stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
نقش رستم
آرامگاه‌های شاهان هخامنشی > آرامگاه داریوش بزرگ

مقالهٔ اصلی: آرامگاه داریوش بزرگ
آرامگاه داریوش بزرگ در بلندای ۲۶ متری از تراز زمین جای گرفته است و سنگ‌نبشته‌ای در این مزار، تعلق گورگاه را به داریوش یکم ثابت می‌کند داریوش بزرگ در اکتبر ۴۸۶ پیش از میلاد درگذشت و در این آرامگاه که در دل کوهی سنگی تراشیده بود جای گرفت. وی در سال ۵۲۲ پیش از میلاد به تخت نشست و پس از ۳۶ سال پادشاهی و در سن ۶۴ سالگی، به مرگ طبیعی درگذشت.
گویا داریوش ساخت آرامگاه خود را همزمان با ساخت کاخ آپادانای شوش و تخت جمشید در سال ۵۱۹ پیش از میلاد آغاز کرده و ساخت آن روزگاری پیش از مرگش پایان یافته‌بود. پیکره و گسترهٔ نمای بیرونی آرامگاه و ویژگی‌های درونی آن، همگی ابتکاری و سراسر نوآوری است.
نمای بیرونی آرامگاه که در صخره‌ای به بلندای ۶۰ متر کنده شده همانند چلیپایی است با بلندای ۲۲ متر که پهنای هر یک از بازوان آن، ۱۰٫۹۰ متر است. در بخش بالایی آرامگاه، داریوش بر اورنگی که مردم سرزمین‌های گوناگون بر دوش دارند، ایستاده و نماد فروهر بر فراز او و آتشدان شاهی در برابرش کنده‌کاری شده‌اند. درون آرامگاه ۹ گور وجود دارد که نشان می‌دهد افزون بر داریوش، نزدیکان وی نیز در آنجا آرمیده‌اند، اما هیچ نشانه و مدرکی برای انتساب ۹ گور درون آرامگاه به افراد مشخصی، در دست نیست. حتی در خود تابوت‌ها هم چندان اختلاف و مزیتی دیده نمی‌شود، که بتوان یکی از آن‌ها را تابوت داریوش انگاشت. با این حال باستان‌شناسانی چون اشمیت حدس می‌زنند که شهبانو آتوسا، مادر خشایارشا و کسی که هرودوت او را «قدرقدرت» می‌خواند، از جمله کسانی بوده است که با شاه در آرامگاه گذاشته شدند. بخش بیرونی آرامگاه دارای دو سنگ نبشته به زبان‌های فارسی باستان، ایلامی و اکدی است که آوا و گفتاری مانند وصیت‌نامه و اندرزنامه دارد.
شاخهٔ بالایی آرامگاه، نگارهٔ اورنگی را نشان می‌دهد که پایه‌های آن مانند پنجه‌های شیر ساخته شده و بیست‌وهشت نفر در دو ردیف چهارده‌تایی آن را بر روی دست گرفته و دو نفر هم سر و ته آن را در دست دارند. داریوش در جامهٔ پارسی و با کمانی در دست چپ، بر روی سکویی سه‌پله‌ای ایستاده و دست راستش را به سوی آتشدان، تا نیمه بالا آورده و بالای سرش نماد فروهر جای دارد و در گوشهٔ راست، دایرهٔ کاملی که هلالی در درون دارد، دیده می‌شود. در دو سوی داریوش، چند شخص دیگر نیز کشیده شده‌اند که یاران و نزدیکان وی بوده‌اند. از آنجا که هر دو دست راست اهورامزدا و داریوش در همهٔ جزئیات همانند هم تراشیده شده‌اند، این نقش اشاره به ارتباط مستقیم شاه با پروردگاری دارد که مشیت و خواستش بر اعمال شاه تأثیر فراوان داشته است.
بخش میانی نمای بیرونی آرامگاه با چهار ستون به فاصلهٔ ۳٫۱۵ متر و سرستون‌های کله‌گاوی، سقف افقی ایوان را که چهار تیرک دارد بردوش گرفته و در وسط، دری به درون آرامگاه باز شده است. و چنان‌که اشمیت متوجه شده، کاخ منقوش بر جبههٔ میانی آرامگاه در بیشتر خصوصیات همانند کاخ تچر است و همان را هم پادشاهان دیگر تقلید کرده‌اند. این بخش از آرامگاه به راهرویی وارد می‌شود و درون آن سه اتاقک وجود دارد که هرکدام دارای سه گور صندوق‌مانند می‌باشند.
شاخهٔ پایینی صلیب، بی‌نقش است و برای ایجاد دشواری در صعود، صیقل خورده است و در زیر آرامگاه داریوش، دو نقش از بهرام دوم شاه ساسانی وجود دارد.
آرامگاه‌های شاهان هخامنشی > آرامگاه داریوش بزرگ > سنگ‌نوشته‌های آرامگاه

مقالهٔ اصلی: سنگ‌نوشته داریوش یکم در نقش رستم
داریوش در مقام فرمانروایی جهانی، در بالا و کنار دیوارهٔ بیرونی آرامگاه خود با دو نبشتهٔ بزرگ که هریک به سه زبان فارسی باستان، ایلامی و اکدی نوشته شده، وصیتی معنوی از خود برجای گذاشته که در تاریخ خاورمیانه بی‌نظیر است. نخستین نبشته در بخش بالایی است و به DNa مشهور است و دومی بر کنار درگاه ورودی آرامگاه کنده شده و به‌نام DNb معروف می‌باشد. هردو متن جنبهٔ شاعرانه دارند و تجلی مؤثری از شخصیت و نبوغ داریوش‌اند و خصوصیات وی را به نیکی روشن می‌سازند. او نبشته‌اش را به دو بخش تقسیم کرده است: یکی (DNa) که نبشته‌ای عام و بیطرفانه است، و دیگری (DNb) که نوشته‌ای شخصی است. در زمان سلوکیان، سنگ‌نبشته‌ای به زبان آرامی در زیر نوشتار ایلامی نبشته DNb افزوده شد؛ با آنکه اطلاعات چندانی از نوشته‌های این سنگ‌نبشته در دست نیست، هنینگ وجود خوانده شدن سلوکوس در آن را تعبیر بر آن می‌کند که این نبشته می‌بایست در زمان سلوکوس نیکاتور (۲۸۰–۳۲۰ پ. م) یا پسرش آنتیوخوس (۲۶۱–۲۸۰ پ. م) تراشیده شده باشد.
آرامگاه‌های شاهان هخامنشی > آرامگاه خشایارشا

مقالهٔ اصلی: آرامگاه خشایارشا
خشایارشا در اکتبر ۴۶۵ پیش از میلاد توسط یک خواجه به نام میترا یا اسپنت میترا و رئیس گارد سلطنتی به نام اردوان که با یکدیگر همدست شده‌بودند، در خوابگاه خویش کشته شد آرامگاه خشایارشا در فاصلهٔ ۱۰۰ متری شرق و شمال‌شرقی آرامگاه داریوش بزرگ و به شکل صلیب تراشیده شده است. در بخش بالایی صلیب، نماد فروهر و ماه نقش شده و در پایین آن، خشایارشا در حالی که دستش را به سوی فروهر و آتشدانی که روبه‌رویش قرار دارد دراز کرده، به تصویر کشیده شده است. در زیر پای شاه، اورنگی قرار دارد که مردم سرزمین‌های گوناگون آن را بر دوش گرفته‌اند. این‌ها شامل مردمانی از شرقی‌ترین بخش‌های قلمرو پادشاهی در هند و سغد تا غربی‌ترین آن‌ها در مصر و لیبی می‌شوند.
دهلیز و ورودی آرامگاه ۳ متر در ۶٫۶۰ متر است و تنها یک اتاقک دارد که درست روبه‌روی درگاه ورودی است و در آن سه گور کنده شده است. مشخص نیست که چه کسانی با خشایارشا در این گورها دفن شده‌اند. این گورها بسیار ساده‌تر از گورهای ساخته شده در آرامگاه داریوش بزرگ هستند و احتمال دارد که گور میانی، که دارای دری به نسبت بزرگتر از در گورهای دیگر است، متعلق به شهبانو آمستریس، دختر هوتن بوده باشد. دربارهٔ گور سوم تنها می‌توان حدس زد که برای ولی‌عهد، در صورتی که پیش از شاه در می‌گذشت درست شده بود.
به دلایل گوناگونی می‌توان انتساب این آرامگاه به خشایارشا را اثبات کرد که مهم‌ترین‌شان این است که، آرامگاه را در سینهٔ صخره‌ای عمودی کنده‌اند که وقت چندانی برای تراشیدنش لازم نبوده، در حالی که آرامگاه‌های طرف چپ آرامگاه داریوش را در صخره‌های شیب‌دار و برجسته تراشیده‌اند که وقت بیشتری می‌خواسته و معلوم است که آنکه جای بهتر را برگزیده، لابد زودتر دست به کار شده است.
آرامگاه‌های شاهان هخامنشی > آرامگاه اردشیر یکم

مقالهٔ اصلی: آرامگاه اردشیر یکم
آرامگاه اردشیر یکم در فاصلهٔ ۳۷ متری سمت چپ آرامگاه داریوش بزرگ و به شکل صلیبی به ارتفاع ۲۲ متر، تراشیده شده است. ویژگی‌ها و نمای عمومی آرامگاه، همچون آرامگاه داریوش و خشایارشا است اما درون آرامگاه به تقلید از آرامگاه داریوش کنده شده و سه اتاقک دارد، اما تفاوت‌های عمده‌ای آشکار است. بی‌دقتی و عدم مهارت سنگ‌تراشان چنان بوده که دهلیز به صورت مستطیلی بی‌قواره و کم‌ارتفاع درآمده است و به هیچ وجه موازی با جبههٔ آرامگاه نیست، بلکه گوشهٔ جنوب شرقی‌اش تنها چند سانتیمتر با دیوار جبهه فاصله دارد، در حالی که گوشهٔ شمال غربی‌اش بسیار در کوه پیش رفته است. اتاقک‌ها را هم بدون دقت و کمی کج و ناراست ساخته‌اند و در هرکدام تنها یک گور کنده‌اند. علت انتساب این آرامگاه به اردشیر یکم آن است که ریزه‌کارها و ویژگی‌های دورهٔ داریوش بزرگ و خشایارشا را ندارد و باید پس از دورهٔ خشایارشا باشد. در زیر آرامگاه اردشیر، سنگ‌نگاره نبرد هرمز دوم قرار دارد.
شواهدی چند، دال بر آن هستند که گور روبروی ورودی برای پادشاه ساخته شده بود و احتمالاً این گور پیشتر از دو گور دیگر درون آرامگاه به پایان رسیده است زیرا موقعیتی مرکزی و برتر دارد و در ساختش دقت بیشتری نسبت به دو گور دیگر انجام گرفته است و حجم بزرگتری دارد. گور دوم به گمان بسیار برای شهبانو داماسپیا بود، کسی که بنا به گفتهٔ کتزیاس در همان روزی که اردشیر یکم فوت کرد، از این جهان رفت. گور سوم نیز برای جانشین منتخب شاه، در صورتی که به مرگی زودرس در می‌گذشت، ساخته شده بود.
نقش فروهر در بالای سر شاه بر روی ورودی آرامگاه ساده است و اندکی مخدوش؛ به جای حلقه‌های آراستهٔ دوتایی که در آرامگاه‌های داریوش بزرگ و خشایارشا به دور بدن فروهر کشیده شده‌اند، نقش آرامگاه اردشیر یکم حلقه‌ای پهن و صاف به دور خود دارد که به نظر می‌رسد روی تصویر فروهر قرار دارد و تنها آستین‌های جامه در دست چپ بدن او بر روی حلقه قرار گرفته‌اند.
آرامگاه‌های شاهان هخامنشی > آرامگاه داریوش دوم

مقالهٔ اصلی: آرامگاه داریوش دوم
آرامگاه داریوش دوم در فاصلهٔ ۳۳ متری سمت جنوب‌غربی آرامگاه اردشیر یکم و به شکل صلیب کنده شده و نمای عمومی آن، همچون دیگر آرامگاه‌های نقش رستم است. این آرامگاه، دقیقاً روبه‌روی بنای موسوم به کعبه زرتشت قرار دارد که ۴۵ متر دورتر از آن برپای است اما این موقعیت از روی عمد انتخاب نشده بوده، زیرا فاصلهٔ میان آرامگاه داریوش بزرگ و آرامگاه اردشیر یکم ۳۷ متر است و همین فاصله در انتخاب آرامگاه بعدی نیز رعایت شده است، در نتیجه قرار گرفتن بنای کعبهٔ زرتشت در جلوی آرامگاه، عمدی نبوده است.
نمای بنا از بیرون به شکل معمول آن در دیگر آرامگاه‌ها ساخته شده اما چهرهٔ شاه به سختی آسیب دیده و امکان مقایسهٔ آن با چهرهٔ دیگر شاهان وجود ندارد. حلقهٔ دور بدن تصویر اهورامزدا در جلوی شاه همانند آرامگاه اردشیر یکم صاف و بی‌زرق و برق است، دو بال اهورامزدا اما بر خلاف نقش‌های سه آرامگاه پیشین خطوط عمودی بیشتری دارند گویی که خطوط افقی در زیر این خطوط عمودی قرار گرفته‌اند. دیگر جزئیات نما کمابیش همانند دیگر آرامگاه‌های ذکر شده هستند.
درون آرامگاه تقریباً شبیه آرامگاه اردشیر یکم است، دهلیز بدون دقت و با محور کج (ناموازی با نمای آرامگاه) کنده شده و تقریباً حالت مثلثی دارد، که ارتفاع آن به ۲٫۸۰ متر می‌رسد. سه اتاقک آرامگاه با دقت بیشتری تراشیده شده و به‌صورت مستطیل‌اند و هرکدام دارای یک گور است. گور میانی بی‌گمان برای شاه طراحی شده بوده و یکی دیگر از گورها متعلق به شهبانو پریزاتس بوده است. با این حال، اینکه گور سوم برای چه کسی ساخته شده بوده، مشخص نیست.
در بخش پایین این آرامگاه، سنگ‌نگاره نبرد شاپور دوم در دورهٔ ساسانیان کنده شده است. علت انتساب این آرامگاه به داریوش دوم آن است که پس از آرامگاه اردشیر قرار دارد و خصوصیات آن را تکرار کرده، بنابراین از لحاظ تاریخی هم باید پس از آن باشد.
آثار ساسانی

نقش رستم از زمان‌های گذشته جایگاه مذهبی و مقدس به‌شمار می‌رفته است، چنان‌که یک نقش مذهبی از دورهٔ ایلام در این کوه تراشیده شده و در دورهٔ هخامنشیان بازهم جایگاه مقدسی بوده و به همین جهت آرامگاه‌های برخی از شاهان هخامنشی در این مکان قرار دارد. این محوطه در دورهٔ ساسانیان باز به همان حالت تقدس باقی ماند و شاهان ساسانی صحنه‌های تاجگذاری و جنگ‌ها و افتخارات خود را در دامنهٔ این کوه تراشیدند.
آثار ساسانی > اهورامزدا و اردشیربابکان

مقالهٔ اصلی: سنگ‌نگاره اهورامزدا و اردشیر بابکان
سنگ‌نگاره اهورامزدا و اردشیر بابکان یکی از زیباترین و سالم‌ترین نقش‌های بازمانده از دورهٔ ساسانی است و یکی از نخستین تصاویر انسان‌دیسی از اهورامزدا را به نمایش می‌گذارد. این نقش در گوشهٔ شرقی محوطهٔ نقش رستم، بر سینهٔ صخره‌ای تراشیده شده که ۲ متر از سطح زمین، فاصله دارد و دارای ۶٫۶۵ متر پهنا و ۲٫۴۰ متر بلندا است. در این نقش، اردشیر بابکان در سوی چپ مجلس، سوار بر اسبی کنده‌کاری شده و روبه‌روی او اهورامزدا که او نیز سوار است و از نیم‌رخ نقش شده، قرار دارد. برای تأکید بر بزرگی و عظمت اهورامزدا و اردشیر، اندازهٔ اسب‌ها بسیار کوچکتر از آن‌ها و حالت طبیعی ساخته شده بود.
در زیر پای اسب اردشیر، پیکر اردوان پنجم آخرین شاه اشکانی نقش شده و نقش قرینهٔ آن، اهریمن است که در زیر پای اسب اهورامزدا به تصویر کشیده شده است و در واقع، زیر پاهای اسبان، پیکره‌های برزمین افتادهٔ دشمنان شاه و اهورامزدا قرار دارند. در این نقش پیروزی اردشیر بر اردوان همپایهٔ پیروزی اهورامزدا بر اهریمن جلوه‌گر شده است.
اهورامزدا دست راستش را به سوی اردشیر دراز کرده و دیهیم یا حلقه‌ای را که از گل است و نوارهایی به آن آویخته شده را به شاهنشاه اهدا می‌کند.
در نمادشناسی ایرانی، دیهیم نمادی از فره یا توفیق ایزدی و آسمانی است که از سوی خدا به شاه و خانواده‌اش داده می‌شد. اهورامزدا در دست چپش شاخه‌های برسم یا عصایی که شاید عصای سلطنت باشد را نگه داشته است.
بر روی پوشش اسب اردشیر در زیر گردن و روی سینه، آویزی با سه دایره مزین به تصویر سر شیر قرار دارد. در زیر این آویز، نوشته‌ای به سه زبان پهلوی اشکانی، پهلوی ساسانی و یونانی وجود دارد که ترجمهٔ آن چنین است:
«این است پیکر مزداپرست، خداوندگار اردشیر، شاه شاهان ایران، که نژاد از ایزدان دارد، پسر خداوندگار بابک، شاه.» و بر روی اسب اهورامزدا نیز کتیبه‌ای سه زبانه وجود دارد که اهورامزدا را چنین معرفی می‌کند: «این است پیکر خداوند اهورامزدا.»
چنین می‌نماید که اردشیر در این نقش‌برجسته، بیشتر به مفهوم الوهیت خود و خاستگاه ایزدی دودمانش می‌اندیشید و در پی آن بود که نه‌تنها خود را جاودان سازد، بلکه موقعیت کسانی که می‌بایست از وی فرمان ببرند را نیز تقویت کند و به آن جنبهٔ قانونی ببخشد.
آثار ساسانی > بهرام دوم و درباریان

مقالهٔ اصلی: سنگ‌نگاره بهرام دوم و درباریان
سنگ‌نگاره بهرام دوم و درباریان که از سنگتراشی‌های بسیار دیدنی و زندهٔ دورهٔ ساسانی است، در کنار نقش اهورامزدا و اردشیربابکان قرار دارد که بر روی یک سنگ نگارهٔ ایلامی‌کنده شده و دارای ۵ متر طول و ۲٫۵ متر عرض است. در وسط این نقش، بهرام دوم که به‌صورت تمام قد ایستاده و رو به چپ دارد، نقش شده و سه نفر به حالت نیم‌تنه در پشت سر او، و پنج نفر دیگر بازهم به حالت نیم‌تنه در جلوی روی بهرام به تصویر کشیده شده‌اند که همه‌شان شاه را می‌نگرند و انگشت سبابهٔ دست راست را به حالت احترام به‌سوی او دراز کرده‌اند.
در سمت چپ، خانوادهٔ شاهنشاهی قرار دارد که نگاه بهرام به‌سوی آن‌هاست و نفر نخست پس از وی، ملکهٔ بهرام دوم یعنی شاپور دختک است و پس از شهبانو، دو شاهزاده قرار دارند که هر دو بدون ریش و جوان هستند؛ شاهزاده‌ای که کنار شهبانو است می‌تواند بهرام سوم باشد. نفر چهارم در سمت چپ، که نشان قیچی بر کلاه دارد، کرتیر است و آخرین نفر هم نرسی است که پس از بهرام سوم به تخت نشست. نرسی در این تصویر از این نظر که بر خلاف دیگر کسان کلاه بر سر ندارد، متمایز است. موی او همانند موی شاه در پشت سر جمع شده اما ریشش شکل ریش دو مرد قرار گرفته در سوی راست شاه را دارد. دست او به نشانه احترام به سوی شاه دراز نشده و این نه به خاطر کمبود جا، که نشانه‌ای بوده است از دوری نسب خانوادگی او به شاه. از هویت و نام نفرات سمت راست و پشت سر بهرام، اطلاعی در دست نیست.
آثار ساسانی > سنگ‌نگاره پیروزی بهرام دوم

سنگ‌نگاره پیروزی بهرام دوم شامل دو سنگتراشی بزرگ و بسیار آسیب‌دیده از دوره ساسانی است که در زیر آرامگاه داریوش بزرگ جای دارد. هر دو صحنه، نبرد پادشاهان اسب سوار را نشان می‌دهد که دشمنان خود را نگونسار کرده‌اند.
نقش بالایی ۷ متر درازا و سه متر ارتفاع دارد و در آن، نبرد پیروزمندانهٔ بهرام دوم با دشمنی که هویتش مشخص نیست را نشان داده است. بهرام در سوی چپ تصویر قرار دارد و در پشتش نشانه‌های یک پرچم دیده می‌شود. شاه لباسی پر زرق و برق دارد و با دست راست نیزه درازی را به سوی سینه یا گردن دشمن سوار بر اسب گرفته. سر دشمن سواره رو به عقب قرار گرفته گویی که نیزه شاه با آن برخورد کرده. دشمن دیگری نیز در زیر پای راست اسب شاه قرار گرفته و مرده به نظر می‌رسد.
در پایین این نقش و متصل به آن، نقشی به درازای ۶٫۷۰ متر و عرض ۲٫۳۵ متر تراشیده شده که از هر لحاظ با نقش بالایی ارتباط دارد و به‌همین جهت، آن را به بهرام دوم منسوب کرده‌اند. اما اشمیت احتمال داده که نقش پایینی به بهرام سوم که چهار ماه سلطنت کرد، تعلق داشته باشد. او دلیل این احتمال را آن ذکر می‌کند که قهرمان این نگاره شاهزاده‌ای بی‌ریش است که نشان شاهی بر تاج یا دیگر نشان‌های ویژه‌ای ندارد، با این حال از روی لباس می‌توان او را متعلق به خاندان پادشاهی دانست. همزمانی ساخت هر دو نگاره در دوران فرمانروایی بهرام دوم نیز از دیگر دلایلی است که می‌توان نقش دوم را متعلق به ولیعهد بهرام دوم دانست.
آثار ساسانی > آناهیتا و نرسی

مقالهٔ اصلی: سنگ‌نگاره آناهیتا و نرسی
سنگ‌نگاره آناهیتا و نرسی یکی از زیباترین نقوش بازمانده از دورهٔ ساسانی است که نرسی چگونگی تاجگذاری و سلطنت خود را نشان می‌دهد. در این نقش، نرسی تاجی بسیار شکیل بر سر دارد و دست چپش را دراز کرده و حلقه‌ای را از آناهیتا، ایزدبانوی آب، باروری و جنگاوری، ستانده است به عقیدهٔ برخی همچون هرتسلفد، این حلقه، حلقهٔ اتحاد است و به دیدگاه علی سامی، این حلقه، همان تاج پادشاهی‌ست. شاهنشاه که ریش بلندش از حلقه گذشته، نیم‌تنهٔ تنگی به‌تن کرده و کفش‌هایش به‌وسیلهٔ روبان‌های ظریف و زیبایی به یکدیگر پیوند داده شده‌اند. پشت سر او، یکی از بزرگان به حالت احترام ایستاده است و در جلوی شاه، نقش کودکی حجاری شده که شاید تصویر هرمز دوم، ولیعهد نرسی باشد.
آناهیتا تاج کنگره‌دار سرگشاده بر سر نهاده و موهای بلند و پرچین و شکنش را در بالا و روی شانه‌ها بافته است، چین‌های لباسش، حالتی بسیار باوقار به ایزدبانو داده است.
آثار ساسانی > نبرد هرمز دوم و نقش نیمه‌تمام آذرنرسه

مقاله‌های اصلی: سنگ‌نگاره نبرد هرمز دوم و سنگ‌نگاره نیمه‌تمام آذرنرسه
سنگ‌نگاره نبرد هرمز دوم در زیر آرامگاه اردشیر یکم و سنگ‌نگارهٔ نیمه‌تمام آذرنرسه قرار دارد. این نقش ۸٫۴۰ متر بلندی و ۴ متر پهنا دارد و توسط اشمیت از زیر خاک بیرون آورده شد. در این نقش، هرمز دوم که سوار بر اسب است، دشمن زره‌پوش سوارکار را سرنگون کرده و نیزهٔ بلندی در شکمش فرو برده است. چهره و تاج شاهنشاه آسیب دیده اما بخشی از تاج و برجستگی کروی‌شکل آن به‌خوبی پیداست و از روی سکه‌های کتیبه‌دار و ظروف، می‌دانیم که این شخص هرمز دوم است.
درست در بالای نقش نبرد هرمز دوم، مجلسی حجاری شده است که برای بخش پایینی آن، لبهٔ بالایی صحنهٔ نبرد هرمزد دوم را کمی از میان برده و آنطور که اشمیت متوجه شده، این امر دلالت بر آن دارد که نقش بالایی جدیدتر است و چون نقش برجسته را ناقص گذارده‌اند، پیداست که فرصت نبوده تا آن را تمام کنند. به همین دلیل این سنگ‌تراشی به آذرنرسه، پسر هرمز دوم که تنها چند ماه پادشاهی کرد و در سال ۳۰۹ میلادی توسط بزرگان از سلطنت خلع شد، تعلق دارد.
جزئیات نقش بسیار خراب شده اما می‌توان تصویر پادشاهی با ریش که بر تخت شاهی نشسته است و دستانش را بر شمشیر یا عصایی گذاشته، تشخیص داد. اثری از دو نفر که در دو جانب پادشاه قرار دارند نیز معین شده است. از این جهت این نقش همانند نگاره بهرام دوم است.
آثار ساسانی > نبرد شاپور دوم

مقالهٔ اصلی: سنگ‌نگاره نبرد شاپور دوم
در زیر آرامگاه داریوش دوم صحنهٔ نبردی کنده‌کاری شده که ۷٫۶۰ متر طول و در حدود ۳ متر عرض دارد و سوار تاجداری را نشان می‌دهد که نیزهٔ بلندی را در گردن دشمنی اسب‌سوار فروکرده است. تاریخ و پیشینهٔ این نقش و هویت شاه پیروزمند، مشخص نیست؛ اما هنینگ و اشمیت آن را متعلق به دورهٔ شاپور دوم می‌دانند چون با آنکه شکل تاج شاه آسیب دیده است، هنوز کنگره‌های آن را می‌توان تشخیص داد و شباهت آن با تاج شاپور دوم انکارکردنی نیست؛ همچنین اندازهٔ اسب‌ها برخلاف معمول، بسیار بزرگ نشان داده شده‌اند و همین، تعلق این اثر به دورهٔ بهرام دوم را ثابت می‌کند.
در این نقش، شاه در سوی چپ قرار گرفته و در پشتش سواره دیگری نشانی را حمل می‌کند. جزئیات اسب شاه درست همانند اسب هرمز دوم است و زیورآلاتی بر سر، گردن، و زیر شکم آن آویخته شده‌اند. شاه با دست راست خود نیزه درازی گرفته که به درون گردن دشمن وارد می‌شود و آن را سوراخ می‌کند. از روی سرپوش دشمن و زیور آویخته به آن می‌توان پی برد که او از خاندانی پادشاهی است. اسب او به نشانه تأثیر از ضربه اسب شاه، بر روی پاهای عقبی افتاده و سر رو به بالا دارد.
آثار ساسانی > صفحهٔ تراشیدهٔ بی‌نقش

مقالهٔ اصلی: صفحه تراشیده نقش رستم
در غرب سنگ‌نگاره آناهیتا و نرسی، بخش بزرگی از کوه به صورت صفحه‌ای مستطیلی، به طول ده متر و ارتفاع ۵ متر به منظور ایجاد نقش، تراشیده شده اما تا سال ۱۸۲۱ میلادی هیچ اثری بر آن کنده نشده بود. این صفحه چنان باشکوه و عمیق تراشیده شده، که آماده‌کردنش تنها از عهدهٔ یک پادشاه بزرگ و توانگر برمی‌آمده است و شیوهٔ تراش آن به صفحهٔ فرهادتراش در بیستون که آن هم ناتمام مانده، شباهت بسیار دارد. هردوی این صفحات تراشیده شده را به خسرو پرویز منتسب کرده‌اند و احتمال داده می‌شود که وی قصد داشته نقش بزرگی از تاجگذاری یا صحنهٔ پیروزی‌هایش بر رومیان را بر این صفحات نقش کند اما در پایان پادشاهی‌اش که از هراکلیوس، امپراتور بیزانس شکست خورد، دیگر تراشیدن نقوش مناسبتی نداشت و هر دو صحنه ناتمام باقی ماندند.
در سال ۱۸۲۱ میلادی (۱۲۳۷ قمری)، یکی از مالکان محلی دستور داد تا قبالهٔ ملک حاجی‌آباد را به نام او با خط فارسی نستعلیق در بیست و چهار سطر، در میان صفحهٔ تراشیده شده نقش کنند.
تصویری از کاوش‌های انجام‌شده توسط مؤسسه خاورشناسی دانشگاه شیکاگو در محوطهٔ نقش رستم.
آثار به‌جامانده از نقوش ایلامی در کنار نقش بهرام دوم
کعبهٔ زرتشت
آرامگاه داریوش بزرگ
یکی از سه گور اندرونی آرامگاه داریوش بزرگ.
نقش داریوش بزرگ و سنگ‌نوشته DNa
برش عمودی و افقی از آرامگاه اردشیر یکم
آرامگاه داریوش دوم و سنگ‌نگاره نبرد شاپور دوم.
سراسرنمایی از نقش رستم. بخش‌های تصویر پیونددار است، نشانگر موس را بر روی بخش‌های مختلف آن ببرید.
سنگ‌نگاره اهورامزدا و اردشیر بابکان
نگاره‌ای از سنگ‌نگاره پیروزی شاپور بر امپراتوران روم که در محوطهٔ نقش رستم و در نزدیکی آرامگاه داریوش بزرگ بر سینهٔ صخره‌ای تراشیده شده است.
سنگ‌نگاره، پیروزی شاپور یکم بر والرین و فیلیپ عرب را به‌تصویر کشیده است.
تصویر والرین بر سکه‌اش
تصویر فیلیپ عرب بر روی سکه‌اش
پانورامای نقش رستم، گرفته شده توسط هرتسفلد
سنگ‌نگاره بهرام دوم و درباریان
سنگ‌نگاره‌های بهرام دوم و سوم (؟)
سنگ‌نگاره آناهیتا و نرسی
سنگ‌نگاره نبرد هرمز دوم.
سنگ‌نگاره نبرد شاپور دوم
صفحه تراشیده نقش رستم
آدوکوای آدو

| اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی |
| --- | --- | --- | --- |
نام کامل:  Daniel Addoquaye Addo
زادروز:  ۲۳ آوریل ۱۹۸۵ ‏(۳۹ سال)
زادگاه:  آکرا
قد:  ۱.۷۷ متر
پست:  مهاجم
اطلاعات باشگاهی: اطلاعات باشگاهی
باشگاه کنونی:  Ashanti Gold SC
شمارهٔ پیراهن:  ۱۹
باشگاه‌های حرفه‌ای*: باشگاه‌های حرفه‌ای*
| سال‌ها |  باشگاه‌ها |  بازی† |  (گل)† |
| ۲۰۰۴–۲۰۰۷ |  Power F.C. |  ۹۶ |  (۳۸) |
| ۲۰۰۸ |  باشگاه فوتبال ستاره سرخ بلگراد |  ۰ |  (۰) |
| ۲۰۰۸–۲۰۰۹ |  Heart of Lions |  ۱۸ |  (۴) |
| ۲۰۰۹– |  Ashanti Gold SC |  ۲ |  (۱) |
 تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است. :  تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است. 
آدوکوای آدو (انگلیسی: Addoquaye Addo؛ زادهٔ ۲۳ آوریل ۱۹۸۵) بازیکن فوتبال اهل غنا است که در پست هافبک برای آشانتی گلد اس‌سی بازی می‌کرد.
تویبلیتز

| تویبلیتز   | تویبلیتز   |
| --- | --- |
  نشان:   نشان
کشور: آلمان
ایالت: بایرن
منطقه اداری: Oberpfalz
ناحیه: Schwandorf
تقسیمات: 4 Stadtteil e
حکومت: حکومت
 • شهردار: Maria Steger (CSU)
مساحت: مساحت
 • کل: ۳۸٫۲۵ کیلومتر مربع (۱۴٫۷۷ مایل مربع)
ارتفاع: ۳۵۲ متر (۱۱۵۵ فوت)
منطقهٔ زمانی: CET/CEST (UTC+1/+2)
کدهای پستی: ۹۳۱۵۸
کدهای شماره‌گیری: ۰ ۹۴ ۷۱
پلاک خودرو: SAD
وبگاه: www.teublitz.de
شهر تویبلیتز (به آلمانی: Teublitz) در ایالت بایرن در کشور آلمان واقع شده‌است.
اندمول

| 0 | 1 |
| --- | --- |
نوع: شرکت تابعه
صنعت: برنامه تلویزیونی توزیع‌کننده فیلم
بنا نهاده: ۱۹۹۵؛ ۳۰ سال پیش (۱۹۹۵-خطا: زمان نامعتبر}})
دفتر مرکزی: آمستردام، هلند
مالک: بانیجی
وبگاه: endemolshinegroup.com
اندمول (انگلیسی: Endemol) شرکت رسانه‌ای هلندی است، که در سال ۱۹۹۵ تأسیس شد.
تل یوکنعام

| 0 | 1 |
| --- | --- |
תֵּל יָקְנְעָם: תֵּל יָקְנְעָם
Tel YokneamShown in Israelنمایش نقشه اسرائیلTel YokneamTel Yokneam (مدیترانه شرقی)نمایش نقشه مدیترانه شرقی: Tel YokneamShown in Israelنمایش نقشه اسرائیلTel YokneamTel Yokneam (مدیترانه شرقی)نمایش نقشه مدیترانه شرقی
موقعیت:  اسرائیل
منطقه: مرج ابن عامر، اسرائیل
مختصات: ۳۲°۳۹′۵۱″ شمالی ۳۵°۰۶′۶٫۳″ شرقی﻿ / ﻿۳۲٫۶۶۴۱۷°شمالی ۳۵٫۱۰۱۷۵۰°شرقی﻿ / 32.66417; 35.101750
نوع: تل
محدوده: 10 acres (20 with slopes)
ارتفاع: ۶۰ متر (۲۰۰ فوت)
تاریخ: تاریخ
ساخته‌شده: حدود ۲۰۰۰ قبل از میلاد
رهاشده: دوره عثمانی
دوره‌ها: مس‌سنگی، عصر برنز، عصر آهن، ایرانی، هلنی، رومی، بیزانسی، صدراسلام، صلیبی، مملوک، عثمانی
تل یوکنعام (عبری: תֵּל יָקְנְעָם‎) که با عنوان عربی تل قامون نیز شناخته می‌شود، ناحیه باستانی میان شهر یقنعم و یوکنعام موشافا است که قدمت آن به ۲۰۰۰ سال قبل از میلاد بازمی‌گردد. نخستین اشاره به این ناحیه به دوره مصر باستان و عصر توتمس سوم بازمی‌گردد و در تنخ نیز بدان اشاره شده‌است که از یوشع بن نون شکست خورد و محل زندگی طایفه لوی شد. در عهده روم نیز بدان دوبار اشاره شده‌است و در عصر جنگ‌های صلیبی که این ناحیه با نام قیمون (Caymont) شناخته می‌شد، یکی از واسال‌های پادشاهی اورشلیم بود.
رویکرد چندرشته‌ای

رویکرد چندرشته‌ای (به انگلیسی: Multidisciplinary approach) شامل طرح‌ریزی مناسب رشته‌های چندگانه برای بازتعریف مشکل یا موضوع در خارج از مرزهای عادی و رسیدن به راه‌حل بر اساس درک جدیدی از موقعیت‌های پیچیده برای کمک حل آن‌است. یکی از مواردی که در آن از این روش به‌طور گسترده‌ای استفاده می‌شود کاربرد آن در مراقبت‌های بهداشتی است که در آن اغلب از یک تیم چند رشته‌ای با هدف رسیدگی به نیازهای بالینی و پرستاری مردم استفاده می‌شود.
تاریخچه

از دیدگاه تاریخی، نخستین استفادهٔ عملی از رویکرد چند رشته‌ای در طول جنگ جهانی دوم؛ توسط آنچه که به عنوان «مجتمع نظامی صنعتی» شناخته می‌شد، بود. به خصوص، شرکت هواپیمایی لاکهید عملیات ویژهٔ خود با نام مستعار «اسکون وورکز-۱۹۴۳» (Skunk Works-1943) به منظور ساخت هواپیمای جنگنده لاکهید پی-۸۰ شوتینگ استار (XP-80) را در ۱۴۳ روز ایجاد کرد.
در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰، رویکرد چند رشته‌ای در بریتانیا توسط معماران، مهندسان و کمیته‌های اندازه‌گیری به کار گرفته شد. آن‌ها با همکاری در پروژه‌های ساختمانی عمدهٔ دولتی مشغول به کار بودند و همراه با برنامه ریزان، جامعه شناسان، جغرافی‌دانان و اقتصاددانان در خارج از کشور، منطقه‌ای و شهری، پروژه‌ها را برنامه‌ریزی و انجام دادند.
در ایران دانشگاه تهران و علوم پزشکی تهران آغازگر آموزش دو رشته ای در کشور بود که که در دهه هفتاد شمسی توسط علیرضا مشاقی و همکاران بنیان نهاده شد و منجر به قانون تحصیلات همزمان در سطح ملی شد.
اسحاق‌آباد (زبرخان)

| اسحاق‌آباد ساقاباد | اسحاق‌آباد ساقاباد |
| --- | --- |
کشور:  ایران
استان: خراسان رضوی
شهرستان: زبرخان
بخش: اسحاق‌آباد
مردم: مردم
جمعیت: ۴٬۲۸۸ نفر(۱۳۹۵)
رشد جمعیت: ۳٪+ (۵سال)
اطلاعات شهری: اطلاعات شهری
پیش‌شمارهٔ تلفن: ۰۵۱۴۳۲۸
کد آماری: ۲۹۸۷
  اسحاق‌آباد  روی نقشه ایران ۳۶°۰۱′۴۵″شمالی ۵۹°۰۰′۲۸″شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۰۲۹۱۶۷°شمالی ۵۹٫۰۰۷۷۷۸°شرقی﻿ / 36.029167; 59.007778   :   اسحاق‌آباد  روی نقشه ایران ۳۶°۰۱′۴۵″شمالی ۵۹°۰۰′۲۸″شرقی﻿ / ﻿۳۶٫۰۲۹۱۶۷°شمالی ۵۹٫۰۰۷۷۷۸°شرقی﻿ / 36.029167; 59.007778   
 :  
اسحاق‌آباد یا اسحق‌آباد(در گویش محلی ساقاباد)  یا شهر ادیبان، شهری در بخش اسحاق‌آباد شهرستان زبرخان استان خراسان رضوی ایران است. فاصله این شهر تا شهر قدمگاه حدود ۱۲ کیلومتر و تا نیشابور ۲۰ کیلومتر است.
مراسم عزاداری روز عاشورای اسحاق آباد با حضور هزاران نفر از عاشقان حسینی و با پخت ۷۰ دیگ حلیم برگزار میگردد، پیشینه این مراسم در اسحاق‌آباد بیش از ۳ قرن است.
جمعیت

در سرشماری سال ۱۳۹۵، جمعیت شهر اسحاق‌آباد ۶۲۸۸ نفر در ۱۴۱۲ خانوار بوده‌است.
با توجه به تغییرات جمعیتی حدفاصل سال‌های ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۵، رشد جمعیت شهر ۱/۲ درصد می‌باشد.
نسبت جمعیت مرد به زن در سال ۱۳۹۵، ۱۰۴ به ۱۰۰ است.
| جمعیت تاریخی> سال | جمعیت تاریخی> جمعیت | جمعیت تاریخی> ±% |
| --- | --- | --- |
| ۱۳۸۵ | ۳٬۸۱۰ | —     |
| ۱۳۹۰ | ۴٬۱۴۹ | ۸٫۹٪+ |
| ۱۳۹۵ | ۴٬۲۸۸ | ۳٫۴٪+ |