stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
واحد پردازش مرکزی
ساختار و پیاده‌سازی > حافظهٔ نهان (کش)

مقالهٔ اصلی: حافظه پنهان سی‌پی‌یو
حافظهٔ نهان (Cache) پردازنده، در واقع، نوعی حافظهٔ نهان سخت‌افزاری است که توسط واحد پردازش مرکزی یک کامپیوتر، برای کاهش میانگین هزینهٔ (زمان یا انرژی) دسترسی به داده موجود در حافظهٔ اصلی استفاده می‌شود. یک حافظهٔ نهان، در واقع یک حافظهٔ کوچک‌تر و سریع‌تر است که به هستهٔ یک پردازنده نزدیک‌تر است و کپی‌هایی از داده‌هایی از مکان‌های حافظه اصلی که مکرراً استفاده می‌شوند را ذخیره می‌کند. بیشتر CPUها، دارای کش‌های مستقل و متنوع، از جمله: کش‌های دستورالعمل و کش‌های داده هستند، که در آن، کش داده معمولاً به شکل یک سلسله مراتب از سطوح بیشتر کش سازماندهی می‌شود (L1, L2, L3, L4, ...).
تمام پردازنده‌های جدید (سریع) (به استثناء موارد اختصاصی اندک)، دارای سطوح متعددی از کش‌های پردازنده هستند. اولین پردازنده‌ها که از کش استفاده کردند، فقط دارای یک سطح کش بودند که برخلاف کش‌های سطح یک جدید، به دو قسمت: L1d (برای داده) و L1i (برای دستورالعمل) تقسیم نمی‌شدند. تقریباً تمام پردازنده‌های جدید که دارای کش هستند، دارای یک کش دو قسمتی در سطح یک هستند و همچنین دارای کش سطح ۲ و در پردازنده‌های بزرگ‌تر، کش سطح سه نیز هستند. سطح دوم کش معمولاً تقسیم نمی‌شود و به شکل یک مخزن مشترک برای کش تقسیم شدهٔ سطح ۱ عمل می‌کند. هر هسته از یک پردازنده چند هسته ای، دارای کش اختصاصی سطح ۲ است، که معمولاً بین هسته‌ها به اشتراک گذاشته نمی‌شود. کش سطح ۳ و کش‌های سطوح بالاتر، بین هسته‌ها مشترک هستند و تقسیم نمی‌شوند. کش سطح ۴ در حال حاضر رایج نیست، و به‌طور کلی، از جنس حافظهٔ دسترسی تصادفی پویا(DRAM) در یک چیپ یا دای مجزا قرار دارد و به شکل حافظهٔ دسترسی تصادفی ایستا (SRAM) نیست. به‌طور تاریخی، این قضیه، در رابطه با سطح ۱ نیز صادق بود، این در حالی است که، چیپ‌های بزرگ‌تر، امکان ادغام آن و به‌طور کلی تمام سطوح کش را، به استثناء سطح آخر فراهم آورده‌اند. هر سطح اضافه‌ای از کش معمولاً بزرگ‌تر است و به شکل متفاوتی بهینه‌سازی می‌شود.
پردازنده برای به‌دست آوردن داده، ابتدا حافظهٔ نهان را چک می‌کند و پس از نیافتن اطلاعات، به سراغ حافظه‌های دیگر از جمله RAM می‌رود. حافظهٔ نهان می‌تواند دارای چند سطح (Level) باشد که با حرف L در مشخصات پردازنده نوشته می‌شود. معمولاً پردازنده‌ها تا ۳ لایه حافظهٔ نهان دارند که لایهٔ اول (L1) نسبت به دوم (L2) و دوم نیز نسبت به سوم (L3) دارای سرعت بیشتر و حافظهٔ کمتری است. زمانی‌که پردازنده می‌خواهد داده‌ای را مورد پردازش قرار دهد ابتدا به نزدیک‌ترین حافظه سطح حافظهٔ نهان خود نگاه می‌کند تا در صورت موجود بودن آن دستورالعمل را پردازش کند. سطح ۱ نزدیک‌ترین سطح به پردازنده است. بدین ترتیب اگر داده‌ها در نزدیک‌ترین سطح حافظهٔ پنهان پردازنده یافت شد، مورد پردازش قرار می‌گیرد و اگر پیدا نشد به ترتیب به سطح‌های بعدی می‌رود و در نهایت اگر پیدا نشد به حافظهٔ اصلی رجوع می‌کند. کش سطح ۳ بین تمام هسته‌ها به اشتراک گذاشته می‌شود و به همین خاطر ظرفیت بیشتری دارد.
انواع دیگری از کش‌ها نیز وجود دارند (که جزو «اندازه کش» مهم‌ترین کش‌هایی که در بالا ذکر شد، محسوب نمی‌شوند)، مثلاً translation lookaside buffer، که بخشی از واحد مدیریت حافظه(MMU) در اکثر پردازنده‌ها است.
کش‌ها، معمولاً دارای اندازه‌هایی به شکل توان‌هایی از دو هستند: ۴، ۸، ۱۶ و … کیبی بایت (KiB) یا مبی بایت (MiB) (برای کش‌های بزرگ‌تر، غیر سطح ۱) اگرچه IBM z13، دارای ۹۶ KiB کش دستورالعمل سطح ۱ است.
ساختار و پیاده‌سازی > ماژول تنظیم‌کنندهٔ ولتاژ

مقالهٔ اصلی: ماژول تنظیم ولتاژ
بسیاری از CPUهای جدید، دارای یک قطعهٔ مجزا برای مدیریت انرژی هستند، که در دای ادغام شده‌است، و وظیفهٔ آن، تنظیم کردن منبع ولتاژ به صورت دلخواه برای مدار CPU است. و بدین طریق، تعادلی را بین عملکرد و مصرف انرژی برقرار می‌کند.
ساختار و پیاده‌سازی > موازی‌سازی

مقالهٔ اصلی: رایانش موازی
توصیفی که از عملکرد پایه‌ای یک پردازنده در بخش قبلی شد، ساده‌ترین فرمی است که یک پردازنده می‌تواند داشته باشد. این نوع از پردازنده که معمولاً آن را ساب اسکالر(subscalar) می‌نامند، یک دستور را روی یک یا دو قطعهٔ داده، در یک زمان اجرا می‌کند. این فرایند موجب یک ناکارآمدی ذاتی در پردازنده‌های ساب اسکالر می‌شود. از آنجایی که فقط یک دستور در یک زمان اجرا می‌شود، کل پردازنده باید منتظر بماند تا آن دستور کامل شود تا بتواند به دستور بعدی برود. در نتیجه پردازنده‌های ساب اسکالر، در رابطه با دستوراتی که بیش از یک پالس ساعت (چرخهٔ ساعت) برای اجرا شدن کامل طول می‌کشند، معطل می‌ماند. حتی اضافه کردن یک واحد اجرایی دیگر بهبود زیادی روی عملکرد ندارد، و در این حالت به جای اینکه یک مسیر معطل باشد، دو مسیر معطل می‌ماند و تعداد ترانزیستورهای بلااستفاده افزایش می‌یابد. این طراحی، که در آن منابع اجرایی پردازنده می‌تواند فقط یک دستور در یک زمان اجرا کند، قادر خواهد بود تا نهایتاً فقط به عملکردی در حد اسکالر (یک دستور در یک چرخهٔ ساعت) برسد. با این وجود عملکرد آن تقریباً همیشه ساب اسکالر (کمتر از یک دستور در یک چرخه) است.

تلاش برای رسیدن به عملکردی در حد اسکالر یا بهتر از آن منجر به پیدایش انواعی از روش‌های طراحی شد که باعث می‌شود تا پردازنده، کمتر به صورت خطی و بیشتر به صورت موازی عمل کند. در هنگام استفاده از اصطلاح موازی‌سازی برای پردازنده‌ها، دو اصطلاح به‌طور کلی، برای طبقه‌بندی این تکنیک‌های طراحی استفاده می‌شود:
موازی‌سازی در سطح دستورالعمل (instruction-level parallelism)، که هدف آن افزایش سرعت اجرای دستورالعمل‌ها در داخل یک پردازنده است (یا به عبارتی افزایش استفاده از منابع اجرایی روی همان چیپ (on-die)).
موازی سازی در سطح-وظایف (task-level parallelism)، که هدف آن افزایش تعداد ریسمان‌ها یا فرایندهایی است که یک پردازنده می‌تواند به‌طور هم‌زمان اجرا کند.
ساختار و پیاده‌سازی > موازی‌سازی > موازی‌سازی در سطح-داده

مقاله‌های اصلی: پردازنده برداری و یک دستور چند داده
یک مثال به‌طور فزاینده مهم، اما کمتر رایج از پردازنده‌ها (و در واقع به‌طور کلی، رایانش) به موازی سازی داده مربوط می‌شود. پردازنده‌هایی که پیش تر در رابطه با آنها صحبت کردیم، تماماً از نوع اسکالر بودند. همان‌طور که نام آنها نشان می‌دهد، پردازنده‌های برداری با قطعات متعددی از داده در زمینه یک دستورالعمل مرتبط هستند، درحالی‌که پردازنده‌های اسکالر، با یک قطعه از داده برای هر دستورالعمل سر و کار دارند. با استفاده از طبقه‌بندی فلین (Flynn's taxonomy)، این دو روش سر و کار با داده‌ها، به‌طور کلی به ترتیب، جریان یک دستورالعمل، روی جریان چندین داده (single instruction stream, multiple data stream) و جریان یک دستورالعمل، روی جریان یک داده (single instruction stream, single data stream) نامیده می‌شود. عمده بهره بری در ساخت پردازنده‌هایی که با بردارهای داده سر و کار دارند، در بهینه‌سازی وظایفی است که در آن‌ها نیاز است تا برخی اعمال (برای مثال، یک جمع یا یک ضرب برداری) روی مجموعهٔ بزرگی از داده انجام شود. برخی مثال‌های کلاسیک از این نوع وظایف عبارتند از: اپلیکیشن‌های چند رسانه‌ای (تصویر، ویدئو و صدا) و همچنین، انواع مختلفی از وظایف علمی و مهندسی. درحالی که یک پردازنده اسکالر باید تمام فرایند واکشی، رمزگشایی، و اجرای هر دستورالعمل و مقدار را در مجموعه ای از داده‌ها کامل کند، اما پردازنده برداری می‌تواند یک عملیات منفرد را روی مجموعه نسبتاً بزرگی از داده، فقط با یک دستورالعمل انجام دهد. این حالت، فقط زمانی امکان‌پذیر است که اپلیکیشن مورد نظر نیاز به مراحل متعددی دارد که عملیات مشابهی را روی مجموعه بزرگی از داده انجام می‌دهند.

بسیاری از پردازنده‌های برداری ابتدایی نظیر Cray-1، تقریباً به صورت کامل مربوط به تحقیقات علمی و کاربردهای رمزنگاری بودند. با این وجود، از آنجایی که چند رسانه‌ای به میزان زیادی به سمت دیجیتال رفته‌است، نیاز به فرمی از SIMD در پردازنده‌های عمومی بیشتر شده‌است. کمی بعد از اینکه واحدهای ممیز شناور تبدیل به بخش ثابتی از پردازنده‌های عمومی شدند، اختصاص و پیاده‌سازی واحدهای اجرایی SIMD نیز در پردازنده‌های عمومی شروع شد. بعضی از این واحدهای اختصاصی SIMD نظیر:Multimedia Acceleration eXtensions در شرکت HP و MMX در شرکت اینتل فقط مربوط به اعداد صحیح می‌شد، که نوعی محدودیت قابل توجه برای برخی توسعه‌دهندگان نرم‌افزار بود، زیرا بسیاری از اپلیکیشن‌هایی که از SIMD سود می‌برند، اساساً با اعداد ممیز شناور سر و کار دارد. به‌طور روزافزون، توسعه دهندگان نرم‌افزار، این طراحی‌های ابتدایی را اصلاح و به فرم واحدهای اختصاصی SIMD پیشرفتهٔ جدید بازسازی کردند، که معمولاً بخشی از یک معماری مجموعه دستورالعمل است. مثال‌های مهمی از این موارد جدید عبارتند از: Streaming SIMD Extensions از شرکت اینتل و PowerPC-related AltiVec (یا همان VMX).
پردازنده‌های مجازی

رایانش ابری می‌تواند به شکل تقسیم‌بندی عملیات پردازنده مابین واحدهای پردازش مرکزی مجازی (virtual central processing units) باشد.
یک میزبان، معادل مجازی یک ماشین فیزیکی است که روی آن، یک سیستم مجازی عمل می‌کند. زمانی که چندین ماشین فیزیکی با یکدیگر کار می‌کنند و به صورت یکپارچه مدیریت می‌شوند، این رایانش گروهی و منابع حافظه یک خوشه(cluster) را به وجود می‌آورد. در برخی سیستم‌ها، این امکان وجود دارد تا به صورت پویا، از خوشه کم کنیم یا به آن اضافه کنیم. منابع موجود در یک میزبان و سطح خوشه را می‌توان به مخازن منبع با اجزای ظریف(fine granularity) تقسیم کرد.
عملکرد

اطلاعات بیشتر: کارایی کامپیوتر و محک (رایانش)
عملکرد یا سرعت یک پردازنده بستگی به فاکتورهایی از جمله سرعت ساعت (به‌طور کلی، به صورت مضرب‌هایی از هرتز داده می‌شود) و تعداد دستورالعمل‌ها در هر کلاک (Instructions per clock, IPC) دارد، که مجموعاً با یکدیگر، معیار تعداد دستورالعمل‌های انجام شده در هر ثانیه(instructions per second, IPS) را تشکیل می‌دهند.
بسیاری از مقادیر IPS گزارش شده، نشان‌دهندهٔ نرخ اجرای «حداکثری» بر روی توالی‌های دستورالعمل ساختگی با انشعابات معدود هستند، درحالی‌که بار کاری واقعی، شامل ترکیبی از دستورالعمل‌ها و اپلیکیشن‌هایی می‌شود که مدت زمان اجرای برخی از آن‌ها نسبت به بقیه بیشتر است. کارایی سلسله‌مراتب حافظه نیز به میزان زیادی روی کارایی پردازنده تأثیر می‌گذارد. این موضوع به ندرت در محاسبات میپس لحاظ شده‌است. به خاطر این مشکلات، تست‌های استاندارد مختلفی که معمولاً برای این هدف محک (Benchmark) نامیده می‌شوند- همچون SPECint- ابداع شده‌اند، تا بتوانند کارایی واقعی را در موارد رایج اندازه‌گیری کنند.
کارایی پردازش کامپیوترها، با استفاده از پردازنده‌های چندهسته‌ای که اساساً اتصال دو یا بیش از دو پردازندهٔ مجزا (با نام هسته‌ها، در این زمینه) در یک مدار مجتمع است، افزایش می‌یابد. به‌طور ایدئال، یک پردازندهٔ دو هسته‌ای تقریباً قدرت معادل دو برابر یک پردازندهٔ تک‌هسته‌ای دارد، اما در واقعیت، افزایش کارایی بسیار کمتر از این است و حدود تقریباً ۵۰٪ است که دلیل آن، الگوریتم‌های نرم‌افزاری و پیاده‌سازی‌های ناکامل است. افزایش تعداد هسته‌ها در یک پردازنده (یعنی دو هسته‌ای، چهار هسته‌ای و …) موجب افزایش میزان بار کاری قابل انجام توسط پردازنده می‌شود. این بدان معنی است که این پردازنده‌ها می‌توانند وقایع ناهمگام، وقفه‌ها و … را که در حجم زیاد می‌توانند اثرات مخربی روی عملکرد پردازنده داشته باشند، مدیریت کنند. این هسته‌ها را می‌توان به شکل طبقات مختلف در یک ساختمان پردازش در نظر گرفت که هر طبقه یک وظیفهٔ متفاوت را انجام می‌دهد. گاهی این هسته‌ها، در زمانی که یک هسته به تنهایی برای مدیریت اطلاعات کافی نباشد، می‌توانند کاری مشابه با هسته‌های مجاور خود انجام دهند.
به دلیل قابلیت‌های خاص پردازنده‌های جدید همچون: چندریسمانی همزمان و فناوری Uncore، که شامل اشتراک‌گذاری منابع واقعی پردازنده، در کنار میل به افزایش بهره‌وری می‌شود، نظارت کردن بر سطوح کارایی و میزان استفاده از سخت‌افزار به‌تدریج، تبدیل به یک عمل پیچیده‌تر شده‌است. در نتیجه برخی پردازنده‌ها، منطق سخت‌افزاری اضافه‌ای را پیاده‌سازی می‌کنند که کار آن نظارت بر میزان استفادهٔ واقعی از قسمت‌های مختلف پردازنده است و می‌توانند شمارنده‌های مختلفی را برای نرم‌افزار فراهم می‌کنند؛ به عنوان: مثال تکنولوژی Performance Counter Monitor اینتل.
اورکلاک

مقالهٔ اصلی: اورکلاک کردن
بالا بردن میزان نرخ زمانی کلاک و که سبب تولید هش‌ریت (میزان محاسبه اطلاعات توسط پردازنده در واحد زمان است)، بیشتر در واحد زمان و انجام سریع تری محاسبه در بازه زمانی می‌شود. پردازنده‌هایی که قفلشان بازگشایی شده باشد را می‌توان اورکلاک کرد و مزیت اورکلاک، انجام سریع تر پردازش و رندر‌های سنگین توسط پردازنده است. مضرات اورکلاک بالا رفتن دمای پردازنده برای محاسبه و در نتیجه استفاده مداوم سبب پایین آمدن عمر پردازش گر می‌شود.  عمل Overclocking نیازمند دانش کافی در زمینه سخت‌افزار می‌باشد و هرگونه اقدام نادرست، آسیب‌های جبران ناپذیری به پردازنده‌ها وارد می‌کند. تنها پردازنده‌هایی اورکلاک می‌شوند که قابلیت اورکلاک شدن را در پسوند خود داشته باشند.
پردازندهٔ سرور

این نوع پردازنده‌ها از توانمندی بالاتری نسبت به پردازنده‌های معمولی خود برخوردار است.
زی‌آن (Xeon) نامی است که اینتل بر روی پردازنده‌های مخصوص به سرور گذاشته که اولین زی‌آن در سال ۱۹۹۸ به بازار عرضه شد. پردازنده‌های زی‌آن با بهره‌گیری از فناوری فراریسمانی که اجازه می‌دهد یک تراشه هم‌زمان دو ریسمان را با هم اجرا کند، راندمان بهتری ارایه می‌کنند.
در هر فعالیت یا ایجاد یا اصلاحی در سرور، پردازنده سرور در حالت پردازش خواهد بود.
شرکت‌های تولیدکننده

گاهی بر روی پردازنده‌ها نام شرکت سازنده به صورت کامل و گاهی به صورت علائم اختصاری مخصوص شرکت مشخص می‌شود. شرکت‌های تولیدکنندهٔ پردازنده، هرساله پردازنده‌های قدرتمندی برای کاربران عادی و گیمرها ارائه می‌شوند. پیچیدگی طراحی پردازنده‌ها هم‌زمان با افزایش سریع فناوری‌های متنوع که ساختارهای کوچک‌تر و قابل اطمینان تری را در وسایل الکترونیک باعث می‌شد، افزایش یافت.
شرکت‌های تولیدکننده > اینتل

مقالهٔ اصلی: اینتل
شرکت اینتل در سال ۱۹۶۸ توسط رابرت نویس و گوردون مور راه‌اندازی شد. این شرکت مبدع فناوری ریزپردازنده‌های X۸۶ است. اینتل در اواسط دهه ۱۹۷۰ میلادی، یکی از قوی‌ترین تراشه‌ها یعنی تراشه ۸۰۸۶ را به بازار عرضه کرد. این تراشه‌ها تحولی عظیم در فناوری ریز پردازنده‌ها ایجاد کردند. دفتر مرکزی این شرکت در شهر سانتا کلارا، کالیفرنیا قرار دارد. در سال ۲۰۰۸ بود که شرکت اینتل (Intel) با معرفی معماری نِهِیلِم (Nehalem) پردازنده‌های سری اینتل کور را به بازار معرفی کرد. روند نامگذاری با اعداد تا زمان ظهور سری پنتیوم ادامه داشت و بعد از آن از نام اختصاصی استفاده شد مانند: , core,Celeron, pentium, Duron, Xeon, Athlon, phenom و …
از آن سال تا به امروز شرکت اینتل همواره پردازنده‌های جدید خود را با معماری بروزتر ولی با همان غالب Core i همراه با شماره‌ای بعد از حرف i معرفی می‌کند. پردازنده‌های Core i9 برای رقابت با پردازنده‌های تردریپر شرکت ای‌ام‌دی وارد بازار شده‌اند. این پردازنده‌ها، اولین سری جدید محصولات «Core i» طی ۱۰ سال اخیر هستند. پردازنده‌های Core i9، پنجمین سری و فعلاً آخرین پردازندهٔ معرفی شده که از خانوادهٔ پردازنده‌های رایانه خانگی هستند. پردازنده‌های قدرتمند اینتل ۱۸ هسته‌ای و ۱۶ هسته‌ای هستند.
شرکت‌های تولیدکننده > ای‌ام‌دی

مقالهٔ اصلی: ای‌ام‌دی
شرکت اِی‌اِم‌دی در سال ۱۹۶۹ و در ایالت کالیفرنیا شروع به کار کرد. ای‌ام‌دی یکی از بزرگ‌ترین رقیبان این شرکت، که پا به پای اینتل پردازنده‌های خود را معرفی و عرضه می‌کند. ای‌ام‌دی برای جذب مشتری بیشتر و در دست گرفتن بازار پردازنده‌های گرافیکی و مرکزی، سیاست کاهش قیمت را استفاده کرد و با این روش سعی در برتری نسبت به رقبا دارد. امروزه پردازنده‌های رایزن شرکت ای‌ام‌دی پردازنده‌هایی با تعداد ۳۲ هسته هستند.
رایزن ۹ آخرین سری پردازندهٔ معرفی شده توسط ای‌ام‌دی است.
اِنویدیا
آی‌بی‌ام
Cyrix
موتورولا
شرکت‌های تولیدکننده > نسل‌ها

پردازنده‌ها بسته به تنوع در مدل و عملکرد آن‌ها دارای مدل‌های مختلفی هستند. معمولاً هر گاه یک تغییر اساسی در ساختار یا پردازنده به وجود آمده‌است نسل جدیدی برای آن نام‌گذاری شده‌است. معمولاً نسل‌های مختلف پردازنده‌ها را با نام، علائم یا شماره‌های مختلف نشان می‌دهند. شرکت‌های سازندهٔ پردازنده تولیدات خود را بر اساس یک روش استاندارد نام‌گذاری می‌کنند. هر کدام از نسل‌های پردازنده دارای مدل‌ها و مشخصات متفاوت هستند. همچنین هر قسمت از نام یک پردازنده، نشان‌دهندهٔ جزئیاتی از ساختار آن است.
بازار تولید تراشه

به دنبال دنیاگیری کووید-۱۹ بسیاری از کارخانه‌های تولیدی به‌صورت موقت تعطیل شدند و همین موضوع باعث شده‌است. کمبود تراشه روی صنایع مختلفی اثر گذاشته که یکی از مهم‌ترین آن‌ها صنعت گوشی هوشمند است. اپل، سامسونگ و هواوی بزرگ‌ترین خریداران تراشه در سال ۲۰۲۰ بوده‌اند. میزان خرید هواوی به علت تحریم‌های ایالات متحده آمریکا در مقایسه با سال ۲۰۱۹ در حدود ۲۳ درصد کمتر شده‌است.
EDVAC یکی از اولین رایانه‌هایی بود که قابلیت ذخیرهٔ برنامه داشت.
پردازنده و حافظهٔ مغناطیسی و رابط BUS رایانه DEC PDP-8/I که از مدارهای الکتریکی سایز متوسط ساخته شده‌اند.
پردازنده 80486DX2 ساخت شرکت اینتل
تصویر دای میکرو پردازندهٔ Intel 80486DX2
تصویری از یک پردازنده
بلاک دیاگرام یک کامپیوتر ابتدایی تک-پردازنده‌ای. خطوط مشکی نشان‌دهندهٔ جریان داده هستند، درحالی‌که خطوط قرمز نشان‌دهندهٔ جریان کنترل هستند. فلش‌ها نشان‌دهندهٔ جهت جریان هستند.
نمایش سمبلیک یک ALU و سیگنال‌های ورودی و خروجی آن.
یک کلمهٔ شش بیتی که حاوی نمایش کدگذاری شدهٔ باینری عدد دسیمال ۴۰ است. اکثر پردازنده‌های جدید از کلماتی که دارای اندازه‌های توان دو هستند، مثلاً: ۸، ۱۶، ۳۲ یا ۶۴ بیت استفاده می‌کنند.
مدل یک پردازنده ساب اسکالر که نیاز به ۱۵ چرخه ساعت برای کامل کردن ۳ دستورالعمل دارد.
خط تولید ۵ مرحله‌ای پایه ای. در بهترین حالت، این خط تولید می‌تواند یک دستورالعمل را در هر چرخه ساعت کامل کند.
یک خط تولید سوپراسکالر ساده. با واکشی و توزیع دو دستورالعمل به صورت همزمان، حداکثر دو دستورالعمل را می‌توان در هر چرخه ساعت کامل کرد.
i9 cpu
پردازندهٔ زی‌آن
Intel® Core™ i9-9900K
AMD Ryzen 9 3900X
والکلا

موقعیت والکلا در فنلاند
نشان والکلا
والْکِلا یک شهرداری سابق فنلاند است.
این شهر در استان فنلاند جنوبی واقع شده‌است و محله ای از شهر کوولا است و بخشی از منطقه کومن‌لاکسو بوده‌است. این شهرداری ۱۱۲۳۸ نفر (۲۰۰۳) جمعیت داشته و مساحت آن ۱۰۰۴٫۴۰ کیلومتر مربع بوده‌است. که ۱۴۳٫۴۷ کیلومتر مربع آب بود. تراکم جمعیت ۱۳٫۱ نفر در هر کیلومتر مربع بود.
والْکِلا به دلیل پارک ملی رپووسی مشهور است.این شهرداری با گویشوران زبان فنلاندی و در حقیقت شهری یک زبانه بود.
از سال ۲۰۰۹، شش شهرداری از جمله کوولا در هم ادغام شدند و شهرداری جدید کوولا جمعیتی بیش از ۸۰۰۰۰ نفر را تشکیل می‌دهند که دهمین شهر بزرگ فنلاند است.
گودسرابی

ایل گودسرابی (انگلیسی: godsarabi, به زبان لری‌بویراحمدی گوسروییgowsarowei) یکی از ایل های بزرگ بویراحمد که در روستاهای رهمالی ، فیروزآباد ، میرغضب ، دشتروم و ... سکونت دارند. نسب این ایل به ملکشاه بویر احمدی می‌رسد، این ایل در میان مردم بویراحمد به شجاعت ، جنگاوری ، نترسی شهرت دارند. محمدبهمن‌بیگی در کتاب بخارای‌من‌ایل‌من ، صفحه۳۴۲ می‌نویسد:
«با وجود نا امنی ها و تسلط یاغی ها به تیره گودسرابی رفتم، گودسرابی ها از رشیدترین تیره های بویراحمد بودند. دلاوری های آنان در همه بویراحمد بر سر زبان ها بود. حتی زورمندترین طوایف هم قدرت این را نداشتند که از کنار چراگاه‌های آنان بگذرند، گله هیچ خان و کلانتری نمی توانست به مراتع آنان چشم طمع بدوزد...»
لیسه فرخی سیستانی

| لیسه فرخی سیستانی> موقعیت | لیسه فرخی سیستانی> موقعیت |
| --- | --- |
شهر زرنج، ولایت نیمروز  افغانستان: شهر زرنج، ولایت نیمروز  افغانستان
گونه: دبیرستان پسرانه
شعار: ز دانش دل پیر بُرنا بود
تأسیس: ۱۳۲۰
ناحیه مدرسه: پلان پنج
مدیر: ؟
هیئت آموزشی: ۲۴ معلم(مرد) 
دانش‌آموزان: ۱۴۰۹ نفر 
مکتب لیسه فرخی سیستانی که به نام لیسه فرخی مشهور است اولین و قدیمی‌ترین مکتب در شهر زرنج ولایت نیمروز است که در زمان سلطنت محمدظاهرشاه تأسیس شده است.
فال ماهجونگ ژاپنی

کاشی‌های فال ماهجونگ ژاپنی، از جمله کاشی‌های دورا قرمز و همچنین کاشی‌های فصلی که در انواع مختلف استفاده می‌شوند
فال ماهجونگ ژاپنی (به ژاپنی: 麻雀، هپبورن: Mājan)، همچنین به عنوان فال ماهجونگ ریچی شناخته می‌شود، نوعی از فال ماهجونگ است. در حالی که قوانین اساسی بازی حفظ می‌شود، دارای مجموعه ای منحصر به فرد از قوانین مانند ریچی و استفاده از دورا است.
در سال ۱۹۲۴، سربازی به نام سابورو هیرایاما این بازی را به ژاپن آورد. او در توکیو یک باشگاه، سالن و مدرسه فال ماهجونگ راه اندازی کرد. در سال‌های بعد، محبوبیت بازی به‌طور چشمگیری افزایش یافت. در این فرایند خود بازی از نسخه چینی ساده شد. سپس قوانین اضافی برای افزایش پیچیدگی به تصویب رسید. فال ماهجونگ، از سال ۲۰۱۰، محبوب‌ترین بازی رومیزی در ژاپن است.
گرتا مجلومیان

گرتا ایسکانداری مجلومیان (ارمنی: Գրետա Իսկանդարի Մեջլումյան؛ انگلیسی: Greta Mejlumyan؛ ۸ مهٔ ۱۹۵۳) یک بازیگر اهل ارمنستان است. وی از سال میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده است.
زندگی‌نامه

وی در ۸ مهٔ ۱۹۵۳ در وانادزور به دنیا آمد و از آکادمی دولتی هنرهای زیبای ارمنستان (۱۹۷۵) فارغ‌التحصیل شد. وی در تئاتر دراماتیک وانادزور (۱۹۷۵–۱۹۹۶)، فرهنگستان دولتی تئاتر سوندوکیان از ۱۹۹۶ و انستیتو دولتی سینما و تئاتر ایروان فعالیت کرده است. وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون هنرمند افتخاری جمهوری ارمنستان (۲۰۰۴) شده است.
گزیده فیلمشناسی

از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می‌توان به دوران کودکی منقطع، تئوانیک اشاره کرد.
یادداشت

↑  Broken Childhood
ایکروز، میشیگان

مکان در 23x15px|border |alt=|link= میشیگان, 23x15px|border |alt=|link= ایالات متحده آمریکا
| Ecorse, Michigan | Ecorse, Michigan |
| --- | --- |
شهر: شهر
موقعیت در شهرستان وین و ایالت میشیگان: موقعیت در شهرستان وین و ایالت میشیگان
مختصات: ۴۲°۱۵′۲″ شمالی ۸۳°۸′۵۴″ غربی﻿ / ﻿۴۲٫۲۵۰۵۶°شمالی ۸۳٫۱۴۸۳۳°غربی﻿ / 42.25056; -83.14833: مختصات: ۴۲°۱۵′۲″ شمالی ۸۳°۸′۵۴″ غربی﻿ / ﻿۴۲٫۲۵۰۵۶°شمالی ۸۳٫۱۴۸۳۳°غربی﻿ / 42.25056; -83.14833
ایالت:  میشیگان
شهرستان: وین
ثبت‌شده: ۱۹۰۲ (روستا) ۱۹۴۱ (شهر)
حکومت: حکومت
 • نوع: strong mayor-council
 • شهردار: Lamar Tidwell
مساحت: مساحت
 • کل: ۹٫۵۶ کیلومتر مربع (۳٫۶۹ مایل مربع)
 • خشکی: ۷٫۲۵ کیلومتر مربع (۲٫۸۰ مایل مربع)
 • آب: ۲٫۳۱ کیلومتر مربع (۰٫۸۹ مایل مربع)
ارتفاع: ۱۷۷ متر (۵۸۱ فوت)
جمعیت (۲۰۱۰): جمعیت (۲۰۱۰)
 • کل: ۹٬۵۱۲
 • برآورد (۲۰۱۲): ۹٬۳۴۱
 • تراکم: ۱٬۳۱۱٫۶/کیلومتر مربع (۳٬۳۹۷٫۱/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۵ (EST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی -۴ (EDT)
زیپ‌کد: ۴۸۲۲۹
کد منطقه: 313
استاندارد پردازش اطلاعات فدرال: ۲۶-۲۴۷۴۰
GNIS feature ID: ۰۶۲۵۳۳۷
ایکروز، میشیگان (به انگلیسی: Ecorse, Michigan) یک شهر در ایالات متحده آمریکا با جمعیت ۹٬۵۱۲ نفر است که در میشیگان واقع شده‌است.
سن-ژاک-لو-مینور، کبک

مکان در 23x15px|border |alt=|link= استان کبک, 23x15px|border |alt=|link= کانادا
| Saint-Jacques-le-Mineur | Saint-Jacques-le-Mineur |
| --- | --- |
شهرداری: شهرداری
Location within Les Jardins-de-Napierville Regional County Municipality.: Location within Les Jardins-de-Napierville Regional County Municipality.
Saint-Jacques-le-Mineur : Saint-Jacques-le-Mineur 
مختصات: ۴۵°۱۶′۳۷″ شمالی ۷۳°۲۵′۰۴″ غربی﻿ / ﻿۴۵٫۲۷۶۹۴°شمالی ۷۳٫۴۱۷۷۸°غربی﻿ / 45.27694; -73.41778: مختصات: ۴۵°۱۶′۳۷″ شمالی ۷۳°۲۵′۰۴″ غربی﻿ / ﻿۴۵٫۲۷۶۹۴°شمالی ۷۳٫۴۱۷۷۸°غربی﻿ / 45.27694; -73.41778
استان:  استان کبک
ناحیه: مونترژی
منطقه شهری: له ژاردن-دو-ناپیرویل
Constituted: July 1, 1855
حکومت: حکومت
 • شهردار: Lise Trottier
 • Federal riding: Beauharnois—Salaberry
 • Prov. riding: Beauharnois—Salaberry
مساحت: مساحت
 • کل: ۶۷٫۹۰ کیلومتر مربع (۲۶٫۲۲ مایل مربع)
 • خشکی: ۶۷٫۲۵ کیلومتر مربع (۲۵٫۹۷ مایل مربع)
جمعیت (۲۰۱۱): جمعیت (۲۰۱۱)
 • کل: ۱٬۶۷۲
 • تراکم: ۲۴٫۹/کیلومتر مربع (۶۴/مایل مربع)
 • Change (2006–11): افزایش۲٫۷%
 • Dwellings: ۶۵۸
منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی −۵ (EST)
 • تابستانی (DST): یوتی‌سی −۴ (EDT)
Postal code(s): J0J 1Z0
کد(های) منطقه: 450 and 579
Access Routes  A-۱۵:   Route ۲۱۷
وبگاه: www.sjlm.ca
سن-ژاک-لو-مینور (به فرانسوی: Saint-Jacques-le-Mineur) شهری در منطقه شهری له ژاردن-دو-ناپیرویل ناحیه مونترژی در استان کبک کانادا است. در سرشماری سال ۲۰۱۱ این شهر ۱٬۶۷۰ نفر جمعیت داشته‌است و مساحت آن ۶۵٫۱۹ کیلومتر مربع است.
جغرافیای آسیا

تصویر ماهواره‌ای آسیا و قاره‌های همجوار
نقشه آسیا که در سال ۱۷۳۰ توسط یوهان کریستوف هومان کشیده شده. کشورهای آسیایی با رنگ نشان داده شده‌اند. نام این کشورها به لاتین نوشته شده. این نقشه تنها در جزئیات کوچک با نقشه‌های امروزی متفاوت است و بسیار دقیق طرح شده.
جغرافیای آسیا به ویژگی‌های جغرافیایی قاره آسیا — بخش شرقی و مرکزی آسیا با حدود پنجاه کشور — اشاره دارد. ابتدا اروپایی‌های سده‌های میانه، آسیا یک قاره شناخته شد. در مورد مشخصات هر یک از بخش‌های آسیا معین نیست و به این بستگی دارد که چه کسی و با چه هدفی این مرزها را مشخص کند (مثلا اندازه خاورمیانه به منبع تعیین‌کننده وابسته است) این تعاریف متفاوت در انتها در نقشه آسیا منعکس می‌شوند. برای مثال معمولاً مصر - که کشوری آفریقایی و در نتیجه غیرآسیایی است - را جزئی از خاورمیانه برمی‌شمارند؛ در حالی که خاورمیانه قسمتی از آسیا است.
مرز آفریقا و آسیا را باریکه خاکی کانال سوئز و دریای سرخ مشخص می‌کند. مرز اروپا و آسیا با غرب دریای مدیترانه، تنگه بسفر، رشته‌کوه قفقاز، رشته‌کوه اورال، دریای سیاه و دریای خزر معین می‌کند. و تنگه برینگ مرز بین آسیا و قاره آمریکای شمالی را مشخص می‌کند.
منابع مختلف برآوردهای متفاوتی از مساحت این قاره ذکر کرده‌اند: اطلس جهان نیویورک تایمز ۴۳٬۶۰۸٬۰۰۰ کیلومترمربع، جهان فرهنگ جغرافیایی ۴۴٬۰۰۰٬۰۰۰ کیلومترمربع و دانشنامه مختصر کلمبیا هم ۴۴٬۳۹۰٬۰۰۰ کیلومترمربع را گزارش کرده‌اند.
در بررسی که شرکت میپل‌کرافت (Maplecroft) دربارهٔ آسیب‌پذیری ۱۶ کشور آسیایی انجام داده، این کشورها بسیار در برابر تغییرات آب و هوایی آسیب‌پذیر تشخیص داده شدند. آسیب‌پذیری هر قاره با ۴۲ شاخص اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی در مورد تغییرات احتمالی آب و هوا در سی سال آینده بررسی شد که کشورهای بنگلادش، هند، ویتنام، تایلند، پاکستان و سری‌لانکا در میان این شانزده کشور بیشتر از مابقی در معرض خطر این تغییرات هستند. برخی از این تغییرات در گذشته رخ داده‌اند. برای مثال در ناحیه گرمسیری هند، که اقلیم نیمه‌خشک دارد، تغییر دمای ۰٫۴ درجه‌ای از ۱۹۰۱ تا ۲۰۰۳ رخ داده‌است.