منی
کاراندام‌شناسی > مواد سازندهٔ منی انسان

در طول فرایند انزال، سلول‌های جنسی مردانه از مجراهای انزال می‌گذرند و با مایع‌های ترشح‌شده از غدهٔ وزیکولی، پروستات و غده‌های بولبورترال (به انگلیسی: bulbourethral glands) مخلوط می‌شود تا مایع منی را بسازد. مادهٔ ترشح شده از غدهٔ وزیکولی زردرنگ و سرشار از فروکتوز و چند مادهٔ دیگر است و روی‌هم ۷۰٪ از منی انسان را تشکیل می‌دهد. مایع دفع‌شده از پروستات که تأثیر گرفته از دی‌هیدروتستوسترون است، مایعی است سفیدرنگ (گاهی شفاف)، رقیق و دربردارندهٔ پروتئاز، اسید سیتریک، اسید فسفاتاز و چربی‌ها است. مادهٔ ترشح‌شده از غده‌های بولبورترال، مایعی شفاف است که باعث روان‌تر شدن میزراه می‌شود.
پلاسمای منی در انسان از بازهٔ گسترده‌ای از ترکیب‌های آلی و معدنی ساخته شده‌است.
پلاسمای منی مواد غذایی و همچنین فضای حفاظتی مورد نیاز برای اسپرم را فراهم می‌کند تا در سفرش در مجراهای جنسی زنانه آسیب نبیند. محیط مهبل در شرایط معمولی به‌شدت اسیدی (اسید لاکتیک)، با لزجت و پر از سلول‌های ایمنی است برای همین این محیط برای سلول‌های اسپرم بسیار خشن و نامناسب است. ترکیبات به‌کاررفته در پلاسمای منی کمک می‌کند تا این میزان خشونت محیط در برابر اسپرم جبران شود. آمین‌های پایه مانند پوترسین، اسپرمین، اسپرمیدین و کاداورین دلیل بو و مزهٔ ویژهٔ منی‌اند. این پایه‌های آلکالینی با محیط خشن مجراهای جنسی زنانه در اندرکنش قرار می‌گیرد و از DNA درون اسپرم حفاظت می‌کنند.
عضوهای همکار در ساخت منی عبارتند از:
| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| غده | تقریب به درصد | توضیح  |  |
| بیضه | ۲–۵٪ | تقریباً میان ۲۰۰ تا ۵۰۰ میلیون اسپرمی که در بیضه تولید می‌شود در هر انزال به بیرون ریخته می‌شود. اگر مردی لوله‌های اسپرم بر خود را بسته باشد (وازکتومی)، اسپرمی در مایع منی او یافت نمی‌شود.   |  |
| غده وزیکولی | ۶۵–۷۵٪ | اسیدهای آمینه، سیترات، آنزیم‌ها، گروه فلاوین، فروکتوز (۲ تا ۵ میلی‌گرم در هر میلی‌لیتر از منی، منبع اصلی انرژی سلول‌های اسپرم که کاملاً بر پایهٔ قندها است)، فسفریلکولین، پروستاگلاندین، پروتئین و ویتامین ث  |  |
| پروستات | ۲۵–۳۰٪ | اسید فسفاتاز، سیتریک اسید، فیبرینولیزین، آنتی‌ژن ویژهٔ پروستات، پروتئازها، روی (در مردان سالم، به اندازهٔ ۱۳۵±۴۰ میکروگرم در هر میلی‌لیتر از منی، روی پیدا می‌شود. روی به پایدار شدن DNA- دربردارندهٔ کروماتین در سلول اسپرم، کمک می‌کند. کمبود روی باعث آسیب‌پذیر شدن اسپرم می‌شود و در نتیجه احتمال باروری پایین می‌آید؛ همچنین کمبود روی بر اسپرماتوژنز تأثیر منفی می‌گذارد)   |  |
| غده‌های بولبورترال | زیر ۱٪ | گالاکتوز، مخاط (با ایجاد فضایی با لزجت کمتر، کمک می‌کند تا جابجایی اسپرم در مهبل و دهانهٔ رحم آسان‌تر شود و اسپرم‌ها بتوانند درون منی شنا کنند و از آن به بیرون نروند. علت ژله مانند بودن منی و چسبندگی آن نیز همین است)، سیالیک اسید و مذی | گالاکتوز، مخاط (با ایجاد فضایی با لزجت کمتر، کمک می‌کند تا جابجایی اسپرم در مهبل و دهانهٔ رحم آسان‌تر شود و اسپرم‌ها بتوانند درون منی شنا کنند و از آن به بیرون نروند. علت ژله مانند بودن منی و چسبندگی آن نیز همین است)، سیالیک اسید و مذی |
در سال ۲۰۰۵ بررسی‌ها نشان داد که میانگین مواد تشکیل‌دهندهٔ فیزیکی و شیمیایی مایع منی انسان به شرح زیر است:
| ماده | در هر ۱۰۰ میلی‌لیتر | در حجم متوسط (3> 4 میلی لیتر) |
| --- | --- | --- |
| کلسیم (میلی‌گرم) | ۲۷٫۶ | ۰٫۹۳۸ |
| کلرید (میلی‌گرم) | ۱۴۲ | ۴٫۸۳ |
| سیترات (میلی‌گرم) | ۵۲۸ | ۱۸٫۰ |
| فروکتوز (میلی‌گرم) | ۲۷۲ | ۹٫۲۵ |
| گلوکز (میلی‌گرم) | ۱۰۲ | ۳٫۴۷ |
| اسید لاکتیک (میلی‌گرم) | ۶۲ | ۲٫۱۱ |
| منیزیم (میلی‌گرم) | ۱۱ | ۰٫۳۷۴ |
| پتاسیم (میلی‌گرم) | ۱۰۹ | ۳٫۷۱ |
| پروتئین (گرم) | ۵٫۰۴ | ۰٫۱۷۱ |
| سدیم (میلی‌گرم) | ۳۰۰ | ۱۰٫۲ |
| اوره (میلی‌گرم) | ۴۵ | ۱٫۵۳ |
| روی (میلی‌گرم) | ۱۶٫۵ | ۰٫۵۶۱ |
محلول بافر (β): ۲۵
اسمولاریته (اسمول): ۳۵۴
پی‌اچ: ۷٫۷
ویسکوزیته (پواز): ۳–۷
حجم (میلی لیتر): ۳٫۴
گزارشی از سازمان بهداشت جهانی که در سال ۱۹۹۲ منتشر شد، می‌گوید که به‌طور معمول منی در انسان حجم ۲ میلی‌لیتر و pH برابر با ۷٫۲ تا ۸ دارد. غلظت اسپرم در آن ۲۰×۱۰۶ اسپرم در هر میلی‌لیتر (گاهی بیش از این مقدار) و شمار اسپرم‌ها ۴۰×۱۰۶ اسپرم در هر انزال است (گاهی بیش از این مقدار)، همچنین تحرک ۵۰٪ یا بیشتر، با پیشروی روبه‌جلو (دسته‌های a و b)، و تحرک ۲۵٪ یا بیشتر با پیشروی سریع (دستهٔ a) در مدت ۶۰ دقیقه از انزال.