استوانیکو
زندگی‌نامه > سفر اکتشافی نارواز

این سفر متشکل از ۳۰۰ مرد بود که به رهبری فرماندار تازه منصوب شده لا فلوریدا، پانفیلو د نارواز، در فوریه ۱۵۲۸ کوبا را به مقصد جزیره دلاس پالماس در نزدیکی تامپیکوی فعلی مکزیک ترک کردند تا در آنجا دو محل استقرار ایجاد کنند. طوفان و بادهای شدید کشتی‌ها را به سواحل غربی فلوریدا کشاند. کشتی‌های کاروان نارواز در سنت پترزبورگ کنونیِ فلوریدا در سواحل خلیج بوکا سیگا متوقف شدند. نارواز به کشتی‌هایش و ۱۰۰ مرد و ۱۰ زن دستور داد تا در جستجوی بندر بزرگی که کپتان‌ها می‌گفتند نزدیک است، به سمت شمال حرکت کنند. او ۳۰۰ مرد دیگر را با ۴۲ اسب به سمت شمال در امتداد ساحل هدایت کرد تا دوباره به کشتی‌هایش در بندر بزرگ بپیوندد. هیچ بندر بزرگی در شمال خلیج بوکا سیگا وجود ندارد و نارواز دیگر هرگز کشتی‌های خود را ندید.
بازماندگان پس از راهپیمایی ۳۰۰ مایلی به سمت شمال و جنگ مسلحانه با بومیان آمریکایی، قایق‌هایی ساختند تا در امتداد خط ساحلی ساحل خلیجی به سمت غرب حرکت کنند. آنها قصد داشتند تا به پانوکو و ریودلاس پالماس برسند. زمانی که آنها در نزدیکی جزیره گالوستون تگزاس بودند، گرفتار طوفان شدند. تقریباً ۸۰ مرد از طوفان جان سالم به در بردند که در نتیجهٔ امواج، به جزیره گالوستون کشانده شدند. بعد از سال ۱۵۲۹، آزموری و دو بازمانده دیگر از یک قایق، به بردگی سرخ‌پوستان کواهوئیلتکان درآمدند. سه سال بعد در ۱۵۳۲، آنها یک بازمانده از قایقی دیگر به نام الوار نونیز کابزا د واکا را پیدا کرده و با یکدیگر همسفر شدند.
در سال ۱۵۳۴ این چهار مرد به نام‌های کابزا د واکا، آندرس دورانتس د کارانزا، آلونسو دل کاستیلو مالدونادو و آزموری از اسارت گریختند و به سمت غرب، یعنی به طرف تگزاس امروزی و شمال مکزیک سفر کردند. آنها جزء اولین اروپایی‌ها و آفریقایی بودند که وارد غرب آمریکا شدند. از زمان رسیدن به فلوریدا و بعد از پیاده‌روی حدود ۲۰۰۰ مایل، سرانجام آنها به یک اقامتگاه اسپانیایی در سینالوآ رسیدند و سپس بعد از پیمودن ۱۰۰۰ مایل به سمت جنوب، به مکزیکوسیتی رفتند.
در سال ۱۵۴۲ کابزا د واکا کتاب «رلاسیون» را در مورد سفر ۸ ساله‌ای که او و همراهانش از آن جان سالم به در بردند منتشر کرد. این کتاب حاوی اطلاعاتی دربارهٔ آزموری بود و در سال ۱۵۵۵ تجدید چاپ شد. در این کتاب برای اولین بار مردم، حیات وحش، گیاهان و جانوران بومی آمریکای شمالی و گاومیش کوهان‌دار آمریکایی توصیف شده بود. در کتاب رلاسیون، کابزا د واکا اغلب از آزموری به عنوان «سیاه» یاد می‌کند و توضیح می‌دهد که او همیشه از سه بازمانده دیگر جلوتر حرکت می‌کرده‌است، زیرا وی قادر بوده با سرخ‌پوستان بومی ارتباط برقرار کند. در آخرین جمله رلاسیون، کابزا د واکا «سیاه» را که در این سفر همراه‌شان بوده، معرفی می‌کند.
در ترجمه مشترک استاد استرلینگ رولنا آدورن (دانشگاه ییل) و محقق چارلز پاتریک پاوتز، این جمله به این صورت ترجمه شده‌است: «چهارمین مرد استوانیکو نام دارد؛ او سیاه‌پوستی عرب زبان و از بومیان آزمور است». استاد مارتین آ فاواتا (دانشگاه تامپا) و خوزه بی فرناندز (دانشگاه فلوریدا مرکزی) در ترجمه مشترک خود، جمله آخر را به این صورت نوشته کرده‌اند: «چهارمی استبانیکو است، او یک عرب سیاه‌پوست و بومی آزمور است».
در سال ۱۵۳۹، یعنی سه سال پس از سفر ۸ ساله از فلوریدا به مکزیکوسیتی، نایب‌السلطنه اسپانیای جدید (مکزیک) آزموری را انتخاب کرد تا در سفری به سمت جنوب غربی به رهبری فرای مارکوس دی نیزا، به عنوان رهنمای اصلی خدمت کند. مقصد آنها «هفت شهر سیبولا» بود. مارکوس دی نیزا در رلاسیون خود گزارش داد که در سال ۱۵۳۹ آزموری در شهر زونی هاویکوه کشته شد. سرخ‌پوستانی که مرگ آزموری را به راهب مارکوس دی نیزا گزارش دادند، او را در حالی که کشته شده باشد ندیدند؛ بلکه فقط تصور کردند که او کشته شده‌است. آزموری اولین فرد غیربومی بود که از سرزمین‌های پوئبلو بازدید کرد.