افغانستانی‌ها در ایران

| کل جمعیت | کل جمعیت |
| --- | --- |
۶ میلیون (برآورد): ۶ میلیون (برآورد)
مناطق با جمعیت چشمگیر: مناطق با جمعیت چشمگیر
استان تهران، استان البرز، استان خراسان رضوی، استان قم، استان اصفهان، استان کرمان، استان فارس: استان تهران، استان البرز، استان خراسان رضوی، استان قم، استان اصفهان، استان کرمان، استان فارس
زبان‌ها: زبان‌ها
فارسی دری، پشتو، ازبکی، ترکمنی و سایر زبان‌های افغانستان: فارسی دری، پشتو، ازبکی، ترکمنی و سایر زبان‌های افغانستان
دین: دین
اسلام (سنی و شیعه): اسلام (سنی و شیعه)
: 
نقشهٔ موقعیت ایران و افغانستان
افغانستانی‌ها در ایران به آن دسته از مهاجران و پناهجویانی گفته می‌شود که در پی جنگ‌های طولانی، ناامنی و نبود اشتغال در افغانستان به کشور ایران مهاجرت کرده‌اند.
بیشتر مهاجرت افغانستانی‌ها به ایران در سال‌های جنگ ایران و عراق و هم‌زمان با جنگ‌های داخلی افغانستان اتفاق افتاد. سید روح‌الله خمینی رهبر وقت جمهوری اسلامی ایران دستور داد مرزها برای ورود مهاجران افغانستانی باز شود و بسیج و ارگان تازه تأسیس سپاه پاسداران را دستور داد تا با افغانستانی‌های مهاجر همکاری کنند. به تدریج حدود سه میلیون افغانستانی وارد ایران شدند. بسیاری از این مهاجران که در دهه‌های پیشین به ایران مهاجرت کرده بودند در بخش‌های اقتصادی مشغول به کار شدند.
احمد وحیدی، وزیر کشور، در حاشیه جلسه هیئت دولت در ۵ مهر ۱۴۰۲، تعداد اتباع افغانستانی در ایران را ۵ میلیون نفر اعلام کرد. حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه وقت نیز در آیین گرامیداشت روز دانشجو در ۱۹ آذرماه در جمع دانشجویان دانشگاه تهران تعداد مهاجران افغانستانی در ایران را ۵ میلیون نفر اعلام کرد.
همچنین در ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۳، استاندار تهران از حضور ۵۰ درصد از اتباع کل کشور در استان تهران خبر داد.
در ۲۱ بهمن ماه ۱۴۰۲، مرزبانان هنگ مرزی تایباد اعلام کردند که طی ۱۵ روز اول بهمن‌ماه جاری ۲۰ هزار نفر از اتباع کشور افغانستان را که در داخل کشور حضور داشتند از طریق مرز دوغارون اخراج و تحویل نماینده کشور افغانستان دادند.
رضامراد صحرایی، وزیر آموزش و پرورش وقت نیز در مجتمع امیر کمندی شهرستان بهارستان در آئین بازگشایی مدارس در نخستین روز سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۲، خبر از تحصیل ۶۰۰ هزار دانش‌آموز اتباع در مدارس ایرانی داد.
محمود احمدی بیغش، نماینده شازند در مجلس شورای اسلامی درخصوص پدیده مهاجرت در کشور به روزنامه جمهوری اسلامی گفته است: «طرح سازمان ملی مهاجرت با دادن تابعیت سیاسی به افغانستانی‌های مقیم ایران، تنها به دنبال انتقال جمعیت و قانونی کردن حضور میلیون‌ها تبعه افغان در ایران بدون هرگونه نگرانی در خصوص مهاجرت سالانه ۱۵۰ تا ۲۰۰ هزار ایرانی متخصص و وضعیت میلیون‌ها ایرانی خارج از کشور است.»
احمدی‌بیغش در ادامه خاطرنشان کرده است: «رصد فضای سیاستگذاری و اجرایی کشور در برابر بالا رفتن بی‌قاعده و غیرطبیعی اتباع افغانستان در ایران موید این موضوع است که نه‌تنها اراده جدی در دستگاه‌های اجرایی متولی برای کنترل و مقابله با ورود بی‌قاعده و غیرقانونی افغان‌ها به ایران وجود ندارد که با نادیده انگاشتن تعمدی آسیب‌های گسترده اجتماعی، امنیتی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی ناشی از حضور بیش از ۸ تا ۱۰ میلیون تبعه افغانستان در ایران، به سمت تسهیل ورود و اقامت آنها در کشور هستند به‌گونه‌ای‌که مجلس شورای اسلامی یازدهم در آبان ۱۱ کلیات طرح سازمان ملی مهاجرت را تصویب کرد.»
یکی از کارشناس مذهبی نیز به نام سید حسین حسینی قمی در یک برنامه تلویزیونی پیشنهاد کرد به مهاجران افغانستانی متدین و پیرو اهل بیت، شناسنامه ایرانی داده شود تا هویت ایرانی داشته و بتوانند حق رأی داشته باشند. موضوعی که بازخوردهای متنوعی را چه در فضای مجازی و چه در سطح جامعه به همراه داشت.