stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
سینت جانز، نیوفاندلند و لابرادور
تاریخ > تاریخ اولیه (۱۵۰۰-۱۷۹۹)

در دهه‌ی اوایل ۱۵۰۰، سنت جانز توسط ماهیگیران به عنوان محل ارتباطی در طول فصول سالیانه استفاده می‌شد. سباستیان کابوت در یک متن لاتین دستنویس خود در نقشهٔ اصلی سال ۱۵۴۵ اعلام کرد که سنت جانز نام خود را زمانی گرفت که او و پدرش، جان کابوت، کاشف ونتیايی در خدمت انگلستان، به عنوان اولین اروپایی‌ها صبح روز ۲۴ ژوئن ۱۴۹۴ وارد این بندر شدند (بر اساس تاریخنگاران بریتانیایی و فرانسوی، در سال ۱۴۹۷). این روز به عنوان روز جشن یوحنا بپتیست (روز جشن قدیس یوحنا بپتیست) شناخته می‌شود. با این حال، محل رسیدن کابوت مورد اختلاف است. در اوایل قرن ۱۶، یک سری از سفرهای اقیانوسی به سنت جانز توسط پرتغالی‌ها از آزور انجام شد و تا سال ۱۵۴۰، هر ساله کشتی‌های فرانسوی، اسپانیایی و پرتغالی اقیانوس اطلس را عبور می‌کردند تا در آب‌های ناحیه آوالون ماهیگیری کنند.
در تاریخ ۵ اوت ۱۵۸۳، یک دریاگرد انگلیسی به نام سر هامفری گیلبرت، این منطقه را به عنوان اولین مستعمره خارجی انگلستان تحت منشور سلطنتی الیزابت اول اعلام کرد. با این حال، جمعیت ثابتی وجود نداشت و گیلبرت در مسیر بازگشت خود در دریا گم شد، که این موضوع منجر به پایان هر گونه نقشه برای استقرار شد.
تا سال ۱۶۲۰، ماهیگران ناحیه غرب کشور انگلستان اکثر ساحل شرقی نیوفاندلند را کنترل می‌کردند. در سال ۱۶۲۷، ویلیام پین، سنت جانز را "مهمترین و اصلی‌ترین نقطه در بین نقاط تحت کنترل انگستان نامید" نامید.
پس از سال ۱۶۳۰، شهر سنت جانز به عنوان یک جامعه دائمی تأسیس شد. قبل از این تاریخ، ماهیگران انگلیسی به دستور دولت انگلیس، به اراده صنعت ماهیگری منطقه غرب کشور، از تأسیس مستقره‌های دائمی در امتداد ساحل کنترل‌شده توسط انگلیسیان منع می‌شدند.
جمعیت در قرن هفدهم به آرامی افزایش یافت. وقتی که افسران دریایی انگلیسی حدود سال ۱۶۷۵ شروع به سرشماری کردند، سنت جانز بزرگترین محل استقرار نیوفاندلند بود. جمعیت در تابستان‌ها با ورود ماهیگران مهاجر افزایش می‌یافت. در سال ۱۶۸۰، کشتی‌های ماهیگیری (عمدتاً از جنوب دوون) اتاق‌های ماهیگیری در سنت جانز راه‌انداختند و صدها مرد ایرلندی را به بندر آوردند تا در کشتی‌های ماهیگیری ساحلی فعالیت کنند.
تاریخ > تاریخ مدرن (۱۸۰۰ تا کنون)

در تاریخ ۲۴ آوریل ۱۸۰۰، "قیام متحد ایرلندی" رخ داد که زمانی که ۱۹ سرباز ایرلندی که قسمتی از پادگان بریتانیایی در نیوفاندلند بودند، شورش کردند. شورشیان که مشکوک به عضویت در جمعیت متحد ایرلندی‌ها بودند، پس از شکست شورش به دیگر مناطق کشور فرار کردند و در عرض چند هفته دستگیر و دادگاه‌های نظامی شدند. از ۱۷ شورشی دستگیر شده، ۸ نفر اعدام شدند، ۴ نفر آزاد شدند و ۵ نفر به حبس ابد محکوم شدند.
قرن هجدهم تحولات مهمی را در نیوفاندلند شاهد بود: رشد جمعیت، شروع دولت، تأسیس کلیساها، تقویت ارتباطات تجاری با امریکای شمالی و توسعه صید ماهی، صید ماهی سالمون و صید ماهی در فلات بزرگ نیوفاندلند. جمعیت سنت جانز به آرامی افزایش یافت. اگرچه در اصل یک ایستگاه ماهیگیری بود، اما همچنین یک پادگان، مرکز دولت و مرکز تجارت بود. سنت جانز در جنگ استقلال آمریکا و جنگ ۱۸۱۲ به عنوان پایگاه نیروی دریایی خدمت کرد.
در تاریخ ۱۲ دسامبر ۱۹۰۱، گوگلیلمو مارکونی اولین سیگنال بی‌سیم اطلس اقیانوس را در سنت جانز از ایستگاه بی‌سیم خود در پولدهو، کورنوال، دریافت کرد. سنت جانز نقطه شروع پرواز اولین پرواز بی‌وقفه از سمت اقیانوس اطلس توسط آلکاک و براون در ژوئن ۱۹۱۹ بود؛ این پرواز از فیلد لستر در سنت جانز شروع شده و در یک تالاب نزدیک کلیفدن، کانمارا، ایرلند به پایان رسید. در ژوئیه ۲۰۰۵، استیو فوسیت، خلبان و ماجراجوی آمریکایی، با استفاده از یک ویکرز ویمی تازه‌ساخته، این پرواز را تکرار کرد، و فرودگاه بین‌المللی سنت جانز به عنوان جایگزینی برای فیلد لستر (که اکنون قسمتی از شهر است) خدمت کرد.
در دهه ۱۹۹۰، شهر سنت جانز و کل استان به طور جدی تحت تأثیر فروپاشی صید ماهی نروژی قرار گرفت که طی صد سال محرک اصلی اقتصاد استان بوده. پس از دهه‌های بالا رفتن نرخ بیکاری و کاهش جمعیت، نزدیکی شهر به میادین نفتی هایبرنیا، ترا نوا و وایت رز، منجر به رشد اقتصادی و توسعه تجاری شد. به همین دلیل، حالا منطقه سنت جانز تقریباً نصف تولید اقتصادی استان را تشکیل می‌دهد.
تا سال ۲۰۱۲، شهر سنت جانز شامل ۲۱ مکان تاریخی ملی کانادا بوده.
تاریخ > تاریخ مدرن (۱۸۰۰ تا کنون) > آتش سوزی ها

شهر سنت جانز در سال‌های ۱۸۱۶، ۱۸۱۷، ۱۸۱۹، ۱۸۴۶ و ۱۸۹۲ به دلیل حریق‌های از کار افتاد، هر بار که یک قسمت بزرگ از شهر تخریب می‌شد. مشهورترین حادثه این دوره، آتش‌سوزی بزرگ سال ۱۸۹۲ بود.
در ۱۲ فوریه ۱۸۱۶:
...در حدود ساعت هشت شب، حریق در یکی از خانه‌ها در منطقه‌ای از شهر سینت جان در نیوفاندلند به نام "ساحل پادشاه" به وقوع پیوست و به سرعت به خانه‌های مجاور منتقل شد. این حریق با چنین شدتی گسترش یافت که صد و بیست خانه، محل اقامت حدود هزار مرد، زن و کودک را در پیش گرفت و قبل از متوقف شدن آتش‌سوزی، منهدم شد.
جغرافیا

سینت جانز در امتداد ساحل اقیانوس اطلس، در شمال شرق شبه‌جزیره آوالون در جنوب شرق نیوفاندلند واقع شده است. این شهر شمال شرقی‌ترین شهر آمریکای شمالی است، به استثنای گرینلند؛ از لندن، انگلستان، نزدیک‌تر از ادمونتون، آلبرتا، در فاصله 475 کیلومتر (295 مایل) قرار دارد. همچنین به تمام ایرلند نزدیک‌تر از مایمی، که نیز در ساحل شرقی امریکای شمالی قرار دارد. این شهر بزرگترین شهر استان نیوفاندلند و دومین بزرگترین شهر در استان‌های آتلانتیک پس از هلیفکس، نوا اسکوشیا است. منطقه مرکزی شهر به غرب و شمال از بندر سینت جانز قرار دارد و بقیه شهر به سمت شمال، جنوب، شرق و غرب گسترش می‌یابد. این شهر مساحت کلی 446.04 کیلومتر مربع (172.22 مایل مربع) را پوشش می‌دهد (بزرگتر از مونترال)، اما اکثر ناحیه آن هنوز هم توسط جنگل‌های توسعه‌نیافته فراگرفته شده است.
درختان سوزنی از قبیل کاج سیاه، کاج سفید و سرو بلسام حاکم بر گیاهان بومی منطقه هستند. بزرگترین درخت تشخیص‌دهنده (برگ‌ریز) بلوط سفید است؛ درختان با ارتفاع کمتر شامل الدر، گیلاس و خرمای کوه نیز وجود دارند. از میان گونه‌های درختی که وارد شده‌اند، افراز میپل بیشترین تعداد را دارد و میپل نروژی نیز رایج است. از دیگر گونه‌های غیربومی درختان می‌توان به کاج بلو، ارکیده معمولی، بیچ اروپایی و تیله کوچک‌برگ اشاره کرد.
داونتاون سینت جانز از تپه سیگنال هیل. موقعیت شهر در سواحل شمال شرقی شبه‌جزیره آوالون آن را به عنوان شمال‌ترین شهر آمریکای شمالی (به استثنای گرینلند) تبدیل کرده است.
سینت جانز بعد از حادثه بزرگ حریق سال ۱۸۹۲. این حریق بخش قابل‌توجهی از شهر را نابود کرد.
لندروور دیسکاوری اسپورت

Motor vehicle
| لندروور دیسکاوری اسپورت | لندروور دیسکاوری اسپورت |
| --- | --- |
دید کلی: دید کلی
شرکت: جگوار لندرور
تولید: ۲۰۱۴–اکنون
بدنه و شاسی: بدنه و شاسی
کلاس: کراس‌اوور لوکس کامپکت
شکل بدنه: ۵ در شاسی‌بلند
طرح‌بندی: موتور جلو-محور جلو موتور جلو-تمام چرخ متحرک
گاه‌شمار: گاه‌شمار
پیشین: لندروور فری‌لندر
لندروور دیسکاوری اسپورت (به انگلیسی: Land Rover Discovery Sport) (کد داخلی L550) یک کراس‌اوور لوکس جمع‌وجور اس‌یووی است که توسط شرکت خودروسازی بریتانیایی جگوار لندرور از سال ۲۰۱۴، تحت برند لندروور، و از سال ۲۰۱۷ پرفروش‌ترین مدل تولید شده‌است.
در اواخر سال ۲۰۱۴ معرفی شد، این خودرو جایگزین فری‌لندر در طیف بازنگری شده لندرور از وسایل نقلیه شد و دیسکاوری به‌عنوان یک برند فرعی به رنج‌روور ملحق شد. برخلاف مدل قبلی خود، این خودرو کمی بزرگ‌تر در طرح هفت صندلی نیز موجود است.
نسل اول دیسکاوری اسپورت بر پایه پلتفرم JLR D8/LR-MS است که برای کاربردهای خارج از جاده سفارشی شده‌است و با طیفی از موتورهای چهار سیلندر بنزینی و دیزلی نیرو می‌گیرد. این نخستین دیسکاوری است که با ساختار unibody معرفی شده‌است.
مدل نسل دوم بر پایه نسخه اصلاح‌شدهٔ سکوی JLR D8/LR-MS، که سکوی JLR PTA است، همان‌طور که توسط جگوار ئی-پیس و نسخهٔ L551 رنج‌روور ایواک استفاده می‌شود، ساخته شده‌است.
فیس‌لیفت

در سال ۲۰۱۹، فیس‌لیفت دیسکاوری اسپورت بر اساس پلتفرم کاملاً جدید جگوار لندرور پریمیوم معماری عرضی (PTA) است که با جگوار ئی-پیس و نسل دوم رنج‌روور ایواک مشترک است.
فروش جهانی

در سال ۲۰۱۷ پرفروش‌ترین مدل لندرور شد.
| سال | فروش |
| --- | --- |
۲۰۱۴: ۸۳
۲۰۱۵: ۶۹٬۵۰۱
۲۰۱۶: ۱۲۲٬۴۶۰
۲۰۱۷: ۱۲۶٬۰۷۸
۲۰۱۸: ۹۵٬۵۲۰
مجموع: ۴۱۳٬۶۴۲
لندروور دیسکاوری اسپورت آر-داینامیک اس‌ئی ۲۰۱۹ (جلو)
لندروور دیسکاوری اسپورت آر-داینامیک اس‌ئی ۲۰۱۹ (عفب)
شهابپور

Village در 23x15px|border |alt=|link= هند
| شهابپور ਸ਼ਹਾਬਪੁਰ | شهابپور ਸ਼ਹਾਬਪੁਰ |
| --- | --- |
Village: Village
ایالت: پنجاب
شهرستان: منطقه شهید باگات سینگ نگار
حکومت: حکومت
 • نوع: Panchayat raj
 • نهاد: Gram panchayat
جمعیت (۲۰۱۱): جمعیت (۲۰۱۱)
 • کل: ۱٬۲۴۴
 : نسبت جنسی ۶۱۶/۶۲۸ مذکر/مونث
زبان‌ها: زبان‌ها
 • رسمی: پنجابی
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۵:۳۰ (IST)
PIN: ۱۴۴۵۱۵
کد ایزو ۳۱۶۶: IN-PB
Post office: Jadla (S.O)
وبگاه: nawanshahr.nic.in
شهابپور (به انگلیسی: Shahabpur) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در پنجاب واقع شده‌است.
خصوصیات

شهابپور ۱٬۲۴۴ نفر جمعیت دارد.
محمدرضا

محمدرضا نامی رایج در میان ایرانیان است. این نام مرکب از دو اسم محمد و رضا است. «محمد» به معنی ستوده و «رضا» به معنی راضی و خشنود است.
محمدرضا ممکن است به یکی از افراد زیر اشاره کند:
محمدرضا اسکندری
محمدرضا امین‌ناصری
محمدرضا باطنی
محمدرضا باهنر
محمدرضا پهلوی
محمدرضا توسلی محلاتی
محمدرضا زاهدی
محمدرضا حافظ‌نیا
محمدرضا حبیبی
محمدرضا خلعتبری
محمدرضا رحیمی
محمدرضا رودکی
محمدرضا زرین‌دست
محمدرضا ساکت
محمدرضا شجریان
محمدرضا شریفی‌نیا
محمدرضا شفیعی کدکنی
محمدرضا عادلخانی
محمدرضا عارف
محمدرضا فروتن
سید محمدرضا گلپایگانی
محمدرضا گلزار
محمدرضا لطفی
محمدرضا مامانی
محمدرضا مهدوی (بازیکن فوتبال)
محمدرضا مهدوی (بازیکن فوتبال، زادهٔ ۱۹۷۲)
محمدرضا مهدوی کنی
محمدرضا هنرمند
محمدرضا آهنج
محمدرضا علیمردانی
دین محمد جرأت

| دین محمد جرأت | دین محمد جرأت |
| --- | --- |
مشاور ارشد اشرف غنی احمدزی ریس جمهور اسبق افغانستان: مشاور ارشد اشرف غنی احمدزی ریس جمهور اسبق افغانستان
دوره مسئولیت ۲۰۱۸ – ۲۰۲۰: دوره مسئولیت ۲۰۱۸ – ۲۰۲۰
رئیس‌جمهور: اشرف غنی احمدزی
معاون شورای امنیت ملی افغانستان: معاون شورای امنیت ملی افغانستان
دوره مسئولیت ۲۰۱۸ – ۲۰۲۰: دوره مسئولیت ۲۰۱۸ – ۲۰۲۰
رئیس نیروهای انتظامی افغانستان: رئیس نیروهای انتظامی افغانستان
دوره مسئولیت ۲۰۱۰ – ۲۰۱۲: دوره مسئولیت ۲۰۱۰ – ۲۰۱۲
معاون وزارت سرحدات واقوام وقبایل افغانستان: معاون وزارت سرحدات واقوام وقبایل افغانستان
دوره مسئولیت ۲۰۰۷ – ۲۰۰۹: دوره مسئولیت ۲۰۰۷ – ۲۰۰۹
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: ۱۵ ژانویهٔ ۱۹۶۳ ‏(۶۲ سال) ولایت پنجشیر، دولت اسلامی افغانستان
ملیت: افغانستان
حزب سیاسی: شورای مقاومت ملی افغانستان
دیگر عضویت‌های سیاسی: حفاظت از ارزش‌های جهاد و مقاومت
محل تحصیل: مدرسه عالی ابو حنیفه
پیشه: سیاست مدار و جنرال نظامی
قومیت: تاجیک
وبگاه: Facebook
خدمات نظامی: خدمات نظامی
سال‌های خدمت: ۳۱
درجه: ستر جنرال
یگان: وزارت امور داخله افغانستان
دین محمد جرأت زاده ۱۵ ژانویهٔ ۱۹۶۳ ‏(۶۲ سال) از ولایت پنجشیر، سیاست‌مدار و ژنرال چهار ستاره ارتش افغانستان است. وی یکی از فرماندهان نظامی تحت امر احمد شاه مسعود بود که پس از ایجاد حکومت جمهوریت افغانستان در مناصب ارشد دولت خدمت نموده‌است.
وی در دوره ریاست جمهوری حامد کرزی در مناصب مهم حکومتی همچون ریاست استخبارات وزارت داخله و معاونت وزارت اقوام و قبایل افغانستان مشغول به کار بوده‌است. وی در زمان انتخابات ریاست جمهوری افغانستان در سال ۲۰۱۴ به کمپین انتخاباتی اشرف غنی احمدزی پیوست. وی در سال ۲۰۱۸ به سمت مشاور ارشد اشرف غنی احمدزی ریس جمهور اسبق افغانستان منصوب گردید. و همزمان معاونت شورای امنیت ملی را نیز به عهده‌ داشت.
شاپاکوف

مکان
| Shopokov Шопоков | Shopokov Шопоков |
| --- | --- |
استان: استان چوئی
منطقه: شهرستان سوقلوق
جمعیت (۲۰۰۸): جمعیت (۲۰۰۸)
 • کل: ۹۴۸۳
شوپوقوف (به قرقیزی: Шопоков) شهری در استان چوئی کشور قرقیزستان است که در سرشماری سال ۲۰۰۵ میلادی، ۸٫۸۴۶ نفر جمعیت داشته است.
انبوه

مکان
| انبوه | انبوه |
| --- | --- |
روستا: روستا
محل : محل 
انبوه: انبوه
مختصات: ۳۶°۳۷′ شمالی ۵۰°۳′ شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۶۱۷°شمالی ۵۰٫۰۵۰°شرقی﻿ / 36.617; 50.050: مختصات: ۳۶°۳۷′ شمالی ۵۰°۳′ شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۶۱۷°شمالی ۵۰٫۰۵۰°شرقی﻿ / 36.617; 50.050
استان: گیلان
شهرستان: رودبار
بخش: بخش عمارلو
دهستان: کلیشم
جمعیت: ۶۱۳ نفر 
انبوه (به تاتی: انبو) روستایی از توابع بخش عمارلو شهرستان رودبار در استان گیلان ایران است.
جمعیت

این روستا در دهستان کلیشم قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۶۱۳ نفر (۱۷۷خانوار) بوده‌است. مردمان اين سرزمين هنوز به زبان تاتی كه يكی از گويش‌های باستانی ايران محسوب می‌شود، تكلم می‌كنند.
الفبای پگون

خودزندگی‌نامهٔ شاهزاده دیپونگورو از جزیرهٔ جاوه به الفبای پگون
الفبای پگون (به جاوه‌ای: Aksara Pégon، أکسارا ڤَیڮون؛ به سوندایی: Hurup Pégon، حروڤ ڤَیڮون؛ به مادورایی: Hurup Pèghu، حروڤ ڤَیڮو) یک نوع خط عربی می‌باشد که برای نوشتن زبان‌های جاوه‌ای، سوندایی، مادورایی، و اندونزیایی، در جزیرهٔ جاوه، در کشور اندونزی کاربرد دارد.
این الفبا، با ورود اسلام به جزایر اندونزی از قرن ۱۷ام میلادی به این سو به وجود آمد. کاربرد اصلی این الفبا، در مدارس و حوزه‌های علمیهٔ اسلامی، برای آموزش و نوشتن کتب دینی و دعای مختلف، و همین‌طور ترجمهٔ متون عربی بوده‌است. این الفبا البته برای استفاده‌های دیگر مثل سرودن اشعار، متون حکومتی، و نامه‌های دیپلماتیک نیز کاربرد داشته‌است. الفبای جاوی، یک نوع خط عربی بود که با گسترش اسلام در شبه‌جزیره مالایی و جزیرهٔ سوماترا برای نوشتن زبان مالایی و سایر گویش‌ّهای منطقه به کار گرفته شد. الفبای جاوی تا استعمار اروپایی و تغییر نوشتار به الفبای لاتین، منجر به منسخ شدن الفباهای سنتی شبه‌جزیره مالایی شده بود و تبدیل به تنها الفبای زبان مالایی شده بود. امروزه نیز، به موازات لاتین، الفبای جاوی کاربرد به نسبت زبادی در کشورهای مالزی و برونئی دارد. اما بر خلاف الفبای جاوی، الفبای پگون هیچ وقت منجر به منسخ شدن الفباهای سنتی جزیره جاوه نشد. این الفبا به موازات الفبای جاوه‌ای و الفبای سوندایی مورد استفاده قرار گرفت. با استعمار اروپایی و تغییر نوشتار به الفبای لاتین، استفاده از الفبای پگون بسیار محدودتر شده‌است، و امروزه تنها در مدارس و حوزه‌های علمیهٔ اسلامی و در کتب دینی کاربرد دارد، و در این حوزه نیز، روز به روز الفبای لاتین نقش پررنگتری را ایفا می‌کند.
زبان اندونزیایی، زبان ملی کشور اندونزی، یک نوع معیار از زبان مالایی می‌باشد، و سابقاً هیچ وقت با خط پگون نوشته نشده‌است. اما با گسترش استفاده از آن، بجای زبان‌های محلی مثل جاوه‌ای و سوندایی، مدارس اسلامی نیز تصمیم به تنظیم و گردآوری کتاب سوادآموزی پگون به این زبان، و چاپ کتب و مقالات فرهنگی-اسلامی به زبان اندونزیایی و با خط پگون دست بزنند.
از ویژگی‌های این الفبا، اضافه کردن حروف به خط عربی برای بازتاب دادن صداهای زبان‌های جزیرهٔ جاوه، و همین‌طور استفادهٔ قانونمند از حروف «ا»، «و»، و «ی» (از نکات تفاوت بین این الفبا و الفبای جاوی) برای بازتاب دادن واکهها می‌باشد.
واژه پژوهی

نام پگون از واژهٔ جاوه‌ای «پِگو» (pégo، ڤَیڮو)، به معنی «کج‌راه رفتن» می‌آید. دلیل این نام‌گذاری این است که نوشتن زبان جاوه‌ای به دبیرهٔ عربی بجای الفبای سنتی جاوه‌ای، امری عجیب و متفاوت به نظر می‌آمد.
نشان دادن واکه‌ها

در نوشتار پگون، برای نشان دادن واکه‌ها، و حتی برای نشان دادن عدم وجود واکه، از حرکت‌گذاری استفاده می‌شود. رواج استفاده از حرکات در متون پگون بین نشان دادن حرکت بر روی تک تک حرف‌ها تا استفادهٔ کم و فقط جاهایی که عدم استفاده می‌تواند منجر به اشتباه خواندن شود می‌باشد. نشان دادن تمام حروف امریست که در متون دینی تاریخی، ترجمه‌های قرآن، و متون دیپلماتیک رایج‌تر است.
خط عربی خطی است که در آن، فقط بیشتر هم‌خوان‌ها نوشته می‌شوند. در زبان عربی سه نوع واکه است، که هرکدام نوع کوتاه و نوع بلند دارند. نوع‌های بلند در عربی با حروف «ا»، «و»، و «ی» نوشته می‌شوند. اما زبان‌های جاوه‌ای، سوندایی، و مادورایی، بین کوتاهی و بلندی واکه‌ها تفاوتی نمی‌گذارند. بجای آن، این زبان‌ها ۶ واکه دارند. در نتیجه، برای نوشتار به خط عربی، در الفبای، با حرکت‌گذاری به همراه استفاده از حروف «ا»، «و»، و «ی»، تمامی واکه‌ها نشان داده می‌شوند.
نشان دادن واکه‌ها > گوندول

به نوع نوشتاری که در آن حرکت‌گذاری انجام نشود (مثل فارسی یا مثل الفبای جاوی)، به آن گوندول (Gundhul، ڮونڎول‎، ꦒꦸꦤ꧀ꦝꦸꦭ꧀) می‌گویند. گوندول به معنی «کچل» یا لخت و خالی می‌باشد.
حالت نوشتاری که امروزه در کتب سوادآموزی و سایر کتابهای منتشر شده، همه‌گیر شده‌است، نوشتن حرکت «ۤ◌» در همهٔ مواقع، حرکتی مختص زبان‌های جزیرهٔ جاوه، که نه در عربی و نه در فارسی وجود ندارند، موسوم به «اِ-پِپِت» (e-pepet)، و همین‌طور نوشتن فتحه «◌َ» پیش از حروف «و» و «ی» برا قائل شدن تفاوت بین صداهای «o» و «u»، و همین‌طور «e» و «i».
نشان دادن واکه‌ها > لیست واکه‌ها

واکه‌های اول واژه، با حرف «ا»، با حرکت مورد نیاز، و پس از آن، در صورت نیاز، با حروف «و» یا «ی» نوشته می‌شوند. در متونی که در آنها حرکت‌گذاری کامل انجام می‌شود، بر روی «و» یا «ی» نیز یک حرکت سکون برای نشان دادن این‌که این حروف شروع یک هجای جدید نیستند، نیز، گذاشته می‌شود.
| معادل لاتین | A/Å1 | I | U | É (e taling) | O | Ê / Eu / Ĕ (e pepet) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| حرکت‌گذاری شده | اَ / أ‎ | اِ / إ‎ | اُوْ‎ | اَیْـ‎ | اَوْ‌‎ | اۤ‎ |
| گوندول | أ‎ | إ‎ | او‎ | اَیـ‎ | اَو‎ | اۤ‎ |
| آوانگاری | /a/ or /ɔ/ | /i/ | /u/ | /e/ or /ɛ/ | /o/ or /ɔ/ | /ə/ |
| معادل سنتی جاوه‌ای | ꦄ / (ꦏ) a / (h)a | ꦆ / (ꦶ) i / (wulu) | ꦈ / (ꦸ) u / (suku) | ꦌ / (ꦺ) é / (taling) | ꦎ / (ꦺꦴ) o / (taling-tarung) | ꦄꦼ / (ꦼ) ê / (pepet) |
نشان دادن واکه‌ها > نکات

در لهجهٔ شهر سوراکارتا، در پایان هجاهای باز، ⟨a⟩ به شکل «اُ» ([ɔ]) تلفظ می‌شود. این را در نوشتار لاتین می‌توان به ⟨å⟩ نشان داد. به‌طور مثال تلفظ نام شهر سورابایا سُوْرَابَایَا‎ Suråbåyå /surɔbɔjɔ/
شکل این حرکت با مده فرق دارد. طول این حرکت کوتاه‌تر است. متون تاریخی به نوشتار پگون، هم‌زمان از این حرکت و از مده در یک متن استفاده کرده‌اند. در نتیجه، قائل شدن تفاوت بین این دو حرکت مهم است.
حرکات مورد استفاده در الفبای پگون به شرح زیر می‌باشند.
فتحه (◌َ)، در متون قدیمی، به تنهایی برای نشان دادن ⟨a⟩ به کار می‌رود. در نوشتار از نوع «گوندول»، پیش از حروف «و» و «ی»، برای نشان دادن صدای ⟨o⟩ به جای ⟨u⟩ و ⟨e⟩ به جای ⟨i⟩ به کار می‌رود.
Below is a list of the diacritics that are used in indicating vowels:
کسره (◌ِ)، در متون قدیمی، به تنهایی برای نشان دادن ⟨i⟩ به کار می‌رود.
ضمه (◌ُ)، در متون قدیمی، به تنهایی برای نشان دادن ⟨u⟩ به کار می‌رود.
پِپِت (ۤ◌)، حرکتی مختص به نوشتار پگون، که نه در عربی و نه در فارسی وجود ندارد. برای نشان دادن صدای ⟨ê⟩ به کار می‌رود.
|  | ka/kå | ki | ku | ke | ko | kê / keu / kĕ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| حرکت‌گذاری شده | کَا‎ | کِیْـ / کِیْ‎ | کُوْ‎ | کَیْـ / کَیْ‎ | کَوْ‎ | کۤـ / کۤ‎ |
| گوندول | کا‎ | کیـ / کی‎ | کو‎ | کَیـ / کَی‎ | کَو‎ | کۤـ / کۤ‎ |
نمونه‌ای از واژگان، هم به صورت حرکت‌گذاری شده و هم به صورت «گوندول». این نمونه‌ها از زبان‌های جاوه‌ای، سوندایی، و اندونزیایی می‌باشند.
| حرکت‌گذاری شده | گوندول | لاتین | معنی |
| --- | --- | --- | --- |
| اِنْڎَوْنَیْسِیْیَا‎ | إنڎَونَیسییا‎ | Indhonésia | اندونزی |
| اَدَاڠْ‎ | أداڠ‎ | adang | برنج پخته |
| اُوْنْتُوْ‎ | اونتو‎ | untu | دندان |
| سَیْجَیْ‎ | سَیجَی‎ | seje | اجنبی، متفاوت |
| تۤمۤنْ‎ | تۤمۤن‎ | têmên | مطمئناً، به روی چشم |
نشان دادن واکه‌ها > طریقهٔ نوشتن خوشه‌های همخوانی

خوشه‌های همخوان که در لاتین با نوشتن پشت سر هم حروف نوشته می‌شوند، در نوشتار پگون تابع قواعد خاصی هستند که خود بازتاب دهندهٔ تلفط این واژگان می‌باشند. بسته به نوع هم‌خوان‌های در واژه، یا میان‌هشت (واکه‌ای که بین دو هم‌خوان داخل می‌شود) یا پیش‌هشت (واکه‌ای که پیش از هم‌خوان اول گفته می‌شود)
استفاده از میان‌هشت «اِ-پِپِت» (ê، ۤ◌) ([ə])، در دو جا کاربرد دارد. اول، در خوشه‌هاییست که هم‌خوان اول آن‌ها درون‌دماغی (صداهای م، ن) و هم‌خوان دوم آن‌ها، روان باشد. اینها شامل ترکیب‌هایی مثل [mr], [ml]، یا [ŋl] هستند. دوم در خوشه‌هایی که هم‌خوان اول آنها گرفته (مثل ت، ک، پ) و هم‌خوان دوم آنها انفجاری باشد. اینها شامل ترکیب‌هایی مثل  [tr], [sr], [kr], [gl], [pl]، یا [by] می‌باشند.
|  | kra/krå | kri | kru | kre | kro | krê / kreu |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| حرکت‌گذاری شده | کۤرَا‎ | کۤرِیْـ / کۤرِیْ‎ | کۤرُوْ‎ | کۤرَیْـ / کۤرَیْ‎ | کۤرَوْ‎ | کۤرۤ‎ |
| گوندول | کۤرا‎ | کۤریـ / کۤری‎ | کۤرو‎ | کۤرَیـ / کۤرَی‎ | کۤرَو‎ | کۤرۤ‎ |
نمونه‌ای از واژگان، هم به صورت حرکت‌گذاری شده و هم به صورت «گوندول».
| حرکت‌گذاری شده | گوندول | لاتین | معنی |
| --- | --- | --- | --- |
| مۤلۤبُوْ‎ | مۤلۤبو‎ | mlêbu | وارد شدن |
| کۤلَامْبِیْ‎ | کۤلامبی‎ | klambi | لباس |
| ڠۤلَامْڤَاهِیْ‎ | ڠۤلامڤاهی‎ | nglampahi | خرج کردن |
| سۤرۤڮۤفْ‎ | سۤرۤڮۤف‎ | srêgêp | سخت‌کوش بودن |
استفاده از پیش‌هشت «اَ» [a] در یک جا کاربرد دارد. این در خوشه‌هاییست که هم‌خوان اول آن‌ها درون‌دماغی (صداهای م، ن) و هم‌خوان دوم آن‌ها انفجاری باشد. اینها شامل ترکیب‌هایی مثل [nj]، [ŋg], [mb]، یا [nd] می‌باشند.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | nja/njå | nji | nju | nje | njo | njê / njeu |
| حرکت‌گذاری شده | اَنْجَا‎ | اَنجِیْـ / اَنْجِیْ‎ | اَنْجُوْ‎ | اَنْجَیْـ / اَنجَیْ‎ | اَنْجَوْ‎ | اَنْجۤـ / اَنْجۤ‎ |
| گوندول | انجا‎ | انجیـ / انجی‎ | انجو‎ | انجَیـ / انجَی‎ | انجَو‎ | انجۤـ / انجۤ‎ |
نمونه‌ای از واژگان، هم به صورت حرکت‌گذاری شده و هم به صورت «گوندول».
| حرکت‌گذاری شده | گوندول | لاتین | معنی |
| --- | --- | --- | --- |
| اَنْجُوْڤُوْکْ‎ | أنجوڤوک‎ | njupuk |  گرفتن |
| اَمْبُوْوَاڠْ‎ | أمبوواڠ‎ | mbuwang | پرتاب کردن |
| اَنْدَوْڠَا‎ | أندوڠا‎ | ndonga | دعا کردن |
| اَنْدۤمَیْکْ‎ | أندۤمَیک‎ | ndêmek | لمس کردن |
نشان دادن واکه‌ها > پشت سر هم آمدن واکه‌ها

نوشتن التقای واکه‌ها (پشت سر هم آمدن واکه‌ها) در الفبای پگون تابع قواعدی خاص خود می‌باشد، چرا که بر خلاف لاتین، حروف «و» و «ی» هم هم‌خوان هستند و هم واکه، و نوشتن نادرست واکه‌های پشت سر هم می‌تواند منجر به تلفظ اشتباه کلمه بشود. جدول زیر این قواعد و مثالهایی از هرکدام را لیست کرده‌است.
| لاتین | حرکت‌گذاری شده | گوندول | نمونه حرکت‌گذاری شده | نمونه گوندول | معادل لاتین | معنی |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| -aa | ◌َااَ‎ | اأ‎ | بَیْرسَامَااَن‎ | بَیرساماأن‎ | bersamaan | با هم بودن |
| -ae | ◌َائَیْ‎ | ائَی‎ | سَائَیْ‎ | سائَی‎ | sae | خوب |
| -aê / -aeu | ◌َااۤ‎ | اأۤ‎ | سَاا‎ | بَیرساماأن‎ | saeusina | بقیهٔ [چیزی] |
| -ai | ◌َائِیْ‎ | ائی‎ | نُوْ لَائِیْن‎ | نو لائین‎ | nu lain | دیگری |
| -ao | ◌َاَوْ‎ | أَوْ‎ | وَاَوْس‎ | وأَوس‎ | waos | دندان |
| -au | ◌َاُوْ‎ | أو‎ | دَاُوْنْنَا‎ | دأوننا‎ | daunna | برگ |
| -ea | ◌َیْیَا‎ | ◌َییا‎ | سَارَیْرَیْیَا‎ | سارَیرَییا‎ | sarerea | همگی |
| -ea | ◌َیْئَا‎ | ◌َیئا‎ | سَارَیْرَیْئَا‎ | سارَیرَیئا‎ | sarerea | همگی |
| -eo | ◌َیْئَوْ‎ | یئَو‎ | سَیْسَیْئَوْرَاڠ‎ | سَیسَیئَوراڠ‎ | seseorang | کسی |
| -eu | ◌ِیْئُوْ‎ | یئو‎ | رَیْئِوْنِیْ‎ | رَیئونی‎ | reuni | تجدید دیدار |
| -êi / -eui |  ۤ◌ئِیْ‎ | ۤ◌ئی‎ | دۤئِیْ‎ | دۤئی‎ | deui | دوباره |
| -ia | ◌ِیْیَا‎ | ییا‎ | اِنْڎَوْنَیْسِیْیَا‎ | إنڎَونَیسییا‎ | Indhonésia | اندونزی |
| -ia | ◌ِیْئَا‎ | یئا‎ | اِنْڎَوْنَیْسِیْئَا‎ | إنڎَونَیسیئا‎ | Indhonésia | اندونزی |
| -ii | ◌ِیْئِیْ‎ | یئی‎ | رِیْئِیْل‎ | ریئیل‎ | riil | واقعی |
| -io | ◌ِیْئَوْ‎ | یئَو‎ | نَاسِیْئِوْنَال‎ | ناسیئَونال‎ | nasional | ملی، ناسیونال |
| -oa | ◌َوْوَا‎ | ◌َووا‎ | مَوْوَا‎ | مَووال‎ | moal | نخواهد کرد |
| -ua | ◌ُوْوَا‎ | ووا‎ | اَکْتُوْوَالِیْسَاسِیْ‎ | أکتووالیساسی‎ | aktualisasi | بالفعل شدن |
| -uu | ◌ُؤُوْ‎ | ؤو‎ | جُؤُوْه‎ | جؤوه‎ | juuh | سنگین |
دوگان‌سازی

در زبان‌های خانوادهٔ آسترونزیایی، که زبان‌های اندونزی و مالزی را شامل می‌شود، دوگان‌سازی در دستور زبان آن‌ها نقش پررنگی دارد، بالاخص برای جمع کردن اسم‌ها. در الفبای لاتین، دوگان‌سازی در این زبان‌ها با دو بار نوشتن واژه و جدا کردن دو قسمت آن با خط پیوند انجام می‌شود. در الفبای پگون، مشابه الفبای جاوی، بجای دوبار نوشتن واژه‌ای که دوگان‌سازی، از عدد «۲» پس از واژهٔ دوگان‌سازی‌شده برای این امر استفاده می‌شود. در واژگان دوگان‌سازی شده‌ای که پسوند دارند، عدد «۲» پیش از پسوند و در میان واژه نویشته می‌شود. در واژگانی که پیش‌وند دارند، دوگان‌سازی مشابه لاتین و با استفاده از خط پیوند انجام می‌شود انجام می‌شود.
| حرکت‌گذاری شده | گوندول | لاتین | معنی |
| --- | --- | --- | --- |
| تَیْمْبوُوْنڠ۲‎ | تَیمبوونڠ۲‎ | tembung-tembung | واژگان |
| بَاڠْسَا۲‎ | باڠسا۲‎ | bangsa-bangsa | ملت‌ها |
| اَڠْڮَوْتَا۲نَیْ‎ | اڠڮَوتا۲نَی‎ | anggota-anggotané | اعضائی که- |
| کَاسُوْرُوْڠ-سُوْرُوْڠ‎ | کاسوروڠ-سوروڠ‎ | kasurung-surung | تشویق کردن |
زبان مادورایی

زبان مادورایی دارای واج‌شناسی کمی پیچیده‌تر و متفاوت‌تر از زبان‌های جاوه‌ای، سوندایی، و اندونزیایی می‌باشد. به همین دلیل، نوشتار واکه‌ها در این زبان در خط پگون، کمی متفاوت بوده و تابع قوانین خویش می‌باشد. علاوه بر این، در ابتدای واژگان، در زبان مادورایی، به‌جز «الف»، از حرف «عین» نیز استفاده می‌شود.
|  | A | I | U | È | O | E (e pepet) | ‘ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | اَ / أ‎ | عِی‎ | اُوْ‎ | عَی‎ | عَوْ / اُو‎ | اۤ‎ | ء‎ |
| آوانگاری | /a/ or /ɔ/ | /i/ | /u/ | /e/ or /ɛ/ | /o/ or /ɔ/ | /ə/ | /ʔ/ |
|  | Ka | Kâ | Ki | Ku | Kè | Ko | Ke (e pepet) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| حرکت‌گذاری شده | کَا‎ | کۤا‎ | کِیْـ / کِیْ‎ | کُوْ‎ | کَیْـ / کَیْ‎ | کَوْ‎ | کۤـ / کۤ‎ |
| گوندول | کا‎ | کۤا‎ | کیْـ / کیْ‎ | کو‎ | کَیـ / کَی‎ | کَو‎ | کۤـ / کۤ‎ |
| C | Ḍ | Ṭ | Ng | P | G | Ny |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| چ‎ | ڊ‎ | ڟ‎ | ڠ‎ | ڤ‎ | ࢴ‎ | ۑ‎ |
نگارخانه

متن تاریخی قصهٔ «حکایت پارا رسول» به زبان سوندایی و الفبای پگون
متن انجیل یوحنا، سورهٔ ۳، آیهٔ ۱۶ به زبان سوندایی و الفبای پگون (۱۸۹۵)
متن انجیل یوحنا، سورهٔ ۳، آیهٔ ۱۶ به زبان جاوه‌ای و الفبای پگون (۱۹۰۹)
مهر سلطنتی شاهزاده دیپونگورو از جزیرهٔ جاوه ، به الفبای پگون