stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
مدار ترکیبی باینری

منطق ترکیبی دودویی (BCL) یک زبان برنامه‌نویسی کامپیوتری است که با استفاده از عبارات دودویی ۰ و ۱، یک فرمولاسیون کامل از مدار منطقی را فقط با همین نمادها ایجاد می‌کند. با استفاده از ترکیب‌کننده‌های S و K، می‌توان توابع پیچیده جبر بولی را ساخت. BCL همچنین کاربردهایی در نظریه پیچیدگی اندازه برنامه (یچیدگی کولموگوروف) دارد.
تعریف > قواعد SK

با استفاده از ترکیب‌کننده‌های K و S در مدار منطقی، می‌توان توابع منطقی را به‌عنوان توابعی از ترکیب‌کننده‌ها نشان داد:
|  | جبر بولی> TRUE (1).FALSE (0).AND.NOT | اساس SK> K(KK).K(K(SK)).SSK.SS(S(S(S(SK))S))(KK) |
| --- | --- | --- |
|  | OR | S(SS)S(SK) |
|  | NAND | S(S(K(S(SS(K(KK)))))))S |
|  | NOR | S(S(S(SS(K(K(KK)))))(KS)) |
|  | XOR | S(S(S(SS)(S(S(SK)))S))K |
تعریف > معناشناسی

[ 00 ] == K
[ 01 ] == S
[ 1 < term1> < term2> ] == ( [ < term1>] [ < term2>] )
که "[...]" اختصار "معنای ..." است. در اینجا K و S تترکیب کننده‌های پایه k-s هستند و ( ) عملیات کاربرد در مدار منطقی را نشان می‌دهد. (پیشوند ۱ معادل یک پرانتز باز است و پرانتز بسته برای رفع ابهام ضروری نیست.)
بنابراین، چهار فرم معادل از BCL وجود دارد که بسته به نحوه رمزگذاری سه‌گانه (K، S، پرانتز باز) متفاوت است. این چهار فرم عبارتند از: (۰۰، ۰۱، ۱) (همانطور که در نسخه کنونی آمده)، (۰۱، ۰۰، ۱)، (۱۰، ۱۱، ۰) و (۱۱، ۱۰، ۰).
معنای عملی BCL، به جز کاهش eta (که برای کامل بودن تورینگ ضروری نیست)، می‌تواند به‌طور بسیار مختصر با قوانین بازنویسی زیر برای زیرعبارات یک عبارت مشخص، از سمت چپ بیان شود:
1100xy  → x
11101xyz → 11xz1yz
که در آن x ، y ، و z زیرعبارات دلخواه هستند. (توجه کنید که به عنوان مثال، از آنجایی که تجزیه از سمت چپ انجام می‌شود، 10000 زیرعبارتی از 11010000 نیست.)
BCL می‌تواند برای بازتولید الگوریتم‌هایی مانند ماشین های تورینگ  و hتوماتای سلولی استفاده شود؛ بنابراین BCL تورینگ کامل است.
بیشتر بخوانید

Iota and Jot
در ادامه مطلب

Tromp, John (October 2007). "Binary Lambda Calculus and Combinatory Logic". Randomness and Complexity, from Leibniz to Chaitin: 237–260. doi:10.1142/9789812770837_0014. ISBN 978-981-277-082-0.
لینک های خارجی

حساب لامبدا جان و زمین بازی منطق ترکیبی
اجرای حداقلی در C
حساب لامبدا در 383 بایت
یک مرحله از قانون 110 خودکار سلولی در SK-Basis (نوشته شده به زبان Wolfram ).
مسجد سید یحیی مرتضی

| مسجد سید یحیی مرتضی | مسجد سید یحیی مرتضی |
| --- | --- |
ترکی آذربایجانی: Seyid Yəhya Murtuza məscidi: ترکی آذربایجانی: Seyid Yəhya Murtuza məscidi
دین: دین
وابستگی: اسلام
رهبری: «ادارهٔ دولتی منطقهٔ حفاظت شدهٔ ایچری‌شهر»
وضعیت: بنای بازسازی شده
مکان: مکان
مکان:  باکو، شهر قدیمی، خیابان «آسف زینالّی» پلاک ۱۸
کشور:  جمهوری آذربایجان
جایگاه در نقشه: جایگاه در نقشه
مختصات: ۴۰°۲۱′۵۳″شمالی ۴۹°۵۰′۰۷″شرقی﻿ / ﻿۴۰٫۳۶۴۷۴۱°شمالی ۴۹٫۸۳۵۲۵۶°شرقی﻿ / 40.364741; 49.835256
معماری: معماری
سبک: معماری اسلامی، مکتب معماری شیروان-آب‌شوران
بنیان‌گذار: «سید یحیی مرتضی»
پایان ساخت: اوایل قرن ۱۷
مسجد سید یحیی مرتضی (ترکی آذربایجانی: Seyid Yəhya Murtuza məscidi) اثر باستانی دارای اهمیت ملی است، که در بخش شهر قدیمی باکو قرار دارد. مسجد به عنوان مسجد حضرت علی نیز معروف می‌باشد.
دربارهٔ مسجد

مسجد در اوایل قرن ۱۷ در کنار یک مسیر تجاری قرون وسطایی قرار گرفته‌است.
مسجد از سوی چهره‌ای معروف در دوران خود «سید یحیی مرتضی» با تخصیص هزینه از دارایی‌های خود بنا شده‌است. خود وی نیز آخوند مسجد بوده‌است. بنابه وصیتش پس از مرگ، در محوطهٔ مسجد دفن شده‌است. در حال حاضر، قبر وی در نزدیکی در ورودی بنا واقع می‌باشد.
مسجد سید یحیی مرتضی در عهد حکومت شوروی بر آذربایجان که، یک حکومت خداناباور بود، تبدیل به کارگاه نجاری شده بود؛ ولی پس از سالهای ۱۹۹۰م؛ که آذربایجان از شوروی جدا شده و به استقلال خود رسید، این ساختمان باستانی مجدداً به مسجد مبدل گشت.
ساختمان مسجد از شکلی مربعی برخوردار می‌باشد. وسط بامش یک گنبد واقع است. در سمت دیوار جنوبی محرابی وجود دارد.
نگارخانه

نماهایی گوناگون از مسجد
شونی، کانزاس

مکان
| Shawnee, Kansas | Shawnee, Kansas |
| --- | --- |
شهر: شهر
نام مستعار: Gum Springs: نام مستعار: Gum Springs
شعار: "Good Starts Here": شعار: "Good Starts Here"
Location in the state of کانزاس: Location in the state of کانزاس
ایالت: کانزاس
شهرستان: Johnson
حکومت: حکومت
 • شهردار: Jeff Meyers
مساحت: مساحت
 • کل: ۱۱۱٫۰۱ کیلومتر مربع (۴۲٫۸۶ مایل مربع)
 • خشکی: ۱۰۸٫۳۹ کیلومتر مربع (۴۱٫۸۵ مایل مربع)
 • آب: ۲٫۶۲ کیلومتر مربع (۱٫۰۱ مایل مربع)
ارتفاع: ۳۲۵ متر (۱۰۶۶ فوت)
جمعیت (۲۰۱۰): جمعیت (۲۰۱۰)
 • کل: ۶۲۲۰۹
 • برآورد (۲۰۱۱): ۶۳۲۱۹
 • تراکم: ۵۷۳٫۹/کیلومتر مربع (۱۴۸۶٫۵/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (CST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۶ (CDT)
زیپ‌کد: ۶۶۲۰۳, ۶۶۲۱۴, ۶۶۲۱۶-۲۰, ۶۶۲۲۶-۲۷, ۶۶۲۹۹
کد منطقه: ۹۱۳
FIPS کد: ۲۰-۶۴۵۰۰
GNIS feature ID: ۰۴۷۸۹۲۵
وبگاه: CityOfShawnee.org
شونی (به انگلیسی: Shawnee) شهری در ایالت کانزاس کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۶۲٬۲۰۹ نفر بوده‌است.
صنعت خودروسازی ایران

خط مونتاژ شرکت خودروسازی ایران خودرو، بزرگ‌ترین شرکت خودروسازی در خاورمیانه
صنعت خودروسازی ایران پس از صنعت نفت، بزرگ‌ترین صنعت ایران است که ۱۰ درصد تولید ناخالص داخلی ایران و ۴ درصد نیروی کار (۷۰۰ هزار نفر) را به خود اختصاص داده است.
ایران صنعت خودروسازی قابل توجهی را با تولید سالانه تا ۱۵۰ هزار دستگاه خودرو در حکومت محمدرضا شاه پهلوی توسعه داد؛ اما پس از انقلاب ۱۳۵۷، به دلیل جنگ ایران و عراق و تحریم‌های بین‌المللی تولید به شدت کاهش یافت. از اوایل دهه ۲۰۰۰، تولید خودرو در ایران رشد چشمگیری داشته است. تولید انواع خودرو سواری و تجاری در ایران در سال ۱۳۸۴ از مرز یک میلیون دستگاه عبور کرد. ایران در سال ۲۰۰۹ در رتبه پنجم رشد تولید خودرو، پس از چین، تایوان، رومانی و هند قرار گرفت. بر اساس آمار OICA، تولید در سال ۲۰۱۳ به‌طور چشمگیری کاهش یافت و به کمتر از ۷۵۰ هزار دستگاه خودرو و انواع وسایل نقلیه تجاری رسید.
تا سال ۲۰۰۱، ۱۳ خودروساز دولتی و خصوصی در ایران وجود داشت که دو شرکت ایران خودرو و سایپا ۹۴ درصد از کل تولید داخلی را به خود اختصاص دادند. ایران خودرو که زمانی رایج‌ترین خودرو در کشور را تولید می‌کرد - پیکان که در سال ۲۰۰۵ با سمند جایگزین شد - با ۶۱ درصد سهم بازار در سال ۲۰۰۱ بزرگ‌تر بود، در حالی که سایپا ۳۳ درصد از کل تولید ایران را در همان سال به خود اختصاص داد. تولیدکنندگان ایرانی در حال حاضر انواع مختلفی از وسایل نقلیه از جمله خودروهای سواری، دو دیفرانسیل، کامیون، اتوبوس، مینی بوس و وانت را تولید می‌کنند. این بخش به‌طور مستقیم حدود ۵۰۰ هزار نفر (تقریباً ۲٫۳٪ از نیروی کار) و بسیاری دیگر را در صنایع مرتبط استخدام می‌کند. حدود ۷۵ درصد از تولیدات داخلی را خودروهای سواری تشکیل می‌دهند، و وانت‌ها بزرگ‌ترین دسته بعدی هستند که حدود ۱۵ درصد را تشکیل می‌دهند.
پیش از آغاز طرح هدفمندی یارانه‌ها، صنعت نساجی بزرگ‌ترین صنعت ایران پس از صنعت نفت بود که در جایگاه ده کشور برتر جهان قرار داشت اما پس از نابودی صنایع نساجی ایران در اثر هدفمندی یارانه‌ها و عدم نوسازی ماشین‌آلات؛ ایران در این صنعت به جایگاه شصتم جهانی نزول کرد و نساجی جایگاه دوم را به صنعت خودروسازی داد.
تاریخچه > سال‌های اولیه

اولین شرکت تولیدکننده خودرو که فیات ایران بود در سال ۱۳۳۲ تأسیس شد ولی تولید اولین محصولات این شرکت که فیات ۱۱۰۰ نام داشت در سال ۱۳۳۹ انجام شد و عملاً شرکت جیپ ایران (پارس خودرو) که در سال ۱۳۳۶ تأسیس شده بود در سال ۱۳۳۸ اولین خودروی تولیدشده در ایران را که جیپ شش سیلندر کالسکه‌ای بود تولید کرد. در سال بعد اولین فیات‌های ایرانی تولید شدند. در سال ۱۳۳۸ شرکت تولید خودروی ایران (مرتب خودرو) تأسیس شد. این شرکت هم در سال ۱۳۴۲ اولین محصولات خود را که انواع مدل‌های لندروور بود تولید می‌کرد. در سال ۱۳۴۱ ایران ناسیونال (ایران خودرو) توسط برادران خیامی تأسیس و در سال ۱۳۴۵ اولین خودروی همه‌گیر تولید داخل یعنی پیکان تولید شد و شرکت سیتروئن ایران (سایپا) در سال ۱۳۴۷ تاسیس شد که اولین خودروی تولیدی آن ژیان بود.
علینقی عالیخانی، وزیر اقتصاد طی سال‌های ۱۳۴۱ تا ۱۳۴۸ در خاطراتش آورده است: «مثلاً اتومبیل، برای اینکه ممنوع کردن ورود اتومبیل در عمل باعث آن چیزی شده بود که به نام مونتاژ اتومبیل در ایران انجام می‌دادند. تمام قطعات را از بیرون وارد می‌کردند و همان ارز اتومبیل و شاید بیشتر هم خرج می‌شد و عده به‌خصوصی بدون هیچ جهتی پولدار می‌شدند. بدون اینکه در داخل کشور یک کار درست و حسابی انجام بدهند. مونتاژی که به آن صورت وجود داشت یکی از بلاهای کشور بود… بدون اینکه ارزش افزوده‌ای در داخل کشور به‌دست بیاید یک چیزهایی را بردارند و بیاورند؛ مثلاً فیات را در ایران مونتاژ می‌کردند و علامت ساخت ایران هم پشتش بود، ولی حتی این علامت «ساخت ایران» را هم در ایتالیا ساخته و آورده بودند!»
در سال ۴۷ بیش از ۱۲ هزار دستگاه پیکان در ایران ساخته شد در حالی که تیراژ تولید بقیه خودروهای ذکر شده حداکثر از ۲۰۰۰ دستگاه تجاوز نمی‌کرد. این روند همچنان ادامه داشت تا سال ۵۱ حدود ۱۲۰ هزار دستگاه پیکان ساخت ایران در خیابان‌های تهران و دیگر شهرستان‌ها تردد می‌کردند. این تعداد در سال ۵۷ و پیش از انقلاب اسلامی با رشد نسبتاً زیادی به بیش از ۴۳۲ هزار دستگاه در سال ۵۷ رسید.
تاریخچه > ۱۳۵۷–۱۳۸۰

با وقوع انقلاب و در پی آن، جنگ با عراق، بسیاری از شرکت‌های فروش خودرو نمایندگی‌های خود را در ایران تعطیل کردند. شرکت‌های بزرگی چون ایران خودرو ملی شدند و واردات خودرو متوقف شد. با آغاز جنگ، تمام امکانات کشور در خدمت جنگ درآمد و از جمله، تولید خودرو به شدت کاهش یافت. در سال‌های جنگ، دولت به صورت محدود امکاناتی را برای ساخت اتوبوس و خودروهای سنگین فراهم کرد. از جمله، در سال ۱۳۶۴، شرکت ژاپنی نیسان، با همکاری شرکت پارس خودرو، تولید پاترول را در ایران آغاز کرد. تا سال ۱۳۶۷، به جز چند مدل خودرو خارجی وارداتی، که عمدتاً به وسیله دانشجویان ایرانی از خارج وارد می‌شد، خودروی دیگری در ایران تولید و عرضه نشد.
در اوایل دهه ۱۳۷۰، تغییراتی در بخش خودرو بروز کرد و شرکت‌های ایران خودرو و سایپا به مونتاژ مدل پژو ۴۰۵ ساخت فرانسه و پراید ساخت کره جنوبی پرداختند. در همین زمان، دولت برای تشویق سرمایه گذاران بخش خصوصی، به شرکتها اجازه داد ۵ تا ۱۰ هزار دستگاه خودرو به صورت قطعات بزرگ وارد و در داخل مونتاژ کنند و بعد از آن به تولید همان خودروها بپردازند. این تلاش دولت برای جلب همکاری بخش خصوصی ناکام ماند. تنها شرکتی که از این راه وارد عرصه خودرو سازی کشور شد، شرکت کرمان خودرو بود. در اواسط دهه ۱۳۷۰ دولت، چاره دیگری اندیشید و زمینه تولید قطعات خودرو را در داخل بنیاد نهاد. شرکت‌های سایپا و ایران خودرو به سازمان دادن شرکتهای مادر در زمینه قطعه سازی پرداختند. سایپا شرکت سازه گستر را پی نهاد و ایران خودرو به ایجاد ساپکو مبادرت ورزید. این دو شرکت هزاران قطعه ساز را گرد هم آورند تا بتوانند آنچه را در سر دارند عملی کنند.
در سال ۷۳ که خودروی پراید در ایران با تیراژ حدود ۱۵۰۰ دستگاه تولید شد حدود ۲۴ هزار دستگاه پیکان ایران به بازار عرضه شد. سال بعد به واسطه استقبال بالایی که از خودروی کره‌ای پراید شد در سال ۷۵ و همزمان با حضور یک خودروساز کره‌ای دیگر در ایران یعنی دوو حدود ۲۳ هزار دستگاه پراید در ایران تولید شد در همان زمان پیکان همچنان با تولید ۷۷ هزار دستگاه در سال به رکورد پیش از انقلاب خود نزدیک می‌شد. بالاخره این رکورد پس از ۲۲ سال و با رسیدن به تیراژ ۱۱۰ هزار دستگاه پیکان در سال ۷۹ شکسته شد. در همین زمان مسئولان وزارت صنایع درصدد بودند تا خودرویی هم قیمت پیکان تولید کنند. این پروژه با ۴۰۰ میلیارد تومان سرمایه‌گذاری در سال ۷۹ با تولید ۲۶ دستگاه سمند به سرانجام رسید اما نکته این بود که مسئولان ایران خودرو نتوانستند هزینه‌ها را درست مدیریت کنند و قیمت تمام شده آن بسیار بالاتر از حد انتظار بود. از سوی دیگر این خودرو در اولین سال‌های ساختش عیوب فراوانی داشت که بعدها منوچهر منطقی ضمن دادن وعده ساخت مدل بهینه آن در مهرماه ۸۵ وجود بخشی از این عیوب را تأیید کرد «طراحی بدنه خودرو سمند با استفاده از مهندسی معکوس انجام شد و به همین دلیل، برخی اشکالات در طراحی آن وجود داشت. اما مدل بهینه شده سمند که ۱۷ مورد اشکال اساسی و ۴۷ مورد اشکال جزئی آن برطرف شده». در سال ۷۹ حدود ۱۵ هزار پژو ۴۰۵، ۱۱ هزار سمند، ۶۷ هزار پراید، شش هزار دوو، چهار هزار ماتیز و پانصد مزدا تولید شد. سال پس از آن هم دومین محصول پژو یعنی ۲۰۶ به بازار کشورمان آمد. به واقع سال ۷۹ و سال پس از آن آغاز شکوفایی صنعت خودروی ایران و پرحاشیه و پرخبر شدن آن بود.
تاریخچه > مقایسه صنعت خودروی ایران و کره جنوبی

اولین شرکت خودروسازی ایرانی ایران خودرو فعلی بود که در سال ۱۳۴۱ خورشیدی یا ۱۹۶۲ میلادی توسط برادران خیامی تأسیس و در سال ۱۹۶۷ میلادی اولین خودروی خود با نام پیکان را تحت برند ایران ناسیونال روانه بازار کرد. پس از چند سال شرکت‌های سیتروئن، رنو، فورد و بسیاری دیگر از کشورهای نیز با توجه به رشد صنعتی و افزایش طبقه متوسط در ایران، دست با تولید خودرو در ایران زده و این مسئله تا جایی پیش رفت که خودروی فوق لوکسی مانند کادیلاک سویل (معادل کادیلاک سی‌تی‌اس فعلی) نیز در فهرست خودروهای تولید ایران قرار گرفت.
پس از جنگ نیز ساخت خودروهایی مانند پژو ۲۰۶ (پرفروش‌ترین خودروی اروپا در سال‌های ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۳)، سیتروئن زانتیا (Xantia)، دوو سی‌یلو و ماتیز، پژو ۴۰۵ و فولکس‌واگن گل (VW Gol) صنعت خودروی ایران را نزدیک با سایر کشورهای آسیایی اما در حد مونتاژ نگاه داشت.
اما صنعت خودروسازی کره جنوبی که اولین بار در سالهای انتهایی دهه ۱۹۶۰ میلادی/انتهای دهه ۱۳۴۰ شمسی به‌طور جدی آغاز به کار کرد، به دلیل بهره‌گیری از تکنولوژی‌های روز و مدرن و تنها در کمتر از ۳ دهه، با برندهایی مانند کیا، هیوندای (Hyundai) و به تازگی جنسیس (Genesis) به ششمین تولیدکننده بزرگ و معتبر صنعت خودروسازی جهان تبدیل شده است.
خودروسازان ایرانی

همچنین ببینید: فهرست محصولات ایران خودرو، فهرست محصولات سایپا، و رده:خودروهای مونتاژ شده در ایران
خودروسازان ایرانی > حال

پارس خودرو
مقاله اصلی: پارس خودرو
خودروسازان ایرانی > حال > آرین پارس موتور

آرین پارس موتور که پیشتر واردکننده محصولات سواری میتسوبیشی بود، در حال حاضر در حال مونتاژ خودروهای تجاری جک و خودروی سواری لاماری ایما در واحد تولیدی خود در شهر خمین است.
خودروسازان ایرانی > حال > آمیکو

مقالهٔ اصلی: آمیکو
خودروسازان ایرانی > حال > ایران خودرو

مقالهٔ اصلی: ایران خودرو
شرکت ایران‌خودرو، که بزرگ‌ترین کارخانه اتومبیل‌سازی در ایران است، در سال ۱۳۴۱ با سرمایه ۱۰۰ میلیون ریال به ثبت رسید. تولید اولیه شرکت، اتوبوس‌های معروف به ال‌پی بود که شاسی آن از آلمان وارد می‌شد و با نصب اتاق بر روی آن مونتاژ می‌شد. در سال ۱۳۴۵ قراردادی با شرکت روتس انگلیس به منظور تولید پیکان، منعقد شد که یک سال بعد در ۲۴ اردیبهشت ۱۳۴۶ کارخانه خودروسازی به نام ایران ناسیونال با سرمایه حدود ۴۰۰ میلیون ریال تأسیس شد و شامل زمین، اعتبار بانکی، ماشین آلات نو و کهنه بود که قادر به مونتاژ روزانه ۱۰ دستگاه سواری و ۷ دستگاه اتوبوس و کامیون بود. از سال ۱۳۴۶ تا ۱۳۵۷ پیکان در مدل‌های مختلف کار، لوکس، جوانان، استیشن و وانت و همچنین اتوبوس‌ها در مدل‌های اتوبوس ۳۰۲ شهری، بیابانی و سوپرلوکس و مینی بوس و آمبولانس تولید می‌شد. پیکان اولین خودروی مونتاژی پرتیراژ کشور بود که تولید آن پس از حدود چهل سال در سال ۱۳۸۴ متوقف شد. پس از آن با خانه نشینی پیکان بود که پراید توانست با توجه به قیمت پایین آن به جایگزین مناسب پیکان برای قشر اصلی مصرف‌کنندگان ایرانی تبدیل شود.
پس از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ نام شرکت ایران ناسیونال به شرکت ایران خودرو تغییر یافت. به‌دنبال تعطیلی کارخانه تالبوت انگلستان شرکت ایران خودرو اقدام به خرید ماشین آلات خط تولید آن کرد و از آن به بعد اکثر قطعات خودرو پیکان در ایران تولید شد.
همزمان با ورود ماشین آلات شرکت تالبوت در سال ۱۳۶۷، قرارداد استفاده از قوای محرکه شرکت پژو و تولید پژو ۴۰۵ در ایران خودرو منعقد گردید. در سال ۱۳۷۶ نیز تولید اتومبیل پژو آردی و مینی بوس هیوندای و در سال ۱۳۷۸ تولید اتومبیل پژو پارس (پرشیا) و پژو استیشن در این کارخانه آغاز گشت. در ادامه این روند و در دهه ۱۳۸۰ به بعد نیز تولید خودروی سواری پژو ۲۰۶، خودروی ملی (سمند)، پژو ۲۰۷آی، ۲۰۶ صندوق‌دار با نام اس‌دی و تندر ۹۰ آغاز شد. همچنین می‌توان از رانا، دنا، تندر ۹۰ اتوماتیک بعنوان محصولات جدید ایران خودرو نام برد.
خودروسازان ایرانی > حال > دیار خودرو

مقالهٔ اصلی: دیار خودرو
خودروسازان ایرانی > حال > سایپا

مقالهٔ اصلی: سایپا
این شرکت در سال ۱۳۴۵ با سرمایه اولیه ۱۶۰ میلیون ریال به نام شرکت سهامی تولید اتومبیل سیتروئن ایران تأسیس شد و در اواخر سال ۱۳۴۷ به مرحله بهره‌برداری رسید. این شرکت تولید اولین محصولات خود را که شامل اتومبیل‌های ژیان، پیکاپ، مهاری و اتومبیل رنو ۵ در مدل‌های ۲ و ۴ در و فروش لوازم یدکی آنها نمود. تولیدات شرکت بعد از سال ۱۳۵۳ با استفاده از ابزارهای جدید و مکانیزه شدن برخی از بخش‌های تولیدی، سیر صعودی یافت و بر تنوع محصولات شرکت نیز افزوده شد. این شرکت از سال ۱۳۶۱ تولید وانت یک دیفرانسیل سایپا ۲۴ با موتور ۲۴۰۰ سی سی را آغاز نمود و از سال ۱۳۷۱ نیزعرضه اتومبیل رنو ۲۱ توسط این شرکت آغاز گردید که تا سال ۱۳۷۵ ادامه یافت و در سال بعد ۱۳۷۲ به دنبال قرارداد منعقده با شرکت کیا موتورز کره جنوبی این شرکت اقدام به مونتاژ و تولید اتومبیل پراید در دو مدل چهار در و پنج در نمود.
همچنین این شرکت در دهه ۸۰ اقدام به تولید اتومبیل سواری سیتروئن زانتیا و ریو محصول کیا موتور نمود که پس از اتمام قراداد با شرکتهای فرانسوی و کره ای خط تولید این خودروها متوقف گردید.
در اوایل سال ۱۳۵۴ نام شرکت با حذف کلمه سیتروئن از انتهای عبارت فرانسوی آن به شرکت سهامی ایرانی تولید اتومبیل و با نام اختصاری سایپا تغییر یافت. سایپا پس از انقلاب در تیر ماه ۵۸ به مالکیت دولت درآمد و از سال ۱۳۶۰ تحت سرپرستی سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران قرار گرفت. از سال ۱۳۷۷ به بعد، سایپا با خرید ۸۰ درصد سهام شرکت ایران کاوه، ۶۳٫۲ درصد سهام شرکت زامیاد و ۵۱ درصد سهام شرکت پارس خودرو به یک گروه خودروسازی بزرگ تبدیل شده است.
زامیاد
مقاله اصلی: زامیاد
خودروسازان ایرانی > حال > صنایع خودروسازی ایلیا

کارخانه تولیدی صنایع خودروسازی ایلیا در شهر صنعتی کاوه در استان مرکزی واقع شده است و قادر به تولید خودرو با ظرفیت اسمی سالانه ۱۵ هزار دستگاه می‌باشد. این شرکت در حال حاضر خودروی دایون وای۵ را تولید می‌کند. خدمات پس از فروش محصولات این شرکت بر عهده کیان موتور وارنا می‌باشد.
خودروسازان ایرانی > حال > صنایع خودروسازی کرمان

همچنین ببینید: کرمان موتور، خودروسازان راین، و خودروسازان بم
این شرکت در آغاز همکاری با شرکت دوو بنیان‌گذاری و متعاقباً کارخانجات خودروسازی، قطعه سازی، رنگ و تزیینات داخلی، خدمات انبارداری، حمل و نقل، بیمه و فعالیت‌های دیگر مشتمل بر شرکت‌های گروه اقتصادی کرمان خودرو، کرمان موتور، خودروسازان بم، خودروسازان راین، کارمانیا، خدمات و تجارت بم خودرو، قوای محرکه، کادک، نگین بم، خودرومهر، آرمان موتورارگ، آرمان الکتریک، ارگ نخل کریمان، لیزینگ خودرومهرآسا، کی ویس و کارگزاری کارآمد ایجاد گردید. در حال حاضر این شرکت دارای ظرفیت تولید بالغ بر ۱۵۰ هزار خودرو در سال است.
خودروسازان ایرانی > حال > فردا موتورز

مقالهٔ اصلی: فردا موتورز
این شرکت یکی از زیرمجموعه‌های گروه تجاری گلستان می‌باشد که در سال ۱۳۹۲ تأسیس شد و در ابتدا ایران خودرو محصولاتش را به این شرکت برون‌سپاری کرده بود. سمند و بعدها پژو پارس اولین محصولاتی بودند که خودروسازی فردا در کارخانه‌ای در استان سمنان تولید می‌کرد؛ تا این که در سال ۱۳۹۸ این شرکت اقدام به تولید و عرضه ام‌جی آرایکس۵ نمود، اما کمی بعد سایک موتور همکاری‌اش با این شرکت را قطع کرد.
پس از آن این شرکت روی به مونتاژ محصولات دانگ‌فنگ فنگ‌شینگ نمود. در ابتدا مدل اس‌ایکس۶ را روانه بازار کرد و بعدها مدل‌های اس‌ایکس۵، تی۵ و ام۴ را هم به خط تولید اضافه کرد. این شرکت همچنین مدتی چانگان آلسوین را با نام اف‌ام‌سی ۵۱۱ مونتاژ می‌کرد، اما پس از مدتی تولید این خودرو متوقف شد. این شرکت در حال حاضر دارای دو خط تولید در شهرهای سمنان و بروجرد است.
خودروسازان ایرانی > حال > گروه بهمن

مقالهٔ اصلی: گروه بهمن
شرکت سهامی خاص کارخانجات اتومبیل سازی مزدا در سال ۱۳۳۱ بنام شرکت سهامی خلیج کوبا جهت امور حمل و نقل دریایی تأسیس شد و به موجب اجازه‌نامه وزارت صنایع ابتدا اقدام مونتاژ موتورسیکلت وسپا کرد. در سال ۱۳۴۹ تولیدات شرکت به ساخت خودروی وانت مزدا ۱۰۰۰ و بعدها مزدا ۱۶۰۰ و مزدا ۲۰۰۰ محصول شرکت مزدا ژاپن تغییر یافت و نام شرکت به شرکت سهامی اتومبیل سازی مزدا تغییر یافت. در دهه ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰، این شرکت علاوه بر تولید وانت اقدام به تولید خودرو سواری مزدا ۳۲۳، مزدا ۲ و مزدا ۳ نمود.
خودروسازان ایرانی > حال > مدیران خودرو

مقالهٔ اصلی: مدیران خودرو
خودروسازان ایرانی > سابق > آذویکو

این شرکت اقدام به مونتاژ ام‌جی ۳۶۰ در دو مدل معمولی و توربو می‌کرد، اما بعد از مدتی شرکت سایک موتور همکاری‌اش با این شرکت را قطع کرد. پس از این هم برای مدت محدودی خودروی لوکسژن یو۶ را مونتاژ می‌کرد.
خودروسازان ایرانی > سابق > زاگرس خودرو

مقالهٔ اصلی: زاگرس خودرو
خودروسازان ایرانی > سابق > سناباد خودرو توس

مقالهٔ اصلی: سناباد خودرو
در میانه‌های دهه ۱۳۸۰ شمسی، شرکتی به ظاهر خصوصی با نام سناباد خودرو توس و با همکاری ایران خودرو اقدام به تولید چری ای۱۵ در کیلومتر ۳۵ جاده مشهد-قوچان و عرضه آن به بازار ایران کرد (سهم ۶۵ درصدی برای سناباد و ۳۵ درصدی برای ایران‌خودرو). فروش و خدمات پس از فروش این خودرو نیز توسط برخی نمایندگی‌های منتخب ایران‌خودرو انجام می‌گرفت. تولید این خودرو در سال ۱۳۹۱ متوقف شد و فعالیت این شرکت نیز در همان سال متوقف شد. حرف‌هایی در خصوص بازگشایی فعالیت این شرکت شنیده می‌شود که هنوز به عمل نرسیده است.
خودروسازان ایرانی > سابق > سیف خودرو

این شرکت کار خود را با واردات محصولات سوبارو آغاز کرده بود، با خریداری خط تولید شرکت مرتب قصد داشت تا بیسو تی۳ و بیسو تی۵ را مونتاژ کند؛ اما تحریم‌ها باعث شد تا تی۵ هرگز تولید نشده و مونتاژ تی۳ هم در مقیاس محدودی صورت بگیرد. پس از این، این شرکت مدتی اس‌دبلیوام جی۰۱ را مونتاژ می‌کرد.
خودروسازان ایرانی > سابق > عظیم خودرو

این شرکت ابتدا در سال ۱۳۹۴ با وعده عرضه محصولات هاوال با پشتیبانی دیار خودرو پا به عرصه گذاشت، اما در نهایت مشکلات در روند اخذ مجوزهای واردات و دیگر مسائل مربوط به آن، باعث شد تا در کارهای واردات این خودروها مشکل ایجاد شود. به همین خاطر بسیاری از مشتریان اقدام به انصراف از خرید خود کردند و برخی دیگر خودروی ثبت‌نامی را با خودروهای موجود در بازار جایگزین کردند و برخی دیگر که هیچ‌یک از این گزینه‌ها راضی‌شان نمی‌کرد، با مراجعه به مراکز قضایی، از این شرکت خصوصی شکایت کردند و ترجیح دادند مراحل تحویل خودروها را از مراجع قانونی پیگیری کنند.
بعدتر و در سال ۱۳۹۷، این شرکت با محصولات شرکت هن‌تنگ و فوتون ساوانا بازگشت و مونتاژ این خودروها را در کارخانه زاگرس خودرو انجام می‌داد؛ اما در طی اتفاقاتی این کارخانه از این شرکت پس گرفته شد و بعدها به دست فردا موتورز افتاد.
خودروسازان ایرانی > سابق > کیش خودرو

مقالهٔ اصلی: کیش خودرو
کیش خودرو در سال ۱۳۷۹ اولین خودروی خودش یعنی سیناد را عرضه کرد. سیناد که نام آن از فرزندان مدیرعامل این شرکت یعنی سینا و نادر گرفته شده‌است دارای موتور ۱۶۰۰ سی‌سی ۸ سوپاپ رنو K7M بود که از نسل اول مگان گرفته شده بود. کیش خودرو بعد از چند سال نسخه فیس لیفت سیناد را با نام سیناد ۲ عرضه کرد و حتی قصد داشت خودروهایی با نام‌های سیناد کوپه، سیناد ویک (بر اساس رنو سینیک)، سیناد ۵ در و سیناد وانت را عرضه کند که به یکباره به دلیل مدیریت نادرست شرکت ورشکست شد و طرح‌های فوق در حد نمونه‌های مفهومی باقی ماندند. از سیناد و سیناد ۲ هم در مجموع فقط ۱۸۰۰ دستگاه (به اعتقاد برخی ۲۳۰۰ دستگاه) تولید شد.
خودروسازان ایرانی > سابق > مرتب خودرو

مقالهٔ اصلی: شرکت مرتب
این شرکت در مهر ماه سال ۱۳۳۶ به منظور خرید و فروش و نمایندگی انواع خودرو تأسیس گردید و پس از پاره‌ای تغییرات در اساس‌نامه از سال ۱۳۴۹ به امر مونتاژ و تولید انواع اتومبیل‌های دو دیفرانسیل لندرور (وانت، آمبولانس، وانت استیشن) و قطعات یدکی ماشین آلات پرداخت. از سال ۱۳۸۰ نیز قراردادی با شرکت سانگ‌یانگ موتور کره جنوبی برای تولید خودروی موسو از سوی شرکت مرتب منعقد شد که به مرحله عملی نیز رسید. در سال‌های اخیر این شرکت علاوه بر تولید خودروی پاژن (لندرور) اقدام به تولید قطعات ماشین میل گاردان، صفحه کلاچ و… می‌نمود. خط تولید این شرکت بعدها توسط سیف خودرو خریداری شد.