stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
همیلتون، جورجیا

مکان
| Hamilton, Georgia | Hamilton, Georgia |
| --- | --- |
شهر: شهر
Hamilton, Georgia: Hamilton, Georgia
Location in Harris County and the state of جورجیا: Location in Harris County and the state of جورجیا
مختصات: ۳۲°۴۵′۵۳″ شمالی ۸۴°۵۲′۲۳″ غربی﻿ / ﻿۳۲٫۷۶۴۷۲°شمالی ۸۴٫۸۷۳۰۶°غربی﻿ / 32.76472; -84.87306: مختصات: ۳۲°۴۵′۵۳″ شمالی ۸۴°۵۲′۲۳″ غربی﻿ / ﻿۳۲٫۷۶۴۷۲°شمالی ۸۴٫۸۷۳۰۶°غربی﻿ / 32.76472; -84.87306
ایالت: جورجیا
شهرستان: Harris
مساحت: مساحت
 • کل: ۲٫۱ مایل مربع (۵٫۴ کیلومتر مربع)
 • خشکی: ۲٫۱ مایل مربع (۵٫۴ کیلومتر مربع)
 • آب: ۰ مایل مربع (۰ کیلومتر مربع)
ارتفاع: ۷۶۸ فوت (۲۳۴ متر)
جمعیت (2000): جمعیت (2000)
 • کل: ۳۰۷
 • تراکم: ۱۴۶٫۲/مایل مربع (۵۶٫۹/کیلومتر مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۵ (Eastern (EST))
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۴ (EDT)
زیپ‌کد: 31811
کد منطقه: 706
FIPS code: 13-36220
GNIS feature ID: 0315055
وبگاه: http://www.hamiltonchamber.org
همیلتون، جورجیا (به انگلیسی: Hamilton, Georgia) یک شهر در ایالات متحده آمریکا با جمعیت ۳۰۷ نفر است که در Harris County واقع شده‌است.
موقعیت جغرافیایی

موقعیت جغرافیایی شهرها و مناطق اطراف به شرح زیر است:
نگارخانه

Localidades na vizinhança
ونایی (بروجرد)

| ونایی (بروجرد) ونویی | ونایی (بروجرد) ونویی |
| --- | --- |
کشور:  ایران
استان: لرستان
شهرستان: بروجرد
بخش: بخش اشترینان
نام(های) پیشین: ونویی
سال شهرشدن: ۱۳۹۷
مردم: مردم
جمعیت: ۶۵۳۷ نفر
آب‌وهوا: آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه: ۲۰
روزهای یخبندان سالانه: ۶۰
اطلاعات شهری: اطلاعات شهری
پیش‌شمارهٔ تلفن: ۰۶۶۴۲۵۵
کد آماری: ۲۱۷۸۰۲
  ونایی (بروجرد)  روی نقشه ایران ۳۳°۵۴′۵۴″شمالی ۴۸°۳۵′۲۷″شرقی﻿ / ﻿۳۳٫۹۱۴۸۸۱۳۳°شمالی ۴۸٫۵۹۰۹۲۰۳۳°شرقی﻿ / 33.91488133; 48.59092033   :   ونایی (بروجرد)  روی نقشه ایران ۳۳°۵۴′۵۴″شمالی ۴۸°۳۵′۲۷″شرقی﻿ / ﻿۳۳٫۹۱۴۸۸۱۳۳°شمالی ۴۸٫۵۹۰۹۲۰۳۳°شرقی﻿ / 33.91488133; 48.59092033   
 :  
ونایی شهری است از توابع شهرستان بروجرد در استان لرستان. این شهر از توابع بخش مرکزی این شهرستان می‌باشد و در ۱۷ کیلومتری شمال‌غربی شهر بروجرد در منطقه‌ای کوهستانی قرار گرفته‌است.
این شهر تنها شهر کشور ایران است که با ۷ هزار نفر بن بست می باشد. از علل بن بست بودن این شهر وجود کوه های گرین است.
که این بن بست بودن موجب عدم رشد کافی این شهر شده است.
به تازگی با توجه به مصوبه فرمانداری بروجرد برای در مسیر و رشد شهر ونایی با جاده جدیدی از سمت جنوب ونایی از روستای  کولیدر به قلعه نظامی و محله شمس اباد و درنهایت به شهر بروجرد وصل میگردد که فاصله ۱۷ کیلومتری شهر ونایی تا شهر بروجرد را به ۱۳ کیلومتر کاهش میدهد.[نیازمند منبع]
مصوبه شهر شدن

ونایی تا اواخر سال ۱۳۹۷ روستا بود. در اسفندماه همین سال با موافقت هیئت دولت به شهر تبدیل شد. متن مصوبه چنین است: «هیئت وزیران در جلسه ۵ اسفند ۱۳۹۷ به پیشنهاد وزارت کشور (استانداری لرستان) و به استناد ماده (۱۳) قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری - مصوب ۱۳۶۲- با تبدیل روستای ونایی شهرستان بروجرد در استان لرستان، به شهر موافقت کرد». 
بر اساس مستندات سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور، شهرداری ونایی از سال ۱۴۰۰ خورشیدی تاسیس شده و در سال ۱۴۰۱، درجه شهرداری این شهر ۱ بوده است.
موقعیت جغرافیائی

ونایی در تنگه‌ای بین دو کوه بلند برآفتاب و کوه گرین قرار گرفته‌است و آب و هوایی کوهستانی دارد. زمستان‌های آن سرد و پر برف است و تابستان‌های آن خنک و معتدل است. جنوب ونایی را دشت کوچکی تشکیل می‌دهد که به دلیل وجود آب فراوان، کشاورزی در آن رونق دارد. چشمه سارهای متعددی مانند سراب سفید و سراب خسروی از دامن کوه‌های این منطقه می‌جوشد که منبع اصلی آب شرب شهر بروجرد است. این روستا با جاده آسفالته به بروجرد و اشترینان و همچنین جاده جدیدی از سمت جنوب ونایی به فیال و کولیدر شهر و درنهایت به شهر بروجرد وصل میگردد.[نیازمند منبع]
جمعیت

این شهر بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن۶۵۳۷ نفر (۱٬۷۰۵خانوار) بوده‌است.
گردشگری

ونایی از مناطق گردشگری طبیعی بروجرد است و پیش از شهر شدن، در فهرست روستاهای گردشگری استان لرستان قرار داشت. این شهر دارای یک قلعه تاریخی به شماره ثبت ملی ۱۱۲۲۴ و یک دهنه غار می‌باشد. ونایی به خاطر سرچشمه‌های گوناگون، بیشه‌زارها و کوه‌های مرتفع از توان بالایی برای گردشگری برخوردار است.
سوغات عمده ونایی خیارشور و ترشی  است. خیار ونایی و دیگر محصولات جالیزی آن مشهور است. کارگاه‌های تولید خیار شور در این روستا فراوان است که به صورت سنتی اقدام به تولید خیار شور و فروش آن می‌کنند.
از مناطق دیدنی این شهر می‌توان به سراب چله، سراب سفید، سراب ماربره، سراب خسروی،سراب مسجد،سراب دروزن(دروغگو-فصلی)،دشت سفره، تنگ دربند گلرود، دربند ونایی و غار سراب سفید اشاره کرد.
نگارخانه

دشت گلرود در جنوب ونایی.
آب جاری از کوه‌های مجاور روستا.
مسجد شهر ونایی.
نمایی از دشت سیلاخور شمالی در مسیر بروجرد به ونایی.
نمای سه کوزان در نزدیکی ونایی.
سربداران (مجموعه تلویزیونی)

| سربداران | سربداران |
| --- | --- |
ژانر: تاریخی درام
نویسنده: کیهان رهگذار
کارگردان: محمدعلی نجفی
کارگردان هنری/ مدیر نوآوری: علی عارف زاده
بازیگران: امین تارخ سوسن تسلیمی علی نصیریان محمدعلی کشاورز فیروز بهجت‌محمدی جمشید لایق افسانه بایگان محمد ابهری عنایت‌الله بخشی عطاءالله زاهد جهانگیر صمیمی‌فرد سعید اویسی فتحعلی اویسی حسین محجوب اسماعیل محرابی محمدعلی ساربان بهروز بقایی علی‌رضا شجاع‌نوری چنگیز وثوقی آتش تقی‌پور مینو ابریشمی رضا کرم‌رضایی شهرزاد کمالی هاشم ارکان حسین محب‌اهری حسین خانی‌بیک نورمحمد ذوالفقاری
سازنده موسیقی متن: فرهاد فخرالدینی
کشور سازنده: ایران
زبان اصلی: فارسی
شمار قسمت‌ها: ۲۱
تولید: تولید
تهیه‌کننده: صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران
فیلم‌برداری: فرخ مجیدی   محمد زرفام
مدت: ۶۰ دقیقه
تولیدکننده: شبکه ۱ سیمای جمهوری اسلامی ایران
پخش: پخش
فرمت صدا: مونو
انتشار اولیه: ۲۶ دی ۱۳۶۲
سربداران مجموعهٔ تلویزیونی ایرانی به کارگردانی محمدعلی نجفی است. کیهان رهگذار، نویسندگی و مشاور کارگردانی آن را بر عهده داشته‌است. فیلم‌برداری این مجموعه از شهریور ۱۳۶۰ در مسجد جامع تاریخی شهرستان اردستان آغاز شد و تا ۳ آبان ۱۳۶۲ ادامه یافت. مدیران فیلم‌برداری سربداران، فرخ مجیدی و محمد زرفام بوده‌اند. سربداران در ۲۶ دی ۱۳۶۲ به نمایش درآمد و هر هفته دوشنبه‌ها بعد از اخبار ۲۰:۳۰ از شبکهٔ یک پخش می‌شد.
خط داستانی

سربداران بر اساس قیام سربداران خراسان به رهبری شیخ حسن جوری علیه استیلای مغول بر ایران ساخته شده‌است. گوشه‌هایی از این فیلم هم مربوط به رهبری پیشین شیخ خلیفه مازندرانی مؤسس این قیام است.
بازیگران

| بازیگر | نقش |
| --- | --- |
امین تارخ: شیخ حسن جوری
سوسن تسلیمی: فاطمه
علی نصیریان: قاضی شارع
محمدعلی کشاورز: خواجه قشیری
فیروز بهجت‌محمدی: طغای تیمور
جمشید لایق: ارغون شاه
افسانه بایگان: ترکان بانو
عنایت‌الله بخشی: خان باشتین
عطاءالله زاهد: خواجه شمس‌الدین
سعید اویسی: ایلچی ابوسعید
حسین محجوب: شیخ راجی زاهد پیر باشتین (دارای دو نقش)
هاشم ارکان: کلو ابوبکر نداف
حسین خانی‌بیک: آی‌تخت برده
اسماعیل محرابی: حسین حمزه
فتحعلی اویسی: ایلچی طغای
بهروز بقایی: درویش عزیز مجدی
علی‌رضا شجاع‌نوری: هوم(سرکردهٔ عیاران)
محمدعلی ساربان: حسن حمزه
جهانگیر صمیمی‌فرد: کلو اسفندیار آهنگر
چنگیز وثوقی: محمد بیک
آتش تقی‌پور: پسرعم طغای
محمد ابهری: امیرمحمود اِسفَرایِنی
حسین محب‌اهری: علی(مرید شیخ حسن)
مینو ابریشمی: بانو سلطان(همسر محمد هندو)
شهرزاد کمالی: زن باشتینی
شیرین رضائیان: ندیمهٔ سرای خواجه قشیری
محمدعلی نجفی: خواجه علاءالدین محمد هندو
دیگر بازیگران

رضا کرم‌رضایی در نقش شاعر
پرویز شاهین‌خو در نقش زاهد مسجد باشتین و از خواجگان نیشابور
محمدرضا عالی‌پیام در نقش مؤذن مسجد جامع سبزوار
ملیحه نیکجومند در نقش پیرزن باشتینی
اصغر ضرابی
اکبر سنگی در نقش سردار مغول
عزیز حاتمی
محمدرضا عالمی
بهروز مقصودلو
ولی‌الله مؤمنی در نقش سردار مغول
فرهاد خان‌محمدی در نقش سرباز مغول (محافظ قاضی شارع)
مهدی رجائیان
عباس ناظری نیک در نقش خواجه اسد
مسعود لاکانی
خسرو امیرصادقی
ژانتوره جانقای
نوری ایسگلدی
رضا سرسندبای
ابوطالب بری
نورمحمد ذوالفقاری
عبدی شادکام
عبدالرضا شادکام
محمد قزاق
هوشنگ فردوس
امیر اسکندری
فرزانه کابلی در نقش کنیز طغای
نادر رجب‌پور در نقش رامشگر دربار ارغون
شهاب کلیددارزاده
سامی تحصنی در نقش اباحمزه
حمید هدی‌نیا
اکبر نوری
علا عالی‌پور
بابک والی
علاءالدین کنگرلو
خسرو زنگباری
علی صنعتی
علی‌رضا فتحی
رضا راد
اکبر بلندی
محمد نمازی
علی نمازی
عبدالحسین خالدی
سید محمد آل‌داوود
هادی مقدم
احمد ابراهیمی
سیاوش عیاشی
حمید لولایی (بازی در دو سکانس که پخش نشده‌است)
عوامل تولید

کارگردان
محمدعلی نجفی
نویسنده و مشاور کارگردان
کیهان رهگذار
متن تحقیقی
عبدالرفیع حقیقت
سرپرست تولید
علی عارف‌زاده
مدیر فیلم‌برداری
فرخ مجیدی (قسمت‌های اول تا چهارم)
محمد زرفام
موسیقی
فرهاد فخرالدینی
عنوان بندی (تیتراژ) آغازین
اکبر عالمی
خطاط سریال
صمد رستمخانی
گریم
جلال‌الدین معیریان (طراح گریم)
بیژن محتشم
گروه کارگردانی
علی ژکان
اصغر هاشمی
رضا ظهیری
صادق جلالی
افسانه بایگان
فیلمبرداری و نور
احمد ابراهیمی
مسعود کرانی
یوسف وظیفه
محمد بخشی
سیاوش عیاشی
سرپرست گویندگان
علی کسمایی
عکاسان سریال
میترا محاسنی
شاهرخ سخایی
برداشت از اثر محمود دولت‌آبادی

محمود دولت‌آبادی می‌گوید: گمانم سال ۵۶ بود که به درخواست محمدحسین پرتوی، برادر نصرت پرتوی، همسر عباس جوانمرد و دوست و همکار دوره تئاتر، طرح سریالی را برای تلویزیون ملی ایران نوشتم. با عنوان (سربداران)، پیش از من گویا به سراغ بهرام بیضایی رفته بودند که نتیجه‌ای نگرفته بودند. چند نفری هم در آن فاصله طرح‌هایی نوشته بودند که هیچ‌یک مطلوب تلویزیون نبودند. تا اینکه طرح من آماده و فصل اول نوشته شد. محمدحسین پرتوی به واسطه خواهرش (نصرت)، که قول داده بود مراعات امانت‌داری را بکند. نسخه زیراکسی فیلم‌نامه را با خود به تلویزیون برد، بی‌هیچ قرارداد یا پیش پرداختی، مدت‌ها گذشت، بالاخره خبر آوردند که تلویزیون با این موضوع که دولت‌آبادی سربداران را بنویسد مخالف است؛ و موضوع مسکوت گذاشته شد تا سال ۵۸. حالا انقلاب شده بود و تلویزیون ملی ایران به تلویزیون جمهوری‌اسلامی ایران تغییر نام داده بود. بار دیگر محمدحسین پرتوی پیدایش شد و این بار گفت: قرار است سربداران ساخته شود. کارگردانش را هم گذاشته‌اند محمدعلی نجفی. از من دعوت کرد به دفتری در خیابان بلوار کشاورز (الیزابت سابق) رفتم. ملاقات و چای و گفت‌وگو. بعدها خبردار شدم که به آقای نجفی هم گفته‌اند فلانی، یعنی من، نباید سربداران را بنویسد. من به کار خود بازگشتم و سربداران به راه خود رفت و نتیجه آنکه دست‌نوشته من در کتاب جمعه چاپ شد و نویسنده سریال (شهر من شیراز) که پیش از انقلاب از تلویزیون پخش می‌شد نویسنده فیلم‌نامه سربداران شد. از آن زمان دیگر از محمدحسین پرتوی خبری نشد. به نظرم رسید بخش اول فیلم‌نامه سربداران را منتشر کنم. آن را برای کتاب جمعه فرستادم. به پیغام آقای احمد شاملو که خواسته بود با آن هفته‌نامه کار کنم.
موسیقی متن سریال

موسیقی متن این مجموعه ساخته فرهاد فخرالدینی است. وی با رعایت نکاتی چون جذاب‌بودن برای مخاطب، استفاده از گنجینه موسیقی ملی و محلی ایران و بکارگیری تکنیک‌ها و سازهای موسیقی غربی آن را به یک موسیقی ماندگار و تأثیرگذار تبدیل کرده‌است. این موسیقی داستان ستم تلخ ایلخانان مغول بر مردم این سرزمین را بیان و شنونده را در آن فضا قرار می‌دهد. موسیقی سربداران را با توجه به اقبال عمومی‌اش می‌توان در زمرهٔ موفق‌ترین آثار موسیقی در حوزه هنر موسیقی معاصر ایران به‌شمار آورد.
حواشی

سال ۱۳۶۲، که پخش مجموعهٔ تلویزیونی سربداران از شبکه ۱ سیمای جمهوری اسلامی ایران آغاز شد بسیاری به نوع بازی و نقش فاطمه همسر شیخ حسن که سوسن تسلیمی آن را بازی می‌کرد ایراد گرفتند. انتقادات و ایرادهایی که آن زمان به سازمان صدا و سیما گرفته شد باعث شد که بخشی از بازی سوسن تسلیمی حذف شود.
محمدعلی نجفی در مورد سربداران می‌گوید: «سریال سربداران در مقطعی از تاریخ ایران ساخته شد که هنوز از طرف دولتمردان بعد از انقلاب تصمیمی در ارتباط با فیلم‌سازی گرفته نشده بود و هنرمندان ما مشکوک بودند که آیا سینما می‌تواند بعد از انقلاب ادامه داشته باشد یا نه؟» او به گریم، طراحی صحنه و لباس نیز اشاره می‌کند و می‌گوید: «موقع ساخت سریال سربداران برای اولین بار مسئله طراحی گریم، طراحی دکور و طراحی لباس مطرح شد. با آن طراحی و ساخت دکور مردم به این باور رسیدند که سینما فراتر از آن چیزی است که قبل از انقلاب در نظر داشتند. ما از یک انقلاب صحبت کردیم که مثل انقلاب اسلامی، انقلابی مذهبی بود.»
محمدعلی نجفی البته به انتقاداتی که آن زمان به سریالش شده هم اشاره می‌کند و می‌گوید: «خیلی‌ها به من انتقاد می‌کردند که این آدم‌هایی که شما در فیلم می‌آورید، کجای تاریخ بوده‌اند؟ من هم می‌گفتم مگر من معلم تاریخ هستم!؟ بهانهٔ من تاریخ است. آن زمان همه شیخ حسن را درک کردند. فاطمه را درک کردند. فاطمه تمثیلی از توده‌های مردم بود که برای بقای خودشان مبارزه می‌کنند. مبارزه می‌کنند برای این‌که انسان باشند و زیر بار زور نروند؛ و همهٔ این‌ها به مخاطب منتقل شد. هرچند که بعضی از صحنه‌ها حذف شد.» محمدعلی نجفی سراغ قسمت‌های دیگر سریال هم که حذف شده‌است، می‌رود و می‌گوید: «یک سکانسی در سربداران داشتیم که حذف شد. شهر میکده‌ها بود. حذفش کردند به من اعتراض می‌کردند که یعنی شیخ حسن به شهر میکده‌ها می‌رود؟!» البته او انتقاد آن‌ها را هم بی‌پاسخ نمی‌گذاشته‌است. «می‌گفتم بسیاری از چهره‌های مذهبی و انقلابی ما نیز در پاریس و لندن به جبر زمانه حضور داشته‌اند، ولی مهم این است که هدف آنان چه بود. اما بعضی از منتقدان اصلاً نمی‌توانستند این مسئله را هضم کنند و خب طبیعی بود که این سکانس‌ها حذف شود.»
پاریس
واژه‌شناسی

نام پاریس برگرفته از نام گروهی از افراد قوم گل به نام پاریزیها است. در دوره استیلای جمهوری روم نام این شهر به «لوتشیا» تغییر کرد، اما در زمان یولیانوس، امپراتور روم، نام شهر دوباره به پاریس تغییر یافت.
پاریس دارای القاب متعدد زیادی است، اما مهم‌ترین نام آن «شهر نور» (به فرانسوی: La Ville lumière) است. این نام هم به مرکزیت این شهر در زمینه علم و تحصیلات و هم به پر نور بودن این شهر در شب‌ها برمی‌گردد.
تاریخ > دوران باستان

اولین آثار زندگی و تمدن دائمی در مکان فعلی پاریس و حاشیه آن به ۴۲۰۰ سال قبل از میلاد بر می‌گردد. از حدود ۲۵۰ سال قبل از میلاد مسیح، پاریزیها که شاخه‌ای از تیره سلت‌ها بوده و عمدتاً به شغل قایقرانی و تجارت اشتغال داشتند ساکن این مکان شدند. رومی‌ها در حدود سال ۵۲ قبل از میلاد پاریس را تصرف کردند.
در زمان جمهوری روم نام این شهر به «لوتشیا» تغییر کرد. در این عصر عمارت‌های زیادی نظیر: سالن‌ها، کاخ‌ها، حمام‌ها، معابد، تئاترها و یک آمفی تئاتر در پاریس ساخته شد. تعدادی از این آثار از جمله حمام رومی و آمفی تئاتر هنوز پا برجاست. پس از پایان سلطه امپراتوری روم غربی در قرن سوم و چهارم میلادی پاریس به شهر کوچکی تبدیل شد، اما پس از مدت کوتاهی توانست جایگاه سابق خود را به‌دست‌آورد.
تاریخ > قرون وسطی

در حدود سال ۴۰۰ میلادی پاریس پایتخت حکومت کلوویس یکم امپراتور فرانک‌ها شد. پس از مرگ کلوویس امپراتوری فرانک‌ها به چند بخش تقسیم شد. در این دوره پاریس پایتخت یکی از این حاکمیت‌ها بود. در قرن نهم میلادی فرانسه مورد هجوم وایکینگ‌ها قرار گرفت اما تنها نواحی کرانه باختری رود سن در پاریس آسیب دید. در سال ۱۱۹۰، شاه فیلیپ دوم، پادشاه فرانسه، پاریس را در هر دو سمت رودخانه گسترش داد و دانشگاه پاریس، کاخ لوور و کلیسای نوتردام را احداث کرد.
دانشگاه پاریس در سده چهاردهم میلادی نام پایتخت فرانسه را به اوج رساند و شهرت دانش‌آموختگان و اعتبار مطالعات آن در الهیات و فلسفه سایر دانشگاه‌ها را به زیر سایه خود برد. این دانشگاه که در این زمان بیش از ۵۰۰ دانشکده و تعداد بی شماری دانشجو از کشورهای مختلف در آن وجود داشت، همانند مغناطیسی عمل می‌کرد که بزرگ‌ترین متفکران را به سمت خود می‌کشید. برخی به دلیل همین دانشگاه، عنوان «آتنِ اروپا» را بر پاریس نهادند.
طبق گزارش وقایع‌نگاران در جریان همه‌گیری طاعون در میانه سده چهاردهم میلادی موسوم به مرگ سیاه، روزانه قریب به ۸۰۰ نفر از ساکنان پاریس جان خود را از دست می‌دادند. بدین ترتیب حدود ۵۰ هزار نفر معادل نیمی از جمعیت این شهر از بین رفتند.
پاریس پس از جنگ صدساله فرانسه و انگلستان دوباره به عنوان پایتخت فرانسه برگزیده شد.
در زمان جنگ‌های مذهبی فرانسه و کشتار سن بارتلمی در زمان شارل نهم، پاریس به عنوان قطب مذهب کاتولیک در اروپا مطرح شد. پس از انتقال سلطنت از دودمان والوآ به بوربون در فرانسه و روی کار آمدن لوئی چهاردهم، مرکز سیاسی فرانسه به ورسای که شهری در نزدیکی پاریس بود، منتقل شد؛ اما پاریس جایگاه خود را از منظر جمعیت، هنر، فرهنگ، علم و آموزش حفظ کرد. یک سده بعد، در جریان انقلاب فرانسه و فتح زندان باستیل در سال ۱۷۸۹ و برقراری سلطنت مشروطه، لوئی شانزدهم، پادشاه فرانسه به درخواست انقلابیون به پاریس نقل مکان کرد و پاریس دوباره به عنوان پایتخت فرانسه شد.
تاریخ > قرن نوزدهم

با انقلاب صنعتی و ظهور امپراتوری دوم در فرانسه، پاریس بیشترین رشد را در تاریخ خود شاهد بود. در سال ۱۸۴۰ راه‌آهن پاریس به کار افتاد. در زمان ناپلئون سوم و شهرداری بارون هاوسمن تغییرات فاحشی در پاریس رخ داد. خیابان‌های باریک تخریب و به خیابان‌های زیبا و عریض تبدیل شدند. این تغییرات باعث زیباتر و مدرن‌تر شدن پاریس شد. در طول قرن نوزدهم، پاریس چهار دوره میزبان نمایشگاه جهانی بود که در آن کشورهای صنعتی آخرین پیشرفت‌های علمی، صنعتی و هنری خود را به نمایش می‌گذاشتند.
درسال‌های ۱۸۳۲ و ۱۸۴۹ بیماری وبا باعث مرگ و میر فراوانی در پاریس شد. تنها در سال ۱۸۳۲ در اثر شیوع این بیماری ۲۰٬۰۰۰ نفر از جمعیت ۶۵۰٬۰۰۰ نفری شهر جان خود را از دست دادند.
همچنین در طول محاصرهٔ پاریس که باعث پایان جنگ‌های بین فرانسه و پروس شد، این شهر صدمات زیادی را متقبل گشت. علاوه بر این، درگیری‌های مابین مردم و گروه‌های آزادی‌خواه با نیروهای دولتی طی سقوط دولت ناپلئون سوم در سال ۱۸۷۱ باعث کشته شدن بیش از ۲۰٬۰۰۰ نفر و به آتش کشیده شدن بسیاری از آثار و اماکن تاریخی در پاریس شد. این دوره در تاریخ فرانسه به «هفته خونین» مشهور است.
در سال ۱۸۸۹ به مناسبت بزرگداشت صدمین سال انقلاب فرانسه و نمایشگاه جهانی صنعت و تکنولوژی، یک برج تمام فلزی توسط مهندس مشهور فرانسوی گوستاو ایفل در مرکز پاریس ساخته شد.
این برج که به برج ایفل مشهور است، ابتدا به عنوان یک بنای موقت ساخته شد، اما پس از پایان نمایشگاه پابرجا ماند و نماد زیبای دیگری به پاریس افزود. برج ایفل تا سال ۱۹۳۰ بلندترین برج جهان بود. متروی پاریس نیز هم‌زمان با افتتاح نمایشگاه جهانی در سال ۱۹۰۰ گشایش یافت. برگزاری این نمایشگاه نماد مهمی از جایگاه برتر پاریس به عنوان قطب فناوری، توریستی و تجارت در جهان آن روز به‌شمار می‌رفت.
تاریخ > قرن بیستم > جنگ جهانی اول

در جنگ جهانی اول شهر پاریس متحمل خسارات بسیاری شد، با این حال به خاطر اجتماعات هنری و فرهنگی خود و زندگی شبانه شهره بود. پس از پیروزی فرانسوی‌ها و بریتانیایی‌ها در جنگ و امضای پیمان صلح، فعالیت‌های فرهنگی و هنری در شهر مجدداً رونق سابق خود را بازیافت و پاریس به مکانی جذاب برای زندگی بزرگان هنر در جهان تبدیل شد. در این دوره هنرمندان بزرگی نظیر ایگور استراوینسکی آهنگساز روس، پابلو پیکاسو نقاش شهیر اسپانیایی، سالوادور دالی هنرمند بزرگ اسپانیایی و ارنست همینگوی نویسندهٔ مشهور آمریکایی در این شهر اقامت داشتند.
تاریخ > قرن بیستم > جنگ جهانی دوم

پاریس تنها پنج هفته پس از ورود فرانسه به جنگ جهانی دوم در ژوئن ۱۹۴۰ توسط ارتش آلمان نازی اشغال شد، و تا اوت ۱۹۴۴ تحت اشغال نازی‌ها بود.
با وجود فتح پاریس به‌دست آلمانی‌ها بسیاری از آثار تاریخی و فرهنگی پاریس از آسیب و صدمات در امان ماندند. از دلایل این امر می‌توان عدم مواجههٔ آلمان‌ها با مقاومت زیاد و عدم وجود اهداف استراتژیک برای بمباران در مرکز شهر بر می‌گردد.
تاریخ > قرن بیستم > پس از جنگ جهانی دوم

دوره بعد از جنگ بزرگ‌ترین دوران توسعهٔ پاریس پس از دوران حکومت جمهوری سوم (تا ۱۹۱۴) بود. در این دوران احداث تراموای شهری و اتوبان‌های مدرن در دستور کار قرار گرفت. علاوه بر آن اتوبان کمربندی عظیمی نیز به دور پاریس کشیده شد. شروع احداث منطقه اقتصادی لا دفانس نیز در این دوره رخ داد.
تاریخ > قرن بیستم > رشد اقتصادی

در دهه هفتاد صنایع به‌طور کامل از درون شهر خارج شدند و موسسات از شکل سنتی خود به شکلی مدرن تبدیل گشتند. رونق اقتصادی پاریس را به یکی از گران‌ترین نقاط شهری دنیا تبدیل کرد و پاریسی‌ها نیز یکی از بالاترین درآمدهای سرانه اروپا را به‌دست آوردند. به خاطر این رشد سریع و ایجاد فاصله طبقاتی بین پاریس و حومه آن در طول دهه ۱۹۸۰، در طی سال‌های اخیر تظاهرات و درگیری‌های فراوانی بین ساکنان حومه پاریس و نیروهای دولتی صورت گرفته است، که از این جمله می‌توان به تظاهرات گسترده حاشیه‌نشینان و مهاجران در سال ۲۰۰۵ اشاره کرد.
جغرافیا

پاریس در مرکز کمان رود سن قرار دارد و شامل دو قسمت جزیره مانند است. ایل سن لویی بخش کوچکتر و ایل دو لا سیته قسمت بزرگتر را تشکیل داده و شامل بخش قدیمی شهر است. پاریس در زمینی بسیار هموار و صاف قرار گرفته است. ارتفاع شهر پاریس از سطح دریادر حدود ۳۵ متر است. ارتفاع پست‌ترین نقطه پاریس از سطح دریا در حدود ۲۴ متر از سطح دریا و بلندترین نقطه آن که مون‌مارتر نام دارد دارای ارتفاع ۱۳۰ متر از سطح دریاست. مساحت هستهٔ اصلی پاریس حدود ۱۰۵ کیلومتر مربع است، اما منطقهٔ شهری پاریس و حومهٔ آن در حدود ۱۴۵۷ کیلومتر مربع مساحت دارد که ۱۳۸ برابر هستهٔ اصلی شهر است. منطقهٔ شهری پاریس و حومه شامل چند شهر و تعداد زیادی روستا بوده که با توسعهٔ پاریس در دهه‌های گذشته به صورت قسمتی از شهر درآمده‌اند. وسعت هسته اصلی شهر پاریس به غیر از دو پارک وسیع به نام‌های پارک بولونی و پارک ونسن در حدود ۸۷ کیلومتر مربع است.
۱۶
۱۷
۱۸
۱۹
۲۰
۱۲
۱۳
۵
۶
۷
۱۴
۱۵
۸
دو
سه
۴
یک
۹
۱۰
۱۱
آب و هوا

پاریس دارای آب و هوایی اقیانوسی است و تحت تأثیر جبهه‌های هوای اقیانوس اطلس شمالی قرار دارد.
متوسط دمای سالیانه پاریس ۱۵ درجه سانتیگراد است. بالاترین  دمای ثبت شده در پاریس برابر ۴۰٫۴ درجه سانتیگراد در سال ۱۹۴۸ است. پایین‌ترین دمای ثبت شده در این شهر نیز برابر ۲۳٫۹- درجه سانتیگراد در سال ۱۸۷۹ است.
بارندگی در تمام طول سال در پاریس اتفاق می‌افتد. پاریس به خاطر باران‌های ناگهانی‌اش معروف است. متوسط میزان بارش سالانه در پاریس حدود ۶۴۱ میلی‌متر است. بارش برف در این شهر به ندرت اتفاق می‌افتد، و در بیشتر موارد میزان بارش برف به حدی است که بیش از ۲۴ ساعت بر روی زمین باقی نمی‌ماند.
| داده‌های اقلیم پاریس (۱۹۸۱–۲۰۱۰ میانگین)> ماه | داده‌های اقلیم پاریس (۱۹۸۱–۲۰۱۰ میانگین)> ژانویه | داده‌های اقلیم پاریس (۱۹۸۱–۲۰۱۰ میانگین)> فوریه | داده‌های اقلیم پاریس (۱۹۸۱–۲۰۱۰ میانگین)> مارس | داده‌های اقلیم پاریس (۱۹۸۱–۲۰۱۰ میانگین)> آوریل | داده‌های اقلیم پاریس (۱۹۸۱–۲۰۱۰ میانگین)> مه | داده‌های اقلیم پاریس (۱۹۸۱–۲۰۱۰ میانگین)> ژوئن | داده‌های اقلیم پاریس (۱۹۸۱–۲۰۱۰ میانگین)> ژوئیه | داده‌های اقلیم پاریس (۱۹۸۱–۲۰۱۰ میانگین)> اوت | داده‌های اقلیم پاریس (۱۹۸۱–۲۰۱۰ میانگین)> سپتامبر | داده‌های اقلیم پاریس (۱۹۸۱–۲۰۱۰ میانگین)> اکتبر | داده‌های اقلیم پاریس (۱۹۸۱–۲۰۱۰ میانگین)> نوامبر | داده‌های اقلیم پاریس (۱۹۸۱–۲۰۱۰ میانگین)> دسامبر | داده‌های اقلیم پاریس (۱۹۸۱–۲۰۱۰ میانگین)> سال |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| سابقهٔ بیش‌ترین °C (°F) | ۱۶٫۱  (۶۱) | ۲۱٫۴  (۷۱) | ۲۵٫۷  (۷۸) | ۳۰٫۲  (۸۶) | ۳۴٫۸  (۹۵) | ۳۷٫۶  (۱۰۰) | ۴۰٫۴  (۱۰۵) | ۳۹٫۵  (۱۰۳) | ۳۶٫۲  (۹۷) | ۲۸٫۴  (۸۳) | ۲۱  (۷۰) | ۱۷٫۱  (۶۳) | ۴۰٫۴  (۱۰۵) |
| میانگین بیش‌ترین °C (°F) | ۷٫۲  (۴۵) | ۸٫۳  (۴۷) | ۱۲٫۲  (۵۴) | ۱۵٫۶  (۶۰) | ۱۹٫۶  (۶۷) | ۲۲٫۷  (۷۳) | ۲۵٫۲  (۷۷) | ۲۵٫۰  (۷۷) | ۲۱٫۱  (۷۰) | ۱۶٫۳  (۶۱) | ۱۰٫۸  (۵۱) | ۷٫۵  (۴۶) | ۱۶٫۰  (۶۱) |
| میانگین روزانه °C (°F) | ۵٫۰  (۴۱) | ۵٫۶  (۴۲) | ۸٫۸  (۴۸) | ۱۱٫۵  (۵۳) | ۱۵٫۳  (۶۰) | ۱۸٫۳  (۶۵) | ۲۰٫۶  (۶۹) | ۲۰٫۴  (۶۹) | ۱۶٫۹  (۶۲) | ۱۳٫۰  (۵۵) | ۸٫۳  (۴۷) | ۵٫۵  (۴۲) | ۱۲٫۵  (۵۵) |
| میانگین کم‌ترین °C (°F) | ۲٫۷  (۳۷) | ۲٫۸  (۳۷) | ۵٫۳  (۴۲) | ۷٫۳  (۴۵) | ۱۰٫۹  (۵۲) | ۱۳٫۸  (۵۷) | ۱۵٫۸  (۶۰) | ۱۵٫۷  (۶۰) | ۱۲٫۷  (۵۵) | ۹٫۶  (۴۹) | ۵٫۸  (۴۲) | ۳٫۴  (۳۸) | ۸٫۵  (۴۷) |
| سابقهٔ کم‌ترین °C (°F) | −۱۴٫۶  (۶) | −۱۴٫۷  (۶) | −۹٫۱  (۱۶) | −۳٫۵  (۲۶) | −۰٫۱  (۳۲) | ۳٫۱  (۳۸) | ۶  (۴۳) | ۶٫۳  (۴۳) | ۱٫۸  (۳۵) | −۳٫۱  (۲۶) | −۱۴  (۷) | −۲۳٫۹  (−۱۱) | −۲۳٫۹  (−۱۱) |
| بارندگی میلی‌متر (اینچ) | ۵۳٫۷  (۲٫۱۱) | ۴۳٫۷  (۱٫۷۲) | ۴۸٫۵  (۱٫۹۱) | ۵۳  (۲٫۰۹) | ۶۵  (۲٫۵۶) | ۵۴٫۶  (۲٫۱۵) | ۶۳٫۱  (۲٫۴۸) | ۴۳  (۱٫۶۹) | ۵۴٫۷  (۲٫۱۵) | ۵۹٫۷  (۲٫۳۵) | ۵۱٫۹  (۲٫۰۴) | ۵۸٫۷  (۲٫۳۱) | ۶۴۹٫۶  (۲۵٫۵۶) |
| میانگین روزهای بارندگی  | ۱۰٫۲ | ۹٫۳ | ۱۰٫۴ | ۹٫۴ | ۱۰٫۳ | ۸٫۶ | ۸ | ۶٫۹ | ۸٫۵ | ۹٫۵ | ۹٫۷ | ۱۰٫۷ | ۱۱۱٫۵ |
| میانگین روزانه ساعت‌های تابش آفتاب | ۶۲٫۵ | ۷۹٫۲ | ۱۲۸٫۹ | ۱۶۶٫۰ | ۱۹۳٫۸ | ۲۰۲٫۱ | ۲۱۲٫۲ | ۲۱۲٫۲ | ۱۶۷٫۹ | ۱۱۷٫۸ | ۶۷٫۷ | ۵۱٫۴ | ۱٬۶۶۱٫۷ |
| درصد احتمال تابش آفتاب | ۲۱ | ۳۰ | ۳۵ | ۴۲ | ۴۳ | ۴۵ | ۴۹ | ۵۰ | ۴۵ | ۳۸ | ۲۷ | ۲۰ | ۳۷٫۱ |
منبع: Meteo France: منبع: Meteo France
چشم‌انداز شهر

پاریس مدرن امروزی حاصل تغییرات میانه سده ۱۹ میلادی است. برای قرن‌ها پاریس دارای خیابان‌های باریک و کم عرض بود، اما از سال ۱۸۵۲ با شروع عملیات بارون هاوسمن خیابان‌های باریک به خیابان‌های عریض تبدیل شدند. از این دوران تا به امروز ارتفاع ساختمان‌های هر خیابان در پاریس با توجه به عرض آن خیابان انتخاب شده است. بسیاری از ساختمان‌های قرن نوزدهم کماکان در پاریس پابرجا هستند و استفاده می‌شوند.
چشم‌انداز شهر > معماری

با توجه به وجود قوانین بسیار سخت برای ساخت و ساز و عدم اجازه برای ساخت ساختمان‌های بلند بسیاری از موسسات نظیر موسسات تجاری، دانشگاه‌ها، موسسات تحقیقاتی و وزارت خانه‌ها به حاشیه شهر پاریس و به ویژه منطقه لا دفانس انتقال یافته‌اند.
این قوانین باعث شده است که شهر پاریس چهره‌ای تاریخی به خود گرفته و به قول اروپایی‌ها به موزه‌فیکاسیون (muséification) یا موزه بصری تبدیل شود.
بسیاری از ساختمان‌های اداری پاریس که هنوز در محدوده مرکزی شهر قرار دارند قصد انتقال دفاتر خود را به حومه شهر و به ویژه به منطقه لا دفانس دارند. منطقه اقتصادی دفنس میزبان دفاتر و مراکز مهم اداری، تجاری، اقتصادی و فرهنگی فرانسه و اروپا است. منطقه اقتصادی لا دفانس، دفاتر شرکت‌های بزرگ تولید مواد غذایی درRungis، دانشگاه‌های مهمی چون دانشگاه پلی تکنیک پاریس، HEC, ESSEC, INSEAD و…، تعدادی از معروفترین آزمایشگاه‌های تحقیقاتی جهان (در منطقه سالکی و ایوری)، مجموعه‌های عظیم ورزشی نظیر استاد دو فرانس در سن دنی و بعضی از وزراتخانه‌ها مانند وزارت حمل و نقل فرانسه در حومه پاریس قرار گرفته‌اند.
طبق اعلام مسئولان آرشیو ملی فرانسه نیز تا سال ۲۰۱۰ به حومه پاریس منتقل می‌شود.
نیاز به پاریسی بزرگتر از سوی دولتمردان فرانسوی نیز درک شده به‌طوری‌که این موضوع از سال ۲۰۰۷ در دستور کار قرار گرفته و نتیجه نهایی آن نیز در انتخابات بهار ۲۰۰۸ شورای شهر پاریس مشخص خواهد شد.