stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
دارا خسروشاهی
دیدگاه‌ها

دارا خسروشاهی به دلیل انتقادهای صریحش از دونالد ترامپ رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا شناخته می‌شود و از حامیان مالی هیلاری کلینتون در انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۱۶ آمریکا بود.
او که خود را تجسم رؤیای آمریکایی می‌داند از منتقدان فرمان اجرایی دونالد ترامپ برای ممنوعیت سفر شهروندان شش کشور به آمریکا بود. به عقیده او آمریکا «ملت مهاجران» است.
دارا خسروشاهی در نوامبر ۲۰۱۹ در یک مصاحبه تلویزیونی در برنامه آکسیوس کانال تلویزیونی اچ‌بی‌او، قتل جمال خاشقجی را با رخداد کشته‌شدن یک رهگذر با خودروی خودران اوبر مقایسه کرد و گفت که قتل جمال خاشقجی، کاری قابل بخشش است. او بی‌درنگ پس از مصاحبه، حرف خود را پس گرفت و تاکید کرد که این مقایسه، اشتباه بوده است. عربستان سعودی پنجمین سهامدار عمده شرکت اوبر است و رئیس صندوق ذخیره ارزی عربستان سعودی، از اعضای هیئت مدیره این شرکت است.
زندگی خصوصی

دارا خسروشاهی سال ۲۰۱۲ با همسر دوم خود سیدنی شاپیرو ازدواج کرد. او چهار فرزند دارد و وقت زیادی را با خانواده بزرگ خود می‌گذراند.
شمار زیادی از اعضای خانواده او در زمره مدیران و مؤسسان کسب‌وکارها هستند. عموی او حسن خسروشاهی فروشگاه‌های زنجیره ای الکترونیک فیوچر شاپ را در کانادا تأسیس کرد که از سوی بست بای خریداری شد. هادی و علی پرتوی پسرعمه‌های او هستند. پسرعموی او فرزاد «فازی» خسروشاهی مدیر ارشد فناوری نوشن است.
دارا خسرو شاهی سال ۲۰۱۲
همه‌پرسی استقلال لیتوانی ۱۹۹۱

یازده ماه پس از اعلام استقلال از اتحاد جماهیر شوروی در 11 مارس 1990، همه‌پرسی استقلال در لیتوانی در 9 فوریه 1991 برگزار شد.   در نتیحه این همه‌پرسی، کمی بیش از 93 درصد از رای دهندگان به استقلال این جمهوری از شوروی رأی دادند، در حالی که تعداد رأی دهندگان واجد شرایط رای «آری» 76.5 درصد بود که بسیار فراتر از آستانه 50 درصد مورد نیاز برای تأیید این همه‌پرسی بود.  استقلال متعاقباً در اوت 1991 به دست آمد.  استقلال جمهوری لیتوانی در 2 سپتامبر 1991 توسط ایالات متحده و در 6 سپتامبر 1991 توسط اتحاد جماهیر شوروی مجدداً به رسمیت شناخته شد و جمهوری شوروی سوسیالیستی لیتوانی، رسما به عنوان یک کشور مستقل تحت عنوان جمهوری لیتوانی شناخته شد.
نتایج

| انتخاب | رای |  % |
| --- | --- | --- |
| موافق | ۲٬۰۲۸٬۳۳۹ | ۹۳٫۲ |
| مخالف | ۱۴۷٬۰۴۰ | ۶٫۸ |
| آرای نامعتبر/سفید | ۷۲٬۴۳۱ | – |
| جمع | ۲٬۲۴۷٬۸۱۰ | ۱۰۰ |
| رای دهندگان ثبت نام شده / مشارکت | ۲٬۶۵۲٬۷۳۸ | ۸۴٫۷ |
منبع: Nohlen & Stöver: منبع: Nohlen & Stöver
گرجستان در المپیک تابستانی ۲۰۲۴

| گرجستان در بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۲۴ | گرجستان در بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۲۴ |
| --- | --- |
پرچم گرجستان: پرچم گرجستان
شناسه آی‌اوسی: GEO
ان‌اوسی: کمیته ملی المپیک گرجستان
وبگاه: www.geonoc.org.ge (به گرجی و انگلیسی)
در پاریس, فرانسه ۲۶ ژوئیه ۲۰۲۴ (۲۰۲۴-07-۲۶) – ۱۱ اوت ۲۰۲۴ (۲۰۲۴-08-۱۱): در پاریس, فرانسه ۲۶ ژوئیه ۲۰۲۴ (۲۰۲۴-07-۲۶) – ۱۱ اوت ۲۰۲۴ (۲۰۲۴-08-۱۱)
رقابت‌کنندگان: ۲۸ (۲۱ مرد و ۷ زن) در ۹ رشته
پرچم‌دار (افتتاحیه): لاشا تالاخادزه و نینو سالوکوادزه
پرچم‌دار (اختتامیه): گنو پتریاشویلی
مدال‌ها رتبهٔ بیست و چهارم:  طلا ۳ نقره ۳ برنز ۱ مجموع ۷ 
حضورها در بازی‌های المپیک تابستانی: حضورها در بازی‌های المپیک تابستانی
۱۹۹۶ ۲۰۰۰ ۲۰۰۴ ۲۰۰۸ ۲۰۱۲ ۲۰۱۶ ۲۰۲۰ ۲۰۲۴: ۱۹۹۶ ۲۰۰۰ ۲۰۰۴ ۲۰۰۸ ۲۰۱۲ ۲۰۱۶ ۲۰۲۰ ۲۰۲۴
سایر حضورهای مرتبط: سایر حضورهای مرتبط
 امپراتوری روسیه (۱۹۰۰–۱۹۱۲)  اتحاد شوروی (۱۹۵۲–۱۹۸۸)  تیم متحد (۱۹۹۲):  امپراتوری روسیه (۱۹۰۰–۱۹۱۲)  اتحاد شوروی (۱۹۵۲–۱۹۸۸)  تیم متحد (۱۹۹۲)
کاروان المپیکی گرجستان، یکی از کاروان‌های شرکت‌کننده در بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۲۴ بود. این دوره از بازی‌ها از ۲۶ ژوئیه تا ۱۱ اوت ۲۰۲۴ (۵ تا ۲۱ امرداد ۱۴۰۳ خورشیدی) به میزبانی پاریس، پایتخت فرانسه برگزار شد. این حضور، هشتمین حضور کاروان المپیکی گرجستان در دوران پساشوروی در بازی‌های المپیک بود.
گورام توشیشویلی، جودوکای گرجستانی، پس از ارتکاب رفتار غیرورزشی در برابر تدی رینر فرانسوی، دیسکالیفه شد و محرومیت‌هایی نیز متوجه وی در مسابقات پیشِ رو خواهد شد.
پتریاشویلی، کشتی‌گیر وزن ۱۲۵ کیلوگرم آزاد مردان، در دیدار فینال در برابر امیرحسین زارع، ۱۰-۹ موفق به پیروزی شد و مدال طلا را به گردن آویخت. او پس از پیروزی، رو به زارع بر سر خود تاج گذاشت که با واکنش منفی از سوی ایرانیان مواجه شد. پیشتر در قهرمانی کشتی جهان ۲۰۲۳، او در دیدار نهایی مسابقه را به زارع باخته بود.
مدال‌آوران

مقاله‌های اصلی: فهرست برندگان مدال المپیک تابستانی ۲۰۲۴ و جدول مدال‌های المپیک تابستانی ۲۰۲۴
| مدال | نام | ورزش | رویداد | تاریخ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 طلا | لاشا بکوری | جودو | ۹۰ کیلوگرم مردان | ۰خطا: زمان نامعتبر۳۱ ژوئیه |
| 1 طلا | گنو پتریاشویلی | کشتی | ۱۲۵ کیلوگرم آزاد مردان | ۰خطا: زمان نامعتبر۱۰ اوت |
| 1 طلا | لاشا تالاخادزه | وزنه برداری | ۱۰۲ کیلوگرم مردان | ۰خطا: زمان نامعتبر۱۱ اوت |
| 2 نقره | تاتو گریگالاشویلی | جودو | ۸۱ کیلوگرم مردان | ۰خطا: زمان نامعتبر۳۰ ژوئیه |
| 2 نقره | ایلیا سولامانیدزه | جودو | ۱۰۰ کیلوگرم مردان | ۰خطا: زمان نامعتبر۱ اوت |
| 2 نقره | گیوی ماچاراشویلی | کشتی | ۹۷ کیلوگرم آزاد مردان | ۰خطا: زمان نامعتبر۱۱ اوت |
| 3 برنز | لاشا گورولی | بوکس | سبک‌وزن مردان | ۰خطا: زمان نامعتبر۴ اوت |
شرکت‌کنندگان

ورزشکاران گرجی در رشته‌های زیر به رقابت پرداختند.
| ورزش | مردان | زنان | کل |
| --- | --- | --- | --- |
| دو و میدانی | ۰ | ۱ | ۱ |
| بوکس | ۲ | ۰ | ۲ |
| شمشیربازی | ۱ | ۰ | ۱ |
| جودو | ۷ | ۳ | ۱۰ |
| ژیمناستیک | ۰ | ۱ | ۱ |
| تیراندازی | ۰ | ۱ | ۱ |
| شنا | ۱ | ۱ | ۲ |
| وزنه‌برداری | ۳ | ۰ | ۳ |
| کشتی | ۷ | ۰ | ۷ |
| کل | ۲۱ | ۷ | ۲۸ |
عبدالحلیم حافظ

| عبدالحلیم حافظ | عبدالحلیم حافظ |
| --- | --- |
عبدالحلیم حافظ: عبدالحلیم حافظ
اطلاعات پس‌زمینه: اطلاعات پس‌زمینه
نام تولد: عبدالحلیم علی شعبان
زاده: ۲۱ ژوئن ۱۹۲۹ استان شرقی، مصر
خاستگاه: استان شرقی، مصر
درگذشته: ۳۰ مارس ۱۹۷۷ (۴۷ سال) بیمارستان کینگزکالج، لندن، بریتانیا
ژانر: مصری اپرا عربی
پیشه: خوانندگی، هنرپیشه، موسیقی‌دان، تهیه‌کننده موسیقی
سال‌های فعالیت: ۱۹۵۲ تا ۱۹۷۷
ناشر(ان): EMI Arabia
همکاری‌های مرتبط: ام کلثوم (خواننده) محمد عبدالوهاب (آهنگساز مصری) شادیه
وبگاه: 7alim.com
عبدالحلیم حافظ
عبدالحلیم حافظ (زادهٔ ۲۱ ژوئن ۱۹۲۹ – درگذشتهٔ ۳۰ مارس ۱۹۷۷)، خواننده و بازیگر مصری بود که در سال ۱۹۲۹ در روستای الحوات از توابع استان شرقی واقع در ۸۰ کیلومتری شمال قاهره زاده شد.
عبدالحلیم حافظ یکی از پرآوازه‌ترین و معروفترین هنرمندان مصر و جهان عرب به‌شمار می‌رود که به «اَلْعَنْدَلیبُ الْأَسْمَر» به معنای «بلبل سبزه‌رو» شهرت دارد، همچنین عبدالحلیم یادگاری است از دوران طلایی موسیقی مصر که به همراه محمد عبدالوهاب، ام کلثوم و فرید الاطرش، چهار ستون خیمه پرشکوه موسیقی مصر و جهان عرب را تشکیل می‌دهند.
در جهان عرب اکثر ترانه‌های عبدالحلیم را به عشق نافرجام او سُعاد حُسنی، ستاره سینمای مصر نسبت می‌دهند و معتقدند بسیاری از ترانه‌هایش را برای او خوانده‌است، نکته جالب اینکه سُعاد حُسنی دقیقاً در سالروز تولد عبدالحلیم در ۲۱ ژوئن در لندن درگذشت، پلیس لندن علت مرگ سعاد را خودکشی اعلام کرد.
زندگی

در سال ۱۹۴۵ عبدالحلیم حافظ هنگامی که شانزده‌ساله بود وارد انستیتو موسیقی عرب شد و ساز ابوا را به‌عنوان ساز تخصصی انتخاب کرد. پس از دانش‌آموختگی از انستیتو، در سال ۱۹۴۸ کار حرفه‌ای موسیقی را با نوازندگی ساز ابوا در ارکستر سمفونیک رادیوی قاهره آغاز کرد و از سال۱۹۵۳ با حضور در مراسم نخستین سالگرد انقلاب مصر رسماً وارد دنیای آواز شد.
عبدالحلیم حافظ در طول زندگی ۴۸ ساله‌اش علاوه بر موسیقی در سینما هم فعالیت می‌کرد و در این مدت در ۱۶ فیلم سینمایی بازی کرد. اولین آن‌ها «لحن الوفا» و آخرین کارش در سینما «ابی فوق الشجره» فیلمی بود با همراهی بازیگر بزرگ سینمای مصر نادیا لطفی.
عبدالحلیم به دلیل بیماری شدیدی که داشت به بریتانیا اعزام شد و در سال ۱۹۷۷ در بیمارستان کینگز کالج لندن درگذشت.
آثار

آلبوم فالگیر تنها اثر عبدالحلیم حافظ است که در سال ۱۳۸۲ از سوی انتشارات آوای باربد در ایران منتشر شد. تمامی اشعار این آلبوم سرودهٔ شاعر بزرگ جهان عرب نزار قبّانی و آهنگ‌سازی آن هم کار محمد الموجی از آهنگسازان بزرگ مصر بود.
فالگیر آخرین و شاید مشهورترین اثر آوازی عبدالحلیم حافظ است که به داستان واقعی زندگی او هم بی‌شباهت نیست. مرگ مادرش در هفته اول تولد و از دست دادن پدر در پنج‌سالگی عبدالحلیم، زندگی او دچار تغییر کرد. ماجرای عشق نافرجام او و سُعاد حُسنی ستاره سینمای مصر، تشابه بین موضوع ترانه و داستان زندگی عبدالحلیم حافظ را کامل می‌کند.
موسیقی چندبخشی و بسیار بلند فالگیر با فراز و فرودهای زیبا از شاخص‌ترین آثار جاودانه موسیقی کلاسیک مصر است.
ال‌ئی‌دی

این مقاله دربارهٔ اصول دیودهای نورگسیل است. برای کاربرد آن در نورپردازی محیط، لامپ ال‌ئی‌دی را ببینید.
با فتودیود اشتباه نشود.
| 0 | 1 |
| --- | --- |
سه ال‌ئی‌دی ۵ میلیمتری به رنگ‌های آبی، سبز و قرمز: سه ال‌ئی‌دی ۵ میلیمتری به رنگ‌های آبی، سبز و قرمز
نوع: Passive, optoelectronic
اصول کارکرد: برق‌درخشی
اختراع شده: اولگ لسف (۱۹۲۷) James R. Biard (۱۹۶۱) نیک هولونیاک (۱۹۶۲)
نخستین تولید: اکتبر ۱۹۶۲
تنظیمات پین: آند (شیمی) و کاتد
نماد الکترونیکی: نماد الکترونیکی
اجزای یک لامپ ال‌ئی‌دی معمولی. سطوح مورب دو قسمت post و anvil مانند یک قلاب عمل کرده و از بیرون آمدن آنها از درون قاب اپوکسی توسط نیروی خارجی جلوگیری می‌کنند.
ال‌ئی‌دی (به انگلیسی: LED) یا دیود نورگسیل (به انگلیسی: Light-Emitting Diode) یک منبع نور نیم‌رسانا است که با عبور جریان الکتریکی از آن، از خود نور تابش می‌کند. الکترونهای موجود در ماده نیم‌رسانا با حفره‌های الکترون بازترکیب می‌شوند و انرژی خود را به شکل فوتون آزاد می‌کنند. رنگ نور تابیده‌شده (مربوط به انرژی فوتون‌ها) بستگی به انرژی مورد نیاز الکترون‌ها برای عبور از شکاف انرژی نیم‌رسانا دارد. برای به‌دست آوردن نور سفید از چندین نیم‌رسانای مختلف استفاده می‌شود یا اینکه لایه‌ای از فسفر تاباننده نور بر روی افزاره نیم‌رسانا قرارداده‌می‌شود.
ال‌ئی‌دی‌ها به عنوان یک قطعه الکترونیکی کاربردی در سال ۱۹۶۲ ظهور کردند، و فقط می‌توانستند نور فروسرخ ضعیفی از خود تابش‌کند. از ال‌ئی‌دی‌های فروسرخ در کنترل از راه دور افزاره‌های الکترونیکی مصرفی مانند تلویزیون‌ها استفاده گردید. اولین ال‌ئی‌دی‌های با نور مرئی بسیار ضعیف بوده و فقط محدود به رنگ قرمز بودند. امروزه ال‌ئی‌دی‌هایی با خروجی‌های بالا و در کل طیف نور مرئی، فرابنفش، و امواج فروسرخ موجود هستند.
ال‌ئی‌دی‌های اولیه اغلب به عنوان لامپ‌های نشانگر، جایگزینی برای لامپ‌های رشته‌ای کوچک و در نمایشگرهای هفت بخشی استفاده می‌شدند. تحولات اخیر ال‌ئی‌دی‌های سفید با نور بالا و مناسب برای روشنایی اتاق و فضای باز تولید کرده‌اند. اختراع ال‌ئی‌دی‌ها منجر به اختراع نمایشگرها و حسگرهای جدید شده‌است، و نرخ بالای کلیدزنی آنها در فناوری ارتباطات پیشرفته مفید است.
یک لامپ ال‌ئی‌دی نوین به شکل یک لامپ رشته‌ای به همراه هیت سینک آلومینیومی، یک پخش کننده نور گنبدی‌شکل و پایه پیچ E27، با استفاده از منبع تغذیه داخلی که با برق شهری کار می‌کند.
ال‌ئی‌دی‌ها نسبت به لامپ‌های رشته‌ای مزایای فراوانی دارند، از جمله: مصرف انرژی کمتر، عمر بالاتر، استحکام فیزیکی بالاتر، اندازه کوچکتر، و کلیدزنی سریع‌تر. ال‌ئی‌دی‌ها همچنین در کاربردهای متنوعی استفاده می‌شوند، از جمله: لامپ هواپیماها، لامپ‌های ریسه‌ای، چراغ‌جلوی خودروها، تبلیغات، نورپردازی‌های عمومی، چراغ‌های راهنمایی، فلش دوربین‌ها، لامپ‌های پرورش گیاه، و تجهیزات پزشکی.
برخلاف لیزر، نوری که از ال‌ئی‌دی تابش می‌شود نه از نظر طیفی همدوس است و نه حتی خیلی مونوکرومیک است. با این حال، طیف آن به اندازه کافی باریک است که در چشم انسان به عنوان یک رنگ خالص (اشباع) ظاهر می‌شود. همچنین برخلاف اکثر لیزرها، تابش آن از نظر مکانی همدوس نیست، بنابراین نمی‌تواند به روشنایی‌های بسیار زیاد مشخصه لیزرها نزدیک شود.
تاریخچه > اکتشافات و افزاره‌های اولیه

الکترولومینسانس به عنوان یک پدیده در سال ۱۹۰۷ توسط آزمایشگر انگلیسی اچ. جی. روند از آزمایشگاه‌های مارکونی، با استفاده از کریستال کاربید سیلیسیم و آشکارساز سیبیل گربه‌ای (cat whisker detector) کشف شد. اولِگ لوسِف، مخترع روسی، اختراع اولین ال‌ئی‌دی را در سال ۱۹۲۷ خبر داد. تحقیقات وی در مجلات علمی شوروی، آلمان و انگلیس توزیع شد، اما تا چندین دهه از این کشف استفاده عملی نشد.
در سال ۱۹۳۶، ژورژ دِسترائو مشاهده کرد که هنگامی که پودر روی سولفید در یک عایق به حالت تعلیق در می‌آید و میدان الکتریکی متناوبی به آن اعمال می‌شود، می‌توان الکترولومینسانس تولید کرد. دسترائو در انتشارات خود اغلب از الکترولومینسانس به عنوان نور-لوسِف یاد می‌کند. دسترائو در آزمایشگاه‌های ماری کوری، که او هم یک پیشگام در زمینه الکترولومینسانس با تحقیق در مورد رادیوم بود، کار کرد.
زولتان لایوش بای به همراه گئورگ سیگتی در سال ۱۹۳۹ با ثبت اختراع یک دستگاه روشنایی مبتنی بر کاربید سیلیسیم، و کاربید بور به عنوان یک جایگزین، نور ال‌ئی‌دی را در مجارستان انحصاری کردند، که بسته به ناخالصی‌های موجود، نوری سفید، سفید مایل به زرد یا سفید مایل به سبز منتشر می‌کرد.
روبین براونشتاین از شرکت رادیویی آمریکا در مورد انتشار امواج فروسرخ از گالیم آرسنید و سایر آلیاژهای نیم‌رسانا در سال ۱۹۵۵ گزارش داد. براونشتاین انتشار فروسرخ تولید شده توسط ساختارهای ساده دیود را با استفاده از گالیم آنتیمونید، گالیم آرسنید، ایندیم فسفید و آلیاژهای سیلیسیم-ژرمانیم در دمای اتاق و در ۷۷ کلوین مشاهده کرد. در سال ۱۹۵۷، براونشتاین همچنین نشان داد که می‌توان از وسایل ابتدایی برای ارتباطات غیر-رادیویی در یک فاصله کوتاه استفاده کرد.
در سپتامبر ۱۹۶۱، جیمز آر. بیارد و گری پیتمن که در شرکت تگزاس اینسترومنتس کار می‌کردند، انتشار نور نزدیک فروسرخ (۹۰۰ نانومتر) را از دیود تونلی که روی بستر GaAs ساخته بودند، مشاهده و کشف کردند. تا اکتبر ۱۹۶۱، آنها انتشار نور و اتصال سیگنال کارآمد را بین یک فرستنده نوری اتصال p-n گالیم آرسنید و یک آشکارساز نوری نیم‌رسانای الکتریکی نشان دادند. در اکتبر ۱۹۶۲، تگزاس اینسترومنتس اولین محصول تجاری ال‌ئی‌دی یعنی (SNX-100) را معرفی کرد که از کریستال خالص گالیم آرسنید برای تولید نور ۸۹۰ نانومتر استفاده می‌کرد. در اکتبر ۱۹۶۳، تگزاس اینسترومنتس اولین ال‌ئی‌دی نیم‌کره‌ای تجاری را با نام SNX-110 ارائه کرد.
اولین ال‌ئی‌دی با طیف نور مرئی (قرمز) توسط نیک هولونیاک در ۹ اکتبر ۱۹۶۲ هنگامی که برای جنرال الکتریک کار می‌کرد، نشان داده شد. جورج کرافورد، دانشجوی سابق تحصیلات تکمیلی هولونیاک، اولین ال‌ئی‌دی زرد را اختراع کرد و روشنایی ال‌ئی‌دی‌های قرمز و نارنجی-قرمز را در سال ۱۹۷۲ با ضریب ده بهبود داد. در سال ۱۹۷۶، تی.پی. پیرسال با اختراع مواد نیم‌رسانای جدید اولین ال‌ئی‌دی‌های با روشنایی بالا و کارایی بالا را برای مخابرات فیبر نوری طراحی کرد.
تاریخچه > توسعه تجاری اولیه

اولین ال‌ئی‌دی‌های تجاری با طول‌موج مرئی معمولاً به عنوان جایگزین لامپ‌های رشته‌ای و لامپ‌های نئون و در نمایشگرهای هفت بخشی، ابتدا در تجهیزات گران‌قیمت مانند تجهیزات آزمایشگاهی و الکترونیکی و سپس در وسایل خانگی مانند ماشین حساب، تلویزیون، رادیو، تلفن و همچنین ساعت استفاده شدند. تا سال ۱۹۶۸، ال‌ئی‌دی‌های مرئی و فروسرخ به میزان ۲۰۰ دلار در هر واحد قیمت داشتند که بسیار گران بودند و از این رو کاربرد عملی کمی داشتند.
شرکت هیولت پاکارد بین سال‌های ۱۹۶۲ تا ۱۹۶۸ در hp associates و آزمایشگاه‌های اچ‌پی، توسط یک تیم تحقیقاتی با رهبری هاوارد بوردون، جرالد پیگینی و محمد عطاالله، به تحقیق و توسعه در مورد ال‌ئی‌دی‌های عملی مشغول بود. در طی این دوره، عطاالله پروژه تحقیقاتی علم مواد در مورد افزاره‌هایی بر مبنای گالیم آرسنید، گالیم آرسنید فسفید و ایندیم آرسنید را در اچ‌پی آغاز کرد و آنها در زمینه تولید اولین محصولات ال‌ئی‌دی قابل استفاده با شرکت مونسانتو همکاری کردند. اولین محصولات قابل استفاده ال‌ئی‌دی، نمایشگر ال‌ئی‌دی اچ‌پی و چراغ نشانگر ال‌ئی‌دی مونسانتو بودند که هر دو در سال ۱۹۶۸ راه اندازی شدند. مونسانتو اولین سازمانی بود که با تولید انبوه ال‌ئی‌دی‌های با نور مرئی، با استفاده از فسفید آرسنید گالیم در سال ۱۹۶۸، ال‌ئی‌دی‌های قرمز مناسب برای نشانگرها تولید کرد. مونسانتو پیش از این پیشنهاد کرده بود که گالیوم آرسنید فسفید (GaAsP) را برای اچ‌پی تأمین کند، اما اچ‌پی تصمیم گرفت گالیوم آرسنید فسفید را خود تولید کند. در فوریه ۱۹۶۹، اچ‌پی نشانگر عددی مدل ۵۰۸۲–۷۰۰۰ را معرفی کرد، که اولین دستگاه ال‌ئی‌دی با فناوری مدار مجتمع (مدار ال‌ئی‌دی یکپارچه) بود. این دستگاه اولین نمایشگر ال‌ئی‌دی هوشمند بود و انقلابی در فناوری نمایشگرهای دیجیتال به وجود آورد و جایگزین لامپ نیکسی شد و مبنایی برای نمایشگرهای ال‌ئی‌دی جدید گردید.
عطاالله اچ‌پی را ترک کرد و در سال ۱۹۶۹ به فرچایلد سمیکانداکتر پیوست. وی از زمان آغاز به کارش در ماه مه ۱۹۶۹ تا نوامبر ۱۹۷۱ معاون رئیس و مدیر کل بخش میکروموج و الکترونیک نوری بود. عطاالله کار خود را در زمینه ال‌ئی‌دی‌ها ادامه داد و در سال ۱۹۷۱ پیشنهاد داد که آنها می‌توانند برای چراغ‌های نشانگر (لامپ سیگنال) و خواننده‌های نوری استفاده شوند.
ال‌ئی‌دی‌های اولیه قرمز فقط برای استفاده به عنوان نشانگر مناسب بودند، زیرا نور خروجی آنها برای روشن کردن یک اتاق کافی نبود. بازخوانی در ماشین حساب‌ها آنقدر کم بود که روی هر رقم عدسی‌های پلاستیکی ساخته می‌شد تا خوانایی بیشتری داشته باشد. بعداً رنگ‌های دیگر به‌طور گسترده در دسترس قرار گرفتند و در وسایل و تجهیزات ظاهر شدند.
تاریخچه > ال‌ئی‌دی آبی

اولین ال‌ئی‌دی آبی-بنفش با استفاده از نیترید گالیم با آلایش منیزیم در دانشگاه استنفورد در سال ۱۹۷۲ توسط هرب ماروسکا و والی راینز، دانشجویان دکترای علوم و مهندسی مواد ساخته شد.
در اواخر دهه ۱۹۸۰، موفقیت‌های کلیدی کسب‌شده در رشد برآرایی GaN و آلایش نوع-پی، باعث آغاز عصر جدیدی از افزاره‌های نوری-الکترونیکی مبتنی بر نیترید گالیم شد. با استفاده از این پایه، تئودور موستاکاس در دانشگاه بوستون روشی را برای تولید ال‌ئی‌دی‌های آبی با روشنایی بالا با استفاده از یک فرایند دو مرحله ای جدید در سال ۱۹۹۱ ثبت اختراع کرد. دو سال بعد، یعنی در سال ۱۹۹۳، شوجی ناکامورا از شرکت نیچیا با استفاده از فرایندی برای رشد گالیم نیترید، ال‌ئی‌دی‌های آبی با روشنایی بالا را اختراع کرد. به موازات آن، ایسامو آکازاکی و هیروشی آمانو در شهر ناگویا ژاپن در حال توسعه رسوب GaN در بسترهای یاقوت کبود و نمایش آلایش نوع-پی از GaN بودند. این پیشرفت جدید، انقلابی در روشنایی ال‌ئی‌دی ایجاد کرد و منابع نور آبی پرقدرت را عملی ساخت و منجر به توسعه فناوری‌هایی مانند بلو-ری شد.
ناکامورا به خاطر اختراع خود جایزه فناوری هزاره ۲۰۰۶ را دریافت کرد. در سال ۲۰۱۴ ایسامو آکاساکی، هیروشی آمانو و شوجی ناکامورا سه دانشمند ژاپنی، به دلیل کارهایی که در اوایل دهه ۱۹۹۰ در ساخت گالیم نیترید با کیفیت و ساخت ال‌ئی‌دی آبی انجام داده بودند موفق به دریافت جایزه نوبل فیزیک شدند. در سال ۲۰۱۵، دادگاه ایالات متحده حکم داد که سه شرکت حق ثبت اختراع قبلی موستاکاس را نقض کرده‌اند و به آنها دستور پرداخت هزینه‌های صدور مجوز به ارزش حداقل ۱۳ میلیون دلار را داده‌است.
در سال ۲۰۰۱ و ۲۰۰۲، فرایندهایی برای رشد ال‌ئی‌دی‌های پایه نیترید گالیم روی سیلیسیم با موفقیت نشان داده شد. در ژانویه ۲۰۱۲، اوسرام ال‌ئی‌دی‌های InGaN با قدرت بالا که روی لایه‌های سیلیسیمی تولید می‌شوند را برای استفاده تجاری رونمایی کرد و ال‌ئی‌دی‌های نیترید گالیم بر روی سیلیسیم در شرکت Plessey Semiconductors در حال تولید هستند. در سال ۲۰۱۷، برخی از تولیدکنندگان از SiC به عنوان بستر تولید ال‌ئی‌دی استفاده می‌کنند، اما استفاده از یاقوت کبود متداول‌تر است، زیرا خصوصیات آن به گالیم نیترید شباهت بسیار دارد، و نیاز به الگودهی به ویفر یاقوت کبود را کاهش می‌دهد (ویفرهای طرح دار با نام اِپی ویفر شناخته می‌شوند) سامسونگ، دانشگاه کمبریج و توشیبا در حال تحقیق دربارهٔ نیترید گالیم در مورد ال‌ئی‌دی‌های سیلیسیمی هستند. توشیبا احتمالاً به دلیل بازده پایین، تحقیقات را متوقف کرده‌است. بعضی از آنها برآرایی را انتخاب می‌کنند، که برای سیلیسیم دشوار است، درحالی‌که برخی دیگر، مانند دانشگاه کمبریج، به منظور کاهش عدم تطابق شبکه و نسبت‌های مختلف انبساط حرارتی، برای جلوگیری از ترک چیپ ال‌ئی‌دی در دماهای بالا (برای مثال در هنگام تولید)، کاهش تولید گرما و افزایش بهره درخشندگی، از ساختار چندلایه استفاده می‌کنند. برآرایی (یا یاقوت کبود الگودار) را می‌توان توسط طرح‌نگاری نقش-نانو انجام داد.
نیترید گالیم اغلب با استفاده از برآرایی بخار فلز-آلی (MOCVD) رسوب داده می‌شود و از Lift-off نیز استفاده می‌شود.
تاریخچه > ال‌ئی‌دی‌های سفید و پیشرفت چشمگیر در زمینه روشنایی

با اینکه می‌توان با استفاده از ال‌ئی‌دی‌های قرمز، سبز و آبی جداگانه، نور سفید ایجاد کرد، اما نتیجه، یک نمایش رنگ ضعیف است، زیرا فقط سه باند باریک از طول‌موج نور تابش می‌شود. کشف ال‌ئی‌دی آبی پرقدرت بلافاصله منجر به کشف ال‌ئی‌دی سفید شد. در این وسیله پوشش فسفر آلایش شده با Y
3Al
5O
12:سریم (که به عنوان YAG نیز شناخته می‌شود) از خود نور زرد تا فِلوئورِسانس تابش می‌کند. ترکیب این نور با نور آبی باقی مانده، در چشم سفید به نظر می‌رسد.
اولین ال‌ئی‌دی‌های سفید تولید شده، گران و ناکارآمد بودند. با این حال، خروجی نور ال‌ئی‌دی‌ها به‌طور تصاعدی افزایش یافته‌است. نتایج جدیدترین تحقیق و توسعه توسط تولیدکنندگان ژاپنی مانند پاناسونیک و نیچیا و تولیدکنندگان کره‌ای و چینی مانند سامسونگ، کینگسون و دیگران منتشر شده‌است. این روند در افزایش تولید به افتخار رولند هایتز، قانون هایتز نامیده شده‌است.
شدت نور و راندمان ال‌ئی‌دی‌های آبی و نزدیک به فرابنفش افزایش یافت و قیمت آنها کاهش پیدا کرد. این امر منجر به استفاده از ال‌ئی‌دی‌های پرقدرت برای روشنایی محیط و جایگزینی آنها با لامپ‌های رشته‌ای و مهتابی گردید.
در سال ۲۰۱۴ ال‌ئی‌دی‌های سفید آزمایشی برای تولید ۳۰۳ لومن بر هر وات برق (وات/لومن) به نمایش گذاشته شد. بعضی از آنها می‌توانند تا ۱۰۰,۰۰۰ ساعت دوام بیاورند. با این وجود در سال ۲۰۱۸، ال‌ئی‌دی‌های موجود در بازار تا ۲۲۳ لومن بر وات بهره‌وری دارند. رکورد قبلی ۱۳۵ لومن بر وات توسط نیچیا در سال ۲۰۱۰ به‌دست‌آمد. درمقایسه با لامپ‌های رشته‌ای، این یک افزایش چشمگیر در بازده الکتریکی است، و با این‌که خرید ال‌ئی‌دی گران‌تر است، هزینه کلی آن به‌طور قابل توجهی ارزان‌تر از لامپ‌های رشته‌ای است.
کاربردها

دیودهای نورافشان مصارف متفاوتی در نورپردازی شهری، علائم عبور و مرور و چراغ‌های امروزی خودرو دارند. همچنین اندازهٔ بسیار کوچک آن‌ها باعث شده‌است تا در نمایشگرهای گرافیکی نسل جدید بکار روند. سرعت بسیار بالای آن‌ها در خاموش و روشن شدن کاربردهای ویژه‌ای در فناوری مخابرات برای آن‌ها به ارمغان آورده‌است.
با توجه به اینکه ال‌ئی‌دی‌ها می‌توانند نورهای رنگی مختلفی تولید کنند، در نورپردازی‌های تزئینی کاربر دارند. از سوی دیگر این لامپ‌ها نور مخرب فرابنفش تولید نمی‌کنند و به همین سبب در موزه‌ها برای روشنایی اشیاء قیمتی به کار می‌روند. به علت توان مصرفی پایینشان می‌توان از آن‌ها در روشنایی اضطراری استفاده کرد. در چراغ‌های راهنمایی و رانندگی، طول عمر، ضریب اطمینان روشنایی، درخشندگی بالا و دید در روز اهمیت زیادی دارند و به همین علت ال‌ئی‌دی‌ها برای این منظور بسیار مناسبند. بسیاری از شرکت‌های معتبر خودروسازی، در چراغ راهنما، خطر و برخی چراغ‌های داخلی خودروهایشان از لامپ ال‌ئی‌دی استفاده می‌کنند.
دیودهای نورگسیل آلی (OLED)

مقالهٔ اصلی: دیود نورگسیل ارگانیک
لایهٔ الکترولومینسانس در دیودهای نورگسیل آلی (OLED)، یک لایهٔ بسیار نازک از ترکیبی آلی است که در واکنش به جریان الکتریکی، از خود نور منتشر می‌کند. این لایه آلی بین دو الکترود قرار دارد و به‌طور معمول، حداقل یکی از این الکترودها شفاف است. از مزایای بالقوه اوال‌ئی‌دی‌ها می‌توان به نمایشگرهای نازک کم هزینه با ولتاژ محرک پایین، زاویه دید وسیع، کانترست بالا و وسعت رنگ زیاد اشاره کرد. مزیت اضافی ال‌ئی‌دی‌های پلیمری، ساخت نمایشگرهای قابل پرینت و نمایشگرهای انعطاف‌پذیر است. از اوال‌ئی‌دی‌ها برای ساخت نمایشگرهای دیجیتال افزاره‌های قابل حمل از قبیل گوشی‌های همراه، دوربین‌های دیجیتال و MP3 Playerها استفاده می‌شود و هم چنین در آینده ممکن است برای ساخت تلویزیون یا روشنایی ساختمان از آنها استفاده کرد.
دیودهای نورگسیل آلی (OLED) > دیود نورگسیل آلی ماتریس-فعال (AMOLED)

مقالهٔ اصلی: آمولد
دیود نورگسیل آلی ماتریس-فعال یا اِمواِل‌ئی‌دی نوعی فناوری نمایشگر OLED است. OLED نوع خاصی از فناوری نمایش فیلم با لایه نازک را توصیف می‌کند که در آن ترکیبات آلی ماده الکترولومینسانس را تشکیل می‌دهند و ماتریس فعال به فناوری آدرس دهی پیکسلها اشاره دارد.
یک صفحه نمایش AMOLED متشکل از یک ماتریس فعال از پیکسل‌های OLED است که هنگام فعال سازی الکتریکی، نور تولید می‌کند (لومینسانس) و روی یک آرایه ترانزیستور فیلم نازک (TFT) رسوب داده یا یکپارچه شده‌است، که به عنوان یک مجموعه سوئیچ برای کنترل جریان به هر پیکسل عمل می‌کند.
انواع

ال‌ئی‌دیها در بسته‌بندی‌های مختلف برای کاربردهای مختلف ساخته می‌شوند. یک یا چند اتصال ال‌ئی‌دی ممکن است در یک دستگاه مینیاتوری بسته‌بندی شود تا به عنوان نشانگر یا لامپ آزمایشی استفاده شود. یک آرایه ال‌ئی‌دی ممکن است شامل مدارهای کنترل‌کننده در همان بسته باشد، که ممکن است از یک مقاومت ساده ، کنترل‌کننده چشمک زدن یا تغییر رنگ، یا یک کنترل‌کننده آدرس پذیر برای افزاره‌های آرجی‌بی باشد. افزاره‌های توان بالا و نور-سفید بر روی گرماگیرها نصب‌شده و برای روشنایی محیط استفاده می‌شوند. نمایشگرهای عددی-حرفی در ساختارهای ماتریسی نقطه‌ای یا نواری به‌طور گسترده‌ای در دسترس هستند. بسته‌های ویژه اجازه اتصال ال‌ئی‌دی‌ها به فیبرهای نوری را برای پیوندهای ارتباطی پرسرعت داده فراهم می‌کنند.
انواع > مینیاتوری

این ال‌ئی‌دی‌ها اکثراً ال‌ئی‌دی‌های تک-دای هستند که معمولاً به عنوان چراغ نشانگر استفاده شده و در ابعاد مختلفی از ۲ تا ۸ میلیمتر ساخته می‌شوند، و برای نصب سوراخ-کامل یا نصب سطحی ارائه می‌شوند. ریتینگ‌های معمول جریان از حدود ۱ میلی‌آمپر تا بالای ۲۰ میلی‌آمپر متغیر است. از چسباندن چندین ال‌ئی‌دی مینیاتوری بر روی یک نوار پشتیبان لامپ نواری ال‌ئی‌دی ساخته می‌شود.
ال‌ئی‌دی‌های ۵ ولت و ۱۲ ولت، ال‌ئی‌دی‌های مینیاتوری متداول هستند که برای اتصال مستقیم به منبع ۵ ولت یا ۱۲ ولت مقاومت آنها سری شده‌است.
انواع > توان-بالا

همچنین ببینید: لامپ ال‌ئی‌دی
ال‌ئی‌دی‌های پرقدرت (HP-LED) یا ال‌ئی‌دی‌های خروجی-بالا (HO-LED) را می‌توان با جریانی از صدها میلی‌آمپر تا بیش از یک آمپر روشن کرد. در مقایسه سایر ال‌ئی‌دی‌ها با چند ده میلی‌آمپر روشن می‌شوند. بعضی از این ال‌ئی‌دی‌ها حتی می‌توانند بیش از هزار لومن نور از خود تابش کنند. چگالی توان تا ۳۰۰ وات بر سانتی‌متر مربع برای برخی ال‌ئی‌دی‌ها به‌دست آمده‌است. از آنجا که گرم شدن بیش از حد مخرب است، اچ‌پی-ال‌ئی‌دی‌ها باید بر روی یک هیت سینک نصب شوند تا از گرمایش بیش از حد جلوگیری شود. اگر این گرما از ال‌ئی‌دی دفع نشود، در عرض چند ثانیه این ال‌ئی‌دی‌ها می‌سوزند. یک اچ‌پی-ال‌ئی‌دی اغلب می‌تواند جایگزین یک لامپ رشته‌ای در یک چراغ‌قوه شود یا در یک آرایه تنظیم شود تا یک لامپ ال‌ئی‌دی قدرتمند تشکیل دهد.
برخی از اچ‌پی-ال‌ئی‌دی‌های معروف در این گروه شامل سری Nichia 19، Lumileds Rebel Led , Osram Opto Semiconductors Golden Dragon و Cree X-lamp هستند.
انواع > جریان متناوب

ال‌ئی‌دی‌های ساخته شده توسط سئول سمیکانداکتور می‌توانند بدون مبدل دی‌سی با مستقیماً با برق متناوب کار کنند. برای هر نیم سیکل، بخشی از ال‌ئی‌دی نور گسیل می‌کند و بخشی تاریک است، و این امر در نیم چرخه بعدی برعکس می‌شود. کارایی این نوع اچ‌پی-ال‌ئی‌دی‌ها معمولاً ۴۰ لومن بر وات است.