واکین فینیکس
زندگی و حرفه بازیگری > از ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۵: تحسین منتقدان و موفقیت تجاری

در سال ۲۰۰۰ فینیکس در سه فیلم بازی کرد. او اولین همکاری اش را با کارگردان موفق هالیوود جیمز گری در فیلم محوطه تجربه کرد. فیلم دربارهٔ فساد در محوطه کویینز در شهر نیویورک است. این فیلم با اینکه نتوانست فروش خوبی داشته باشد اما منتقدان را راضی کرد و اما در همان سال واکین با بازی در نقش کومودوس (امپراتور رم) در فیلم گلادیاتور به کارگردانی ریدلی اسکات توانست نام خود را بر سر زبان مردم و منتقدین بیندازد و کارنامه بازیگری‌اش را درخشان کند. این فیلم علاوه بر سود بسیار زیاد، منتقدان را شگفت زده کرد و با فروش جهانی ۴۷۵ میلیون دلار، جزئی از پرفروش‌ترین فیلم در سال ۲۰۰۰ شناخته شد. بسیار از منتقدان در سراسر جهان این فیلم را شاهکار نامیدند و توانست جایزه اسکار بهترین فیلم (مهم‌ترین جایزه اسکار) را به خود اختصاص دهد. فینیکس برای بازی اش در این فیلم نامزد جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر نقش مکمل مرد، جایزه بفتای بهترین بازیگر نقش مکمل مرد و جایزه انجمن صنفی بازیگر نقش مکمل مرد شد و اولین نامزدی اش برای اسکار در بخش بهترین بازیگر نقش مکمل به دست آورد. او و برادرش ریور اولین برادرانی بودند که هردو نامزد جایزه اسکار برای بازیگری شدند و تا امروز همچنان این عنوان برای این دو باقیست. او در همان سال کشیشی آشفته را در فیلم قلم‌پرها که از زندگی مارکی دو ساد الهام گرفته شده‌است، به تصویر کشید. نمایش افتتاحیه آن در جشنواره فیلم تلیوراید (ایالات متحده آمریکا) در ۲ سپتامبر ۲۰۰۰ رقم خورد و فیلم با اینکه نتوانست با فروش ۱۷ میلیون دلاری، سودی کسب کند اما توانست نامزد سه اسکار در هفتاد و سومین دوره جوایز اسکار شود و جایزه هیئت ملی بازبینی برای بهترین فیلم را به خانه ببرد. فینیکس اولین دو جایزه مهمش یعنی جایزه سینمایی انتخاب منتقدان برای بهترین بازیگر نقش مکمل مرد و جایزه شورای ملی بهترین بازیگر نقش مکمل مرد را در این فیلم به دست آورد.
درسال ۲۰۰۱ فینیکس در فیلم طنز سربازان بوفالو به عنوان سرباز در نیروی زمینی ایالات متحده آمریکا بازی کرد. در اوایل سپتامبر این فیلم در جشنواره بین‌المللی فیلم تورنتو به نمایش درآمد. البته اکران جهانی این فیلم بخاطر شوخی با نیروهای مسلح ایالات متحده آمریکا و همزمانی با حملات ۱۱ سپتامبر، به مدت ۲ سال به تعویق افتاد و بالاخره در ۲۵ ژوئیه ۲۰۰۳ اکران شد که البته فروش آن با شکست مواجه شد.
از دیگر موفقیت‌های فینیکس در این دوره می‌توان به بازی در فیلم مهیج نشانه‌ها به کارگردانی ام. نایت شیامالان اشاره کرد. واکین نقش مریل هس، بازیکن لیگ بیسبال را بازی می‌کند که همراه برادرش گراهام مل گیبسون، حمله آدم فضایی‌ها به زمین را کشف می‌کنند. این فیلم توانست موفقیت تجاری زیادی را با فروش ۴۰۸ میلیون دلار با بودجه ۷۲ میلیون دلاری به دست آورد. پیتر ترورز فینیکس را ستایش کرد و در مجله رولینگ استون نوشت: "فینیکس به طرز چشمگیری، مریل هس را بازی کرد. او به خوبی توانست طنز و درد را در کاراکترش نشان دهد.
فینیکس در سال ۲۰۰۳ توانست با صداپیشگی شخصیت «کنای» در کارتون برادر خرس در کمپانی والت دیزنی اولین تجربه اش در این زمینه را رقم بزند. این کارتون علاوه بر نامزدی در بخش جایزه اسکار بهترین فیلم پویانمایی، ۲۵۰ میلیون دلار در جهان فروخت. فینیکس در قسمت دوم این کارتون (برادر خرس ۲) نتوانست صداپیشگی کند و پاتریک دمپسی جای صدای او را گرفت.
در سال ۲۰۰۴ رسانه‌ها از همکاری دوباره فینیکس و شیامالان برای فیلم دلهره آور و مهیج روستا خبر دادند که منتقدان نظر مختلفی دربارهٔ این فیلم دادند اما این فیلم با بودجه ۶۰ میلیون دلاری، توانست ۲۵۶ میلیون دلار در جهان بفروشد. دومین فیلم این سال وی یعنی نردبان ۴۹، ۱۰۲ میلیون دلار فروش داشت که فینیکس و جان تراولتا نقش دو مأمور آتش‌نشانی را در آن بازی کردند. despite receiving generally mixed reviews. آخرین فیلم او در سال ۲۰۰۴ هتل رواندا بود که نقش جک دگلیش، یک عکاس ماجراجو را به تصویر کشید. با اینکه فروش این فیلم در حد متوسط بود ولی منتقدان آن را تحسین کردند. فینیکس در این فیلم نامزد جایزه انجمن بازیگران فیلم برای بهترین بازیگر نقش مکمل مرد شد.
در سال ۲۰۰۵ فینیکس توانست به عنوان نقش جانی کش در فیلم بیوگرافی سربه‌راه باش به کارگردانی جیمز منگولد برگزیده شود. تمامی موسیقی‌های متن فیلم توسط خود فینیکس خوانده و ضبط شده‌است. فیلم در ۱۸ نوامبر سال ۲۰۰۵ اکران شد و توانست ۱۸۶ میلیون دلار بفروشد. فینیکس با به تصویر کشیدن جانی، دومین نامزدی خود در اسکار اما این بار برای بهترین بازیگر نقش اول مرد در کنار جایزه بفتای بهترین بازیگر نقش اول مرد، جایزه سینمایی انتخاب منتقدان برای بهترین بازیگر مرد و جایزه انجمن بازیگران فیلم برای بهترین بازیگر مرد را کسب کند. او برنده جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر مرد فیلم موزیکال یا کمدی و جایزه گرمی برای بهترین موسیقی متن تلفیقی برای رسانه‌های ویژوال (برای موسیقی متن فیلم) شد. در اواخر سال ۲۰۰۵ فینیکس به عنوان راوی در مستند ساکنان زمین حاضر شد. این مستند راجع به فروشگاه‌های حیوانات خانگی و پرورشگاه‌های حیوانات خانگی است که داوران جایزه بشردوستانه را به فینیکس در جشنواره فیلم سن دیگو بابت همکاری اش در ساخت مستند اختصاص دادند.