stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
پایتخت:عبدالحمید
داستان > فصل 2

قرن جدید آغاز می شود.سلطان عبدالحمید،ثروت امپراتوری عثمانی را که در دو قرن اخیر پیروز نشده بود تغییر داد و در جنگ یونان پیروز شد.جنگی که در جبهه به پایان رسید، اکنون روی میز ادامه دارد.پارووس، وزیر اعلام شده سلطنت جهانی، وانمود می کند که یک مهندس است و وارد قصر می شود.سلطان با حرکات توسعه ای خود دولت را برای یک جنگ بزرگ آماده می کند و حرکت نفتی را آغاز می کند که جنگ ها را برای قرن جدید پس از حرکت راه آهن آغاز می کند.در حالی که پارووس با عواملی که در سرتاسر قسطنطنیه تحت رهبری مارکو پخش شده اند در تلاش است تا پایتخت را پایان دهد، دست راست او، برادرزاده خارق العاده و موفق سلطان عبدالحمید، مراد، با تیمش به بهای جان آنها می جنگد.سلطان عبدالحمید هنگام مبارزه برای محافظت از پایتخت از طوفان های حرمسرای خود بی خبر است.فیروزه برای انتقام از مادرش که از قصر اخراج شده بود وارد می شود و به دشمنان در جنگ علیه سلسله عثمانی کمک می کند.او باعث می شود عبدالقادر عاشق او شود و باعث می شود که همه تعادل بین بیدار سلطان و سنیها سلطان برعکس شود.در پایان فصل بیدار سلطان که از کاخ خارج شده تصادف می کند و کالسکه او از صخره سقوط می کند و او را به شدت مجروح می کند.پارووس، اگرچه در مکانی است، نقشه ای می کشد تا کل قصر را بکشد. او با استفاده از مردی به نام آقای کرولی، با استفاده از یک اختراع جدید، رادیاتور، گاز سمی وارد کاخ می کند و در طی مراسمی همه را مسموم می کند.اما در پایان، فهیم پاشا، با به خطر انداختن جان خود، به آقای کرولی شلیک کرد و در جریان آن جان باخت.
داستان > فصل 3

در کاخ تلاش می شود تا زخم های آخرین حادثه سخت ترمیم شود و مرگ فهیم پاشا سوگواری شود.سلطان عبدالحمید اطمینان حاصل کرد که پارووس به سیاه چال در بریتانیا انداخته می شود.شریک این نقشه، کرولی، در جایی که در مصر مخفی شده است پیدا می شود و توسط هلیل هالید مجازات می شود. فواد افندی، پسر خدیو سابق مصر، به پایتخت می آید. بیدار سلطان نمی تواند آنچه را که برای او اتفاق افتاده فراموش کند.علاوه بر این، او نمی تواند به اینکه این تصادف عمدی بوده و او را ربوده و به خانه شخصی برده اند، باور کند. در همین حین، شیوناز، نامزد فواد افندی و دختر ادموند روچیلد به قصر می آید و در حرمسرا مشکلاتی ایجاد می کند.ترک‌های جوان زمانی به یک سازمان واقعی تبدیل می‌شوند که صباح الدین به پاریس می‌رود و رهبر می‌شود.سلطان عبدالحمید زهتو پاشا را که همه فکر می کنند خائن است به عنوان جاسوس به پاریس می فرستد.با این حال، هنگامی که او اطلاعاتی به دست می آورد که یکی از پاشاها واقعا جاسوس است، با رئیس اطلاعات، احمد صلاح الدین پاشا  تماس می گیرد تا خائن را پیدا کند.در اواخر فصل، خیانت فواد افندی برملا می‌شود و احمد پاشا به او شلیک می‌کند، در حالی که در پایان فصل نامزدش شیوناز توسط شهزاده عبدالقادر کشته می‌شود و ترک‌های جوان انقلابی را آغاز می‌کنند و به کاخ حمله می‌کنند.تحسین پاشا، محمود پاشا و احمد پاشا همگی مورد اصابت گلوله قرار می گیرند و سلطان و خانواده اش در داخل کاخ در حال سوختن گیر می کنند.
داستان > فصل 4

انقلاب سرکوب شد و آتش در کاخ خاموش شد.با این حال، عواقب و تخریب آن همچنان ادامه دارد. سلطان عبدالحمید جشن های ولایت همایون را برگزار می کند تا نشان دهد که امپراتوری عثمانی نابود نشده است و نمی توان به راحتی از بین رفت. خبر پیروزی از پایتخت بار دیگر دشمنان عبدالحمید را گرد هم می آورد.در طول این جشن، زلوفلو اسماعیل پاشا نشان می دهد که برادر بزرگ سلطان عبدالحمید است و همه از جمله دشمنان را شگفت زده می کند.جمیله سلطان که برای جشن‌های ولادت همایونی به پایتخت آمده بود، موفق می‌شود باعث مزاحمت به همه درحرمسرا شود و باعث ترک سنیها سلطان را شود. در همین حین، زلمان دیوید لوونتین با مبدل به آقای گوستاو به پایتخت می آید و حرکات مخفیانه ای را علیه سلطان عبدالحمید انجام می دهد. زلمان در نهایت لو می رود و مجازات می شود، بنابراین بریتانیایی ها ویلیام هچلر را به عنوان سفیر می فرستند. دومین پروژه راه آهن در بغداد علاوه بر راه آهن حجاز ایجاد شد که از نظر موقعیت استراتژیک تهدیدی برای انگلیسی ها بود. هچلر آشکارا با سلطان عبدالحمید دشمن می شود و قبل از شکست و زندانی شدن، حرکت های زیادی انجام می دهد.با این حال، یکی از مردان هچلر ترور سلطان را ترتیب می دهد و با یک تک تیرانداز به سمت او شلیک می کند که احمد پاشا را مجروح می کند  و فصل در آنجا به پایان می رسد.
داستان > فصل 5

فصل پنجم با تصدی مقام وزیر بزرگ فرید پاشا آغاز می شود.مراد پنجم برادر بزرگتر سلطان عبدالحمید درگذشت و وارثی را از خود به جای گذاشت که جای او را در فراماسون ها خواهد گرفت که در وصیت نامه خود به صورت یک ترکیب به جا گذاشته است.طولی نمی کشد که این ترکیب توسط یک مرد رمزگشایی می شود.
و به احمد، اسماعیل و سلیم پاشا دستور داده شد که در قطار به تسالونیکی آن مرد را تعقیب کنند، اما او کشته می‌شود و این باعث ایجاد سوء ظن در این سه نفر می‌شود.از آنجایی که در آن زمان جلسه ای برای ماسون ها در تسالونیکی برگزار شد، یکی از آنها می توانست ماسون پاشا باشد. هر سه پاشا مورد بازجویی قرار گرفتند.اسماعیل و احمد پاشا یکدیگر را خائن خطاب کردند و شخصی به نام مانیاس هر دو را با اطلاعات متناقضی در مورد خیانت فرضی دیگری مواجه می کند. مانیاس همچنین کسی است که با ماسون پاشا واقعی در تماس است و با ترکان جوان مرتبط است.
احمد پاشا پس از از دست دادن اعتماد و تنزل رتبه خود، مخفیانه علیه سلطان عبدالحمید روی می آورد و با مانیاس و یکی از رهبران مخالف، احمد رضا، طرف می شود.بسیاری از مردم مورد سوء ظن سلطان قرار گرفتند.لژ بزرگ ماسون ها بعد از لژ قبلی در تسالونیکی تشکیل می شود که متشکل از کاراسو، صباح الدین ، فرناندز، سلیم پاشا و دیگران است.پسر سلطان احمد نوری برای کمک به شکست ماسون ها و مخالفان وارد می شود.در حالی که به نظر می رسد سلیم پاشا ماسون پاشا است، در عوض توسط محمود پاشا تهدید می شود که از طرف او کار کند.پس از یک سری اتفاقات، محمود پاشا مجبور به فرار از کاخ می شود و به سفارت انگلیس و ماسون ها پناه می برد.محمود پاشا به پاریس نقل مکان کرد اما قبل از حرکت به سلطان می گوید که او در واقع یک جاسوس درون ماسون ها بوده است.او فاش می کند که به ماسون ها پیوسته تا آنها را در داخل نابود کند.او همچنین فاش می کند که بسیار بیمار است. محمود پاشا در پاریس از پسر مخالف خود صباح الدین و کاراسو اطلاعاتی به دست می آورد.او این اطلاعات را به کاخ می فرستد تا به نابودی میسون و ایمن نگه داشتن امپراتوری کمک کند.محمود پاشا سپس بر اثر بیماری می میرد.
عبدالحمید پس از یک چرخش خشونت آمیز، سلطنت مشروطه را احیا می کند و تحسین پاشا را از وظیفه برکنار می کند.این سریال پس از آن سال ها به آینده می گذرد. معلوم می شود که تحسین پاشا از کار برکنار شده و وظیفه مخفیانه ای برعهده او گذاشته شده است تا تمام وقایعی را که در زمان سلطنت سلطان عبدالحمید رخ داده است، ثبت کند.سپس تحسین پاشا وقایع بسیاری را که در زمان سلطان رخ داده است به خبرنگاری می گوید. و فاش میشود که سوگوتلو عثمان در حین انجام وظیفه برای دولت جان باخت.برخورد کوتاهی نیز بین عبدالحمید خلع شده و طلعت پاشا که در آن زمان از چهره های برجسته حکومت بود، رخ داد.گفته می شود که آنها در مورد دلایل پیوستن عثمانی ها به جنگ جهانی اول و همچنین در مورد استحکامات خاصی که توسط سلطان برای جلوگیری از ورود اروپا به پایتخت ساخته شده است صحبت کردند.هر دو متقابل می دانند که امپراتوری عثمانی در شرف فروپاشی بود.
مراسم تشییع جنازه عبدالحمید نیز نمایش داده می شود. و در آخر فصل و سریال با رویای سلطان عبدالحمید برای قدم زدن در یک سالن طولانی و دیدن حاکمان بزرگ قبلی عثمانی به پایان می رسد.حاکمان نشان داده شده عبارتند از سلطان سلیمان قانونی، سلیم یکم، محمد فاتح و در نهایت عثمان غازی.هر حاکم پیام کوتاهی به عبدالحمید می دهد.صحنه پایانی عبدالحمید را نشان می دهد که در مقابل تابلویی از خودش در سالن ایستاده است.و در نهایت سریال پایتخت:عبدالحمید به پایان خود می رسد.
بازخوردها > حمایت های سیاسی در ترکیه

واشینگتن پست اشاره کرد که سیاستمداران ترکیه صریحاً پیام های موجود در سریال پایتخت:عبدالحمید را تأیید می کنند."
در ترکیه، این نمایش با تایید یکی از نوادگان عبدالحمید مواجه شد که گفت: "تاریخ تکرار می شود... این خارجی های مداخله گر اکنون رئیس جمهور ما را دیکتاتور می خوانند، همانطور که قبلا عبدالحمید را "سلطان سرخ" می نامیدند.
.
رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، تنها دو روز قبل از رفراندوم، نمایش‌های این سریال را ستود، و گفت: «امروزه همان نقشه‌ها دقیقاً به همان شیوه اجرا می‌شود... آنچه غرب با ما می‌کند همان است؛ فقط دوران و بازیگران متفاوت هستند»..
نعمان کورتولموش، معاون نخست‌وزیر، این نمایش را به دلیل «روشن‌افکنی» زندگی سلطان عبدالحمید به شیوه‌ای عینی تحسین کرد و از مجموعه بازدید شخصی کرد.
خاطرنشان می شود که سلطان عبدالحمید مکرراً از همان عبارات الهام گرفته شده از قرآن به عنوان رئیس جمهور اردوغان استفاده می کرد، به ویژه از جمله "اگر آنها برنامه ای دارند، خدا نیز برنامه ای دارد!"..
هارون عثمان، نوه سلطان عبدالحمید و رئیس خانواده عثمان اوغلو، هنگام بحث درباره این سریال چنین گفت:محبوبیت سریال های تلویزیونی درباره امپراتوری عثمانی در سال های اخیر در ترکیه به طور قابل توجهی افزایش یافته است و دولت ترکیه حس نوستالژی عظمت امپراتوری سابق را تشویق کرده است که گاهی از آن با عنوان "نو عثمانی" یاد می شود.
بازخوردها > بالکان

اگرچه سریال‌های سریال ترکی در بالکان بسیار محبوب هستند، اما سریال پایتخت:عبدالحمید به دلیل پیام و ادعای تجدیدنظرطلبی تاریخی در مکان‌هایی مانند کوزوو بحث‌هایی را ایجاد کرده است.
واردادزور، آسکران

مکان
| واردادزور Վարդաձոր | واردادزور Վարդաձոր |
| --- | --- |
واردادزور: واردادزور
مختصات: ۳۹°۵۴′۰۱″ شمالی ۴۶°۵۳′۰۴″ شرقی﻿ / ﻿۳۹٫۹۰۰۲۸°شمالی ۴۶٫۸۸۴۴۴°شرقی﻿ / 39.90028; 46.88444: مختصات: ۳۹°۵۴′۰۱″ شمالی ۴۶°۵۳′۰۴″ شرقی﻿ / ﻿۳۹٫۹۰۰۲۸°شمالی ۴۶٫۸۸۴۴۴°شرقی﻿ / 39.90028; 46.88444
استان شهرستان: استان آسکران شهرستان خواجه‌لی
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۴
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۵
واردادزور (به ارمنی: Վարդաձոր) سابقاً پیرجمال (به لاتین: Pircamal) یک منطقهٔ مسکونی در جمهوری آرتساخ است که در استان آسکران واقع شده‌است.
نرم‌افزار مدیریت دانش
نرم‌افزارهای مدیریت دانش

نرم‌افزار یکی از زیرساخت‌های مورد نیاز برای مدیریت دانش است. نرم‌افزار مدیریت دانش، فعالیت‌های دانشی را تسهیل یا امکان‌پذیر می‌کند.

نرم‌افزار را نمی‌توان بدون توجه به سایر زیرساخت‌ها، اهداف و راهبردهای مدیریت دانش انتخاب نمود.

تشخیص درست قابلیت‌های مفید برای نرم‌افزار مدیریت دانش (مانند هر کار دیگری) نیازمند داشتن پارادایم مناسب است.

نرم‌افزار مدیریت دانش (نرم‌افزار KM) یک زیرمجموعه از نرم‌افزار مدیریت محتوا سازمانی است که شامل طیف وسیعی از نرم‌افزار است که متخصص در نحوه جمع‌آوری، ذخیره و / یا دسترسی اطلاعات است.

مفهوم مدیریت دانش براساس طیف وسیعی از شیوه‌های استفاده شده توسط یک فرد، یک کسب و کار یا شرکت بزرگ برای شناسایی، ایجاد، نمایندگی و توزیع مجدد اطلاعات برای طیف وسیعی از اهداف است.

نرم‌افزار مدیریت دانش این امکان را می‌دهد تا اندوخته‌های سازمانی بصورت طبقه‌بندی شده حفظ و بازیابی و استفاده شود و همه کارکنان به پیشرفت یکدیگر با به اشتراک گزاری فکر و دانش خود کمک کنند.

نرم‌افزارهایی که عملکردهای اطلاعات و طیف وسیعی از اقدامات را در هر بخشی از فرایندهای مدیریت اطلاعات را، ممکن می‌سازند، می‌توانند به عنوان نرم‌افزار مدیریت اطلاعات شناخته شوند.

یک زیر مجموعه از نرم‌افزار مدیریت اطلاعات که بر روشی برای ساخت دانش از اطلاعات مدیریت شده یا حاوی آن تأکید دارد، اغلب به نام نرم‌افزار مدیریت دانش شناخته می‌شود.

نرم‌افزار KM در اکثر موارد ابزارهایی برای افراد، گروه‌های کوچک یا کسب و کارهای متوسط می‌باشد که به نوآوری، ایجاد دانش جدید در گروه یا بهبود تجربه مشتری کمک می‌کند.

سیستم‌های مدیریت دانش (نرم‌افزار) شامل طیف وسیعی از حدود ۱۵۰۰ یا بیشتر روش‌های مختلف برای جمع‌آوری و حاوی اطلاعات برای ایجاد دانش است .

این ابزار می‌تواند از طریق ابزارهای جستجوی تخصصی از جمله ابزارهای ساخت مفهوم یا ابزارهای جستجوی بصری مورد جستجو قرار گیرد که اطلاعات موجود را که در اصل توسط افراد جمع‌آوری یا نگهداری در پایگاه‌داده اطلاعات ارائه نشده‌اند، ارائه دهد.
معیارهای انتخاب نرم‌افزار مدیریت دانش

تخصصی: معیارهای تخصصی بر اساس نیازهای مدیریت دانش مشخص می‌شوند.
جانبی: معیارهای جانبی بیان کننده قابلیت‌هایی هستند که استقرار مدیریت دانش را عمیق‌تر و پایدارتر می‌کنند.
فنی: معیارهای فنی نیز عمومی بوده و برای هر سامانه نرم‌افزاری باید مورد بررسی قرار گیرد.
ویژگی نرم‌افزار مدیریت دانش

کسب و حفظ دارایی‌های فکری.
کاهش هزینه‌های عملیاتی وافزایش بهره‌وری.
ایجاد یک بانک دانش سازمانی قابل جستجو.
شناسایی کمبودهای دانشی.
اطمینان از ارزش محتوای دانشی.
کاهش زمان آموزش کارکنان.
آگاهی از میزان اثر بخشی محتوای دانشی.
افزایش انگیزه مشارکت در فعالیت‌های دانش بنیان.
جمع‌آوری محتوا از منابع داخلی و خارجی.
دامنه نرم‌افزارهای مدیریت دانش

نرم‌افزارهای مدیریت دانش از بسته‌های نرم‌افزاری کوچک برای استفاده فردی مثل نرم‌افزار طوفان فکری، تا نرم‌افزارهای سازمانی بسیار تخصصی که برای استفاده توسط صدها کارمند مناسب هستند، متغیر است.
اغلب نرم‌افزارهای مدیریت دانش یک منبع کلیدی برای کارکنان شاغل در خدمات مشتری یا صنایع پشتیبان تلفن یا بخش‌های شرکت‌های بزرگ فراهم می‌کند.

نرم‌افزار مدیریت دانش به‌طور کلی ترکیبی از منابع اطلاعاتی بدون ساختار را فراهم می‌کند، از قبیل اسناد متنی و / یا فرمت‌های PDF، ایمیل، تصاویر گرافیکی، یادداشت‌های بدون ساختار، لینک‌های وب سایت، فاکتورها و دیگر مجموعه‌های اطلاعاتی مانند فکر ساده، از طریق ترکیبی از میلیون‌ها تعامل از یک وب سایت، و از طریق آن ترکیب، جویندگان را قادر می‌سازد، دانش را بدست آورید که در غیر این صورت کشف نخواهد شد.

با افزایش سرعت دسترسی به اینترنت، بسیاری از محصولات بر اساس تقاضا (یا نرم‌افزار به عنوان یک سرویس) تکامل یافته و در حال حاضر تأمین کنندگان پیشرو نرم‌افزار KM هستند.
گروه افزارها

یکی از مقوله‌های اصلی نرم‌افزار مدیریت دانش گروه افزار است که می‌تواند برای به اشتراک گذاری و ضبط دانش مورد استفاده قرار گیرد. گروه افزارها ترکیبی از ابزارهای همگام، ناهمگام ومتمرکز شده جامعه محسوب می‌شود. گروه افزار می‌تواند برای تبادل دانش و تخصص حتی زمانی که اعضای تیم در سراسر جهان واقع شده‌اند، مورد استفاده قرار بگیرد.
جستجوی بصری

برخی از روش‌های جستجوی بصری رایج عبارتند از:
درخت تراورس: از کجا یک پوشه باز می‌شود و درون صفحه نمایش آن پوشه‌ها بیشتر زیر پوشه‌ها است. پوشه‌ها به‌طور منظم، دقیقاً یک بار، جستجو می‌شوند. این رویکرد پیاده‌روی درختی به نامگذاری پوشه‌ها بستگی دارد تا یک نشانه کافی برای نشان دادن آنچه که در پوشه بعدی یا سطح پوشه‌ها وجود دارد، ارائه شود.
ناوبری طبقه‌بندی: طبقه‌بندی چیزها یا مفاهیم، و همچنین اصولی است که این طبقه‌بندی را در بر می‌گیرد. در نرم‌افزار KM، طبقه‌بندی‌ها اغلب به عنوان راهی برای بصری ساختن اطلاعات موجود توسط برچسب گذاری آن با موضوعات مربوط و بصری آن‌ها را به عنوان پوشه‌ها و زیر پوشه‌ها در طبقه‌بندی به کار می‌برند. سپس کاربران می‌توانند به طبقه‌بندی حرکت کنند و موضوع یا ترکیبی از موضوعات را انتخاب کنند تا جستجو را انجام دهند.
تنوع ابزارهای مدیریت دانش

ابزارهای متعددی برای پشتیبانی فعالیت‌های دانشی وجود دارند. برخی از این ابزارها که به‌طور عمومی قابل استفاده هستند عبارت‌اند از:
رایانه (ایمیل)
تلفن‌های همراه و دستیاران دیجیتال شخصی
درگاه‌های وب
سامانه‌های مدیریت محتوا
سامانه‌های مدیریت اسناد
موتورهای جستجو
سیستم‌های گردش کار
مدیریت ارتباط با مشتری
داده‌کاوی و انبار داده
بوکان

| بوکان | بوکان |
| --- | --- |
  نشان‌وارهٔ شهرداری بوکان:   نشان‌وارهٔ شهرداری بوکان
کشور:  ایران
استان: آذربایجان غربی
شهرستان: بوکان
بخش: مرکزی
سال شهرشدن: ۱۳۲۷ شمسی
مردم: مردم
جمعیت:  ۱۹۳٬۵۰۱ نفر (حریم شهر، ۱۳۹۵)  ۲۵۱٬۴۰۹ نفر (حوزهٔ استحفاظی، ۱۳۹۵) 
رشد جمعیت:  ۱۳٫۴۲٪
جغرافیای طبیعی: جغرافیای طبیعی
مساحت: با پهنهٔ ۸ کیلومتر و به‌صورت طولی ۱۲ کیلومتر
ارتفاع: ۱٬۳۰۰ تا ۱٬۳۷۰ متر
آب‌وهوا: آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه: ۱۲٫۱ درجهٔ سانتی‌گراد
میانگین بارش سالانه: ۴۲۸ میلیمتر
روزهای یخبندان سالانه: ۱۰۰ روز (۱۳۹۰)
اطلاعات شهری: اطلاعات شهری
تأسیس شهرداری: ۱۳۲۷
ره‌آورد: فرش، صنایع دستی، شیرینی محلی، ترشی، سبزیجات، ماهی قزل آلا، لبنیات محلی، میوه‌های فصلی، گیاهان کوهی
پیش‌شمارهٔ تلفن: ۴–۰۴۴ و پیش شمارهٔ مراکز شهری: ۶۲٬۶۳
وبگاه: پورتال شهرداری بوکان
شناسهٔ ملی خودرو:  ایران ن ۲۷  ایران ط ۳۷
  بوکان  روی نقشه ایران ۳۶°۳۱′۱۷″شمالی ۴۶°۱۲′۴۰″شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۵۲۱۵۰۹۶°شمالی ۴۶٫۲۱۱۱۸۳۷°شرقی﻿ / 36.5215096; 46.2111837   :   بوکان  روی نقشه ایران ۳۶°۳۱′۱۷″شمالی ۴۶°۱۲′۴۰″شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۵۲۱۵۰۹۶°شمالی ۴۶٫۲۱۱۱۸۳۷°شرقی﻿ / 36.5215096; 46.2111837   
 :  
بوکان شهری در جنوب مرکزی استان آذربایجان غربی و مرکز شهرستان بوکان است. این شهر نسبت به برخی از شهرهای ایران، شهری جوان و نوبنیاد محسوب می‌شود و از نظر بافت تاریخی در دورهٔ قاجار و سدهٔ نوزدهم میلادی بنیان گذاشته شده است. جمعیّت شهری آن براساس سرشماری سال ۱۳۹۵، بالغ بر ۱۹۳٬۵۰۱ نفر اعلام شده که بزرگ‌ترین شهر جنوب استان آذربایجان غربی به‌شمار می‌رود. از دههٔ ۱۳۶۰ شمسی به بعد، بوکان مرکز جذب مهاجران زیادی از شمال‌غرب ایران و خصوصاً بخش‌های کردنشین ایران بوده است.
ساکنان بوکان کُرد هستند و به زبان کردی سورانی با لهجهٔ بوکانی سخن می‌گویند. بیشتر مردم این شهر رسماً مسلمان و سنی شافعی مذهب هستند. دیگر جوامع مذهبی در بوکان شامل شیعهٔ دوازده‌امامی و بهائیان می‌شود. بوکان از ارومیه ۱۸۵، از تبریز ۲۰۴ و از تهران ۶۴۹ کیلومتر از طریق خط ارتباطی زمینی فاصله دارد. موقعیت جغرافیایی این شهر، ۱۳ استان شمال و جنوب ایران را به یکدیگر متصل می‌کند. بوکان در مرز میان استان کردستان و آذربایجان غربی قرار گرفته است. ارتفاع بوکان از سطح دریای آزاد ۱٬۳۷۰ متر است و آب هوای آن استپی خشک با تابستان‌های گرم و زمستان‌های سرد است.
قدمتِ بناهای تاریخی داخل شهر به دورهٔ قاجار برمی‌گردد و نماد این شهر، قلعهٔ سردار است. در دورهٔ قاجار به سبب توجه و سکونتِ سردار عزیزخان مکری و خانواده‌اش، بوکان مورد اهمیّت قرار گرفت. خانوادهٔ سردار، در آبادانی بوکان نقش بسزایی داشتند. به گونه‌ای که این شهر در اواخر دورهٔ قاجار یک قصبه و مرکز اداری این خانواده بود. در دورهٔ پهلوی زیرساخت‌های شهری در آن بنا نهاده شد. پس از انقلاب ۱۳۵۷ در شاخص‌های اجتماعی، فرهنگی، ورزشی، اقتصادی و سیاسی شکوفا شد. این شهر یکی از شهرهای مهّم و مؤثر کردستان ایران است.
حمل و نقل داخلی بوکان، توسط سامانهٔ تاکسی‌رانی و اتوبوس‌رانی انجام می‌شود. بوکان دارای سه ناحیه شهرداری است و شهردار آن توسط شورای شهر هفت نفره انتخاب می‌شود. این شهر دارای یک پایانه مسافربری است که در شرق شهر و نزدیکی کمربندی آن واقع شده است. اقتصاد بوکان متکی به حوزهٔ صنعت و صنایع خرد و بخش اندکی مربوط به گردشگری و مسافران است. ره‌آورد مردم آن، حبوبات، فرش دستباف، ترشی، سبزیجات، لبنیات محلی و میوه‌های فصلی است. بازار بوکان دومین بازار بزرگ استان آذربایجان غربی به‌شمار می‌رود.
نام

مقالهٔ اصلی: ریشه نام بوکان
دربارهٔ واژهٔ بوکان، نظریه‌های بسیاری مطرح شده و اختلاف نظر میان نویسندگان و روایت کنندگان وجود دارد.ولادیمیر مینورسکی به نقل از رشیدالدین فضل‌الله همدانی گفته است که پیک امرای مغولی مرکیت بوکان نام داشته است. ناحیهٔ بوکان در اصل شاید بهی یا باهی  نام داشته که امروزه فقط به یک دهستان بوکان اطلاق می‌شود.
بنا به روایتی، بوکان را ابتدا شهر کهنه خوانده‌اند و آن شهر در جنوب غربی فعلی بوکان واقع شده بود که در اثر زلزله ویران شده و در محل فعلی نی‌زار و چشمه‌سار، بوکان را بنا کرده‌اند. بوکان چشمه‌های آب متعددی در آن وجود داشت و در زبان کُردی به چشمه «کانی» گفته می‌شود. روایت می‌شود، شخصی که می‌خواهد به کانی برود در زبان کُردی می‌گوید: «ده‌چم بوکانی.» به جهت سلیس و خوش آهنگ بودن، حرفِ ی آخر آن حذف و تبدیل به «بوکان» شده است.
برپایهٔ نظر ولادیمیر مینورسکی، تا پیش از دورهٔ قاجار نامی از بوکان در منابع تاریخی و جغرافیایی مشاهده نشده است.
روایتی قدیمی مرتبط با سندِ سال ۱۲۲۸ شمسی وجود دارد که مالکیت بوکان و حومهٔ آن به عزیزخان سردار مکری منتقل شد. بنا به درخواست عزیزخان، در سند انتقال، نام این منطقه به «بوکان» تغییر یافته است. از این تاریخ، نام بوکان در نقشه‌ها و نامه‌ها و مکاتبات ثبت شد.
رضاقلیخان هدایت در کتاب فرهنگ انجمن‌آرای ناصری (تألیف سال ۱۲۵۰ خورشیدی) در مورد ریشهٔ نام این شهر می‌گوید: بوکان نام قصبه‌ای‌ست در ولایت ساوج‌بولاق مُکری که گویند آب و هوای نیکو دارد، و در برهان به‌معنی گلزار نیز نوشته و اگر چنین باشد با کاف عربی خواهد بود و بوکان یعنی «کانُ بوی خوش».
در لغت‌نامه دهخدا و فرهنگ فارسی معین، بوکان نعلی است آهنین که درون برف در پای کنند.
جئونیمز بانک اطلاعاتی جغرافیایی در ایالات متحده آمریکا، نام این شهر را به انگلیسی Bukan ثبت کرده است.
نام > لقب‌ها و عناوین

بوکان دومین شهر مهاجرپذیر ایران بعد از کرج، اَمن‌ترین شهر استان آذربایجان غربی، جایگاه دوم باسوادی (۹۵٪ نرخ باسوادی) پس از شهر ارومیه در سال ۱۳۹۵. به این شهر لقب‌های عروس شهرهای ایران، شهر فرهیختگان، شهر آب‌ها و چشمه‌سارها، شهر حسن زیرک، شهر سردار عزیزخان مکری و شیرازِ کُردها داده شده است. در میان مردم کُرد، بوکان از جایگاه فرهنگی - سیاسی بالایی برخودار بوده و کانون توجه است.
تاریخ > پس از انقلاب ۱۳۵۷

در مدتی که بوکان به‌عنوان بخش به‌شمار می‌رفت، کمترین امکانات زیرساختی نسبت به جمعیت را داشت. در حالی که یکی از پرجمعیت‌ترین بخش‌های غرب ایران بود. به همین جهت، تنها دارای یک پاسگاه کوچک شهربانی و ژاندارمری بود و سایر زیرساخت‌های انتظامی و نظامی در آن وجود نداشت. با توجه به این مسائل، در جریانِ انقلاب ۱۳۵۷ به سرعت به تصرف احزاب مسلح کُرد مخالف جمهوری اسلامی درآمد. تا اینکه در ۱۰ شهریور ۱۳۵۸ به کمک یگان‌های ارتش، سپاه و ژاندارمری و نیروهای مردمی که از محور سقز آمده بودند، بوکان مدت کوتاهی از کنترل شورشیان خارج شد. پاک سازی و کنترل کامل منطقهٔ بوکان تا ۱۱ مهر سال ۱۳۶۲ به طول انجامید.اولین روحانی شهید اهل سنت آذربایجان غربی که امام جمعهٔ بوکان بود در شامگاه یکم دی ۱۳۶۰ توسط عوامل حزب کومله در خانه‌اش ترور و کشته شد. شهر بوکان، محل آغاز درگیری میان حزب کومله و حزب دموکرات کردستان ایران در هفتم اسفند ۱۳۵۹ بود که منجر به کشته شدن ۳ عضو از سازمان پیکار (حزب کمونیست ایران و متحد کومله) از سوی حزب دموکرات کُردستان شد و از این تاریخ تا اردیبهشت ۱۳۶۷ جنگ کومله و حزب دموکرات کردستان ایران در سایر مناطق مرزی ایران و عراق ادامه داشت. احزاب مسلح کُرد با شعار خودمختاری برای خلق کُرد، عملیات‌های مسلحانه در شهرهای کُردنشین مانند بوکان انجام می‌دادند که در همین ارتباط در ۲۹ شهریور سال ۱۳۷۵ سیدعلی خامنه‌ای در سفر به استان آذربایجان غربی گفت: «کسانی که این روزها را در ارومیه و مهاباد و بوکان بودند و دیدند که خلق کُرد کیست و کجاست، خلق کُرد جزو ملت ایران است» و به رویدادهای این مناطق در اوایل انقلاب پرداخت.
میزان خسارت و تخریب وارد شده به شهر بوکان در طول جنگ ایران و عراق در میان شهرهای آذربایجان غربی، ۲٫۴۰۹ واحد مسکونی که مجموعاً پنج درصد از کل این استان، اعلام شده است. در دورهٔ جنگ به صورت موقت پایگاه‌های ارتش و سپاه در بوکان مستقر بودند. پس از پایان جنگ و امن شدن این مناطق، تنها پایگاه‌های سپاه پاسداران به صورت دائم مستقر شدند و ارتش از این شهر خارج شد.
بوکان در ۲۶ فروردین ماه سال ۱۳۶۷ سه بار توسط هواپیماهای عراقی بمباران شد که مجموع این حمله‌ها ۱۹ نفر کشته و ۱۶۰ نفر مجروح شدند. تاکنون بیش از ۳۷۸ نفر از مردم این شهر شهید، ۱۳۶ نفر آزاده، ۹ شهید مفقودالاثر، دارای شهدای مدافع حرم و ۴۹۴ نفر جانباز است.
در اسفندماه سال ۱۳۶۸ این شهر در تقسیمات کشوری ایران با جمعیتی بالغ بر ۱۱۷٬۰۰۰ نفر(نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۶۵) از بخش به شهرستان ارتقاء یافت. در طی ۳۰ سال از یک بخش کُردنشین در جایگاه سومین شهر کردنشین بزرگ ایران (پس از کرمانشاه و سنندج) قرار گرفت و در بسیاری از شاخص‌های اجتماعی، فرهنگی، ورزشی، اقتصادی و سیاسی پیشرفت چشمگیری داشته است.
بوکان از زمانِ سکونتِ عزیزخان سردار به مرور به خاستگاه سیاستمداران، شعرا، نویسندگان و هنرمندان کُرد تبدیل شد و در میان شهرهای کُردنشین ایران، دارای آوازه و مقبولیت اجتماعی و فرهنگی است. موقعیت جغرافیایی این شهر و جذابیت‌های اجتماعی، آن را به کانون جمعیّتی جنوب استان آذربایجان غربی (مکریان) مبدل کرد و در مدت دو دهه، جمعیّت آن ۸ برابر شد. وجود منابع آبی و خاکی و دسترسی آسان سایر شهرها به آن، از ظرفیت‌های مهّم بوکان به‌شمار می‌رود. طی سال‌های ۱۳۶۹ و ۱۳۷۳ و ۱۳۸۷ تشکیل استان کُردستان شمالی به مرکزیت بوکان در مجلس شورای اسلامی و خبرگزاری‌های ایران مطرح شده است.
وضعیت طبیعی > جغرافیا

بوکان در °۳۶ درجه وَ ۳۱ دقیقه عرض شمالی و °۴۶ درجه وَ ۱۲ دقیقه طول شرقی نسبت به نصف النهار گرینویچ و در میان دو کوه نعل‌شکن (نالشکینه) و کوه سیاه (برده‌رش) قرار گرفته است. وسعت محدوده شهری آن به صورت طولی ۱۲ کیلومتر است.ارتفاع بوکان از سطح دریای آزاد ۱٬۳۷۰ متر است.مسافت جاده‌ای بین این شهر تا ارومیه ۱۸۴ کیلومتر، تا تبریز ۲۰۴ کیلومتر، تا سردشت ۱۴۰ کیلومتر (از مسیر خلیفان-ربط) و تا بانه کمتر از ۹۰ کیلومتر است. شهر بوکان یکی از مسطح‌ترین شهرهای ایران است و همچنین بیشتر اراضی آن را دشت‌های هموار تشکیل می‌دهد.
موقعیت ممتاز جغرافیایی و امنیت نسبی جاده‌ها، بوکان را به‌عنوان مرکز منطقهٔ جنوب و جنوب غربی دریاچهٔ ارومیه تبدیل کرده است. این شهر با قرارگیری بر سر راه‌های ارتباطیِ سه استان آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی، و کردستان از موقعیت جغرافیایی و ترافیک ویژه‌ای برخوردار است. بوکان از غرب به مهاباد، و از جنوب به سقز محدود است و در دشت‌های استپی و هموار قرارگرفته و میان کوه‌های نالشکینه و برده‌زرد واقع شده است.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  | بناب، مراغه | تبریز، میاندوآب | نقده و اشنویه |  |
|  | شاهین دژ |  | مهاباد |  |
|  | شاهین دژ |    شهر بوکان     | مهاباد |  |
|  | شاهین دژ |  | مهاباد |  |
|  | تکاب | سقز و سنندج | سردشت و بانه |  |
وضعیت طبیعی > آب و هوا

آب و هوای بوکان استپی خشک با تابستان‌های گرم و زمستان‌های سرد است. این شهر در زمستان سرد و پرف و روزهای زمستانی آن طولانی بوده که معمولاً تا اواخر اسفندماه ادامه دارد. حداکثر مطلق دمای بوکان ۴۲ درجه سانتی گراد بالای صفر و حداقل مطلق دمای هوا ۲۷ درجه سانتی گراد زیر صفر است. مدت روزهای یخبندان از ۸۵ تا ۱۰۰ روز و میزان بارندگی در سال‌های مختلف میان ۳۵۰ تا ۴۱۷ میلی‌متر متغیر بوده، که متوسط آن ۴۲۸ میلی‌متر برآورد شده است.
وضعیت طبیعی > باغ‌ها

مقالهٔ اصلی: امیرآباد بوکان
باغ‌های آلبالوی امیرآباد با قدمت بیش از هشتاد سال هر ساله تولیدکننده چندین تن انواع میوه و انواع سبزی است. این باغ‌های سرسبز از نامدارترین باغ‌های بوکان و حومه به‌شمار می‌آیند. در گذشته حدود ۳۲ باغ سرسبز که به‌دلیل وفور آب، در شهر وجود داشته است. اسامی برخی از باغ‌های قدیمی بوکان بدین شرح است: باغ قاضی، باغ قاسم آقا، باغ‌های صلاح مهتدی، باغ میره‌بیگ، باغ ملاعلی، باغ سردار، باغ عبدالرحمن، باغ حاجی حریری، باغ‌های امیرآباد، باغ حاجی ابراهیم محمدیان، باغ حسن سام بیگی، باغ احمد کرمانج، باغ حاجی علی، باغ مام نصراله و باغ شیخ قادر. در میان آن‌ها اکنون تنها باغ‌های امیرآباد، باغ قاضی و باغ‌های کوسه (کوسته) به صورت سالم و نیمه سالم به‌جا مانده‌اند.
چشم‌اندازی از بوکان در روز (۱۲ مهٔ ۲۰۱۴)