stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
موریس

| جمهوری موریس République de Maurice  (فرانسوی) Repiblik Moris (Morisien) موریس | جمهوری موریس République de Maurice  (فرانسوی) Repiblik Moris (Morisien) موریس |
| --- | --- |
   پرچم    نشان ملی  :    پرچم    نشان ملی  
شعار: "Stella Clavisque Maris Indici" (لاتین) "ستاره و کلید اقیانوس هند": شعار: "Stella Clavisque Maris Indici" (لاتین) "ستاره و کلید اقیانوس هند"
سرود: سرود ملی موریس: سرود: سرود ملی موریس
جزایر جمهوری موریس به رنگ سیاه نمایش داده شده؛ مجمع‌الجزایر چاگوس و تروملین مورد ادعا موریس می‌باشند.: جزایر جمهوری موریس به رنگ سیاه نمایش داده شده؛ مجمع‌الجزایر چاگوس و تروملین مورد ادعا موریس می‌باشند.
پایتخت و بزرگترین شهر: پورت‌لوئیس
زبان(های) رسمی: ندارد (دوژور)
Languages spoken: ۸۴٫۰٪ کریول موریس ۵٫۳٪ زبان بوجپوری ۳٫۶٪ زبان فرانسوی ۷٫۱٪ غیره
گروه‌های قومی : همچنین ببینید Ethnic groups in Mauritius
دین(ها)  (سرشماری ۲۰۱۱): ۴۸٫۵۴٪ هندویسم ۳۲٫۷۱٪ مسیحیت —۲۶٫۲۶٪ کلیسای کاتولیک —۶٫۴۵٪ سایر مسیحیت ۱۷٫۳۰٪ اسلام ۱٫۴۵٪ دیگر/بی‌دین
نام(های) اهلیت: Mauritian
حکومت: حکومت متمرکز جمهوری پارلمانی
• رئیس‌جمهور : Prithvirajsing Roopun
• نخست‌وزیر : Pravind Jugnauth
• رئیس مجلس ملی : Sooroojdev Phokeer
 :  
قوه مقننه: مجلس ملی
استقلال از بریتانیا: استقلال از بریتانیا
• قانون اساسی موریس : ۱۲ مارس ۱۹۶۸
• جمهوری : ۱۲ مارس ۱۹۹۲
 :  
مساحت: مساحت
• کل: ۲٬۰۴۰ کیلومتر مربع (۷۹۰ مایل مربع) (۱۷۰ام)
• آبها (٪): ۰٫۰۷
جمعیت: جمعیت
• برآورد سال ۲۰۱۹: ۱٬۲۶۵٬۴۷۵ (۱۵۸ام)
• سرشماری ۲۰۱۱: ۱٬۲۳۷٬۰۹۱
• تراکم: ۶۱۸٫۲۴ بر کیلومتر مربع (۱٬۶۰۱٫۲ بر مایل مربع) (۱۰ام)
تولید ناخالص داخلی (GDP)  برابری قدرت خرید (PPP): برآورد ۲۰۱۹ 
• کل: $۳۱٫۷۰۵ بیلیون (۱۳۳ام)
• سرانه: $۲۵٬۰۲۹ (۶۱ام)
تولید ناخالص داخلی (GPD) (اسمی): برآورد ۲۰۱۹ 
• کل: $۱۴٫۸۱۲ میلیارد (۱۲۹ام)
• سرانه: $۱۱٬۶۹۳ (۶۴ام)
شاخص جینی (۲۰۱۷): ۳۶٫۸ 
شاخص توسعه انسانی (۲۰۱۸):  ۰٫۷۹۶ ۶۶ام
واحد پول: روپیه موریس (MUR)
منطقه زمانی: یوتی‌سی+۴ (MUT)
گاه‌شماری: dd/mm/yyyy (پس از میلاد)
جهت رانندگی: چپ
پیش‌شماره تلفنی: +۲۳۰
کد ایزو ۳۱۶۶: MU
دامنه سطح‌بالا: .mu
موریس (فرانسوی: Maurice) با نام رسمی جمهوری موریس (انگلیسی: Republic of Mauritius)، کشور جزیره‌ای در جنوب آفریقا و اقیانوس هند است که در حدود ۹۰۰ کیلومتری شرق ماداگاسکار واقع شده‌است. جمعیت این کشور یک میلیون و ۳۰۰ هزار نفر و پایتخت آن پورت لوئیس است. این کشور قانوناً زبان رسمی ندارد اما در عمل انگلیسی و فرانسوی به عنوان زبان‌های رایج اصلی عمل می‌کنند. واحد پول این کشور روپیه موریس است.
این کشور در قرن شانزدهم میلادی ابتدا مستعمره پرتغال و سپس هلند (قرن ۱۷) شد. در سال ۱۷۱۵ جزیره تحت کنترل فرانسوی‌ها درآمد و در طی جنگ‌های ناپلئونی در سال ۱۸۱۰ جزیره توسط نیروهای انگلیسی اشغال شد. در سال ۱۹۶۸ این کشور استقلال خود را از انگلستان به دست آورد.
تاریخ

دریانوردان عرب اولین کسانی بودند که این جزیره خالی از سکنه را در حدود سال ۹۷۵ کشف کردند و آن را دینا آروبی نامیدند. اولین کشف تأیید شده این جزیره از سوی اروپاییان در سال ۱۵۰۷ توسط ملوانان پرتغالی بود که البته آن‌ها سپس علاقه چندانی به این جزایر نشان ندادند. هلندی‌ها در سال ۱۵۹۸ مالکیت این جزایر را به دست گرفتند و رشته‌ای از سکونتگاه‌های موقت را طی یک دوره حدود ۱۲۰ سال در آن ایجاد کردند، اما تلاش‌های خود در این زمینه را در سال ۱۷۱۰ رها کردند. هلندیان این مستعمره را به افتخار ماوریتس، شاهزاده اورانژ، جزیره موریس نامیدند.
فرانسه در سال ۱۷۱۵ کنترل موریس را به دست گرفت و نام آن را به «ایل دو فرانس» (جزیره فرانسه) تغییر داد. در سال ۱۸۱۰، این جزیره توسط بریتانیای کبیر تصرف شد و چهار سال بعد فرانسه موریس و مناطق وابسته آن را به بریتانیا واگذار کرد و بریتانیایی‌ها نام پیشین جزیره را به آن برگرداندند. موریس به عنوان مستعمره بریتانیا شامل رودریگز، آگالگا، سنت براندون، تروملین، مجمع الجزایر چاگوس، و تا سال ۱۹۰۶، سیشل بود. حاکمیت بر تروملین بین موریس و فرانسه مورد مناقشه است، زیرا به‌طور خاص در معاهده پاریس ذکر نشده‌است. موریس تا زمان استقلال در سال ۱۹۶۸ عمدتاً مستعمره کشاورزی بریتانیا باقی ماند. موریس اکنون عضو اتحادیه کشورهای همسود (مشترک‌المنافع بریتانیا) است.
جغرافیا

مقالهٔ اصلی: جغرافیای موریس
مساحت این کشور ۲۰۴۰ کیلومتر مربع است. (۱۱ برابر شهر واشینگتن و تقریباً ۳ برابر شهر تهران). خط ساحلی دور جزیره ۱۸۰ کیلومتر است که تمامی آن از ماسه‌های نرم، سفید و درخشان پوشیده شده‌است. این کشور در نیمکره جنوبی زمین واقع شده‌است، بنابراین فصول آن برعکس نیمکره شمالی است.
میانگین دمای هوا در زمان سفر نوروزی: روز: ۲۸+ الی ۳۰ + شب: ۲۰+ الی ۲۲+ دمای آب: ۲۶+ الی ۲۸+ درجه سانتیگراد. اختلاف زمان موریس با تهران تنها نیم ساعت است. (زمان رسمی موریس: ۰۴:۰۰، زمان رسمی ایران: ۰۳:۳۰)
تقسیمات کشوری

جزیره موریس خود به ۹ بخشداری تقسیم شده‌است (نام مرکز بخش‌ها در میان دوکمان آمده):
بلک ریور (تامارین)
فلاک (سنتر دو فلاک)
ناحیه گرند پورت (ماهبورگ)
موکا (موکا)
پامپلموسس (پامپلموسس)
ناحیه پلن ویلهم (روزهیل)
پورت لوئیس (پورت لوئیس)
ناحیه ریویر دو رمپار (پودر دو اور)
ساوانه (سوئیاک)
سه جزیره یا جزیره‌گروه دیگر که متعلق به موریس هستند عبارت‌اند از:
جزایر آگالگا
آبتل‌های کارگادوس کاراخوس
جزیره رودریگز
سیاست

نوع حکومت در این کشور جمهوری دموکرات است و به صورت ایالتی مدیریت می‌شود. آمینه غریب اولین رئیس‌جمهور زن کشور موریس است که از سال ۲۰۱۵ تاکنون این سمت را بر عهده دارد.
موریس روابط قوی و دوستانه با کشورهای مختلف قاره آمریکا، آفریقایی، آسیایی، اروپایی و اقیانوسیه دارد. موریس روابط دیپلماتیک با چین و روابط دریایی با اتحاد جماهیر شوروی در آوریل ۱۹۷۲(میلادی) برقرار کرد. این کشور عضو سازمان تجارت جهانی، سازمان ملل متحد، اتحادیه آفریقا، جامعه توسعه جنوب آفریقا، کمیسیون اقیانوس هند و تشکیل انجمن ریموند اقیانوس هند است. در تاریخ دوشنبه ۱۳۹۶/۰۳/۱۵به دنبال قطع رابطه و تحریم قطر از طرف کشورهای عربستان سعودی، امارات متحده عربی، بحرین، مصر و لیبی، کشور موریس نیز به این جمع اضافه شد.
قوانین حاکم موریس تا حدی از قوانین مدنی فرانسه و قوانین بریتانیا مشتق شده‌است. موریس هم‌اکنون دموکراتیک‌ترین کشور قاره آفریقا محسوب می‌شود.
در سال ۱۹۴۱ میلادی، رضاشاه پهلوی به خواست بریتانیا از سمت خود برکنار و توسط نیروهای بریتانیایی از بندرعباس به جزیرهٔ موریس تبعید شد. سپس وی به شهر ژوهانسبورگ در آفریقای جنوبی منتقل شد و در همان‌جا در تاریخ ۴ مرداد ۱۳۲۳ درگذشت.
مردم و فرهنگ

جمعیت این کشور ۱٬۳۰۰٬۰۰۰ نفر می‌باشد که از نژادهای متنوع تشکیل شده‌است. (هندی، چینی، اروپایی و آفریقایی). زبان رسمی اداری این کشور انگلیسی است ولی مردم به دو زبان انگلیسی و فرانسوی تسلط کامل دارند. دین مردم کشور: ۴۸٪ هندو، ۳۲٪ مسیحی، ۱۷٪ مسلمان و ۳٪ سایر ادیان.
تعطیلات عمومی موریس ترکیبی از چندین فرهنگ در تاریخ موریس است. تمام تعطیلات عمومی مربوط به جشنواره تاریخی-مذهبی است. جشنواره‌های هندو، جشنواره‌های چینی، جشنواره‌های مسلمان، و همچنین جشنواره‌های مسیحی نیز وجود دارد.
ساختمان‌های موریس انواع طرح‌ها، مواد، و عنصرهای تزئینی منحصر به فرد از نوع بافت تاریخی اقیانوس هند و استعمار اروپا است.
اقتصاد

واحد پول این کشور روپیه موریس است. ۱ دلار = ۳۰ روپیه موریس، ۱ یورو = ۴۰ روپیه موریس. ولتاژ برق موریس ۲۲۰ ولت ۵۰ هرتز است که مشابه سیستم برق ایران می‌باشد.
این کشور مبادله اطلاعات را به صورت خودکار بر اساس استاندارد گزارش مشترک و قانون اخذ مالیات بر حساب‌های افراد خارجی اعمال کرده‌است. موریس عضو گروه ضد پول‌شویی و مبارز با انواع جرایم و جنایت‌های مالی است. اجرای استانداردهای مالیاتی بین‌المللی در این کشور مورد توافق صورت گرفته‌است.
گردشگری

موریس یک مقصد گردشگری بزرگ است، گردشگری چهارمین عامل اقتصاد این کشور است. هوای گرمسیری با دریای آبی روشن، سواحل و جانوران آبزی همچنین با جمعیت چند قومی و فرهنگی، برای گردشگران جذاب است.
از سال ۲۰۰۵ حمل و نقل اتوبوس عمومی برای دانش‌آموزان و افراد معلول، شهروندان ارشد رایگان است. در حال حاضر هیچ راه‌آهنی در موریس وجود ندارد.
تنها فرودگاه بین‌المللی برای هوانوردی غیرنظامی، فرودگاه بین‌المللی فرودگاه بین‌المللی سر سیوساگور رامگولام است. دولت برای حل مشکل ترافیک، پروژه مترو سریع‌السیر که از پورت لوئیس تا کورپیپ است را آغاز کرده‌است.
موریس از جاذبه‌های توریستی متنوعی بهره‌مند می‌باشد؛ علاوه بر سواحل بسیار زیبا، رودخانه، مرداب، کوه، جنگل‌های زیبا، گونه‌های جانوری و گیاهی فراوان، دهانه‌های آتشفشانی، آبشار و آثار تاریخی را نیز می‌توان در این جزیره مشاهده نمود.
سازمان جهانی جهانگردی موریس را به عنوان یکی از ده مقصد برتر توریستی دنیا معرفی نموده‌است.
مارک توین، نویسنده مشهور آمریکایی، خالق آثاری از قبیل ماجراهای تام سایر، هاکلبری فین، شاهزاده و گدا جزیره موریس را چنین توصیف نموده‌است: «موریس نمونه‌ای از بهشت روی زمین است.»
جزیره موریس با وسعتی ۴ برابر شهر تهران (۲۰۴۰ کیلومتر مربع) و ۱۸۰ کیلومتر نوار ساحلی ماسه‌ای سفید و طبیعتی گرمسیری از مقصدهای گردشگری است. یکی از بزرگ‌ترین دیواره‌های مرجانی جهان در پیرامون این جزیره واقع شده‌است.
جاذبه‌های گردشگری دیگر عبارتند از: پارک جنگلی کازلا، باغ پرندگان و پارک لاک‌پشت‌های غول پیکر و پارک ماجراجویی زیپ لاینر، منطقه حفاظت شده بلک ریور و آبشار شاماقل، زمین هفت رنگ، باغ گیاه‌شناسی سلطنتی موریس، معبد گانگا تالئو، مجسمه شیوا تنها بخشی از دیدنی‌های جزیره موریس محسوب می‌گردند.
غذاهای موریسی ترکیبی از غذاهای هندی، چینی و فرانسوی هستند که به غذاهای کریولی مشهور هستند. موریسی‌ها رقص‌ها و موسیقی مخصوص به خود را دارند که بیشتر از فرهنگ مردم قاره آفریقا الهام گرفته و کمتر از مردم آسیایی.
یادداشت ها

↑  The Mauritian constitution makes no mention of an زبان رسمی. The Constitution only mentions that the official language of the National Assembly is English; however, any member can also address the chair in French.
↑  Language most often spoken at home, as per 2011 Census.
| داده‌های کتابخانه‌ای  | داده‌های کتابخانه‌ای  |
| --- | --- |
عمومی:  ISNI 1  2  ویاف 1  ورلدکت (از طریق ویاف) 
کتابخانه‌های ملی:  اسپانیا  فرانسه (داده‌ها) 2 (داده‌ها)  3 (داده‌ها)  اوکراین  آلمان  اسرائیل  ایالات متحده آمریکا  ژاپن  جمهوری چک  استرالیا  سوئد 
نهادهای پژوهش هنری:  کولتورناو (نروژ) 
سایر:  کاربرد چندوجهی اصطلاحات موضوعی  منطقهٔ موزیک‌برینز  بایگانی ملی (ایالات متحده)  ریرو (سوئیس) 1  سوداک (فرانسه) 1  پارلمان بریتانیا 
| ن ب واعضای قلمروهای مشترک‌المنافع | ن ب واعضای قلمروهای مشترک‌المنافع |
| --- | --- |
فعلی:  آنتیگوآ و باربودا  استرالیا  باهاما  بلیز  کانادا  گرنادا  جامائیکا  نیوزیلند جزایر کوک  نیوزیلند  نیووی  پاپوآ گینه نو  سنت کیتس و نویس  سنت لوسیا  سنت وینسنت و گرنادین‌ها  جزایر سلیمان  تووالو  بریتانیا 
قبلی:  باربادوس  سیلان  فیجی  گامبیا  غنا  گویان  هند  ایرلند  کنیا  مالاوی  مالت  موریس  نیوفاندلند1  نیجریه  پاکستان  رودزیا2  سیرالئون  آفریقای جنوبی  تانگانیکا  ترینیداد و توباگو  اوگاندا 
 1 Annexed by Canada in 1949 2 Rhodesia unilaterally declared independence in 1965, but this was not recognised internationally. Declared itself a republic in 1970. :  1 Annexed by Canada in 1949 2 Rhodesia unilaterally declared independence in 1965, but this was not recognised internationally. Declared itself a republic in 1970. 
رضاشاه پهلوی در تبعیدگاه موریس
قسمتی از ساحل گرمسیری
نگاره ماهواره‌ای جزیره موریس
رامین مظهر

| رامین مظهر | رامین مظهر |
| --- | --- |
زاده: ۱۳۷۴ بامیان
زمینه کاری: ادبیات
دانشگاه: دانشگاه کابل
رامین مظهر (متولد ۱۳۷۴) شاعر، خبرنگار، و روزنامه‌نگار اهل افغانستان است. او دانش‌آموختهٔ رشتهٔ زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه کابل است. شهرت وی بیشتر برای سرودن ترانه‌ای با عنوان «می‌بوسمت در بین طالب‌ها نمی‌ترسی» با صدای غوغا تابان است.
محتوای اشعار

شعرهای رامین مظهر بیانگر نسلی است که قربانی جنگ و استبداد دینی شده‌اند. او در گفتگو با بی‌بی‌سی فارسی می‌گوید: من اینجا هستم تا گواهی دهم بر انسان زمانه من چه گذشت. روزنامه هشت صبح نوشته است شعر رامین فراخوانی برای عمل‌گرایی است و خواننده انگیزه می‌دهد که علیه طالبانی شدن وضعیت قیام کند. نیویورک تایمز نیز نوشته شعر مظهر در موازات با فعالیت روشن‌گرایانه سیاسی‌اش حرکت می‌کند.
میترا فردوسی در مقاله‌ای در نشریهٔ وزن دنیا به نقد اشعار مظهر پرداخته است. او معتقد است صدای اعتراضی که از گوشه‌گوشه بلند است در شعر او شنیده می‌شود و جاهایی را که این صداها خفه می‌شوند نشان می‌دهد و درعین‌حال می‌کوشد نشان دهد که برای یک جوان در مسیر پوست‌اندازی اجتماعی و فرهنگی، تنها دلزدگی و استیصال در انتظار است.
اجرای اشعار

می‌بوسمت - اجرای غوغا تابان
زمستان است - اجرای حسن آذرمهر
سقوط - اجرای مسعود حسن‌زاده
رقص - اجرای غوغا تابان
کیستی؟ - اجرای غوغا تابان
بیک کوچک - اجرای غوغا تابان
کاخ قهوه

کاخ قهوه فدرال که در خیابان کالینز ملبورن در سال ۱۸۸۸ ساخته شد، بزرگ‌ترین و باشکوه‌ترین کاخ قهوه بود که تا به حال ساخته شده است. در سال ۱۹۷۳ تخریب شد.
کاخ قهوه یک هتل مسکونی اغلب بزرگ و آراسته بود که مشروبات الکلی سرو نمی‌کرد و بیشتر آن‌ها در اواخر قرن نوزدهم در استرالیا ساخته شدند.
یک هتل معمولی و بدون سرو مشروبات الکلی در سال ۱۸۲۶ توسط فعال گریت اسمیت در زادگاهش در پیتربورو، نیویورک، ایالات متحده افتتاح شد که نتوانست محبوبیتی نزد مردم محلی پیدا کند و از نظر تجاری نیز ناموفق بود.
هاوکر سیدلی پی.۱۳۹بی

| هاوکر سیدلی پی>  ۱۳۹بی | هاوکر سیدلی پی>  ۱۳۹بی |
| --- | --- |
Model of P.139B: Model of P.139B
کاربری: آواکس و COD aircraft
کشور سازنده: United Kingdom
تولیدکننده: هاوکر سیدلی
وضعیت: Cancelled 1966
کاربر اصلی: نیروی دریایی پادشاهی بریتانیا (Intended)
هاوکر سیدلی پی. ۱۳۹بی (به انگلیسی: Hawker Siddeley P.139B) یک هواپیمای ساختِ کارخانهٔ هاوکر سیدلی در کشور بریتانیا است. نخستین استفاده‌کنندهٔ این هواپیما نیروی دریایی پادشاهی بریتانیا بوده‌است.
بهمن (امشاسپند)

| وهومنه اندیشه نیک   | وهومنه اندیشه نیک   |
| --- | --- |
ایزد وهومنه بر روی سکه کوشانی: ایزد وهومنه بر روی سکه کوشانی
اطلاعات کلی: اطلاعات کلی
نام‌های دیگر:: وُهْمَن، بَهْمَن، وهو مینو، وهیشتا مینو
دین دبیره:: 𐬬𐬊𐬵𐬎 𐬨𐬀𐬥𐬀𐬵
جنسیت:: ایزد (نرینه)
دوران پیدایش:: زرتشت
رده:: نگهبان چارپایان، نخستین آفریدهٔ اهورامزد، قدرتمندترین نیرو در کارزار با نابسامانی‌های گیتی
نماد:: پاکی، خرد، دانایی، گفتار نیک
وابستگی:: ایزدان سی و سه‌گانه، ایزدان نگهبان روزهای ماه، ایزدهای دوازده‌گانه، امشاسپندان
نگهبان روز:: دوم هر ماه
ایزدان همکار:: گوش، رام، ماه
گل:: یاسمن
جشنواره‌ها:: بهمنگان، نبر روز
نسک:: اَمِشَ سپنتَه
دشمن:: اکومن
همتاها: همتاها
همتای ابراهیمی:: جبرئیل
وُهُومَنَهْ، وُهْمَن یا بَهْمَن (اوستایی: 𐬬𐬊𐬵𐬎 𐬨𐬀𐬥𐬀𐬵 = وُهو مَنَهْ) یکی از هفت اَمِشاسْپَند و به معنی اندیشه و منش نیکو، از جلوه‌ها، تجلیات، صفات و القاب خداوند و برترین جلوه پس از سپند مینو است. در بُنْدَهِشْن آمده که اورمزد دعای معروف یَثا اَهُو وَیْریو را در مقابله با اهریمن بر زبان آورد که بر اثر آن، اهریمن وحشت‌زده در تاریکی افتاد و سه هزار سال بیهوش ماند.
اورمزد سپس به آفرینش گیتی پرداخت که عبارتند از آسمان، بهمن، روشنی گیتی همراه با آیین مزدیسنا، و بعد دیگر امشاسپندان که همکاران بهمن هستند. تجلیات و نمودهای اورمزد، گاهی به صورت موجودات آفریده شده توسط او هم در نظر گرفته می‌شوند، و گفته می‌شود که اورمزد آنها را بر حسب ارادهٔ خود آفریده است تا در نگهبانی عالم و نبرد با اهریمن یاور وی باشند. اینها، بهمن، اردیبهشت، شهریور، سپندارمذ، خرداد و امرداد هستند. در آیین مزدیسنا، مشخصهٔ اصلی خداوند، روح نیکوکار یا آفریننده است (سپنت مینو). این مشخصه منحصراً به خدا تعلق دارد، اما جلوه‌های دیگر، تجلیاتی از خدا هستند که انسان می‌تواند در هر یک از آنها سهیم شود؛ این جلوه‌ها در واقع اسباب و وسایلی‌اند که خدا را به انسان و انسان را به خدا نزدیک می‌کنند. زرتشت می‌گوید که هر که به اهورامزدا روی آورد (راه راستی یا اَشَه را در پیش گیرد) و از او اطاعت کند، از طریق کارهای اندیشهٔ نیک (نیک‌منشی) به کمال و بی‌مرگی خواهد رسید. به واسطهٔ اندیشهٔ نیک است که آدمیان راه راستی را دنبال می‌کنند و به کمال و بی‌مرگی دست می‌یابند و بدان وسیله به شهریاری می‌رسند. بدین‌گونه است که انسان می‌تواند در سرشت خدا سهیم باشد. در حقیقت وظیفهٔ دینی انسان این است که با منبع غایی یا آفریدگار یکی باشد.
بهمن و امشاسپندان

مباحثات فاضلانهٔ بسیاری دربارهٔ اصل و منشأ این جلوه‌ها انجام شده است. بعضی برآنند که اصل و منشأ این شخصیت‌ها، خدایان باستانی هستند. اما اصل آنها هرچه باشد، آنچه بیش از همه مهم است، آرمان‌های والا و احساسات و اندیشه‌های متعالی و عمیقی است که در پس آنها نهفته است. در دین زرتشتی متأخرتر، تصویرپردازی تخیلی بیشتری دربارهٔ این شخصیت‌ها - که آنها را با فرشته‌های بزرگ مسیحی مقایسه کرده‌اند - صورت گرفته است؛ اهورامزدا را با روح آفریننده یا سپنته مینیو یکی دانسته‌اند و سْرَوْشَه (سروش) به تعداد امشاسپندان اضافه شده تا ساخت هفتگانهٔ سلسله‌مراتب ایزدی تکمیل شود. همهٔ هفت امشاسپند بر تخت‌های زرین در کنار اهورامزدا در اقامتگاه خود یعنی خانهٔ سرودها جای دارند؛ یعنی همان عرش که راستکاران پس از مرگ به آن می‌رسند. هر یک از امشاسپندها وظیفه‌ای دارند و بخشی از آفرینش الهی را پشتیبانی می‌کنند. وظیفهٔ بهمن، حمایت از حیوانات است.
بهمن، نخستین زادهٔ اهورامزدا است و در طرف راست او می‌نشیند و تقریباً نقش مشاور او را دارد. او موکل و پشتیبان حیوانات سودمند در جهان است، اما با این حال با انسان و اندیشهٔ نیک انسان نیز ارتباط دارد؛ چرا که مظهری از خرد آفریدگار است. چون در واقع از طریق اندیشهٔ نیک است که می‌توان به شناخت دین بهی رسید. بهمن اندیشهٔ نیک را به ذهن آدمیان می‌برد و آنان را به سوی آفریدگار راهبری می‌کند. او همچنین گزارشی روزانه از اندیشه و گفتار و کردار مردمان تهیه می‌کند. در پایان جهان هم کردار مردمان را می‌سنجد. پس از مرگ، بهمن به روان پارسایان خوشامد می‌گوید و آنها را به بالاترین قسمت بهشت رهنمون می‌شود. در پسِ این تصویرپردازی، باز هم این اعتقاد وجود دارد که اندیشهٔ خوب، مظهر خِرَد خداست؛ که در وجود انسان فعال است و انسان را به سوی خدا رهبری می‌کند؛ زیرا از طریق اندیشهٔ نیک است که می‌توان به شناخت دین بهی رسید. دیوهایی که با بهمن دشمن هستند، عبارتند از اَیْشْمَه (خشم) و آز (غلط‌اندیشی)، و بالاتر از همه، اَکَه‌مَنَه یا اَکُومَن (اندیشهٔ بد؛ یا بی‌نظمی، Aköman).
بهمن و امشاسپندان > یاوران و همکاران بهمن

همکاران بهمن در میان ایزدان، ایزد ماه و ایزد گوش هستند. ایزدان رام، سپهر و زروان نیز در زمرهٔ یاران او به‌شمار آمده‌اند. این امشاسپند، نمادی مردانه دارد.
بهمن و امشاسپندان > بهمن و تیشتر

در مبارزهٔ تیشتَر با دیو اَپوش که دیو خشکی و خشکسالی است، بهمن امشاسپند به همراه مینوی خرد، ایزد باد، ایزد بُرز (اپام نپات)، ایزد هوم و فروهر نیکان به یاری تیشتر می‌شتابد.
نقش بهمن > ارتباط با چهارپایان

در بندهشن آمده که هنگامی که چهارپایان می‌میرند، تن آنها به زمین، جانشان به گوشورن، روانشان به ایزد رام و مینویشان به بهمن می‌پیوندد تا به این ترتیب از میان نروند.
نقش بهمن > گسترش دینی زرتشت

برای اینکه ایمان گشتاسپ در دین استوار شود و به تبلیغ آن بپردازد، اورمزد، بهمن و اردیبهشت امشاسپند و ایزد آذر  را به صورت موجوداتی مادی به دربار گشتاسپ فرستاد. گشتاسپ نخست گمان برد که آنان سواران ارجاسپ‌اند که به خانهٔ او فرودآمده‌اند، اما هنگامی که لب به سخن گشودند، دانست که فرستادگان اورمزدند. ایزد آتش به گشتاسپ گفت که اگر پرستش اورمزد و ایزدان را بپذیرد و دست از پرستش دیوان بردارد، فرمانروایی طولانی و زندگی دراز و ثروت و پسری همچون پَشوتن خواهد یافت. اما اگر نپذیرد، آنها به کرکس‌ها فرمان می‌دهند که گوشت او را بخورند، و استخوان‌هایش بر زمین افتد. با این همه، گشتاسپ از ترس ارجاسپ در پذیرفتن دین تردید داشت… پس از کش‌وقوس‌های بسیار، سرانجام حقانیت دین و دعوت زرتشت از طریق این فرستادگان اورمزد برای گشتاسپ روشن شد و تردیدها از اندیشهٔ شاه کنار رفت.
در ارداویراف‌نامه

در سفر آن‌جهانی ویراز مقدس (ارداویراف یا ارداویراز) گفته شده که سروش و موجودات آسمانی دیگر، ویراز را از پل چینْوَت عبور دادند و در آن سوی پل، فْرَوَشی‌های آسمانی به پیشواز او آمدند و او را به هَمِیستگان بردند که جایگاه کسانی است که اعمال نیک و بدشان با هم برابر است. مجازات این افراد فقط گرما و سرماست. سپس ویراز از آنجا به طبقات مختلف بهشت رفت. نخست به طبقهٔ ستارگان (ستاره پایه) رسید که «در آنجا از اندیشهٔ نیک پذیرایی می‌شود». در آنجا، روان‌ها که فروغشان مانند ستارگان است، درخشان و پرشکوه بر تخت نشسته‌اند. در طبقهٔ بعدی، یعنی طبقهٔ ماه (ماه پایه)، روان‌هایی هستند که از «گفتار نیک پذیرایی می‌کنند». گرچه این روان‌ها احتمالاً همهٔ دستورات دین زرتشتی را انجام نداده‌اند، با این وجود جایشان در بهشت است، چرا که اعمال نیک بسیار انجام داده‌اند و در این هنگام، «فروغ آنان همانند روشنایی ماه است». سومین طبقه، طبقهٔ خورشید (خورشید پایه) است که در آنجا به فرمانروایان نیک‌کردار و نیکوخصال، به این سبب که با اعتقاد به وظیفهٔ دشوار خود عمل کرده‌اند، پاداش داده می‌شود. طبقهٔ چهارم، گرودمان (بهشت برین) است که در آنجا بهمن، یعنی اندیشهٔ نیک به ویراز خوشامد می‌گوید و او را به حضور اهورامزدا می‌برد. در اینجا اقامتگاه‌های گوناگون درستکاران را به ویراز نشان دادند: کسانی که بخشنده بودند، کسانی که در زندگی دنیوی مراسم و مناسک دینی‌شان را با خلوص نیت انجام داده بودند، زنانی که برای شوهرانشان همسرانی خوب و وفادار بودند و شوهرانشان را سروران خود می‌دانستند. همین‌طور سکونتگاه برزگران و پیشه‌وران، کسانی که وظایفشان را مؤمنانه به انجام رسانده بودند، شبانان، کدخدایان، آموزگاران، پژوهندگان دین بهی و آشتی‌خواهان در این هنگام به ویراز نشان داده شد. همهٔ این افراد در میان فرش‌ها و بالش‌های زیبا در لذت و شادی بسیار به سر می‌بردند.
در دعاهای زرتشت

زرتشت از منجیان خود به گونه‌ای غیراساطیری سخن می‌گوید. وی از آنان به عنوان سودبخشندگان (ترجمهٔ تحت‌اللفظی سَوْشْیَنْت) نام می‌برد که: «از طریق اندیشهٔ نیک (وُهُومَنَه) در اعمال خود می‌کوشند تا قضاوتی را که تو، ای سرور دانا کرده‌ای، به عنوان راستی (اَشَه) به اجرا درآورند، زیرا اینان دشمنان خشم (اَئِشْمَه) آفریده شده‌اند» (یسن ۴۸، بند ۱۲، دوشن گیمن، سرودها، ص ۳۹).
نگاره‌های بهمن

روی یکی از سکه‌های کوشانی تصویری از شخصی دیده می‌شود که بر تخت نشسته و عصایی در دست و دیهیمی به سر دارد؛ یعنی پوششی سلطنتی که تماماً بر قدرت شاهانهٔ شخص دلالت می‌کنند. بسیاری از دانشمندان، این تصویر را نشان دهندهٔ امشاسپند بهمن می‌دانند.
ارتباط با جبرئیل

جبرئیل در ادیان ابراهیمی از وهومنه در دین زرتشتی الگوبرداری شده است. وهومنه بر زرتشت ظاهر می‌شود و ماهیت واقعی خدا و عهدش را با انسان آشکار می‌سازد. همان نقشی که بعدها جبرئیل در ادیان ابراهیمی ایفا کرد.
گرشاسب در کنار زرتشت.
پیکره نیم تنه زرتشت سپیتمان.
جبرئیل اثر لئوناردو داوینچی.
پروفسور ایکس

Comics character
| پروفسور ایکس | پروفسور ایکس |
| --- | --- |
اطلاعات انتشاراتی: اطلاعات انتشاراتی
ناشر: مارول کامیکس
نخستین حضور: مردان-ایکس شمارهٔ ۱ (سپتامبر ۱۹۶۳)
پدیدآور: استن لی (نویسنده) جک کربی (طراح)
اطلاعات داستانی: اطلاعات داستانی
نام کامل: چارلز فرانسیس اگزاویر
گونه: انسان جهش‌یافته
وابستگی به تیم: مردان ایکس روشن ضمیران جهش‌یافته‌های جدید
هم‌دستان: ولورین، استورم، مگنیتو
نام‌(های) مستعار: دکتر X، مؤسس، جنگ سالار، یورش
توانایی‌ها:  هوشی در سطح یک نابغه  توانایی دورآگاهی بسیار گسترده شامل: خواندن ذهن، کنترل ذهن، همدلی، تغییر دادن و پاک کردن حافظه، ایجاد توهم، کنترل میزان قدرت سایر جهش یافته‌ها به وسیلهٔ (در اصطلاح) قفل کردن ذهن آنها، ایجاد درد و معلولیت‌های ذهنی و جسمی به‌طور موقتی، انتقال روح خود به بدن افراد دیگر دورجنبی با استفاده از ذهن  استراتژیست ماهر 
چارلز فرانسیس اگزاویر معروف به پروفسور ایکس (به انگلیسی: Professor X)، یک شخصیت خیالی در کتاب‌های کامیک منتشر شده توسط مارول کامیکس است، که به عنوان رهبر و مؤسس مردان ایکس به‌شمار می‌رود. این شخصیت توسط نویسنده استن لی و طراح جک کربی خلق شده است و برای اولین بار، در نخستین مجلهٔ مردان-ایکس در سپتامبر ۱۹۶۳ میلادی معرفی شد.
پروفسور ایکس عضو یکی از زیرشاخه‌های بشریت با نام جهش‌یافته‌ها به‌شمار می‌رود. وی مؤسس و رهبر اصلی گروه مردان ایکس و بنیان‌گذار مدرسهٔ جهش‌یافته‌ها است. او غالباً به عنوان نمایندهٔ انسان‌های جهش‌یافته شناخته می‌شود. هدف او (و مردان ایکس) حفاظت از انسان‌ها در برابر جهش یافته‌های شرور و تضمین امنیت سایر جهش یافته‌ها در برابر خطرات احتمالی انسان‌های عادی است. به همین دلیل او مجبور به مقابله با بعضی از انسان‌ها و بسیاری از جهش یافته‌های دیگر (از جمله دوست سابقش مگنیتو و گروهش) می‌شود.
او همچنین مخترع دستگاهی به نام سیریبرو است که با استفاده از آن می‌تواند تا فواصل بسیار دور جهش‌یافته‌ها را پیدا کند.
پروفسور ایکس از کمر به پایین فلج می‌باشد. او از ویلچری استفاده می‌کند که روی چرخ‌های آن علامت "X" دیده می‌شود. وی در نوجوانی و کمی پس از آشکار شدن توانایی‌های ویژه‌اش، شروع به از دست دادن موهای سر خود کرد تا این که کاملاً کچل شد.
پاتریک استوارت تا به حال نقش او را در هفت قسمت از مجموعه فیلم‌های مجموعه فیلم‌های مردان ایکس ایفا کرده است. در حالی که جیمز مک‌آووی نقش چارلز اگزاویر جوان را در فیلم‌های مردان ایکس: کلاس اول، مردان ایکس: آپوکالیپس و دارک فینکس ایفا کرده است، و هر دوی آن‌ها در فیلم مردان ایکس: روزهای گذشته آینده، در دو بازهٔ زمانی مختلف (زمان حال و گذشته) به ایفای نفش پرداخته‌اند. لارنس بلچر هم در فیلم مردان ایکس: کلاس اول نقش دورهٔ نوجوانی او را بازی کرده است.
این شخصیت همچنین در پویانمایی و سریال‌های زیادی نیز حضور داشته است. به علاوه، در بسیاری از بازی‌های ویدئویی مرتبط، پروفسور ایکس یکی از شخصیت‌های بازی است که معمولاً به علت معلولیتش، نمی‌توان کنترل وی را بدست گرفت.
شخصیت در نگاهی کلی

در دنیای خیالی مارول، گروهی از انسان‌ها در نتیجهٔ جهش ژنتیکی (که در دوران جنینی اتفاق می‌افتد)، از قدرت‌های ویژه‌ای برخوردار هستند که معمولاً این قدرت‌ها در دورهٔ نوجوانی آشکار می‌شود. این افراد جهش‌یافته (به انگلیسی: Mutant) نامیده می‌شوند.
پروفسور ایکس، یکی از این انسان‌های جهش یافته است. وی مؤسس و رهبر اصلی گروه مردان ایکس و بنیان‌گذار مدرسهٔ جهش یافته‌ها است. بعضی از نهادهای دولتی و گروهی از انسان‌های معمولی (و همین‌طور جهش‌یافته)، او را به عنوان نماینده جهش یافته‌ها به رسمیت می‌شناسند؛ و او را مسئول اصلی گفتگو و حفظ صلح بین دو گروه می‌دانند.
شخصیت در نگاهی کلی > رؤیای اگزاویر

پروفسور ایکس رؤیایی بزرگ در سر دارد: این که جهش یافته‌ها و سایر انسان‌ها بتوانند با صلح و آرامش در کنار یکدیگر زندگی کنند و با هم برابر باشند. تحقق پیدا کردن این رؤیا اصلاً کار آسانی نیست، ولی پروفسور به همراه شاگردان مدرسه و گروه ابرقهرمانی‌اش، تمام تلاششان را در این راه می‌کنند.