stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ماریو مونیچلی

| ماریو مونیچلی | ماریو مونیچلی |
| --- | --- |
مونیچلی در سال ۲۰۰۷: مونیچلی در سال ۲۰۰۷
زادهٔ: ۱۶ مهٔ ۱۹۱۵ ویارجو، توسکانی، ایتالیا
درگذشت: ۲۹ نوامبر ۲۰۱۰ (۹۵ سال) رم، ایتالیا
علت مرگ: خودکشی
ملیت: ایتالیایی
پیشه: کارگردان فیلم‌نامه‌نویس
سال‌های فعالیت: ۱۹۳۵–۲۰۱۰
ماریو مونیچلی (به ایتالیایی: Mario Monicelli) (۱۶ مهٔ ۱۹۱۵ – ۲۹ نوامبر ۲۰۱۰) کارگردان و فیلم‌نامه‌نویس ایتالیایی بود. او به همراه لوئیجی کومنچینی و دینو ریسی از استادان ژانر کمدی ایتالیایی بود. مونیچلی یکی از برجسته‌ترین فیلم‌سازان دوران پس از جنگ ایتالیا به‌شمار می‌رفت.
او بیش از ۷۰ فیلم سینمایی را کارگردانی کرد. از معروف‌ترین فیلم‌های این کارگردان می‌توان به توتو به رم می‌رود، دردسر بزرگ در خیابان مدونا، پدران و پسران، جنگ بزرگ، دوستان من و مرحوم ماتیا پاسکال اشاره کرد. شیوه فیلم‌سازی مونیچلی ترکیبی از طنز، انتقاد و تلخی بود. او افرون بر ساخت کمدی‌های واقع‌گرایانه، چندین فیلم جدی را نیز کارگردانی کرد.
زندگی و حرفه

مونیچلی در سال ۱۹۱۵ در خانواده‌ای هنرمند در ایالت توسکانی زاده شد. پدرش روزنامه‌نگار و برادرش مترجم و نویسنده بود، اما او از دوست نمایش‌نامه‌نویسش «جاکومو فورتزانو» تأثیر پذیرفت و از طریق او با سینما آشنا شد. او پس از آنکه تحصیلات خود را در دانشگاه‌های پیزا و میلان در رشته‌های ادبیات و فلسفه به پایان رساند، چند فیلم غیرحرفه‌ای ساخت. سپس بین سال‌های ۱۹۳۵ به مدت سه سال دستیار کارگردان آگوستو جنینا بود. از سال ۱۹۴۰ تا ۱۹۴۹ به همراه استنو به فیلم‌نامه‌نویسی پرداخت که حاصل آن بیش از چهل فیلم‌نامه بود. مونیچلی نخستین فیلمش را در سال ۱۹۳۵ کارگردانی کرد که فیلمی صامت با نام پسران خیابان پال بود. او پس از آنکه هفت فیلم کمدی با همکاری استنو ساخت، از سال ۱۹۵۴ به‌طور مستقل به فیلمسازی ادامه داد.
فیلم‌سازی او در ژانر کمدی تلخ در سبک نئورئالیسم، در سال‌های پس از جنگ جهانی دوم شکل گرفت. او در طول دوران فعالیتش جوایز سینمایی بسیاری دریافت کرد و سه بار نامزد دریافت اسکار بهترین فیلم خارجی برای فیلم‌های جنگ بزرگ (۱۹۵۹)، برنامه‌ریز (۱۹۶۳) و دختری با هفت تیر (۱۹۶۸) شد. مهمترین جایزه‌های سینمایی او شامل جایزه شیر طلایی از جشنواره فیلم ونیز برای فیلم جنگ بزرگ (۱۹۵۸)، جایزه دستاورد یک عمر فعالیت هنری از جشنواره ونیز و سه بار جایزه خرس نقره‌ای از جشنواره فیلم برلین هستند. یکی از ساخته‌های این کارگردان با نام بورژوای کوچک کوچک (۱۹۷۷) در جشنواره جهانی فیلم تهران به نمایش در آمد و مورد استقبال قرار گرفت.
مونیچلی بازیگرانی همچون مارچلو ماسترویانی، ویتوریو گاسمن، کلودیا کاردیناله و ویتوریو دسیکا را به سینمای ایتالیا و جهان معرفی کرد. همچنین او بارها با کمدین‌های برجسته‌ای مانند توتو و آلبرتو سوردی همکاری کرد.
خودکشی

ماریو مونیچلی سرانجام در ۲۹ نوامبر ۲۰۱۰ خودکشی کرد. او که چند روز پیش از خودکشی، برای درمان سرطان در یکی از بیمارستان‌های رم بستری شده بود، خود را از پنجره اتاق‌اش در طبقه پنجم بیمارستان به بیرون پرت کرد و بلافاصله درگذشت.
گزیده فیلم‌شناسی

ناپلئون (۱۹۵۱)
عشق است که مرا پیش می‌برد (۱۹۵۱)
توتو به رم می‌رود (۱۹۵۲)
غیرت روستایی (۱۹۵۳)
ممنوع (۱۹۵۴)
توتو و کارولین (۱۹۵۵)
یک قهرمان عصر ما (۱۹۵۵)
دوناتلا (۱۹۵۶)
پدران و پسران (۱۹۵۷)
حکیم و دعانویس (۱۹۵۷)
آدم‌های ناشناس (۱۹۵۸)
دوستان من
جنگ بزرگ (۱۹۵۹)
خنده شوق (۱۹۶۰)
بوکاچو ۷۰ (۱۹۶۲)
برنامه‌ریز (۱۹۶۳)
کازانووا ۷۰ (۱۹۶۵)
ارتش برانکالئونه (برای عشق و طلا، ۱۹۶۶)
دختری با هفت تیر (۱۹۶۸)
زوج‌ها (۱۹۷۰)
مورتادلا (۱۹۷۱)
برانکالئونه به جنگ‌های صلیبی می‌رود (۱۹۷۰)
فرار از عشق (عشق عوامانه، ۱۹۷۴)
دوستان من (۱۹۷۵)
میشل عزیز (۱۹۷۶)
شب بخیر، آقایان و خانم‌ها (۱۹۷۶)
بورژوای کوچک کوچک (۱۹۷۷)
سفر با آنیتا (۱۹۷۹)
مرحوم ماتیا پاسکال (۱۹۸۵)
خدا کند دختر باشد (۱۹۸۷)
کاترین دولگوروکوف

شاهزاده خانم کاترین دولگوروکووا (به روسی: Екатери́на Миха́йловна Долгору́кова، به زبان رومی: یکاترینا میخایلوونا دولگوروکووا؛ ۱۴ نوامبر [O.S. ۲ نوامبر] ۱۸۴۷ – ۱۵ فوریه ۱۹۲۲) یک اشراف روسی و دختر شاهزاده دولگور و همسرش میشائیل‌کایاگورو بود.
کاترین معشوقه دیرینه تزار الکساندر دوم بود و بعداً به عنوان همسر به او لقب پرنسس یوریفسکایا (به روسی: Светлейшая княгиня Юрьевская) داده شد. الکساندر و کاترین که قبلاً سه فرزند داشتند در ۱۸ جولای ۱۸۸۰با هم ازدواج کردند، البته پس از مرگ همسر امپراتور، ماری در ۳ ژوئن ۱۸۸۰. فرزند چهارم در نوزادی درگذشت. کاترین با ترور الکساندر دوم در ۱۳ مارس۱۸۸۱ بیوه شد.
پس از مرگ امپراتور، کاترین تقریباً ۳٫۴ میلیون روبل مستمری دریافت کرد و موافقت کرد در ازای دریافت اقامتگاه جداگانه برای خود و سه فرزند، از حق زندگی در کاخ زمستانی یا هر یک از اقامتگاه‌های امپراتوری روسیه صرف نظر کند. او در پاریس و در ریویرا فرانسه اقامت گزید، جایی که او به عنوان یک مهماندار شیک شناخته شد و به داشتن بیست خدمتکار و یک واگن خصوصی راه‌آهن عادت داشت، اگرچه خانواده رومانوف همچنان با تحقیر به او و فرزندانش نگاه می‌کردند. الکساندر سوم پلیس مخفی خود را در جاسوسی از او به کار گرفت و گزارش‌هایی در مورد فعالیت‌های او در فرانسه دریافت کرد. دوک بزرگ جورج الکساندرویچ روسیه از بیماری به عنوان بهانه ای برای اجتناب از معاشرت با او در سال ۱۸۹۵ استفاده کرد. نیکلاس دوم به یاد آورد که کاترین زمانی که دخترش اولگا با کنت مرنبرگ در بهار ۱۸۹۵ ازدواج کرد، از اینکه کاترین از حمایت مالی امتناع کرد آزرده شد. جورج پسر کاترین در نیروی دریایی امپراتوری روسیه شکست سختی داشت، همان‌طور که دوک بزرگ الکسی الکساندرویچ روسیه از طریق نامه به او اطلاع داد، اما جایی در مدرسه سواره نظام به او اعطا شد. کاترین تا چهل و یک سال پس از شوهرش جان سالم به در برد و درست زمانی که پولش تمام می‌شد درگذشت.
فتح سیبری توسط روسیه

نقشه رشد روسیه بین سال‌های ۱۵۴۷ تا ۱۷۲۵
فتح سیبری به دست روس‌ها (به روسی: Покорение Сибири) در قرن ۱۶ و ۱۷ میلادی هنگامی که حکومت خانات سیبر تبدیل به یک ساختار سیاسی دست‌نشاندهٔ وابسته به فعالیت کاشفان روسی شد، رخ داد. گرچه روس‌ها از نفرات بیشتری برخوردار بودند، خاندان‌های مختلفی را برای تغییر وفاداری و تأسیس قلعه‌های دوردست که از آنجا یورش‌هایشان را پیش ببرند، تحت فشار قرار دادند. کوچوم خان برای مقابله با این کار سعی کرد با وادارسازی مردم خود برای مسلمان شدن و اصلاح دستگاه جمع‌آوری مالیات، حکومت خود را یکپارچه کند.
در مورد فتح سیبری و سایر مناطق شرقی روسیه امروزی به دست روسیه این واقعیت وجود دارد که در قرن شانزده و هفده میلادی یعنی زمانی که امپراتوری مدرن روسیه در حال شکل‌گیری بود، دست کم در نقاط پیوسته با موطن اصلی روس‌ها، هیچ قدرت مدعی و رقیبی که مانع تصرف این مناطق توسط روس‌ها شود وجود نداشت. به عبارت دیگر، گسترهٔ وسیعی در مرزهای شرقی امپراتوری تزارها دچار خلأ هژمونیک بود. در حوزهٔ سیبری این خلأ به مراتب آشکارتر بود و روس‌ها در این حوزه، بی آنکه با مانع انسانی جدی برخورد کنند، توسعهٔ قلمرو خود را تا اواخر سده نوزدهم میلادی ادامه دادند.
چری تیگو ۵

Motor vehicle
| چری تیگو ۵ | چری تیگو ۵ |
| --- | --- |
دید کلی: دید کلی
شرکت: چری اتومبیل
نام‌های دیگر: کووین ایکس۵ کووین ۵ اس‌یووی چری گرند تیگو دی‌آر۶ (ایتالیا)
تولید: ۲۰۱۳–۲۰۲۱
مونتاژ: واها، آن‌هوئی، چین
بدنه و شاسی: بدنه و شاسی
کلاس: کراس‌اوور اس‌یووی
شکل بدنه: ۵ در استیشن واگن
طرح‌بندی: موتور جلو-محور جلو موتور جلو-تمام چرخ متحرک
پیشرانه: پیشرانه
موتور: ۱٫۵ لیتری SQRE4T15 آی۴ (بنزینی) توربوشارژر ۲٫۰ لیتری SQR484F آی۴ (بنزینی)
جعبه‌دنده: ۵ سرعتهٔ دستی ۷ سرعتهٔ سی‌وی‌تی (شبیه‌سازی)
ابعاد: ابعاد
فاصله بین محورها: ۲٬۶۱۰ میلیمتر (۱۰۲٫۸ اینچ)
درازا: ۴٬۵۰۶ میلیمتر (۱۷۷٫۴ اینچ)
پهنا: ۱٬۸۴۱ میلیمتر (۷۲٫۵ اینچ)
بلندی: ۱٬۷۴۰ میلیمتر (۶۸٫۵ اینچ)
چری تیگو ۵ محصول شرکت چری اتومبیل است که جزو سری تیگو حساب می‌شود؛ این خودرو در ایران از سال ۱۳۹۴ تا ۱۴۰۰ توسط شرکت مدیران خودرو عرضه می‌شد.
بررسی کلی

این خودرو در نوامبر ۲۰۱۳ و در نمایشگاه خودروی گوانگژو ۲۰۱۳ معرفی شد. این خودرو بعداً در تاریخ ۲۸ نوامبر در بازار چین با قیمت ۱۰۰٬۰۰۰ تا ۱۵۰٬۰۰۰ یوان عرضه شد. این خودرو از لحاظ اندازه بالاتر از مدل تیگو ۳ قرار می‌گیرد.
این خودرو مجهز به یک پیشرانه ۴ سیلندر ۲ لیتری است که با گیربکس ۷ سرعته سی‌وی‌تی جفت می‌شود. از این شاسی‌بلند اقتصادی نمی‌توان انتظار شتاب اولیه و ثانویه خوبی داشت زیرا به‌دلیل نبود سیستم توربوشارژر یا سوپرشارژر این خودرو در مقابل رقبایی مانند جک اس۵ یا هایما اس۷ که از توربوشارژر بهره می‌برند از نظر فنی و شتاب مغلوب می‌سازد.
گیربکس سی‌وی‌تی در حالت تعویض دستی هماهنگی بهتری با پیشرانه دارد و در این حالت اگر دنده را سبک نکنید، دور موتور روی محدوده رد لاین نگه داشته می‌شود تا از حداکثر قدرت پیشرانه استفاده شود.
مشخصات فنی

| 0 | 1 |
| --- | --- |
موتور: ۴ سیلندر ۱۶ سوپاپ
حجم موتور: ۱۹۷۱ سی‌سی
حداکثر قدرت: ۱۳۹ اسب بخار در ۵۷۵۰ دور در دقیقه
حداکثر گشتاور: ۱۸۲ نیوتن متر در ۴۳۰۰ دور در دقیقه
جعبه دنده: CVT با ۷ دنده در حالت دستی
شتاب ۰ تا ۱۰۰: ۱۳ ثانیه
حداکثر سرعت: ۱۶۵ کیلومتر در ساعت
وزن: ۱۵۳۷ کیلوگرم
اندازه (میلیمتر): ۴۵۰۶ طول - ۱۸۴۱ عرض - ۱۷۴۰ ارتفاع
فاصلهٔ بین دو محور: ۲۶۱۰ میلیمتر
فیس‌لیفت > ۱۳۹۵

در مرتبه اول و در سال ۹۵ فیس لیفتی در ظاهر کلی این خودرو رخ داد که از تغییرات مهم آن نسبت به فیس قبل می‌توان به تغییر در گرافیک چراغ‌های جلو و طراحی مجدد سپر و در صندوق عقب اشاره نمود. البته در کنار این تغییرات آپشن‌های جدیدی نیز از قبیل آینه‌های تاشو برقی و دوربین دینامیک دنده عقب (نمایش خطوط کمکی پارک با حرکت فرمان) به این خودرو اضافه شده بودند.
فیس‌لیفت > ۱۳۹۷

دوسال بعد از اولین فیس لیفت و در سال ۱۳۹۷، دومین فیس لیفت این خودرو انجام شد. البته تغییرات این فیس لیفت بیشتر در داخل کابین و امکانات نمود داشتند. در این فیس لیفت کابین خودرو تریم دورنگ گرفته بود و یک مانیتور ۱۰ اینچی به سبک خودروهای تسلا در وسط داشبورد آن نصب شده بود. از دیگر تجهیزات اضافه شده به این خودرو در مدل سال ۹۷ می‌توان به: نویگیشن، اضافه‌شدن سنسور جلو و سنسور باران و لوگو لایت (یا چراغ خوش‌آمدگویی با آرم چری) زیر درب‌های جلو اشاره کرد. این خودرو در فیس ۹۷ در دو تیپ IE و IL عرضه شد که درواقع تیپ IE همان تیپ اکسلنت و IL نیز همان تیپ لاکچری است که به دلیل اضافه شدن آپشن‌های بیشتر نامشان تغییر یافته‌است.
نانومتر

تصویری از میکروارگانیسم ها در مقیاس نانو متر
نانومتر (به انگلیسی: nm: Nanometer) یک واحد طول در سیستم متری برابر با ۹-۱۰ متر است. یک نانومتر معادل ۱۰۰۰ پیکومتر یا ۱/۱۰۰۰ میکرون است. نامگذاری ترکیبی از پیشوند SI نانو (به‌معنای کوتوله) و واحد اصلیِ متر (مترون، به‌معنای واحد اندازه‌گیری) است.
نانومتر اغلب به منظور توصیف ابعاد در مقیاس اتمی مورد استفاده است. برای مثال، قطر اتم هلیم در حدود ۰٫۱ نانومتر و قطر ریبوزوم برابر ۲۰ نانومتر می‌باشد. واحد نانومتر به‌طور عمده برای تعیین طول موج تابش الکترومغناطیسی نزدیک طیف موج مرئی مورد استفاده است: نور مرئی به‌طور مشخص بازهٔ ۳۵۰ تا ۶۸۰ نانومتر را شامل می‌شود که رنگ بنفش کوتاه ترین طول موج و رنگ سرخ بلند ترین طول موج را بین نور های مرئی دارند.(در کتاب شیمی(۱)پایه دهم دبیرستان طول موج نور مرئی بین ۴۰۰ تا ۷۰۰ نانومتر بیان شده است)؛ به‌نظر می‌رسد که نانومتر در حال جایگزینی با سایر واحدهای رایج در ابعاد با مقیاس اتمی نظیر انگستروم، که برابر ۰٫۱ نانومتر است، می‌باشد.
این واحد عموماً به حوزهٔ نانو تکنولوژی مربوط می‌شود. همچنین از اواخر دههٔ ۱۹۸۰، این واحد به‌منظور توصیف تولیدات تکنولوژیِ صنعتی در صنعت نیمه‌رسانا مورد استفاده قرار می‌گرفت.

نانومتر در ابتدا با نام میلی‌میکرون شناخته می‌شد، چراکه برابر با ۱/۱۰۰۰ میکرون است.
جیوکو شی

River in فوجیان و جیانگژی، چین
| جیوچو شی Jiuqu River | جیوچو شی Jiuqu River |
| --- | --- |
نمایی از رودخانه: نمایی از رودخانه
محل قرارگیری دهانهنمایش نقشه فوجیانجیوکو شی (Eastern China)نمایش نقشه Eastern China: محل قرارگیری دهانهنمایش نقشه فوجیانجیوکو شی (Eastern China)نمایش نقشه Eastern China
نام(ها): Nine-bend River
نام محلی: 武夷山
مکان: مکان
Country: چین
Region(s): فوجیان و جیانگژی
ویژگی‌های ظاهری: ویژگی‌های ظاهری
سرآب:  
 • مختصات: ۲۷°۴۹′۱۶″شمالی ۱۱۷°۴۲′۱۱″شرقی﻿ / ﻿۲۷٫۸۲۱۰۱۳۵۴۹۰۵۵۶۷°شمالی ۱۱۷٫۷۰۲۹۵۶۸۸۳۲۹۴۱۲°شرقی﻿ / 27.82101354905567; 117.70295688329412
 :  
دهانه:  
 • مختصات: ۲۷°۳۸′۲۹″شمالی ۱۱۷°۵۸′۰۹″شرقی﻿ / ﻿۲۷٫۶۴۱۳۷۹۲۹۴۹۱۹۶۶۳°شمالی ۱۱۷٫۹۶۹۲۷۷۹۳۸۱۶۳۹۴°شرقی﻿ / 27.641379294919663; 117.96927793816394
طول: 60 km
 سایت میراث جهانی یونسکو:  سایت میراث جهانی یونسکو
نام رسمی: Mount Wuyi
گونه: ترکیبی
معیار: iii, vi, vii, x
تاریخ ثبت: 1999 (23rd کمیته میراث جهانی),  اصلاحیه ۲۰۱۷
شماره ثبت: 911bis
Region: فهرست‌های میراث جهانی
 :  
 :  
| 0 | 1 |
| --- | --- |
جیوکو شی: جیوکو شی
 :  
رود جیوچو شی (به انگلیسی: Jiuqu Xi) (ترجمه واژه‌به‌واژه: Nine-bend River؛ همچنین رود جیوچو) از کوه‌های وویی یا ووییشان (Wǔyí Shān) سرچشمه می‌گیرد. این کوه‌ها که در اسناد غربی اولیه با نام تپه‌های بوها شناخته می‌شدند، در منطقه اداری نانپینگ در شمال فوجیان، نزدیک مرز جیانگژی، چین قرار دارند. این منطقه به دلیل داشتن پناهگاه (زیست‌شناسی جمعیت) برای چندین گونه نادر و بوم‌زادی گیاهی، دره‌های رودخانه‌ای، و وفور معابد و محوطه‌های باستان‌شناسی دارای اهمیت، شهرت جهانی یافته و عنوان میراث جهانی را کسب کرده است.
رود جیوچو شی حدود ۶۰ کیلومتر طول دارد و در میان تنگه‌ای عمیق در این تپه‌ها پیچ و تاب می‌خورد. در بیشتر نقاط، این رودخانه آرام و کم‌عمق است و تنها قایق‌های کوچک مانند قایق‌های پارویی و کانو می‌توانند در آن حرکت کنند. بااین‌حال، در نقطه‌ای از مسیر خود، رودخانه به عرض چند متر کاهش می‌یابد اما عمقی برابر با ۸۰ متر (۲۶۰ فوت) دارد.
خمپاره‌انداز

شلیک خمپاره توسط یک سرباز آمریکایی در افغانستان
خمپاره‌انداز یک توپ سرپر است که گلوله‌ها را با شتاب کم و در مسیرهای بالستیک کمانی به فواصل نزدیک پرتاب می‌کند و طول لوله آن، کم‌تر از ۱۵ برابر اندازه کالیبرش است.
پیشینه و کارکرد

یک خمپاره‌انداز از ۴ قسمت اصلی تشکیل می‌شود که شامل قنداق، دوپایه، لوله و زاویه یاب فرماندهی می‌شود. کالیبر خمپاره انداز شامل خمپاره انداز ۱۲۰ م م، خمپاره انداز ۸۱ م م و خمپاره انداز ۶۰ م م می‌شود. خمپاره اندازها یکی از بهترین سلاح‌ها در میدان نبرد بوده و بسیار کاربردی است زیرا گلوله را به صورت منحنی پرتاب می‌کند و با نواخت تیر بالا و حجم آتش زیاد دشمن را حتی اگر در دید مستقیم نباشد مورد هدف قرار می‌دهد. وظیفه ذاتی خمپاره اندازها پشتیبانی از نیروهای خودی بوده و با حجم آتش بالا دشمن را زمین گیر خواهد کرد. از یک لوله تشکیل شده که گلوله به داخل آن رها می‌شود و پس از برخورد با سوزن آتش، باعث انفجار مواد پیشران شده و گلوله شلیک می‌شود. در مقابل خمپاره اندازها، می‌توان به برادران بزرگتر آنها یعنی هویتزرها و توپخانه‌های صحرایی اشاره کرد که دارای سرعت بیشتر، برد بالاتر و مسیر پروازی با انحنای کم تری هستند. در قرن ۱۹ در اوایل قرن ۲۰ از خمپاره اندازهای ثابتی استفاده می‌شد که کالیبر آن‌ها گاه به یک متر می‌رسید. البته از یک خمپاره انداز حتی می‌توان برای شلیک گلوله‌های ویژه آتش بازی و گلوله‌های دودزا نیز استفاده کرد.
یک خمپاره انداز کوچک روسی
جنگ داخلی گوک‌ترک

تقسیم  امپراطوری عشایری گوگ ترک به تو بخش
خاقانات گوک‌ترک نام امپراتوری عشایری بود که بومین خان نخستین حاکم آن به شمار می‌رود. بومین خان با شکست دادن آناهوآن، آخرین خاقان روران که احتمالا مغول‌تبار بودند، قدرت یکه‌تاز استپ‌های مغولستان و شمال چین شد. گوک‌ترک‌ها لشکرکشی‌های موفق به شرق و غرب داشتند که منجر به نابودی حکومت‌هایی همچون هیاطله شد اما پس از فوت چهارمین خاقان به نام تاسپار خاقان که در برخی منابع تباخان نیز خوانده شده است، گرفتار یک جنگ داخلی شد.
مدعیان تاج و تخت

پس از فوت تاسپار خاقان چندین مدعی برای تاج و تخت گوک‌ترک وجود داشت که به شرح ذیل است:
|  | نام پدر و پدربزرگ | توضیحات |
| --- | --- | --- |
| آمراک | تاسپار، بومین |  |
| آپاخان | موغان، بومین | نام دیگر او Töremen می‌باشد |
| ایشبارا خاقان | ایسیک‌، بومین | در منابع چینی به صورت شابولی‌اُ ذکر شده است |
| تاردو | ایستمی | نام دیگر او قراچورین ذکر شده است |
در این زمان تاردو حاکم منطقه غربی قلمروی گوک‌ترک بود. آمراک شخصیتی آرام و منزوی داشت و چندان نقشی در جنگ نداشت. رقابت اصلی بین آپاخان و ایشبارا خاقان بود. در نهایت ایشبارا خاقان با سلسله سوئی چین پیمان بست و برتری چین را پذیرفت به این ترتیب او از حمایت چین برخوردار شد و توانست رقبا را حذف کرد. در این جریان او نیروها و حامیان آپاخان از جمله مادر او را به قتل رساند. آپاخان به غرب نزد تاردو رفت اما سؤ رفتار او در بخارا موجب خشم تاردو و به قتل رسیدن وی شد.
یوسف شریعت‌زاده

| یوسف شریعت‌زاده | یوسف شریعت‌زاده |
| --- | --- |
زادهٔ: ۱۳۰۹ تبریز
درگذشت: آبان ۱۳۸۰ تهران
ملیت: ایرانی
پیشه: معمار
همسر: شمسی شایان
فرزندان: علی شریعت‌زاده گلناز شریعت‌زاده مهدی شریعت‌زاده
والدین: مهدی شریعت‌زاده، فرنگیس اورنگی
یوسف شریعت‌زاده (۱۳۰۹–۱۳۸۰) معمار ایرانی و از پیشگامان معماری معاصر در ایران بود.
او در سال ۱۳۰۹ شمسی در تبریز متولد شد. وی تحصیلات خود را در رشته معماری در دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران آغاز کرد و در سال ۱۳۴۲ از این دانشگاه فارغ‌التحصیل شد.
زندگی حرفه‌ای

شریعت‌زاده در سال ۱۳۳۷ به همراه امیر نصرت منقح، «مؤسسه امیر نصرت منقح و یوسف شریعت‌زاده» را پی ریزی کردند، که طی آن یکی از زبده‌ترین تیم‌های فنی معماری ایران در مدت زمانی کوتاه شکل گرفت. بیمارستان ژاندارمری (نیروی انتظامی فعلی) در خیابان ولی‌عصر، ساختمان مرکزی وزارت کار و تأمین اجتماعی در خیابان آزادی تهران، تعدادی از بیمارستان‌ها و مراکز بهداشتی سازمان بیمه‌های اجتماعی در نقاط مختلف کشور و ازجمله بیمارستان ۳۰۰ تختخوابی اصفهان و بالاخره تعداد زیادی از واحدهای مسکونی و منازل شاخص شخصی حاصل شکل‌گیری این همکاری در فاصله سال‌های ۱۳۳۷ تا ۱۳۴۱ به حساب می‌آید.
در سال ۱۳۵۰ دور تازه‌ای از فعالیت‌های این تیم طراحی و معماری تحت عنوان «دفتر مهندسان مشاور بنیان» (پیرراز) به همراه محسن میرحیدر آغاز می‌شود. از جمله فعالیت‌های این گروه در سال‌های ۱۳۵۰ تا ۱۳۵۷ می‌توان به مجتمع دانشگاه شهید باهنر کرمان، یک سری از ساختمان‌های آموزشی دانشگاه علم و صنعت، ساختمان صنایع غذایی در نیشابور و گلپایگان و گرمسار، ساختمان چاپ اسکناس بانک مرکزی در تهران، ساختمان شماره ۲ وزارت نفت در تهران، مجتمع صنعتی واگن پارس در اراک، مجتمع آپارتمانی کارشناسان مراکز صنعتی تبریز، مجتمع مسکونی تندیس در بزرگراه آفریقا (تهران)، مطالعه و طراحی ۱۵ مرکز حوزه عمران روستایی و آشیانه هواپیماهای دولتی در فرودگاه مهرآباد تهران اشاره کرد.
آخرین اثر یوسف شریعت‌زاده طراحی ساختمان کتابخانه ملی ایران در تهران است. وی در آبان ماه سال ۱۳۸۰ در گذشت.
در آثار معماری شریعت‌زاده تقلید از سبک‌های معماری دیگر به چشم نمی‌خورد و فرم و حجم‌ها طرح‌های او به تبعیت از تحقیق و مطالعه و شناخت دقیق نیازهای فضا شکل گرفته‌است. او دربارهٔ خود می‌گوید: "من فرم دهنده نیستم، فرم یابنده هستم".
گزیده آثار

ساختمان‌های پردیس دانشگاه شهید باهنر کرمان
ساختمان کتابخانه ملی ایران
برای مطالعه بیشتر

معماری شریعت‌زاده و سیمای شهر، گفتگو با دکتر سیروس باور، مهندس میرحیدر و مهندس سیدرضا هاشمی، فصلنامه جستارهای شهرسازی شماره 37 و 38 - صفحات ۱۳۳-۱۱۴، مصاحبه کننده: شکیبا شاه‌بختی
قلعه آجری، اثر یوسف شریعت‌زاده، منتشر در دانشنامه هنر و معماری
حسینقلی فراهانی

| آقا حسینقلی | آقا حسینقلی |
| --- | --- |
آقا حسینقلی: آقا حسینقلی
اطلاعات پس‌زمینه: اطلاعات پس‌زمینه
زاده: ۱۲۳۰ خورشیدی ۱۸۵۱ میلادی تهران اصالتا فراهان
درگذشته: ۱۲۹۴ خورشیدی ۱۹۱۵ میلادی تهران
ژانر: موسیقی سنتی ایرانی
ساز(ها): تار
شاگرد(ان): درویش‌خان، علی‌اکبر شهنازی، علینقی وزیری، مرتضی نی‌داوود، یوسف فروتن
میرزا حسین‌قلی فراهانی معروف به آقا حسینقلی (۱۲۳۰، تهران – ۱۲۹۴، تهران)، از نوازندگان سرشناس تار اواخر دوران قاجار بود. او فرزند کوچک‌تر علی‌اکبر فراهانی نوازنده معروف تار اوایل حکومت ناصرالدین‌شاه بود. آقا حسینقلی شاگرد برادر بزرگ خود میرزا عبدالله فراهانی و سپس شاگرد پسرعمو یا پدرخوانده خود آقا غلامحسین فراهانی شد.
آقا حسینقلی، برای پر کردن صفحهٔ گرامافون به همراه گروهی نوازنده به پاریس سفر کرد و صفحاتی را ضبط کرد که بعدها جریان این سفر دستمایه داستانی تاریخی-تخیلی برای علی حاتمی در فیلم دلشدگان گشت.
دو فرزند او یعنی علی‌اکبر شهنازی و عبدالحسین شهنازی نیز بعدها از نوازندگان سرشناس تار شدند. ردیف آقا حسینقلی که فرزند بزرگش علی‌اکبر شهنازی، روایت و ضبط کرده، یکی از ردیف‌های معروف موسیقی ایرانی است.
زندگی هنری

آقا حسینقلی ابتدا شاگرد برادر بزرگ خود میرزا عبدالله فراهانی بود و سپس شاگرد پسرعمو یا پدرخوانده خود آقا غلامحسین فراهانی شد. او ساز تار را با مهارت بسیار می‌نواخت و به اصول نوازندگی پایبندی جدی داشت، چنانکه در زمانی که تار شش‌سیم در حال رواج یافتن بود، او سیم ششم تار را قطع می‌کرد و با پنج سیم تار می‌نواخت. مهارت وی در نواختن ساز تار، از برادش میرزا عبدالله فراتر بود.
زندگی هنری > تأثیرات

آقا حسینقلی، برای پر کردن صفحهٔ گرامافون به همراه گروهی نوازنده به پاریس سفر کرد و صفحاتی را ضبط کرد که بعدها جریان این سفر دستمایه داستانی تاریخی-تخیلی برای علی حاتمی در فیلم دلشدگان گشت.
در ردیف منتظم الحکماء گوشه‌ای به نام آقاحسینقلی در ردیف آوازی افشاری ثبت شده که احتمالاً از ابداعات آقا حسینقلی است.
شاگردان

از جمله شاگردان آقا حسینقلی می‌توان به ارفع الملک، میرزا غلامرضای شیرازی، باصرالدوله، علی‌محمد فخام بهزادی، علینقی وزیری، غلامحسین درویش، آقا رضاخان (داماد آقا حسینقلی و پسر آقا غلامحسین فراهانی)، اسماعیل شیرازی (فرزند داوود شیرازی)، خلیل فهیمی (فهیم الملک)، یوسف فروتن، جهانشاه میرزا بیابانی، محسن میرزا ظلی، سلطان مجید میرزا رخشانی (خازن الدوله)، شهاب دفتری، سراج، محمدرضا سالار معزز، مرتضی نی‌داوود، معزالدین غفاری و حسینقلی غفاری (فرزندان کمال‌الملک)، محمود وقار، نسقچی‌باشی، میرزا امان‌الله امانی، کمال‌زاده، اسدالله سرور کرمانی (سرور حضور)، و حاج غلامرضا اشاره کرد. همچنین علی‌اکبر شهنازی و اسماعیل قهرمانی نیز از شاگردان وی بودند.[نیازمند منبع]
آثار ضبط‌شده

آقا حسینقلی در سه دوره آثار خود را کرد: در سال ۱۲۸۴ خورشیدی (۱۹۰۵ میلادی)، او برای اولین بار قطعاتی را روی صفحه گرامافون ضبط کرد؛ در دو دورهٔ دیگر هم (در ۱۹۰۷ میلادی معادل ۱۲۸۶ خورشیدی در پاریس، و در ۱۲۹۱ خورشیدی در تهران) ضبط صفحه‌های موسیقی ضبط کرد.
زندگی شخصی

آقا حسینقلی چند فرزند داشت، از جمله یک دختر که با باقرخان رامشگر ازدواج کرد، و دو پسرش علی‌اکبر شهنازی و عبدالحسین شهنازی که بعدها از نوازندگان سرشناس تار شدند.
آقا حسینقلی در سال ۱۲۹۴ ه‍.خ (برابر با ۱۳۳۴ ه‍.ق) درگذشت.
گالری تصاویر

تصویری از موسیقی‌دانان دورهٔ قاجار. این تصویر در خلال مراسم روز طبخ آش در شهرستانک گرفته شده‌است.
نفرات نشسته از راست عبارتند از: حسین کریم کور و قلی خان (نوازندگان کمانچه)، سماع حضور که دستش را روی پاهایش گذاشته‌است، محمدصادق‌خان (سرور الملک) که رئیس گروه نوازندگان دربار بود و عصایی در دست دارد، آقا حسینقلی و میرزا عبدالله (نوازندگان تار)، آقا مطلب پسر محمدصادق‌خان نوازنده سنتور، و آقا غلامحسین (نوازنده کمانچه و پدر سماع حضور، که سازی ابداعی شبیه کمانچه در دست دارد).
نفرات ایستاده از راست عبارتند از: ابراهیم کربلایی سعید، میرزا ابوالقاسم ضرب گیر (خواننده)، یوسف خان معیری (خواننده) و عبدالله پسر کوچک محمدصادق‌خان (پسر نوجوان)
ستار اردبیلی

| ستار اردبیلی | ستار اردبیلی |
| --- | --- |
ستار اردبیلی، موسیقی‌دان: ستار اردبیلی، موسیقی‌دان
اطلاعات پس‌زمینه: اطلاعات پس‌زمینه
نام تولد: ستار اردبیلی
زاده: اردبیل
ژانر: موسیقی اصیل ایرانی، موسیقی آذربایجانی
ستار اردبیلی حدود سال ۱۸۲۰ میلادی متولد اردبیل، خواننده موسیقی ایرانی و آذربایجانی بود.
زندگی

ستار اردبیلی در اوایل قرن نوزدهم در اردبیل متولد گردید. وی در اوایل دوره جوانی ترانه‌های فارسی و آذربایجانی را با صدای خوش اجرا می‌کرد. ایدئولوژی جامعه فئودالی حاکم بر کل سرزمین ایران در اردبیل نیز مانع رشد و فعالیت‌های وی در موسیقی نگردید. صدای دلنشین وی باعث شد تا او جذب مراسم مذهبی گردد. وی با اجرا نقش‌های مختلف در شبیه خوانی روز عاشورا شرکت می‌کرد. همچنین در جشن‌های عروسی غزل‌های محمد فضولی، حافظ و سعدی را در قالب موسیقی مقامی آذربایجانی یا بصورت تصنیف اجرای کند. علاقه وی به آثار این شعرا، وی را به سمت یادگیری کامل زبان‌های عربی، فارسی و ترکی سوق داد. ستار در ۲۰–۲۵ سالگی نه تنها در اردبیل بلکه در ایران و آذربایجان شهرت بزرگی کسب کرده بود. مرتجعین محلی به دلیل اتهامات واهی به وی، در پی بی‌اعتبار ساختن وی بودند که به دلیل شهرت وی به دربار محمدشاه در تهران دعوت که پس از آن به نخجوان رفت. افتخار حضور وی در نخجوان به سرعت در میان مردم پخش شد.
در نخجوان

وی با شاعر معروف گرجی نیکولوز باراتاشویلی آشنا شده و در این شاعر در طی نامه ای به دوستش دربارهٔ مقایسه ستار اردبیلی با صفر (خواننده منطقه) اینگونه می‌نویسد: «از هر که بپرسی همه صفر را تعریف می‌کنند. من نمی‌دانم چرا همه شیفته وی هستید؟ شما او را از من بپرسید. او را سلیمان خان از ایران آورده است. او دور روز با ما بود و همه آهنگ‌های خود را خواند. چه کسی می‌گوید که صفر بهتر از ستار می‌خواند؟ ...»