ولایت‌های افغانستان
فهرست ولایات افغانستان

| موقعیت* | ولایت | مرکز | جمعیت | مساحت (کیلومتر مربع) | زبان | واحدهای اداری | جزئیات |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | اُرُزگان | ترین‌کوت | ۳۲۰٬۵۸۹ | ۱۱۴۷۳.۶۷ | فارسی دری، پشتو | ۵ ولسوالی: ترین‌کوت، چوره، خاص‌ارزگان، دهراوود، شهید حساس، گیزاب | در سال ۲۰۰۴ نیمهٔ شمالی و هزاره‌نشینِ ولایت اُروزگان بهمرای ولسوالی گیزاب به ولایت جدید دایکندی تبدیل شد. پس از مدتی ولسوالی گیزاب دوباره در سال ۲۰۰۶ به ولایت ارزگان برگردانده شد. |
|  | بادغیس | قلعهٔ نو | ۴۹۹٬۳۹۳ | ۲۰۷۹۴.۰۱ | فارسی دری، | ۷ ولسوالی: آب‌کَمَری، جَوَند، غورماچ، قادِس، قلعهٔ نو، بالامرغاب، مُقُر |  |
|  | بامیان | بامیان | ۳۴۳٬۸۹۲ | ۱۸۰۲۹.۱۶ | دری، گویش هزارگی | ۷ ولسوالی: بامیان، کَهمَرد، پنجاب، سَیغان، شیبَر، وَرَس، یکاولنگ |  |
|  | بدخشان | فیض‌آباد | ۸۱۹٬۳۹۶ | ۴۴۸۳۵.۹۱ | دری، واخی، وردوجی، شغنی، منجی، سنگچیلی، قرقیزی، زیباکی و پامیری | ۲۸ ولسوالی: اَرغَنج‌خواه، اَرگو، اِشکاشِم، بهارک، تَگاب (کِشِمِ بالا)، تیشکان، جُرم، خاش، خواهان، دَرایِم، مایمَی، نِسَی، راغستان، زیباک، شِغنان، شِکی، شهدا، شهر بزرگ، فیض‌آباد، کُران و مُنجان، کِشِم، کوف‌آب، کوهستان، واخان، وَردوج، یاوان، یفتلِ پایین، یَمگان (گیروان) |  |
|  | بَغلان | پُلِ خُمری | ۷۴۱٬۶۹۰ | ۱۸۲۵۵.۲۴ | دری، ازبکی | ۱۵ ولسوالی: اندراب، بغلان جدید، بُرکه، پُلِ حصار، پُلِ خُمری، تاله و برفک، جَلگه، خِنجان، خوست و فِرِنگ، دوشی، دهانه غوری، دِه‌صلاح، فِرِنگ و غارو، گذرگاه نور، نَهرین |  |
|  | بلخ | مزار شریف | ۱٬۱۲۳٬۹۴۸ | ۱۶۱۸۶ | دری، ازبکی | ۱۵ ولسوالی: بلخ، چارپولَک، چارکُنت، چَمتال، خَلَم، دولت‌آباد، دِهدادی، زاری، شورتپه، شولگره، کَشنده، کُلدار، مارمَل، مزار شریف، گذرگاهِ نور |  |
|  | پروان | چاریکار | ۴۹۱٬۸۷۰ | ۵۷۱۵.۰۵ | دری | ۱۰ ولسوالی: بَگرام، جبل‌سراج، چاریکار، سالَنگ، سرخِ پارسا، سیدخیل، شیخ‌علی، شینواری، غوربند، کوهِ صافی |  |
|  | پکتیا | گردیز | ۴۱۵٬۰۰۰ | ۶٬۴۳۲ | پشتو و فارسی تاجیکی | ۱۳ ولسوالی: احمدآباد، جاجی، جانی‌خیل، چاوک، چَمکَنی، دَند پَتان، زَدران (پشتو: ځدران)، زُرمت، سیدکَرَم، شَواک، علی‌خیل، گردیز، لجه احمدخیل | در گذشته پکتیا وسعت بیشتری داشت، اما این ولایت نخست به دو ولایت پکتیا و پکتیکا تقسیم شد و سپس با تأسیس ولایت خوست در نواحی شرقی پکتیا از وسعت آن کاسته شد. |
|  | پکتیکا | شَرَن | ۸۰۹٬۷۷۲ | ۵۵۸۳.۱۵ | پشتو، دری | ۱۹ ولسوالی: اُرگون، اومَنه، بَرمَل، تَروُو، جانی‌خیل، دیله و خوشامند، زرغون‌شهر، زیروک، سرحوضه، سَروبی، شَرَن، گومَل، گیان، مَتاخان، نِکه، وازه‌خواه، وَرمَمی، یحیی‌خیل، یوسف‌خیل |  |
|  | پنجشیر | بازارک | ۵۰۰۰۰ | ۳۷۷۱.۶۲ | دری | ۷ ولسوالی: اَنابه، بازارک، پریان، خِنج، دَره، روخه، شُتُل |  |
|  | تخار | تالقان | ۸۳۰٬۳۱۹ | ۱۲۴۵۷.۸۲ | دری | ۱۷ ولسوالی: اِشکمِش، بَنگی، بهارک، تالقان، چال، چاه‌آب، خواجه بهاءالدین، خواجه غار، دَرقَد، دشتِ قلعه، روستاق، فَرخار، کلفگان، نمک‌آب، وَرسَج، هزارسَموچ، یَنگی‌قلعه |  |
|  | جوزجان | شِبِرغان | ۴۲۶٬۹۸۷ | ۱۱۲۹۱.۵۲ | ازبکی، دری | ۱۱ ولسوالی: آقچه، خانقاه، خُم‌آب، خواجه دوکوه، دَرزاب، شِبِرغان، فیض‌آباد، قَرقین، قوش‌تپه، مَردیان، مِنگَجِک |  |
|  | خوست | خوست | ۶۳۹٬۸۴۹ | ۴۲۳۵.۲۶ | پشتو | ۱۳ ولسوالی: باک، تَنی، تیریزائی، جاجی‌میدان، خوست مَتون، سپیره، شَمَل، صَبری (یعقوبی)، قَلَندر، گُربُز، مَندوزی، موسی‌خیل، نادرشاه‌کوت |  |
|  | دایکُندی | نیلی | ۴۷۷٬۵۴۴ | ۱۷۵۰۱.۳۶ | دری، گویش هزارگی | ۹ ولسوالی: اَشتَرَلی، خِدیر، سنگِ تخت، شهرستان، کِجران، کیتی، میرامور، نیلی |  |
|  | زابل | قلات | ۲۴۴٬۸۹۹ | ۱۷۴۷۱.۸۰ | پشتو، دری | ۸ ولسوالی: اَتغَر، اَرغَنداب، تَرنگ و جَلدک، دایچوپان، شاه‌جوی، شمَلزائی، شینکَی، قَلات، کاکَر، میزان |  |
|  | سرپل | سرِپل | ۴۴۲٬۲۶۱ | ۱۶۳۸۵.۵۷ | دری، ازبکی | ۷ ولسوالی: بلخاب، سرپل، سانچارک، سوزمه‌قلعه، صیاد، کوهستانات، گوسفندی | در سال ۱۳۶۷ از ولایت جوزجان مستقل شد. |
|  | سمنگان | آیبک | ۳۷۸٬۰۰۰ | ۱۳۴۳۷.۸۱ | دری | ۷ ولسوالی: آیبک، حضرتِ سلطان، خُرم و سارباغ، درهٔ صوف بالا، درهٔ صوف پایین، روی دوآب، فیروزنَخچیر |  |
|  | غزنی | غزنی | ۱٬۰۸۰٬۸۴۳ | ۲۲۴۶۰.۵۳ | دری، پشتو | ۱۹ ولسوالی: آب‌بند، اَجرستان، اَندَر، بهرام شهید، جاغوری، عُمری، ده‌یک، رشیدان، زنه‌خان، غزنی، قره‌باغ، گیرو، گیلان، مالستان، مُقُر، ناوَر، ناوه، واغَز، ولی‌محمد شهید خوگیانی |  |
|  | غور | فیروزکوه | ۶۳۵٬۳۰۲ | ۳۶۶۵۷.۴۲ | دری، گویش ایماقی، گویش هزارگی | ۱۰ ولسوالی: پسابند، مرغاب، تولک، تیوره، دولت‌یار، دولینه، چارسده، فیروزکوه، ساغر، شهرک، لعل و سرجنگل |  |
|  | فاریاب | میمنه | ۸۳۳٬۷۲۴ | ۲۰۷۹۷.۶۳ | ازبکی، ترکمنی، دری | ۱۳ ولسوالی: اَلمار، اَندخوی، بُلچراغ، پشتون‌کوت، خان چارباغ، دولت‌آباد، خواجه سبزپوش ولی، شیرین‌تَگاب، قَرغان، قَرَم‌قُل، قیصار، کوهستان، گَرزیوان، میمنه |  |
|  | فَراه | فراه | ۴۹۳٬۰۰۷ | ۴۹۳۳۹.۱۱ | دری | ۱۱ ولسوالی: اناردره، بالابلوک، بَکواه، پرچمن، پُشت‌رود، خاک سفید، شیب‌کوه، فراه، قلعهٔ کاه، گلستان، لاش و جُوَین |  |
|  | قندهار | قندهار | ۹۹۰٬۱۰۰ | ۵۴۷۴۴.۵ | پشتو، دری | ۱۶ ولسوالی: ارغستان، ارغنداب، پَنجوائی، خاکریز، دامان، ریگستان، ژِرَی، سپین‌بولدَک، شاه‌ولی‌کوت، شورابَک، غورَک، قندهار، میانَشین، مَیوَند، نیِش |  |
|  | کابُل | کابل | ۲٬۴۲۵٬۰۶۷ | ۴۵۲۳.۵۷ | فارسی، پشتو | ۱۵ ولسوالی: اِستالِف، بَگرامی، پَغمان، چهارآسیاب، خاکِ جبار، دِه‌سبز، سُروبی، شکردره، فَرزه، قره‌باغ، کابل، کَلَکان، گُلدره، موسائی، میربچه‌کوت |  |
|  | کاپیسا | محمود راقی | ۳۵۸٬۲۶۸ | ۱۹۰۸ | دری، پراچی | ۷ ولسوالی: اَلِه‌سائی، تَگاب، حصهٔ اول کوهستان، حصهٔ دوم کوهستان، کوه‌بند، محمود راقی، نَجراب |  |
|  | کندز | کندز | ۷۷۳٬۳۸۷ | ۸۰۸۰.۸۶ | دری، ازبکی، ترکمنی | ۷ ولسوالی: امام‌صاحب، چهاردره، خان‌آباد، دشت اَرچی، علی‌آباد، قلعهٔ ذال، کُندوز |  |
|  | کُنَر | اسدآباد | ۴۱۳٬۰۰۸ | ۴۹۲۵.۹ | پشتو، دری | ۱۵ ولسوالی: اسدآباد، بَرکُنر، خاص‌کُنر، دانگام، دره‌پیچ، چپه‌دره، چوکی، سرکانی، شیگل و شِلتَن، غازی‌آباد، مَرَوَره، ناری، نَرَنگ، نورگُل، وَتَه‌پور |  |
|  | لَغمان | مهترلام | ۳۸۲٬۲۸۰ | ۳۹۷۷.۰۷۸ | پشه‌ای، دری، نورستانی و زبان پریا | ۵ ولسوالی: دولت‌شاه، قَرغه‌ای، علیشِنگ، علینگار، مِهترلام |  |
|  | لوگر | پُلِ عَلَم | ۳۲۲٬۷۰۴ | ۴۵۶۸ | پشتو، دری | ۷ ولسوالی: اَزره، بَرَکی بَرَک، پُلِ عَلَم، چَرخ، خروار، خوشی، محمدآغه |  |
|  | وردگ | میدان شهر | ۵۲۹٬۳۴۳ | ۱۰۳۴۸.۳۲ | دری، گویش هزارگی، پشتو | ۸ ولسوالی: جلریز، جَغَتو، چکِ وردک، حصهٔ اول بهسود، دایمیرداد، سیدآباد، مرکزِ بهسود، نِرخ |  |
|  | ننگرهار | جلال‌آباد | ۱٬۳۴۲٬۵۱۴ | ۷۶۴۱.۰۵ | پشتو، دری | ۲۱ ولسوالی: اَچین، بَتی‌کوت، بِهسود، پَچیرواَگام، جلال‌آباد، حصارک، چَپَرهار، خوگیانی، دَربابا، درهٔ نور، ده‌بالا، رودات، سرخ‌رود، شیرزاد، شینوار، کوت، کوزکُنر، گوشته، لعل‌پور، مُهمنددره، نازیان |  |
|  | نورستان | پارون | ۱۳۰٬۹۶۴ | ۹۲۲۶۶.۷۴ | نورستانی، پشه‌ای، پرسونی، کاتی، کامویری، اشکونی، وایگلی و ترگامی | ۸ ولسوالی: برگِ مَتال، پارون، دوآب، کامدیش، مَندول، نورگَرام، واما، وایگَل |  |
|  | نیمروز | زرنج | ۱۱۷٬۹۹۱ | ۴۲۴۰۹.۵۳ | دری، بلوچی | ۵ ولسوالی: چَخانسور، چهاربُرجک، خاش‌رود، زَرَنج، کَنگ |  |
|  | هرات | هرات | ۱٬۷۶۲٬۱۵۷ | ۵۵۸۶۸.۵۳ | فارسی | ۱۶ ولسوالی: اَدرَسکن، اِنجیل، اوبه، شافلان، چِشت شریف، زنده‌جان، سبزوار، غوریان، فَرسی، کَرُخ، کُشک، کُشک کهنه، کُهسان، گُذَره، گُلران | ولایت باستانی هرات در گذشته وسعت بیشتری داشت، اما این ولایت در سال ۱۹۶۴ میلادی به چهار ولایت بادغیس، فراه، غور و هرات تقسیم شد و از وسعت آن کاسته شد. |
|  | هلمند | لشکرگاه | ۱٬۴۴۱٬۷۶۹ | ۵۸۳۰۵.۰۷ | پشتو، دری، بلوچی | ۱۳ ولسوالی: بَغران، دیشو، ریگِ خان‌نشین، سَنگین، کَجَکی، گرمسیر، لشکرگاه، موسی‌قلعه، نادعلی، ناوهٔ بارکزائی، نوزاد، نهرِ سراج، واشیر |  |
: 
^ ولایت‌های شمال‌غربی و شمال‌شرقی به‌رنگ سرخ و ولایت‌های غربی و مرکزی به‌رنگ سبز و ولایت‌های شرقی، جنوب‌غربی و جنوب‌شرقی برنگ آبی آمده‌اند.