stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
نبرد سنتونژه

جنگ سنتونژه یک درگیری فئودالی بود که بین سالهای ۱۲۴۲ و ۱۲۴۳ روی داد. هیو دهم لوسیانان با حمایت ریموند هفتم از تولوز و هنری سوم انگلستان با نیروهای کاپتی حامی برادر لوئی نهم فرانسه، آلفونس، کنت پواتیه مخالفت کرد.
دومی امیدوار بود که دارایی‌های از دست رفته در دوران سلطنت پدرش را بازپس گیرد. سنتونژه، منطقه اطراف سنت، شرانت-ماریتیم در مرکز غربی فرانسه است و جایی است که بیشتر درگیریها در آن رخ داده‌است.
این درگیری به این دلیل به وجود آمد که دست‌نشاندگان لوئی در پوآتیه از اینکه برادرش آلفونس به عنوان کنت پوآتیه منصوب شده بود، ناراضی بودند و ترجیح دادند این عنوان به برادر پادشاه انگلستان، یعنی ریچارد، نخستین ارل کورنوال برسد. در مقابل، فرانسوی‌ها قاطعانه نیروهای انگلیسی و شورشی را در نبرد تیلبورگ شکست داده و در محاصره سنتونژه به این درگیری پایان دادند. لوئی بیشتر تولوزیان را سرکوب کرد تا تسلیم شوند. او گوین را به عنوان یک حرکت نجیبانه و به دنبال صلح بیشتر به هنری بازگرداند تا بتواند به جنگ صلیبی برود. این نبرد آخرین درگیری بزرگ بین انگلیسی‌ها و فرانسوی‌ها تا زمان جنگ انگلیس و فرانسه بین سال‌های ۱۲۹۴ تا ۱۳۰۳ میلادی بود.
جنگ پایان امیدهای هنری برای بازگرداندن امپراتوری از دست رفته آنژوین در زمان پدرش پادشاه جان یکم را اعلام کرد و بذرهای دومین نبرد بارون‌ها را در انگلستان به دلیل اتلاف بودجه و نارضایتی فزاینده در میان بارون‌ها نسبت به شاه، به خاطر آنچه از دیدگاه آنها شیوه‌های ظالمانه او بود (بخ دلیل نادیده گرفتن منشور کبیر)، و برای بی‌کفایتی او در جنگ را پاشید.
یک شورش فئودالی

منشأ این قسمت از زمینه جنگ صدساله، که بین فرانسه و انگلیس رخ داد، در شورش بارون پوآتیه، هیو دهم، لرد لوسیانان بود. منشأ این درگیری از مصادره اراضی جان، پادشاه انگلستان در فرانسه، به ویژه در پوآتیه، توسط پادشاه فیلیپ دوم، پادشاه فرانسه سرچشمه گرفت. اگرچه ریچارد، ارل کورنوال، دومین پسر جان و برادر بزرگ هنری سوم، پس از مرگ جان، جانشینش در پواتیه به‌شمار می‌رفت، اما این فقط اسمی بود. لوئی هشتم، پادشاه فرانسه، پسر فیلیپ اوتوس، در عوض این عنوان را به دومین پسر بزرگ خود، آلفونس دو پواتیه، منتقل کرده بود. آلفونس تا سن ۱۸ سالگی اجازه نداشت که سلطنت خود را تصاحب کند، که در سال ۱۲۴۰ انجام داد. در ژوئن ۱۲۴۱، لوئی نهم پادشاه فرانسه و پسر لوئی هشتم، دادگاه عمومی در سامور در آنژو برگزار کرد و اعلام کرد که برادرش، آلفونس، پس از رسیدن به سن، آماده بود تا این عنوان را در اختیار بگیرد در آن مناسبت، آلفونس ادای احترام اربابان استان را دریافت کرد، که حتی توسط قدرتمندترین آنها، هیو دهم لوسیانان، اعطا شد.
هیو دارای چندین سرزمین در پوآتیه بود، از جمله قلعه خانوادگی‌اش در لوسیانان، قلعه مونترال بونین و مهمتر از همه، کنت‌نشین لامارشه. لوزینیان سنت طولانی خودمختاری در قلب آکیتن، دور از پایتخت‌های متوالی پادشاهی‌های فرانسه و انگلستان داشت؛ بنابراین، لوسیانان‌ها پذیرای اقتدار کاپتی در منطقه نبودند. ایزابلای انگولیم، مادر هنری و ریچارد، و اکنون همسر هیو، به‌ویژه از اینکه پسرش رسماً عنوانی را که اسماً داشت دریافت نکرده بود، ناامید بود. هیو، همراه با تعدادی دیگر از اربابان پوآتیه، نمی‌توانست از دست دادن خودمختاری خود را در مقابل قدرت و نفوذ خانواده سلطنتی کاپتی که به‌طور فزاینده‌ای در حال رشد بود، بپذیرد، و به این ترتیب اشراف پوآتیه کنفدراسیونی را علیه خاندان کاپتی تشکیل دادند. نقطه شروع درگیری در زمان کریسمس در سال ۱۲۴۱ بود، زمانی که هیو دهم، بدون شک به تحریک ایزابل، با امتناع از وفاداری، به کنت جدید پواتیه در کاخ خود توهین کرد. ریموند هفتم، کنت تولوز نیز در پی جبران معاهده پاریس در سال ۱۲۲۹ (که به جنگ صلیبی کاتاری پایان داد)، که تحت شرایط آن بیشتر سرزمین‌های خود را از دست داده بود، نیز به بارون‌های شورشی پیوست، اما برای مدتی در جنگ شرکت نکرد.
واکنش کاپتی‌ها

بلافاصله خاندان کاپتی واکنش نشان دادند. در ۵ ژانویه ۱۲۴۲، کنت آلفونس از پواتیه، اشراف پوآتیه را در چینون برای عید پاک فرا خواند. اربابان وفادار و دیگرانی که وفاداری کمتری داشتند، اما دشمنان لوسیانان بودند، به درخواست پاسخ دادند. اگرچه مادرش بلانش کاستیا پیش از این با قیام‌های بارونی مقابله کرده بود و از سال ۱۲۲۶ به امور سلطنتی با عنوان "baillistre" (محافظ وارث در قوانین فئودالی) ادامه داد، لوئی نهم تصمیم گرفت به کمک او برود. او به همراه برادرش و به زور کنترل کنت‌نشین لا مارش را به دست گرفت. در آوریل، لوئی نیرویی را در Chinon جمع‌آوری کرد که برخی از معاصران آن را حدود ۵۰۰۰۰ نفر تخمین زدند. در ۹ می، او به قلعه مونترویل-بنین، قلعه لوسیانان لشکرکشی کرد. پس از تصرف انبوهی از قلعه‌های شورشی، او به سمت ساینتس حرکت کرد. در ۲۰ می، هنری و ریچارد از پورتسموث به رویان رفته و به اشراف شورشی فرانسوی پیوسته و ارتشی را تشکیل دادند که احتمالاً حدود ۳۰۰۰۰ نفر بود. دو پادشاه نامه‌هایی را رد و بدل کردند، اما آنها چیزی را حل نکردند. هنری قصد داشت قلمروی امپراتوری آنژوین پیشینیان خود را به دست آورد، بر این اساس که عنوان کنت پوآتیه هنوز به برادرش، ریچارد تعلق داشت. این اولین جنگی نبود که هنری در فرانسه به راه انداخته بود، زیرا قبلاً در سال ۱۲۳۰ لشکرکشی به فرانسه را رهبری کرده بود. با این حال، هنری متقاعد شده بود که هیو حمایت لازم را برای معکوس کردن نتایج ضعیف جنگ گذشته ارائه خواهد کرد. در حالی که فتح نواحی پایین پوآتیه را تکمیل می‌کرد، در ۱۶ ژوئیه به لوئی نهم اعلان جنگ داد. در ۲۰ ژوئیه، ارتش فرانسه به تالبورگ رسید، جایی که درگیری اجتناب ناپذیر رخ داد.
نبرد تیلبورگ

مقالهٔ اصلی: نبرد تیلبورگ
هنری تا اواسط ژوئیه به سمت تونای چارنت پیشروی کرد و لوئی به سنت جان آنگلی، درست در شمال تیلبورگ نقل مکان کرد، جایی که ارتش‌ها قصد داشتند به آن برسند. پلی بر روی رودخانه شرانت، واقع در کمون تیلبورگ بود. هنری و هیو ارتش خود را در نزدیکی دهکده Saint-James در ساحل غربی رودخانه مستقر کردند و در میدان همسایه اردو زدند، در حالی که لوئی در قلعه مستحکم جفری لانکن، ارباب تیلبورگ استقبال شد. هنری تصمیم گرفت یک گارد پیشرو برای محافظت از ساحل چپ پل تیلبورگ بفرستد، حرکتی که منجر به برخورد شدید با تعدادی از نیروهای فرانسوی در ۲۱ یا ۲۲ ژوئیه شد. لوئی تصمیم گرفت این درگیری را دنبال کند و با کل ارتش فرانسه یک حمله کامل را آغاز کرد. حملات تهاجمی فرانسوی‌ها تا آخر آن روز ادامه داشت و پادشاه انگلیس به همراه بارون‌های شورشی به جنوب به شهر سنت، شرانت-ماریتیم گریخت. یک جنگ سنگین و طولانی در شمال سنت، شرانت-ماریتیم رخ داد، اما انگلیسی‌ها به شکلی قطعی شکست خوردند. لوئی مردان نسبتاً کمتری را نسبت به ارتش انگلیس از دست داد، اما مجبور شد با اپیدمی اسهال خونی روبرو شود که ارتش او را ویران کرد. این امر لوئی و افرادش را مجبور کرد تا اوت به پاریس بازگردند.
محاصره سنت، شرانت-ماریتیم

در ۲۲ یا ۲۳ ژوئیه ارتش فرانسه شهر سنت، شرانت-ماریتیم را محاصره کرد.
هنری متوجه شد که هیو آنقدر که قبلاً ادعا می‌کرد از حمایت برخوردار نیست و به بوردو عقب‌نشینی کرد. اندکی بعد، شهروندان کلید شهر را به لوئی تحویل دادند.
قطعنامه شورش در فرانسه

هیو با درک اینکه پس از محاصره سنت، شرانت-ماریتیم در موقعیت ناامیدکننده‌ای قرار داشت، در ۲۴ ژوئیه تسلیم لوئی شد. حل و فصل شورش فئودالی برای هیو ویرانگر بود. قلعه‌های پوآتیه او توسط آلفونس مصادره، مسلح شده و فروخته شد. او بیشتر خود را تحقیر کرد و با گریه نزد لوئی آمد و با همسر و سه پسرش در برابر او زانو زد و طلب بخشش کرد. دخترش ایزابل لوسیانان در سال ۱۲۵۰ با دشمنش جفری رانکن ازدواج کرد که قلعه او را با جهیزیه بازسازی کرد.
تنها در هنگام عقب‌نشینی نیروهای انگلیسی و شورشی بود که ریموند تولوز مبارزات خود را علیه پادشاه آغاز کرد. او توانست در ماه اوت شهرهای ناربون و آلبی را تصرف کند متأسفانه برای ریموند، راجر چهارم، کنت فوکس و دست‌نشانده ریموند، سرسختانه در برابر تلاش‌های جنگی او با جنگیدن خود با ریموند و تسلیم شدن فقط به پادشاه مقاومت کردند. این به لوئی فرصت داد تا ارتشی را سازماندهی کند و آن را به دو قسمت تقسیم کند تا شهرهای تسخیر شده را پس بگیرد. در ۳۰ نوامبر، جنگ با پادشاه به پایان رسید. جنگ با راجر تا ژانویه ۱۲۴۳ ادامه یافت و با شکست دیگری برای ریموند به پایان رسید. ریموند تحت انقیاد مجبور شد دو شهری را که تصرف کرده بود رها کند و در ازای عفو پادشاه در مونترگیس قول داد با کاتار بدعت مبارزه کند.
محاصره لا روشل

هنری در آخرین تلاش ناامیدانه برای جلوگیری از تصرف کامل زمین‌های خود در آکیتن و گاسکونی محاصره‌ای را در شهر بندری لا روشل از طریق دریا ترتیب داد تا تمرکز نیروهای فرانسوی را از راهپیمایی بیشتر به سمت جنوب منحرف کند. محاصره تا حد زیادی ناموفق بود، زیرا نتیجه جنگ از قبل مشخص شده بود. هنری بیشتر به دنبال متحدان جدید بود. در ژانویه ۱۲۴۳، هنری نامه‌ای به فردریک دوم، امپراتور مقدس روم فرستاد، که قبلاً از او درخواست اتحاد کرده بود و پایان امیدهای خود را برای پس گرفتن اموالش در فرانسه و اتحاد اعلام کرد. در ۱۲ مارس، هنری مجبور شد از لوئی درخواست آتش‌بس پنج ساله کند. .
فرانسه و انگلیس صلح می‌کنند

آتش‌بس در ۱ اوت در پنس امضا شد. در ۴ دسامبر ۱۲۵۹ در میان تهدید دومین نبرد بارون‌ها در انگلستان، صلح در پاریس منعقد شد. در ابتدا، هنری حاضر نشد از حقوق قلمروی اجدادش در فرانسه چشم پوشی کند، با این حال، لوئی گوئین را به هنری بازگرداند، زیرا فکر می‌کرد که این حرکت نجیب او به مدت طولانی صلح و ماندگارتر با انگلیس را تضمین می‌کند، زیرا او بیشتر به این موضوع فکر می‌کرد. در سال ۱۲۴۸ به جنگ صلیبی هفتم ادامه داد. با امضای این معاهده، لوئی و هنری به درگیری صد ساله بین دودمان کاپتی و دودمان پلانتاژنه در مورد زمین‌هایی که هنری دوم به ارث برده بود و توسط فیلیپ اوتوس فرانسه فتح شد، پایان دادند. با این متن، هنری سوم از ادعاهای خود در مورد نورماندی، آنژو، تورن، مین و پوآتیه چشم پوشی کرد. در عوض لوئی نهم مبلغ لازم را برای نگهداری ۵۰۰ شوالیه به مدت دو سال به اضافه درآمد Agenais و قلمروهای او در اسقف‌های لیموژ، کئور و پریگو به او داد. در ۱۰ فوریه ۱۲۵۹، این معاهده برای اولین بار توسط ریچارد کورنوال تصویب شد. در ۱۷ فوریه، در وست مینستر توسط دادستان‌ها به نام پادشاه، و تا ۴ دسامبر، سیمون دو مونتفورد، ششمین ارل لستر و النور انگلستان، به تصویب رسید. سرانجام هنری در ۴ دسامبر وارد فرانسه شد تا به لوئی ادای احترام کند و بدین ترتیب به‌طور نمادین به رقابت پایان داد. پس از آن، دوستی غیرمنتظره و پر جنب و جوشی بین دو پادشاه به وجود آمد تا جایی که مدتی بعد، لوئی فیلی را که سلطان مصر به او داده بود، به هنری پیشنهاد کرد: او نیز به عنوان رئیس فئودال هنری، یک منشور را تصویب کرد که مقررات آکسفورد را لغو کرد، و خود را به عنوان حامی قاطع حقوق سلطنتی در انگلستان اعلام کرد.
نبرد بین فرانسوی‌ها (لوئی نهم) و انگلیسی‌ها (هنری سوم). (کتابخانه بریتانیا،  Royal 16 G VI f. 399)
معاهده پاریس که در ۱۳ اکتبر ۱۲۵۹ در لندن توسط هنری سوم پادشاه انگلستان و لوئی نهم پادشاه فرانسه به تصویب رسید و با مهر هنری سوم در موم سبز بر روی طناب‌های ابریشمی قرمز و سبز مهر و موم شد.
سه‌گانه ویپل

| تریاد ویپل | تریاد ویپل |
| --- | --- |
تشخیص پزشکی: تشخیص پزشکی
تریاد ویپل  یا علائم سه‌گانهٔ ویپل (به انگلیسی: Whipple's triad) مجموعه ای از سه معیار (به زبان انگلیسی: Whipple's criteria) است که علائمِ ناشی از افت قند خون یک بیمار را معرفی می‌کند. تریاد به روش‌های گوناگونی بیان شده‌است، اما حالت اصلی به این صورت است:
علائم شناخته شده هیپوگلیسمی  و یا مشکوک به آن، به خصوص پس از روزه داری یا ورزش سنگین
گلوکز پایین پلاسما (که در هنگام بروز علائم اندازه‌گیری شده) <50
بهبود علائم با افزایش سطح گلوکز به میزان نرمال
تاریخچه

این معیار به سال ۱۹۳۰ بازمی‌گردند، هنگامی که چندین بیمار مبتلا به علائم هیپوگلیسمی (مانند لرز، سنکوپ یا تعریق)، با جراحی برای برداشتن انسولینوما درمان شدند. با این حال، مشخص شد که درصد زیادی از افراد مبتلا به علائم هیپوگلیسمی نیازی به جراحی نداشتند. تست تشخیصی، ابتدایی بود؛ به جز یک آزمایش خام مثل اندازه‌گیری غیر مستقیم غلظت گلوکز خون، هیچ راهی برای اندازه‌گیری هورمون‌ها و متابولیت‌ها مانند انسولین و روش‌های تصویربرداری برای ارگان‌های داخلی مانند پانکراس وجود نداشت.
آلن اُ. ویپل  که جراحی شناخته شده و پیشگام در جراحی پانکراس بود در مقاله ای تحت عنوان «جراحی درمانی هیپرانسولینیسم»،  پیشنهاد کرد که هیچ عمل جراحی پانکراس برای بررسی انسولینوما انجام نشود، مگر اینکه این معیارها رؤیت شوند.
استفاده فعلی از تریاد

استفاده و اهمیت این معیار در قرن گذشته تکامل یافته‌است، زیرا درک ما از اشکال مختلف هیپوگلیسمی افزایش یافته و آزمایش‌های تشخیصی و روش‌های تصویربرداری بهبود یافته‌است. معیارهای ویپل دیگر برای توجیه جراحی برای انسولینوما استفاده نمی‌شود، بلکه برای جدا کردن هیپوگلیسمی واقعی (که در آن، گلوکز پایین ثبت می‌شود) از سایر شرایط، که در آن‌ها علائم هیپوگلیسمی وجود دارد، اما مقادیر کم قند را نمی‌توان ثابت کرد کاربرد دارد. این معیار در حال حاضر بیشتر توسط متخصصان غدد استفاده می‌شوند تا جراحان.
تریاد ویپل، تشخیص هیپوگلیسمی
ریاضیات قدیمه در جهان اسلام

صفحه اول از کتاب‌المختصر فی حساب‌الجبر و المقابله نوشته محمد بن موسی خوارزمی
ریاضیات در دوران طلایی اسلام به دلیل نیاز به محاسبه اوقات شرعی و روش‌های تقسیم ارث و املاک آغاز شد. مسلمانان آثار علمی کشورهای دیگر چون یونان، مصر و هند را مطالعه و سپس به عربی ترجمه کردند. با خواندن این کتاب‌ها خودشان در علوم مختلف از جمله ریاضی صاحب نظر شدند و پیشرفت‌های چشمگیری را رهبری کردند و حوزه‌های بنیادینی به آن افزودند.
مسلمانان به‌طور خلاصه موارد ذیل را به ریاضیات باستانی افزودند:
بیشتر علم محاسبه (در یونان باستان، تأکید در ریاضیات بیشتر بر هندسه بود)
تکمیل فرمت عددنویسی ریاضی
تکمیل سیستم ارزش‌گذاری مکانی اعداد
تکمیل سیستم دهدهی
تکمیل روش‌های چهار عمل اصلی و جذر بر روی کاغذ
ابداع علم جبر
علم مثلثات
هندسه تحلیلی
محاسبات عددی
کسرها و مخرج مشترک
چند جمله‌ای‌ها، توان، و کسرهای چند جمله‌ای، ریشه‌های چند جمله‌ای‌های درجه سه (خیام) و چهار (ابن هیثم)
اعداد گنگ (ابوکامل). طبق نظرات جدید، بر خلاف افسانه‌های رایج، اعداد غیرگویا، در یونان باستان شناخته‌شده نبودند.
استقرا در اثبات ریاضی (کرجی)
الگوریتم
مفهوم تابع در ریاضی (شرف‌الدین طوسی)
صورت‌های ابتدایی از معادلات دیفرانسیل (معادلات کوشی-ریمان توسط ابن هیثم)
از آنجا که بسیاری از کتاب‌ها ترجمه نشده‌اند، و بسیاری نیز از مسان رفته‌اند، وسعت پیشرفت‌های این دوران، هنوز بر ما به‌طور کامل معلوم نیست، و جای تفحص بیشتری دارد.
رسیدن علم ریاضی به اروپا میان سده‌های ۱۰ تا ۱۲ میلادی حاصل کار دانشمندان ریاضی‌دان اسلامی بود.
ریاضیات سرزمینهای اسلامی، تنها واردات و ترجمه‌ای از ریاضیات یونان نبود. نه تنها ملهم از توسعهٔ هندسه در یونان باستان بود، بلکه از منبع عمده و مستقلی، یعنی ریاضیات سرزمین هند و مصر نیز بهره برد. حاصل این امتزاج و هم‌افزایی، ترکیبی از ریاضیات بود که هم هندسه و هم محاسبات و اعداد را پیوند داد، و جبر را اختراع کرد.
ریاضیات در یونان باستان اگرچه ارج بسیار داشت و پیشرفت‌های شگرفی کرد، اما بیشتر معطوف به هندسه و منطق و شکل‌های ابتدایی از نظریه اعداد بود، چرا که محروم از یک سیستم عدد نویسی مناسب و جبر بود. از زمان روم باستان نیز اقبال ریاضیات در اروپا رو به افول نهاد. اما از آن سو، در هند، پیشرفت‌هایی از جمله در عدد نویسی ایجاد شده بود، که خود، متأثر از تمدن چین هم بود. ریاضی‌دانان سرزمینهای اسلامی، با این امتزاج بین میراث ریاضییات هند، مصر، ایران، و یونان، پیشرفت‌ها و نوآوری‌های مهم و بنیادینی را رقم زدند و به پیش بردند.
ریاضیدان‌های اروپایی، از قبیل فیبوناچی که در سفرهای خود به شرق با ریاضیات سرزمین‌های اسلامی آشنا شد، دست‌آوردهای علم ریاضی که در سرزمینهای اسلامی توسعه یافته بود، و در اروپا (بعد از افول یونان باستان) دچار رکود شده بود، را به اروپا رساندند.
جبر

جبر، به شیوه رسمی و مدون با محمد بن موسی خوارزمی یکی از دانشمندان دارالحکمه بغداد آغاز گردید. در آثار خوارزمی سنت‌های ریاضی در یونان، مصر و هند با هم ترکیب شده است.
خوارزمی جبر یونانی دیوفانتس را که به‌صورت هندسی و با اعداد صحیح بود به دانشی واقعی مشتمل بر اعداد صحیح و گنگ و انواع اندازه‌ها را شامل می‌شد تبدیل کرد
مهم‌ترین اثر خوارزمی، الجبر و المقابله است که از زبان عربی به زبان لاتین ترجمه شده و این کتاب تا سده ۱۶ میلادی در دانشگاه‌های اروپا به حیث کتاب نصاب بنیادی تدریس می‌گردید.
پس از خوارزمی، ابویوسف کندی به تکمیل جبر روی آورد. در عصر ترجمه، آثار آپولونیوس، نیکوماخوس و ارشمیدس به عربی ترجمه شد.
ابوالوفا بوزجانی، نخستین شارح کتاب خوارزمی بود، که به تکمیل مبحث معادلات پرداخت. ابن‌سینا، شرحی بر آثار دیوفانت نوشت. نصیرالدین طوسی، کتاب‌هایی در زمینه ریاضی تألیف نمود. عمر خیام تألیفات ریاضی مشتمل بر تحقیق در اصل موضوع اقلیدس و حساب و جبر دارد. غیاث‌الدین جمشید کاشانی، کاشف کسر اعشاری و محاسبات عددی بود که اندازه دقیق‌تری از عدد پی را به دست آورد. معروف‌ترین چهره ریاضی در سده دهم، بهاءالدین عاملی است. در نزد مسلمانان، ریاضیات به علم عدد، هندسه و جبر تقسیم می‌شده است.
ابو الوفاء، ثابت بن قره، فارابی، ابن بنای مراکشی، ابن حمزه مغربی، ابو کامل مصری و ابراهیم ابن سنان و… اکتشافات زیادی در علم ریاضی انجام دادند.
دانسته‌های این دوران رفته رفته راه خود را به ممالک غرب پیدا کردند و در شکل‌گیری رنسانس تأثیرات محسوسی گذاشتند. به‌طور نمونه، لئوناردو فیبوناچی را مسئول معرفی شیوه عددنویسی هندو-عربی منتج این دوران، و جایگزین کردن سیستم عددنویسی رومی در اروپا با این شیوه دانسته‌اند.
یا در باب اعداد کسری، محمدبن حصار را مبدع خط کسری دانسته‌اند، که در اروپا Vinculum نام گرفت.
حل معادلات درجه سوم

عمرخیام معادله درجه سوم را از راه هندسی یعنی محل برخورد یک سهمی و یک دایره حل کرد. حالت خاصی از این روش را پیش از این یونانیان به‌کار برده بودند ولی روش عمرخیام عام بود. روش عمرخیام همچنین نخستین کار جدی هندسه تحلیلی به‌شمار می‌رود.
شرف الدین طوسی روش نوینی برای یافتن امکان وجود ریشه معادله درجه سوم ارائه کرد که خود حائض اهمیت است.
روش هندسی عمرخیام برای حل معادله x3 + a2x = b
لامبورگینی اونتادور

Motor vehicle
| لامبورگینی اونتادور | لامبورگینی اونتادور |
| --- | --- |
لامبورگینی اونتادور اولتیمائه: لامبورگینی اونتادور اولتیمائه
دید کلی: دید کلی
شرکت: لامبورگینی
تولید: فوریه ۲۰۱۱ – سپتامبر ۲۰۲۲
مدل سال: ۲۰۱۲–۲۰۲۲
مونتاژ: ایتالیا: سانتاگاتا بولونیزه
طراح: فیلیپو پرینی (طرح اصلی) میتجا بورکرت (اونتادور اس)
بدنه و شاسی: بدنه و شاسی
کلاس: خودروی اسپورت (اس)
شکل بدنه: ۲ در کوپه ۲ در سقف تارگا رودستر
طرح‌بندی: طولی، موتور وسط، چهارچرخ محرک
درها: قیچی‌وار
خودروهای وابسته: لامبورگینی وننو لامبورگینی سنتناریو لامبورگینی سیان لامبورگینی اسنزا اس‌سی‌وی۱۲ لامبورگینی کونتاش ال‌پی‌آی ۸۰۰–۴
پیشرانه: پیشرانه
موتور: ۶٫۵ لیتر ال۵۳۹ وی۱۲
قدرت موتور: ۵۱۰ کیلووات (۷۰۰ اسب بخار متری؛ ۶۹۰ اسب بخار)* (اونتادور) ۵۴۰ کیلووات (۷۴۰ اسب بخار متری؛ ۷۳۰ اسب بخار)* (اونتادور اس) ۵۵۰ کیلووات (۷۵۰ اسب بخار متری؛ ۷۴۰ اسب بخار)* (اونتادور اس‌وی) ۵۷۰ کیلووات (۷۷۰ اسب بخار متری؛ ۷۶۰ اسب بخار)* (اونتادور اس‌وی‌جی) ۵۷۰ کیلووات (۷۸۰ اسب بخار متری؛ ۷۷۰ اسب بخار)* (اونتادور اولتیمائه)
جعبه‌دنده: ۷ سرعته ISR دستی خودکار
ابعاد: ابعاد
فاصله بین محورها: ۲٬۷۰۰ میلیمتر (۱۰۶٫۳ اینچ)
درازا: ۴٬۷۸۰ میلیمتر (۱۸۸٫۲ اینچ)
پهنا: ۲٬۰۳۰ میلیمتر (۷۹٫۹ اینچ) (با آینه‌ها: ۲٬۲۶۵ میلیمتر (۸۹٫۲ اینچ))
بلندی: ۱٬۱۳۶ میلیمتر (۴۴٫۷ اینچ)
وزن خالص: ۱٬۵۷۵ کیلوگرم (۳٬۴۷۲ پوند) ال‌پی ۷۰۰–۴, ال‌پی ۷۴۰–۴ اس (خشک) ۱٬۷۳۱ کیلوگرم (۳٬۸۱۶ پوند) ال‌پی ۷۰۰–۴ (با مایعات، یورو) ۱٬۸۵۳ کیلوگرم (۴٬۰۸۵ پوند) ال‌پی ۷۰۰–۴ (با مایعات، ایالات متحده) ۱٬۷۶۹ کیلوگرم (۳٬۹۰۰ پوند) ال‌پی ۷۵۰–۴ اس‌وی (با مایعات، ایالات متحده) ۱٬۸۱۹ کیلوگرم (۴٬۰۱۰ پوند) ال‌پی ۷۵۰–۴ اس‌وی رودستر (با مایعات، ایالات متحده) ۱٬۵۲۵ کیلوگرم (۳٬۳۶۲ پوند) ال‌پی ۷۵۰–۴ اس‌وی، اس‌وی‌جی ال‌پی ۷۷۰–۴ (خشک) ۱٬۷۷۰ کیلوگرم (۳٬۹۰۲ پوند) اس‌وی‌جی ال‌پی ۷۷۰–۴ (با مایعات، ایالات متحده)
گاه‌شمار: گاه‌شمار
پیشین: لامبورگینی مورسیه‌لاگو
پسین: لامبورگینی روئولتو
لامبورگینی اونتادور (به اسپانیایی: Lamborghini Aventador) (تلفظ اسپانیایی: [aβentaˈðoɾ]) یک خودروی اسپورت موتور وسط است که توسط شرکت ایتالیایی لامبورگینی تولید می‌شد. مطابق با سنت لامبورگینی، اونتادور از یک گاو نر جنگنده نامگذاری شده بود که در سال ۱۹۹۳ در ساراگوسا، آراگون جنگید. اونتادور جانشین مورسیه‌لاگو بود و در سانتاگاتا بولونیزه تولید شد.
لامبورگینی اونتادور اس‌وی‌جی
تاریخچه

این وسیله نقلیه با کد داخلی LB834 که در ۲۸ فوریه ۲۰۱۱ در نمایشگاه خودروی ژنو، پنج ماه پس از رونمایی اولیه آن در سانتاگاتا بولونیزه عرضه شد، برای جایگزینی مورسیه‌لاگو یک دهه قدیمی به‌عنوان مدل پرچمدار جدید طراحی شد.
بلافاصله پس از رونمایی اونتادور، لامبورگینی اعلام کرد که ۱۲ خودرو فروخته است که تحویل آن از نیمه دوم سال ۲۰۱۱ آغاز می‌شود. تا مارس ۲۰۱۶، لامبورگینی ۵٬۰۰۰ اونتادور ساخته بود. در آن زمان، این دومین مدل پرفروش لامبورگینی بود. در سال ۲۰۱۶ با اونتادور اس جدید جایگزین شد.
جدیدترین مدل اونتادور، اس‌وی‌جی است که سبک‌تر از نمونه قبلی است و موتوری با ظرفیت تولید ۷۶۰ اسب بخار دارد که در ۲۶ ژوئیه ۲۰۱۸ با زمان ۶:۴۴:۹۷ سریع‌ترین دور پیست نوربورگ‌رینگ را به نام خود ثبت کرد. همچنین مدل‌های وننو، سنتناریو و سیان نیز دارای موتور اونتادور هستند.
طراحی

«فیلیپو پرینی» از مرکز استایل لامبورگینی زیر نظر طراح ارشد شرکت «مانفرد فیتزگرالد» خالق این خودروی سوپر اسپرت است.
دماغه خودرو متشکل از خطوط شکسته و تیز که در ادامه با پروفیل بسیار کوتاه سقف و دیفیوزر غول پیکر عقب تکمیل می‌شود. اونتادور با طولی برابر با ۴۷۸۰ میلی‌متر و پهنای بسیار زیاد ۲۲۶۰ میلی‌متر (شامل آیینه‌ها) در کنار ارتفاع ۱۱۳۶ میلی‌متر، بسیار بیش از آنچه واقعاً هست عریض به نظر می‌رسد که جدا از نسبت ارتفاع به پهنای کم، نباید از تأثیر ورودی‌های هوای بزرگ جلو نیز غافل شد.
طراحی > پیشرانه

اولین، خودروی تولید شده توسط فروچیو لامبورگینی در سال ۱۹۶۴ (یعنی GT350) مجهز به یک پیشرانه ۳٬۵ لیتری ۱۲ سیلندر است که احتمالاً آخرین ۱۲ سیلندر لامبورگینی به خاطر مسائل زیست‌محیطی خواهد بود. که توانایی تولید حداکثر قدرتی برابر با ۳۲۰ اسب بخار را داشت تا در زمان خود یکی از پیشرفته‌ترین تکنولوژی پیشرانه را از آن خود کرده باشد. این پیشرانه در چندین دهه مورد بهینه‌سازی و ارتقا قرار گرفت تا در مدل‌های میورا، کانتاش، اسپادا، دیابلو و در نهایت مورسیه‌لاگو مورد استفاده قرار گیرد اما مهندسان بخش تحقیق و توسعه (R&D) لامبورگینی برای ادامه دادن این رویه پیشرانه ۱۲ سیلندر کاملاً جدیدی را ساخته‌اند که نه تنها به واسطه تعداد سیلندرهای آن بلکه به خاطر تولید بیشترین نیروی ممکن در تمام دورهای موتور و بواسطه تنفس طبیعی بودنش یکی از خاص‌ترین نمونه‌های موجود در این صنعت به حساب می‌آید.
نتیجه کار تیم R&D تولید پیشرانه ۱۲ سیلندر خورجینی جدید با زاویه رایج ۶۰درجه بین سیلندرها گردید که با اندازه ۶۶٬۵ سانتی‌متری خود از بخش فوقانی تا پایین (به همراه عرض ۸۴۸ و طول ۷۸۴ میلی‌متر) به‌طور حتم از جمع‌وجورترین نمونه‌های ۱۲سیلندر به حساب می‌آید. این پیشرانه وزنی در حدود ۲۳۵ کیلوگرم دارد. پیشرانه به کار رفته در اونتادور (با کد L539) با حجم دقیقی معادل ۶٬۴۹۸ سی‌سی توانایی تولید حداکثر قدرت ۷۰۰ اسب بخار در ۸٬۲۵۰ دور در دقیقه و گشتاور عظیم ۶۹۰ نیوتن متر را از دور ۵٬۵۰۰ دارد. با وجود چنین توانایی‌هایی میزان انتشار گازهای آلاینده و همچنین مصرف سوخت تا ۲۰ درصد کمتر از مدل مشابه قبلی شده است. مهندسان لامبورگینی برای استفاده بهینه از اونتادور، یک جعبه دنده فوق پیشرفته هفت سرعته ISR را برای این خودرو در نظر گرفته‌اند که فاصله تعویض دنده‌ای برابر با ۵۰ میلی‌ثانیه دارد که در مقام مقایسه با جعبه دنده دوکلاچه آئودی آر۸ در حدود دو برابر سریع‌تر است.
طراحی > شاسی

برای آنکه نیروی تولید شده توسط پیشرانه به راحتی به وسیله جعبه دنده هفت‌سرعته اتوماتیک به چرخ‌ها منتقل شود، اونتادور از یک سیستم چهارچرخ متحرک (AWD) بهینه‌سازی شده بهره می‌گیرد. این سیستم که به نام Haldex IV شناخته می‌شود، به صورت هوشمندانه و بسته به شرایط مسیر و حالت حرکت خودرو، نیروی تولیدی را بین چرخ‌های جلو و عقب تقسیم می‌کند. سیستم دیفرانسیل خود قفل‌شونده عقب به همراه دیفرانسیل جلو به صورت الکترونیکی توسط سیستم پایداری خودرو (ESP) کنترل می‌شود تا بهترین دینامیک و فرمان پذیری برای خودرو به دست آید. البته راننده می‌تواند از بین سه حالت ممکن شامل Strada (یا جاده)، Sport و Corsa (یا پیست) یکی را انتخاب کند که وابسته به آن پیشرانه، جعبه دنده، دیفرانسیل، فرمان و کنترل‌کننده‌های دینامیکی خودرو تغییر می‌کند. سیستم تعلیق جناغی دوبل آلومینیومی اونتادور نیز در نوع خود یکی از کم نظیرترین‌ها محسوب می‌شود. لول فنرها و کمک فنرها به صورت کامل از تکنولوژی خودروهای فرمول وان اقتباس شده‌اند که در عین حال برای رانندگی شهری مورد بهینه‌سازی قرار گرفته‌اند.
برای متوقف کردن طبیعتاً به دیسک ترمزهایی با قطر زیاد احتیاج است. اونتادور به صورت استاندارد مجهز به دیسک‌های کربن/سرامیکی بسیار سبک شده که در جلو دارای قطری برابر با ۴۰۰ میلی‌متر و در عقب ۳۸۰ میلی‌متر هستند تا در ترکیب با کالیپرهای شش پیستونه جلو و چهار پیستونه عقب، در هر شرایطی خودرو را در کمترین مسافت ممکن متوقف کنند همچنین رینگ‌های آلیاژی ۱۹ اینچی که در محور جلو با تایرهای ۲۵۵ میلی‌متری و رینگ‌های ۲۰ اینچی محور عقب که با تایرهای ۳۳۵ میلی‌متری پیرلی از نوع Pzero روکش شده‌اند، بیشترین چسبندگی را فراهم می‌کنند.
مشخصات فنی

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نوع موتور: ۱۲ سیلندر ۴۸ سوپاپ
حجم موتور: ۶۴۹۸ سی سی
حداکثر قدرت: ۷۰۰ اسب بخار در 8250rpm
حداکثر گشتاور: ۶۹۰ نیوتن متر در 5500rpm
سیستم خنک کاری: آب و روغن
حجم مخزن روغن موتور: ۱۳ لیتر
حجم مخزن مایع خنک کاری: ۲۵ لیتر
استاندارد آلایندگی: Euro 5
حجم باک: ۹۰ لیتر
مصرف شهری: ۲۴٫۷ لیتر
مصرف جاده ای: ۱۰٫۷ لیتر
مصرف ترکیبی: ۱۶ لیتر
شتاب ۰ تا ۱۰۰: ۲٫۹ ثانیه
حداکثر سرعت: ۳۵۰ کیلومتر
نوع گیربکس: ۷ دنده اتوماتیک ISR
محور محرک: 4WD
سیستم ترمز: ABS+ESP
ترمز جلو: دارای ۶ سیلندر ترمز
ترمز عقب: دارای ۴ سیلندر ترمز
سایز چرخ جلو: ۱۹ اینچ
سایز چرخ عقب: ۲۰ اینچ
کیسه هوا: راننده + سرنشین+جانبی+ زانویی
طول: 4780mm
عرض: 2265mm
ارتفاع: 1136mm
تجهیزات

صندلی‌های دستی با قابلیت تنظیم الکتریکی قسمت بالایی و کمر؛ ترمزهای ABS با توزیع الکترونیکی نیروی ترمز (EBD)؛ سیستم کنترل کشش (ASR)؛ سیستم کنترل پایداری (ESC)؛ سیستم کمکی عبور از سراشیبی‌ها؛ کنترل الکتریکی اسپویلر عقب؛ فرمان سروترونیک حساس به سرعت؛ استارت دکمه‌ای؛ نمایشگر هفت اینچی TFT؛ کامپیوتر سفر؛ سیستم چندرسانه‌ای با درگاه USB و اتصال iPod؛ سیستم راهیاب ماهواره‌ای با ارتباط بلوتوث؛ لامپ‌های بای‌زنون (BiZenon) به همراه چراغ‌های LED مخصوص روز؛ سیستم تهویه مطبوع اتوماتیک؛ ایربگ دو مرحله‌ای راننده؛ ایربگ سرنشین و ایربگ‌های جانبی؛ کمربندهای پیش کشنده و محدودکننده بار وارده؛ فرمان چند منظوره و جمع شونده به پایین؛ ترمز دستی الکتریکی؛ ایموبیلایزر؛ قفل اتوماتیک؛ سیستم مشاهده میزان باد تایرها و …
نگارخانه

مدل سوپر ویلوچی (SV) به فارسی: خیلی سریع
پیشرانه ۱۲ سیلندر اونتادور