stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
منطقه شکارممنوع کوه هوا و تنگ‌خور
پوشش گیاهی و زندگی جانوری

منطقه شکارممنوع کوه هوا و تنگ خور با وسعت ۱۳۰ هزار هکتار شامل کوه‌های هوا، شانول، پرپازنی و کوه تلخ است. تلاقی دو ناحیه رویشی خلیج عمانی و ایران تورانی سبب تنوع گونه‌ای این منطقه شده‌است.
این منطقه دارای پوشش جنگلی نسبتاً متراکمی از گونه‌های بَنه، بادام و پسته کوهی در بین کوه‌های زاگرس جنوبی است. آویشن، بومادران، مرو تلخ و آنغوزه از مهم‌ترین گونه‌های دارویی آن به‌شمار می‌رود. کنار، استبرق، پسته کوهی، کیکم، انواع گون و گونه‌های مرتعی و گیاهان دارویی از دیگر گونه‌های گیاهی منطقه به‌شمار می‌رود.
منطقه شکارممنوع کوه هوا و تنگ خور به علت وجود گونه‌های کل، بز، قوچ، میش و پلنگ و راهگذر حیات وحش دارای ارزش است و از نظر تنوع زیستی میزبان زیرگونه منحصر به‌فرد قوچ و میش لارستان و کل و بز است و یکی از بهترین و بکرترین زیستگاه‌های گونه ارزشمند قوچ و میش لارستانی در استان فارس به‌شمار می‌رود. چهار گونه گربه‌سان مانند پلنگ، کاراکال، گربه جنگلی و گربه وحشی در این منطقه، زیست می‌کنند و همچنین سمور سنگی، روباه معمولی و شاه‌روباه نیز در آن یافت می‌شود.
همچنین این منطقه زیستگاه چندین گونه مار سمی شامل مار جعفری، کبرای سیاه، گرزه‌مار، افعی شاخدار و افعی پلنگی است. گونه‌هایی مانند عقاب دوبرادر نیز در این منطقه زادآوری دارند و پرندگانی مانند کبک و تیهو در آنجا به وفور یافت می‌شود.
در فروردین ۱۴۰۲ خورشیدی، با گشت و پایش محیط‌بانان، وجود پلنگ ایرانی در این منطقه شکارممنوع مشاهده و ثبت شد. کوه هوا به دلیل توانمندی مناسب از لحاظ تعداد گونه‌های حیات وحش، زیستگاهی مناسب و بالقوه برای پلنگ ایرانی به‌شمار می‌آید.
تهدیدها و تعارضات

این منطقه شکار ممنوع کوه هوا و کوه تنگ خور را شامل می‌شود. این دو کوه که به ترتیب میدان‌های گازی هما و شانول را در خود جای داده‌اند، در سال‌های اخیر به علت فعالیت‌های اکتشاف، استخراج و بهره‌برداری از منابع گاز آسیب فراوانی دیده‌اند و چهره بکر طبیعی آن دستخوش تغییر گردیده‌است. علاوه بر تخریب‌های متعدد توسط شرکت ملی گاز ایران و فعالیت‌های اکتشافی و حفاری جهت استخراج گاز، خشک‌سالی‌های پی‌درپی و در نتیجه کاهش منابع آب و غذا و وجود پروانه چرای متعدد و چرای بی‌رویه از جمله تهدیدات در منطقه به‌شمار می‌رود.
جاذبه‌های گردشگری

این منطقه با توجه به وجود چشمه‌سارها و تنوع پوشش گیاهی و همچنین وجود مناطق بکر دیدنی، به خصوص در فصل زمستان و بهار پذیرای بازدیدکنندگان و گردشگران طبیعی می‌باشد.
تخریب طبیعت کوه تنگ‌خور بر اثر تأسیسات میدان گازی شانول
موانع تجاری

تظاهرات کشاورزان ژاپنی به موانع تجاری
موانع تجاری، از جمله عوامل تأثیرگذار بر روی تراز تجاری می‌باشد، مانند محیط زیست، بهداشت و استانداردهای ایمنی. برای نمونه وزارت نفت به شکلی قانع‌کننده مدعی است که عضویت در گات از طریق کاهش موانع ورود فراورده‌های پتروشیمی ایران به بازارهای جهانی قدرت رقابت صنعت پتروشیمی کشور را بهبود می‌بخشد.
از وظایف سازمان تجارت جهانی(WTO) عبارتست از حذف تعرفه‌ها، از بین بردن موانع تجاری، تولیدی و مبادلات اقتصادی بین کشورها.
مریم میرزاخانی

| مریم میرزاخانی | مریم میرزاخانی |
| --- | --- |
میرزاخانی در دانشگاه استنفورد: میرزاخانی در دانشگاه استنفورد
زادهٔ: ۲۲ اردیبهشت ۱۳۵۶ تهران، ایران
درگذشت: ۲۳ تیر ۱۳۹۶ (۴۰ سال) پالو آلتو، کالیفرنیا، ایالات متحده
علت مرگ: سرطان پستان
آرامگاه: پارک یادبود لوس گاتوس، لوس گاتوس، کالیفرنیا
محل تحصیل:  دانشگاه صنعتی شریف (کارشناسی)  دانشگاه هاروارد (پی‌اچ‌دی) 
شناخته‌شده برای: مدال طلای المپیاد جهانی ریاضی اولین نمره کامل در المپیاد جهانی ریاضی بین دانش‌آموزان شرکت‌کننده از ایران اولین ریاضی‌دان زن برنده مدال فیلدز
همسر: یان واندراک (ا. ۲۰۰۸)
فرزندان: ۱
جوایز:  جایزه بلومنتال (۲۰۰۹)  جایزه ساتر در ریاضیات (۲۰۱۳)  جایزه تحقیقاتی کلی (۲۰۱۴)  مدال فیلدز (۲۰۱۴) 
پیشینه علمی: پیشینه علمی
شاخه(ها): ریاضیات
محل کار:  دانشگاه پرینستون  دانشگاه استنفورد 
پایان‌نامه: Simple geodesics on hyperbolic surfaces and the volume of the moduli space of curves (۲۰۰۴)
استاد راهنما: کورتیس مک‌مالن
دیگر راهنمایان دانشگاهی: سیاوش شهشهانی، سید عبادالله محمودیان
 :  
مریم میرزاخانی (۲۲ اردیبهشت ۱۳۵۶ – ۲۳ تیر ۱۳۹۶) ریاضی‌دان ایرانی و استاد دانشگاه استنفورد بود. میرزاخانی در سال ۲۰۱۴ به دلیل کنش‌گری در زمینه «دینامیک و هندسه سطوح ریمانی و فضاهای پیمانه‌ای آن‌ها» برنده مدال فیلدز شد که بالاترین جایزه در ریاضیات است. وی نخستین زن و ایرانی برندهٔ مدال فیلدز است. زمینهٔ تحقیقاتی او مشتمل بر نظریه تایشمولر، هندسه هذلولوی، نظریه ارگودیک و هندسه سیمپلکتیک بود.
میرزاخانی در دوران تحصیل در دبیرستان فرزانگان تهران، برندهٔ مدال طلای المپیاد جهانی ریاضی در سال‌های ۱۹۹۴ (هنگ‌کنگ) و ۱۹۹۵ (کانادا) شد و در این سال به‌عنوان نخستین دانش‌آموز ایرانی نمرهٔ کامل را به دست آورد. وی نخستین دانش‌آموز ایرانی بود که دو سال مدال طلا گرفت. او سپس در سال ۱۹۹۹ مدرک کارشناسی خود را در رشتهٔ ریاضی از دانشگاه شریف و دکترای خود را در سال ۲۰۰۴ از دانشگاه هاروارد زیرنظر استاد کورتیس مک‌مولن، از برندگان مدال فیلدز، گرفت. از مریم میرزاخانی به‌عنوان یکی از ده ذهنِ جوان برگزیدهٔ سال ۲۰۰۵ از سوی نشریهٔ پاپیولار ساینس در آمریکا و ذهن برتر در رشتهٔ ریاضیات تجلیل شد. میرزاخانی برنده جوایزی چون جایزه ستر از انجمن ریاضی آمریکا در سال ۲۰۱۳ و جایزهٔ کلی بود. وی از ۱۱ شهریور ۱۳۸۷ (اول سپتامبر ۲۰۰۸) در دانشگاه استنفورد استاد دانشگاه و پژوهشگر رشتهٔ ریاضیات بود. پیش از این، او استاد دانشگاه پرینستون بود.
میرزاخانی در سال ۱۳۹۶ در ۴۰ سالگی بر اثر سرطان پستان درگذشت. سالروز تولد او، ۲۲ اردیبهشت (دوازدهم مه)، از سوی اتحادیه بین‌المللی انجمن‌های ریاضی جهان با پیشنهاد کمیته بانوان انجمن ریاضی ایران به‌عنوان روز جهانی زن در ریاضیات نام‌گذاری شد.
زندگی و تحصیلات

مریم میرزاخانی در ۲۲ اردیبهشت ۱۳۵۶ (۱۲ مه ۱۹۷۷) در تهران به دنیا آمد. پدرش احمد میرزاخانی مهندس برق و رئیس هیئت مدیره مجتمع آموزشی نیکوکاری «رعد» بود. پدر مریم میرزاخانی اهل روستای فشندک طالقان استان البرز می‌باشد. او با اتمام تحصیلات ابتدایی با شرکت در آزمون ورودی مدارس سمپاد وارد دبیرستان فرزانگان تهران شد. وی در مورد تأثیر مثبت محیط این دبیرستان بر زندگی علمی خود می‌گوید: «من به دبیرستانِ ممتازِ فرزانگان در تهران رفتم و در آنجا استادان بسیار خوبی داشتم.»
مریم میرزاخانی در سال‌های ۱۳۷۳ و ۱۳۷۴ (سال سوم و چهارم دبیرستان) از دبیرستان فرزانگان تهران موفق به کسب مدال طلای المپیاد ریاضی کشوری شد و بعد از آن در سال ۱۹۹۴ در المپیاد جهانی ریاضی هنگ کنگ با امتیاز ۴۱ از ۴۲ مدال طلای جهانی گرفت. سال بعد، در المپیاد جهانی ریاضی کانادا میرزاخانی با نمرهٔ کامل، رتبهٔ یکم طلای جهانی را به دست آورد.

او به همراه رؤیا بهشتی نخستین دخترانی بودند که به تیم المپیاد ریاضی ایران راه یافتند. مریم میرزاخانی نخستین دختری بود که در المپیاد ریاضی ایران طلا گرفت. وی نخستین کسی بود که دو سال مدال طلا گرفت و نخستین دانش‌آموز شرکت‌کننده از ایران بود که در آزمون المپیاد ریاضی نمره کامل گرفت.
به محض اینکه [میرزاخانی] در هاروارد شروع کرد، مشخص بود که کارش خوب است. مشخص بود که تز دکترایش یک تز انقلابی است.
بهرنگ نوحی، استاد دانشگاه کوئین مری
میرزاخانی دورهٔ کارشناسی را در دانشگاه صنعتی شریف طی کرد. در این دوره، میرزاخانی اثبات ساده‌ای برای قضیهٔ شُر یافت که در ماه‌نامهٔ انجمن ریاضی آمریکا چاپ شد.
او سپس به دانشگاه هاروارد رفت و آن‌جا بر سر کلاس‌های کورتیس مک‌مولن (از برندگان جایزه فیلدز) حاضر می‌شد. مک‌مولن، میرزاخانی را در این دوران این‌طور به یاد می‌آورد که بر سر کلاس‌هایش سوال‌های زیادی می‌پرسید و با عجله به فارسی یادداشت برمی‌داشت. او سرانجام در سال ۲۰۰۴ از دانشگاه هاروارد و به سرپرستی مک‌مولن دکترا گرفت.
بعد از اخذ دکترا، میرزاخانی با عنوان استادیار در دانشگاه پرینستون  به تدریس مشغول شد. دو سال بعد در سال ۲۰۰۶ نشریه پاپیولار ساینس آمریکا او را به عنوان یکی از ۱۰ ذهنِ جوان جهان برگزید. میرزاخانی تا سال ۲۰۰۸ در پرینستون ماند و در این مدت به درجهٔ استادتمامی ارتقا یافت. سپس او به استنفورد رفت و از اول سپتامبر ۲۰۰۸ در ۳۱ سالگی به‌عنوان استاد تمام در این دانشگاه به کار مشغول شد.
فعالیت علمی > دریافت جایزه فیلدز

او در سال ۲۰۱۴ برندهٔ مدال فیلدز شد که بالاترین نشان علمی رشتهٔ ریاضیات است و هر چهار سال یک‌بار به دانشمندان برگزیدهٔ زیر ۴۰ سال اهدا می‌شود و از آن به نوبل ریاضیات نیز تعبیر می‌شود. وی نخستین زن و نخستین ایرانی بود که موفق به دریافت این جایزه شد.
فعالیت علمی > دریافت جایزه فیلدز > واکنش‌ها

توصیف رسمی کمیتهٔ مدال فیلدز: «چیره‌دست در گسترهٔ قابل توجهی از تکنیک‌ها و حوزه‌های متفاوت ریاضی، او تجسم ترکیبی کمیاب است از توانایی تکنیکی، بلندپروازی جسورانه، بینش وسیع و کنجکاوی ژرف.»
حسن روحانی، رئیس‌جمهور وقت ایران، در تاریخ ۲۲ مرداد ۱۳۹۳ در پیامی که در صفحهٔ فیسبوک وی نیز منتشر شد، ضمن تقدیر از میرزاخانی، دریافت مدال فیلدز را به وی تبریک گفت.
رضا فرجی‌دانا، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، علی اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی ایران و محمدرضا عارف رئیس بنیاد پیشبرد علم و فناوری ایران در پیام‌های جداگانه‌ای موفقیت مریم میرزاخانی را در کسب برترین جایزه ریاضیات در جهان را به وی تبریک گفتند.
جیمز کارلسون از انستیتو ریاضیات کِلی (به انگلیسی: Clay Mathematics Institute) می‌گوید:
میرزاخانی در یافتن ارتباطات جدید، عالی است. وی می‌تواند به‌سرعت از یک مثال ساده به دلیل کاملی از یک نظریهٔ ژرف و عمیق برسد.
رامین تکلو، استاد ریاضی دانشگاه ایلینوی شیکاگو، گفت: «مریم میرزاخانی حتی بدون گرفتن فیلدز هم در میان معروف‌ترین ریاضی‌دانان جهان بوده است.»
ریچارد داوکینز در حساب توییترش کسب جایزه فیلدز را به وی تبریک گفت.
یورگ کرامر، رئیس اتحادیهٔ ریاضی‌دانان آلمان، و گونتر زیگلر، استاد ریاضی دانشگاه آزاد برلین، به میرزاخانی تبریک گفتند. همچنین نشریات آلمانی چون اشپیگل، فرانکفورتر آلگماینه تسایتونگ، زوددویچه تسایتونگ، تاگس اشپیگل و برخی رسانه‌های دیگر در مطالب جداگانه‌ای به این موضوع پرداختند.
فعالیت علمی > عضویت در آکادمی ملی علوم آمریکا و فرهنگستان هنر و علوم

مریم میرزاخانی در مه سال ۲۰۱۶ به عضویت در آکادمی ملی علوم برگزیده شد. او نخستین زن ایرانی است که به عضویت در این آکادمی برگزیده می‌شود.
وی در آوریل سال ۲۰۱۷ میلادی به عضویت آکادمی علوم و هنر آمریکا درآمد. مراسم معارفه او قرار بود در اکتبر همان سال برگزار شود.
زندگی شخصی

میرزاخانی علاقه‌ای به قرار گرفتن زیر ذره‌بین رسانه‌ها نداشت و مصاحبه‌های زیادی از او منتشر نشده است.
سلیقهٔ سینمایی میرزاخانی بازتابی از ذات بدون مرز پژوهش اوست، که درگیر کاویدن «خصوصیات اشکال هندسی نامعمول» است. او می‌گوید: «گاهی مواقع احساس می‌کنم در یک جنگل بزرگ هستم و نمی‌دانم به کجا می‌روم؛ ولی به طریقی به بالای تپه‌ای می‌رسم و می‌توانم همه چیز را واضحتر ببینم. آنچه آن گاه رخ می‌دهد، واقعاً هیجان انگیز است.»
فیلم مورد علاقهٔ او، داگویل، نگاهی خشن به آمریکای دوران رکود بزرگ است. وی گفته که در کودکی آرزو داشته نویسنده شود. او گفت: «وقتی که بچه بودم رویایم این بود که نویسنده شوم. هیجان‌انگیزترین لحظاتم را به خواندن رمان می‌گذراندم، در واقع هر چیزی را به دستم می‌رسید می‌خواندم.» در سال ۱۳۸۴ با همسرش یان واندراک ازدواج کرد، یان نیز دانشیار ریاضی دانشگاه استنفورد، و پژوهشگر سابق علوم رایانه نظری مرکز تحقیقات آی‌بی‌ام و اهل جمهوری چک است و از او دارای یک فرزند به نام آناهیتا می‌باشد.
زندگی شخصی > حادثه تصادف

مقالهٔ اصلی: حادثه سقوط اتوبوس حامل دانشجویان شریف
در اسفند ۱۳۷۶، اتوبوس حامل دانشجویانِ ریاضی شرکت‌کننده در بیست و دومین دورهٔ مسابقات ریاضی دانشجویی از اهواز، محل برگزاری مسابقه، راهی تهران بود. تیمِ متشکل از میرزاخانی، ایمان افتخاری و حسین نمازی در مسابقه رتبهٔ اول کشور را کسب کرده بودند. در حادثه‌ای که پیش آمد، اتوبوس به دره سقوط کرد. شش دانشجوی ریاضی دانشگاه شریف، که اغلب از برگزیدگان المپیادهای ریاضی ملی و بین‌المللی بودند، جان باختند. مریم میرزاخانی از جمله بازماندگانِ این سانحه بود.
زندگی شخصی > بیماری و درگذشت

در تیر ۱۳۹۶ اعلام شد میرزاخانی به دلیل ابتلا به سرطان در بیمارستانی در آمریکا بستری شده است. میرزاخانی از چهار سال پیش‌تر به سرطان پستان مبتلا بوده و این سرطان به مغز استخوان وی سرایت کرده بود. پدر و مادر وی برای مراقبت از او به آمریکا رفتند. وی در ۲۳ تیر ۱۳۹۶ در ۴۰ سالگی در بیمارستانی در کالیفرنیا درگذشت.
نامگذاری‌های افتخاری

زادروز مریم میرزاخانی، بیست و دوم اردیبهشت (دوازدهم مه) از سوی اتحادیه بین‌المللی انجمن‌های ریاضی جهان با پیشنهاد کمیته بانوان انجمن ریاضی ایران به عنوان روز جهانی زن در ریاضیات نامگذاری شد.
نامگذاری‌های افتخاری > جایزه‌ها > جایزه مریم میرزاخانی مرزهای نو

در چهارم نوامبر ۲۰۱۹ بنیاد جایزه بریکترو اعلام کرد که جایزه جدیدی به نام جایزه مریم میرزاخانی مرزهای نو را ایجاد کردند که به زنان پیشتاز در علم ریاضی تقدیم خواهد شد. این جایزه به مبلغ ۵۰٬۰۰۰ دلار هرساله به زنان ریاضیدان تازه‌کار که دکترای خود را در دوسال قبل از تقدیم جایزه گرفته‌اند پرداخت می‌شود. جایزه ممکن است به دونفر تعلق گیرد.
نامگذاری‌های افتخاری > جایزه‌ها > جایزه مریم میرزاخانی در انجمن ریاضی استرالیا

انجمن ریاضی استرالیا، جایزه مریم میرزاخانی را برای حمایت از دانشجویان زن بین‌المللی در رشته ریاضی در استرالیا ایجاد کرده است.
این جایزه در قالب بورسیه به دخترانی که متقاضی گذراندن دوره پسادکتری ریاضی در استرالیا هستند اعطا می‌شود.
نامگذاری‌های افتخاری > مکان‌ها

کتابخانهٔ دانشکدهٔ ریاضیات دانشگاه صنعتی شریف به نام مریم میرزاخانی نامگذاری شده است.
ساختمان آمفی‌تئاتر و کتابخانه دبیرستان فرزانگان ۱ تهران - به افتخار مریم میرزاخانی، دانش‌آموخته این مرکز، در تیر ماه سال ۱۳۹۶ نام یکی از ساختمان‌های این دبیرستان موسوم به ساختمان آمفی‌تئاتر و کتابخانه، به ساختمان پروفسور مریم میرزاخانی تغییر یافت.
تالار همایش‌ها و کنگره‌های خانهٔ ریاضیات اصفهان - هیئت امنای خانه ریاضیات اصفهان، در بیستم مرداد ۱۳۹۵ تصویب کرد تالار همایش‌ها و کنگره‌هایش در شهر علم اصفهان بنام مریم میرزاخانی، نامگذاری شود.
تالار اجتماعات دبیرستان بین‌الملل و تطبیقی پسران تهران - از دی‌ماه ۱۳۹۹
یکی از خیابان‌های برلین، آلمان- در ۸ مارس و به مناسبت روز زن به پیشنهاد دانشجویان «دانشگاه فنی برلین».
یکی از خیابان‌های شهر «مون‌پُلیه» فرانسه به پیشنهاد اعضای انجمن
خیابانی در کنار دانشگاه معروف «اکول نرمال» در شهر لیون فرانسه
نامگذاری‌های افتخاری > غیره

یک گونه جدید زنبور «شبه‌انگل» که در منطقه سیستان کشف شده است به افتخار این دانشمند و ریاضیدان برنده مدال فیلدز به نام Pristomerus mirzakhaniae از سوی دانشگاه زابل نامگذاری شده است
در ۲ فوریه ۲۰۱۸ استلاجیک، شرکتی فعال در زمینهٔ تصویربرداری و تحلیل دیدبانی زمین، میکروماهواره‌ای از سری گنوست (به اسپانیایی: ÑuSat) را به فضا پرتاب کرد که به افتخار مریم میرزاخانی نام‌گذاری شده است.
سیارک ۳۲۱۳۵۷ میرزاخانی به یاد او نامگذاری شد. نامگذاری افتخاری رسمی توسط مرکز بررسی ریزسیاره‌ها منتشر شد.
در سال ۲۰۲۴ اتحادیه بین‌المللی اخترشناسی به افتخار او یکی از دهانه‌های ماه را میرزاخانی نامید.
جوایز و افتخارات

مدال طلا. المپیاد جهانی ریاضی (هنگ‌کنگ ۱۹۹۴)
مدال طلا (با نمرهٔ کامل). المپیاد جهانی ریاضی (کانادا ۱۹۹۵)
همکار پژوهشگاه دانش‌های بنیادی، تهران، ایران از ۱۹۹۵ تا ۱۹۹۹
جایزهٔ افتخاری دانشگاه هاروارد در سال ۲۰۰۳
جایزهٔ برترین فارغ‌التحصیلان دانشگاه هاروارد در سال ۲۰۰۳
جایزهٔ پژوهشگر برتر بنیاد ریاضیات کلی در سال ۲۰۰۴
جایزهٔ ای‌ام‌اس بلومنتال در سال ۲۰۰۹
دعوت به کنگره بین‌المللی ریاضیات در سال ۲۰۱۰ برای سخنرانی در مورد «توپولوژی و سیستم‌های پویا و معادله دیفرانسیل معمولی»
جایزه ستر از طرف انجمن ریاضی آمریکا در سال ۲۰۱۳
انتخاب به عنوان یکی از ده فرد مهم سال ۲۰۱۴ از سوی مجله نیچر
جایزه بنیاد ریاضیات کلی در سال ۲۰۱۴
سخنران مدعو کنگرهٔ بین‌المللی ریاضی (۲۰۱۴)
مدال فیلدز سال ۲۰۱۴ سئول
عضویت در فرهنگستان علوم فرانسه در سال ۲۰۱۵
عضویت در مجمع فیلسوفان آمریکا در سال ۲۰۱۵
عضویت در آکادمی ملی علوم آمریکا در سال ۲۰۱۶
عضویت در فرهنگستان هنر و علوم در سال ۲۰۱۷
جایزه بریکترو در ریاضیات در سال ۲۰۲۰ (پس از درگذشت)
برای مطالعهٔ بیشتر > کتب

مریم میرزاخانی، ملکهٔ ریاضی ایران برنده جایزه فیلدز (نویسنده: علیرضا برادران، ناشر: فیدیبو)
دختری از تبار ما (نویسنده: کامران شهبازی، ناشر: نقد فرهنگ)
زندگی‌نامه و خدمات علمی و فرهنگی پروفسور مریم میرزاخانی (نویسندگان: نادره جلالی، کاوه خورابه، ناشر: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی)
جادوی مریم (داستان مریم میرزاخانی ریاضیدان) (نویسنده: مگان رید، مترجم: نرگس اخلاقی‌نیا،انتشارات: کتاب بهار)
زندگی و آثار مریم میرزاخانی بانوی دانشمند ایران (نویسنده: بیژن جلالی، انتشارات آرون)
انسان‌های کوچک، آرزوهای بزرگ: مریم میرزاخانی (نویسنده:محمود برآبادی ، انتشارات فیل)
زنان و مردانی که ایران را ساخته‌اند: قضیه مریم (نویسنده: مهسا لزگی، ناشر :شهر قلم)
برای مطالعهٔ بیشتر > فیلم مستند

کاظم‌زاده، فرزاد (۱۴ شهریور ۱۳۹۷). «دختر جبر». بی‌بی‌سی فارسی. دریافت‌شده در ۱۲ مه ۲۰۲۴.
رازهای سطح: ژرف‌بینی ریاضی مریم میرزاخانی توسط جرج سیسری
مریم میرزاخانی در حال دریافت مدال فیلدز از رئیس‌جمهور کره جنوبی
چهار برندهٔ مدال فیلدز از چپ به راست آرتور آویلا، مارتین هایرر (پشت)، مریم میرزاخانی (با دخترش آناهیتا) و مانجول بارگاوا در کنفرانس جهانی ریاضیات در سئول در سال ۲۰۱۴
تصویر مریم میرزاخانی بر صفحهٔ اول روزنامهٔ شرق. هیچ‌یک از رسانه‌های اصولگرای ایران این خبر را در صفحهٔ اول خود درج نکردند؛ با این حال، روزنامه‌های شرق و ایران این موضوع را برای عکس یکِ خود برگزیدند، هرچند به علت ممنوعیت انتشار تصویر زنان ایرانی بدون حجاب، تصاویر میرزاخانی در روزنامه‌های ایران به شکل‌های مختلف سانسور یا روتوش شد. با این همه، در حساب توییتریِ منتسب به حسن روحانی دو عکس باحجاب و بی‌حجاب از میرزاخانی کنار هم منتشر گردید.
تالار میرزاخانی خانه ریاضیات اصفهان
فهرست فیلم‌های پویانمایی برزیلی

این فهرست فیلم‌های پویانمایی ساخته‌شده در برزیل است.
دهه ۱۹۱۰

| عنوان | کارگردان | ژانر | یادداشت‌ها |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
۱۹۱۷: ۱۹۱۷
| کایسر | آلوارو مارینز | سل پویانمایی | اولین فیلم کوتاه پویانمایی برزیلی |  |  |  |
| شوخی‌های چیکینیو و دوست جدا نشدنی اش جاگونسو | ناشناخته | سل پویانمایی | گم. |  |  |  |
۱۹۱۸: ۱۹۱۸
| ماجراهای بیل و بول |  | سل پویانمایی | گم. |  |  |  |
:
دهه ۱۹۲۰

| عنوان | کارگردان | ژانر | یادداشت‌ها |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
۱۹۲۹: ۱۹۲۹
| میمون زشت، میمون زیبا | لوئیس سیل | سل پویانمایی | قدیمی‌ترین رکورد یک فیلم انیمیشن برزیلی با کپی حفظ‌شده. |  |  |  |
:
دهه ۱۹۳۰

| عنوان | کارگردان | ژانر | یادداشت‌ها |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
۱۹۳۰: ۱۹۳۰
| فریولیتا | لوئیس سیل | سل پویانمایی |  |  |  |  |
۱۹۳۸: ۱۹۳۸
| ویرگولینو گرفتن | لوئیس سا | سل پویانمایی | تا حدی گم‌شده. |  |  |  |
| ماجراهای ویرگولینو | لوئیس سا | سل پویانمایی | تا حدی گم‌شده. |  |  |  |
:
دهه ۱۹۴۰

| عنوان | کارگردان | ژانر | یادداشت‌ها |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
۱۹۴۰: ۱۹۴۰
| بدشانسی‌های لولو | آنلیو لاتینی فیلهو | سل پویانمایی |  |  |  |  |
:
دهه ۱۹۵۰

| عنوان | کارگردان | ژانر | یادداشت‌ها |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
۱۹۵۱: ۱۹۵۱
| سمفونی آمازون | روبرتو میلر | سل پویانمایی | اولین فیلم پویانمایی بلند برزیلی. |  |  |  |
۱۹۵۷: ۱۹۵۷
| رومبا | آنلیو لاتینی | پویانمایی تجربی |  |  |  |  |
۱۹۵۹: ۱۹۵۹
| بوگی ووگی | روبرتو میلر | پویانمایی تجربی |  |  |  |  |
:
دهه ۱۹۷۰

| عنوان | کارگردان | ژانر | یادداشت‌ها |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
۱۹۷۰: ۱۹۷۰
| باتوکه | پدرو ارنستو استیلپن | سل پویانمایی | برنده جایزه بهترین انیمیشن توسط هیئت داوران محبوب جشنواره برازیلیا در سال ۱۹۷۰. |  |  |  |
۱۹۷۱: ۱۹۷۱
| هدیه کریسمس | آلوارو هنریکه گونسالوز | سل پویانمایی | گم. |  |  |  |
| کارناوال ۲۰۰۱ | روبرتو میلر | پویانمایی تجربی |  |  |  |  |
۱۹۷۲: ۱۹۷۲
| پیکنزه | یپ ناکاشیما | سل پویانمایی | اولین فیلم پویانمایی بلند برزیلی با رنگ‌ها |  |  |  |
| باله لیساجوز | آلوئیزیو آرسلا و José Mário Parrot | پویانمایی رایانه‌ای | اولین فیلم کوتاه پویانمایی رایانه‌ای برزیلی، به افتخار فیزیکدان فرانسوی ژول آنتوان لیساژو. |  |  |  |
۱۹۷۴: ۱۹۷۴
| کاراکارا | روی پروتی | سل پویانمایی | فیلم کوتاه آزمایشی برای یک مجموعه تلویزیونی که هرگز تولید نشد. |  |  |  |
۱۹۷۵: ۱۹۷۵
| ایکاروس و هزارتو | آنتونیو مورنو | لایو اکشن/فیلم پویانمایی | فیلم کوتاه آزمایشی برای یک مجموعه تلویزیونی که هرگز تولید نشد. |  |  |  |
۱۹۷۶: ۱۹۷۶
| کریسمس باند مونیکا | مائوریسیو دسوزا و جیم کورتز | سل پویانمایی | پویانمایی کوتاه. |  |  |  |
۱۹۷۸: ۱۹۷۸
| کان-کان | روبرتو میلر | پویانمایی تجربی |  |  |  |  |
۱۹۷۹: ۱۹۷۹
| حماسه بال سفید | لوئیز گونزاگا دی اولیویرا | سل پویانمایی |  |  |  |  |
:
دهه ۱۹۸۰

| عنوان | کارگردان | ژانر | یادداشت‌ها |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
۱۹۸۱: ۱۹۸۱
| میو! | مارکوس ماگالهاس | سل پویانمایی | فیلم کوتاه برنده جایزه ویژه هیئت داوران در کن، ۱۹۸۲ |  |  |  |
۱۹۸۲: ۱۹۸۲
| اسکویچ | فلاویو دل کارلو | لایو اکشن/فیلم پویانمایی | فیلم کوتاه برنده جایزه ویژه هیئت داوران در کن، ۱۹۸۲ |  |  |  |
| ماجراهای باند مونیکا | مائوریسیو دسوزا | سل پویانمایی |  |  |  |  |
| انیماندو | مارکوس ماگالهاس | سل پویانمایی | فیلم کوتاهی که تکنیک‌های مختلف انیمیشن را نشان می‌دهد |  |  |  |
۱۹۸۳: ۱۹۸۳
| تزوبرا تزوما | فلاویو دل کارلو | سل پویانمایی |  |  |  |  |
| باند مونیکا: شاهدخت و ربات | مائوریسیو دسوزا | سل پویانمایی |  |  |  |  |
۱۹۸۴: ۱۹۸۴
| گاو آروآ | چیکو لیبراتو | سل پویانمایی |  |  |  |  |
۱۹۸۵: ۱۹۸۵
| سیاره زمین | مارکوس ماگالهاس | سل پویانمایی | فیلم کوتاه با حضور ۳۰ هنرمند برای مناسبت سال جهانی صلح (۱۹۸۶) |  |  |  |
| احمق‌ها در پادشاهی فانتزی | دده سانتانا | لایو اکشن/فیلم پویانمایی | سکانس پویانمایی در یک فیلم بلند لایو اکشن |  |  |  |
۱۹۸۶: ۱۹۸۶
| فرانکشتاین پانک | کائو همبرگر و الیانا فونسکا | استاپ‌موشن |  |  |  |  |
| شبانه | آیدا کی‌روش | سل پویانمایی |  |  |  |  |
| مسپ مووی | همیلتون زینی جونیور | سل پویانمایی |  |  |  |  |
| ماجراهای نو باند مونیکا | مائوریسیو دسوزا | سل پویانمایی |  |  |  |  |
| احمق‌ها در دم دنباله‌دار | دده سانتانا | لایو اکشن/فیلم پویانمایی |  |  |  |  |
۱۹۸۷: ۱۹۸۷
| مونیکا و پری دریایی رود | مائوریسیو دسوزا | لایو اکشن/فیلم پویانمایی |  |  |  |  |
| باند مونیکا در: لولو | مائوریسیو دسوزا | سل پویانمایی |  |  |  |  |
۱۹۸۸: ۱۹۸۸
| خداحافظ | سیو دی‌الیا | سل پویانمایی |  |  |  |  |
| دختر پرده‌ها | کائو همبرگر | سل پویانمایی |  |  |  |  |
| باند مونیکا و ستاره جادویی | مائوریسیو دسوزا | سل پویانمایی |  |  |  |  |
:
دهه ۱۹۹۰

| عنوان | کارگردان | ژانر | یادداشت‌ها |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
۱۹۹۰: ۱۹۹۰
| چیکو بنتو، به جگوار نگاه کن! | مائوریسیو دسوزا | سل پویانمایی | فیلم متوسط (مجموعه فیلم‌های کوتاه)؛ اولین فیلم ویدئویی پویانمایی برزیلی. |  |  |  |
۱۹۹۱: ۱۹۹۱
| درخت کریسمس | فلاماریون فریرا | سل پویانمایی |  |  |  |  |
۱۹۹۳: ۱۹۹۳
| ال ماچو | انیو تورسان جونیور | سل پویانمایی |  |  |  |  |
| کریسمس همه | مائوریسیو دسوزا | سل پویانمایی |  |  |  |  |
۱۹۹۴: ۱۹۹۴
| راکی و هادسون | اتو گوئرا | سل پویانمایی | اولین فیلم پویانمایی بزرگسال گرا برزیلی. |  |  |  |
۱۹۹۵: ۱۹۹۵
| اسمیلینگیدو در مد زرد | مارسیا دی‌هاسه | سل پویانمایی |  |  |  |  |
| گین پانان و مبدأ درخت پجی‌بایه | لوئیز فرناندو پراتزو | سل پویانمایی | فیلم کوتاه؛ اولین پویانمایی قوم‌نگاری ساخته‌شده در برزیل توسط دانشگاه دولتی، دانشگاه فدرال ریو دو ژانیرو. |  |  |  |
۱۹۹۶: ۱۹۹۶
| کاسیوپیا | کلوویس ویرا | پویانمایی رایانه‌ای | اولین فیلم پویانمایی رایانه‌ای بلند برزیلی. |  |  |  |
| ستاره هشت پر | مارکوس ماگالهاس | مستند/سل پویانمایی | فیلم کوتاه ساخته شده با نقاشی‌های فرناندو دینیز، جایزه ویژه هیئت داوران در گرامادو، ۱۹۹۶. |  |  |  |
| باند مونیکا در فریم به فریم | مائوریسیو دسوزا | سل پویانمایی |  |  |  |  |
۱۹۹۷: ۱۹۹۷
| ویدئوکمیک باند مونیکا: مونیکو | مائوریسیو دسوزا | سل پویانمایی |  |  |  |  |
۱۹۹۸: ۱۹۹۸
| قلعه‌های باد | تانیا آنیا | سل پویانمایی |  |  |  |  |
| بهترین عاشقان قهوه می‌نوشند | ویلسون لازارتی و مائوریسیو اسکواریسی | سل پویانمایی | فیلم کوتاهی دربارهٔ انقلاب مشروطیت ۱۹۳۲ |  |  |  |
| ویدئوکمیک باند مونیکا: طرح خونین | مائوریسیو دسوزا | سل پویانمایی |  |  |  |  |
| ویدئوکمیک باند مونیکا: سرم عجیب دکتر ایکس | مائوریسیو دسوزا | سل پویانمایی |  |  |  |  |
۱۹۹۹: ۱۹۹۹
| خدا پدر است | آلن سیبر | سل پویانمایی | فیلم کوتاه برنده نمایش رقابتی در جشنواره فیلم گرامادو در سال ۱۹۹۹ و بهترین انیمیشن برزیل در آنیما-موندی کاریوکا در سال ۱۹۹۹ |  |  |  |
| ویدئوکمیک باند مونیکا: جزیره مرموز | مائوریسیو دسوزا | سل پویانمایی |  |  |  |  |
: