معانی نام‌های ایرانی
الف

آبان: نام ایزد آب در دین زرتشتی
آبان‌دخت: همسر دارا (داریوش سوم)، دخترآبان
آبتین: نام پدر فریدون پادشاه پیشدادی
آتوسا: دختر کوروش بزرگ و همسر داریوش بزرگ همچنین دختر اردشیر دوم
آتنا:الهه عشق و مهربانی یونانی
آدنیا: الهه زیبایی‌ها
آذرنوش: نام یکی از پسران اسفندیار است
آذرخش: صاعقه
آذین: تزئین، آرایش، نام فرماندهٔ لشکر بابک خرمدین
آراد: نام فرشته‌ای است موکل بر دین و تدبیر امور و مصالحی که بروز آراد متعلق است، روز بیست وپنجم از هر ماه شمسی که آن را ارد نیز گویند و در این روز نو بریدن و نو پوشیدن را نیک و سفر و نقل و تحویل شوم شمردندی
آراه: نام فرشته موکل روز ۲۱ ازماه پنجم
درآئین زرتشت
آهیل: مرغ انجیرخوار، نامی پسرانه گیلکی
آرتا: پاک و مقدس
آرتمن:نام فرزند داریوش بزرگ و برادر بزرگ خشایارشا است.
آرتمیس: از ایزدان اسطوره‌ای یونان و خدابانوی شکار و ماه و حاصلخیزی، نام یکی از فرماندهان جنگی خشایارشا شاه
آرتیا:پاک و مقدس، نگهبان آتش، انسان فهیم
آرتین: نام هفتمین پادشاه ماد به نقل از پیرنیا پاک و مقدس، پسر
آرزو: در شاهنامه دختر ماهیار گوهرفروش و همسر بهرام گور همچنین نام دختر سرو شاه یمن و همسر سلم پسر فریدون است. کام، مراد، معشوق، امید.
آرش: درخشان، آفتاب، جد بزرگ اشکانیان - پهلوان کمانگیر ایرانی در لشگرمنوچهر
آرشام: بسیار قوی - پدر بزرگ داریوش هخامنشی، نیرومند
آرشان: فرزند اردشیر دوم هخامنشی
آرشیدا: در عرش و ملکوت، نام ترکی، دختر
آرمان: آرزو، خواسته، مراد، خواهش
آرمیلا :نام دختران در ایران باستان شاه خوارزم بکتاش
آرمیتا: آرامش یافته، کلمه‌ای زرتشتی است. الههٔ آتش میترایسم. الههٔ ماه اسفند
آرمین:کی آرمین پسر کیقباد پادشاه پیشدادی
آرنا: نژاد آریایی
آروید: خرد آریایی
آروین: تجربه، آزمایش، آزمون
آریا: آزاده و نجیب، نام فرماندهٔ سپاه ایران در زمان کوروش بزرگ، نام پادشاه ماد
آریا فر: دارنده شکوه آریایی
آریا مهر: دارنده مهر ایران، از سرداران داریوش سوم
آریتا: با فضیلت، پرهیزکار، نام یونانی، دختر
آرین: سفیدپوست آریائی
آزا: سالم - نام کردی و لُری و لَکی
آزاده: نام کنیزی رومی چنگ زن است که بهرام پسر یزدگرد او را خریده بود. بدون وابستگی به تعلقات دنیایی - وارسته
آزرم: شرم، مهر، دوست داشتن، نام دختر خسرو پرویز ساسانی
آزرم‌دخت: پس از پوراندخت به پادشاهی رسید و به مدت چند ماه پادشاه ساسانی بود. دختر همیشه جوان
آزیتا: آزاده
آلندا: از شاهان باستانی، نام گیلکی، پسرانه
آسو: افق، نام کردی، پسر
آسام:عصا (معنای تحت اللفظی آن عصای پیری پدر و مادر)، نام لری، پسر
آفر: آتش - ماه نهم سال شمسی
آفره دخت: دختر آتش - دختری که در ماه آذر به دنیا آمده‌است.
آکام: سرانجام، نام کردی، پسر
آکو: قله کوه، نام کردی، پسر
آگرین: آتشین، نام یک کوهستان در کردستان، نام کردی، دختر
آلا: بیرق، پرچم، (تلفظ با تشدید ل)، نام کردی، دختر و پسر
آلان: نام کوهستانی در کردستان، نام کردی، دختر
آله: دختر مو بور، (تلفظ با تشدید ل)، نام کردی، دختر
آماندا: سزاوار عشق، ریشه نام لاتین، دختر
آمیتیس: شاهزاده خانم ایرانی نوهٔ کیاکساد پادشاه ماد
آناهیتا: نام الههٔ آب
آندیا: فرشتهٔ کوچک، دختر پاک، تششع خورشید، یکی از تمدن‌های عالی آغاز هزاره اول پیش از میلاد در حاشیه رود قزل اوزن، نام همسر بابلی اردشیر شهریار هخامنشی است،
آنیسا: به معنی مانند عشق، ایرانی، نام دختر
آوات: امید و آرزو، نام کردی، دختر و پسر
آوان: نام کوهستانی در کردستان، نام کردی، پسر
آونگ: شبنم نام کردی، دختر
آویسا: به سان آب
آهو: غزال، شاهد، معشوق، فریاد و آواز بلند
آیدا: نامی اروپایی، ترکی، عربی. ترکی:در ماه، اروپایی و عربی: پاداش و هدیه، دختر
آیدان: از ماه، آفریده شده ازماه، زیبا چهره‌ای که از ماه آمده باشد، نام ترکی، دختر
آیسان: مانند ماه، نام ترکی، دختر
آیشن: مهشاد، نام ترکی، دختر
آیلا: هاله اطراف ماه وسایرسیارات، شفق، درخشش، نام ترکی، دختر
آیلار: ماهان، ماه‌ها، مجازا به معنی زیبارو، نام ترکی، دختر
آیناز: مهناز، نام ترکی، دختر
آیلین: هاله ماه، نام ترکی، دختر
اتابک: به معنی پدر بزرگ، نگاهدارنده، نام ترکی، پسر
اتسز: نام ترکی، لاغر و استخوانی، از پادشاهان خوارزم
اختر: ستاره، علم، درفش، فرشتهٔ موکل کرهٔ زمین
اشتاد: مقدس، نام پسرانه گیلکی
افرا: از درختان گیلان، پسرانه گیلکی
ارد: خیر وبرکت، فرشته نگهبان ثروت - نام چند تن از پادشاهان اشکانی
اردشیر: نام پادشاه ساسانی، اردشیر بابکان بنیان‌گذار سلسله ساسانیان
اردوان: پادشاه اشکانی
اردلان: (مرکب از: ارد درستی و راستی و پارسائی + لان مزید مؤخر) - اسم طایفه‌ای از ایلات کرد ایران که در سنندج مسکن دارند. اهالی آن از دیگر طوایف بحسن خلق و جلادت امتیاز دارند.
ارژن: نوعی درخت کوهی نام کردی
ارسو: اشک، نامی گیلکی، دخترانه
ایاز: شبنم، اسمی پسرانه و دخترانه، گیلکی
الیزه: اسم مکانی در رودبار، دخترانه گیلکی
ارژنگ: آرایش، کتاب مانی نقاش، پهلوان تورانی که به دست طوس کشته شد، نام دیوی در شاهنامه
ارسلان: شیر، دلیر و شجاع، نام پادشاه سلجوقی، نام ترکی، پسر
ارسیا :زلال و شفاف مانند اشک چشم-به کسر الف اول - مرکب از ارس (اشک چشم) + یا نسبت
ارشیا: تخت واورنگ پادشاهی
ارغوان: نام درختی با گل و شکوفه‌های سرخ رنگ، نام مغولی، دختر
ارمغان: هدیه، تحقه، سوغات، نام مغولی، دختر
ارنواز:دختر جمشید شاه پیشدادی، نوازش شده اهورا
اروانه: نام گلی کوهی است - نامی‌کردی
استدیریکا: مرد دانشمند
استر: ستاره، برادرزاده مردخای و همسر خشایارشا
اسرین: اشک (زلال)، نام کردی / اورامی/ هورامانی/، دختر
اسفندیار: - پسر گشتاسب که بدست رستم کشته شد، پاک آفریده شده
اشکان: منسوب به اشک، بنیان‌گذار پادشاهی پارت، همانند اشک (پاک و زلال)
اشکبوس: پهلوان دارای جامه کبود رنگ / (اَشک +کَبوس یا (کَبوث)/ «اشک» به معنی «پهلوان» و «کَبوس یا کَبوث» به معنی «رنگ کبود» و در مجموع اَشک کَبوس یا اَشکَبوس -که به سکون کاف نیز خوانده می‌شود- به معنی «پهلوان دارای جامه کبود رنگ» می‌باشد / اشکبوس در شاهنامه نام پهلوان کوشانی است که به کمک افراسیاب آمد، اما به دست رستم کشته شد.
افسانه: داستان، سرگذشت، شهرت یافته
افسون: نام شاعری پارسی گوی در هندوستان در قرن نوزدهم میلادی، سحر و جادو، حیله و تزویر
افشین:سردار ایرانی که بابک خرمدین را دستگیر کرد. با همت
افشار: شریک، رفیق نام ایل نادر شاه
اکوان (آکمین): مردی که همنبرد رستم بود
امید: (به زبان پهلوی امیت) نام پدر آذرپات، آرمان، انتظار، آرزو
امیدا ، نام دختر ، بی پایانی ، سر زنده ای ، سر زندگی
انوش (آنوشا): بی مرگ، استوار و جاوید، دختر مهرداد ششم
انوشروان: دارندهٔ روح جاویدان، لفب خسرو اول پادشاه ساسانی
انوشه: خوش و شاد، آفرین
اورنگ: عقل و کیاست، تخت پادشاهی، نام فرستادهٔ پادشاه کشمیر به یمن
اوژن: شکست دهنده، دشمن برانداز
اوستا: اساس و بنیان، پناه و ملجأ نام کتاب آسمانی زردشت
اهورا: (اهورامزدا) نام خداوند
ایاز:نام غلام ترک سلطان محمود غزنوی، بزرگ و پاینده
ایده: فکر نو
ایران: نام پسر هوشنگ، منسوب به آریا، محل زندگی آریانژادان
ایراندخت: دختر ایران، نام مرکب
ایرج: یاری‌دهندهٔ آریائی‌ها، نام پسر فریدون، پادشاه و پهلوان ایرانی
ایزدیار: نامی در ویس و رامین، فرزند مسعود غزنوی، کسی که خداوند یار اوست
الناز:مایه فخر و ناز ایل و تبار. نامی ترکی برای دختران