stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
چرخه اکسید آهن

دیاگرام ساده شدهٔ چرخهٔ اکسید آهن
چرخهٔ اکسید آهن (Fe3O4‎ و FeO) یک چرخهٔ گرماشیمی دو مرحله‌ای است که در تولید هیدروژن کاربرد دارد. این چرخه بر پایهٔ کاهش و پس از آن اکسایش یون‌های آهن استوار است. کاهش و اکسایش بویژه برای Fe3+‎ به Fe2+‎ است.
گام‌های این چرخه عبارتند از:
M(II)Fe2(III)O4 → M(II)O + 2Fe(II)O + ½O2 (کاهش)
M(II)O + 2Fe(II)O + H2O → M(II)Fe2(III)O4 + H2 (اکسایش)
در رابطه‌های بالا، M می‌تواند خود آهن، کبالت، نیکل، منگنز، روی یا ترکیبی از آنها باشد. گام نخست در دمایی بالاتر از ۱۴۰۰ درجهٔ سانتیگراد روی می‌دهد و گام دوم در دمایی کمتر از ۱۰۰۰ درجهٔ سانتیگراد.
پرچم کوبا

پرچم کوبا
اندازه‌های پرچم
پرچم سسپدس
پرچم کوبا با تناسب ۱:۲ در تاریخ ۲۰ مه ۱۹۰۲ پذیرفته شد. طراحی این پرچم به ۱۸۴۹ و ژنرال نارسیسو لوپز باز می‌گردد. لوپز زادهٔ ونزوئلا و ساکن ایالات متحده آمریکا بود و تلاش داشت تا کوبا را از استعمار اسپانیا برهاند. با استقلال کوبا از اسپانیا این پرچم به‌عنوان پرچم ملی کشور برگزیده شد. همچنین برای گرامیداشت یاد کارلوس مانوئل دِ سِسپدِس، استقلال‌طلب کوبایی و آغازگر قیام مشهور ۱۰ اکتبر ۱۸۶۸ موسوم به Grito de Yara که به جنگ ۱۰ ساله با اسپانیا انجامید، پرچمی را که او در این قیام استفاده نمود و به‌عنوان پرچم استقلال‌طلبان کوبایی پذیرفته شده بود را در مراسم رسمی در کنار پرچم کوبا می‌آویزند.
طرح

پرچم ملی کوبا از پنج نوار افقی هم‌اندازهٔ آبی و سفید تشکیل شده که به صورت یکی در میان و به ترتیب آبی-سفید-آبی-سفید-آبی قرار گرفته‌اند. در بخش اهتزاز پرچم مثلث متساوی‌الاضلاع سرخ رنگی با ستارهٔ پنج‌پر سفیدی در میان آن قرار دارد که قاعدهٔ آن در اهتزازگاه پرچم واقع شده است.
نمادشناسی

در پرچم کوبا:
نوارهای آبی‌رنگ نماد سه بخش قدیمی جزیره واقع در مرکز، شرق و غرب آن
نوارهای سفید نماد پاکی و قدرت آرمان استقلال
مثلث متساوی الاضلاع نماد برابری، برادری و آزادی و رنگ سرخ آن نشانگر خون‌های ریخته‌شده در راه کسب استقلال
تک‌ستارهٔ سفید یا Estrella Solitaria که برگرفته از پرچم تگزاس است نماد آزادی مطلق مردم و روشنگر راه رسیدن به آزادی است.
پرچم‌های مشابه

پرچم پورتوریکو به پرچم کوبا شباهت دارد با این تفاوت که رنگ نوارها و مثلث آن عکس پرچم کوباست.
پرچم پورتوریکو
جنگ نفت‌کش‌ها

برای فیلمی به همین نام، جنگ نفت‌کش‌ها (فیلم) را ببینید.
جنگ نفت‌کش‌ها به مجموعه عملیات نظامی (هوا- دریا) بین سال‌های ۱۹۸۵ تا ۱۹۸۸ در خلیج فارس و در طول جنگ ایران و عراق گویند که طرفین درگیر جنگ و نیروی دریایی آمریکا (۲۴ ژوئیه ۱۹۸۷ تا ۲۶ سپتامبر ۱۹۸۸) علیه کشتی‌های تجاری و نظامی یکدیگر به کار می‌بستند. هدف عراق از به‌راه انداختن این جنگ جلوگیری از صادرات نفت ایران بود، اما در این کار شکست خورد. آمریکا نیز در این جنگ عملیاتی را در راستای ضربه زدن به ایران در مقابل عملیات مین گذاری مسیرهای بین‌المللی دریایی توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی انجام داد. کشورهای عرب حوزه خلیج فارس نیز سعی کردند با در انزوا قرار دادن اقتصادی و سیاسی به ایران فشار وارد کنند. این نبرد در ۸ اوت ۱۹۸۸ با اعلام آتش‌بس دوجانبه خاتمه یافت. این جنگ بعد از نبردهای دریایی جنگ جهانی دوم دومین نبرد بزرگ دریایی قرن بیستم به‌شمار می‌رود که آمریکا در آن درگیر شده است. در پایان این نبرد، ایران و عراق هرکدام به دلایل مخصوص به خود نتوانستند به طرف مقابل ضربه کاری وارد نمایند. ایران به دلیل نداشتن هواپیماهای کافی و عراق نیز به دلیل ضعف مهارتی خلبانانش. وحشت خلبانان عراقی از رویارویی با سامانه‌های پدافند هوایی ایران موجب می‌شد که آن‌ها از ارتفاع بالاتری اقدام به بمباران نمایند که به دلیل نداشتن مهارت و آموزش کافی، بیشتر بمب‌ها و موشک‌ها به هدف اصابت نمی‌کرد و این موضوع قدرت حملات هوایی عراق را کاهش داده بود. در این نبرد بین ۴۱۱ تا ۵۴۳ کشتی از انواع گوناگون مورد حمله قرار گرفتند.
حساسیت نبرد

تأمین ۷٪ نفت مورد نیاز آمریکا، ۲۵٪ نفت اروپای غربی و ۶۰٪ نفت ژاپن، از طریق منابع نفتی کشورهای حوزه خلیج فارس میسر بود. بر این اساس آمریکا سعی می‌کرد از طریق حضور نظامی فعال در این منطقه امنیت صادرات نفت مورد نیازش را تأمین کند.
با حمله عراق به نفت‌کش‌ها، ایران از سه طریق تحت فشار فزاینده قرار می‌گرفت:
الف-کاهش درآمد نفتی از طریق محدود شدن صدور نفت
ب-افزایش هزینه‌های تولید و صدور نفت به دلیل انهدام منابع و پایانه‌های نفتی و افزایش حق بیمه نفت‌کش‌های خارجی
ج-دسیسه کشورهای صادرکننده نفت به ویژه عربستان سعودی و کویت در افزایش صدور نفت و کاهش قیمت آن. این روند تا آن‌جا پیش رفت که با وجود کاهش صادرات نفت از خلیج فارس قیمت نفت که در سال ۱۳۵۹ بشکه‌ای ۴۱ دلار بود، در سال‌های پایانی جنگ به ۱۵ دلار و در سال ۱۳۶۵ که یکی از سال‌های بحرانی جنگ بود تا ۸ دلار هم کاهش یافت.
نقش سوریه

سوریه خط لوله نفت کرکوک را که از خاکش می‌گذشت و به لبنان می‌رسید مسدود کرد و با این عمل صادرات نفت عراق تقریباً به نصف کاهش یافت. از صادرات نفت عراق از طریق خاک این کشور به دریایی مدیترانه جلوگیری به عمل آورد. در پی این اقدام سوریه، عربستان سعودی خط لولهٔ جدیدی از شهر الزبیر عراق به شهر ینبع در ۳۵۰ کیلومتری ریاض احداث کرد که منجر به بارگیری نفت عراق از سواحل دریای سرخ گردید. ترکیه نیز برای کمک به صادرات نفت عراق، اقدامی مشابه را در کشورش انجام داد.
سالشمار جنگ > ۱۹۸۱–۱۹۸۳

در سال ۱۹۸۱ عراق در مرحله اول به کشتیهای غیرنظامی ایران که وظیفه واردات کالاهای نظامی پشتیبانی جنگ را به عهده داشتند حمله هوایی کرد. در مرحله بعد این حملات کلیهٔ کشتی‌های تجاری ایران را نیز شامل شد. عراق حملاتش را با کمک جنگنده‌های داسو میراژ اف۱ و هلیکوپتر سوپر فرلون که مجهز به موشکهای اگزوسه بود و میگ-۲۳ انجام می‌داد. این سلسله حملات تا سال ۱۹۸۳ ادامه پیدا کرد. اما ایران در این میان اقدام خاصی برای مقابله با این حملات انجام نداد.
در ۳۰ می ۱۹۸۲ نفت‌کش اطلس متعلق به ترکیه در حال صادرات نفت ایران، اولین نفت‌کش خارجی بود که در خلیج فارس توسط هواپیماهای عراق بمباران شد و آسیب دید.
در تاریخ ۱۸ دسامبر ۱۹۸۲ نفت‌کش یونانی اسکپمانت (به انگلیسی: Scapmount) در حالی که در حال صادرات نفت ایران بود مورد حمله یک عدد موشک اگزوست عراق قرار گرفت و آسیب جدی دید. آسیب‌دیدگی به‌حدی بود که کشتی از ادامه سرویس‌دهی بازماند و کشتی غیرقابل استفاده گردید.
از سال ۱۹۸۱ تا ۱۹۸۳ مجموعاً ۴۸ کشتی تجاری مورد حمله قرار گرفت.
سالشمار جنگ > ۱۹۸۴

جنگ نفت‌کش‌ها در سال ۱۹۸۴ به مرحله جدیدی گام نهاد. عراق با اجاره ۵ فروند هواپیمای داسو سوپر اتاندارد نیروی دریایی فرانسه برد حملات خود را افزایش داد. در این سال جنگنده‌های عراق با حمله به تأسیسات نفتی جزیره خارگ و نفت‌کشهای موجود در اسکله آن، صادرات نفت ایران را با خطر مواجه ساختند. شرکت‌های بین‌المللی بیمه که تا این زمان نفت‌کش‌های خریدار نفت ایران را بیمه می‌کردند با افزایش حملات عراق از این کار سرباز زدند و ایران مجبور شد که نفت تحویلی به مشتری‌های خارجی خود را در مسافت دورتری از ناحیه خطر تحویل دهد؛ بنابراین در ابتدا، نفت خام که در جزیره خارگ به نفت‌کش‌ها تزریق می‌شد بعد از حملات به خارگ، محل تحویل نفت، به جزیره سیری تغییر پیدا کرد؛ با شروع حملات به جزیره سیری در سال ۱۳۶۵، نفت‌ها در تنگه هرمز و در روی دریا (به صورت کشتی به کشتی) به مشتری‌ها تحویل داده می‌شد.
به تلافی این حملات، نیروی هوایی ایران با کمک موشکهای هوا به سطح از نوع خا-۲۵ و ای‌جی‌ام-۶۵ ماوریک شروع به حمله به کشتی‌های کوچک عراقی کرد. این موشک‌ها که بیشتر برای اهداف زمینی مناسب بودند نمی‌توانستند آسیب جدی به کشتی‌ها وارد آورند؛ ولی دستاورد این حملات ایجاد رعب و وحشت نزد ناوگان کشتی‌های عراق و سلب امنیت و آرامش از آن‌ها بود. نیروی دریایی ایران نیز نفت‌کش‌های کویت را مورد حمله قرار داد. به این خاطر که می‌توانست از این طریق کویت و عربستان سعودی را تحت فشار قرار دهد تا از کمک‌های فراوان مالی، نظامی و تجاری خود به عراق دست بردارند. ایران برای در امان ماندن نفت‌کش‌هایش صادرات نفت خود را از جزیره لارک در تنگه هرمز ادامه داد.
در ۵ ژوئن ۱۹۸۴ عربستان سعودی در جهت فشار بر ایران برای پایان دادن به عملیات‌های نظامیش در خلیج فارس، یک فروند جنگنده مک‌دانل داگلاس اف-۴ فانتوم ۲ ایران را به خلبانی همایون حکمتی و کمک‌خلبانی سیروس کریمی در خلیج فارس توسط یک فروند جنگنده مک‌دانل داگلاس اف-۱۵ ایگل منهدم ساخت. بعد از این حمله، ایران یک نفت‌کش کویتی را در نزدیکی سواحل قطر مورد حمله هوایی قرار داد. عربستان نیز به جنگنده‌های عراقی اجازه داد که بتوانند در طول نوار ساحلی این کشور به پرواز درآیند و سپس به سمت شمال و کشتی‌های هدف حمله کنند.
تنها در سال ۱۹۸۴، ۷۱ کشتی تجاری مورد حمله قرار گرفتند.
سالشمار جنگ > ۱۹۸۵–۱۹۸۶

از آوریل ۱۹۸۵ (فروردین ۱۳۶۴) حملات عراق با شدت و قدرت بسیار بیشتر همراه شد و تأسیسات جزیره خارگ هدف اصلی حملات هوایی جنگنده‌های عراقی شد. در پی حملات ماه‌های اولیه خسارت‌های بسیار سنگینی به پایانه‌های نفتی جزیره خارگ وارد شد، به‌طوری‌که اکبر هاشمی رفسنجانی از اشراف اطلاعاتی هواپیماهای عراق به وضعیت دفاع هوایی این منطقه به شدت گلایه کرد.
بعد از سال ۱۹۸۴ ایران تلاش کرد برای مقابله با حملات و فشارهای عراق و متحدانش از حق حاکمیت ایران بر تنگه هرمز استفاده کند و نظارت بیشتری بر عبور و مرور کشتی‌ها داشته باشد تا مانع از رسیدن کمک‌های تسلیحاتی به ارتش صدام شود. این کار مداخله مستقیم نظامی کشورهای غربی علیه ایران را به دنبال داشت. در نهایت تهران اعلام داشت:
اگر ما از صادرات نفت محروم شویم تمامی خلیج فارس محروم خواهند شد.
به دنبال این هشدار ناوگان‌های آمریکا و ناتو برگشت زنی خود در آبهای منطقه افزودند. یک ماه بعد شش کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس با راهنمایی آمریکا و اطمینان از حمایت سیاسی آنها، در نامه‌ای به رئیس شورای امنیت سازمان ملل متحد تجاوز ایران به آزادی کشتیرانی را تهدید علیه ثبات و امنیت منطقه و خطر جدی نسبت به صلح و امنیت بین‌المللی دانسته و خواستار تشکیل جلسه فوری شورا شدند. شورای امنیت نیز با تصویب طرح قطعنامه پیشنهادی شش کشور شورای همکاری در قالب قطعنامه ۵۲۲ حمله به کشتی‌های تجاری را محکوم کرد و بی‌توجه به دخالت نظامی اعراب و غربی‌ها و همچنین حملات عراق، به‌طور تلویحی ایران را مسئول این حملات دانست.
نیروی دریایی سپاه با طرح‌ریزی و انجام عملیات عملیات کربلای ۳ در تاریخ ۱۰شهریور ۱۳۶۵ توانست بخش اعظم پایانه‌های نفتی البکر و العمیه عراق را نابود سازد و صادرات نفت عراق را با مشکل روبرو کند.
در تاریخ ۱۴ فوریه ۱۹۸۵ نفت‌کش لیبیایی نپتونیا (به انگلیسی: Neptunia) در حال صادرات نفت ایران مورد اصابت موشک اگزوسه عراق قرار گرفت و موتورخانه‌اش منفجر شد. این نفت‌کش ۳ روز بعد در دریا غرق شد. این نفت‌کش اولین کشتی غرق‌شده در این نبرد به‌شمار می‌رود.
نیروی دریایی سپاه پاسداران در سال ۱۹۸۶ تصمیم به اجرای بلوکه کردن تنگه هرمز برای عبور هر نوع کشتی خارجی را گرفت. این نیرو زمانی که قصد اجرای این عملیات داشت در آخرین لحظات قبل از حمله به اولین هدف خود ناوچه یواس‌اس استارک، با دستور مستقیم سید روح‌الله خمینی از این کار منع شد. به دلیل گسترش روزافزون برد عملیاتی هواپیماهای پیشرفته اهدایی به عراق، ایران از سال ۱۹۸۶ تصمیم به ایجاد یک خط لوله نفت گرفت که نفت خلیج فارس را به بندرعباس منتقل کند و کشتی‌های نفت‌کش بتوانند از این بندر که خارج از محدوده عملیات عراق بود نفت را بارگیری کنند. این پروژه ۳ سال طول کشید و ایران نتوانست در زمان جنگ از آن بهره‌برداری کند.
سالشمار جنگ > ۱۹۸۷

مقالهٔ اصلی: حادثه بریجتون
مقالهٔ اصلی: عملیات اراده جدی
در این سال ایران با خرید موشک خشکی به دریای ضد کشتی کرم ابریشم توانست دامنه حملات خود را به کشتی‌های جنگی عراق نیز گسترش دهد. به دنبال به‌کارگیری این موشک از جانب ایران، کویت از آمریکا درخواست کرد تا از نفت‌کش‌های آن کشور در مقابل حملات احتمالی موشک‌های ایران محافظت نماید. آمریکا در ابتدا از پذیرش این درخواست سرباز زد. اما وقتی پافشاری کویت را در این کار، با پیشنهاد این کار از جانب کویت به شوروی مشاهده کرد، با اسکورت نفت‌کش‌های کویتی تحت پرچم آمریکا موافقت کرد. آمریکا این کار را به جهت جلوگیری از نفوذ شوروی در منطقه خلیج فارس انجام داد.
در ۱۷ می ۱۹۸۷ یک فروند جنگنده داسو میراژ اف۱ عراق ناو یواس‌اس استارک آمریکا را با دو فروند موشک اگزوست مورد حمله قرار داد و موجب کشته شدن ۳۷ نظامی آمریکایی گردید. شواهد از اشتباه نیروی هوایی عراق در شناسایی ملیت این ناو خبر می‌دهند.
ایران در اکتبر ۱۹۸۷ موفق شد توسط موشکهای کرم ابریشم پایانهٔ نفتی البکر را منهدم کند و صادرات نفت عراق را از این اسکله متوقف سازد. در همان زمان، آمریکایی‌ها با حمله به قایق‌های سپاه پاسداران در جزیره فارسی، خساراتی به بار آوردند و چند نفر از نظامیان سپاه پاسداران را ربودند. یکی از آنها، نادر مهدوی، مجری عملیات مین‌گذاری نفت‌کش بریجتون بود که چند روز پس از اسارت، زیر شکنجه نیروهای آمریکایی کشته شد. بعد از این اتفاق، ایران تصمیم گرفت که در مقابله با نیروهای آمریکایی، احتیاط عمل بیشتری را به کار بندد.
سالشمار جنگ > ۱۹۸۸

در ۱۸ آوریل سال ۱۹۸۸ نیروی دریایی ایالات متحده عملیات آخوندک را علیه نیروهای فعال ایرانی در خلیج فارس اجرا نمود. در بخشی از این درگیری‌ها نیروی ایالات متحده در پاسخ به حمله موشکی ایران به یک سکوی نفت کویتی، دو سکوی نفتی ایران در خلیج فارس را منهدم نمود. در اوج درگیری‌ها دو ناوچه نیروی دریایی ایران، سهند و سبلان، که برای دفاع از سکوهای مزبور وارد عمل شده بودند مورد هدف قرار گرفتند.
در ۳ ژوئیه ۱۹۸۸ ناو یواس‌اس وینسنس آمریکا هواپیمای ایرباس ای۳۰۰ مسافربری ایران به شماره پروازی ۶۵۵ ایران ایر را مورد اصابت دو فروند موشک ریم-۶۶ استاندارد قرار داد و منهدم کرد. در این حادثه ۲۹۰ نفر مسافر جان خود را از دست دادند. با این اقدام سپاه اقدام به مین‌گذاری وسیع دریایی در خلیج فارس و بازرسی کشتی‌هایی که تحت مالکیت یا اجارهٔ کشورهای حامی عراق بودند نمود. بر اثر این اقدام چندین کشتی نظامی و تجاری متعلق به کشورهای حامی عراق و از جمله آمریکا آسیب دیدند پایگاه یکم دریایی سپاه که در جزیرهٔ ابوموسی واقع شده بود به فرماندهی مصطفی نصر نقشی اساسی در این عملیات‌ها به عهده داشت. آمریکا نیز در ادامه حملاتش چندین عملیات دریایی علیه کشتی‌های جنگی و سکوهای نفتی ایران انجام داد. آمریکا در این حملات توسط هواپیماهای گرومن ای-۶ اینترودر از بمب‌های خوشه‌ای علیه کشتی‌ها و قایق‌های تندروی ایرانی استفاده می‌کرد.
در این سال خلیج فارس از هر زمان دیگر حساس‌تر شده بود. حداقل ۱۰ ناوگان دریایی کشورهای غربی و ۸ ناوگان دریایی کشورهای منطقه در خلیج فارس و تنگه هرمز حضور داشتند و هم جبهه با صدام علیه ایران می‌جنگیدند.
پیامدهای زیست‌محیطی جنگ نفت‌کش‌ها

این آلودگی نفتی بی‌سابقه بیشترین خسارات را به کشورهای بحرین، قطر، کویت و عربستان سعودی وارد آورد و آن‌ها را با کمبود آب آشامیدنی و ماهی روبرو کرد. بسیاری از کارخانجات تصفیه آب این کشورها تعطیل شدند. همچنین بسیاری از جانداران دریایی خلیج فارس از گونه‌های گاو دریایی، لاک‌پشت، دلفین، مار آبی و پرندگان نابود شدند. بر اساس برآورد کارشناسان، در بین سال‌های ۸۷–۱۹۸۰، ۲۸٪ از نفت استخراج شده از چاه‌های نفت کشورهای حوزه خلیج فارس به هدر می‌رفت. جمهوری اسلامی ایران، رژیم عراق را متهم به نقض مادهٔ ۳۵ پروتکل ۱۹۷۷ الحاقی به کنوانسیون ژنو کرد.
بعد از نبرد

ایران و عراق بیش از نیمی از حملاتشان را در این جنگ با استفاده از موشک ضد کشتی انجام دادند.
عراق ۸۰٪ حملاتش را علیه کشتی‌های تجاری انجام داد.
۶۱٪ کشتی‌های مورد حمله قرار گرفته در این نبرد از نوع کشتی نفت‌کش بوده‌اند. از مجموع ۲۳۹ نفت‌کش مورد حمله واقع شده، تعداد ۵۵ عدد غرق یا از رده خارج شدند.
۳۹٪ کشتی‌های فله‌بر و ۳۴٪ کشتی‌های باری مورد حمله واقع شده غرق شدند.
نیروی دریایی آمریکا در این نبرد مجموعاً ۱۲۷ عملیات دریایی انجام داد و در طی آن‌ها ۱۸۸ کشتی کویتی را که نفت عراق را صادر می‌کردند اسکورت کرد.
| آمار حملات انجام شده به کشتیهای تجاری در طول جنگ نفت‌کش‌ها> مهاجم/سال | آمار حملات انجام شده به کشتیهای تجاری در طول جنگ نفت‌کش‌ها> ۱۹۸۱ | آمار حملات انجام شده به کشتیهای تجاری در طول جنگ نفت‌کش‌ها> ۱۹۸۲ | آمار حملات انجام شده به کشتیهای تجاری در طول جنگ نفت‌کش‌ها> ۱۹۸۳ | آمار حملات انجام شده به کشتیهای تجاری در طول جنگ نفت‌کش‌ها> ۱۹۸۴ | آمار حملات انجام شده به کشتیهای تجاری در طول جنگ نفت‌کش‌ها> ۱۹۸۵ | آمار حملات انجام شده به کشتیهای تجاری در طول جنگ نفت‌کش‌ها> ۱۹۸۶ | آمار حملات انجام شده به کشتیهای تجاری در طول جنگ نفت‌کش‌ها> ۱۹۸۷ | آمار حملات انجام شده به کشتیهای تجاری در طول جنگ نفت‌کش‌ها> ۱۹۸۸ | آمار حملات انجام شده به کشتیهای تجاری در طول جنگ نفت‌کش‌ها> مجموع |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| عراق | ۵ | ۲۲ | ۱۶ | ۵۳ | ۳۳ | ۶۶ | ۸۹ | ۳۸ | ۳۲۲ |
| ایران | ۰ | ۰ | ۰ | ۱۸ | ۱۴ | ۴۵ | ۹۲ | ۵۲ | ۲۲۱ |
| مجموع | ۵ | ۲۲ | ۱۶ | ۷۱ | ۴۷ | ۱۱۱ | ۱۸۱ | ۹۰ | ۵۴۳ |
اف-۱۴ تام‌کت نیروی هوایی ایران با رنگ‌آمیزی استتاری مخصوص پرواز بر فراز دریا در حال گشتزنی در اطراف جزیره خارگ
در طول جنگ نفت‌کش‌ها، نیروی دریایی آمریکا گاهی از بمب‌های خوشه‌ای برای هدف قرار دادن قایقهای پرتعداد و تندروی نیروی دریایی سپاه استفاده می‌کرد.
درمان شوپنهاور

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نویسنده(ها): اروین د. یالوم
برگرداننده(ها): سپیده حبیب ، مرجان معتمد حسینی ، کیومرث پارسای ، حمید طوفانی و زهرا حسینیان(مشترکاً)
ناشر:  ناشر فارسی: قطره ، ترانه ، جامی ، آوای مکتوب
درمان شوپنهاور اثر اروین د. یالوم رمانی نوشته شده بر محور دیدگاه‌های روانشناسی می‌باشد که در سال ۲۰۰۵ منتشر شده است.
کتاب روایت زندگی روان‌پزشکی که به بیماری سرطان بدخیم پوست مبتلا شده است. وی پس از وقفه کوتاهی جلسات روان‌درمانی گروهی خود را ادامه می‌دهد تا تسلیم هراس از مرگ نشود. در این رهگذر نظرات آرتور شوپنهاور فیلسوف بزرگ مطرح می‌شود.
درباره کتاب

یالوم در رمان درمان شوپنهاور تصور می‌کند که فیلسوف معاصری به نام فیلیپ که فردی منزوی و به‌نوعی رونوشت شوپنهاور است، به یکی از گروه‌های درمانی روان‌درمانگر مشهوری به نام ژولیوس وارد می‌شود که خود به دلیل رویارویی ناگهانی با سرطان ـ و مرگ خویش ـ به مرور دوباره‌ی زندگی و کارش نشسته است. فیلیپ آرزو دارد با به‌کارگیری اندیشه‌های شوپنهاور، به یک مشاور فلسفی بدل شود و برای این منظور نیازمند سرپرستی ژولیوس است. ولی ژولیوس می‌خواهد به کمک اعضای گروه به فیلیپ/شوپنهاور بقبولاند که این ارتباط انسانی است که به زندگی معنا می‌بخشد، کاری که هیچ‌کس برای شوپنهاور تاریخی نکرد.
بریده ای از کتاب:
این موضوع اغلب مورد توجه قرار گرفته که سه انقلاب عمده‌ی فکری بشر، ایده‌ی محوریت انسان را تهدید کرده است. اول، کوپرنیک نشان داد که زمین آن مرکزی نیست که همه‌ی اجرام آسمانی به دورش می‌گردند. بعد داروین روشن کرد که ما کانون زنجیره‌ی حیات نیستیم، بلکه مانند سایر موجودات، از تکامل اَشکال دیگر حیات به وجود آمده‌ایم. سوم، فروید نشان داد که ارباب خانه‌ی خودمان نیستیم؛ به این معنا که بیشتر رفتار ما تابع نیروهایی خارج از آگاهی ماست. شکی نیست که آرتور شوپنهاور در این انقلاب فکری، نقشی برابر فروید داشت ولی هرگز به تأثیر او اذعان نشد زیرا شوپنهاور مدت‌ها پیش از تولد فروید، فرض را بر این قرار داده بود که نیروهای زیست‌شناختی ژرفی بر ما حاکمند ولی ما خود را می‌فریبیم و فکر می‌کنیم خودمان آگاهانه فعالیت‌هایمان را برمی‌گزینیم. (از ترجمه خانم سپیده حبیب، صفحه 297)
ترجمه‌ها

این کتاب در ایران توسط افراد متفاوتی ترجمه شده و مورد استقبال قرار گرفته است:
سپیده حبیب. تهران: نشر قطره، ۱۳۹۱.
حمید طوفانی و زهرا حسینیان، مشهد: انتشارات ترانه، ۱۳۹۱.
کیومرث پارسای. تهران: انتشارات مصدق، ۱۳۹۴.
مرجان معتمد حسینی. نشر نوای مکتوب. ۱۳۹۶.
نقد و نظر

یالوم اول بار، با همین گروه درمانی و کتابِ درخشانش با عنوان روان درمانی گروهی، دینِ خودش را به این حوزه ادا کرده بود ولی همانطور که خودش ابراز می‌کند، آن کتاب به زوایای حرفه‌ای گروه‌درمانی پرداخته بود و درمان شوپنهاور روابط انسانی دخیل در گروه را آشکار می سازد.
سیگما

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| الفبای یونانی | الفبای یونانی |  |  |  |  |
| Αα آلفا | Νν نو |  |  |  |  |
| Ββ بتا | Ξξ کسی |  |  |  |  |
| Γγ گاما | Οο امیکرون |  |  |  |  |
| Δδ دلتا | Ππ پی |  |  |  |  |
| Εε اپسیلون | Ρρ رو |  |  |  |  |
| Ζζ زتا | Σσς سیگما |  |  |  |  |
| Ηη اتا | Ττ تاو |  |  |  |  |
| Θθ تتا | Υυ اوپسیلون |  |  |  |  |
| Ιι یوتا | Φφ فی |  |  |  |  |
| Κκ کاپا | Χχ خی |  |  |  |  |
| Λλ لامبدا | Ψψ پسی |  |  |  |  |
| Μμ مو | Ωω اومگا |  |  |  |  |
| حروف منسوخ | حروف منسوخ |  |  |  |  |
|  واو, دیگما |  هتا |  |  |  |  |
|  سان |  شو |  |  |  |  |
حروف اعداد: حروف اعداد
|  استیگما |  قوپا |  |  |  |  |
 سمپی: 
| الفبای یونانی | الفبای یونانی |  |  |  |  |
سیگما (بزرگ: Σ، کوچک: σ؛ یونانی Σιγμα؛ در حالت کوچک و انتهای کلمات به شکل ς در می‌آید) هجدهمین حرف الفبای یونانی است و صدایی همچون «س» دارد و در دستگاه شمارش یونانی مقدار ۲۰۰ دارد. و هنگامی که در انتهای کلمه قرار می‌گیرد شکل متفاوت ς را به خود می‌گیرد؛ مثلاً: Ὀδυσσεύς (ادیسیس).
حالت بزرگ آن بعداً در زبان لاتین به حرف «اش» تبدیل شده‌است. (کوچک: ʃ).
علم و ریاضیات

حالت بزرگ آن(Σ) به عنوان نماد در موارد زیر به کار می‌رود:
عملگر جمع
یک گروه از باریونها در ذرات بنیادی
مقطع ماکروسکوپی در فیزیک هسته ای و ذرات
حالت کوچک آن(σ) به عنوان نماد در موارد زیر به کار می‌رود:
پیوند سیگما در شیمی
گیرنده سیگما
صفحه تقارن سیگما در شیمی (شامل صفحات افقی، عمودی و قطری یا دو وجهی)
انحراف معیار در آمار
چگالی سطحی بار الکتریکی و چگالی سطحی جرم
| الفبای یونانی | الفبای یونانی | الفبای یونانی | الفبای یونانی | الفبای یونانی | الفبای یونانی | الفبای یونانی | الفبای یونانی | الفبای یونانی | الفبای یونانی | الفبای یونانی | الفبای یونانی | الفبای یونانی | الفبای یونانی | الفبای یونانی | الفبای یونانی | الفبای یونانی | الفبای یونانی | الفبای یونانی | الفبای یونانی | الفبای یونانی | الفبای یونانی | الفبای یونانی | الفبای یونانی |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Αα | Ββ | Γγ | Δδ | Εε | Ζζ | Ηη | Θθ | Ιι | Κκ | Λλ | Μμ | Νν | Ξξ | Οο | Ππ | Ρρ | Σσς | Ττ | Υυ | Φφ | Χχ | Ψψ | Ωω |
|  |  |  |  |  |  |  | Ϝϝ* | Ϛϛ* | Ͱͱ* | Ϻϻ* | Ϙϙ* | Ϟϟ* | Ͳͳ* | Ϡϡ* | Ϸϸ* |  |  |  |  |  |  |  |  |
| ن ب وزبان یونانی | ن ب وزبان یونانی | ن ب وزبان یونانی |
| --- | --- | --- |
| پیشینه و تاریخ زبان یونانی | زبان نیایونانی •  زبان پیشایونانی •  یونانی-ارمنی •  یونانی-آریایی •  یونانی-فریگی •  زبان‌های هلنی‌تبار •  یونانی میسنی (حدود ۱۶۰۰–۱۱۰۰ پ‌م) •  یونانی باستان (ح‍ ۸۰۰–۳۰۰ پ‌م) •  یونانی کوینه (ح‍ ۳۰۰ پ‌م - ۳۳۰ م) •  یونانی میانه (ح‍ ۳۳۰–۱۴۵۳) •  یونانی نوین (از ۱۴۵۳) |  |
| الفبای یونانی | Greek orthography •  Greek diacritics •  تاریخ الفبای یونانی •  Romanization of Greek •  اعداد یونانی •  خط ب •  Kai (conjunction) •  Dipylon inscription •  Cypriot syllabary |  |
| خط | آلفا •  بتا •  گاما •  دلتا •  اپسیلون •  زتا •  اتا •  تتا •  یوتا •  کاپا •  لامبدا •  مو •  نو •  کسی •  امیکرون •  پی •  رو •  سیگما •  تاو •  پسی •  فی •  خی •  اومگا •  منسوخ: واو •  هتا •  کاپا •  استیگما •  سان •  سمپی |  |
| آواشناسی | آواشناسی یونانی باستان (لهجه یونانی باستان) •  آواشناسی یونانی کوینه •  آواشناسی یونانی جدید |  |
| دستور زبان | دستورزبان یونانی باستان (Ancient Greek grammar (tables)) •  دستورزبان یونانی جدید |  |
| گویش‌ها | یونانی کاپادوکیایی •  یونانی کرتان •  یونانی قبرسی •  یونانی چالکیدیکی •  یونانی دموتیکی •  گویش یونانی کالابری •  زبان گریکو •  یونانی کاتارووسا •  Misthiotica •  یونانی پونتی •  زبان تساکونی •  زبان یوانیک |  |
| ادبیات یونانی | ادبیات یونان باستان •  ادبیات بیزانسی •  ادبیات یونانی جدید |  |
| عناوین مرتبط | ویکی‌پدیای یونانی •  Greek exonyms •  Greek morphemes •  کلمات یونانی در مورد عشق •  فهرست نام جاهای یونانی •  List of Greek phrases •  پرسش زبان یونانی •  یونانی-ارمنی •  یونانی-آریایی •  Euboean alphabet •  Greeklish •  A Greek-English Lexicon •  Hellenic Quest •  زبان پیشایونانی |  |
| مطالعات و ارتقا | بنیاد فرهنگی هلنی •  مرکز زبان یونانی |  |
فهرست برندگان جایزه نوبل شیمی

جایزهٔ نوبل شیمی (به سوئدی: Nobelpriset i kemi) هر ساله توسط فرهنگستان پادشاهی علوم سوئد به دانشمندان در زمینه‌های مختلف شیمی تعلق می‌گیرد. این یکی از پنج جایزهٔ نوبل است که در سال ۱۸۹۵ توسط آلفرد نوبل برای مشارکت‌های برجسته در زمینه‌های فیزیک، شیمی، ادبیات، صلح، اقتصاد، و فیزیولوژی یا پزشکی اهدا می‌شود.
این جایزه توسط بنیاد نوبل اداره می‌شود و توسط یک کمیته که متشکل از پنج عضو منتخب آکادمی علوم سلطنتی سوئد هستند به برندگان اعطا می‌شود.
اولین جایزهٔ نوبل در شیمی در سال ۱۹۰۱ به یاکوبوس هنریکوس وانت‌هوف از هلند اهدا شد. هر جایزه شامل یک مدال، یک دیپلم افتخار و جایزه‌ای نقدی است که در طول سال‌های مختلف مقدار آن متفاوت بوده‌است.
مقدار جایزهٔ یاکوبوس هنریکوس وانت‌هوف، ۱۵۰۷۸۲ کرون بود که در دسامبر ۲۰۰۷ برابر با ۷٬۷۳۱٬۰۰۴ کرون است.
در سال ۲۰۰۸، این جایزه به اسامو شیمومورا، مارتین کلایف و راجر تسین که مقدار آن ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ کرون سوئد (اندکی بیش از ۱ میلیون یورو، یا ۱٬۴ میلیون دلار) بود اهدا شد.
این جایزه سالانه در استکهلم در تاریخ ۱۰ دسامبر برابر با سالگرد مرگ نوبل به برندگان اهدا می‌شود.
تاکنون این جایزه ۲۵ بار به افرادی اهدا شده‌است که در زمینه شیمی آلی مشارکت داشته‌اند که بیش از هر زمینه‌ای در شیمی است.
دو برندهٔ جایزهٔ نوبل شیمی ریچارد کوهن (۱۹۳۸) و آدولف فریدریش بوتنانت (۱۹۳۹) از آلمان تنها افرادی بوده‌اند که موفق به دریافت جایزه خود توسط دولتشان نشده‌اند.
فردریک سانگر (سال‌های ۱۹۵۸ و ۱۹۸۰) و کارل شارپلس (سال‌های ۲۰۰۱ و ۲۰۲۲) تنها افرادی هستند که دوبار موفق به دریافت این جایزه شده‌اند. همچنین، از میان افرادی که موفق به دریافت جایزه نوبل شیمی شده‌اند دو نفر موفق به کسب یک جایزه نوبل دیگر در زمینه‌ای متفاوت شده‌اند که آن دو نفر ماری کوری (فیزیک در سال ۱۹۰۳، شیمی در سال ۱۹۱۱) و لینوس کارل پاولینگ (شیمی در سال ۱۹۵۴، صلح در سال ۱۹۶۲)بوده‌اند.
ماری کوری (۱۹۱۱)، ایرن ژولیو کوری (۱۹۳۵)، دوروتی هاجکین (۱۹۶۴)، عادا یونات (۲۰۰۹) و فرانسیس آرنولد (۲۰۱۸) پنج زنی بوده‌اند که موفق به دریافت نوبل شیمی شده‌اند. از سال ۱۹۰۱ تا سال ۲۰۱۲ این جایزه به ۱۶۲ اهدا شده‌است. جایزهٔ نوبل شیمی در سال‌های ۱۹۱۶، ۱۹۱۷، ۱۹۱۹٬۱۹۲۴، ۱۹۳۳، ۱۹۴۰، ۱۹۴۱، و ۱۹۴۲ به هیچ فردی اعطا نشد.
برندگان

۱۹۰۱–۱۹۲۵ ·
۱۹۲۶–۱۹۵۰ ·
۱۹۵۱–۱۹۷۵ ·
۱۹۷۶–۲۰۰۰ ·
۲۰۰۱–۲۰۲۵