درون‌مایه‌ها در ترانه یخ و آتش
جادو و واقع‌گرایی > جهان

مقالهٔ اصلی: جهان ترانه یخ و آتش
مارتین عمداً از اکثر عناصر فانتزی آشکار در یخ و آتش اجتناب می‌کند و ترجیح می‌دهد در عوض «جادوی با دقت سهمیه‌بندی‌شده» داشته باشد. او داستان یخ و آتش را در یک نسخه جایگزین از زمین یا یک «جهان ثانویه» تنظیم کرد. داستان عمدتاً در قاره‌ای به نام وستروس اتفاق می‌افتد، اما همچنین در قاره دیگری در شرق به نام اسوس می‌گذرد. سبک متناسب با هر شخصیت و محیط آن‌ها متفاوت است. قلمرو عجیب و غریب دنریس ممکن است رنگارنگ‌تر و خیال انگیزتر از وستروس به نظر برسد، که بیشتر بر اساس تاریخ آشنای قرون وسطی اروپا است. مارتین عمداً دربارهٔ اندازه جهان یخ و آتش مبهم بود، و مقیاس‌ها را روی نقشه‌ها حذف کرد تا از پیش‌بینی طول سفر بر اساس فواصل اندازه‌گیری شده جلوگیری کند، اگرچه قاره وستروس ممکن است به اندازه آمریکای جنوبی در نظر گرفته شود. نقشه‌های کامل جهان عمداً در دسترس نیستند تا خوانندگان بهتر بتوانند با مردم قرون وسطی واقعی که از مکان‌های دور بی‌اطلاع بودند، آشنا شوند. از آنجایی که هر کتاب جدید یک یا دو نقشه اضافه کرده‌است، خوانندگان ممکن است بتوانند تا پایان مجموعه نقشه جهان را کنار هم بچینند.
تاریخ تخیلی وستروس به دوازده هزار سال پیش بازمی‌گردد. می‌توان داستان یخ و آتش را در دنیایی پس از جادو در نظر گرفت که در آن مردم دیگر به اژدها و دیگران اعتقادی ندارند. شخصیت‌ها فقط جنبه‌های طبیعی دنیای خود را درک می‌کنند، اما عناصر جادویی مانند دیگران در درک آن‌ها نیستند. مارتین که از یک پیشینه خانوادگی فقیر سابقاً ثروتمند آمده بود، همیشه جذب داستان‌های تمدن‌های سقوط کرده و امپراتوری‌های از دست رفته بود. امپراتوری گمشده والریا در یخ و آتش زمانی تمدنی عالی شبیه روم پیش از قرون وسطی بود. این عناصر ممکن است غم‌انگیزی به داستان بدهند. دیوار، که مارتین معتقد است در فانتزی منحصر به فرد است، از بازدید مارتین از دیوار هادریان در شمال انگلستان نزدیک به مرز با اسکاتلند الهام گرفته شد. مارتین با نگاهی به تپه‌ها به این فکر کرد که یک افسر رومی اهل دریای مدیترانه چه احساسی خواهد داشت، بدون اینکه بداند چه تهدیدهایی ممکن است از شمال به وجود بیاید. اندازه، طول و قدرت جادویی دیوار برای خواسته‌های ژانر تنظیم شد. به‌طور مشابه، تایتان، مجسمه بسیار بزرگ در شهر براووس، قابل مقایسه با مجسمه تاریخی رودس است.
یکی از برجسته‌ترین جنبه‌های دنیای وستروس، طبیعت طولانی و تصادفی فصول است. طرفداران تئوری‌های علمی طولانی برای فصل‌ها ایجاد کرده‌اند، اما مارتین اصرار دارد که به جای توضیح علمی، یک توضیح فانتزی فراطبیعی وجود دارد. مارتین بیشتر از نمادگرایی فصول لذت می‌برد، تابستان به عنوان زمان رشد و فراوانی و شادی و زمستان زمان تاریکی است که در آن باید برای بقا تلاش کرد.
دنیای ترانه یخ و آتش عمدتاً توسط انسان‌ها پر شده‌است، اگرچه غول‌ها، به اصطلاح «دیگران» و فرزندان جنگل به عنوان سایر گونه‌های در منتهی الیه شمال وستروس در آن سوی دیوار ظاهر می‌شوند. علاوه بر حیوانات معمولی مانند سگ، گربه و اسب، برخی از گونه‌های جانوران ساکن دنیای مارتین شبیه به بزرگ‌زیان عظیم‌الجثه پلیستوسن در دنیای واقعی هستند، مانند نیاگاوها، گرگ‌ها و ماموت‌ها. از میان این بزرگ‌زیان، تنها نیاگاوها معمولاً در سرتاسر وستروس به عنوان یک حیوان گله اهلی دیده می‌شوند. گرگ‌ها و ماموت‌ها فقط در سرزمین‌های آن سوی دیوار در منتهی الیه شمال یافت می‌شوند. گرگ‌هایی که توسط فرزندان استارک پذیرفته شده‌اند، نشانه‌هایی از باهوش‌تر بودن آن‌ها نسبت به سگ‌ها یا گرگ‌های معمولی را نشان می‌دهند. هر توله گرگ با رشد خود منعکس‌کننده خلق و خوی کودکی است که با او پیوند دارد. موجودات افسانه‌ای مانند پری دریایی، اسب تک‌شاخ، مردخوار، کراکن، لویاتان، باسیلیسک و برجسته‌ترین آن‌ها اژدها (اگرچه توصیف آن‌ها بیشتر به اژدهای دوپا شبیه است) نیز ظاهر می‌شوند یا ذکر شده‌اند.