آزار ترکمان‌های عراق به‌دست صدام حسین
تاریخ

سرشماری سال 1957 عراق به عنوان آخرین سرشماری معتبر قبل از سیاست های عربی‌سازی رژیم بعث شناخته شد.567000 ترکمن از مجموع 6.3 میلیون نفر جمعیت را ثبت کرده است. این امر آنها را پس از عرب‌ها و کردها سوم کرد.
سرشماری‌های بعدی، در سال‌های 1967، 1977، 1987 و 1997، به دلیل سوء ظن به عربی‌سازی توسط رژیم‌های مختلف عراق، همگی بسیار غیرقابل اعتماد شناخته شدند. سرشماری سال 1997 ادعا کرد که 600000 ترکمن عراق وجود دارد، در حالی که کل جمعیت عراق 22017983 نفر بود. سرشماری سال 1997 فقط به شهروندان اجازه می داد عرب یا کرد را انتخاب کنند. از آنجایی که انتخاب کردها نیز آنها را هدف قرار داد، بسیاری از ترکمان های عراق عرب را انتخاب کردند. در طول دوران حکومت بعث، بسیاری از ترکمان‌های عراق به‌عنوان عرب ثبت‌نام می‌کردند تا از هدف قرار نگیرند.
پس از به قدرت رسیدن صدام حسین در سال 1979، تبعیض علیه ترکمان های عراق افزایش یافت. زمانی که صدام حسین برای اولین بار به قدرت رسید، دستور اعدام بالاترین رهبران جامعه ترکمان عراق را صادر کرد که از آن به عنوان روز شهدای ترکمن در 16 ژانویه 1980 یاد می شد. سیاست های عربی سازی توسط دولت نیز تشدید شد. دولت عراق برای اولین بار در سال 1972 زبان ترکی را ممنوع کرد. در دوران صدام حسین، در دهه 1980، ممنوعیت های بیشتری برای زبان ترکی ایجاد و اجرا شد و ترکمان های عراق از صحبت کردن به ترکی در انظار عمومی، مدارس و رسانه ها منع شدند. در حالی که ترکمان های عراق هدف قتل عام های متعددی از جمله در کرکوک در سال 1924، در گاورباغی در کرکوک در سال 1946 و در کرکوک 1959 بودند، حکومت بعث عراق مسئول قتل عام ترکمن های عراق بین سال های 1979 تا 2003 بود. قتل عام های قابل توجه شامل کشتار آلتون کوپری ۱۹۹۱، کشتار اربیل در سال 1996 و قتل عام در جریان عملیات انفال بود که بسیاری از ترکمان های عراق را نیز با وجود هدف قرار دادن کردها هدف قرار داده و کشتند.
دولت عراق هزاران ترکمان عراقی را از خانه هایشان اخراج و آواره کرد و مهاجران عرب را جایگزین آنها کرد. روستاها و شهرک های ترکمان نشین عراق اغلب تخریب می شد تا فضا برای مهاجران عرب ایجاد شود که برای اسکان در خانه های ترکمان های عراق با زمین و پول پاداش می گرفتند. شهر کرکوک یکی از اهداف اصلی عرب سازی بود. گرچه ترکمان‌های عراق همیشه رانده نمی‌شدند، اما محله‌های عرب‌نشین در شهرک‌های آنها ایجاد شد و با ادامه مهاجرت‌های اعراب و گسترش حضور اعراب، توازن جمعیتی تغییر کرد.
چندین فرمان و دستورات ریاست جمهوری از سوی سازمان های امنیتی و اطلاعاتی دولتی به طور خاص بر ترکمان های عراق متمرکز شده بود. در 6 مه 1980، اطلاعات نظامی عراق دستورالعمل 1559 را صادر کرد که بر اساس آن دستور اخراج مقامات ترکمن عراق از کرکوک صادر شد. به ارتش عراق دستور داده است که «مکان‌هایی را که مقامات ترکمنستان در ادارات دولتی کار می‌کنند شناسایی کند تا آنها را به استان‌های دیگر اخراج کند تا آنها را متفرق کند و از تمرکز آنها در این استان جلوگیری کند».علاوه بر این، در 30 مهر 1360، شورای فرماندهی انقلاب با صدور بند 13 فرمان 1391 را صادر کرد که "این بخشنامه به ویژه مقامات و کارگران ترکمان و کرد ساکن کرکوک را هدف قرار داده است".
ترکمان های عراقی که در سکونتگاه های سنتی خود باقی مانده بودند همچنان با سیاست های همسان سازی مواجه بودند. نام مدارس، محله ها، روستاها، خیابان ها، بازارها و مساجد با نام های ترکی به نام های عربی تغییر یافت. بسیاری از روستاهای ترکمان نشین عراق به ویژه در دهه 1990 بدون بازسازی تخریب شدند.
پس از حمله سال 2003 به عراق، سرکوب فرهنگی ترکمان‌های عراق برداشته شد و ترکمان‌های عراق پس از صدام حسین نقش بسزایی در بعثی‌زدایی و توسعه عراق داشتند. ممنوعیت جبهه ترکمن‌های عراق برداشته شد و بسیاری از اعضای آن به عضویت دولت عراق انتخاب شدند. با این حال، سایر مشکلات اجتماعی از جمله تنش‌های فرقه‌ای بین ترکمان‌های سنی و شیعه، تنش با کردها به دلیل همپوشانی اهداف، و همچنین مشکلاتی با دولت عراق به دلیل امتناع حکومت از اجازه دادن به ترکمان‌های عراقی برای تشکیل نیروی امنیتی خود ادامه داشت.
در طول نسل‌کشی ترکمان‌های عراق توسط دولت اسلامی از سال 2014 تا 2017، بسیاری از شبه نظامیان و رهبران داعش افسران ارتش عراق در زمان صدام حسین بودند.