stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
تونل‌های نوار غزه
اهداف و کاربردهای استراتژیک > کاربردهای دفاعی

یک گزارش المانیتور تونل‌های داخل غزه و دور از مرز را توصیف می‌کند که دو هدف را دنبال می‌کنند: ذخیره و محافظت از سلاح‌ها از جمله راکت و پرتابگر، و تأمین امنیت و تحرک برای شبه نظامیان حماس. این گزارش نشان می‌دهد که عملکرد اخیر در مجموعه‌ای از «تونل‌های امنیتی» رخ می‌دهد: «هریک از رهبران حماس، از بوروکرات‌های رده پایین‌تر گرفته تا ارشدترین رهبران آن، از نزدیک با مسیر رسیدن به تونل امنیتی تعیین‌شده به او و خانواده او آشنا هستند." بیست و سه شبه‌نظامی در گردان‌های عزالدین قسام، شاخه نظامی حماس، از گلوله باران اسرائیل در ۱۷ ژوئیه ۲۰۱۴ جان سالم به در بردند و زنده ماندند اما تا آتش‌بس اوایل ماه اوت در یک تونل محبوس شدند. در اکتبر ۲۰۱۳، ایهاب الحسین، سخنگوی وزارت کشور تشکیلات خودگردان فلسطین، این تونل‌ها را تمرینی برای "حق غزه برای محافظت از خود" توصیف کرد. در اکتبر ۲۰۱۴، خالد مشال، رهبر حماس، استفاده از تونل‌ها برای حمله به غیرنظامیان را رد کرد: «آیا از هیچ‌یک از تونل‌ها برای کشتن غیرنظامیان یا ساکنان چنین شهرک‌هایی استفاده شده‌است؟ نه هرگز! . . . [حماس] از آنها برای حمله به پشت خطوط ارتش اسرائیل یا برای حمله به برخی سایت‌های نظامی استفاده کرد. . . این ثابت می‌کند که حماس فقط از خود دفاع می‌کند.»

از این تونل‌ها برای پنهان کردن و محافظت از سلاح‌ها و شبه نظامیان و تسهیل ارتباطات استفاده می‌شود که تشخیص از هوا را دشوار می‌کند. در سال ۲۰۱۴، خالد مشعل، رهبر حماس در مصاحبه ای با ونیتی فیر گفت که سیستم تونل یک ساختار دفاعی است که برای ایجاد موانع در برابر زرادخانه نظامی قدرتمند اسرائیل و انجام حملات متقابل در پشت خطوط ارتش اسرائیل طراحی شده‌است. وی با بیان اینکه از این تونل‌ها برای نفوذ به اسرائیل استفاده می‌شود، گفت که عملیات تهاجمی هرگز باعث کشته شدن غیرنظامیان در اسرائیل نشده‌است و اتهامات مربوط به حملات گسترده برنامه‌ریزی شده علیه غیرنظامیان اسرائیلی را رد کرد.

در سال ۱۹۸۹، افسر تدارکات حماس و قاچاقچی اسلحه، محمود المبحوح، از طریق یک تونل قاچاق به مصر از نیروهای ارتش اسرائیل فرار کرد.
در طول عملیات ستون دفاعی در سال ۲۰۱۲، ستیزه‌جویان فلسطینی اغلب از تونل‌ها و سنگرها برای محافظت از حملات هوایی اسرائیل استفاده می‌کردند.
اهداف و کاربردهای استراتژیک > تاثیر روانی

ایتان شامیر و هچت نوشتند که در طول جنگ غزه در سال ۲۰۱۴، یکی از اهداف انجام حملات فرامرزی به شهرک‌های اسرائیلی با استفاده از تونل‌ها، وارد کردن شوک روانی به مردم اسرائیل بود. کمیسیون تحقیق سازمان ملل دریافت که «این تونل‌ها و استفاده از آن‌ها توسط گروه‌های مسلح فلسطینی در جریان خصومت‌ها [جنگ غزه ۲۰۱۴] باعث نگرانی شدید اسرائیلی‌ها در مورد استفاده از این تونل‌ها برای حمله به غیرنظامیان شد». به گفته اسلسینگر، تونل‌ها تصور اسرائیلی‌ها از حاکمیت ارضی را مختل می‌کنند و اعتماد سیاستمداران اسرائیلی را به توانایی آنها برای مدیریت خطرات خارجی از طریق مکانیسم‌های اجرایی مرزی معمولی مانند گشت‌زنی، حصارها، دیوارها و پست‌های بازرسی؛ ایمان شهروندان اسرائیلی به توانایی دولت برای تامین امنیت را کاهش می‌دهد.
اهداف و کاربردهای استراتژیک > آدم ربایی

اسرائیل ربودن غیرنظامیان اسرائیلی یا گروگان گرفتن سربازان اسرائیلی را یکی از اهداف اولیه ساخت تونل توصیف می کند. وال استریت ژورنال یک تونل حمله ای را که توسط یکی از خبرنگارانش بازرسی شده بود، توصیف کرد که "برای انجام حملات قتل و آدم ربایی طراحی شده بود" و خاطرنشان کرد که "تونل به طول 3 مایل با بتون تقویت شده بود، با سیم های تلفن پوشانده شده بود و شامل کابین هایی بود که برای عملیات نفوذ ضروری نبود اما برای گروگان گیری مفید است." در ماه اکتبر ۲۰۱۳، روزنامه هآرتس اظهار کرد که "فرضیه کاری نیروهای دفاع اسرائیل (IDF) این است که این تونل‌ها هر زمان که در منطقه تشدید شود، ساخته و به کار گرفته خواهند شد، بدون توجه به اینکه توسط حماس یا اسرائیل شروع شود، و برای حملات و تلاش‌های ربودن استفاده خواهند شد"، اضافه کرد که "اگر حماس در حالی که چندین شهروند یا سرباز اسرائیلی را در دست دارد، چنین تشدیدی را آغاز کند، در وضعیت قوی‌تری قرار خواهد گرفت."به گفته نیویورک تایمز، یک تونل حاوی "یک کیت آدم ربایی از مسکن ها و دستبندهای پلاستیکی" بود.
حوزه انتخابیه تهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر و پردیس

|  تهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر و پردیس |  تهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر و پردیس |
| --- | --- |
حوزهٔ انتخاباتی   مربوط به مجلس شورای اسلامی: حوزهٔ انتخاباتی   مربوط به مجلس شورای اسلامی
موقعیت حوزه در استان تهران: موقعیت حوزه در استان تهران
شهرستان(ها): تهران ری شمیرانات اسلامشهر پردیس
استان: تهران
جمعیت: ۹٬۱۴۲٬۱۹۴ (سال ۱۳۹۰)
مقرهای کلان: تهران (مرکز) شهر ری لواسان اسلامشهر پردیس
حوزهٔ کنونی: حوزهٔ کنونی
شکل‌گیری: ۱۳۵۸ (برای مجلس شورای اسلامی)
کرسی‌ها: ۳۰ از ۲۹۰ 
فهرست/ تشکل: لیست وحدت ائتلاف نیروهای انقلاب:۳۰
نماینده(گان):  فهرست پایین 
بخش‌ها: مرکزی تهران، کن، آفتاب مرکزی، کهریزک، فشاپویه، خاوران، قلعه‌نو لواسانات، رودبار قصران مرکزی اسلامشهر، احمدآباد مستوفی، چهاردانگه بومهن، جاجرود
جناح: اصول‌گرایان
حوزهٔ انتخابیه تهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر و پردیس یکی از حوزه‌های انتخابیه استان تهران برای انتخابات مجلس شورای اسلامی است. این حوزه به مرکزیت تهران دارای ۳۰ نمایندهٔ است.
این حوزه انتخابیه دارای بیشترین تعداد نمایندهٔ در مجلس شورای اسلامی و مهم‌ترین حوزهٔ انتخابیه در مجلس است. در بیشتر دوره‌های مجلس، رئیس مجلس شورای اسلامی یکی از نمایندگان این حوزه انتخابیه بوده است.
پیشینه

در جدول حوزه‌های انتخاباتی مصوبهٔ ۱۳۵۸ شورای انقلاب این حوزه «تهران و ری و شمیران» نام داشت که این نامگذاری همچنان در سال ۱۳۶۶ نیز تکرار شد ولی در مرزبندی جدید سال ۱۳۷۴ مجلس چهارم با جدا شدن شهرستان اسلامشهر از شهرستان ری، به «تهران و ری و اسلامشهر و شمیرانات» تغییر نام داد و در سال ۱۳۷۸نیز همین نام برای آن در نظر گرفته شد.
در سال ۱۳۹۱ نیز شهرستان پردیس از جدا شدن قسمتی از بخش مرکزی شهرستان تهران تشکیل شد.
تعداد نمایندگان این حوزه در مجلس شورای اسلامی از آغاز ۳۰ نماینده بوده است.
وضعیت فعلی

طبق تقسیمات کشوری کنونی وضعیت حوزه بدین شرح است:
| شهرستان | بخش‌ها | جمیعت (۱۳۹۰) |
| --- | --- | --- |
| تهران | شهر تهران (مرکز حوزه)، مرکزی، کن، آفتاب | ۸٬۲۹۳٬۱۴۰ |
| شمیرانات | شهر تجریش، لواسانات، رودبار قصران | ۴۴٬۰۶۱ |
| اسلامشهر | شهر اسلامشهر، مرکزی، چهاردانگه | ۴۸۵٬۶۸۸ |
| ری | شهر ری، مرکزی، کهریزک، فشاپویه | ۳۱۹٬۳۰۵ |
| پردیس | پردیس، بومهن، جاجرود | - |
نمایندگان > مجلس اول

مقالهٔ اصلی: انتخابات مجلس شورای اسلامی ۱۳۵۹–۱۳۵۸ (حوزه انتخابیه تهران، ری و شمیران)
نمایندگان > مجلس چهارم

| ر | نماینده | فهرست اصلی | فهرست اصلی |
| --- | --- | --- | --- |
↓ منتخبان دور اول ↓: ↓ منتخبان دور اول ↓
| ۱ | سید علی‌اکبر موسوی حسینی |  | روحانیت مبارز |
| ۲ | سید علی‌اکبر ابوترابی‌فرد |  | روحانیت مبارز |
↓ منتخبان دور دوم ↓: ↓ منتخبان دور دوم ↓
| ۳ | عباس شیبانی |  | روحانیت مبارز |
| ۴ | محمدجواد لاریجانی |  | روحانیت مبارز |
| ۵ | سید محسن یحیوی |  | روحانیت مبارز |
| ۶ | محمدرضا باهنر |  | روحانیت مبارز |
| ۷ | علی‌اکبر ناطق نوری |  | روحانیت مبارز |
| ۸ | سید محمود دعایی |  | روحانیت مبارز |
| ۹ | محمدعلی موحدی کرمانی |  | روحانیت مبارز |
| ۱۰ | سعید رجائی خراسانی |  | روحانیت مبارز |
| ۱۱ | حسن روحانی |  | روحانیت مبارز |
| ۱۲ | علی عباسپور طهرانی فرد |  | روحانیت مبارز |
| ۱۳ | نفیسه فیاض‌بخش |  | روحانیت مبارز |
| ۱۴ | محسن مجتهد شبستری |  | روحانیت مبارز |
| ۱۵ | سید علینقی خاموشی |  | روحانیت مبارز |
| ۱۶ | عباسعلی عمید زنجانی |  | روحانیت مبارز |
| ۱۷ | مریم بهروزی |  | روحانیت مبارز |
| ۱۸ | پروین سلیحی |  | روحانیت مبارز |
| ۱۹ | سید مرتضی نبوی |  | روحانیت مبارز |
| ۲۰ | سید شهاب‌الدین صدر |  | روحانیت مبارز |
| ۲۱ | مرضیه وحید دستجردی |  | روحانیت مبارز |
| ۲۲ | قربانعلی دری نجف‌آبادی |  | روحانیت مبارز |
| ۲۳ | منیره نوبخت |  | روحانیت مبارز |
| ۲۴ | سید علی غیوری |  | روحانیت مبارز |
| ۲۵ | محمدکاظم سیفیان |  | روحانیت مبارز |
| ۲۶ | حبیب‌الله عسگراولادی |  | روحانیت مبارز |
| ۲۷ | سید رضا تقوی |  | روحانیت مبارز |
| ۲۸ | محمدهاشم رهبری |  | روحانیت مبارز |
| ۲۹ | علی موحدی ساوجی |  | روحانیت مبارز |
| ۳۰ | محمود صابر همیشگی |  | روحانیت مبارز |
نمایندگان > مجلس هشتم

| ر | نماینده | فهرست اصلی | فهرست اصلی |
| --- | --- | --- | --- |
↓ منتخبان دور اول ↓: ↓ منتخبان دور اول ↓
| ۱ | غلامعلی حداد عادل |  | جبهه متحد |
| ۲ | مرتضی آقاتهرانی |  | جبهه متحد |
| ۳ | علی مطهری |  | جبهه متحد |
| ۴ | احمد توکلی |  | جبهه متحد |
| ۵ | حسن غفوری‌فرد |  | جبهه متحد |
| ۶ | محمدرضا باهنر |  | جبهه متحد |
| ۷ | بیژن نوباوه |  | جبهه متحد |
| ۸ | سید شهاب‌الدین صدر |  | جبهه متحد |
| ۹ | سید علیرضا مرندی |  | جبهه متحد |
| ۱۰ | حمیدرضا کاتوزیان |  | جبهه متحد |
| ۱۱ | علی عباسپور طهرانی فرد |  | جبهه متحد |
| ۱۲ | محمداسماعیل کوثری |  | جبهه متحد |
| ۱۳ | سید رضا اکرمی |  | جبهه متحد |
| ۱۴ | غلامرضا مصباحی‌مقدم |  | جبهه متحد |
| ۱۵ | فاطمه رهبر |  | جبهه متحد |
| ۱۶ | فاطمه آلیا |  | جبهه متحد |
| ۱۷ | روح‌الله حسینیان |  | جبهه متحد |
| ۱۸ | حسین نجابت |  | جبهه متحد |
| ۱۹ | اسدالله بادامچیان |  | جبهه متحد |
↓ منتخبان دور دوم ↓: ↓ منتخبان دور دوم ↓
| ۲۰ | الیاس نادران |  | جبهه متحد |
| ۲۱ | لاله افتخاری |  | جبهه متحد |
| ۲۲ | مهدی کوچک‌زاده |  | جبهه متحد |
| ۲۳ | علیرضا زاکانی |  | جبهه متحد |
| ۲۴ | علی‌اصغر زارعی |  | جبهه متحد |
| ۲۵ | طیبه صفایی |  | جبهه متحد |
| ۲۶ | پرویز سروری |  | جبهه متحد |
| ۲۷ | حمید رسایی |  | جبهه متحد |
| ۲۸ | حسین فدایی |  | جبهه متحد |
| ۲۹ | زهره الهیان |  | جبهه متحد |
| ۳۰ | علیرضا محجوب |  | ائتلاف اصلاح‌طلبان |
نمایندگان > مجلس نهم

| ر | نماینده | فهرست اصلی | فهرست اصلی |
| --- | --- | --- | --- |
↓ منتخبان دور اول ↓: ↓ منتخبان دور اول ↓
| ۱ | غلامعلی حداد عادل |  | جبهه متحد |
| ۲ | سید علیرضا مرندی |  | جبهه متحد |
| ۳ | سید محمدحسن ابوترابی‌فرد |  | جبهه متحد |
| ۴ | مرتضی آقاتهرانی |  | جبهه پایداری |
| ۵ | سید مسعود میرکاظمی |  | جبهه پایداری |
↓ منتخبان دور دوم ↓: ↓ منتخبان دور دوم ↓
| ۶ | بیژن نوباوه |  | جبهه پایداری |
| ۷ | محمداسماعیل کوثری |  | جبهه متحد |
| ۸ | احمد توکلی |  | جبهه متحد |
| ۹ | علی مطهری |  | صدای ملت |
| ۱۰ | سید محمود نبویان |  | جبهه پایداری |
| ۱۱ | سید مهدی هاشمی |  | جبهه پایداری |
| ۱۲ | محمدرضا باهنر |  | جبهه متحد |
| ۱۳ | علی‌اصغر زارعی |  | جبهه پایداری |
| ۱۴ | فاطمه رهبر |  | جبهه متحد |
| ۱۵ | علیرضا زاکانی |  | جبهه متحد |
| ۱۶ | زهره طبیب‌زاده نوری |  | جبهه متحد |
| ۱۷ | روح‌الله حسینیان |  | جبهه پایداری |
| ۱۸ | حسین مظفر |  | جبهه متحد |
| ۱۹ | فاطمه آلیا |  | جبهه پایداری |
| ۲۰ | مهدی کوچک‌زاده |  | جبهه پایداری |
| ۲۱ | غلامرضا مصباحی‌مقدم |  | جبهه متحد |
| ۲۲ | لاله افتخاری |  | جبهه متحد |
| ۲۳ | محمد سلیمانی |  | جبهه پایداری |
| ۲۴ | حمید رسایی |  | جبهه پایداری |
| ۲۵ | مجتبی رحماندوست |  | جبهه متحد |
| ۲۶ | مهرداد بذرپاش |  | جبهه متحد |
| ۲۷ | حسین طلا |  | جبهه پایداری |
| ۲۸ | الیاس نادران |  | جبهه متحد |
| ۲۹ | علیرضا محجوب |  | صدای ملت |
| ۳۰ | حسین نجابت |  | جبهه متحد |
نمایندگان > مجلس دهم

مقالهٔ اصلی: انتخابات مجلس شورای اسلامی ۱۳۹۵–۱۳۹۴ (حوزه انتخابیه تهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر و پردیس)
| ر | نماینده | فهرست اصلی | فهرست اصلی |
| --- | --- | --- | --- |
| ۱ | محمدرضا عارف |  | لیست امید |
| ۲ | علی مطهری |  | لیست امید |
| ۳ | سهیلا جلودارزاده |  | لیست امید |
| ۴ | علیرضا محجوب |  | لیست امید |
| ۵ | الیاس حضرتی |  | لیست امید |
| ۶ | کاظم جلالی |  | لیست امید |
| ۷ | فریده اولادقباد |  | لیست امید |
| ۸ | محمدرضا بادامچی |  | لیست امید |
| ۹ | مصطفی کواکبیان |  | لیست امید |
| ۱۰ | سیده فاطمه حسینی |  | لیست امید |
| ۱۱ | ابوالفضل سروش |  | لیست امید |
| ۱۲ | پروانه سلحشوری |  | لیست امید |
| ۱۳ | غلامرضا حیدری |  | لیست امید |
| ۱۴ | فاطمه سعیدی |  | لیست امید |
| ۱۵ | مهدی شیخ |  | لیست امید |
| ۱۶ | علی نوبخت حقیقی |  | لیست امید |
| ۱۷ | محمود صادقی |  | لیست امید |
| ۱۸ | محمدعلی وکیلی |  | لیست امید |
| ۱۹ | پروانه مافی |  | لیست امید |
| ۲۰ | بهروز نعمتی |  | لیست امید |
| ۲۱ | سیده فاطمه ذوالقدر |  | لیست امید |
| ۲۲ | محمدجواد فتحی |  | لیست امید |
| ۲۳ | طیبه سیاوشی شاه‌عنایتی |  | لیست امید |
| ۲۴ | سید فرید موسوی |  | لیست امید |
| ۲۵ | احمد مازنی |  | لیست امید |
| ۲۶ | محسن علیجانی زمانی |  | لیست امید |
| ۲۷ | داوود محمدی |  | لیست امید |
| ۲۸ | محمدرضا نجفی |  | لیست امید |
| ۲۹ | علیرضا رحیمی |  | لیست امید |
| ۳۰ | عبدالرضا هاشم‌زائی |  | لیست امید |
نمایندگان > مجلس یازدهم

مقالهٔ اصلی: انتخابات مجلس شورای اسلامی ۱۳۹۹–۱۳۹۸ (حوزه انتخابیه تهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر و پردیس)
یادداشت

↑  استعفا در ۳ شهریور ۱۴۰۰، به علت انتخاب بعنوان وزیر اقتصاد.
↑  قبل از آغاز دوره درگذشت.
شنل‌پوش تاجدار

| شنل‌پوش تاجدار | شنل‌پوش تاجدار |
| --- | --- |
وضعیت حفاظت: وضعیت حفاظت
 در خطر انقراض  (IUCN 3.1):  در خطر انقراض  (IUCN 3.1)
رده‌بندی علمی: رده‌بندی علمی
فرمانرو:: جانوران
شاخه:: طنابداران
رده:: پستانداران
راسته:: نخستی‌سانان
تیره:: میمون‌های شنل‌پوش
گونه:: S. robustus
نام دوبخشی: نام دوبخشی
Sapajus robustus : Sapajus robustus 
شنل‌پوش تاجدار (نام علمی: Sapajus robustus) نام یک گونه از تیره میمون‌های شنل‌پوش است.
آشپزی کردی

آشپزی کردی (کردی: چێشتی کوردی، چاشت کوردی، خواردنی کوردی، هواردن کوردی، Xwarina Kurdî) شامل طیف گسترده‌ای از غذاها و روش‌های طبخی می‌شود که توسط مردمان کرد تهیه می‌شود و با جغرافیا، طبیعت، فرهنگ و تاریخ کُردها در ارتباط است. به دلیل تقسیم کردستان در چهار کشور ایران، سوریه، ترکیه و عراق فرهنگ غذایی مردم کرد بسیار متنوع و گوناگون است. فرهنگ غذایی کُردی همچنین شباهت‌هایی با همسایگان‌شان در ایران، عراق، سوریه و ارمنستان دارد و حتی برخی از غذاها مانند بریانی با آشپزی شبه‌قارهٔ هند مشترک است. آشپزی کُردی گونه‌ای از آشپزی آسیای غربی به‌شمار می‌آید.
آداب و رسوم آشپزی

میوه‌ها و سبزیجات متنوعی در آشپزی کُردی کاربرد دارد. در میان گوشت‌ها بره و مرغ کاربرد بیشتری دارند. صبحانه معمولاً از نان تخت، پنیر، عسل، ماست گوسفندی یا گاوی، و چای سیاه تشکیل می‌شود. برای نهار معمولاً خورشتی که از گوشت بره به همراه سبزیجات پخته‌شده با رُب گوجه‌فرنگی تهیه شده‌است به همراه نان یا برنج سرو می‌شود. کُردستان دارای آب و هوا و خاکی مناسب برای پرورش انگور، انار، انجیر و گردو است. عسل کُردی طعم مطبوعی دارد و اغلب به همراه شانهٔ عسل فروخته می‌شود. در کُردستان همچنین محصولات لبنی از شیر گوسفند و گاو تولید می‌شود. در آشپزی کُردها انواع مختلفی از کوفته، کُپه و غذاهای خمیری پرشده با گوشت تهیه می‌شود. همچنین سبزیجات و گیاهان تازه در آشپزی کُردی کاربرد فراوانی دارند.
چای سیاه شیرین‌شده در کنار قهوهٔ بسیار تلخ در میان کُردها نوشیدنی بسیار رایجی است. نوشیدنی رایج دیگر در میان کُردها ماستاو یا آواماست است که از ماست و نمک ترکیب‌شده با آب تهیه می‌شود. همین نوشیدنی در صورت تخمیر شدن دو (دوغ) نامیده می‌شود. هر دوی این نوشیدنی‌ها با افزودن گیاهان معطر مانند شوید، نعناع، پونه یا دانه‌های ونوشک نوشیده می‌شود.
برخی از غذاهای کُردی معروف بَربَسِل، بریانی، کَلانه، کولیره‌ناسکه، کوتِلک، پارِو تُبولی، کوکی (قطعات سبزی یا گوشت)، برنج (برنج سفید خالی یا به همراه گوشت، سبزیجات و گیاهان)، انواع سالاد، شیرینی‌ها و نوشیدنی‌های ویژهٔ بخش‌های مختلف کردستان هستند. از انواع غذاهای محبوب دیگر می‌توان به مکلوبه، کفته، شفته، شیلاه/مَرَگه، اسفناج با تخم مرغ، سوپ گندم و عدس، سوپ چغندر و گوشت، شلغم شیرین، شیرینی هل‌دار، بلغور پلو، مَهیر، هور و رووی، پَل (دُلمه)، چیچما (رایج در اربیل)، تفتی، نِسکَنه و نان نسکان اشاره کرد.
ساوَر غذای سنتی رایج در میان کُردها، از دانه‌های گندم تهیه می‌شود که جوشیده شده، در آفتاب خشک شده، به منظور جدا کردن سبوس‌شان در هاون کوبیده شده و سپس در آسیاب خرد می‌شود. محصول به دست آمده در نهایت در آب جوشیده و با اضافه کردن افزودنی‌هایی سرو می‌شود.
تَپسی غذایی است که از بادمجان، فلفل قرمز، کدو سبز و سیب‌زمینی در سس گوجه‌فرنگی کمی تند تهیه می‌شود. تَشریب از لایه‌هایی از نان به همراه سسی حاوی فلفل قرمز، گوجه‌فرنگی، پیاز و چیلی تشکیل شده‌است. صبحانهٔ رایج کُردی شامل پنیر، کره، زیتون، تخم مرغ، گوجه‌فرنگی، خیار، فلفل قرمز، رَچَل (مربا یا مارمالاد تماماً گیاهی) و عسل تشکیل شده‌است. سوسیس، مواد پخته‌شده و حتی سوپ‌ها به عنوان وعدهٔ صبحانه در کردستان مصرف می‌شود. شاید نان سفید پوسته‌دار از نان‌های سنتی مانند پیتا مصرف بیشتری داشته‌باشد. غذای مخصوص کُردی برای وعدهٔ صبحانه مَنَمَن نام دارد که از گوجه‌فرنگی برشته، فلفل، روغن زیتون و تخم مرغ تشکیل شده‌است. در همهٔ موارد چای سیاه در صبحانه سرو می‌شود.
خورش‌ها

خورش خلال بادامخورشت خلال بادام (کرمانشاه)
خورشت بامیه (کرمانشاه، ایلام)
خورشت ریواس (کرمانشاه، ایلام، سنندج، مکریان، ارومیه)
خورشت کنگر (کرمانشاه، ایلام، سنندج، مکریان، ارومیه)
خورشت کدو حلوایی (کرمانشاه)
خورش کَوَر
خورشت فاسولیا (کردستان ترکیه)
تپسی بادمجان (کردستان عراق)
خورشت کفته نێرگزی (کردستان عراق)
خورشت زردآلو (کردستان عراق)
خورشت اردک (مکریان)
آش و سوپ

آش عباسعلی (کرمانشاه)
ترخینه
هلیسه
نیسکینه
ماشینه
دوکلیو (آش دوغ)
آش ماست
آش گزنه
هه‌لیماو (آش بلغور)
دانوله
آش هالاو
آش پریوله
آش غییش (کردهای شمال خراسان)
آش پاغازه(کوهدشت و نورآباد)
آش سورپا(کوهدشت و نورآباد)
کوفته

کفته و گوشت (سنندج)
کوفته شامی (کرمانشاه)
کوفته ریزه (کرمانشاه)
کوفته شیرین (کرمانشاه)
دست‌پیچ کرمانشاهی (کرمانشاه)
کفته باشوری (مواد گوشتی داخل خمیر برنج یا خمیر بلغور)
کفته‌ی سنگه‌سیر
پلو و چلو

سیب‌پلو (کرمانشاه)
چلو گوشت (کرمانشاه)
بریانی زرد
هه‌رشته پلاو
مه‌قلوو
گوشتی بن چه‌شت
دنده پلو
کراشکه (په‌رده پلاوه یا ته‌چین)
کباب‌ها

دنده‌کباب (کرمانشاه)
جه‌رگ وه‌ز (سنندج، کرمانشاه، ایلام، لرستان)
شانی کباب (شامی)
کباب تاوه
تاس کباب
کباب سه‌سیخ
شیش کباب
ماهی کباب
کباب گوشت
کباب آرا قروه
کباب کوبیده
شیرینی‌ها

کاک
کولیره
بژی
نان برنجی
ناسکه
قره‌پاپاغی
نان برنجینان برنجی (کرمانشاه)
نان خرمایینان خرمایی (کرمانشاه، خانقین)
خوراک‌ها

قاورمه
محشی بادمجان
باینجانه رشهٔ زگ دراو (بادمجان شکم‌پاره)
کفته کباب
سنگه سیر
قیسی و رون
حلوای کوله‌که (حلوای کدوتنبل)
یاپراخ (دلمه)
املت‌ها

املت خرما (قصر شیرین و خانقین)
املت ریواس (کرمانشاه)
املت آلو (مکریان)
قیقناخ (مکریان)
کوکو

کوکو پاغازه (کرمانشاه)
نوشیدنی‌ها

دوغ
کفیر (کردهای علوی در ترکیه)
ماستاو
قهوه کردی
شراب انگور
شراب انار (دالاهو و درسیم)
عرق کشمش
عرق خرما (قصر شیرین و خانقین)
روغن

روغن کرمانشاهی
روغن زیتون
نان‌ها

کلانه، قدمت زیادی دارد و برخی کلانه را قدیمی‌ترین فست فود جهان می‌نامند.کلانه
پپگه شوانه
کلوچه (نان بسیار نازک با رگه‌هایی از مزهٔ شیرینی که عمدتاً در وعده صبحنانه یا با نوکاو خورده می‌شود)
کِزکه (نان بلوط)
گرده
برساق
نان تیری
شلکینه
کولیره
کولیره مژگه
نرمه فیس
چِزِنک
ساجی
نان کردی
بزلمه (کردستان ترکیه)
لاهماجون (کردستان ترکیه)
نان روغنی کرمانشاهی
ترشی‌ها

ترشی آلبالو (کرمانشاه)
ترشی زو (کرمانشاه، کرند)
آدامس

سقز نوعی آدامس طبیعی که از صمغ درخت درست می‌شود.
تنقلات

پیوشگ نوعی گیاه که زیر ذغال کباب می‌شود.
سایر

شورمزه (مکریان)
کتاب‌شناسی

اح‍م‍د، ن‍س‍ری‍ن، خ‍واردن‍ی ک‍ه‌م چ‍ه‌وری، ت‍ه‍ران: اح‍س‍ان، ۲۰۰۵م. =۱۳۸۴.
اح‍م‍د، ن‍س‍ری‍ن، خ‍وان‍ی ش‍ای‍س‍ت‍ه ب‍و ژه‌م‍ی ن‍ی‍وه‌روو ئ‍ی‍واره، ت‍ه‍ران: اح‍س‍ان، ۲۰۰۵م. =۱۳۸۴.
انصاف‌جوئی، محمد، آشپزی کُردستان (له‌سه‌ر خوانی کورده‌واری): غذاهای محلی سنندج، مهاباد، کرمانشان، اورامان و پیرامون، سنندج: گوران، ۱۳۷۸.
پیشدادی، صباح، خواردن به تامی قارچک: چونیه‌تی دروست کردنی چیشتی جوراوجور به قارچک، مریوان: ئه‌وین، ۱۳۹۶.
جعفری، لیلی، خوارده‌مه‌نی ئیلامی (غذاهای ایلامی)، ایلام: زانا‏‫، ۱۳۹۱.
شیری، ملک، ۲۵ نوع غذا و دسر کُردی (به زبانی بسیار ساده)، تهران:ابریشمی‌فر، ۱۳۸۳.
صادق‌وزیری، مهدخت، خوراک‌های بومی ایران: مناطق کردنشین استان‌های آذربایجان غربی، ایلام و …، با مقدمهٔ حسین خیراندیش و شهلا اسدزاده، با همکاری نوذر اسمعیلی، قم: ابتکار دانش‏‫، ۱۳۸۹.
فرازمند، نسرین، دوئینه: آشپزی کُردی، قم: انتشارات محمد و آل محمد (ص)، ۱۳۹۹.
کردبچه، لیلا، هنر آشپزی کُردی، تهران: صوراسرافیل، چاپ یکم: ۱۳۸۶؛ سنندج: نشر آمیار، چاپ دوم: ۱۳۹۵.
محمودی، سروه، آشپزی کُردستان (غذاهای سنتی هورامان) به انضمام چند غذای رایج در کردستان، سنندج: کردستان، ۱۳۹۴.
م‍ق‍ص‍ودی، ش‍ه‍رام‏‫، بفرمایید شیرینی‌ها و غذاهای کرمانشاهی (همراه با اطلس رنگی)، تهران: آقای کتاب، ‏‫‏۱۳۹۶.
همزه‌ای، محمدرضا (فریبرز)، بررسی فرهنگ خوراک و هنر آشپزی مردم ایران: فرهنگ خوراک کُرد، جلد ۱، کرمانشاه: انتشارات دانشگاه رازی، ۱۳۹۰.
همزه‌ای، محمدرضا (فریبرز)، بررسی فرهنگ خوراک و هنر آشپزی مردم ایران: هنر آشپزی کُرد، جلد ۲، کرمانشاه: انتشارات دانشگاه رازی، ۱۳۹۰.
Duguid, Naomi, Taste of Persia :a cook's travels through Armenia, Azerbaijan, Georgia, Iran, and Kurdistan, New York: Artisan, 2016=1395.
Barzinji, Ala, Traditional Kurdish Food: An Insight Into Kurdish Culinary Heritage, San Francisco, California: Troubador Publishing, 2015.
Sinjari, Emel, The Kurdish Cookbook, Erbil, 2015.
| ن ب وآشپزی خاورمیانه‌ای | ن ب وآشپزی خاورمیانه‌ای |
| --- | --- |
آشپزی عربی:  بحرینی  مصری  عراقی  اردنی  کویتی  لبنانی  عمانی  فلسطینی  قطری  عربستان سعودی  سوری  امارات متحدۀ عربی  یمنی  خلیجی 
غیرعربی:  قبرسی  ایرانی  اسرائیلی  آشپزی ترکیه 
اقوام و مذاهب:  آشوری  آذربایجانی  بلوچی  یهودی  کُردی  لُری  شاماتی  طبری  گیلکی  سیستانی 
آشپزی‌های مرتبط:  افغانستانی  ارمنی  قفقازی  چرکسی  گرجی  یونانی  پشتون 
| ن ب ومردم کرد | ن ب ومردم کرد |
| --- | --- |
مردم:  زبان کُردی زازا-گورانی  دین در کردستان  تاریخ کردستان  سیاست کردستان  جمعیت کردها  زنان کرد 
سرزمین:  کردستان کردستان ایران  کردستان عراق  کردستان ترکیه  کردستان سوریه  پراکنش کرد 
فرهنگ:  ادبیات کردی  سینمای کردی  موسیقی کردی  رقص کردی  آشپزی کردی  گاه‌شماری کردی  ورزش‌های سنتی کردی  هنرها و صنایع دستی کردی  لباس کردی 
 رده:کردها:  رده:کردها
کیبه سرخ شده
ترخینه
پیشوک یا زعفران جوقاسم
سپاه انصارالرضا خراسان جنوبی

| سپاه انصارالرضا خراسان جنوبی | سپاه انصارالرضا خراسان جنوبی |
| --- | --- |
فعال: ۱۳۸۷
کشور:  ایران
وفاداری: نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران
رسته: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
گونه: ستاد
نقش: فرماندهی و نظارت
اندازه: سپاه
بخشی از: فرماندهی کل سپاه پاسداران
پادگان/ستاد: بیرجند، استان خراسان جنوبی
فرماندهان: فرماندهان
فرمانده: سرتیپ‌دوم پاسدار محمدرضا مهدوی
جانشین فرمانده: سرتیپ دوم پاسدار علیرضا یوسفی
معاون هماهنگ‌کننده: سرهنگ پاسدار رضا هزاری
فرماندهان برجسته: سید هاشم غیاثی یعقوب‌علی نظری علی قاسمی
رژه نیروهای سپاه انصارالرضا خراسان جنوبی به‌مناسبت سالگرد جنگ ایران و عراق در سال ۱۴۰۱، بیرجند
سپاه انصارالرضا خراسان جنوبی یگان نظامی زیرمجموعه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است، که ستاد فرماندهی آن در شهر بیرجند مستقر می‌باشد و وظیفه فرماندهی و کنترل کلیه یگان‌های سپاه و بسیج مستقر در استان خراسان جنوبی را برعهده دارد. مهم‌ترین یگان‌های زیرمجموعه این سپاه، تیپ ۸۸ انصارالرضا از نیروی زمینی سپاه و ۱۱ سپاه ناحیه‌ای (نواحی بسیج شهرستان‌های استان) همچون سپاه بیرجند، سپاه طبس، سپاه فردوس و سپاه نهبندان می‌باشند. در حال حاضر سرتیپ‌دوم پاسدار محمدرضا مهدوی فرماندهی سپاه انصارالرضا خراسان جنوبی را برعهده دارد.
عموقین

مکان
| عموقین آغمیان | عموقین آغمیان |
| --- | --- |
روستا: روستا
محل : محل 
عموقین: عموقین
مختصات: ۳۸°۰۹′شمالی ۴۸°۰۶′شرقی﻿ / ﻿۳۸٫۱۵°شمالی ۴۸٫۱۰°شرقی﻿ / 38.15; 48.10: مختصات: ۳۸°۰۹′شمالی ۴۸°۰۶′شرقی﻿ / ﻿۳۸٫۱۵°شمالی ۴۸٫۱۰°شرقی﻿ / 38.15; 48.10
استان: اردبیل
شهرستان: اردبیل
بخش: مرکزی
دهستان: سردابه
بنیان‌گذاری: قبل از اسلام
جمعیت: ۱۴۰۰ نفر (سرشماری ۹۵)
عموقین (آغمیان) روستایی در ۷ کیلومتری غرب اردبیل است. این روستا در استان اردبیل، شهرستان اردبیل، بخش مرکزی، دهستان سردابه قرار دارد. محصولات مهم کشاورزی آن گندم، جو، سیب زمینی، چغندر قند و لوبیاست.
منطقه تاریخی پیر حاجی در این روستا قرار دارد و گمان می‌رود که یک مسجد قدیمی باشد.مردم این روستا از چند طائفه تورک های ایغوز هستند.
گمان می رود که مردم این روستا از نسل سرباز های قزل باش باشند.
جمعیّت

بر‌اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیّت این روستا ۱۳۱۸ نفر با ۲۶۵ خانوار بوده‌ است.