بمبئی

Megacity در 23x15px|border |alt=|link= هند
| بمبئی मुंबई | بمبئی मुंबई |
| --- | --- |
Megacity: Megacity
Clockwise from top: Cuffe Parade skyline, هتل کاخ تاج‌محل، پایانه چاتراپاتی شیواجی، Bandra–Worli Sea Link, and the دروازه هند (بمبئی).: Clockwise from top: Cuffe Parade skyline, هتل کاخ تاج‌محل، پایانه چاتراپاتی شیواجی، Bandra–Worli Sea Link, and the دروازه هند (بمبئی).
نام(های) مستعار: City of Seven Islands, City of Dreams, Gateway to India, Hollywood of India: نام(های) مستعار: City of Seven Islands, City of Dreams, Gateway to India, Hollywood of India
ایالت: مهاراشترا
بخش: Mumbai City Mumbai Suburban
زبان رسمی: مرآتی
Native Language: مرآتی و کونکانی
نخستین سکونت: ۱۵۰۷
همنام: Mumbadevi
حکومت: حکومت
 • نوع: Mayor–Council
 • نهاد: MCGM
 • Mayor: Snehal Ambekar (Shiv Sena)
مساحت: مساحت
 • Megacity: ۶۰۳ کیلومتر مربع (۲۳۳ مایل مربع)
 • کلان‌شهری: ۴۳۵۵ کیلومتر مربع (۱۶۸۱٫۵ مایل مربع)
ارتفاع: ۱۴ متر (۴۶ فوت)
جمعیت (۲۰۱۱): جمعیت (۲۰۱۱)
 • Megacity: ۱۲۴۴۲۳۷۳
 • رتبه: اول
 • تراکم: ۲۱۰۰۰/کیلومتر مربع (۵۳۰۰۰/مایل مربع)
 • کلان‌شهری: ۱۸۴۱۴۲۸۸ ۲۰٬۷۴۸٬۳۹۵(Extended UA)
 • Metro Rank: اول
اهلیت‌نام: Mumbaikar
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۵:۳۰ (IST)
ZIP code(s): 400 001 to ۴۰۰ ۱۰۷
کد منطقه: +91-22
پلاک خودرو: MH-01 (Central), MH-02 (West), MH-03 (East), MH-47 (North)
وبگاه: www.mcgm.gov.in
بمبئی (انگلیسی: Mumbai مراتی:मुंबई) پایتخت ایالت مهاراشترا است. بمبئی پرجمعیت‌ترین شهر هند و دومین شهر بزرگ هند پس از دهلی نو می‌باشد که در کشور هند قرار دارد.
بمبئی در زبان هندی به معنای ساحل خوب است. این نام را استعمارگران پرتغالی بر این شهر نهادند. در سال ۱۹۹۶ نام این شهر به «مومبای» تغییر یافت که نام یکی از خدایان زن هندی است. اما در خارج از هند، این بندر بزرگ همچنان به بمبئی معروف است.
این شهر با وسعتی برابر ۶۰۳ کیلومتر مربع و جمعیتی بالغ بر ۲۰ میلیون نفر (در سال ۲۰۱۸) یکی از چهار شهر بزرگ و پرجمعیت کشور هندوستان و ۶ شهر پرجمعیت دنیا است. این شهر در غرب کشور هند در ساحل دریای عرب واقع شده‌است. مومبای یکی از شهرهای بزرگ و پرجمعیت هندوستان و پایتخت تجارتی آن به‌شمار می‌رود.
شهر مومبای بزرگ‌ترین بندر هند در ساحل غربی این کشور است. این شهر در واقع مرکز بانکداری، تجارت، مبادلات مالی، بازرگانی و صنعت کشتی‌سازی هند به‌شمار می‌رود. تمرکز امور اقتصادی و تجاری در مومبای پس از استقلال هند نیز ادامه یافته و به عنوان شاهراه ارتباطی هند با ایران و جهان عرب اهمیت راهبردی خود را حفظ کرده‌است. بندر مومبای، بزرگ‌ترین مرکز تولید پارچه‌های پنبه‌ای و فیلم‌های سینمایی شبه قاره هند است و از این رو به «بالیوود» نیز شهرت دارد.
در حال حاضر از جمعیت حدود ۷۰ میلیون نفری ایالت مهاراشترا بیش از ۲۰ درصد زیر خطر فقر زندگی می‌کنند و خود مومبای بزرگ‌ترین جمعیت کپرنشینان هند را در خود جای داده‌است. درآمد سرانه در هند حدود ۱۰۸۹ دلار می‌باشد، لیکن ایالت مهاراشترا با داشتن بیشترین سهم در اقتصاد یک تریلیون دلاری هند رتبه یازدهم را در مقیاس درآمد سرانه در بین ایالت‌های هند داراست. جمعیت شهر، همراه با حومه‌اش به حدود بیست میلیون نفر می‌رسد. شدیدترین جلوه‌های تضاد طبقاتی جامعه هند را می‌توان در این شهر یافت. از یک سو صاحبان ثروت‌های سرشار در این شهر زندگی می‌کنند و از سوی دیگر توده‌های فقیری که حتی قادر به سیر کردن شکم خویش نیستند. بیش از نیمی از جمعیت شهر در حصیرآبادها و حلبی‌آبادها به تیرگی روزگار می‌گذرانند از شهرهای بسیار آلوده جهان می‌باشد.
مومبای از اتصال ۷ جزیره به یکدیگر در زمان حضور بریتانیا در هند به وجود آمده‌است. بسیاری از شهروندان هندی از ایالت‌های مختلف به امید فرصت‌های شغلی به این شهر مهاجرت می‌کنند. از همین رو تعداد ساکنان این شهر در روز ۳ میلیون نفر بیش از ساکنان در شب برآورد می‌شود. در زمان استعمار انگلیس بر هند، مومبای مرکز بخش‌های اداری و حکومتی انگلستان در شبه‌قاره هند به شماره رفته و از نظر انگلستان «دروازه هند» بود. امروزه مومبای یکی از مراکز بزرگ تجاری، فرهنگی و گردشگری هندوستان است.