عراق و سلاح‌های کشتار جمعی
تاریخ > جنگ عراق ۲۰۰۳ > گروه پیمایش عراق

در ۳۰ مه۲۰۰۳، وزارت دفاع ایالات متحده به رسانه‌ها اطلاع داد که آماده است به‌طور رسمی کار گروه بررسی عراق (ISG) را آغاز کند، یک مأموریت حقیقت یاب از ائتلاف اشغالگر عراق به برنامه‌های سلاح‌های کشتار جمعی توسعه یافته توسط. عراق، از گروه ویژه بهره‌برداری ۷۵ بریتانیایی-آمریکایی.
تأسیسات هسته‌ای مختلف، از جمله تأسیسات تحقیقات هسته‌ای بغداد و مرکز تحقیقات هسته‌ای تویتا، در ماه پس از تهاجم به غنیمت گرفته شدند. (Gellman،۳ مه ۲۰۰۳) در ۲۰ ژوئن ۲۰۰۳، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گزارش داد که تن اورانیوم، و همچنین سایر مواد رادیواکتیو مانند توریم، بازیابی شده و اکثریت قریب به اتفاق در محل باقی مانده‌است. چندین گزارش از بیماری تشعشعات در این منطقه وجود دارد. گفته می‌شود که اسناد و سایت‌های مشکوک سلاح در عراق توسط غارتگران در روزهای پایانی جنگ غارت و سوزانده شده‌است.
در ۳۰ سپتامبر ۲۰۰۴، گروه بررسی عراق ایالات متحده گزارش نهایی خود را منتشر کرد. از جمله یافته‌های کلیدی آن عبارت بودند از:
«صدام حسین چنان بر رژیم عراق تسلط داشت که هدف استراتژیک آن تنها او بود. او می‌خواست تحریم‌ها را با حفظ قابلیت بازسازی سلاح‌های کشتار جمعی خود در زمان لغو تحریم‌ها، پایان دهد.»
صدام می‌خواست پس از برداشته شدن تحریم‌ها و تثبیت اقتصاد عراق، قابلیت‌های سلاح‌های کشتار جمعی عراق را - که اساساً در سال۱۹۹۱ نابود شد - بازسازی کند، اما احتمالاً با ترکیبی متفاوت از توانایی‌ها نسبت به آنچه قبلاً وجود داشت. صدام آرزوی توسعه یک قابلیت هسته‌ای را داشت - به شکلی فزاینده، بدون توجه به فشار بین‌المللی و خطرات اقتصادی ناشی از آن - اما او قصد داشت بر قابلیت‌های موشک بالستیک و جنگ شیمیایی تاکتیکی (CW) تمرکز.
«ایران محرک اصلی سیاست [عراق] کشتار جمعی بود. همه مقام‌های ارشد عراقی ایران را دشمن اصلی عراق در منطقه می‌دانستند. تمایل به ایجاد تعادل در اسرائیل و کسب موقعیت و نفوذ در جهان عرب نیز ملاحظاتی بود، اما در درجه دوم اهمیت قرار گرفت.»
«رژیم سابق هیچ استراتژی مکتوب رسمی یا برنامه‌ای برای احیای سلاح‌های کشتار جمعی پس از تحریم‌ها نداشت. همچنین گروهی قابل شناسایی از سیاست گذاران یا برنامه ریزان سلاح‌های کشتار جمعی جدا از صدام وجود نداشت. درعوض، جانشینان او می‌دانستند که احیای سلاح‌های کشتار جمعی هدف او از همراهی طولانی‌شان با صدام و اظهارنظرها و راهنمایی‌های شفاهی نادر، اما قاطع او به آنها بود.»
به گفته طارق عزیز و دبیر ریاست جمهوری، صدام مانند ایران و اسرائیل، آمریکا را یک دشمن طبیعی نمی‌دانست و امیدوار بود که عراق دوباره از روابط بهتری با ایالات متحده برخوردار شود.
شواهدی از بلوغ و اهمیت برنامه هسته‌ای عراق قبل از ۱۹۹۱ اما نشان داد که توانایی عراق برای بازسازی برنامه سلاح‌های هسته‌ای پس از آن تاریخ به تدریج کاهش یافته‌است.
کتمان برنامه هسته ای به‌طور کامل، مانند برنامه BW عراق. بازرسی‌های تهاجمی سازمان ملل پس از طوفان صحرا، صدام را مجبور به اعتراف به وجود برنامه و تخریب یا تسلیم اجزای برنامه کرد.
پس از طوفان صحرا، عراق عناصر کلیدی برنامه خود را پنهان کرد و آنچه را که می‌توانست از توانایی‌های حرفه ای جامعه علمی هسته ای خود حفظ کرد.
هدف اولیه صدام از سال۱۹۹۱ تا ۲۰۰۳ لغو تحریم‌های سازمان ملل و در عین حال حفظ امنیت رژیم بود. او به دنبال ایجاد توازن بین نیاز به همکاری با بازرسی‌های سازمان ملل - برای جلب حمایت برای رفع تحریم‌ها - با قصدش برای حفظ سرمایه فکری عراق برای کشتار جمعی با حداقل نفوذ خارجی و از دست دادن چهره بود. در واقع، این هدف تا پایان رژیم باقی ماند، زیرا شروع هر برنامه کشتار جمعی، اعم از آشکار یا غیر آن، خطر خنثی کردن پیشرفت‌های حاصل در کاهش تحریم‌ها و به خطر انداختن پایان سیاسی تحریم و نظارت بین‌المللی را به همراه داشت»
تعداد محدودی از فعالیت‌های پس از سال۱۹۹۵ پس از لغو تحریم‌ها به بازسازی برنامه سلاح‌های هسته‌ای کمک می‌کرد.
این گزارش نشان داد که "گروه بررسی عراق شواهدی مبنی برداشتن ذخایر سلاح‌های کشتار جمعی توسط صدام در سال۲۰۰۳پیدا نکرده‌است، اما این احتمال هست که برخی سلاح‌های وجود داشته باشد، اگرچه از قابلیت نظامی قابل توجهی برخوردار نیستند." همچنین به این نتیجه رسید که قصد احتمالی برای از سرگیری همه برنامه‌های سلاح‌های ممنوعه به محض لغو تحریم‌های چندجانبه علیه آن وجود دارد و صدام حسین در آینده به دنبال گسترش سلاح‌های کشتار جمعی است: «مجموعه‌ای از شواهد و مدارک وجود دارد که صدام پس از لغو تحریم‌ها، راهبردی را برای حفظ توانایی بازگشت به سلاح‌های کشتار جمعی دنبال می‌کند."هیچ‌یک از مقام‌های ارشد عراقی که توسط گروه بررسی عراق مصاحبه شده بود، باور نداشت که صدام برای همیشه سلاح‌های کشتار جمعی را رها کرده‌است.
در ۶ اکتبر ۲۰۰۴، رئیس گروه بررسی عراق (I، چارلز دوئلفر، به کمیته نیروهای مسلح سنای ایالات متحده اعلام کرد که این گروه هیچ مدرکی مبنی بر اینکه عراق در زمان صدام حسین از سال۱۹۹۱ تاکنون هر گونه سلاح کشتار جمعی تولید و ذخیره کرده‌است، نیافته‌است. زمانی که تحریم‌های سازمان ملل اعمال شد.
پس از شروع همکاری با نیروهای آمریکایی در بغداد در سال۲۰۰۳، دکتر مهدی عبیدی که برنامه سانتریفیوژ هسته‌ای صدام را تا سال۱۹۹۷اداره می‌کرد، نقشه‌های یک سانتریفیوژ هسته‌ای را به همراه برخی قطعات واقعی سانتریفیوژ تحویل داد که در خانه‌اش ذخیره شده بود. در حیاط جلویی دفن شد منتظر دستورات بغداد بود.. او گفت: باید برنامه را تا پایان تلخ حفظ می‌کردم. مهندس هسته‌ای عراقی در کتاب خود به نام بمب در باغ من: اسرار مغز متفکر هسته‌ای صدام توضیح می‌دهد که مخفیگاه هسته‌ای او کلیدی بود که می‌توانست قفل برنامه ساخت بمب صدام را باز کند و دوباره شروع کند. با این حال، به سرمایه‌گذاری هنگفت و بازسازی هزاران سانتریفیوژ نیاز دارد تا برنامه غنی سازی کامل داشته باشد.
کی در مصاحبه ای در ۲۶ ژانویه ۲۰۰۴ با تام بروکاو از اخبار ان‌بی‌سی، برنامه‌های سلاح‌های هسته ای، شیمیایی و بیولوژیکی عراق را در مرحله «ابتدایی» توصیف کرد. وی همچنین اظهار داشت: آنچه را که ما پیدا کردیم و دیگران در حال بررسی آن هستند، گروه‌ها و افراد زیادی را پیدا کردیم که از عراق عبور کردند. کی در پاسخ به سؤال بروکاو مبنی بر اینکه آیا عراق همانگونه که پرزیدنت بوش قبل از تهاجم ادعا کرده بود، یک «تهدید تجمعی» است، پاسخ داد:
تام، یک تهدید قریب‌الوقوع یک قضاوت سیاسی است. این یک قضاوت فنی نیست. من فکر می‌کنم که بغداد در دو سال گذشته خطرناک تر از آن چیزی بود که حتی ما تصور می‌کردیم. صدام دیگر جامعه را کنترل نمی‌کرد. در بازار تروریسم و سلاح‌های کشتار جمعی، اگر جنگ مداخله نمی‌کرد، عراق می‌توانست آن تامین‌کننده باشد.
در ژوئن ۲۰۰۴، ایالات متحده ۲تن اورانیوم با غنای پایین را از عراق خارج کرد که ماده خام کافی برای یک سلاح هسته ای بود.
دیمیتریس پریکوس، رئیس وقت سازمان ملل متحد، اظهار داشت که گزارش کی حاوی اطلاعات کمی است که قبلاً توسط سازمان ملل متحد شناخته نشده‌است. بسیاری از سازمان‌ها، مانند مجله امنیت زیستی و بیوتروریسم، ادعا کرده‌اند که گزارش کی «بدترین تحلیل» است.