stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
اسکیزوفرنی
تشخیص > معیارها

معیارهای ICD-۱۰ به‌طور معمول در کشورهای اروپایی مورد استفاده قرار می‌گیرند، حال آنکه معیارهای DSM-IV-TR در ایالات متحده آمریکا و دیگر نقاط جهان مورد استفاده قرار می‌گیرند، و در مطالعات پژوهشی متداول هستند. معیارهای ICD-۱۰ تأکید بیشتری بر علائم درجه اول اشنایدری دارند. در عمل، تشابه بین دو سیستم بالا است.
با توجه به نسخه تجدید نظر شده چهارم «راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی» (DSM-IV-TR)، برای تشخیص ابتلا به اسکیزوفرنی، سه معیار مشخص باید در نظر گرفته شود:
علائم مشخصه: دو یا چند مورد زیر، که هر یک برای مدت طولانی در طول یک دوره یک‌ماهه وجود دارند (یا کمتر، در صورتی که علائم صرفه نظر از درمان باشند). اگر توهم‌ها عجیب و غریب (bizarre) تشخیص داده شوند، یا یک صدای آمیخته با صحبت‌های بیمار هم‌زمان با انجام گرفتن اعمال بیمار، یا شنیدن دو یا چند صدا که در حال گفتگو با یکدیگر هستند را توهم شنیداری به‌حساب بیاوریم، تنها همین یک علامت برای تشخیص کافی است. ملاک اختلال در سخن زمانی قابل مشاهده است که به اندازه کافی به‌طور قابل ملاحظه اختلال در ارتباطات شدید باشد.
توهمات
وهم و خیالات
سخنان آشفته، که جلوه‌ای از اختلال در تفکر رسمی است.
رفتار به شدت آشفته (مانند نامناسب لباس پوشیدن، اغلب گریه کردن) یا رفتار جنون جوانی
علائم منفی: تحت تأثیر کم توجهی عاطفی (فقدان یا کمبود در پاسخ عاطفی) قرار گرفتن، عجز گویایی (فقدان یا کمبود در گفتار)، یا نداشتن اختیار و اراده (فقدان یا کمبود انگیزه).
اختلال در عملکرد اجتماعی یا شغلی: برای مدت قابل توجهی از زمان شروع اختلال، یک یا چند منطقه عمده از عملکرد مانند کار، روابط بین فردی، یا مراقبت از خود، به‌طور قابل توجهی پایین‌تر از سطح به دست آمده قبل از شروع اختلال هستند (در صورتیکه اختلال از دوران کودکی یا نوجوانی شروع شده باشد، فرد به سطح مورد انتظار پیشرفت تحصیلی، شغلی یا بین فردی نخواهد رسید).
طول مدت قابل توجه: نشانه‌های مداوم اختلال حداقل به‌مدت ۶ ماه ادامه پیدا می‌کنند، در این دوره ۶ ماهه باید علائم مطابق ملاک تشخیصی A (علائم مرحله فعال) به‌مدت حداقل یکماه (در صورت درمان موفقیت‌آمیز، کوتاه‌تر) وجود داشته باشد و می‌تواند شامل دوره علائم مقدماتی با باقیه‌ای[نیازمند منبع] نیز باشد. طی مرحله مقدماتی یا باقیه‌ای، نشانه‌های اختلال اغلب به‌صورت علائم منفی هستند یا ممکن است دو یا چند علامت از ملاک تشخیصی A به شکل خفیف مشاهده گردد (مثلا باورهای عجیب، تجارب ادراکی غیرعادی).
اگر نشانه‌های اختلال برای بیش از یک ماه ولی کمتر از شش ماه نمایان شوند، تشخیص اختلال حالت اسکیزوفرنی فرم است. علائم روان‌پریشی که کمتر از یک ماه به طول می‌انجامند ممکن است به عنواناختلال روانی کوتاه تشخیص داده شود، و در شرایط مختلف ممکن است به عنوان اختلال روانی غیرقابل تشخیص دسته‌بندی شود. در صورتی که نشانه‌های اختلال خلقی به‌طور قابل ملاحظه‌ای نمایان شوند اسکیزوفرنی قابل تشخیص نیست (گر چه اختلال schizoaffective قابل تشخیص است. برای تشخیص افتراقی اسکیزوافکتیو و اسکیزوفرنی با علائم برجسته خلقی باید علائم خلقی کمتر از کل مدت علائم فعال و باقیمانده بیماری طول کشیده باشد)، یا اگر نشانه‌های اختلال پیش رونده فراگیر نمایان شوند مگر این که هذیان یا توهم برجسته نیز وجود داشته باشند، یا اگر علائم مستقیماً نتیجه فیزیولوژیکی شرایط یا موارد یک پزشک عمومی، مانند سوء استفاده از مواد مخدر یا داروها باشند، اسکیزوفرنی قابل تشخیص نیست.
تشخیص > زیرگروه‌ها

DSM-IV-TR شامل پنج زیرگروه اسکیزوفرنی است، گر چه توصیه می‌شود پیشرفته‌ترین آن یعنی DSM-5 را از طبقه‌بندی جدید مجزا کنیم:
نوع پارانویایی (هذیانی): هذیانها یا توهمات شنیداری نمایان می‌شوند، اما اختلال در تفکر، رفتار آشفته، یا تملق عاطفی نمایان نمی‌شوند. توهمات سرکوب‌گرانه و / یا پرآب و تاب هستند، اما علاوه بر این، آیتم‌های دیگری مانند حسادت، مذهب، یا شکایت جسمانی نیز ممکن است وجود داشته باشند. (DSM code 295.۳/ICD code F20.0)
نوع نامنظم: به نام «اسکیزوفرنی جنون جوانی» موجود در ICD معروفند. جایی که اختلال فکری و عاطفه یکنواخت با هم وجود دارند. (DSM code 295.۱/ICD code F20.1)
نوعی از جنون جوانی: این موضوع ممکن است تقریباً ناشی از بی‌حرکتی یا جلوه‌ای از آشفتگی، حرکات بی‌هدف و بی‌مورد باشد. علائم می‌توانند شامل نداشتن هوشیاری نسبی یا کامل جنون جوانی و انعطاف‌پذیری مومی باشند. (DSM code 295.۲/ICD code F20.2)
نوع نامشخص: علائم روان‌پریشی نمایانند، اما معیاری برای انواع پارانوئید، آشفتگی، یا جنون جوانی دیده نمی‌شود. (DSM code 295.۹/ICD code F20.3)
نوع باقی‌مانده: که در آن علائم مثبت فقط در یک حساسیت پایین نمایانند. (DSM code 295.۶/ICD code F20.5)
ICD-۱۰ دو زیرگروه دیگر را معرفی می‌کند:
افسردگی پس از اسکیزوفرنی: بروز افسردگی پس از یک بیماری اسکیزوفرنی که در آن سطح پایینی از علائم اسکیزوفرنی هنوز هم ممکن است وجود داشته باشند. (ICD code F20.4)
اسکیزوفرنی ساده: گسترش بی‌سر و صدا و پیشرونده علائم شاخص منفی بدون هیچ سابقه‌ای از حالات روانی (ICD code F20.6)
تشخیص > تفاوت

علائم روان‌پریشی ممکن است در بسیاری از اختلال‌های روانی دیگر موجود باشند، از جمله اختلال دوقطبی، اختلال شخصیت مرزی، مسمومیت با مواد مخدر و جنون ناشی از مواد مخدر. توهمات («غیر-عجیب و غریب») نیز اختلال توهم، و برداشت‌های اجتماعی دراختلال اضطراب اجتماعی، اختلال شخصیت گریزی و اختلال شخصیت موجود هستند. اسکیزوفرنی با اختلال وسواس (OCD) همراه است، به‌طور قابل توجه بیشتر از آن است که بتوان به صورت شانسی در مورد آن بحث کرد، گرچه وسواسی که در OCD از توهمات اسکیزوفرنی رخ می‌دهد را به سختی می‌توان تشخیص داد.
بیشتر پزشکان عمومی و اعصاب و روان ممکن است ملزم به رد کردن بیماری‌های پزشکی شوند که ممکن است به ندرت حاصل از علائمی شبیه اسکیزوفرنی روانی، مانند: آشوب و اضطراب متابولیک، عفونت سیستماتیکی، سفلیس، HIV عفونت، صرع، و ضایعات مغز باشند. ممکن است رد کردن هذیان، که می‌تواند نشانه توهمات دیداری، شروع حاد و متغیر سطح هوشیاری، و نشانه بیماری زمینه‌ای باشد، لازم شود. تحقیقات به‌طور کلی به منظور عود کردن تکرار نمی‌شوند مگر اینکه نشانه «طبی» خاصی باشد یا ممکن است عوارض جانبی از دارو ضد جنون وجود داشته باشد.
پیشگیری

در حال حاضر شواهد و مدارک مبتنی بر اثر بخشی مداخلات زودرس برای جلوگیری از اسکیزوفرنی بی‌نتیجه است. حال آن‌که شواهدی وجود دارد که مداخلهٔ زودهنگام در آن‌هایی که با یک فقره بیماری روانی همراه هستند ممکن است در کوتاه‌مدت نتایج بهبودشان را فراهم سازند، پس از پنج سال بهره‌مندی کمی از این اقدامات وجود دارد. تلاش برای جلوگیری از اسکیزوفرنی در مرحله علائم اولیه بیماری مطمئناً سودمند نیست و به همین دلیل از سال ۲۰۰۹ توصیه نمی‌شود. پیشگیری در صورت نبودن نشانه‌های قابل اعتماد بعد از پیشرفت بیماری دشوار است. با این حال، برخی از موارد اسکیزوفرنی می‌تواند به تعویق بیفتد یا احتمالاً با تشویق به پرهیز کردن از مصرف حشیش، به ویژه در میان جوانان می‌تواند به تعویق بیفتد. افراد با سابقه خانوادگی اسکیزوفرنی ممکن است بیشتر در معرض خطر ابتلا به جنون ناشی از حشیش باشند. یک پژوهش نشان داده است که اختلالات روانی ناشی از حشیش در حدود نیمی از موارد پیشرفت شرایط روانی مداوم را به دنبال دارد.
تحقیقات نظری دنباله‌رو استراتژی‌هایی هستند که ممکن است بیماری اسکیزوفرنی را کاهش دهند. به دنبال یک روش برای درک آنچه در سطح ژنتیک و عصبی اتفاق می‌افتد تا یک بیماری به‌حساب بیاید، به‌طوری‌که مداخلات زیست پزشکی می‌توانند گسترده شوند. با این حال، آثار متعدد و متنوع ژنتیکی به هر اندازه که کوچک باشند، تعامل با محیط زیست را با مشکل مواجه می‌کنند. متناوباً، استراتژی‌های بهداشت عمومی می‌توانند عوامل انتخابی اقتصادی و اجتماعی باشند که در گروه‌های خاص به میزان بالایی از اسکیزوفرنی، به عنوان مثال در ارتباط با مهاجرت، قومیت یا فقر، به هم مرتبط هستند. گروه گسترده‌ای از استراتژی‌ها می‌توانند از خدمات مربوط به اطمینان از بارداری سالم و رشد سالم، از جمله در مناطق توسعه روانی مانند شناخت اجتماعی حمایت کنند. با این حال، به اندازه کافی شواهد و مدارکی دال بر اجرای ایده‌هایی که در زمان فعلی وجود دارند، و تعدادی از مسائل گسترده‌تری که مختص اسکیزوفرنی باشند موجود نیست.
مدیریت

درمان اولیه اسکیزوفرنی، مصادف با مصرف داروهای آنتی سایکوتیک است، که اغلب با ترکیبی از حمایت‌های روانی و اجتماعی همراه هستند. بستری شدن در بیمارستان ممکن است برای موارد وخیم یا به‌طور داوطلبانه یا (در صورتی که قانون سلامت روانی به آن اجازه دهد) اجباری صورت پذیرد. بستری شدن طولانی مدت از مان شروع غیر نهادینه کردن در سال‌های دهه ۱۹۵۰ غیرطبیعی است، هرچند هنوز هم اتفاق می‌افتد.ارتباطات خدمات پشتیبانی از جمله سر زدن به مراکز، بازدید توسط اعضای جامعه بهداشت روانی، حامیان اشتغال و پشتیبانی از گروه‌ها، عادی است. برخی از شواهد نشان می‌دهد که ورزش منظم دارای اثرات مثبتی بر سلامت جسمی و روانی افراد مبتلا به اسکیزوفرنی است.
پایه اصلی درمان:
برطرف کردن خواستهٔ فرد در اولویت قرار دارد، رابطهٔ احساسی و پایدار، باور این که کسی او را دوست دارد. اولویت دوم داروهای ضد روانپریشی به همراه مشاوره، آموزش شغلی و توان‌بخشی اجتماعی است. هنوز روشن نیست که داروهای ضد روان‌پریشی معمول یا نامعمول بهتر هستند. در کسانی که با دیگر داروهای ضد روان‌پزشکی بهبود نمی‌یابند، ممکن است کلوزاپین تجویز شود. در شرایط جدی‌تر که خطر برای خود شخص و دیگران وجود دارد، ممکن است بستری شدن در بیمارستان لازم باشد، اگرچه اقامت در بیمارستان در حال حاضر کوتاه‌تر و کمتر از گذشته است.
مدیریت > درمان‌های فناورانه

درمان با TMS
تقریباً بیش از هشت سال است که محققان درمان اختلال اسکیزوفرنیا با TMS به کار می‌برند. این روش بیشتر در مواردی آزمایش شده است که بیماران دارای توهمات مقاوم بوده‌اند ویا به درمان‌های دارویی پاسخ
نمی‌دادند. خاستگاه به‌کارگیری این روش به مطالعاتی برمی گردد که نشان می‌دهند این نوع مداخله جدید در اختلالات خلقی مؤثر است. چندین مطالعه نشان داده‌اند که TMS در قشر پیش پیشانی نیمکره چپ همان اثراتی را تولید می‌کند که داروهای ضدافسردگی ایجاد می‌کنند. افزون بر این، طبق شواهد مختلف، اثربخشی این رویکرد درمانی در اختلالاتی نظیر وسواس فکری- عملی و اختلال استرس پس از سانحه و شیدایی نیز نشان داده شده است.
TMS برای نشانگان منفی اسکیزوفرنیا
نشانگان منفی اسکیزوفرنیا مرتبط با نقص در عمل رد اجرایی است و جزء آن دسته از علایمی است که به داروهای نورولپتیک بسیار کند جواب می‌دهد. همچنین علائم منفی به داروهای ضد روان پریشی نسل اول) نظیر هالوپردول، تریفلوپرازین، کاربافازپن و… (جواب نمی‌دهند علی‌رغم اینکه داروهای ضدروان‌پریشی غیرکلاسیک نیز تا حدی می‌تواند این علائم را کنترل کند ولی اثر واقعی آن‌ها بر چنین علایمی هنوز مبهم و ناشناخته است.
به هر ترتیب با استفاده از (TMS) می‌توان آن نواحی از قشر پیشانی را که در به‌وجود آمدن این علایم نقش داشته‌اند تحریک مغناطیسی نمود.
تصاویر به دست آمده از مغز بیماران اسکیزوفرنیا نشان داده است که در ایجاد علایم منفی، کاهش فعالیت در منطقه قشر مخ نیمکره چپ به چشم می‌خورد.
در واقع منطق زیربنایی درمان از طریق TMS برای علایم منفی اسکیزوفرنیا به این می‌پردازد که چون در این منطقه از کرتکس یک فعالیت پایین را شاهد هستیم لذا تحریک از طریق فرکانس بالا سبب فعالیت نورونی می‌شود.
TMS برای نشانگان مثبت اسکیزوفرنیا
توهم، هذیان، گفتار عجیب و غریب، اختلال در فکر، در زمره علایم مثبت اسکیزوفرنیا محسوب می‌شود. در میان علایم مثبت این بیماری بیش‌ترین مطالعات بر روی توهم به خصوص) شنیداری (انجام شده است.
توهم شنیداری در میان ۵۰–۷۰ درصد از بیماران اسکیزوفرنیا دیده می‌شود. معمولاً درمان‌هایی مبتنی بر دارو به صورت کامل انجام نمی‌شود یا علی‌رغم مصرف دارو بیمار همچنان این تَوَهُم‌ها را دارد. این توهم‌ها می‌تواند سبب پریشانی، ناتوانی کارکرد یا عدم کنترل بر رفتار شود.
اسکیزوفرنیا
در خصوص اثر بخشی rTMS بر علایم اسکیزوفرنیا نیز شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد این شیوه بر علایم منفی و توهمات شنیداری در افراد مبتلا مؤثر است. به‌طور مثال در مقاله‌ای که در سال ۲۰۰۴ ارائه شده، نشان داده شده قریب به اثر مطالعات حاکی از تأثیر rTMS بر بهبود علایم فوق بوده‌اند.
مدیریت > دارو

راه اول برای درمان اختلال روانی مرتبط با اسکیزوفرنی تجویز داروی ضد روان‌پریشی است، که می‌تواند علائم مثبت روان‌پریشی را در حدود ۷–۱۴ روز کاهش دهد. داروهای ضد روان‌پریشی، به هر حال، به میزان قابل توجهی نسبت به بهبود علائم منفی و اختلال در شناخت ضعیف هستند. استفاده درازمدت از این دارو، خطر عود را کاهش می‌دهد.
انتخاب داروی ضد روان‌پریشی برای مصرف بر اساس منافع، خطرها و هزینه‌ها است. جای بحث دارد که کدام دسته بهتر هستند، معمولی یا داروهای ضد روان پریشی نامنظم. در زمانی که داروهای ضد روان‌پریشی معمولی به مقدار کم نسبت به متوسط دفعات و مقدار دوزهای مصرف دارو مورد استفاده قرار می‌گیرند، هر دو دارو به یک اندازه علائم افت یا عود را نشان می‌دهند. در ۴۰–۵۰٪ از افراد خوب جواب می‌دهد، در ۳۰–۴۰٪ از افراد نسبتاً جوابگو است، و در ۲۰٪ از افراد باعث مقاومت در برابر درمان شده است (از بین رفتن علائم، پس از شش هفته با توجه به دو یا سه داروی ضد روان پریشی مختلف به‌طور رضایت‌بخشی پاسخگو است). Clozapine (کلوزاپین) برای کسانی که پاسخ ضعیفی نسبت به داروهای دیگر دارند درمان مؤثری است، اما احتمال عوارض جانبی وخیمی نسبت به agranulocytosis (آگرانولوسیتوز) دارد (کاهش تعداد سلول‌های سفید خون در ۱–۴٪).
توجه داشته باشید که عوارض جانبی داروهای ضد روان‌پریشی معمولی میزان بیشتری از عوارض جانبی اکستراپیرامیدال را به دنبال دارند در حالی که داروهای ضد روان‌پریشی نامنظم افزایش قابل توجه وزن، دیابت و خطر ابتلاء به سندرم متابولیک را به دنبال دارند. حال آن که داروهای ضد روان‌پریشی نامنظم عوارض جانبی اکستراپیرامیدال کمتری دارند که این اختلاف نسبتاً کم هستند. برخی از داروهای ضد روان‌پریشی نامنظم از قبیل quetiapine (کوئتیاپین) و risperidone (ریسپریدون) نسبت به داروهای روان پریشی معمولی perphenazine (پرفنازین) با خطر جدی مرگ همراه هستند، در حالی که clozapine (کلوزاپین) با کمترین خطر مرگ همراه است. هنوز مشخص نیست که آیا داروهای ضد روان‌پریشی جدید شانس ابتلاء به سندرم نورولپتیک بدخیم، که یک اختلال عصبی نادر ولی جدی است را کاهش می‌دهند یا خیر.
برای افرادی که مایل یا قادر به اخذ دارو به‌طور منظم، نیستند، انبار پی‌درپی تدارکات داروهای ضد روان‌پریشی ممکن است به منظور کنترل نظارت مورد استفاده قرار بگیرند. آن‌ها به نسبت زیادی خطر مربوط به داروهای خوراکی را کاهش می‌دهند. هنگامی که در ترکیب با اختلال‌های روانی استفاده می‌شوند، ممکن است پیوسته در درازمدت درمان را بهبود دهد.
مدیریت > روانی اجتماعی

شماری از مداخلات روانی اجتماعی ممکن است در درمان اسکیزوفرنی مفید باشند که عبارتند از: خانواده درمانی، ارتباط درمانی مثبت، اشتغال، بازسازی شناخت، آموزش مهارت درمان شناخت رفتاری (CBT)، مداخلات اقتصادی اعتباری، و مداخلات روانی اجتماعی به منظور مواد مصرفی و کنترل وزن. خانواده درمانی یا آموزشی، که کل سیستم خانواده را نسبت به یک فرد، مخاطب قرار دهد، ممکن است عود شدن بیماری و بستری شدن در بیمارستان را کاهش دهد. شواهد و مدارک مؤثر CBT در مورد کاهش علائم یا جلوگیری از عود کردن بیماری اندک است. هنر یا درام درمانی به خوبی مورد تحقیق قرار نگرفته است.
همه‌گیرشناسی (اپیدمیولوژی)

حد۰٫۳–۰٫۷٪ از افراد در برخی از مراحل زندگی خود یا ۲۴ میلیون نفر در سراسر جهان تا سال ۲۰۱۱ تحت تأثیر اسکیزوفرنی قرار می‌گیرند، اسکیزوفرنی غالباً در مردان ۱٫۴ برابر بیشتر از زنان و به‌طور معمول در مردان زودتر رخ می‌دهد- اوج سن شروع، ۲۰–۲۸ سال برای مردان و ۲۶–۳۲ سال برای زنان است. در بدو دوران کودکی بسیار نادرتر از، بدو میان سالی – کهن‌سالی است. علی‌رغم دانش دریافت‌شده مبنی بر اینکه اسکیزوفرنی با نرخ مشابهی در سراسر جهان رخ می‌دهد، شیوع آن در سراسر جهان متفاوت است.
پیشینه

علایم این بیماری در گذشته‌های دور نیز شناخته شده بود؛ ولی پیشینیان تعبیرهای اسطوره‌ای برای آن داشتند. در گذشته‌ها مردمان قدیم عقاید اسطوره‌ای نسبت به این بیماری داشتند که امروزه این عقاید تغییر زیادی کرده است. در گذشته به روان‌گسیختگی «جنون جوانی» می‌گفتند که امروزه چندان مورد پسند روان‌پزشکان و روان‌شناسان نیست. پیشینیان می‌گفتند دیوانه کسی است که دیو را می‌بیند و مجنون کسی است که جن را می‌بیند. این همان روان‌گسیختگی است. روان‌گسیختگی نوعی از بیماری است که بیمار موجودی را می‌بیند که دیگران نمی‌بینند و مردم به این دلیل که آن موجود مورد ادعا را نمی‌بینند، به فردی که آن موجود را می‌بیند، مجنون یا دیوانه می‌گویند. به این بیماری در قدیم دیوانگی یا جن‌زدگی یا آل‌زدگی می‌گفتند.
در سدهٔ نوزدهم پزشکان این بیماری را به عنوان جنون و دیوانگی محض می‌انگاشتند و در اوسط همین سذه بندیکت اوگوستن مورل برای اولین بار به توصیف این بیماری در کتاب خود پرداخت و از آن به عنوان «توقف ناگهانی تمام قوای روحی» یاد کرد. این بیماری در آن زمان اغلب در دسته هیستری به‌شمار می‌رفت و به آن هیستری گیج و منگ می‌گفتند.
در پایان سدهٔ نوزدهم امیل کرپلین، روان‌پزشک آلمانی، این بیماری را جنون زودرس نامید که به فراگیری این بیماری نزد جوانان و نوجوانان بازمی‌گشت. در نهایت اُیگِن بلویلر، روان‌پزشک سوئیسی، کلمه اسکیزوفرنی را در جهت دفاع از روانکاوی فروید ابداع کرد و به تعریف عوارض این بیماری پرداخت. فروید لفظ پارافرنی را برای این بیماری مناسب تر می‌دانست.
مطالعهٔ بیشتر

پایگاه اطلاع‌رسانی صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران
پایگاه پزشکان بدون مرز
مجله اینترنتی مددکاری اجتماعی ایران
چشمان من در هنگامه ظهور اثر هنرمند آلمانی، آگوست ناترر، که به اسکیزوفرنی مبتلا بود.
جان نش، یک ریاضیدان اهل ایالات متحده و برنده مشترک جایزهٔ نوبل اقتصاد در سال ۱۹۹۴ است، که از اسکیزوفرنی رنج می‌برد. زندگی وی، موضوع فیلم «ذهن زیبا» برنده جایزه اسکار در سال ۲۰۰۱ قرار گرفت.
ریسپریدون به داروی ضد روان پریشی نامنظم معروف است.
سال زندگی تنظیم شده برای ناتوانی برای اسکیزوفرنی در هر ۱۰۰٬۰۰۰ نفر از در سال ۲۰۰۴.




  no data
  ≤ ۱۸۵
  185–197
  197–207
  207–218
  218–229
  229–240


  240–251
  251–262
  262–273
  273–284
  284–295
  ≥ ۲۹۵
پیتر جیسون

| پیتر جیسون | پیتر جیسون |
| --- | --- |
جیسون در ۲۰۰۶: جیسون در ۲۰۰۶
زادهٔ: ۲۲ ژوئیهٔ ۱۹۴۴ هالیوود، لس‌آنجلس، ایالات متحده آمریکا
درگذشت: ۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۵ (۸۰ سال) وست هالیوود، کالیفرنیا، ایالات متحده آمریکا
ملیت: آمریکایی
پیشه: بازیگر
سال‌های فعالیت: ۱۹۶۷–۲۰۲۵
پیتر جیسون (به انگلیسی: Peter Jason؛ زادهٔ ۲۲ ژوئیهٔ ۱۹۴۴ – درگذشتهٔ ۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۵) بازیگر آمریکایی بود.
از جمله فیلم‌هایی که وی در آن‌ها بازی کرده‌است، می‌توان به داغ سرخ، ارواح مریخ، کنگو، مردی که برگشت، هراس از عنکبوت، حرکت مک‌آلیستر، کارمند ماه، میلیون‌ها بروسترس، سقوط کردن و پول کثیف اشاره کرد.
گوئن مک‌کری

| گوئن مک کری | گوئن مک کری |
| --- | --- |
زاده: ۲۱ دسامبر ۱۹۴۳ پنساکولا، فلوریدا، ایالات متحده آمریکا
درگذشته: ۲۱ فوریهٔ ۲۰۲۵ (۸۱ سال)
ژانر: سول ریتم اند بلوز دیسکو
پیشه(ها): خواننده
ساز(ها): آواز
سال‌های فعالیت: ۲۰۱۲–۱۹۶۹
گوئن مک‌کری (به انگلیسی: Gwen McCrae؛ ۲۱ دسامبر ۱۹۴۳ – ۲۱ فوریهٔ ۲۰۲۵) یک خوانندهٔ اهل ایالات متحده آمریکا بود که بیشتر به خاطر ترانهٔ پرطرفدارش «صندلی گهواره‌ای» در سال ۱۹۷۵ شناخته می‌شود.
زندگی‌شخصی

گوئن کوچک‌ترین فرزند از پنج فرزند بود. وی از نوجوانی شروع به اجرا در کلوپ‌های محلی کرد و با گروه‌های محلی مانند لافایت‌ها و ایندیپندنت‌ها آواز خواند. در سال ۱۹۶۳ میلادی با ملوان جوانی به نام جورج مک‌کری آشنا شد و در عرض یک هفته با او ازدواج کرد.
از سال ۱۹۶۳ میلادی، با همسرش جورج، شروع به ضبط کرد. این زوج با شرکت هنری استون قرارداد ضبط کردند. در سال ۱۹۶۷ میلادی، بتی رایت به آنها کمک کرد تا با شرکت ضبط آلستون استون قرارداد امضا کنند.
در ژوئن سال ۲۰۱۲ میلادی، گوئن پس از اجرای روی صحنه در انگلستان، دچار سکتهٔ مغزی شد که منجر به فلج شدن سمت چپ بدن و ناتوانی در راه رفتن وی شد.
آهنگ‌شناسی > آلبوم‌ها

| سال | آلبوم | اوج موقعیت‌های نمودار> ایالات متحده  | اوج موقعیت‌های نمودار> R&B آمریکا  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱۹۷۴ | گوئن مک کری | - | - |  |  |  |
| ۱۹۷۵ | صندلی تکان دهنده | ۱۲۱ | ۱۸ |  |  |  |
| ۱۹۷۵ | با یکدیگر (با جورج مک کری) | - | ۳۳ |  |  |  |
| ۱۹۷۶ | چیزی خیلی درست است | - | - |  |  |  |
| ۱۹۷۸ | بیایید آن را صاف کنیم | - | - |  |  |  |
| ۱۹۷۹ | ملودی زندگی | - | - |  |  |  |
| ۱۹۸۱ | گوئن مک کری | - | ۳۸ |  |  |  |
| ۱۹۸۲ | در راه من | - | - |  |  |  |
| ۱۹۹۶ | خط تلفن روانی | - | - |  |  |  |
| ۱۹۹۷ | دوست پسر دوست دختر | - | - |  |  |  |
| ۱۹۹۹ | هنوز تکان می‌خورد | - | - |  |  |  |
| ۲۰۰۴ | من نگران نیستم | - | - |  |  |  |
| ۲۰۰۶ | در نیو صبح در پاریس زندگی کنید (با Soulpower All-Stars) | - | - |  |  |  |
| ۲۰۰۶ | Gwen McCrae Sings TK | - | - |  |  |  |
«—» نشان‌دهنده نسخه‌هایی است که در نمودار قرار نگرفته‌اند.: «—» نشان‌دهنده نسخه‌هایی است که در نمودار قرار نگرفته‌اند.
آهنگ‌شناسی > تک آهنگها

| سال | مجرد | موقعیت‌های بالای نمودار> پاپ آمریکا | موقعیت‌های بالای نمودار> ایالات متحده R&B  | موقعیت‌های بالای نمودار> رقص ایالات متحده  | موقعیت‌های بالای نمودار> انگلستان  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱۹۷۰ | "مرا پیش ببر" | -. | ۳۲ | -. | -. |
| ۱۹۷۲ | "تو همیشه در ذهنم بودی" | -. | -. | -. | -. |
| ۱۹۷۲ | "رئیس را به ما بسپار" | -. | -. | -. | -. |
| ۱۹۷۳ | "به بخاطر عشق تو | -. | ۱۷ | -. | -. |
| ۱۹۷۳ | "او چیزی ترسناک را حفظ می‌کند" | -. | -. | -. | -. |
| ۱۹۷۴ | "من رو حرکت بده عزیزم" | -. | -. | -. | -. |
| ۱۹۷۴ | " ارزش درد را دارد" | -. | ۶۶ | -. | -. |
| ۱۹۷۵ | "پناه بیمه عشق" | -. | ۱۶ | -. | -. |
| ۱۹۷۵ | "کرسهٔ راکین" | ۹ | ۱ | -. | -. |
| ۱۹۷۵ | "با رقص، رقص، رقص"  (با جورج مک کری)  | -. | -. | -. | -. |
| ۱۹۷۶ | "مخدوش عشق" | -. | ۵۳ | -. | -. |
| ۱۹۷۶ | "درسته، خوب است" | -. | ۷۲ | -. | -. |
| ۱۹۷۶ | "منتخب‌ها با هم یا بازنده‌ها به جدا"  (با جورج مک کری)  | -. | ۴۴ | -. | -. |
| ۱۹۷۸ | "از نو شروع می‌کنم" | -. | -. | -. | -. |
| ۱۹۷۹ | "ملوسیهٔ زندگی" | -. | -. | -. | -. |
| ۱۹۷۹ | "همه این عشق که می‌دهم" | -. | -. | -. | ۶۳ |
| ۱۹۸۱ | "حساسی خوب" | -. | ۲۲ | ۱۵ | ۹۲ |
| ۱۹۸۲ | "آگ را بسوزانید" | -. | ۶۰ | ۵ | -. |
| ۱۹۸۲ | "می‌خواهم با تو باشم" | -. | -. | -. | -. |
| ۱۹۸۴ | "آیا می دانی منظورم چیست؟" | -. | ۸۳ | -. | -. |
| ۱۹۹۳ | "همه این عشق که می‌دهم" (با موسیقی و راز) | -. | -. | -. | ۳۶ |
| ۲۰۰۰ | "باید هر چیزی که می‌خواهم بدست بیارم" | -. | ۹۲ | -. | -. |
" - " به انتشارات که در این منطقه منتشر نشده یا منتشر نشده‌است اشاره دارد.: " - " به انتشارات که در این منطقه منتشر نشده یا منتشر نشده‌است اشاره دارد.
درگذشت

مک‌کری در نهایت در ۲۱ فوریهٔ ۲۰۲۵، در سن ۸۱ سالگی درگذشت.
رضا علی‌پور

| 0 | 1 |
| --- | --- |
رضا علی‌پور در سال ۱۳۹۶: رضا علی‌پور در سال ۱۳۹۶
اطلاعات شخصی: اطلاعات شخصی
نام کامل: رضا علی‌پور
لقب(ها): یوزپلنگ آسیا سریع‌ترین مرد عمودی جهان
ملیت: ایرانی
زاده: ۹ اردیبهشت ۱۳۷۳ (۳۰ سال) شنازند، استان قزوین، ایران
ورزشی: ورزشی
کشور:  ایران
ورزش: سنگ‌نوردی
باشگاه: خانه سنگ‌نوردی قزوین
رضا علی‌پور شنازندی‌فرد (زادهٔ ۹ اردیبهشت ۱۳۷۳ در شنازند) سنگ‌نورد ایرانی است. او قهرمان جهان و دارنده سابق رکورد جهانی سنگ‌نوردی سرعت با ثبت زمان ۵٫۴۸ ثانیه و همچنین دارندهٔ رکورد کنونی سنگ‌نوردی سرعت ایران با ثبت زمان ۴٫۸۴ ثانیه است.
علی‌پور در سال ۱۳۹۲ با ثبت رکورد ۶٫۲۴ ثانیه توانست اولین مدال طلای تاریخ سنگ‌نوردی ایران را در مسابقات قهرمانی جهان کسب کند. او برای نخستین‌بار ایران را در مادهٔ سرعت صاحب سهمیهٔ المپیک کرد و در رقابت رده‌بندی المپیک ۲۰۲۴ پاریس تنها با ۱۴ صدم ثانیه اختلاف با رقیبش ساموئل واتسون آمریکایی به مقام چهارم رسید. علی‌پور در مرحلهٔ نیمه‌نهایی این مسابقات توانست رکورد خود و ایران را به ۴٫۸۴ ثانیه ارتقا دهد.
اوایل زندگی

رضا علی‌پور در ۹ اردیبهشت ۱۳۷۳ در روستا شنازند بخش کوهین در استان قزوین در خانواده‌ای تُرک به دنیا آمده است.
افتخارات

رضا علی‌پور در ۱۰ اردیبهشت ۱۳۹۶ موفق شد با ثبت رکورد ۵ ثانیه و ۵۴ صدم ثانیه عنوان قهرمانی مسابقات سنگ‌نوردی جام‌جهانی نانجینگ چین را از آن خود کند. وی در همه مراحل این مسابقات توانست رکورد کمتر از ۶ ثانیه را ثبت کند و در مرحله نیمه‌نهایی نیز توانست با ثبت زمان ۵ ثانیه و ۴۸ صدم ثانیه رکورد دنیا را که متعلق به دانیل بولدیرف اوکراینی با زمان ۵ ثانیه و ۶۰ صدم ثانیه بود، ۱۲ صدم ثانیه جابه‌جا نماید. او در فینال این رقابت‌ها با ثبت زمان ۵ ثانیه و ۵۴ صدم ثانیه بر سنگ‌نورد روس غلبه کرد و به عنوان قهرمانی دست یافت. پس از بهبود بخشیدن رکورد سرعت سنگ‌نوردی جهان به میزان ۱۲ صدم ثانیه توسط رضا علی‌پور، در بهمن ماه ۱۳۹۶ طی اقدامی از سوی اتحادیه بین‌المللی بازی‌های جهانی و به انتخاب کاربران، ورزشکار برتر سال ۲۰۱۷ از میان برترین ورزش‌کاران شرکت‌کننده در مسابقات ۲۰۱۷ وروتسواف لهستان به رأی‌گیری گذاشته شد؛ که بر این اساس علی‌پور با کسب ۹۰۷۹۰ رأی مردمی به عنوان برترین ورزشکار رشته‌های غیر المپیکی جهان در سال ۲۰۱۷ انتخاب شد. این اتفاق بزرگ برای اولین بار در تاریخ ورزش ایران رخ می‌دهد که برترین ورزشکار رشته‌های غیر المپیکی جهان از کشور ایران انتخاب می‌شود.رضا علی‌پور در جریان برگزاری مسابقات سنگنوردی بازی‌های آسیایی جاکارتا اندونزی ۲۰۱۸ توانست در اولین حضور رشته سنگنوردی در این رقابت‌ها، دهمین مدال طلای ایران و نخستین مدال طلای تاریخ سنگنوردی ایران در بازی‌های آسیایی را کسب کند. براساس رنکینگ اعلام شده از سوی فدراسیون جهانی سنگ‌نوردی؛ رضا علی‌پور با کسب ۳۲۴٫۶۸ امتیاز، بالاتر از باسا از فرانسه و تیموفیف از روسیه به‌عنوان برترین ورزشکار ماده سرعت جهان در سال ۲۰۱۸ انتخاب شد. رضا علی‌پور در نوزدهمین دوره بازی‌های آسیایی ۲۰۲۲ هانگژو چین در رشته سنگ‌نوردی سرعت و با پیروزی برابر حریف چینی در فینال با ثبت زمان ۵ ثانیه و ۳۰۲ هزارم‌ثانیه موفق به کسب مدال طلا شد؛ علی‌پور پیش از این در بازی‌های آسیایی سال ۲۰۱۸ به‌میزبانی کشور اندونزی نیز به مدال طلا رسیده بود.
بازی‌های المپیک ۲۰۲۴ پاریس

علی‌پور در پایان رقابت‌های انتخابی ۲۰۲۴ المپیک، توانست با کسب ۳۵ امتیاز از مسابقه انتخابی سهمیه المپیک شانگهای چین و ۲۶ امتیاز از مسابقه انتخابی سهمیه المپیک بوداپست مجارستان، با مجموع ۶۱ امتیاز سهمیه حضور در المپیک ۲۰۲۴ پاریس را کسب کند تا در کنار ۱۳ سنگ‌نورد دیگر این رشته ورزشی که موفق به کسب سهمیه المپیک شده‌اند به رقابت بپردازد.رضا علی‌پور در مرحله رکوردگیری مقدماتی المپیک ۲۰۲۴ پاریس با ثبت رکورد ۵ ثانیه و ۶ صدم‌ثانیه در جایگاه ششم قرار گرفت و در دور حذفی با کسب بهترین زمان ثبت شده به‌عنوان نفر هشتم راهی مرحله یک‌چهارم‌نهایی شد.در مرحله نیمه‌نهایی المپیک ۲۰۲۴ پاریس علی‌پور به مصاف امیر مایموراتف از قزاقستان رفت و با ثبت زمان ۵ ثانیه و ۵۷ صدم‌ثانیه به جمع ۴ سنگنورد برتر المپیک رسید. رضا علی‌پور در مرحله رده‌بندی نهایی المپیک ۲۰۲۴ پاریس و در جریان رویارویی با ساموئل واتسون آمریکایی با ثبت زمان ۴ ثانیه و ۸۴ صدم‌ثانیه و تنها با ۶ صدم‌ثانیه اختلاف از رسیدن به نشان برنز جاماند و در رده چهارم المپیک قرار گرفت.
شگرد رضا

رضا علی‌پور در سال ۲۰۱۶ و در جریان مسابقات سنگ‌نوردی جام‌جهانی ووجیانگ چین با حذف گیره چهارم مسیر، حرکتی جدید را در سنگ‌نوردی سرعت جهان پایه‌گذاری کرد. به‌طوری‌که او در آغاز صعود، مسیر را همانند استارت کلاسیک شروع می‌کند، اما سپس مستقیماً با کشش بسیار زیاد با حذف گیره دست چهارم به سمت گیره شماره ۵ و ۶ می‌رود. رضا علی‌پور اولین سنگ‌نوردی در جهان بود که مبتکر شگردی شد که فدراسیون جهانی صعودهای ورزشی IFSC آن را شگرد «رضا» نامید.