آلومینیوم اکسید

| Aluminium oxide (Aluminum oxide) | Aluminium oxide (Aluminum oxide) |
| --- | --- |
: 
: 
شناساگرها: شناساگرها
شماره ثبت سی‌ای‌اس: ۱۳۴۴-۲۸-۱ Y
پاب‌کم: ۹۹۸۹۲۲۶
کم‌اسپایدر: ۸۱۶۴۸۰۸ Y
UNII: LMI26O6933 Y
دراگ‌بانک: DB11342
ChEMBL: CHEMBL۳۷۰۷۲۱۰
شمارهٔ آرتی‌ئی‌سی‌اس: BD120000
جی‌مول-تصاویر سه بعدی: Image 1 Image 2
 SMILES [Al+3].[Al+3].[O-2].[O-2].[O-2][O-2].[O-2].[O-2].[Al+3].[Al+3] :  SMILES [Al+3].[Al+3].[O-2].[O-2].[O-2][O-2].[O-2].[O-2].[Al+3].[Al+3] 
 InChI InChI=1S/2Al.3O/q2*+۳;۳*-۲ Y Key: PNEYBMLMFCGWSK-UHFFFAOYSA-N YInChI=1/2Al.3O/q2*+۳;۳*-۲ Key: PNEYBMLMFCGWSK-UHFFFAOYAC :  InChI InChI=1S/2Al.3O/q2*+۳;۳*-۲ Y Key: PNEYBMLMFCGWSK-UHFFFAOYSA-N YInChI=1/2Al.3O/q2*+۳;۳*-۲ Key: PNEYBMLMFCGWSK-UHFFFAOYAC 
خصوصیات: خصوصیات
فرمول مولکولی: Al2O۳
جرم مولی: ۱۰۱٫۹۶ g mol−1
شکل ظاهری: white solid
بوی: odorless
چگالی: 3.987g/cm3
دمای ذوب:  ۲٬۰۷۲ درجه سلسیوس (۳٬۷۶۲ درجه فارنهایت؛ ۲٬۳۴۵ کلوین) 
دمای جوش:  ۲٬۹۷۷ درجه سلسیوس (۵٬۳۹۱ درجه فارنهایت؛ ۳٬۲۵۰ کلوین) 
انحلال‌پذیری در آب: insoluble
انحلال‌پذیری: insoluble in all solvents
log P: 0.31860
پذیرفتاری مغناطیسی: -37.0×10-6 cm3/mol
رسانندگی گرمایی: 30 W·m-1·K-1
ضریب شکست (nD): nω=1.768–1.772 nε=1.760–1.763 Birefringence 0.008
ساختار: ساختار
ساختار بلوری: Trigonal  hR30 space group = R3c No. 167
ثابت شبکه: a = 478.5 pm, c = 1299.1 pm
موقعیتهندسی: octahedral
ترموشیمی: ترموشیمی
آنتروپی مولاراستاندارد So298: 50.92 J·mol-1·K-1
آنتالپی استانداردتشکیل ΔfHo298: -1675.7 kJ/mol
خطرات: خطرات
GHS pictograms: 
لوزی آتش:   0 0 
نقطه اشتعال:  
آمریکا Permissibleexposure limit (PEL): OSHA 15 mg/m3 (Total Dust) OSHA 5 mg/m3 (Respirable Fraction) ACGIH/TLV 10 mg/m3
ترکیبات مرتبط: ترکیبات مرتبط
دیگر آنیون‌ها: aluminium hydroxide aluminium sulfide aluminium selenide
دیگر کاتیون‌ها: boron trioxide gallium oxide indium oxide thallium oxide
به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa): به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa)
 Y (بررسی) (چیست: Y/N؟):  Y (بررسی) (چیست: Y/N؟)
Infobox references: Infobox references
:   
آلومینیوم اکسید یک ترکیب شیمیایی از آلومینیوم و اکسیژن با فرمول شیمیایی Al 2 O 3 است. این ماده جزء متداول‌ترین اکسیدهای آلومینیوم است و به‌طور خاص به عنوان اکسید آلومینیوم شناخته می‌شود که معمولاً به آن آلومینا گفته می‌شود ولی ممکن است بسته به فرم یا برنامه‌های کاربردی خاص aloxide , aloxite یا alundum نامیده شود.
این یک اکسید آمفوتر است و نام‌های تجاری متنوعی مانند آلومینا، کرندوم دارد. تنوع نام‌های این اکسید نشان دهندهٔ کاربرد فراوان این ماده در صنایع گوناگون است.
کرندوم فراوان‌ترین و پایدارترین فرم اکسید آلومینیوم است که در طبیعت وجود دارد که به آن α آلومینا گفته می‌شود. یون‌های اکسیژن به صورت هگزاگونال متراکم (HCP) هستند و یونهای Al3+ دو سوم فضاهای خالی هشت وجهی را اشغال نموده‌اند. در مرکز این ساختار Al3+ به صورت یک هشت وجهی است. در هر سلول واحد HCP، از ۲ واحد فرمولی اکسید آلومینیوم تشکیل شده است.
آلومینا همچنین به صورت فازهای دیگر نیز وجود دارد. که آن‌ها را براساس حروف یونانی نام گذاری می‌کنند. این فازها عبارتند ازθ: δ,ð, χ, η. هر کدام از این فازها دارای ساختار کریستالی و ویژگی خاص خود هستند. البته تمام این فازها، فازهایی غیرپایدار هستند. پس از حرارت دهی آلومینا و تشکیل این فازها در نهایت فاز α تشکیل می‌شود.
هم چنین می‌توان از ناپایداری برخی از فازهای آلومینا استفاده کرد و از فعالیت‌های شیمیایی آنها در کاربردهای خاص بهره برد. برای مثال می‌توان از آنها به عنوان کاتالیزور استفاده کرد.
مهم‌ترین ساختار آلومینا که بیشتر به عنوان کاتالیست در صنایع نفت، ساختارهای  کامپوزیتی برای هوا و فضا، پوشش‌های عایق و پایداری حرارتی مورد استفاده قرار می‌گیرد، گاما آلومینا است. گاما آلومینا به دلیل دارا بودن مساحت سطح زیاد بیشترین کاربرد را در صنعت کاتالیست دارد.
اکسید آلومینیوم عایق جریان الکتریکی است اما دارای رسانایی گرمایی نسبتاً بالایی است. البته این رسانایی گرمایی با دما تغییر می‌کند. به دلیل بالا بودن نقطهٔ ذوب آلومینا این ماده مقاومت و ثبات حرارتی بالایی دارد. سختی بالای کرندوم باعث شده تا این ماده به عنوان یک جزء مناسب برای کاربردهای ساینده و ابزارهای برش باشد. در طبقه‌بندی پس از الماس، آلومینا در رتبهٔ دوم قرار دارد.
این ماده به‌طور طبیعی به صورت چند شکل کریستالی α-Al 2 O 3 به عنوان سنگ معدن یافت می‌شود که یکی از انواع آن، سنگ های قیمتی یاقوت هستند.

از Al 2 O 3 برای تولید فلز آلومینیوم، به عنوان ساینده استفاده می‌شود و همچنین به دلیل سختی آن و نقطهٔ ذوب بالا، به عنوان یک ماده نسوز قابل توجه است.