ
کولی‌های خوشبخت هم دیده‌ام (۱۹۶۷) در چهلمین دوره جوایز اسکار به کارگردانی آلکساندر پتروویچ
جنگ نرتوا (۱۹۶۹) در چهل و دومین دوره جوایز اسکار به کارگردانی ولکو بولائیچ
وقتی بابا رفته بود مأموریت (۱۹۸۵) در پنجاه و هشتمین دوره جوایز اسکار به کارگردانی امیر کوستوریتسا
پس از فروپاشی

جمهوری فدرال سوسیالیستی یوگسلاوی پس از فروپاشی به جمهوری‌های مستقل تبدیل شد. هرکدام از این جمهوری‌ها دارای پیشینه مرتبط با ۳ موجودیت یوگسلاوی به‌طور مشترک و هم چنین دارای پیشینه جدید از ۱۹۹۱ هستند. سینمای کروواسی، سینمای صربستان، سینمای جمهوری مقدونیه شمالی، سینمای مونته‌نگرو، سینمای بوسنی و هرزگوین و سینمای اسلوونی از درون سینمای یوگسلاوی برخاسته‌اند. سینمای کوزوو نیز در این بخش قابل بررسی است.
فیلم‌هایی که تمام یا بخشی از آن در یوگسلاوی فیلم‌برداری شدند

دره صلح (۱۹۵۶)
اسب تروآ (۱۹۶۱)
داستان یوسف و برادرانش (۱۹۶۱)
آپاچی طلایی (۱۹۶۳)
استراوا (۱۹۶۳)
آخرین مرتدان (۱۹۶۴)
در میان کرکس‌ها (۱۹۶۴)
سه (۱۹۶۵)
کلبه عمو تام (۱۹۶۵)
چنگیزخان (۱۹۶۵)
دوئل در غروب آفتاب (۱۹۶۵)
رؤیا (۱۹۶۶)
کولی‌های خوشبخت هم دیده‌ام (۱۹۶۷)
ساعت بیست و پنج (۱۹۶۷)
دروازه‌های بهشت (۱۹۶۸)مرشد و مارگاریتا (۱۹۷۲)
آثار اولیه (۱۹۶۹)
جنگ نرتوا (۱۹۶۹)
دست‌بند (۱۹۶۹)
یکشنبه (۱۹۶۹)
پل (۱۹۶۹)
مردی از شرق (۱۹۷۲)
مرشد و مارگاریتا (۱۹۷۲)
نبرد سوتیسکا (۱۹۷۳)
قتل در قطار سریع‌السیر شرق (۱۹۷۴)
دادگاه نظامی (۱۹۷۸)
روزنامه‌نگار (۱۹۷۹)
کی آنجا آواز می‌خواند؟ (۱۹۸۰)
دالی بل را یادت می‌آید؟ (۱۹۸۱)
ولتاژ بالا (۱۹۸۱)
جاسوس بالکانی (۱۹۸۴)
وقتی بابا رفته بود مأموریت (۱۹۸۵)
زندگی زیباست (۱۹۸۵)
سرزمین موعود (۱۹۸۶)
زره خدا (۱۹۸۶)
جشن اکتبر (۱۹۸۷)
انیگما (۱۹۸۸)
دوران کولی‌ها (۱۹۸۸)
کولی‌های خوشبخت هم دیده‌ام (۱۹۶۷)
آلتونا، آیووا

مکان در 23x15px|border |alt=|link= آیووا, USA
| Altoona, Iowa | Altoona, Iowa |
| --- | --- |
شهر: شهر
Location of Altoona, Iowa: Location of Altoona, Iowa
ایالت:  آیووا
شهرستان: شهرستان پولک، آیووا
مساحت: مساحت
 • کل: ۹٫۳۵ مایل مربع (۲۴٫۲۲ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۹٫۳۵ مایل مربع (۲۴٫۲۲ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰ مایل مربع (۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۹۵۵ فوت (۲۹۱ متر)
جمعیت (۲۰۱۰): جمعیت (۲۰۱۰)
 • کل: ۱۴٬۵۴۱
 • برآورد (2012): ۱۵٬۴۰۹
 • رتبه: 26th in Iowa
 • تراکم: ۱۵۵۵٫۲/مایل مربع (۶۰۰٫۵/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (CST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۵ (CDT)
زیپ‌کد: 50009
کد منطقه: 515
FIPS code: 19-01630
GNIS feature ID: 0454160
آلتونا (به انگلیسی: Altoona) شهری در ایالت آیووا کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۱۴٬۵۴۱ نفر بوده‌است.