دولوریس ایباروری
زندگی‌نامه > دومین تبعید (۱۹۷۷–۱۹۶۰)

در ژانویه سال ۱۹۶۰ میلادی هنگامی که ششمین کنگره حزب کمونیست اسپانیا در پراگ برگزار می‌شد ایباروری ۶۴ ساله مقام دبیرکلی حزب را به کاریلو داد و سمت افتخاری رئیس حزب را پذیرفت. او که حالا فراغتی از کارهای سیاسی یافته بود نخستین کتابش با نام El Único Camino (یگانه راه) را در سال ۱۹۶۲ میلادی در پاریس منتشر ساخت. چند سال پس از آن نیز کتاب خاطراتی از او با نام «خاطرات گل رنج از ۱۹۳۹ تا ۱۹۷۷» منتشر شد.
دلوریس مدرک افتخاری خود را در ۱۰ نوامبر ۱۹۶۱ میلادی در دانشگاه دولتی مسکو در رشته علوم تاریخ به دلیل نقشش در توسعه نظریات مارکسیستی دریافت کرد.
ایباروری در سال ۱۹۶۳ میلادی تلاش کرد تا از اعدام یکی از اعضای حزب کمونیست خولیان گریامائو توسط دولت فرانکو خودداری کند اما ناموفق بود. گریامائو پیش از اعدام به دلورس نوشت: «اعدام من آخرین اعدام خواهد بود». در دسامبر همان سال که ایباروری برای شرکت در پنجمین سالگرد انقلاب کوبا به این کشور رفته بود فیدل کاسترو به او پیشنهاد داد که در این کشور باقی بماند اما او نپذیرفت.
در ۱۵ آوریل ۱۹۶۴ میلادی در جشن تولد ۷۵ سالگی نیکیتا خروشچف دلورس یکی از سخنرانان بود و در ۳۰ آوریل نیز جایزه صلح لنین را همراه با سه تن دیگر دریافت کرد.
در سال ۱۹۶۵ میلادی ایباروری به یوگسلاوی رفت تا ضمن دیدار با یوسیپ بروز تیتو از او عذرخواهی کند زیرا کمینفرم در سال ۱۹۴۸ میلادی فرمان اخراج یوگسلاوی از جامعه کشورهای سوسیالیست را داده بود و دلورس نیز در آن زمان جزو موافقان این ایده بود. سال ۱۹۵۶ میلادی طی بیستمین کنگره حزب کمونیست شوروی اتهامات پیشین از یوگسلاوی رفع شد و حالا دلورس به دیدن مردی آمده بود که سال‌ها پیش رسوایش کرده بود. هنگام دیدار رودررو میان ایباروری و تیتو وقتی که دلورس داشت عذرخواهی می‌کرد تیتو حرف او را قطع کرد و گفت: «خودت را اذیت نکن دلورس، نگران نباش. من به خوبی می‌دانم که آن روزها کارها چگونه بود، کاملاً می‌دانم. به علاوه، بهت اطمینان می‌دهم که اگر من هم جای تو بودم به احتمال زیاد همان کاری را انجام می‌دادم که شما کردید». ایباروری در سال‌های بعد چندبار دیگر نیز به یوگسلاوی سر زد. در دسامبر ۱۹۶۵ میلادی در شوروی نشان لنین به او اهدا شد و دلورس به یکی از هفده خارجی بدل شد که در تاریخ شوروی توانست این نشان را دریافت کند.
ایباروری همچنین ریاست کمیسیون تألیف کتاب چهار جلدی جنگ داخلی اسپانیا از ۱۹۳۶ تا ۱۹۳۹ میلادی را به عهده داشت که جنگ داخلی را از دیدگاه حزب کمونیست اسپانیا نشان می‌داد و طی سال‌های ۱۹۶۶ تا ۱۹۷۱ میلادی منتشر شد.
در ۶ مه ۱۹۷۰ میلادی روزنامه راست‌گرای ABC در اسپانیا ضمن گزارشی بیان داشت که ایباروری به عنوان رئیس حزب کمونیست اسپانیا در مسکو اقامت دارد اما محل اقامت دبیرکل در ایتالیا است. این روزنامه بیان می‌داشت که در قبال اجازه شوروی برای همکاری حزب کمونیست اسپانیا با احزاب غیرکمونیست حالا حزب کمونیست اسپانیا انتقاداتش از تهاجم اعضای پیمان ورشو به چکسلواکی را پس گرفته و سکوت اختیار کرده است.
در ۸ نوامبر ۱۹۹۷۲ میلادی خولیان ریوز ۸۲ ساله، شوهر دلورس که حالا با هم متارکه کرده بودند و می‌گفت آرزو دارد که در سرزمین خودش بمیرد از مسکو به اسپانیا آمد. هنگامی که در مارس ۱۹۷۴ میلادی دولت فرانکو تصمیم گرفت یک آنارشیست اهل کاتالان به نام سالوادور پوچ آنتیگ را اعدام کند ایباروری این عمل را محکوم کرد. دلورس همچنین از اقدامات انقلابی اسقف آنتونیو آنوورس آتون از بیلبائو که علناً از هویت فرهنگی باسک‌ها دفاع می‌کرد و تلاش‌های فرانکو در نابودی آن را به چالش می‌کشید صحبت کرد. ایباروی در همان سال نشان انقلاب اکتبر را نیز دریافت نمود.
دیکتاتور اسپانیا ژنرال فرانکو در ۲۰ نوامبر ۱۹۷۵ درگذشت. دلورس سال بعد را به موضوع آشتی‌ملی مشغول بود و در ۱۶ فوریه ۱۹۷۷ میلادی به مقامات اسپانیایی اعلام داشت که می‌خواهد به اسپانیا بازگردد. در ۲۲ فوریه حزب کمونیست اسپانیا که هنوز در کشور غیرقانونی بود لیست خود برای انتخابات ۱۵ ژوئن را اعلام کرد که نام دلورس نیز در آن بود. با وجود فضای ترس و نگرانی که هنوز برقرار بود دولت اسپانیا در ۹ آوریل حزب کمونیست را قانونی کرد اما هنوز به دلورس مجوز ورود نمی‌داد اما حزب کمونیست اعلام کرد که به هر حال در روز ۱۳ مه منتظر فرود هواپیمای حامل ایباروری در مادرید است که دولت بالاخره در روز ۱۲ مه تسلیم شد و ویزای ایباروری را صادر نمود. خولیان ریوز در اینباره اعلام کرد هرچند دلورس مادر فرزندان من است و زندگی سالم و آرامی برای او آرزو دارم اما برای دیدارش به فرودگاه نمی‌روم.