آئروسپاسیال اس‌آ ۳۲۱ سوپر فرلون

| SA 321 Super Frelon | SA 321 Super Frelon |
| --- | --- |
: 
آئروسپاسیال اس‌آ ۳۲۱ سوپر فرلون نیروی دریایی فرانسه: آئروسپاسیال اس‌آ ۳۲۱ سوپر فرلون نیروی دریایی فرانسه
کاربری: هواگرد ترابری نظامی
کشور سازنده: فرانسه
تولیدکننده: سود-اویاسیون آئروسپاسیال
نخستین پرواز: ۷ دسامبر ۱۹۶۲
معرفی‌شده در: ۱۹۶۶
وضعیت: در حال خدمت در نیروی دریایی ارتش آزادی‌بخش خلق
کاربر اصلی: نیروی دریایی فرانسه نیروی هوایی ارتش آزادی‌بخش خلق نیروی هوایی آفریقای جنوبی نیروی هوایی عراق
ساخته‌شده: ۱۹۶۲-۱۹۸۱
تعداد ساخته‌شده: ۱۱۰[نیازمند منبع]
توسعه‌یافته از: SNCASE SE.3200 Frelon
توسعه‌یافته به: Avicopter AC313
آئروسپاسیال اس‌آ ۳۲۱ سوپر فرلون (به فرانسوی: Aérospatiale SA 321 Super Frelon)  یک بالگرد سه‌موتورهٔ ترابری سنگین‌وزن فرانسوی است که در ابتدا در سال ۱۹۶۲ به پرواز درآمد و در سال ۱۹۶۶ به‌طور رسمی وارد خدمت نیروی دریایی فرانسه شد. این بالگرد در مدل‌های مختلفی از جمله ضدزیردریایی و ضد کشتی طراحی و ساخته شد و به یکی از ابزارهای مهم در عملیات‌های دریایی و نظامی کشورهای مختلف تبدیل گردید. سوپر فرلون توسط نیروهای مسلح کشورهای ایران، عراق، آفریقای جنوبی، سوریه، لیبی، اسرائیل و جمهوری خلق چین خریداری شد و در نبردهایی چون جنگ شش‌روزه، جنگ یوم کیپور، جنگ داخلی لبنان، جنگ ایران و عراق، جنگ خلیج فارس ۱۹۹۱ و جنگ مرزی آفریقای جنوبی و آنگولا مورد استفاده قرار گرفت.
آئروسپاسیال سوپر فرلون ابتدا در شرکت هوانوردی سود طراحی شد که بعدها با ادغام در شرکت نورد، شرکت آئروسپاسیال را بنیان نهاد. طراحی این بالگرد بر مبنای مدل قبلی این شرکت، یعنی SNCASE SE.3200 Frelon آغاز گردید. برای تقویت ویژگی‌های این بالگرد، قراردادی با شرکت آمریکایی سیکورسکی به منظور طراحی یک پروانه اصلی شش‌پره و پروانهٔ دم پنج‌پره و همچنین قراردادی با شرکت ایتالیایی فیات برای طراحی سامانه انتقال قدرت جدید بسته شد.
ویژگی‌های فنی و طراحی سوپر فرلون، به ویژه ساختار سه‌موتوره آن، از جمله دلایل اصلی موفقیت این بالگرد در مأموریت‌های سنگین و پیچیده است. قدرت سه موتور این بالگرد توانایی حمل بارهای سنگین و انجام عملیات در شرایط جوی و محیطی دشوار را برای آن فراهم کرده است. این ویژگی‌ها موجب می‌شود که سوپر فرلون به‌ویژه برای عملیات‌های دریایی و نظامی که نیازمند توانایی حمل‌ونقل سنگین و سرعت بالا هستند، ایده‌آل باشد.
مدل‌های ضدزیردریایی و ضدکشتی سوپر فرلون معمولاً به رادار ناوبری و جستجوی سطحی ORB-42، دستگاه سونار عمقی، طناب نجات ۵۰ متری، دوربین دید در شب و علامت‌گذار لیزری مجهز می‌شوند و قابلیت سوخت‌گیری هوایی  نیز دارند. این بالگردها همچنین به توپ مسلسل ۲۰ میلی‌متری و چهار اژدر برای ماموریت‌های ضد زیردریایی یا دو موشک اگزوسه برای ماموریت‌های ضدکشتی مسلح هستند، که آن‌ها را به یک ابزار چندمنظوره و مؤثر در عملیات‌های نظامی مختلف تبدیل می‌کند.
در سال‌های ۱۹۷۷ تا ۱۹۷۸، جمهوری خلق چین سیزده فروند از این بالگرد را در دو مدل ضدزیردریایی و جستجو و نجات خریداری کرد و از دهه ۱۹۹۰ تولید داخلی آن را با نام زد-۸ آغاز نمود. این بالگردها همچنان در نیروی هوادریای چین فعال هستند و علاوه بر ماموریت‌های ضدزیردریایی و جستجو و نجات، برای حمل‌ونقل تدارکات و انتقال تفنگداران دریایی از کشتی به ساحل نیز استفاده می‌شوند. چینی‌ها همچنین یک مدل غیرنظامی از سوپر فرلون با نام اویکوپتر آسی۳۱۳ طراحی کرده‌اند که قادر به حمل ۲۷ مسافر یا ۱۳.۸ تن بار است و برای مصارف تجاری و خدماتی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
آئروسپاسیال سوپر فرلون، با طراحی منحصربه‌فرد و قابلیت‌های گسترده‌ای که دارد، در طول دهه‌ها، یکی از بالگردهای برجسته در ناوگان هوانوردی دریایی و نظامی کشورهای مختلف بوده است. باوجود این که با گذشت زمان برخی از مدل‌های جدیدتر به‌ویژه در زمینه فناوری‌های پیشرفته‌تر وارد عرصه شدند، اما سوپر فرلون همچنان به عنوان یک بالگرد قابل‌اعتماد و با ویژگی‌های خاص خود در عملیات‌های ویژه و نظامی نقش‌آفرینی کرده است.