جنایات جنگی روسیه
اوکراین > ۲۰۲۲

در ۲۴ فوریهٔ ۲۰۲۲، نیروهای روسی از شمال، جنوب و شرق به اوکراین حمله کردند. دیده‌بان حقوق بشر و عفو بین‌الملل، روسیه را به استفاده از مهمات خوشه‌ای غیردقیق در مناطق غیرنظامی، از جمله نزدیک بیمارستان‌ها و مدارس متهم کردند، که این حملات غیرقانونی با سلاح‌هایی است که با بی‌توجهی باعث مرگ و معلولیت می‌شوند. کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد اقدام نظامی روسیه را به‌عنوان نقض قوانین بین‌المللی محکوم کرد. عفو بین‌الملل آن را یک اقدام تجاوزکارانه خواند که بر اساس قوانین بین‌المللی جرم محسوب می‌شود. جنایات جنگی متعددی از جمله قتل، شکنجه، آدم‌ربایی، تبعید، غارت، تجاوز به زنان اوکراینی، حمله به غیرنظامیان، حملات هوایی غیرقانونی یا حملات علیه اهداف غیرنظامی، تهدید به خشونت، و رفتار غیرانسانی با اسرا ثبت شد.
یکی از اهداف حملات هوایی روسیه، کی‌یف پایتخت اوکراین، شهری با جمعیت حدود ۳ میلیون نفر بود. مهدکودک‌ها و یتیم‌خانه‌ها نیز گلوله‌باران شدند. نیروهای روسیه متهم به کارزار ترور علیه اوکراینی‌ها شدند. طبق گزارش‌ها، در ۳ مارس ۲۰۲۲، نیروهای روسی در سراسر خرسون غارت می‌کردند. در طول محاصره ماریوپل، شهر با گلوله‌باران ویران شد و برق، غذا و آب قطع شد. گزارش شده‌است که یک دختر ۶ ساله در مارس بر اثر کم‌آبی زیر ویرانه‌های خانه خود در ماریوپول جان خود را از دست داده‌است. در جریان حمله به ایرپین، نیروهای روسی بدون تفهیم به پناهندگانی که سعی داشتند از روی پل فروریخته فرار کنند، شلیک کردند. یک خانوادهٔ چهارنفره بر اثر اصابت خمپاره کشته شدند.
در طول نبرد ۲۰۲۲ خارکیف، شهر با گلوله‌باران روسیه، از جمله یک مدرسهٔ شبانه‌روزی برای افراد نابینا، ویران شد. از جمعیت ۱٫۸ میلیون نفری، تنها ۵۰۰۰۰۰ نفر تا مارس در خارکف باقی مانده بودند. در ۲۸ فوریهٔ ۲۰۲۲، بمباران خوشه‌ای خارکیف توسط روسیه ۹ غیرنظامی را کشت و ۳۷ نفر دیگر را زخمی کرد. در ۳ مارس، ۴۷ غیرنظامی در چرنیهیو کشته شدند، که بیشتر آن‌ها در صف یک فروشگاه مواد غذایی ایستاده بودند و منتظر نان بودند که حملهٔ هوایی روسیه با هشت بمب هوایی هدایت‌ناپذیر به آن‌ها اصابت کرد. در حملهٔ هوایی به بیمارستان ماریوپل، سه نفر، از جمله یک دختر جوان کشته شدند. صدها نفر نیز در حمله هوایی تئاتر ماریوپل، که به‌عنوان پناهگاه حمله هوایی استفاده می‌شد، جان باختند. پس از عقب‌نشینی نیروهای روسی از بزرگراه E-40 در اطراف منطقهٔ کی‌یف، بی‌بی‌سی نیوز پیکر ۱۳ جان‌باخته را کشف کرد که در جاده افتاده بودند که تنها دو نفر آن‌ها لباس نظامی اوکراینی بر تن داشتند. شواهد نشان می‌دهد که سربازان روسی این غیرنظامیان را که در حال فرار بوده‌اند به قتل رسانده‌اند.
پس از این‌که نیروهای روسی پس از یک ماه اشغال، منطقهٔ بوچا را ترک کردند، در ۱ تا ۳ آوریل عکس‌ها و فیلم‌هایی منتشر شد که صدها کشته در خیابان‌ها یا گورهای دسته‌جمعی را نشان می‌داد. این رویداد، واکنش بین‌المللی را برانگیخت زیرا به‌طور گسترده توسط روزنامه‌نگاران، با عنوان کشتار بوچا پوشش داده شد.
هزاران غیرنظامی در اثر گلوله‌باران و حملات موشکی بی‌رویهٔ روسیه به مناطق غیرنظامی در بورودیانکا، کراماتورسک، وینیستیا، چاسیف یار، سرهیوکا، و مناطق دیگر، کشته شدند. یک مقام اوکراینی گفت که روسیه از کوره‌های مرده‌سوز متحرک برای نابودی اجساد در ماریوپل استفاده می‌کند تا شواهد جنایات جنگی و تعداد افراد کشته‌شده را پنهان کند. در ۷ مه ۲۰۲۲، بمباران مدرسهٔ بیلوهوریوکا ده‌ها نفر را که در زیرزمین پناه گرفته بودند، کشت. اودسا نیز ماه‌ها به‌طور مداوم بمباران شد.
در ۱۵ ژوئن ۲۰۲۲، دیده‌بان حقوق بشر نسبت به گزارش‌هایی مبنی بر اخراج اجباری کودکان اوکراینی به روسیه برای فرزندخواندگی، ابراز نگرانی کرد و اظهار داشت که «به‌نظر نمی‌رسد این موارد شامل اقداماتی برای اتحاد مجدد خانواده یا احترام به منافع کودک باشد.». یونیسف هم به‌طور مشابهی اعلام کرد که «فرزندخواندگی هرگز نباید در طول یا بلافاصله پس از شرایط اضطراری اتفاق بیفتد». اردوگاه‌های فیلتراسیون روسیه برای بازداشت، بازجویی و شکنجهٔ اوکراینی‌هایی که مظنون به ارتباط با دولت اوکراین بودند، ایجاد شد. در ۱۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، سازمان امنیت و همکاری اروپا گزارشی را منتشر کرد که در آن اعلام کرد روسیه در قتل، تجاوز، ربودن و کوچ اجباری غیرنظامیان اوکراینی، از جمله انتقال ۲۰۰۰ کودک از یتیم‌خانه‌ها و مؤسسات مشابه به روسیه، مقصر است و یک حملهٔ گسترده و سیستماتیک علیه جمعیت غیرنظامی و جنایت علیه بشریت است.
چندین محقق اعلام کردند که روسیه در اوکراین نسل‌کشی می‌کند. این ادعا با گزارشی توسط مؤسسهٔ استراتژی و سیاست نیولاین و مرکز حقوق بشر رائول والنبرگ تأیید شد که استنباط کرد روسیه دو ماده از کنوانسیون نسل‌کشی مصوب ۱۹۴۸ را نقض کرده‌است.
تا ۳۰ مارس، سازمان ملل گزارش داد که ۴ میلیون پناهجو از اوکراین فرار کردند، ۵۰ بیمارستان در این کشور هدف قرار گرفتند و روسیه حداقل در ۲۴ مورد از مهمات خوشه‌ای ممنوعه استفاده کرد. حملهٔ روسیه به اوکراین ۱۱٫۵ میلیون نفر را مجبور به ترک خانه‌های خود کرد، که باعث ایجاد بزرگ‌ترین بحران پناهجویان در قرن بیست و یکم شد. در ۲۲ آوریل، سازمان ملل جان باختن حداقل ۲۳۴۳ غیرنظامی را ثبت کرد که ۹۲٫۳ درصد از آن‌ها به‌دست نیروهای مسلح روسیه به قتل رسیده‌اند. تا ماه ژوئیهٔ ۲۰۲۲، سازمان ملل کشته شدن ۵۰۲۴ غیرنظامی را ثبت کرد.
کشته شدن یک غیرنظامی اوکراینی در جریان بمباران روسیه در چرنیهیف
قربانی حملهٔ روسیه به ماریوپل
بمباران روسیه در حومه خارکوف
تخریب روستای یاکوولیوکا در خارکوف با حملهٔ روسیه
غیرنظامیانی که در طول نبرد ۲۰۲۲ کی‌یف در متروی کی‌یف پناه گرفته بودند.