stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
طغرل بیک
پیامد مرگ طغرل و تصمیمش دربارهٔ جانشین

طغرل پیش از وفات خویش، فرزند کوچک‌تر چغری بیک که سلیمان نام داشت، را به جانشینی برگزید و با این اقدام خود شخصیتی فاقد اهمیت در خور را که حتی به ندرت مورد گریز منابع قرار گرفته‌بود، نامزد کسب قدرت نمود. اگرچه این واقعیت همچنان مورد توجه بود که اتحاد بخش شرقی و غربی فرمانروایی سلجوقیان، شخصیتی قدرتمند در نقش سلطان سلجوقی را می‌طلبد تا بر آن احاطه داشته‌باشد. حکمرانی یکپارچه و متحد، پیش از این واقعیت نپذیرفته‌بود چرا که عناصر قدرتمندی در سرزمین تحت سلطهٔ سلجوقیان مستقر بودند که با عدم تمایل به تمرکز قدرت در مرکز، از این امر ممانعت به عمل می‌آوردند. این دسته را افراد خاندان سلجوقی تشکیل می‌دادند و ترکمانان که طبیعتی آزاد و فاقد سلسله مراتب و انتظام داشتند، نیز در راستای اقدامات آنان عمل می‌نمودند و هرج و مرج می‌آفریدند. همراه با آنان، باید به بسیاری از سپهسالاران سلجوقی اشاره‌کرد که به اطاعت درآوردنشان منوط به حیات حکومت مرکزی قدرتمندی بود که نیروی نظامی حرفه‌ای و دائمی را تحت فرمان خویش داشته‌باشد. دو تن از همین دسته به نام‌های یاغی بسن و اردم، در قزوین خطبه به نام آلپ‌ارسلان جاری کرده و جانشینی وی را اعلام نمودند. در سمت دیگر، سلیمان در مقام ولیعهدی خویش از حمایت عمیدالملک کندری، وزیر طغرل، برخوردار بود چرا که شخص وزیر ادامهٔ حیات و اقتدار سیاسی خویش را در گرو قدرت‌گیری سلیمان می‌دید و ستارهٔ بختش را با حکومت آلپ‌ارسلان رو به افول می‌یافت چرا که وزیر و ملازم دست‌پرورده‌ای همچون نظام‌الملک در رکاب وی حضور داشت. در جبههٔ مقابل، نظام‌الملک دوراندیش با تمام توان به حمایت از آلپ‌ارسلان و بازی در عرصهٔ قدرت پرداخت. سرانجام آلپ ارسلان با اتکا بر تجربیات زمامداری خویش در خراسان و اندوخته‌های نظامی خویش که به وضوح بر سلیمان برتری داشت، جبههٔ مقابل را سلیمان و عمیدالملک را شامل می‌شد، به قبول شکست و گردن نهان به اقتدارش واداشت. اگرچه گسترش سریع این اقتدار به تمام نواحی فرمانروایی به علت وجود مترصدان فرصتی همچون قتلمش و یارانش که در کوه‌های البرز واقع در جنوب دریای خزر به انتظار نشسته بودند، حیاتی می‌نمودند چرا که این دسته با هدف تسخیر قدرت، خیال یورش بر شهرهای کلیدی همچون ری و قزوین را در سر می‌پروراندند. سرانجام آلپ‌ارسلان پیروز شد و در اثر آن کندری به سراشیبی سقوط افتاد و مدتی پس از دستگیری، با دسیسه‌های خواجه نظام‌الملک به قتل رسید.
منبع‌شناسی

مقالهٔ اصلی: منبع‌شناسی سلجوقیان
برای مطالعه و تحقیق پیرامون حکومت سلجوقیان و سلاطین آن، از منابع متفاوتی می‌توان یاری گرفت که در ادامه ذکر خواهند شد.
منبع‌شناسی > منابع اولیه

این دسته از منابع به مناسبت نزدیکی با موضوع مورد تحقیق، می‌توانند اطلاعات مفید و مهمی به محققان ارائه دهند که به دسته‌های مختلفی نیز تقسیم می‌شوند.
منبع‌شناسی > منابع اولیه > منابع عربی

تاریخ یمینی: ابونصر محمد بن عبدالجبار عتبی در قرن پنجم ه‍.ق به نگارش این کتاب همت گماشت. اطلاعات تاریخی موجود در کتاب معتبر بوده و از منظر تاریخ ترکان نیز حائز اهمیت است. همچنین در آن مطالبی پیرامون دوران ابتدایی سلجوقیان و روابط‌شان با غزنویان آورده شده است. این اثر بعدها در روند ترجمه توسط ناصح جرفادقان، مطالب جدیدی را از مترجم دریافت کرد که در باب پایان یافتن حکومت سلجوقیان در عراق و نزاع‌های آنان با خوارزمشاهیان بوده و اطلاعات مفیدی را در خود دارد.
رساله فی تفضیل الاتراک علی سائر الاجناد و مناقب الحضرت العلیه السلطانیه: این اثر در قرن پنجم ه‍.ق توسط ابن حسول ابوالعلا نگارش یافته است. او از خدمتگزاران طغرل بیک بود و در این اثر مطالبی دربارهٔ دوران آغازین سلجوقیان بیان داشته است و همچنین دارای نظرات مهمی دربارهٔ ترکان است.
منبع‌شناسی > منابع اولیه > منابع فارسی

زین الاخبار: اثری از گردیزی است که در قرن پنجم ه‍.ق به رشتهٔ نگارش درآمده است. محتوای کتاب شامل تاریخ ایران باستان، زندگانی پیامبر به همراه تاریخ اسلام تا سال ۴۲۳ ه‍.ق/۱۰۳۲ م است. از نکات مهم آن، وجود مطالب بسیار مهم پیرامون ترک‌ها، جغرافیای آسیای میانه و هندوستان است. بخش مورد نظر آن نیز، تاریخ خراسان تا سال ۴۳۲ ه‍.ق/۱۰۴۱ م است که در بررسی موضوع مقاله بسیار مورد فایده است زیرا اوایل دوران سلجوقیان را دربرمی‌گیرد.
تاریخ بیهقی: اثری از ابوالفضل محمد بن الحسن بیهقی است که در قرن پنجم ه‍.ق تألیف شده است. در این اثر ۳۰ جلدی، وقایع تا سال ۴۵۱ ه‍.ق/۱۰۵۹ م روایت شده‌اند. مؤلف پیرامون زندگی سلاطین و امورات‌شان، به خصوص سلاطین غزنوی قلم زده و به ارائهٔ اسناد حکومتی نیز پرداخته است. همچنین در این اثر به دولت‌هایی که با غزنویان ارتباط داشته‌اند پرداخته شده است که در رأس آنان سلاجقهٔ بزرگ به چشم می‌خورند و همچنین اطلاعات سودمندی پیرامون دولتمردان سلجوقی می‌توان از کتاب استخراج نمود.
منبع‌شناسی > منابع ثانویه

این دسته از منابع نیز با فاصلهٔ زیادی از دوران مورد نظر به نگارش درآمده‌اند اما می‌توانند حاوی مطالب مفید فایده‌ای در راه بررسی حکومت سلجوقیان باشند.
منبع‌شناسی > منابع ثانویه > منابع ترکی

سلجوقنامه: اثری است که در قرن نهم ه‍.ق توسط علی یازیچی‌زاده به نگارش درآمده است و ترجمه و تلخیصی از کتاب الاوامر العلائیه ابن بی‌بی است. مؤلف کتاب، به ابتدای آن دو فصل با مضمون تاریخ قوم‌شناسانهٔ اغوزها و سلجوقیان بزرگ افزوده است و فصل سوم اختصاص به سلجوقیان آناتولی دارد که از سمت نگارشگر کتاب نیز اطلاعاتی دربارهٔ زمانه‌اش و بیگ‌های آناتولی اضافه شده است. مؤلف همچنین متن اغوزنامهٔ جامع التواریخ رشیدالدین فضل‌الله همدانی را با برگردان به ترکی به همراه سلسله نسب اغوزها به کتابش افزوده و مطالبی پیرامون آنان ارائه کرده است.
دستورنامه: این کتاب تألیف قرن نهم ه‍.ق توسط انوری است. بیش از نیمی از این اثر که در قالب مثنوی نگارش شده، پیرامون امیرنشین آیدین اغوللاری است و به‌ویژه جنگ‌ها و فتوحات غازی عمور بیک را به تصویر کشیده است. اما نکتهٔ حائز اهمیت در اثر این است که قسمتی از آن به سلاجقهٔ ایران، سلغریان، غزنویان، خوارزمشاهیان و مغولان پرداخته است و در این راه از کتاب نظام التواریخ قاضی بیضایی بهرهٔ فراوان برده و همچنین کتاب‌های غرس النعمه و عیون التواریخ محمد بن هلال الصابی در نگارش بخش سلجوقیان بسیار مورد استفاده قرار گرفته‌اند. لازم است ذکر شود که بعضی از اطلاعات بیان‌شده توسط نویسنده در کتاب که از منابع بیزانسی پیرامون حکومت‌های یادشده ذکر شده، در منبع دیگری یافت نمی‌شود.
سلجوق‌نامه: احمد بن محمود امام‌زاده در قرن دهم ه‍.ق به تألیف این اثر همت گماشته است. این اثر زبانی متکلف و شعرگونه دارد و در قالب تاریخ عمومی با بهره‌گیری از تمامی منابع قدیمی تاریخ سلجوقیان، به شرح این حکومت می‌پردازد. اطلاعات این کتاب پیرامون سلجوقیان بزرگ جامع و دقیق است و در زمینهٔ سلاجقهٔ آناتولی مختصر و بی‌اهمیت تألیف شده است.
سید مهدی هاشمی (نماینده مجلس نهم)

| سردار سید مهدی هاشمی | سردار سید مهدی هاشمی |
| --- | --- |
وفاداری: ایران
شاخه نظامی: کمیته انقلاب اسلامیسپاه پاسداران انقلاب اسلامینیروی انتظامی
سال‌های خدمت: ۱۳۸۲–۱۳۵۷
درجه: سرتیپ دوم پاسدار
فرماندهی: مهندسی ناجا
جنگ‌ها و عملیات‌ها: جنگ ایران و عراق (مجروح)
نمایندهٔ مجلس شورای اسلامی: نمایندهٔ مجلس شورای اسلامی
دوره مسئولیت ۷ خرداد ۱۳۹۱ – ۶ خرداد ۱۳۹۵: دوره مسئولیت ۷ خرداد ۱۳۹۱ – ۶ خرداد ۱۳۹۵
حوزه انتخاباتی: تهران، ری، شمیرانات و اسلامشهر
اکثریت: ۳۶۹٬۳۱۷ (٪۳۲٫۷۸)
وزیر کشورسرپرست: وزیر کشورسرپرست
دوره مسئولیت ۲۸ اردیبهشت ۱۳۸۷ – ۱۵ مرداد ۱۳۸۷: دوره مسئولیت ۲۸ اردیبهشت ۱۳۸۷ – ۱۵ مرداد ۱۳۸۷
رئیس‌جمهور: محمود احمدی‌نژاد
پس از: مصطفی پورمحمدی
پیش از: علی کردان
نماینده ویژه رئیس‌جمهوررئیس ستاد تبصره ۱۳: نماینده ویژه رئیس‌جمهوررئیس ستاد تبصره ۱۳
دوره مسئولیت ۱۳ دی ۱۳۸۶ – ۱۱ تیر ۱۳۸۷: دوره مسئولیت ۱۳ دی ۱۳۸۶ – ۱۱ تیر ۱۳۸۷
رئیس‌جمهور: محمود احمدی‌نژاد
پس از: علی‌اکبر محرابیان
پیش از: محمد رویانیان (به عنوان رئیس ستاد مدیریت حمل و نقل و سوخت)
 :  
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
زاده: ۱۳۴۲ ‏(۶۰–۶۱ سال) تهران، ایران
حزب سیاسی: جمعیت جانبازان انقلاب اسلامی (اکنون–۱۳۹۴)جبهه پایداری انقلاب اسلامی (اکنون–۱۳۹۰)جامعه اسلامی مهندسین (اکنون–؟)
دیگر عضویت‌های سیاسی: شبکه راهبردی یاران انقلاب اسلامی (اکنون–۱۴۰۱)جبهه بصیرت و بیداری اسلامی (۱۳۹۱–۱۳۹۰)
تحصیلات: جغرافیای سیاسیمعماری
محل تحصیل: دانشگاه امام حسیندانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی
 :  
سید مهدی هاشمی (زادهٔ ۱۳۴۲ تهران) نظامی و سیاستمدار ایرانی است، که هم‌اکنون به‌عنوان رئیس کمیسیون زیربنایی و تولیدی دبیرخانه مجمع تشخیص مصلحت نظام فعالیت می‌کند. او در دولت نهم برای مدت ۳ ماه از اردیبهشت تا مرداد ۱۳۸۷ سرپرست وزارت کشور بود.
هاشمی فعالیت نظامی را از سال ۱۳۵۷ در کمیته انقلاب اسلامی آغاز کرد و در خلال جنگ ایران و عراق از اعضای سپاه پاسداران بود. او از ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۴ معاون هماهنگی و امور مناطق شهرداری تهران بود، در فاصله سالهای ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۷ به‌عنوان معاون هماهنگی امور عمرانی وزیر کشور فعالیت می‌کرد، در سال ۱۳۸۷ برای مدت ۳ ماه وزیر کشور بود و از ۱۳۸۷ تا ۱۳۸۹ نیز قائم‌مقامی وزارت راه و ترابری را برعهده داشت.
وی از ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۲ رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان بود. هاشمی در دوره نهم مجلس به‌عنوان نماینده تهران در مجلس حضور داشت و از ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۵ رئیس کمیسیون عمران بود. او از ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۲ به‌عنوان نائب‌رئیس کمیسیون زیربنایی و تولیدی دبیرخانه مجمع تشخیص مصلحت نظام فعالیت می‌کرد و از سال ۱۴۰۲ تاکنون نیز ریاست این کمیسیون را برعهده دارد.
زندگی

سیّد مهدی هاشمی در سال ۱۳۴۲ در تهران زاده شد. محمود احمدی‌نژاد در تاریخ ۲۳ مرداد ۱۳۸۴ وی را برای تصدی وزارت رفاه و تأمین اجتماعی به مجلس معرفی کرد، که نتوانست رأی اعتماد نمایندگان مجلس را کسب کند.
وی معاون عمرانی وزارت کشور و رئیس ستاد تبصره ۱۳ نیز شد. در انتخابات ۱۲ اسفند ۱۳۹۰ از حوزه انتخابیه تهران راهی مجلس نهم گردید. او رئیس سابق سازمان نظام مهندسی ساختمان است و ریاست کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی را در دوره‌ای که نماینده مجلس بود بر عهده داشت.
سیدمهدی هاشمی نمایندهٔ دورهٔ نهم مجلس شورای اسلامی و عضو کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی از حوزهٔ انتخابیهٔ تهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر و پردیس در استان تهران بود.
سید مهدی هاشمی همچنین از سال ۱۳۸۶ رئیس فدراسیون تیراندازی بود که پیش از پایان دوره ریاستش و به دلیل ملغی اعلام شدن انتخابات برگزار شده از سوی دیوان عدالت اداری مدیریت فدراسیون تیراندازی را کنار گذاشت و از این سمت برکنار شد.
سید مهدی هاشمی در بهمن ۱۴۰۱ با حکم دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام به عنوان نائب‌رئیس کمیسیون زیربنایی و تولیدی دبیرخانه مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب گردید.
ریاست ستاد سید ابراهیم رئیسی

در جریان انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۹۶ او به‌عنوان رئیس ستاد انتخاباتی سید ابراهیم رئیسی در استان تهران برگزیده شد.
شکایت از عباس آخوندی

در ۷ مهر ۱۳۹۷ عباس آخوندی، وزیر راه و شهرسازی دولت حسن روحانی طی نامه‌ای اعلام کرد که دانشنامهٔ ارائه‌شده از سوی مهدی هاشمی جعلی بوده‌است و دستور داد تمامی حقوقی که بابت مدرک جعلی مهندسی خود دریافت داشته را بازگرداند. او در پاسخ، ضمن رد این اتهامات، اعلام کرد که پیگیر موارد اتهامی در دادگاه خواهد بود. سرانجام درپی شکایت سید مهدی هاشمی، عباس آخوندی با حکم قطعی شعبه ۷۸ دادگاه تجدیدنظر استان تهران به جرم نشر اکاذیب محکوم گردید.
آب‌پخش

| آب‌پخش | آب‌پخش |
| --- | --- |
 از بالا: تصویر هوایی قدیمی از قسمتی از شهر (محله درواهی)، میدان شهرداری که در آن تندیس نخل نصب شده‌است:  از بالا: تصویر هوایی قدیمی از قسمتی از شهر (محله درواهی)، میدان شهرداری که در آن تندیس نخل نصب شده‌است
 نشان‌وارهٔ شهرداری آب‌پخش:  نشان‌وارهٔ شهرداری آب‌پخش
کشور:  ایران
استان: بوشهر
شهرستان: دشتستان
بخش: بخش آب‌پخش
نام(های) دیگر: نگین سبز استان
سال شهرشدن: ۱۳۷۵ 
مردم: مردم
جمعیت: ۱۸٬۹۱۳ نفر
تراکم جمعیت: ۲۷۰۲  نفر بر کیلومتر مربع
جغرافیای طبیعی: جغرافیای طبیعی
مساحت: ۷۰۰ هکتار 
ارتفاع: بین ۲۵ الی ۱۲۰ متر
آب‌وهوا: آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه: ۱۲ (کمینه در سال) تا ۴۶ (بیشینه در سال) درجه سلسیوس
میانگین بارش سالانه: ۳۰۰ میلی‌متر
اطلاعات شهری: اطلاعات شهری
شهردار: محمد جامعی
تأسیس شهرداری: ۱۳۷۵ 
ره‌آورد: خرما و فراورده‌های مربوط ، رطب، خارک، پنیر نخل، حصیر و سایر محصولات بافته شده با برگ نخل، رنگینک، ارده (شیره کنجد)، انواع حلوا، گرده، مشتک و انواع دیگر نان محلی، لگجی و انواع میوه‌های گرمسیری مانند کنار، انجیر، مرکبات، میوه انجیر تیغی و…
پیش‌شمارهٔ تلفن: ۰۷۷
وبگاه: https://www.abpakhshcity.ir
شناسهٔ ملی خودرو:  ایران ۵۸
کد آماری: ۲۳۰۸
  آب‌پخش  روی نقشه ایران ۲۹°۲۱′۴۹″شمالی ۵۱°۰۴′۱۳″شرقی﻿ / ﻿۲۹٫۳۶۳۷۰۶°شمالی ۵۱٫۰۷۰۱۸۰۴°شرقی﻿ / 29.363706; 51.0701804   :   آب‌پخش  روی نقشه ایران ۲۹°۲۱′۴۹″شمالی ۵۱°۰۴′۱۳″شرقی﻿ / ﻿۲۹٫۳۶۳۷۰۶°شمالی ۵۱٫۰۷۰۱۸۰۴°شرقی﻿ / 29.363706; 51.0701804   
 :  
آب‌پخش (آواپرونده:Fa-f-Ab Pakhsh.ogg) شهری در شهرستان دشتستان واقع در استان بوشهر ایران است. این شهر با برازجان (مرکز شهرستان دشتستان) ۱۶ کیلومتر فاصله دارد و در ۶۰ کیلومتری شهر بوشهر قرار گرفته‌است. آب‌پخش دومین شهر بزرگ شهرستان دشتستان (بعد از برازجان) و دهمین شهر بزرگ استان بوشهر است (بزرگتر از دو مرکز شهرستان در استان بوشهر).
علت اصلی نامگذاری این شهر، تقسیم شدن آب در این ناحیه است. از لحاظ جغرافیایی، این شهر در منطقه بیابانی و نیمه بیابانی (اقلیم نیمه‌خشک) قرار دارد اما به دلیل وجود رودخانه شاپور و سد شبانکاره، موقعیت کشاورزی مناسبی در این منطقه به‌وجود آمده‌است. غالب‌ترین نوع کشاورزی در این منطقه نخلداری می‌باشد. سالانه بیش از ۶۰ هزار تن خرما از نخلستان‌های این شهر برداشت می‌شود که روی هم رفته ۳۵٪ خرمای تولیدی استان بوشهر را به خود اختصاص می‌دهد. وجود این باغ‌ها به همراه جویهای آب باعث شده‌است که این شهر به عنوان یکی از قطب‌های گردشگری استان شناخته شود. همچنین آب‌پخش دارای طولانی‌ترین جاده گردشگری نخلستانی در جنوب ایران است. علاوه بر این، آب‌پخش شهر ملی حصیر و کپوبافی ایران است.
تاریخچه > نام‌گذاری

آب‌جوی‌های موجود در باغ‌های این شهر از رودخانهٔ شاهپور سرچشمه می‌گیرند و یک نهر بتنی نیز آب خود را از این رودخانه می‌گیرد و در منطقه تقسیم می‌شود. تقسیم شدن آب کانال در این شهر، علت اصلی نام‌گذاری آب‌پخش است.
تاریخچه > تأسیس

در سال ۱۳۷۵ این شهر با تصویب هیئت وزیران و تأیید رئیس‌جمهور وقت (اکبر هاشمی رفسنجانی) تأسیس شد. در اصل این شهر از ادغام سه روستا به‌وجود آمده‌است که عبارتند از: درواهی، قلایی، و بهرام آباد. گفته شده که چون در محله درواهی یک دربند وجود داشته این نام را بر آن نهاده‌اند. در جای دیگری ذکر شده که این نام برگرفته از یک محل به نام «تنگ دروه» بوده که بنیان‌گذار آن این نام را بر آن گذاشته‌است. در مورد نام محله بهرام آباد گفته شده که نام یکی سلاطین بوده که بر این منطقه حکمرانی می‌کرده‌است و در جای دیگری گفته شده که توسط سه برادر تأسیس شده‌است. در مورد قلایی هم گفته شده که چون یک قلعه در این محل بوده این نام را بر آن نهاده‌اند.
وضعیت طبیعی > جغرافیا

شهر آب‌پخش در شهرستان دشتستان واقع در استان بوشهر ایران است. این شهر دومین شهر بزرگ دشتستان و دهمین شهر بزرگ استان بوشهر است. مساحت شهر آب‌پخش ۷۰۰ هکتار است.
این شهر در ۱۹ کیلومتری شمال غربی شهر برازجان واقع شده و میانگین ارتفاع آن از سطح دریا بین ۲۵ الی ۱۲۰ متر است. فاصله مستقیم و جاده‌ای آب‌پخش تا خلیج فارس ۳۷ کیلومتر و با مزارع پرورش میگو در منطقهٔ حفاظت‌شدهٔ حله نیز ۴۷ کیلومتر فاصله دارد. همچنین کوتاه‌ترین فاصلهٔ جاده‌ای این شهر تا شهر بوشهر ۶۸ کیلومتر، تا شهر شیراز ۲۵۴ کیلومتر و تا تهران ۱٬۰۰۲ کیلومتر است.
آب‌پخش در منطقه ای بیابانی و نیمه بیابانی (اقلیم نیمه‌خشک) قرار گرفته‌است. ارتفاع این منطقه قابل توجه نیست و هرچه از جهت شمال شرق و شرق به طرف غرب و جنوب غرب حرکت کنیم، از ارتفاع آن کاسته می‌شود. به دلیل کمی بارش، طولانی بودن دوره گرما، تبخیر زیاد، آب رودخانه، رایج بودن آبیاری غرقابی، و ضعیف بودن زهکشی؛ خاک این منطقه شور و بسیار قلیایی است. در بعضی مناطق وضع زهکشی خاک بهتر از دیگر نقاط است مانند مناطق مرتفع تر و نزدیک به رودخانه. در این مناطق شوری و قلیایی بودن خاک کم‌تر از دیگر نقاط است. در کنار رودخانه شاپور، آب دائماً نمک و شوری زمین را گرفته و از این مناطق به سمت دریا حمل می‌کند. وجود این رودخانه باعث غنی سازی آب زیرزمینی می‌شود و در بالا نگه داشتن سطح آب‌های زیرزمینی بسیار مؤثر است. منبع این رودخانه شمال شرقی شهرستان کازرون است که با ادغام با آب چشمه ساسان و رودخانه شکستیان به این منطقه سرازیر می‌شود. در ۵ کیلومتری این شهر و بر روی این رودخانه، سد شبانکاره ساخته شده‌است که برای آبیاری باغ‌ها و درختان نخل این شهر و منطقه مورد استفاده قرار می‌گیرد. رود شاپور و سد شبانکاره زیستگاه بسیار خوبی برای آبزیان و پرندگان مهاجر و غیر مهاجر در این محل است.
طبق مطالعه‌ای که برای بررسی میزان لرزه خیزی این منطقه انجام شده، شهر آب‌پخش در منطقه ای با لرزه‌خیزی زیاد قرار دارد.
نقشه پهنه بندی لرزه خیزی بخش آب‌پخش و موقعیت شهر آب‌پخش در آن (میزان لرزه خیزی بر اساس رنگها؛ قرمز پررنگ:خیلی زیاد، قرمز:زیاد، زرد:متوسط، آبی کم رنگ: کم، آبی: بسیار کم)
شهر آب‌پخش روی مدار ۲۹ درجه و ۳۶۳۷۰۶ دقیقه در نیم‌کره شمالی از خط استوا قرار گرفته‌است. همچنین این شهر روی نصف النهار ۵۱ درجه و ۰۷۰۱۸۰۴ دقیقه طول شرقی از نصف‌النهار گرینویچ قرار دارد. در شرق این شهر، شهر سعدآباد، شمال روستای میان‌دشت، و شمال شرقی بیابانی به نام چیتی، غرب و شمال غربی و جنوب غربی نخلستان، جنوب روستای چهاربرج و جنوب شرقی نیز نخلستان قرار دارد. مرز بین بخش و شهر آب‌پخش با بخش سعدآباد و بخش مرکزی دشتستان و بوشهر رودخانه می‌باشد که از جنوب این شهر می‌گذرد.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  | بیابان(به نام چیتی) | روستای میان‌دشت | نخلستان |  |
|  | شهر سعدآباد (شهرستان دشتستان) |  | نخلستان |  |
|  | شهر سعدآباد (شهرستان دشتستان) |    'آب‌پخش'     | نخلستان |  |
|  | شهر سعدآباد (شهرستان دشتستان) |  | نخلستان |  |
|  | نخلستان | روستای چهاربرج | نخلستان |  |
وضعیت طبیعی > طبیعت

در طبیعت آب‌پخش، حیوانات متنوعی همچون چوله(همان تشی یا خارپشت)، و انواع مرغابی وجود دارد که در معرض انقراض می‌باشند. بلبل خرما نیز از پرندگان مشهور بومی این منطقه می‌باشد که به دلیل آواز خوانی زیبا در سراسر کشور طرفداران خاص خود را دارد. از حیوانات موجود در این منطقه می‌توان به چوله (همان تشی یا خارپشت)، جوجه تیغی، گراز، کفتار، جغد، عقاب، شاهین بحری، و روباه نام برد.
علاوه بر درخت نخل، گونه‌های گیاهی دیگر در این منطقه عبارتند از: کنار (سدر)، غرق (استبرق)، لگجی (کبر)، انجیر، کاکتوس، توله (پنیرک)، کاکل، منگک، قاوچندلی(ترشک درشت)، انواع کهور، گز، خیار گرگو (هندوانه ابوجهل)، کنگر، شوت (شوید)، بابونه، بنگو(بارهنگ تخم‌مرغی یا اسفرزه)، کرچک، انواع مرکبات، و موز. به پیشنهاد رسانه مهر میهن، روز ۱۵ اسفند، برابر با روز درخت‌کاری و به دلیل نماد شهر آب‌پخش یعنی باغ‌ها و درخت نخل به نام روز آب‌پخش نامگذاری شده‌است.
وضعیت طبیعی > آب‌وهوا

در فصل‌هایی که هوا شروع به سردی می‌کند، بادها و طوفان مگر در مواردی که قرار است بارندگی رخ بدهد، کاهش پیدا می‌کند؛ به‌طوری که مثلاً به‌صورت میانگین در ماه ژانویه سرعت باد در حالت بیشینه به ۱۰ کیلومتر بر ساعت (kmph) می‌رسد. در فصل‌های گرم مانند ژوئن یا ژوئیه سرعت باد افزایش پیدا می‌کند؛ به‌طوری که مثلاً به‌صورت میانگین در ماه ژوئن یا ژوئیه سرعت باد در حالت بیشینه به ۳۰ کیلومتر بر ساعت می‌رسد. همچنین در فصلهای گرم، غالباً بادها و طوفان‌های شن از ساعت حدوداً ۱ ظهر به بعد شروع و تا حوالی ۶–۷ عصر به پایان می‌رسد. دیده شده که دمای هوا در آب‌پخش به ۵۳ درجه در ژوئن رسیده‌است (در ۶ ژوئن ۲۰۲۱).
| داده‌های اقلیم آب‌پخش (محله درواهی)، بلندی: ۳۰ متر از سطح دریا، ماه مه ۲۰۲۰ تا آوریل ۲۰۲۱> ماه | داده‌های اقلیم آب‌پخش (محله درواهی)، بلندی: ۳۰ متر از سطح دریا، ماه مه ۲۰۲۰ تا آوریل ۲۰۲۱> ژانویه | داده‌های اقلیم آب‌پخش (محله درواهی)، بلندی: ۳۰ متر از سطح دریا، ماه مه ۲۰۲۰ تا آوریل ۲۰۲۱> فوریه | داده‌های اقلیم آب‌پخش (محله درواهی)، بلندی: ۳۰ متر از سطح دریا، ماه مه ۲۰۲۰ تا آوریل ۲۰۲۱> مارس | داده‌های اقلیم آب‌پخش (محله درواهی)، بلندی: ۳۰ متر از سطح دریا، ماه مه ۲۰۲۰ تا آوریل ۲۰۲۱> آوریل | داده‌های اقلیم آب‌پخش (محله درواهی)، بلندی: ۳۰ متر از سطح دریا، ماه مه ۲۰۲۰ تا آوریل ۲۰۲۱> مه | داده‌های اقلیم آب‌پخش (محله درواهی)، بلندی: ۳۰ متر از سطح دریا، ماه مه ۲۰۲۰ تا آوریل ۲۰۲۱> ژوئن | داده‌های اقلیم آب‌پخش (محله درواهی)، بلندی: ۳۰ متر از سطح دریا، ماه مه ۲۰۲۰ تا آوریل ۲۰۲۱> ژوئیه | داده‌های اقلیم آب‌پخش (محله درواهی)، بلندی: ۳۰ متر از سطح دریا، ماه مه ۲۰۲۰ تا آوریل ۲۰۲۱> اوت | داده‌های اقلیم آب‌پخش (محله درواهی)، بلندی: ۳۰ متر از سطح دریا، ماه مه ۲۰۲۰ تا آوریل ۲۰۲۱> سپتامبر | داده‌های اقلیم آب‌پخش (محله درواهی)، بلندی: ۳۰ متر از سطح دریا، ماه مه ۲۰۲۰ تا آوریل ۲۰۲۱> اکتبر | داده‌های اقلیم آب‌پخش (محله درواهی)، بلندی: ۳۰ متر از سطح دریا، ماه مه ۲۰۲۰ تا آوریل ۲۰۲۱> نوامبر | داده‌های اقلیم آب‌پخش (محله درواهی)، بلندی: ۳۰ متر از سطح دریا، ماه مه ۲۰۲۰ تا آوریل ۲۰۲۱> دسامبر | داده‌های اقلیم آب‌پخش (محله درواهی)، بلندی: ۳۰ متر از سطح دریا، ماه مه ۲۰۲۰ تا آوریل ۲۰۲۱> سال |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| میانگین بیش‌ترین °C (°F) | ۲۰  (۶۸) | ۲۳  (۷۳) | ۲۹  (۸۴) | ۳۵  (۹۵) | ۳۹  (۱۰۲) | ۴۵  (۱۱۳) | ۴۶  (۱۱۵) | ۴۴  (۱۱۱) | ۴۲  (۱۰۸) | ۳۵  (۹۵) | ۲۷  (۸۱) | ۲۰  (۶۸) | ۳۳٫۸  (۹۲٫۸) |
| میانگین کم‌ترین °C (°F) | ۱۲  (۵۴) | ۱۳  (۵۵) | ۱۷  (۶۳) | ۲۴  (۷۵) | ۲۷  (۸۱) | ۲۸  (۸۲) | ۳۰  (۸۶) | ۲۸  (۸۲) | ۲۶  (۷۹) | ۱۹  (۶۶) | ۱۸  (۶۴) | ۱۳  (۵۵) | ۲۱٫۳  (۷۰٫۲) |
| بارندگی میلی‌متر (اینچ) | ۳٫۱  (۰٫۱۲) | ۷۳  (۲٫۸۷) | ۱٫۹  (۰٫۰۷) | ۴٫۸  (۰٫۱۹) | ۱٫۲  (۰٫۰۵) | ۰  (۰) | ۱  (۰٫۰۴) | ۰  (۰) | ۰  (۰) | ۰  (۰) | ۳۰٫۶  (۱٫۲) | ۷۳٫۸  (۲٫۹۱) | ۱۸۹٫۴  (۷٫۴۵) |
| میانگین روزهای بارانی  | ۱ | ۷ | ۳ | ۳ | ۲ | ۰ | ۱ | ۰ | ۰ | ۰ | ۸ | ۱۱ | ۳۶ |
| درصد رطوبت | ۴۷ | ۴۹ | ۳۲ | ۲۰ | ۲۲ | ۱۵ | ۲۴ | ۲۳ | ۲۹ | ۳۸ | ۵۷ | ۶۳ | ۳۴٫۹ |
| میانگین روزانه ساعت‌های تابش آفتاب | ۳۱۴ | ۳۰۶ | ۳۶۴ | ۳۴۵ | ۳۶۶ | ۳۶۰ | ۳۷۲ | ۳۷۲ | ۳۶۰ | ۳۷۲ | ۳۲۵ | ۳۳۹ | ۴٬۱۹۵ |
منبع: وب سایت worldweatheronline.com: منبع: وب سایت worldweatheronline.com
مردم > مذهب و اقوام

اغلب مردم شهر آب‌پخش مسلمان و پیرو مذهب شیعه دوازده‌امامی‌اند. تعداد کمی از ساکنان این شهر اهل سنتند. مردم این شهر با مردم کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس مانند کویت، قطر، و امارات متحده عربی هم ارتباط دارند یا به آن‌جا مهاجرت کرده‌اند. ارتباط به گونه‌ای است که قطری‌ها چند سال پیش زمینی در آب‌پخش خریداری و سپس در آن تفرجگاهی احداث کردند. از مجتهدان سرشناس این شهر می‌توان به سید جواد مهدوی مرتضوی اشاره کرد که تحصیل کرده حوزه علمیه نجف بود. وی شاگرد میرزا محمدحسین نائینی، میرزا محمدحسین اصفهانی، و سید محمد کاظم یزدی بوده‌است.
مردم > جمعیت

آب‌پخش بر اساس سرشماری نفوس و مسکن سال ۱۳۴۵ (که شامل سه روستای درواهی، قلایی، و بهرام آباد می‌شود) ۳٬۴۸۱ نفر جمعیت داشته‌است. جمعیت این شهر در سال ۱۳۵۵ به ۴٬۵۷۳ نفر افزایش یافته‌است. بر اساس آمار اعلام شده توسط استانداری بوشهر جمعیت شهر آبپخش ۱۷ هزار و ۲۳۸ نفر اعلام شده و بر اساس آمار ۱۵ هزار و ۴۰۰ نفری آب‌پخش در سال ۸۵ افزایش ۱۵ درصدی جمعیت شهر در مدت ۵ سال را نشان می‌دهد (از سال ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۰). این آمار نشان می‌دهد که شهر آب‌پخش بسیار مهاجرپذیر است. برمبنای آخرین سرشماری که به‌صورت رسمی در سال ۱۳۹۵ انجام شد جمعیت این شهر ۱۸٬۹۱۳ نفر اعلام شد. فشردگی جمعیت این شهر ۲۷ نفر در هکتار اعلام شده‌است.
| مردان | سن | زنان |
| --- | --- | --- |
| ۵۰۲  | ۶۵+ |  ۵۵۰ |
| ۲۳۹  | ۶۰–۶۴ |  ۲۹۱ |
| ۲۸۴  | ۵۵–۵۹ |  ۳۲۸ |
| ۳۳۶  | ۵۰–۵۴ |  ۳۶۷ |
| ۴۸۱  | ۴۵–۴۹ |  ۵۱۱ |
| ۶۳۶  | ۴۰–۴۴ |  ۶۷۸ |
| ۷۸۴  | ۳۵–۳۹ |  ۸۰۲ |
| ۱٬۰۱۲  | ۳۰–۳۴ |  ۹۹۶ |
| ۱٬۰۸۱  | ۲۵–۲۹ |  ۹۵۱ |
| ۸۲۱  | ۲۰–۲۴ |  ۶۷۶ |
| ۷۹۸  | ۱۵–۱۹ |  ۵۷۴ |
| ۷۶۱  | ۱۰–۱۴ |  ۷۵۱ |
| ۹۴۳  | ۵–۹ |  ۸۵۳ |
| ۹۶۸  | ۰–۴ |  ۹۳۹ |
مردم > غذاها

غذاهای تهیه و طبخ شده در آب‌پخش با بوشهر و برازجان خیلی متفاوت نیست. حلوا رنگینک با تزیین خرما، قلیه‌ماهی، للک، مرغ شکم پر همچنین انواع نان و کیک محلی مانند نان نازک، تیرمال، مشتک شکرزده، مشتک کراتی، گرده کنجدی در آب‌پخش تهیه و مورد استفاده قرار می‌گیرد. در فروردین ۱۳۹۵ بزرگترین رنگینک جهان در آب‌پخش تهیه شده و این رکورد در گینس به نام مردم آب‌پخش ثبت شد.
اقتصاد و تأسیسات شهری > تأسیسات آبی

آب جویهای موجود در باغهای این شهر از رودخانهٔ شاهپور سرچشمه می‌گیرد و یک نهر بتنی نیز آب خود را از این رودخانه می‌گیرد و در منطقه تقسیم می‌شود. یکی از آثار کهن و باستانی این شهر که در ۱ کیلومتری شمال آن قرار دارد (در بیابان ذکر شده)، کانال آبرسانی طویل با عرض و عمق بسیار بزرگی به نام «جوقیل» یا «جوقیر» می‌باشد.
اقتصاد و تأسیسات شهری > کشاورزی

این شهر یکی از قطب‌های تولید خرما و نخلداری در کشور است به‌طوری که سالانه بیش از ۶۰ هزار تن خرما در آن برداشت می‌شود که ۳۵٪ خرمای تولیدی استان بوشهر را تشکیل می‌دهد. قبلاً مردم این منطقه و شهر بیشتر تولیدکننده انواع مرکبات بوده‌اند اما از چند دهه پیش مردم این شهر به کشت نخل و تولید خرما روی آورده‌اند و در حال حاضر به یکی از مراکز اصلی تولید، خرید و فروش، نگهداری (سردخانه) و بسته‌بندی خرما و رطب، و دیگر فراورده‌های آن در کشور تبدیل شده‌اند. در قسمت‌های زیادی از زمین‌های آب‌پخش، انواع غلات، هندوانه، انواع خربزه و طالبی به صورت دیم و آبی کاشته می‌شود.
اقتصاد و تأسیسات شهری > ترابری

موقعیت فرودگاه آب‌پخش
آب‌پخش دارای یک فرودگاه کوچک با طول باند حدود ۱ کیلومتر می‌باشد. این فرودگاه بیشتر برای مقاصد کشاورزی مورد استفاده قرار می‌گیرد. طبق نقشه‌ای که از طرف پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی منتشر شده‌است، یک خط ریلی بین بندر ماهشهر و بندر بوشهر در دست مطالعه مقدماتی جهت احداث می‌باشد که ممکن است این خط ریلی از آب‌پخش عبور کند. جاده اصلی استان بوشهر که شمال استان را به جنوب آن متصل می‌کند و به جاده برازجان-گناوه شهرت دارد(جاده ۹۶)، از این شهر عبور می‌کند.
فرهنگ و هنر

در حوزه هنرهای نمایشی در این شهر می‌توان به تعزیه‌خوانی اشاره کرد که در این منطقه اجرا می‌شود. در آب‌پخش نیز همانند دیگر نقاط استان بوشهر سینه‌زنی و نوحه‌خوانی به سبک بوشهری اجرا می‌شود. در این نوع عزاداری، عزاداران به صورت دایره‌های تو در تو و هم‌مرکز که افراد با دست چپ نفر سمت چپ را گرفته‌اند و به سمت راست حرکت می‌کنند. در همین حال با هر گام، با دست راست به سینه می‌زنند و یک نفر به نام نوحه‌خوان در وسط این حلقه‌های جمعیت قرار دارد و نوحه‌خوانی می‌کند. در حین نوحه‌خوانی، عزادارانی که در حال سینه زنی هستند پاسخ می‌دهند یا نوحه را تکرار می‌کنند. از دیگر آداب مردم در ماه محرم حلیم پزی می‌باشد.
موسیقی محلی مردم این شهر مانند سایر نقاط استان بوشهر با نی‌انبان اجرا می‌شود (جهت برپایی مراسمات جشن و شادی). از شاعران بنام این شهر می‌توان ملا محمد نادم (۱۲۲۴ شمسی) را نام برد.
فرهنگ و هنر > صنایع دستی

صنایع دستی ساخته شده از برگ درخت نخل نظیر دمکش، حصیر، زنبیل (نوعی سبد) ، بافتنی‌های نخی و پشمی نظیر گلیم فرش مرغوب که مربوط به گذشته آب‌پخش است و هم‌اکنون در بین محله‌های قدیمی این شهر رواج بیشتری دارد، از جمله مواردی است که در این شهر تهیه و به فروش می‌رسد. همچنین در دی ماه ۱۳۹۹ اعلام شد که آب‌پخش شهر ملی حصیر و کپو بافی ایران شده‌است.