stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
کیپ ورد
نیروهای مسلح > گارد ساحلی

گارد ساحلی شاخه‌ای از نیروهای مسلح کیپ ورد است که مسئولیت دفاع و حفاظت از منافع ملی اقتصادی کشور را در دریا و پشتیبانی هوایی و دریایی نیروهای مسلح در عملیات‌های آبی-خاکی را بر عهده دارد. این شاخه از بخش‌های زیر تشکیل می‌شود:
فرماندهی گارد ساحلی
مرکز عملیات امنیت دریایی
اسکادران دریایی
اسکادران هوایی
پرچم کیپ ورد پرتغال
۱۹۷۵–۱۹۹۲

خورخه کارلوس و باراک اوباما به همراه همسرانشان در کاخ سفید



آوازه‌خوان پابرهنه یکی از خوانندگان کیپ ورد
هرم جمعیت در کیپ ورد
تفنگداران دریایی کیپ ورد
قایق گشت دریایی متعلق به گارد ساحلی
امهرست، نوا اسکوشیا

مکان در 23x15px|border |alt=|link= نوا اسکوشیا, 23x15px|border |alt=|link= کانادا
| Amherst | Amherst |
| --- | --- |
شهرک: شهرک
Downtown Amherst, Nova Scotia in the morning. View on Google Street View: Downtown Amherst, Nova Scotia in the morning. View on Google Street View
  پرچمنشان:   پرچمنشان
استان:  نوا اسکوشیا
شهرستان: Cumberland
تاسیس‌شده: 1764
ثبت‌شده: December 18, 1889
حکومت: حکومت
 • شهردار: Rob Small
 • Deputy Mayor: George Baker
 • Councillors: George Baker
 • MLA: Brian Skabar (NDP)
 • MP: Scott Armstrong (C)
مساحت: مساحت
 • خشکی: ۱۲٫۰۲ کیلومتر مربع (۴٫۶۴ مایل مربع)
ارتفاع: ۲۲٫۱۱ متر (۷۲٫۵۴ فوت)
جمعیت (2011): جمعیت (2011)
 • شهرک: ۹٬۷۱۷
 • تراکم: ۷۹۰٫۷/کیلومتر مربع (۲۰۴۸/مایل مربع)
 • شهری: ۹٬۵۴۷
 • Change 2006-11: افزایش۲٫۲%
 • سرشماری Ranking: ۴۰۱ of ۵٬۰۰۸
اهلیت‌نام: Amherstonian
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی −۴ (AST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی −۳ (ADT)
Postal code(s): B4H
کدهای منطقه:  902 تلفن‌خانه 297, 660-1, 664, 667, 669 694, 699 
Access Routes  Hwy ۱۰۴ (TCH):   Trunk ۲  Trunk ۶  Route ۲۰۴خطای پودمان:Jct: گرافیک نماد مسیر ناموجود: NSRoute204.PNG
Dwellings: 4,410
Median Income*: $36,539 دلار کانادا
NTS Map: 021H16
GNBC Code: CAAOO
وبگاه: www.amherstns.com
 Median household income, 2005 (all households) :  Median household income, 2005 (all households) 
امهرست، نوا اسکاتیا (به انگلیسی: Amherst, Nova Scotia) یک شهرک در کانادا است که در شهرستان کامبرلند٬ نوا اسکوشیا واقع شده‌است.
خصوصیات

امهرست ۹٬۷۱۷ نفر جمعیت دارد و ۲۲٫۱۱ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
ایروماسیو

تصویری از زنی که توسط مردی ایروماسیون یا دهان‌گایش می‌شود
ایروماسیو (به انگلیسی: Irrumatio) (همچنین به عنوان ایرومیشن (به انگلیسی: irrumation) یا به زبان عامیانه جنسی دهان‌گایش شناخته می‌شود) شکلی از آمیزش جنسی دهانی است که در آن فردی آلت تناسلی خود را در دهان شخص دیگری فرومی‌کند، برخلاف ساک‌زدن که آلت تناسلی به‌طور فعال به صورت دهانی توسط شریک جنسی تحریک می‌شود. تفاوت عمدتاً در این است که کدام طرف نقش فعال را برعهده دارد. از طرفی، ایروماسیو همچنین می‌تواند به تکنیک جنسی هل دادن، لغزاندن و فشار دادن آلت تناسلی بین ران‌های شریک جنسی (لاپایی) هم اشاره داشته باشد.
در واژه‌نامه جنسی روم باستان، ایروماسیو نوعی تجاوز جنسی دهانی (os impurum) است که در آن مردی آلت تناسلی خود را به زور به دهان شخص دیگری، معمولاً یک زن، فرومی‌کند. انجام ایروماسیو به همراه استفراغ اجباری در برخی از محتوای پورنوگرافی اینترنتی نیز وجود دارد، که تا حدی به خاطر اثر شوک‌آور آن و نیز به عنوان یک شکل از تحقیرکردن محبوب شده است.
انواع

ایروماسیو، با دو روش انجام می‌پذیرد: روش نفوذی و غیر نفوذی
انواع > روش نفوذی

این عمل با انجام حرکات فشاری فعال آلت تناسلی به داخل دهان و گلوی شریک جنسی در حین اجرای آمیزش جنسی دهانی انجام می‌شود. ایروماسیوی دهانی شبیه به خایه‌لیسی است.
همانند ساک‌زنی، ایروماسیو و خایه‌لیسی برای کنترل ارگاسم مرد و رسیدن به انزال استفاده می‌شود. این عمل می‌تواند به عنوان پیش آماده‌سازی برای آمیزش جنسی واژنی یا مقعدی نیز به کار رود. با این حال، اگر با ساک‌زنی کمتر تهاجمی مقایسه شود، شریک جنسی گیرنده ممکن است مشکلاتی را در هنگام ورود آلت تناسلی در دهان و گلو تجربه کند. به ویژه، حس آزار و اذیت، بروز حساسیت، نشت بزاق، بروز حرکت‌های استفراغی، دشواری در تنفس و غیره.
روش‌های غلبه بر این مشکلات برای شریک جنسی گیرنده پیشنهاد شده‌اند:
استفاده از به اصطلاح «استاپر»، به شکل قرار دادن کف دست دور بخش پایینی آلت تناسلی به گونه‌ای که شریک جنسی گیرنده بتواند میزان نفوذ آلت تناسلی به گلویش را کنترل کند.
شریک جنسی فعال در هنگام انجام این عمل، وقفه‌هایی برای بازیابی تنفس شریک جنسی گیرنده داشته باشد.
شریک جنسی گیرنده به کمک مسواک، پیش از انجام این عمل، گلوی خود را برای مقابله با حرکت‌های استفراغی آماده کند.
ایروماسیو می‌تواند در وضعیت‌های مختلفی اجرا شود:
شریک جنسی گیرنده خوابیده به پشت روی تخت با سری که از لبه تخت آویزان است. (در تصویر)
شریک جنسی گیرنده در برابر شریک جنسی فعال زانو زده‌است.
در حین آمیزش جنسی دهانی، ساک‌زنی و ایروماسیو ممکن است جایگزین یکدیگر شوند. و در واقع، در انگلستان امروزی تفاوت بین ساک‌زنی و ایروماسیو از بین رفته‌است، چون گاهی ساک‌زنی می‌تواند به شکل ایروماسیو درآید. اصطلاح آخر از استفاده گسترده خارج شده‌است.
ریشه‌شناسی و تاریخچه

اسم‌های انگلیسی irrumatio و irrumation و فعل irrumate از فعل لاتین irrumāre به معنی رابطهٔ جنسی دهانی مردانهٔ اجباری (به صورت مفعولی) گرفته شده‌است. جی.ال. بوتریکا، در بررسی‌اش بر روی ویراست ار. دبلیو. هوپر از مجموعه شعرهای پریاپوس، که به زبان لاتین Priapeia شناخته می‌شوند، بیان می‌کند که «برخی از رفتارهای جنسی رومیان، مانند irrumatio، فاقد معادل‌های ساده‌ای به زبان انگلیسی هستند».
در میان زبان‌شناسان گمانه‌زنی‌هایی وجود دارد، که هنوز به نتیجه‌ای قطعی نرسیده، مبنی بر اینکه irrŭmātio ممکن است با کلمهٔ لاتین rūmen, rūminis، به معنای گلو و مری، که از آن با واژه ‘ruminate’ به معنای «نشخوار کردن» است پیوند خورده و مرتبط باشد، بنابراین به معنی «فروکردن در گلو» خواهد بود. دیگران آن را با rūma یا rūmis، کلمهٔ منسوخ برای پستان، پیوند می‌زنند، که در آن صورت به معنای «شیر دادن»، «مکیدن (شیر)» خواهد بود. (مقایسه کنید با کلمهٔ fellō، که در اصل به معنای «مکیدن (شیر)» بود پیش از آنکه معنای جنسی‌اش را به دست آورد.)
با توجه و استناد به گفته‌های بوتریکا و مقاله‌ای از دبلیو. آ. کرنکل، ایروماسیو (irrumatio) یک عمل جنسی متمایز در روم باستان بود. جی.ان. آدامز بیان می‌کند که «شوخی معمول این بود که از ایروماسیو به عنوان روشی برای بستن دهان کسی یاد می‌شد». آمیزش جنسی دهانی به عنوان عملی ناپاک در نظر گرفته می‌شد: دهان وظیفهٔ مشخصی به عنوان ارگان سخنوری داشت، همان‌طور که در یونان، برای مشارکت در حوزهٔ عمومی مرکزی، در جایی که قدرت‌های گفتاری اهمیت زیادی داشتند؛ بنابراین، نفوذ به دهان می‌توانست نشانگر تمایز قدرت عظیم درون یک رابطه تلقی شود. هنر اروتیک از پمپئی، ایروماسیو را همراه با گاییدن (fututio)، ساک‌زنی (fellatio)، کانیلینگوس و پدیکاسیو یا آمیزش جنسی مقعدی نشان می‌دهد. نقاشی‌های دیواری باقی‌مانده که آمیزش جنسی صریح را به تصویر می‌کشند، غالباً به نظر می‌رسد که در حمام‌ها و روسپی‌خانه‌ها بوده‌اند، و به دلیل سطح پایین طبقه اجتماعی آنها آمیزش جنسی دهانی معمولاً با زنان روسپی انجام می‌شد. کریگ ای. ویلیامز استدلال می‌کند که ایروماسیو به عنوان عملی تحقیرآمیز در نظر گرفته می‌شد، حتی بیشتر از تجاوز مقعدی. اس. تارکوفسکی بیان می‌کند که، با وجود محبوبیت، این عمل به عنوان عملی خصمانه تصور می‌شد، «مستقیماً از یونانی‌ها گرفته شده، آنجا که مردان یونانی با خشونت، شخص را وادار به ساک‌زدن زوری می‌کردند». علاوه بر این، همان‌طور که ای. ریچلین در مقاله‌ای در مجله تاریخ جنسی نشان داده‌است، ایروماسیو به عنوان «تجاوز جنسی دهانی» هم پذیرفته شده بود، همچنین یک عمل تنبیهی علیه همجنسگرایی. کتولوس دو دوستی را که به او توهین کرده‌اند با هر دو ایروماسیو (آمیزش جنسی دهانی) و پدیکاسیو (آمیزش جنسی مقعدی) در آواز ۱۶ خود تهدید می‌کند، اگرچه استفاده از آن ممکن است به معنای تهدید تحت اللفظی «برو به جهنم» باشد، تا یک تهدید واقعی.
در زبان انگلیسی امروزی، واژه «ساک‌زنی» (fellatio) به ایروماسیو (irrumatio) گسترش یافته و از این رو، واژه دوم از استفاده گسترده خارج شده‌است. همچنین، ایروماسیو امروزه ممکن است به عنوان «ساک‌زنی اجباری» یا «تجاوز جنسی دهانی» نامیده شود. اغلب در زبان انگلیسی امروزی، مخصوصاً در زمینه‌های غیر از تجاوز، اصطلاح “face fucking” به معنی «دهان‌گایش» استفاده می‌شود.
یکی دیگر از مترادف‌های ایروماسیو «تجاوز مصری» یا به سادگی «مصری» است؛ این به دوران جنگ‌های صلیبی بازمی‌گردد، زمانی که مملوک‌ها متهم شده بودند که اسیران مسیحی را به انجام این کار مجبور می‌کردند.[کدام صفحه؟]
قوم‌شناسی

سفال‌های اروتیک پرو از تمدن موچه نشان دهنده شکلی از ساک‌زدن در گلدان‌هایی است که اعمال جنسی را نشان می‌دهد. گلدان‌های رنگی را در Checan (عشق!) دکتر Rafael Larco-Hoyle که در دو نسخه فرانسوی و انگلیسی توسط Éditions Nagel در ژنو چاپ شده‌است را ببینید: (ژنو، ۱۹۶۵، صفحات ۳۰–۳۳ و ۱۳۳–۱۳۵). این عمل را واقعاً باید ایروماسیو تلقی کرد.
در فرهنگ

به نظر مگی پیلی، که در «کتاب آلت تناسلی مرد» بیان کرده‌است، برخی از شرکای فعال در آمیزش جنسی، آمیزش دهانی به شکل ایروماسیو را به عنوان راهی برای برتری جُستن در نزد خود می‌بینند، و باور دارند که چنین عملی نوعی تسلط بر شریک جنسی خود به دلیل تسلیم ظاهری او است؛ شریکِ گیرنده اغلب هنگام انجام این عمل در مقابل شریک فعال زانو زده‌است. مفهوم رومی این نوع از آمیزش جنسی نیز نشان می‌دهد که شریک مرد در آمیزش جنسی ایروماسیو بیشتر از ساک‌زنی (fellatio)، دارای نقش مسلط است و او به راحتی می‌تواند این نوع از آمیزش جنسی را به صورت فعال و با فروکردن آلت تناسلی به صورت عمیق در گلو انجام دهد.
کتابشناسی

Legman, G. Oragenitalism: Oral Techniques in Genital Excitation. New York, Julian Press, 1969.
امیتی، مین

Town در 23px ایالت مین, 23x15px|border |alt=|link= ایالات متحده آمریکا
| Amity, Maine | Amity, Maine |
| --- | --- |
Town: Town
Location of Amity, Maine: Location of Amity, Maine
ایالت:  ایالت مین
County: Aroostook
مساحت: مساحت
 • کل: ۴۱٫۷۲ مایل مربع (۱۰۸٫۰۵ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۴۱٫۷۲ مایل مربع (۱۰۸٫۰۵ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰ مایل مربع (۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۶۶۳ فوت (۲۰۲ متر)
جمعیت (۲۰۱۰): جمعیت (۲۰۱۰)
 • کل: ۲۳۸
 • برآورد (۲۰۱۲): ۲۳۵
 • تراکم: ۵٫۷/مایل مربع (۲٫۲/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۵ (Eastern (EST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۴ (EDT)
زیپ‌کد code: ۰۴۴۷۱
کد منطقه: 207
FIPS code: ۲۳–۰۱۲۲۰
GNIS feature ID: ۰۵۸۲۳۲۴
اِمیتی، مِین (به انگلیسی: Amity, Maine) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحدهٔ آمریکا است که در ایالت مین واقع شده‌است.
خصوصیات

امیتی ۱۰۸٫۰۵ کیلومتر مربع مساحت و ۲۳۸ نفر جمعیت دارد و ۲۰۲ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
کولبه

مکان
| کولبه   | کولبه   |
| --- | --- |
  نشان:   نشان
ایالت: هسن
منطقه اداری: Gießen
ناحیه: Marburg-Biedenkopf
حکومت: حکومت
 • شهردار: Volker Carle (مستقل)
مساحت: مساحت
 • کل: ۲۶٫۶۶ کیلومتر مربع (۱۰٫۲۹ مایل مربع)
ارتفاع: ۲۱۳ متر (۶۹۹ فوت)
جمعیت (2013-12-31): جمعیت (2013-12-31)
 • کل: ۶٬۶۷۶
 • تراکم: ۲۵۰/کیلومتر مربع (۶۵۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: CET/CEST (UTC+1/+2)
کدهای پستی: 35091
کدهای شماره‌گیری: 06421/ 06427
پلاک خودرو: MR
وبگاه: www.coelbe.de
کولبه (به آلمانی: Cölbe) یک شهر در آلمان است که در ماربورگ-بیدنکپف واقع شده‌است. کولبه ۷٬۰۳۷ نفر جمعیت دارد.
ابرکوه

| ابرکوه | ابرکوه |
| --- | --- |
کشور:  ایران
استان: یزد
شهرستان: ابرکوه
بخش: بخش مرکزی
نام(های) دیگر: ابرقو، دارالسعاده
سال شهرشدن: ۱۳۰۸
مردم: مردم
جمعیت: ۲۷۵۲۴شهر و۵۱۱۳۴ کل شهرستان
جغرافیای طبیعی: جغرافیای طبیعی
مساحت: ۵۸۰۰ کیلومتر مربع
ارتفاع: ۱۵۱۰ متر
میانگین بارش سالانه: ۷۵٫۳
اطلاعات شهری: اطلاعات شهری
شهردار: خلیل اکرمی
ره‌آورد: انار، پسته، زرد آلو
پیش‌شمارهٔ تلفن: ۰۳۵
وبگاه: https://abarkooh.ir/ شهرداری ابرکوه
  ابرکوه  روی نقشه ایران ۳۱°۰۷′۴۴″شمالی ۵۳°۱۶′۵۷″شرقی﻿ / ﻿۳۱٫۱۲۸۹°شمالی ۵۳٫۲۸۲۴°شرقی﻿ / 31.1289; 53.2824   :   ابرکوه  روی نقشه ایران ۳۱°۰۷′۴۴″شمالی ۵۳°۱۶′۵۷″شرقی﻿ / ﻿۳۱٫۱۲۸۹°شمالی ۵۳٫۲۸۲۴°شرقی﻿ / 31.1289; 53.2824   
 :  
اَبَرکوه (ابرقوه یا ابرقو)، مرکز شهرستان ابرکوه در استان یزد است. این شهرستان در مسیر بزرگراه یزد - شیراز قرار دارد. ابرکوه طبق اعلام اداره کل میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری بخاطر داشتن آثار طبیعی و باستانی شاخص جزء ۱۴ شهر نمونه گردشگری ایران است. این شهرستان دارای بیش از ۴۰۰ اثر تاریخی است که ۱۴۳ اثر آن در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مردم

بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت شهرستان ابر کوه در سال ۱۳۹۵، برابر با ۵۱۱۰۳ نفر بوده است. جمعیت شهر ابرکوه در سال ۱۳۹۵ برابر با ۲۷٬۵۲۴ نفر بوده است. با توجه به توسعهٔ صنعتی شهر ابرکوه، این شهر مهاجرپذیر بوده و جمعیت شهر ابرکوه در سال ۱۴۰۱ بیش از ۳۵٬۰۰۰ نفر برآورد می‌شود. از نظر نرخ باسوادی، یکی از موفق‌ترین برنامه‌های مبارزه با بی‌سوادیِ کشور در این شهرستان اجرا شده است.
وضعیت جغرافیایی

ابرکوه در جنوب غربی شهرستان تفت و استان یزد واقع شده است. این شهرستان از شمال به شهرستان اشکذر استان یزد و شهرستان شهرضا استان اصفهان، از شرق به شهرستان خاتمِ یزد و از غرب و جنوب به شهرستان آبادهِ استان فارس محدود است.
وسعت ابرکوه ۵۶۴۱ کیلومترمربع می‌باشد و در مختصات جغرافیایی ۵۲ درجه و ۵۸ دقیقه شرقی و ۳۰ درجه و ۴۶ دقیقه شمالی و با ۱۵۵۰ متر ارتفاع از سطح دریای آزاد واقع شده است.
از نظر توپوگرافی، دشت ابرکوه جزئی از فرورفتگی شرق زاگرس در فلات خشک مرکزی ایران است که رشته کوه‌های زاگرس چون حصاری انتهای این دشت را در جهت غرب و جنوب در بر می‌گیرد و کَفه (کویر) ابرکوه با کمتر از ۱۴۵۰ متر پست‌ترین محل این حوزه است.
ابرکوه دارای اقلیم گرم و خشک بیابانی می‌باشد. آب و هوای شهر در مقیاس عمومی، ویژگی‌های اقلیمی مناطق کویری درون فلاتی ایران را داراست و از مشخصات آن، کمیِ بارندگی، دامنه نوسان حرارتی کم و بیش زیاد و خشکی می‌باشد.
بیشترین درجه حرارت متوسط مربوط به ماه‌های خرداد، تیر، مرداد و شهریور بوده و به صورت نسبی این ۴ ماه از سال از نظر دما متمایز از سایر ماه‌های سال هستند. همچنین ماه‌های آذر، دی، بهمن، به‌طور نسبی خنک‌ترین ماه‌های سال هستند. بیشترین درجه حرارت، ۱/۳۹ درجه مربوط به مردادماه و حداقل آن مربوط به بهمن و اسفندماه با ۴/۰ درجه سانتی‌گراد ثبت گردیده است. بیشترین میزان بارندگی ماهیانه مربوط به ماه‌های بهمن و فروردین و بین ۵/۱۵ – ۱۲ میلی‌متر می‌باشد. جهت وزش باد غالب در استان، شمال غربی ـ جنوب شرقی می‌باشد. بیشترین سرعت وزش باد در این شهر از اواسط ماه اسفند تا اواسط ماه مهر بین ۸ تا ۱۰ نات می‌باشد.
وضعیت جغرافیایی > زمین‌شناسی

شهرستان ابرکوه از نظر مطالعات زمین‌شناسی جزء مجموعه ایران مرکزی مورد بررسی قرار می‌گیرد. در حاشیه جنوبی دشت ابرکوه یک سلسله ارتفاعات با امتداد شمالی غربی- جنوب شرقی که دارای رسوبات پرمین و تریاس می‌باشد، گسترش یافته است. در ارتفاعات «کولی کش» و جنوب هنشک، رخنمونی از تشکیلات متامرفیک دیده می‌شود که سن آن نا مشخص و احتمالاً پی سنگ قدیمی پرکامبرین می‌باشد.
این سری دگرگونی‌ها شامل شیست، فلدسپات لایه‌های نازک دولومیتی و آهک‌های مرمریزه می‌باشد. در اطراف هنشک آهک‌های تریاس بالایی تحت تأثیر این دگرگونی به‌شدت مرمریزه شده و دارای کنتاکت تکتو نیکی با سری فوق است. این سنگ‌های دگرگون در اینفرا کامبرین بالا آمده و تا اواخر تریاس خارج از آب بوده است و همین دلیل رسوب‌گذاری دوران اول و تریاس بر روی آن‌ها می‌باشد. اما در ژوراسیک به زیر آب رفته و ماسه سنگ و شیل در قسمت‌های زیرین، آهک و ماسه، سنگ‌های آهکی و بالاخره مارن در قسمت‌های فوقانی بر روی آن‌ها نهشته شده است. سنگ‌های آتشفشانی شامل آنذریت، ریولیت و توف درون تشکیلات تریاس بالایی جای گرفته است.
از سنگ‌های آذرین درونی تعدادی رگه‌های دیاباز به صورت دایک و شیل در امتداد گسل‌های عمیق ایجاد شده است. از مواد معدنی مقدار کمی باریت از معدن کوچکی در نزدیکی خانه خوره استخراج می‌شود و نیز سنگ مرمریت جهت مصارف ساختمانی در حوالی کوه اعلا قابل استخراج است. قدیمی‌ترین سنگ‌های رسوبی منطقه آهک‌های پرمین و فسیل نوزولینا می‌باشند که در سطح تجزیه شده و با چرت‌های سیاه رنگ همراه است. بر روی این فسیل‌های آهکی سری‌های آهک و مارن و شیل که به نام تشکیلات آباده نامگذاری شده، قرار دارد.
از دوره تریاس سنگ‌های آهک و مارن و دولومیت و ماسه سنگ را باید نام برد. قسمت اعظم رسوبات تریاس را لایه‌های آهکی که در قسمت فوقانی ماسیو و در بخش‌های تحتانی لایه است تشکیل می‌دهد. سنگ‌های کرتاسه زیرین با فسیل آهکی در جنوب شرقی دشت و در مجاورت شهر ابرکوه بیرون زدگی دارد. آهک‌های الیگوسن نیز در مجاورت شهر به چشم می‌خورد. این سری رسوبی در شمال غربی دشت با فسیل آهک و مارن‌های کمی دگرگونی شده مشخص است.
آخرین پدیده رسوب‌گذاری دریایی تحت عنوان کنگلومرای بختیاری در اطراف شهر ابرکوه به صورت لایه‌های تقریباً افقی تظاهر می‌نماید. اولین حرکات کوه‌زایی منطقه مربوط به اواخر تریاس است که احتمالاً از مراحل اولیه کوه‌زایی است، ولی فرم تکتونیکی موجود منطقه را حرکات بعد از پلیوسن ایجاد کرده است. کویر نمک که حوضه تبخیری را ایجاد نموده به‌صورت یک پایین افتادگی «گرابن» در امتداد کویر هرات و مروست از یک طرف و کفه طاقستان اسفنداران و باتلاق گاو خونی از سمت دیگر امتداد یافته است.
نام

پیشوند «ابر» که ریختِ کهن‌ترِ حرف اضافه «بر» در زبان فارسی میانه و فارسی باستان است و در شهرهای دیگر چونان ابرغان (از بخش‌های شهراسب)، ابرشهر (به معنی شهر بالا و نام قدیم ناحیه‌ای بوده که نیشابور در آن قرار داشته است) و ابرقباد (شهری برکناره شرقی رود دجله) نیز به کار رفته است و یادآور بزرگی و اهمیت بوده.
ابوالفتح قهرمانی می‌نویسد: این شهر در دامنه سپید و تپه‌های سیاه‌رنگ که نزدیک هم قرار دارند، به‌وجود آمده، احتمالاً نامش «برکوه»، «ورقو» یا «برقو» بوده است و خیلی کوچک بوده و آوازه‌ای نداشته است. حتی از قریه «میم» که چهار راه ابریشم به حساب می‌آمده، شهرتش کمتر بوده، زیرا چند خانواری بیش در آن سکونت نداشتند.
آن ابرقوه که شهرتی داشته، در قرون بعد و در محل فعلی ایجاد شده است و اهمیت بزرگی و جمعیت بیشتری که داشته، کلمه «ابر» که معنی بزرگی می‌دهد در جلوی آن قرار گرفته است که مفهوم ابرقوه بزرگ را برساند.
در سال ۱۳۵۰، وزارت کشور، نام این شهر را از «ابرقو» به «ابرکوه» تغییر داد. اما در محاورات مردم هنوز لفظ «ابرقو» متداول است.
پیشینهٔ تاریخی

دربارهٔ پیدایش و پیشینهٔ ابرکوه، افسانه‌ها و داستان‌هایی گفته می‌شود که اغلب سند و مرجع علمی مقبولی ندارند ولی با توجه به آثار و ابنیه‌های باقی‌مانده می‌توان پی به قدمتِ بسیارِ ابرکوه بُرد؛ ولی تاریخ دقیق آن را می‌بایست در نوشته‌های پراکنده جُست. در کتاب «شناخت ابرکوه و قدمت آن» از قول احمدبن حسین بن علی، کاتب مؤلف کتاب تاریخ جدید یزد آمده زمانی که اسکندر کثه (یزد کنونی) به عنوان زندان قرار داد (یعنی زمانی که تازه یزد را بنیان نهاد) نایبی برای خود در «ری» تعیین نمود که از ایالات ابرقو، اصفهان، اصطخر و قم، خراج به نزد وی می‌فرستاد. در صورت صحت این گفته قدمت ابرکوه نه تنها از یزد بیشتر است بلکه در آن زمان هم‌سنگ و هم‌ردهٔ ایالات اصفهان و اصطخر قلمداد می‌شده.
دربارهٔ ابرکوه در نگاشته‌های قدیم سخن فراوان رفته از آنجمله: «مسالک الممالک» اصطخری، «حدود العالم من المشرق الی المغرب»، «فارسنامه» ابن بلخی، «معجم البلدان» یاقوت حموی، «المسالک و الممالک» ابن خرداذ به، «اقلیم پارس» ایرج افشار، «نزهه القلوب» حمدالله مستوفی، «سیاحت نامه جنوب ایران»، «فارس‌نامه ناصری» حاج میرزا حسن فسایی، «کتاب آثار ایران» آندره گدار، «اقلیم پارس» محمد نقی مصطفوی، «تاریخ و جغرافیای شهرستان آباده» عبدالرحیم شریف، «لغت‌نامه دهخدا»، «فرهنگ فارسی معین»
در کتاب آثار ایران دربارهٔ موقعیت جغرافیایی ابرکوه آمده: ابرقو تقریباً در وسط راه استخر به یزد واقع است.
بنابر روایت حمدالله مستوفی در ابتدا در پایان کوهی ساخته بوده‌اند و برکوه می‌گفتندش و بعد از آن بر صحرایی که اکنون هست این شهر کرده‌اند. شهری کوچک است. کسی که از راه سورمق یا دهبید بیاید هنوز هم در دامن کوهی سنگی، که در صحرا جا مانده است آثار شهر قدیم، و در کنار خرابه‌های عتیق، شهر جدید را که مستوفی اشاره می‌کند می‌بیند.
ابرقویی که در دشت واقع است از حیث آبادی شباهتی به ابرقوی عهد مغول ندارد بلکه در حقیقت میان آبادی کنونی او و ویرانه‌های اطرافش تفاوتی نیست، بنابر بعضی اقوال که بسیار متحمل هم است این شهر در حمله افغان‌ها خراب شده است(۱۱۳۵ هجری) ولی علت حقیقی ویرانیش سابق بر هجوم افغان‌هاست. این شهر هم مثل بلاد بسیاری که پیش از این آباد و سرسبز بوده‌اند، درگذشته یا به حال نزع افتاده است زیرا که تنها علت عمران این بلاد وقوع در سر راه تجارتی بوده و با انحراف تجارت رشته حیات آن‌ها منقطع شده است، راه معروف کاروانی عهد مغول که از خلیج فارس تا دریای سیاه کشیده بود از هرز شروع و پس از عبور کرمان و یزد و سلطانیه و تبریز به سواحل دریای سیاه می‌رسید و ادویه چین و هند و نیل سوده و مشک و صمغ و اجناس ابریشمی و بنه کرمان و یزد و شیراز و سنگ‌های قیمتی را که شیراز و هرمز و سلطانیه بازار عمده آن به‌شمار می‌آمد به اروپا می‌رسانید.
پیشینهٔ تاریخی > ابرکوه و راه ابریشم

شهر ابرکوه و روستاهای همجوار آن از جمله اسفندآباد در گذشته بر سرراه ابریشم قرار داشته‌اند. ابرکوه در سده‌های پیش و پس از اسلام اگر گاه و بیگاه ذکری از آن به میان آمده به خاطر قرار گرفتن آن بر سر راهی بوده که این راه از مشرق می‌آمد و به شمال غرب می‌رفت و راهی که از جنوب می‌آمد و به آن می‌پیوست یا راهی که به طرف ماوراءالنهر یا در اصطلاح خراسان و ترکستان می‌رفت. سلاطین و حکام در لشکرکشی‌ها از این شهر عبور می‌کردند یا چند روزی در آن توقف می‌کردند و این راه چه پیش از اسلام و چه پس از اسلام مورد استفاده آنان واقع می‌شد، از جمله شاه عباس صفوی که در امتداد این راه، کاروان‌سَراهای متعددی برای استراحت کاروانیان ساخت.
باید افزود که شاخه اصلی جاده ابریشم به روستای اسفندآباد نزدیکتر است و این جاده از بین کوه‌های سفید و غلات کوه در ۱۲ کیلومتری جنوب اسفندآباد می‌گذشته که به قول برخی افراد سالمند تا چند دهه پیش هنوز آثاری از این راه پابرجا بوده است و در افواه عموم به راه شتر معروف بوده است که در قدیم موجب اعتبار و رونق این منطقه بوده است ولی با از بین رفتن این راه و به فراموشی سپردن آن منطقه ابر کوه اسفند آباد هم از ارزش و اعتبار افتاده است.
پیشینهٔ تاریخی > اشاره‌های گذشتگان و بزرگان به این شهر

در سبب نام‌گذاری ابرقو، تاریخ و جغرافی‌نویسان، علت‌هایی را ذکر نموده‌اند. یاقوت از این شهر با عنوان «ابرقوه» یاد کرده و نوشته است: «برخی آن را ابرقویه نوشته‌اند و اهل فارس ورکوه نامیده‌اند به معنی فوق‌الجبل و …»
قزوینی نیز نام آن را به صورت درکوه آورده و به قرب الجبل معنی کرده است.
مؤلف فارسنامه ناصری نیز در این باره چنین نوشته است: «در اصل «برکوه» یعنی سینه کوه، الفی بر آن افزودند، ابرکوه گردید. پس تصرف عربی در آن نموده، ابرقوه گفتند.»
محمد بن خلف تبریزی از این شهر با عنوان «ابرکوه» یاد نموده و دربارهٔ آن چنین آورده است: «ابرکوه» به ضم کاف نام شهری است در عراق عجم و چون آن شهر برزمینی که در ته آن، کوه است واقع شده، به این نام موسوم ساختند و معرب آن «ابرقو» است؛ و سرانجام مؤلف کتاب اقلیم پارس بر این باور است که نام اصلی «ابرقو»، «برکوه» بوده است که به مناسبت جایگاه شهر پیشین بر بالای صخره‌های کوتاه در دوران ساسانیان، آن را به این نام خوانده‌اند و به مرور زمان، مصوت کوتاه الف برآن افزوده شده و به صورت «ابرکوه» درآمده. «این شهر در دو نوبت احداث شده، نوبت اول به حدود پنج هزار سال پیش می‌رسد و شهر در دامنه تپه‌هایی که نزدیک هم قرار دارند به وجود آمده و نامش برکوه یا برقو بوده است و شهرت چندانی نداشته و ابرقوهی که در قرنهای بعد در محل فعلی ایجاد شده، اهمیت و جمعیت بیشتری داشته و کلمهٔ «ابر» در جلوی اسم نشان دهنده مفهوم بزرگی و عظمت شهر بوده است.»
در موقع عزیمت شاه اسماعیل سوم به شهر آباده صنعتگران قفقازی و گرجی بسیاری به آباده و سایر ولایات آباده من جمله ابرکوه و دهبید سرازیر شدند .
ابرکوه در تقسیمات کشوری

ابرکوه تا اواخر دوره قاجار تابع اصفهان بود. به گفته سید حسن مدرس، چون ابرکوه در کویری متصل به فارس واقع است، دزدهای فارس از این کویر عبور می‌کردند و برای دزدی به اصفهان می‌رفتند اما در اواخر دوره قاجار این راه را عوض کردند و به جای اصفهان، از راه ابرکوه به یزد می‌رفتند؛ بنابراین صلاح دیده شد که ابرکوه تابع یزد شود. در سال ۱۳۰۱ خورشیدی سید ابوالحسن حائری‌زاده نماینده یزد به مجلس پیشنهاد داد که ابرکوه از اصفهان جدا و جزو یزد شود. وزارت داخله هم با این پیشنهاد موافق بود. مجلس پیشنهاد حائری زاده را قابل توجه دانست و برای تدوین طرح به کمیسیون سپرد.
ابرکوه تا سال ۱۳۶۶ جزء استان فارس بود و بخشی از شهرستان آباده بود که بعد از آن از استان فارس جدا و به استان یزد ملحق و به عنوان بخشی از شهرستان تفت قرار گرفت و از سال ۱۳۷۴ به شهرستان ابرکوه تبدیل شد.