stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
سرژ سارگسیان
زندگی سیاسی

در سال‌های پایانی اتحاد جماهیرشوروی و آغاز جنگ خونین قره‌باغ، سرکیسیان به فرماندهی نیروی مسلح دفاع از قره‌باغ رسید. در طول سال‌های بعد، از این مقام، به وزارت دفاع، و وزارت امنیت ملی، ارمنستان رسید. در سال ۲۰۰۷ با مرگ آندرانیک مارگاریان به مقام نخست‌وزیری رسید و یک سال بعد در ۲۰۰۸ رئیس‌جمهور ارمنستان شد. او این مقام را برای دو دوره تا سال ۲۰۱۸ حفظ کرد. در دوران ریاست جمهوری سرژ سرکیسیان، روابط اقتصادی (عضویت در اتحادیه گمرکی اوراسیا)، سیاسی، نظامی، و امنیتی ارمنستان با روسیه عمیق‌تر شد.
در طول سال‌های زمامداری سارگسیان، نرخ بالای بیکاری، فقر، فساد و نابرابری‌های اجتماعی باعث مشکلات و نارضایتی‌های بسیار شد؛ زیرا بیکاری و فقر فراگیر سبب مهاجرت گسترده شهروندان این کشور به خارج از کشور و به ویژه به روسیه شده‌است. هم‌اکنون، شمار جمعیت ارامنه در روسیه بیشتر مردم داخل ارمنستان است. از سوی دیگر، بسیاری از روستاهای کشور، از جمعیت خالی شده یا تنها سالخوردگان در آ زندگی می‌کنند.
در سال ۲۰۱۵ با برگزاری همه‌پرسی، نظام ریاست‌جمهوری کشور را به نظام پارلمانی تغییر داد. بر اساس این نظام جدید، نخست‌وزیر ارمنستان از قدرت بالایی برخوردار خواهد بود و رئیس‌جمهور مقامی تشریفاتی داشت. او در زمان همه‌پرسی، به رای‌دهندگان قول داد که در نظام پارلمانی آینده، هیچگاه خود را کاندید مقام نخست‌وزیری نکند. اما با پایان دوره دوم ریاست جمهوری در سال ۲۰۱۸، از سوی حزب جمهوری‌خواه و با حمایت حزب ملی‌گرای «داشناک سوتون» خود را کاندید مقام نخست‌وزیری کرد و در انتخابات پیروز شد. این موضوع باعث بروز اعتراض عملی ناراضیان جوان، به حاشیه رانده شدگان شد. او در ابتدا از واگذاری مقام نخست‌وزیری امتناع کرد. اما با تدام اعتراضات، در ۲۳ آوریل ۲۰۱۸ از این مقام استعفا کرده و در ۸ مه، نیکول پاشینیان (رهبر مخالفان) به نخست‌وزیری رسید.
گاهشمار زندگی سیاسی

بین سال‌های ۱۹۷۹ تا ۱۹۸۸ به عنوان دبیر دوم کمیته جوانان حزب کمونیست ارمنستان در شهر استپاناکرت فعالیت داشت. بعدها به عنوان دبیر اول بخش تبلیغاتی حزب کمونیست مشغول به کار شد. سپس قبل از جنگ دوم قره باغ به عنوان دستیار اول هنریک بوغوسیان رهبر کمیته محلی جمهوری آرتساخ جعلی درآمد.
از سال ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۳ به عنوان رئیس کمیته نیروهای خودمختار قره‌باغ مشغول به فعالیت شد.
در سال ۱۹۹۰ به عنوان نماینده شورای عالی ارمنستان انتخاب شد.
از سال ۱۹۹۳ تا ۱۹۹۵ وزیر دفاع جمهوری ارمنستان بود.
از سال ۱۹۹۵ تا ۱۹۹۶ به عنوان رهبر واحد امنیت دولت ارمنستان و بعدها به عنوان وزیر امنیت ملی انتخاب شد.
از سال ۱۹۹۶ تا ۱۹۹۹ به عنوان وزیر امنیت ملی و امنیت داخلی جمهوری ارمنستان فعالیت می‌کرد و در سال ۱۹۹۹ مسئول امنیت ملی دولت ارمنستان شد.
از سال ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۰ به عنوان رئیس دفتر ریاست جمهوری ارمنستان شد.
از سال ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۷ به عنوان دبیر امنیت ملی ارمنستان که فرمان آن از طرف رئیس‌جمهوری ارمنستان ابلاغ می‌شود انتخاب شد.
از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۷ وزیر دفاع جمهوری ارمنستان بود.
در ۴ آوریل ۲۰۰۷ و در زمان ریاست جمهوری روبرت کوچاریان به عنوان نخست‌وزیر جمهوری ارمنستان انتخاب شد.
در ۷ ژوئن ۲۰۰۷ بعد از انتخابات پارلمانی دوباره به عنوان نخست‌وزیر انتخاب شد.
از سال ۲۰۰۶ عضو حزب جمهوری‌خواه ارمنستان بوده و از سال ۲۰۰۷ به عنوان رئیس شورای حزب جمهوری ارمنستان برگزیده شده‌است.
آنوریسم عروق کرونر

Medical condition
| Coronary artery aneurysm | Coronary artery aneurysm |
| --- | --- |
عروق کرونری: عروق کرونری
تخصص: کاردیولوژی
علت: آترواسکلروز، بیماری کاوازاکی، کاتتریزاسیون عروق کرونر.
روش تشخیص: کاتتریزاسیون عروق کرونر
درمان: مدیریت پزشکی، برداشتن با جراحی، جراحی بای‌پس سرخرگ کرونری (CABG) و مداخله عروق کرونر از راه پوست
طبقه‌بندی و منابع بیرونی: طبقه‌بندی و منابع بیرونی
[ویرایش در ویکی‌داده]: [ویرایش در ویکی‌داده]
آنوریسم عروق کرونری اتساع غیرطبیعی بخشی از شریان کرونر است. این اختلال نادر در حدود 0.3-4.9٪ از بیمارانی که تحت آنژیوگرافی عروق کرونر قرار می‌گیرند، رخ می‌دهد.
علائم و نشانه‌ها

اکثر افرادی که از آنوریسم عروق کرونر رنج می‌برند هیچ علامت خاصی نشان نمی‌دهند. ایجاد عوارض یا بیماری آترواسکلروتیک همزمان شریان کرونر چیزی است که باعث بروز تظاهرات بالینی در بیمار می‌شود. شایع‌ترین عوارض شامل رفلکس کرونری، آمبولیزاسیون دیستال، پارگی آنوریسم، ترومبوز موضعی و فشرده شدن ساختارهای اطراف به دلیل بزرگ شدن گسترده آنوریسم عروق کرونر است.
علل

علل اکتسابی شامل آترواسکلروز در بزرگسالان، بیماری کاوازاکی در کودکان و کاتتریزاسیون عروق کرونر است. با ابداع استنت‌های شستشو دهنده دارو، موارد بیشتری وجود داشته است که نشان می‌دهد استنت‌ها منجر به آنوریسم عروق کرونر می‌شوند. اگرچه پاتوفیزیولوژی آن به‌طور کامل شناخته نشده است، ممکن است با آنوریسم عروق بزرگتر قابل مقایسه باشد. این شامل اختلال در لایه میانی (مدیا) شریانی، ضعیف شدن دیواره شریان، افزایش فشار دیواره و اتساع آهسته بخش شریان کرونری است.
همچنین می‌تواند مادرزادی نیز باشد. تصور می‌شود عوامل خطر زیر با آنوریسم عروق کرونر مرتبط باشد:
ساختار ژنتیکی افراد به ویژه در بیماران مبتلا به آنوریسم مادرزادی عروق کرونر
بیماری عروق کرونر (آترواسکلروز)
بیماری‌های عروقی و بافت همبند (کاوازاکی و مارفان)
دستکاری داخل کرونری منجر به استرس موضعی دیواره (قرار دادن استنت، آنژیوپلاستی، براکی تراپی)
پسا-عفونی در نتیجه نفوذ مستقیم به دیواره یا رسوب کمپلکس ایمنی
تشخیص

اغلب به‌طور تصادفی در آنژیوگرافی عروق کرونر مشخص می‌شود. روش‌های دیگری مانند اکوکاردیوگرافی، تصویربرداری پرتو مغناطیسی (MRI) و سی‌تی اسکن را می‌توان برای تشخیص آنوریسم عروق کرونر استفاده کرد. اگرچه آنژیوگرافی کرونر همچنان استاندارد طلایی است، اما این روش تهاجمی خطرات مرتبط با خود را به همراه دارد و نسبت به سایر روش‌ها گران‌تر است و در صورت وجود ترومبوس ممکن است اندازه آنوریسم اشتباه محاسبه شود.
درمان

درمان آنوریسم عروق کرونر شامل مدیریت پزشکی، جراحی و مداخله از راه پوست است. عوامل خطر زمینه ای عروق کرونر باید در بیماران مبتلا به آترواسکلروز بررسی شود و داروهای مناسب با واسطه راهنما باید شروع شود. در افرادی که در معرض خطر آمبولی یا ترومبوز هستند، درمان ضد پلاکتی یا ضد انعقاد باید در نظر گرفته شود.
در بیماران مبتلا به بیماری کاوازاکی، تجویز سریع ایمونوگلوبولین وریدی (IVIG) برای جلوگیری از عوارض آنوریسم عروق کرونر باید انجام شود.
پیش آگهی

به‌طور کلی، پیش‌بینی خوبی دارد. پیش‌بینی آنوریسم عروق کرونر به قطر آن بستگی دارد. هرچه آنوریسم کوچکتر باشد، پیش‌بینی بهتر است. خطر آسیب ایسکمیک میوکارد و مرگ و میر با آنوریسم‌های کوچکتر کمتر است. آنوریسم با قطر داخلی > ۸ میلی‌متر پیامدهای ضعیف تری دارند، زیرا این آنوریسم‌ها می‌توانند مسدود شوند و با عوارضی مانند آریتمی، انفارکتوس میوکارد یا مرگ ناگهانی همراه باشند.
فقه وراثت اسلامی

فقه وراثت اسلامی (انگلیسی: Islamic inheritance jurisprudence)، بخشی از فقه (عربی: فقه‎) است که به ارث می‌پردازد، موضوعی که به‌طور برجسته در قرآن به آن پرداخته شده است. غالباً به آن میراث ((عربی: میراث‎، به معنای واقعی کلمه «ارث») می‌گویند و شاخه آن از احکام اسلام به‌عنوان «علم الفرائح» (عربی: علم الفرائض‎، «علم منصوب»» شناخته می‌شود.
اورتس، کنتاکی

مکان
| Evarts, Kentucky | Evarts, Kentucky |
| --- | --- |
شهر: شهر
Location of Evarts, Kentucky: Location of Evarts, Kentucky
مختصات: ۳۶°۵۱′۵۰″ شمالی ۸۳°۱۱′۳۹″ غربی﻿ / ﻿۳۶٫۸۶۳۸۹°شمالی ۸۳٫۱۹۴۱۷°غربی﻿ / 36.86389; -83.19417: مختصات: ۳۶°۵۱′۵۰″ شمالی ۸۳°۱۱′۳۹″ غربی﻿ / ﻿۳۶٫۸۶۳۸۹°شمالی ۸۳٫۱۹۴۱۷°غربی﻿ / 36.86389; -83.19417
ایالت: کنتاکی
شهرستان: Harlan
Incorporated: 1921
حکومت: حکومت
 • نوع: Mayor-Council
 • Mayor: Eddie Manning
مساحت: مساحت
 • کل: ۰٫۶ مایل مربع (۱٫۶ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۰٫۶ مایل مربع (۱٫۶ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰٫۰ مایل مربع (۰٫۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۱۵۷۵ فوت (۴۸۰ متر)
جمعیت (۲۰۰۰): جمعیت (۲۰۰۰)
 • کل: ۱٬۱۰۱
 • تراکم: ۱۸۲۸٫۰/مایل مربع (۷۰۵٫۸/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۵ (Eastern (EST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۴ (EDT)
زیپ‌کد: 40828
کد منطقه: 606
FIPS code: 21-25606
GNIS feature ID: 0491839
Evarts from the Air: Evarts from the Air
اورتس (به انگلیسی: Evarts) شهری در ایالت کنتاکی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۹۶۲ نفر بوده‌است.
جمعه سیاه (فیلم ۱۹۴۰)

| 0 | 1 |
| --- | --- |
کارگردان: آرتور لوبین
تهیه‌کننده: Burt Kelly
نویسنده: کورت زیودماک Eric Taylor
فیلمنامه‌نویس: کورت زیودماک
بازیگران: بوریس کارلوف بلا لاگوسی پال فیکس ریموند بیلی اِدی دان استنلی ریجز   امت ووگان  ادوارد اِرل   فرانک شریدان  راسل وید ادموند مک‌دانلد
موسیقی: هانس جی. سالتر
فیلم‌بردار: Elwood Bredell
تدوین‌گر: Phil Cahn
توزیع‌کننده: یونیورسال استودیوز
تاریخ‌های انتشار:  ۱۲ آوریل ۱۹۴۰ (۱۹۴۰-۰۴-۱۲)  
مدت زمان: ۷۰ دقیقه
کشور: آمریکا
هزینهٔ فیلم: $۱۲۵٬۷۵۰
جمعه سیاه (انگلیسی: Black Friday) فیلمی در ژانر ترسناک و علمی–تخیلی به کارگردانی آرتور لوبین است که در سال ۱۹۴۰ منتشر شد. از بازیگران آن می‌توان به بوریس کارلوف، بلا لاگوسی، پال فیکس، استنلی ریجز، ادموند مک‌دانلد و ریموند بیلی اشاره کرد.
فلش گوردون (مجموعه)

| فلش گوردون (مجموعه) | فلش گوردون (مجموعه) |
| --- | --- |
کارگردان: فردریک اشتفانی ری تیلر (در عنوان بندی نیامد)
تهیه‌کننده: هنری مک‌ری
نویسنده: Basil Dickey الا اونیل George H. Plympton فردریک اشتفانی Alex Raymond
بازیگران: باستر کرب جین راجرز چارلز میدلتون (هنرپیشه) پریسیلا لاسون Frank Shannon ال فرگوسنریچارد تاکر  تئودور لورچ لان پاف  کارول بورلند
فیلم‌بردار: Jerome Ash Richard Fryer
توزیع‌کننده: یونیورسال استودیوز
تاریخ‌های انتشار: آوریل ۶ ۱۹۳۶
مدت زمان: ۲۴۵ دقیقه
کشور: ایالات متحده آمریکا
زبان: انگلیسی 
هزینهٔ فیلم: $۳۵۰٬۰۰۰
فلش گوردون (مجموعه) (به انگلیسی: Flash Gordon (serial)) فیلمی ۲۴۵ دقیقه‌ای به کارگردانی فردریک اشتفانی با بازی باستر کرب محصول کشور ایالات متحده آمریکا است.
مهرآباد ماندگاری

مکان
| مهرآباد ماندگاری | مهرآباد ماندگاری |
| --- | --- |
روستا: روستا
محل : محل 
مهرآباد ماندگاری: مهرآباد ماندگاری
مختصات: ۲۷°۲۹′۴۱″شمالی ۵۳°۱۷′۴۹″شرقی﻿ / ﻿۲۷٫۴۹۴۶۴۴°شمالی ۵۳٫۲۹۶۸۲۴°شرقی﻿ / 27.494644; 53.296824: مختصات: ۲۷°۲۹′۴۱″شمالی ۵۳°۱۷′۴۹″شرقی﻿ / ﻿۲۷٫۴۹۴۶۴۴°شمالی ۵۳٫۲۹۶۸۲۴°شرقی﻿ / 27.494644; 53.296824
استان: فارس
شهرستان: لامرد
بخش: خیرگو
دهستان: خیرگو
جمعیت: ۳۵ نفر
مهرآباد ماندگاری روستایی از توابع بخش خیرگو شهرستان لامرد در استان فارس ایران است.
جمعیت

این روستا در دهستان خیرگو است و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۳۵ نفر (۶ خانوار) بوده است.
برزگان

مکان در South Khorasan, 23x15px|border |alt=|link= ایران
| برزگان | برزگان |
| --- | --- |
روستا: روستا
شهرستان‌های ایران: شهرستان بیرجند
بخش: بخش مرکزی شهرستان بیرجند
تقسیمات کشوری در ایران: دهستان باقران
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۳:۳۰ (ساعت رسمی ایران)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی +۴:۳۰ (ساعت رسمی ایران)
برزگان روستایی است در دهستان باقران از توابع بخش مرکزی شهرستان بیرجند، واقع در استان خراسان جنوبی که در سرشماری سال ۱۳۸۵ مرکز آمار ایران، جمعیتی برای آن ذکر نشد.
ارنستو آلتریو

| ارنستو آلتریو | ارنستو آلتریو |
| --- | --- |
زادهٔ: ۲۵ ژوئیه ۱۹۷۰ بوئنوس آیرس
ملیت: آرژانتین
پیشه: بازیگر
ارنستو آلتریو (اسپانیایی: Ernesto Alterio‎؛ زادهٔ ۲۵ ژوئیه ۱۹۷۰) بازیگر اهل آرژانتین است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است، می‌توان به سانتا اِویتا، کوارتت هاوانا، هر چه بیشتر، بهتر، دختران تلفنچی، روش،  دوران کودکی، جنبه دیگر همبستر شدن، تانگوی وحشی، عشق نه، فقط دیوانگی، چه کسی بامبی را کشت؟، دوستت دارم، احمق و ارماناس اشاره کرد.
سیرآب (آوج)

مکان
| سیرآب (آوج) | سیرآب (آوج) |
| --- | --- |
روستا: روستا
محل : محل 
سیرآب (آوج): سیرآب (آوج)
مختصات: ۳۵°۴۱′۹″ شمالی ۴۹°۲۴′۷″ شرقی﻿ / ﻿۳۵٫۶۸۵۸۳°شمالی ۴۹٫۴۰۱۹۴°شرقی﻿ / 35.68583; 49.40194: مختصات: ۳۵°۴۱′۹″ شمالی ۴۹°۲۴′۷″ شرقی﻿ / ﻿۳۵٫۶۸۵۸۳°شمالی ۴۹٫۴۰۱۹۴°شرقی﻿ / 35.68583; 49.40194
استان: قزوین
شهرستان: آوج
بخش: بخش آبگرم
دهستان: خرقان شرقی
جمعیت: ۲۶۰ نفر
سیرآب (آوج)، روستایی از توابع بخش آبگرم شهرستان آوج در استان قزوین ایران است.
تابستان های معتدل و زمستان های بسیار سردی دارد
جمعیت

مردم این روستا به زبان ترکی آذربایجانی سخن میگویند . این روستا در دهستان خرقان شرقی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۶۰ نفر (۶۸خانوار) بوده‌است.
رودریگو گارسیا (کارگردان)

| رودریگو گارسیا | رودریگو گارسیا |
| --- | --- |
زادهٔ: ۲۴ اوت ۱۹۵۹ ‏(۶۵ سال) بوگوتا، کلمبیا
ملیت: کلمبیا
سال‌های فعالیت: ۲۰۰۰–اکنون
رودریگو گارسیا (انگلیسی: Rodrigo García؛ زادهٔ ۲۴ اوت ۱۹۵۹) یک کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس و فیلم‌بردار اهل کلمبیا است. وی از سال ۲۰۰۰ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
وی کارگردان فیلم‌هایی همچون سانتا اِویتا، چهار اتاق، آلبرت نابز، سوپرانوز، شش فوت زیر زمین، چیزهایی.... و عشق بزرگ بوده است.
مردم مازندرانی
تاریخ > تپورها در عصر آشوریان

به گفته کتزیاس (۴۴۱–۳۹۲ق. م) نینوس پادشاه آشور تپوریان را مطیع خویش کرد.
کتزیاس از قوم تپور در کنار هیرکانی و کادوسی به عنوان یکی از نواحی نام می‌برد که توسط نینوس پادشاه آشور فتح شدند. به گزارش کتزیاس: از سرزمین‌های واقع در دریا و دیگر سرزمین‌های هم‌مرز با آن‌ها، نینوس مصر و فنیقیه را تحت سلطه خود درآورد، سپس سیلسیرا، کیلیکیه، پامفیلیه و لیکیه، و همچنین کاریا، فریگیه و لیدیه. بعلاوه، او ترود، فریگیه را در هلسپونت، پروپونتیس، بیتینی، کاپادوکیه و همه ملل بربر که در سواحل پنتوس تا تنائیس ساکن هستند تحت کنترل خود قرار داد. او همچنین خود را حاکم سرزمین‌های کادوسی، تپوری، هیرکانی، درانگی، دربیکی، کارمانی، کورمنایی و بورکانی و پارت کرد. او هم به پارس و هم به سوزیانا و کاسپین حمله کرد، همان‌طور که می‌گویند، گذرگاه‌های بسیار تنگی وارد آن می‌شوند، به همین دلیل به عنوان دروازه‌های کاسپین شناخته می‌شوند. بسیاری از ملل کوچکتر دیگر را نیز تحت سلطه خود درآورد، که صحبت دربارهٔ آنها کار طولانی خواهد بود. اما از آنجا که حمله به باکتریا دشوار بود و شامل بسیاری از مردان جنگجو بود، پس از زحمت و تلاش بیهوده، او جنگ با باکتریا را به زمان دیگری موکول کرد و نیروهای خود را به آشور بازگرداند و مکانی را برای تأسیس یک شهر بسیار بزرگ انتخاب کرد.
تاریخ > تپورها در عصر هخامنشیان

آریان مورخ یونانی ترکیب سپاه هخامنشی در جنگ گوگمل را چنین آورده است: باختری‌ها، سغدی‌ها و هندی‌های مجاور باختر به فرماندی بسوس والی باختر بودند. ساک‌ها که از سکاهای آسیایی و مستقلند ولی متحد داریوش هستند و تحت فرماندهی ماباسس هستند. هندی‌های کوهستان تحت فرماندهی برسائت والی رخج بودند.
سوارهای پارتی، هیرکانی و تپوری تحت فرماندهی فراتافرن بودند. مادی‌ها، کادوسی‌ها و سکاها تحت فرماندهی آتروپات بودند. سکنه دریای سرخ را اُرُن‌توبات و آریوبرزن و اکسی‌نِس اداره می‌کردند. بر شوشی‌ها و اوکسیان اُگزاتر پسر آبولیتاس ریاست داشت و بر بابلی‌ها، سی‌تاکیان و بر کاریان، بوپار ریاست داشت. ارمنی‌ها به سرداری اُرونت و میثروس‌تِس بودند و کاپادوکی‌ها به سرداری آری‌آرسِس بودند و سل سوریان و بین‌النهرینی‌ها به فرماندهی مازه والی بابل بودند.
آریان در مورد آرایش جنگی چنین آورده است: در جناح چپ سواره نظام غربی و دهایی و رخجی صف بسته بودند و نزدیک آن سواره نظام و پیاده‌نظام پارسی که با هم مخلوط بودند. در جناح راست سل سوریان، اهالی میانرودان، مادی‌ها، پارتی‌ها، سکاها و پس از آن تپوری‌ها و هیرکانی‌ها ایستاده بودند. در قلب، داریوش با تمام خانواده و نجبای ایران قرار گرفته بود و هندی‌ها و کاریان و آناپاست‌ها و تیراندازان آمارد در اطراف او بودند.
بنابر گزارش کوینت کورس مورخ رومی، ۱۰۰۰ سواره نظام تپوری در جنگ گوگمل و در ارتش داریوش سوم هخامنشی حضور داشتند.
تاریخ > نبرد آماردها و تپورها با اسکندر

کوینت کورس می‌نویسد: در همسایگی هیرکانیا مردمی می‌زیستند که موسوم به ماردها بودند. اینها حاضر نشدند رسولانی نزد اسکندر فرستاده و تمکین کنند. این قضیه بسیار به اسکندر گران آمد و گفت: خیلی غریب است که یک مشت مارد نمی‌خواهند مرا فاتح بدانند. پس از آن از قشون خود عده ای از سپاهیان زبده برداشته و قصد ماردها حرکت کرد و در طلیعه صبح مقابل آنها پدید آمد. ماردها بلندی‌ها رااشغال کرده بودند و اسکندر پس از جنگ آنها را از مواقعشان براند. بر اثر این احوال آنها به داخل مملکت خود عقب نشستند و دهات همجوار به دست مقدونی‌ها افتاد. ولی پس از آن حرکت قشون مقدونی به درون ولایت آنها دچار مشکل گردید، توضیح آنکه جنگل‌های وسیع و کوه‌های بلند در اینجا زیاد بود و بومی‌ها جلگه‌ها را هم با استحکاماتی سد کرده بودند.
کوینت کورس این استحکامات را چنین شرح می‌دهد: تپوری‌ها مخصوصاً (به عمد) درختان را خیلی نزدیک به هم کاشته‌اند. پس از آنکه این درختها قدری نشو و نما کرد، ماردها جوانه‌های درختان را با دست در خاک فرو می‌برند و هر یک از جوانه‌ها جوانه‌های دیگری را بیرون می‌دهد ولی تپوری‌ها نمی‌گذارند جوانه‌ها به‌طور طبیعی برویند بلکه آنها را بهم نزدیک کرده گره می‌زنند و بعد این ترکه‌ها دارای برگهای ضخیم می‌گردد تمام این زمین را فرو می‌گیرد. بدین ترتیب از جوانه‌ها و شاخ و برگ‌های آنها دامی مانند تور ایجاد شده تمام راه را مسدود می‌دارد. برای حرکت قشون اسکندر چاره ای جز استعمال تبر نبود ولی آنهم در مقابل سختی درختان که از گره‌های زیاد و از شاخه‌های درهم دویده حاصل شده بود به کار نمی‌آمد.
از طرف دیگر تپوری‌ها در پناه استحکامات خود به مقدونی‌ها باران تیر می‌باریدند. بالاخره اسکندر امر کرد که این جنگل‌ها را از هر طرف احاطه کنند و اگر روزنه‌ای یافتند حمله برند. مقدونی‌ها چنین کردند و چون محل را نمی‌شناختند اغلب مقدونی‌ها راه را گم کردند. در این احوال تپوری‌ها اسب اسکندر که بوسیفال نام داشت را ربودند. اسکندر چون این اسب را خیلی دوست می‌داشت در خشم فرورفت جارچی فرستاده، تهدید کرد که اگر اسب او را پس ندهند به احدی امان نخواهد داد. پس از این تپوری‌ها اسب را به او رد کردند با وجود این اسکندر امر کرد درختان را بیندازند از کوه خاک آورده روی جوانه‌ها و شاخ و برگ‌ها بریزند. مقدونی‌ها به اجرایی امر اسکندر پرداختند و تپوری‌ها چون دیدند استحکامات آنها بدین ترتیب خراب خواهد شد فرستاده‌ای فرستادند و تمکین کردند. پس از آن اسکندر فرادات را حاکم آنها قرار داده و به اردوی خود برگشت.
فرادات حاکم تپورهای بخش شمالی تپورستان (دشت و هامون) بوده که با اسکندر مصالحه نمود و تپورهای بخش جنوبی تپورستان (کوهپایه و کوهستان) فرمانروای دیگری داشتند که حاضر به مصالحه با اسکندر نبودند و در نهایت فرادات بر سرزمین تپورهای کوهستان و آماردها دست یافت.
تاریخ > نبرد آماردها با اسکندر

آریان می‌نویسد: اسکندر با هیپاسپیست‌ها و تیراندازان آگریانی و دسته‌های سنوس و آمین‌تاس و کمانداران سواره و نیمی از سواره نظام به ولایت ماردها رفته و اسرای زیاد گرفت و اکثر اشخاصی را که جنگ کرده بودند کشت. چون محل‌های این مردم سخت و به علاوه این ولایت فقیر است هیچ مرد جنگی قبل از اسکندر به اینجا نیامده بود. فاتح ناگهان از ولایت آنها گذشت و قبل از اینکه متوجه شوند بر آنها تاخت. این مردم به جاهای سخت کوه‌ها پناه بردند و اسکندر در آنجا هم بر ماردها فایق آمد و پیروز شد. ماردها فرستاده‌ای فرستادند و مطیع اسکندر گشتند. اسکندر ولایت ماردها را به به تپورستان که والی آن فرادات بود ضمیمه کرد.
تاریخ > فرادات حاکم تپورها در عصر اسکندر

فرادات فرمانده قوم تپور در نبرد هخامنشیان و یونانیان و همچنین والی تپورستان در عهد خشیارشای بزرگ و اسکندر مقدونی است.
به گزارش لوسیوس فلاویوس آریان گزنفون مورخ یونانی زمانی که اسکندر به ولایت هیرکانیا رفت قشون خود را سه قسمت کرد؛ قسمتی که از همه زیاد تر بود با خود به زادراکرات برد و قسمت دیگر را با کراتر به مملکت تپوری‌ها (تپوری‌های ساکن در هیرکانیا) برد و قسمت سوم را به سرداری اری گیوس مأمور بود که با بار و بنه و خارجی‌ها حرکت کند.
پس از اینکه اسکندر از معابر هیرکانیا گذشت وارد زادراکرات (ساری یا استراباد) شد در اینجا کراتر به او رسید. در این هنگام ارته باذ با سه پسر خود که نامشان سوفن و آریو برزن و ارسام بود نزد اسکندر آمد. فرادات فرمانده تپوری‌ها و نمایندگان یونانی‌های اجیر هم با اینها آمدند. اسکندر ارته باذ را به احترام پذیرفت و فرادات را فرمانده تپورها و والی تپورستان ابقا کرد.
پس از آنکه اسکندر وارد شهر آروس گردید و کراتر و اریگسوس را در اینجا یافت. آنها فرادات حاکم تپوری‌ها را همراه آورده بودند. اسکندر این اسیر را خوب پذیرفت. پس از آن آن مناپیس را که در زمان اُخُس فرار کرده و به دربار فلیپ پناهنده شده بود والی هیرکانیا کرد و فرادات را به حکومت تپورستان ابقا داشت.
تاریخ > شکل‌گیری ساتراپ تپوری در دوران اسکندر

اسکندر پس از دست یابی به سرزمین آمارد ولایت آمارد را به تپورستان که والی آن فرادات بود ضمیمه کرد.
نواحی شرقی کشور که شامل ایران و بخش‌هایی از آسیای میانه و هندوستان بودند و از چهارده ساتراپ نشین تشکیل می‌شدند:
پارس
پارتاکن
کرمان
ماد
تپوری (به ضمیمه آمارد)
پارت
هیرکانیا
باختر
هریوه (به ضمیمه درانگیانا)
گدروسیا (به ضمیمه کشور اوریتان)
آراخسیا
پاروپانیسادان
هندوستان این سوی سند
هندوستان آن سوی سند
تاریخ > تپورها در عصر سلوکیان و اشکانیان

در دوران اسکندر مقدونی سرزمین آمارد به سرزمین تپور ضمیمه گشت.
تیرداد اشکانی دومین پادشاه اشکانی هیرکانیا و کومس و کناره‌های جنوبی دریای مازندران که ممکلت اقوام تپوری بود را به تصرف خود درآورد و پایتخت خود را به شهر سلوکی صد دروازه در ناحیه کومس انتقال داد. تیرداد اشکانی در سال ۲۲۱ پیش از میلاد در گذشت و ارشک دوم به پادشاهی رسید و قلمروی پارتیان تا سال ۲۰۹ پیش از میلاد تا همدان در ماد می‌رسید. سرزمین تپوریه در زمان ارشک دوم مورد حمله آنتیوخوس سوم قرار گرفت. آنتیوخوس سوم در عین اینکه با پایداری سختی مواجه بود به سرزمین تپوریه در البرز تاخت و هیرکانیا را نیز به تصرف خود درآورد و با ارشک دوم پیمان یگانگی بست. در این دوره پادشاهی اشکانی با وجود اینکه با فتوحات سلوکیان محدود و کوچک شده بود ولی بر پا ماند. پس از آن نیز با تاخت و تازهای دولت یونانی بلخ بار دیگر قلمرو شاهنشاهی اشکانی کوچکتر شد. پس از مرگ ارشک دوم در سال ۱۹۱ پیش از میلاد فریاپت شاه شد و دو پسر به نام‌های فرهاد و مهرداد داشت که فرزند بزرگتر فرهاد شاه شد. در این دوره آنتیوخوس سوم در جنگ با روم شکست خورده بود و در دفاع از قلمروی خود ناتوان شده بود. فرهاد اول بر آماردیان و دیگر اقوام ساکن رشته کوه‌های البرز تاخت و سرزمین تپوریه و هیرکانیا و سایر نواحی را به تصرف خود درآورد و مرز پارت را تا مغرب دربند خزر گشود و آماردیان را به شهر خاراکس (خوار) کوچ داد. پس از فرهاد قدرت به برادرش مهرداد یکم رسید. در این دوره سرزمین تپوریه مدتی تحت تسلط اوکراتید حاکم دولت یونانی بلخ درآمد ولی مهرداد یکم در سال ۱۶۰ پیش از میلاد سرزمین تپوریه را بار دیگر به تصرف خود درآورد. سرزمین تپوریه تا زمان بلاش یکم تحت سیطره اشکانیان باقی ماند ولی در زمان بلاش اول سرزمین تپوریه و دیگر نواحی جنوبی دریای مازندران مورد حمله و تاخت و تاز آلان‌ها قرار گرفت و حتی آلان‌ها از جنوب دریای مازندران و سرزمین تپوریه گذشته و به این طرف و آن طرف ارس در حال تاخت و تاز بودند ولی به نظر می‌رسد بلاش توانست کنترل سرزمین تپوریه را در دست بگیرد و به‌طوریکه در اواخر عهد اشکانیان خاندان گشنسب شاهان گرشاهی بر ولایت تپوریه حکم می‌راندند و حتی در دوران شاهنشاهی ساسانی قلمروی خود را تا گیلان توسعه دادند.
تاریخ > تپورها در عصر سلوکیان و اشکانیان > اخراج آمارد‌ها و ورود قوم تپور به نواحی آماردنشین

تپورها و آماردها در همسایگی یکدیگر بودند و پس از کوچ اجباری آماردها، تپورها در نواحی آماردنشین جایگزین آماردها گشتند.
به گفته ویلفرد مادلونگ، آماردها توسط اسکندر بزرگ و بعداً توسط پارتیان شکست خوردند و در قرن دوم پیش از میلاد آنها را در اطراف ری اسکان دادند. قلمرو سابق آماردها توسط تپورها اشغال شده بود. بطلمیوس در ناحیه شرق دیلم در ساحل دریای مازندران تنها از تپورها یاد می‌کند.
پس از قدرت‌گیری اشکانیان، در دوران فرهاد یکم اشکانی، فرهاد به آماردها حمله کرد و پس از شکست آنان، قوم آمارد وادار به کوچ اجباری به بیرون از حاشیه جنوبی دریای مازندران شدند.
تپوری‌ها در عصر آشوریان، هخامنشی و اسکندر در ارتفاعات البرز و در منطقه ای بین هیرکانیا و آمارد سکونت داشتند. کوچ گسترده برخی تیره‌های قوم تپور و جایگزین شدن این بخش از تپوری‌ها به جای آماردها در نواحی غربی در دوران فرهاد اشکانی به شکل‌گیری سرزمین تپورستان منجر شد. چنانچه بعدها از سرزمین تپورستان در نقشه‌های جغرافیایی یونانی و رومی و گزارش مورخان یونانی و رومی، چه در دوران اشکانیان و چه در دوران ساسانیان می‌توانیم ببینیم. مانند تصویر نقشه‌ای از قلمرو دولت یونانی بلخ که ارائه شده است؛ که در پی شکست اشکانیان از دولت یونانی بلخ، تپورستان باستان (TAPURIA) و خراسان باستان (TRAXIANE) برای مدتی در تصرف دولت یونانی بلخ مانده بود. پس از حمله عرب‌ها و اشغال ایران به‌دست عرب‌ها، تپورستان در نوشته‌ها و منابع ایرانی و عربی به طبرستان معرب گشت و پسوند نام بسیاری از بزرگانش، طبری بود، چون محمد بن جریر طبری و ابن ربن طبری و مازیار بن قارن طبری و فضل بن قارن طبری و …
طبرستان تا سیصد سال در برابر حملات عرب‌ها پایداری کرد و مستقل ماند و هرگز به تصرف ترکان و مغولان در نیامد.
تاریخ > تپورها در عصر سلوکیان و اشکانیان > قوم داهه در تپورستان

در فرهنگ شاهنامه، ذیل کلمه سگسار آمده است: «از مرز و بوم‌هایی که داهیان در آن جای گرفتند». و راجع به داهیان در ذیل کلمه سکزی می‌خوانیم: «... داه گروهی بودند از آرین که در دشت خوارزم جای گرفتند و پس از آن در کنار جنوبی دریای خزر جایگیر شدند. از … آنان مردم بستوه آمدند. پادشاه ایران گروه داه را پراکنده‌ساخت. یکدسته از آنان را به زابلستان کوچانید و آنان را سکزی خواندند … و دشت خوارزم داهستان نامیده شد که مخفف آن دهستان است و اکنون به دهستان معروف است و یکدسته از گروه داه را در زمینی جای دادند در طبرستان …»
گفتنی است که قوم داهه یکی از طوایف سکایی بوده و شاهان اشکانی ایران از آن قوم بوده‌اند.