stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
تنگ طه
موقعیت جغرافیایی و تاریخچه

روستای تنگ طه یکی از روستاهای شهرستان داراب فارس است که قدمت آن به حدود ۷۰ سال پیش می‌رسد و در ۴۰ کیلومتری شهر داراب و به مختصات ۲۸ درجه و ۳۲ دقیقهٔ شمالی و ۵۴ درجه و ۴۶ دقیقهٔ شرقی واقع است. از لحاظ طبیعی این روستا به صورت یک دشت نسبتاً هموار است که با دو رودخانهٔ فصلی که از وسط آن می‌گذرد به سه قسمت تقسیم شده است. این دو رودخانه در تغذیهٔ آب‌های زیرزمینی روستای تنگ طه و روستاهای پایین‌دست نظیر فتح‌آباد و جنت‌شهر و دیگر روستاها نقش مهمی دارد و برای جلوگیری از جاری شدن سیل و هدر رفتن آب بر روی هردو رودخانه سدهای خاکی مخزنی ایجاد نموده‌اند که اگر در طول سال ۲ تا ۳ بار از آب پر گردند روستاهای پایین‌دست از نظر آب مورد نیاز تغذیه می‌گردند. در سه طرف آن تپّه‌هایی قرار گرفته و یک طرف آن به دشت وسیع قلعه بیابان وصل است. اقلیم تنگ طه نسبتاً معتدل است. در زمستان‌ها دمای هوا به ندرت به زیر صفر می‌رسد. مردم این روستا از حدود ۷۰ سال پیش از روستای تاریخی نوایگان برای کشاورزی به این مکان آمده‌اند. ابتدا شخصی به نام شیخ حسین انصاری در این مکان شروع به کشاورزی نمود و بعدها با تشویق عدهٔ دیگری نیز به اینجا آمدند و با حفر چاه‌های متعدد باعث رونق کشاورزی و دامداری در این مکان گشتند. در ابتدا مردم به دلیل نبود امکانات و کمی جمعیت و نبود درآمد کافی با مشکلات فراوانی روبه‌رو بودند اما با گذشت زمان و به برنشستن درختان آن‌ها که عمدتاً انار بود، وضع مردم بهتر شد و با پیشرفت کشاورزی افراد مختلفی از روستاهای اطراف برای کار به این روستا آمدند به‌طوری‌که اکنون جمعیت افراد غیر بومی که برای کار به روستا آمده‌اند از جمعیت بومی بیشتر است؛ و در فصل کار جمعیت این روستا تا ده برابر افزایش پیدا می‌کند. جمعیت بومی این روستا حدوداً ۴۰۰ نفر است.
نگارخانه

پاییز روستای تنگ طه
شکوفهٔ انار
انار سرخ تنگ طه
انار شهوار تنگ طه
باغ انار تنگ طه در پاییز
گل ختمی
گل رز قرمز
باغ انار در زمستان
بخش خیسلافیچسکی

مکان
| Khislavichsky District Хиславичский район | Khislavichsky District Хиславичский район |
| --- | --- |
بخش: بخش
  پرچمنشان:   پرچمنشان
موقعیت بخش خیسلافیچسکی در نقشه: موقعیت بخش خیسلافیچسکی در نقشه
مختصات: ۵۴°۱۱′ شمالی ۳۲°۰۹′ شرقی﻿ / ﻿۵۴٫۱۸۳°شمالی ۳۲٫۱۵۰°شرقی﻿ / 54.183; 32.150: مختصات: ۵۴°۱۱′ شمالی ۳۲°۰۹′ شرقی﻿ / ﻿۵۴٫۱۸۳°شمالی ۳۲٫۱۵۰°شرقی﻿ / 54.183; 32.150
واحد فدرال: استان اسمولنسک
بنیان‌گذاری: 1928
مرکز: خیسلاویچی
مساحت: مساحت
 • مجموع: ۱٬۱۶۱٫۰۰ کیلومتر مربع (۴۴۸٫۲۶ مایل مربع)
جمعیت (سرشماری ۲۰۱۰): جمعیت (سرشماری ۲۰۱۰)
 • مجموع: ۹٬۰۷۰
 • تراکم: ۷٫۸/کیلومتر مربع (۲۰/مایل مربع)
 • شهری: ۴۵٫۶%
 • روستایی: ۵۴٫۴%
ساختار اداری: ساختار اداری
 • تقسیمات اداری: 1 سکونتگاه های شهری، 11 سلساویت
 • Inhabited localities: 1 Urban-type settlements، 148 Rural localities
ساختار شهرداری: ساختار شهرداری
 • عضو شهرداری: منطقه شهری خیسلاویچسکی
 • تقسیمات شهرداری: 1 Urban settlements، 11 Rural settlements
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۳ (زمان مسکو )
OKTMO ID: 66652000
وبگاه: http://hislav.admin-smolensk.ru/
بخش خیسلافیچسکی (به لاتین: Khislavichsky District) یک منطقهٔ مسکونی در روسیه است که در استان اسمولنسک واقع شده‌است.
ریاست‌جمهوری جو بایدن

| 0 | 1 |
| --- | --- |
ریاست‌جمهوری بایدن: ریاست‌جمهوری بایدن
۲۰ ژانویه ۲۰۲۱ – ٢٠ ژانویه ٢٠٢۵: ۲۰ ژانویه ۲۰۲۱ – ٢٠ ژانویه ٢٠٢۵
رئیس‌جمهور: جو بایدن
کابینه: مشاهده فهرست
حزب: حزب دموکرات
انتخابات: انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۰
مقر: کاخ سفید
 → دونالد ترامپ (دوره اول) • دونالد ترامپ (دوره دوم) ← :  → دونالد ترامپ (دوره اول) • دونالد ترامپ (دوره دوم) ← 
نشان رئیس‌جمهور: نشان رئیس‌جمهور
وبگاه رسمی: وبگاه رسمی
ریاست‌جمهوری جو بایدن (به انگلیسی: Presidency of Joe Biden) با تحلیف او در ۲۰ ژانویه ۲۰۲۱ به صورت رسمی آغاز شد. بایدن چهل و ششمین رئیس‌جمهور آمریکا بود.
کابینه

| کابینه بایدن> منصب | کابینه بایدن> نام | کابینه بایدن> دوره |
| --- | --- | --- |
 :  
| رئیس‌جمهور  | جو بایدن | ۲۰۲۱– |
| معاون رئیس‌جمهور | کامالا هریس | ۲۰۲۱– |
 :  
| وزیر امور خارجه | آنتونی بلینکن | ۲۰۲۱– |
 :  
| وزیر خزانه‌داری | جنت یلن | ۲۰۲۱– |
 :  
| وزیر دفاع | لوید آستین | ۲۰۲۱– |
 :  
| دادستان کل | مریک گارلند | ۲۰۲۱– |
 :  
| وزیر کشور | دب هالند | ۲۰۲۱– |
 :  
| وزیر کشاورزی | تام ویلسک | ۲۰۲۱– |
 :  
| وزیر بازرگانی | جینا ریموندو | ۲۰۲۱– |
 :  
| وزیر کار | مارتی والش | ۲۰۲۱– |
 :  
| وزیر بهداشت و خدمات انسانی | هاویر بسرا* | ۲۰۲۱– |
 :  
| وزیر آموزش  | میگل کاردونا | ۲۰۲۱– |
 :  
| وزیر مسکن و توسعه شهری | مارسیا فاج* | ۲۰۲۱– |
 :  
| وزیر حمل و نقل | پیت بودجج | ۲۰۲۱– |
 :  
| وزیر انرژی | جنیفر گرنهولم | ۲۰۲۱– |
 :  
| وزیر امور کهنه‌سربازان | دنیس مک‌دونا | ۲۰۲۱– |
 :  
| وزیر امنیت داخلی | الخاندرو مایورکاس | ۲۰۲۱– |
 :  
| رییس ستاد کارکنان | ران کلین | ۲۰۲۱– |
 :  
| مسئولسازمان حفاظت محیط زیست | مایکل ریگن | ۲۰۲۱– |
 :  
| رییس اداره مدیریت و بودجه | Rob Fairweather (کفیل) | ۲۰۲۱– |
 :  
| سفیر ایالات متحده آمریکا در سازمان ملل متحد | لیندا توماس گرینفیلد | ۲۰۲۱– |
 :  
| دفتر نماینده تجاری ایالات متحده آمریکا | کاترین تای | ۲۰۲۱– |
 :  
| اداره‌کننده اطلاعات ملی | ایوریل هینز | ۲۰۲۱– |
 * در انتظار رای اعتماد سنا.:  * در انتظار رای اعتماد سنا.
سیاست خارجی > ایران و روسیه

دولت بایدن نسبت به ارتباط برقرار کردن دوباره با ایران در رابطه با برنامه جامع اقدام مشترک ابراز علاقه کرده‌است. سلف بایدن، رئیس‌جمهور ترامپ، در سال ۲۰۱۸ از این توافق خارج شد، که با واکنش شدید سریع جامعه جهانی مواجه شد. وزیر امور خارجه آنتونی بلینکن اظهار داشت ایالات متحده نسبت به ورود مجدد به توافقنامه مادامی که ایران «پایبندی اکید» نشان دهد علاقه‌مند خواهد بود.
در ۲۵ فوریه ۲۰۲۱، رئیس‌جمهور بایدن دستور حملات هوایی تلافی جویانه به ساختمان‌هایی در سوریه که وزارت دفاع گفت میلیشیای مورد پشتیبانی ایران از آن‌ها برای انجام حملات موشکی به اهداف آمریکایی در عراق استفاده می‌کردند را داد. این عملیات نخستین استفاده از نیروی نظامی توسط دولت بایدن بود.این حملات محکومیت بسیاری از اعضای دمکرات کنگره را به دنبال داشت. سناتور تیم کین از ویرجینیا «توجیه قانونی دولت برای اقدام بدون آمدن به کنگره» را زیر سؤال برد. نماینده رو کانا گفت، «دولت باید از کنگره درخواست اجازه می‌کرد.»
سیاست خارجی > افغانستان

مقالهٔ اصلی: خروج سربازان آمریکایی از افغانستان (۲۰۲۱)
بایدن رسماً خروج سربازان آمریکایی از افغانستان تا ۱۱ سپتامبر ۲۰۲۱ را که پایانی بر طولانی‌ترین جنگ آمریکا است اعلام کرد. بنا به گفته جولین زلیزر استاد دانشگاه پرینستون بایدن به وضوح از زمان حضور خود در ریاست جمهوری اوباما بسیار آموخته‌است و نشان داد که «او یک سیاستمدار است» که برخلاف نظر برخی مرددان در رقابت‌های مقدماتی که فکر می‌کردند او نمی‌فهمد سیاست عوض شده قابلیت یادگیری و تکامل دارد. بنا بر گرفته استیون لیوینگستن روزنامه‌نگار واشینگتن پست، «اوباما به رهبران نظامی که به مشورت می‌دادند خروج نیروها اشتباه خواهد بود گوش داد. بایدن، در عوض، مقام ارشد دولت بود که برای نقش محدودتر نیروهای آمریکایی در افغانستان استدلال می‌کرد. بعدتر، بایدن گفت او می‌توانست از زبان بدن اوباما بفهمد که با ارزیابی او موافق بوده - گرچه نهایتاً آن را رد کرد.»
رئیس جمهور در حال ایراد سخنرانی دربارهٔ افغانستان
بیلی کلمن

| اطلاعات شخصی | اطلاعات شخصی |
| --- | --- |
ملیت: جمهوری ایرلند
زاده: ۸ مهٔ ۱۹۴۷ ‏(۷۷ سال)
رکورد رالی قهرمانی جهان: رکورد رالی قهرمانی جهان
سال‌های فعالیت: ۱۹۷۳–۱۹۷۹، ۱۹۸۵
کمک‌راننده:  دن اوسالیوان  جیم پورتر  مارتین هولمز  رونان مورگان
تیم‌ها: توماس موتور بلک‌پول The Chequered Flag David Sutton Cars Ltd پورشه
رالی‌ها: ۸
برنده رالی: ۰
Podiums: ۰
برنده مرحله: ۰
مجموع امتیازات: ۱۰
اولین رالی: 1973 RAC Rally
آخرین رالی: تور دو کورس ۱۹۸۵ 
رالی قهرمانی بریتانیا: رالی قهرمانی بریتانیا
سال‌های فعالیت: ۱۹۶۸–۱۹۸۷
شروع‌ها: ۵۳
برنده شدن‌ها: ۶
Podiums: ۱۴
بهترین پایان: قهرمانی در ۱۹۷۴
رالی قهرمانی ملی: رالی قهرمانی ملی
سال‌های فعالیت: ۱۹۷۰–۱۹۸۴
شروع‌ها: ۸
برنده شدن‌ها: ۵
Podiums: ۵
 :  
بیلی کلمن (انگلیسی: Billy Coleman؛ زادهٔ ۸ مهٔ ۱۹۴۷) راننده خودروی مسابقه‌ای، و راننده رالی اهل جمهوری ایرلند است.
بیلی کلمن با نام مستعار  (Millstreet Maestro) شناخته میشد، او یکی از موفق ترین رانندگان رالی کشور ایرلند است که در بیست سال مسابقه ، 29 پیروزی کسب کرده است ، او برادر بزرگتر جان کلمن است که فوتبالیست گلی بود.
نقش آکورد

هفت درجهٔ آکورد در دو ماژور همراه با سه‌صدایی آنها و اعداد رومی
نقشِ آکورد یا فونکسیون (فرانسوی: Fonction‎) در موسیقی، اصطلاحی است که برای نشان دادنِ ارتباط آکورد یا درجۀ گام، به مرکزِ تونال یا پایه استفاده می‌شود.
شرح نظری

این درجه‌بندی با الهام از رسالهٔ هارمونی (۱۷۲۲م) اثر ژان فیلیپ رامو آغاز شد (هرچند ممکن است تعریف‌های دیگری در تئوری‌های قبل از آن تاریخ هم وجود داشته باشد). مفهوم هارمونیکِ «نقشِ آکورد»، از تئوری‌های نظام کوک خالص سرچشمه گرفته است و متوجه شدند سه آکورد کاملِ ماژور، که به اندازهٔ پنجم درست از هم فاصله دارند، هفت درجهٔ گام ماژور را در خود جای داده‌اند. آکوردها به ترتیب بدین شرح محاسبه شدند:
(فا، لا، دو) ← (دو، می، سل) ← (سل، سی، ر).
بدین ترتیب این سه آکورد، به‌عنوان درجات اصلی گام مطرح شد و یک آکورد را به‌عنوان پایه (I) در مرکزِ تنال، آکورد دیگر را در بخش بالا به‌عنوان نمایان (V) و آکورد سومی در بین آنها قرار داده شد و به‌عنوان زیرنمایان (IV) درجه‌بندی کردند و با اعداد رومی مشخص ‌شد. بدین ترتیب موقعیت و نقشِ هفت درجهٔ گام، به سه آکورد اصلی (I, IV, V) و چهار آکورد فرعی (II, III, VI, VII) در گام ماژور و مینور تقسیم شدند.
اصطلاحات

جدول زیر مقایسهٔ اسامی درجات و موقعیت آنها را در گام ماژور به زبان فارسی، انگلیسی و اعداد رومی مشخص می‌کند. در این درجه‌بندی، آکورد ماژور با حروف بزرگ و آکورد مینور با حروف کوچک نوشته می‌شود.
| فارسی | اعداد رومی | انگلیسی / تفسیر | انگلیسی / تفسیر |
| --- | --- | --- | --- |
| پایه | I | Tonic | پایه |
| روپایه | ii | Supertonic | گام نسبی زیرنمایان |
| میانی | iii | Mediant | گام نسبی نمایان |
| زیرنمایان | IV | Subdominant | زیر نمایان |
| نمایان | V | Dominant | نمایان |
| رونمایان | vi | Submediant | گام نسبی پایه |
| محسوس | °vii | (Leading (note | آکورد نمایانِ هفتِ ناقص |
حزب توده ایران
اهداف و برنامه‌ها

در اساسنامهٔ این حزب که در مهرماه ۱۳۸۲ به تصویب کنگرهٔ مرکزی رسیده این‌گونه نوشته شده که «هدف نهایی حزب تودهٔ ایران، استقرار سوسیالیسم در ایران است و نخستین گام در راه تحقق این هدف را، برقراری حکومت دموکراتیک می‌داند، که زمینهٔ استقرار آزادی، استقلال، صلح و عدالت اجتماعی را در جامعه فراهم آورد. این در حالی است که این حزب برای زمانی طولانی، شوروی را کشوری سوسیالیستی می‌پنداشت و روابط نزدیکی با حزب کمونیست شوروی داشت،»
ایرج اسکندری در یادداشتی خطاب به نخستین کنگرهٔ حزب در ۱۳ شهریور ۱۳۲۳ در روزنامهٔ رهبر می‌نویسد: «هدف حزب توده متحدکردن توده‌ها، کارگران، دهقانان، تجار، صنعتگران و روشنفکران مترقی است. البته این طبقات از نظر اقتصادی تفاوت دارند؛ مثلاً، در حالی‌که کارگران چیزی غیر از نیروی کار خود ندارند، صنعتگران کنترل ابزار تولیدشان را در دست دارند و دهقانان هم قطعه زمینی دارند یا در آرزوی به دست آوردن آن هستند؛ ولی در ایران معاصر، این اختلاف تحت‌الشعاع مبارزهٔ مشترک علیه امپریالیسم، زمین‌داران غایب، سرمایه‌داران استثمارگر و صاحبان چپاول‌گر صنایع قرار گرفته است. وظیفهٔ ما متحدکردن طبقات استثمار شده و ایجاد حزبی متشکل از توده‌هاست.»
سلسله مراتب رهبری حزب

سلسله مراتب رهبری حزب به ترتیب از بالا به شرح زیر است:
کنگرهٔ حزب و در فاصلهٔ دو کنگره:
هیئت دبیران
دبیر اول
دبیر دوم - مسئول تشکیلات کل
دبیر سوم - دبیر سیاسی و مسئول نامه مردم
مسئول شعبهٔ کل ایدئولوژیک
مسئول روابط عمومی و روابط بین‌الملل
مسئول شعبهٔ اطلاعات
سایر اعضای هیئت دبیران
هیئت سیاسی شامل اعضای هیئت دبیران و سایر اعضای هیئت سیاسی است.
کمیتهٔ مرکزی
اعضای اصلی: شامل اعضای هیئت سیاسی و سایر اعضای اصلی کمیتهٔ مرکزی است.
اعضای مشاور
دههٔ ۲۰ و انحلال

در نخستین انتخابات آزاد پس از سقوط رضاشاه در سال ۱۳۲۱ حزب توانست به موفقیت چشمگیری دست یابد و ۸ نفر از نامزدهای آن در تبریز، اصفهان، گیلان و تهران توانستند به مجلس چهارم راه یابند. در آن مجلس ۸۰ نفری، نمایندگان توده ای توانستند فراکسیون بانفوذی را تشکیل دهند. حزب توده در سال‌های پس از جنگ جهانی دوم که اتحاد شوروی در صحنهٔ بین‌المللی حضور خود را اعلام داشت، توانست به سرعت به عنوان یک حزب منسجم در صحنهٔ سیاست و فرهنگ ایران حضور یابد و در کشمکش با جریان‌های متمایل به بریتانیا و آمریکا این دوران تاریخی را رقم زند. حزب پس از بنیان‌گذاری با استقبال بسیاری روبرو شد و توانست کارگران و دانشجویان و زنان را سازماندهی کند. بسیاری از روشنفکران نیز به سوی حزب جلب شدند. بنیان‌گذاران افرادی نظیر سلیمان اسکندری، ایرج اسکندری، بزرگ علوی، انور خامه‌ای، عبدالصمد کامبخش، احسان طبری، آرداشس آوانسیان، خلیل ملکی، فریدون کشاورز، عبدالحسین نوشین، رضا رادمنش و رضا روستا بودند.
همسویی حزب با شوروی و دفاع آن از کمونیسم (گرایش استالینیستی) موجب خروج برخی مخالفان از صفوف حزب شد و پس از شکست فرقهٔ دموکرات انشعابی در حزب رخ داد و گروهی از روشنفکران به رهبری خلیل ملکی حزب را ترک کردند و بخشی از رهبران حزب به ناچار به خارج از کشور رفتند. محمدرضا شاه پهلوی در بهمن ماه ۱۳۲۷ در دانشگاه تهران مورد سوءقصد قرار گرفت. روایت رسمی این بود که یک متعصب مذهبی وابسته به حزب توده مسئول ترور بوده است.پس از آن دولت حزب توده را منحل اعلام کرد. پس از این اعلان، حزب به فعالیت مخفی روی آورد و بخشی دیگر از رهبران حزب به خارج از کشور رفتند. نورالدین کیانوری در خاطرات خود گفته که توسط یکی از اعضا در جریان قصد فخرایی برای ترور شاه قرار گرفته و ضمن پیگیری ماجرا سیاست حزب و نظر کمیتهٔ مرکزی مبنی بر مغایرت رسیدن به «اهداف انقلاب از راه ترور» را به او اعلام کرده است.
بنا به پژوهش بهمن زبردست که در آن قطعنامه کمیته مرکزی حزب توده ایران، به تاریخ اوّل مارس ۱۹۵۷ برابر با ۱۰ اسفند ۱۳۳۵، دربارهٔ سوءقصد به محمدرضا شاه، بازنشر و در آن دیدگاه رسمی حزب توده دربارهٔ نقش کیانوری در سوءقصد ناصر فخرآرایی به شاه، بررسی شده است، طبق این قطعنامه، کیانوری با وجود اطلاع از ارتباط معاون انتظامات حزب، عبدالله ارگانی، با ناصر فخرآرایی و برنامه‌ریزی او برای سوءقصد به شاه، نه‌فقط وی را مورد توبیخ قرار نمی‌دهد و از عمل باز نمی‌دارد بلکه به بیانات او به‌نحوی سرسری نگریسته و هیئت‌اجرائیه را نیز از این جریان بی‌خبر می‌گذارد. برای همین بی‌انضباطی، کمیتهٔ مرکزی حزب توده، در این قطعنامه، ضمن توبیخ کیانوری و موظف نمودن او به انتقاد از خود، وی را تا زمان جلب اعتماد کمیتهٔ مرکزی، از مشاغل تشکیلاتی در کادر هیئت‌اجرائیه کنار گذاشته و فعالیت‌های حزبی‌اش را به رشته‌های تبلیغی و تدریسی محدود نموده است.
قدرت یافتن حزب در تمامی دههٔ ۱۳۲۰ ادامه یافت و در جریان ملی‌شدن نفت و دولت دکتر مصدق در اوایل دههٔ ۱۳۳۰ حزب توده تبدیل به نیرومندترین، متشکل‌ترین و سازمان یافته‌ترین جریان سیاسی کشور شده بود.
دولت محمد مصدق

با آغاز نهضت ملی‌شدن نفت و نخست‌وزیری دکتر مصدق، حزب تودهٔ به عنوان یکی از بازیگران صحنهٔ سیاسی ایران به مخالفت با دولت مصدق پرداخته و او را عامل انگلیس و آمریکا اعلام می‌کرد. علت اصلی این مخالفت، تقابل سیاست موازنه منفی مصدق با سیاست حزب توده مبنی بر دادن امتیاز نفت شمال به شوروی بود.
با اینحال دکتر مصدق با وجود تمام خراب کاری‌های حزب توده علیه دولتش واقعاً هیچ مبارزهٔ قاطعی علیه حزب توده نداشت.
بعد از قیام ۳۰ تیر و تلاش برای مقید سازی شاه به لزوم اجرای قانون اساسی حزب توده به صورت محدود از این موضوع حمایت کرد. اما هرگز از دولت مصدق و نهضت ملی‌شدن نفت حمایت کامل نکرد.
کودتا

نقشهٔ کودتای ۲۸ مرداد با همکاری بریتانیا و آمریکا طرح شد و پس از چند بار تجدید نظر و مشورت با عناصر اصلی به تصویب رسید؛ ولی در کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ حزب، برخلاف تبلیغات خود در روزهای پیش از آن، نتوانست اقدام مؤثری در مقابله با کودتا کند. پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و تثبیت ایران در حریم نفوذ غرب، سازمان‌های حزبی تحت تعقیب و سرکوب حکومت قرار گرفتند که به بازداشت و شکنجه و اعدام عده‌ای از توده‌ای‌ها منجر شد. پس از کودتا بخش بزرگی از رهبران حزب تا سال ۱۳۳۶ مجبور به ترک ایران شدند، به بلوک شرق گریختند و بسیاری از آنان تا انقلاب ایران نتوانستند به ایران بازگردند.
حزب توده، هر چند هرگونه نقش و حضور در حیات سیاسی قانونی در ایران را از دست داد، مع‌هذا به عنوان یک جریان فکری به موجودیت خود ادامه داد، به‌نحوی که می‌توان فرهنگ لائیک را که در دههٔ ۱۳۴۰ در ایران شکل گرفت برآیند کنش متقابل فرهنگ غربی و مارکسیستی، در سیمای سخنگویان ایرانی آن، ارزیابی کنیم. این تأثیر به ویژه از طریق روشنفکرانی که در دههٔ ۱۳۲۰ در مکتب فکری و مطبوعاتی حزب توده پرورش یافتند در دههٔ ۱۳۴۰، و در نهادهای فرهنگی کشور اعمال شد.
پایگاه طبقاتی حزب توده (دههٔ ۱۳۲۰ و ۱۳۳۰) > در میان اقلیتهای مذهبی

حزب توده به دلیل مخالفت با قوانین شرعی اسلامی که حقوق بیشتری برای مسلمانان نسبت به سایر ادیان قائل بود در بین اقلیتهای مذهبی پرطرفدار بود. علی‌الخصوص یهودیان ایران دارای دید بسیار مثبتی نسبت به حزب توده بودند و این حزب به صورت مشخص با یهودستیزی اسلامی که در بین مردم ایران رایج بود مخالفت می‌کرد. حزب توده تنها حزبی در بین حزبهای ایران بود که با آغوش باز از یهودیان استقبال می‌کرد. همچنین بسیاری از یهودیان ایران جنبش بلشویک در شوروی را جنبشی یهودی می‌دانستند زیرا درصد زیادی از سران حزب بلشویک در روسیه یهودی زاده بودند. در درون کمیته مرکزی حزب توده یک نفر یهودی و در اداره نشریات آن ده نفر نویسنده طراز اول یهودی وجود داشتند. در حوزه‌های دانش آموزی، دانشجویی و حتی کارگری حزب توده بسیاری یهودیان شرکت فعال داشتند. بسیاری از رهبران کنونی و گذشته جامعه یهودیان ایران از اعضای حزب توده بوده‌اند. حزب همچنین توانسته بود برخی از نخبگان ارمنی‌ها و در نهایت صدها تن از افسران نظامی و انتظامی جوان و اهل مطالعه را هم به صفوف خود بکشاند
انشعاب‌ها

در شهریور سال ۱۳۲۳ و اوج فرقه دمکرات آذربایجان و دخالت‌های ارتش سرخ در ایران، اتحاد جماهیر شوروی کافتارادزه را برای جلب نظر دولت ایران در زمینه «انعقاد قرارداد امتیاز نفت شمال ایران» به ایران فرستاد. حزب توده ایران تظاهراتی را در پشتیبانی از شوروی برگزار کرد. احسان طبری در آبان ۱۳۲۳ در مقاله‌ای گفت: «اگر ایران برای شرکت نفت ایران و انگلیس در جنوب ایران امتیازی قائل است، به یقین درست خواهد بود که برای همسایه شمالی -شوروی- هم در شمال کشور چنین امتیازی را در نظر بگیرد و این کار، حفظ موازنه منفی است». این سیاست هم‌سازی و هم‌راهی با سیاست شوروی که نفی منافع و مصالح ملی ایران را هدف قرار داده بود، عده‌ای از کادرهای برجسته حزب توده را به عصیان واداشت و در نتیجه انشعاب اول حزب شکل گرفت.
انشعاب بعدی در حزب توده مصادف شد با درگیری سیاسی و برخورد نظری در میان احزاب برادر اردوگاه سوسیالیست بر سر خط مشی اصلی و استراتژی سیاسی جنبش جهانی کمونیستی که در یک سوی آن در ابتدای امر، چین و کوبا و ویتنام و بسیاری از احزاب رادیکال انقلابی آسیا و آفریقا بودند و در سوی دیگر آن هم حزب کمونیست اتحاد شوری و اقمارش که رهبری حزب توده هم یکی از این احزاب دست‌نشانده و گوش به فرمان مسکو بود که در این جدال کاملاً به آن سمت رفت.
انشعاب سوم بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و شکست سیاست‌های حزب توده به رهبری کیانوری در ایران رخ داد. انشعاب سوم تیر خلاصی بود که به شقیقه سیاسی حزب توده وارد شد و آن زمان بود که گروه کامبخش و کیانوری به کمک سازمان اطلاعاتی شوروی و همراهی غلام یحیی دانشیان و فرقه دموکرات آذربایجان، رهبری حزب را غصب کردند و عناصری مانند ایرج اسکندری را که فرد تجددخواهی بود، نفی و طرد کردند.
سازمان افسری و دوران پس از کودتا

یک سال بعد از کودتا سازمان مخفی حزب در نیروهای مسلح که به سازمان نظامی حزب توده یا سازمان افسری معروف بود، کشف شد و بسیاری از اعضای آن با زندان و شکنجه و اعدام روبرو شدند. با آنکه پس از کودتا با رهبران جبهه ملی با مدارا رفتار شد و بیشتر آن‌ها به زندانهای کمتر از پنج سال محکوم شدند اما رفتار با توده ای خشن و شدیدتر بود. طی چهار سال بعدی که مخفیگاه‌های حزب توده به تدریج کشف می‌شد، نیروهای امنیتی چهل مقام حزبی را اعدام کردند، ۱۴ نفر دیگر را زیر شکنجه کشتند، ۲۰۰ نفر را به حبس ابد محکوم و بیش از ۳۰۰۰ تن از اعضای عادی حزب را دستگیر کردند. از اعضای سازمان نظامی حزب توده می‌توان به محمدعلی عمویی، ابوتراب باقرزاده، عباس حجری، تقی کی‌منش و رضا شلتوکی اشاره کرد که پس از تحمل ۲۵ سال زندان در آستانهٔ انقلاب ۱۳۵۷ آزاد شدند. پلنوم شانزدهم حزب در اسفند ماه ۱۳۵۷ این چهار نفر را به عضویت کمیتهٔ مرکزی حزب انتخاب کرد.
ترورهای انتساب یافته به حزب

در بسیاری از اقداماتی که دستگاه امنیتی ساواک بعد از کودتای ۲۸ مرداد به حزب توده منسوب کرده است ردپای شبکه جاسوسی انگلستان در ایران شبکه بدامن و مظفر بقائی از مجریان کودتای ۲۸ مرداد و همدست شبکه بدامن به چشم می‌خورد. خسرو روزبه در بازجویی‌ها در زندان قزل‌قلعه به ایجاد یک تیم ترور به همراه سروان ابوالحسن عباسی و به قتل محمد مسعود و پنج تن از اعضای حزب توده که مشکوک به فروش اطلاعات حزبی بودند، اعتراف کرد. یکی از این چهار نفر، حسام لنکرانی، فرزند یک روحانی شناخته شده در آذربایجان بوده است. با اینحال روزبه در این اعترافات که به او منتسب شده، بر انجام ترورها، بدون اطلاع دادن به حزب و هنگامی که سازمان نظامی منحل شده و اعضای آن دیگر عضو حزب نبودند، تأکید دارد، این اعترافات در کتابی با نام «کمونیسم در ایران» انعکاس یافته به نظر می‌رسد «سرهنگ علی زیبایی» شکنجه گر معروف ساواک، نگارنده یا صرفاً گردآورنده آن باشد. شکل‌گیری تیم ترور از موضوعات جنجالی و مورد مناقشه بوده است که برخی از اعضای بخش میانه‌رو حزب آن را به بخش تندرو نسبت داده‌اند و به نظر می‌رسد که رهبری حزب از برخی با اطلاع و از برخی دیگر بی‌اطلاع بوده است. گزارشهای متفاوتی در این خصوص از اعضای حزب وجود دارد.
در تبعید

حزب توده هر چند در سال‌های ۱۳۳۲–۱۳۵۷ به عنوان یک نیروی سیاسی علنی و قانونی در ایران حضور نداشت، ولی به عنوان یک جریان فکری در پی‌ریزی شالوده‌های فرهنگ لائیک در ایران نقشی مؤثر ایفا کرد.
در سالهای مهاجرت و استقرار دبیرخانه حزب توده ایران در آلمان شرقی، بنا به نوشتهٔ تحقیقی چارلی و رضا؛ از سازمان افسران حزب توده ایران تا سازمان امنیت آلمان شرقی، نوشته بهمن زبردست در شماره ۱۱۳ فصلنامه نگاه نو، محمد پورهرمزان و امیر شفابخش، از اعضای سابق سازمان افسران حزب توده ایران، با اشتازی همکاری می‌کردند و رویدادهای داخلی حزب را به این سازمان اطلاع می‌دادند.
انقلاب اسلامی

سیاست حزب توده ایران در جهت حمایت از انقلاب ایران و ائتلاف با نیروهای ملی و مذهبی علیه نظام سلطنتی بود. حزب توده شعارهای ضدآمریکایی روح‌الله خمینی و طرفدارانش را وجه مشترک مهمی میان حزب توده و طرفداران خمینی می‌دانست. از نظر برخی، با توجه به اسناد موجود، این حزب توده بود که لفظ لیبرال را به معنای خائن و ضدانقلاب در دهانها انداخت و دولت مهندس بازرگان را نماینده امپریالیسم آمریکا خواند.
صلاحیت رهبران حزب توده ایران مانند کیانوری و محمد علی عمویی و تعدادی دیگر برای انتخابات مجلس اول تأیید شد و این در حالی بود که ایدئولوژی حزب توده از سوی حکومت جدید به کفر تعبیر می‌شد.
علی اکبر هاشمی رفسنجانی در خاطرات خود چندین بار به ملاقات با کیانوری و محمد علی عمویی در منزل شخصی خود اشاره می‌کند.
حزب توده تلاش گسترده‌ای را برای تجهیز نیرو در جامعه آغاز کرد و با موفقیت رو به رو شد. حزب توده که فعالیت خود در جامعه را پس از ۲۵ سال سرکوب حکومت شاه آغاز می‌کرد، با وجود شمار کم کادرها توانست هزاران نفر را در صفوف خود منسجم کند. انتشار ده‌ها نشریه و انبوهی از کتب، فضای جامعه را دگرگون کرد و تأثیرات مهمی را بر جای گذاشت و نسل نوینی را تربیت کرد.
جا افتادن شعارهایی همچون اجرای اصلاحات ارضی، ملی کردن تجارت خارجی، و همچنین بسیاری از دیگر شعارها، ثمره کار معنوی حزب توده در آغاز انقلاب است.
حزب توده در عرصه سازمان‌دهی کارگران توانست فعالیت‌های چشمگیری را انجام دهد. ایجاد سندیکاها و اتحادیه‌های کارگری و آشنایی کارگران با حقوقشان تا آنجا جلو رفت که در دهه ۱۳۶۰، با وجود تلاش‌های وزیر کار وقت، احمد توکلی و حمایت سید روح‌الله خمینی، جمهوری اسلامی نتوانست قانون کار خود را به کارگران تحمیل کند.
مبارزه کارگران حتی پس از یورش جمهوری اسلامی به حزب توده و دستگیری شماری از رهبران جنبش کارگری ادامه یافت و با پس گرفتن قانون کار و بیرون انداختن توکلی از وزارت کار به سر انجام رسید.
سیدعلی خامنه‌ای می‌گوید:
«در یک برهه از زمان و در همان اوایل انقلاب همه چیز در تیول حزب توده بود… چنین حالتی را من و هر کسی در اوایل انقلاب حس می‌کرد که توده‌ای‌ها و جریان چپ، به خصوص حزب توده بر همه چیز مسلط بودند و اصلاً حرکت انقلاب را می‌خواستند منحرف کنند…».
حزب توده، در سال‌های پس از انقلاب، تلاش همه‌جانبه‌ای را برای اتحاد نیروهای سیاسی و ایجاد جبهه متحد خلق سازماندهی کرد. حزب توده معتقد بود که می‌توان با شرکت خمینی و هوادارانش و همچنین سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران و سازمان مجاهدین خلق ایران و حزب دموکرات کردستان جبهه واحد خلق را برای تعمیق دستاوردهای انقلاب پایه‌ریزی کند که این امر محقق نشد.[نیازمند منبع]
«تأکید بیش از حد حزب توده ایران بر سیاست اتحاد با طرفداران خمینی، در برخی موارد، به ایجاد تنش و دشواری در روابط با احزاب و سازمان‌های دیگر منجر شد که از جمله می‌توان از رابطه با حزب دمکرات کردستان نام برد. با یورش نیروهای حاکمیت جدید به کردستان و آغاز درگیری‌های نظامی، خطرات جدی مداخله خارجی و شکست انقلاب در آن مقطع حزب توده ایران را بر آن داشت که از طرفین درگیر بخواهد به برخوردهای نظامی پایان دهند».